CELEX: 62019CJ0422
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Politika ekonomika u monetarja
Artikolu 2(1) u Artikolu 3(1)(c) TFUE
Politika monetarja
Kompetenza esklużiva tal-Unjoni
Artikolu 128(1) TFUE
Protokoll Nru 4 tal-Istatuti tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16
Kunċett ta’ “valuta legali”
Effetti
Obbligu ta’ aċċettazzjoni ta’ karti tal-flus iddenominati f’euro
Regolament (KE) Nru 974/98
Possibbiltà għall-Istati Membri li jipprevedu restrizzjonijiet għall-ħlasijiet permezz ta’ karti u muniti iddenominati f’euro
Kundizzjonijiet
Leġiżlazzjoni reġjonali li teskludi l-ħlas fi flus ta’ kontribuzzjoni awdjoviżiva lil organu reġjonali rregolat mid-dritt pubbliku tax-xandir

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(c) TFUE, mat-tielet sentenza tal-Artikolu 128(1) TFUE, tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll (Nru 4) dwar l-Istatuti tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew (
ĠU 2012, C 326, p. 230
, iktar ’il quddiem il-“Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE”) u tal-Artikolu 10 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 974/98 tat-3 ta’ Mejju 1998 dwar l-introduzzjoni tal-euro (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 10, Vol. 1, p. 111, rettifika
ĠU 2017, L 253, p. 41
)
Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ żewġ kawżi bejn Johannes Dietrich (Kawża C‑422/19) u Norbert Häring (Kawża C‑423/19) u Hessischer Rundfunk (ix-xandar pubbliku tal-Land ta’ Hessen, il-Ġermanja) dwar il-ħlas ta’ kontribuzzjoni awdjoviżiva dovuta lil dan tal-aħħar.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE huwa fformulat kif ġej:
“Skond l-Artikolu 128(1) tat-Trattat [FUE], il-Kunsill Regolatorju jkollu d-dritt esklużiv li jawtorizza l-ħruġ ta’ karti tal-flus ta’ l-euro fl-Unjoni. Dan il-ħruġ ta’ noti jista’ jsir kemm mill-[Bank Ċentrali Ewropew (BĊE)] kif ukoll mill-banek ċentrali nazzjonali. Il-karti tal-flus maħruġa mill-BĊE u mill-banek ċentrali nazzjonali biss ikollhom l-istat ta’ valuta legali fi ħdan l-Unjoni.”
Ir-Regolament Nru 974/98
Il-premessa 19 tar-Regolament Nru 974/98 hija fformulata kif ġej:
“Billi karti tal-flus u muniti denominati fl-unitajiet ta’ muniti nazzjonali jitilfu l-istatus legali tagħhom ta’ munita legali l-iktar tard sa sitt xhur wara t-tmiem tal-perjodu transitorju; billi limitazzjonijiet fuq ħlasijiet bil-karti u l-muniti, stabbiliti mill-Istati Membri għal raġunijiet pubbliċi, ma humiex inkompatibbli ma’ l-istatus ta’ munita legali f’karti ta’ flus u muniti ta’ l-euro, sakemm ikunu disponibbli mezzi oħra legali għall-ħlas ta’ djun monetarji”.
Skont l-Artikolu 10 ta’ dan ir-regolament:
“Mill-1 ta’ Jannar 2002, il-BĊE u l-banek ċentrali ta’ l-Istati Membri parteċipanti għandhom joħorġu fiċ-ċirkolazzjoni karti ta’ flus denominati fl-euro. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 15, dawn il-karti ta’ flus denominati fl-euro għandhom ikunu l-uniċi karti ta’ flus bl-istatus ta’ muniti legali f’dawn l-Istati Membri kollha.”
Skont l-Artikolu 11 tal-imsemmi regolament:
“Mill-1 ta’ Jannar 2002, l-Istati Membri parteċipanti għandhom joħorġu muniti denominati fl-euro jew ċenteżmi u li jikkonformaw mad-denominazzjonijiet u l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li l-Kunsill jista’ jippreskrivi skond it-tieni sentenza ta’ l-Artikolu [128](2) [TFUE]. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 15, dawn il-muniti għandhom ikunu l-uniċi muniti li għandu jkollhom l-istatus ta’ munita legali f’dawn l-Istati Membri kollha. Bl-eċċezzjoni ta’ l-awtorità tal-ħruġ u ta’ dawk il-persuni nominati speċifikatament bil-leġislazzjoni nazzjonali ta’ l-Istat Membru tal-ħruġ, l-ebda parti ma għandha tkun obbligata li taċċetta iktar minn 50 munita tal-metall f’pagament wieħed.”
Ir-Rakkomandazzjoni 2010/191/KE
Il-premessi 1 sa 4 tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2010/191/UE tat-22 ta’ Marzu 2010 dwar il-firxa u l-effetti tal-valuta legali tal-karti tal-flus u l-muniti tal-euro (
ĠU 2010, L 83, p. 70
), huma fformulati kif ġej:
“(1)
L-istatus ta’ valuta legali tal-karti tal-flus tal-euro stabbiliti
bl-Artikolu 128 tat-[TFUE], fil-kapitolu dwar il-politika monetarja.
Skont l-Artikolu 3(1)(c) tat-Trattat dwar il-Funzjonament
tal-Unjoni Ewropea, l-Unjoni għandu jkollha kompetenza
esklussiva fir-rigward tal-politika monetarja għall-Istati
Membri li l-munita tagħhom hija l-euro (“l-Istati Membri
parteċipanti”).
(2)
Skont l-Artikolu 11 tar-Regolament [Nru 974/98], il-muniti tal-euro għandhom ikunu l-uniċi muniti li għandhom l-istatus tal-valuta legali fl-Istati Membri parteċipanti.
(3)
Attwalment hemm xi inċertezza fil-livell taż-żona tal-euro fir-rigward tal-firxa tal-valuta legali u l-konsegwenzi ta’ dan.
(4)
Din ir-rakkomandazzjoni hija bbażata fuq il-konklużjonijiet ewlenin ta’ rapport imħejji minn grupp ta’ ħidma li jikkonsisti minn rappreżentanti mill-Ministeri tal-Finanzi u mill-Banek Ċentrali Nazzjonali taż-żona tal-euro.”
Il-punti 1 sa 4 ta’ din ir-rakkomandazzjoni jipprovdi dan li ġej:
“1 Definizzjoni komuni tal-valuta legali
Fejn jeżisti obbligu ta’ ħlas, il-valuta legali ta’ karti tal-flus u muniti tal-euro għandha timplika:
(a)
Aċċettazzjoni obbligatorja:
Il-kreditur ta’ xi obbligu ta’ ħlas ma jistax jirrifjuta karti tal-flus u muniti tal-euro sakemm il-partijiet ma jkunux ftiehmu fuq mezzi oħra ta’ ħlas;
(b)
Aċċettazzjoni fuq valur nominali sħiħ:
Il-valur monetarju ta’ karti tal-flus u muniti tal-euro huwa ugwali għall-ammont indikat fuq il-karti tal-flus u l-muniti;
(c)
Il-poter li jinħelsu l-obbligi għall-ħlas:
Debitur jista’ jeħles lilu nnifsu minn obbligu tal-ħlas billi joffri l-karti tal-flus u l-muniti lill-kreditur.
