CELEX: 62015TJ0153
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας
Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας
Δέσμευση κεφαλαίων
Ακύρωση προγενέστερων πράξεων με απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου
Νέες πράξεις με τις οποίες τα ονόματα των προσφευγόντων περιελήφθησαν στους καταλόγους
Προσφυγή ακυρώσεως
Άρθρο 76, στοιχείο δʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας
Περιεχόμενο της προσφυγής
Παραδεκτό
Υποχρέωση αιτιολογήσεως
Βάρος αποδείξεως
Δικαίωμα ιδιοκτησίας
Επιχειρηματική ελευθερία

Ιστορικό της διαφοράς
Ο Mohamad Hamcho, Σύρος επιχειρηματίας, είναι ο πρόεδρος της Hamcho International (στο εξής, από κοινού: προσφεύγοντες), συριακής εταιρίας που ειδικεύεται στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, του τουρισμού, της εκμισθώσεως αυτοκινήτων και της αντιπροσωπεύσεως αλλοδαπών εταιριών, κυρίως ευρωπαϊκών.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταδικάζοντας σθεναρά τη βίαιη καταστολή των ειρηνικών διαδηλώσεων σε διάφορα σημεία σε ολόκληρη την έκταση της Συρίας και απευθύνοντας έκκληση στις συριακές αρχές να μην καταφεύγουν στη βία, εξέδωσε, στις 9 Μαΐου 2011, την απόφαση 2011/273/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (
ΕΕ 2011, L 121, σ. 11
). Λαμβανομένης υπόψη της σοβαρότητας της καταστάσεως, το Συμβούλιο επέβαλε απαγόρευση πωλήσεως όπλων, απαγόρευση εξαγωγών εξοπλισμού ικανού να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή, περιορισμούς εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και τη δέσμευση κεφαλαίων και χρηματοοικονομικών πόρων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων που ευθύνονται για τη βίαιη καταστολή εις βάρος του άμαχου πληθυσμού στη Συρία.
Τα ονόματα των προσώπων που ευθύνονται για τη βίαιη καταστολή εις βάρος του άμαχου πληθυσμού στη Συρία, καθώς και τα ονόματα ή οι επωνυμίες των φυσικών ή νομικών προσώπων και των οντοτήτων που συνδέονται με αυτά παρατίθενται στο παράρτημα της αποφάσεως 2011/273. Δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 1, της αποφάσεως αυτής, το Συμβούλιο, αποφασίζοντας κατόπιν προτάσεως κράτους μέλους ή του ύπατου εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, μπορεί να τροποποιεί το εν λόγω παράρτημα. Το όνομα του προσφεύγοντος και η επωνυμία της προσφεύγουσας [στο εξής: ονόματα των προσφευγόντων] δεν περιλαμβάνονταν στο παράρτημα αυτό.
Δεδομένου ότι ορισμένα από τα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν κατά της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης ΛΕΕ, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) 442/2011, της 9ης Μαΐου 2011, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της καταστάσεως στη Συρία (
ΕΕ 2011, L 121, σ. 1
). Ο κανονισμός αυτός ταυτίζεται, κατ’ ουσίαν, με την απόφαση 2011/273, αλλά προβλέπει δυνατότητες αποδεσμεύσεως των δεσμευθέντων κεφαλαίων. Ο κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και οργανισμών που είτε αναγνωρίζονται ως υπεύθυνα για την εν λόγω καταστολή είτε συνδέονται με αυτά και περιλαμβάνονται στο παράρτημα II του εν λόγω κανονισμού είναι πανομοιότυπος με αυτόν που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της αποφάσεως 2011/273. Τα ονόματα των προσφευγόντων δεν περιλαμβάνονταν στο εν λόγω παράρτημα. Δυνάμει του άρθρου 14, παράγραφοι 1 και 4, του κανονισμού 442/2011, οσάκις το Συμβούλιο αποφασίζει να υπαγάγει φυσικό ή νομικό πρόσωπο, οντότητα ή οργανισμό στα προβλεπόμενα περιοριστικά μέτρα, τροποποιεί αναλόγως το παράρτημα II και, περαιτέρω, εξετάζει τον κατάλογο που περιέχεται στο παράρτημα αυτό σε τακτά χρονικά διαστήματα και τουλάχιστον ανά δωδεκάμηνο.
1.
Προηγούμενη διαδικασία σχετικά με τους προσφεύγοντες
Με την εκτελεστική απόφαση 2011/302/ΚΕΠΠΑ, της 23ης Μαΐου 2011, για την εφαρμογή της αποφάσεως 2011/273 (
EE 2011, L 136, σ. 91
), το Συμβούλιο τροποποίησε την απόφαση 2011/273 προκειμένου, ιδίως, να εφαρμόσει τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα και σε άλλα πρόσωπα και οντότητες. Το όνομα του M. Hamcho περιελήφθη στον κατάλογο του παραρτήματος της αποφάσεως 2011/302/ΚΕΠΠΑ, στον στίχο 19 του πίνακα του παραρτήματος αυτού. Ο εν λόγω στίχος περιελάμβανε διάφορα στοιχεία, μεταξύ των οποίων τα σχετικά με την ημερομηνία εγγραφής του ονόματός του στον επίμαχο κατάλογο, εν προκειμένω την 23η Μαΐου 2011, την ημερομηνία γεννήσεώς του και τον αριθμό διαβατηρίου του, καθώς και την ακόλουθη αιτιολογία:
«Γαμπρός του Mahir Al-Assad, επιχειρηματίας και τοπικός πράκτορας πολλών ξένων εταιριών· χρηματοδοτεί το καθεστώς διευκολύνοντας τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων.»
Την ίδια ημέρα, το Συμβούλιο εξέδωσε, βάσει του άρθρου 215, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ και της αποφάσεως 2011/273, τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 504/2011, για την εφαρμογή του κανονισμού 442/2011 (
ΕΕ 2011, L 136, σ. 45
). Το όνομα του M. Hamcho προστέθηκε στον κατάλογο του παραρτήματος II του τελευταίου αυτού κανονισμού με τις ίδιες πληροφορίες και την ίδια αιτιολογία με αυτές που περιλαμβάνονταν στο παράρτημα της εκτελεστικής αποφάσεως 2011/302.
Με την εκτελεστική απόφαση 2011/367/ΚΕΠΠΑ, της 23ης Ιουνίου 2011, για την εφαρμογή της αποφάσεως 2011/273 (
ΕΕ 2011, L 164, σ. 14
), το Συμβούλιο εφάρμοσε τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα και σε άλλα πρόσωπα και οντότητες, τα ονόματα και οι επωνυμίες των οποίων προστέθηκαν στον κατάλογο του παραρτήματος της εν λόγω αποφάσεως. Η επωνυμία της Hamcho International περιελήφθη στον κατάλογο αυτόν, στον στίχο 3 του πίνακα Β του εν λόγω παραρτήματος, ο οποίος περιείχε διάφορες πληροφορίες, μεταξύ των οποίων τις σχετικές με την ημερομηνία εγγραφής της επωνυμίας της στον επίμαχο κατάλογο, εν προκειμένω την 23η Ιουνίου 2011, την έδρα της, καθώς και την ακόλουθη αιτιολογία:
«Υπό τον έλεγχο του Mohamed Hamcho ή Hamsho· πηγή χρηματοδότησης του καθεστώτος.»
Την ίδια ημέρα, το Συμβούλιο εξέδωσε τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 611/2011, για την εφαρμογή του κανονισμού 442/2011 (
EE 2011, L 164, σ. 1
). Η επωνυμία της Hamcho International περιελήφθη στον κατάλογο του παραρτήματος ΙΙ του τελευταίου αυτού κανονισμού με τις ίδιες πληροφορίες και την ίδια αιτιολογία με αυτές που περιλαμβάνονταν στο παράρτημα της εκτελεστικής αποφάσεως 2011/367.
Με την απόφαση 2011/782/ΚΕΠΠΑ, της 1ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας και για την κατάργηση της αποφάσεως 2011/273 (
ΕΕ 2011, L 319, σ. 56
), το Συμβούλιο, λόγω της σοβαρότητας της καταστάσεως στη Συρία, έκρινε αναγκαία την επιβολή πρόσθετων περιοριστικών μέτρων. Χάριν σαφήνειας, τα μέτρα που επιβάλλει η απόφαση 2011/273 και τα πρόσθετα μέτρα ενσωματώθηκαν σε ενιαία νομική πράξη. Η απόφαση αυτή διευκρινίζει ότι τα προβλεπόμενα περιοριστικά μέτρα εφαρμόζονται εξίσου στα «πρόσωπα που επωφελούνται των πολιτικών του καθεστώτος ή το υποστηρίζουν». Τα ονόματα των προσφευγόντων περιλαμβάνονταν στον κατάλογο του παραρτήματος Ι της αποφάσεως 2011/782, αντιστοίχως όσον αφορά τον M. Hamcho στον στίχο 19 του πίνακα Α και όσον αφορά τη Hamcho International στον στίχο 3 του πίνακα Β, με τις ίδιες πληροφορίες και αιτιολογία με τις εκτεθείσες στο παράρτημα της αποφάσεως 2011/273, όπως αυτή εφαρμόστηκε με τις εκτελεστικές αποφάσεις 2011/302 και 2011/367.
Ο κανονισμός 442/2011 αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 36/2012 του Συμβουλίου, της 18ης Ιανουαρίου 2012, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία και την κατάργηση του κανονισμού 442/2011 (
EE 2012, L 16, σ. 1
). Τα ονόματα των προσφευγόντων περιλαμβάνονταν στον κατάλογο του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού 36/2012, με τις ίδιες πληροφορίες και αιτιολογία με τις εκτεθείσες στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού 442/2011, όπως αυτός εφαρμόστηκε με τους εκτελεστικούς κανονισμούς 504/2011 και 611/2011.
Στις 30 Ιανουαρίου 2012, οι προσφεύγοντες άσκησαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της αποφάσεως 2011/273, της αποφάσεως 2011/782, του κανονισμού 442/2011 και του κανονισμού 36/2012, όπως είχαν εφαρμοστεί ή τροποποιηθεί μέχρι την ημερομηνία ασκήσεως της προσφυγής, καθόσον οι πράξεις αυτές τους αφορούσαν. Η προσφυγή αυτή πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου με αριθμό υποθέσεως T‑43/12.
Με την εκτελεστική απόφαση 2012/172/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 2012, για την εφαρμογή της αποφάσεως 2011/782 (
ΕΕ 2012, L 87, σ. 103
), και με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 266/2012 του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 2012, για την εφαρμογή του άρθρου 32, παράγραφος 1, του κανονισμού (EE) 36/2012 (
ΕΕ 2012, L 87, σ. 45
), η αιτιολογία που αφορούσε τον M. Hamcho, η οποία περιλαμβανόταν στο παράρτημα ΙΙ της αποφάσεως 2011/782 και του κανονισμού 36/2012, αντικαταστάθηκε από την ακόλουθη αιτιολογία:
«Σύριος επιχειρηματίας και τοπικός πράκτορας για πολλές αλλοδαπές εταιρίες· συνέταιρος του Maher al‑Assad, διαχειρίζεται μέρος των χρηματοοικονομικών του συμφερόντων και στο πλαίσιο αυτών του των καθηκόντων παρέχει χρηματοδότηση στο καθεστώς.»
Με την απόφαση 2012/739/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 29ης Νοεμβρίου 2012, σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας και την κατάργηση της αποφάσεως 2011/782 (
ΕΕ 2012, L 330, σ. 21
), τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα ενσωματώθηκαν σε ενιαία νομική πράξη. Τα ονόματα των προσφευγόντων περιλαμβάνονταν στον κατάλογο του παραρτήματος Ι της αποφάσεως 2012/739, αντιστοίχως όσον αφορά τον M. Hamcho στον στίχο 18 του πίνακα Α και όσον αφορά τη Hamcho International στον στίχο 3 του πίνακα Β, με τις ίδιες πληροφορίες και αιτιολογία με τις εκτεθείσες στην απόφαση 2011/782, όπως αυτή εφαρμόστηκε με την εκτελεστική απόφαση 2012/172.
