CELEX: 62016CJ0635
Odwołanie
Skarga o stwierdzenie nieważności
Dopuszczalność
Określenie przedmiotu sporu
Pomoc finansowa dotycząca instrumentu „Łącząc Europę”
Sektor transportu na lata 2014-2020
Zaproszenia do składania wniosków
Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci (INEA)
Przekazana pocztą elektroniczną wiadomość informująca skarżącą o odrzuceniu jej wniosku
Późniejsza decyzja Komisji Europejskiej ustalająca listę wybranych wniosków
Skuteczna ochrona sądowa

W swym odwołaniu Spliethoff’s Bevrachtingskantoor BV (zwana dalej „Spliethoff”) wnosi o uchylenie postanowienia Sądu Unii Europejskiej z dnia 11 października 2016 r., Spliethoff’s Bevrachtingskantoor/Komisja (T‑564/15, niepublikowanego, zwanego dalej „zaskarżonym postanowieniem”,
EU:T:2016:611
), w którym Sąd odrzucił jej skargę o stwierdzenie nieważności decyzji, która zdaniem skarżącej została zawarta w wiadomości elektronicznej Agencji Wykonawczej ds. Innowacyjności i Sieci (INEA) z dnia 17 lipca 2015 r.
Ramy prawne
Rozporządzenie (WE) nr 58/2003
Rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi (
Dz.U. 2003, L 11, s. 1
) ustanawia ramy prawne w zakresie tworzenia i funkcjonowania agencji wykonawczych.
Artykuł 3 tego rozporządzenia, zatytułowany „Ustanawianie i likwidacja agencji wykonawczych”, stanowi w ust. 1:
„Komisja może podjąć decyzję, po uprzednim przeprowadzeniu analizy kosztów i korzyści, o ustanowieniu agencji wykonawczej w celu powierzania jej niektórych zadań odnoszących się do zarządzania jednym lub większą liczbą programów wspólnotowych. Komisja ustala okres istnienia agencji wykonawczej.
[…]”.
Artykuł 6 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zadania”, przewiduje w ust. 1 i 3:
„1.   Do osiągnięcia celu określonego w art. 3 ust. 1 Komisja może powierzyć agencji wykonawczej wszystkie zadania konieczne do wykonania programu wspólnotowego, z wyjątkiem zadań wymagających uprawnień uznaniowych w przekładaniu decyzji politycznych na działania.
[…]
3.   Warunki, kryteria, parametry i procedury, których agencja wykonawcza musi przestrzegać przy wykonywaniu zadań określonych w ust. 2, oraz szczegóły dotyczące kontroli, które mają być prowadzone przez służby Komisji odpowiedzialne za programy wspólnotowe, w zarządzanie którymi agencja jest zaangażowana, zostają określone przez Komisję w dokumencie przekazania uprawnień”.
Rozporządzenie (UE) nr 1316/2013
Przedmiotem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającego instrument „Łącząc Europę”, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (
Dz.U. 2013, L 348, s. 129
) – zgodnie z jego art. 1 – jest ustanowienie instrumentu „Łącząc Europę”, który określa warunki, metody i procedury udzielania unijnej pomocy finansowej na rzecz sieci transeuropejskich w celu wspierania projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w sektorach transportu, telekomunikacji i energii oraz w celu wykorzystania potencjalnych synergii między tymi sektorami. Ustanawia ono także podział zasobów, które mają zostać udostępnione w ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020.
Artykuł 18 tego rozporządzenia, zatytułowany „Przyznawanie pomocy finansowej Unii”, przewiduje:
„1.   Każdorazowo po zaproszeniu do składania wniosków […] Komisja, stanowiąc zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 25, podejmuje decyzję w sprawie kwoty pomocy finansowej, która zostanie przyznana wybranym projektom lub ich częściom. Komisja określa warunki i metody realizacji projektów.
2.   Komisja informuje beneficjentów i zainteresowane państwa członkowskie o każdej przyznanej pomocy finansowej”.
Artykuł 25 tego rozporządzenia, zatytułowany „Procedura komitetowa”, stanowi:
„1.   Komisję wspiera Komitet Koordynujący instrumentu »Łącząc Europę«. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia [(UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (
Dz.U. 2011, L 55, s. 13
)].
2.   W przypadku odniesienia do niniejszego ustępu zastosowanie ma art. 5 rozporządzenia [nr 182/2011].
3.   Komitet zapewnia horyzontalny przegląd programów prac […], aby zapewnić ich spójność, oraz rozpoznanie, wykorzystanie i ocenę synergii między sektorami transportu, telekomunikacji i energii. Dąży w szczególności do skoordynowania programów prac, aby umożliwić wielosektorowe zaproszenia do składania wniosków”.
