CELEX: 62019CJ0437
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat‑tassazzjoni
Direttiva 2011/16/UE
Artikolu 1(1), Artikolu 5 u Artikolu 20(2)
Talba għal informazzjoni
Deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni
Rifjut li wieħed jikkonforma ruħu ma’ deċiżjoni ta’ ordni
Sanzjoni
Natura ‘prevedibbilment rilevanti’ tal‑informazzjoni mitluba
Assenza ta’ identifikazzjoni bl-isem u individwalment tal‑persuni taxxabbli kkonċernati
Kunċett ta’ ‘identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni’
Motivazzjoni tat-talba għal informazzjoni
Portata
Karta tad‑Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea
Artikolu 47
Dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra d-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni
Artikolu 52(1)
Limitazzjoni
Osservanza tal‑kontenut essenzjali tad-dritt

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 47 tal‑Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il‑“Karta”) kif ukoll tal-Artikolu 1(1), tal-Artikolu 5 u tal-punt (a) tal‑Artikolu 20(2) tad-Direttiva tal-Kunsill 2011/16/UE tal‑15 ta’ Frar 2011 dwar il-kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni u li tħassar id‑direttiva 77/799/KEE (
ĠU 2011, L 64, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2020, L 274, p. 58
).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn l-État luxembourgeois (l‑Istat Lussemburgiż) u l-kumpannija L, kumpannija inkorporata taħt id-dritt Lussemburgiż, dwar il-legalità ta’ sanzjoni pekunjarja li ġiet imposta fuqha talli rrifjutat li tikkomunika ċerta informazzjoni, wara talba għal skambju ta’ informazzjoni bejn Stati Membri fil-qasam tat-tassazzjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-premessi 1, 2 u 6 sa 9 tad-Direttiva 2011/16 jistabbilixxu:
“(1)
Il-ħtieġa tal-Istati Membri għal assistenza reċiproka fil-qasam tat-tassazzjoni qed tikber rapidament f’era globalizzata. Hemm żvilupp tremend fil-mobbiltà tal-pagaturi tat-taxxa, fl-għadd ta’ transazzjonijiet transkonfinali u fl-internazzjonalizzazzjoni tal-istrumenti finanzjarji, li jagħmilha diffiċli għall-Istati Membri biex jivvalutaw kif xieraq it-taxxi dovuti. Din id-diffikultà dejjem tiżdied taffettwa l-funzjonament tas-sistemi fiskali u tinvolvi tasssazzjoni doppja, li minnha nnifisha tinċita l-frodi fiskali u l-evażjoni fiskali, […]
(2)
Għalhekk, Stat Membru wieħed ma jistax jimmaniġġja s-sistema fiskali interna tiegħu speċjalment fir-rigward tat-tassazzjoni diretta, mingħajr ma jirċievi informazzjoni minn Stati Membri oħrajn. Sabiex jingħelbu l-effetti negattivi ta’ dan il-fenomenu, huwa indispensabbli li tiġi żviluppata kooperazzjoni amministrattiva ġdida bejn l-amministrazzjonijiet fiskali tal-Istati Membri. Huma meħtieġa strumenti b’potenzjal li x’aktarx joħolqu fiduċja bejn l-Istati Membri, bl-istabbiliment tal-istess regoli, obbligi u drittijiet għall-Istati Membri kollha.
[…]
(6)
[…] Għal dan il-għan, huwa meqjus li din id-Direttiva ġdida tkun l-istrument xieraq f’termini ta’ kooperazzjoni amministrattiva effettiva.
(7)
Din id-Direttiva tibni fuq il-kisbiet tad-Direttiva 77/799/KEE [tal-Kunsill tad‑19 ta’ Diċembru 1977 dwar għajnuna reċiproka mill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri fil-qasam tat-tassazzjoni diretta (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 63)], iżda tipprevedi regoli aktar ċar u aktar preċiżi li jirregolaw il-kooperazzjoni amministrattiva fost l-Istati Membri fejn meħtieġ, sabiex tkun stabbilita, speċjalment fir-rigward tal-iskambju ta’ informazzjoni, portata usa’ ta’ kooperazzjoni amministrattiva bejn l-Istati Membri. Regoli aktar ċari għandhom ukoll jagħmluha possibbli li, b’mod partikolari, jiġu koperti l-persuni ġuridiċi u fiżiċi kollha fl-Unjoni, b’kont meħud tal-firxa dejjem tiżdied ta’ arranġamenti legali, inklużi mhux biss l-arranġamenti tradizzjonali bħat-trusts, il-fondazzjonijiet u l-fondi tal-investiment, iżda kwalunkwe strument ġdid li jista’ jiġi stabbilit mill-pagaturi tat-taxxa fl-Istati Membri.
(8)
[…] Għandhom […] jiġu pprovduti miżuri li jwasslu għal aktar kuntatti diretti bejn is-servizzi bil-ħsieb li l-kooperazzjoni ssir aktar effiċjenti u rapida. […]
(9)
L-Istati Membri għandhom jiskambjaw informazzjoni dwar każijiet partikolari meta mitluba jagħmlu dan minn Stat Membru ieħor u għandhom jagħmlu l-indaġni meħtieġa biex jikseb tali informazzjoni. L-istandard ta’ “rilevanza prevedibbli” huwa maħsub biex jipprovdi għall-iskambju ta’ informazzjoni fi kwistjonijiet ta’ taxxa safejn hu possibbli u, fl-istess ħin, biex jiċċara li l-Istati Membri mhumiex liberi li jippruvaw jiksbu informazzjoni jew jitolbu informazzjoni li x’aktarx ma tkunx rilevanti għall-kwistjonijiet tat-taxxa ta’ pagatur speċifiku tat-taxxa. Waqt li l-Artikolu 20 ta’ din id-Dreittiva jinkludi rekwiżiti proċedurali, jeħtieġ li dawk id-dispożizzjonijiet jiġu interpretati b’mod liberali sabiex ma jfixklux l-iskambju effettiv ta’ informazzjoni”.
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2011/16, intitolat “Suġġett”, jiddisponi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri li taħthom l-Istati Membri għandhom jikkooperaw flimkien bil-ħsieb tal-iskambju ta’ informazzjoni li hija prevedibbilment rilevanti għall-amministrazzjoni u l-infurzar tal-liġijiet domestiċi tal-Istati Membri li jikkonċernaw it-taxxi msemmijin fl-Artikolu 2”.
L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”, jistabbilixxi li:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
11. ‘persuna’ tfisser:
(a)
persuna fiżika;
(b)
persuna ġuridika;
(c)
fejn il-leġiżlazzjoni fis-seħħ tipprovdi hekk, assoċjazzjoni ta’ persuni rikonoxxuti bħala li għandhom il-kapaċità li jwettqu atti ġuridiċi iżda li m’għandhomx l-istatus ta’ persuna ġuridika; jew
(d)
kwalunkwe arrangament legali ieħor ta’ kwalunkwe natura u forma, irrispettivament minn jekk għandux personalità ġuridika, li jappartjeni jew jamministra l-assi, li, inkluż id-dħul minnhom, huma soġġetti għal kwalunkwe waħda mit-taxxi koperti minn din id-Direttiva;
[…]”.
L-Artikolu 5 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Proċedura għall-iskambju ta’ informazzjoni fuq talba”, jipprevedi:
“Fuq it-talba tal-awtorità rikjedenti, l-awtorità rikjesta għandha tikkomunika lill-awtorità rikjedenti kwalunkwe informazzjoni msemmija fl-Artikolu 1(1) li hija jkollha fil-pussess tagħha jew li tikseb b’riżultat ta’ indaġnijiet amministrattivi”.
L-Artikolu 20 tal-istess direttiva, intitolat “Formoli standard u formati elettroniċi”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   It-talbiet għal informazzjoni u għal indaġnijiet amministrattivi skont l-Artikolu 5 u t-tweġibiet għalihom, il-konfermi ta’ rċevuta, it-talbiet għal informazzjoni kuntestwali addizzjonali, l-inabbiltà jew ir-rifjut skont l-Artikolu 7 għandhom, kemm jista’ jkun possibbli, jintbagħtu permezz ta’ formola standard adotatta mill-Kummissjoni skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 26(2).
Il-formoli standard jistgħu jiġu akkumpanjati minn rapporti, dikjarazzjonijiet jew kwalunkwe dokument ieħor, jew veri kopji jew siltiet minnhom.
2.   Il-formola standard li hemm referenza għaliha fil-paragrafu 1 għandha tinkludi tal-inqas l-informazzjoni li ġejja li għandha tiġi pprovduta mill-awtorità rikjedenti:
(a)
l-identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni;
(b)
l-għan fiskali tal-informazzjoni mitluba.
L-awtorità rikjedenti tista’, safejn ikun magħruf u f’konformità mal-iżviluppi internazzjonali, tipprovdi l-isem u l-indirizz ta’ kwalunkwe persuna li hu maħsub li għandha fil-pussess tagħha l-informazzjoni rikjesta kif ukoll kwalunkwe element li jista’ jiffaċilita l-ġbir ta’ informazzjoni mill-awtorità rikjesta.
[…]”.
Id-dritt Lussemburgiż
Il-Liġi tad‑29 ta’ Marzu 2013
L-Artikolu 6 tal-loi du 29 mars 2013 portant transposition de la directive 2011/16 et portant 1) modification de la loi générale des impôts, 2) abrogation de la loi modifiée du 15 mars 1979 concernant l’assistance administrative internationale en matière d’impôts directs (il-Liġi tad‑29 ta’ Marzu 2013 dwar it-Traspożizzjoni tad-Direttiva 2011/16 u li (1) Temenda l-Liġi Ġenerali dwar it-Taxxi, (2) Tħassar il-Liġi Emendata tal‑15 ta’ Marzu 1979 dwar l-Assistenza Amministrattiva Internazzjonali fil-Qasam tat-Taxxi Diretti (
Mémorial
A 2013, p. 756)), jipprevedi:
“Fuq it-talba tal-awtorità rikjedenti, l-awtorità rikjesta Lussemburgiża għandha tikkomunikalha kwalunkwe informazzjoni prevedibbilment rilevanti għall‑amministrazzjoni u għall-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni interna tal-Istat Membru rikjedenti dwar it-taxxi u d-dazji […], li hija jkollha fil-pussess tagħha jew li hija tikseb permezz ta’ investigazzjonijiet amministrattivi.”