2. Aċċettazzjoni ta’ ħlasijiet bil-karti tal-flus u l-muniti fit-transazzjonijiet tal-bejgħ bl-imnut
L-aċċettazzjoni tal-karti tal-flus u muniti bħala mezzi ta’ ħlas fit-tranżazzjonijiet tal-bejgħ bl-imnut għandha tkun ir-regola. Rifjut ta’ dawn jista’ jkun possibbli biss abbazi ta’ raġunijiet marbuta mal-“prinċipju tal-buona fede” (per eżempju, il-bejjieħ bl-imnut ma jkollux bqija disponibbli).
3. Aċċettazzjoni ta’ karti tal-flus b’denominazzjoni għolja fi tranżazzjonijiet bl-imnut
Il-karti tal-flus b’denominazzjoni għolja għandhom ikunu aċċettati bħala mezz ta’ ħlas fit-tranżazzjonijiet tal-bejgħ bl-imnut. Rifjut ta’ dan għandu jkun possibbli biss abbażi ta’ raġunijiet marbuta mal-‘prinċipju tal-buona fede’ (per eżempju, il-valur nominali tal-karta tal-flus offruta ma tkunx proporzjonata meta mqabbla mal-ammont dovut lill-kreditur tal-ħlas).
4. L-assenza tal-ħlasijiet żejda imposti fuq l-użu tal-karti tal-flus u l-muniti tal-euro
L-ebda ħlas żejjed m’għandu jiġi impost fuq il-ħlasijiet li jsiru bil-karti tal-flus u bil-muniti.”
Id-dritt Ġermaniż
L-Artikolu 14(1) tal-Gesetz über die Deutsche Bundesbank (il-Liġi dwar il-Bank Federali Ġermaniż), fil-verżjoni tagħha ppubblikata fit-22 ta’ Ottubru 1992 (BGBl. 1992 I, p. 1782), kif emendata bil-Liġi tal-4 ta’ Lulju 2013, (BGBl. 2013 I, 185/1981, iktar ’il quddiem il-“BBankG”), jipprevedi li:
“Mingħajr preġudizzju għal dak previst fl-Artikolu 128(1) TFUE, id-Deutsche Bundesbank (il-Bank Ċentrali Ġermaniż) għandu d-dritt esklużiv li joħroġ karti tal-flus fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din il-liġi. Il-karti tal-flus iddenominati f’EUR huma l-uniċi li għandhom valur legali illimitat. […]”
L-Artikolu 2(1) tar-Rundfunkbeitragsstaatsvertrag (il-Konvenzjoni tal-Istat dwar il-kontribuzzjoni għax-xandir), mill-15 sal-21 ta’ Diċembru 2010, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mill-Fünfzehnter Rundfunkänderungsstaatsvertrag (il-ħmistax-il trattat tal-Istat li jemenda x-xandir), kif irratifikat mil-Land ta’ Hessen (il-Ġermanja) permezz tal-liġi tat-23 ta’ Awwissu 2011 (GVBl. I, p. 382, iktar ’il quddiem ir-“RBStV”), jipprevedi:
“(1) Fis-settur privat, kull akkomodazzjoni għandha tħallas kontribuzzjoni awdjoviżiva mill-possessur tagħha (il-persuna responsabbli għall-ħlas tal-kontribuzzjoni).”
L-Artikolu 7(3) tar-RBStV jippreċiża:
“Il-kontribuzzjoni awdjoviżiva hija dovuta kull xahar. Dan għandu jitħallas f’nofs perijodu ta’ tliet xhur, għal perijodu ta’ tliet xhur rispettivament.”
L-Artikolu 9(2) tar-RBStV jipprevedi:
“Il-Landesrundfunkanstalt [korp reġjonali tax-xandir] kompetenti jista’ jistabbilixxi permezz ta’ regolament korporattiv [‘Satzung’] il-modalitajiet tal-proċedura
[…]
2.   dwar il-ħlas tal-kontribuzzjoni awdjoviżiva, l-eżenzjoni jew it-tnaqqis tagħha.
[…]”
L-Artikolu 10 tar-RBStV jipprevedi:
“[…]
(2)   Il-kontribuzzjoni awdjoviżiva għandha titħallas lill-organu reġjonali tax-xandir kompetenti bħala dejn portabbli […]
[…]
(5)   L-ammont tad-debiti awdjoviżivi li ma humiex imħallsin għandu jiġi ffissat mill-organu reġjonali tax-xandir kompetenti. […]”
L-Artikolu 10(2) tas-Satzung des Hessischen Rundfunks über das Verfahren zur Leistung der Rundfunkbeiträge (ir-Regolament tax-xandar pubbliku tal-Land ta’ Hessen dwar il-proċedura ta’ ħlas tal-kontribuzzjonijiet awdjoviżivi); tal-5 ta’ Diċembru 2012 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament dwar il-kontribuzzjonijiet”), adottat abbażi tal-Artikolu 9(2) tar-RBStV, huwa fformulat kif ġej:
“Id-debitur tal-kontribuzzjoni awdjoviżiva ma jistax iħallas tali kontribuzzjoni fi flus kontanti iżda biss bis-segwenti modalitajiet ta’ ħlas:
1.
awtorizzazzjoni ta’ permezz ta’ debitu dirett jew prelevament futur SEPA bażiku,
2.
standing order ordinarju,
3.
standing order permanenti.”
Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari
J. Dietrich u N. Häring, detenturi ta’ akkomodazzjoni fil-ġurisdizzjoni ġeografika tax-xandar pubbliku tal-Land ta’ Hessen, ipproponewlu sabiex ikun jista’ jħallas fi flus il-kontribuzzjoni awdjoviżiva dovuta skont l-Artikolu 2(1) tar-RBStV fir-rigward, rispettivament, tat-tieni trimestru tas-sena 2015 u tal-ewwel trimestru tas-sena 2016.
Ix-xandar pubbliku tal-Land ta’ Hessen ċaħad din il-proposta, għar-raġuni li l-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar il-kontribuzzjonijiet jipprevedi li l-imsemmija kontribuzzjoni ma tistax titħallas fi flus iżda għandha titħallas fi flus iżda għandha titħallas permezz ta’ imposta, trasferiment individwali jew ordni ta’ trasferiment permanenti, u bagħtitilhom avviżi ta’ ħlas li jistabbilixxu l-arretrati tal-kontribuzzjoni awdjoviżiva għalihom kif ukoll penali ta’ dewmien.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentaw rikorsi għal annullament kontra dawn l-avviżi għall-ħlas. Permezz ta’ sentenzi tal-31 ta’ Ottubru 2016, il-Verwaltungsgericht Frankfurt am Main (il-Qorti Amministrattiva ta’ Frankfurt am Main, il-Ġermanja) ċaħdet ir-rikorsi tagħhom. Permezz ta’ sentenzi tat-13 ta’ Frar 2018, il-Hessischer Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva Superjuri tal-Land ta’ Hessen, il-Ġermanja) ċaħdet l-appelli tagħhom kontra dawn is-sentenzi.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentaw rikorsi għal reviżjoni kontra dawn is-sentenzi quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, il-Ġermanja). Fir-rikorsi tagħhom huma jsostnu li kemm it-tieni sentenza tal-Artikolu14(1) tal-BBankG, kif ukoll it-tielet sentenza tal-Artikolu 128(1) TFUE jistipulaw obbligu inkundizzjonat u mingħajr limitazzjonijiet li karti tal-flus f’euro għandhom jiġu aċċettati bħala mezz ta’ ħlas ta’ dejn finanzjarju. Skont ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, dan l-obbligu jista’ jiġi limitat biss bi ftehim kuntrattwali bejn il-partijiet jew minħabba awtorizzazzjoni prevista fid-dritt federali jew fid-dritt tal-Unjoni. Min-naħa l-oħra, l-ebda raġuni prattika, bħal, bħal f’dan il-każ, in-numru kbir ta’ persuni taxxabbli, ma tiġġustifika li din tiġi mwarrba.