Decyzja wykonawcza 2013/801/UE
INEA została utworzona zgodnie z rozporządzeniem nr 58/2003 na mocy decyzji wykonawczej Komisji 2013/801/UE z dnia 23 grudnia 2013 r. (
Dz.U. 2013, L 352, s. 65
).
Artykuł 3 tej decyzji, zatytułowany „Cele i zadania”, stanowi w szczególności:
„1.   Niniejszym powierza się [INEA] realizację części wchodzących w skład następujących programów unijnych:
a)
instrumentu „Łącząc Europę”;
[…]
3.   [INEA] odpowiada za następujące zadania związane z realizacją części wchodzących w skład programów unijnych, o których mowa w ust. 1 i 2:
a)
zarządzanie niektórymi etapami realizacji programów i niektórymi fazami w trakcie określonych projektów na podstawie odpowiednich programów prac przyjętych przez Komisję, jeżeli Komisja upoważniła do tego Agencję w akcie przekazania uprawnień;
b)
przyjmowanie wykonawczych aktów budżetowych w odniesieniu do dochodów i wydatków oraz wykonywanie wszelkich operacji niezbędnych do zarządzania programem, jeżeli Komisja upoważniła do tego Agencję w akcie przekazania uprawnień;
c)
wspieranie realizacji programu, jeżeli Komisja upoważniła do tego Agencję w akcie przekazania uprawnień”.
Decyzja C(2013) 9235 final
Decyzja Komisji C(2013) 9235 final z dnia 23 grudnia 2013 r. przekazująca uprawnienia Agencji Wykonawczej ds. Innowacji i Sieci w celu wykonania zadań związanych z realizacją programów Unii w obszarze infrastruktury transportowej, energetycznej i telekomunikacyjnej oraz w obszarze badań i innowacji w dziedzinie transportu i energii, obejmujących w szczególności wykorzystanie środków zapisanych w budżecie ogólnym Unii, określa szczegółowo zadania INEA oraz przewiduje ramy ich realizacji oraz określa stosunki między Komisją a INEA.
Artykuł 2 tej decyzji, zatytułowany „Patronujące dyrekcje generalne”, przewiduje:
„Następujące dyrekcje generalne stanowią patronujące dyrekcje generalne [INEA]:
–
Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu;
[…]
Z tego tytułu odpowiadają one za stosunki Komisji z [INEA] oraz sprawują kontrolę i nadzór nad [INEA] […]” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej decyzji poniżej].
Artykuł 4 tej decyzji, zatytułowany „Zadania [INEA]”, stanowi w pkt 1:
(1)
[INEA] powierza się realizację części wchodzących w skład następujących programów oraz następujący zadań:
–
w odniesieniu do instrumentu „Łącząc Europę” – w sektorach transportu, telekomunikacji i energii, części i zadania określone w załączniku I;
[…]”.
Artykuł 5 tej decyzji, zatytułowany „Zadania Komisji”, przewiduje:
„(1)
[INEA] wykonuje wyłącznie zadania powierzone jej zgodnie z art. 4.
(2)
[INEA] nie realizuje zadań, które wiążą się z jakimkolwiek zakresem swobody w przedkładaniu decyzji politycznych na działania. Do jej zadań nie należy w szczególności:
[…]
(e)
wydawanie decyzji o przyznaniu dotacji w ramach instrumentu »Łącząc Europę« i wprowadzanie zmian w tych decyzjach;
[…]”.
Załącznik I do decyzji C(2013) 9235 final w części B przewiduje:
„Na mocy upoważnienia udzielonego przez Komisję i w ramach przyjętego przez Komisję odnośnego rocznego programu prac [INEA], we współpracy i w porozumieniu z właściwą patronującą dyrekcją generalną, odpowiada za wybrane lub wszystkie etapy realizacji programu oraz wybrane lub wszystkie etapy cyklu życia projektów w ramach części instrumentu »Łącząc Europę« powierzonych [INEA].
W tym zakresie [INEA] odpowiada za nadzorowanie realizacji projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania korzystających z finansowania w ramach instrumentu »Łącząc Europę«, sprawowanie kontroli […] oraz wspieranie Komisji w realizacji wybranych zadań związanych z programem i projektami, zastrzeżonych stosownie do okoliczności na rzecz Komisji na mocy niniejszej decyzji. Powierzone zostaje jej w szczególności:
(a)
zarządzanie procedurami i postępowaniami prowadzącymi do przyjęcia przez Komisję decyzji o udzieleniu dotacji oraz zawierania umów o dotacje, jak również zarządzanie wynikającymi z tego decyzjami i umowami:
[…]
–
informowanie wybranych i odrzuconych kandydatów o decyzjach Komisji o udzieleniu dotacji […];
[…]
–
wykonywanie bieżących zadań w zakresie publikacji ex post oraz ogłaszania wyników;
[…]”.
Decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r.
Decyzja wykonawcza Komisji C(2015) 5274 final z dnia 31 lipca 2015 r. ustalająca wykaz wniosków wybranych do uzyskania pomocy finansowej Unii Europejskiej w odniesieniu do instrumentu „Łącząc Europę” – sektor transportu w wyniku zaproszenia do składania wniosków ogłoszonego w dniu 11 września 2014 r. w oparciu o wieloletni program prac (zwana dalej „decyzją wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r.”) została opublikowana na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Mobilności i Transportu oraz na stronie internetowej INEA, odpowiednio, w dniach 12 i 14 października 2015 r.
Decyzja ta w motywach 4 i 6 stanowi:
„(4)
W następstwie ogłoszenia zaproszenia do składania wniosków w oparciu o wieloletni program prac 2014 oraz po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny i selekcji Komisja, działając zgodnie z art. 25 ust. 2 [rozporządzenia nr 1316/2013], dokonuje selekcji projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz podejmuje decyzję w sprawie kwoty pomocy finansowej, która zostanie przyznana wybranym projektom lub ich częściom.
[…]
(6)
Lista projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania wybranych na mocy niniejszej decyzji jest zgodna z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 25 ust. 1 [rozporządzenia nr 1316/2013]”. [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej decyzji poniżej].
Jedyny artykuł tej decyzji brzmi następująco:
„Zatwierdza się zawarty w załączniku wykaz wybranych w dziedzinie instrumentu »Łącząc Europę« projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania otrzymujących pomoc finansową Unii wraz z szacowanymi całkowitymi kosztami kwalifikowalnymi działań, częścią pomocy finansowej określonej w procentach w stosunku do całkowitych kosztów kwalifikowalnych i odpowiednimi pułapami pomocy finansowej”.
Okoliczności powstania sporu
Spliethoff jest spółką z siedzibą w Amsterdamie (Niderlandy) zarządzającą flotą 50 statków wielozadaniowych.
W dniu 11 września 2014 r. INEA opublikowała zaproszenie do składania wniosków w ramach decyzji wykonawczej Komisji C(2014) 1921 final z dnia 26 marca 2014 r. ustanawiającej wieloletni program prac 2014 w odniesieniu do pomocy finansowej dotyczącej instrumentu „Łącząc Europę” – Sektor transportu na lata 2014–2020.
Spliethoff w odpowiedzi na to zaproszenie złożyła w dniu 25 lutego 2015 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej.
W dniu 17 lipca 2015 r. Spliethoff otrzymała od zajmującego się oceną zespołu INEA przesłaną pocztą elektroniczną wiadomość w języku angielskim (zwaną dalej „wiadomością z dnia 17 lipca 2015 r.”) o następującej treści:
„Szanowni Państwo,
W następstwie ogłoszenia w dniu 11 września 2014 r. zaproszenia do składania wniosków w ramach instrumentu »Łącząc Europę« w sektorze transportu została przeprowadzona ocena kwalifikujących się do ewentualnego finansowania wniosków, a Komisja sporządziła wykaz wniosków wybranych do otrzymania pomocy finansowej Unii [Europejskiej]. W dniu 10 lipca 2015 r. złożony z przedstawicieli państw członkowskich Komitet Koordynacyjny instrumentu »Łącząc Europę« wydał pozytywną opinię w sprawie tego wykazu tymczasowego.
Z przykrością informujemy, że Państwa wniosek nie został rozpatrzony pozytywnie w opisanej powyżej procedurze z następujących powodów:
[…]
Kroki proceduralne dotyczące przyjęcia przez [Komisję] decyzji w sprawie wyboru i przyznania dotacji do środków służących realizacji projektów leżących we wspólnym interesie w ramach instrumentu »Łącząc Europę« są obecnie w toku. W mało prawdopodobnym przypadku, gdyby wskutek jej przyjęcia zaszły zmiany w odniesieniu do Państwa wniosku, zostaną Państwo powiadomieni osobno za pośrednictwem poczty elektronicznej.
