CELEX: 62016CJ0398
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Artikoli 49 u 54 TFUE
Libertà ta’ stabbiliment
Leġiżlazzjoni fiskali
Taxxa fuq il-kumpanniji
Vantaġġi marbuta mal-istabbiliment ta’ entità fiskali unika
Esklużjoni tal-gruppi transkonfinali

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikoli 49 u 54 TFUE.
Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ żewġ kawżi bejn X BV u X NV rispettivament u staatssecretaris van Financiën (is-Segretarju tal-Istat għall-Finanzi, il-Pajjiżi l-Baxxi) (iktar ’il quddiem l-“amministrazzjoni fiskali”) dwar il-possibbiltà ta’ tnaqqis fiskali, f’dak li jirrigwarda X BV, tal-interessi mħallsa fuq self u, f’dak li jirrigwarda X NV, telf fil-kambju.
Id-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi
L-Artikolu 10a tal-Wet op de vennootschapsbelasting 1969 (il-Liġi tal-1969 dwar it-taxxa fuq il-kumpanniji, iktar ’il quddiem, il-“Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji”) huwa fformulat kif ġej:
“[…]
2.   Fid-determinazzjoni tal-profitt […], ma għandhomx jitnaqqsu l-interessi, spejjeż u riżultati tal-kambju inklużi, relatati ma’ djun dovuti, fid-dritt u fil-fatt, direttament jew indirettament, lil entità assoċjata jew lil persuna fiżika assoċjata sa fejn is-self għandu rabta ma’ waħda mit-tranżazzjonijiet legali segwenti:
a.
[…]
b.
akkwist, inkluż il-ħlas, ta’ azzjonijiet, ta’ azzjonijiet mifdija, ta’ ċertifikati ta’ dividendi, ta’ drittijiet ta’ sħubija jew strumenti ta’ dejn li jaħdmu fil-fatt, fir-rigward tad-debitur bħala fondi proprji fis-sens tal-Artikolu 10(1)(d) f’entità assoċjata, ħlief sa fejn tkun xierqa bidla fl-azzjonarjat aħħari jew il-kontroll aħħari ta’ din l-entità;
3.   Il-paragrafu 2 ma għandux japplika jekk il-persuna taxxabbli turi:
a.
li s-self u t-tranżazzjoni legali li huwa relatat magħhom huma bbażati, b’mod konklużiv, fuq kunsiderazzjonijiet ekonomiċi; jew
b.
il-fatt li tinġabar, fl-aħħar mill-aħħar, fuq l-interessi fil-konfront ta’ min l-interessi, fid-dritt jew fil-fatt, direttament jew indirettament huma dovuti, taxxa fuq il-profitt jew fuq id-dħul li, skont il-kriterji Olandiżi, hija raġonevoli u li ma jeżisti ebda kumpens ta’ telf jew ta’ kwalunkwe drittijiet ta’ tip differenti relatati ma’ snin preċedenti għas-sena li fiha s-self ikun ġie konkluż li għandhom bħala konsegwenza li, fl-aħħar mill-aħħar, l-ebda taxxa ma tkun dovuta fuq l-interessi skont il-kriterji raġonevoli msemmija, ħlief fil-każ fejn jintwera li s-self ġie konkluż għall-kumpens ta’ telf jew ta’ tip differenti li nħolqu dik is-sena stess jew li jkunu ser jinħolqu f’qasir iż-żmien.”
L-Artikolu 13(1) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji jipprovdi:
“Għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-profitt, il-profitt mill-azzjonijiet kif ukoll l-ispejjeż imġarrba fl-akkwist jew fit-trasferiment ta’ dawn l-azzjonijiet ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni, (eżenzjoni tal-azzjonijiet).”
L-Artikolu 13d ta’ din il-liġi huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-eżenzjoni tal-azzjonijiet ma għandhiex tapplika għat-telf marbut ma’ azzjonijiet li jirriżultaw mix-xoljiment tal-entità li fiha l-persuna taxxabbli għandha holding (telf ta’ likwidazzjoni).
2.   It-telf ta’ likwidazzjoni huwa ekwivalenti għall-ammont tal-holding miżmum mill-persuna taxxabbli li jeċċedi l-profitt totali tal-likwidazzjoni. […]”
L-Artikolu 15 tal-imsemmija liġi huwa fformulat kif ġej:
“1.   Meta persuna taxxabbli (il-kumpannija omm) tkun ekonomikament u ġuridikament proprjetarja ta’ mill-inqas 95 % mill-kapital nominali mħallas ta’ persuna taxxabbli oħra (is-sussidjarja), iż-żewġ persuni taxxabbli għandhom jiġu ntaxxati, fuq talba tagħhom, bħallikieku jifformaw unità waħda, jiġifieri bħallikieku l-attivitajiet u l-assi tas-sussidjarja kienu jifformaw parti integrali mill-attivitajiet u mill-assi tal-kumpannija omm. It-taxxa għandha tinġabar mingħand il-kumpannija omm. Għaldaqstant, il-persuni taxxabbli jitqiesu flimkien bħala unità fiskali. Diversi sussidjarji jistgħu jifformaw parti minn entità fiskali unika.
