CELEX: 62017CJ0495
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Taxxa fuq il-valur miżjud (VAT)
Direttiva 2006/112/KE
Eżenzjonijiet
Artikolu 146(1)(e) u l-Artikolu 153
Tranżazzjonijiet ta’ trasport bit-triq direttament marbuta mal-esportazzjoni ta’ oġġetti
Servizzi mogħtija minn intermedjarji li jintervjenu f’tali tranżazzjonijiet
Sistema probatorja relatata mal-esportazzjoni tal-oġġetti
Dikjarazzjoni doganali
Carnet TIR

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 146(1)(e) u tal-Artikolu 153 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (
ĠU 2006, L 347, p. 1
, iktar ’il quddiem id-“Direttiva tal-VAT”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Cartrans Spedition SRL (iktar ’il quddiem “Cartrans”) u d-Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice Ploiești – Administrația Județeană a Finanțelor Publice Prahova (id-Direzzjoni Ġenerali Reġjonali tal-Finanzi Pubbliċi ta’ Ploiești – Amministrazzjoni Dipartimentali tal-Finanzi Pubbliċi ta’ Prahova, ir-Rumanija) flimkien mad-Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice București – Administrația Fiscală pentru Contribuabili Mijlocii (id-Direzzjoni Ġenerali Reġjonali tal-Finanzi Pubbliċi ta’ Bukarest – Amministrazzjoni Fiskali għall-Persuni Taxxabbli Medji, ir-Rumanija), fir-rigward tar-rifjut mill-awtoritajiet fiskali li jeżentaw mit-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) numru ta’ tranżazzjonijiet ta’ trasport imwettqa għal finijiet ta’ esportazzjoni ta’ oġġetti lejn pajjiżi terzi li fihom intervjeniet Catrans.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva tal-VAT
L-Artikolu 131, li jinsab fil-Kapitolu 1, intitolat “Disposizzjonijiet Ġenerali”, tat-Titolu IX, intitolat “Eżenzjonijiet”, tad-Direttiva tal-VAT, jiddikjara:
“L-eżenzjonijiet ipprovduti fil-Kapitoli 2 sa 9 għandhom japplikaw mingħajr preġudizzju għal disposizzjonijet oħrajn tal-Komunità skond kondizzjonijiet li l-Istati Membri għandhom jistabilixxu għall-finijiet li jiżguraw l-applikazzjoni korretta u ċara ta’ dawk l-eżenzjonijet u tal-prevenzjoni ta’ kawlunkwe evażjoni, evitar jew abbuż possibbli.”
L-Artikolu 146(1), li jinsab fil-Kapitolu 6, intitolat “Eżenzjonijiet fuq l-esportazzjoni”, tat-Titolu IX tad-Direttiva tal-VAT, jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jeżentaw it-transazzjonijiet li ġejjin:
a)
il-provvista ta’ merkanzija [oġġetti] mibgħuta jew ittrasportata għal destinazzjoni barra mill-[Unjoni Ewropea] minn jew għan-nom tal-bejjiegħ;
[…]
e)
il-provvista ta’ servizzi, inkluż trasport u transazzjonijiet anċillari, iżda eskluża l-provvista ta’ servizzi eżentati skond l-Artikoli 132 u 135, fejn dawn huma direttament konnessi ma’ l-esportazzjoni jew l-importazzjoni ta’ merkanzija […]”
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 153, li jinsab fil-Kapitolu 9, intitolat “Eżenzjonijiet għall-provvista ta’ servizzi minn intermedjarji”, tat-Titolu IX tad-Direttiva tal-VAT, jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jeżentaw il-provvista ta’ servizzi minn intermedjarji, li jaġixxu f’isem jew għal persuna oħra, fejn huma jieħdu sehem fit-transazzjonijet imsemmija fil-Kapitoli 6, 7 u 8, jew ta’ transazzjonijet mwettqa barra mill–[Unjoni].”
Il-Kodiċi Doganali
Skont il-punti 16 u 17 tal-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat‑12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 648/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ April 2005 (
ĠU 2005, L 117, p. 13
) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”):
“Għall-iskopijiet ta’ dan il-Kodiċi, huma applikabbli definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
16)
‘Proċedura doganali’ tfisser:
[…]
b)
transitu;
[…]
h)
esportazzjoni.
17)
‘Dikjarazzjoni doganali’ tfisser att li bih persuna tindika bil-forma u mod preskritti xewqa li tqiegħed merkanzija taħt proċedura partikolari doganali”.
L-Artikolu 59 tat-Taqsima 1, intitolata “Tqegħid ta’ merkanzija taħt proċedura doganali”, tal-Kapitolu 2, intitolat “Proċeduri doganali”, tat-Titolu IV, intitolat “Trattament jew użu approvat mid-dwana”, tal-Kodiċi Doganali jipprevedi:
“1.   Il-merkanzija kollha maħsuba biex titqiegħed taħt proċedura doganali għandha tkun koperta b’dikjarazzjoni għal dik il-proċedura doganali.
2.   Merkanzija tal-Komunità dikjarata għal proċedura ta’ esportazzjoni, proċessar tal-ħruġ, ġarr jew magażinaġġ doganali għandha tkun soġġetta għas-sorveljanza doganali mill-ħin ta’ l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali sa dak il-ħin li tħalli t-territorju doganali tal-[Unjoni] jew tinqered jew id-dikjarazzjoni doganali tiġi invalidata.”
L-Artikolu 91 tal-Kodiċi Doganali, li jinsab fil-punt I, intitolat “Dispożizzjonijiet ġenerali”, tal-punt B, intitolat “Transitu estern”, tat-Taqsima 3, intitolata “Arranġamenti sospensivi u proċeduri doganali b’impatt ekonomiku”, ta’ dan l-istess Kapitolu 2, jiddikjara:
“1.   Il-proċess ta’ transitu estern għandu jippermetti l-moviment minn punt għall-ieħor fit-territorju doganali tal-[Unjoni] ta’:
[…]
b)
Prodotti [merkanzija] tal-Komunità, fil-kazi u bil-kondizzjonijiet stabbiliti skond il-proċedura ta’ kumitat, sabiex jiġi prevenut illi prodotti koperti minn jew li jibbenefikaw minn miżuri ta’ l-esportazzjoni jevadu jew jibbenefikaw inġustament minn dawk il-miżuri.
