CELEX: 62017CJ0190
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Kontrolli ta’ flus kontanti deħlin jew ħerġin mill-Unjoni Ewropea
Regolament (KE) Nru 1889/2005
Kamp ta’ applikazzjoni
Article 63 TFUE
Moviment liberu tal-kapital
Ċittadin ta’ pajjiż terz li jġorr somma kbira mhux iddikjarata ta’ flus kontanti fil-bagalji tiegħu
Obbligu ta’ dikjarazzjoni marbuta mal-ħruġ ta’ din is-somma mit-territorju Spanjol
Sanzjonijiet
Proporzjonalità

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9(1) tar-Regolament (KE) Nru 1889/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Ottubru 2005, dwar kontrolli ta’ flus kontanti deħlin fil-Komunità jew ħerġin mill-Komunità (
ĠU 2005, L 309, p. 9
).
Din it-talba ġiet imressqa fil-kuntest ta’ tilwima bejn Lu Zheng u l-Ministerio de Economía y Competitividad (il-Ministeru tal-Ekonomija u tal-Kompetittività, Spanja) dwar multa li ġiet imposta fuqu għal nuqqas tal-obbligu li jiddikjara, waqt il-ħruġ mit-territorju Spanjol, ċerti somom ta’ flus kontanti li kien qed iġorr.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-premessi 2 u 3 tar-Regolament Nru 1889/2005 huma fformulati kif ġej:
“(2)
L-introduzzjoni fis-sistema finanzjarja tar-rikavat ta’ attivitajiet illegali u l-investiment ta’ dan ir-rikavat wara l-‘ħasil’ (money laundering) tiegħu huma dannużi għall-iżvilupp ekonomiku san u sostenibbli. Għaldaqstant, id-Direttiva tal-Kunsill 91/308/KEE ta’ l-10 ta’ Ġunju 1991 dwar il-prevenzjoni ta’ l-użu tas-sistema finanzjarja għall-iskop tal-ħasil tal-flus (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 153) introduċiet mekkaniżmu Komunitarju li jimpedixxi l-ħasil tal-flus billi jissorvelja t-transazzjonijiet li jsiru permezz ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu u finanzjarji u ċerti tipi ta’ professjonijiet. Billi hemm ir-riskju li l-applikazzjoni ta’ dak il-mekkaniżmu jwassal għal żieda fil-movimenti ta’ flus kontanti għal finijiet illeċiti, id-Direttiva 91/308/KKE għandha tiġi supplimentata b’sistema ta’ kontroll fuq il-flus kontanti li jidħlu fil-Komunità jew joħorġu mill-Komunità.
(3)
Fil-preżent tali sistemi ta’ kontroll huma applikati biss minn ftit Stati Membri, li jaġixxu skond il-liġi nazzjonali. Id-differenzi fil-liġijiet huma dannużi għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern. L-elementi bażiċi għandhom għalhekk jiġu armonizzati fuq il-livell Komunitarju sabiex jiġi żgurat livell ekwivalenti ta’ kontroll fuq movimenti ta’ flus kontanti li jaqsmu l-fruntieri tal-Komunità. Tali armonizzazzjoni ma għandhiex, madankollu, tolqot il-possibbiltà għall-Istati Membri li japplikaw, skond id-dispożizzjonijiet eżistenti tat-Trattat, kontrolli nazzjonali fuq movimenti ta’ flus kontanti fi ħdan il-Komunità.”
Skont l-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament:
“1.   Dan ir-Regolament għandu jikkumplimenta d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 91/308/KEE dwar transazzjonijiet li jsiru permezz ta’ istituzzjonijiet finanzjarji u ta’ kreditu u ċerti professjonijiet billi jistabbilixxi regoli armonizzati għall-kontroll, mill-awtoritajiet kompetenti, ta’ flus kontanti deħlin fil-Komunità jew ħerġin mill-Komunità.
2.   Dan ir-Regolament għandu japplika mingħajr preġudizzju għal miżuri nazzjonali għall-kontroll ta’ movimenti ta’ flus kontanti fil-Komunità fejn tali miżuri huma meħuda skond l-Artikolu 65 tat-Trattat.”
