CELEX: 62017CJ0052
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Approssimazzjoni tal-liġijiet
Direttiva 2013/36/UE
Artikoli 64, 65 u 67
Regolament (UE) Nru 575/2013
Artikolu 395(1) u (5)
Superviżjoni ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu
Setgħat ta’ superviżjoni u ta’ sanzjoni
Limiti għal espożizzjonijiet kbar
Leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprevedi l-impożizzjoni ta’ interessi fil-każ ta’ eċċess ta’ dawn il-limiti
Regolament (UE) Nru°468/2014
Artikolu 48
Tqassim tal-kompetenzi bejn il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) u l-awtoritajiet nazzjonali
Proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali mibdija formalment

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 64 u 65(1) tad-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (
ĠU 2013, L 176, p. 338
), tal-Artikolu 395(1) u (5) tar-Regolament (UE) Nru°575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (
ĠU 2013, L 176, p. 1
), kif ukoll tal-Artikolu 48(3) tar-Regolament tal-Bank Ċentrali Ewropew (UE) Nru 468/2014 tas-16 ta’ April 2014 li jistabbilixxi qafas għal kooperazzjoni fi ħdan il-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku bejn il-Bank Ċentrali Ewropew u l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u ma’ awtoritajiet nazzjonali nominati (ir-Regolament Qafas MSU”) (
ĠU 2014, L 141, p. 1
).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn VTB Bank (Austria) AG (iktar ’il quddiem “VTB”) u l-Finanzmarktaufsichtsbehörde (l-Awtorità Superviżorja tas-Swieq Finanzjarji, iktar ’il quddiem il-“FMA”) dwar l-impożizzjoni minn din tal-aħħar ta’ interessi ta’ rkupru għall-eċċess tal-limiti applikabbli għall-espożizzjonijiet kbar imsemmija fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2013/36
Il-premessi 2 u 41 tad-Direttiva 2013/36 huma fformulati kif ġej:
“(2)
[…] Din id-Direttiva għandha […] tinqara flimkien mar-[Regolament Nru 575/2013] u għandhom flimkien ma’ dak ir-Regolament jiffurmaw il-qafas ġuridiku li jirregola l-attivitajiet bankarji, il-qafas superviżorju u r-regoli prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment.
[…]
(41)
Din id-Direttiva għandha tipprevedi għal penali amministrattivi u miżuri amministrattivi oħra sabiex tiżgura l-usa’ kamp ta’ applikazzjoni possibbli għal azzjoni wara ksru, u biex tgħin il-prevenzjoni ta’ aktar ksur, irrispettivament mill-kwalifika tagħhom bħala penali amministrattiva jew miżura amministrattiva oħra taħt il-liġi nazzjonali. L-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jipprevedu penali addizzjonali għal, u livelli ogħla ta’ penali pekunjarji amministrattivi minn dawk previsti f’din id-Direttiva.”
Skont l-Artikolu 1(b) ta’ din id-direttiva, din tistabbilixxi r-regoli dwar is-setgħat u l-għodda ta’ sorveljanza li għandhom l-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tas-superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu u ta’ impriżi ta’ investiment.
L-Artikolu 64 tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“1.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom jingħataw is-setgħat superviżorji kollha biex jintervjenu fl-attività tal-istituzzjonijiet li jkunu meħtieġa fl-eżerċizzju tal-funzjoni tagħhom, inkluż b’mod partikolari d-dritt li jirtiraw awtorizzazzjoni f’konformità mal-Artikolu 18, is-setgħat meħtieġa f’konformità mal-Artikolu 102 u s-setgħat stipulati fl-Artikoli 104 u 105.
2.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom jeżerċitaw is-setgħat superviżorji tagħhom u setgħat tagħhom ta’ impożizzjoni ta’ penali, f’konformità ma’ din id-Direttiva u mad-dritt nazzjonali, bi kwalunkwe wieħed mill-modi li ġejjin:
a)
direttament;
b)
f’kollaborazzjoni ma’ awtoritajiet oħrajn;
c)
taħt ir-responsabbiltà tagħhom b’delega lil tali awtoritajiet;
d)
b’applikazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti.”
L-Artikolu 65(1) tal-istess direttiva jipprevedi:
“Mingħajr preġudizzju għas-setgħat superviżorji tal-awtoritajiet kompetenti msemmija fl-Artikolu 64 u d-dritt tal-Istati Membri li jipprevedu u jimponu penali kriminali, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu regoli dwar penali amministrattivi u miżuri amministrattivi oħra fir-rigward ta’ ksur ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu din id-Direttiva u tar-[Regolament Nru 575/2013] u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li dawn jiġu implimentati.”
Skont l-Artikolu 67(1)(k) tad-Direttiva 2013/36:
“Dan l-Artikolu għandu japplika tal-inqas fi kwalunkwe waħda miċ-ċirkostanzi li ġejjin:
[…]
k)
l-istituzzjoni ġġarrab skopertura [espożizzjoni ] akbar mil-limiti stipulati fl-Artikolu 395 tar-[Regolament Nru 575/2013]”.