2.   Il-kelma proprjetà, kif indikat fil-paragrafu 1, tfisser ukoll proprjetà indiretta ta’ azzjonijiet, sakemm dawn ikunu direttament miżmuma minn persuna taxxabbli waħda jew diversi persuni taxxabbli li jifformaw parti mill-entità fiskali unika.
3.   Il-paragrafu 1 għandu japplika biss sakemm:
[…]
c.
iż-żewġ persuni taxxabbli huma stabbiliti fil-Pajjiżi l-Baxxi […]”
Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari
Il-Kawża C-398/16
X BV, kumpannija rregolata mid-dritt Olandiż, hija parti minn grupp Svediż li jinkludi wkoll kumpannija Taljana. Sabiex tixtri l-azzjonijiet ta’ din l-aħħar kumpannija li kienu miżmuma minn terzi, X BV ħolqot kumpannija oħra Taljana b’kapital ta’ EUR 237312000. Din il-kontribuzzjoni ġiet iffinanzjata permezz ta’ self mogħti minn kumpannija Svediża tal-grupp lil X BV. Bħala riżultat ta’ dan is-self, fl-2004 X BV kellha tħallas lill-kumpannija li silfet is-somma ta’ EUR 6503261 f’interessi. X BV naqqset dawn l-interessi fid-dikjarazzjoni tat-taxxa fuq il-kumpanniji tagħha għas-sena 2004. Madankollu, l-amministrazzjoni fiskali kkunsidrat li l-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji kien jipprekludi dan it-tnaqqis u ħarġet avviż ta’ aġġustament fiskali li X BV talbet l-annullament tiegħu quddiem il-qrati Olandiżi.
Fl-azzjoni ġudizzjarja tagħha ppreżentata kontra dan l-avviż ta’ aġġustament fiskali X BV sostniet li hija kienet tkun tista’ tnaqqas dawn l-interessi fuq is-self mid-dħul tagħha li kieku tħalliet tistabbilixxi entità fiskali unika mas-sussidjarja Taljana tagħha. Peress li din il-possibbiltà ta’ tnaqqis hija rriżervata mid-dritt Olandiż għall-kumpanniji residenti, X BV tqis li sofriet restrizzjoni għall-eżerċizzju tal-libertà ta’ stabbiliment tagħha, bi ksur tal-Artikoli 49 u 54 TFUE.
Il-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi), adita bil-kawża fil-kuntest ta’ appell ta’ kassazzjoni, iddeċidiet li tisspospendi l-proċeduri quddiema u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikoli […] 49 u 54 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali skont liema kumpannija omm stabbilita fi Stat Membru ma hijiex awtorizzata tnaqqas l-interessi fir-rigward ta’ self li għandu rabta ma’ kontribuzzjoni ta’ kapital magħmula lil sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor, filwaqt li hija tkun tista’ tibbenefika minn dan it-tnaqqis li kieku din is-sussidjarja tkun ġiet inkluża mal-imsemmija kumpannija omm f’entità fiskali unika – b’karatteristiċi bħal dawk tal-entità fiskali unika Olandiża – peress li f’dan il-każ, minħabba l-konsolidazzjoni, ma jkun hemm l-ebda rabta ma’ tali kontribuzzjoni ta’ kapital?”
Il-Kawża C-399/16
X NV, kumpannija rregolata mid-dritt Olandiż, hija indirettament proprjetarja ta’ sussidjarja stabbilita fir-Renju Unit. Fid-dikjarazzjonijiet tat-taxxa fuq il-kumpanniji tagħha għas-snin finanzjarji 2008 u 2009, X NV naqqset mid-dħul tagħha, bħala spejjeż, it-telf iġġenerat fuq l-azzjonijiet tagħha minħabba l-varjazzjonijiet fir-rata tal-kambju. Skont l-Artikolu 13(1) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji, li jipprovdi li la l-profitti miksuba u lanqas l-ispejjeż imġarrba minħabba azzjonijiet ma għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-profitt, l-amministrazzjoni fiskali rrifjutat dan it-tnaqqis.
X NV ikkontestat id-deċiżjoni ta’ impożizzjoni tagħha għas-snin 2008 u 2009 billi sostniet li hija kienet tkun tista’ tnaqqas it-telf tal-kambju mid-dħul tagħha li kieku setgħet tistabbilixxi entità fiskali unika mas-sussidjarja tagħha. Peress li din il-possibbiltà ta’ tnaqqis hija rriżervata mid-dritt Olandiż għall-kumpanniji residenti hija tikkunsidra li sofriet restrizzjoni fuq l-eżerċizzju tal-libertà ta’ stabbiliment tagħha, bi ksur tal-Artikoli 49 u 54 TFUE.
Il-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi), adita bil-kawża fil-kuntesta ta’ appell ta’ kassazzjoni, iddeċidiet li tisspospendi l-proċeduri quddiema u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikoli […] 49 u 54 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li abbażi tagħha kumpannija parent stabbilita fi Stat Membru ma tistax ddaħħal fil-kontijiet ebda telf tal-kambju fuq l-ammont li hija investiet f’sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor, filwaqt li hija tkun tista’ tagħmel dan jekk is-sussidjarja kienet ġiet inkluża f’entità fiskali waħda – li għandha l-karatteristiċi li huma dawk tal-entità fiskali waħda Olandiża – ma’ din il-kumpannija parent stabbilita fl-imsemmi l-ewwel Stat Membru, u dan b’konsegwenza tal-konsolidazzjoni fi ħdan l-entità fiskali waħda?