L-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Kwalunkwe persuna fiżika dieħla fil-Komunità jew ħierġa mill-Komunità u li ġġorr flus kontanti ta’ valur ta’ 10000 euro jew iżjed għandha tiddikjara dik is-somma lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru li minnu tidħol fil-Komunità jew toħroġ mill-Komunità skond dan ir-Regolament. L-obbligu ta’ dikjarazzjoni ma jkunx ġie sodisfatt jekk l-informazzjoni provduta ma tkunx korretta jew ma tkunx kompleta.”
L-Artikolu 9(1) ta’ l-istess Regolament jiddisponi:
“Kull Stat Membru għandu jintroduċi l-pieni li għandhom japplikaw fejn ikun hemm nuqqas ta’ konformità ma’ l-obbligu ta’ dikjarazzjoni stabbilit fl-Artikolu 3. Dawn is-sanzjonijiet għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.”
Id-dritt Spanjol
Mid-dispożizzjonijiet flimkien tal-Artikolu 2(1)(v) u tal-Artikolu 34 tal-Ley 10/2010 de prevención del blanqueo de capitales y de la financiación del terrorismo (il-Liġi Nru 10/2010 dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu), tat-28 ta’ April 2010 (BOE Nru 103, tad-29 ta’ April 2010), jirriżulta li l-persuni fiżiċi li jidħlu fit-territorju nazzjonali jew joħorġu b’mezzi ta’ pagament ta’ ammont ugwali jew superjuri għal EUR 10000 huma obbligati li jippreżentaw dikjarazzjoni minn qabel li jkun fiha informazzjoni eżatta dwar il-portatur, il-proprjetarju, id-destinatarju, l-ammont, in-natura, il-provenjenza, l-użu previst, l-itinerarju u l-mod ta’ trasport tal-mezzi ta’ pagament.
L-Artikolu 35(2) ta’ din il-liġi jipprevedi li l-assenza ta’ dikjarazzjoni, meta din tkun obbligatorja, jew in-nuqqas ta’ veraċità tal-informazzjoni ddikjarata, jekk tista’ titqies li tkun partikolarment importanti, tagħti lok għall-qbid, mill-uffiċjali tad-dwana jew mill-pulizija li jaġixxu f’din il-funzjoni, tat-totalità tal-mezzi ta’ ħlas misjuba, ħlief għal tnaqqis ta’ minimu ta’ sussistenza.
Konformement mal-Artikolu 52(3)(a) tal-Liġi Nru 10/2010, il-ksur tal-imsemmi obbligu ta’ dikjarazzjoni jikkostitwixxi ksur gravi, suġġett, skont l-Artikolu 57(3) ta’ din il-liġi, għal multa li l-ammont minimu tagħha jitla’ għal EUR 600 u li l-ammont massimu tiegħu jista’ jilħaq id-doppju tas-somma mhux iddikjarata ta’ flus kontanti.
Skont l-Artikolu 59(3) tal-liġi msemmija:
“Sabiex tiġi ddeterminata s-sanzjoni applikabbli fil-każ ta’ ksur tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst fl-Artikolu 34, iċ-ċirkustanzi li ġejjin huma meqjusa bħala aggravanti:
a)
l-ammont li huwa s-suġġett ta’ moviment huwa għoli; ammont ugwali għad-doppju tal-livell stabbilit għad-dikjarazzjoni huwa fi kwalunkwe każ meqjus bħala tali;
b)
l-assenza ta’ ġustifikazzjoni tal-oriġini legali tal-mezzi ta’ pagament;
c)
l-inkoerenza bejn l-attività eżerċitata mill-persuna kkonċernata u l-ammont ta’ moviment;
d)
il-fatt li l-mezzi ta’ pagament jitqiegħdu jew jinsabu b’ċertu mod li juri intenzjoni ċara li jinħbew;
e)
is-sanzjonijiet amministrattivi definittivi imposti fuq il-persuna kkonċernata minħabba nuqqas li josserva l-obbligu ta’ dikjarazzjoni matul il-ħames snin ta’ qabel.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Fl-10 ta’ Awwissu 2014, L. Zheng, ċittadin Ċiniż irreġistra l-bagalji tiegħu fl-ajruport tal-Gran Canaria (Spanja) għal titjira b’destinazzjoni Hong Kong (iċ-Ċina), b’waqfiet f’Madrid (Spanja) u f’Amsterdam (il-Pajjiżi l-Baxxi).
