CELEX: 62020CJ0161
Caingean le haghaidh neamhniú
Cinneadh na Comhairle i ngníomh Choiste na mBuanionadaithe (Coreper) an 5 Feabhra 2020 lena bhformheastar an aighneacht leis an Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO) maidir le treoirlínte saolré a thabhairt isteach chun meastachán a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ag breoslaí malartacha inbhuanaithe “ó thobar go humar”
Airteagal 17(1) CAE
Ionadaíocht sheachtrach an Aontais Eorpaigh
An aighneacht sin a tharchur chuig IMO ag an mBallstát a bhfuil Uachtaránacht na Comhairle aige, thar ceann na mBallstát agus an Choimisiúin

Lena iarratas, iarann an Coimisiún Eorpach go ndéanfar neamhniú ar Chinneadh na Comhairle i ngníomh Choiste na mBuanionadaithe (Coreper) an 5 Feabhra 2020 lena bhformheastar an aighneacht leis an Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO) maidir le treoirlínte saolré a thabhairt isteach chun meastachán a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ag breoslaí malartacha inbhuanaithe “ó thobar go humar”, d’fhonn é a tharchur chuig IMO  ag Uachtaránacht na Comhairle thar ceann na mBallstát agus an Choimisiúin (“an cinneadh a chonspóidtear”).

An dlí lena mbaineann

Rún

65/276
Leagtar amach i Rún 65/276 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 3 Bealtaine 2011 (“Rún 65/276”):
“GLACANN an Comhthionól Ginearálta,
[...]
Ag aithint
gur faoi gach eagraíocht réigiúnach atá sé rialacha mionsonraithe a hionadaíochta seachtraí a shainiú,
Ag meabhrú
Rún 3208 (XXIX) an 11 Deireadh Fómhair 1974 lena ndeonaítear stádas breathnóra ar Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa,
Ag meabhrú freisin
go bhfuil an tAontas Eorpach, i gcomhréir leis na forálacha dlíthiúla ábhartha, tagtha in ionad an Chomhphobail Eorpaigh, go bhfuil sé mar chuid de go leor ionstraimí a cuireadh i gcrích faoi choimirce na Náisiún Aontaithe agus mar bhreathnóir nó rannpháirtí in obair roinnt sainghníomhaireachtaí agus sainchomhlachtaí de chuid na Náisiún Aontaithe,
[...]
1.      [...]
2.       Leis na rialacha atá leagtha amach san iarscríbhinn a ghabhann leis an Rún seo ar mhaithe le rannpháirtíocht ionadaithe an Aontais Eorpaigh, ina cháil mar bhreathnóir, ina sheisiúin agus ina obair agus i seisiúin agus in obair a choistí agus a mheithleacha, i gcruinnithe agus i gcomhdhálacha idirnáisiúnta arna n-eagrú faoina choimirce, agus ag comhdhálacha de chuid na Náisiún Aontaithe;
[...] ”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]

Na hionstraimí a bhaineann le
IMO
Is sainghníomhaireacht de chuid na Náisiún Aontaithe í IMO, a bunaíodh faoin gCoinbhinsiún maidir leis an Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta  (“Coinbhinsiún IMO”) a síníodh sa Ghinéiv an 6 Márta, 1948 (
Sraith chonarthaí  na Náisiún Aontaithe
, imleabhar 289, lch. 3), sa leagan is ábhartha don díospóid seo, atá freagrach,
inter alia
, as truailliú muirí agus truailliú atmaisféarach  ó longa a chosc.
Foráiltear le hAirteagal 4 de Choinbhinsiún IMO:
“Féadfaidh gach Stát a bheith ina gcomhaltaí den Eagraíocht faoi na coinníollacha atá leagtha síos i gCuid III. ”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Tá na Ballstáit uile ina bpáirtithe sa Choinbhinsiún.
Níl an tAontas, ar an taobh eile, ina pháirtí sa Choinbhinsiún sin.
Foráiltear le hAirteagal 25(a) den Choinbhinsiún sin:
“Féadfaidh an Chomhairle [IMO] comhaontuithe a thabhairt i gcrích nó socruithe a dhéanamh maidir le caidrimh le heagraíochtaí eile [...] ”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Foráiltear le hAirteagal 66 den Choinbhinsiún sin:
“In aon ábhar a thagann faoi réim a inniúlachta, féadfaidh [IMO] comhoibriú le heagraíochtaí idir-rialtasacha eile a bhfuil leasanna agus gníomhaíochtaí acu a bhaineann leis na haidhmeanna atá á saothrú aige cé nach sainghníomhaireachtaí de chuid na Náisiún Aontaithe iad. ”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Ar an 28 Meitheamh 1974, thug an Coimisiún comhaontú comhair i gcrích le IMO faoi Airteagal 229 de Chonradh CEE (“Comhaontú Comhair 1974”) trí mhalartú litreacha idir Uachtarán an Choimisiúin agus Ardrúnaí IMO. Foráiltear leis an gComhaontú, atá fós i bhfeidhm, go bunúsach, go mbeidh rúnaíocht IMO agus an Coimisiún ag comhoibriú lena chéile agus ag dul i gcomhairle lena chéile i réimsí leasa choitinn i gcomhréir leis na rialacha a bheidh le sainiú eatarthu ar bhonn gach cáis ar leith, chun faisnéis a mhalartú agus chun a chéile a choinneáil ar an eolas maidir leis na gníomhaíochtaí agus na cláir oibre uile a bheartaítear a d’fhéadfadh a bheith ina n-ábhar spéise ag ceachtar páirtí. Thairis sin, faoin gcomhaontú sin, iarrann rúnaíocht IMO ar an gCoimisiún breathnóirí a chur chuig comhdhálacha arna n-eagrú ag IMO agus chuig cruinnithe chomhlachtaí IMO a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar ábhair spéise don Aontas.