L-Artikolu 67(2) ta’ din id-direttiva jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 67(1) tal-imsemmija direttiva, is-sanzjonijiet amministrattivi u l-miżuri amministrattivi oħra li jistgħu jiġu imposti jkunu minn tal-inqas dawk li hemm riferiment għalihom stabbiliti fl-imsemmi paragrafu 2(a) sa (g).
Ir-Regolament Nru 575/2013
Il-premessi 5 u 9 tar-Regolament Nru 575/2013 jistabbilixxu:
“(5)
Flimkien, dan ir-Regolament u d-[Direttiva 2013/36] għandhom jiffurmaw il-qafas ġuridiku li jirregola l-aċċess għall-attività, il-qafas superviżorju u r-regoli prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti ta’ investiment […]. Għaldaqstant, dan ir-Regolament għandu jinqara flimkien ma’ dik id-Direttiva.
[…]
(9)
Għal raġunijiet ta’ ċertezza legali u minħabba l-ħtieġa għal opportunitajiet indaqs fl-Unjoni, sett uniku ta’ regolamenti għall-parteċipanti tas-suq kollha huwa element ewlieni għall-funzjonament tas-suq intern. Sabiex jiġu evitati distorsjonijiet tas-suq u l-arbitraġġ regolatorju, ir-rekwiżiti minimi prudenzjali għandhom għalhekk jiżguraw armonizzazzjoni massima. B’konsegwenza, il-perjodi transizzjonali previsti f’dan ir-Regolament huma essenzjali biex dan ir-Regolament jiġi implimentat bla xkiel u biex tiġi evitata l-inċertezza għas-swieq.”
L-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Għall-fini tal-iżgurar tal-konformità ma’ dan ir-Regolament, l-awtoritajiet kompetenti għandhom ikollhom is-setgħat u għandhom isegwu l-proċeduri stipulati fid-[Direttiva 2013/36].”
L-Artikolu 4(1)(1) tal-imsemmi regolament jiddefinixxi l-“istituzzjoni ta’ kreditu” bħala “impriża li n-negozju tagħha jkun li tieħu depożiti jew fondi oħra ripagabbli mingħand il-pubbliku u li tagħti krediti f’isimha stess”.
L-Artikolu 395 tal-istess regolament, intitolat “Limiti tal-iskoperturi [tal-espożizzjonijiet ] kbar”, jipprevedi, fil-paragrafi (1) u (5):
“1.   Istituzzjoni m’għandhiex iġġarrab skopertura [espożizzjoni], wara li jiġi kkunsidrat l-effett tal-mitigazzjoni tar-riskju ta’ kreditu skont l-Artikoli 399 sa 403, għal klijent jew grupp ta’ klijenti konnessi li l-valur tagħhom jaqbeż il-25 % tal-kapital eliġibbli tagħha. Fejn dak il-klijent ikun istituzzjoni jew fejn grupp ta’ klijenti konnessi jinkludi istituzzjoni waħda jew aktar, dak il-valur ma għandux jaqbeż il-25 % tal-kapital eliġibbli tal-istituzzjoni jew EUR 150 miljun, liema minnhom ikun l-ogħla, bil-kondizzjoni li s-somma tal-valuri tal-iskopertura, wara li jiġi kkunsidrat l-effett tal-mitigazzjoni tar-riskju tal-kreditu skont l-Artikoli 399 sa 403, għall-klijenti konnessi kollha li mhumiex istituzzjonijiet ma tkunx taqbeż il-25 % tal-kapital eliġibbli tal-istituzzjoni.
Fejn l-ammont ta’ EUR 150 miljun ikun ogħla mill-25 % tal-kapital eliġibbli tal-istituzzjoni, il-valur tal-iskopertura, wara li jiġi kkunsidrat l-effett tal-mitigazzjoni tar-riskju tal-kreditu skont l-Artikoli 399 sa 403, ma għandux jaqbeż limitu raġonevoli f’termini tal-kapital eliġibbli tal-istituzzjoni. Dak il-limitu għandu jiġi determinat mill-istituzzjoni skont il-politiki u l-proċeduri msemmija fl-Artikolu 81 tad-Direttiva 2013/36/UE, sabiex jiġi indirizzat u kkontrollat ir-riskju ta’ konċentrazzjoni. Dan il-limitu ma għandux jaqbeż il-100 % tal-kapital eliġibbli tal-istituzzjoni.
L-awtoritajiet kompetenti jistgħu jistabbilixxu limitu iżgħar minn EUR 150 miljun u għandhom jinfurmaw b’dan lill-(ABE)] u lill-Kummissjoni.