Waqt kontroll imwettaq matul il-waqfa fl-ajruport ta’ Madrid‑Barajas, ġie kkonstatat li l-bagalji ta’ L. Zheng kien fihom l-ammont ta’ EUR 92900 fi flus kontanti, li dan kien naqas milli jiddikjara bi ksur tal-obbligu previst fl-Artikolu 34 tal-Liġi Nru 10/2010.
Dan l-ammont ġie elevat, ħlief għas-somma ta’ EUR 1000, li tikkorrispondi għal-minimu ta’ sussistenza msemmi fl-Artikolu 35(2) ta’ din il-liġi.
Fil-15 ta’ April 2015, is-Secretario General del Tesoro y Política Financiera (is-Segretarju Ġenerali tat-Teżor u tal-Politika Finanzjarja, Spanja), li jaqa’ taħt il-Ministeru tal-Ekonomija u tal-Kompetittività, impona multa amministrattiva ta’ EUR 91900 fuq L. Zheng, wara li rrileva, bħala ċirkustanzi aggravanti, l-ammont għoli tas-somma mhux iddikjarata, l-assenza ta’ ġustifikazzjoni tal-oriġini legali tal-flus kontanti, l-inkoerenza tad-dikjarazzjonijiet tal-persuna kkonċernata dwar l-attività professjonali u l-fatt li l-flus kontanti kienu jinsabu f’post li kien jindika l-intenzjoni deliberata li jiġu moħbija.
L. Zheng ippreżenta rikors quddiem il-qorti tar-rinviju kontra d-deċiżjoni li imponiet il-multa fuqu u talab l-annullament tagħha, jew l-impożizzjoni ta’ sanzjoni minima, jew l-impożizzjoni ta’ sanzjoni proporzjonata mal-ksur imwettaq. Huwa jinvoka, f’dan ir-rigward, ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Il-qorti tar-rinviju essenzjalment tqis li, anki jekk il-flus kontanti inkwistjoni fil-kawża prinċipali baqgħu fit-territorju tal-Unjoni Ewropea, L. Zheng kien suġġett għall-obbligu ta’ dikjarazzjoni msemmi fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1889/2005, peress li l-persuna kkonċernata ma setgħetx, qabel il-wasla tagħha fit-territorju Ċiniż, ikollha aċċess għall-flus li kien jinsab fil-bagalji tagħha rreġistrati fil-Gran Canaria.
Fir-rigward tal-interpretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tat lill-Artikolu 9(1) ta’ dan ir-regolament fis-sentenza tagħha tas-16 ta’ Lulju 2015, Chmielewski (
C‑255/14
,
EU:C:2015:475
), il-qorti tar-rinviju tistaqsi fuq il-portata ta’ din id-dispożizzjoni u fuq il-kompatibbiltà tagħha ma’ ċerti aspetti tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li jissanzjonaw l-obbligu li jiġi ddikjarat il-moviment ta’ flus kontanti.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal Superior de Justicia de Madrid (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Madrid, Spanja) iddeċieda li jissospendi l-proċedura u li jressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1889/2005 […] għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi dispożizzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bħala sanzjoni għan-nuqqas ta’ twettiq tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst fl-Artikolu 3 tal-istess regolament tippermetti l-impożizzjoni ta’ ammont li jista’ jkun sad-doppju tal-valur tal-mezzi ta’ ħlas użati?