Sa bhreis ar a príomhchomhlachtaí, an Tionól, an Chomhairle agus an Rúnaíocht, tá cúig choiste ag IMO, lena n-áirítear an Coiste um Chaomhnú an Chomhshaoil Mhuirí (“MEPC”) agus an Coiste Muir-Shábháilteachta, a bhfuil cumhachtaí cinnteoireachta acu i gcur chun feidhme coinbhinsiún arna nglacadh faoi choimirce IMO nó a bhfuil sí freagrach astu ar shlí eile.
Foráiltear, i bpointe 1.5 dar teideal “Cuspóirí”, sa doiciméad athbhreithnithe maidir le heagrú oibre agus modhanna oibre an Choiste Muir-Shábháilteachta agus MEPC agus a bhfochomhlachtaí (MSC-MEPC.1/Circ.5/Rev.1 an 13 Meitheamh 2018; (“Rialacha Nós Imeachta MSC-MEPC”)):
“Is é aidhm fhorálacha an doiciméid seo ná na cuspóirí seo a leanas a bhaint amach:
[...]
6      an rannpháirtíocht is mó is féidir a áirithiú ag gach Ballstát agus ag gach eagraíocht a bhfuil stádas breathnóra acu in obair na gCoistí agus a bhfochomhlachtaí;
[...] ”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
I gcomhréir le Riail 5(3) de Rialacha Nós Imeachta MEPC, tabharfar cuireadh d’Ard-Rúnaí MEPC ionadaíocht a dhéanamh thar a cheann ag gach seisiún den choiste sin ina bhfuil nithe atá ábhartha go díreach don chlár, d’eagraíochtaí idir-rialtasacha eile a bhfuil comhaontú nó socrú speisialta tugtha i gcrích leo agus d’eagraíochtaí neamhrialtasacha idirnáisiúnta a bhfuil caidreamh bunaithe ag IMO leo.

Cúlra na díospóide
Ar cheann de na coinbhinsiúin a tugadh i gcrích faoi choimirce IMO tá an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta um Thruailliú ó Longa a Chosc, a síníodh i Londain an 2 Samhain 1973, arna chomhlánú le dhá phrótacal a glacadh le linn 1978 agus 1997 (“Coinbhinsiún Marpol”). Tá na Ballstáit uile ina bpáirtithe sa Choinbhinsiún seo, cé nach bhfuil an tAontas.
Faoi Choinbhinsiún Marpol, ghlac IMO roinnt bearta éigeantacha arb é is aidhm dóibh astaíochtaí gás ceaptha teasa (GCT) ó mhuiriompar idirnáisiúnta a laghdú. Tá bearta breise á mbreithniú faoi láthair.
Is é MEPC an comhlacht cinnteoireachta atá freagrach as Coinbhinsiún Marpol a chur chun feidhme.
D’fhormheas Comhairle IMO cinneadh ó MEPC lenar bunaíodh meitheal idirsheisiúnach um laghdú astaíochtaí GCT ó longa (
Intersessional Working Group on Reduction of GHG Emissions from Ships
, nó “ISWG-GHG”) chun tuairisc a thabhairt do MEPC le linn a sheisiúin.
Shainordaigh MEPC don ISWG-GHG moltaí nithiúla a fhorbairt chun úsáid breoslaí ísealcharbóin agus breoslaí carbóin nialasacha malartacha a spreagadh, lena n-áirítear treoirlínte a shainiú do gach cineál breosla ábhartha maidir le déine GCT/carbón le linn na saolré agus scéimeanna dreasachta a fhorbairt chun breoslaí malartacha a úsáid.
Mar chuid den sainordú sin, d’iarr ISWG-GHG, ag an gcruinniú a bhí aige an 11 go 15 Samhain 2019, ar “Bhallstáit leasmhara agus eagraíochtaí idirnáisiúnta chun comhoibriú le chéile agus tograí le haghaidh dréacht-treoirlínte maidir le déine saolré GCT/carbóin do gach cineál breosla ábhartha a thíolacadh” [Aistriúchán neamhoifigiúil].
Ar an 20 Nollaig 2019, chuir an Coimisiún doiciméad inmheánach oibre ar aghaidh chuig an gComhairle dar teideal “Union submission to the seventh meeting of the [ISWG-GHG] of the IMO in London from 23 to 27 March 2020 on the introduction of lifecycle guidelines to estimate well-to[-]tank greenhouse gas (GHG) emissions of sustainable alternative fuels to incentivise the uptake of sustainable alternative fuels at global level” [Aighneacht an Aontais chuig an seachtú cruinniú de chuid [ISWG-GHG] do IMO i Londain ón 23 go dtí an 27 Márta 2020 maidir le treoirlínte saolré a thabhairt isteach chun meastachán a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa (GCT) de bhreoslaí malartacha inbhuanaithe ó thobar go humar chun glacadh breoslaí malartacha inbhuanaithe ar an leibhéal domhanda a dhreasú] [SWD (2019) 456 deireanach].
Sa doiciméad oibre sin, chuir an Coimisiún in iúl gur laistigh d’inniúlacht sheachtrach eisiach an Aontais a tháinig an aighneacht atá san Iarscríbhinn agus gur cuireadh faoi bhráid na Comhairle í d’fhonn seasamh an Aontais maidir le tarchur chuig IMO a bhunú. Ina theannta sin, luadh an méid seo a leanas ag bun leathanach 1 den doiciméad oibre sin: “Is gníomhartha ionadaíochta seachtraí iad na tograí nó doiciméid faisnéise a chuirtear faoi bhráid IMO ar ábhair a thagann faoi réim inniúlacht sheachtrach eisiach an Aontais. Ní mór aighneacht den sórt sin a bheith déanta ag gníomhaí de chuid an Aontais a fhéadfaidh ionadaíocht sheachtrach a dhéanamh ar an Aontas faoin gConradh, eadhon, an Coimisiún nó Toscaireacht an Aontais in ábhair lasmuigh de [Chomhbheartas Eachtrach agus Slándála (CBES)], i gcomhréir le hAirteagal 17(1) CAE agus Airteagal 221 CFAE”.  [Aistriúchán neamhoifigiúil]
Ar deireadh, luadh i bhfotheideal na haighneachta féin gurb é an Coimisiún Eorpach a “chuir isteach é thar ceann an Aontais Eorpaigh”.