2.   Moviment kif issir referenza għalih fil-paragrafu 1 għandu jiġri:
[…]
b)
taħt il-kopertura ta’ ktejjeb TIR (Konvenzjoni TIR) sakemm tali moviment:
1)
beda jew għandu jintemm barra l-[Unjoni];
[…]”
L-Artikolu 161(1) u (2) tal-Kodiċi Doganali, inkluż taħt it-Taqsima 4, intitolata “Esportazzjoni”, ta’ dan l-istess Kapitolu 2, jipprovdi:
“1.   Il-proċedura ta’ l-esportazzjoni għandha tippermetti li merkanziji tal-[Unjoni] jħallu t-territorju doganali tal-Komunità.
L-esportazzjni għandha tinvolvi l-applikazzjoni ta’ formalitajiet tal-ħruġ inklużi miżuri ta’ politika kummerċjali u, fejn huwa xieraq, dazji fuq l-esportazzjoni.
2.   […] il-merkanziji kollha tal-Komunità maħsuba għall-esportazzjoni għandhom jitqiegħdu taħt il-proċedura ta’ l-esportazzjoni.”
L-Artikolu 182a(1), inkluż taħt it-Titolu V, intitolat “Merkanziji li jkunu ħerġin mit-territorju doganali tal-[Unjoni]” tal-Kodiċi Doganali, jipprovdi:
“Il-merkanzija ħierġa mit-territorju doganali tal-[Unjoni], ħlief merkanzija trasportata b’mezzi ta’ trasport li jkunu biss qegħdin fi tranżitu fl-ilmijiet territorjali jew fl-ispazju ta’ l-arja tat-territorju doganali mingħajr waqfien f’dan it-territorju, għandha tkun koperta b’dikjarazzjoni doganali jew inkella, fejn ma tkunx meħtieġa dikjarazzjoni doganali, b’dikjarazzjoni fil-qosor.”
Skont l-Artikolu 182b(1) u (2) tal-Kodiċi Doganali:
“1.   Fejn merkanzija li tkun ħierġa mit-territorju doganali tal-[Unjoni] tiġi assenjata għal trattament jew użu approvat mid-dwana li fir-rigward tiegħu hija meħtieġa dikjarazzjoni doganali skond ir-regoli tad-dwana, din id-dikjarazzjoni doganali għandha tiġi preżentata fl-uffiċċju doganali ta’ l-esportazzjoni qabel ma l-merkanzija tinħareġ mit-territorju doganali tal-[Unjoni].
2.   Fejn l-uffiċċju doganali ta’ l-esportazzjoni huwa differenti mill-uffiċċju doganali tal-ħruġ, l-uffiċċju doganali ta’ l-esportazzjoni għandu minnufih jikkomunika, jew jagħmel disponibbli elettronikament, id-dettalji neċessarji lill-uffiċċju doganali tal-ħruġ.”
Il-Konvenzjoni TIR
Il-Konvenzjoni Doganali dwar it-Trasport Internazzjonali ta’ Oġġetti taħt il-carnets TIR, iffirmata f’Genève fl‑14 ta’ Novembru 1975 u approvata f’isem il-Komunità Ekonomika Ewropea permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2112/78 tal‑25 ta’ Lulju 1978 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 1, p. 208), daħlet fis-seħħ għall-omunità Ekonomika Ewropea fl‑20 ta’ Ġunju 1983 (
ĠU 1983, L 31, p. 13
). L-Istati Membri kollha huma wkoll partijiet fl-imsemmija konvenzjoni.
Fil-verżjoni tagħha emendata u kkonsolidata ppubblikata permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/477/KE tat‑28 ta’ Mejju 2009 (
ĠU 2009, L 165, p. 1
) (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni TIR”), il-Konvenzjoni TIR tiddikjara fl-Artikolu 1 tagħha:
“Għall-finijiet ta’ din il-Konvenzjoni:
a)
It-terminu ‘trasport TIR’ għandu jfisser it-trasport ta’ merkanzija minn uffiċċju doganali ta’ tluq għal uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni skond il-proċedura, li tissejjaħ il-proċedura TIR, stabbilita f’din il-Konvenzjoni;
b)
it-terminu ‘operazzjoni [tranżazzjoni] TIR’ għandu jfisser il-parti ta’ trasport TIR li titwettaq f’Parti Kontraenti minn uffiċċju doganali ta’ tluq jew ta’ dħul (en route) għal uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni jew ta’ ħruġ (en route);
[…]
e)
it-terminu ‘twettiq ta’ operazzjoni [tranżazzjoni] TIR’ għandu jfisser ir-rikonoxximent mill-awtoritajiet doganali li l-operazzjoni TIR ġiet mitmuma b’mod korrett f’Parti Kontraenti. Dan jiġi stabbilit mill-awtoritajiet doganali fuq il-bażi ta’ paragun tad-data jew ta’ l-informazzjoni disponibbli fl-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni jew ta’ ħruġ (en route) u dik disponibbli fl-uffiċċju doganali ta’ tluq jew ta’ dħul (en route);
[…]
o)
it-terminu ‘detentur’ ta’ Carnet TIR għandu jfisser il-persuna li lilha nħarġilha Carnet TIR skond id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Konvenzjoni u li f’ismha saret dikjarazzjoni doganali fil-forma ta’ Carnet TIR li tindika xewqa li fl-uffiċċju doganali ta’ tluq il-merkanzija titqiegħed taħt il-proċedura TIR. Huwa għandu jkun responsabbli għall-preżentazzjoni tal-vettura tat-triq, tal-kombinazzjoni tal-vetturi jew tal-kontejner flimkien mat-tagħbija u mal-Carnet TIR relatat magħha fl-uffiċċju doganali ta’ tluq, fl-uffiċċju doganali en route u fl-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni u għall-osservanza xierqa tad-dispożizzjonijiet rilevanti l-oħra tal-Konvenzjoni;
[…]”
L-Artikolu 4 tal-Konvenzjoni TIR jipprevedi li l-merkanzija li tinġarr skont il-proċedura TIR, li tistabbilixxi, ma għandhiex tkun suġġetta għall-pagament jew għad-depożitu tad-dazji u taxxi fuq l-importazzjoni jew fuq l-esportazzjoni fl-uffiċċji doganali en route.
Għall-implimentazzjoni ta’ dawn il-faċilitajiet, il-Konvenzjoni TIR tirrikjedi, kif jirriżulta mill-Artikolu 3(b) tagħha, li l-merkanzija jkollha magħha, matul it-trasport kollu tagħha, dokument uniformi, jiġifieri l-carnet TIR, li jservi sabiex tiġi vverifikata r-regolarità tat-tranżazzjoni.
