CELEX: 62014CJ0561
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija
Deċiżjoni Nru 1/80
Artikolu 13
Klawżola ta’ ‘standstill’
Riunifikazzjoni tal-familja
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi kundizzjonijiet ġodda iktar restrittivi fil-qasam tar-riunifikazzjoni tal-familja għal membri tal-familja mhux ekonomikament attivi ta’ ċittadini Torok ekonomikament attivi li jirrisjedu u li għandhom dritt ta’ residenza fl-Istat Membru inkwistjoni
Kundizzjoni ta’ rabta suffiċjenti biex tippermetti integrazzjoni b’suċċess

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni, tad-19 ta’ Settembru 1980, dwar l-iżvilupp tal-assoċjazzjoni (iktar ’il quddiem, id-“Deċiżjoni Nru 1/80”), u mehmuża mal-Ftehim dwar il-ħolqien ta’ Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija, iffirmat, fit-12 ta’ Settembru 1963, f’Ankara mir-Repubblika tat-Turkija, minn naħa, kif ukoll mill-Istati Membri tal-KEE u mill-Komunità, min-naħa l-oħra, u li ġie konkluż, approvat u kkonfermat f’isem din tal-aħħar permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 64/732/KEE, tat-23 ta’ Diċembru 1963 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 11, p. 10, iktar ’il quddiem, il-“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn C. Genc u l-Integrationsministeriet (ministeru tal-integrazzjoni) dwar iċ-ċaħda, minn dan tal-aħħar, tat-talba tiegħu għal ħruġ ta’ permess ta’ residenza fid-Danimarka fir-rigward tar-riunifikazzjoni tal-familja.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni
Mill-Artikolu 2(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni jirriżulta li dan għandu l-għan li jippromwovi t-tisħiħ kontinwu u ekwilibrat tar-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi bejn il-partijiet kontraenti, billi jieħu inkunsiderazzjoni, b’mod sħiħ, in‑neċessità li jiġi żgurat l-iżvilupp mgħaġġel tal-ekonomija tat-Turkija u ż-żieda fil-livell tal-impjieg u tal-kundizzjonijiet tal-għajxien tal-poplu Tork.
Skont l-Artikolu 12 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, “il-partijiet kontraenti jaqblu li jiġu ggwidati mill-Artikoli [39 KE], [40 KE] u [41 KE] sabiex gradwalment jinkiseb bejniethom il-moviment liberu tal-ħaddiema” u, skont l-Artikolu 13 ta’ dan il-ftehim, dawn il-partijiet “jaqblu li jiġu ggwidati mill-Artikoli [43 KE] sa [46 KE] inklużi u l-Artikolu [48 KE] sabiex jitneħħew ir-restrizzjonijiet li jeżistu bejniethom fuq il-libertà ta’ stabbiliment” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Id-Deċiżjoni Nru 1/80
L-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 jipprovdi:
“L-Istati Membri tal-Komunità u t-Turkija ma jistgħux jintroduċu restrizzjonijiet ġodda dwar il-kundizzjonijiet ta’ aċċess għall-impjieg tal-ħaddiema u tal-membri tal-familja tagħhom li jinsabu fit-territorju rispettiv tagħhom f’sitwazzjoni regolari f’dak li jikkonċerna r-residenza u l-impjieg.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Skont l-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni Nru 1/80:
“1.   Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-taqsima għandhom ikunu applikabbli ħlief għal limitazzjonijiet iġġustifikati minn raġunijiet ta’ ordni pubbliku, ta’ sigurtà u ta’ saħħa pubblika.
2.   Dawn ma jippreġudikawx id-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw mil-leġiżlazzjonijiet nazzjonali jew minn ftehimiet bilaterali eżistenti bejn it-Turkija u l-Istati Membri tal-Komunità, sa fejn huma jipprevedu sistema iktar favorevoli liċ-ċittadini tagħhom.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-Protokoll Addizzjonali
Il-Protokoll Addizzjonali, iffirmat fit-23 ta’ Novembru 1970 fi Brussell u konkluż, approvat u kkonfermat f’isem il-Komunità bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2760/72, tad-19 ta’ Diċembru 1972 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 11, p. 41, iktar ’il quddiem il-“Protokoll Addizzjonali”), jifforma parti integrali mill-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, kif jirriżulta mill-Artikolu 62 tiegħu.
L-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali jistabbilixxi:
“Il-partijiet kontraenti għandhom jibqgħu lura milli jintroduċu bejniethom restrizzjonijiet ġodda għal-libertà ta’ stabbiliment u għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Id-dritt Daniż
Il-liġi dwar il-barranin (Udlændingeloven), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“liġi Daniża dwar il-barranin”), tipprovdi fl-Artikolu 9(1)(2)(d) tagħha, li jista’ jinħareġ, fuq talba, permess ta’ residenza lil wild minuri ta’ età ta’ inqas minn 15-il sena, mhux miżżewweġ, ta’ persuna residenti fid-Danimarka jew tal-konjuġi tagħha jekk dan il-wild jgħix għand id-detentur tal-kustodja legali u ma jifformax familja indipendenti minħabba relazzjoni stabbli, u meta l-persuna residenti fid-Danimarka jkollha permess ta’ residenza għal żmien indeterminat jew anki permess ta’ residenza bil-possibbiltà ta’ residenza permanenti.
L-Artikolu 9(13) tal-liġi Daniża dwar il-barranin, li ġie introdott bil-liġi Nru 427, tad-9 ta’ Ġunju 2004, dwar l-emenda tal-liġi Daniża dwar il-barranin u tal-liġi dwar l-integrazzjoni, jipprovdi:
“Il-permess ta’ residenza bis-saħħa tal-paragrafu (1)(2) [tal-Artikolu 9 ta’ din il-liġi] ma jistax jinħareġ, fil-każ fejn l-applikant u wieħed mill-ġenituri tiegħu jirrisjedu fil-pajjiż tal-oriġini jew f’pajjiż ieħor, ħlief jekk l-applikant kellu jew jista’ jkollu rabta suffiċjenti mad-Danimarka li tippermetti integrazzjoni b’suċċess. Dan ma japplikax madankollu jekk it-talba tressqet f’terminu ta’ sentejn b’effett mid-data li fiha l-persuna residenti fit-territorju Daniż issodisfat il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 9(1)(2) [tal-imsemmija liġi], jew jekk raġunijiet speċifiċi ħafna, b’mod partikolari l-unità tal-familja, jirrikjedu interpretazzjoni kuntrarja.”