2)
L-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1889/2005 […] għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi dispożizzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, bħala ċirkustanzi aggravanti għan-nuqqas ta’ twettiq tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni tipprevedi n-nuqqas ta’ ċertifikazzjoni tal-oriġini legali tal-mezzi ta’ ħlas u n-nuqqas ta’ koerenza mal-attività mwettqa mill-persuna kkonċernata [u l-ammont tal-moviment]?
3)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għaż-żewġ domandi preċedenti, l-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1889/2005 […] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-impożizzjoni ta’ sanzjoni ekonomika li, indipendentement mill-ammont tal-moviment, tista’ tammonta għal 25 % tal-flus kontanti mhux iddikjarati, tissodisfa r-rekwiżit ta’ proporzjonalità?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà tal-ewwel domanda
Il-Gvern Spanjol jikkontesta l-ammissibbiltà tal-ewwel domanda magħmula, għar-raġuni li l-multa inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija inferjuri għall-ammont mhux iddikjarat ta’ flus kontanti u, għaldaqstant il-bogħod mid-doppju ta’ dan l-ammont. Għaldaqstant, ma hijiex ser tkun neċessarja risposta għal din id-domanda għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha tkun tressqet it-tilwima, u li għandha tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja sussegwenti, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, sakemm id-domandi magħmula jkunu jirrigwardaw l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ regola tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tagħti deċiżjoni (sentenza tas-16 ta’ Ġunju 2015, Gauweiler et,
C‑62/14
,
EU:C:2015:400
, punt
).
Minn dan isegwi li d-domandi li jirrigwardaw id-dritt tal-Unjoni jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss jekk ikun jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni jew l-evalwazzjoni tal-validità ta’ regola tal-Unjoni mitluba ma jkollha ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tas-16 ta’ Ġunju 2015, Gauweiler et,
C‑62/14
,
EU:C:2015:400
, punt
).
F’dan il-każ, il-Gvern Spanjol ma jikkontestax il-fatt li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tippermetti l-impożizzjoni ta’ multa li tilħaq id-doppju tal-ammont mhux iddikjarat ta’ flus kontanti. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punt 9 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 57(3) tal-Liġi Nru 10/2010 jipprevedi li kull nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huwa suġġett għal multa li l-ammont minimu tagħha jitla’ għal EUR 600 u li l-ammont massimu tagħha jista’ jilħaq id-doppju tas-somma mhux iddikjarata ta’ flus kontanti.
Jekk huwa veru li l-multa inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tilħaqx l-ammont massimu permess minn din il-leġiżlazzjoni, jibqa’ l-fatt li l-ammont ta’ din il-multa ġie stabbilit skont il-leġiżlazzjoni msemmija, billi ttieħed inkunsiderazzjoni l-ammont massimu previst fiha.
Għaldaqstant, ma jidhirx b’mod manifest li l-ewwel domanda magħmula hija ipotetika jew li ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, din id-domanda għandha tiġi ddikjarata ammissibbli.
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
Osservazzjonijiet preliminari
L-ewwel u t-tieni domanda, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1889/2005, u b’mod iktar preċiż il-punt jekk din id-dispożizzjoni tipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi li n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni ta’ somom kbar ta’ flus kontanti deħlin fi jew ħerġin mit-territorju ta’ dan l-Istat jkunu suġġetti għal multa kkalkolata fid-dawl ta’ ċerti ċirkustanzi aggravanti u li tkun tista’ tasal sad-doppju tal-ammont mhux iddikjarat.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, stabbilita permezz tal-Artikolu 267 TFUE, hija ġurisdizzjoni ta’ din tal-aħħar li tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tgħinha taqta’ l-kawża quddiemha. Għal dan il-għan, jekk ikun il-każ, għandha tkun il-Qorti tal-Ġustizzja li tirriformula d-domandi mressqa quddiemha. Barra minn hekk, jista’ jkun meħtieġ li l-Qorti tal-Ġustizzja tieħu inkunsiderazzjoni regoli tad-dritt tal-Unjoni li l-qorti nazzjonali ma tkunx għamlet riferiment għalihom fil-formulazzjoni tad-domanda tagħha (sentenza tat-13 ta’ Ottubru 2016, M. u S.,
C‑303/15
,
EU:C:2016:771
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-qorti tar-rinviju titlaq mill-premessa li l-moviment tal-flus kontanti inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandu jitqies li huwa ħiereġ mill-Unjoni, peress li L. Zheng ma setax, qabel il-wasla tiegħu fiċ-Ċina, ikollu aċċess għall-flus li kienu jinsabu fil-bagalja rreġistrata fl-ajruport tal-Gran Canaria.
