CELEX: 62018CJ0764
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Awtorizzazzjoni ta’ networks u ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettroniċi
Taxxa muniċipali għall-okkupazzjoni jew l-użu ta’ proprjetà pubblika
Direttiva 2002/20/KE
Applikazzjoni għall-impriżi li jipprovdu servizzi tat-telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet
Kunċetti ta’ “networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi” u ta’ “servizz ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi”
Artikolu 12
Taxxi amministrattivi
Artikolu 13
Ħlasijiet għad-drittijiet tal-użu u d-drittijiet li tiġi installata infrastruttura
Kamp ta’ applikazzjoni
Limitazzjonijiet tal-eżerċizzju tas-setgħa ta’ tassazzjoni tal-Istati Membri

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 12 u 13 tad-Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Marzu 2002 dwar l-awtorizzazzjoni ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 337), kif emendata bid-Direttiva 2009/140/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2009 (
ĠU 2009, L 337, p. 37
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn l-Ayuntamiento de Pamplona (il-muniċipalità ta’ Pamplona, Spanja, iktar ’il quddiem il-“muniċipalità ta’ Pamplona”) u Orange España SAU dwar it-taxxa għall-użu esklużiv jew l-isfruttament speċjali tas-saff ta’ taħt l-art u s-superfiċji ta’ proprjetà pubblika muniċipali kif ukoll tal-ispazju sovrastanti għaliha minn impriżi li jipprovdu servizzi ta’ provvista (iktar ’il quddiem it-“taxxa għall-użu tal-proprjetà pubblika”) li għaliha kienet suġġetta din il-kumpannija.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva Qafas
Il-qafas regolatorju komuni għas-servizzi u għan-networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi kif ukoll għar-riżorsi u għas-servizzi relatati huwa kompost mid-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Marzu 2002 dwar kwadru regolatorju komuni għan-networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi [netwerks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi] (Direttiva Kwadru) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 349), kif emendata bid-Direttiva 2009/140/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2009 (
ĠU 2009, L 337, p. 37
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva Qafas”), kif ukoll minn erba’ direttivi speċifiċi, fosthom id-direttiva 2002/20.
L-Artikolu 2 tad-Direttiva Qafas, intitolat “Tifsiriet”, jipprovdi fil-punti (a) u (ċ) tiegħu:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
(a)
‘network ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi’ tfisser sistemi ta’ trasmissjoni u, fejn japplika, apparat għall-kommutazzjoni jew ta’ routing u riżorsi oħra li jippermettu t-twassil ta’ sinjali bil-wajer, bir-radju, b’mezzi ottiċi jew elettromanjetiċi oħra, inklużi networks tas-satellita, networks fiss (ċirkwit-u packet-switched, inkluż l-Internet) u mobbli terrestri, sistemi ta’ kejbil ta’ l-elettriku, sal-limitu li jintużaw għall-għan ta’ trasmissjoni tas-sinjali, networks wżati għax-xandir nir-radju u tat-televiżjoni, u networks tat-televixin bil-kejbil, irrispettivament mit-tip ta’ informazzjoni mwassla;
[…]
(ċ)
‘sevizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi’ tfisser servizz normalment provdut bi ħlas li jikkonsisti kollu kemm hu jew fil-parti l-kbira tiegħu fit-twassil ta’ sinjali fuq networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, inklużi servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet u servizzi ta’ trasmissjoni f’servizzi wżati għax-xandir, iżda esklużi servizzi li jipprovdu, b’eżerċizzju ta’ kontroll editorjali fuq, kontenut trasmess bl-użu ta’ networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u servizzi; ma jinkludix servizzi tas-soċjetà ta’ l-informazzjoni, kif definiti f’Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34/KE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ġunju 1998 li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam ta’ l-istandards u tar-Regolamenti Tekniċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 20, p. 337)], li ma jikkonsistux kollha kemm huma jew fil-parti l-kbira tagħhom għat-twassil ta’ sinjali b’networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi”.