Στις 31 Μαΐου 2013, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ, σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (
ΕΕ 2013, L 147, σ. 14
). Τα ονόματα των προσφευγόντων περιλαμβάνονταν στον κατάλογο του παραρτήματος Ι της αποφάσεως αυτής, αντιστοίχως όσον αφορά τον M. Hamcho στον στίχο 18 του πίνακα Α και όσον αφορά τη Hamcho International στον στίχο 3 του πίνακα Β, με τις ίδιες πληροφορίες και την ίδια αιτιολογία με αυτές που περιλαμβάνονταν στο παράρτημα της αποφάσεως 2012/739.
Με υπομνήματα προσαρμογής των αιτημάτων τους που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 22 Ιουνίου 2012, 7 Ιανουαρίου και 24 Ιουνίου 2013, οι προσφεύγοντες ζήτησαν επίσης την ακύρωση, μεταξύ άλλων, της εκτελεστικής αποφάσεως 2012/172, του εκτελεστικού κανονισμού 266/2012, της αποφάσεως 2012/739, της εκτελεστικής αποφάσεως 2013/185/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, για την εφαρμογή της απόφασης 2012/739 (
EE 2013, L 111, σ. 77
), του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 363/2013 του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 36/2012 (
EE 2013, L 111, σ. 1
), και της αποφάσεως 2013/255.
Με την απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International κατά Συμβουλίου (T‑43/12, μη δημοσιευθείσα, στο εξής: απόφαση Hamcho και Hamcho International I,
EU:T:2014:946
), το Γενικό Δικαστήριο δέχτηκε εν μέρει την ασκηθείσα από τους προσφεύγοντες προσφυγή ακυρώσεως και ακύρωσε τον κανονισμό 36/2012, τον εκτελεστικό κανονισμό 266/2012, τον εκτελεστικό κανονισμό 363/2013 και την απόφαση 2013/255, καθόσον οι πράξεις αυτές αφορούσαν τους προσφεύγοντες, με ισχύ από 23ης Ιανουαρίου 2015.
Το Συμβούλιο δεν άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως Hamcho και Hamcho International I.
2.
Διαδικασία εκ νέου εγγραφής των ονομάτων των προσφευγόντων στους επίμαχους καταλόγους
Με επιστολή της 19ης Δεκεμβρίου 2014, το Συμβούλιο γνωστοποίησε στους δικηγόρους των προσφευγόντων την πρόθεσή του να περιλάβει εκ νέου το όνομά τους στους καταλόγους των προσώπων και των οντοτήτων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, οι οποίοι περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι της αποφάσεως 2013/255 και στο παράρτημα Ι του κανονισμού 36/2012 (στο εξής: επίμαχοι κατάλογοι). Εξέθεσε τους λόγους που επέβαλλαν την εκ νέου εγγραφή και κοινοποίησε αντίγραφο των εγγράφων και των πληροφοριακών στοιχείων (με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 342/14 και RELEX MD 343/14) βάσει των οποίων σχεδίαζε να τεκμηριώσει την πρόταση εκ νέου εγγραφής. Το Συμβούλιο έταξε προθεσμία στους προσφεύγοντες για την υποβολή τυχόν παρατηρήσεων.
Με επιστολή της 15ης Ιανουαρίου 2015, οι δικηγόροι των προσφευγόντων ζήτησαν από το Συμβούλιο να μην περιλάβει εκ νέου τα ονόματά τους στους επίμαχους καταλόγους και αμφισβήτησαν όλες τις πληροφορίες και τα έγγραφα που δικαιολογούσαν, κατά το Συμβούλιο, την νέα αυτή εγγραφή.
Στις 26 Ιανουαρίου 2015, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφαση 2015/117/ΚΕΠΠΑ, για την εφαρμογή της απόφασης 2013/255 (
ΕΕ 2015, L 20, σ. 85
). Την ίδια ημέρα, εξέδωσε τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2015/108, για την εφαρμογή του κανονισμού 36/2012 (
ΕΕ 2015, L 20, σ. 2
). Με τις πράξεις αυτές, τα ονόματα των προσφευγόντων περιελήφθησαν εκ νέου στους επίμαχους καταλόγους.
Ειδικότερα, το όνομα του M. Hamcho περιελήφθη εκ νέου στον στίχο 18 του πίνακα που περιείχε τους επίμαχους καταλόγους, υπό τον τίτλο «Α. Πρόσωπα», η δε εκ νέου αυτή εγγραφή στηριζόταν στην ακόλουθη αιτιολογία:
«Εξέχων σύριος επιχειρηματίας, ιδιοκτήτης της Hamcho International, συνδεόμενος στενά με κεντρικά πρόσωπα του συριακού καθεστώτος, περιλαμβανομένου του Προέδρου Bashar al‑Assad και του Maher al‑Assad. Από τον Μάρτιο του 2014 καταλαμβάνει τη θέση του προέδρου για την Κίνα στα Διμερή Επιχειρηματικά Συμβούλια, στην οποία τον διόρισε ο υπουργός Οικονομίας Khodr Orfali. Ο Mohammed Hamcho παρέχει στήριξη στο συριακό καθεστώς και επωφελείται από αυτό και συνδέεται με πρόσωπα τα οποία επωφελούνται από το καθεστώς ή το στηρίζουν.»
Η επωνυμία της Hamcho International περιελήφθη εκ νέου στον στίχο 3 του πίνακα που περιέχει τους επίμαχους καταλόγους, με τίτλο «Β. Οντότητες», η δε εκ νέου αυτή εγγραφή στηριζόταν στην ακόλουθη αιτιολογία:
«Η Hamcho International είναι μεγάλη εταιρεία χαρτοφυλακίου στη Συρία, η οποία ανήκει στον Mohammed Hamcho· η Hamcho International παρέχει στήριξη στο καθεστώς και επωφελείται από αυτό και συνδέεται με πρόσωπο το οποίο επωφελείται από το καθεστώς και το στηρίζει.»
Με επιστολή της 27ης Ιανουαρίου 2015 προς τους προσφεύγοντες και τους δικηγόρους τους, το Συμβούλιο απάντησε στην από 15 Ιανουαρίου 2015 επιστολή τους και τους κοινοποίησε αντίγραφο της εκτελεστικής αποφάσεως 2015/117 και του εκτελεστικού κανονισμού 2015/108 (στο εξής: προσβαλλόμενες πράξεις) καθώς και νέα πληροφοριακά στοιχεία που τεκμηρίωναν τις πράξεις αυτές (με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 66/15).
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 27 Μαρτίου 2015, οι προσφεύγοντες άσκησαν την παρούσα προσφυγή ακυρώσεως κατά των προσβαλλομένων πράξεων.
Με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 27 Μαρτίου 2015, οι προσφεύγοντες υπέβαλαν αίτηση εκδικάσεως της υποθέσεως με ταχεία διαδικασία δυνάμει του άρθρου 76α, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου της 2ας Μαΐου 1991.
Με χωριστό δικόγραφο, το οποίο κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 15 Μαΐου 2015, οι προσφεύγοντες υπέβαλαν αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, με αίτημα την αναστολή εκτελέσεως των προσβαλλομένων πράξεων καθόσον τους αφορούσαν, μέχρις ότου το Γενικό Δικαστήριο αποφανθεί επί της προσφυγής.
Με διάταξη της 20ής Μαΐου 2015, Hamcho και Hamcho International κατά Συμβουλίου (
T‑153/15 R
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2015:298
), ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου απέρριψε την αίτηση αυτή ως απαράδεκτη.
Με απόφαση της 3ης Ιουνίου 2015, το Γενικό Δικαστήριο δεν δέχθηκε την αίτηση περί εκδικάσεως της προσφυγής με την ταχεία διαδικασία.
Το Γενικό Δικαστήριο (έβδομο τμήμα) αποφάσισε, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 106, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, να αποφανθεί χωρίς προφορική διαδικασία.
Οι προσφεύγοντες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο:
—
να διατάξει «την προσκόμιση της δικογραφίας της υποθέσεως T‑43/12»·
—
να ορίσει ότι οι προσφεύγοντες διατηρούν το δικαίωμα απαντήσεως και, στο πλαίσιο της απαντήσεώς τους, το δικαίωμα να προσκομίσουν νέα αποδεικτικά στοιχεία και να προτείνουν μάρτυρες·
—
να ακυρώσει τις προσβαλλόμενες πράξεις·
—
να καταδικάσει το Συμβούλιο στα δικαστικά έξοδα.
Το Συμβούλιο ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
—
να απορρίψει την προσφυγή·
—
να καταδικάσει τους προσφεύγοντες στα δικαστικά έξοδα.
Σκεπτικό
1.
Επί του πρώτου αιτήματος
Με το πρώτο αίτημα, οι προσφεύγοντες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο «την προσκόμιση της δικογραφίας της υποθέσεως T‑43/12». Κατ’ ουσίαν, ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο να διατάξει να περιληφθεί ο φάκελος της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), στη δικογραφία της υπό κρίση υποθέσεως.
Συναφώς, αφενός, υπενθυμίζεται ότι για κάθε υπόθεση που εισάγεται ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου σχηματίζεται ιδιαίτερη δικογραφία, η οποία περιλαμβάνει κυρίως τα στοιχεία και τα δικόγραφα που έχουν προσκομίσει οι διάδικοι της συγκεκριμένης υποθέσεως, και ότι κάθε δικογραφία έχει πλήρη αυτοτέλεια. Τούτο καθίσταται σαφές από τις διατάξεις για τη ρύθμιση πρακτικών ζητημάτων σχετικών με την εκτέλεση του Κανονισμού Διαδικασίας (
ΕΕ 2015, L 152, σ. 1
), κατά τις οποίες «έγγραφο προσκομισθέν στο πλαίσιο ορισμένης υποθέσεως και κατατεθέν στον σχετικό φάκελο δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για τις ανάγκες της εκδικάσεως άλλης υποθέσεως» (διάταξη της 15ης Οκτωβρίου 2009, Hangzhou Duralamp Electronics κατά Συμβουλίου,
T‑459/07
,
EU:T:2009:403
, σκέψη
).
Αφετέρου, πρέπει να επισημανθεί ότι κατά πάγια νομολογία, σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν την εκδίκαση των υποθέσεων από το Γενικό Δικαστήριο, οι διάδικοι απολαύουν προστασίας κατά της αθέμιτης χρήσεως των εγγράφων της διαδικασίας και, επομένως, οι κύριοι διάδικοι και οι παρεμβαίνοντες σε μια υπόθεση δεν έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τα δικόγραφα των άλλων διαδίκων, στα οποία τους έχει επιτραπεί η πρόσβαση, παρά μόνον προς τον σκοπό της στηρίξεως των αιτημάτων τους στο πλαίσιο της ίδιας υποθέσεως (βλ. διάταξη της 15ης Οκτωβρίου 2009, Hangzhou Duralamp Electronics κατά Συμβουλίου,
T‑459/07
,
EU:T:2009:403
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εξάλλου, κατά πάγια επίσης νομολογία, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων όπου η δημοσιοποίηση εγγράφου θα μπορούσε να θίξει την ορθή απονομή της δικαιοσύνης, οι διάδικοι είναι ελεύθεροι να κοινολογούν τα δικόγραφά τους σε τρίτους μη μετέχοντες στη δίκη. Με το ίδιο πνεύμα, ένας διάδικος μπορεί, εφόσον δεν συντρέχει τέτοια εξαιρετική περίπτωση, να επιτρέψει σε άλλον διάδικο της ίδιας υποθέσεως να χρησιμοποιήσει σε άλλη υπόθεση δικόγραφο που υπέβαλε ο πρώτος διάδικος στο πλαίσιο της πρώτης αυτής διαδικασίας (βλ. διάταξη της 15ης Οκτωβρίου 2009, Hangzhou Duralamp Electronics κατά Συμβουλίου,
Τ-459/07
,
EU:T:2009:403
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Τέλος, μόνον αν το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το περιεχόμενο της δικογραφίας της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), μπορεί να είναι χρήσιμο για την επίλυση της προκείμενης διαφοράς, θα μπορούσε, εν πάση περιπτώσει, να διατάξει την προσκόμισή της κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 89 του Κανονισμού Διαδικασίας (βλ., υπό την έννοια αυτή, διάταξη της 15ης Οκτωβρίου 2009, Hangzhou Duralamp Electronics κατά Συμβουλίου,
Τ-459/07
,
EU:T:2009:403
, σκέψη
).