Għandu jitfakkar f’dan il-kuntest li l-obbligu ta’ dikjarazzjoni stipulat fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1889/2005 japplika biss għall-persuni fiżiċi deħlin u ħerġin mill-Unjoni b’tal-inqas EUR 10000 fi flus kontanti. Barra minn hekk, minn din id-dispożizzjoni jirriżulta li d-dikjarazzjoni prevista minn dan ir-regolament għandha titwettaq mill-persuna fiżika kkonċernata mal-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li minnu hija tidħol jew toħroġ mill-Unjoni.
Għalkemm l-imsemmi regolament ma jiddefinixxix il-kunċett ta’ “persuna fiżika li tidħol jew li toħroġ” mill-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li dan il-kunċett ma huwiex ambigwu u għandu jinftiehem fis-sens ordinarju tiegħu, jiġifieri bħala li jirreferi għaċ-ċaqliq ta’ persuna fiżika minn post li ma jagħmilx parti mit-territorju tal-Unjoni lejn post li jagħmel parti minn dan it-territorju jew minn dan l-aħħar post lejn post li jagħmilx parti minn dan it-territorju (sentenza tal-4 ta’ Mejju 2017, El Dakkak u Intercontinental,
C‑17/16
,
EU:C:2017:341
, punti
sa
).
Minn dan isegwi li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1889/2005 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-persuni fiżiċi kollha li, bħal L. Zheng, joħorġu fiżikament mill-Unjoni b’tal-inqas EUR 10000 fi flus kontanti huma marbuta li jiddikjaraw is-somma li jġorru lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li minnu din il-persuna tkun qed toħroġ fiżikament mill-Unjoni.
F’dan il-każ, peress li mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li L. Zheng kellu joħroġ mit-territorju tal-Unjoni mill-ajruport ta’ Amsterdam, huwa kien marbut, skont l-imsemmi regolament, li jiddikjara l-flus kontanti inkwistjoni fil-kawża prinċipali mhux mal-awtoritajiet Spanjoli iżda mal-awtoritajiet kompetenti tal-Pajjiżi l-Baxxi.
Madankollu, għandu jiġi kkunsidrat li r-Regolament Nru 1889/2005 ma jipprekludix, bħala prinċipju, leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li timponi obbligi oħra ta’ dikjarazzjoni lil hinn minn dawk li huwa jipprevedi.
Fil-fatt, mill-premessa 3 u mill-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament jirriżulta li dan ma jaffettwax il-possibbiltà, għall-Istati Membri, li jeżerċitaw, konformement mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE, u b’mod partikolari tal-Artikolu 65 tiegħu, kontrolli nazzjonali fuq il-movimenti tal-flus kontanti fi ħdan l-Unjoni.
Għaldaqstant, l-ewwel u t-tieni domanda magħmula għandhom jinftiehmu li, permezz tagħhom, il-qorti tar-rinviju tfittex li tkun taf jekk l-Artikoli 63 u 65 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi li n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni ta’ somom kbar ta’ flus kontanti deħlin fi jew ħerġin mit-territorju ta’ dan l-Istat ikunu suġġetti għal multa kkalkolata fid-dawl ta’ ċerti ċirkustanzi aggravanti u li tista’ tasal sad-doppju tal-ammont mhux iddikjarat.