Id-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni
Skont l-Artikolu 1 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni:
“1.   L-iskop ta’ din id-Direttiva huwa li jiġi mplimentat suq intern fin-networks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi permezz ta’ l-armonizzazzjoni u s-simplifikazzjoni tar-regoli u l-kondizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni sabiex jiġi faċilitat il-forniment tagħhom mal-Komunità kollha.
2.   Din id-Direttiva għandha tapplika għall-awtorizzazzjonijiet għall-forniment ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi.”
L-Artikolu 2(2) tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni jipprovdi:
“It-tifsiriet li ġejjin għandhom ukoll japplikaw:
(a) “awtorizzazzjoni ġenerali” tfisser il-qafas legali stabbilit mill-Istat Membru li jiżgura d-drittijiet biex ikunu provduti n-netwerks jew is-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika u jippreskrivi l-obbligi speċifiċi tas-settur li jistgħu japplikaw għat-tipi kollha, jew għal tipi speċifiċi, ta’ netwerks u servizzi tal-komunikazzjoni elettronika, skont din id-Direttiva”.
Skont l-Artikolu 12 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, intitolat “Ħlasijiet amministrattivi”:
“1.   Kull ħlas amministrattiv impost fuq impriżi li jfornu servizz jew network taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali jew li lilhom ikun ingħata dritt ta’ użu, għandu:
(a)
fit-total, ikopri biss l-ispejjeż amministrattivi magħmula fl-amministrazzjoni, kontroll u infurzar ta’ l-iskema ta’ l-awtorizzazzjoni ġenerali u tad-drittijiet ta’ użu u l-obbligi speċifiċi kif imsemmija f’Artikolu 6(2), li jistgħu jinkludu spejjeż għall-kooperazzjoni internazzjonali, armonizzazzjoni u standardizzazzjoni, analiżi tas-suq, solveljanza tal-konformità u kontrolli oħra tas-suq, kif ukoll ħidma regolatorja li tinvolvi l-preparazzjoni u l-infurzar ta’ leġislazzjoni sekondarja u deċiżjonijiet amministrattivi, bħal deċiżjonijiet dwar l-aċċess u l-interkonnessjoni; u
(b)
jiġi impost fuq impriżi ndividwali b’mod oġġettiv, trasparenti u proporzjonat li jimminimizza spejjeż amministrattivi addizzjonali u l-ħlasijiet li jġibu magħhom.
2.   Fejn l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jimponu ħlasijiet amministrattivi, għandhom jippublikaw rapport ta’ kull sena ta’ l-ispejjeż amministrattivi tagħhom u tas-somma totali ta’ ħlasijiet miġbura. Fid-dawl tad-differenza bejn is-somma totali tal-ħlasijiet u l-ispejjeż amministrattivi, għandhom isiru l-aġġustamenti xierqa.”
L-Artikolu 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, intitolat “Tariffi għad-drittijiet ta’ użu u drittijiet għall-installazzjoni ta’ faċilitajiet”, jipprovdi:
“L-Istati Membri jistgħu jippermettu lill-awtorità relevanti li timponi tariffi għad-drittijiet ta’ użu għall-frekwenzi tar-radju jew numri jew drittijiet li jiġu stallati faċilitajiet fi, minfuq jew taħt proprjetà pubblika jew privata li jirriflettu l-ħtieġa li jiġi żgurat l-aqwa użu ta’ dawn ir-riżorsi. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawk it-tariffi ikunu oġġettivament ġustifikati, trasparenti, mhux diskriminatorji u proporzjonati b’relazzjoni mal-iskop maħsub tagħhom u għandhom jieħdu kont tal-miri fl-Artikolu 8 tad-[Direttiva Qafas].”