2)
Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, jista’ jew għandu, għall-finijiet tad-determinazzjoni tat-telf fil-kambju li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, wieħed jitlaq mill-prinċipju li ser jiġu inklużi fl-entità fiskali waħda anki s-sussidjarji (waħda jew diversi mis-sussidjarji), diretti jew indiretti, stabbiliti fl-Unjoni Ewropea u miżmuma indirettament, permezz ta’ din is-sussidjarja [imsemmija fl-ewwel domanda], mill-kumpannija parent inkwistjoni?
3)
Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, hemm lok li jiġi kkunsidrat biss it-telf fil-kambju li, fil-każ li jkun inkluż fl-entità fiskali waħda tal-kumpannija parent, kien seħħ fis-snin kontenzjuż, jew hemm lok ukoll li jiġu kkunsidrati wkoll ir-riżultati tal-kambju li seħħew fis-snin preċedenti?”
Permezz ta’ deciżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta’ Awwissu 2016, il-Kawżi C-398/16 u C-399/16 ingħaqdu flimkien għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub u orali, kif ukoll tas-sentenza.
Fuq it-talba għal ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali
Wara li ġew ippreżentati l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, fil-25 ta’ Ottubru 2017, X NV, permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-16 ta’ Novembru 2017, talbet li jiġi ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura fil-Kawża C-399/16. Insostenn ta’ din it-talba, din il-kumpannija ssostni, essenzjalment, li l-imsemmija talbiet huma bbażati fuq interpretazzjoni żbaljata tar-regoli fiskali tad-dritt Olandiż inkwistjoni.
B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-2 ta’ Jannar 2018, X BV talbet ukoll li jiġi ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura fil-Kawża C‑398/16.
Għandu jiġi rrilevat li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin, wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tordna l-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura, konformement mal-Artikolu 83 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, b’mod partikolari meta tqis li ma għandhiex informazzjoni biżżejjed jew inkella meta l-kawża jkollha tiġi deċiża fuq il-bażi ta’ argument li ma kienx indirizzat mill-partijiet jew mill-partijiet interessati msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (sentenza Nordzucker,
C-148/14
,
EU:C:2015:287
, punt
).
F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li għandha informazzjoni biżżejjed sabiex tiddeċiedi u li l-Kawżi C-398/16 u C‑399/16 ma jeħtiġux li jiġu deċiżi abbażi ta’ argumenti li ma ġewx indirizzati. Il-Qorti tal-Ġustizzja tqis għaldaqstant li ma hemmx lok li jiġi ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura.
Fuq id-domandi preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
L-Artikolu 49 TFUE jimponi t-tneħħija tar-restrizzjonijiet għal-libertà ta’ stabbiliment taċ-ċittadini ta’ Stat Membru fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor. Din il-libertà timplika, fir-rigward tal-kumpanniji stabbiliti skont il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru u li jkollhom l-uffiċċju rreġistrat, l-amministrazzjoni prinċipali jew l-istabbiliment prinċipali tagħhom ġewwa l-Unjoni ‑ li l-Artikolu 54 TFUE jassimila għaċ-ċittadini tal-Istati membri għall-eżerċizzju tal-libertà ta’ stabbiliment ‑, id-dritt li jeżerċitaw l-attività tagħhom fi Stati Membri oħra permezz ta’ sussidjarja, ta’ fergħa jew ta’ aġenzija (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-21 ta’ Mejju 2015, Verder LabTec,
C-657/13
,
EU:C:2015:331
, punt
, u tat-2 ta’ Settembru 2015, Groupe Steria,
C-386/14
,
EU:C:2015:524
, punt
).
Għalkemm, skont il-formulazzjoni tagħhom, id-dispożizzjonijiet relatati mal-libertà ta’ stabbiliment huma intiżi sabiex jiżguraw il-benefiċċju tat-trattament nazzjonali fl-Istat Membru ospitanti, dawn jipprekludu wkoll lill-Istat Membru ta’ oriġini milli jostakola l-istabbiliment fi Stat Membru ieħor ta’ wieħed miċ-ċittadini tiegħu jew ta’ kumpannija mwaqqfa skont il-leġiżlazzjoni tiegħu.
Madankollu, differenza fit-trattament li tirriżulta mil-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru għad-detriment tal-kumpanniji li jeżerċitaw il-libertà ta’ stabbiliment tagħhom ma tikkostitwixxix ostakolu għal din il-libertà jekk hija tirrigwarda sitwazzjonijiet li ma humiex oġġettivament paragunabbli jew fil-każ li hija ġġustifikata minħabba raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali u hija proporzjonata għal dan il-għan (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-12 ta’ Diċembru 2006, Test Claimants in the FII Group Litigation,
C-446/04
,
EU:C:2006:774
, punt
, u tal-25 ta’ Frar 2010, X Holding,
C-337/08
,
EU:C:2010:89
, punt
).