Το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει εν προκειμένω ότι, στο κατατεθέν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 27 Μαρτίου 2015 δικόγραφο της προσφυγής, οι προσφεύγοντες έχουν ήδη επισυνάψει, ως παραρτήματα του εν λόγω εγγράφου, τα κύρια διαδικαστικά έγγραφα που περιλαμβάνονταν στη δικογραφία της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), ήτοι, αφενός, το δικόγραφο της προσφυγής και το υπόμνημα απαντήσεως των προσφευγόντων (παραρτήματα Α.1 και Α.3) και, αφετέρου, το υπόμνημα αντικρούσεως και το υπόμνημα ανταπαντήσεως του Συμβουλίου (παραρτήματα Α.2 και Α.4).
Βάσει της παρατιθέμενης στις σκέψεις 34 και 35 ανωτέρω νομολογίας, η Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου ζήτησε από τους προσφεύγοντες, με έγγραφο της 9ης Απριλίου 2015, να διευκρινίσουν εάν είχαν λάβει την άδεια του Συμβουλίου για την προσκόμιση, ως παραρτημάτων Α.2 και Α.4 του δικογράφου της προσφυγής τους, των υπομνημάτων αντικρούσεως και ανταπαντήσεως του Συμβουλίου στο πλαίσιο της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
). Κατόπιν της αρνητικής απαντήσεως των προσφευγόντων, τα εν λόγω παραρτήματα αφαιρέθηκαν από τη δικογραφία της υπό κρίση υποθέσεως με απόφαση του προέδρου του έβδομου τμήματος του Γενικού Δικαστηρίου της 4ης Μαΐου 2015.
Επομένως, το υποβληθέν αίτημα των προσφευγόντων πρέπει να θεωρηθεί ότι αφορά όλα τα έγγραφα της δικογραφίας τα σχετικά με την υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), εξαιρουμένων του δικογράφου της προσφυγής και του υπομνήματος απαντήσεως, τα οποία αποτελούν ήδη μέρος της δικογραφίας της υπό κρίση υποθέσεως.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι τόσο η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), όσο και η υπό κρίση υπόθεση άπτονται της εγγραφής των ονομάτων των ίδιων προσφευγόντων στους καταλόγους περιοριστικών μέτρων που εξέδωσε το Συμβούλιο ως προς την Αραβική Δημοκρατία της Συρίας, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι δύο υποθέσεις αφορούν διαφορετικές πράξεις και ότι η αιτιολογία που διατύπωσε το Συμβούλιο σε κάθε μία περίπτωση καθώς και τα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισε για την τεκμηρίωση των εν λόγω εγγραφών προσιδιάζουν σε κάθε μία από τις υποθέσεις αυτές. Εξάλλου, υπενθυμίζεται ότι οι προσφεύγοντες δεν διευκρίνισαν τα συγκεκριμένα στοιχεία της δικογραφίας ως προς τα οποία θα μπορούσαν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους άμυνας. Πρέπει, ως εκ τούτου, να γίνει δεκτό ότι η προσκόμιση της σχετικής με την υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), δικογραφίας, όπως ζητείται από τους προσφεύγοντες, δεν θα προσέθετε κρίσιμα πληροφοριακά στοιχεία για την εκτίμηση του βασίμου των προσβαλλομένων πράξεων στην υπό κρίση υπόθεση. Συνεπώς, ουδέν μέτρο οργανώσεως της διαδικασίας δικαιολογείται υπό το πρίσμα της παρατιθέμενης ανωτέρω στη σκέψη 36 νομολογίας.
Βάσει των προεκτεθέντων, δεν συντρέχει λόγος να διαταχθεί να περιληφθεί η δικογραφία της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), στη δικογραφία της παρούσας υποθέσεως.
Συνεπώς, το πρώτο αίτημα πρέπει να απορριφθεί.
2.
Επί του δεύτερου αιτήματος
Με το δεύτερο αίτημά τους, οι προσφεύγοντες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο να «ορίσει ότι οι προσφεύγοντες διατηρούν το δικαίωμα απαντήσεως και, στο πλαίσιο της απαντήσεώς τους, το δικαίωμα να προσκομίσουν νέα αποδεικτικά στοιχεία και να προτείνουν μάρτυρες».
Όσον αφορά, πρώτον, το αίτημα να τους δοθεί η δυνατότητα υποβολής υπομνήματος απαντήσεως στην υπό κρίση υπόθεση, υπενθυμίζεται ότι οι προσφεύγοντες κλήθηκαν από το Γενικό Δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 83 του Κανονισμού Διαδικασίας, να υποβάλουν υπόμνημα απαντήσεως μέχρι τις 10 Σεπτεμβρίου 2015. Οι προσφεύγοντες ζήτησαν στη συνέχεια παράταση της προθεσμίας για την κατάθεση του εν λόγω υπομνήματος, η οποία τους χορηγήθηκε από το Γενικό Δικαστήριο στις 26 Αυγούστου 2015. Οι προσφεύγοντες κατέθεσαν το υπόμνημα απαντήσεως στις 9 Οκτωβρίου 2015. Επομένως, το μέρος του δεύτερου αιτήματος που αφορά τη δυνατότητα υποβολής υπομνήματος απαντήσεως έχει καταστεί άνευ αντικειμένου.
Όσον αφορά, δεύτερον, το αίτημα να τους δοθεί η δυνατότητα να προσκομίσουν νέα αποδεικτικά στοιχεία στο πλαίσιο της υποβολής υπομνήματος απαντήσεως, το άρθρο 85, παράγραφοι 2 και 3, του Κανονισμού Διαδικασίας προβλέπει ότι μπορεί να παρασχεθεί σε προσφεύγοντα η δυνατότητα, κατ’ εξαίρεση, να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία ή να προτείνει αποδεικτικά μέσα και μετά την πρώτη ανταλλαγή υπομνημάτων, εφόσον δικαιολογήσει την καθυστέρηση αυτή.
Εν προκειμένω, η προσκόμιση νέων αποδεικτικών εγγράφων δεν μπορεί να επιτραπεί, επειδή, αφενός, συναρτάται με αμιγώς θεωρητικό αίτημα και αφορά μελλοντικά και υποθετικά αποδεικτικά στοιχεία τα οποία δεν έχουν ακόμη προσκομιστεί από τους προσφεύγοντες. Αφετέρου, αντιθέτως προς τα όσα επιτάσσει το άρθρο 85, παράγραφοι 2 και 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, οι προσφεύγοντες δεν εξήγησαν τους λόγους της καθυστερήσεως της υποβολής συμπληρωματικών στο δικόγραφο της προσφυγής στοιχείων.
Όσον αφορά, τρίτον, το μέρος του αιτήματος σχετικά με την πρόταση μαρτύρων, πρέπει να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 88, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, αν η αίτηση αυτή υποβληθεί μετά την πρώτη ανταλλαγή υπομνημάτων, ο διάδικος που υποβάλλει την αίτηση οφείλει να εκθέσει τους λόγους για τους οποίους δεν μπόρεσε να την υποβάλει νωρίτερα.
Εν προκειμένω, και πάλι επισημαίνεται ότι οι προσφεύγοντες δεν εξήγησαν του λόγους για τους οποίους ενδεχομένως καθυστέρησαν να προτείνουν την εξέταση μάρτυρα, και ως εκ τούτου το μέρος αυτό του αιτήματός τους πρέπει επίσης να απορριφθεί και, επομένως, το δεύτερο αίτημα της προσφυγής στο σύνολό του.
3.
Επί του τρίτου αιτήματος
Με το τρίτο αίτημά τους, οι προσφεύγοντες ζητούν την ακύρωση των προσβαλλομένων πράξεων.
Επί του παραδεκτού
Το Συμβούλιο, χωρίς να προβάλλει τυπικώς ένσταση δυνάμει του άρθρου 130, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, εκφράζει τις αμφιβολίες του σχετικά με το παραδεκτό του ακυρωτικού αιτήματος των προσφευγόντων, το οποίο στηρίζεται σε παράβαση του άρθρου 76, στοιχείο δʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας. Ειδικότερα, υποστηρίζει ότι το δικόγραφο της προσφυγής εμφανίζει ασάφειες και δεν είναι επαρκώς λεπτομερές και επικρίνει το γεγονός ότι οι προσφεύγοντες απλώς παραπέμπουν συστηματικά στα παραρτήματα της προσφυγής τους και στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
). Κατά την άποψη του Συμβουλίου, οι παραπομπές αυτές δεν μπορούν να θεραπεύσουν τις τυπικές και ουσιαστικές πλημμέλειες του δικογράφου της προσφυγής.
Οι προσφεύγοντες δεν προβάλλουν κανένα επιχείρημα κατά των όσων υποστηρίζει το Συμβούλιο περί του απαραδέκτου.
Υπενθυμίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου 76, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας, το δικόγραφο της προσφυγής πρέπει να προσδιορίζει το αντικείμενο της διαφοράς και να περιλαμβάνει συνοπτική έκθεση των προβαλλομένων ισχυρισμών. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να είναι αρκούντως σαφή και ακριβή, προκειμένου να μπορεί ο μεν καθού να προετοιμάσει την άμυνά του, το δε Γενικό Δικαστήριο να εκδικάσει την προσφυγή χωρίς να χρειαστεί, ενδεχομένως, συμπληρωματικές πληροφορίες. Προς κατοχύρωση της ασφάλειας δικαίου και της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, είναι αναγκαίο, προκειμένου μια προσφυγή να είναι παραδεκτή, τα ουσιώδη πραγματικά και νομικά στοιχεία επί των οποίων αυτή ερείδεται να προκύπτουν, τουλάχιστον συνοπτικώς, πλην όμως κατά τρόπον συνεπή και κατανοητό, από το ίδιο το δικόγραφο (διάταξη της 11ης Ιανουαρίου 2013, Charron Inox και Almet κατά Επιτροπής και Συμβουλίου,
T‑445/11 και T‑88/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2013:4
, σκέψη
).
Εν προκειμένω, πρέπει να επισημανθεί ότι οι προβαλλόμενοι από τους προσφεύγοντες λόγοι προκύπτουν κατά τρόπο επαρκώς κατανοητό από το ίδιο το δικόγραφο της προσφυγής. Πράγματι, αφενός, οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η αιτιολογία και τα στοιχεία που παρέσχε το Συμβούλιο στην υπό κρίση υπόθεση είναι τα ίδια με τα παρασχεθέντα στην προηγούμενη υπόθεση και ότι τα έγγραφα που προσκομίστηκαν προς στήριξη των προσβαλλομένων πράξεων είναι αόριστα και ασαφή και δεν προσδιορίζουν την πηγή των πληροφοριών που περιέχουν. Αφετέρου, οι προσφεύγοντες διατείνονται ότι τα δικαιώματά τους ιδιοκτησίας και οικονομικής ελευθερίας έχουν προσβληθεί εκ μόνου του γεγονότος ότι προσβλήθηκαν τα δικαιώματα άμυνάς τους. Εξάλλου, το γεγονός ότι το καθού ήταν σε θέση να προετοιμάσει την άμυνά του επιβεβαιώνει ότι το δικόγραφο της προσφυγής είναι αρκούντως σαφές και ακριβές ώστε να παρέχει στο Γενικό Δικαστήριο τη δυνατότητα να αποφανθεί επί της προσφυγής.
Επομένως, η υπό κρίση προσφυγή είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί επί της ουσίας.
Επί της ουσίας
Προς στήριξη της προσφυγής τους, οι προσφεύγοντες προβάλλουν, κατ’ ουσίαν, τρεις λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος λόγος αντλείται από μη τήρηση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως. Ο δεύτερος αντλείται από παράβαση των περί αποδείξεως κανόνων και από πλάνη κατά την εκτίμηση του βασίμου των λόγων εγγραφής των ονομάτων τους στους επίμαχους καταλόγους. Ο τρίτος λόγος αντλείται από προσβολή των δικαιωμάτων τους ιδιοκτησίας και οικονομικής ελευθερίας.