Id-dritt Spanjol
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2 tal-Ordenanza Fiscal reguladora de las tasas por Aprovechamientos especiales del suelo, vuelo y subsuelo del dominio público local por las empresas explotadoras de servicios de suministros (id-Digriet Fiskali Nru 22 tal-muniċipalità ta’ Pamplona li jirregola t-taxxa għall-isfruttament speċjali tas-saff ta’ taħt l-art u s-superfiċji ta’ proprjetà pubblika muniċipali, kif ukoll tal-ispazju sovrastanti, minn impriżi li jipprovdu servizzi ta’ provvista), tat-28 ta’ Novembru 2013 (BO ta’ Navarra Nru 240, tas‑16 ta’ Diċembru 2013, p. 12766) (iktar ’il quddiem id-“Digriet Fiskali Nru 22/2014”):
“Jikkostitwixxi fatt taxxabbli għat-taxxa l-użu esklużiv jew l-isfruttament speċjali tas-saff ta’ taħt l-art u s-superfiċji ta’ proprjetà pubblika muniċipali, kif ukoll tal-ispazju sovrastanti, permezz ta’ kejbils, pajpijiet u mini maħsuba għal konnessjonijiet ta’ enerġija elettrika, ta’ ilma, ta’ gass jew ta’ kull likwidu ieħor, ta’ telefonija fissa, ta’ telefonija mobbli u ta’ servizzi oħra ta’ komunikazzjoni elettronika, inklużi arbli, kejbils, konnessjonijiet fil-għoli, kaxxi tal-iswiċċ, kaxxi tad-distribuzzjoni, kaxxi tal-ġonta, trasformaturi, binarji, skali, antenni, apparat awtomatiku tal-bejgħ u apparat ieħor simili konness mal-provvista tas-servizz”.
Il-punt 3 tal-Artikolu 4 tad-Digriet Fiskali Nru 22/2014 jipprovdi:
“Operaturi tat-telefonija mobbli li ma humiex proprjetarji tan-networks li minnhom jiġi pprovdut dan is-servizz, anki jekk għandhom drittijiet ta’ użu, aċċess jew interkonnessjoni ma’ dawn in-networks, ma humiex obbligati jħallsu t-taxxa.
Fil-każijiet l-oħra ta’ servizzi ta’ provvista, huma suġġetti għat-taxxa kemm il-proprjetarji tan-networks jew l-infrastrutturi użati kif ukoll dawk li għandhom dritt ta’ użu, aċċess jew interkonnessjoni ma’ dawn tal-aħħar.”
Il-punt 1 tal-Artikolu 5 tad-Digriet Fiskali Nru 22/2014 jipprevedi li l-bażi taxxabbli tat-taxxa annwali hija ddeterminata mid-dħul gross li jirriżulta mid-dħul mill-bejgħ annwali li l-persuni taxxabbli jwettqu fil-muniċipalità u li l-kriterji għad-determinazzjoni ta’ din il-bażi ma japplikawx għall-“operaturi tat-telefonija mobbli”.
Skont l-Artikolu 6 ta’ dan id-digriet fiskali, ir-rata tat-taxxa hija ffissata għal 1.5 % tad-dħul gross mill-operat iffatturat mill-operaturi.
L-Artikolu 24 tar-Real Decreto Legislativo 2/2004, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley Reguladora de las Haciendas Locales (id-Digriet Irjali Leġiżlattiv 2/2004 li jirriformula t-test tal-liġi li tirregola l-finanzi lokali), tal‑5 ta’ Marzu 2004 (BOE Nru 59, tad‑9 ta’ Marzu 2004, p. 10284), u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 105(1) tal-Ley Foral 2/1995 de Haciendas Locales de Navarra (il-Liġi Reġjonali Nru 2/1995 dwar il-finanzi lokali ta’ Navarra), tal‑10 ta’ Marzu 1995 (BO ta’ Navarra Nru 36, tal-20 ta’ Marzu 1995), jipprevedu li, fir-rigward tat-taxxi għall-użu esklużiv jew l-isfruttar speċjali tal-art, tas-saff ta’ taħt l-art u tal-ispazju sovrastanti t-toroq pubbliċi muniċipali, li huma dovuti mill-impriżi li jipprovdu servizzi li jikkonċernaw it-totalità jew parti sostanzjali mill-abitanti, l-ammont ta’ dawn it-taxxi għandu jirrappreżenta 1.5 % tad-dħul gross li jirriżulta mid-dħul mill-bejgħ annwali tal-imsemmija impriżi f’kull muniċipalità.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Orange España ppreżentat lill-muniċipalità ta’ Pamplona “awtolikwidazzjoni” tat-taxxa għall-isfruttar ta’ proprjetà pubblika prevista mid-Digriet Fiskali Nru 22/2014 għat-tieni trimestru tas-sena 2014 minħabba l-attività tagħha ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet eżerċitata fit-territorju ta’ din il-muniċipalità.
