CELEX: 62020CJ0351
Appell
Investigazzjonijiet tal-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF)
Rapporti ta’ investigazzjoni
Talba għall-ftuħ ta’ investigazzjoni dwar it-tmexxija tal-investigazzjonijiet preċedenti mill-OLAF
Applikazzjoni għal aċċess għal dokumenti
Ittra ta’ rifjut
Artikolu 263 TFUE
Deċiżjoni li tista’ tkun suġġetta għal rikors għal annullament
Terminu għall-preżentata tar-rikorsi
Rikors kontra ittra konfermattiva ta’ rapporti ta’ investigazzjoni tal-OLAF
Regolament (KE) Nru 1049/2001
Artikolu 6 u Artikolu 7(2)
Obbligu li l-applikant jiġi informat dwar id-dritt tiegħu li jagħmel applikazzjoni konfermatorja

Permezz tal-appell tiegħu, Liviu Dragnea jitlob l-annullament tad-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tat‑12 ta’ Mejju 2020, Dragnea vs Il‑Kummissjoni (T‑738/18, mhux ippubblikat, iktar ’il quddiem id-“digriet appellat”,
EU:T:2020:208
), li permezz tiegħu dan ċaħad ir-rikors tiegħu intiż għall-annullament tal-ittra tal-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF), tal‑1 ta’ Ottubru 2018, li għandha bħala suġġett, minn naħa, rifjut li tinfetaħ investigazzjoni dwar it-tmexxija ta’ żewġ investigazzjonijiet preċedenti u, min-naħa l-oħra, rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti relatati ma’ dawn l-investigazzjonijiet (iktar ’il quddiem l-“ittra kontenzjuża”).
Il‑kuntest ġuridiku
Ir‑Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013
Konformement mal-punt 5 tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1074/1999 (
ĠU 2013, L 248, p. 1
), “persuna kkonċernata” tfisser “kwalunnkwe persuna jew operatur ekonomiku ssuspettat li wettaq frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni u li għalhekk hija soġġetta għal investigazzjoni mill-[OLAF]”.
L-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Ftuħ ta’ investigazzjonijiet”, jipprovdi:
“1.   Id-Direttur Ġenerali jista’ jiftaħ investigazzjoni meta jkun hemm biżżejjed suspett, li jista’ jkun ukoll ibbażat fuq informazzjoni mogħtija minn kwalunkwe pajjiż terz jew informazzjoni anonima, li twettqu atti ta’ frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Id-deċiżjoni mid-Direttur Ġenerali dwar jekk tinfetaħx investigazzjoni jew le għandha tqis il-prijoritajiet tal-politika ta’ investigazzjoni u l-pjan annwali ta’ ġestjoni tal-[OLAF] stabbilit f’konformità mal-Artikolu 17(5). Dik id-deċiżjoni għandha tqis ukoll il-ħtieġa ta’ użu effiċjenti tar-riżorsi tal-[OLAF] u tal-proporzjonalità ta’ mezzi użati. Fir-rigward ta’ investigazzjonijiet interni, għandu jittieħed qies speċifiku tal-istituzzjoni, korp, uffiċċju jew aġenzija li jkunu fl-aħjar pożizzjoni biex jagħmluhom, partikolarment abbażi tan-natura tal-fatti, l-impatt finanzjarju attwali jew potenzjali tal-każ, u l-prospettiva ta’ kwalunkwe segwitu ġudizzjarju.
2.   Id-deċiżjoni biex tinfetaħ investigazzjoni esterna għandha tittieħed mid-Direttur Ġenerali, li jaġixxi fuq inizjattiva tiegħu stess jew wara talba minn Stat Membru kkonċernat jew kwalunkwe istituzzjoni, korp, uffiċċju jew aġenzija tal-Unjoni.
Id-deċiżjoni li tinfetaħ investigazzjoni interna għandha tittieħed mid-Direttur Ġenerali, li jaġixxi fuq l-inizjattiva tiegħu stess jew wara talba mill-istituzzjoni, il-korp, l-uffiċċju jew l-aġenzija li għandha titwettaq fihom l-investigazzjoni jew minn Stat Membru.
[…]
4.   Fi żmien xahrejn minn meta l-[OLAF] jirċievi t-talba kif imsemmi fil-paragrafu 2, trid tittieħed deċiżjoni dwar jekk tinfetaħx investigazzjoni jew le. Hija għandha tkun ikkomunikata mingħajr dewmien lill-Istat Membru, l-istituzzjoni, il-korp, l-uffiċċju jew l-aġenzija li jkunu għamlu t-talba. Għandhom jingħataw raġunijiet għal deċiżjoni li ma tinfetaħx investigazzjoni. Jekk malli jiskadi dak il-perijodu ta’ xahrjen, l-[OLAF] jkun għadu ma ħa ebda deċiżjoni, l-[OLAF] għandu jitqies li jkun iddeċieda li ma tinfetaħx investigazzjoni.
Meta uffiċjal, aġent ieħor, membru ta’ istituzzjoni jew korp, kap ta’ uffiċċju jew aġenzija, jew membru tal-persunal, li jaġixxi skont l-Artikolu 22a tar-Regolamenti tal-Persunal, jipprovdi informazzjoni lill-[OLAF] dwar suspett ta’ frodi jew ta’ irregolarità, l-[OLAF] għandu jinforma lil dik il-persuna bid-deċiżjoni dwar jekk tinfetaħx investigazzjoni jew le b’rabta mal-fatti inkwistjoni.
[…]”
L-Artikolu 9 tal-imsemmi regolament, intitolat “Garanziji proċedurali”, jelenka l-garanziji proċedurali li minnhom għandhom jibbenefikaw il-persuni kkonċernati mill-investigazzjonijiet tal-OLAF. Il-paragrafu 4 ta’ dan l-artikolu jipprevedi b’mod partikolari li, “qabel ma jitfasslu konklużjonijiet li jirreferu għal persuna kkonċernata b’isimha, dik il-persuna għandha tingħata l-opportunità tikkummenti fuq il-fatti li jikkonċernawha”.
Intitolat “Ir-rapport tal-investigazzjoni u l-azzjoni li għandha tittieħed wara l-investigazzjonijiet”, l-Artikolu 11 tal-istess regolament jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li meta titlesta investigazzjoni mmexxija mill-OLAF, għandu jitfassal rapport li jikkjarifika b’mod partikolari l-fażijiet proċedurali segwiti, il-fatti kkonstatati u l-klassifikazzjoni ġuridika preliminari tagħhom, li jkun jinkludi, jekk ikun il-każ, rakkomandazzjonijiet fuq il-kwistjoni dwar jekk l-istituzzjonijiet tal-Unjoni jew l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat għandhomx jadottaw miżuri jew le.