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ntalbet, fis-sentenza tal-25 ta’ Frar 2010, X Holding (
C‑337/08
,
EU:C:2010:89
), tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni tal-leġiżlazzjoni fiskali ta’ Stat Membru, bħal-leġiżlazzjoni fiskali Olandiża, li tirreżerva għall-kumpanniji omm residenti u għas-sussidjarji residenti tagħhom il-possibbiltà li jkunu suġġetti għal sistema ta’ integrazzjoni fiskali, jiġifieri li jiġu ntaxxati bħallikieku kienu jifformaw entità fiskali waħda. Tali sistema tikkostitwixxi vantaġġ għall-kumpanniji kkonċernati, sa fejn hija tippermetti, b’mod partikolari, li l-profitt u t-telf tal-kumpanniji integrati fl-entità fiskali jiġu kkonsolidati fil-livell tal-kumpannija omm u li t-tranżazzjonijiet imwettqa fi ħdan din tal-aħħar ikunu ta’ natura fiskalment newtra.
Fil-punt 19 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-esklużjoni ta’ tali vantaġġ għal kumpannija omm li għandha sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor tista’ trendi inqas attraenti l-eżerċizzju mill-kumpannija omm tal-libertà ta’ stabbiliment tagħha, billi tiddiswadiha milli tistabbilixxi sussidjarji fi Stati Membri oħra.
Il-Qorti tal-Ġustizzja madankollu ddeċidiet, fil-punt 43 tal-istess sentenza, li din id-differenza fit-trattament kienet iġġustifikata mill-ħtieġa li jiġi mħares it-tqassim tas-setgħa ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri u li r-restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment li tirriżulta kienet proporzjonata għal dan il-għan.
Madankollu, mis-sentenza tal-25 ta’ Frar 2010, X Holding (
C‑337/08
,
EU:C:2010:89
), ma jistax jiġi dedott li kull differenza fit-trattament bejn kumpanniji li jappartjenu lil grupp fiskali integrat, minn naħa, u kumpanniji li ma jappartjenux għal tali grupp, min-naħa l-oħra, hija kompatibbli mal-Artikolu 49 TFUE. Fir-rigward tal-vantaġġi fiskali minbarra t-trasferiment tat-telf fi ħdan il-grupp fiskali integrat, għandha, konsegwentement, tiġi eżaminata separatament il-kwistjoni ta’ jekk Stat Membru jistax jirriżerva dawn il-vantaġġi għall-kumpanniji li jagħmlu parti minn grupp fiskali integrat u, għaldaqstant, jeskludihom f’sitwazzjonijiet transkonfinali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Settembru 2015, Groupe Steria,
C-386/14
,
EU:C:2015:524
, punti
u
).
F’kull waħda mill-kawżi prinċipali, il-kumpanniji rikorrenti, li għandhom sussidjarji mhux residenti, isostnu li huma mċaħħda minħabba dan il-fatt mill-vantaġġi fiskali, minbarra t-trasferiment tat-telf fi ħdan il-grupp fiskali integrat, li l-liġi Olandiża tirriżerva, mingħajr ġustifikazzjoni, għall-entitajiet fiskali uniċi. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 49 TFUE għandux jiġi interpretat fis-sens li huwa jipprekludi dawn id-differenzi fit-trattament.
Fuq id-domanda fil-Kawża C-398/16
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 49 u 54 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li kumpannija omm stabbilita fi Stat Membru ma hijiex awtorizzata tnaqqas l-interessi ta’ self minn kumpannija assoċjata għall-finanzjament ta’ kontribuzzjoni ta’ kapital f’sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor, filwaqt li, li kieku s-sussidjarja kienet stabbilita fl-istess Stat Membru, il-kumpannija omm kienet tkun tista’ tibbenefika minn dan it-tnaqqis billi kienet tkun tifforma magħha entità fiskali integrata.
Fuq id-differenza fit-trattament
Skont l-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji, l-interessi fuq self minn entità assoċjata ma jistgħux jitnaqqsu mill-profitt taxxabbli, jekk dan is-self huwa relatat ma’ kontribuzzjoni ta’ kapital, b’mod partikolari fil-forma ta’ akkwist ta’ azzjonijiet, f’entità assoċjata. Skont l-Artikolu 10a(3)(a) ta’ din il-liġi, dan ma japplikax, b’mod partikolari, jekk il-persuna taxxabbli turi li s-self u t-tranżazzjoni legali li huwa relatat magħhom huma bbażati, b’mod konklużiv, fuq kunsiderazzjonijiet ekonomiċi.
L-Artikolu 15 tal-imsemmija liġi jippermetti, barra minn hekk, li grupp ta’ kumpanniji residenti jikkostitwixxi entità fiskali unika. Kif jirriżulta mill-punt 21 ta’ din is-sentenza, il-kumpanniji li jagħżlu din is-sistema huma suġġetti għal tassazzjoni konġunta tal-kumpannija omm. Fi ħdan l-entità fiskali unika, ir-rabtiet ta’ azzjonijiet reċiproċi, bħall-kontribuzzjoni ta’ kapital ta’ kumpannija omm fis-sussidjarja tagħha, isiru, minħabba l-konsolidazzjoni, fiskalment ineżistenti.