Ix-xogħlijiet preparatorji tal-Artikolu 9(13) tal-liġi Daniża dwar il-barranin isemmu li l-għan ta’ din id-dispożizzjoni huwa li tipprekludi li l-ġenituri intenzjonalment jagħżlu li jħallu l-wild tagħhom fl-Istat ta’ oriġini ma’ wieħed miż-żewġ ġenituri tiegħu sakemm kważi jilħaq l-età adulta, minkejja li dan il-wild seta’ jikseb permess ta’ residenza fid-Danimarka f’data preċedenti, b’mod li jirċievi edukazzjoni konformi mal-kultura tal-Istat ta’ oriġini u ma jkunx influwenzat fi tfulitu bir-regoli u bil-valuri Daniżi.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, skont il-prassi deskritta fin-nota tal-ministeru tal-integrazzjoni tat-2 ta’ Lulju 2007, il-kapaċità tal-wild minuri li jilħaq integrazzjoni b’suċċess taqa’ taħt evalwazzjoni diskrezzjonarja li fil-kuntest tagħha jittieħdu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari parametri bħat-tul u n-natura tar-residenza tal-wild ikkonċernat fl-Istati rispettivi u, b’mod partikolari, l-eventwali residenza preċedenti ta’ dan il-wild fid-Danimarka, l-Istat li fih dan għadda l-parti l-kbira ta’ tfulitu u tal-adoloxxenza tiegħu, il-post fejn mar l-iskola, il-kwistjoni jekk il-wild ikkonċernat jitkellimx bil-lingwa Daniża, jekk jitkellem bil-lingwa tal-Istat ta’ oriġini u jekk dan il-wild ġiex influwenzat matul tfulitu bil-valuri u bir-regoli Daniżi b’grad suffiċjenti sabiex teżisti jew tista’ teżisti rabta suffiċjenti mad-Danimarka li tippermettilu integrazzjoni b’suċċess f’dan l-Istat Membru. Barra minn hekk, b’konnessjoni mal-elementi l-oħra, tingħata ċerta importanza għall-kwistjoni jekk min mill-ġenituri jirrisjedi fid-Danimarka huwiex integrat tajjeb u jippreżenta rabta stretta mas-soċjetà Daniża.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta wkoll li jeżistu, f’ċerti każijiet eċċezzjonali, raġunijiet speċifiċi ħafna li bis-saħħa tagħhom il-kundizzjoni ta’ eżistenza ta’ rabta suffiċjenti fi Stat Membru kkonċernat li tippermetti integrazzjoni tajba ma hijiex meħtieġa. B’mod partikolari, dan huwa l-każ fejn ir-rifjut tar-riunifikazzjoni tal-familja jmur kontra l-impenji internazzjonali tar-Renju tad-Danimarka jew l-interess superjuri tal-wild ikkonċernat fis-sens tal-Konvenzjoni ta’ New York dwar id-drittijiet tat-tfal, iffirmata fl-20 ta’ Novembru 1989 u rratifikata mill-Istati Membri kollha jew ukoll meta, minħabba marda jew diżabbiltà gravi, ma huwiex skużabbli, fuq il-livell umanitarju, li l-ġenitur li jirrisjedi fid-Danimarka jintbagħat lura fi Stat li ma joffrix il-possibbiltà ta’ akkoljenza u ta’ trattament, jew meta l-ġenitur li jirrisjedi fl-Istat ta’ oriġini ma huwiex kapaċi li jieħu ħsieb il-wild inkwistjoni.
Il-qorti tar-rinviju tispeċifika li l-Artikolu 9(13) tal-liġi Daniża dwar il-barranin japplika biss għat-talbiet ta’ riunifikazzjoni tal-familja bejn ċittadini ta’ Stati terzi li jirrisjedu fid-Danimarka u l-membri tal-familja tagħhom, u li, fid-data meta d-Deċiżjoni Nru 1/80 daħlet fis-seħħ, ebda regola bħal dik tal-Artikolu 9(13) tal-liġi Daniża dwar il-barranin ma kienet tapplika.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, C. Genc, huwa ċittadin Tork li twieled fis-17 ta’ Awwissu 1991. Missieru, li huwa wkoll ċittadin Tork, wasal fid-Danimarka fl-14 ta’ Diċembru 1997 u għandu, mill-21 ta’ April 2001, permess ta’ residenza f’dan l-Istat Membru għal żmien indeterminat.
Il-ġenituri ta’ C. Genc iddivorzjaw permezz ta’ deċiżjoni tat-30 ta’ Diċembru 1997 mogħtija mit-Tribunal ta’ Haymana (it-Turkija). Minkejja li missier ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kiseb il-kustodja legali kemm ta’ C. Genc kif ukoll taż-żewġ aħwa subien il-kbar ta’ dan tal-aħħar, wara d-divorzju, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kompla jgħix fit-Turkija man-nanniet tiegħu.
Iż-żewġ aħwa l-kbar ta’ C. Genc jibbenefikaw minn permess ta’ residenza fid-Danimarka mix-xahar ta’ Mejju 2003.
Fil-5 ta’ Jannar 2005, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali talab għall-ewwel darba permess ta’ residenza fid-Danimarka. F’din id-data, missieru kien ħaddiem impjegat f’dan l-Istat Membru.