Ir‑Regolament (KE) Nru 1049/2001
L-Artikolu 6 tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331), intitolat “Applikazzjonijiet”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Applikazzjonijiet għall-aċċess għal dokument għandhom isiru f’xi forma miktuba, inkluża l-forma elettronika, f’waħda mill-ilsna msemmija fl-Artikolu [55 TUE] u b’mod preċiż biżżejjed sabiex tgħin lill-istituzzjoni issib id-dokument. L-applikant mhux obbligat li jagħti r-raġunijiet għall-applikazzjoni.”
L-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Proċessar ta’ applikazzjonijiet fil-bidu”, jipprevedi:
“1.   Applikazzjoni għall-aċċess għal dokument għandha tiġi proċessata mill-ewwel. Rikonoxximent ta’ l-irċevuta għandha tintbagħat lill-applikant. Sa’ 15-il jum utli mir-reġistrazzjoni ta’ l-applikazzjoni, l-istituzzjoni għandha jew tagħti aċċess għad-dokument mitlub u tagħti aċċess skond l-Artikolu 10 f’dak il-perjodu jew, f’tweġiba bil-miktub, tagħti r-raġunijiet għar-rifjut totali jew parzjali u tavża l-applikant dwar id-dritt tiegħu jew tagħha li jagħmel jew tagħmel applikazzjoni konfermatorja skond il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu.
2.   Fil-każ ta’ rifjut totali jew parzjali, l-applikant jista’, sa 15‑il jum utli minn meta jirċievi r-risposta mill-istituzzjoni, jagħmel applikazzjoni konfermatorja fejn jitlob lill-istituzzjoni li terġa’ tikkunsidra l-pożizzjoni tagħha.
[…]
4.   Nuqqas mill-istituzzjoni li tagħti twieġeb fit-terminu preskritt jagħti d-dritt lill-applikant li jagħmel applikazzjoni konfermatorja.”
L-Artikolu 8 tal-imsemmi regolament, intitolat “Proċessar ta’ applikazzjonijiet konfermatorji”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Applikazzjoni konfermatorja għandha tiġi proċessata mal-ewwel. Sa żmien 15‑il jum utli mir-reġistrazzjoni ta’ din l-applikazzjoni, l-istituzzjoni għandha jew tagħti l-aċċess għad-dokument mitlub u tagħti aċċess skond l-Artikolu 10 f’dak il-perjodu jew, fi tweġiba bil-miktub, tagħti r-raġunijiet għar-rifjut totali jew parzjali. Fil-każ ta’ rifjut totali jew parzjali, l-istituzzjoni għandha tavża l-applikant dwar ir-rimedji tiegħu jew tagħha, jiġifieri proċeduri fil-qrati kontra l-istituzzjoni u/jew ilment lill-Ombudsman, skond il-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli [263] u [228 TFUE].
[…]
3.   Nuqqas mill-istituzzjoni li twieġeb fit-terminu stipulat għandu jitqies bħala tweġiba negattiva u jagħti d-dritt lill-applikant li jiftaħ proċedimenti fil-qrati kontra l-istituzzjoni u/jew tagħmel ilment lill-Ombudsman, taħt id-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat tal-KE.”
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża
Fl‑10 ta’ Frar 2015, l-OLAF fetaħ żewġ investigazzjonijiet dwar frodi allegata fir-rigward ta’ żewġ proġetti ta’ kostruzzjoni ta’ infrastrutturi tat-toroq fir-Rumanija (iktar ’il quddiem l-“investigazzjonijiet preċedenti”). Dawn il-proġetti kienu ġew attribwiti mill-Kunsill Reġjonali ta’ Teleorman (ir-Rumanija) u ffinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR).
Fit‑30 ta’ Mejju u fis‑16 ta’ Settembru 2016, l-OLAF għalaq dawn l-investigazzjonijiet. Fir-rapporti finali tiegħu huwa kkonkluda li kienu nħolqu żewġ gruppi kriminali u li kien hemm suspett li numru kbir ta’ dokumenti kienu ġew iffalsifikati sabiex fondi tal-Unjoni jinkisbu b’mod illegali.
L-OLAF irrakkomanda wkoll lill-Kummissjoni Ewropea tirkupra l-ammonti kkonċernati u lill-awtorità Rumena għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni tiftaħ proċedimenti kriminali minħabba ksur li jippreġudika l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.
L-OLAF identifika lill-Kunsill Reġjonali ta’ Teleorman bħala “persuna kkonċernata” mill-investigazzjonijiet preċedenti, fis-sens tal-punt 5 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 883/2013. Madankollu, l-appellant, Liviu Dragnea, li fi żmien meta seħħew il-fatti kien President ta’ dan il-kunsill, ma ġiex identifikat bħala “persuna kkonċernata”.
Fit‑13 ta’ Novembru 2017, l-awtorità Rumena kontra l-korruzzjoni ħabbret il-ftuħ ta’ investigazzjoni kriminali kontra l-appellant, li kienet tirrigwarda frodi relatata mal-baġit tal-Unjoni, it-twaqqif ta’ organizzazzjoni kriminali u abbużi ta’ poter.
Fl-istess jum, l-OLAF ippubblika wkoll stqarrija għall-istampa li fih ħabbar il-ftuħ ta’ din l-investigazzjoni kriminali. Fiha l-OLAF semma isem l-appellant filwaqt li ġibed l-attenzjoni għall-importanza tal-investigazzjonijiet preċedenti tiegħu għall-ftuħ ta’ proċeduri kriminali mill-awtoritajiet nazzjonali.
Fl‑1 ta’ Ġunju 2018, l-appellant kiteb lill-OLAF sabiex jitolbu tifformula osservazzjonijiet dwar il-konklużjonijiet tal-analiżi tiegħu dwar ir-rapporti finali, li kienu jittrattaw kwistjonijiet kemm fuq il-mertu kif ukoll proċedurali.
Permezz ta’ ittra tal‑10 ta’ Lulju 2018, l-OLAF informa lill-appellant li, sa fejn il-kwistjoni kienet is-suġġett ta’ investigazzjoni mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, huwa kien ser jastjeni milli jifformula osservazzjonijiet fuq il-mertu. Barra minn hekk, huwa pprovda kjarifiki dwar il-kwistjonijiet proċedurali mqajma mill-appellant.
Fit‑22 ta’ Awwissu 2018, l-appellant kiteb lill-OLAF fejn talbu biex, minn naħa, jiftaħ investigazzjoni dwar l-iżvolġiment tal-investigazzjonijiet preċedenti u, min-naħa l-oħra, jagħtih aċċess għal diversi dokumenti li jinsabu fil-fajls ta’ dawn l-investigazzjonijiet (iktar ’il quddiem l-“ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018”).
Permezz tal-ittra kontenzjuża, l-OLAF informa b’mod partikolari lill-appellant li l-investigazzjonijiet preċedenti kienu tmexxew konformement mal-qafas legali fis-seħħ u li huwa ma kienx iqis li l-punti mqajma mill-appellant kienu jikkostitwixxu informazzjoni li tista’ tiġġustifika l-ftuħ ta’ investigazzjoni dwar l-investigazzjonijiet preċedenti. Barra minn hekk, l-OLAF indika li, peress li l-appellant ma kienx “persuna kkonċernata” mill-investigazzjonijiet preċedenti, huwa ma setax jinvoka d-drittijiet proċedurali msemmija fl-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 883/2013 u ma setax ikollu aċċess għad-dokumenti li huwa kien talab.