Madankollu, peress li qieset li l-imsemmija taxxa tmur kontra l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni li tirregola s-settur tat-telekomunikazzjonijiet, b’mod partikolari d-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, kif interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja, Orange España talbet lill-muniċipalità ta’ Pamplona r-rettifika tal-“awtolikwidazzjoni” u r-rimbors tal-ħlas żejjed.
Insostenn tat-talba tagħha għal rettifika, Orange España sostniet, qabelxejn, li hija ma kinitx proprjetarja tan-networks li hija kienet topera fit-territorju tal-muniċipalità ta’ Pamplona, iżda utenti tagħhom abbażi ta’ drittijiet ta’ interkonnessjoni. Sussegwentement, hija speċifikat li s-servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, kif interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-impożizzjoni ta’ taxxi u ta’ ħlasijiet fuq l-impriżi li jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom fis-settur tat-telefonija mobbli. Fl-aħħar nett, hija sostniet li kien kontra l-Artikoli 12 u 13 ta’ din id-direttiva li tiġi imposta taxxa li l-ammont tagħha kien iddeterminat esklużivament abbażi ta’ perċentwali fissa tad-dħul gross tal-impriża.
Il-muniċipalità ta’ Pamplona ċaħdet din it-talba, billi qieset li l-ammont tat-taxxa dovuta la kien ivvizzjat bi żball ta’ fatt u lanqas bi żball ta’ liġi. Orange España ppreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Juzgado de lo Contencioso-Administrativo n
o
1 de Pamplona (il-Qorti Amministrattiva Provinċjali Nru 1 ta’ Pamplona, Spanja). Dan tal-aħħar ġie miċħud permezz ta’ sentenza tal‑4 ta’ Diċembru 2015, minħabba li, minn naħa, Orange España kienet il-proprjetarja tan-netwerks ta’ infrastrutturi u konsegwentement ma setgħetx tiġi eżentata mill-ħlas tat-taxxa u, min-naħa l-oħra, li l-ammont tat-taxxa kien ġie ddeterminat skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 105(1) tal-Liġi Reġjonali Nru 2/1995.
Orange España appellat minn din is-sentenza quddiem it-Tribunal Superior de Justicia de Navarra (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Navarra, Spanja). Din il-qorti kkonfermat li Orange España kienet, fil-kwalità tagħha ta’ proprjetarju ta’ networks u ta’ infrastrutturi li jokkupaw il-proprjetà pubblika muniċipali, responsabbli għall-ħlas tat-taxxa inkwistjoni. Madankollu hija laqgħet parzjalment l-appell, billi ddeċidiet li l-metodu ta’ determinazzjoni tal-ammont ta’ din it-taxxa kien imur kontra l-Artikoli 12 u 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni u li Orange España kellha, għalhekk, dritt għar-rettifika tal-“awtolikwidazzjoni” tagħha. L-imsemmija qorti kkunsidrat li l-ammont tal-imsemmija taxxa kellu jiġi ffissat fid-dawl tal-prinċipji ta’ oġġettività u ta’ proporzjonalità stabbiliti f’dawn l-artikoli, u mhux skont id-dħul gross jew id-dħul mill-bejgħ ta’ impriża, peress li l-ammont miksub f’dan il-każ imur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jiġi żgurat l-aħjar użu tar-riżorsi rari.