Fil-15 ta’ Awwissu 2006, l-uffiċċju Daniż tal-migrazzjonijiet (Udlændingeservice) ċaħad it-talba għal permess ta’ residenza mressqa minn C. Genc, fuq il-bażi tal-Artikolu 9(13) tal-liġi Daniża dwar il-barranin, minħabba li l-persuna kkonċernata ma kellhiex jew ma setgħetx ikollha rabta suffiċjenti mad-Danimarka li kienet tippermettilha integrazzjoni b’suċċess f’dan l-Istat Membru. Din id-deċiżjoni ġiet ikkonfermata mill-ministeru tal-integrazzjoni fit-18 ta’ Diċembru 2006.
B’mod partikolari, fid-deċiżjoni tiegħu tat-18 ta’ Diċembru 2006, il-ministeru tal-integrazzjoni, billi ħa inkunsiderazzjoni b’mod partikolari l-fatt li C. Genc twieled fit-Turkija fejn għadda tfulitu kollha u fejn irċieva edukazzjoni hemmhekk sa dik id-data, li qatt ma ġie fid-Danimarka, li jitkellem biss il-lingwa Torka, li ma jippreżenta ebda element ta’ rabta ta’ kwalunkwe tip mas-soċjetà Daniża u li missieru ra biss lil dan tal-aħħar darbtejn matul l-aħħar sentejn, ikkonkluda li r-rikorrent fil-kawża prinċipali ma ġiex influwenzat matul żgħożitu b’valuri u b’regoli Daniżi sa grad bħal dak li jkollu jew seta’ jkollu rabta suffiċjenti mad-Danimarka li tippermettilu integrazzjoni b’suċċess.
Bl-istess mod, il-ministeru tal-integrazzjoni nnota wkoll li lanqas missier C. Genc ma seta’ jitqies li huwa tant integrat tajjeb u bħala li huwa stess għandu rabta suffiċjenti sinjifikattiva mas-soċjetà Daniża li tippermetti li twasslu, fir-rigward tar-rikorrent fil-kawża prinċipali, għal konklużjoni differenti minn dik stabbilita fil-punt preċedenti.
Fl-aħħar nett, il-ministeru tal-integrazzjoni rrileva li ma teżisti ebda raġuni speċifika, b’mod partikolari l-unità tal-familja, favur il-ħruġ ta’ permess ta’ residenza lil C. Genc, minkejja l-fatt li dan ma għandux jew ma jistax ikollu rabta suffiċjenti mad-Danimarka li tippermettilu integrazzjoni b’suċċess, u li lanqas ma jeżistu ostakoli kbar għall-possibbiltà għall-missier ir-rikorrent fil-kawża prinċipali li jmur it-Turkija biex ikun jista’ jsegwi ħajja tal-familja ma’ dan tal-aħħar, jew li jsegwi ħajja tal-familja fl-istess kundizzjonijiet bħal dawk li segwew id-dħul volontarju tiegħu fid-Danimarka matul is-sena 1997.
Fis-17 ta’ Settembru 2007, il-ministeru tal-integrazzjoni rrifjuta li jeżamina mill-ġdid it-talba għal permess ta’ residenza mressqa minn C. Genc.
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali adixxa l-Glostrup Ret (tribunal ta’ Glostrup, id-Danimarka) li, permezz ta’ sentenza tad-9 ta’ Diċembru 2011, ikkonferma d-deċiżjoni tal-ministeru tal-integrazzjoni li jirrifjuta l-permess ta’ residenza mitluba.
C. Genc appella din is-sentenza quddiem l-Østre Landsret (qorti tal-appell tar-reġjun tal-Lvant, id-Danimarka).
L-Østre Landsret (qorti tal-appell tar-reġjun tal-Lvant) tirrileva li, fis-sentenza Dogan (
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
), il-Qorti tal-Ġustizzja ammettiet li l-klawżola ta’ “Standstdill” li tikkonċerna l-libertà ta’ stabbiliment, prevista fl-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali, għandha tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi l-introduzzjoni minn Stat Membru ta’ restrizzjonijiet ġodda fir-rigward tal-possibbiltà li tinkiseb ir-riunifikazzjoni tal-familja ma’ konjuġi li joriġina mit-Turkija.
Madankollu, l-Østre Landsret (qorti tal-appell tar-reġjun tal-Lvant) tesprimi, qabelxejn, dubji dwar il-konformità tal-imsemmija sentenza kemm mal-ġurisprudenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-klawżoli ta’ “Standstill”, kif ukoll mal-kuntest storiku u mal-iskop tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni.
Sussegwentement, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-kwistjoni jekk il-prinċipju legali li jirriżulta mis-sentenza Dogan (
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
) fid-dawl tal-klawżola ta’ “Standstill” imsemmija fl-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali japplikax ukoll fir-rigward tad-dispożizzjoni li tidher fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, filwaqt li tittieħed inkunsiderazzjoni l-formulazzjoni differenti ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
Finalment, l-imsemmija qorti, billi tibda mill-konstatazzjoni li, fis-sentenzi Demir (
C‑225/12
,
EU:C:2013:725
) u Dogan (
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li restrizzjonijiet ġodda li jaqgħu taħt klawżola ta’ “Standstill” jistgħu jiġu ammessi jekk ir-restrizzjoni hija ġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, hija xierqa sabiex jiġi ggarantit it-twettiq tal-għan leġittimu mfittex u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex tilħqu, tistaqsi dwar il-konformità ta’ din l-interpretazzjoni fid-dawl tas-sentenza Dereci et (
C‑256/11
,
EU:C:2011:734
) kif ukoll fuq il-kwistjoni ta’ liema huma l-linji gwida li permezz tagħhom għandhom isiru t-test ta’ restrizzjoni u l-evalwazzjoni tal-proporzjonalità.