[…]
Przedstawienie przez Państwa jakiegokolwiek zapytania lub udzielenie jakiejkolwiek odpowiedzi z naszej strony lub ze strony Komisji czy też wniesienie z Państwa strony jakiejkolwiek skargi nie może mieć za cel bądź skutek zawieszenia terminu na wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji notyfikowanej w niniejszej wiadomości, którą to skargę należy wnieść w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania niniejszej wiadomości. Sądem właściwym do rozpoznana skargi o stwierdzenie nieważności jest Sąd Unii Europejskiej:
[…]
Zespół INEA ds. oceny wniosków”.
Komisja przyjęła decyzję wykonawczą w dniu 31 lipca 2015 r. w wyniku zaproszenia do składania wniosków, na które odpowiedziała Spliethoff. Projekt Spliethoff nie znalazł się na tej liście.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżone postanowienie
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 25 września 2015 r. Spliethoff wniosła skargę przeciwko Komisji w celu doprowadzenia do stwierdzenia nieważności decyzji, jaka jej zdaniem była zawarta w wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r.
Odrębnym pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 18 grudnia 2015 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności na mocy art. 130 regulaminu postępowania przed Sądem.
Na poparcie swego zarzutu niedopuszczalności Komisji podniosła dwa argumenty w tym przedmiocie, oparte, po pierwsze, na fakcie, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. była aktem przygotowawczym, a zatem niepodlegającym zaskarżeniu, a po drugie, na tym, że skarga nie może być skierowana przeciwko Komisji, gdyż nie jest ona autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r.
W swych uwagach dotyczących zarzutu niedopuszczalności Spliethoff podniosła, że nawet jeżeli wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. została wysłana przez INEA, jej przedmiotem było przekazanie Spliethoff decyzji Komisji odrzucającej jej wniosek, a w każdym razie mogła ona w ten sposób zinterpretować tę wiadomość, gdyż nie wiedziała o istnieniu decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. i została wprowadzona w błąd przez treść wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. Spliethoff wniosła również o to, aby w przypadku gdy zostanie uznane, że decyzją Komisji odrzucającą jej wniosek jest decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r., Sąd uznał, że jej skarga została wniesiona na tę decyzję.
W pkt 17–25 zaskarżonego postanowienia Sąd zbadał w pierwszej kolejności zasadność drugiego argumentu w przedmiocie niedopuszczalność, zgodnie z którym Komisja nie jest autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r.
W tym zakresie Sąd przypomniał w pkt 19 zaskarżonego postanowienia, że o ile co do zasady skargi muszą być skierowane przeciwko autorowi zaskarżonego aktu, o tyle w niektórych przypadkach akty wydane na podstawie uprawnień delegowanych można przypisać instytucji delegującej, w szczególności gdy autor aktu posiada wyłącznie kompetencję doradczą lub jeżeli przyjęcie decyzji, której stwierdzenie nieważności się żąda, jest uzależnione od uprzedniej zgody instytucji delegującej.
Wymieniwszy w pkt 20 i 21 zaskarżonego postanowienia kompetencje przekazane INEA przez Komisję na mocy rozporządzenia nr 58/2003, Sąd w pkt 22 tego postanowienia orzekł, że to INEA jest autorem zaskarżonego przed nim aktu, to znaczy wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., która została przyjęta na mocy kompetencji delegowanych przez Komisję zgodnie z rozporządzeniem nr 58/2003, przy czym nie zostało wykazane, że instytucja ta brała udział w jego przyjęciu.
Co się tyczy argumentu Spliethoff, zgodnie z którym zinterpretowała ona wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. w ten sposób, że pochodzi ona od INEA i przekazuje jej decyzję Komisji o udzieleniu dotacji, Sąd stwierdził w pkt 23 zaskarżonego postanowienia, że INEA przekazuje decyzje Komisji i sama nie jest uprawniona do przyjęcia decyzji o udzieleniu dotacji w ramach instrumentu „Łącząc Europę”. Sąd dodał, że z analizy pierwszego argumentu w przedmiocie niedopuszczalności wynika, że w dniu wysłania tejże wiadomości postępowanie mające prowadzić do przyjęcia przez Komisję decyzji o wyborze i przyznaniu dotacji było nadal w toku.
Sąd wywnioskował z tego w pkt 24 zaskarżonego postanowienia, że skargę Spliethoff należy odrzucić jako niedopuszczalną, gdyż została skierowana przeciwko Komisji, która nie była autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r.
Z pkt 25 zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd uznał jednak za istotne rozważenie również pierwszego argumentu w przedmiocie niedopuszczalności, zgodnie z którym wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. jest aktem przygotowawczym i w konsekwencji nie stanowi aktu zaskarżalnego.