Il-qorti tar-rinviju tenfasizza, preliminarjament, li r-rikorsi għal reviżjoni għandhom jintlaqgħu fid-dawl tad-dritt intern. F’dan ir-rigward, hija tippreċiża li l-esklużjoni tal-possibbiltà li titħallas il-kontribuzzjoni awdjoviżiva permezz ta’ karti tal-flus iddenominati f’euro, li tirriżulta mir-Regolament dwar il-kontribuzzjonijiet, tikser dispożizzjoni tad-dritt federali, ta’ livell superjuri, jiġifieri t-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1) tal-BBankG. Kunsiderazzjonijiet marbuta mal-istruttura ta’ din id-dispożizzjoni u, b’mod partikolari, mal-oriġini tagħha, kif ukoll mal-ispirtu tagħha kif ukoll mal-għan tagħha, jimmilitaw, fil-fatt, favur interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni fis-sens li hija tobbliga lill-entitajiet pubbliċi jaċċettaw il-karti tal-flus iddenominati f’euro fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ta’ obbligi ta’ ħlas imposti mill-awtoritajiet pubbliċi. Dan l-obbligu ma jirrikonoxxix eċċezzjoni, fid-dritt federali Ġermaniż, fil-kuntest tal-proċeduri ta’ rkupru tal-massa bħall-ġbir tal-kontribuzzjoni awdjoviżiva inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Il-qorti tar-rinviju tippreċiża li hija ma għandhiex indizji li l-possibbiltà li titħallas il-kontribuzzjoni awdjoviżiva fi flus kontanti tipperikola l-allokazzjoni finanzjarja tal-organizzazzjonijiet tax-xandir irreġistrata fid-dritt kostituzzjonali.
F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju madankollu ssostni li l-kawżi prinċipali jqajmu tliet kwistjonijiet li għalihom hija meħtieġa deċiżjoni preliminari tal-Qorti tal-Ġustizzja.
Fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-konformità tat-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1) tal-BBankG mal-kompetenza esklużiva li l-Unjoni għandha fil-qasam tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, skont l-Artikolu 3(1)(ċ) TFUE, peress li, skont l-Artikolu 2(1) TFUE, l-Unjoni biss tista’ tilleġiżla u tadotta atti legalment vinkolanti f’dan il-qasam.
Hija tirrileva f’dan ir-rigward li t-Trattat FUE ma jinkludi ebda definizzjoni tal-kunċett ta’ “politika monetarja”, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, u żżid li hija ma hijiex f’pożizzjoni li tiddeċiedi jekk il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni fil-qasam tal-politika monetarja testendix għar-regolamentazzjoni tal-konsegwenzi legali marbuta mal-valuta legali tal-karti tal-flus iddenominati f’euro, b’mod partikolari mal-obbligu impost fuq l-entitajiet pubbliċi li jaċċettaw tali karti tal-flus.
Il-qorti tar-rinviju tosserva li l-obbligu għall-entitajiet pubbliċi li jaċċettaw il-karti tal-flus iddenominati f’euro ma jikkonċernax l-għan tal-politika monetarja li jikkonsisti fiż-żamma tal-istabbiltà tal-prezzijiet u ma għandux rabta diretta mal-mezzi elenkati fid-dritt primarju sabiex jintlaħaq dan l-għan. B’mod partikolari, il-kompetenza mogħtija mill-Artikolu 128(1) TFUE lill-BĊE u lill-banek ċentrali nazzjonali sabiex joħorġu l-karti tal-flus f’euro ma hijiex limitata jew emendata b’dan l-obbligu. Madankollu, il-qorti tar-rinviju tqis li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiġi interpretata fis-sens li l-leġiżlazzjonijiet li jirrigwardaw l-effetti tal-valuta legali tal-karti ta’ bank iddenominati f’euro u, għalhekk, il-funzjonament taċ-ċirkulazzjoni monetarja jaqgħu taħt il-politika monetarja. Barra minn hekk, ma huwiex eskluż li tali leġiżlazzjoni, bħala miżura neċessarja għall-użu tal-euro bħala munita unika, tista’ tkun ibbażata fuq l-Artikolu 133 TFUE u, għalhekk, tista’ titqies li taqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni skont l-Artikolu 2(1) u (6) TFUE.
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-kwistjoni dwar jekk, fid-dawl tal-kompetenza esklużiva tal-Unjoni fil-qasam tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, leġiżlatur nazzjonali huwiex awtorizzat jadotta dispożizzjoni bħat-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1) tal-BBankG ma tqumx jekk, skont id-dritt tal-Unjoni, l-entitajiet pubbliċi ta’ Stat Membru humiex preklużi milli jirrifjutaw l-eżekuzzjoni, fi flus tal-bank iddenominati f’euro, ta’ obbligi ta’ ħlas imposti mill-awtoritajiet pubbliċi ta’ Stat Membru. F’dan il-każ, l-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar il-kontribuzzjonijiet imur kontra d-dritt tal-Unjoni.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tfakkar li, konformement mat-tielet sentenza tal-Artikolu 128(1) TFUE, it-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, kif ukoll it-tieni sentenza tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 974/98, il-karti tal-flus iddenominati f’euro huma l-uniċi li għandhom valuta legali fl-Unjoni. Issa, l-obbligu li jiġu aċċettati l-karti tal-flus iddenominati f’euro ma jirriżultax b’mod evidenti mill-kunċett ta’ “valuti legali”, li la huwa ddefinit fit-Trattat FUE, la fil-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, u lanqas fir-Regolament Nru 974/98. Il-premessa 19 ta’ dan ir-regolament tissuġġerixxi biss li, skont il-leġiżlatur tal-Unjoni, eventwali limitazzjonijiet għall-ħlas bi flus kontanti ma jippreġudikawx, fihom infushom, il-valuta legali tal-flus kontanti f’euro.
Il-qorti tar-rinviju tfakkar ukoll li l-punt 1 tar-Rakkomandazzjoni 2010/191, intitolat “Definizzjoni komuni tal-valuta legali”, jipprevedi li l-valuta legali tal-karti tal-flus u tal-muniti ddenominati f’euro għandu jimplika, b’mod partikolari, l-“aċċettazzjoni obbligatorja” tagħhom mill-benefiċjarju ta’ obbligu ta’ ħlas, bla ħsara għal ċerti eċċezzjonijiet. Il-qorti tar-rinviju tenfasizza, madankollu, li, skont il-ħames paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE, ir-rakkomandazzjonijiet tal-istituzzjonijiet ma jorbtux, b’tali mod li l-importanza li għandha tingħata lil din ir-rakkomandazzjoni hija inċerta.