Huwa f’dan il-kuntest li l-Østre Landsret (qorti tal-appell tar-reġjun tal-Lvant) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)
Ir-regola ta’ ‘Standstill’ inkluża fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u/jew ir-regola ta’ ‘Standstill’ li tinsab fl-Artikolu 41(1) tal-protokoll addizzjonali għandhom jiġu interpetati fis-sens li kundizzjonijiet ġodda li jirrestrinġu l-aċċess għar-riunifikazzjoni tal-familja fir-rigward tal-membri tal-familja li ma jkunux ekonomikament attivi, b’mod partikolari l-ulied minuri ta’ ċittadini Torok li jkunu ekonomikament attivi u li jkunu jirrisjedu u jkollhom permess ta’ residenza fi Stat Membru, jaqgħu taħt l-obbligu ta’ ‘Standstill’ fid-dawl:
a)
tal-interpretazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tar-regoli ta’ ‘Standstill’ fis-sentenzi Derin (
C‑325/05
,
EU:C:2007:442
), Ziebell (
C‑371/08
,
EU:C:2011:809
), Dülger (
C‑451/11
,
EU:C:2012:504
), u Demirkan (
C‑221/11
,
EU:C:2013:583
),
b)
tal-għan u tal-kontenut tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni kif ġew interpretati fis-sentenzi Ziebell (
C‑371/08
,
EU:C:2011:809
) u Demirkan (
C‑221/11
,
EU:C:2013:583
), kif ukoll fid-dawl:
—
tal-fatt li l-Ftehim u l-protokolli u deċiżjonijiet marbuta miegħu ma jinkludux dispożizzjonijiet dwar ir-riunifikazzjoni tal-familja u
—
tal-fatt li r-riunifikazzjoni tal-familja f’dik li dak iż-żmien kienet il-Komunità Ewropea u li issa hija l-Unjoni Ewropea dejjem kienet irregolata b’atti ta’ dritt derivat, attwalment bid-Direttiva 2004/38/KE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004 dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju ta’ l-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5 Vol. 5, p. 46)]?
(2)
Fir-risposta għad-domanda 1, il-Qorti tal-Ġustizzja qiegħda tintalab tindika jekk eventwali dritt derivat għar-riunifikazzjoni tal-familja fir-rigward tal-membri tal-familja ta’ ċittadini Torok ekonomikament attivi li jkollhom permess ta’ residenza u jkunu jirrisjedu fi Stat Membru jiswiex għall-membri tal-familja ta’ ħaddiema Torok fis-sens tal-Artikolu [13] tad-Deċiżjoni 1/80 jekk dan japplikax biss għall-membri tal-familja ta’ ħaddiema Torok li jaħdmu għal rashom fis-sens tal-Artikolu 41(1) tal-protokoll addizzjonali?
(3)
F’każ ta’ risposta affermattiva għad-domanda 1 u għad-domanda 2, il-Qorti tal-Ġustizzja qiegħda tintalab tindika jekk ir-regola ta’ ‘Standstill’ inkluża fl-Artikolu 13(1) tad-Deċiżjoni 1/80 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li restrizzjonijiet ġodda li jkunu ‘iġġustifikat[i] minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, […] intiż[i] sabiex jiġi żgurat li jintlaħaq l-għan leġittimu mixtieq u [li ma jmorrux] lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex dan jintlaħaq’ (lil hinn minn dak indikat fl-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni 1/80) huma leġittimi?
(4)
F’każ ta’ risposta affermattiva għad-domanda 3, il-Qorti tal-Ġustizzja qiegħda tintalab b’mod partikolari tindika:
a)
skont liema linji gwida jeħtieġ li jsiru t-test tar-restrizzjoni u l-evalwazzjoni tal-proporzjonalità. Il-Qorti tal-Ġustizzja qiegħda tintalab tindika jekk għandhomx jiġu segwiti l-istess prinċipji misluta mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha dwar ir-riunifikazzjoni tal-familja fil-kuntest tal-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni li huma bbażati fuq id-Direttiva 2004/38 u d-dispożizzjonijiet tat-Trattat TFUE, jew jekk hemmx lok li ssir evalwazzjoni differenti?
b)
jekk jeħtieġ li ssir evalwazzjoni differenti minn dik li tirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar ir-riunifikazzjoni tal-familja fil-kuntest tal-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja qiegħda tintalab tindika jekk hemmx lok li jsir riferiment għall-evalwazzjoni tal-proporzjonalità mwettqa fil-kuntest tal-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, fuq id-dritt tar-rispett tal-ħajja tal-familja fil-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem – u jekk dan ma huwiex il-każ allura liema huma l-prinċipji li japplikaw?
ċ)
Irrispettivament mill-metodu ta’ evalwazzjoni li għandu jiġi applikat: Regola bħal dik tal-Artikolu 9(16) tal-Liġi Daniża dwar il-barranin (li qabel kien l-Artikolu 9(13)) – li tistabbilixxi li r-riunifikazzjoni tal-familja bejn persuna li tkun ċittadin ta’ pajjiż terz u li jkollha permess ta’ residenza u tirrisjedi fid-Danimarka u l-wild minuri tagħha hija suġġetta, fil-każ fejn il-wild minuri u l-ġenitur tiegħu jkunu jirrisjedu fil-pajjiż ta’ oriġini jew f’pajjiż ieħor, għall-kundizzjoni li l-wild minuri jkollu, jew ikollu l-possibbiltà li jistabbilixxi, rabta mad-Danimarka li tkun suffiċjenti sabiex tippermetti l-integrazzjoni b’suċċess fil-pajjiż – tista’ tiġi kkunsidrata li hija ‘iġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, […] intiża sabiex jiġi żgurat li jintlaħaq l-għan leġittimu mixtieq u [li ma tmurx] lil hinn minn dak li hu meħtieġ sabiex dan jintlaħaq?”
B’ittra ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-30 ta’ Marzu 2015, il-Gvern Daniż, skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, talab li l-Qorti tal-Ġustizzja tiltaqa’ bħala Awla Manja.