[…]
5.   Il-limiti stabbiliti f’dan l-Artikolu jistgħu jinqabżu għall-iskoperturi fuq il-portafoll tan-negozjar tal-istituzzjoni jekk jintlaħqu l-kondizzjonijiet li ġejjin:
(a)
l-iskopertura fuq il-portafoll mhux tan-negozjar għall-klijent jew il-grupp ta’ klijenti konnessi inkwistjoni ma taqbiżx il-limitu stabbilit fil-paragrafu 1, fejn dan il-limitu jiġi kkalkulat b’referenza għall-kapital eliġibbli, sabiex l-eċċess jirriżulta kollu kemm hu fuq il-portafoll tan-negozjar;
(b)
l-istituzzjoni tilħaq rekwiżit ta’ fondi proprji addizzjonali fuq l-eċċess fir-rigwrd tal-limitu stabbilit fil-paragrafu 1 li hu kkalkulat skont l-Artikoli 397 u 398;
(c)
meta jkunu għaddew għaxart ijiem jew inqas minn meta jkun seħħ l-eċċess, l-iskopertura fil-portafoll tan-negozjar għall-klijent jew grupp ta’ klijenti konnessi inkwistjoni ma għandhiex taqbeż il-500 % tal-kapital eliġibbli tal-istituzzjoni;
(d)
kwalunkwe eċċess li jippersisti għal aktar minn għaxart ijiem ma jaqbiżx, b’mod aggregat, is-600 % tal-kapital eliġibbli tal-istituzzjoni.
F’kull każ li jinqabeż il-limitu, l-istituzzjoni għandha tirrapporta l-ammont tal-eċċess u l-isem tal-klijent ikkonċernat u, fejn applikabblli, l-isem tal-grupp ta’ klijenti konnessi kkonċernati, mingħajr dewmien lill-awtoritajiet kompetenti.”
Ir-Regolament MSU
L-Artikolu 33(2) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru°1024/2013 tal-15 ta’ Ottubru 2013 li jikkonferixxi kompiti speċifiċi lill-Bank Ċentrali Ewropew fir-rigward ta’ politiki relatati mas-superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu (
ĠU 2013, L 287, p. 63
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament MSU”), jipprovdi:
“Il-BĊE għandu jieħu l-kariga tal-kompiti kkonferiti lilu b’dan ir-Regolament fl-4 ta’ Novembru 2014, soġġett għall-arranġamenti u l-miżuri ta’ implimentazzjoni stabbiliti f’dan il-paragrafu.”
Ir-Regolament Qafas MSU
Il-premessa 9 tar-Regolament Qafas MSU hija fformulata kif ġej:
“[…] dan ir-Regolament jiżviluppa aktar u jispeċifika l-proċeduri ta’ kooperazzjoni stabbiliti fir-Regolament MSU bejn il-BĊE u l-NCAs fi ħdan [il-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku (MSU)], kif ukoll fejn xieraq, mal-awtoritajiet nazzjonali nominati, u b’hekk jiżgura l-funzjonament effettiv u konsistenti tal-MSU.”
Il-punt 16 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Qafas MSU jiddefinixxi “entità sinifikanti taħt superviżjoni” bħala “kemm (a) entità sinifikanti taħt superviżjoni fi Stat Membru taż-żona tal-euro; u (b) entità sinifikanti taħt superviżjoni fi Stat Membru parteċipanti taż-żona tal-euro”.
Il-punt 25 tal-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament jiddefinixxi “proċedura superviżorja ta’ NCA [awtorità nazzjonali kompetenti]” bħala:
“kull attività ta’ NCA indirizzata lejn it-tħejjija tal-ħruġ ta’ deċiżjoni superviżorja mill-NCA [awtorità nazzjonali kompetenti], li tkun indirizzata lil entità, entitajiet taħt superviżjoni jew gruppi taħt superviżjoni jew lejn persuna jew persuni, inkluża l-impożizzjoni ta’ penali amministrattivi”.
L-Artikolu 48(1) u (3) tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“1.   Jekk tkun ser isseħħ bidla fil-kompetenza bejn il-BĊE u NCA, l-awtorità li l-kompetenza tagħha tkun ser tintemm (iktar ’il quddiem l-“awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm”) għandha tinforma lill-awtorità li tkun ser issir kompetenti (iktar ’il quddiem l-“awtorità li tassumi s-superviżjoni”) dwar kull proċedura superviżorja mibdija formalment, li tkun teħtieġ deċiżjoni. L-awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm għandha tipprovdi din l-informazzjoni immedjatament wara li ssir konxja mill-bidla imminenti fil-kompetenza. L-awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm għandha taġġorna din l-informazzjoni fuq bażi kontinwa, u bħala regola ġenerali ta’ kull xahar, meta jkun hemm informazzjoni ġdida dwar proċedura superviżorja biex tiġi rrapportata. L-awtorità li tassumi s-superviżjoni tista’, f’każijiet iġġustifikati debitament, tippermetti rapportar fuq bażi inqas frekwenti. Għall-iskop tal-Artikoli 48 u 49, proċedura superviżorja għandha tfisser proċedura superviżorja tal-BĊE jew ta’ NCA.
Qabel il-bidla fil-kompetenza, l-awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm għandha tikkoordina mal-awtorità li tassumi s-superviżjoni mingħajr dewmien żejjed wara l-bidu formali ta’ xi proċedura superviżorja ġdida li tkun teħtieġ deċiżjoni.