Il-muniċipalità ta’ Pamplona ppreżentat appell ta’ kassazzjoni quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja), li permezz tiegħu hija ssostni li t-Tribunal Superior de Justicia de Navarra (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Navarra) kisret il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja applikabbli għall-operaturi tat-telefonija mobbli, li tirriżulta mis-sentenza tat-12 ta’ Lulju 2012, Vodafone España u France Telecom España (
C‑55/11, C‑57/11 u C‑58/11
,
EU:C:2012:446
), billi estendietha għall-operaturi li jipprovdu servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet. Fid-difiża tagħha, Orange España ssostni li d-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni ma tagħmilx distinzjoni bejn l-operaturi ta’ servizzi ta’ telefonija mobbli u l-operaturi ta’ servizzi ta’ telefonija fissa. L-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 ta’ din id-direttiva, imwettqa mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza, tista’ għalhekk tiġi trasposta għal kull sitwazzjoni li fiha jiġu imposti fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi taxxi sabiex ikunu jistgħu jużaw frekwenzi tar-radju jew numri jew sabiex jiġu installati faċilitajiet. Barra minn hekk, Orange España tenfasizza li l-Qorti tal-Ġustizzja ma ddeċidietx fl-imsemmija sentenza dwar il-metodu ta’ kalkolu tal-ammont ta’ tali taxxa.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)
Id-[Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni], interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja b’rabta mal-impriżi li joperaw fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet mobbli, u, b’mod speċifiku, il-limitazzjonijiet li l-istess direttiva tikkontempla fl-Artikoli 12 u 13 tagħha għall-eżerċizzju tas-setgħa ta’ tassazzjoni tal-Istati Membri, hija applikabbli fil-konfront tal-impriżi li jipprovdu servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ internet?
(2)
Fil-każ li r-risposta għad-domanda preċedenti tkun fl-affermattiv (u jiġi ddikjarat l-applikazzjoni ta’ din id-direttiva għall-persuni li jipprovdu servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ internet), l-Artikoli 12 u 13 tad-[Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni] jippermettu lill-Istati Membri jimponu ħlas jew drittijiet ikkwantifikati esklużivament b’rabta mad-dħul gross miksub annwalment mill-impriża, proprjetarja tar-riżorsi installati, fl-okkażjoni tal-provvista tas-servizz ta’ telefonija fissa u ta’ internet fit-territorju korrispondenti?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni għandhiex tiġi interpretata fis-sens li tapplika għall-impriżi li jipprovdu servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet.
Mill-Artikolu 1(2) tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni jirriżulta li din tapplika għall-“awtorizzazzjonijiet għall-forniment ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi”.
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni jipprevedi li, għall-finijiet ta’ din tal-aħħar, “[i]d-definizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 2 tad-[Direttiva Qafas] għandhom japplikaw”.
Konsegwentement, sabiex jiġi ddeterminat il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, għandu jsir riferiment għad-definizzjonijiet tat-termini “networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi” u “servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi” li jinsabu fid-Direttiva Qafas.
L-Artikolu 2(a) tad-Direttiva Qafas jiddefinixxi “network ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi” bħala “[s-]sistemi ta’ trasmissjoni u, fejn japplika, apparat għall-kommutazzjoni jew ta’ routing u riżorsi oħra li jippermettu t-twassil ta’ sinjali bil-wajer, bir-radju, b’mezzi ottiċi jew elettromanjetiċi oħra, inklużi networks tas-satellita, networks fiss (ċikwit-u packet-switched, inkluż l-Internet) u mobbli terrestri, sistemi ta’ kejbil ta’ l-elettriku, sal-limitu li jintużaw għall-għan ta’ trasmissjoni tas-sinjali, networks wżati għax-xandir nir-radju u tat-televiżjoni, u networks tat-televixin bil-kejbil, irrispettivament mit-tip ta’ informazzjoni mwassla”.
Skont l-Artikolu 2(ċ) tad-Direttiva Qafas, “servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi” huma “servizz normalment provdut bi ħlas li jikkonsisti kollu kemm hu jew fil-parti l-kbira tiegħu fit-twassil ta’ sinjali fuq networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, inklużi servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet u servizzi ta’ trasmissjoni f’servizzi wżati għax-xandir”.
F’dan il-każ, il-kawża prinċipali tirrigwarda l-provvista ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet u ta’ telefonija fissa permezz ta’ networks bil-kejbil u ta’ riżorsi tekniċi oħra.
Mid-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq jirriżulta li din id-direttiva ma tiddistingwix, għall-finijiet tad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi”, bejn is-servizzi ta’ telefonija fissa u s-servizzi ta’ telefonija mobbli. Kif ikkonstata l-Avukat Ġenerali fil-punt 26 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-premessa 10 tad-Direttiva Qafas tindika, mingħajr ebda distinzjoni bejn it-telefonija fissa u t-telefonija mobbli, li “[i]t-telefonija bil-leħen u s-servizzi ta’ twassil ta’ posta elettronika huma koperti b’din id-Direttiva”.