Fit-tielet lok, il-qorti tar-rinviju tqis li r-risposta għad-domanda dwar jekk, fid-dawl tal-kompetenza esklużiva tal-Unjoni fil-qasam tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, il-leġiżlatur Ġermaniż kienx awtorizzat jadotta t-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1) tal-BBankG lanqas ma huwa neċessarju għas-soluzzjoni tat-tilwimiet fil-kawżi prinċipali, jekk regola nazzjonali, li tipprevedi obbligu li taċċetta l-karti tal-flus tal-bank f’euro fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ta’ obbligi ta’ ħlas imposti mill-awtoritajiet pubbliċi, tista’ tiġi applikata meta l-Unjoni ma tkunx eżerċitat l-kompetenza esklużva tagħha. Il-qorti tar-rinviju tqis madankollu li l-ġurisprudenza eżistenti tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tippermettilhiex tiddetermina jekk dan huwiex il-każ.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Il-kompetenza esklużiva li tgawdi minnha l-Unjoni skont l-Artikolu 2(1) TFUE flimkien mal-Artikolu 3(1)(ċ) TFUE, fil-qasam tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-valuta tagħhom hija l-euro, tipprekludi l-adozzjoni minn wieħed minn dawn l-Istati Membri ta ’att leġiżlattiv li jimponi obbligu fuq entitajiet pubbliċi ta’ dan l-Istat Membru li jaċċettaw karti tal-flus iddenominati f’euro bħala parti mill-implimentazzjoni ta’ obbligi ta’ ħlas imposti mill-awtoritajiet pubbliċi?
2)
L-istatus ta’ karti tal-flus iddenominati f’euro bħala valuta legali skont it-tielet sentenza tal-Artikolu 128(1) TFUE, it-tielet sentenza tal-Artikolu 16(1) tal-Protokoll (Nru 4) dwar l-Istatuti tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew, u t-tieni sentenza tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 974/98 tat-3 ta ’Mejju 1998 dwar l-introduzzjoni tal-euro, jipprekludi awtoritajiet pubbliċi ta’ Stat Membru milli jirrifjutaw li jeżegwixxu, fir-rigward ta’ tali karti tal-flus, obbligu ta’ ħlas impost mill-awtoritajiet pubbliċi, jew id-dritt tal-Unjoni jippermetti leġiżlazzjonijiet li jeskludu l-ħlas bil-karti tal-flus f’euro għal ċerti obbligi ta’ ħlas imposti mill-awtoritajiet pubbliċi?
3)
Fil-każ li l-ewwel domanda tingħata risposta fl-affermattiv u t-tieni domanda tingħata risposta fin-negattiv:
Att leġiżlattiv ta’ Stat Membru li l-valuta tiegħu hija l-euro, adottat fil-qasam tal-kompetenza esklużiva tal-Unjoni għall-politika monetarja, jista’ jiġi applikat minn dakinhar ’il quddiem sakemm l-Unjoni ma tkunx għamlet użu mill-kompetenza tagħha?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tielet domanda
Permezz tal-ewwel u tat-tielet domanda tagħha, li għandha tingħata risposta konġunta għalihom, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(ċ) TFUE, għandux jiġi interpretat fis-sens li, indipendentement minn kull eżerċizzju mill-Unjoni tal-kompetenza esklużiva tagħha fil-qasam tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, huwa jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tobbliga lill-entitajiet pubbliċi jaċċettaw karti tal-flus ta’ bank iddenominati f’euro fil-kuntest tal-eżekuzzjoni tal-obbligi finanzjarji imposti mill-awtoritajiet pubbliċi.
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, il-Kummissjoni Ewropea, ix-xandar pubbliku tal-Land ta’ Hessen u l-BĊE esprimew dubji dwar l-interpretazzjoni tat-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1) tal-BBankG, adottata mill-qorti tar-rinviju, li tipprovdi li din id-dispożizzjoni tobbliga lill-entitajiet pubbliċi jaċċettaw il-karti tal-flus iddenominati f’euro fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ta’ obbligi ta’ ħlas imposti mill-awtoritajiet pubbliċi. Fil-fatt, din l-interpretazzjoni titbiegħed mill-formulazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni, li tipprevedi biss li l-karti tal-flus iddenominati f’euro huma l-uniċi li għandhom valuta legali illimitata.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, f’dak li jikkonċerna l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-ordinament ġuridiku nazzjonali, il-Qorti tal-Ġustizzja hija bħala prinċipju marbuta li tibbaża ruħha fuq il-kriterji li jirriżultaw mid-deċiżjoni tar-rinviju. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni li tinterpreta d-dritt intern ta’ Stat Membru (sentenza tas-17 ta’ Diċembru 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Estradizzjoni lejn l-Ukraina),
C‑398/19
,
EU:C:2020:1032
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li tingħata risposta għall-ewwel domanda preliminari billi wieħed jitlaq mill-premessa li t-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1) tal-BBankG tobbliga lill-entitajiet pubbliċi jaċċettaw il-karti tal-flus iddenominati f’euro fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ta’ obbligi ta’ ħlas imposti mill-awtoritajiet pubbliċi.
F’dan ir-rigward, qabelxejn għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 3(1)(c) TFUE, l-Unjoni għandha kompetenza esklużiva fil-qasam tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro.
Għandu jitfakkar ukoll li t-Trattat FUE ma jinkludi ebda definizzjoni preċiża tal-kunċett ta’ “politika monetarja” iżda jiddefinixxi, fid-dispożizzjonijiet tiegħu dwar l-imsemmija politika, kemm l-għanijiet ta’ din il-politika kif ukoll il-mezzi li għandha s-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali (SEBĊ) sabiex timplimentaha (sentenza tal-11 ta’ Diċembru 2018, Weiss et,
C‑493/17
,
EU:C:2018:1000
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-politika monetarja jinsabu fit-Titolu VIII tat-Tielet Parti tiegħu, intitolat “Il-politika ekonomika u monetarja”.
Issa, l-Artikolu 119 TFUE, li jintroduċi dan it-titolu, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu, l-attivitajiet tal-Istati Membri u l-Unjoni għandhom jinkludu, kif ipprovdut fit-Trattati, l-adozzjoni ta’ politika ekonomika li tkun ibbażata fuq il-koordinazzjoni mill-qrib tal-politika ekonomika tal-Istati Membri, fuq is-suq intern kif ukoll fuq id-definizzjoni ta’għanijiet komuni, u li tkun immexxija skont il-prinċipji ta’ ekonomija ta’ suq miftuħ b’kompetizzjoni libera. Dan l-istess artikolu jippreċiża, fil-paragrafu 2 tiegħu, li din l-azzjoni għandha tinvolvi munita waħda, l-euro, kif ukoll id-definizzjoni u żvolġiment ta’ politika monetarja waħda u ta’ politika ta’ rata ta’ kambju waħda li l-għan primarju tagħhom għandu jkun dak li tinżamm l-istabbilità fil-prezzijiet u, mingħajr preġudizzju għal dan il-għan, li tiġi msaħħa kull politika ekonomika ġenerali fl-Unjoni, skont il-prinċipju ta’ ekonomija tas-suq miftuħ b’kompetizzjoni libera.
Kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 59 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-Artikolu 119(2) TFUE, l-attivitajiet tal-Istati Membri u tal-Unjoni għandhom jinkludu munita waħda, l-euro, kif ukoll id-definizzjoni u l-iżvolġiment ta’ politika ta’ rati ta’ kambju waħda.