Il-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014
Il-loi du 25 novembre 2014 prévoyant la procédure applicable à l’échange de renseignements sur demande en matière fiscale et modifiant la loi du 31 mars 2010 portant approbation des conventions fiscales et prévoyant la procédure y applicable en matière d’échange de renseignements sur demande (il-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014 dwar il-Proċedura Applikabbli għall-Iskambju ta’ Informazzjoni fuq Talba fil-Qasam tat-Tassazzjoni u li Temenda l-Liġi tal‑31 ta’ Marzu 2010 li Tapprova l-Konvenzjonijiet Fiskali u li Tipprovdi l-Proċedura Applikabbli Għalihom fil-Qasam tal-Iskambju ta’ Informazzjoni fuq Talba (
Mémorial
A 2014, p. 4170, iktar ’il quddiem il-“Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014”)) hija applikabbli, b’mod partikolari, għat-talbiet għal skambju ta’ informazzjoni msemmija fl-Artikolu 6 tal-Liġi tad‑29 ta’ Marzu 2013, iċċitata fil-punt ta’ qabel dan.
Skont l-Artikolu 2 tal-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014:
“(1)   L-amministrazzjonijiet fiskali huma awtorizzati li jitolbu kull tip ta’ informazzjoni li tkun mitluba għall-applikazzjoni tal-iskambju ta’ informazzjoni kif previst mill-[k]onvenzjonijiet u liġijiet mingħand il-possessur ta’ din l‑informazzjoni.
(2)   Il-possessur tal-informazzjoni huwa obbligat jipprovdi l-informazzjoni mitluba, kollha kemm hi, b’mod preċiż, mingħajr alterazzjoni, u dan fi żmien xahar min-notifika tad-deċiżjoni li tordna l-għoti tal-informazzjoni mitluba. Dan l‑obbligu jinkludi t-trażmissjoni mingħajr alterazzjoni tal-fajls li fuqhom tkun ibbażata l-informazzjoni.
[…]”.
L-Artikolu 3 ta’ din il-liġi, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali, kien jipprevedi:
“(1)   L-amministrazzjoni fiskali kompetenti għandha tivverifika r-regolarità formali tat-talba għal skambju ta’ informazzjoni. Il-forma tat-talba għal skambju ta’ informazzjoni tkun regolari jekk hija tkun tinkludi l-indikazzjoni tal-bażi legali u tal-awtorità kompetenti li tagħmel it-talba kif ukoll l-indikazzjonijiet l-oħra previsti mill-[k]onvenzjonijiet u liġijiet.
[…]
(3)   Jekk l-amministrazzjoni fiskali kompetenti ma jkollhiex l-informazzjoni mitluba, id-direttur tal-amministrazzjoni fiskali kompetenti jew id-delegat tiegħu għandu jinnotifika b’ittra rreġistrata indirizzata lill-possessur tal-informazzjoni d‑deċiżjoni tiegħu li tordna li tingħata l-informazzjoni mitluba. […]
[…]”.
L-Artikolu 5(1) tal-imsemmija liġi jiddisponi li:
“Jekk l-informazzjoni mitluba ma tingħatax fit-terminu ta’ xahar min-notifika tad‑deċiżjoni li tordna l-għoti tal-informazzjoni mitluba, multa amministrattiva fiskali sa massimu ta’ EUR 250000 tista’ tiġi imposta fuq il-possessur tal‑informazzjoni. L-ammont għandu jiġi ffissat mid-direttur tal-awtorità fiskali kompetenti jew mid-delegat tiegħu”.
L-Artikolu 6 tal-istess liġi, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali, kien ifformulat kif ġej:
“(1)   Ma tista’ tiġi ppreżentata l-ebda azzjoni għal rimedju kontra t-talba għal skambju ta’ informazzjoni u d-deċiżjoni ta’ ordni msemmija fl-Artikolu 3(1) u (3).
(2)   Il-possessur tal-informazzjoni għandu jkollu l-possibbiltà ta’ rikors għal bidla tad-deċiżjonijiet imsemmija fl-Artikolu 5 quddiem it-tribunal administratif (it-Tribunal Amministrattiv, il-Lussemburgu). Dan ir-rikors għandu jiġi ppreżentat f’terminu ta’ xahar min-notifika tad-deċiżjoni lid-detentur tal-informazzjoni mitluba. Ir-rikors għandu jkollu effett sospensiv. […]”.
Il-Liġi tal-1 ta’ Marzu 2019
Il-loi du 1
er
mars 2019 portant modification de la loi du 25 novembre 2014 prévoyant la procédure applicable à l’échange de renseignements sur demande en matière fiscale (il-Liġi tal‑1 ta’ Marzu 2019 li Temenda l-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014 li Tipprovdi l-Proċedura Applikabbli għall-Iskambju tal‑Informazzjoni fuq Talba fil-Qasam tat-Tassazzjoni) (
Mémorial
A 2019, p. 112, iktar ’il quddiem il-“Liġi tal‑1 ta’ Marzu 2019”) daħlet fis-seħħ fid‑9 ta’ Marzu 2019.
L-Artikolu 6 tal-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014, kif emendata bil-Liġi tal‑1 ta’ Marzu 2019, fl-ewwel u t-tieni paragrafu tiegħu jipprevedi:
“(1)   Il-possessur tal-informazzjoni għandu jkollu l-possibbiltà ta’ rikors għal annullament quddiem it-tribunal administratif (it-Tribunal Amministrattiv) kontra d-deċiżjoni ta’ ordni msemmija fl-Artikolu 3(3). […]
(2)   Ir-rikors kontra d-deċiżjoni ta’ ordni msemmija fl-Artikolu 3(3) u d‑deċiżjoni msemmija fl-Artikolu 5 għandu jiġi ppreżentat f’terminu ta’ xahar min-notifika tad-deċiżjoni lid-detentur tal-informazzjoni mitluba. Ir-rikors għandu jkollu effett sospensiv. […]”.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Fis-27 ta’ April 2017, l-amministrazzjoni fiskali Franċiża bagħtet, abbażi b’mod partikolari tad-Direttiva 2011/16, lill-amministrazzjoni fiskali Lussemburgiża talba għal informazzjoni (iktar ’il quddiem it-“talba għal informazzjoni tas‑27 ta’ April 2017”).
Din it-talba indikat lil F, kumpannija rregolata mid-dritt ċivili li tinnegozja fi proprjetà immobbli inkorporata taħt id-dritt Franċiż, bħala persuna ġuridika fl‑Istat li jagħmel it-talba u lil L, kumpannija inkorporata taħt id-dritt Lussemburgiż, kemm bħala kumpannija omm indiretta ta’ F kif ukoll bħala persuna ġuridika fl-Istat rikjest. Fir-rigward tal-iskop tat-taxxa tal-imsemmija talba, din tal-aħħar ippreċiżat li F kellha proprjetà immobbli fi Franza u li L kellha wkoll direttament proprjetà immobbli oħra fi Franza. L-istess talba spjegat, f’dan ir-rigward, li, skont il-leġiżlazzjoni Franċiża, persuni fiżiċi li direttament jew indirettament għandhom proprjetà immobbli li tinsab fi Franza għandhom jiddikjarawha u li l-amministrazzjoni fiskali Franċiża trid tkun taf l-azzjonisti u l‑benefiċjarji attwali ta’ L.
Fit‑28 ta’ Frar 2018, id-directeur de l’administration des contributions directes (id‑Direttur tal-Amministrazzjoni tat-Taxxi Diretti, il-Lussemburgu) laqa’ t-talba għal informazzjoni tas‑27 ta’ April 2017, billi bagħat lil-L deċiżjoni li ordnatilha tikkomunika, sa mhux iktar tard mill‑5 ta’ April 2018, informazzjoni dwar il‑perijodu mill‑1 ta’ Jannar 2012 sal‑31 ta’ Diċembru 2016 u li tirrigwarda informazzjoni varja, jiġifieri l-ismijiet u l-indirizzi tal-azzjonisti kif ukoll tal‑benefiċjarji attwali, kemm diretti kif ukoll indiretti irrispettivament mit-tip ta’ struttura li ġiet implimentata, minn L, it-tqassim tal-kapital azzjonarju ta’ din il‑kumpannija u kopja tar-reġistru tat-titoli ta’ din tal-aħħar (iktar ’il quddiem id‑“deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018”). Din id-deċiżjoni ppreċiżat li hija ma setgħetx tkun is-suġġett ta’ rikors, skont l-Artikolu 6 tal-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali.
Fil‑5 ta’ April 2018, L ippreżentat azzjoni legali formali kontra l-imsemmija deċiżjoni. Permezz ta’ deċiżjoni tal‑4 ta’ Ġunju 2018, id-Direttur tal‑Amministrazzjoni tat-Taxxi Diretti ddikjara dan ir-rimedju ġudizzjarju inammissibbli. Rikors għal annullament ippreżentat minn L kontra din l-aħħar deċiżjoni huwa attwalment pendenti quddiem t-tribunal administratif (it-Tribunal Amministrattiv, il-Lussemburgu).
Fis‑6 ta’ Awwissu 2018, id-Direttur tal-Amministrazzjoni tat-Taxxi Diretti indirizza lil L deċiżjoni li tikkonstata li hija ma kinitx ikkonformat ruħha mad‑deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018 u li imponiet lilha multa amministrattiva fiskali, skont l-Artikolu 5 tal-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ sanzjoni tas‑6 ta’ Awwissu 2018”).