Ar an 31 Eanáir 2020, chinn Meitheal na Comhairle “um Loingseoireacht”, ar thaobh amháin, a mholadh do Coreper go gcuirfí an aighneacht faoi bhráid IMO, ní thar ceann an Aontais, ach thar ceann na 27 mBallstát agus an Choimisiúin. Ar an taobh eile, tar éis leasú a dhéanamh, go háirithe, ar fhotheideal na dréacht-aighneachta ón gCoimisiún, d’iarr Meitheal na Comhairle ar Coreper an aighneacht a leasaíodh a fhormheas, d’fhonn go gcuirfidh Uachtaránacht na Comhairle ar aghaidh chuig IMO í.
Ar an 5 Feabhra 2020, leis an gcinneadh a chonspóidtear, d‘fhormheas Coreper an méid a leasaíodh amhlaidh (“an aighneacht atá faoi dhíospóid”), d’fhonn go gcuirfidh Uachtaránacht na Comhairle chuig IMO í thar ceann na mBallstát agus an Choimisiúin.
Trí ríomhphost an 7 Feabhra 2020, chuir Poblacht na Cróite, a raibh Uachtaránacht na Comhairle aici ar an dáta sin, an aighneacht atá faoi dhíospóid ar aghaidh chuig IMO thar ceann na 27 mBallstát agus an Choimisiúin.

Foirmeacha na n-orduithe atá á lorg ag na páirtithe agus an nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais
Áitíonn an Coimisiún gur cheart don Chúirt Bhreithiúnais an cinneadh a chonspóidtear a neamhniú agus éifeachtaí an chinnidh a choinneáil agus ordú a thabhairt don Chomhairle na costais a íoc.
Áitíonn an Chomhairle gur cheart an caingean a dhíbhe agus gur cheart a ordú don Choimisiún na costais a íoc. Mar mhalairt air sin, sa chás go gcuirtear an cinneadh atá á chonspóid ar neamhní, áitíonn sí gur cheart don Chúirt Bhreithiúnais leanúint d’éifeachtaí an chinnidh sin.
Le cinntí ó Uachtarán na Cúirte Breithiúnais an 15 Meán Fómhair, an 24 Meán Fómhair, an 25 Meán Fómhair, an 1 Deireadh Fómhair, an 6 Deireadh Fómhair, an 8 Deireadh Fómhair agus an 13 Deireadh Fómhair 2020, ceadaíodh do Ríocht na Beilge, do Phoblacht na Seice, do Ríocht na Danmhairge, do Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine, don Phoblacht Heilléanach, do Phoblacht na Fraince, do Ríocht na hÍsiltíre, do Phoblacht na Fionlainne agus do Ríocht na Sualainne idirghabháil a dhéanamh mar thaca leis na horduithe atá á lorg ag an gComhairle.

Ar an gcaingean

Maidir le dlínse na Cúirte
Breithiúnais
Áitíonn an Phoblacht Heilléanach, go bunúsach, go bhfuil caingean an Choimisiúin bunaithe ar an mbuntuiscint, a dhíospóideann an Chomhairle, go bhfuil stádas breathnóra ag an Aontas Eorpach ag IMO. Dá bhrí sin, chun rialú a thabhairt ar an gcaingean sin, ba cheart don Chúirt Bhreithiúnais, mar réamhphointe, Coinbhinsiún IMO a léirmhíniú chun a chinneadh an bhfuil an stádas sin ag an Aontas Eorpach nó nach bhfuil. Níl dlínse chun na críche sin ag an gCúirt Bhreithiúnais, ós rud é nach cuid de dhlí an Aontais é an Coinbhinsiún sin.
I ndáil leis sin, is leor a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i bpointí 44 go  46 dá Thuairim, nach ndíospóideann an Phoblacht Heilléanach go bhféadfaí agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh a chonspóidtear chun críocha Airteagal 263 CFAE. Ina theannta sin, tá glactha ag an gCúirt Bhreithiúnais cheana féin le hinghlacthacht caingean le haghaidh neamhniú a tugadh i gcoinne cinnidh ó Coreper plépháipéar a chur faoi bhráid coiste arna bhunú le comhaontú idirnáisiúnta, a mhéid a fhéachann cinneadh den sórt sin le héifeachtaí dlíthiúla a tháirgeadh [féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Samhain 2018,
An Coimisiún
v
an Chomhairle (AMP Antarctique)
,
C-626/15 agus C-659/16, EU:C:2018:925, míreanna 59 go 67].
Ar an dara dul síos, ní dhéanann an Phoblacht Heilléanach díospóid go bhfuil na saincheisteanna dlí  ar a bhfuil an Coimisiún ag brath mar thaca leis an gcaingean ag líomhain go ndearnadh sárú ar na Conarthaí, ós rud é go bhfuil an sárú sin ar cheann de na cásanna inar tionscnaíodh an chaingean neamhnithe atá leagtha amach sa dara mír d’Airteagal 263 CFAE, agus a bhfuil dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais rialú ina leith.
Admhaíodh nach bhfuil dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais, i bprionsabal, athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht gníomhartha de dhlí an Aontais i bhfianaise forálacha comhaontaithe idirnáisiúnta nach bhfuil an tAontas ina pháirtí ann (féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Nollaig 2011,
Air Transport Association of America agus Páirtithe Eile
, C-366/10, EU:C:2011:864, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear).
De réir cásdlí socair, áfach, i gcás ina gcinneann an tAontas Eorpach a chumhachtaí a fheidhmiú, ní mór na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta ábhartha (breithiúnais an 24 Samhain 1992,  Anklagemyndigheden   v
Poulsen agus Diva Navigation
Corp
, C-286/90, EU:C:1992:453, mír 9, chomh maith le breithiúnas  an 20 Samhain 2018,
An Coimisiún
v
an Chomhairle
(
AMP
Antarctique
), C-626/15 agus C-659/16, EU:C:2018:925, mír 127].