[…]
3.   Jekk proċedura superviżorja mibdija formalment li tkun teħtieġ deċiżjoni ma tkunx tista’ titlesta qabel id-data meta sseħħ bidla fil-kompetenza superviżorja, l-awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm għandha tibqa’ kompetenti li tlesti dik il-proċedura superviżorja pendenti. Għal dan l-iskop, l-awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm għandha żżomm ukoll is-setgħat relevanti kollha sakemm tkun tlestiet il-proċedura superviżorja. L-awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm għandha tlesti l-proċedura superviżorja pendenti inkwistjoni b’mod konformi mal-liġi applikabbli permezz tas-setgħat miżmuma minnha. L-awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm għandha tinforma lill-awtorità li tassumi superviżjoni qabel ma tieħu xi deċiżjoni fi proċedura superviżorja li kienet pendenti qabel il-bidla fil-kompetenza. Hija għandha tipprovdi lill-awtorità li tassumi superviżjoni kopja tad-deċiżjoni meħuda u kull dokument relevanti li għandu x’jaqsam ma’ dik id-deċiżjoni.”
L-Artikolu 149(1) tal-istess regolament jipprovdi:
“Ħlief jekk il-BĊE jiddeċiedi mod ieħor, jekk NCA tkun bdiet proċeduri superviżorji li għalihom il-BĊE jsir kompetenti fuq il-bażi tar-Regolament MSU, u dan iseħħ qabel l-4 ta’ Novembru 2014, allura għandhom japplikaw il-proċeduri stabbiliti fl-Artikolu 48.”
Id-dritt Awstrijak
Il-punt 4 tal-Artikolu 97(1) tal-Bankwesengesetz (il-Liġi dwar is-Sistema Bankarja), fil-verżjoni applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“BWG”), jipprovdi:
“(1)   [Il-FMA] għandha timponi fuq l-istituzzjonijiet ta’ kreditu l-interessi segwenti:
[…]
4.
2 % tal-eċċess tal-limitu applikabbli għal riskji kbar konformement mal-Artikolu 395(1) tar-[Regolament Nru 575/2013], ikkalkolat kull sena, għal 30 jum, ħlief fil-każ ta’ miżuri superviżorji adottati skont l-Artikolu 70(2) jew ta’ dejn eċċessiv tal-istituzzjoni ta’ kreditu.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
VTB hija istituzzjoni ta’ kreditu stabbilita fl-Awstrija li, kif jirriżulta mid-digriet tar-rinviju, ġiet ikklassifikata mill-BĊE bħala “entità sinifikanti taħt superviżjoni” fis-sens tal-punt 16 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Qafas MSU.
Permezz ta’ żewġ deċiżjonijiet adottati fit-30 ta’ Ottubru 2014 u fil-11 ta’ Mejju 2015, il-FMA imponiet lil VTB, abbażi tal-punt 4 tal-Artikolu 97(1) tal-BWG, il-ħlas ta’ interessi ta’ rkupru minħabba eċċess tal-limiti għall-espożizzjonijiet kbar, imsemmija fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013.
B’mod partikolari, permezz tal-ewwel deċiżjoni, il-FMA imponiet lil VTB interessi fl-ammont ta’ EUR 94 951.41, minħabba eċċess tal-limitu applikabbli għal espożizzjoni għall-perijodu minn Marzu sa Settembru 2014. Din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ eċċess li saru minn VTB fit-3 ta’ April, fis-7 ta’ Lulju u fit-8 ta’ Ottubru 2014.
Permezz tat-tieni deċiżjoni, il-FMA imponiet lil VTB il-ħlas ta’ interessi ta’ rkupru fl-ammont ta’ EUR 28 278.57 għal eċċess tal-limiti għal espożizzjoni applikabbli għax-xahar ta’ Ottubru 2014. Din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuq dikjarazzjoni tal-eċċess li saret minn VTB fit-3 ta’ Novembru 2014.
Fit-3 ta’ Ġunju 2015, VTB ippreżentat quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, l-Awstrija), rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni tal-FMA tal-11 ta’ Mejju 2015.
VTB issostni li hija ma hijiex marbuta tħallas l-interessi imposti minn din id-deċiżjoni. Hija ssostni li l-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013, li tistabbilixxi l-limiti għal espożizzjoni li jistgħu jiġu sostnuti minn istituzzjoni ta’ kreditu jew minn impriża ta’ investiment fir-rigward tal-klijenti tagħhom, għandu jiġi moqri flimkien mal-Artikolu 395(5) tal-imsemmi regolament, li jipprovdi l-kundizzjonijiet li fihom istituzzjoni ta’ kreditu jew impriża ta’ investiment tista’ tidderoga mil-limiti għal espożizzjoni stabbiliti fl-Artikolu 395(1) tal-istess regolament.
Il-FMA ssostni li l-applikazzjoni ta’ interessi, imposti skont il-punt 4 tal-Artikolu 97(1) tal-BWG, ma tikkostitwixxix sanzjoni jew miżura ta’ infurzar fis-sens tad-dritt tal-Unjoni iżda pjuttost miżura ta’ orjentazzjoni ekonomika prevista mid-dritt nazzjonali tal-kompetizzjoni.