Permezz ta’ rikors ippreżentat mir-Reġistru tat-tribunal administratif (it-Tribunal Amministrattiv) fil‑5 ta’ Settembru 2018, L ippreżentat rikors intiż sabiex jikseb, prinċipalment, il-bidla ta’ din id-deċiżjoni u, sussidjarjament, l-annullament tagħha.
Permezz tas-sentenza tat‑18 ta’ Diċembru 2018, it-tribunal administratif (it‑Tribunal Amministrattiv) annulla l-imsemmija deċiżjoni, minħabba li teżisti kontradizzjoni bejn, minn naħa, l-identità tal-persuna taxxabbli ddikjarata fid‑deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018 u, min-naħa l-oħra, l-ispjegazzjonijiet ipprovduti fit-talba għal informazzjoni tas‑27 ta’ April 2017 fir-rigward tal-iskop li għalih din l-informazzjoni hija mitluba, b’tali mod li jibqa’ dubju dwar l-identità tal-persuna taxxabbli msemmija f’din it-talba. Fil-fatt, skont it-tribunal administratif (it-Tribunal Amministrattiv), dawn l-ispjegazzjonijiet iwasslu għall‑konklużjoni li l-investigazzjoni mmexxija mill-amministrazzjoni fiskali Franċiża ma tirrigwardax lil F, għalkemm imsemmija fit-talba għal informazzjoni tas‑27 ta’ April 2017 bħala persuna li hija s-suġġett ta’ din l-investigazzjoni, iżda pjuttost il-benefiċjarji ekonomiċi, persuni fiżiċi, ta’ L, li huma, skont il‑leġiżlazzjoni Franċiża, suġġetti għal obbligu ta’ dikjarazzjoni tal-proprjetà immobbli li tinsab fi Franza. Din l-inċertezza dwar l-identità tal-persuna taxxabbli msemmija f’din it-talba jkollha bħala konsegwenza li l-informazzjoni mitluba għandha titqies li hija manifestament nieqsa minn kull rilevanza prevedibbli.
Permezz ta’ appell ippreżentat fir-Reġistru tal-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva, il-Lussemburgu) fl‑21 ta’ Diċembru 2018, l-Istat Lussemburgiż appella minn dik is-sentenza.
Fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva) tqis, fl-ewwel lok, fir-rigward tar-rilevanza prevedibbli tal-informazzjoni mitluba, li, kuntrarjament għal dak li jsostni it-tribunal administratif (it-Tribunal Amministrattiv), ma teżistix kontradizzjoni bejn l-identità tal-persuna taxxabbli indikata fid-deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018 u l-iskop tat-taxxa mfittex mit‑talba għal informazzjoni tas‑27 ta’ April 2017.
Fil-fatt, mill-kontenut globali ta’ din it-talba jirriżulta li F u L huma l-persuni ġuridiċi kkonċernati mill-investigazzjoni fiskali mwettqa fl-Istat li jagħmel it‑talba, bħala kumpanniji li għandhom proprjetajiet immobbli fi Franza. Fid-dawl tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni impost fuq l-azzjonisti u l-benefiċjarji ekonomiċi persuni fiżiċi ta’ tali kumpanniji skont il-leġiżlazzjoni Franċiża, il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva) tqis li tali investigazzjoni tista’ validament testendi għall-istabbiliment tal-identità ta’ dawn il-persuni fiżiċi, filwaqt li jiġi ppreċiżat li l-azzjonisti u l-benefiċjarji ekonomiċi ta’ L huma wkoll, fid-dawl tal-istruttura tal-kumpannija inkwistjoni, il-benefiċjarji ekonomiċi ta’ F. Minn dan isegwi li l-informazzjoni mitluba fuq dan l-aspett ma hijiex manifestament nieqsa minn kull rilevanza prevedibbli.
Il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva) madankollu tosserva li t-talba għal informazzjoni tas‑27 ta’ April 2017 ma tipproċedix għal identifikazzjoni bl‑isem u individwalment tal-azzjonisti u tal-benefiċjarji effettivi ta’ L, iżda ssemmi lil dawn il-persuni bħala grupp ta’ persuni li qegħdin jiġu indikati flimkien abbażi ta’ kriterji komuni ddefiniti mill-awtorità li tagħmel it-talba.
Issa, konformement mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2011/16, kif interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund (
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
), l-indikazzjoni tal-identità tal-persuna taxxabbli li hija s-suġġett tal-investigazzjoni fl-Istat li jagħmel it-talba hija element li t-talba għal informazzjoni għandha obbligatorjament tinkludi sabiex tiġġustifika r‑rilevanza prevedibbli tal-informazzjoni mitluba, li tikkostitwixxi, min-naħa tagħha, kundizzjoni ta’ legalità ta’ tali talba.
Skont il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva), jekk din id-direttiva ma tippreċiżax b’mod ieħor il-kontenut ta’ dan l-obbligu li tiġi identifikata l-persuna taxxabbli permezz tal-investigazzjoni fl-Istat li jagħmel it-talba, ma huwiex biżżejjed li l-identità ta’ din il-persuna taxxabbli tista’ tkun determinabbli sabiex jiġi osservat ir-rekwiżit ta’ identifikazzjoni impost mill-imsemmija direttiva. Fil‑fatt, fis-sens komun tagħha, l-identifikazzjoni ta’ persuna tippreżupponi l‑indikazzjoni ta’ elementi suffiċjenti sabiex tippermetti l-individwalizzazzjoni tagħha.
Għalhekk, il-kunċett ta’ “identità” tal-persuna taxxabbli, fis-sens tal-istess direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li t-talba għal informazzjoni għandha hija stess diġà tinkludi indikazzjonijiet suffiċjenti li jippermettu li jiġu identifikati individwalment il-persuna jew il-persuni taxxabbli kkonċernati mill‑investigazzjoni fl-Istat li jagħmel it-talba u li ma huwiex biżżejjed li din it‑talba sempliċement tipprovdi elementi komuni li jippermettu li jiġi ddeterminat grupp ftit jew wisq estiż ta’ persuni mhux identifikati sabiex tinkiseb preċiżament l-informazzjoni neċessarja sabiex jiġu identifikati.
Ċertament, mis-sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund (
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
), jirriżulta li, sabiex jiġi interpretat dan il-kunċett ta’ “identità”, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll l-Artikolu 26 tal-Mudell ta’ Konvenzjoni dwar it-Taxxa tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u għall‑Iżvilupp Ekonomiku (OECD) dwar id-dħul u l-kapital kif ukoll il‑kummentarju dwaru. Issa, fil-verżjoni tal-kummentarju li tirriżulta mill‑aġġornament li sar wara l-adozzjoni tad-Direttiva 2011/16, dan il‑kummentarju jippermetti li jitqies li talba għal informazzjoni li tirrigwarda grupp ta’ persuni taxxabbli mhux identifikati individwalment tista’ madankollu tissodisfa l-kundizzjoni tar-rilevanza prevedibbli fil-każ ta’ investigazzjoni mmirata rigward grupp limitat, ibbażata fuq l-eżami tal-osservanza ta’ obbligu legali speċifiku, u mhux sempliċi investigazzjoni ta’ sorveljanza fiskali ġenerali.
Madankollu, anki jekk jiġi aċċettat li l-emendi suċċessivi magħmula lill‑imsemmija kummentarju jkunu applikabbli u rilevanti għall-interpretazzjoni ta’ din id-direttiva, sa fejn dawn jirriflettu l-iżviluppi fl-interpretazzjoni tal‑istandard ġenerali tar-rilevanza prevedibbli tal-informazzjoni mitluba, il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva) xorta tiddubita dwar jekk dan l-iżvilupp jistax ikollu l-effett li jinjora r-rekwiżit ta’ identifikazzjoni individwali tal-persuna taxxabbli kkonċernata mill-investigazzjoni, stabbilit mill-imsemmija direttiva.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-eżerċizzju tad-dritt għal rimedju tal-persuna fil‑pussess ta’ informazzjoni kontra deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni maħruġa fir-rigward tagħha, il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva) tirrileva li, f’dan il-każ, fl-assenza ta’ rimedji diretti kontra tali deċiżjoni, L ippreżentat rikors kontra d-deċiżjoni ta’ sanzjoni tas‑6 ta’ Awwissu 2018, sabiex tikkontesta b’mod inċidentali l-legalità tad-deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018.
F’dan ir-rigward, il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva) tenfasizza li l‑Artikolu 6(2) tal-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014 jagħti lil dan ir-rikors effett sospensiv tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ sanzjoni tas‑6 ta’ Awwissu 2018, sal‑adozzjoni ta’ deċiżjoni ġudizzjarja li tiddeċiedi b’mod definittiv fuq l‑imsemmi rikors. Madankollu hija tosserva li, wara l-eventwali rikonoxximent definittiv tal-legalità tad-deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018 u dik ta’ sanzjoni tas‑6 ta’ Awwissu 2018 wara l-ipproċessar tal-imsemmi rikors, L ser tkun marbuta f’dak il-mument li tipprovdi l-informazzjoni mitluba u li tħallas is-sanzjoni pekunjarja.
Issa, il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva) tikkonstata li, f’tali sitwazzjoni, il-persuna fil-pussess ta’ informazzjoni ma tkunx kisbet għarfien tal‑informazzjoni minima li tikkonċerna b’mod partikolari l-iskop tat-taxxa tat‑talba għal informazzjoni li tat lok għad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni, kif imsemmi fl-Artikolu 20(2) tad‑Direttiva 2011/16, ħlief fil-kuntest tar-rikors tagħha kontra d-deċiżjoni ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni. Għaldaqstant, din il-persuna fl-ebda mument ma kellha terminu utli sabiex tiddeċiedi, b’għarfien sħiħ ta’ din l‑informazzjoni minima, jekk tikkonforma ruħha jew le mad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni.
Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar jekk id-dritt għal rimedju effettiv stabbilit fl‑Artikolu 47 tal-Karta jimplikax li, wara l-eventwali rikonoxximent definittiv tal‑legalità tad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni u tad‑deċiżjoni ta’ sanzjoni minħabba nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni, il‑persuna fil-pussess ta’ informazzjoni għandha tingħata ċertu terminu sabiex tkun tista’ tikkonforma ruħha mad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni u li s-sanzjoni ma tistax isir dovuta ħlief jekk din il-persuna ma tkunx tat segwitu għad-deċiżjoni f’dan it-terminu.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Cour administrative (il-Qorti Amministrattiva) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d‑domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Il-punt (a) tal-Artikolu 20(2) tad-Direttiva 2011/16 għandu jiġi interpretat fis-sens li talba għal skambju ta’ informazzjoni fformulata minn awtorità ta’ Stat Membru li jagħmel it-talba li tiddefinixxi l-persuni taxxabbli li hemm riferiment għalihom fit-talba għal skambju abbażi tas-sempliċi status tagħhom ta’ azzjonisti u ta’ benefiċjarji ekonomiċi ta’ persuna ġuridika, mingħajr ma dawn il-persuni taxxabbli jkunu ġew, minn qabel, identifikati bl-isem u individwalment min-naħa tal-awtorità li tagħmel it-talba, hija konformi mar-rekwiżiti ta’ identifikazzjoni stabbiliti minn din id-dispożizzjoni?
2)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, l-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 5 tal-istess direttiva għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-osservanza tal-istandard tar-rilevanza prevedibbli timplika li l-awtorità tal-Istat Membru li jagħmel it-talba, sabiex tistabbilixxi l-assenza ta’ tiftix ta’ informazzjoni (‘fishing expedition’) minkejja n-nuqqas ta’ identifikazzjoni individwali tal-persuni taxxabbli kkonċernati, tkun tista’ tagħti spjegazzjonijiet ċari u suffiċjenti li juru li hija qed twettaq investigazzjoni mmirata rigward grupp limitat ta’ persuni u mhux sempliċi investigazzjoni ta’ sorveljanza fiskali ġenerali u li din l-investigazzjoni hija ġġustifikata b’suspetti bbażati fuq nuqqas ta’ osservanza ta’ obbligu legali speċifiku?
3)
L-Artikolu 47 tal-[Karta] għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta
–
individwu li ġiet imposta fuqu, mill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru rikjest, sanzjoni amministrattiva pekunjarja għal nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni amministrattiva li tordnah jipproduċi informazzjoni fil-kuntest ta’ skambju bejn amministrazzjonijiet fiskali nazzjonali taħt id-Direttiva 2011/16, li ma tistax tkun is-suġġett ta’ rikors kontenzjuż skont id-dritt nazzjonali tal-Istat Membru rikjest, ikun ikkontesta l-legalità ta’ din id-deċiżjoni b’mod inċidentali fil-kuntest ta’ rikors kontenzjuż dirett kontra s-sanzjoni pekunjarja u
–
ikun kiseb għarfien tal-informazzjoni minima stabbilita mill-Artikolu 20(2) tad-Direttiva 2011/16 biss matul il-proċedura ġudizzjarja mibdija wara r-rikors kontenzjuż tiegħu kontra l-imsemmija sanzjoni,
huwa għandu jingħata, wara r-rikonoxximent definittiv, b’mod inċidentali, tal-validità tad-deċiżjoni ta’ ordni u dik ta’ ffissar ta’ multa maħruġa kontrih, terminu sospensiv għall-ħlas tal-multa sabiex ikun jista’ jikkonforma ruħu, wara li jkun kiseb għarfien tal-elementi marbuta mar-rilevanza prevedibbli kkonfermata b’mod definittiv mill-qorti kompetenti, mad-deċiżjoni ta’ ordni?”
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑15 ta’ Jannar 2020, il-proċedura ġiet sospiża f’din il-kawża, skont l-Artikolu 55(1)(b) tar-Regoli tal‑Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, sal-għoti tas-sentenza fil-Kawżi magħquda C‑245/19 u C‑246/19, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni).
Is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni) (
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
), ġiet innotifikata lill-qorti tar-rinviju f’din il‑proċedura sabiex tivverifika jekk dik il-qorti xtaqitx iżżomm it-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari. Permezz ta’ ittra tas‑16 ta’ Novembru 2020, li waslet fir‑Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis‑17 ta’ Novembru 2020, l-imsemmija qorti informat lill-Qorti tal-Ġustizzja li xtaqet iżżomm din it-talba. Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad‑19 ta’ Novembru 2020, it‑tkomplija ta’ din il-proċedura ġiet b’hekk deċiża.
Fit‑2 ta’ Frar 2021, il-partijiet fil-kawża prinċipali u l-partijiet interessati l-oħra msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ġew mistiedna jwieġbu għal ċerti mistoqsijiet bil-miktub, skont l-Artikolu 61(1) tar-Regoli tal-Proċedura. Il-konvenuta fil-kawża prinċipali, il-Gvern Lussemburgiż, l-Irlanda, il-Gvern Grieg, Spanjol, Franċiż, Taljan, Pollakk u Finlandiż kif ukoll il-Kummissjoni, irrispondew għal dawn il-mistoqsijiet.
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
Permezz tal-ewwel u tat-tieni domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1(1), l‑Artikolu 5 u l-Artikolu 20(2) tad-Direttiva 2011/16 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li talba għal informazzjoni għandha titqies li tirrigwarda informazzjoni li ma tidhirx, b’mod manifest, nieqsa minn kull rilevanza prevedibbli, meta l-persuni li jkunu s-suġġett ta’ eżami jew ta’ investigazzjoni fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni ma jkunux identifikati b’isimhom u individwalment minn din it‑talba, iżda li l-awtorità li tagħmel it-talba tistabbilixxi, abbażi ta’ spjegazzjonijiet ċari u suffiċjenti, li hija qiegħda twettaq investigazzjoni mmirata rigward grupp limitat ta’ persuni, iġġustifikata b’suspetti bbażati fuq nuqqas ta’ osservanza ta’ obbligu legali speċifiku.
Sabiex tingħata risposta għal dawn id-domandi, għandu, fl-ewwel lok, jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li jirriżulta mill-Artikolu 1(1) u mill-Artikolu 5 tad-Direttiva 2011/16 li r-rilevanza prevedibbli tal-informazzjoni mitluba minn Stat Membru lil Stat Membru ieħor tikkostitwixxi rekwiżit li kull talba għal informazzjoni għandha tissodisfa sabiex jiskatta l-obbligu tal-Istat Membru rikjest li jeħtieġlu li jottempra ruħu ma’ dik it-talba u, fl-istess ħin, kundizzjoni ta’ legalità tad-deċiżjoni li tordna l-għoti ta’ informazzjoni indirizzat minn dan l-Istat Membru lil persuna li għandha din l-informazzjoni u tal-miżura ta’ sanzjoni imposta fuq din tal-aħħar għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din id-deċiżjoni (ara, f’dan is-sens, sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punt
).
F’dan ir-rigward, jirriżulta mill-premessa 9 tad-Direttiva 2011/16 li l-għan ta’ din il-kundizzjoni ta’ rilevanza prevedibbli ta’ informazzjoni mitluba hi li tippermetti lill-awtorità li tagħmel it-talba titlob u tikseb l-informazzjoni kollha li hija tista’ raġonevolment tqis li ser tkun rilevanti għall-finijiet tal-investigazzjoni tagħha, mingħajr madankollu ma tawtorizzaha tmur lil hinn b’mod manifest il-kuntest tagħha, jew timponi oneru eċċessiv fuq l-awtorità rikjesta (ara, f’dan is-sens, is‑sentenzi tas-16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punt
, kif ukoll tas-6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat‑tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
).
Inkunsiderazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet fiskali stabbilit mid-Direttiva 2011/16, li, kif jirriżulta mill-premessi 2, 6 u 8 tagħha, huwa bbażat fuq regoli intiżi li jistabbilixxu fiduċja bejn l-Istati Membri, li jippermettu kooperazzjoni effikaċi u rapida, l-awtorità rikjesta għandha bħala prinċipju, tafda lill-awtorità li tagħmel it-talba u tippreżumi li t-talba għal informazzjoni mibgħuta lilha tkun kemm konformi mad-dritt nazzjonali tal‑awtorità li tagħmel it-talba u neċessarja għall-ħtiġijiet tal-investigazzjoni tagħha. Fi kwalunkwe każ, l-awtorità rikjesta ma tistax tissostitwixxi l‑evalwazzjoni tagħha tal-utilità eventwali tal-informazzjoni mitluba għal dik tal‑awtorità li tagħmel it-talba (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punt
).
Għalkemm l-awtorità li tagħmel it-talba, li hija inkarigata mill-investigazzjoni li twassal għat-talba għal informazzjoni, għandha, għalhekk, marġni ta’ diskrezzjoni sabiex, skont iċ-ċirkustanzi tal-kawża, tevalwa r-rilevanza prevedibbli tal‑informazzjoni mitluba, madankollu hija ma tistax titlob lill-awtorità rikjesta informazzjoni li ma hija ta’ ebda rilevanza għal din l-investigazzjoni (ara, f’dan is‑sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
B’hekk, l-informazzjoni li tintalab għall-finijiet ta’ tali tiftix ta’ informazzjoni (“fishing expedition”), kif imsemmija fil-premessa 9 tad-Direttiva 2011/16, ma tistax, fi kwalunkwe każ, titqies li hija “prevedibbilment rilevanti”, fis-sens tal‑Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punti
u
).