Il-carnet TIR huwa magħmul minn sensiela ta’ folji żgħar li jinkludu l-irċevuta nru 1 u l-irċevuta nru 2, bil-mammiet korrispondenti tagħhom, li fuqhom tidher l-informazzjoni kollha meħtieġa peress li għal kull territorju li jgħaddu minnu jintużaw par irċevuti. Fil-bidu tal-operazzjoni ta’ trasport, l-irċevuta nru 1 tiġi ppreżentata fl-uffiċċju doganali tat-tluq. Ir-rilaxx isir meta tingħata lura l-irċevuta nru 2 li tintbagħat mill-uffiċċju doganali tal-ħruġ li jinsab fl-istess territorju doganali. Din il-proċedura tirrepeti ruħha għal kull territorju li jgħaddu minnu, billi jintużaw id-diversi partijiet ta’ rċevuti li jinsabu fl-istess carnet.
Il-Manwal dwar it-Tranżitu għall-Proċedura TIR
Il-Manwal dwar it-Tranżitu għall-Proċedura TIR (dokument TAXUD/1873/2007) ġie elaborat mill-Kummissjoni Ewropea fil-qafas tal-Kumitat tal-Kodiċi Doganali (sezzjoni tranżitu – TIR). L-Artikolu 1(2) li jinsab fil-Parti IX ta’ dan il-manwal, jipprevedi:
“[…] [Il-]carnet TIR huwa dikjarazzjoni doganali għat-trasport tal-oġġetti [u jipprovdi] prova tal-eżistenza tal-garanzija. […] Jittieħed għall-użu fil-pajjiż tat-tluq u jippermetti l-kontroll doganali fil-Partijiet Kontraenti tat-tluq, tat-tranżitu u tad-destinazzjoni[.]”
Id-dritt Rumen
L-Artikolu 143(1)(c) tal-Legea nr. 571/2003 privind Codul fiscal (il-Liġi Nru 571/2003 dwar il-Kodiċi tat-Taxxi), tat‑22 ta’ Diċembru 2003 (Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 927 tat‑23 ta’ Diċembru 2003), fil-verżjoni fis-seħħ fid-data tal-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tat-Taxxi”), jipprovdi:
“Huma eżenti mit-taxxa:
[…]
c)
il-provvista ta’ servizzi, inkluż it-trasport u s-servizzi anċillari għat-trasport, minbarra dawk imsemmija fl-Artikolu 141, marbuta direttament mal-esportazzjoni ta’ oġġetti”.
Skont l-Artikolu 144a tal-Kodiċi tat-Taxxi:
“Is-servizzi pprovduti mill-intermedjarji li jaġixxu f’isem u għal ħaddieħor, huma eżentati mit-taxxa, meta dawn is-servizzi jiġu pprovduti fil-qafas tat-tranżazzjonijiet eżentati msemmija fl-Artikoli 143 u 144 […]”
L-Artikolu 4(2) tal-Ordinul nr. 2222/2006 al ministerului finanțelor publice privind aprobarea Instrucțiunilor de aplicare a scutirii de taxă pe valoarea adăugată pentru operațiunile prevăzute la articolul 143 alineatul (1) literele a)-i), articolul 143 alineatul (2) și articolul 144 din Legea nr. 571/2003 privind Codul fiscal (id-Digriet Nru 2222/2006 tal-Ministru għall-Finanzi Pubbliċi dwar l-Applikazzjoni tal-Eżenzjoni tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud għat-Tranżazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 143(1)(a) sa (i), fl-Artikolu 143(2) u fl-Artikolu 144a tal-Liġi Nru 571/2003 dwar il-Kodiċi tat-Taxxi, iktar ’il quddiem id-“Digriet Ministerjali Nru 2222/2006”):
“L-eżenzjoni tat-taxxa, imsemmija fl-Artikolu 143(1)(c) tal-Kodiċi tat-Taxxi, għas-servizzi ta’ trasport marbuta direttament mal-esportazzjoni ta’ oġġetti, hija ġġustifikata mill-fornitur […] Id-dokumenti li fuq il-bażi tagħhom l-eżenzjoni tat-taxxa hija ġġustifikata huma:
a)
il-fattura, […] jew, jekk ikun il-każ, għall-persuni li effettivament iwettqu l-provvista ta’ servizz ta’ trasport, id-dokument ta’ trasport speċifiku […]
b)
il-kuntratt konkluż mal-benefiċjarju;
c)
id-dokumenti ta’ trasport imsemmija fil-paragrafu 4, skont it-tip ta’ trasport jew, jekk ikun il-każ, kopji ta’ dawn id-dokumenti;
d)
id-dokumenti li minnhom jirriżulta li l-merkanzija ttrasportata ġiet esportata.”
Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, kemm il-Gvern Rumen kif ukoll il-Kummissjoni jindikaw li l-Artikolu 4(4) tad-Digriet Ministerjali Nru 2222/2006, li għalih jagħmel riferiment l-Aetikolu 4(2)(c) tal-istess digriet, isemmi, b’mod partikolari, il-“carnet TIR” bħala d-dokument ta’ trasport speċifiku fil-każ ta’ trasport bit-triq.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Cartrans, kumpannija stabbilita fir-Rumanija, hija intermedjarja fil-qasam ta’ servizzi ta’ trasport ta’ merkanzija bit-triq. Wara li saret verifika fiskali, hija ġiet innotifikata b’avviż ta’ tassazzjoni, adottat fit‑13 ta’ Awwissu 2014, bi tfakkira għall-ħlas ta’ 16203 lei Rumeni (RON) (madwar EUR 3650) għall-VAT relatata ma’ seba’ provvisti ta’ servizzi ta’ trasport bit-triq marbuta ma’ esportazzjonijiet ta’ merkanzija, għal ammont totali ta’ RON 67512 (madwar EUR 15160), imwettqa, għal tlieta minn fosthom, bejn ix-xahar ta’ Marzu u x-xahar ta’ Mejju 2012, lejn it-Turkija, għal tnejn minn fosthom, fix-xahar ta’ Awwissu 2012, lejn il-Ġeorġja, għas-sitt waħda, fix-xahar ta’ Frar 2013, lejn l-Iraq, u għall-aħħar waħda, fix-xahar ta’ April 2014, lejn l-Ukraina.
Skont ir-rapport stabbilit wara li saret din il-verifika fiskali u l-imsemmi avviż ta’ tassazzjoni, Cartans ma setgħetx tibbenefika mill-eżenzjoni tal-VAT fir-rigward tas-servizzi ta’ trasport ikkonċernati peress li hija ma kinitx tinsab f’pożizzjoni, meta saret l-imsemmija verifika, li tipproduċi d-dikjarazzjonijiet doganali ta’ esportazzjoni li setgħu jikkonfermaw li l-merkanzija kkonċernata kienet effettivament ġiet esportata.