Il-qorti tar-rinviju tirrileva, fl-ewwel lok, li din il-klassifikazzjoni tal-interessi imposti mid-deċiżjoni tal-11 ta’ Mejju 2015 hija konformi mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Verfassungsgerichtshof (il-Qorti Kostituzzjonali, l-Awstrija), li tikklassifika l-imsemmija interessi għal eċċess tal-limiti għal espożizzjonijiet kbar bħala miżura ta’ dritt ekonomiku, ibbażata fuq id-dritt tal-kompetizzjoni u li ma hijiex kriminalment issanzjonata, intiża għall-irkupru inklużiv tal-vantaġġ miksub jew li jista’ jiġi miksub bl-eċċess illegali tal-limiti previsti fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013.
It-tieni nett, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “proċedura superviżorja mibdija formalment” fis-sens tal-Artikolu 48(3) tar-Regolament Qafas MSU. B’mod partikolari, din il-qorti tixtieq tkun taf jekk, fir-rigward tal-eċċess tal-limiti għal espożizzjonijiet kbar f’Ottubru 2014, proċedura superviżorja tistax titqies bħala mibdija “formalment” qabel l-4 ta’ Novembru 2014, minħabba d-dikjarazzjoni ta’ eċċess li saret minn VTB fit-3 ta’ Novembru 2014, jew minħabba l-eżistenza ta’ proċeduri preċedenti, li diġà ngħalqu mill-FMA, għal ksur simili.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Dispożizzjonijiet tad-dritt sekondarju tal-Unjoni (b’mod partikolari, pereżempju, l-Artikoli 64 u 65(1) tad-[Direttiva 2013/36], huma applikabbli għad-deċiżjoni li permezz tagħha l-awtoritajiet imponew interessi skont dispożizzjoni legali ta’ Stat Membru li tipprovdi li, fil-każ ta’ eċċess tal-limitu applikabbli għar-riskji kbar previst fl-Artikolu 395(1) [tar-Regolament Nru 575/2013], għandhom jiġu imposti, fuq l-istabbiliment ta’ kreditu, interessi ta’ 2 % tal-eċċess tal-limitu applikabbli għar-riskji kbar, ikkalkolati fuq bażi annwali, għal tletin jum?
2)
Id-dritt tal-Unjoni (b’mod partikolari l-Artikolu 395(1) u (5) tar-[Regolament Nru 575/2013], jipprekludi dispożizzjoni nazzjonali bħal dik li kienet stabbilita fil-punt 4 tal-Artikolu 97(1) tal-[BWG], fejn, minkejja l-fatt li l-kundizzjonijiet għal deroga previsti fl-Artikolu 395(5) ikunu ssodisfatti, jiġu imposti interessi (ta’ rkupru) minħabba ksur tal-Artikolu 395(1)?
3)
L-Artikolu 48(3) tar-(Regolament Qafas MSU), għandu jiġi interpretat fis-sens li jista’ jitqies li jkun hemm ‘proċedura superviżorja mibdija formalment’ meta impriża tissottometti rapport lill-awtorità ta’ superviżjoni, jew jista’ jitqies li hemm ‘proċedura superviżorja mibdija formalment’ meta l-awtorità ta’ superviżjoni tkun diġà tat deċiżjoni fi proċedura parallela mibdija kontra ksur simili mwettaq matul perijodi preċedenti?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
Permezz tal-ewwel u tat-tieni domanda, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 64 u l-Artikolu 65(1) tad-Direttiva 2013/36 kif ukoll l-Artikolu 395(1) u (5) tar-Regolament Nru 575/2013 jistgħux jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li, fil-każ ta’ eċċess tal-limiti ta’ espożizzjoni previsti fl-Artikolu 395(1) ta’ dan ir-regolament, interessi ta’ rkupru jiġu imposti b’mod awtomatiku fir-rigward ta’ istituzzjoni ta’ kreditu, anki jekk din tal-aħħar tissodisfa l-kundizzjonijiet, stabbiliti fl-Artikolu 395(5) tal-imsemmi regolament, li jippermettu lil istituzzjoni ta’ kreditu teċċedi l-imsemmija limiti.
Għandu jitfakkar, qabelxejn, li, kif jirriżulta mill-premessa 2 tad-Direttiva 2013/36 u mill-premessa 5 tar-Regolament Nru 575/2013, din id-direttiva u dan ir-regolament, li għandhom jiġu moqrija flimkien, jipprovdu l-kuntest ġuridiku li jirregola, b’mod partikolari, is-superviżjoni u r-regoli superviżorji applikabbli għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu.
L-Artikolu 395(1) ta’ dan ir-regolament, li jagħmel parti minn dawn ir-regoli, u b’mod partikolari minn dawk applikabbli għal “espożizzjonijiet kbar”, li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu huma marbuta, skont l-Artikolu 387 tar-Regolament Nru 575/2013, josservaw u jikkontrollaw, jipprojbixxi lill-imsemmija istituzzjonijiet milli jsostnu espożizzjoni fir-rigward ta’ klijent jew ta’ grupp ta’ klijenti marbuta li l-valur tagħhom jeċċedi 25 % tal-fondi eliġibbli tagħhom. Madankollu, l-Artikolu 395(5) tal-imsemmi regolament jawtorizza eċċess tal-limiti ta’ espożizzjoni previsti fl-Artikolu 395(1) tal-istess regolament meta jiġu ssodisfatti ċerti kundizzjonijiet.