L-awtorità rikjesta għandha, għalhekk, tivverifika li l-motivazzjoni għat-talba għal informazzjoni li ntbagħtitilha mill-awtorità li tagħmel it-talba hija suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit li l-informazzjoni inkwistjoni ma tidhirx prevedibbilment irrilevanti fir-rigward tal-identità tal-persuna taxxabbli kkonċernata mill‑investigazzjoni li wasslet għal din it-talba, fir-rigward tal-ħtiġijiet ta’ tali investigazzjoni u, fil-każ li jkun neċessarju tinkiseb l-informazzjoni inkwistjoni mingħand persuna li jkollha din l-informazzjoni, fir-rigward tal-identità ta’ din tal‑aħħar (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, jirriżulta mill-premessa 9 tad-Direttiva 2011/16 li, fost l‑elementi rilevanti għall-finijiet ta’ dan l-istħarriġ li l-awtorità li tagħmel it-talba hija obbligata twettaq hemm b’mod partikolari dawk imsemmija fil-punti (a) u (b) tal-Artikolu 20(2) ta’ din id-direttiva, jiġifieri l-identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni u l-għan fiskali tal-informazzjoni mitluba (ara, f’dan is-sens, sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punt
).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu għalhekk jitqies li jirriżulta minn qari flimkien tal‑Artikolu 1(1), tal-Artikolu 5 u tal-punt (a) tal-Artikolu 20(2) tad‑Direttiva 2011/16, kif interpretati mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja mfakkra fil-punti 41 sa 47 ta’ din is-sentenza, li l-indikazzjoni tal-“identità tal‑persuna taħt eżami jew investigazzjoni”, fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni, tikkostitwixxi waħda mill-elementi li l-motivazzjoni tat-talba għal informazzjoni għandha neċessarjament tinkludi sabiex tippermetti lill-awtorità rikjesta tistabbilixxi li l-informazzjoni mitluba ma tidhirx prevedibbilment irrilevanti u, kif ukoll, sabiex jiskatta l-obbligu tal-Istat Membru rikjest li jeħtieġlu li jottempra ruħu ma’ din it-talba.
Fit-tieni lok, għandu jiġi rrilevat li l-punt (a) tal-Artikolu 20(2) tad‑Direttiva 2011/16 ma jagħmel ebda riferiment għad-drittijiet nazzjonali fir‑rigward tat-tifsira li għandha tiġi adottata għal kunċett ta’ “identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni”.
Għalhekk, dan il-kunċett għandu jiġi kkunsidrat bħala kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni, li għandu jiġi interpretat b’mod uniformi fit-territorju ta’ din tal-aħħar, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, iżda wkoll il-kuntest li minnu tifforma parti u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti (ara, f’dan is-sens, sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, Il‑Venezwela vs Il‑Kunsill, (Inċidenza għal Stat terz),
C‑872/19 P
,
EU:C:2021:507
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward, qabel kollox, tal-formulazzjoni tal-punt (a) tal-Artikolu 20(2) tad‑Direttiva 2011/16, għandu jiġi rrilevat li l-kelma “identità” tindika, fis-sens komuni tagħha, id-data kollha li tippermetti li persuna tiġi individwalizzata mingħajr ma tiġi ridotta għall-identifikazzjoni individwali tagħha permezz ta’ isimha, kif essenzjalment qieset l-Avukata Ġenerali fil-punti 46 u 47 tal‑konklużjonijiet tagħha.
Fir-rigward, sussegwentement, tal-kuntest li fih tinsab l-imsemmija dispożizzjoni, għandu, minn naħa, jiġi enfasizzat li l-punt 11 tal-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva jiddefinixxi l-kelma “persuna” b’mod wiesa’, sa fejn hija tirreferi mhux biss għall‑persuni fiżiċi, iżda wkoll għall-persuni ġuridiċi, l-assoċjazzjonijiet ta’ persuni li lilhom hija rrikonoxxuta l-kapaċità li jwettqu atti ġuridiċi, jew anki kull kostruzzjoni ġuridika oħra tkun xi tkun in-natura u l-forma tagħha, li għandha jew ma għandhiex personalità ġuridika.
Għaldaqstant, din id-definizzjoni tinkludi wkoll grupp ta’ persuni ġuridiċi li l‑identità tagħhom ma tistax tiġi stabbilita abbażi ta’ data personali bħal dik li tirrigwarda l-istat ċivili ta’ persuna fiżika. Għall-finijiet tal-verifikazzjoni tal‑element relatat mal-identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 46 u 47 ta’ din is-sentenza, dawn il-persuni għandhom, għaldaqstant, ikunu jistgħu jiġu identifikati permezz ta’ numru ta’ karatteristiċi distintivi ta’ natura fattwali u ġuridika.
Min-naħa l-oħra, għandu jitfakkar li, konformement mal-premessa 9 tad‑Direttiva 2011/16, peress li l-istandard ta’ “rilevanza prevedibbli” tal‑informazzjoni mitluba huwa maħsub biex jipprovdi għall-iskambju ta’ informazzjoni fi kwistjonijiet ta’ taxxa sa fejn hu possibbli, ir-regoli proċedurali stabbiliti fl-Artikolu 20 ta’ din id-direttiva għandhom jiġu interpretati b’mod liberali sabiex ma jfixklux l-iskambju effettiv ta’ informazzjoni.
Konsegwentement, ir-rekwiżit, imsemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 20(2) tal‑imsemmija direttiva, li jiġu pprovduti, fit-talba għal informazzjoni, elementi ta’ motivazzjoni dwar l-identità tal-persuni li jkunu s-suġġett ta’ eżami jew ta’ investigazzjoni għandu, huwa wkoll, jiġi interpretat b’mod liberali, fis-sens li ma jeżiġix neċessarjament identifikazzjoni individwali u tal-isem ta’ dawn il-persuni.
Fir-rigward, fl-aħħar lok, tal-għanijiet tad-Direttiva 2011/16, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-għan tal-ġlieda kontra l-frodi u l-evażjoni fiskali internazzjonali mfittxija minn din id-direttiva huwa rifless b’mod partikolari, fl-Artikoli 5 sa 7 tagħha, permezz tal-istabbiliment ta’ proċedura ta’ skambju ta’ informazzjoni fuq talba li tippermetti lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jikkooperaw b’mod effikaċi u b’mod rapidu bejniethom, bil-għan li jiġbru informazzjoni fil-kuntest ta’ investigazzjonijiet li jikkonċernaw lil persuni taxxabbli partikolari (ara, f’dan is‑sens, sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Għal dan il-għan, l-imsemmija direttiva tiddikjara, fil-premessa 7 tagħha, li hi tibni fuq il-kisbiet tad-Direttiva 77/799/KEE billi tipprevedi regoli iktar ċari u iktar preċiżi li jirregolaw il-kooperazzjoni amministrattiva fost l-Istati Membri fejn meħtieġ, sabiex tkun stabbilita portata usa’ ta’ kooperazzjoni amministrattiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punt
). B’mod partikolari, minn din il-premessa jirriżulta li dawn ir-regoli għandhom b’mod partikolari jippermettu li jiġu koperti l-persuni ġuridiċi u fiżiċi kollha fl-Unjoni, b’kont meħud tal-firxa dejjem tiżdied ta’ arranġamenti legali li jistgħu jiġu stabbiliti mill-persuni taxxabbli fl-Istati Membri.
Issa, kif irrilevat, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punt 52 tal-konklużjonijiet tagħha, fid-dawl tal-kumplessità dejjem tiżdied tal-arranġamenti finanzjarji u legali eżistenti, interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni”, li twassal għall-projbizzjoni ta’ kull talba għal informazzjoni li ma tirrigwardax persuni li b’isimhom u individwalment ġew identifikati mill‑awtorità li tagħmel it-talba, tirriskja li ċċaħħad l-istrument ta’ kooperazzjoni li tikkostitwixxi t-talba għal informazzjoni mill-effettività tagħha u għalhekk tmur kontra l-għan ta’ ġlieda kontra l-frodi u l-evażjoni fiskali internazzjonali li dan l‑istrument jipprova jikseb.
Fil-fatt, tali interpretazzjoni twassal sabiex tiġi pprojbita kull talba għal informazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li għandha bħala għan, fil-kuntest ta’ investigazzjoni fiskali li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha huwa diġà ddeterminat mill-awtorità li tagħmel it-talba, li tindividwalizza, bl-għajnuna ta’ sett komuni ta’ kwalitajiet jew ta’ karatteristiċi li jiddistingwuhom, il-membri ta’ grupp limitat ta’ persuni ssuspettati li wettqu l-allegat ksur jew l-allegata ommissjoni.
Issa, għandu jitfakkar, f’dan ir-rigward, li t-talba għal informazzjoni, bħal fil-każ tad-deċiżjoni li tordna l-komunikazzjoni ta’ informazzjoni, isseħħ matul il-fażi preliminari ta’ dan l-eżami jew ta’ din l-investigazzjoni, li l-għan tagħha huwa li tiġbor informazzjoni li l-awtorità li tagħmel it-talba ma għandhiex, ipotetikament, konoxxenza preċiża u kompleta tagħha (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil‑qasam tat-tassazzjoni) (
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
).
Għaldaqstant, minn interpretazzjoni letterali, kuntestwali u teleoloġika tal-kunċett ta’ “identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni”, fis-sens tal-punt (a) tal‑Artikolu 20(2) tad-Direttiva 2011/16 jirriżulta li dan il-kunċett jinkludi mhux biss l-isem u d-data personali l-oħra, iżda wkoll numru ta’ kwalitajiet jew ta’ karatteristiċi distintivi li jippermettu li tiġi identifikata l-persuna jew il-persuni li huma s-suġġett ta’ dan l-eżami jew ta’ din l-investigazzjoni.
Minn dan isegwi li l-indikazzjoni tal-“identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, bħala element li l-motivazzjoni tat-talba għal informazzjoni għandha neċessarjament tinkludi sabiex tippermetti lill-awtorità rikjesta tistabbilixxi li l-informazzjoni mitluba ma tidhirx prevedibbilment irrilevanti, fis-sens tal-punt 48 ta’ din is-sentenza, tista’ tirrigwarda mhux biss persuni li b’isimhom u individwalment ġew identifikati mill-awtorità li tagħmel it-talba, iżda wkoll grupp limitat ta’ persuni identifikabbli minħabba sett komuni ta’ kwalitajiet jew ta’ karatteristiċi li jiddistingwuhom.