Dá bhrí sin, ní mór don Chúirt Bhreithiúnais aird a thabhairt, laistigh de theorainneacha a dlínse faoi Airteagal 263 CFAE ach go háirithe, ar rialacha ábhartha an dlí idirnáisiúnta, a mhéid is gá an breithniú sin a dhéanamh chun an díospóid atá os a comhair a réiteach.
Sa chás seo, chun an díospóid atá ann faoi láthair a réiteach, is gá don Chúirt Bhreithiúnais Coinbhinsiún IMO a chur san áireamh d’fhonn a chinneadh an bhfuil stádas laistigh den eagraíocht sin ag an Aontas Eorpach nó nach bhfuil.
Sna himthosca sin, tá dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais rialú a thabhairt ar an gcaingean arna tionscnamh ag an gCoimisiún.

Ar shubstaint an cháis
Mar thaca lena gcaingean, chuir an Coimisiún dhá shaincheist dlí ar aghaidh. Leis an gcéad saincheist dlí, líomhnaítear sárú ar Airteagal 3(2) CFAE agus, dá bhrí sin, ar an inniúlacht sheachtrach eisiach atá ag an Aontas Eorpach faoin bhforáil sin, a mhéid is a fhéadfaidh an beart nó an gníomh atá le glacadh ag comhlacht arna chur ar bun le comhaontú idirnáisiúnta “éifeacht a bheith acu ar rialacha comhchoiteanna nó a raon feidhme a athrú”. Leis an dara saincheist dlí, líomhnaítear sárú ar an séú habairt d’Airteagal 17(1) CAE agus, dá bhrí sin, ar shainchumais institiúideacha an Choimisiúin.
Ní foláir an dara saincheist dlí a scrúdú ar dtús.

Ar an dara saincheist dlí
–
Argóintí na bpáirtithe
Ag tacú leis an dara saincheist dlí dá chuid, áitíonn an Coimisiún gurb amhlaidh, ós rud é nach mbaineann an cinneadh a chonspóidtear le CBES, go bhfuil cumhacht aige sa chás seo, i gcomhréir leis an séú habairt d’Airteagal 17(1) CAE, chun ionadaíocht sheachtrach a dhéanamh ar an Aontas Eorpach. Ba ar an gcúis sin, agus i bhfianaise inniúlacht eisiach an Aontais maidir leis an ábhar lena mbaineann an aighneacht atá faoi dhíospóid, gur mhol an Coimisiún “go ndéanfadh an Coimisiún Eorpach é a chur isteach thar ceann an Aontais Eorpaigh”.
Cuireann an Coimisiún in iúl nár chuir na rialacha is infheidhme maidir le comhar le IMO, lena n-áirítear Comhaontú Comhair 1974, arna léamh i bhfianaise Rún 65/276, ná Rialacha Nós Imeachta MSC-MEPC, go háirithe mír 1.5.6 de, bac ar an aighneacht sin á tíolacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh.
Maidir leis an gcéad Rún 65/276, a mhalairt ar fad atá i gceist, sa rún sin aithnítear creat institiúideach nua an Aontais tar éis do Chonradh Liospóin teacht i bhfeidhm. Leis an Rún sin, chuirfí in iúl go sonrach “gur faoi gach eagraíocht réigiúnach atá sé rialacha a hionadaíochta seachtraí a chinneadh” [Aistriúchán neamhoifigiúil]. Ós rud é gur de nádúr ginearálta é an t-aitheantas sin, níl aon tionchar ag an Rún sin ar a ábharthacht chun seasamh an Aontais Eorpaigh agus a chuid institiúidí a chinneadh i leith na sainghníomhaireachtaí sin. Thairis sin, le nóta comhpháirteach ó bhéal an 27 Samhain 2009, chuir an Chomhairle agus an Coimisiún IMO ar an eolas faoi na hiarmhairtí dlíthiúla a d’eascair as teacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin, eadhon,  “go bhfeidhmeoidh an tAontas Eorpach na cearta uile agus go nglacfaidh sé oibleagáidí uile an Chomhphobail Eorpaigh, lena n-áirítear a stádas laistigh den eagraíocht”  ón 1 Nollaig 2009 agus “go ndéanfar na hathruithe a thiocfaidh as sin ar na socruithe ionadaíochta a chur in iúl in am trátha”  [Aistriúchán neamhoifigiúil].
Ar an taobh eile, le pointe 1.5.6 de Rialacha Nós Imeachta MSC-MEPC ceadaítear go sainráite d’eagraíochtaí a bhfuil stádas breathnóra acu páirt a ghlacadh in obair MEPC.
Tugann an Coimisiún dá aire gur chuir Uachtaránacht na Comhairle an aighneacht atá faoi dhíospóid chuig IMO, tar éis an cinneadh a chonspóidtear a ghlacadh, thar ceann “na mBallstát agus an Choimisiúin”, agus ní thar ceann an Aontais Eorpaigh.
Ina theannta sin, bhí an Chomhairle mícheart le glacadh leis nach raibh inniúlacht an Aontais Eorpaigh eisiach ach amháin mar chuid den aighneacht atá faoi dhíospóid agus gur ghá an rannchuidiú sin a mheas mar rannchuidiú hibrideach ó thaobh cineáil de. Thairis sin, dá dtuigfí an tagairt don “Choimisiún” mar thagairt indíreach don Aontas Eorpach, chuirfeadh an cinneadh a chonspóidtear cosc ar an gCoimisiún ionadaíocht sheachtrach an Aontais Eorpaigh a áirithiú i ndáil leis an gcuid sin den aighneacht sin.