Fir-rigward tal-aċċess għall-internet, l-Artikolu 2(a) tad-Direttiva Qafas jirreferi għalih espliċitament u, kif ikkonstata wkoll l-Avukat Ġenerali fil-punt 27 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-premessa 10 ta’ din id-direttiva tippreċiża li l-“aċċess għall-[i]nternet” huwa servizz ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi.
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li s-“servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi”, fis-sens tad-Direttiva Qafas, huma servizzi li jikkonsistu fit-trażmissjoni ta’ sinjali fuq networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, kemm jekk dawn in-networks ikunu fissi jew mobbli u li jkopru servizzi ta’ telefonija, fissi jew mobbli, kif ukoll servizzi ta’ aċċess għall-internet. Peress li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni huwa ddeterminat skont id-definizzjonijiet li jinsabu fid-Direttiva Qafas, mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li d-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni tapplika għall-awtorizzazzjonijiet li jirrigwardaw il-provvista ta’ networks kif ukoll ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet u ta’ telefonija fissa.
Konsegwentement, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li d-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li tapplika wkoll għall-impriżi li jipprovdu servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, fil-każ li tingħata risposta affermattiva għall-ewwel domanda, jekk l-Artikoli 12 u 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi, fuq l-impriżi proprjetarji ta’ infrastrutturi jew ta’ networks neċessarji għall-komunikazzjonijiet elettroniċi u li jużawhom għall-provvista ta’ servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet, taxxa li l-ammont tagħha huwa ddeterminat esklużivament skont id-dħul gross miksub kull sena minn dawn l-impriżi fit-territorju kkonċernat.
Skont l-Artikolu 1(2) tagħha, id-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni tapplika għall-awtorizzazzjonijiet li jirrigwardaw il-provvista ta’ networks u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (ara s-sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2015, Proximus,
C‑517/13
,
EU:C:2015:820
, punt
).
Id-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni tipprovdi mhux biss regoli dwar il-proċeduri ta’ għoti ta’ awtorizzazzjonijiet ġenerali jew ta’ drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju jew ta’ numri jew dwar il-kontenut tagħhom, iżda wkoll regoli dwar in-natura u l-portata tal-piż finanzjarju marbut mal-imsemmija proċeduri, li l-Istati Membri jistgħu jimponu fuq l-impriżi fis-settur tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi (sentenzi tal‑4 ta’ Settembru 2014, Belgacom u Mobistar,
C‑256/13 u C‑264/13
,
EU:C:2014:2149
, punt
; tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Base Company,
C‑346/13
,
EU:C:2015:649
, punt
; kif ukoll tas‑17 ta’ Diċembru 2015, Proximus,
C‑517/13
,
EU:C:2015:820
, punt
).
B’hekk, kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, l-Istati Membri ma jistgħux jimponu ħlasijiet jew taxxi oħrajn fuq il-provvista ta’ networks u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi minbarra dawk previsti minn din id-direttiva (sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2015, Proximus,
C‑517/13
,
EU:C:2015:820
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li, sabiex id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni jkunu applikabbli għal ħlas bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-fatt li jagħti lok għalih għandu jkun marbut mal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni ġenerali, li jiggarantixxi, skont l-Artikolu 2(2)(a) ta’ din id-direttiva, id-dritt li jiġu pprovduti networks jew servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (sentenza tas-17 ta’ Diċembru 2015, Proximus,
C‑517/13
,
EU:C:2015:820
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-ħlasijiet amministrattivi li l-Istati Membri jistgħu jimponu, skont l-Artikolu 12 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, fuq l-impriżi li jipprovdu networks jew servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali jew li lilhom ikun ingħata dritt ta’ użu, għall-finanzjament tal-attivitajiet ta’ awtorità regolatorja nazzjonali, għandhom ikunu esklużivament intiżi biex ikopru l-ispejjeż amministrattivi globali relatati mal-attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 12(1)(a) ta’ din id-direttiva (sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2018, X u Visser,
C‑360/15 u C‑31/16
,
EU:C:2018:44
, punt
).