Għaldaqstant, il-kunċett ta’ “politika monetarja” ma huwiex limitat għall-implimentazzjoni operattiva tiegħu, li tikkostitwixxi, skont l-ewwel inċiż tal-Artikolu 127(2) TFUE, waħda mill-missjonijiet fundamentali tas-SEBĊ, iżda jimplika wkoll dimensjoni normattiva intiża li tiggarantixxi l-istatus tal-euro bħala munita unika.
Tali interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “politika monetarja” hija kkorroborata mill-għan prinċipali ta’ din il-politika, kif jirriżulta mill-Artikolu 127(1) u mill-Artikolu 282(2) TFUE, jiġifieri ż-żamma tal-istabbiltà tal-prezzijiet. Fil-fatt, kif irrileva essenzjalment l-Avukat Ġenerali fil-punt 66 tal-konklużjonijiet tiegħu, jekk l-istatus tal-euro bħala munita unika seta’ jinftiehem b’mod differenti u rregolat minn regoli differenti fl-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, l-uniċità tal-munita unika tiġi kkontestata u, b’dan il-mod, dan l-għan taż-żamma tal-istabbiltà tal-prezzijiet serjament kompromessi.
Din l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “politika monetarja” hija sostnuta wkoll mill-kontenut tal-Artikoli 128 u 133 TFUE, li jinsabu fil-Kapitolu 2 tat-Titolu VIII tat-Tielet Parti tat-Trattat FUE, u li jistgħu jitqiesu bħala dispożizzjonijiet ta’ dritt monetarju, marbuta mal-istatus tal-euro bħala munita unika.
Fir-rigward tal-Artikolu 128 TFUE, billi jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li l-BĊE biss huwa awtorizzat jawtorizza l-ħruġ ta’ karti tal-flus iddenominati f’euro fl-Unjoni, li l-BĊE u l-banek ċentrali nazzjonali jistgħu joħorġu tali flus u li l-karti tal-flus tal-bank hekk maħruġa huma l-uniċi li għandhom valuta legali fl-Unjoni, dan l-artikolu jistabbilixxi regoli dwar il-ħruġ ta’ flus tal-karta ddenominati f’euro fl-Unjoni u jistabbilixxi fid-dritt primarju, flimkien mat-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar il-Bank Ċentrali Ewropew, il-BĊE u s-SEBĊ. Barra minn hekk, billi jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu, li l-Istati Membri jistgħu joħorġu partijiet f’euro, bla ħsara għall-approvazzjoni mill-BĊE tal-volum tal-ħruġ, l-imsemmi artikolu jistabbilixxi wkoll regoli intiżi sabiex jirregolaw il-ħruġ ta’ partijiet iddenominati f’euro.
Fir-rigward tal-Artikolu 133 TFUE, dan jawtorizza lil-leġiżlatur tal-Unjoni, bla ħsara għall-kompetenzi tal-BĊE, jistabbilixxi l-miżuri ta’ dritt sekondarju neċessarji għall-użu tal-euro bħala munita unika.
Għalhekk, l-Artikolu 128(1) u l-Artikolu 133 TFUE huma, kif irrileva essenzjalment l-Avukat Ġenerali fil-punti 64 sa 66 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-bażi tal-uniċità tal-euro u jikkostitwixxu kundizzjoni preliminari għat-tmexxija effettiva tal-politika monetarja tal-Unjoni.
Fil-fatt, minn naħa, billi tattribwixxi lill-bank iddenominat f’euro biss maħruġa mill-BĊE u l-banek ċentrali nazzjonali “valuta legali”, l-Artikolu 128(1) TFUE, bħat-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, jirrifletti n-natura uffiċjali ta’ dawn il-karti tal-flus fiż-żona tal-euro, billi jeskludi li karti tal-flus oħra jistgħu jibbenefikaw ukoll minn din in-natura.
Peress li l-imsemmi Artikolu 128(1) TFUE ma jirreferix għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu ddeterminati s-sens u l-portata tal-kunċett ta’ “valuta legali” li huwa jsemmi, dan tal-aħħar jikkostitwixxi kunċett tad-dritt tal-Unjoni li għandu jingħata, fl-Unjoni kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi, li għandha titfittex billi jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tad-dispożizzjonijiet li jinsabu fihom, iżda wkoll il-kuntest ta’ dawn id-dispożizzjonijiet u l-għan imfittex minnhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2020, AFMB,
C-610/18
,
EU:C:2020:565
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-kunċett ta’ “valuta legali” ta’ mezz ta’ ħlas iddenominat f’unità monetarja jfisser, fis-sens kurrenti tiegħu, li dan il-mezz ta’ ħlas ġeneralment ma jistax jiġi rrifjutat bħala ħlas ta’ dejn iddenominat fl-istess unità monetarja, għall-valur nominali tiegħu, b’effett liberatorju.
Din l-interpretazzjoni fis-sens kurrenti hija sostnuta mir-Rakkomandazzjoni 2010/191, li tikkonċerna speċifikament il-portata u l-effetti tar-reġistru legali tal-karti tal-flus u tal-karti ddenominati f’euro, filwaqt li għandu jiġi ppreċiżat li l-valuta legali tal-imsemmija atti ġie stabbilit fl-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 974/98.
Ċertament, skont l-Artikolu 288(5) TFUE, ir-rakkomandazzjonijiet ma humiex intiżi li jipproduċu effetti vinkolanti u ma humiex f’pożizzjoni li joħolqu drittijiet li l-individwi jistgħu jinvokaw quddiem qorti nazzjonali. Madankollu, huma jagħmlu parti mill-atti legali tal-Unjoni, b’tali mod li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ teħodhom inkunsiderazzjoni meta jipprovdu elementi utli għall-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni.
Issa, il-punt 1 tar-Rakkomandazzjoni 2010/191 jagħti, kif jirriżulta mit-titolu tiegħu, id-definizzjoni komuni tal-kunċett ta’ “valuta legali” billi jippreċiża li, meta jeżisti obbligu ta’ ħlas, ir-rata legali tal-karti tal-flus u tal-muniti ddenominati f’euro għandha timplika, l-ewwel nett, l-aċċettazzjoni obbligatorja ta’ dawn il-karti tal-flus u tal-muniti, fit-tieni lok, l-aċċettazzjoni tagħhom bil-valur nominali u, fit-tielet lok, is-setgħa liberatorja tagħhom. Dan il-punt jikkonferma għalhekk li dan il-kunċett ta’ “valuta legali” jkopri, fost oħrajn, obbligu ta’ aċċettazzjoni tal-karti tal-flus u tal-muniti ddenominati f’euro għall-finijiet ta’ ħlas.
Min-naħa l-oħra, sa fejn jippermetti lil-leġiżlatur tal-Unjoni jistabbilixxi l-miżuri neċessarji għall-użu tal-euro bħala munita unika, l-Artikolu 133 TFUE, li huwa s-suċċessur tal-Artikolu 123(4) KE li huwa stess kien is-suċċessur tal-Artikolu 109L(4) tat-Trattat KE, jirrifletti r-rekwiżit li jiġu stabbiliti prinċipji uniformi għall-Istati Membri kollha li l-munita tagħhom hija l-euro sabiex jiġi protett l-interess globali tal-Unjoni ekonomika u monetarja u tal-euro bħala munita unika u, konsegwentement, kif ġie rrilevat fil-punt 39 tas-sentenza preżenti, li tikkontribwixxi għat-twettiq tal-għan ewlieni tal-politika monetarja tal-Unjoni li żżomm l-istabbiltà tal-prezzijiet.