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, σχετικά με μη τήρηση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
Στο πλαίσιο του πρώτου λόγου ακυρώσεως, οι προσφεύγοντες προβάλλουν ότι το Συμβούλιο δεν παρέχει νέα αιτιολογία ούτε προσκομίζει ουσιωδώς διαφορετικά ή νέα στοιχεία σε σχέση με την αιτιολογία και τα στοιχεία τα οποία είχε ήδη λάβει υπόψη το Γενικό Δικαστήριο στο πλαίσιο της αποφάσεως της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
).
Κατά πάγια νομολογία, η υποχρέωση αιτιολογήσεως των βλαπτικών πράξεων, η οποία αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμα της αρχής του σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας, έχει ως σκοπό, αφενός, να παράσχει στον ενδιαφερόμενο ικανές ενδείξεις ως προς το αν η πράξη είναι όντως βάσιμη ή αν ενδεχομένως είναι πλημμελής και το κύρος της δύναται να αμφισβητηθεί ενώπιον του δικαστή της Ένωσης και, αφετέρου, να παράσχει στον δικαστή αυτόν τη δυνατότητα ελέγχου της νομιμότητας της πράξεως (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι η επιβαλλόμενη από το άρθρο 296 ΣΛΕΕ αιτιολογία πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας πράξεως και πρέπει να διαφαίνεται από αυτήν, κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο, η συλλογιστική του θεσμικού οργάνου το οποίο εξέδωσε την πράξη, κατά τρόπο που να καθιστά δυνατό στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου, στο δε αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο να ασκήσει τον έλεγχό του (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Όσον αφορά τα περιοριστικά μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας, πρέπει να τονιστεί ότι, στο μέτρο που δεν παρέχεται στον θιγόμενο δικαίωμα ακροάσεως πριν από τη λήψη της αρχικής αποφάσεως περί δεσμεύσεως κεφαλαίων και οικονομικών πόρων, η τήρηση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως είναι ακόμη σημαντικότερη, καθόσον αποτελεί τη μοναδική εγγύηση που του επιτρέπει, τουλάχιστον μετά την έκδοση της αποφάσεως αυτής, να ασκήσει λυσιτελώς τα ένδικα βοηθήματα που τίθενται στη διάθεσή του για να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της εν λόγω αποφάσεως (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Ως εκ τούτου, η αιτιολογία πράξεως του Συμβουλίου περί επιβολής μέτρου δεσμεύσεως κεφαλαίων πρέπει να εκθέτει τους ειδικούς και συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους το Συμβούλιο εκτιμά, στο πλαίσιο ασκήσεως της διακριτικής εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει, ότι πρέπει να επιβληθούν τέτοια μέτρα στον ενδιαφερόμενο (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Ωστόσο, η απαίτηση περί αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται αναλόγως των περιστάσεων της συγκεκριμένης περιπτώσεως, και ιδίως αναλόγως του περιεχομένου της πράξεως, της φύσεως των προβαλλομένων λόγων και του συμφέροντος που έχουν ενδεχομένως οι αποδέκτες της προς παροχή διευκρινίσεων (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Δεν απαιτείται να προσδιορίζει η αιτιολογία όλα τα πραγματικά και νομικά στοιχεία που ασκούν επιρροή, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξεως ανταποκρίνεται στις επιταγές του άρθρου 296 ΣΛΕΕ πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, καθώς και το σύνολο των νομικών κανόνων που διέπουν το σχετικό θέμα (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Ειδικότερα, μια βλαπτική πράξη είναι επαρκώς αιτιολογημένη εφόσον εκδόθηκε εντός πλαισίου που είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και το οποίο του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί το περιεχόμενο του ληφθέντος εις βάρος του μέτρου (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, αφενός, το Συμβούλιο αιτιολόγησε την εκ νέου εγγραφή του ονόματος του M. Hamcho στους επίμαχους καταλόγους ως εξής:
«Εξέχων σύριος επιχειρηματίας, ιδιοκτήτης της Hamcho International, συνδεόμενος στενά με κεντρικά πρόσωπα του συριακού καθεστώτος, περιλαμβανομένου του Προέδρου Bashar al‑Assad και του Maher al‑Assad. Από τον Μάρτιο του 2014 καταλαμβάνει τη θέση του προέδρου για την Κίνα στα Διμερή Επιχειρηματικά Συμβούλια, στην οποία τον διόρισε ο υπουργός Οικονομίας Khodr Orfali. Ο Mohammed Hamcho παρέχει στήριξη στο συριακό καθεστώς και επωφελείται από αυτό και συνδέεται με πρόσωπα τα οποία επωφελούνται από το καθεστώς ή το στηρίζουν.»
Αφετέρου, το Συμβούλιο αιτιολόγησε την εκ νέου εγγραφή της Hamcho International στους επίμαχους καταλόγους ως ακολούθως:
«Η Hamcho International είναι μεγάλη εταιρεία χαρτοφυλακίου στη Συρία, η οποία ανήκει στον Mohammed Hamcho· η Hamcho International παρέχει στήριξη στο καθεστώς και επωφελείται από αυτό και συνδέεται με πρόσωπο το οποίο επωφελείται από το καθεστώς και το στηρίζει.»
Πρώτον, όσον αφορά το επιχείρημα των προσφευγόντων σύμφωνα με το οποίο η αιτιολογία που χρησιμοποίησε το Συμβούλιο για να δικαιολογήσει την εγγραφή των ονομάτων των προσφευγόντων στις προσβαλλόμενες πράξεις είναι ίδια με εκείνη επί της οποίας στηρίχθηκαν οι ακυρωθείσες με την απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), πράξεις, επισημαίνεται ότι το επιχείρημα αυτό πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελές. Συγκεκριμένα, από τη σκέψη 108 της αποφάσεως της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), προκύπτει ότι το Συμβούλιο, στο πλαίσιο νέας εξετάσεως, έχει τη δυνατότητα να συμπεριλάβει εκ νέου τα ονόματα των προσφευγόντων στους καταλόγους περιοριστικών μέτρων βάσει επαρκώς κατά νόμο αιτιολογημένων λόγων. Ως εκ τούτου, απόφαση περί εκ νέου εγγραφής εκδοθείσα βάσει των ίδιων λόγων στους οποίους είχε στηριχθεί η πρώτη εγγραφή μπορεί να αρκεί για να δικαιολογήσει την εν λόγω εγγραφή εφόσον τα προσκομιζόμενα από το Συμβούλιο αποδεικτικά στοιχεία αιτιολογούν επαρκώς κατά νόμο τους λόγους αυτούς.
Εξάλλου, και εν πάση περιπτώσει, παρατηρείται ότι, αντιθέτως προς όσα διατείνονται οι προσφεύγοντες, η αιτιολογία που προκύπτει από τους επίμαχους καταλόγους στην υπό κρίση υπόθεση είναι σαφώς διαφορετική από εκείνη επί της οποίας στηρίχθηκε το Συμβούλιο στο πλαίσιο των πράξεων που ακυρώθηκαν με την απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
). Πράγματι, τα ονόματα των προσφευγόντων είχαν αρχικά περιληφθεί, στους καταλόγους που είχαν επισυναφθεί στην απόφαση 2011/273 και στον κανονισμό 442/2011, λόγω της χρηματοοικονομικής στηρίξεως που παρείχαν στο συριακό καθεστώς. Αντιθέτως, η νέα αιτιολογία βασίζεται, πρώτον, στο γεγονός ότι ο προσφεύγων είναι εξέχων Σύρος επιχειρηματίας, δεύτερον, στη σχέση του M. Hamcho με κεντρικά πρόσωπα του συριακού καθεστώτος, και, τρίτον, στο γεγονός ότι ασκεί καθήκοντα προέδρου σε διμερή επιχειρηματικά συμβούλια για την Κίνα εκπροσωπώντας την Αραβική Δημοκρατία της Συρίας. Ως εκ τούτου, οι προσφεύγοντες αντλούν όφελος από τις πολιτικές του καθεστώτος και το στηρίζουν καθόσον συνδέονται με πρόσωπα που επωφελούνται από τις πολιτικές του καθεστώτος και το στηρίζουν.
Δεύτερον, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η αιτιολογία που εξέθεσε το Συμβούλιο στις προσβαλλόμενες στην υπό κρίση υπόθεση πράξεις συνάδει με τους υπομνησθέντες στις σκέψεις 57 έως 63 ανωτέρω κανόνες. Ειδικότερα, δεν αμφισβητείται ότι η αιτιολογία αυτή παρέχει στους προσφεύγοντες τη δυνατότητα να αντιληφθούν τους λόγους για τους οποίους τα ονόματά τους περιελήφθησαν εκ νέου στους επίμαχους καταλόγους λόγω του σημαντικού τους ρόλου στο συριακό επιχειρηματικό περιβάλλον, κατά μείζονα δε λόγο καθόσον, με την πρώτη εγγραφή τους, είχαν ήδη λάβει γνώση του πλαισίου και του περιεχομένου των ληφθέντων εις βάρος τους μέτρων.
Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την επιχειρηματολογία τους, η αιτιολογία που παρέθεσε το Συμβούλιο ήταν, προδήλως, επαρκής ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα, αφενός, στους προσφεύγοντες να ασκήσουν την υπό κρίση προσφυγή και, αφετέρου, στον δικαστή της Ένωσης να ασκήσει τον έλεγχο νομιμότητας (βλ. υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
).
Εν προκειμένω, οι προσφεύγοντες αμφισβητούν το ότι τα έγγραφα που προσκομίστηκαν προς στήριξη της αιτιολογίας των προσβαλλομένων πράξεων στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως είναι νέα. Αμφισβητούν επίσης την αποδεικτική ισχύ τους και υποστηρίζουν ότι δεν αιτιολογούν επαρκώς κατά νόμο τις προσβαλλόμενες πράξεις.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι η υποχρέωση αιτιολογήσεως συνιστά ουσιώδη τύπο ο οποίος πρέπει να διαχωρίζεται από το ζήτημα του βασίμου της αιτιολογίας, δεδομένου ότι το τελευταίο εμπίπτει στην ουσιαστική νομιμότητα της επίδικης πράξεως. Συγκεκριμένα, η αιτιολογία μιας πράξεως συνίσταται στην επίσημη έκφραση των λόγων στους οποίους στηρίζεται η πράξη αυτή. Εάν οι λόγοι αυτοί εμπεριέχουν σφάλματα, αυτά πλήττουν την ουσιαστική νομιμότητα της εν λόγω πράξεως, αλλά όχι την αιτιολογία της, η οποία μπορεί να είναι επαρκής έστω και αν προβάλλει εσφαλμένους λόγους (βλ., υπ’ αυτήν την έννοια, απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2012, Συμβούλιο κατά Bamba,
C‑417/11 P
,
EU:C:2012:718
, σκέψη
).
Κατόπιν όλων των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθεί ο λόγος που αντλείται από παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως. Όσον αφορά το βάσιμο των λόγων επί των οποίων στηρίχθηκε το Συμβούλιο έναντι των προσφευγόντων, η σχετική επιχειρηματολογία πρέπει να εκτιμηθεί στο πλαίσιο αυτοτελούς λόγου.
Επί του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, σχετικά με παράβαση των περί αποδείξεως κανόνων και πλάνη κατά την εκτίμηση του βασίμου των λόγων επί των οποίων στηρίχθηκαν οι προσβαλλόμενες πράξεις
Στο πλαίσιο του λόγου αυτού, οι προσφεύγοντες διατυπώνουν τις αιτιάσεις τους, κατ’ ουσίαν, σε δύο σκέλη. Πρώτον, οι προσφεύγοντες, αφενός, υποστηρίζουν ότι το Συμβούλιο δεν προσκομίζει κανένα ουσιωδώς διαφορετικό ή νέο στοιχείο σε σχέση με τα στοιχεία τα οποία είχε ήδη λάβει υπόψη το Γενικό Δικαστήριο στην απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
). Προς στήριξη της επιχειρηματολογίας τους, παραπέμπουν στην από 15 Ιανουαρίου 2015 επιστολή τους (βλ. παράρτημα Α.10 του δικογράφου). Αφετέρου, προσάπτουν στο Συμβούλιο ότι τα έγγραφα που προσκόμισε προς στήριξη της εκ νέου εγγραφής των ονομάτων τους στις προσβαλλόμενες πράξεις χαρακτηρίζονται από αοριστία και ασάφεια και στερούνται οποιασδήποτε αποδεικτικής ισχύος. Δεύτερον, οι προσφεύγοντες καταλήγουν ότι η εν λόγω νέα εγγραφή είναι προδήλως καταχρηστική, οφειλόμενη στη βούληση του Συμβουλίου να διατηρήσει τα ονόματά τους στους επίμαχους καταλόγους.