Fuq id-domandi preliminari
Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta r-riunifikazzjoni tal-familja bejn ħaddiem Tork, li jirrisjedi legalment fl-Istat Membru kkonċernat u l-wild minuri tiegħu għall-kundizzjoni li dan tal-aħħar jippreżenta jew jista’ jippreżenta rabta suffiċjenti f’dan l-Istat Membru li tippermettilu integrazzjoni b’suċċess, meta l-wild ikkonċernat u l-ġenitur l-ieħor tiegħu jirrisjedu fl-Istat ta’ oriġini jew fi Stat ieħor, u, li t-talba għal riunifikazzjoni tal-familja titressaq wara terminu ta’ sentejn mid-data li fiha l-ġenitur li jirrisjedi fl-Istat Membru kkonċernat ikun kiseb permess ta’ residenza għal żmien indeterminat jew anki permess ta’ residenza bil-possibbiltà ta’ residenza permanenti, tikkostitwixxix “restrizzjoni ġdida” fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u/jew l-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali u, jekk iva, jekk tali restrizzjoni tistax madankollu tiġi ġġustifikata.
Hija ġurisprudenza stabbilita li l-klawżoli ta’ “Standstill” stabbiliti fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u fl-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali jipprojbixxu b’mod ġenerali l-introduzzjoni ta’ kwalunkwe miżura interna ġdida li jkollha l-għan jew l-effett li tissuġġetta l-eżerċizzju minn ċittadin Tork ta’ libertà ekonomika fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat għal kundizzjonijiet iktar restrittivi minn dawk li kienu applikabbli għalih fid-data ta’ dħul fis-seħħ tal-imsemmija deċiżjoni jew tal-imsemmi protokoll fir-rigward ta’ dan l-Istat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Savas,
C‑37/98
,
EU:C:2000:224
, punt
, kif ukoll Sahin,
C‑242/06
,
EU:C:2009:554
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li d-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri l-Artikolu 9(13) tal-liġi Daniża dwar il-barranin, ġiet introdotta wara d-data tad-dħul fis-seħħ fid-Danimarka tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u tal-Protokoll Addizzjonali, u li l-imsemmija dispożizzjoni twassal, fil-qasam tar-riunifikazzjoni tal-familja, għal kundizzjonijiet ta’ ammissjoni iktar ibsin minn dawk li kienu jeżistu qabel, għall-ulied minuri ta’ ħaddiema ċittadini ta’ Stat terz, b’mod li trendi l-imsemmija riunifikazzjoni iktar diffiċli.
Barra minn hekk, huwa stabbilit li C. Genc jixtieq jidħol fid-Danimarka biex jingħaqad ma’ missieru. Huwa stabbilit ukoll li, fid-data meta C. Genc ippreżenta t-talba għal residenza tiegħu, missieru kien jeżerċita attività bħala persuna impjegata fid-Danimarka.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa l-missier tar-rikorrent fil-kawża prinċipali li huwa dak li s-sitwazzjoni tiegħu hija relatata ma’ libertà ekonomika, f’dan il-każ il-moviment liberu tal-ħaddiema, u li, bħala ħaddiem regolarment integrat fis-suq tax-xogħol fid-Danimarka, jaqa’, għalhekk, taħt l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Savas,
C‑37/98
,
EU:C:2000:224
, punt
, kif ukoll Abatay et,
C‑317/01 u C‑369/01
,
EU:C:2003:572
, punti
sa
).
Konsegwentement, għandu jsir riferiment għas-sitwazzjoni biss tal-ħaddiem Tork residenti fl-Istat Membru kkonċernat, f’dan il-każ, missier C. Genc, sabiex jiġi stabbilit jekk hemmx lok, skont il-klawżola ta’ “Standstill” imsemmija fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, li tiġi miċħuda l-applikazzjoni ta’ miżura nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jekk jirriżulta li din hija ta’ natura li taffettwa l-libertà tiegħu li jeżerċita attività bħala persuna impjegata f’dan l-Istat Membru.
Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk l-introduzzjoni ta’ leġiżlazzjoni ġdida li twebbes il-kundizzjonijiet tal-ewwel ammissjoni tal-ulied minuri ta’ ċittadini Torok li jirrisjedu fl-Istat Membru kkonċernat bħala ħaddiema impjegati, bħal missier C. Genc, meta mqabbla ma’ dawk applikabbli fid-data tad-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80 f’dan l-Istat Membru, tistax tikkostitwixxi “restrizzjoni ġdida”, fis-sens tal-Artikolu 13 ta’ din id-deċiżjoni, għall-eżerċizzju mill‑imsemmija ċittadini Torok tal-moviment liberu tal-ħaddiema fl-imsemmi Stat Membru.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li leġiżlazzjoni li trendi riunifikazzjoni tal-familja iktar diffiċli billi twebbes il-kundizzjonijiet tal-ewwel ammissjoni, fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, tal-konjuġi ta’ ċittadini Torok meta mqabbla ma’ dawk applikabbli mad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll Addizzjonali, tikkostitwixxi “restrizzjoni ġdida”, fis-sens tal-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali, għall-eżerċizzju tal-libertà ta’ stabbiliment mill-imsemmija ċittadini Torok (sentenza Dogan,
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
, punt
).
Dan għaliex id-deċiżjoni ta’ ċittadin Tork li jistabbilixxi ruħu fi Stat Membru biex fih jeżerċita attività ekonomika b’mod stabbli tista’ tiġi influwenzata b’mod negattiv meta l-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru trendi diffiċli jew impossibbli r-riunifikazzjoni tal-familja, b’mod li l-imsemmi ċittadin jista’, jekk ikun il-każ, jiġi obbligat li jagħżel bejn l-attività tiegħu fl-Istat Membru kkonċernat u l-ħajja tal-familja tiegħu fit-Turkija (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Dogan,
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
, punt
).
Minbarra dan, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, peress li l-klawżola ta’ “Standstill” stabbilita fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 hija tal-istess natura bħal dik stabbilita fl-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali u li dawn iż-żewġ klawżoli għandhom għan identiku, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 41(1) għandha tapplika wkoll fir-rigward tal-obbligu ta’
statu quo
li jikkostitwixxi l-bażi tal-imsemmi Artikolu 13 fil-qasam tal-moviment liberu tal-ħaddiema (sentenza Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l-Baxxi,
C‑92/07
,
EU:C:2010:228
, punt
).