Minn dan isegwi li l-kompetenza prevista inizjalment fl-Artikolu 109(4) tat-Trattat KE mbagħad fl-Artikolu 123(4) KE u issa hija stabbilita fl-Artikolu 133 TFUE tawtorizza biss lil-leġiżlatur tal-Unjoni li jippreċiża s-sistema legali tal-valuta legali rrikonoxxut lill-karti tal-flus ddenominati f’euro mill-Artikolu 128(1) TFUE kif ukoll mit-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, u tal-valuta legali rrikonoxxuta, tal-muniti ddenominati f’euro, mill-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 974/98 sa fejn dan jirriżulta neċessarju kemm għall-użu bil-euro bħala munita unika.
Skont l-Artikolu 2(1) TFUE, tali kompetenza esklużiva teskludi kull kompetenza tal-Istati Membri f’dan il-qasam, ħlief jekk jaġixxu bis-saħħa ta’ awtorizzazzjoni mogħtija mill-Unjoni jew sabiex jimplimentaw l-atti tal-Unjoni.
F’dan ir-rigward, sabiex tingħata risposta b’mod iktar partikolari għat-tielet domanda, għandu jiġi ppreċiżat li, anki fiċ-ċirkustanza fejn l-Unjoni ma tkunx eżerċitat il-kompetenza esklużiva tagħha, l-adozzjoni jew iż-żamma minn Stat Membru ta’ dispożizzjoni li taqa’ taħt din il-kompetenza ma tistax tiġi ġġustifikata minn din is-sempliċi ċirkustanza.
Fil-fatt, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 39 tal-konklużjonijiet tiegħu, meta kompetenza tingħata lill-Unjoni b’mod esklużiv, it-telf ta’ kompetenza tal-Istati Membri jseħħ b’mod immedjat u, kuntrarjament għal dak li huwa l-każ fl-oqsma li jaqgħu taħt kompetenza kondiviża, huwa irrilevanti, għall-finijiet ta’ dan it-telf, jekk l-Unjoni eżerċitatx jew le l-kompetenza tagħha stess (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-5 ta’ Mejju 1981, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit,
804/79
,
EU:C:1981:93
, punt
).
Madankollu, minn naħa, ma jistax jitqies li huwa neċessarju għall-użu tal-euro bħala munita unika, fis-sens tal-Artikolu 133 TFUE, u b’mod iktar partikolari, għall-istabbiliment tar-reġistru legali tal-karti tal-flus iddenominati f’euro, previst fl-Artikolu 128(1) TFUE u fit-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, li jiġi impost obbligu assolut ta’ aċċettazzjoni ta’ dawn il-karti tal-flus ta’ bank bħala mezz ta’ ħlas. Fil-fatt, mill-preċiżjonijiet li jinsabu fil-punti 46 sa 49 ta’ din is-sentenza jirriżulta li din il-valuta legali ma teżiġix tali aċċettazzjoni assoluta, iżda biss aċċettazzjoni tal-prinċipju ta’ karti tal-flus iddenominati f’euro bħala mezz ta’ ħlas. Min-naħa l-oħra, lanqas ma huwa neċessarju għall-użu tal-euro bħala munita unika u, b’mod iktar partikolari, għaż-żamma tal-effettività tal-valuta legali ta’ flus iddenominati f’euro, li l-leġiżlatur tal-Unjoni jistabbilixxi, b’mod eżawrjenti u uniformi, l-eċċezzjonijiet għal dan l-obbligu ta’ prinċipju, sakemm tiġi ggarantita l-possibbiltà għal kull debitur, bħala regola ġenerali, li jissodisfa obbligu ta’ ħlas permezz ta’ tali flus.
Minn dan isegwi li l-kompetenza esklużiva tal-Unjoni fil-qasam tal-politika monetarja hija, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 98 tal-konklużjonijiet tiegħu, bla ħsara għall-kompetenza li għandhom l-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro sabiex jirregolaw il-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ ħlas, kemm tad-dritt pubbliku kif ukoll tad-dritt privat, sa fejn tali leġiżlazzjoni ma taffettwax il-prinċipju li, bħala regola ġenerali, għandu jkun possibbli li jiġi ssodisfatt obbligu ta’ ħlas permezz ta’ tali flus. Għalhekk, din il-kompetenza esklużiva ma tipprekludix lil Stat Membru, fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-kompetenzi tiegħu, bħall-organizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika tiegħu, milli jadotta miżura li tobbliga lil din l-amministrazzjoni taċċetta ħlasijiet fi flus minn dawk li huma suġġetti għal miżuri amministrattivi jew, hekk kif inhu previst fil-kuntest tat-tieni domanda, li tintroduċi, għal raġuni ta’ interess pubbliku, deroga minn dan l-obbligu għal pagamenti imposti mill-awtoritajiet pubbliċi, bla ħsara għall-osservanza ta’ ċerti kundizzjonijiet li ser jiġu ppreċiżati fl-eżami ta’ din il-kwistjoni.
Hija l-qorti tar-rinviju, li hija l-unika li għandha ġurisdizzjoni sabiex tinterpreta d-dritt nazzjonali, li għandha tivverifika jekk it-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1) tal-BBankG għandhiex tiġi interpretata, fid-dawl tal-għan u tal-kontenut tagħha, bħala miżura li ġiet adottata fil-kuntest tal-kompetenzi proprji tal-Istati Membri, kif deskritt fil-punt preċedenti.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel u għat-tielet domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(c), mal-Artikolu 128(1) u mal-Artikolu 133 TFUE kif ukoll mat-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, għandu jiġi interpretat fis-sens li, indipendentement minn kull eżerċizzju mill-Unjoni tal-kompetenza esklużiva tagħha fil-qasam tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, huwa jipprekludi li Stat Membru jadotta dispożizzjoni li, minħabba l-għan tagħha u l-kontenut tagħha, tiddetermina l-istatus legali tal-valuta legali għal karti tal-flus iddenominati f’euro. Min-naħa l-oħra, huwa ma jipprekludix li Stat Membru jadotta, fl-eżerċizzju ta’ kompetenza tiegħu, bħalma hija l-organizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika tiegħu, dispożizzjoni li tobbliga lill-imsemmija amministrazzjoni taċċetta l-ħlas fi flus kontanti tal-obbligi pekunjarji li hija timponi.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk it-tielet sentenza tal-Artikolu 128(1) TFUE, it-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, kif ukoll it-tieni sentenza tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 974/98 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li teskludi l-possibbiltà ta’ ħlas fi flus kontanti ta’ obbligu ta’ ħlas impost mill-awtoritajiet pubbliċi.