Το Συμβούλιο αμφισβητεί τα επιχειρήματα των προσφευγόντων.
Κατά πάγια νομολογία, η αποτελεσματικότητα του δικαστικού ελέγχου την οποία εγγυάται το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλει, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο του ελέγχου της νομιμότητας των λόγων στους οποίους στηρίζεται η απόφαση περί εγγραφής ή διατηρήσεως του ονόματος συγκεκριμένου προσώπου στους καταλόγους των προσώπων επί των οποίων επιβάλλονται κυρώσεις, να βεβαιώνεται ο δικαστής της Ένωσης ότι η απόφαση αυτή στηρίζεται σε επαρκώς στέρεα πραγματική βάση. Τούτο προϋποθέτει εξακρίβωση των πραγματικών περιστατικών που προβάλλονται στην αιτιολογική έκθεση στην οποία στηρίζεται η εν λόγω απόφαση, ούτως ώστε ο δικαστικός έλεγχος να μην περιορίζεται στην εκτίμηση της αόριστης βασιμότητας των προβαλλομένων λόγων, αλλά να αφορά το αν οι λόγοι αυτοί ή, τουλάχιστον, ένας εξ αυτών που θεωρείται επαρκής αυτός καθαυτόν για να στηρίξει την ίδια αυτή απόφαση είναι τεκμηριωμένοι (απόφαση της 18ης Ιουλίου 2013, Επιτροπή κ.λπ. κατά Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P και C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, σκέψη
).
Στην αρμόδια αρχή της Ένωσης εναπόκειται, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, να αποδείξει το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά του συγκεκριμένου προσώπου, και όχι στο πρόσωπο αυτό να προσκομίσει την αντίθετη απόδειξη περί του μη βασίμου των λόγων αυτών. Οι πληροφορίες ή τα στοιχεία που προσκομίζονται από την εν λόγω αρχή πρέπει να τεκμηριώνουν τους λόγους που ελήφθησαν υπόψη κατά του συγκεκριμένου προσώπου. Αν τα στοιχεία αυτά δεν επιτρέπουν τη διαπίστωση του βασίμου ενός λόγου, ο δικαστής της Ένωσης απορρίπτει τον λόγο αυτόν ως έρεισμα της αποφάσεως περί εγγραφής ή περί διατηρήσεως της επίμαχης εγγραφής (απόφαση της 18ης Ιουλίου 2013, Επιτροπή κ.λπ. κατά Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P και C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, σκέψεις
έως
).
Εν προκειμένω, πρέπει να εξεταστεί, καταρχάς, αν το Συμβούλιο ανταποκρίθηκε στο βάρος αποδείξεως το οποίο φέρει βάσει του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, υπό το πρίσμα ιδίως των προβαλλομένων από τους προσφεύγοντες επιχειρημάτων στα σημεία 50 και 51 του δικογράφου της προσφυγής τους.
– Επί του πρώτου σκέλους, σχετικά με παράβαση των κανόνων περί αποδείξεως
Πρώτον, δεδομένου ότι, στο σημείο 49 του δικογράφου της προσφυγής τους, οι προσφεύγοντες παραπέμπουν συνολικά στην από 15 Ιανουαρίου 2015 επιστολή τους προκειμένου να στηρίξουν την επιχειρηματολογία τους σχετικά με τα στοιχεία που προβάλλει για πρώτη φορά το Συμβούλιο, η παραπομπή αυτή πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Πράγματι, το κείμενο της προσφυγής μπορεί μεν να διευκρινίζεται και να συμπληρώνεται ως προς συγκεκριμένα στοιχεία με παραπομπές σε συγκεκριμένα χωρία συνημμένων εγγράφων, η γενική, εντούτοις, παραπομπή σε άλλα κείμενα, ακόμη και αν αυτά προσαρτώνται στην προσφυγή, δεν μπορεί να καλύψει την έλλειψη ουσιωδών στοιχείων στο δικόγραφο της προσφυγής. Δεν εναπόκειται στο Γενικό Δικαστήριο να αναζητά και να εντοπίζει, στα συνημμένα στην προσφυγή έγγραφα, τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που θα μπορούσε να θεωρήσει ότι αποτελούν τη βάση της προσφυγής, δεδομένου ότι τα συνημμένα αυτά έγγραφα επιτελούν απλώς λειτουργία αποδεικτικών και διευκρινιστικών στοιχείων (βλ. διάταξη της 19ης Μαΐου 2008, TF1 κατά Επιτροπής,
T‑144/04
,
EU:T:2008:155
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία· απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2012, Arbos κατά Επιτροπής,
T‑161/06
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2012:573
, σκέψη
).
Δεύτερον, όσον αφορά τις προβαλλόμενες στα σημεία 50 και 51 του δικογράφου της προσφυγής τους αιτιάσεις, πρώτον, πρέπει να επισημανθεί ότι οι προσφεύγοντες επικρίνουν τον αλυσιτελή χαρακτήρα των εγγράφων βάσει των οποίων το Συμβούλιο επιμένει να υποστηρίζει ότι ο M. Hamcho είναι γαμπρός του Maher al‑Assad. Τονίζουν ότι το στοιχείο αυτό είχε ήδη μάλιστα απορριφθεί από το ίδιο το Συμβούλιο.
Ωστόσο, καίτοι αληθεύει βεβαίως ότι το Συμβούλιο παρέσχε στους προσφεύγοντες απόσπασμα δημοσιεύματος του Τύπου που καταδεικνύει ότι ο M. Hamcho είναι γαμπρός του Maher al‑Assad παρότι το Συμβούλιο δεν στηρίζει πλέον στον λόγο αυτόν την αιτιολογία της εκ νέου εγγραφής του ονόματός του, εντούτοις τα έγγραφα αυτά περιέχουν άλλα πληροφοριακά στοιχεία εξίσου χρήσιμα για την τεκμηρίωση της νέας αιτιολογίας εις βάρος των προσφευγόντων, ήτοι ότι ο M. Hamcho είναι εξέχων Σύρος επιχειρηματίας συνδεόμενος στενά με κεντρικά πρόσωπα του συριακού καθεστώτος, όπως τον Maher al‑Assad, και είναι ιδιοκτήτης της Hamcho International, μεγάλης εταιρίας χαρτοφυλακίου σε πλείστους τομείς της συριακής βιομηχανίας. Εξάλλου, το Συμβούλιο υπενθυμίζει, στο σημείο 12 του υπομνήματος αντικρούσεως, ότι δεν στηρίχθηκε στην πληροφορία σύμφωνα με την οποία ο M. Hamcho είναι γαμπρός του Maher al‑Assad για να θεμελιώσει τους λόγους που έλαβε υπόψη στις προσβαλλόμενες πράξεις.
Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, αντιθέτως προς όσα ισχυρίζονται οι προσφεύγοντες, το εν λόγω δημοσίευμα κρίνεται συναφές για την τεκμηρίωση των λόγων της εκ νέου εγγραφής των ονομάτων τους στους επίμαχους καταλόγους.
Δεύτερον, οι προσφεύγοντες προσάπτουν στο Συμβούλιο τον αόριστο και ασαφή χαρακτήρα των νέων εγγράφων που προσκόμισε και αμφισβητούν την αποδεικτική ισχύ τους, διότι, όπως διατείνονται, δεν προσδιορίζουν την πρωτογενή πηγή των πληροφοριών που περιέχουν.
Συναφώς, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι το Συμβούλιο παρέσχε στους προσφεύγοντες, για να δικαιολογήσει την εκ νέου εγγραφή τους, τα έγγραφα με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 342/14, RELEX MD 343/14 και RELEX MD 66/15, τα οποία φέρουν τις ημερομηνίες 17 Δεκεμβρίου 2014 και 23 Ιανουαρίου 2015 αντίστοιχα (βλ. παραρτήματα Α.9 και Α.11 του δικογράφου της προσφυγής). Πρόκειται για τρία έγγραφα τα οποία περιλαμβάνουν διαθέσιμα στο κοινό πληροφοριακά στοιχεία και τα οποία προορίζονται να διευκρινίσουν, κατά το Συμβούλιο, το γενικό και προσωπικό πλαίσιο που αφορά τους προσφεύγοντες. Ειδικότερα, το έγγραφο με στοιχείο αναφοράς RELEX MD 342/14 περιέχει περίληψη των λόγων που ελήφθησαν υπόψη εις βάρος των προσφευγόντων καθώς και πληροφοριακά στοιχεία που έχουν προσκομιστεί προς στήριξη της αιτιολογίας αυτής. Τα πληροφορικά αυτά στοιχεία είναι, ιδίως, ηλεκτρονικοί σύνδεσμοι και άρθρα στον Τύπο δημοσιευμένα στους ιστοτόπους «Wordcrunch», «The Washington Institute», «The Middle East Research and Information Project (MERIP)», «The Syria Report, Syriandays», «Le Commerce du Levant» και «Al Arabiya». Επιπλέον, το έγγραφο αυτό περιέχει επίσης αποσπάσματα από δύο βιβλία που δημοσιεύθηκαν το 2006 και το 2014 καθώς και πληροφορίες από τον ιστότοπο της Hamcho International. Το δε έγγραφο με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 343/14 περιλαμβάνει ένα άρθρο δημοσιευθέν στην επιθεώρηση
Le Commerce du Levant
, με τίτλο «La guerre a transformé la communauté syrienne des affaires» [«Ο πόλεμος μετασχημάτισε την επιχειρηματική κοινότητα της Συρίας»], στο οποίο περιγράφεται η ανέλιξη της συριακής οικονομικής ελίτ και η σχέση της με το καθεστώς. Τέλος, το έγγραφο με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 66/15 περιλαμβάνει άρθρο δημοσιευθέν στις 12 Ιανουαρίου 2015 στον ιστότοπο «The Syria Report», σύμφωνα με το οποίο ο M. Hamcho έχει διοριστεί γενικός γραμματέας του εμπορικού επιμελητηρίου της Δαμασκού (Συρία) από τον Υπουργό Οικονομίας της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας.
Εν προκειμένω, επιβάλλεται η επισήμανση ότι από το κείμενο των αποσπασμάτων που προσκόμισε το Συμβούλιο, ιδίως αυτών που περιλαμβάνονται στα έγγραφα με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 342/14 και RELEX MD 66/15, διαπιστώνεται ότι τα πληροφοριακά στοιχεία που περιέχουν δεν είναι αόριστα και ασαφή, όπως υποστηρίζουν οι προσφεύγοντες, αλλά, αντιθέτως, ότι είναι συγκεκριμένα και ακριβή. Πράγματι, τα εν λόγω στοιχεία παρέχουν συγκεκριμένα δεδομένα χρήσιμα για την περιγραφή του M. Hamcho ως εξέχοντος επιχειρηματία συνδεόμενου με κεντρικά πρόσωπα του συριακού καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένου του Maher al‑Assad. Ομοίως, οι εν λόγω πληροφορίες διευκρινίζουν τα οικονομικής φύσεως καθήκοντα και τα καθήκοντα εκπροσωπήσεως που ασκεί και τα οποία τον συνδέουν με το εν λόγω καθεστώς, ήτοι την ιδιότητα του προέδρου σε διμερή επιχειρηματικά συμβούλια για την Κίνα, του γενικού γραμματέα του εμπορικού επιμελητηρίου της Δαμασκού και του προέδρου της Hamcho International, μεγάλης εταιρίας χαρτοφυλακίου που δραστηριοποιείται στους περισσότερους τομείς της συριακής οικονομίας.