Cartrans ippreżentat rikors dirett kontra l-avviż ta’ tassazzjoni quddiem it-Tribunalul Prahova (il-Qorti tal-Kontea ta’ Prahova, ir-Rumanija). Insostenn tar-rikors tagħha, hija tesponi li d-dokumenti li hija għandha, f’dan il-każ il-carnets TIR u noti ta’ konsenja CMR (stabbiliti fuq il-bażi tal-Konvenzjoni dwar il-Kuntratt għat-Trasport Internazzjonali ta’ Merkanzija bit-Triq, iffirmata f’Genève fid-19 ta’ Mejju 1956, kif emendata bil-Protokoll tal‑5 ta’ Lulju 1978) mitluba mis-servizzi doganali tal-pajjiżi terzi li lejhom seħħew l-esportazzjonijiet, jistabbilixxu li l-imsemmija esportazzjonijiet seħħew u jiġġustifikaw, b’applikazzjoni tal-Artikolu 4(2)(d) tad-Digriet Ministerjali Nru 2222/2006, eżenzjoni tagħhom mill-VAT. Cartrans tippreċiża b’mod partikolari li l-carnets TIR jinkludu kemm ir-riferiment għall-merkanzija kkonċernata u ċ-ċertifikazzjoni ta’ tranżitu fid-dwana tal-uffiċċju tat-tluq sal-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni.
Bħala difiża, l-amministrazzjoni fiskali ssostni li t-trasporti inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jistgħux jikkostitwixxu provvisti ta’ servizzi eżentati mill-VAT, peress li, għalkemm id-dokumenti prodotti minn Cartrans jippermettu li jiġi stabbilit it-twettiq ta’ servizzi ta’ trasport fuq rotta esterna favur esportaturi, huma ma jipproduċux il-prova li l-oġġetti effettivament ġew esportati. Tali prova tkun tirrikjedi, bis-saħħa tal-leġiżlazzjoni fiskali fis-seħħ, il-produzzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali ta’ esportazzjoni.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tosserva, madankollu, b’mod partikolari, li, fid-dritt intern, ma teżistix dispożizzjoni legali li tipprevedi espressament liema tip ta’ dokument jipprova li seħħet l-esportazzjoni tal-merkanzija ttrasportata.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li t-Tribunalul Prahova (il-Qorti tal-Kontea ta’ Prahova) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Għall-finijiet tal-eżenzjoni tal-VAT għat-tranżazzjonijiet u għas-servizzi tat-trasport marbuta mal-esportazzjoni ta’ beni, konformement mad-[Direttiva tal-VAT], il-carnet TIR iċċertifikat mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż ta’ destinazzjoni tal-beni huwa dokument li jagħti prova tal-esportazzjoni tal-beni ttrasportati, b’kunsiderazzjoni għall-proċedura skont dan id-dokument prevista fil-[Manwal dwar it-Tranżitu għall-Proċedura TIR] tal-Kummissjoni Ewropea??
2)
L-Artikolu 153 tad-[Direttiva tal-VAT], għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi prassi fiskali li timponi lil persuni taxxabbli jipproduċu prova tal-esportazzjoni tal-beni ttrasportati esklużivament permezz tad-dikjarazzjoni doganali ta’ esportazzjoni u li tirrifjuta d-dritt għal tnaqqis tal-VAT għas-servizzi tat-trasport ta’ beni esportati fl-assenza ta’ tali dikjarazzjoni, minkejja l-eżistenza ta’ carnet TIR iċċertifikat mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż ta’ destinazzjoni tal-imsemmija beni?”
Fuq id-domandi preliminari
Preliminarjament, jeħtieġ li jitfakkar li, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 153 tad-Direttiva tal-VAT, l-Istati Membri għandhom obbligu jeżentaw il-provvisti ta’ servizzi mwettqa mill-intermedjarji li jaġixxu f’isem u għal ħaddieħor meta jintervjenu fit-tranżazzjonijiet imsemmija, b’mod partikolari, fil-Kapitolu 6 tat-Titolu IX ta’ din id-direttiva.
L-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT, li jinsab fil-Kapitolu 6 tagħha, jobbliga lill-Istati Membri sabiex jeżentaw mill-VAT il-provvisti ta’ servizzi, inklużi t-trasporti u t-tranżazzjonijiet anċillari, meta dawn ikunu direttament marbuta mal-esportazzjoni ta’ oġġetti barra mill-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2017, L.Č.,
C‑288/16
,
EU:C:2017:502
, punt
).
F’dan il-każ, minkejja li d-domandi preliminari indirizzati lill-Qorti tal-Ġustizzja jagħmlu riferiment għall-Artikolu 153 tad-Direttiva tal-VAT, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludi, minbarra l-preċiżazzjoni li Cartrans hija intermedjarju fil-qasam ta’ trasporti bit-triq, ebda indikazzjoni oħra konkreta li tippermetti li jiġi ddeterminat liema provvisti ta’ servizzi, f’dan il-każ, kienu seħħew minn din il-kumpannija li kienet qed taġixxi, f’tali kapaċità ta’ intermedjarju, f’isem u għal ħaddieħor. Barra minn hekk, jidher li mill-kliem ta’ din l-istess deċiżjoni jirriżulta li l-avviż ta’ tassazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali jirrigwarda l-VAT dovuta direttament fuq provvisti ta’ servizzi ta’ trasport għall-finijiet tal-esportazzjoni ta’ merkanzija.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u fid-dawl tal-informazzjoni insuffiċjenti għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, meta jitqiesu l-fatti li jikkaratterizzaw is-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jekk l-Artikolu 153 tad-Direttiva tal-VAT, moqri flimkien mal-Artikolu 146(1)(e) ta’ din tal-aħħar, huwiex evvettivament intiż li japplika għall-imsemmija sitwazzjoni, jew jekk din l-aħħar dispożizzjoni biss hija applikabbli għaliha.
Barra minn hekk, minkejja li t-tieni domanda tirreferi għall-ipoteżi ta’ rifjut ta’ dritt għat-tnaqqis tal-VAT, mill-motivi tad-deċiżjoni tar-rinviju, hekk kif osservat l-Avukat Ġenerali fil-punt 20 tadl-konklużjonijiet tagħha, jirriżulta li l-mistoqsijiet tal-qorti tar-rinviju jirrigwardaw, essenzjalment, il-kundizzjonijiet li jippermettu li wieħed jibbenefika minn eżenzjoni tal-VAT.