Għandu jiġi enfasizzat li r-risposta għal din id-domanda hija neċessarja biss fil-każ li l-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni tagħha, abbażi tar-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għall-ewwel u t-tielet domanda, li l-Artikolu 14(1) tal-BBankG, interpretat bil-mod espost fil-punt 32 ta’ din is-sentenza, ma huwiex kompatibbli mal-kompetenza esklużiva tal-Unjoni fir-rigward tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, u li l-konvenut fil-kawża prinċipali kellu għalhekk il-possibbiltà li jadotta l-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar il-kontribuzzjonijiet.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-kors legali tal-karti tal-flus iddenominati f’euro ma huwiex iddedikat biss fid-dritt primarju, fit-tielet sentenza tal-Artikolu 128(1) TFUE kif ukoll, f’formulazzjoni riprodotta kważi identika, fit-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, iżda wkoll fid-dritt sekondarju, fit-tieni sentenza tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 974/98. Barra minn hekk, kif ġie rrilevat fil-punt 47 ta’ din is-sentenza, għalkemm it-Trattat FUE jistabbilixxi biss il-kors legali tal-karti tal-flus iddenominati f’euro, it-tieni sentenza tal-Artikolu 11 ta’ dan ir-regolament tagħti wkoll valur legali lill-biċċiet iddenominati f’euro.
F’dan ir-rigward, għalkemm it-termini tad-dispożizzjonijiet li l-interpretazzjoni tagħhom hija mitluba fil-kuntest tat-tieni domanda jipprekludu l-adozzjoni ta’ regola nazzjonali li għandha l-għan jew l-effett li tneħħi, fid-dritt jew fil-fatt, il-flus kontanti f’euro, b’mod partikolari billi tiġi kkontestata l-possibbiltà, bħala regola ġenerali, li jitwettaq obbligu ta’ ħlas permezz ta’ tali flus, dawn ma jippermettux, waħedhom, li jiġi ddeterminat jekk regola nazzjonali li tillimita ruħha li tirrestrinġi l-użu ta’ speċi sabiex jitwettaq obbligu ta’ ħlas impost ukoll fuq l-awtoritajiet pubbliċi, tkun ukoll kontra d-dritt tal-Unjoni.
F’dak li jirrigwarda l-kuntest ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, għandu jiġi rrilevat li l-premessa 19 tar-Regolament Nru 974/98 tippreċiża li r-restrizzjonijiet għall-ħlasijiet permezz ta’ karti tal-flus u ta’ muniti, iddefiniti mill-Istati Membri fid-dawl ta’ raġunijiet ta’ interess pubbliku, ma humiex inkompatibbli mal-kors legali tal-karti tal-flus u tal-muniti ddenominati f’euro, sakemm ikunu disponibbli mezzi legali oħra għall-ħlas tad-djun ta’ flus.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li anki jekk il-preambolu ta’ att tal-Unjoni ma għandux valur legali vinkolanti u ma jistax jiġi invokat la sabiex jidderoga mid-dispożizzjonijiet stess tal-att ikkonċernat u lanqas sabiex dawn id-dispożizzjonijiet jiġu interpretati f’sens kuntrarju għall-formulazzjoni tagħhom, huwa jista’ jippreċiża l-kontenut tad-dispożizzjonijiet tal-imsemmi att, peress li l-premessi li jinsabu fil-preambolu jikkostitwixxu elementi ta’ interpretazzjoni importanti ta’ natura li jiċċaraw ir-rieda tal-awtur ta’ dan l-att (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2019, Puppinck et vs Il-Kummissjoni,
C‑418/18 P
,
EU:C:2019:1113
, punti
u
, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward b’mod iktar partikolari tar-riferiment, fil-premessa 19 tar-Regolament Nru 974/98, għal “raġunijiet pubbliċi”, għandu jiġi rrilevat li, filwaqt li ċerti verżjonijiet lingwistiċi ta’ din il-premessa, bħal dik fil-lingwa Ġermaniża, jużaw l-espressjoni “raġunijiet pubbliċi”, verżjonijiet lingwistiċi oħra, bħal dawk bil-lingwa Ingliża jew Franċiża, jużaw l-espressjoni “raġunijiet pubbliċi”. Issa, il-formulazzjoni użata f’waħda minn dawn il-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma tistax isservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jew tingħata, f’dan ir-rigward, prijorità meta mqabbla ma’ verżjonijiet lingwistiċi oħra. Għalhekk, f’każ ta’ tali diverġenza, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha għaldaqstant tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-għan tal-leġiżlazzjoni li tifforma parti minnha (ara f’dan is-sens, is-sentenza tad-9 ta’ Lulju 2020, Naturschutzbund Deutschland - Landesverband Schleswig-Holstein
C‑297/19
,
EU:C:2020:533
, punt
).
Peress li r-restrizzjonijiet fuq il-pagamenti permezz ta’ ċedoli u ta’ muniti ddenominati f’euro jistgħu, fil-prattika, ikunu ġġustifikati kemm minn raġunijiet ta’ ordni pubbliku marbuta mas-sigurtà jew mal-ġlieda kontra l-kriminalità kif ukoll mal-interess pubbliku li tiġi żgurata organizzazzjoni effikaċi tal-pagamenti fis-soċjetà, sabiex tiġi żgurata applikazzjoni uniformi tal-motivi derogatorji fl-Istati Membri kollha, għandha tintuża l-espressjoni li għandha l-iktar sens wiesa’, jiġifieri dik ta’ “raġunijiet pubbliċi”.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-tieni sentenza tal-Artikolu 10 t-tieni sentenza tal-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 974/98, moqrija fid-dawl tal-premessa 19 ta’ dan ir-regolament, għandhom jinftiehmu fis-sens li, minn naħa, il-valuta legali ta’ dawn il-karti tal-flus u tal-muniti jimplika, bħala prinċipju, obbligu ta’ aċċettazzjoni tal-imsemmija karti tal-flus u muniti, u, min-naħa l-oħra, dan l-obbligu jista’, bħala prinċipju, jiġi ristrett mill-Istati Membri fid-dawl ta’ raġunijiet ta’ interess pubbliku.
Għandu jiġi ppreċiżat li, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 129 tal-konklużjonijiet tiegħu u kif enfasizza l-maġġoranza tal-partijiet ikkonċernati li ppreżentaw osservazzjonijiet, tali restrizzjonijiet għandhom ikunu proporzjonati mal-għan ta’ interess pubbliku mfittex.
Fil-fatt, fid-dawl tal-fatt li, bl-impożizzjoni ta’ tali restrizzjonijiet fl-eżerċizzju tal-kompetenzi sovrani tagħhom, l-Istati Membri jillimitaw il-possibbiltà, irrikonoxxuta mid-dritt tal-Unjoni, bħala regola ġenerali, li jissodisfaw obbligu ta’ ħlas permezz ta’ karti tal-flus u ta’ muniti ddenominati f’euro, dawn l-Istati Membri għandhom jiżguraw ruħhom li l-miżuri li jieħdu josservaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità, li jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni.