Madankollu, għandu jitfakkar li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ċċitata fil-punti 44 u 45 ta’ din is-sentenza jirriżulta, li l-awtorità li tagħmel it-talba, filwaqt li għandha marġni ta’ diskrezzjoni sabiex tevalwa r-rilevanza prevedibbli tal-informazzjoni mitluba, ma tistax madankollu titlob lill-awtorità rikjesta informazzjoni għall-finijiet ta’ tali tiftix ta’ informazzjoni (“fishing expedition”), kif imsemmija fil-premessa 9 tad-Direttiva 2011/16, peress li din l-informazzjoni ma tistax titqies li hija “prevedibbilment rilevanti” fis-sens tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva.
Għalhekk, fir-rigward ta’ talba għal informazzjoni li ma tirrigwardax persuni identifikati b’isimhom u individwalment, għandhom jiġu ppreċiżati, fit-tielet lok, l-elementi li l-awtorità li tagħmel it-talba għandha tipprovdi lill-awtorità rikjesta sabiex tkun tista’ tistabbilixxi li l-informazzjoni ma hijiex mitluba għall-finijiet ta’ tali tiftix ta’ informazzjoni (“fishing expedition”) u, għaldaqstant, ma tidhirx prevedibbilment irrilevanti, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 46 ta’ din is‑sentenza. Fil-fatt, kif, essenzjalment, irrilevat ukoll l-Avukata Ġenerali fil‑punt 54 tal-konklużjonijiet tagħha, ir-riskju ta’ tiftix ta’ informazzjoni (“fishing expedition”) huwa partikolarment għoli meta t-talba għal informazzjoni tikkonċerna grupp ta’ persuni taxxabbli mhux identifikati b’isimhom u individwalment.
F’dan ir-rigward, hemm lok, qabel kollox, li jitfakkar li mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 47 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-elementi ta’ motivazzjoni relatati mal‑“identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni”, fis-sens tal-punt (a) tal‑Artikolu 20(2) tad-Direttiva 2011/16, jiżdiedu ma’ dawk relatati mal-għan fiskali ta’ din it-talba, fis-sens tal-punt (b) tal-Artikolu 20(2) ta’ din id-direttiva.
Sussegwentement, minn qari flimkien tal-premessa 9 u tal-Artikolu 20 tad‑Direttiva 2011/16, kif interpretati mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ċċitata fil-punti 42 sa 45 ta’ din is-sentenza, jirriżulta li awtorità li tagħmel it-talba ma tistax titlob informazzjoni li tmur lil hinn b’mod manifest mill-kuntest tal‑investigazzjoni fiskali mmexxija minnha u lanqas timponi oneru eċċessiv fuq l‑awtorità rikjesta.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies, kif irrilevat ukoll, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punti 58 sa 62 tal-konklużjonijiet tagħha, li l-awtorità li tagħmel it‑talba għandha, fl-ewwel lok, tipprovdi deskrizzjoni kemm jista’ ikun iddettaljata u kompleta tal-grupp ta’ persuni taxxabbli li jkunu s-suġġett ta’ eżami jew ta’ investigazzjoni, billi tippreċiża s-sett komuni ta’ kwalitajiet jew ta’ karatteristiċi distintivi tal-persuni li jagħmlu parti minnu b’mod li tippermetti lill-awtorità rikjesta tipproċedi għall-identifikazzjoni tagħhom, fit-tieni lok, li tispjega l-obbligi fiskali speċifiċi li huma imposti fuq dawn il-persuni u, fit-tielet lok, li tesponi r‑raġunijiet li għalihom l-imsemmija persuni huma ssuspettati li wettqu l-allegati ommissjonijiet jew l-allegat ksur li huma jew huwa s-suġġett tal-eżami jew tal‑investigazzjoni.
F’dan il-każ, kif irrilevat ukoll l-Avukata Ġenerali fil-punt 64 tal-konklużjonijiet tagħha, il-motivazzjoni tat-talba għal informazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kif tirriżulta mill-espożizzjoni tal-fatti li tinsab fid-deċiżjoni tar-rinviju u mqassra fil-punt 17 ta’ din is-sentenza, tidher li tissodisfa r-rekwiżiti esposti fil‑punt preċedenti ta’ din is-sentenza, fatt li, madankollu, għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju, fil-kuntest ta’ evalwazzjoni globali tal-kontenut ta’ din it‑talba.
Fl-aħħar lok, għandu jingħad ukoll li din l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2011/16 tikkorrispondi għal dik tal-kunċett ta’ “rilevanza prevedibbli” tal-informazzjoni mitluba, użata għall-Artikolu 26(1) tal-Mudell ta’ Konvenzjoni dwar it-Taxxa tal-OECD dwar id-dħul u l-kapital, kif tirriżulta mill‑kummentarju relatat ma’ dan l-artikolu adottat mill-Kunsill tal-OECD fis‑17 ta’ Lulju 2012.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà osservat li l-kunċett ta’ “rilevanza prevedibbli” tal-informazzjoni mitluba msemmi b’mod partikolari fil-premessa 9 tad‑Direttiva 2011/16, jirrifletti dak użat fl-Artikolu 26(1) ta’ dan il-Mudell ta’ Konvenzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punt
).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-punti 5.1 u 5.2 tal-kummentarju relatat mal-Artikolu 26 tal-imsemmi Mudell ta’ Konvenzjoni dwar it-Taxxa jindikaw li “talba għal informazzjoni ma tikkostitwixxix tiftix ta’ informazzjoni (“fishing expedition”) sempliċement minħabba li ma tinkludix l-isem jew l-indirizz (jew it‑tnejn) tal-persuna taxxabbli li lilha jirrigwarda l-eżami jew tirrigwarda l‑investigazzjoni”, sakemm l-Istat li jagħmel it-talba jinkludi f’din it-talba “iktar informazzjoni li tippermetti li l-persuna taxxabbli tiġi identifikata”. Barra minn hekk, dawn il-punti jispeċifikaw li l-kundizzjoni ta’ rilevanza prevedibbli tal‑informazzjoni mitluba tista’ tiġi ssodisfatta wkoll f’“każijiet li jikkonċernaw lil diversi persuni taxxabbli (kemm jekk ikunu identifikati permezz ta’ isimhom jew permezz ta’ mezz ieħor)”.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel u għat‑tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 1(1), l-Artikolu 5 u l-Artikolu 20(2) tad-Direttiva 2011/16 għandhom jiġu interpretati fis-sens li talba għal informazzjoni għandha titqies li tirrigwarda informazzjoni li ma tidhirx, b’mod manifest, nieqsa minn kull rilevanza prevedibbli, meta l-persuni li jkunu s-suġġett ta’ eżami jew ta’ investigazzjoni fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni ma jkunux identifikati b’isimhom u individwalment minn din it-talba, iżda li l-awtorità li tagħmel it-talba tistabbilixxi, abbażi ta’ spjegazzjonijiet ċari u suffiċjenti, li hija qiegħda twettaq investigazzjoni mmirata rigward grupp limitat ta’ persuni, iġġustifikata b’suspetti bbażati fuq nuqqas ta’ osservanza ta’ obbligu legali speċifiku.
Fuq it-tielet domanda
Fuq il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Gvern Lussemburgiż jikkontesta b’mod impliċitu l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal‑Ġustizzja sabiex tieħu konjizzjoni tat-tielet domanda. Dan il-gvern essenzjalment isostni li din id-domanda tirrigwarda aspetti li purament jikkonċernaw l-ordinament intern, li għandhom jiġu sottomessi għall‑applikazzjoni ta’ regoli proċedurali nazzjonali fis-seħħ fiż-żmien inkwistjoni u li, konsegwentement, ma għandhom ebda rabta mad-dritt tal-Unjoni. Issa, peress li l-Artikolu 47 tal-Karta jista’ jiġi applikat għal tilwima nazzjonali biss jekk din tal-aħħar ikollha rabta suffiċjenti mad-dritt tal-Unjoni, l-imsemmija kwistjoni ma taqax taħt il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014, sa fejn tispeċifika l-modalitajiet tal-proċedura ta’ skambju ta’ informazzjoni fuq talba stabbilita bid-Direttiva 2011/16, u b’mod partikolari dawk dwar l-eżekuzzjoni u l‑eżami tal-legalità tad-deċiżjonijiet ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni u ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni adottati sabiex jiggarantixxu l-funzjonament tajjeb ta’ din il-proċedura, tikkostitwixxi implimentazzjoni ta’ din id-direttiva u, għaldaqstant, taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punti
sa
, kif ukoll tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punti
u
).
Minn dan isegwi li l-Artikolu 47 tal-Karta huwa applikabbli, konformement mal‑Artikolu 51(1) tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punti
u
, kif ukoll tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
) u li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tat-tielet domanda.
Fuq l-ammissibbiltà
Il-Gvern Lussemburgiż jesprimi wkoll dubji dwar l-ammissibbiltà tat-tielet domanda. Minn naħa, huwa jikkunsidra li għalkemm, skont l-Artikolu 6(1) tal‑Liġi tat‑25 ta’ Novembru 2014, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali, il-persuna fil-pussess ta’ informazzjoni kellha biss dritt għal rimedju kontra d-deċiżjoni ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza tad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni, il-Liġi tal‑1 ta’ Marzu 2019 introduċiet rikors għal annullament kontra din l-aħħar deċiżjoni.
Issa, peress li l-Liġi tal‑1 ta’ Marzu 2019 tipprevedi regoli proċedurali, hija għandha tapplika għas-sitwazzjonijiet pendenti mid-data tad-dħul fis-seħħ tagħha. Konsegwentement, sa fejn din il-liġi hija applikabbli għall-kawża prinċipali, it‑tielet domanda ma hijiex rilevanti għas-soluzzjoni ta’ din il-kawża, peress li l‑persuna fil-pussess ta’ informazzjoni issa jkollha, skont l-imsemmija liġi, id-dritt li tippreżenta rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni sabiex tikkontesta direttament il-legalità tagħha.