Peress li, skont il-qorti tar-rinviju, il-kontribuzzjoni ta’ kapital ma tapplikax għal entità fiskali unika, l-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji ma huwiex applikabbli għal kumpannija li tislef lil entità assoċjata sabiex twettaq kontribuzzjoni ta’ kapital taħt il-forma ta’ akkwist ta’ azzjonijiet fis-sussidjarja tagħha li magħha hija tifforma entità fiskali unika. F’dan il-każ, il-kumpannija għandha għalhekk il-possibbiltà tnaqqas l-interessi tas-self tagħha mill-profitt taxabbli tagħha mingħajr ma jkollha tissodisfa l-kundizzjonijiet indikati fil-paragrafu 3 tal-istess artikolu.
Peress li, skont l-Artikolu 15(3) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji, entità fiskali unika tista’ tiġi kkostitwita biss bejn persuni taxxabbli stabbiliti fil-Pajjiżi l-Baxxi, teżisti differenza fit-trattament bejn, minn naħa, kumpannija omm Olandiża li tiffinanzja s-sussidjarja tagħha, li hija wkoll Olandiża, permezz ta’ self minn kumpannija assoċjata, u li t-tnaqqis tal-interessi ta’ dan is-self skont l-Artikolu 10a ta’ din il-liġi ma jistax jiġi limitat, u, min-naħa l-oħra, kumpannija omm Olandiża li tiffinanzja s-sussidjarja barranija tagħha bl-istess mod, iżda li t-tnaqqis tal-interessi fuq il-bażi tal-istess dispożizzjonijiet jista’ jiġilha rrifjutat.
F’dan il-każ, X BV iffinanzjat l-akkwist ta’ azzjonijiet tas-sussidjarja Taljana tagħha permezz ta’ self mogħti minn kumpannija Svediża li tifforma parti mill-istess grupp. Skont l-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji, l-amministrazzjoni fiskali rrifjutat lil X BV it-tnaqqis tal-interessi ta’ dan is-self, peress li din naqqset milli turi l-utilità ekonomika ta’ dan is-self. X BV issostni li hija kienet tkun ittrattata b’mod iktar favorevoli kieku s-sussidjarja tagħha kienet kumpannija residenti, peress li hija kienet tkun tista’ tistabbilixxi magħha entità fiskali unika u, konsegwentement tnaqqas l-interessi tagħha fuq is-self mid-dħul tagħha mingħajr restrizzjoni.
Din id-differenza fit-trattament tista’ trendi inqas attraenti l-eżerċizzju mill-kumpannija omm tal-libertà ta’ stabbiliment tagħha permezz tal-ħolqien ta’ sussidjarji fi Stati Membri oħra. Sabiex din tkun kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, kif jirriżulta mill-punt 20 ta’ din is-sentenza, din għandha tkun tirrigwarda sitwazzjonijiet li ma humiex oġġettivament paragunabbli jew għandha tkun iġġustifikata minħabba raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali.
Fuq il-kompatibbiltà tas-sitwazzjonijiet
Il-paragunabbiltà tas-sitwazzjonijiet transkonfinali u nazzjonali għandha tiġi eżaminata b’teħid inkunsiderazzjoni tal-għan u tal-kontenut tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-18 ta’ Diċembru 2014, X,
C-87/13
,
EU:C:2014:2459
, punt
).
F’dan il-każ, id-differenza fit-trattament inkwistjoni tirriżulta mill-qari flimkien tal-Artikolu 10a(2)(b) u tal-Artikolu 15 tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji. Issa, l-għan ta’ dawn id-dispożizzjonijiet huwa differenti. Filwaqt li l-Artikolu 10a(2)(b) ta’ din il-liġi huwa intiż sabiex tiġi evitata l-erożjoni tal-valur taxxabbli Olandiż permezz ta’ arranġamenti finanzjarji artifiċjali intragrupp, l-Artikolu 15 tal-imsemmija liġi jippermetti l-konsolidazzjoni, fil-livell tal-kumpannija omm, tal-profitt u t-telf tal-kumpanniji integrati fl-entità fiskali unika u li t-tranżazzjonijiet imwettqa fi ħdan il-grupp ikunu ta’ natura fiskalment newtra. Skont il-qorti tar-rinviju, waħda mill-konsegwenzi tas-sistema tal-entità fiskali unika hija li r-rabta bejn is-self u l-kontribuzzjoni ta’ kapital li tikkostitwixxi l-kundizzjoni tal-applikazzjoni tal-Artikolu 10a(2)(b) ta’ din l-istess liġi tisparixxi minħabba l-konsolidazzjoni.
Madankollu, l-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji ma jagħmel huwa stess l-ebda distinzjoni fuq il-bażi ta’ jekk il-grupp huwiex transkonfinali jew le. Konsegwentement, huwa biss fid-dawl tal-għan tal-Artikolu 15 ta’ din il-liġi li għandha tiġi evalwata l-paragunabbiltà tas-sitwazzjonijiet, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-konsegwenza tal-konsolidazzjoni msemmija mill-qorti tar-rinviju.
Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fil-punt 24 tas-sentenza tal-25 ta’ Frar 2010, X Holding (
C-337/08
,
EU:C:2010:89
), dwar is-sistema fiskali Olandiża tal-entità fiskali unika, li s-sitwazzjoni ta’ kumpannija omm residenti li tixtieq tistabbilixxi tali entità ma’ sussidjarja residenti u dik ta’ kumpannija omm residenti li tixtieq tistabbilixxi entità fiskali unika ma’ sussidjarja mhux residenti huma, fid-dawl tal-għan ta’ din is-sistema fiskali, oġġettivament paragunabbli.