Ar aon chuma, ciallaíonn cumhacht ionadaíochta an Aontais a thugtar don Choimisiún leis na Conarthaí nach féidir le hUachtaránacht na Comhairle ionadaíocht a dhéanamh thar ceann an Aontais go dlíthiúil ná a cuid inniúlachtaí seachtracha a fheidhmiú. Ós rud é gur gníomh ionadaíochta seachtraí í an aighneacht atá faoi dhíospóid a seoladh chuig IMO, trí ríomhphost, rinneadh an gníomh sin de shárú ar Airteagal 17(1) CAE.
Ina theannta sin, ní údaraíonn an fíoras nach ball d’eagraíocht idirnáisiúnta é an tAontas Eorpach Ballstát, ag gníomhú dó ina aonar i gcomhthéacs a rannpháirtíochta san eagraíocht idirnáisiúnta sin, gealltanais a thabhairt a d’fhéadfadh éifeacht a bheith acu ar rialacha AE arna nglacadh chun cuspóirí an Chonartha a bhaint amach.
Thairis sin, tá tionchar ag na leasuithe a tugadh isteach le Conradh Liospóin, as a dtagann, ach go háirithe, Airteagal 1, Airteagal 17(1) agus Airteagal 47 CAE agus Airteagal 220 CFAE, ar an gcaoi a nglacann an Comhphobal, atá ina Aontas Eorpach anois, páirt in obair shainghníomhaireachtaí na Náisiún Aontaithe. Go háirithe, ó tháinig Conradh Liospóin i bhfeidhm, d’fheidhmigh an tAontas gach ceart agus ghlac sé air féin oibleagáidí uile an Chomhphobail, lena n-áirítear oibleagáidí a bhaineann lena stádas laistigh d’eagraíochtaí idirnáisiúnta ar chuir an Coimisiún naisc  ar bun leo i gcomhréir le hAirteagal 229 de Chonradh CEE (Airteagal 302 de Chonradh CE anois). Thairis sin, tá na hathruithe dlíthiúla sin aitheanta go ginearálta ar an leibhéal idirnáisiúnta. Is é Rún 65/276 an léiriú is suntasaí ar an aitheantas sin.
Dar leis an gComhairle, le tacaíocht ó na Ballstáit uile atá ag déanamh idiragairt, níl bunús leis an dara saincheist dlí.
–
Breithniú na Cúirte Breithiúnais
Áitíonn an Coimisiún, trína dhara saincheist dlí, go mbronnann Airteagal 17(1) CAE, sa chás seo, inniúlacht eisiach ar an gCoimisiún chun ionadaíocht sheachtrach an Aontais Eorpaigh a áirithiú, agus gurb é an toradh a bhí air sin gur faoin institiúid sin a bhí sé an aighneacht atá faoi dhíospóid a chur ar aghaidh chuig IMO. Thairis sin, ós rud é go ndearnadh an aighneacht sin maidir le hábhar a thagann faoi inniúlacht eisiach an Aontais Eorpaigh, ba cheart é a thíolacadh thar ceann an Aontais agus ní thar ceann na mBallstát agus an Choimisiúin.
I ndáil leis sin, ní mór a rá ag an tús, a mhéid a d’fhéadfaí a thuiscint go bhfuil argóint an Choimisiúin ag cáineadh an chinnidh a bhfuiltear ag cur ina coinne toisc gur údaraigh sé d’Uachtaránacht na Comhairle an aighneacht a chur ar aghaidh chuig IMO, ní hamháin thar ceann na mBallstát ach thar ceann an Choimisiúin freisin, cé gur chuir an Coimisiún ina coinne, is léir go bhfuil argóint den sórt sin as an am, ós rud é nár cuireadh ar aghaidh í den chéad uair ach sa fhreagra amháin. Ní mór, dá bhrí sin, a mheas go bhfuil sé neamh-inghlactha.
Maidir le substaint na saincheiste  dlí  sin, ar an gcéad dul síos, ba cheart a mheabhrú, faoi fhoclaíocht an séú habairt d’Airteagal 17(1) CAE, cé is moite CBES agus de na cásanna eile dá bhforáiltear sna Conarthaí, nach bhfuil ábhartha sa chás seo, gur faoin gCoimisiún é ionadaíocht sheachtrach an Aontais Eorpaigh a áirithiú.
Mar sin féin, ní dhéantar aon idirdhealú leis an bhforáil seo ag brath ar cibé an bhfeidhmíonn an tAontas a inniúlacht sheachtrach eisiach i gcomhréir le hAirteagal 3(2) CFAE nó an bhfeidhmíonn sé inniúlacht sheachtrach arna roinnt leis na Ballstáit, cibé acu a dhéanann sé amhlaidh i gcomhar leis na Ballstáit an agraíonn an Chomhairle an fhéidearthacht an tromlach is gá don Aontas Eorpach chun an inniúlacht sheachtrach sin a fheidhmiú leis féin a fháil laistigh di [féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Samhain 2018,
An Coimisiún
v
an Chomhairle (AMP Antarctique)
, C-626/15 agus C-659/16, EU:C:2018:925, mír 126].
Fágann sé nach bhfuil inniúlacht an Choimisiúin ionadaíocht a dhéanamh ar an Aontas Eorpach agus é ag feidhmiú a inniúlachta seachtraí ag brath ar nádúr eisiach nó comhroinnte na hinniúlachta seachtraí sin, nach mbaineann ach le rialacha inmheánacha AE nach gcuireann ceangal ar thríú Stáit ná ar eagraíochtaí idirnáisiúnta eile.
Sa dara háit, cé gur fíor é, mar a chuireann an Coimisiún go bunúsach, go gcuireann na Conarthaí teorainn le hinniúlacht an Choimisiúin ionadaíocht sheachtrach an Aontais Eorpaigh a áirithiú de bhua na maoluithe dá dtagraítear go sainráite in Airteagal 17(1) CAE, is de bhua na maoluithe sin, go fóill, mar a cuireadh in iúl cheana i mír 32 den bhreithiúnas seo, i gcás ina gcinneann an tAontas Eorpach, mar ábhar don dlí idirnáisiúnta, a chumhachtaí a fheidhmiú, nach mór an feidhmiú sin a dhéanamh i gcomhréir leis an dlí ábhartha idirnáisiúnta.