Fuq il-moviment liberu tal-kapital
L-Artikolu 65(1)(b) TFUE jipprovdi li l-Artikolu 63(1) TFUE li, skont ġurisprudenza stabbilita, jipprojbixxi b’mod ġenerali r-restrizzjonijiet fuq il-moviment tal-kapital bejn Stati Membri (sentenza tas-6 ta’ Marzu 2018, SEGRO u Horváth,
C‑52/16 u C‑113/16
,
EU:C:2018:157
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata), ma jaffettwax id-dritt li għandhom l-Istati Membri, b’mod partikolari, li jipprevedu proċeduri ta’ dikjarazzjoni ta’ movimenti ta’ kapital għall-finijiet tal-informazzjoni amministrattiva jew statistika, jew li jieħdu miżuri ġġustifikati għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika.
F’dan ir-rigward, miżuri nazzjonali li jostakolaw il-moviment liberu tal-kapital jistgħu jkunu ġġustifikati għar-raġunijiet imsemmija fl-Artikolu 65 TFUE sakemm josservaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità, li jeżiġi li dawn ikunu xierqa sabiex jiggarantixxu li l-għan imfittex legalment jintlaħaq u li dawn ma jeċċedux dak li huwa meħtieġ sabiex dan il-għan jintlaħaq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-6 ta’ Marzu 2018, SEGRO u Horváth,
C‑52/16 u C‑113/16
,
EU:C:2018:157
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrikonoxxiet li l-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus, li hija marbuta mal-għan tal-protezzjoni tal-ordni pubbliku, tikkostitwixxi għan leġittimu li jista’ jiġġustifika ostakolu għal-libertajiet fundamentali ggarantiti mit-Trattat (sentenza tal-25 ta’ April 2013, Jyske Bank Gibraltar,
C‑212/11
,
EU:C:2013:270
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, fir-rigward b’mod iktar partikolari tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-moviment liberu tal-kapital, kif stabbilit mit-Trattati ma jipprekludix li l-esportazzjoni tal-karti tal-flus tkun suġġetta għal dikjarazzjoni minn qabel (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-23 ta’ Frar 1995, Bordessa et,
C‑358/93 u C‑416/93
,
EU:C:1995:54
, punt
, kif ukoll tal-14 ta’ Diċembru 1995, Sanz de Lera et,
C‑163/94, C‑165/94 u C‑250/94
,
EU:C:1995:451
, punt
).
Madankollu, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jeżiġi mhux biss f’dak li jirrigwarda d-determinazzjoni tal-elementi li jikkostitwixxu ksur, iżda wkoll id-determinazzjoni tar-regoli relattivi għall-intensità tal-multi, u l-evalwazzjoni tal-elementi li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-iffissar tal-multi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-9 ta’ Frar 2012, Urbán,
C‑210/10
,
EU:C:2012:64
, punti
u
).
B’mod partikolari, il-miżuri amministrattivi jew repressivi permessi ma għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija permezz ta’ din il-leġiżlazzjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2015, Chmielewski,
C‑255/14
,
EU:C:2015:475
, punt
).
F’dan il-kuntest, l-ħruxija tas-sanzjonijiet għandha tkun proporzjonata mal-gravità tal-ksur li fir-rigward tiegħu jiġu imposti (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2015, Chmielewski,
C‑255/14
,
EU:C:2015:475
, punt
).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, anki jekk, skont l-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1889/2005, l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni rigward l-għażla tas-sanzjonijiet li huma jadottaw sabiex jiżguraw l-osservanza tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst fl-Artikolu 3 tal-istess regolament, multa li l-ammont tagħha jikkorrispondi għal 60 % tas-somma mhux iddikjarata ta’ flus kontanti, meta din is-somma tkun ta’ iktar minn EUR 50000, inkorsa fil-każ ta’ ksur ta’ dan l-obbligu, ma tidhirx li hija proporzjonata, fid-dawl tan-natura tal-ksur ikkonċernat. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li tali multa tmur lil hinn mil-limiti ta’ dak li huwa neċessarju sabiex tiġi ggarantita l-osservanza ta’ dan l-obbligu u sabiex jiġi żgurat li jintlaħqu l-għanijiet imfittxija permezz tal-imsemmi regolament, peress li s-sanzjoni prevista fl-Artikolu 9 ma hijiex intiża li tissanzjona eventwali attivitajiet frawdolenti jew illegali, iżda biss ksur ta’ dan l-istess obbligu (sentenza tas-16 ta’ Lulju 2015, Chmielewski,
C‑255/14
,
EU:C:2015:475
, punti
sa
).