Il‑proċedura quddiem il‑Qorti Ġenerali u d‑digriet appellat
Permezz ta’ talba sottomessa fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali fil‑11 ta’ Diċembru 2018, ir-rikorrent fl-ewwel istanza ppreżenta rikors intiż għall-annullament tal-ittra kontenzjuża.
Fir-rigward tar-rifjut li tinfetaħ investigazzjoni dwar l-iżvolġiment tal-investigazzjonijiet preċedenti, ir-rikorrent fl-ewwel istanza kien qiegħed jinvoka ksur tad-drittijiet tad-difiża, kif stabbiliti b’mod partikolari fl-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 883/2013, kif ukoll ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u ta’ diversi żbalji ta’ evalwazzjoni li twettqu matul l-investigazzjonijiet preċedenti jew li jaffettwaw ir-rapporti li għalqu dawn tal-aħħar.
Fir-rigward tar-rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti, ir-rikorrent fl-ewwel istanza allega ksur tal-Artikolu 42 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), kif ukoll tal-Artikolu 4(2) u tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1049/2001.
Permezz ta’ att separat, sottomess fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis‑6 ta’ Marzu 2019, il-Kummissjoni qajmet eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà ta’ dan ir-rikors taħt l‑Artikolu 130(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
Fit‑18 ta’ April 2019, ir-rikorrent fl-ewwel istanza ressaq l-osservazzjonijiet tiegħu fuq din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà.
Permezz tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali, li qieset li kellha informazzjoni biżżejjed mill-atti tal-proċess, iddeċidiet, fuq il-bażi tal-Artikolu 130(1) u (7) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, li tiddeċiedi dwar it-talba tal-Kummissjoni mingħajr ma tkompli l-proċedura u, billi laqgħet din it-talba, ċaħdet ir-rikors bħala inammissibbli.
Permezz tat-talba tagħha, il-Kummissjoni qajmet żewġ eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà. Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq il-fatt li r-rifjut tal-OLAF li jiftaħ investigazzjoni dwar it-tmexxija tal-investigazzjonijiet preċedenti ma huwiex att li jista’ jkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament, il-Qorti Ġenerali rrilevat, minn naħa, li ebda dispożizzjoni tar-Regolament Nru 883/2013 ma kienet tagħti lill-persuni fiżiċi u ġuridiċi, kemm jekk dawn ikunu “persuni kkonċernati” jew le, fis-sens ta’ dan ir-regolament, id-dritt li jintalab lill-OLAF il-ftuħ ta’ investigazzjoni dwar l-investigazzjonijiet il-garanziji preċedenti tiegħu sabiex jeżamina l-osservanza tal-garanziji proċedurali previsti fl-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 883/2013 u, min-naħa l-oħra, li minn dan ir-regolament kien jirriżulta li l-persuni fiżiċi jew ġuridiċi setgħu jikkomunikaw lill-OLAF informazzjoni dwar aġir kundannabbli, iżda ma setgħux jobbligaw lill-OLAF tiftaħ investigazzjoni amministrattiva.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li r-rifjut tal-OLAF li jiftaħ investigazzjoni dwar it-tmexxija tal-investigazzjonijiet preċedenti ma jistax jitqies bħala att li jipproduċi effetti legali vinkolanti ta’ natura li jaffettwaw l-interessi tar-rikorrent fl-ewwel istanza, billi jbiddlu b’mod sinjifikattiv is-sitwazzjoni ġuridika tiegħu.
Il-Qorti Ġenerali żiedet, l-ewwel, li, anki jekk jitqies li r-rifjut tal-OLAF, li jinsab fl-ittra kontenzjuża, li jiftaħ investigazzjoni dwar it-tmexxija tal-investigazzjonijiet preċedenti għandu jiġi interpretat bħala rifjut li jiġu emendati jew ikkontestati r-rapporti finali, l-imsemmi rifjut lanqas ma jista’ jiġi kkunsidrat bħala deċiżjoni li tista’ tkun suġġetta għal rikors għal annullament. Fil-fatt, peress li r-rapporti u r-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF imfassla wara investigazzjoni esterna jew interna u mibgħuta lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jikkostitwixxu biss rakkomandazzjonijiet jew pariri li ma għandhomx effetti legali vinkolanti, li jintlaqa’ rikors kontra tali rifjut ikun ifisser li tiġi evitata din in-natura mhux kontestabbli ta’ tali rapporti u rakkomandazzjonijiet.
It-tieni, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li konklużjoni differenti minn dik imsemmija fil-punt preċedenti twassal, f’dan il-każ, barra minn hekk, ukoll li jiġi evitat it-terminu għall-preżentata ta’ rikors għal annullament, peress li, anki li kieku kellu jitqies li l-imsemmija rapporti u rakkomandazzjonijiet jikkostitwixxu atti li jistgħu jiġu kkontestati, ir-rikorrent fl-ewwel istanza f’dan il-każ ħalla jiddekorri l-imsemmi terminu.
It-tielet, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-konklużjoni li r-rikors għal annullament huwa inammissibbli ma kinitx toħloq lakuna fis-sistema ta’ protezzjoni ġudizzjarja tad-drittijiet tal-Unjoni, fid-dawl, b’mod partikolari, minn naħa, tal-possibbiltà għall-qorti nazzjonali adita, fil-kuntest tal-proċeduri kriminali eventwalment mibdija fuq il-bażi tal-informazzjoni mibgħuta lill-awtoritajiet nazzjonali mill-OLAF, li tindirizza talba għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja bis-saħħa tal-Artikolu 267 TFUE u, min-naħa l-oħra, tal-fatt li illegalità mwettqa mill-OLAF li ma tikkonċernax att li jikkawża preġudizzju tista’, jekk ikun il-każ, tiġi ssanzjonata fil-kuntest ta’ rikors għal kumpens.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq il-fatt li r-rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti ma huwiex att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tar-Regolament Nru 1049/2001, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, minn naħa, li r-rikorrent fl-ewwel istanza ma jistax jibbaża l-applikazzjoni tiegħu għal aċċess għal dokumenti direttament fuq dispożizzjoni tad-dritt primarju bħall-Artikolu 42 tal-Karta.
Min-naħa l-oħra, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li, fiċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-każ inkwistjoni, ir-rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti ma setax jiġi kkunsidrat bħala att definittiv adottat konformement mal-Artikoli 7 u 8 tar-Regolament Nru 1049/2001 u lanqas, għaldaqstant, bħala att li jista’ jkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament konformement ma’ dan l-istess regolament.
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, l-ewwel, li kien biss fis-sottomissjonijiet bil-miktub imressqa quddiemha li r-rikorrent fl-ewwel istanza ppreċiża, għall-ewwel darba, li l-applikazzjoni ta’ aċċess għad-dokumenti fformulata fl-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018 kienet ġiet ifformulata taħt l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 1049/2001.