Ar an gcéad dul síos, is léir ó Airteagal 4 de Choinbhinsiún IMO nach bhféadfaidh ach Stáit aontú leis. Dá bhrí sin, cé gur baill de IMO iad Ballstáit uile an Aontais, níl an tAontas féin mar bhall.
Ar an dara dul síos, is fíor, i gcomhréir le hAirteagal 25(a) den Choinbhinsiún sin, go bhféadfaidh Comhairle IMO comhaontuithe a thabhairt i gcrích nó socruithe a dhéanamh maidir le caidreamh le heagraíochtaí eile, agus go bhféadfaidh IMO, faoi Airteagal 66 den Choinbhinsiún sin, maidir le haon ábhar a thagann faoina hinniúlacht, comhoibriú leis na heagraíochtaí idir-rialtasacha eile sin a bhfuil leasanna agus gníomhaíochtaí acu a bhaineann leis na haidhmeanna atá á saothrú aige gan iad a bheith ina sainghníomhaireachtaí de chuid na Náisiún Aontaithe.
Is sa chomhthéacs sin, ina theannta sin, go ndearna an Coimisiún, ar bhonn Airteagal 229 de Chonradh CEE, Comhaontú Comhair 1974 a thabhairt i gcrích le IMO lena bhforáiltear, ach go háirithe, go bhféadfadh an Coimisiún a bheith rannpháirteach, mar bhreathnóir, in obair IMO agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh sé aighneacht a chur isteach leis an eagraíocht sin ar a shon féin.
Níl aon cheist faoi, áfach, nach ndearna an Comhphobal ná an tAontas Eorpach, a tháinig ina ionad, comhaontú a thabhairt i gcrích leis an Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO), agus gurb é an toradh a bheadh air sin ná nach bhfuil aon stádas ag an Aontas Eorpach laistigh de IMO.
Is léir ó na doiciméid atá os comhair  na Cúirte Breithiúnais agus na díospóireachtaí ón éisteacht go measann comhlachtaí IMO, ar bhonn na dtéacsanna is infheidhme maidir leis an eagraíocht sin, nach bhféadfaidh ach eagraíochtaí idir-rialtasacha a bhfuil comhaontuithe curtha i gcrích acu leo páirt a ghlacadh ina cuid oibre, go háirithe trí aighneachtaí a thaisceadh maidir le gníomhartha dlíthiúla a ghlacadh. Thairis sin, bhí sé bunaithe ar an mbreithniú sin gur dhiúltaigh, an 14 Feabhra 2005, Ardrúnaí IMO aighneacht a ghlacadh ó Ríocht na  hÍsiltíre, thar ceann an Chomhphobail, mar fhreagra ar chuireadh IMO chuig eagraíochtaí idir-rialtasacha, ar an bhforas nach raibh an Comhphobal ina chomhalta de IMO agus nach raibh stádas breathnóra aige laistigh den eagraíocht sin.
Sa chomhthéacs sin, is cinnte, ar an gcéad dul síos, go bhforáiltear i bpointe 1.5.6 de Rialacha Nós Imeachta MSC-MEPC do rannpháirtíocht ghníomhach eagraíochtaí a bhfuil stádas breathnóra acu in obair MEPC agus, ar an dara dul síos, i gcomhréir le Riail 5(3) de Rialacha Nós Imeachta MEPC, go bhféadfaidh eagraíochtaí idir-rialtasacha seachas IMO lena bhfuil comhaontú nó socrú speisialta curtha i gcrích agus eagraíochtaí neamhrialtasacha idirnáisiúnta lena bhfuil IMO tar éis a chaidreamh a bhunú leo ionadaíocht a dhéanamh thar ceann na mbreathnóirí sa choiste sin, agus, sa tríú háit, gur seoladh an aighneacht atá faoi dhíospóid chuig IMO mar fhreagra ar chuireadh ISWG-GHG atá luaite i mír 18 den bhreithiúnas seo, a díríodh chuig “na Ballstáit agus na heagraíochtaí idirnáisiúnta lena mbaineann”.  Ní thugann na himthosca sin le tuiscint, áfach, go raibh an tAontas Eorpach, nach eagraíocht idirnáisiúnta é a bhfuil stádas breathnóra aici in  IMO agus nach raibh aon chomhaontú nó socrú speisialta tugtha i gcrích ag IMO léi, mar a mheabhraítear i mír 57 thuas, i dteideal na haighneachta faoi dhíospóid a chur isteach ina hainm féin.
Dá bhrí sin, murab ionann agus an Coimisiún, a thug Comhaontú Comhair 1974 i gcrích le IMO, níl aon cheart ag an Aontas Eorpach a bheith rannpháirteach in obair institiúidí agus choistí na heagraíochta sin.
Thairis sin, d’aithin an Coimisiún ina mholadh don Chomhairle go n-údarófaí don Choimisiún tús a chur le caibidlíocht le  IMO maidir leis na coinníollacha agus na rialacha mionsonraithe d’aontachas an Chomhphobail Eorpaigh (SEC (2002) 381 deireanach), nach raibh sé de cheart ag an gComhphobal páirt a ghlacadh in obair IMO agus, dá bhrí sin, go raibh sé chun leasa IMO aontú do Choinbhinsiún IMO.
Mar sin féin, áitíonn an Coimisiún go gciallaíonn teacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin, le tabhairt isteach an tríú mír d’Airteagal 1 agus Airteagal 47 CAE agus Airteagal 220 CFAE ach go háirithe, go raibh an tAontas Eorpach i dteideal gníomhú thar a cheann féin laistigh de IMO.