Min-naħa l-oħra, dan il-gvern isostni li, f’dan il-każ, il-kumpannija fil-pussess ta’ informazzjoni kellha, anki taħt il-Liġi tal‑25 ta’ Novembru 2014, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali, dritt għal rimedju effettiv li jippermettilha tikkontesta l-legalità tad-deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018 permezz ta’ mezz dirett.
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punt 19 ta’ din is-sentenza, din il-kumpannija, b’mod parallel mar-rikors kontra d-deċiżjoni ta’ sanzjoni tas‑6 ta’ Awwissu 2018, ippreżentat rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni tad-Direttur tal‑Amministrazzjoni tat-Taxxi Diretti li tiddikjara inammissibbli l-azzjoni legali formali li hija kienet ressqet kontra d-deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018. Dan ir-rikors għal annullament, li huwa stabbilit li ma kellux effett sospensiv ta’ din l‑aħħar deċiżjoni, huwa attwalment pendenti quddiem it-tribunal administratif (it‑Tribunal Amministrattiv), li ddeċieda li jissospendi l-proċeduri sakemm tingħata r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi preliminari magħmula f’din il-kawża.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal‑Ġustizzja jirriżulta li, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn din tal-aħħar u l-qrati nazzjonali, stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha titressaq it-tilwima u li għandha tagħti d-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, sakemm id-domandi magħmula jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad‑dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta tagħti deċiżjoni (sentenza tat‑18 ta’ Mejju 2021, Asociaţia Forumul Judecătorilor Din România et,
C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 u C‑397/19
,
EU:C:2021:393
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li d-domandi dwar id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss jekk ikun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma jkollha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex punti ta’ fatti u ta’ liġi neċessarji sabiex tagħti risposta b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tat‑18 ta’ Mejju 2021, Asociaţia Forumul Judecătorilor Din România et,
C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 u C‑397/19
,
EU:C:2021:393
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
B’mod partikolari, kif jirriżulta mill-kliem stess tal-Artikolu 267 TFUE, id‑deċiżjoni preliminari mitluba għandha tkun “meħtieġa” sabiex tippermetti li l‑qrati tar-rinviju “ikunu jistgħu jagħtu s-sentenza” fil-kawża li jkunu aditi biha. Għalhekk, il-proċedura għal deċiżjoni preliminari tippreżumi, b’mod partikolari, li tilwima tkun effettivament pendenti quddiem il-qrati nazzjonali, li fil-kuntest tagħha huma jintalbu jagħtu deċiżjoni li tista’ tieħu inkunsiderazzjoni d-deċiżjoni preliminari (sentenza tat‑18 ta’ Mejju 2021, Asociaţia Forumul Judecătorilor Din România et,
C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 u C‑397/19
,
EU:C:2021:393
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, fir-rigward, minn naħa, ta’ mezz ta’ rimedju dirett kontra d‑deċiżjonijiet ta’ ordnijiet għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni stabbilit mil‑Liġi tal‑1 ta’ Marzu 2019, għandu jiġi kkonstatat li, kif tirrileva l-qorti tar‑rinviju fit-tweġiba tagħha dwar iż-żamma ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari, din il-liġi ma hijiex applikabbli għall-kawża prinċipali. Fil-fatt, din il‑kawża tippreċedi d-dħul fis-seħħ tagħha u toriġina minn rikors imressaq mhux kontra deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni, iżda kontra deċiżjoni ulterjuri ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni.
Fir-rigward, min-naħa l-oħra, tar-rikors għal annullament imsemmi fil-punt 79 ta’ din is-sentenza, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li, kif jindika l-Gvern Lussemburgiż stess fit-tweġiba bil-miktub tiegħu għall-mistoqsijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja, dan ir-rikors għal annullament, jekk jitqies ammissibbli, isir fi kwalunkwe każ mingħajr għan wara l-eventwali rikonoxximent definittiv, b’mod inċidentali, tal‑legalità tad-deċiżjoni ta’ ordni tat‑28 ta’ Frar 2018 u d-deċiżjoni ta’ sanzjoni tas‑6 ta’ Awwissu 2018 fl-eżitu tal-kawża prinċipali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għat-tielet domanda tibqa’ rilevanti u neċessarja għas-soluzzjoni tal-kawża mressqa quddiem il-qorti tar-rinviju, fis-sens tal‑ġurisprudenza mfakkra fil-punti 80 sa 82 ta’ din is-sentenza, b’tali mod li din id-domanda hija ammissibbli.
Fuq il-mertu
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 47 tal-Karta għandux jiġi interpretat fis-sens li persuna fil-pussess ta’ informazzjoni, li:
–
ġiet imposta fuqha sanzjoni amministrattiva pekunjarja għal nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni fil‑kuntest ta’ skambju bejn amministrazzjonijiet fiskali nazzjonali taħt id‑Direttiva 2011/16, li ma tistax tkun is-suġġett ta’ rikors kontenzjuż skont id‑dritt nazzjonali tal-Istat Membru rikjest, u
–
li tkun ikkontestat il-legalità ta’ din id-deċiżjoni b’mod inċidentali fil-kuntest ta’ rikors kontenzjuż dirett kontra d-deċiżjoni ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni, b’hekk ukoll tkun kisbet għarfien tal-informazzjoni minima imsemmija fl-Artikolu 20(2) ta’ din id-direttiva matul il-proċedura ġudizzjarja relatata ma’ dan ir-rikors,
għandha tingħata, wara r-rikonoxximent definittiv tal-legalità tal-imsemmija deċiżjonijiet maħruġa kontra tagħha, terminu sospensiv għall-ħlas tas-sanzjoni sabiex tkun tista’ tikkonforma ruħha, wara li tkun kisbet għarfien tal-elementi marbuta mar-rilevanza prevedibbli tal-informazzjoni mitluba b’mod definittiv mill-qorti kompetenti, mad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni.
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu, fl-ewwel lok, jiġi rrilevat li mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-protezzjoni tal‑persuni, kemm fiżiċi kif ukoll ġuridiċi, kontra interventi tas-setgħa pubblika fl‑isfera ta’ attività privata tagħhom li jkunu arbitrarji jew sproporzjonati, tikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni. Madankollu, din il‑protezzjoni tista’ tiġi invokata minn persuna ġuridika, bħala dritt iggarantit mid‑dritt tal-Unjoni fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta, bil‑għan li tikkontesta, permezz ta’ azzjoni ġudizzjarja, att li jikkawżalha preġudizzju bħalma hija deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni jew deċiżjoni ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li persuna ġuridika li lilha l-awtorità nazzjonali kompetenti tkun indirizzat dawn id-deċiżjonijiet, bħall-konvenuta fil-kawża prinċipali, għandha tiġi rrikonoxxuta l-benefiċċju tad-dritt għal rimedju effettiv iggarantit mill-Artikolu 47 tal-Karta fil-preżenza ta’ dawn id-deċiżjonijiet, fejn l-eżerċizzju ma jistax jiġi limitat, mill-Istati Membri, jekk il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 52(1) tal‑Karta jkunu ssodisfatti (ara, f’dan is-sens, sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil‑qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punti
,
u
).
Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-qorti nazzjonali, adita b’rikors kontra s-sanzjoni amministrattiva pekunjarja imposta fuq il-persuna li tista’ tkun suġġetta għal miżuri amministrattivi għal nuqqas ta’ osservanza tad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni għandha teżamina l-legalità ta’ din tal-aħħar sabiex tissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 47 tal-Karta. Konsegwentement, persuna li tista’ tkun suġġetta għal miżuri amministrattivi li tiġi imposta fuqha sanzjoni pekunjarja għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni li tobbligaha tipprovdi informazzjoni fil-kuntest ta’ skambju bejn amministrazzjonijiet fiskali nazzjonali skont id-Direttiva 2011/16 għandha dritt li tikkontesta l-legalità ta’ din id-deċiżjoni (sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punti
u
).
F’dan il-kuntest, minn naħa, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju ggarantit mill-Artikolu 47 tal-Karta teżiġi li l-motivazzjoni pprovduta mill-awtorità li tagħmel it-talba tqiegħed lill-qorti nazzjonali f’pożizzjoni li teżerċita l-istħarriġ tal-legalità tat-talba għal informazzjoni. Fid-dawl tas-setgħa diskrezzjonali li għandha l-awtorità li tagħmel it-talba fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 42 u 44 ta’ din is-sentenza, l-limiti applikabbli għall-istħarriġ tal-awtorità rikjesta, stabbiliti fil-punti 43 u 46 ta’ din is-sentenza, japplikaw bl‑istess mod għall-istħarriġ tal-qorti. Għalhekk, il-qorti għandha tivverifika biss jekk id-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni hijiex ibbażata fuq talba suffiċjentement motivata tal-awtorità li tagħmel it-talba fir-rigward ta’ informazzjoni li ma tidhirx, b’mod manifest, nieqsa minn kwalunkwe rilevanza prevedibbli, fid-dawl tal-elementi msemmija fl-Artikolu 20(2) tad‑Direttiva 2011/16, dwar l-identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni u l-għan fiskali tal-informazzjoni mitluba (ara f’dan is-sens, sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punti
sa
).
Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li għalkemm, sabiex il-qorti tal‑Istat Membru rikjest tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha, huwa importanti li hija tkun tista’ jkollha aċċess għat-talba għal informazzjoni trażmessa mill-Istat Membru li jagħmel it-talba lill-Istat Membru rikjest, ma huwiex neċessarju għall-persuna li tista’ tkun suġġetta għal miżuri amministrattivi kkonċernata, sabiex ikollha smigħ xieraq dwar ir-rekwiżit ta’ rilevanza prevedibbli ta’ informazzjoni mitluba, li jkollha aċċess għat-talba għal informazzjoni sħiħa. Għal dan il-fini, huwa suffiċjenti li hija jkollha aċċess, fil‑kuntest tar-rimedju ġudizzjarju tagħha kontra d-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni u dik ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni, għall-informazzjoni minima msemmija fl-Artikolu 20(2) tad‑Direttiva 2011/16, jiġifieri l-identità tal-persuna taħt eżami jew investigazzjoni u l-għan fiskali tal-informazzjoni mitluba (ara, f’dan is-sens, sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, punti
,
u
).