Issa, f’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 57(3) tal-Liġi Nru 10/2010 hija intiża, bħall-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 1889/2005 mhux biex tissanzjona eventwali attivitajiet frawdolenti jew illegali, iżda l-ksur tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni.
Barra minn hekk, anki jekk tali multa tiġi kkalkolata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni ċirkustanzi aggravanti, taħt riżerva li huma josservaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità, il-fatt li l-ammont massimu tagħha jista’ jilħaq id-doppju tas-somma mhux iddikjarata ta’ flus kontanti u li, fi kwalunkwe każ, bħal f’dan il-każ, il-multa tista’ tiġi ffissata f’ammont li jikkorrispondi għal kważi 100 % ta’ din is-somma jmur lil hinn mil-limiti ta’ dak li huwa neċessarju sabiex tiġi ggarantita l-osservanza tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, għandha tingħata risposta għall-ewwel u t-tieni domanda li l-Artikoli 63 u 65 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi li n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni ta’ somom kbar ta’ flus kontanti deħlin fi jew ħerġin mit-territorju ta’ dan l-Istat ikun suġġetti għal multa li tista’ tasal sad-doppju tal-ammont mhux iddikjarat.
Fuq it-tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk id-dritt tal-Unjoni rilevanti fil-kawża prinċipali għandux jiġi interpretat fis-sens li l-impożizzjoni ta’ multa li, irrispettivament mill-ammont li jkun is-suġġett tal-moviment ta’ flus, tista’ tilħaq 25 % tas-somma mhux iddikjarata fi flus kontanti, tissodisfa r-rekwiżit ta’ proporzjonalità
F’dan ir-rigward, jekk id-domandi dwar id-dritt tal-Unjoni jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza, kif tfakkar fil-punti 20 u 21 ta’ din is-sentenza, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li n-neċessità li tingħata interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tkun utli għall-qorti nazzjonali tirrikjedi li dik il-qorti tiddefinixxi l-kuntest fattwali u leġiżlattiv tad-domandi magħmula minnha jew li, minn tal-inqas, tispjega s-sitwazzjonijiet fattwali li fuqhom ikunu bbażati dawn id-domandi. Id-deċiżjoni tar-rinviju għandha barra minn dan tindika r-raġunijiet preċiżi li wasslu lill-qorti nazzjonali jkollha dubji dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u sabiex tqis neċessarju li tagħmel domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tal-14 ta’ Ġunju 2017, Online Games et,
C‑685/15
,
EU:C:2017:452
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li s-sanzjoni ekonomika li għaliha tirreferi l-qorti tar-rinviju fit-tielet domanda preliminari ma tikkorrispondix ma’ dik li ġiet imposta fuq ir-rikorrent fil-kawża prinċipali u ma jidhirx barra minn hekk li teżisti, kif inhi, fl-ordinament ġuridiku Spanjol. Fi kwalunkwe każ, ma hemm xejn fil-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li jipprova l-eżistenza ta’ tali sanzjoni.
Għaldaqstant jeħtieġ li din id-domanda tiġi ddikjarata inammissibbli, peress li l-funzjoni fdata lill-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-Artikolu 267 TFUE, hija dik li tikkontribwixxi għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja fl-Istati Membri u mhux li tifformula opinjonijiet konsultattivi dwar kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi (sentenza tas-26 ta’ Frar 2013 Åkerberg Fransson,
C‑617/10
,
EU:C:2013:105
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikoli 63 u 65 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi li n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni ta’ somom kbar ta’ flus kontanti deħlin fi jew ħerġin mit-territorju ta’ dan l-Istat ikun suġġetti għal multa li tista’ tasal sad-doppju tal-ammont mhux iddikjarat.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.