Minn dan jirriżulta li s-sitwazzjonijiet transkonfinali u nazzjonali huma paragunabbli fid-dawl tal-qari flimkien tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali u li teżisti, għaldaqstant, differenza fit-trattament. Din tista’, madankollu, tkun iġġustifikata minn raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali.
Fuq il-ġustifikazzjoni
F’dan ir-rigward, il-Gvern Olandiż u l-qorti tar-rinviju ppreżentaw diversi raġunijiet sabiex jiġġustifikaw id-differenza fit-trattament deskritta fil-punt 30 ta’ din is-sentenza.
Fl-ewwel lok, għandu jiġi evalwat jekk tali differenza fit-trattament tistax tkun iġġustifikata mill-ħtieġa li jiġi mħares it-tqassim tas-setgħa ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza tal-25 ta’ Frar 2010, X Holding (
C-337/08
,
EU:C:2010:89
), kif jirriżulta mill-punt 23 ta’ din is-sentenza, li l-konsolidazzjoni fil-livell tal-kumpannija omm tal-profitt u telf tal-kumpanniji integrati f’entità fiskali unika tirrappreżenta vantaġġ li huwa ġġustifikat li jiġi rriżervat għall-kumpanniji residenti fid-dawl tal-ħtieġa li jiġi mħares it-tqassim tas-setgħa ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri.
Madankollu, il-vantaġġ issostni, f’dan il-każ, minn X BV ma jistax jiġi pparagunat ma’ dak li jirriżulta mill-konsolidazzjoni fl-entità fiskali unika. Il-kawża prinċipali tirrigwarda l-possibbiltà ta’ tnaqqis ta’ interessi u mhux il-kumpens ġenerali tal-ispejjeż u tal-benefiċċji relatati mal-entità fiskali unika. Minflok ma jirriżerva din il-possibbiltà ta’ tnaqqis għall-entitajiet fisakli uniċi, id-dritt Olandiż jirrikonoxxiha lil kull kumpannija u jillimitaha biss fis-sitwazzjoni partikolari u fiċ-ċirkustanzi msemmija fl-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji. Billi tevita din ir-restrizzjoni, il-kumpannija omm li tifforma mas-sussidjarja tagħha entità fiskali unika ma tiksibx għalhekk vantaġġ speċifikament marbut mas-sistema fiskali tal-entità fiskali unika.
Dan japplika iktar u iktar minħabba li l-applikazzjoni tal-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji tidher li ma tiddependix mill-post ta’ tassazzjoni tad-dħul li jikkostitwixxu l-interessi mħallsa u għalhekk indipendentement minn liema Stat jibbenefika minn din it-taxxa, element li dwaru l-Gvern Olandiż ma jagħti barra minn hekk l-ebda indikazzjoni.
Konsegwentement, id-differenza fit-trattament inkwistjoni ma tistax tkun iġġustifikata mill-ħtieġa li jiġi mħares it-tqassim tas-setgħa ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri.
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk din il-ġustifikazzjoni tistax tiġi bbażata fuq in-neċessità li titħares il-koerenza tas-sistema fiskali Olandiża. Il-Qorti tal-Ġustizzja tammetti li tali ġustifikazzjoni tikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, sakemm tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ rabta diretta bejn il-vantaġġ fiskali kkonċernat u t-tpaċija ta’ dan il-vantaġġ permezz ta’ piż fiskali partikolari, fejn in-natura diretta ta’ din ir-rabta għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-għan tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni (sentenza tat-2 ta’ Settembru 2015, Groupe Steria,
C-386/14
,
EU:C:2015:524
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, il-Gvern Olandiż lanqas ma jallega l-eżistenza ta’ tali rabta. Huwa sempliċement isostni, b’mod ġenerali, li s-sistema tal-entità fiskali unika tikkostitwixxi pakkett koerenti ta’ vantaġġi u ta’ żvantaġġi. Fi kwalunkwe każ, dan il-gvern ma jsemmi l-ebda element speċifiku li jippermetti li jiġi kkunsidrat li l-koerenza tas-sistema tal-entità fiskali unika tiġi ppreġudikata jekk ikun permess it-tnaqqis tal-interessi ta’ self intiż għall-finanzjament tal-akkwist ta’ azzjonijiet ta’ sussidjarja mhux residenti.
Għaldaqstant, id-differenza fit-trattament imsemmija fil-punt 30 ta’ din is-sentenza ma hijiex iġġustifikata min-neċessità li titħares il-koerenza tas-sistema fiskali Olandiża.
Fit-tielet lok, din id-differenza fit-trattament hija ġġustifikata, skont il-Gvern Olandiż, mill-għan tal-ġlieda kontra l-evażjoni fiskali u kontra l-frodi u hija intiża sabiex tipprekludi aġir li jikkonsisti fil-ħolqien ta’ arranġamenti purament artifiċjali, li ma jirriflettux ir-realtà ekonomika, bl-għan tal-evażjoni tat-taxxa normalment dovuta fuq il-profitti ġġenerati minn attivitajiet imwettqa fit-territorju nazzjonali.