Sussegwentement, hemm lok li jiġi rrilevat li, għall-finijiet tas-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu, l-awtoritajiet kompetenti għandhom, skont l-Artikolu 1(b) tad-Direttiva 2013/36, setgħat u għodda ta’ superviżjoni stabbiliti minn din id-direttiva.
F’dan ir-rigward, skont l-Artikolu 65(1) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom jiddeterminaw is-sistema ta’ sanzjonijiet amministrattivi u ta’ miżuri amministrattivi oħra applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu din id-direttiva u għar-Regolament Nru 575/2013 u għandhom jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jiggarantixxu l-implimentazzjoni ta’ dawn is-sanzjonijiet u ta’ dawn il-miżuri l-oħra.
Mill-premessa 41 tad-Direttiva 2013/36 jirriżulta li l-adozzjoni ta’ sanzjonijiet amministrattivi u ta’ miżuri amministrattivi oħra għandha tiżgura kamp ta’ applikazzjoni l-iktar wiesa’ possibbli għall-azzjoni li tirriżulta minn ksur tar-regoli tal-Unjoni u l-prevenzjoni ta’ ksur ġdid.
Fl-aħħar nett, mill-qari flimkien tal-Artikolu 67(1)(k) u (2) tad-Direttiva 2013/36 jirriżulta li l-Istati Membri, fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 395 tar-Regolament Nru 575/2013, għandhom jiżguraw li s-sanzjonijiet amministrattivi u l-miżuri amministrattivi l-oħra li jistgħu jiġi imposti, ikunu minn tal-inqas, dawk elenkati fil-punti (a) sa (g) tal-imsemmi paragrafu 2.
Fil-każ ineżami, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, kif issostni l-FMA, l-impożizzjoni ta’ interessi lil VTB, skont il-punt 4 tal-Artikolu 97(1) tal-BWG, tikkostitwixxix miżura ta’ orjentazzjoni ekonomika nazzjonali, li ma hijiex kriminalment sanzjonabbli, li ma għandha ebda rabta mal-Artikoli 64 u 65 tad-Direttiva 2013/36 iżda li hija biss intiża għall-irkupru ta’ vantaġġ miksub indebitament permezz tal-ksur ta’ regola superviżorja prudenzjali. Fil-każ ta’ risposta pożittiva, il-FMA ssostni li s-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tkunx irregolata mill-Artikolu 395(1) u (5) tar-Regolament Nru 575/2013.
Għandu jiġi kkonstatat, fl-ewwel lok, li l-punt 4 tal-Artikolu 97(1) tal-BWG, jipprovdi espressament li l-imsemmija interessi għandhom jiġu applikati mill-FMA bir-rata ta’ 2 % tal-eċċess tal-limiti applikabbli għal espożizzjonijiet kbar “skont l-Artikolu 395(1) tar-[Regolament Nru 575/2013]”.
Fil-każ ineżami, skont il-qorti tar-rinviju, VTB eċċediet l-imsemmija limiti fil-kuntest tal-kawża prinċipali. F’tali ċirkustanzi, u bla ħsara għall-osservanza tal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 395(5) tal-imsemmi regolament, l-Istati Membri, kif huwa mfakkar fil-punt 36 ta’ din is-sentenza, għandhom jiżguraw l-applikazzjoni, minn tal-inqas, ta’ sanzjonijiet amministrattivi u ta’ miżuri oħra amministrattivi previsti fl-Artikolu 67(2)(a) sa (g) tad-Direttiva 2013/36.
F’dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li, fil-kuntest tal-analiżi ta’ miżuri finanzjarji ta’ korrezzjoni implimentati mill-Istati Membri sabiex jiġu protetti l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja kklassifikat bħala “miżura amministrattiva” l-obbligu li jingħata lura vantaġġ miksub indebitament permezz ta’ irregolarità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ Mejju 2016, Județul Neamț u Județul Bacău,
C-260/14 u C-261/14
,
EU:C:2016:360
, punti
u
).
Barra minn hekk, skont il-premessa 9 tar-Regolament Nru 575/2013, sabiex jiġu evitati d-distorsjonijiet tas-suq u l-arbitraġġ regolatorju, l-eżiġenzi prudenzjali minimi adottati mid-dritt tal-Unjoni għandhom jiżguraw massimu ta’ armonizzazzjoni. Għalhekk, fil-każ ta’ eċċess tal-limiti previsti fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013, l-Istati Membri ma humiex marbuta jimponu lil istituzzjonijiet ta’ kreditu miżura li taqa’ taħt id-dritt nazzjonali tagħhom iżda sanzjoni amministrattiva jew miżura oħra amministrattiva fis-sens tal-Artikolu 65(1) tad-Direttiva 2013/36.