Issa il-prinċipju ta’ proporzjonalità jeżiġi, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, li l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni jkunu adatti sabiex jilħqu l-għanijiet leġittimi mfittxija mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni u li huma ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dawn l-għanijiet jintlaħqu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Lulju 2019, Spiegel Online,
C‑516/17
,
EU:C:2019:625
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, għalkemm hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa jekk il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tosservax il-kundizzjonijiet imsemmija fil-punti 68 sa 70 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja, meta tiddeċiedi dwar rinviju għal deċiżjoni preliminari, tista’ madankollu, jekk ikun il-każ, tagħmel preċiżazzjonijiet intiżi sabiex jiggwidaw lill-qorti nazzjonali fid-deċiżjoni tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Mejju 2019, Fundación Consejo Regulador de la Denominación de Origen Protegida Queso Manchego,
C‑614/17
,
EU:C:2019:344
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tar-raġunijiet ta’ interess pubbliku invokati sabiex tiġi ġġustifikata l-esklużjoni, mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tal-ħlas fi flus tal-kontribuzzjoni awdjoviżiva, għandu jiġi rrilevat li, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, ix-xandar pubbliku tal-Land ta’ Hessen enfasizza li, fid-dawl tal-madwar 46 miljun persuna taxxabbli fil-Ġermanja, l-obbligu li titħallas il-kontribuzzjoni awdjoviżiva permezz ta’ mezzi ta’ ħlas skritturali huwa intiż li jiggarantixxi l-irkupru effettiv ta’ din il-kontribuzzjoni u sabiex jiġu evitati spejjeż supplimentari kunsiderevoli.
F’dan ir-rigward, huwa effettivament fl-interess pubbliku li d-dejn ta’ somom ta’ flus lill-awtoritajiet pubbliċi jista’ jitħallas b’mod li ma jimplikax spiża irraġonevoli għalihom li tipprekludihom milli jiżguraw is-servizzi pprovduti bl-inqas spejjeż.
Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li l-motiv ta’ interess pubbliku bbażat fuq in-neċessità li tiġi ggarantita l-eżekuzzjoni ta’ obbligu ta’ ħlas impost mill-awtoritajiet pubbliċi jista’ jiġġustifika restrizzjoni għall-ħlasijiet fi flus kontanti, b’mod partikolari meta n-numru ta’ persuni taxxabbli li mingħandhom għandu jiġi rkuprat il-kreditu huwa għoli ħafna.
Fir-rigward tal-kundizzjoni li l-miżuri inkwistjoni ma għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tipprevedi, għar-regolarizzazzjoni tal-kontribuzzjoni awdjoviżiva, mezzi legali oħra minbarra l-ispeċi, jiġifieri t-taxxa, it-trasferiment individwali jew it-trasferiment permanenti.
Issa, r-restrizzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tidher li hija kemm adatta kif ukoll neċessarja sabiex jintlaħaq l-għan li jikkonsisti f’li jsir l-irkupru effettiv tal-kontribuzzjoni awdjoviżiva, sa fejn din tippermetti li jiġi evitat li l-amministrazzjoni tkun esposta għal piż finanzjarju irraġonevoli fir-rigward tal-ispiża li timplika l-implimentazzjoni ġġeneralizzata ta’ proċedura li tippermetti lill-persuni taxxabbli jħallsu l-kontribuzzjoni awdjoviżiva fi flus kontanti.
Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk tali restrizzjoni hijiex proporzjonata ma’ dan l-għan, b’mod partikolari fid-dawl tal-fatt li l-mezzi legali alternattivi ta’ ħlas tal-kontribuzzjoni awdjoviżiva jistgħu ma jkunux faċilment aċċessibbli għall-persuni kollha responsabbli għall-ħlas tagħha, li jimplika li jiġi previst, għall-persuni li ma għandhomx aċċess għal dawn il-mezzi, possibbiltà ta’ ħlas fi flus kontanti.
Minn dak li ntqal jirriżulta li r-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li t-tielet sentenza tal-Artikolu 128(1) TFUE, it-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, kif ukoll it-tieni sentenza tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 974/98, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li teskludi l-possibbiltà li jitħallas obbligu ta’ ħlas impost mill-awtoritajiet pubbliċi permezz ta’ karti tal-flus ddenominati f’euro, bil-kundizzjoni fl-ewwel lok li din il-leġiżlazzjoni la jkollha bħala għan u lanqas bħala effett, li tiddetermina s-sistema legali tal-valuta legali ta’ dawn il-karti tal-flus, fit-tieni lok li ma jwassalx, fil-liġi jew fil-fatt, għat-tneħħija tal-imsemmija karti tal-flus, b’mod partikolari billi tpoġġi f’dubju l-possibbiltà, bħala regola ġenerali, li tħallas obbligu ta’ ħlas permezz ta’ flus kontanti bħal dawn, fit-tielet lok li ġie adottat b’kunsiderazzjoni ta’ raġunijiet ta’ interess pubbliku, fir-raba’ lok li r-restrizzjoni fuq ħlasijiet fi flus kontanti implikata minn tali regolament hija kapaċi tilħaq l-għan ta’ interess pubbliku segwit u, fil-ħames lok li ma jaqbiżx il-limiti ta’ dak li huwa meħtieġ biex jinkiseb dan, fis-sens li mezzi legali oħra huma disponibbli biex jissodisfaw l-obbligu tal-ħlas.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(c), mal-Artikolu 128(1) u mal-Artikolu 133 TFUE kif ukoll mat-tielet sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-Protokoll (Nru 4) dwar l-Istatuti tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew, għandu jiġi interpretat fis-sens li, indipendentement minn kull eżerċizzju mill-Unjoni Ewropea tal-kompetenza esklużiva tagħha fil-qasam tal-politika monetarja għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, huwa jipprekludi li Stat Membru jadotta dispożizzjoni li, minħabba l-għan tagħha u l-kontenut tagħha, tiddetermina l-istatus legali tal-valuta legali għal karti tal-flus iddenominati f’euro. Min-naħa l-oħra, huwa ma jipprekludix li Stat Membru jadotta, fl-eżerċizzju ta’ kompetenza tiegħu, bħalma hija l-organizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika tiegħu, dispożizzjoni li tobbliga lill-imsemmija amministrazzjoni taċċetta l-ħlas fi flus kontanti tal-obbligi pekunjarji li hija timponi.

2)
It-tielet sentenza tal-Artikolu 128(1) TFUE, it-tielet sentenza tal-l-ewwel subparagrafu, l-Artikolu 16 tal-Protokoll (Nru 4) dwar l-Istatut tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali (SEBĊ) u tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE), kif ukoll it-tieni sentenza, l-Artikolu 10 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 974/98 tat-3 Mejju 1998 dwar l-introduzzjoni tal-euro, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li teskludi l-possibbiltà li jitħallas obbligu ta’ ħlas impost mill-awtoritajiet pubbliċi permezz ta’ karti tal-flus ddenominati f’euro, bil-kundizzjoni fl-ewwel lok li din il-leġiżlazzjoni la jkollha bħala għan u lanqas bħala effett, li tiddetermina s-sistema legali tal-valuta legali ta’ dawn il-karti tal-flus, fit-tieni lok li ma jwassalx, fil-liġi jew fil-fatt, għat-tneħħija tal-imsemmija karti tal-flus, b’mod partikolari billi tpoġġi f’dubju l-possibbiltà, bħala regola ġenerali, li tħallas obbligu ta’ ħlas permezz ta’ flus kontanti bħal dawn, fit-tielet lok li ġie adottat b’kunsiderazzjoni ta’ raġunijiet ta’ interess pubbliku, fir-raba’ lok li r-restrizzjoni fuq ħlasijiet fi flus kontanti implikata minn tali regolament hija kapaċi tilħaq l-għan ta’ interess pubbliku segwit u, fil-ħames lok li ma jaqbiżx il-limiti ta’ dak li huwa meħtieġ biex jinkiseb dan, fis-sens li mezzi legali oħra huma disponibbli biex jissodisfaw l-obbligu tal-ħlas.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.