Minn dan isegwi li l-interpretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tat lill-punt 36 tas-sentenza Dogan (
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
) tista’ tiġi applikata għall-kawża prinċipali.
Sa fejn il-qorti tar-rinviju u l-Gvern Daniż għandhom dubji dwar il-kompatibbiltà tal-interpretazzjoni li tirriżulta mis-sentenza Dogan (
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
) bl-għan esklużivament ekonomiku tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta mill-punt 40 ta’ din is-sentenza, dak li wassal lill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Dogan li tikkonkludi li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali fil-kawża li tat lok għall-imsemmija sentenza kienet taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-klawżola ta’ “Standstill” imsemmija fl-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali kien l-eżistenza ta’ rabta bejn l-eżerċizzju minn ċittadin Tork tal-libertajiet ekonomiċi fi Stat Membru u r-riunifikazzjoni tal-familja, fis-sens li l-kundizzjonijiet ta’ dħul u ta’ residenza tal-membri tal-familja tal-imsemmi ċittadin skont ir-riunifikazzjoni tal-familja setgħu jaffettwaw l-eżerċizzju ta’ tali libertajiet minnu.
B’hekk, huwa biss sa fejn leġiżlazzjoni nazzjonali twebbes il-kundizzjonijiet tar-riunifikazzjoni tal-familja, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li hija ta’ natura li taffettwa l-eżerċizzju mill-ħaddiema Torok, bħal missier C. Genc, ta’ attività ekonomika fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, li hemm lok li jitqies li tali leġiżlazzjoni tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-klawżola ta’ “Standstill” imsemmija fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, hekk kif l-Avukat Ġenerali rrilevaha fil-punt 27 tal-konklużjonijiet tiegħu.
Għaldaqstant, il-klawżoli ta’ “Standstill” stabbiliti fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u fl-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali, kif interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja, ma jinkludu ebda rikonoxximent ta’ dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja u lanqas ta’ dritt ta’ stabbiliment u ta’ residenza favur membri tal-familja tal-ħaddiema Torok.
Fir-rigward tar-riunifikazzjoni tal-familja, kif jirriżulta mis-sentenza Dogan (
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
), il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tattribwixxi lill-klawżola ta’ “Standstill” ebda effett ieħor ħlief li tipprojbixxi li r-riunifikazzjoni tal-familja tkun suġġetta għal kundizzjonijiet ġodda li huma ta’ natura li jaffettwaw l-eżerċizzju minn ċittadin Tork tal-libertajiet ekonomiċi fi Stat Membru.
Fl-aħħar nett, rabta bħal dik deskritta fil-punt 43 ta’ din is-sentenza ma kienet teżisti bl-ebda mod fil-kawża li tat lok għas-sentenza Demirkan (
C‑221/11
,
EU:C:2013:583
) li għaliha l-Gvern Daniż jirreferi partikolarment.
Fil-fatt, din is-sentenza kienet tikkonċerna ċittadina Torka li xtaqet tinvoka l-klawżola ta’ “Standstill” stabbilita fl-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali, matul id-dħul tagħha fl-Istat Membru kkonċernat, minħabba l-fatt li kienet, ladarba waslet fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, benefiċjarja ta’ servizzi. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, madankollu, li peress li l-kunċett ta’ “libertà li jiġu pprovduti servizzi” msemmi f’din id-dispożizzjoni ma kienx jinkludi l-libertà passiva li jiġu pprovduti servizzi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Demirkan,
C‑221/11
,
EU:C:2013:583
, punti
u
), ir-rabta bejn id-dħul u r-residenza tal-imsemmija ċittadina fl-Istat Membru kkonċernat u l-eżerċizzju ta’ libertà ekonomika kienet nieqsa u kienet tipprekludi, għaldaqstant, lil din iċ-ċittadina li tinvoka l-imsemmija klawżola ta’ “Standstill”.
L-interpretazzjoni li tirriżulta mis-sentenza Dogan (
C‑138/13
,
EU:C:2014:2066
) hija, barra minn hekk, koerenti ma’ dik żviluppata mill-Qorti tal-Ġustizzja, dwar l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 li tgħid li l-għan ta’ din id-dispożizzjoni l-oħra tal-imsemmija deċiżjoni tikkonsisti sabiex tgħin ir-riunifikazzjoni tal-familja fl-Istat Membru ospitanti bl-għan li jiġu ffaċilitati l-impjieg u r-residenza tal-ħaddiem Tork li jappartjeni għas-suq regolari tal-impjieg fl-Istat Membru kkonċernat (ara s-sentenzi Kadiman,
C‑351/95
,
EU:C:1997:205
, punti
sa
; Eyüp,
C‑65/98
,
EU:C:2000:336
, punt
; u Ayaz,
C‑275/02
,
EU:C:2004:570
, punt
).
Konsegwentement, għandu jiġi konkluż li leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li trendi riunifikazzjoni tal-familja iktar diffiċli billi twebbes il-kundizzjonijiet tal-ewwel ammissjoni, fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, tal-ulied minuri ta’ ċittadini Torok li jirrisjedu f’dan l-Istat Membru bħala ħaddiema, meta mqabbla ma’ dawk applikabbli mad-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80, u li, għaldaqstant, hija ta’ natura li taffettwa l-eżerċizzju ta’ attività ekonomika minn dawn iċ-ċittadini fl-imsemmi territorju, tikkostitwixxi “restrizzjoni ġdida”, fis-sens tal-Artikolu 13 ta’ din id-deċiżjoni, għall-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-ħaddiema f’dan l-Istat Membru mill-imsemmija ċittadini Torok.
Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li restrizzjoni li jkollha l-għan jew l-effett li tissuġġetta l-eżerċizzju minn ċittadin Tork tal-moviment liberu tal-ħaddiema fit-territorju nazzjonali għal kundizzjonijiet iktar restrittivi minn dawk applikabbli fid-data tad-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80 hija pprojbita ħlief sa fejn taqa’ taħt limitazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 14 ta’ din id-deċiżjoni jew sa fejn tkun iġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, tkun xierqa sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan leġittimu mfittex u ma tkunx tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq (sentenza Demir,
C‑225/12
,
EU:C:2013:725
, punt
).
Fil-fatt, skont l-Artikolu 12 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, il-partijiet għal dan, konformement mal-għan esklużivament ekonomiku li jikkostitwixxi l-bażi tal-Assoċjazzjoni KEE-Turkija, ftiehmu li jiġu ggwidati minn dispożizzjonijiet tad-dritt primarju tal-Unjoni dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema, għalkemm il-prinċipji ammessi fil-kuntest tal-imsemmija dispożizzjonijiet għandhom jiġu applikati, sa fejn huwa possibbli, għaċ-ċittadini Torok li jibbenefikaw minn drittijiet skont dan il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ziebell,
C‑371/08
,
EU:C:2011:809
, punti
u
sa
).
Għandu għalhekk jiġi vverifikat jekk id-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali hijiex leġittima sa fejn tissodisfa l-kriterji stabbiliti fil-punt 51 ta’ din is-sentenza.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-kundizzjoni prevista fl-Artikolu 9(13) tal-liġi Daniża dwar il-barranin ma taqax taħt l-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni Nru 1/80. Il-Gvern Daniż, min-naħa l-oħra, jargumenta li din il-kundizzjoni hija ġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, jiġifieri li tiġi ggarantita integrazzjoni b’suċċess, u li hija proporzjonata billi din id-dispożizzjoni hija kemm xierqa sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan leġittimu mfittex u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex tilħqu.
Fir-rigward tal-kwistjoni jekk l-għan li tintlaħaq integrazzjoni b’suċċess jistax jikkostitwixxi tali raġuni imperattiva, għandha titfakkar l-importanza mogħtija, fil-kuntest tad-dritt tal-Unjoni, għall-miżuri ta’ integrazzjoni, kif jirriżulta mill-Artikolu 79(4) TFUE, li jevoka l-promozzjoni tal-integrazzjoni taċ-ċittadini ta’ pajjiż terz fl-Istati Membri ospitanti bħala azzjoni tal-Istati Membri li għandha tiġi inkoraġġuta u li tiġi sostnuta, u minn diversi direttivi, bħad-Direttivi tal-Kunsill 2003/86/KE, tat-22 ta’ Settembru 2003, dwar id-dritt għal riunifikazzjoni tal-familja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 224) u tal-Kunsill 2003/109/KE, tal-25 ta’ Novembru 2003, dwar l-istatus ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu residenti għat-tul (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 272) li jipprovdu li l-integrazzjoni taċ-ċittadini ta’ Stati terzi hija element ewlieni biex tiġi promossa l-koeżjoni ekonomika u soċjali, għan fundamentali tal-Unjoni stabbilit fit-Trattat.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-għan li jikkonsisti fil-garanzija ta’ integrazzjoni b’suċċess taċ-ċittadini ta’ Stati terzi fl-Istat Membru kkonċernat, invokat mill-Gvern Daniż, jista’ jikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punt 35 tal-konklużjonijiet tiegħu.
Fir-rigward tal-proporzjonalità tad-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sa fejn tali dispożizzjoni tikkostitwixxi restrizzjoni għal-libertà ta’ moviment tal-ħaddiema Torok, kif ġie kkonstatat fil-punt 50 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi rrilevat li tali evalwazzjoni għandha tiġi effettwata fid-dawl ta’ din il-libertà, kif hija tibbenefika liċ-ċittadini Torok, konformement mad-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-Assoċjazzjoni KEE-Turkija, kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punti 37 u 38 tal-konklużjonijiet tiegħu.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li d-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali timplika li, sabiex wieħed ikun jista’ jibbenefika mir-riunifikazzjoni tal-familja f’ċirkustanzi bħal dawk fejn l-wild ikkonċernat u wieħed mill-ġenituri tiegħu jirrisjedu fl-Istat ta’ oriġini jew fi Stat ieħor, huwa, fil-prinċipju, meħtieġ li dan il-wild għandu jew jista’ jkollu rabta suffiċjenti mad-Danimarka li tippermettilu integrazzjoni b’suċċess f’dan l-Istat Membru.
L-imsemmija kundizzjoni, madankollu, tapplika biss jekk it-talba titressaq iktar minn sentejn wara d-data li fiha l-ġenitur li jirrisjedi fit-territorju Daniż ikun kiseb permess ta’ residenza għal żmien indeterminat jew anki permess ta’ residenza bil-possibbiltà ta’ residenza permanenti.
Peress li r-rekwiżit li wieħed jipproduċi l-prova ta’ rabta suffiċjenti mad-Danimarka huwa intiż li jiggarantixxi lill-ulied ikkonċernati integrazzjoni b’suċċess f’dan l-Istat Membru, kif il-Gvern Daniż isostni, għandu jitqies li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali titlaq mis-suppożizzjoni li l-ulied li għalihom it-talba għar-riunifikazzjoni tal-familja ma tressqitx fit-terminu stabbilit jinsabu f’ċirkustanzi tali li l-integrazzjoni tagħhom fid-Danimarka hija ggarantita biss jekk jissodisfaw tali rekwiżit.