Min-naħa l-oħra, hija rrilevat li l-Artikolu 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni ma jsemmix it-tariffi kollha li għalihom huma suġġetti l-infrastrutturi li jippermettu l-provvista ta’ networks u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (sentenzi tal‑4 ta’ Settembru 2014, Belgacom u Mobistar,
C‑256/13 u C‑264/13
,
EU:C:2014:2149
, punt
, kif ukoll tas‑17 ta’ Diċembru 2015, Proximus,
C‑517/13
,
EU:C:2015:820
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, dan l-artikolu jikkonċerna l-kundizzjonijiet tal-issuġġettar għal tariffi għad-drittijiet għall-użu ta’ frekwenzi tar-radju jew ta’ numri jew għad-drittijiet għall-installazzjoni ta’ faċilitajiet fuq jew taħt proprjetà pubblika jew privata (sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2015, Proximus,
C‑517/13
,
EU:C:2015:820
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-każ preżenti, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2 tad-Digriet Fiskali Nru 22/2014 jipprovdi li “[j]ikkostitwixxi fatt taxxabbli għat-taxxa l-użu esklużiv jew l-isfruttament speċjali tas-saff ta’ taħt l-art u s-superfiċji ta’ proprjetà pubblika muniċipali, kif ukoll tal-ispazju sovrastanti, permezz ta’ kejbils, pajpijiet u mini maħsuba għal konnessjonijiet ta’ enerġija elettrika, ta’ ilma, ta’ gass jew ta’ kull likwidu ieħor, ta’ telefonija fissa, ta’ telefonija mobbli u ta’ servizzi oħra ta’ komunikazzjoni elettronika” […]”. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 4(3) ta’ dan id-digriet, kemm il-proprjetarji tan-networks jew tal-infrastrutturi użati kif ukoll id-detenturi ta’ dritt ta’ użu, ta’ aċċess jew ta’ interkonnessjoni għal dawn tal-aħħar, minbarra l-operaturi tat-telefonija mobbli, huma suġġetti għall-imsemmija taxxa.
Fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 12 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll mir-risposti pprovduti mill-partijiet għal domanda magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta, jirriżulta li t-taxxa għall-użu tal-proprjetà pubblika ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan l-artikolu, peress li ma hijiex intiża sabiex tkopri l-ispejjeż amministrattivi globali relatati mal-attivitajiet tal-awtorità regolatorja nazzjonali. Għaldaqstant, hija ma tistax tiġi kklassifikata bħala “taxxa amministrattiva”, fis-sens tal-imsemmi artikolu.
Konsegwentement, l-Artikolu 12 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi tali taxxa.
Fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 ta’ din id-direttiva, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-kliem “faċilitajiet” u “[in]stallati” użati f’dan l-artikolu jirreferu, rispettivament, għall-infrastrutturi fiżiċi li jippermettu l-provvista ta’ networks u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u l-installazzjoni fiżika tagħhom fuq il-proprjetà pubblika jew privata kkonċernata (sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2015, Proximus,
C‑517/13
,
EU:C:2015:820
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, kif ġie espost fil-punt 38 tas-sentenza odjerna, l-Artikolu 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni ma jsemmix it-tariffi kollha li għalihom huma suġġetti l-infrastrutturi li jippermettu l-provvista ta’ networks u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, Belgacom u Mobistar,
C‑256/13 u C‑264/13
,
EU:C:2014:2149
, punt
).
Issa, hekk kif jirriżulta mill-punt 40 ta’ din is-sentenza, il-fatt li jagħti lok għat-taxxa għall-użu tal-proprjetà pubblika huwa kkostitwit mill-użu esklużiv jew mill-isfruttament speċjali tas-saff tal-qiegħ u tal-wiċċ tal-proprjetà pubblika muniċipali, kif ukoll tal-ispazju sovrastanti, permezz ta’ infrastrutturi differenti, peress li l-persuni responsabbli għall-ħlas ta’ din it-taxxa huma għalhekk l-operaturi ta’ networks jew ta’ servizzi ta’ enerġija elettrika, ta’ ilma, ta’ gass jew ta’ kwalunkwe fluwidu ieħor, ta’ telefonija fissa, ta’ telefonija mobbli u ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi oħra li jużaw jew jisfruttaw dawn l-infrastrutturi.