It-tieni, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li mill-kontenut tal-ittra kontenzjuża kien jirriżulta b’mod ċar li l-OLAF ittratta t-talba ta’ aċċess għad-dokumenti bħala applikazzjoni ta’ aċċess għall-fajl tal-investigazzjonijiet preċedenti u mhux bħala applikazzjoni inizjali, fis-sens tal-Artikoli 6 u 7 tar-Regolament Nru 1049/2001, u li l-OLAF kien iġġustifikat li jittratta l-imsemmija applikazzjoni b’dan il-mod, sa fejn, fl-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018, ir-rikorrent fl-ewwel istanza rrefera b’mod kostanti għar-Regolament Nru 883/2013.
It-tielet, peress li rrilevat li r-rikorrent fl-ewwel istanza ma kienx ressaq talba konfermatorja, fis-sens tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1049/2001, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, ladarba l-OLAF kien ġustament ittratta l-applikazzjoni tar-rikorrent bħala applikazzjoni għal aċċess għall-fajl tal-investigazzjonijiet u mhux bħala applikazzjoni inizjali, fis-sens tal-Artikoli 6 u 7 tal-imsemmi regolament, il-Kummissjoni ma kinitx kisret l-Artikolu 7(1) ta’ dan l-istess regolament billi naqset milli tinforma lir-rikorrent bid-dritt tiegħu li jressaq tali applikazzjoni konfermatorja.
It‑talbiet tal‑partijiet
Permezz tal-appell tiegħu, l-appellant jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja:
–
tannulla d-digriet appellat;
–
tiddikjara r-rikors għal annullament ammissibbli;
–
tikkonstata li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 9(1), (2) u (4) tar-Regolament Nru 883/2013, id-drittijiet tad-difiża tal-appellant, inkluż id-dritt għal smigħ u r-rispett tal-preżunzjoni ta’ innoċenza, il-prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni ta’ amministrazzjoni tajba kif ukoll id-drittijiet tal-appellant billi ċaħdet l-applikazzjoni ta’ aċċess għal dokumenti, u
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż ta’ dan l-appell.
Barra minn hekk, l-appellant jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment, tadotta miżura istruttorja u tordna lill-Kummissjoni tipprovdi d-dokumenti kollha relatati mal-investigazzjonijiet preċedenti.
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja:
–
tiċħad l-appell bħala infondat;
–
tiċħad it-talba għal miżura istruttorja, u
–
tikkundanna lill-appellant għall-ispejjeż.
Fuq l‑appell
Insostenn tal-appell tiegħu, l-appellant jinvoka żewġ aggravji. Permezz tal-ewwel aggravju, ibbażat fuq ksur tar-Regolament Nru 883/2013 u tal-Artikolu 47 tal-Karta, huwa jikkritika d-digriet appellat inkwantu, permezz tiegħu, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors għal annullament tiegħu sa fejn dan kien jirrigwarda r-rifjut tal-OLAF li jiftaħ investigazzjoni dwar it-tmexxija tal-investigazzjonijiet preċedenti. Permezz tat-tieni aggravju tiegħu, ibbażat fuq ksur tal-Artikoli 6 u 7 tar-Regolament Nru 1049/2001, huwa jikkritika d-digriet appellat inkwantu, permezz tiegħu, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors għal annullament tiegħu sa fejn dan kien jirrigwarda r-rifjut ta’ aċċess mill-OLAF għad-dokumenti użati fil-kuntest tal-investigazzjonijiet preċedenti tiegħu.
Fuq l‑ewwel aggravju, ibbażat fuq ksur tar‑Regolament Nru 883/2013 u tal‑Artikolu 47 tal‑Karta
L‑argumenti tal‑partijiet
Permezz tal-ewwel parti tal-ewwel aggravju tiegħu, l-appellant jikkritika l-konklużjoni li waslet għaliha l-Qorti Ġenerali, fil-punt 36 tad-digriet appellat, li skontha r-rifjut tal-OLAF li jiftaħ investigazzjoni dwar it-tmexxija tal-investigazzjonijiet preċedenti ma jikkostitwixxix deċiżjoni li tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament, kif ukoll il-kunsiderazzjonijiet magħmula minn din l-istess qorti fil-punti 33 u 34 tal-imsemmi digriet li jsostnu din il-konklużjoni. Skont l-appellant, l-imsemmija konklużjoni tirriżulta minn żball ta’ evalwazzjoni li allegatament wettqet il-Qorti Ġenerali billi kkunsidrat li huwa ma setax jiġi kkwalifikat bħala “persuna kkonċernata”, fis-sens tal-punt 5 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 883/2013, li huwa ma seta’ jinvoka ebda dritt għal smigħ xieraq fil-kuntest tal-investigazzjoni u li r-rapporti tal-OLAF ma kellhomx impatt sinjifikattiv fuq il-proċeduri kriminali nazzjonali ulterjuri. Skont l-appellant, billi ddeċieda li ma jikkunsidrahx bħala “persuna kkonċernata”, minkejja li kien, fir-realtà, fiċ-ċentru tal-investigazzjonijiet bħala President tal-Kunsill Reġjonali ta’ Teleorman, u minkejja li din l-entità nazzjonali ġiet ikkunsidrata bħala “persuna kkonċernata”, fis-sens tal-punt 5 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 883/2013, l-OLAF ċaħħad lill-appellant mill-garanziji proċedurali msemmija fl-Artikolu 9 ta’ dan ir-regolament. Issa, ir-rapporti tal-OLAF kellhom impatt kbir fuq id-deċiżjoni tal-awtorità Rumena ta’ kontra l-korruzzjoni li tressaq proċedimenti kontra l-appellant, kif juru l-istqarrijiet tal-istampa tal-OLAF u tal-awtorità Rumena ta’ kontra l-korruzzjoni tat‑13 ta’ Novembru 2017. Fil-fatt, dawn ir-rapporti ġew ikkunsidrati bħala provi determinanti matul il-proċedura kriminali nazzjonali. Skont l-appellant, il-bażi xierqa, li fuq il-bażi tagħha għandha tiġi eżaminata l-ammissibbiltà tal-appell tiegħu, hija s-sentenza tat‑8 ta’ Lulju 2008, Franchet u Byk vs Il‑Kummissjoni (
T‑48/05
,
EU:T:2008:257
).
Permezz tat-tieni parti tal-ewwel aggravju, l-appellant isostni li ċ-ċaħda tal-appell tiegħu bħala inammissibbli timplika nuqqas tas-sistema ta’ protezzjoni ġudizzjarja tal-Unjoni li tmur kontra r-rekwiżiti tal-Artikolu 47 tal-Karta sa fejn, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punti 40 u 41 tad-digriet appellat, ir-rapporti u r-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF għandhom impatt sinjifikattiv fuq id-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali fil-qasam tal-proċedimenti ġudizzjarji. Barra minn hekk, peress li l-qrati tal-Istati Membri la huma kompetenti biex jeżaminaw l-investigazzjonijiet inizjali tal-OLAF fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni u lanqas biex jiddeċiedu dwar il-legalità tagħhom u peress li l-atti ta’ investigazzjoni illegali tal-OLAF ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament, iżda jistgħu jkunu biss is-suġġett ta’ rikors għad-danni, tali rikors ma jistax jitqies li huwa rimedju effettiv fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni.