Issa, jidher li dan ir-rekwiżit, allegatament iġġustifikat permezz tal-għan li tiġi permessa l-integrazzjoni tal-ulied minuri kkonċernati fid-Danimarka, madankollu, isir applikabbli mhux skont is-sitwazzjoni personali tal-ulied li tista’ jkollha effett negattiv fuq l-integrazzjoni tagħhom fl-Istat Membru kkonċernat, bħall-età tagħhom jew ir-rabtiet tagħhom ma’ dan l-Istat Membru, iżda skont kriterju li, l-ewwel nett, jidher bħala barrani għall-possibbiltajiet li tintlaħaq tali integrazzjoni, jiġifieri t-terminu li jissepara l-għoti lill-ġenitur ikkonċernat ta’ permess ta’ residenza definittiv fid-Danimarka mid-data tat-tressiq tat-talba għal riunifikazzjoni tal-familja.
F’dan ir-rigward, huwa diffiċli li wieħed jifhem kif it-tressiq ta’ talba għal riunifikazzjoni tal-familja wara t-terminu ta’ sentejn li jsegwi l-kisba ta’ permess ta’ residenza definittiv fid-Danimarka mill-ġenitur li jirrisjedi f’dan l-Istat Membru jpoġġi lill-wild f’sitwazzjoni inqas favorevoli sabiex ikun jista’ jintegra ruħu fid-Danimarka, b’tali mod li l-applikant huwa obbligat li jipproduċi l-prova ta’ rabta suffiċjenti ta’ dan il-wild f’dan l-Istat Membru.
Fil-fatt, iċ-ċirkustanza li t-talba għal riunifikazzjoni tal-familja tressqet qabel jew wara s-sentejn li jsegwu l-ksib tal-permess ta’ residenza definittiv mill-ġenitur li jirrisjedi fl-Istat Membru kkonċernat ma tistax tkun indizju fih innifsu determinanti tal-intenzjonijiet tal-ġenituri tal-minuri kkonċernat minn din l-applikazzjoni fir-rigward tal-integrazzjoni tiegħu f’dan l-Istat Membru.
Minbarra dan, l-adozzjoni tal-kriterju inkwistjoni, għall-finijiet li jiġi ddeterminat liema huma l-ulied li għalihom rabta suffiċjenti mad-Danimarka għandha tiġi pprovata, twassal għal riżultati inkoerenti fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-kapaċità li tintlaħaq integrazzjoni b’suċċess f’dan l-Istat Membru.
Fil-fatt, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 51 tal-konklużjonijiet tiegħu, dan il-kriterju, minn naħa, japplika mingħajr ma tittieħed inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni personali tal-wild ikkonċernat u tar-rabtiet tiegħu fir-rigward tal-Istat Membru inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, joħloq riskju li jsiru diskriminazzjonijiet skont id-data tat-tressiq tat-talba għar-riunifikazzjoni tal-familja bejn ulied li jinsabu f’sitwazzjonijiet personali assolutament simili, kemm fir-rigward tal-età tagħhom kif ukoll tar-rabtiet tagħhom mad-Danimarka kif ukoll ir-relazzjoni tagħhom mal-ġenitur li jirrisjedi hemmhekk.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, fir-rigward b’mod partikolari tal-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni personali tal-wild ikkonċernat, din l-evalwazzjoni mill-awtoritajiet nazzjonali għandha ssir, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tiegħu, fuq il-bażi ta’ kriterji suffiċjentement preċiżi, oġġettivi u mhux diskriminatorji, li għandhom jiġu eżaminati każ b’każ, billi jagħtu lok għal deċiżjoni mmotivata li tista’ tkun suġġetta għal rikors effettiv sabiex tiġi evitata prassi amministrattiva ta’ rifjut sistematiku.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta r-riunifikazzjoni tal-familja bejn ħaddiem Tork, li jirrisjedi legalment fl-Istat Membru kkonċernat u l-wild minuri tiegħu għall-kundizzjoni li dan tal‑aħħar jippreżenta jew jista’ jippreżenta rabta suffiċjenti f’dan l-Istat Membru li tippermettilu integrazzjoni b’suċċess, meta l-wild ikkonċernat u l-ġenitur l-ieħor tiegħu jirrisjedu fl-Istat ta’ oriġini jew fi Stat ieħor, u, li t-talba għal riunifikazzjoni tal-familja titressaq wara terminu ta’ sentejn b’effett mid-data li fiha l-ġenitur li jirrisjedi fl-Istat Membru kkonċernat ikun kiseb permess ta’ residenza għal żmien indeterminat jew anki permess ta’ residenza bil-possibbiltà ta’ residenza permanenti, tikkostitwixxi “restrizzjoni ġdida” fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80. Tali restrizzjoni ma hijiex iġġustifikata.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi li:

Miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta r-riunifikazzjoni tal-familja bejn ħaddiem Tork, li jirrisjedi legalment fl-Istat Membru kkonċernat u l-wild minuri tiegħu għall-kundizzjoni li dan tal-aħħar jippreżenta jew jista’ jippreżenta rabta suffiċjenti f’dan l-Istat Membru li tippermettilu integrazzjoni b’suċċess, meta l-wild ikkonċernat u l-ġenitur l-ieħor tiegħu jirrisjedu fl-Istat ta’ oriġini jew fi Stat ieħor, u, li t-talba għal riunifikazzjoni tal-familja titressaq wara terminu ta’ sentejn b’effett mid-data li fiha l-ġenitur li jirrisjedi fl-Istat Membru kkonċernat ikun kiseb permess ta’ residenza għal żmien indeterminat jew anki permess ta’ residenza bil-possibbiltà ta’ residenza permanenti, tikkostitwixxi “restrizzjoni ġdida” fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni, tad-19 ta’ Settembru 1980, dwar l-iżvilupp tal-assoċjazzjoni u mehmuża mal-Ftehim dwar il-ħolqien ta’ Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija, iffirmat, fit-12 ta’ Settembru 1963, f’Ankara mir-Repubblika tat-Turkija, minn naħa, kif ukoll mill-Istati Membri tal-KEE u mill-Komunità, min-naħa l-oħra, u li ġie konkluż, approvat u kkonfermat f’isem din tal-aħħar permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 64/732/KEE, tat-23 ta’ Diċembru 1963.

Tali restrizzjoni ma hijiex iġġustifikata.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: id-Daniż.