Fid-dawl tal-punti preċedenti, hemm lok li jitqies li, permezz taż-żewġ domandi tagħha, li jeħtieġ li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tixtieq issir taf, essenzjalment, jekk l-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT, u, jekk ikun il-każ, l-imsemmija dispożizzjoni magħquda fl-Artikolu 153 ta’ din l-istess direttiva jipprekludux prassi fiskali fi Stat Membru li permezz tagħha l-eżenzjoni tal-VAT, rispettivament, għas-servizzi ta’ trasport direttament marbuta ma’ esportazzjonijiet ta’ oġġetti u għall-provvisti ta’ servizzi mwettqa minn intermedjarji li jintervjenu f’dawn is-servizzi ta’ trasport hija rrifjutata fil-każ fejn il-persuna taxxabbli ma tkunx f’pożizzjoni li tistabbilixxi l-esportazzjoni tal-oġġetti kkonċernati speċifikament u esklużivament permezz ta’ dikjarazzjoni doganali ta’ esportazzjoni. Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv, l-imsemmija qorti tistaqsi jekk dawn l-istess dispożizzjonijiet għandhomx jiġu interpretati fis-sens li carnet TIR mitlub mid-dwana ta’ pajjiż terz li lejha għandhom jiġu ttrasportati l-oġġetti, prodott mill-persuna taxxabbli, hijiex tali, waħedha u fiċ-ċirkustanzi kollha, li tistabbilixxi li dawn ġew esportati.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT, jeħtieġ li jitfakkar qabel kollox li din tikkompleta dik imsemmija fl-Artikolu 146(1)(a) ta’ din id-direttiva, u li hija intiża, bħal dil-każ ta’ din l-aħħar eżenzjoni, sabiex tiggarantixxi t-tassazzjoni tal-provvista ta’ servizzi kkonċernati fil-post ta’ destinazzjoni tagħhom, jiġifieri dak fejn il-prodotti esportati għandhom jiġu kkunsmati (sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2017, L.Č.,
C‑288/16
,
EU:C:2017:502
, punt
).
B’riferiment, f’dan ir-rigward, għall-ġurisprudenza stabbilita tagħha li skontha l-eżenzjonijiet tal-VAT għandhom jiġu interpretati strettament, inkwantu jikkostitwixxu eċċezzjonijiet għall-prinċipju ġenerali li din it-taxxa tinġabar fuq kull provvista ta’ oġġetti u fuq kull provvista ta’ servizzi mwettqa bi ħlas minn persuna taxxabbli, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li mill-formulazzjoni u mill-għan tal-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT li skontu huma eżentati mill-VAT il-provvisti ta’ servizzi, inklużi t-trasporti u t-tranżazzjonijiet anċillari, meta jkunu direttament marbuta mal-esportazzjoni ta’ oġġetti, jirriżulta li l-imsemmija dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li l-eżistenza ta’ rabta diretta ma timplikax biss li, bl-għan tagħhom, il-provvisti ta’ servizzi kkonċernati jikkontribwixxu għat-twettiq effettiv ta’ tranżazzjoni ta’ esportazzjoni, iżda wkoll li dawn is-servizzi jiġu pprovduti direttament, skont il-każ, lill-esportatur jew lid-destinatarju tal-oġġetti msemmija minn din id-dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2017, L.Č.,
C‑288/16
,
EU:C:2017:502
, punti
u
).
Fit-tieni lok, u sa fejn il-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li r-rabta diretta hekk meħtieġa skont il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza hija vverifikata fil-kuntest tal-kawża prinċipali, tirriżulta l-kwistjoni dwar jekk huwiex ammissibbli għall-awtoritajiet fiskali li jirrifjutaw il-benefiċċju tal-eżenzjonijiet ikkonċernati minħabba li t-trasportatur jew l-intermedjarju ma jkunx f’pożizzjoni li jistabbilixxi, speċifikament u esklużivament permezz ta’ dikjarazzjoni doganali ta’ esportazzjoni, li l-merkanzija kkonċernata effettivament ġiet esportata barra mill-Unjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fl-assenza ta’ dispożizzjoni konkreta fid-Direttiva tal-VAT fir-rigward tal-provi li l-persuni taxxabbli huma obbligati jipproduċu sabiex jibbenefikaw mill-eżenzjoni mill-VAT, huma l-Istati Membri li għandhom jiffissaw, konformement mal-Artikolu 131 ta’ din id-direttiva, il-kundizzjonijiet li taħthom jiġu eżentati t-tranżazzjonijiet ta’ esportazzjoni sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni korretta u sempliċi tal-imsemmija eżenzjonijiet kif ukoll sabiex jiġi pprevenut kull frodi, evażjoni jew abbuż eventwali. Madankollu, fl-eżerċizzju tas-setgħat tagħhom, l-Istati Membri għandhom josservaw il-prinċipji ġenerali tad-dritt li jagħmlu parti mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, li fosthom hemm, b’mod partikolari, il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ proporzjonalità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Ottubru 2014, Traum,
C‑492/13
,
EU:C:2014:2267
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, miżura nazzjonali tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jiġi żgurat il-ġbir eżatt tat-taxxa jekk din essenzjalment tissuġġetta d-dritt għal eżenzjoni mill-VAT għall-osservanza ta’ obbligi formali, mingħajr ma tieħu inkunsiderazzjoni r-rekwiżiti materjali u, b’mod partikolari, mingħajr ma tistaqsi jekk dawn tal-aħħar ġewx issodisfatti. Fil-fatt, it-tranżazzjonijiet għandhom jiġu ntaxxati billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi oġġettivi tagħhom (sentenza tad‑9 ta’ Frar 2017, Euro Tyre,
C‑21/16
,
EU:C:2017:106
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Meta l-imsemmija rekwiżiti materjali jiġu sodisfatti, il-prinċipju ta’ newtralità fiskali jirrikjedi li l-eżenzjoni tal-VAT tingħata anki jekk ċerti rekwiżiti formali jkunu ġew esklużi mill-persuni taxxabbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Frar 2017, Euro Tyre,
C‑21/16
,
EU:C:2017:106
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, jeżistu biss żewġ każijiet fejn in-nuqqas ta’ osservanza ta’ rekwiżit formali jista’ jwassal għat-telf tad-dritt għal eżenzjoni mill-VAT (sentenza tad‑9 ta’ Frar 2017, Euro Tyre,
C‑21/16
,
EU:C:2017:106
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn naħa, il-prinċipju ta’ newtralità fiskali ma jistax jiġi invokat, għall-finijiet tal-eżenzjoni mill-VAT, minn persuna taxxabbli li intenzjonalment ipparteċipat fi frodi fiskali li qiegħdet f’periklu l-funzjonament tas-sistema komuni tal-VAT (sentenza tad‑9 ta’ Frar 2017, Euro Tyre,
C‑21/16
,
EU:C:2017:106
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata). Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma huwiex kuntrarju għad-dritt tal-Unjoni li operatur ikun meħtieġ li jaġixxi
in bona fide
u li jieħu l-miżuri kollha li jistgħu raġonevolment ikunu meħtieġa sabiex jiġi żgurat li t-tranżazzjoni li huwa jwettaq ma twasslux sabiex jipparteċipa fi frodi fiskali. Fl-ipoteżi li l-persuna taxxabbli kkonċernata kienet taf jew messha kienet taf li t-tranżazzjoni li għamlet kienet involuta fi frodi mwettqa mix-xerrej u li ma kinitx ħadet il-miżuri raġonevoli kollha li setgħet tieħu sabiex tevita din il-frodi, hija għandha tiġi rrifjutata l-benefiċċju tad-dritt għal eżenzjoni (sentenza tad‑9 ta’ Frar 2017, Euro Tyre,
C‑21/16
,
EU:C:2017:106
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Min-naħa l-oħra, il-ksur ta’ rekwiżit formali jista’ jwassal għar-rifjut tal-eżenzjoni mill-VAT jekk dan il-ksur ikollu l-effett li jipprekludi l-produzzjoni tal-prova ċerta li r-rekwiżiti sostantivi ġew issodisfatti (sentenza tad‑9 ta’ Frar 2017, Euro Tyre,
C‑21/16
,
EU:C:2017:106
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Bħal f’dan il-każ, fir-rigward tal-karatteristiċi oġġettivi ta’ provvista ta’ servizzi ta’ trasport hekk kif imsemmija fl-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT, minn din id-dispożizzjoni jirriżulta li tali provvista ta’ servizzi għandha tiġi eżentata mill-VAT meta tkun direttament marbuta ma’ esportazzjoni ta’ oġġetti.