Il-Kummissjoni ssostni li l-ewwel l-aggravju huwa ineffettiv u, fi kwalunkwe każ, infondat.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Kif fakkret ġustament il-Qorti Ġenerali, fil-punt 30 tad-digriet appellat, meta, bħal f’dan il-każ, deċiżjoni tal-Kummissjoni tkun ta’ natura negattiva, din id-deċiżjoni għandha tiġi evalwata skont in-natura tat-talba li għaliha hija tikkostitwixxi t-tweġiba (digriet tas‑6 ta’ April 2006, GISTI vs Il‑Kummissjoni,
C‑408/05 P
, mhux ippubblikat,
EU:C:2006:247
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata), jiġifieri, f’dan il-każ u kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 31 ta’ dan l-istess digriet, tat-talba indirizzata lill-OLAF li tinbeda investigazzjoni dwar it-tmexxija tal-investigazzjonijiet preċedenti.
Issa, fl-ewwel lok, kuntrarjament għal dak li jsostni l-appellant permezz tal-ewwel parti tal-aggravju tiegħu indirizzat kontra l-punti 33, 34 u 36 tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet, f’dan ir-rigward, fl-imsemmi punt 36, billi bbażat ruħha fuq il-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 33 sa 35 tal-imsemmi digriet, li r-rifjut tal-OLAF li jiftaħ investigazzjoni dwar it-tmexxija tal-investigazzjonijiet preċedenti ma jistax jitqies bħala att li jipproduċi effetti legali vinkolanti ta’ natura li jaffettwaw l-interessi tal-appellant, billi jbiddlu b’mod sinjifikanti s-sitwazzjoni legali tiegħu, u li l-imsemmi rifjut għaldaqstant ma jikkostitwixxix deċiżjoni li tista’ tkun suġġetta għal rikors għal annullament fuq il-bażi tal-Artikolu 263 TFUE.
Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li, permezz tal-argument tiegħu, l-appellant ma jikkritikax is-sustanza tar-raġunament segwit mill-Qorti Ġenerali fil-punti 33 sa 35 tad-digriet appellat sabiex jasal għall-konklużjoni li tinsab fil-punt 36 tal-imsemmi digriet, iżda huwa jifformula dan l-argument madwar il-kwistjoni dwar jekk l-OLAF kellux raġun billi għażel li ma jqisux, fil-kuntest tal-investigazzjonijiet preċedenti, bħala “persuna kkonċernata”, fis-sens tal-punt 5 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 883/2013.
Madankollu, it-tweġiba għal tali mistoqsija hija irrilevanti fir-rigward tal-imsemmi raġunament u konklużjoni tal-Qorti Ġenerali, peress li din tal-aħħar enfasizzat b’mod partikolari, ġustament, fil-punt 33 tad-digriet appellat, li ebda dispożizzjoni tar-Regolament Nru 883/2013 ma tagħti lill-persuni fiżiċi u ġuridiċi, kemm jekk “persuni kkonċernati” jew le, fis-sens tal-punt 5 tal-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament, id-dritt li titlob lill-OLAF il-ftuħ ta’ investigazzjoni fuq l-investigazzjonijiet tiegħu stess li jkunu saru preċedentement.
Fil-fatt, anki “persuna kkonċernata”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, iddefinita minn din tal-aħħar bħala “kwalunnkwe persuna jew operatur ekonomiku ssuspettat li wettaq frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni u li għalhekk hija soġġetta għal investigazzjoni mill-[OLAF]”, ma għandha dritt li titolbu lil dan l-uffiċċju l-ftuħ ta’ investigazzjoni fuq l-investigazzjonijiet tiegħu stess, u dan tal-aħħar ma huwiex obbligat li jiftaħ tali investigazzjoni fuq il-bażi tal-informazzjoni pprovduta lilu.
Barra minn hekk, kif issostni l-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet ukoll, essenzjalment, fil-punt 43 tad-digriet appellat u b’riferiment għall-punti 37 u 38 tiegħu, li kieku kellha tevalwa r-rikors fid-dawl tar-rapporti finali tal-OLAF li fuqhom huwa jibbaża, kif kien qiegħed jissuġġerixxi l-appellant, b’tali mod li dan ir-rikors jirrigwarda r-rifjut tal-OLAF li jemenda jew li jqiegħed lil dawn ir-rapporti inkwistjoni, tali rikors ikun iwassal għal evitar tat-terminu għall-preżentata ta’ rikors għal annullament kontra rapporti.
Issa, permezz tal-ewwel aggravju tiegħu, l-appellant ma jikkontestax din l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali.
F’dan ir-rigward, sa fejn ir-rikors fl-ewwel istanza ma kienx formalment indirizzat kontra r-rapporti finali tal-investigazzjonijiet preċedenti nnifishom, iżda kontra l-ittra kontenzjuża, li permezz tagħha l-OLAF ċaħad it-talba tal-appellant li jiftaħ investigazzjoni dwar l-iżvolġiment tal-investigazzjonijiet preċedenti, għandu jitfakkar li, konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, att li ma jinkludi ebda element ġdid meta mqabbel ma’ att preċedenti jikkostitwixxi att purament konfermattiv tiegħu u ma jistax, minħabba dan il-fatt, ikollu bħala effett li jiftaħ terminu ġdid għall-preżentata ta’ rikors (digriet tat‑23 ta’ Ottubru 2009, Il‑Kummissjoni vs Potamianos u Potamianos vs Il‑Kummissjoni,
C‑561/08 P u C‑4/09 P
,
EU:C:2009:656
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punt 43 tal-konklużjonijiet tagħha u kif jirriżulta mill-konstatazzjonijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali fid-digriet appellat, l-appellant sempliċement, fl-ittri tiegħu indirizzati lill-OLAF, jikkritika l-konklużjonijiet ta’ dan tal-aħħar li jinsabu fir-rapporti finali dwar l-investigazzjonijiet preċedenti u l-atti proċedurali li wasslu għal dawn il-konklużjonijiet, mingħajr ma pproduċa elementi ġodda u sostanzjali. Minn dawn l-istess konstatazzjonijiet jirriżulta li t-tweġibiet tal-OLAF, u b’mod partikolari l-ittra kontenzjuża lanqas ma kien jagħmlu riferiment għal tali elementi u lanqas għal eżami mill-ġdid tas-sitwazzjoni tal-appellant fid-dawl tal-imsemmija rapporti.