Issa, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, u b’mod iktar partikolari mill-punt 26 tas-sentenza tas-16 ta’ Lulju 1998, ICI (
C-264/96
,
EU:C:1998:370
) u mill-punt 51 tas-sentenza tat-12 ta’ Settembru 2006, Cadbury Schweppes et Cadbury Schweppes Overseas (
C-196/04
,
EU:C:2006:544
), jirriżulta li tali għan jista’ jikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali fil-qasam fiskali.
Dan huwa bla dubju l-għan imfittex mill-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-kumpanniji. Kif tindika l-qorti tar-rinviju, din hija kwistjoni li jiġi evitat li fondi proprji ta’ grupp jiġu ppreżentati, b’mod fittizju, bħala fondi mislufa minn entità Olandiża ta’ dan il-grupp u li l-interessi ta’ dan is-self jitnaqqsu mid-dħul taxxabbli fil-Pajjiżi l-Baxxi. L-għan tal-projbizzjoni tat-tnaqqis tal-interessi ta’ self intra-grupp huwa espressament ikkonfermat mir-regola li l-interessi ta’ self jistgħu jitnaqqsu, skont il-paragrafu 3(a), tal-istess artikolu, meta t-tranżazzjoni intra-grupp tkun ekonomikament iġġustifikata.
Madankollu, sabiex restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment tkun iġġustifikata mill-prevenzjoni tal-prattiki abbużivi, l-għan speċifiku ta’ tali restrizzjoni għandu jkun li jostakolahom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Settembru 2006, Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas,
C-196/04
,
EU:C:2006:544
, punt
). Issa, il-Gvern Olandiż bl-ebda mod ma jipprova juri li d-differenza fit-trattament imsemmija fil-punt 30 ta’ din is-sentenza tirriżulta minn tali intenzjoni. Dan ma jistax ikun il-każ, peress li d-differenza fit-trattament ma tirriżultax biss mill-Artikolu 10a(2)(b) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-kumpanniji, iżda mill-qari tiegħu flimkien mal-Artikolu 15 ta’ din il-liġi, dwar l-entità fiskali unika li l-għan tiegħu huwa differenti, kif jirriżulta mill-punt 34 ta’ din is-sentenza.
Barra minn hekk, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 82 tal-konklużjonijiet tiegħu, din id-differenza fit-trattament ma tistax tiġi ġġustifikata b’mod oġġettiv mill-prevenzjoni tal-prattiki abbużivi. Fil-fatt, meta kumpannija omm tiffinanzja l-akkwist ta’ azzjonijiet ta’ sussidjarja permezz ta’ self minn kumpannija oħra assoċjata, ir-riskju li dan is-self ma jkunx jikkorrispondi għal tranżazzjoni ekonomika reali u jkun intiż għall-ħolqien artifiċjali ta’ spiża li titnaqqas ma huwiex inqas meta l-kumpannija omm u s-sussidjarja jkunu t-tnejn residenti fl-istess Stat Membru u jkunu jifformaw flimkien entità fiskali unika minflok meta s-sussidjarja tkun stabbilita fi Stat Membru ieħor u li ma tkunx tista’, konsegwentement, tifforma entità fiskali unika mal-kumpannija omm.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha r-risposta għad-domanda magħmula fil-Kawża C-398/16 għandha tkun li l-Artikoli 49 u 54 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li huma jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li abbażi tagħha kumpannija omm stabbilita fi Stat Membru ma hijiex awtorizzata tnaqqas l-interessi ta’ self minn kumpannija assoċjata għall-finanzjament ta’ kontribuzzjoni ta’ kapital f’sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor, filwaqt li, li kieku s-sussidjarja kienet stabbilita fl-istess Stat Membru, il-kumpannija omm kienet tkun tista’ tibbenefika minn dan it-tnaqqis billi kienet tkun tifforma magħha entità fiskali integrata.
Fuq id-domandi fil-Kawża C-399/16
Fuq it-tieni u t-tielet domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 49 u 54 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li abbażi tagħha kumpannija omm stabbilita fi Stat Membru ma hijiex awtorizzata tnaqqas mill-profitt tagħha t-telf li jirriżulta mill-varjazzjonijiet fir-rata tal-kambju tal-valur tal-ammont tal-azzjonijiet tagħha f’sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor, meta din l-istess leġiżlazzjoni ma tintaxxax, b’mod simettriku, il-profitt idderivat minn dawn il-varjazzjonijiet.
Skont l-Artikolu 13(1) tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji, għad-determinazzjoni tal-profitt, ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni il-profitt mill-azzjonijiet, kif ukoll l-ispejjeż imġarrba fl-akkwist jew fit-trasferiment ta’ dawn l-azzjonijiet.
Din ir-regola, imsejħa “l-eżenzjoni tal-azzjonijiet”, għandha b’mod partikolari bħala konsegwenza li kemm iż-żidiet kif ukoll it-tnaqqis fil-valur ta’ azzjonijiet li jirriżultaw mill-varjazzjonijiet ta’ munita barranija li fiha huwa espress il-valur ta’ dawn l-azzjonijiet ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-profitt.