Sąd w pkt 32 zaskarżonego postanowienia orzekł w tym zakresie, że nawet jeżeli treść tej wiadomości, odnosząca się w szczególności do informacji na temat środków odwoławczych przysługujących Spliethoff i terminów na skorzystanie z tych środków, pozwalała przyjąć, że przekazana zostaje jej ostateczna decyzji Komisji, to wiadomość ta wielokrotnie powoływała się wyraźnie na toczące się przed Komisją postępowanie i informowała Spliethoff, że na etapie toczącego się postępowania jej wniosek nie został wybrany.
Przypomniawszy w pkt 33 zaskarżonego postanowienia, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. stwierdzała, iż postępowanie mające prowadzić do przyjęcia przez Komisję decyzji dotyczącej wyboru projektów i przyznania dotacji było nadal w toku i, jakkolwiek mało prawdopodobne, możliwe było, że przyjęcie tej decyzji doprowadzi do zmian w odniesieniu do wniosku Spliethoff, Sąd w pkt 34 i 35 zaskarżonego postanowienia orzekł, że z wiadomości tej wynikało, iż Komisja nie dokonała jeszcze ostatecznej oceny w tym postępowaniu, a ostateczne stanowisko w tym zakresie zostało przez nią przyjęte dopiero w decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r.
W rezultacie w pkt 37 zaskarżonego postanowienia Sąd uwzględnił również pierwszy argument podniesiony na poparcie zarzutu niedopuszczalności.
Co się tyczy wniosku Spliethoff, aby w przypadku gdyby Sąd przyjął, że decyzją o odrzuceniu jej wniosku jest decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r., uznane zostało, że przedmiotem jej skargi jest ta ostatnia decyzja, Sąd w pkt 38 zaskarżonego postanowienia stwierdził, że regulamin postepowania przed Sądem i orzecznictwo nie pozwalają na rozszerzenie przedmiotu sporu o żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r.
W tym względzie Sąd przypomniał w pkt 39 zaskarżonego postanowienia, że art. 86 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem przewiduje, że w przypadku gdy akt, o którego stwierdzenie nieważności się wnosi, został zastąpiony lub zmieniony przez inny akt mający ten sam przedmiot, skarżący może dostosować skargę w celu uwzględnienia tej nowej okoliczności. Jednakże Sąd dodał, że przepis ten nie dotyczy sytuacji, w których przedmiotem skargi jest akt niebędący aktem ostatecznym. Sąd wskazał również, że przed wprowadzeniem art. 86 do regulaminu postępowania przed Sądem rozszerzenie przedmiotu skargi dopuszczone w orzecznictwie dotyczyło aktów, których natura i zasadniczy charakter były takie same jak te, których dotyczyło pismo wszczynające postępowanie.
W pkt 40 zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. miała charakter tymczasowy i nie stanowiła ostatecznej decyzji, tak że w rezultacie nie wywoływała skutków prawnych, które mogłyby zostać zastąpione lub potwierdzone na mocy późniejszej decyzji, takiej jak decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r. Sąd przypomniał również, że późniejszy akt przyjęty w toku postępowania nie może być uznany za nową okoliczność, ze względu na którą skarżąca mogłaby dostosować swe żądania bez zmieniania przy tym samego przedmiotu sporu.
Sąd w rezultacie w pkt 41 zaskarżonego postanowienia oddalił wniosek Spliethoff o zezwolenie na dostosowanie żądań.
Uwzględniając powyższe, Sąd w pkt 42 zaskarżonego postanowienia orzekł, że skarga wniesiona przez Spliethoff jest niedopuszczalna.
Żądania stron przed Trybunałem
Spliethoff wnosi do Trybunału o:
–
uchylenie zaskarżonego postanowienia;
–
przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania oraz
–
obciążenie Komisji kosztami postępowania, w tym kosztami postępowania przed Sądem.
Komisja wnosi do Trybunału o:
–
uznanie odwołania za niedopuszczalne w całości lub części lub też oddalenie go jako bezzasadnego, oraz
–
obciążenie Spliethoff kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
Na poparcie swego odwołania Spliethoff podnosi trzy zarzuty oparte na naruszeniu prawa przez Sąd w zakresie, w jakim uznał on skargę za niedopuszczalną, odpowiednio, z następujących względów: skarga została skierowana przeciwko Komisji, wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. miała wyłącznie charakter tymczasowy, a wniosek Spliethoff, aby uznać jej skargę za wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r., nie mógł zostać uwzględniony.
Ze względu na ich wzajemne powiązanie należy zbadać łącznie zarzuty pierwszy i trzeci.
Argumentacja stron
W swym pierwszym zarzucie Spliethoff podnosi, że Sąd naruszył prawo poprzez orzeczenie, że INEA jest autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., oraz uznanie, że skarga Spliethoff jest niedopuszczalna z uwagi na fakt, że została skierowana przeciwko Komisji.