Maidir leis sin, maidir leis an gcéad mhír d’Airteagal 1 agus d’Airteagal 47 CAE, foráiltear leis na forálacha sin, faoi seach, go ngabhfaidh an tAontas Eorpach ionad an Chomhphobail agus go dtiocfaidh sé i gcomharbas air agus go bhfuil pearsantacht dhlítheanach aige. Chuir an Chomhairle agus an Coimisiún iarmhairt dhlíthiúil Chonradh Liospóin in iúl do IMO le nóta comhpháirteach ó bhéal an 27 Samhain 2009 agus cuireadh san áireamh é i Rún 65/276 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe.
Seachas an fíoras, áfach, mar a dheimhnigh Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe i nóta an 1 Meitheamh 2011, nach bhfuil feidhm ag an Rún sin maidir le sainghníomhaireachtaí na Náisiún Aontaithe, ní féidir leis an Rún sin ná, mar gheall ar a nádúr aontaobhach go háirithe, an nóta ó bhéal an 27 Samhain 2009 stádas laistigh de IMO a thabhairt don Aontas Eorpach, ar chaoi ar bith, nach raibh ag an gComhphobal.
Ar an dara dul síos, maidir le hAirteagal 220 CFAE, is fíor go dtugann sé inniúlacht don Aontas “aon chomhar úsáideach a bhunú le horgáin na Náisiún Aontaithe agus a sainghníomhaireachtaí”, agus go dtugann Airteagal 229 de Chonradh CEE cuireadh de chúram ar an gCoimisiún “gach nasc iomchuí a áirithiú le horgáin na Náisiún Aontaithe [agus] lena sainghníomhaireachtaí” [Aistriúchán neamhoifigiúil].
Ní raibh sé d’éifeacht ag glacadh Airteagal 220 CFAE, áfach, go raibh an tAontas tagtha in ionad an Choimisiúin mar pháirtí sna comhaontuithe comhair arna dtabhairt i gcrích ag an gCoimisiún ar bhonn Airteagal 229 de Chonradh CEE, amhail Comhaontú Comhair 1974. Cé, i gcomhréir leis an tríú mír d’Airteagal 1 CAE, gur tháinig an tAontas Eorpach in ionad agus i gcomharbacht an Chomhphobail, nuair a tháinig Conradh Liospóin i bhfeidhm, níor foráladh leis an bhforáil sin ná le haon fhoráil eile de na Conarthaí go bhféadfadh an tAontas Eorpach teacht in ionad an Choimisiúin.
Sa tríú háit, toisc nach bhfuil an tAontas Eorpach ina chomhalta de EMI agus nach bhfuil comhaontuithe sonracha tugtha i gcrích aige le EMI lena gceadaítear dó a bheith rannpháirteach in obair na heagraíochta sin, ní chuirfear bac ar a inniúlacht sheachtrach a fheidhmiú iarbhír sa réimse sin.
Chun na gcríoch sin, ar an gcéad dul síos, ní mór a áirithiú go mbeidh an tAontas Eorpach in ann a inniúlacht a fheidhmiú go hinmheánach agus, i bhfeidhmiú na hinniúlachta sin, saineoidh sé a sheasamh féin i gcomhréir leis an nós imeachta is infheidhme maidir leis an ábhar lena mbaineann.
Ar an dara dul síos, i gcás nach ball d’eagraíocht idirnáisiúnta an tAontas Eorpach agus dá bhrí sin go gcoisceann an dlí idirnáisiúnta ábhartha é a inniúlacht a fheidhmiú go seachtrach, laistigh d’eagraíocht den sórt sin, féadfaidh na Ballstáit, go háirithe, an inniúlacht sin a fheidhmiú, ag gníomhú dóibh go comhpháirteach, i gcomhréir le dualgas an chomhair dhílis dá dtagraítear in Airteagal 4(3) CAE, chun leasa an Aontais Eorpaigh. Sa chomhthéacs sin, ní féidir cosc a chur ar na Ballstáit aighneachtaí a tharchur chuig an eagraíocht sin, cibé an mbaineann siad le réimsí a thagann faoi inniúlacht eisiach an Aontais nó le hinniúlacht a roinneann sé leis na Ballstáit [féach, sa chiall seo, Tuairim 2/91 (Coinbhinsiún Uimh. 170 EIS), an19 Márta 1993, EU:C:1993:106, mír 5; breithiúnas an 12 Feabhra 2009,
An Coimisiún
v
an Ghréig
, C-45/07, EU:C:2009:81, mír 31, agus Tuairim 1/13 (
Aontachas tríú Stáit le Coinbhinsiún na Háige
), an 14 Deireadh Fómhair 2014, EU:C:2014:2303, mír 44].
Sa chás seo, is cinnte gur fhormheas an Chomhairle, ar thogra ón gCoimisiún, aighneacht an Aontais Eorpaigh le cur faoi bhráid IMO, aighneacht nach ndéanfaidh an Coimisiún, mar a dhearbhaigh an Coimisiún ag an éisteacht, an modh formheasta ná an t-ábhar a chonspóid.
San am céanna, ní fhéadfaí an aighneacht sin, ar na cúiseanna a leagtar amach i mír 53 go mír 66 thuas, go neamhspleách ar cibé acu a thagann an aighneacht sin faoi inniúlacht eisiach nó faoi inniúlacht chomhroinnte an Aontais Eorpaigh, a chur faoi bhráid IMO, ar chaoi ar bith, thar ceann an Aontais Eorpaigh gan na rialacha lena rialaítear obair na heagraíochta sin a shárú. Dá bhrí sin, bhí sé de cheart ag an gComhairle a mheas gur ghá do na Ballstáit an aighneacht atá faoi dhíospóid atá i gceist a tharchur thar a gceann, ag gníomhú dóibh go comhpháirteach ar mhaithe leis an Aontas Eorpach.