Fost l-imsemmija rekwiżiti materjali hemm, għalhekk, u hekk kif tfakkar fil-punt 35 ta’ din is-sentenza, l-eżistenza ta’ rabta diretta bejn il-provvista ta’ servizz ikkonċernata u esportazzjoni ta’ oġġetti, fejn dawn tal-aħħar għandhom jinftiehmu, b’mod partikolari, kif jirriżulta mill-Artikolu 146(1)(a) tad-Direttiva tal-VAT, bħala provvista ta’ oġġetti mibgħuta jew ittrasportati mill-bejjiegħ, jew f’ismu, barra mill-Unjoni.
Ċertament, is-servizz ta’ trasport eżentat bis-saħħa tal-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT għandu jitqies b’mod distint mill-hekk imsejħa tranżazzjoni ta’ esportazzjoni, li tikkostitwixxi tranżazzjoni oħra taxxabbli suġġetta għal sistema doganali u fiskali speċifika u li tinvolvi, jekk ikun il-każ, persuni taxxabbli oħra, li l-eżenzjoni tagħhom tirriżulta, min-naħa tagħha, mill-Artikolu 146(1)(a) ta’ din id-direttiva.
Madankollu, huwa paċifiku, kif tfakkar fil-punti 34 u 35 ta’ din is-sentenza, li s-servizz ta’ trasport huwa eżentat biss għaliex huwa anċillari għal tali tranżazzjoni ta’ esportazzjoni ta’ oġġetti, fejn tikkompletaha u tikkontribwixxi għat-twettiq effettiv tagħha, u fejn din l-eżenzjoni, bħall-eżenzjoni li minnha tibbenefika din l-imsemmija tranżazzjoni, hija intiża li tiggarantixxi t-tassazzjoni tal-imsemmija provvisti ta’ oġġetti u provvisti ta’ servizz fil-post ta’ destinazzjoni tagħhom, jiġifieri dak fejn il-prodotti esportati jiġu kkonsmati.
Jeħtieġ ukoll li jiġi enfasizzat li l-eżenzjonijiet kollha ddikjarati fl-Artikolu 146(1) tad-Direttiva tal-VAT jikkostitwixxu, kif jirriżulta mit-titolu tal-imsemmi artikolu “Eżenzjonijiet fuq l-esportazzjoni”.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex servizz ta’ trasport ikun jista’ jiġi eżentat mill-VAT fuq il-bażi tal-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT kif ukoll, fil-każ fejn dan is-servizz iseħħ permezz ta’ intermedjarju li jkun qed jaġixxi f’isem u għal ħaddieħor, fuq il-bażi tal-Artikolu 153 tal-imsemmija direttiva, huwa, bħala prinċipju, neċessarju li l-oġġetti inkwistjoni effettivament kienu suġġetti għal tali esportazzjoni, jiġifieri provvista ta’ oġġetti barra mill-Unjoni, liema fatt għandu jiġi stabbilit b’mod soddisfaċenti mill-awtoritajiet fiskali kompetenti. Tali rekwiżit li b’dan il-mod jikkonċerna r-rekwiżiti materjali meħtieġa sabiex tingħata l-eżenzjoni, għalhekk, ma jistax jitqies bħala obbligu purament formali fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 38 ta’ din is-sentenza.
Madankollu ma jirriżultax li l-benefiċċju minn tali eżenzjoni jista’ jkun suġġett għall-kundizzjoni imperattiva li t-trasportatur jew l-intermedjarju kkonċernat jipproduċi, għall-finijiet li jistabbilixxi r-realtà tal-esportazzjoni, dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni, billi jeskludi, b’dan il-mod, kull prova oħra li tippermetti li tinħoloq il-konvinzjoni hekk meħtieġa min-naħa tal-awtorità fiskali kompetenti.
Fil-fatt, l-impożizzjoni ta’ tali modalità probatorja esklużiva minn kull modalità oħra tkun tfisser li d-dritt għal eżenzjoni jiġi ssuġġettat għall-osservanza ta’ obbligi formali, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 38 u 39 ta’ din is-sentenza, mingħajr ma jiġi eżaminat il-punt dwar jekk ir-rekwiżiti materjali mitluba mid-dritt tal-Unjoni ġewx effettivament issodisfatti jew le. Is-sempliċi ċirkustanza li trasportatur jew intermedjarju li jintervjeni fi tranżazzjoni ta’ trasport ma jkunx f’pożizzjoni li jipproduċi dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni ma jfissirx li tali esportazzjoni effettivament ma seħħitx.