Din hija r-raġuni għalfejn X NV ma tistax tnaqqas mill-profitt taxxabbli tagħha t-telf fil-kambju li hija ġarrbet fuq l-ammont tal-investiment tagħha, bħala azzjonista, fis-sussidjarja tagħha stabbilita fir-Renju Unit. Għall-kuntrarju, hija tkun tista’ tagħmel dan, skont l-ispjegazzjonijiet mogħtija mill-qorti tar-rinviju, bis-saħħa tal-konsolidazzjoni, fil-kuntest ta’ entità fiskali unika, li kieku s-sussidjarja tagħha kienet ġiet stabbilita fil-Pajjiżi l-Baxxi. X NV issostni li hija ġġarrab bħala konsegwenza diskriminazzjoni li tikkostitwixxi ostakolu għal-libertà ta’ stabbiliment.
Tali sitwazzjonijiet ma humiex madankollu oġġettivament paragunabbli. Kumpannija Olandiża ma tistax, fil-fatt, iġġarrab telf ta’ kambju fuq l-azzjonijiet tagħha f’sussidjarja residenti, ħlief fil-każ, partikolari ħafna, fejn dawn l-azzjonijiet ikunu ddenominati f’munita differenti minn dik li fiha d-dħul tal-kumpannija jkun espress.
Anki f’dan il-każ, l-eżistenza ta’ differenza fit-trattament hija kontestabbli. Fil-fatt, fl-entità fiskali unika, kif jirriżulta mill-punt 21 ta’ din is-sentenza, ir-rabtiet ta’ azzjonijiet reċiproċi huma fiskalment newtri. Konsegwentement, id-deprezzament tal-azzjonijiet tal-kumpannija omm fis-sussidjarja tagħha residenti li magħha hija tifforma entità fiskali unika ma jistax jitnaqqas mid-dħul tal-entità, indipendentement minn jekk dan id-deprezzament jirriżultax minħabba varjazzjoni fir-rata tal-kambju jew minħabba raġuni oħra.
Fl-aħħar nett u fi kwalunkwe każ, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-libertà ta’ stabbiliment ma jistax jiġi dedott li Stat Membru huwa obbligat jeżerċita, b’mod asimettriku, il-kompetenza fiskali tiegħu sabiex jippermetti t-tnaqqis tat-telf ikkawżat minn tranżazzjonijiet li r-riżultati tagħhom, li kieku kienu pożittivi, fi kwalunkwe każ ma kinux jiġu ntaxxati (sentenza tal-10 ta’ Ġunju 2015, X,
C-686/13
,
EU:C:2015:375
, punti
u
).
Issa, l-iżvantaġġ li tirrappreżenta għal kumpannija Olandiża l-impossibbiltà ta’ tnaqqis tat-telf tal-kambju li hija ġġarrab, jekk ikun il-każ, fuq l-azzjonijiet tagħha f’sussidjarja mhux residenti ma jistax jiġi separat mill-vantaġġ simettriku marbut mal-assenza ta’ tassazzjoni tal-profitti tal-kambju. Kif tindika l-qorti tar-rinviju, l-“eżenzjoni tal-azzjonijiet” ma hija
a priori
la vantaġġuża u lanqas żvantaġġuża. Hija ma tistax għalhekk tkun il-kawża ta’ differenza fit-trattament sfavorevoli għall-kumpanniji Olandiżi li jkollhom sussidjarja fi Stat Membru ieħor u lanqas, għaldaqstant, ma tikkostitwixxi restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment.
Għaldaqstant, ir-risposta għall-ewwel domanda fil-Kawża C-399/16 għandha tkun li l-Artikoli 49 u 54 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li abbażi tagħha kumpannija omm stabbilita fi Stat Membru ma tistax tnaqqas mill-profitt tagħha t-telf li jirriżulta minn varjazzjonijiet fir-rata tal-kambju, fir-rigward tal-ammont tal-azzjonijiet tagħha f’sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor, meta l-istess leġiżlazzjoni ma tintaxxax, b’mod simettriku, il-profitt idderivat minn dawn il-varjazzjonijiet.
Fuq it-tieni u t-tielet domanda
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni u għat-tielet domanda magħmula fil-Kawża C-399/16.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikoli 49 u 54 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li huma jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li permezz tagħha kumpannija omm stabbilita fi Stat Membru ma hijiex awtorizzata tnaqqas l-interessi ta’ self minn kumpannija assoċjata għall-finanzjament ta’ kontribuzzjoni ta’ kapital f’sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor, filwaqt li, li kieku s-sussidjarja kienet stabbilita fl-istess Stat Membru, il-kumpannija omm kienet tkun tista’ tibbenefika minn dan it-tnaqqis billi kienet tkun tifforma magħha entità fiskali integrata.

2)
L-Artikoli 49 u 54 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li abbażi tagħha kumpannija omm stabbilita fi Stat Membru ma tistax tnaqqas mill-profitt tagħha t-telf li jirriżulta minn varjazzjonijiet fir-rata tal-kambju, fir-rigward tal-ammont tal-azzjonijiet tagħha f’sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor, meta l-istess leġiżlazzjoni ma tintaxxax, b’mod simettriku, il-profitt idderivat minn dawn il-varjazzjonijiet.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.