Ar an gceathrú dul síos, agus ar deireadh, maidir le hargóint an Choimisiúin nach bhféadfadh Poblacht na Cróite an aighneacht atá faoi dhíospóid a tharchur gan inniúlacht sheachtrach an Aontais Eorpaigh agus cumhacht ionadaíochta seachtraí an Choimisiúin a shárú, is fíor nach dtugann an tAontas Eorpach, díreach mar bhall d’eagraíocht idirnáisiúnta, údarú do Bhallstát, ag gníomhú dó ina aonar i gcomhthéacs a rannpháirtíochta in eagraíocht idirnáisiúnta, dul i mbun gealltanas a d’fhéadfadh éifeacht a bheith aige ar a rialacha AE arna nglacadh chun cuspóirí an Chonartha a bhaint amach (breithiúnas an 12 Feabhra 2009,
An Coimisiún
v
an Ghréig
, C-45/07, EU:C:2009:81, mír 30).
Sa chás seo, áfach, is léir ón ríomhphost a sheol Poblacht na Cróite chuig IMO an 7 Feabhra 2020 nach ndearna an Chróit, ag gníomhú di thar ceann na mBallstát agus an Choimisiúin, ach aighneacht na mBallstát agus an Choimisiúin a chur ar aghaidh chuig an eagraíocht sin.
Is fíor, i bhfianaise an chaidrimh a bhunaigh an Coimisiún le IMO faoi Chomhaontú Comhair 1974, agus a mhéid nach ndealraítear go gcuireann an dlí idirnáisiúnta ábhartha bac air, go bhféadfadh na Ballstáit an cúram a chur ar an gCoimisiún a n-ionadaíocht a áirithiú agus inniúlacht sheachtrach á feidhmiú go comhpháirteach acu, chun leasa an Aontais Eorpaigh, ar coisceadh don Aontas Eorpach an inniúlacht sheachtrach sin a fheidhmiú faoi rialacha infheidhme Choinbhinsiún IMO.
Mar sin féin, níl aon fhoráil sna Conarthaí lena gceanglaítear ar na Ballstáit ualach a thabhairt don Choimisiún maidir lena n-ionadaíocht a áirithiú, cé nach bhfuil cosc ar an méid sin leis an dlí idirnáisiúnta ábhartha.
Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i bpointe 84 dá Thuairim, déanann Airteagal 17(1) CAE, seachas na maoluithe dá dtagraíonn sé go sainráite, inniúlacht eisiach a thabhairt don Choimisiún chun a áirithiú nach mbeidh i gceist ach ionadaíocht don Aontas Eorpach agus ní ionadaíocht na mBallstát, lena n-áirítear i gcás ina ngníomhaíonn siad go comhpháirteach chun leasa an Aontais Eorpaigh.
Ní mór a mheas, dá bhrí sin, go mbeidh sé de shaoirse ag na Ballstáit cinneadh a dhéanamh ar bhonn cás ar chás maidir leis na rialacha dá n-ionadaíocht sheachtrach féin, lena n-áirítear i gcás ina ndéanann siad idirghabháil go comhpháirteach chun leasa an Aontais Eorpaigh. Chun na gcríoch sin, ní chuireann aon ní cosc ar na Stáit sin a chur ar iontaoibh an Bhallstáit a shealbhaíonn Uachtaránacht na Comhairle eatarthu féin, ar choinníoll nach ngníomhóidh an Ballstát sin ina aonar nó thar ceann an Aontais Eorpaigh.
I bhfianaise an mhéid thuas, níor mhór diúltú don dara saincheist dlí.

Ar an gcéad saincheist dlí
Níor chuir an Coimisiún a chéad saincheist dlí  ar aghaidh ach amháin chun a fháil amach go raibh inniúlacht eisiach ag an Aontas sa chás seo agus, dá bhrí sin, gur cheart an aighneacht atá faoi dhíospóid a tharchur thar ceann an Aontais.
Ar na cúiseanna a leagtar amach i mír 51, i mír 52 agus i mír 54 thuas, beag beann ar nádúr, eisiach nó comhroinnte, inniúlacht sheachtrach an Aontais Eorpaigh lena mbaineann an aighneacht atá faoi dhíospóid, ní fhéadfadh an tAontas Eorpach, ar aon chuma, an aighneacht sin a tharchur chuig IMO i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta ábhartha.
Dá bhrí sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara freisin, go bunúsach, i bpointe 97 dá Thuairim, tá an chéad saincheist dlí neamhéifeachtach agus dá bhrí sin ní mór diúltú dó.
Ós rud é nár seasadh le haon cheann de na saincheisteanna dlí sa chaingean, ní mór diúltú don chaingean.

Costais
Foráiltear le hAirteagal 138(1) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais go n-ordófar don pháirtí nár éirigh leis na costais a íoc má rinneadh iarratas air sna pléadálacha a rinne an páirtí ar éirigh leis. Sa chás seo, toisc nár éirigh leis an gCoimisiún, ní foláir a ordú dó a chostais féin a íoc agus iad siúd a thabhaigh an Chomhairle a íoc, de réir an oird atá á lorg ag an gComhairle.
Ina theannta sin, i gcomhréir le hAirteagal 140(1) de na Rialacha Nós Imeachta sin, íocfaidh na Ballstáit a rinne idirghabháil sna himeachtaí a gcostais féin. Dá bhrí sin, ní foláir do Ríocht na Beilge, do Phoblacht na Seice, do Ríocht na Danmhairge, do Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine, don Phoblacht Heilléanach, do Phoblacht na Fraince, do Ríocht na hÍsiltíre, do Phoblacht na Fionlainne agus do Ríocht na Sualainne a gcostais féin a íoc.
Ar na forais sin, dearbhaíonn agus rialaíonn an Chúirt Bhreithiúnais (an Mór-Dhlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Diúltaítear don chaingean.
2.
Ordaítear don Choimisiún Eorpach na costais arna dtabhú ag Comhairle an Aontais Eorpaigh a íoc, i dteannta a chostais féin.
3.
Dá bhrí sin, ní foláir do Ríocht na Beilge, do Phoblacht na Seice, do Ríocht na Danmhairge, do Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine, don Phoblacht Heilléanach, do Phoblacht na Fraince, do Ríocht na hÍsiltíre, do Phoblacht na Fionlainne agus do Ríocht na Sualainne a gcostais féin a íoc.
Sínithe
*
Teanga an cháis: an Béarla