F’dan ir-rigward, l-obbligu li tiġi ppreżentata tali dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni jaqa’, hekk kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikoli 59, 161 u 182 a tal-Kodiċi Doganali, taħt is-sistema doganali speċifikament applikabbli għat-tranżazzjoni ta’ esportazzjoni nnifisha u mhux taħt is-servizz ta’ trasport kopert minn carnet TIR, li min-naħa tiegħu jaqa’ taħt sistema ta’ tranżitu. Għalhekk tali obbligu ma jaqax fuq it-trasportatur jew fuq l-intermedjarju msemmi fl-Artikolu 153 tad-Direttiva tal-VAT, li, min-naħa tagħhom, jassumu r-responsabbiltà għat-trasport tal-oġġetti permezz tal-qsim tal-fruntiera esterna tal-Unjoni u tal-kunsinna tagħhom lejn id-destinazzjoni fil-pajjiż terz, u li, konsegwentement, ma humiex neċessarjament meħtieġa jkunu fil-pussess tal-imsemmija dikjarazzjoni.
Sabiex jitwettqu l-verifiki imposti fuqhom sabiex jiġi vverifikat jekk ir-rekwiżiti materjali li għalihom hija suġġetta l-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT fir-rigward ta’ tranżazzjoni ta’ trasport humiex sodisfatti, l-awtoritajiet fiskali kompetenti għandhom, hekk kif osservat l-Avukat Ġenerali fil-punt 39 tal-konklużjonijiet tagħha, jeżaminaw l-elementi kollha li għandhom għad-dispożizzjoni tagħhom sabiex jiddeterminaw jekk minnhom jistax jiġi dedott, b’livell ta’ plawżibbiltà suffiċjentement għolja, li l-oġġetti ttrasportati lejn id-destinazzjoni ta’ pajjiż terz ġew ikkunsinnati f’dan tal-aħħar. Min-naħa l-oħra, l-imsemmija awtoritajiet ma jistgħux jiddeduċu li dan ma kienx il-każ mis-sempliċi ċirkustanza li t-trasportatur jew l-intermedjarju ma jinsabx f’pożizzjoni li jipproduċi dikjarazzjoni tal-esportazzjoni relatata mal-imsemmija oġġetti.
Barra minn hekk, u kif osservat ukoll l-Avukat Ġenerali fil-punt 40 tal-konklużjonijiet tagħha, il-fajl għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jinkludi ebda indikazzjoni li t-trasportatur jew l-intermedjarju f’dan il-każ intenzjonalment ipparteċipa fi frodi fiskali li qiegħed fil-perikolu l-funzjonament tas-sistema komuni tal-VAT, jew li, fin-nuqqas għal tali persuna taxxabbli li tissodisfa l-imsemmi rekwiżit formali, l-awtoritajiet kompetenti jinsabu preklużi milli jiddeterminaw jekk ir-rekwiżiti materjali tal-eżenzjoni ġewx issodisfatti.
Mill-punti preċedenti jirriżulta li prassi fiskali ta’ Stat Membru li tirrifjuta l-benefiċċju tal-eżenzjoni tal-VAT għas-servizzi ta’ trasport ta’ oġġetti direttament marbuta mal-esportazzjoni ta’ oġġetti barra mill-Unjoni prevista fl-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT, jew għas-servizzi ta’ intermedjarju relatati ma’ tali servizzi msemmija fl-Artikolu 153 ta’ din id-direttiva, għas-sempliċi raġuni li t-trasportatur jew l-intermedjarju kkonċernat ma jinsabx f’pożizzjoni li jipproduċi dikjarazzjoni doganali ta’ esportazzjoni tal-imsemmija oġġetti tmur kontra l-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 38 ta’ din is-sentenza.
Fir-rigward tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, jeħtieġ li jitfakkar li dan il-prinċipju, li għandu bħala korollarju l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u li għandu jiġi osservat, hekk kif tfakkar fil-punt 37 ta’ din is-sentenza, mill-Istati Membri meta jistabbilixxu l-kundizzjonijiet dwar l-eżenzjonijiet, jirrikjedi, minn naħa, li r-regoli tad-dritt ikunu ċari u preċiżi u, min-naħa l-oħra, li l-applikazzjoni tagħhom tkun prevedibbli għall-partijiet f’kawża (sentenza tad‑9 ta’ Ottubru 2014, Traum,
C‑492/13
,
EU:C:2014:2267
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Dan il-prinċipju għandu jiġi osservat strettament partikolarment fil-każ ta’ leġiżlazzjoni li tista’ tinvolvi spejjeż finanzjarji, sabiex jippermetti lill-persuni kkonċernati li jsiru jafu bi preċiżjoni l-portata tal-obbligi li dan jimponi fuqhom. Minn dan isegwi li huwa neċessarju li l-persuni taxxabbli jkunu jafu l-obbligi fiskali tagħhom qabel ma jikkonkludu tranżazzjoni (sentenza tad‑9 ta’ Ottubru 2014, Traum,
C‑492/13
,
EU:C:2014:2267
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-obbligi li għandha l-persuna taxxabbli fir-rigward tal-provi għandhom jiġu ddeterminati skont kundizzjonjiet iffissati espressament f’dan ir-rigward mid-dritt nazzjonali u mill-prassi komuni stabbilita għal tranżazzjonijet simili (sentenza tad‑9 ta’ Ottubru 2014, Traum,
C‑492/13
,
EU:C:2014:2267
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, kif tenfasizza l-qorti tar-rinviju, ir-rekwiżit tal-produzzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali ta’ esportazzjoni ma jirriżultax mit-test tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jipprevedi, f’dan ir-rigward, biss il-produzzjoni ta’ dokumenti madankollu mhux speċifikati li jippermettu li jiġi stabbilit li l-merkanzija ttrasportata ġiet esportata.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-prassi fiskali inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma hijiex konformi mar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-prinċipju ta’ ċertezza legali mfakkra fil-punti 55 sa 57 ta’ din is-sentenza.
Fit-tielet lok, fir-rigward tal-valur probatorju li jista’ jkollu l-carnet TIR sabiex jiġi stabbilit li l-kundizzjoni relatata mal-esportazzjoni ta’ oġġetti li magħha għandu jkun direttament marbut servizz ta’ trasport sabiex ikun jista’ jibbenefika mill-eżenzjoni tal-VAT prevista fl-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT effettivament ġiet issodisfatta, jeħtieġ li jitfakkar li l-imsemmi dokument li huwa ta’ natura uniformi jinħareġ konformement mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Konvenzjoni TIR li għaliha huma partijiet kemm l-Unjoni kif ukoll l-Istati Membri tagħha.
L-Artikolu 91(1)(b) tal-Kodiċi Doganali jippreċiża li l-moviment ta’ merkanzija fi ħdan it-territorju doganali tal-Unjoni u li għandu jintemm ’il barra minnha jaqa’, f’ċerti każijiet determinati skont il-proċedura tal-Kumitat, taħt is-sistema tat-tranżitu estern, b’mod partikolari meta dan il-moviment ikun kopert minn tali carnet TIR.