Minn dan isegwi li, fir-rigward tar-rifjut tal-OLAF li jiftaħ investigazzjoni dwar l-iżvolġiment tal-investigazzjonijiet preċedenti, l-ittra kontenzjuża tikkostitwixxi, fi kwalunkwe każ, att purament konfermatorju tar-rapporti finali redatti fi tmiem dawn l-investigazzjonijiet, b’tali mod li, mingħajr ma jkun neċessarju li tiġi eżaminata, f’dan il-każ, il-kwistjoni dwar jekk dawn ir-rapporti jikkostitwixxux atti li jistgħu jiġu kkontestati, fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet, fil-punt 43 tad-digriet ikkontestat, li r-rikors tar-rikorrent fl-ewwel istanza hawnhekk ma jistax, fi kwalunkwe każ, jiġi ddikjarat ammissibbli mingħajr ma jkun hemm nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tat-terminu li fih ir-rapporti finali tal-investigazzjonijiet preċedenti tal-OLAF setgħu, jekk ikun il-każ, jiġu kkontestati mill-parti kkonċernata.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel parti tal-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fit-tieni lok, u fir-rigward tat-tieni parti ta’ dan l-aggravju, ibbażata fuq il-fatt li l-konstatazzjoni ta’ inammissibbiltà tar-rikors imwettqa mill-Qorti Ġenerali fid-digriet appellat turi difett fis-sistema ta’ protezzjoni ġudizzjarja tal-Unjoni, għandu jitfakkar, qabel kollox, li mill-Artikolu 256 TFUE, mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, mill-Artikolu 168(1)(d) u mill-Artikolu 169 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż il-punti kkritikati tas-sentenza li tagħha qiegħed jintalab l-annullament kif ukoll l-argumenti legali li jsostnu lil din it-talba b’mod speċifiku taħt piena ta’ inammissibbiltà tal-appell jew tal-aggravju kkonċernat (digriet tad‑29 ta’ Ġunju 2016, L‑Ombudsman vs Staelen,
C‑337/15 P
, mhux ippubblikat,
EU:C:2016:670
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, meta fformula t-tieni parti tal-ewwel aggravju tiegħu fit-termini mfakkra fil-punt 40 ta’ din is-sentenza, l-appellant ma ssodisfax tali rekwiżiti. Fil-fatt, filwaqt li l-Qorti Ġenerali eżaminat l-argument tal-appellant ifformulat fl-ewwel istanza u bbażat fuq tali nuqqas allegat tas-sistema ta’ protezzjoni ġudizzjarja tal-Unjoni fil-punti 47 sa 55 tad-digriet appellat billi ddedikat għal din il-kwistjoni sensiela ta’ żviluppi legali, l-appellant sempliċement, f’din it-tieni parti, minn naħa, jindika n-nuqqas ta’ qbil tiegħu mal-evalwazzjonijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-punti 40 u 41 tal-imsemmi digriet, u, min-naħa l-oħra, jifformula, f’termini qosra ħafna, xi kunsiderazzjonijiet ta’ natura ġenerali mingħajr ma jipprova jesponi f’xiex l-iżviluppi legali differenti li jinsabu fil-punti 47 sa 55 tal-imsemmi digriet possibbilment huma vvizzjati bi żbalji ta’ liġi.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li aggravju li jillimita ruħu għal affermazzjonijiet ġenerali u li ma jinkludix indikazzjonijiet preċiżi dwar il-punti tad-deċiżjoni appellata li possibbilment ikunu vvizzjati bi żball ta’ liġi għandu jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli (ara, f’dan is-sens, id-digriet tad‑29 ta’ Ġunju 2016, L‑Ombudsman vs Staelen,
C‑337/15 P
, mhux ippubblikat,
EU:C:2016:670
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata). Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-aggravju li, mingħajr ma jinkludi argument intiż speċifikament li jidentifika l-iżball ta’ liġi li allegatament jivvizzja s-sentenza appellata sempliċement jirriproduċi l-motivi u l-argumenti li jkunu diġà tressqu quddiem il-Qorti Ġenerali ma jissodisfax ir-rekwiżit imfakkar fil-punt 53 ta’ din is-sentenza. Fil-fatt, tali appell jikkostitwixxi, fir-realtà, talba intiża sabiex jinkiseb sempliċi eżami mill-ġdid tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali, li ma jaqax fil-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Diċembru 2020, Il‑Kunsill et vs K.Chrysostomides & Co. et,
C‑597/18 P, C‑598/18 P, C‑603/18 P u C‑604/18 P
,
EU:C:2020:1028
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li t-tieni parti tal-ewwel aggravju huwa inammissibbli.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud kollu kemm hu bħala parzjalment infondat u parzjalment inammissibbli.
Fuq it‑tieni aggravju, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 6 tar‑Regolament Nru 1049/2001
L‑argumenti tal‑partijiet
Skont l-appellant, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi billi laqgħet l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà tal-Kummissjoni bbażata fuq il-fatt li r-rifjut ta’ aċċess, ifformulat mill-OLAF fl-ittra kontenzjuża, għad-dokumenti li huwa talab ma kienx att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tar-Regolament Nru 1049/2001. B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod żbaljat, fil-punt 69 tad-digriet appellat, li r-rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti mitluba fl-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018 ma setax jiġi kkunsidrat bħala att definittiv adottat konformement mal-Artikoli 7 u 8 ta’ dan ir-regolament. Huwa wasal għal din il-konklużjoni, wara li b’mod partikolari rrileva, fil-punti 64 u 65 ta’ dan l-istess digriet, minn naħa, li kien biss fl-istadju tal-osservazzjonijiet bil-miktub imressqa quddiem il-Qorti Ġenerali li r-rikorrent fl-ewwel istanza kien, għall-ewwel darba, indika li l-applikazzjoni tiegħu għal aċċess kienet ibbażata fuq l-Artikolu 6 ta’ dan l-istess regolament, u, min-naħa l-oħra, li l-ittra kontenzjuża turi b’mod ċar li l-OLAF kien ittratta l-imsemmija applikazzjoni mhux bħala applikazzjoni għal aċċess taħt l-imsemmi Artikolu 6, iżda esklużivament bħala applikazzjoni għal aċċess għall-fajl tal-investigazzjonijiet.
B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li, fir-rigward tal-applikazzjoni għal aċċess għal dokumenti, l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 1049/2001 ma jipprevedi ebda rekwiżit formali speċifiku minbarra r-redazzjoni ta’ din l-applikazzjoni f’waħda mil-lingwi tal-Unjoni kif ukoll livell ta’ preċiżjoni suffiċjenti sabiex l-istituzzjoni tkun tista’ tidentifika d-dokumenti inkwistjoni. Għaldaqstant, skont l-appellant, sa fejn il-Kummissjoni ma informatux bid-dritt tiegħu li jressaq applikazzjoni konfermatorja skont l-Artikolu 7(2) tal-imsemmi regolament, ir-rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti fformulat mill-OLAF imissu ġie kkunsidrat bħala att definittiv li kontrih jista’ jiġi ppreżentat rikors għal annullament.