Πρέπει, ειδικότερα, να επισημανθούν τα ακόλουθα:
—
καταρχάς, πολλά άρθρα διαφορετικών ημερομηνιών και πηγών περιγράφουν με σαφή και συγκεκριμένο τρόπο τη σχέση του προσφεύγοντος με το καθεστώς. Συγκεκριμένα, πρώτον, το δημοσιευθέν το 2006 βιβλίο με τίτλο
Governance in the Middle East and North Africa
περιέγραφε τον M. Hamcho στο πλαίσιο της παύσεως λειτουργίας του ιδιωτικού τηλεοπτικού καναλιού «the Cham Satellite channel» ως «στενό φίλο του Προέδρου έτοιμο να ξεκινήσει το δικό του τηλεοπτικό κανάλι». Δεύτερον, τα δύο άρθρα που δημοσιεύθηκαν τον Φεβρουάριο του 2012 στον ιστότοπο «The Middle East Research and Information Project (MERIP)» ανέφεραν, αφενός, ότι «ο M. Hamcho [ήταν] επιχειρηματίας συνδεόμενος στενά με τον Μaher al‑Assad» και, αφετέρου, ότι «οι οικογένειες που συνδέονταν κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο με το καθεστώς είχαν κυριαρχήσει στον ιδιωτικό τομέα, πέραν του σημαντικού ελέγχου που ασκούσαν στα δημόσια περιουσιακά στοιχεία, και ότι στους κύκλους αυτούς συμπεριλαμβανόταν και η οικογένεια Hamcho». Τρίτον, το άρθρο που είχε δημοσιευτεί τον Νοέμβριο του 2013 στην επιθεώρηση
Le Commerce du Levant
ανέφερε ότι «τα συμφέροντα των ισχυρότερων επιχειρηματιών, μεταξύ των οποίων ο Mohammad Hamcho, εξαρτιόνταν σε τέτοιο βαθμό από την εξουσία που θεωρούνταν άρρηκτο μέρος του καθεστωτικού συστήματος» και ότι, «αν και λίγοι σε αριθμό, οι επιχειρηματίες αυτοί διέθεταν ευρεία κεφαλαιακή βάση»·
—
περαιτέρω, το άρθρο που είχε δημοσιευθεί στις 30 Ιουνίου 2014 στον ιστότοπο «Woldcrunch» περιγράφει και αυτό λεπτομερώς τις εμπορικές δραστηριότητες του προσφεύγοντος ως εξής: «Ο M. Hamcho προσκείμενος στον Σύρο ολιγάρχη Maher al‑Assad κατέχει την εξαιρετικά αποδοτική αγορά της VOIP (Voice Over Internet Protocol) προς τη Συρία και ετοιμάζεται να λάβει άδεια, από τον Υπουργό Τουρισμού της χώρας, για τη δημιουργία ενός έργου τεχνητής νήσου κοντά στο Ταρτούς»·
—
εξάλλου, τα δύο άρθρα που δημοσιεύθηκαν, αντίστοιχα, στις 3 και 30 Μαρτίου 2014 στους ιστοτόπους «The Syria Report» και «Syriandays» περιγράφουν τον διορισμό του προσφεύγοντος στη θέση του προέδρου στα διμερή επιχειρηματικά συμβούλια της Συρίας για την Κίνα από τον Υπουργό Οικονομίας, Khodr Orfali, καθώς και τη συμμετοχή του με τον Πρωθυπουργό, Wael al-Halqi, και τον Υπουργό Οικονομίας, μεταξύ άλλων, στην πρώτη γενική συνέλευση των διμερών επιχειρηματικών συμβουλίων στις 29 Μαρτίου 2014·
—
τέλος, το άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2015 στον ιστότοπο «The Syria Report» αναφέρει ότι ο προσφεύγων διορίστηκε γενικός γραμματέας του εμπορικού επιμελητηρίου της Δαμασκού στις αρχές του Δεκεμβρίου 2014 από τον Υπουργό Οικονομίας και ότι συνδέεται στενά με τον Maher al‑Assad και είναι ο βασικός μέτοχος της Hamcho International, ομίλου που δραστηριοποιείται στον τομέα της πληροφορικής. Το άρθρο αναφέρει ότι ο λόγος της ριζικής αλλαγής στο διοικητικό συμβούλιο του επιμελητηρίου αυτού ήταν συνέπεια πολλών παραγόντων, όπως η πολιτική στάση ορισμένων επιχειρηματιών έναντι του καθεστώτος.
Επομένως, η επιχειρηματολογία των προσφευγόντων κατά την οποία τα έγγραφα που προσκόμισε το Συμβούλιο περιέχουν μόνον αόριστες και ασαφείς πληροφορίες δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
Όσον αφορά, εξάλλου, τον μη προσδιορισμό των πρωτογενών πηγών των πληροφοριών που περιέχονται στα προσκομισθέντα από το Συμβούλιο άρθρα του Τύπου, τα οποία, εξ αυτού του λόγου, υποτίθεται ότι στερούνται αποδεικτικής ισχύος, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, η λειτουργία του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου διέπεται από την αρχή της ελεύθερης εκτιμήσεως των αποδείξεων και ότι το μόνο κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας των προσκομιζόμενων αποδείξεων έγκειται στην αξιοπιστία τους. Επιπλέον, για την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας ενός εγγράφου, πρέπει να ελέγχεται η ακρίβεια της περιεχόμενης σ’ αυτό πληροφορίας και να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η προέλευση του εγγράφου, οι περιστάσεις υπό τις οποίες καταρτίστηκε και ο αποδέκτης του, να εξετάζεται δε αν το έγγραφο είναι, ως εκ του περιεχομένου του, λογικό και αξιόπιστο (βλ., συναφώς, απόφαση της 27ης Σεπτεμβρίου 2012, Shell Petroleum κ.λπ. κατά Επιτροπής,
T‑343/06
,
EU:T:2012:478
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση, καταρχάς, ότι τα στοιχεία των οποίων η αποδεικτική ισχύς αμφισβητείται από τους προσφεύγοντες προέρχονται από διάφορες ψηφιακές πηγές πληροφοριών και από ακαδημαϊκές μελέτες, με ποικίλες γεωγραφικές προελεύσεις, όχι μόνον τοπικές, όπως τα «The Syria Report» και «Syriandays», αλλά επίσης αλλοδαπές, όπως τα «The Washington Institute»,«Woldcrunch», «The Middle East Research and Information Project (MERIP)», «Le Commerce du Levant» και «Al Arabiya». Εν συνεχεία, σημειώνεται ότι, όπως επισημαίνει και το Συμβούλιο, τα παρατιθέμενα άρθρα του Τύπου έχουν δημοσιευθεί σε διαφορετικές ημερομηνίες, ακόμη και πριν από την έναρξη της κρίσεως στη Συρία, και ότι συνέδεαν ήδη τους προσφεύγοντες με το καθεστώς. Τέλος, επισημαίνεται ότι έκαστη πηγή πληροφοριών παρέχει διαφορετικά πληροφοριακά στοιχεία, τούτο δε παρά το γεγονός ότι όλες αυτές οι πηγές συγκλίνουν ως προς την περιγραφή του M. Hamcho ως επιχειρηματία συνδεόμενου στενά με το καθεστώς, λαμβανομένων υπόψη των εμπορικών δραστηριοτήτων του και των καθηκόντων εκπροσωπήσεως που ασκεί και ως προς το ότι οι προσφεύγοντες αντλούν οφέλη από το συριακό καθεστώς, ειδικά στην τρέχουσα συγκυρία του πολέμου.
Το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά, συνεπώς, ότι τα προσκομισθέντα από το Συμβούλιο πληροφοριακά στοιχεία, εξεταζόμενα στο σύνολό τους, μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστα κατά την έννοια της παρατιθέμενης στην ανωτέρω σκέψη 87 νομολογίας. Συναφώς, επισημαίνεται ότι, μολονότι δεν προσδιορίζουν ρητώς την πρωτογενή πηγή των πληροφοριών τους, η κατάσταση πολέμου στη Συρία καθιστά, πρακτικά, δυσχερή ή και αδύνατη τη συλλογή μαρτυριών από πρόσωπα που θα αποδέχονταν να αποκαλυφθεί η ταυτότητά τους. Οι δυσκολίες που ανακύπτουν ως προς την έρευνα και ο κίνδυνος στον οποίο εκτίθενται όσοι παρέχουν πληροφορίες αποκλείουν τη δυνατότητα προσκομίσεως συγκεκριμένων πηγών περί της προσωπικής συμπεριφοράς προσκείμενων στο καθεστώς προσώπων (βλ., υπ’ αυτήν την έννοια, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Y. Bot στην υπόθεση Anbouba κατά Συμβουλίου,
C‑605/13 P
,
EU:C:2015:2
, σημείο
). Τέλος, παρατηρείται ότι, παρότι στο δικόγραφο της προσφυγής τους οι προσφεύγοντες αμφισβητούν συνολικά την αποδεικτική ισχύ των προσκομισθέντων από το Συμβούλιο αποσπασμάτων, δεν προβάλλουν κανένα στοιχείο ικανό να θίξει την αξιοπιστία τους.
Επομένως, η επιχειρηματολογία των προσφευγόντων σχετικά με την έλλειψη αποδεικτικής ισχύος των πληροφοριακών στοιχείων που προσκόμισε το Συμβούλιο, η οποία στηρίζεται σε μη προσδιορισμό των πρωτογενών πηγών των πληροφοριών, πρέπει να απορριφθεί.
Τρίτον, οι προσφεύγοντες παραπέμπουν στο προσκομισθέν από το Συμβούλιο άρθρο που περιλαμβάνεται στο έγγραφο με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 343/14 το οποίο δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2013 στην επιθεώρηση
Le Commerce du Levant
, προκειμένου να υποστηρίξουν ότι το εν λόγω άρθρο «ανατρέπει» το συμπέρασμα του Συμβουλίου σύμφωνα με το οποίο η εμπορική επιτυχία των προσφευγόντων εξηγείται μόνο από τους δεσμούς τους με το συριακό καθεστώς και από τη στήριξή τους προς αυτό.
Συναφώς, αφενός, επισημαίνεται ότι οι προσφεύγοντες εξακολουθούν να μην μπορούν να εξηγήσουν τον τρόπο με τον οποίο το εν λόγω άρθρο είναι ικανό να «ανατρέψει» το επίμαχο συμπέρασμα. Αφετέρου, και εν πάση περιπτώσει, πρέπει να γίνει δεκτό, όπως έκρινε και το Συμβούλιο, ότι το δημοσιευθέν άρθρο του εγγράφου με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 343/14 όχι μόνο δεν αναιρεί το εν λόγω συμπέρασμα, αλλά αντιθέτως μπορεί να το αποδείξει, καθόσον, μεταξύ άλλων, στο άρθρο αυτό επισημαίνεται το γεγονός ότι τα συμφέροντα των πλέον ισχυρών Σύρων επιχειρηματιών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται ο M. Hamcho, «εξαρτώνται σε τέτοιο βαθμό από την εξουσία ώστε [οι επιχειρηματίες αυτοί] να θεωρούνται άρρηκτο μέρος του καθεστωτικού συστήματος» (βλ., συναφώς, σ. 227 in fine). Κατά συνέπεια, το επιχείρημα των προσφευγόντων πρέπει να απορριφθεί.
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι τα επιχειρήματα που προβάλλουν οι προσφεύγοντες στα σημεία 50 και 51 του δικογράφου της προσφυγής τους πρέπει να απορριφθούν, ως εκ τούτου δε και το πρώτο σκέλος του δεύτερου λόγου ακυρώσεως.
– Επί του δεύτερου σκέλους, σχετικά με πλάνη κατά την εκτίμηση του βασίμου των λόγων εγγραφής των ονομάτων των προσφευγόντων στους επίμαχους καταλόγους
Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν, στο σημείο 52 του δικογράφου της προσφυγής τους, ότι η εκ νέου εγγραφή των ονομάτων τους είναι «προδήλως καταχρηστική», οφειλόμενη στη βούληση του Συμβουλίου να διατηρήσει τα ονόματά τους στους επίμαχους καταλόγους «τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκδικάσεως της προσφυγής».