Barra minn hekk, l-Artikolu 4(3) tad-Digriet Fiskali Nru 22/2014 jipprovdi li huma suġġetti għall-imsemmija taxxa mhux biss dawk li għandhom dritt ta’ użu, ta’ aċċess jew ta’ interkonnessjoni għan-networks jew għall-infrastrutturi użati, iżda wkoll il-proprjetarji ta’ dawn tal-aħħar, inklużi, għalhekk, dawk li ma joperawx personalment dawn in-networks jew dawn l-infrastrutturi.
Minn dan jirriżulta li l-kamp ta’ applikazzjoni tat-taxxa għall-użu tal-proprjetà pubblika ma huwiex limitat biss għall-operaturi li jipprovdu networks jew servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jew għal dawk li jibbenefikaw mid-drittijiet previsti fl-Artikolu 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, fatt li għandu, madankollu, jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, Belgacom u Mobistar,
C‑256/13 u C‑264/13
,
EU:C:2014:2149
, punt
).
Barra minn hekk, id-Digriet Fiskali Nru 22/2014 bl-ebda mod ma jipprevedi li, fir-rigward tal-użu esklużiv jew tal-isfruttament speċjali ta’ elementi tal-proprjetà pubblika permezz ta’ infrastrutturi differenti, hemm lok li tiġi ddeterminata għal dan il-għan il-persuna fiżika jew ġuridika li tkun implimentat tali infrastrutturi, kif jirriżulta neċessarjament mill-Artikolu 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni.
Għaldaqstant, it-taxxa għall-użu tal-qasam pubbliku, imposta b’dan id-digriet fiskali, ma tistax tiġi kkunsidrata bħala imposta fuq l-impriżi li jipprovdu networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi inkambju għad-dritt li jiġu installati faċilitajiet (ara f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2015, Proximus,
C‑517/13
,
EU:C:2015:820
, punt
).
Konsegwentement, peress li l-fatt li jagħti lok għat-taxxa għall-użu tal-proprjetà pubblika huwa marbut, konformement mal-imsemmi digriet fiskali, mal-għoti tad-dritt tal-użu tar-riżorsi mqiegħda fuq jew taħt il-proprjetà pubblika muniċipali, dan ma jiddependix mid-dritt li jiġu installati tali riżorsi fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni, imfakkar fil-punt 43 ta’ din is-sentenza.
Minn dan isegwi li t-taxxa stabbilita fid-Digriet Fiskali Nru 22/2014 ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni.
Konsegwentement, l-Artikolu 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi taxxa bħalma hija t-taxxa fuq l-użu ta’ proprjetà pubblika.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikoli 12 u 13 tad-Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi, fuq l-impriżi proprjetarji ta’ infrastrutturi jew ta’ networks neċessarji għall-komunikazzjonijiet elettroniċi u li jużawhom sabiex jipprovdu servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet, taxxa li l-ammont tagħha huwa ddeterminat esklużivament skont id-dħul gross miksub kull sena minn dawn l-impriżi fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Marzu 2002 dwar l-awtorizzazzjoni ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni), kif emendata bid-Direttiva 2009/140/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2009, għandha tiġi interpretata fis-sens li tapplika wkoll għall-impriżi li jipprovdu servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet.

2)
L-Artikoli 12 u 13 tad-Direttiva 2002/20, kif emendata bid-Direttiva 2009/140, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi, fuq l-impriżi proprjetarji ta’ infrastrutturi jew ta’ networks neċessarji għall-komunikazzjonijiet elettroniċi u li jużawhom sabiex jipprovdu servizzi ta’ telefonija fissa u ta’ aċċess għall-internet, taxxa li l-ammont tagħha huwa ddeterminat esklużivament skont id-dħul gross miksub kull sena minn dawn l-impriżi fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.