Il-Kummissjoni ssostni, l-ewwel, li, permezz tat-tieni aggravju tiegħu, l-appellant jistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tqiegħed inkwistjoni l-evalwazzjoni tal-fatti mill-Qorti Ġenerali, ħaġa li ma taqax fil-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell.
It-tieni, skont il-Kummissjoni, għall-finijiet ta’ aċċess għad-dokumenti mitluba mill-OLAF, l-appellant seta’ bbaża ruħu jew fuq id-dritt ta’ aċċess għall-fajl, imsemmi fl-Artikolu 41(2)(b) tal-Karta, jew fuq id-dritt ta’ aċċess tal-pubbliku għad-dokumenti stabbilit u rregolat mir-Regolament Nru 1049/2001. Issa, f’dan il-każ, il-bażi legali li fuqha l-appellant ibbaża l-applikazzjoni tiegħu għal aċċess ifformulata fl-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018 ma kinitx ċara u din l-ittra tat x’tifhem li din kienet ibbażata fuq l-Artikolu 41(2)(b) tal-Karta. Għaldaqstant kien normali li, fl-ittra kontenzjuża, l-OLAF ma eżaminax din l-applikazzjoni għal aċċess fid-dawl tar-Regolament Nru 1049/2001 u ma ġibidx l-attenzjoni tal-appellant dwar il-possibbiltà li jressaq applikazzjoni konfermatorja taħt l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1049/2001. F’dan ir-rigward, skont il-Kummissjoni, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li applikazzjoni għal aċċess għal dokumenti għandha tkun suffiċjentement preċiża sabiex tippermetti lill-istituzzjoni kkonċernata twieġeb għaliha. F’dan il-kuntest, l-applikanti għandhom l-obbligu li jipprovdu informazzjoni rilevanti u jkun hemm dmir ta’ lealtà fuqhom meta jressqu tali applikazzjoni.
It-tielet, skont il-Kummissjoni, jekk minkejja kollox l-appellant kien iqis li l-applikazzjoni tiegħu għal aċċess kienet ibbażata fuq dan ir-regolament, huwa missu ressaq applikazzjoni konfermatorja skont l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1049/2001. Fil-fatt, it-tweġiba inizjali tal-OLAF, li kieku kellha tinftiehem bħala rifjut fis-sens tal-imsemmi regolament, f’ebda każ ma setgħet tikkostitwixxi att li jista’ jiġi kkontestat, fid-dawl tal-proċedura f’żewġ stadji stabbilita minn dan l-istess regolament.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-proċedura ta’ aċċess għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet tiżvolġi f’żewġ stadji u li r-risposta għall-applikazzjoni inizjali, fis-sens tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1049/2001 tikkostitiwixxi biss l-ewwel teħid ta’ pożizzjoni, li bħala prinċipju ma jistax jiġi kkontestat. Madankollu, b’mod eċċezzjonali, meta istituzzjoni tadotta l-pożizzjoni tagħha b’mod definittiv permezz ta’ tali risposta, din tista’ tkun suġġetta għal rikors għal annullament (ara s-sentenza tat‑2 ta’ Ottubru 2014, Strack vs Il‑Kummissjoni,
C‑127/13 P
,
EU:C:2014:2250
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Kif irrilevat, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punt 74 tal-konklużjonijiet tagħha, il-fatt li, fir-risposta tagħha, l-istituzzjoni kkonċernata tonqos milli tinforma lill-applikant, konformement mal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1049/2001, li huwa għandu d-dritt li jressaq applikazzjoni konfermatorja taħt l-Artikolu 7(2) ta’ dan ir-regolament, jirrifletti n-natura definittiva ta’ din ir-risposta.
Barra minn hekk, sa fejn il-Kummissjoni tikkontesta t-tieni aggravju tal-appellant li l-argumenti fformulati insostenn tiegħu jaqgħu taħt l-evalwazzjoni tal-fatti mill-Qorti Ġenerali u ma jevitaw, għal dan il-għan, taħt l-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja adita b’appell, għandu jitfakkar li l-klassifikazzjoni legali ta’ fatt jew ta’ att, bħal ittra, magħmula mill-Qorti Ġenerali, hija punt ta’ liġi li tista’ titqajjem fil-kuntest ta’ appell (sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2017, Bionorica u Diapharm vs Il‑Kummissjoni,
C‑596/15 P u C‑597/15 P
,
EU:C:2017:886
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, mid-digriet appellat jirriżulta li l-OLAF ma informax lill-appellant bid-dritt tiegħu li jressaq applikazzjoni konfermatorja taħt l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1049/2001.
Ċertament, minn dan id-digriet jirriżulta wkoll li, fl-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018, l-appellant ma semmiex ir-Regolament Nru 1049/2001 u li kien biss fis-sottomissjonijiet bil-miktub imressqa quddiem il-Qorti Ġenerali li huwa speċifika, għall-ewwel darba, li l-applikazzjoni tiegħu ta’ aċċess għad-dokumenti fformulata fl-imsemmija ittra kienet saret taħt l-Artikolu 6 tal-imsemmi regolament.
Madankollu, għandu jiġi rrilevat f’dan ir-rigward li, bis-saħħa tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1049/2001, l-applikazzjonijiet għal aċċess għad-dokumenti għandhom jiġu fformulati bil-miktub, inkluż permezz ta’ forma elettronika, f’waħda mil-lingwi elenkati fl-Artikolu 55 TUE u b’mod suffiċjentement preċiż biex l-istituzzjoni kkonċernata tkun tista’ tidentifika d-dokument.
Min-naħa l-oħra, ebda dispożizzjoni tar-Regolament Nru 1049/2001 ma tobbliga lill-applikant jippreċiża l-bażi legali tal-applikazzjoni tiegħu.
Tali obbligu lanqas ma jista’ jiġi dedott mill-ġurisprudenza ċċitata mill-Kummissjoni, peress li, minkejja xi sfumaturi ta’ formulazzjoni, kien ir-rekwiżit, imsemmi fil-punt 68 ta’ din is-sentenza, li l-applikazzjoni għal aċċess tiġi fformulata b’mod suffiċjentement preċiż biex l-istituzzjoni tkun tista’ tidentifika d-dokument, li kien inkwistjoni fis-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2011, Strack vs Il‑Kummissjoni (
F‑121/07
,
EU:F:2011:3
, punti
sa
), u mhux obbligu li tiġi ppreċiżata l-bażi legali tal-applikazzjoni.
L-assenza ta’ obbligu li jsir riferiment espliċitu għar-Regolament Nru 1049/2001 f’applikazzjoni għal aċċess għad-dokumenti hija barra minn hekk konformi mal-għan li għandu jintlaħaq minn dan ir-regolament. Fil-fatt, mill-Artikolu 1(a) tal-imsemmi regolament jirriżulta li dan tal-aħħar għandu l-intenzjoni li jiggarantixxi “l-akbar aċċess għal dokumenti”.