F’tali ċirkustanzi, l-interessi ta’ rkupru previsti fil-punt 4 tal-Artikolu 97(1) tal-BWG għandhom jiġu kklassifikati bħala miżura amministrattiva fis-sens tal-Artikolu 65(1) tad-Direttiva 2013/36.
Fir-rigward ta’ din il-klassifikazzjoni, ma huwiex rilevanti li l-interessi inkwistjoni ma jkunux inklużi fil-lista prevista fl-Artikolu 67(2) tad-Direttiva 2013/36.
Fil-fatt, mill-kliem ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li din il-lista ma hijiex eżawrjenti. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-Artikolu 65(1) tad-Direttiva 2013/36 jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri li huma jqisu neċessarji sabiex jiggarantixxu l-applikazzjoni tal-imsemmija direttiva u tar-Regolament Nru 575/2013.
Fit-tieni lok, mill-informazzjoni li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-qorti tar-rinviju hija mitluba tivverifika li l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 395(5) tar-Regolament Nru 575/2013, li jippermettu lill-istituzzjonijiet ta’ kreditu jeċċedu l-limiti ta’ espożizzjoni fir-rigward ta’ klijenti, previsti fl-Artikolu 395(1) tal-istess regolament, huma ssodisfatti minn VTB fil-kuntest tal-kawża prinċipali.
Kif jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 59 tal-konklużjonijiet tiegħu, is-sitwazzjoni msemmija fl-Artikolu 395 tar-Regolament Nru 575/2013 u li fiha l-Istati Membri jistgħu japplikaw, skont l-Artikolu 67(2) tad-Direttiva 2013/36, sanzjonijiet amministrattivi jew miżuri amministrattivi oħra, hija dik li tirriżulta minn applikazzjoni konġunta tal-paragrafi 1 u 5 tal-imsemmi Artikolu 395.
Konsegwentement, dispożizzjoni nazzjonali bħall-punt 4 tal-Artikolu 97(1) tal-BWG, li timponi awtomatikament fuq istituzzjoni ta’ kreditu interessi ta’ rkupru fil-każ ta’ eċċess tal-limiti ta’ espożizzjoni stabbiliti fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013, u li ma tipprevedix il-possibbiltà li jiġi vverifikat jekk il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 395(5) ta’ dan ir-regolament humiex issodisfatti, ma hijiex konformi mal-eżiġenzi ta’ superviżjoni prudenzjali stabbiliti mill-imsemmi regolament.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel u għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 64 u l-Artikolu 65(1) tad-Direttiva 2013/36 kif ukoll l-Artikolu 395(1) u (5) tar-Regolament Nru 575/2013 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li, fil-każ ta’ eċċess tal-limiti ta’ espożizzjoni previsti fl-Artikolu 395(1) ta’ dan ir-regolament, interessi ta’ rkupru jiġu imposti b’mod awtomatiku fir-rigward ta’ istituzzjoni ta’ kreditu, anki jekk din tal-aħħar tissodisfa l-kundizzjonijiet, stabbiliti fl-Artikolu 395(5) tal-imsemmi regolament, li jippermettu lil istituzzjoni ta’ kreditu teċċedi l-imsemmija limiti.
Fuq it-tielet domanda
Permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 48(3) tar-Regolament Qafas MSU għandux jiġi interpretat fis-sens li proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali tista’ titqies bħala formalment mibdija, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, meta istituzzjoni ta’ kreditu tirrapporta lill-awtorità nazzjonali tas-superviżjoni l-eċċess tal-limiti previsti fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013, jew meta din l-awtorità tkun diġà adottat deċiżjoni fi proċedura parallela rigward ksur simili.
Skont l-Artikolu 33(2) tar-Regolament MSU, il-BĊE inkariga ruħu, b’effett mill-4 ta’ Novembru 2014, bil-missjoni ta’ superviżjoni ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu li ġew attribwiti lilu mill-imsemmi regolament, fil-kuntest tal-MSU.
Kif jirriżulta mill-premessa 9 tar-Regolament Qafas MSU, dan ir-regolament jiżviluppa u jippreċiża l-proċeduri ta’ kooperazzjoni stabbiliti mir-Regolament MSU bejn il-BĊE u l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali fi ħdan l-MSU, filwaqt li jiżgura l-funzjonament effettiv u koerenti ta’ dan il-mekkaniżmu.
Il-punt 25 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Qafas MSU jiddefinixxi proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali ta’ awtorità kompetenti nazzjonali bħala kwalunkwe attività ta’ awtorità kompetenti nazzjonali intiża li tipprepara deċiżjoni ta’ superviżjoni prudenzjali ta’ din l-awtorità.
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 149 ta’ dan ir-regolament, jekk awtorità kompetenti nazzjonali tkun bdiet proċeduri ta’ superviżjoni prudenzjali li fir-rigward tagħhom il-BĊE jsir kompetenti abbażi tar-Regolament MSU, u dan iseħħ qabel l-4 ta’ Novembru 2014, ikunu japplikaw il-proċeduri previsti fl-Artikolu 48 tar-Regolament Qafas MSU.