Madankollu għandu jiġi enfasizzat, f’dan ir-rigward, li l-effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju ggarantit mill-Artikolu 47 tal-Karta teżiġi li d-destinatarju ta’ deċiżjoni meħuda fil-konfront tiegħu minn awtorità amministrattiva jkun jista’ jkun jaf ir-raġunijiet li fuqhom din tkun ibbażata, jew minn qari tad-deċiżjoni stess, jew minn komunikazzjoni ta’ dawn ir-raġunijiet magħmula fuq talba tiegħu, bla ħsara għas-setgħa tal-qorti kompetenti li teżiġi li l-awtorità inkwistjoni tikkomunikahom, sabiex il-persuna kkonċernata tkun tista’ tiddefendi d-drittijiet tagħha fl-aħjar kundizzjonijiet possibbli u sabiex tkun tista’ tiddeċiedi b’għarfien sħiħ tal-fatti jekk ikunx utli li tersaq quddiem il-qorti kompetenti, kif ukoll sabiex din tal-aħħar tkun tista’ teżerċita b’mod sħiħ l-istħarriġ tal-legalità tad-deċiżjoni nazzjonali inkwistjoni (sentenza tal‑24 ta’ Novembru 2020, Minister van Buitenlandse Zaken,
C‑225/19 u C‑226/19
,
EU:C:2020:951
, punt
kif ukoll il‑ġurisprudenza ċċitata).
B’hekk, deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni għandha tkun ibbażata mhux biss fuq talba għal informazzjoni valida fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 41 sa 47 ta’ din is-sentenza, iżda wkoll debitament motivata, sabiex id-destinatarju ta’ din id-deċiżjoni jkun jista’ jifhem l-portata tagħha u tippermettilu jiddeċiedi jopponix id-deċiżjoni b’mezz ġudizzjarju.
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret ukoll li jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li l-kontenut essenzjali tad-dritt għal rimedju effettiv stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta jinkludi, fost elementi oħra, dak li jikkonsisti, għall-persuna li għandha dan id-dritt, f’li tkun tista’ jkollha aċċess għal qorti kompetenti sabiex tiżgura r-rispett tad-drittijiet li d-dritt tal-Unjoni jiggarantilha u, għal dan il-għan, sabiex teżamina l-kwistjonijiet kollha ta’ liġi u ta’ fatt rilevanti sabiex issolvi l-kawża li tkun tinsab adita biha, mingħajr ma tiġi mġiegħla tikser regola jew obbligu legali u tesponi ruħha għas-sanzjoni marbuta ma’ dan il-ksur (ara, f’dan is-sens, sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
).
Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat, fid-dawl tal-istess leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għall-kawża prinċipali, li, konformement ma’ din il‑leġiżlazzjoni, huwa biss jekk il-persuna destinatarja ta’ deċiżjoni li tordna l‑komunikazzjoni ta’ informazzjoni ma tosservax din id-deċiżjoni, minn naħa, u jekk sussegwentement tiġi imposta fuqha sanzjoni għal din ir-raġuni, min-naħa l‑oħra, li hija jkollha possibbiltà li tikkontesta b’mod inċidentali l-imsemmija deċiżjoni, fil-kuntest tal-azzjoni ġudizzjarja li tkun miftuħa għaliha kontra tali sanzjoni (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
).
B’hekk, fil-preżenza ta’ deċiżjoni li tordna l-komunikazzjoni ta’ informazzjoni li tkun arbitrarja jew sproporzjonata tali persuna ma tistax taċċedi għal qorti, sakemm ma tiksirx din id-deċiżjoni billi tirrifjuta li tikkonforma mal-ordni li hija tinkludi u b’hekk tesponi ruħha għas-sanzjoni marbuta man-nuqqas ta’ osservanza tagħha. Għaldaqstant, din il-persuna ma tistax titqies li tgawdi minn protezzjoni ġudizzjarja effettiva (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
).
Konsegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-imsemmija leġiżlazzjoni nazzjonali, sa fejn teskludi l-possibbiltà, għal persuna li għandha informazzjoni li lilha l-awtorità nazzjonali kompetenti tindirizza deċiżjoni li tordna l‑komunikazzjoni ta’ din l-informazzjoni, li tressaq azzjoni ġudizzjarja diretta kontra din id-deċiżjoni, ma tosservax il-kontenut essenzjali tad-dritt għal rimedju effettiv iggarantit mill-Artikolu 47 tal-Karta u, għaldaqstant, li l-Artikolu 52(1) tagħha jipprekludi tali leġiżlazzjoni (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Dritt għal azzjoni ġudizzjarja kontra talba għal informazzjoni fil‑qasam tat-tassazzjoni),
C‑245/19 u C‑246/19
,
EU:C:2020:795
, punt
).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex tiġi ggarantita l-effettività tal-kontenut essenzjali ta’ dan id-dritt f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, id-destinatarju tad‑deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni għandu, ladarba l‑legalità ta’ din id-deċiżjoni tkun eventwalment ikkonfermata mill-qorti kompetenti, jingħata l-possibbiltà li jikkonforma ruħu mal-imsemmija deċiżjoni fit-terminu inizjalment previst għal dan il-għan mid-dritt nazzjonali, mingħajr ma dan iwassal għaż-żamma tas-sanzjoni li huwa kellu jġarrab sabiex jeżerċita d-dritt tiegħu għal rimedju effettiv. Huwa biss jekk dan id-destinatarju ma jsegwix l‑istess deċiżjoni f’dan it-terminu li s-sanzjoni imposta ssir dovuta b’mod leġittimu.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 47 tal-Karta għandu jiġi interpretat fis-sens li persuna fil-pussess ta’ informazzjoni, li:
–
ġiet imposta fuqha sanzjoni amministrattiva pekunjarja għal nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni fil‑kuntest ta’ skambju bejn amministrazzjonijiet fiskali nazzjonali taħt id‑Direttiva 2011/16, li ma tistax tkun is-suġġett ta’ rikors kontenzjuż skont id‑dritt nazzjonali tal-Istat Membru rikjest, u
–
li tkun ikkontestat il-legalità ta’ din id-deċiżjoni b’mod inċidentali fil-kuntest ta’ rikors kontenzjuż dirett kontra d-deċiżjoni ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni, b’hekk ukoll tkun kisbet għarfien tal-informazzjoni minima imsemmija fl-Artikolu 20(2) ta’ din id-direttiva matul il-proċedura ġudizzjarja relatata ma’ dan ir-rikors,
għandha, wara r-rikonoxximent definittiv tal-legalità tal-imsemmija deċiżjonijiet maħruġa kontra tagħha, tingħata l-possibbiltà li tikkonforma ruħha mad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni fit-terminu inizjalment previst għal dan il-għan mid-dritt nazzjonali, mingħajr ma dan iwassal għaż-żamma tas‑sanzjoni li hija kellha ġġarrab sabiex teżerċita d-dritt tagħha għal rimedju effettiv. Huwa biss jekk din il-persuna ma ssegwix din id-deċiżjoni f’dan it‑terminu li s-sanzjoni imposta ssir dovuta b’mod leġittimu.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 1(1), l-Artikolu 5 u l-Artikolu 20(2) tad-Direttiva tal‑Kunsill 2011/16/UE tal-15 ta’ Frar 2011 dwar il-kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni u li tħassar id‑Direttiva 77/799/KEE, għandhom jiġu interpretati fis-sens li talba għal informazzjoni għandha titqies li tirrigwarda informazzjoni li ma tidhirx, b’mod manifest, nieqsa minn kull rilevanza prevedibbli, meta l‑persuni li jkunu s-suġġett ta’ eżami jew ta’ investigazzjoni fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni ma jkunux identifikati b’isimhom u individwalment minn din it-talba, iżda li l-awtorità li tagħmel it-talba tistabbilixxi, abbażi ta’ spjegazzjonijiet ċari u suffiċjenti, li hija qiegħda twettaq investigazzjoni mmirata rigward grupp limitat ta’ persuni, iġġustifikata b’suspetti bbażati fuq nuqqas ta’ osservanza ta’ obbligu legali speċifiku.

2)
L-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea għandu jiġi interpretat fis-sens li persuna fil-pussess ta’ informazzjoni, li:
–
ġiet imposta fuqha sanzjoni amministrattiva pekunjarja għal nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni fil-kuntest ta’ skambju bejn amministrazzjonijiet fiskali nazzjonali taħt id-Direttiva 2011/16, li ma tistax tkun is-suġġett ta’ rikors kontenzjuż skont id-dritt nazzjonali tal-Istat Membru rikjest, u
–
li tkun ikkontestat il-legalità ta’ din id-deċiżjoni b’mod inċidentali fil-kuntest ta’ rikors kontenzjuż dirett kontra d-deċiżjoni ta’ sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza ta’ din l-ordni, b’hekk ukoll tkun kisbet għarfien tal-informazzjoni minima msemmija fl‑Artikolu 20(2) ta’ din id-direttiva matul il-proċedura ġudizzjarja relatata ma’ dan ir-rikors,
għandha, wara r-rikonoxximent definittiv tal-legalità tal-imsemmija deċiżjonijiet maħruġa kontra tagħha, tingħata l-possibbiltà li tikkonforma ruħha mad-deċiżjoni ta’ ordni għal komunikazzjoni ta’ informazzjoni fit-terminu inizjalment previst għal dan il-għan mid-dritt nazzjonali, mingħajr ma dan iwassal għaż-żamma tas-sanzjoni li hija kellha ġġarrab sabiex teżerċita d-dritt tagħha għal rimedju effettiv. Huwa biss jekk din il-persuna ma ssegwix din id-deċiżjoni f’dan it‑terminu li s-sanzjoni imposta ssir dovuta b’mod leġittimu.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.