B’hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li r-Regolament Nru 1049/2001 jagħti dritt ta’ aċċess wiesa’ ħafna għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet ikkonċernati, fejn it-tgawdija ta’ dan id-dritt ma hijiex suġġetta, skont l-Artikolu 6(1) ta’ dan ir‑regolament, għal ġustifikazzjoni tal-applikazzjoni (sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2010, Internationaler Hilfsfonds vs Il‑Kummissjoni,
C‑362/08 P
,
EU:C:2010:40
, punt
).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punti 65, 66 u 68 tad-digriet appellat, li l-OLAF imissu b’mod partikolari eżamina l-applikazzjoni għal aċċess tal-appellant fid-dawl tar-Regolament Nru 1049/2001 u għalhekk kien obbligat jinforma lill-appellant bid-dritt tiegħu li jressaq applikazzjoni konfermatorja taħt l-Artikolu 7(2) ta’ dan l-aħħar regolament.
Il-fatt, b’mod partikolari, li, fil-punt 66 tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, fl-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018, l-appellant “irrefera kontinwament għar-Regolament Nru 883/2013” huwa irrilevanti f’dan il-kuntest.
Fil-fatt, il-fatt li l-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018 kienet tikkonċerna applikazzjoni għal aċċess għal dokumenti relatati ma’ investigazzjonijiet tal-OLAF, jiġifieri qasam irregolat mir-Regolament Nru 883/2013, ma jipprekludix li din it-talba kienet minnufih ibbażata fuq ir-Regolament Nru 1049/2001, peress li huwa paċifiku li dan tal-aħħar jista’ jservi ta’ bażi legali għal applikazzjoni għal aċċess għal dokumenti li jaqgħu taħt proċedura amministrattiva rregolata minn att ieħor tal-Unjoni.
Peress li, f’dan il-każ, l-OLAF naqas milli jinforma lill-appellant bid-dritt tiegħu li jressaq applikazzjoni konfermatorja taħt l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1049/2001, dan tal-aħħar kellu raġun, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 63 u 64 ta’ din is-sentenza, li jikkunsidra li l-OLAF kien b’hekk stabbilixxa definittivament, fl-ittra kontenzjuża, il-pożizzjoni tiegħu li tikkonsisti fir-rifjut tal-applikazzjoni tiegħu għal aċċess għad-dokumenti fformulata fl-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018 u li, għaldaqstant, l-ittra kontenzjuża setgħet tkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament f’dan ir-rigward.
Minn dan isegwi li t-tieni aggravju għandu jiġi ddikjarat fondat, peress li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi billi ddeċidiet, fil-punt 69 tad-digriet appellat, li r-rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti mitluba fl-ittra tat‑22 ta’ Awwissu 2018 ma setax jiġi kkunsidrat bħala att definittiv li jista’ jkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, hemm lok li d-digriet appellat jiġi annullat sa fejn, permezz tiegħu, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors tar-rikorrent fl-ewwel istanza sa fejn kien intiż għall-annullament tar-rifjut tal-OLAF, li jinsab fl-ittra kontenzjuża, li jagħtih l-aċċess għad-dokumenti mitluba fl-ittra tiegħu tat‑22 ta’ Awwissu 2018 u li jiċħad il-kumplament tal-appell.
Fuq ir‑rinviju tal‑kawża quddiem il‑Qorti Ġenerali
Konformement mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, din il-qorti, f’każ ta’ annullament tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali, tista’ jew tiddeċiedi definittivament il-kawża hija stess, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża, jew tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċiedi.
F’dan il-każ, peress li l-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors tar-rikorrent fl-ewwel istanza sa fejn kien intiż għall-annullament tar-rifjut tal-OLAF, li jinsab fl-ittra kontenzjuża, li jagħtih l-aċċess għad-dokumenti mitluba fl-ittra tiegħu tat‑22 ta’ Awwissu 2018 u, konsegwentement, il-motivi invokati insostenn ta’ din il-parti tar-rikors tiegħu li ma kinux is-suġġett ta’ dibattitu kontradittorju quddiem il-Qorti Ġenerali u peress li ma ġewx eżaminati minn din tal-aħħar, il-kawża ma hijiex fi stat li tiġi deċiża, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2020, Il‑Kummissjoni u Il‑Kunsill vs Carreras Sequeros et,
C‑119/19 P u C‑126/19 P
,
EU:C:2020:676
, punt
). Għaldaqstant, jeħtieġ li l-kawża tiġi rrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċiedi dwar din il-parti tar-rikors għal annullament.
Għaldaqstant ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni dwar it-talba għal miżuri istruttorji msemmija fil-punt 36 ta’ din is-sentenza.
Fuq l‑ispejjeż
Bis-saħħa tal-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ikun infondat jew meta l-appell ikun fondat u l-Qorti tal-Ġustizzja taqta’ l-kawża definittivament hija stess, hija għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.
L-Artikolu 138(3) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) tal-imsemmija regoli, kull parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż rispettivi tagħha jekk dawn ikunu ntalbu.
F’dan il-każ, hemm lok li tiġi applikata din l-aħħar dispożizzjoni, sa fejn l-appell huwa miċħud inkwantu, permezz tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba għall-annullament tal-ittra kontenzjuża, sa fejn, permezz ta’ din l-ittra, l-OLAF irrifjuta li jiftaħ investigazzjoni dwar l-iżvolġiment tal-investigazzjonijiet preċedenti, iżda li ġiet milqugħ inkwantu, permezz ta’ dan id-digriet, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba għall-annullament tal-ittra kontenzjuża, sa fejn, permezz ta’ din l-ittra, l-OLAF irrifjuta li jagħtih aċċess għad-dokumenti mitluba fl-ittra tiegħu tat‑22 ta’ Awwissu 2018.
Għaldaqstant, għandu jiġi deċiż li kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha relatati ma’ din il-proċedura ta’ appell u li l-ispejjeż relatati mal-proċedura fl-ewwel istanza jiġu rriżervati, peress li l-kawża għandha tiġi rrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tat‑12 ta’ Mejju 2020, Draganea vs Il‑Kummissjoni (
T‑738/18
, mhux ippubblikat,
EU:T:2020:208
), huwa annullat sa fejn, permezz tiegħu, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors ta’ Liviu Draganea intiż għall-annullament tal-ittra tal-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF) tal‑1 ta’ Ottubru 2018, sa fejn, permezz ta din l-ittra, dan tal-aħħar irrifjuta li jagħtih aċċess għad-dokumenti mitluba fl-ittra tiegħu tat‑22 ta’ Awwissu 2018.

2)
Il-kawża hija rrinvjata quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea sbiex din tiddeċiedi dwar it-talba għal annullament.

3)
Il-kumplament tal-appell għandu jiġi miċħud.

4)
Liviu Draganea u l-Kummisjoni Ewropea għandhom ibatu l-ispejjeż sostnuti minnhom fil-kuntest ta’ dan l-appell.

5)
Il-kumplament tal-ispejjeż huma rriżervati.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.