Il-carnet TIR għandu, kif jirriżulta mid-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni TIR, b’mod partikolari mill-Artikolu 1(e) u (o) tagħha, jiġi ppreżentat, flimkien mal-vettura li sservi għat-trasport tal-merkanzija kkonċernata, lill-uffiċċji doganali tat-tluq, ta’ passaġġ u ta’ destinazzjoni, u għandu jiġi awtorizzat fuq il-folji, irċevuti u mammiet imsemmija fil-punt 16 ta’ din is-sentenza, sabiex ikun jista’ jseħħ ir-rilaxx tad-diversi tranżazzjonijiet TIR ikkonċernati ladarba jiġi stabbilit li dawn issodisfaw ir-regoli.
Mill-punti preċedenti jirriżulta li carnet TIR debitament awtorizzat, b’mod partikolari mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż terz ta’ destinazzjoni, jikkostitwixxi dokument uffiċjali li jippermetti, bħala prinċipju, li jiġi ċċertifikat li l-oġġetti kkonċernati, permezz tal-qsim tal-fruntieri esterni tal-Unjoni, iċċaqalqu b’mod fiżiku mill-Unjoni lejn l-imsemmi pajjiż terz u li waslu f’dan tal-aħħar.
Issa, tali qsim ta’ fruntieri u l-wasla tal-oġġetti fil-pajjiż terz ta’ destinazzjoni muri mill-carnet TIR jikkostitwixxu wieħed mill-elementi ta’ tranżazzjoni ta’ esportazzjoni li jiddistingwuha minn tranżazzjoni li sseħħ ġewwa l-Unjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑27 ta’ Settembru 2007, Teleos et,
C‑409/04
,
EU:C:2007:548
, punt
).
Għalhekk, meta tali servizz ta’ trasport ikun kopert minn carnet TIR, dan ikun jista’, fl-assenza ta’ raġunijiet preċiżi li jiġġustifikaw li wieħed jiddubita mill-awtentiċità jew mill-affidabbiltà ta’ dan il-carnet u tal-elementi tiegħu, ikollu rilevanza għalkollox partikolari fil-kuntest marbut mar-rikonoxximent ta’ dritt għal eżenzjoni li jirrigwarda l-imsemmi servizz ta’ trasport.
L-awtoritajiet fiskali għandhom għalhekk jieħdu debitament inkunsiderazzjoni tali dokument, bħal ma għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni, wara kollox, u kif tfakkar fil-punt 52 ta’ din is-sentenza, l-elementi l-oħra kollha fil-pussess tagħhom.
F’dan ir-rigward, huma għalhekk l-imsemmija awtoritajiet li għandhom jieħdu wkoll inkunsiderazzjoni d-dokumenti rilaxxati fil-kuntest tal-Konvenzjoni CMR, bħal dawk imsemmija mill-qorti tar-rinviju, għall-finijiet tal-eżami dwar jekk dawn id-dokumenti jistgħux, jekk ikun il-każ, jissostanzjaw l-eżistenza plawżibbli ta’ esportazzjoni effettiva tal-merkanzija ttrasportata.
Fid-dawl tal-punti preċedenti hemm lok li r-risposta għad-domandi preliminari magħmula tkun li l-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-VAT, minn naħa, u l-imsemmija dispożizzjoni magħquda tal-Artikolu 153 ta’ din l-istess direttiva, min-naħa l-oħra, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu prassi fiskali ta’ Stat Membru li skontha l-eżenzjoni tal-VAT, rispettivament, għas-servizzi ta’ trasport direttament marbuta ma’ esportazzjonijiet ta’ oġġetti u għall-provvisti ta’ servizzi mwettqa minn intermedjarji li jintervjenu f’dawn is-servizzi ta’ trasport hija suġġetta għall-produzzjoni mill-persuna taxxabbli tad-dikjarazzjoni doganali ta’ esportazzjoni tal-oġġetti kkonċernati. F’dan ir-rigward, huma l-awtoritajiet kompetenti, għall-finijiet tal-għoti tal-imsemmija eżenzjonijiet, li għandhom jeżaminaw jekk it-twettiq tal-kundizzjoni relatata mal-esportazzjoni tal-oġġetti kkonċernati jistax jiġi dedott b’livell ta’ plawżibbiltà suffiċjentement għolja tal-elementi kollha li dawn l-awtoritajiet għandhom ikollhom għad-dispożizzjoni tagħhom. F’dan il-kuntest, carnet TIR mitlub mid-dwani tal-pajjiżi terzi ta’ destinazzjoni tal-oġġetti prodott mill-persuna taxxabbli jikkostitwixxi element li, bħala prinċipju, għandhom jieħdu debitament inkunsiderazzjoni l-imsemmija awtoritajiet, sakemm dawn ma jkollhomx raġunijiet preċiżi li jiddubitaw mill-awtentiċità jew mill-affidabbiltà ta’ dan id-dokument.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 146(1)(e) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud, minn naħa, u l-imsemmija dispożizzjoni magħquda tal-Artikolu 153 ta’ din l-istess direttiva, min-naħa l-oħra, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu prassi fiskali ta’ Stat Membru li skontha l-eżenzjoni tat-taxxa fuq il-valur miżjud, rispettivament, għas-servizzi ta’ trasport direttament marbuta ma’ esportazzjonijiet ta’ oġġetti u għall-provvisti ta’ servizzi mwettqa minn intermedjarji li jintervjenu f’dawn is-servizzi ta’ trasport hija suġġetta għall-produzzjoni mill-persuna taxxabbli tad-dikjarazzjoni doganali ta’ esportazzjoni tal-oġġetti kkonċernati. F’dan ir-rigward, huma l-awtoritajiet kompetenti, għall-finijiet tal-għoti tal-imsemmija eżenzjonijiet, li għandhom jeżaminaw jekk it-twettiq tal-kundizzjoni relatata mal-esportazzjoni tal-oġġetti kkonċernati jistax jiġi dedott b’livell ta’ plawżibbiltà suffiċjentement għolja tal-elementi kollha li dawn l-awtoritajiet għandhom ikollhom għad-dispożizzjoni tagħhom. F’dan il-kuntest, carnet TIR mitlub mid-dwani tal-pajjiżi terzi ta’ destinazzjoni tal-oġġetti prodott mill-persuna taxxabbli jikkostitwixxi element li, bħala prinċipju, għandhom jieħdu debitament inkunsiderazzjoni l-imsemmija awtoritajiet, sakemm dawn ma jkollhomx raġunijiet preċiżi li jiddubitaw mill-awtentiċità jew mill-affidabbiltà ta’ dan id-dokument.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.