Συναφώς, πρώτον, επισημαίνεται ότι, όπως ήδη εκτέθηκε στη σκέψη 66 ανωτέρω, από την απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2014, Hamcho και Hamcho International I (
T‑43/12
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2014:946
), προκύπτει ότι το Συμβούλιο, στο πλαίσιο νέας εξετάσεως, διατηρεί τη δυνατότητα να συμπεριλάβει εκ νέου τα ονόματα των προσφευγόντων στους καταλόγους βάσει επαρκώς κατά νόμο αιτιολογημένων λόγων. Υπό τις συνθήκες αυτές, το γεγονός ότι το Συμβούλιο προέβη στην εκ νέου εγγραφή των ονομάτων των προσφευγόντων στους επίμαχους καταλόγους, δεν μπορεί αυτό καθαυτό, να καταδείξει καταχρηστική και παράνομη βούληση του εν λόγω θεσμικού οργάνου εις βάρος των προσφευγόντων.
Δεύτερον, αν το Γενικό Δικαστήριο έπρεπε να κάνει δεκτό ότι, με το επιχείρημά τους, οι προσφεύγοντες επιθυμούν, στην πραγματικότητα, να αμφισβητήσουν τον επαρκώς τεκμηριωμένο και δικαιολογημένο χαρακτήρα της εκ νέου εγγραφής των ονομάτων τους στους επίμαχους καταλόγους, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, το βάσιμο μιας εγγραφής πρέπει να εκτιμάται βάσει των αποδεικτικών στοιχείων εξεταζομένων όχι αυτοτελώς, αλλά στο πλαίσιο εντός του οποίου αυτά εντάσσονται (βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις της 18ης Ιουλίου 2013, Επιτροπή κ.λπ. κατά Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P και C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, σκέψη
, και της 28ης Νοεμβρίου 2013, Συμβούλιο κατά Manufacturing Support & Procurement Kala Naft,
C‑348/12 P
,
EU:C:2013:776
, σκέψη
).
Εξάλλου, δεδομένης της καταστάσεως στη Συρία, το Συμβούλιο ανταποκρίνεται στο βάρος αποδείξεως που φέρει, εφόσον προβάλλει ενώπιον του δικαστή της Ένωσης ένα σύνολο αρκούντως συγκεκριμένων, σαφών και συγκλινουσών ενδείξεων βάσει των οποίων μπορεί να αποδειχθεί η ύπαρξη επαρκούς συνδέσμου μεταξύ του προσώπου που έχει υπαχθεί σε μέτρο δεσμεύσεως κεφαλαίων και του οικείου καθεστώτος (απόφαση της 21ης Απριλίου 2015, Anbouba κατά Συμβουλίου,
C‑630/13 P
,
EU:C:2015:247
, σκέψη
).
Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την επιστολή της 19ης Δεκεμβρίου 2014, το Συμβούλιο αποφάσισε να περιλάβει εκ νέου τα ονόματα των προσφευγόντων στους επίμαχους καταλόγους βάσει του κριτηρίου της συνεργασίας με το συριακό καθεστώς, ιδίως μέσω των οικονομικής και πολιτικής φύσεως δεσμών τους με την ηγεσία του καθεστώτος καθώς και του οφέλους που αντλούν από τους δεσμούς αυτούς. Το κριτήριο αυτό απορρέει από το άρθρο 28, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2013/255 και από το άρθρο 15, παράγραφος 1, του κανονισμού 36/2012. Η αιτιολογία του Συμβουλίου περιλαμβάνει, εξάλλου, αφενός, όσον αφορά τον M. Hamcho, τρία στοιχεία: πρώτον, ο M. Hamcho είναι εξέχων Σύρος επιχειρηματίας, ιδιοκτήτης της εταιρίας Hamcho International, δεύτερον, συνδέεται στενά με κεντρικά πρόσωπα του συριακού καθεστώτος, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος, Bashar al‑Assad, και ο Maher al‑Assad και, τρίτον, ασκεί καθήκοντα προέδρου σε διμερή επιχειρηματικά συμβούλια της Συρίας για την Κίνα. Εξ αυτών προκύπτει ότι επωφελείται από τις πολιτικές που ακολουθεί το καθεστώς και το στηρίζει, συνδεόμενος επίσης με πρόσωπα που επωφελούνται από τις πολιτικές του καθεστώτος και το στηρίζουν. Αφετέρου, το όνομα της Hamcho International περιελήφθη από το Συμβούλιο με την αιτιολογία ότι αποτελεί σημαντική εταιρία χαρτοφυλακίου στη Συρία, η οποία ανήκει στον M. Hamcho και, εξ αυτού του λόγου, επωφελείται από τις πολιτικές που ακολουθεί το συριακό καθεστώς και το στηρίζει, συνδεόμενη με πρόσωπο που επωφελείται από τις πολιτικές του καθεστώτος και το στηρίζει.
Πρέπει να εξεταστεί, καταρχάς, η τεκμηρίωση καθενός από τους λόγους της εκ νέου εγγραφής του ονόματος του M. Hamchο.
Όσον αφορά τον τρίτο λόγο σχετικά με τα καθήκοντα του M. Hamcho ως προέδρου των διμερών επιχειρηματικών συμβουλίων της Συρίας για την Κίνα, σημειώνεται, ευθύς εξαρχής, ότι οι προσφεύγοντες προβάλλουν ένα μόνον επιχείρημα κατά των όσων υποστηρίζει σχετικά το Συμβούλιο. Συγκεκριμένα, στο υπόμνημα απαντήσεως διατείνονται απλά ότι «το όργανο αυτό έπαυσε σύντομα τη λειτουργία, αν ποτέ λειτούργησε στην πράξη» και ότι «πρόκειται για απλά εμπορικά επιμελητήρια». Ωστόσο, δεν προβάλλουν κανένα συγκεκριμένο επιχείρημα προκειμένου να αμφισβητήσουν την ουσία της αιτιολογίας του Συμβουλίου.
Εξάλλου, κατά τη νομολογία, όσον αφορά απόφαση περί επιβολής περιοριστικών μέτρων, λαμβανομένης υπόψη της προληπτικής φύσεώς τους, αν ο δικαστής της Ένωσης κρίνει ότι, τουλάχιστον, ο ένας από τους προβαλλομένους λόγους είναι αρκούντως ακριβής και συγκεκριμένος, ότι είναι τεκμηριωμένος και ότι συνιστά αυτός καθαυτόν επαρκές έρεισμα για να στηρίξει την απόφαση αυτή, το γεγονός ότι άλλοι μεταξύ των λόγων αυτών δεν συνιστούν τέτοιο έρεισμα δεν μπορεί να δικαιολογήσει την ακύρωση της εν λόγω αποφάσεως (βλ., απόφαση της 28ης Νοεμβρίου 2013, Συμβούλιο κατά Manufacturing Support & Procurement Kala Naft,
C‑348/12 P
,
EU:C:2013:776
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εν πάση περιπτώσει, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι, βάσει των πληροφοριών που προκύπτουν από τα έγγραφα που παρατέθηκαν στις σκέψεις 83 έως 88 ανωτέρω και της ιδιαίτερης πολιτικής και οικονομικής συγκυρίας της Συρίας, ήταν ορθή η κρίση του Συμβουλίου ότι ο M. Hamcho ήταν από τους κύριους επιχειρηματίες στη Συρία και ότι η ευημερία του, δεδομένων των οικονομικής φύσεως καθηκόντων και των καθηκόντων εκπροσωπήσεως που ασκούσε, δεν μπορεί παρά να οφείλεται στους δεσμούς του με το καθεστώς.
Πράγματι, παρατηρείται ότι, όπως προκύπτει από τα έγγραφα που προσκόμισε το Συμβούλιο και, ιδίως, τα δύο άρθρα που δημοσιεύθηκαν, αντίστοιχα, στις 3 και στις 30 Μαρτίου 2014, στους ιστοτόπους «The Syria Report» και «Syriandays», ο προσφεύγων είχε διοριστεί, τον Μάρτιο του 2014, από τον Υπουργό Οικονομίας, Khodr Orfali, πρόεδρος των διμερών επιχειρηματικών συμβουλίων της Συρίας για την Κίνα. Επιπλέον, προκύπτει από το άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 12 Ιανουαρίου 2015, στον ιστότοπο «The Syria Report», ότι είχε επίσης διοριστεί, τον Δεκέμβριο του 2014, γενικός γραμματέας του εμπορικού επιμελητηρίου της Δαμασκού από τον Υπουργό Οικονομίας. Καίτοι βεβαίως αληθεύει ότι τα άρθρα αυτά δεν αποδεικνύουν, αφεαυτών, την άμεση σχέση μεταξύ, αφενός, του προσφεύγοντος και, αφετέρου, του Υπουργού Οικονομίας ή του καθεστώτος, συνιστούν, εντούτοις, επαρκώς συγκεκριμένες σαφείς και συγκλίνουσες ενδείξεις, οι οποίες πρέπει να συνεκτιμηθούν με τη σημαντική θέση του προσφεύγοντος στην οικονομική ζωή της Συρίας, λόγω ιδίως των οικονομικών δραστηριοτήτων της εταιρίας Hamcho International η οποία του ανήκει.
Εξάλλου, πρέπει να επισημανθεί ότι η ανάθεση στον προσφεύγοντα καθηκόντων σε οικονομικά συμβούλια όπως τα διμερή επιχειρηματικά συμβούλια της Συρίας για την Κίνα, καθόσον σκοπούν στην προώθηση της συριακής οικονομίας και στην ανάπτυξη των επιχειρήσεών της, των οικονομικών δραστηριοτήτων της και των επενδύσεων, μπορεί να εξηγηθεί μόνον βάσει των δεσμών με το υφιστάμενο καθεστώς και αποτελεί ένα μη αμφισβητούμενο πραγματικό στοιχείο που μαρτυρεί την ύπαρξη βέβαιης σχέσεως του προσφεύγοντος με το καθεστώς του Bashar al‑Assad. Η σχέση αυτή επιβεβαιώνεται από τον διορισμό του τον Δεκέμβριο του 2014 στη θέση του γενικού γραμματέα του εμπορικού επιμελητηρίου της Δαμασκού από τον Υπουργό Οικονομίας. Συγκεκριμένα, το άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2015 στον ιστότοπο «The Syria Report» αναφέρει συναφώς ότι ο λόγος της ριζικής αλλαγής στη σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου του εμπορικού επιμελητηρίου της Δαμασκού ήταν συνέπεια πολλών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής θέσεως που έλαβαν ορισμένοι επιχειρηματίες έναντι του καθεστώτος.
Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι, εάν ο δικαστής της Ένωσης επιθυμεί να ασκήσει πραγματικό έλεγχο επί των ληφθέντων από το Συμβούλιο περιοριστικών μέτρων εις βάρος του προσφεύγοντος, πρέπει να λάβει οπωσδήποτε υπόψη κατά την εκτίμησή του το πλαίσιο της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας (βλ., επ’ αυτού, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Y. Bot στην υπόθεση Anbouba κατά Συμβουλίου,
C‑605/13 P
,
EU:C:2015:2
, σημείο
).
Εν προκειμένω, το Συμβούλιο παρέσχε στους προσφεύγοντες, διά του εγγράφου με στοιχεία αναφοράς RELEX MD 343/14, το άρθρο που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση
Le Commerce du Levant
. Το άρθρο αυτό περιγράφει το γενικό πλαίσιο εντός του οποίου ευρίσκονται οι σημαντικοί Σύροι επιχειρηματίες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται ο M. Hamcho. Ειδικότερα, το άρθρο αυτό διαπιστώνει, μεταξύ άλλων, ότι τα συμφέροντα των πλέον ισχυρών επιχειρηματιών εξαρτώνται σε τέτοιο βαθμό από την εξουσία ώστε να θεωρούνται άρρηκτο μέρος του καθεστωτικού συστήματος. Όπως εξέθεσε το Συμβούλιο στην από 19 Δεκεμβρίου 2014 επιστολή του προς τους προσφεύγοντες, η πτυχή αυτή καταδεικνύεται επίσης από την αυταρχική φύση του συριακού καθεστώτος, το οποίο ασκεί αυστηρό έλεγχο στη συριακή οικονομία και στους παράγοντές της.
Εξάλλου, υπενθυμίζεται ότι η συριακή επιχειρηματική κοινότητα υπήρξε αντικείμενο πολλών άλλων άρθρων στον Τύπο, από διάφορες πηγές, τα οποία επισύναψε το Συμβούλιο στο υπόμνημα αντικρούσεως. Τα άρθρα αυτά αναφέρουν ότι η οικονομική ελίτ της Συρίας αποτελείτο ως επί το πλείστον από επιχειρηματίες που είχε επιλέξει ο Bashar al‑Assad και η ευρεία οικογένειά του και ότι η ελίτ αυτή ευημέρησε χάριν στην εύνοια του καθεστώτος. Εν προκειμένω, επισημαίνεται, όπως σημειώνει και το Συμβούλιο και αντιθέτως προς όσα διατείνονται οι προσφεύγοντες, ότι τα έγγραφα αυτά είναι παραδεκτά, δεδομένου ότι δεν αποσκοπούν στην εκ των υστέρων αιτιολόγηση των επίμαχων πράξεων, αλλά στην απόδειξη του γεγονότος ότι, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου εντάσσεται η έκδοση των πράξεων αυτών, η αιτιολογία τους ήταν επαρκής (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2012, Συμβούλιο κατά Bamba,
C‑417/11 P
,
EU:C:2012:718
, σκέψη
).
Τέλος, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Συμβούλιο, στο υπόμνημα αντικρούσεως, εξηγεί ακριβώς όχι μόνον τον τρόπο με τον οποίο ο προσφεύγων αποτελεί μέρος της άρχουσας οικονομικής τάξεως στη Συρία, αλλά επίσης τον αδιαμφισβήτητο χαρακτήρα των δεσμών του με το συριακό καθεστώς, δεδομένου ότι ασκεί αποφασιστική επιρροή, μέσω των καθηκόντων εκπροσωπήσεως, των οικονομικών του δραστηριοτήτων και της ιδιοκτησίας της Hamcho International, στο σύνολο του στενού κύκλου των κυβερνώντων του καθεστώτος αυτού, επωφελούμενος συνεπώς από το εν λόγω καθεστώς.
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το Συμβούλιο ορθώς έκρινε ότι ο M. Hamcho ήταν ένας από τους σημαντικότερους επιχειρηματίες της Συρίας και ότι διατηρούσε δεσμούς με το καθεστώς του Bashar al‑Assad λόγω του ότι ασκούσε καθήκοντα εκπροσωπήσεως της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας. Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι λόγοι επί των οποίων στηρίζεται η εκ νέου εγγραφή του ονόματος του M. Hamcho στους επίμαχους καταλόγους είναι επαρκώς τεκμηριωμένοι.
Επιπλέον, προκύπτει από το άρθρο 28, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2013/255 ότι πρέπει να δεσμεύονται όλα τα κεφάλαια και οι οικονομικοί πόροι που ανήκουν σε οντότητες που συνδέονται με πρόσωπα τα οποία υποστηρίζουν το καθεστώς. Εν προκειμένω, αφενός, προκύπτει από τη σκέψη 109 ανωτέρω ότι ορθώς ο M. Hamcho περιελήφθη στους επίμαχους καταλόγους. Αφετέρου, επισημαίνεται ότι η Hamcho International είναι εταιρία χαρτοφυλακίου βασικός μέτοχος της οποίας είναι ο M. Hamcho, όπως προκύπτει από τα παραρτήματα των υπομνημάτων των διαδίκων, όπερ, εξάλλου, δεν αμφισβητείται από τους προσφεύγοντες.
Κατά συνέπεια, χωρίς να υφίσταται ανάγκη να εκτιμηθούν τα αποδεικτικά στοιχεία που προβάλλει το Συμβούλιο, διαπιστώνεται ότι ορθώς το όνομα της Hamcho International, εταιρίας χαρτοφυλακίου η οποία ανήκει στον M. Hamcho, περιελήφθη στους επίμαχους καταλόγους.
Το δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου ακυρώσεως πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί, όπως και ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως στο σύνολό του.
3 Επί του τρίτου λόγου, σχετικά με προσβολή των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και οικονομικής ελευθερίας
Οι προσφεύγοντες ισχυρίζονται ότι προσβλήθηκαν τα δικαιώματά τους ιδιοκτησίας και οικονομικής ελευθερίας από το γεγονός και μόνον ότι προσβλήθηκαν τα δικαιώματά τους άμυνας.
Το Συμβούλιο αμφισβητεί την επιχειρηματολογία των προσφευγόντων.
Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας, ο οποίος κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, περιλαμβάνει το δικαίωμα ακροάσεως και το δικαίωμα προσβάσεως στον φάκελο, στο πλαίσιο του σεβασμού των νομίμων συμφερόντων για εμπιστευτικότητα (βλ. απόφαση της 18ης Ιουλίου 2013, Επιτροπή κ.λπ. κατά Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P και C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Κατά πάγια νομολογία όσον αφορά τα περιοριστικά μέτρα, η αποτελεσματικότητα του δικαστικού ελέγχου, ο οποίος πρέπει ιδίως να αφορά τη νομιμότητα των λόγων για τους οποίους περιελήφθη το όνομα προσώπου ή οντότητας στους καταλόγους των προσώπων κατά των οποίων επιβάλλονται τα εν λόγω μέτρα, συνεπάγεται ότι η οικεία αρχή της Ένωσης οφείλει να γνωστοποιήσει τους λόγους αυτούς στο οικείο πρόσωπο ή οντότητα, κατά το μέτρο του δυνατού, είτε κατά τον χρόνο λήψεως της αποφάσεως περί εγγραφής του ονόματός τους στον κατάλογο είτε, τουλάχιστον, το ταχύτερο δυνατό μετά τη λήψη αυτής της αποφάσεως, ώστε να παρασχεθεί στο εν λόγω πρόσωπο ή στην εν λόγω οντότητα η δυνατότητα να ασκήσουν, εμπροθέσμως, το δικαίωμά τους για προσφυγή (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 3ης Σεπτεμβρίου 2008, Kadi και Al Barakaat International Foundation κατά Συμβουλίου και Επιτροπής,
C‑402/05 P και C‑415/05 P
,
EU:C:2008:461
, σκέψη
).
Η τήρηση της υποχρεώσεως γνωστοποιήσεως των λόγων αυτών είναι, πράγματι, αναγκαία προκειμένου να παρέχεται στους αποδέκτες των περιοριστικών μέτρων η δυνατότητα να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες και να αποφασίσουν, έχοντας γνώση όλων των στοιχείων, αν είναι πρόσφορο να προσφύγουν στον δικαστή της Ένωσης (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Οκτωβρίου 1987, Heylens κ.λπ.,
222/86
,
EU:C:1987:442
, σκέψη
, και της 4ης Φεβρουαρίου 2014, Syrian Lebanese Commercial Bank κατά Συμβουλίου,
T‑174/12 και T‑80/13
,
EU:T:2014:52
, σκέψη
).
Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 18, 19 και 23 ανωτέρω, το Συμβούλιο γνωστοποίησε προηγουμένως, με επιστολή της 19ης Δεκεμβρίου 2014, τους λόγους και τα αποδεικτικά στοιχεία επί των οποίων στηρίχθηκε η εκ νέου εγγραφή των ονομάτων τους στους επίμαχους καταλόγους τάσσοντάς τους προθεσμία για τη διατύπωση ενδεχόμενων παρατηρήσεων. Οι προσφεύγοντες αμφισβήτησαν τη νέα αυτή εγγραφή στις 15 Ιανουαρίου 2015. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο αποφάσισε την εκ νέου εγγραφή των ονομάτων τους στους επίμαχους καταλόγους γνωστοποιώντας τους, με έγγραφο της 27ης Ιανουαρίου 2015, την απόφασή του, τις προσβαλλόμενες πράξεις και νέα πληροφοριακά στοιχεία που τους αφορούσαν. Συνεπώς, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Συμβούλιο ότι προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνας των προσφευγόντων.
Περαιτέρω, υπενθυμίζεται ότι το δικαίωμα ιδιοκτησίας περιλαμβάνεται μεταξύ των γενικών αρχών του δικαίου της Ένωσης και θεσπίζεται στο άρθρο 17 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εντούτοις, κατά πάγια νομολογία, το θεμελιώδες αυτό δικαίωμα δεν τυγχάνει απόλυτης προστασίας στο δίκαιο της Ένωσης, αλλά πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε συνάρτηση με τη λειτουργία του εντός της κοινωνίας. Κατά συνέπεια, μπορούν να επιβληθούν περιορισμοί στην άσκηση του εν λόγω δικαιώματος, υπό την προϋπόθεση ότι οι περιορισμοί αυτοί ανταποκρίνονται πράγματι σε επιδιωκόμενους από την Ένωση σκοπούς γενικού συμφέροντος και δεν συνιστούν, λαμβανομένου υπόψη του επιδιωκόμενου σκοπού, υπέρμετρη και ανεπίτρεπτη παρέμβαση δυναμένη να θίξει την ίδια την ουσία του διασφαλιζομένου κατ’ αυτόν τον τρόπο δικαιώματος (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εντεύθεν συνάγεται ότι, δεδομένης της πρωταρχικής σημασίας της προστασίας του αμάχου πληθυσμού στη Συρία και των παρεκκλίσεων που προβλέπουν οι προσβαλλόμενες πράξεις, οι περιορισμοί του δικαιώματος ιδιοκτησίας που προβάλλει η προσφεύγουσα δεν είναι δυσανάλογοι (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψη
), ιδίως δε καθόσον οι προσβαλλόμενες πράξεις προβλέπουν ορισμένες εξαιρέσεις οι οποίες παρέχουν τη δυνατότητα στα πρόσωπα και στις οντότητες εις βάρος των οποίων επιβάλλονται τα περιοριστικά μέτρα να αντιμετωπίσουν τις βασικές δαπάνες.
Πράγματι, οι προσβαλλόμενες πράξεις προβλέπουν τη δυνατότητα να επιτρέπεται η χρήση των δεσμευμένων κεφαλαίων για την κάλυψη βασικών αναγκών ή την εκπλήρωση ορισμένων υποχρεώσεων και να χορηγούνται συγκεκριμένες άδειες για την αποδέσμευση κεφαλαίων ή άλλων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή οικονομικών πόρων και την περιοδική αναθεώρηση της συνθέσεως των καταλόγων ώστε να διασφαλίζεται ότι θα διαγράφονται τα πρόσωπα και οι οντότητες που δεν πληρούν πλέον τα κριτήρια για να περιλαμβάνονται στον επίδικο κατάλογο (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, Makhlouf κατά Συμβουλίου,
T‑383/11
,
EU:T:2013:431
, σκέψεις
και
).
Τέλος, οι προβαλλόμενοι περιορισμοί της οικονομικής ελευθερίας των προσφευγόντων, η οποία κατοχυρώνεται με το άρθρο 16 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, δεν μπορούν, για τους ίδιους λόγους με τους παρατιθέμενους στις σκέψεις 119 και 120 ανωτέρω σχετικά με το δικαίωμα ιδιοκτησίας, να θεωρηθούν δυσανάλογοι.
Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο δεν προσέβαλε το δικαίωμα ιδιοκτησίας και την οικονομική ελευθερία των προσφευγόντων.
Κατά συνέπεια, ο τρίτος λόγος πρέπει να απορριφθεί, καθώς και η προσφυγή στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι οι προσφεύγοντες ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικασθούν στα δικαστικά έξοδα της παρούσας διαδικασίας, περιλαμβανομένων και των εξόδων της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του Συμβουλίου.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έβδομο τμήμα)
αποφασίζει:

1)
Απορρίπτει την προσφυγή.

2)
Καταδικάζει τον Mohamad Hamcho και τη Hamcho International να φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους, καθώς και τα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας και της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων.

Van der Woude
Ulloa Rubio
Μαρκουλλή
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 26 Οκτωβρίου 2016.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.