W tym zakresie Spliethoff twierdzi, że aktem zaskarżonym przed Sądem jest decyzja Komisji o odrzuceniu jej wniosku. Tymczasem o ile INEA jest autorem wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., w drodze której przekazano tę decyzję Spliethoff, o tyle nie jest ona autorem samej decyzji. Wynika to wyraźnie z treści tej wiadomości, która odwołuje się do „decyzji Komisji notyfikowanej w niniejszej wiadomości”.
Spliethoff twierdzi na tej podstawie, że niniejsza sprawa różni się od spraw zakończonych wyrokami cytowanymi w pkt 19–21 zaskarżonego postanowienia, ponieważ w sprawach tych odnośna agencja była rzeczywiście autorem danej decyzji, a Komisja nie brała udziału w jej przyjęciu. W rezultacie błędne jest ustalenie dokonane przez Sąd w pkt 22 zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym „INEA jest autorem zaskarżonego aktu, w niniejszym przypadku wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., który został przyjęty na mocy kompetencji delegowanych przez Komisję […], przy czym nie zostało wykazane, że instytucja ta brała udział w jego przyjęciu”.
Spliethoff dodaje, że akt zaskarżony przed Sądem nie może zostać przypisany INEA, ponieważ wyłącznie Komisja posiada kompetencje w zakresie przyjęcia decyzji o odrzuceniu w postępowaniu w sprawie wyboru wniosków kwalifikujących się do dotacji w ramach instrumentu „Łącząc Europę”.
W swym trzecim zarzucie Spliethoff podnosi, że Sąd w pkt 39–41 zaskarżonego postanowienia naruszył prawo, gdy odmówił uznania jej skargi za skargę wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r.
Spliethoff podnosi, że działała w dobrej wierze, gdyż zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. wniosła ona do Sądu w wyznaczonym terminie skargę o stwierdzenie nieważności, której przedmiotem była ta wiadomość. O istnieniu decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. dowiedziała się ona dopiero w chwili, gdy otrzymała uwagi Komisji dotyczące zarzutu niedopuszczalności, w których instytucja ta twierdziła, że Spliethoff powinna była zaskarżyć tę ostatnią decyzję.
Zdaniem Spliethoff Komisja przyczyniła się w znaczący sposób do nieporozumienia spowodowanego wiadomością z dnia 17 lipca 2015 r., nie informując o istnieniu decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. i jej charakterze. Tymczasem wbrew temu, co stwierdzono w wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., decyzja ta nie wskazywała przysługujących środków odwoławczych, nie zawierała żadnej informacji dotyczącej Spliethoff lub innych odrzuconych kandydatów i odnosiła się wyłącznie do wniosków wybranych przez Komisję, co oznacza, że nawet gdyby Spliethoff zapoznała się tą decyzją w odpowiednim czasie, nie mogłaby z niej wywnioskować, że decyzja ta ma dla niej znaczenie.
Spliethoff twierdzi, że w tych okolicznościach Sąd powinien był w celu zagwarantowania jej prawa do skutecznej ochrony sądowej przyjąć wystąpienie po stronie Spliethoff usprawiedliwionego błędu i w rezultacie uwzględnić jej wniosek o uznanie skargi za wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r.
Komisja twierdzi, że argumenty podniesione przez Spliethoff w ramach zarzutu pierwszego są niedopuszczalne w zakresie, w jakim są identyczne jak zarzuty i argumenty przedstawione już przed Sądem i zmierzają do ponownego zbadania ustalenia dotyczącego okoliczności faktycznych i kwalifikacji prawnej wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., co stanowi zagadnienie, którego rozpatrzenie nie należy do kompetencji Trybunału w ramach odwołania. W każdym wypadku argumenty te opierają się na błędnej analizie zaskarżonego postanowienia i orzecznictwa, które zostało w nim przywołane.
Co się tyczy zarzutu trzeciego Komisja uważa, że argument oparty na teorii usprawiedliwionego błędu stanowi nowy argument i jest w konsekwencji niedopuszczalny. W każdym wypadku nadzwyczajne okoliczności powołane przez Spliethoff nie mogą prowadzić do podważenia faktu, że art. 86 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Ocena Trybunału
–
W przedmiocie dopuszczalności
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE i art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak również z art. 168 § 1 lit. d) i art. 169 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem wynika, że odwołanie powinno precyzyjnie wskazywać zakwestionowane części zaskarżonego orzeczenia Sądu oraz argumenty prawne, które szczegółowo uzasadniają to żądanie. Odwołanie jedynie powtarzające lub dosłownie odtwarzające zarzuty i argumenty podniesione przed Sądem, łącznie z tymi, które oparte były na okolicznościach faktycznych wyraźnie nieuwzględnionych przez Sąd, nie spełnia wymogów uzasadnienia sformułowanych w tych przepisach (wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada,
C‑583/11 P
,
EU:C:2013:625
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
Jednakże gdy wnoszący odwołanie kwestionuje wykładnię lub zastosowanie przez Sąd prawa Unii, kwestie prawne rozpatrywane w pierwszej instancji mogą ponownie być rozpatrywane w ramach odwołania. Gdyby bowiem wnoszący odwołanie nie mógł oprzeć odwołania na zarzutach i argumentach podniesionych przed Sądem, postępowanie odwoławcze pozbawione byłoby częściowo sensu. Celem odwołania jest przecież właśnie poddanie kontroli prawnej dokonanej przez Sąd oceny argumentów podniesionych w pierwszej instancji (wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada,
C‑583/11 P
,
EU:C:2013:625
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszym przypadku należy stwierdzić, że w swym pierwszym zarzucie Spliethoff nie ogranicza się do powtórzenia argumentów podniesionych już w pierwszej instancji, ale wskazuje w jasny sposób fragmenty zaskarżonego postanowienia, które uznaje za zawierające naruszenie prawa oraz argumenty prawne powołane na poparcie żądania uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Co więcej, w ramach zarzutu pierwszego Spliethoff kwestionuje dokonaną przez Sąd kwalifikację prawną wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r.
W konsekwencji zarzut pierwszy należy uznać za dopuszczalny.
W odniesieniu do zarzutu trzeciego wystarczy stwierdzić, że argument Spliethoff dotyczący teorii uzasadnionego błędu został już, jak wynika z pkt 28 niniejszego wyroku, powołany przed Sądem, w szczególności w uwagach Spliethoff odnoszących się do zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję. W związku z tym nie stanowi on nowego argumentu.
Wynika z tego, że również zarzut trzeci jest dopuszczalny.
–
Co do istoty
W ramach zarzutów pierwszego i trzeciego Spliethoff kwestionuje w istocie uwzględnienie przez Sąd zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję i uznanie skargi Spliethoff za niedopuszczalną poprzez błędne orzeczenie, że zaskarżonym aktem była wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r., oraz odmówienie uwzględnienia jej wniosku o uznanie jej skargi za wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r.
Jak przypomniane zostało w pkt 26 niniejszego wyroku, zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję oparty był na dwóch argumentach w tym przedmiocie, dotyczących, po pierwsze, faktu, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. jest aktem przygotowawczym i z tego względu nie może być przedmiotem skargi, oraz po drugie, tego, że skarga wniesiona przez Spliethoff nie mogła być skierowana przeciwko Komisji, która nie była autorem tej wiadomości.
Argumentacja przedstawiona przez Spliethoff w tym zakresie, jak wynika z pkt 18 i 27 zaskarżonego postanowienia, obejmowała twierdzenie, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. powinna być uznana za przekazanie ostatecznej decyzji, na mocy której Komisja odrzuciła jej wniosek, a jej skarga była w związku z tym skierowana przeciwko Komisji będącej autorem tejże decyzji o odrzuceniu. Zdaniem Spliethoff przedmiotem sporu była w rzeczywistości ostateczna decyzja, na mocy której Komisja odrzuciła jej wniosek.
Sąd odrzucił tę argumentację, uznając, w pkt 23 i 36 zaskarżonego postanowienia, że nawet jeżeli INEA jest zobowiązana do przekazania decyzji Komisji i sama nie jest uprawniona do przyjęcia decyzji o dotacjach w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, postępowanie prowadzące do przyjęcia przez Komisji decyzji dotyczącej wyboru i przyznania dotacji było w dniu przesłania wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. w toku, co oznacza, że wiadomość ta nie może być interpretowana w ten sposób, że Komisja już podjęła decyzję o odrzuceniu niektórych wniosków, w tym wniosku Spliethoff.
Należy zauważyć w tym względzie, że z treści wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., przedstawionej w pkt 21 niniejszego wyroku, wynika, że INEA wyraźnie poinformowała Spliethoff o fakcie, że jej „wniosek nie został rozpatrzony pozytywnie”. Nie ulega wątpliwości, iż INEA stwierdziła, że postępowanie prowadzące do przyjęcia decyzji Komisji w sprawie wyboru i przyznania dotacji było jeszcze w toku. Jednakże dodała ona: „w mało prawdopodobnym przypadku, gdyby wskutek jej przyjęcia zaszły zmiany w odniesieniu do Państwa wniosku, zostaną Państwo powiadomieni osobno za pośrednictwem poczty elektronicznej”. Tymczasem Spliethoff nie otrzymała następnie żadnej innej wiadomości w tym zakresie ze strony INEA lub Komisji.