Din l-aħħar dispożizzjoni tipprevedi, fil-paragrafu 3 tagħha, li, jekk proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali “mibdija formalment” u li teħtieġ deċiżjoni ma tkunx tista’ tintemm fi żmien xieraq qabel id-data li fiha ssir modifika tat-tqassim tal-kompetenzi ta’ superviżjoni prudenzjali, l-awtorità li l-kompetenza tagħha tintemm għandha tibqa’ kompetenti sabiex ittemm il-proċedura pendenti.
Fil-każ ineżami, mill-fajl li ġie sottomess lill-Qorti tal-Ġustizzja jidher li d-deċiżjoni tal-FMA tal-11 ta’ Mejju 2015, dwar l-eċċess minn VTB tal-limiti previsti fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013, matul ix-xahar ta’ Ottubru 2014, kienet ibbażata fuq dikjarazzjoni ta’ eċċess li saret minn din l-istituzzjoni fit-3 ta’ Novembru 2014, jiġifieri lejliet it-trasferiment tal-kompetenzi tal-FMA lill-BĊE. Mill-imsemmi fajl jirriżulta wkoll li din id-deċiżjoni ngħatat wara proċedura oħra mibdija mill-FMA minħabba l-eċċess minn VTB tal-limiti għal espożizzjonijiet kbar, li ngħalqet b’deċiżjoni tat-30 ta’ Ottubru 2014.
L-ewwel nett, mill-punt 25 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Qafas MSU jirriżulta li hija biss proċedura mmexxija minn awtorità kompetenti nazzjonali li tista’ titqies bħala proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Għalhekk, l-azzjonijiet ta’ istituzzjoni ta’ kreditu ma jistgħux jitqiesu li huma rilevanti għal proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Barra minn hekk, kif jikkonstata l-Avukat Ġenerali fil-punt 89 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-avverbju “formalment” użat fl-Artikolu 48(3) tar-Regolament Qafas MSU, jirreferi għal deċiżjoni espressa ta’ ftuħ tal-proċedura, indipendentement mir-raġunijiet materjali, bħal dikjarazzjoni min-naħa tal-istituzzjoni ta’ kreditu ssorveljata, li wasslu għall-adozzjoni formali ta’ tali deċiżjoni.
Konsegwentement, is-sempliċi dikjarazzjoni ta’ VTB, bid-data tat-3 ta’ Novembru 2014, ma hijiex biżżejjed sabiex jitqies li proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali ġiet “mibdija formalment” mill-FMA f’din id-data.
It-tieni nett, skont il-punt 25 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Qafas MSU, proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali tal-awtorità nazzjonali hija intiża li tipprepara deċiżjoni ta’ superviżjoni prudenzjali. Mill-fajl għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-proċedura dwar l-eċċessi li seħħew matul ix-xhur ta’ Marzu sa Settembru 2014 ingħalqet b’deċiżjoni tat-30 ta’ Ottubru 2014 u għalhekk qabel id-dikjarazzjoni li fuqha kienet ibbażata l-proċedura mibdija mill-FMA, distinta mill-ewwel waħda, li wasslet għad-deċiżjoni tal-11 ta’ Mejju 2015.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 48(3) tar-Regolament Qafas MSU għandu jiġi interpretat fis-sens li proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali la tista’ titqies bħala formalment mibdija, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, meta istituzzjoni ta’ kreditu tirrapporta lill-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza eċċess tal-limiti previsti fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013, u lanqas meta din l-awtorità tkun diġà adottat deċiżjoni fi proċedura parallela dwar ksur simili.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 64 u l-Artikolu 65(1) tad-Direttiva 2013/36 UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE kif ukoll l-Artikolu 395(1) u (5) tar-Regolament Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li, fil-każ ta’ eċċess tal-limiti ta’ espożizzjoni previsti fl-Artikolu 395(1) ta’ dan ir-regolament, interessi ta’ rkupru jiġu imposti b’mod awtomatiku fir-rigward ta’ istituzzjoni ta’ kreditu, anki jekk din tal-aħħar tissodisfa l-kundizzjonijiet, stabbiliti fl-Artikolu 395(5) tal-imsemmi regolament, li jippermettu lil istituzzjoni ta’ kreditu teċċedi l-imsemmija limiti.

2)
L-Artikolu 48(3) tar-Regolament tal-Bank Ċentrali Ewropew (UE) Nru 468/2014 tas-16 ta’ April 2014 li jistabbilixxi qafas għal kooperazzjoni fi ħdan il-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku bejn il-Bank Ċentrali Ewropew u l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u ma’ awtoritajiet nazzjonali nominati (ir-“Regolament Qafas MSU”) għandu jiġi interpretat fis-sens li proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali la tista’ titqies bħala formalment mibdija, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, meta istituzzjoni ta’ kreditu tirrapporta lill-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza eċċess tal-limiti previsti fl-Artikolu 395(1) tar-Regolament Nru 575/2013, u lanqas meta din l-awtorità tkun diġà adottat deċiżjoni fi proċedura parallela dwar ksur simili.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż