CELEX: 62018CJ0469
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Tassazzjoni
Taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi
Inammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ kawżi bejn IN (Kawża C‑469/18) u JM (Kawża C‑470/18) u l-Belgische Staat (Stat Belġjan) dwar stima ta’ taxxa maħruġa mill-amministrazzjoni fiskali Belġjana għas-snin fiskali 1997 u 1998, fejn tirrettifika d-dikjarazzjonijiet tagħhom għat-taxxa tal-persuni fiżiċi.
Id-dritt internazzjonali
L-Artikolu 20 tat-Trattat dwar l-Estradizzjoni u l-Assistenza Reċiproka f’Materji Kriminali ffirmat fis-27 ta’ Ġunju 1962 fi Brussell jeżisti bejn ir-Renju tal-Belġju, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, jipprevedi:
“1.   Fuq talba tal-parti rikjedenti, il-parti rikjesta għandha, sa fejn huwa ammissibbli mid-dritt nazzjonali tagħha, tagħti l-oġġetti
(a)
li jistgħu jservu ta’ prova;
(b)
li jkunu ġew akkwistati bħala riżultat tar-reat jew li nstabu qabel jew wara l-konsenja tal-persuna arrestata.
2.   It-trasferiment huwa suġġett għall-approvazzjoni tal-awla ta’ smigħ preliminari tal-qorti tal-ewwel istanza tal-post fejn saru t-tfittxija u l-qbid. L-awla ta’ smigħ preliminari għandha tiddeċiedi jekk il-proprjetà maqbuda għandhiex tiġi ttrasferita kollha jew parti minnha lill-parti li qiegħda tressaq it-talba. Hija tista’ tordna r-ritorn ta’ oġġetti li ma humiex direttament relatati mal-akkuża miġjuba kontra l-persuna ssuspettata u, fejn xieraq, għandha tiddeċiedi dwar oġġezzjonijiet minn terzi li kellhom fil-pussess l-oġġett, jew minn persuni oħra intitolati.
[…]”
Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari
Il-fatti relatati maż-żewġ kawżi prinċipali huma,
mutatis mutandi
s, identiċi fil-Kawżi C‑469/18 u C‑470/18. Dawn jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali huma amministraturi delegati ta’ impriżi ta’ kummerċ u ta’ distribuzzjoni ta’ kompjuters kif ukoll komponenti tal-kompjuter. Dawn l-impriżi kienu s-suġġett, matul is-sena 1996, ta’ investigazzjoni kriminali mibdija wara lment tal-awtorità tat-taxxa Belġjana li, matul is-sena 1995, kienet bdiet investigazzjonijiet dwar frodi tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) tat-tip carrousel.
Fil-kuntest tal-investigazzjoni kriminali, ittra rogatorja ġiet eżegwita fil-Lussemburgu, li matulha d-direttur ta’ bank Lussemburgiż bagħat, waqt is-smigħ tiegħu minn qorti istruttorja Lussemburgiża, fil-preżenza tal-omologu Belġjan tiegħu, dokumenti bankarji fir-rigward tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Madankollu, din il-konsenja saret mingħajr il-kunsens tal-awla ta’ smigħ preliminari tal-qorti tal-ewwel istanza tal-post fejn kienu saru l-perkwiżizzjonijiet u aditi, jiġifieri l-awla ta’ smigħ preliminari tat-Tribunal d’arrondissement de Luxembourg (il-Qorti Distrettwali tal-Lussemburgu), meħtieġa mill-Artikolu 20 tat-Trattat dwar l-Estradizzjoni u l-Assistenza Reċiproka f’Materji Kriminali bejn ir-Renju tal-Belġju, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, kienet ġiet mitluba.
Wara li kisbet l-awtorizzazzjoni li tikkonsulta l-fajl kriminali u li tieħu kopja tiegħu, l-amministrazzjoni fiskali Belġjana ħarġet stimi ta’ taxxa li jirrettifikaw id-dikjarazzjonijiet tat-taxxa tal-persuni fiżiċi magħmula mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali u li jordnaw il-ħlas ta’ taxxi fuq profitti ta’ impriżi industrijali u kummerċjali, fl-ammont ta’ EUR 536 738.94 għas-sena finanzjarja 1997 u ta EUR 576 717.62 għas-sena finanzjarja 1998, li kienu tħallsu f’kont Lussemburgiż.
Peress li l-ilmenti mressqa kontra dawn l-istimi ta’ taxxa mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ġew miċħuda, dawn tal-aħħar ippreżentaw rikorsi sabiex jiksbu eżenzjoni mit-taxxa imposta fuqhom, billi sostnew li d-dokumenti bankarji kienu nkisbu irregolarment u għalhekk ma setgħux jagħtu lok għal deċiżjoni ta’ impożizzjoni. Dawn ir-rikorsi ntlaqgħu permezz ta’ sentenza tal-qorti tal-ewwel istanza, li ġiet annullata fl-appell. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali għalhekk appellaw fil-kassazzjoni.
Quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Hof van Cassatie (il-Qorti ta’ Kassazzjoni, il-Belġju), ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jsostnu, b’mod partikolari, li mill-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il- “KEDB”), u mill-Artikolu 7 tal-Karta jirriżulta li r-remissjoni ta’ data bankarja ta’ persuni fiżiċi hija possibbli biss jekk il-proċeduri legali previsti għal dan il-għan ikunu osservati. Issa, dan ma kienx il-każ hawnhekk, b’tali mod li d-dritt fundamentali tagħhom għar-rispett tal-ħajja privata kien miksur. Il-kisba ta’ tali provi bi ksur ta’ tali dritt tmur kontra dak li jista’ jiġi mistenni minn awtorità li taġixxi skont il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u l-użu ta’ dawn il-provi għandu għalhekk, f’kull ċirkustanza, jitqies bħala inammissibbli.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jinvokaw is-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 2015, WebMindLicenses (
C-419/14
,
EU:C:2015:832
), billi jsostnu li għalkemm, fil-kuntest tal-ġbir tat-taxxa fuq id-dħul, kellha tiġi aċċettata fid-dritt Belġjan il-possibbiltà li jiġu użati provi miksuba bi ksur ta’ dritt fundamentali, dan iwassal għal differenza fit-trattament mhux iġġustifikata mill-perspettiva tal-prinċipju ta’ ugwaljanza u ta’ nondiskriminazzjoni, iggarantit mill-Kostituzzjoni Belġjana, bejn il-persuna taxxabbli li hija s-suġġett ta’ ġbir tat-taxxa fuq id-dħul u l-persuna taxxabbli li hija s-suġġett ta’ ġbir tal-VAT.
Il-Qorti tar-rinviju tesponi, minn naħa, li l-leġiżlazzjoni fiskali Belġjana ma tinkludix dispożizzjoni ġenerali li tipprojbixxi li jintużaw provi miksuba b’mod irregolari sabiex jiġi stabbilit dejn tat-taxxa u sabiex tiġi imposta, jekk ikun il-każ, żieda jew multa. L-użu mill-amministrazzjoni ta’ tali provi għandu jiġi evalwat fid-dawl tal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u tad-dritt għal smigħ xieraq. Ħlief meta l-leġiżlatur jipprevedi sanzjonijiet partikolari f’dan ir-rigward, l-użu f’każijiet fiskali ta’ dawn il-provi jista’ jiġi eskluż biss jekk ikunu nkisbu b’mod li jmur kontra dak li jista’ jiġi mistenni minn awtorità li taġixxi skont il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba li dan l-użu għandu f’kull każ jitqies bħala inammissibbli jew jekk dan l-użu jqiegħed fil-perikolu d-dritt tal-persuna taxxabbli għal smigħ xieraq. F’din l-evalwazzjoni, il-qorti tista’ b’mod partikolari tieħu inkunsiderazzjoni wieħed jew iktar mill-aspetti li ġejjin: in-natura purament formali tal-irregolarità, l-effetti tagħha fuq id-dritt jew il-libertà li r-regola miksura tipproteġi, in-natura intenzjonali jew le tal-irregolarità mwettqa mill-awtorità u l-fatt li l-gravità tal-ksur tgħaddi bil-kbir l-irregolarità mwettqa.
Il-Qorti tar-rinviju tiċċita, min-naħa l-oħra, is-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 2015, WebMindLicenses (
C‑419/14
,
EU:C:2015:832
) u tosserva li, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fil-qasam ta’ ġbir tal-VAT, provi miksuba bi ksur ta’ dritt fundamentali għandhom jiġu miċħuda. Min-naħa l-oħra, jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li l-użu ta’ prova miġbura bi ksur tal-Artikolu 8 tal-KEDB ma jwassalx neċessarjament għal ksur tad-dritt għal smigħ xieraq iggarantit mill-Artikolu 6(1) tal-KEDB u li l-Artikolu 13 tal-KEDB ma jeħtieġx, minnu nnifsu, li tali prova tiġi miċħuda mid-dibattiti.
Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, il-qorti tar-rinviju tqis neċessarju li l-Qorti tal-Ġustizzja tiġi mistoqsija mill-ġdid fuq il-kwistjoni jekk, fil-qasam tal-VAT, l-Artikolu 47 tal-Karta għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi, f’kull każ, l-użu ta’ provi miksuba bi ksur tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata ggarantit mill-Artikolu 7 tal-Karta jew fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li abbażi tagħha l-qorti li għandha tevalwa jekk tali prova tistax tintuża bħala bażi għal ġbir tal-VAT, għandha l-obbligu li twettaq eżami bħal dak espost preċedentement.
Il-Qorti tar-rinviju tippreċiża li, minkejja li l-kawżi prinċipali jikkonċernaw it-taxxi fuq id-dħul u li għalhekk ma hijiex materja li taqa’ taħt id-dritt tal-Unjoni, risposta għad-domanda magħmula f’kull waħda mill-kawżi magħquda hija neċessarja sabiex tkun tista’ tiġi evalwata l-inugwaljanza fit-trattament, invokata mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li teżisti bejn persuna taxxabbli suġġetta għal ġbir tat-taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi u persuna taxxabbli li hija s-suġġett ta’ ġbir tal-VAT.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Hof van Cassatie (il-Qorti ta’ Kassazzjoni) iddeċidiet, fil-Kawżi C‑469/18 u C‑470/18, li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja, ifformulata b’mod identiku f’kull waħda minn dawn iż-żewġ kawżi:
“L-Artikolu 47 tal-Karta […] għandu jiġi interpretat fis-sens li, f’kawżi dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud, huwa prekluż fi kwalunkwe ċirkustanza l-użu ta’ prova miksuba bi ksur tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata sanċit fl-Artikolu 7 tal-Karta, jew hija permessa leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li l-qorti li ser tiddeċiedi jekk din il-prova tistax tintuża bħala bażi għal stima tal-VAT għandha twettaq evalwazzjoni bħal dik deskritta [fil-motivi tat-talba għal deċiżjoni preliminari]?”
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
B’deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta’ Settembru 2018, il-Kawżi C‑469/18 u C‑470/18 ingħaqdu għall-finijiet tal-proċedura miktuba u tas-sentenza.
Fuq l-ammissibbiltà tad-domandi preliminari
Kif tirrileva l-qorti tar-rinviju, is-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, li s-suġġett tagħha hija rettifika tad-dikjarazzjonijiet tat-taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi, ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni.
Għandu jiġi osservat li l-fatt li, fil-kawżi prinċipali, provi kienu nkisbu fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali li saru wara lment tal-amministrazzjoni fiskali Belġjana li kienet investigat dwar frodi tal-VAT ma jimplikax, fih innifsu, kif irrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 66 tal-konklużjonijiet tagħha, li l-użu tagħhom għall-finijiet ta’ rettifika ta’ dikjarazzjonijiet tat-taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi jikkostitwixxi implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 51(1) tal-Karta. Fil-fatt, tali użu ma għandux rabta mad-dritt tal-Unjoni li jmur lil hinn mill-viċinat li jista’ jeżisti, fi Stat Membru, bejn ir-regoli dwar il-ġbir tal-VAT u dawk relatati mal-ġbir tat-taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi jew l-effetti indiretti ta’ waħda minn dawn il-materji fuq l-oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Lulju 2014, Julián Hernández et,
C‑198/13
,
EU:C:2014:2055
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax għaldaqstant tevalwa, fid-dawl tal-Karta, il-leġiżlazzjoni jew il-ġurisprudenza nazzjonali applikabbli għall-użu, fil-proċedura ta’ ġbir tat-taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi li kienu suġġetti għalihom ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ta’ provi li, skont il-qorti tar-rinviju, inkisbu b’mod irregolari.
Madankollu, minkejja li l-kawżi prinċipali jikkonċernaw it-taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi, il-qorti tar-rinviju, li d-domanda tagħha f’kull kawża tirrigwarda espressament l-interpretazzjoni tal-Artikolu 47 tal-Karta, fir-realtà hija intiża sabiex tiddetermina sa fejn id-dritt tal-Unjoni jippermetti jew le l-użu ta’ provi miksuba b’mod irregolari għall-finijiet tal-ġbir tal-VAT. Fil-fatt, fil-fehma tagħha, tista’ teżisti, fuq dan il-punt, diverġenza bejn is-soluzzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 2015, WebMindLicenses (
C‑419/14
,
EU:C:2015:832
) u l-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Ir-risposta għad-domanda magħmula hija neċessarja għaliha sabiex tkun tista’ tevalwa l-inugwaljanza fit-trattament, invokata mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li teżisti bejn persuna taxxabbli li hija s-suġġett, bħal f’dan il-każ, ta’ ġbir tat-taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi u persuna taxxabbli li hija s-suġġett ta’ ġbir tal-VAT.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet bħala ammissibbli talbiet għal deċiżjoni preliminari li jirrigwardaw dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, f’sitwazzjonijiet li fihom, minkejja li l-fatti fil-kawża prinċipali ma jaqgħux direttament taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan id-dritt, id-dispożizzjonijiet tal-imsemmi dritt ikunu ġew reżi applikabbli permezz tad-dritt nazzjonali minħabba riferiment magħmul minn dan tal-aħħar għall-kontenut tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Ottubru 2012, Nolan,
C‑583/10
,
EU:C:2012:638
, punt
, u tal-15 ta’ Novembru 2016, Ullens de Schooten,
C‑268/15
,
EU:C:2016:874
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, meta leġiżlazzjoni nazzjonali tikkonforma ruħha, għas-soluzzjonijiet li toffri għal sitwazzjonijiet purament interni, mas-soluzzjonijiet adottati fid-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari, sabiex jiġi evitat li jkun hemm diskriminazzjonijiet kontra residenti nazzjonali jew eventwali distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, jew ukoll li tiġi żgurata proċedura unika f’sitwazzjonijiet paragunabbli, jeżisti interess ċert tal-Unjoni Ewropea li, sabiex jiġu evitati diverġenzi fl-interpretazzjonijiet futuri, id-dispożizzjonijiet jew il-kunċetti meħuda mid-dritt tal-Unjoni jingħataw interpretazzjoni uniformi, indipendentement miċ-ċirkustanzi li fihom huma għandhom japplikaw (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Ottubru 1990, Dzodzi,
C‑297/88 u C‑197/89
,
EU:C:1990:360
, punt
; tas-17 ta’ Lulju 1997, Leur-Bloem,
C‑28/95
,
EU:C:1997:369
, punt
, u tat-18 ta’ Ottubru 2012, Nolan,
C‑583/10
,
EU:C:2012:638
, punt
).
B’dan il-mod, interpretazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni f’sitwazzjonijiet li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn tkun iġġustifikata meta dawn id-dispożizzjonijiet ikunu ġew reżi applikabbli għal tali sitwazzjonijiet mid-dritt nazzjonali b’mod dirett u inkundizzjonat, sabiex jiġi żgurat trattament identiku għal dawn is-sitwazzjonijiet u għal dawk li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija dispożizzjonijiet (sentenzi tat-18 ta’ Ottubru 2012, Nolan,
C‑583/10
,
EU:C:2012:638
, punt
, kif ukoll tas-7 ta’ Novembru 2018, C u A,
C‑257/17
,
EU:C:2018:876
, punt
).
Fil-kuntest ta’ sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, li ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tindika lill-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod konformi ma’ dak li jeħtieġ l-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, kif il-kawża pendenti quddiemha għandha element ta’ konnessjoni mad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li jrendi l-interpretazzjoni preliminari mitluba neċessarja għas-soluzzjoni ta’ din it-tilwima (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-15 ta’ Novembru 2016, Ullens de Schooten,
C‑268/15
,
EU:C:2016:874
, punt
, u tal-20 ta’ Settembru 2018, Fremoluc,
C‑343/17
,
EU:C:2018:754
, punt
).
Issa, sa fejn id-dritt tal-Unjoni ma jipprevedix regoli dwar il-modalitajiet tal-produzzjoni tal-provi fil-qasam tal-frodi tal-VAT u sa fejn huma l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu tali regoli b’osservanza tal-prinċipju ta’ effettività tad-dritt tal-Unjoni u tad-drittijiet iggarantiti minn dan id-dritt (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-17 ta’ Diċembru 2015, WebMindLicenses,
C‑419/14
,
EU:C:2015:832
, punti
sa
, u kif ukoll tas-17 ta’ Jannar 2019, Dzivev et,
C‑310/16
,
EU:C:2019:30
, punt
), l-eżistenza ta’ riferiment tad-dritt nazzjonali għal dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni jidher diffiċilment konċepibbli f’dan il-qasam. Fi kwalunkwe każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju ma jirriżultax li d-dritt Belġjan jagħmel tali rinviju.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li t-talbiet għal deċiżjoni preliminari huma inammissibbli.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Hof van Cassatie (il-Qorti ta’ Kassazzjoni, il-Belġju), b’deċiżjonijiet tat-28 ta’ Ġunju 2018, huma inammissibbli.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.