Ponadto Sąd sam przyznał, w pkt 32 zaskarżonego postanowienia, że ponieważ treść wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r. zawiera w szczególności informacje na temat środków odwoławczych przysługujących Spliethoff oraz związanych z tym terminów, „pozwala to przyjąć, że przekazuje ona ostateczną decyzję Komisji”.
Należy również podkreślić, że nie budzi wątpliwości fakt, iż w dniu wniesienia skargi, 25 września 2015 r., Spliethoff nie wiedziała o istnieniu decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. Nie ulega bowiem podważeniu, że decyzja ta została opublikowana na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Mobilności i Transportu oraz na stronie internetowej INEA wyłącznie, odpowiednio, w dniach 12 i 14 października 2015 r., a co więcej, wbrew wymogom wynikającym z ogólnej zasady dobrej administracji decyzja ta nigdy nie została przekazana Spliethoff.
Tymczasem, jak przyznała Komisja w swych uwagach na piśmie i jak zauważył sam Sąd w pkt 35 zaskarżonego postanowienia, to na mocy decyzji wykonawczej z dnia 31 lipca 2015 r. Komisja odrzuciła wniosek Spliethoff.
W świetle ogółu tych rozważań należy stwierdzić, że w dniu wniesienia skargi Spliethoff nie była w stanie wskazać w swojej skardze decyzji z dnia 31 lipca 2015 r. jako decyzji, na mocy której Komisja odrzuciła jej wniosek, i wbrew temu, co orzekł Sąd w pkt 23 i 36 zaskarżonego postanowienia, mogła przyjąć w uzasadniony sposób, że wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r. stanowiła poinformowanie jej o odrzuceniu jej wniosku przez Komisję.
Wynika stąd, jak podkreśliła rzecznik generalna w pkt 65 i 67 opinii i o co ponadto wyraźnie wnioskowała Spliethoff, że Sąd z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy i w celu zagwarantowania Spliethoff prawa do skutecznej ochrony sądowej powinien był uznać, że przedmiotem skargi było stwierdzenie nieważności nie tyle wiadomości z dnia 17 lipca 2015 r., na którą powołała się błędnie Spliethoff w swej skardze, ale ostateczna decyzja, na mocy której Komisja odrzuciła wniosek Spliethoff, to znaczy decyzja wykonawcza z dnia 31 lipca 2015 r.
Jest tak tym bardziej, gdyż jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 53, 54 i 66 opinii, skarga wniesiona przez Spliethoff była wyraźnie skierowana przeciwko Komisji, a sam Sąd uznał w pkt 21 i 23 zaskarżonego postanowienia, że wyłącznie Komisji przysługiwała kompetencja w zakresie przyjęcia decyzji o odrzuceniu w postępowaniu prowadzącym do wyboru wniosków kwalifikujących się do dotacji w ramach instrumentu „Łącząc Europę”.
W rezultacie należy stwierdzić, że Sąd naruszył prawo, gdy uznał skargę wniesioną przez Spliethoff za niedopuszczalną z uwagi na to, że zaskarżonym aktem była wiadomość z dnia 17 lipca 2015 r., i odrzucił wniosek Spliethoff o uznanie jej skargi za wniesioną na decyzję wykonawczą z dnia 31 lipca 2015 r.
Należy zatem uwzględnić zarzuty pierwszy i trzeci odwołania i w rezultacie uchylić zaskarżone postanowienie bez konieczności badania drugiego zarzutu odwołania.
W przedmiocie wniesionej do Sądu skargi
Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.
Ponieważ w niniejszym przypadku Sąd orzekł o niedopuszczalności skargi bez badania istoty sprawy, Trybunał uznaje, że stan niniejszego postępowania nie pozwala na wydanie ostatecznego orzeczenia. W związku z tym należy skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.
W przedmiocie kosztów
Ze względu na to, że sprawa zostaje przekazana Sądowi do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów niniejszego postępowania odwoławczego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:

1)
Postanowienie Sądu Unii Europejskiej z dnia 11 października 2016 r., Spliethoff’s Bevrachtingskantoor/Komisja (
T‑564/15
, niepublikowane,
EU:T:2016:611
) zostaje uchylone.

2)
Sprawa zostaje przekazana Sądowi Unii Europejskiej do ponownego rozpoznania.

3)
Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: angielski.