CELEX: 62021CJ0362
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Suq intern
Regolament (UE) Nru 910/2014
Punt 12 tal-Artikolu 3
Kunċett ta’ ‘firma elettronika kkwalifikata’
Artikolu 25(1)
Artikolu 26
Anness I
Effetti legali tal-firem elettroniċi
Rekwiżiti dwar firma elettronika avvanzata
Att amministrattiv stabbilit fil-forma ta’ dokument elettroniku li l-firma elettronika tiegħu ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ ‘firma elettronika kkwalifikata’
Rekwiżiti kumulattivi
Konsegwenzi
Punt 15 tal-Artikolu 3
Assenza ta’ “ċertifikat ikkwalifikat għall-firma elettronika”
Inklużjoni ta’ firma elettronika ikkwalifikata fiċ-ċertifikat maħruġ mill-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji
Effett
Ismijiet tad-detentur tal-firma elettronika li kienu s-suġġett ta’ translitterazzjoni fl-alfabett Latin minflok il-kitba abitwali tagħhom b’karattri Ċirilliċi

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 25(1), tal-Artikolu 26 tal-Anness I tar-Regolament (UE) Nru 910/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Lulju 2014 dwar l-identifikazzjoni elettronika u s-servizzi fiduċjarji għal transazzjonijiet elettroniċi fis-suq intern u li jħassar id-Direttiva 1999/93/KE (
ĠU 2014, L 257, p. 73
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn “Ekofrukt” EOOD, li s-sede tagħha hija stabbilita fil-Bulgarija, u d-Direktor na Direktsia “Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika” – Veliko Tarnovo (id-Direttur tad-Direttorat “Appell u Prassi fil-Qasam ta’ Tassazzjoni u ta’ Sigurtà Soċjali” ta’ Veliko Tarnovo, il-Bulgarija) (iktar ’il quddiem id-“Direttur”) dwar avviż ta’ aġġustament fiskali dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) dovuta minn Ekofrukt għas-snin fiskali minn Awwissu sa Ottubru 2014.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Il-premessi 21, 23, 33 u 49 tar-Regolament Nru 910/2014 huma fformulati kif ġej:
“(21)
[…] Dan ir-Regolament lanqas ma għandu jkopri aspetti relatati mal-konklużjoni u l-validità tal-kuntratti jew obbligi legali oħra fejn ikun hemm rekwiżiti rigward il-forma stipulata mil-liġi nazzjonali jew tal-Unjoni. Barra minn dan, lanqas ma għandu jaffettwa r-rekwiżiti tal-formoli nazzjonali li jappartjenu għar-reġistri pubbliċi, b’mod partikolari r-reġistri kummerċjali u tal-artijiet.
[…]
(23)
Sa fejn dan ir-Regolament joħloq obbligu li jiġi rikonoxxut servizz fiduċjarju, tali servizz fiduċjarju jista’ jiġi rrifjutat biss jekk id-destinatarju tal-obbligu mhuwiex kapaċi jaqrah jew jivverifikah minħabba raġunijiet tekniċi li mhumiex fil-kontroll immedjat tad-destinatarju. Madankollu, dak l-obbligu fih innifsu ma għandux jesiġi li korp pubbliku jikseb il-hardware u s-software meħtieġa għal-leġġibbiltà teknika tas-servizzi fiduċjarji eżistenti kollha.
[…]
(33)
Dispożizzjonijiet dwar l-użu ta’ psewdonimi fiċ-ċertifikati ma għandhomx jipprevjenu lill-Istati Membri milli jeħtieġu l-identifikazzjoni tal-persuni skont id-dritt al-Unjoni jew il-liġi nazzjonali.
[…]
(49)
Dan ir-Regolament għandu jistabbilixxi l-prinċipju li firma elettronika ma għandhiex tiġi miċħuda l-effett legali minħabba li hija f’forma elettronika jew minħabba li ma tissodisfax ir-rekwiżiti kollha ta’ firma elettronika kwalifikata. Madankollu, hija l-liġi nazzjonali li trid tiddefinixxi l-effett legali tal-firem elettroniċi, bl-eċċezzjoni tar-rekwiżiti previsti f’dan ir-Regolament skont liema, firma elettronika kwalifikata għandu jkollha effett legali ekwivalenti għal firma bl-idejn.”
L-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jistabbilixxi, fil-paragrafu 3 tiegħu, li:
“Dan ir-Regolament ma jaffettwax il-liġi nazzjonali jew id-dritt tal-Unjoni marbuta mal-konklużjoni u l-validità ta’ kuntratti jew obbligi legali jew proċedurali oħra.”
Skont l-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament, intitolat “Definizzjonijiet”:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(10)
‘firma elettronika’ tfisser data f’forma elettronika li tinhemeż ma’ data elettronika oħra jew tiġi assoċjata b’mod loġiku magħha u li tintuża mill-firmatarju biex jiffirma;
(11)
‘firma elettronika avvanzata’ tfisser firma elettronika li tissodisfa r-rekwiżitistabbiliti fl-Artikolu 26;
(12)
‘firma elettronika kwalifikata’ tfisser firma elettronika avvanzata li tkun maħluqa minn apparat għall-ħolqien tal-firem elettroniċi kwalifikati, u li tkun ibbażata fuq ċertifikat kwalifikat għall-firem elettroniċi;
[…]
(15)
‘ċertifikat kwalifikat għall-firma elettronika’ tfisser ċertifikat għall-firem elettroniċi, li jinħareġ minn fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kwalifikat u jissodisfa r-rekwiżiti stipulati fl-Anness I;
(16)
‘servizz fiduċjarju’ tfisser servizz elettroniku normalment fornut għal remunerazzjoni li jikkonsisti minn:
(a)
il-ħolqien, il-verifika, u l-validazzjoni ta’ firem elettroniċi, siġilli elettroniċi jew timbri tal-ħin elettroniċi, servizzi elettroniċi ta’ konsenja li huma reġistrati u ċertifikati marbuta ma’ dawk is-servizzi, jew
(b)
il-ħolqien, il-verifika u l-validazzjoni ta’ ċertifikati għall-awtentikazzjoni ta’ siti elettroniċi, jew
(c)
il-preservazzjoni ta’ firem, siġilli jew ċertifikati elettroniċi marbuta ma’ dawn is-servizzi;
[…]
(18)
‘korp tal-valutazzjoni tal-konformità’ tfisser korp definit fil-punt 13 tal-Artikolu 2 tar-[Regolament (KE) 765/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Lulju 2008 li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-akkreditament u għas-sorveljanza tas-suq relatati mal-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 339/93 (
ĠU 2008, L 218, p. 30
)], li huwa akkreditat f’konformità ma’ dak ir-Regolament bħala kompetenti biex iwettaq valutazzjoni tal-konformità ta’ fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kwalifikat u s-servizzi fiduċjarji kwalifikati li jipprovdi;
[…]
(23)
‘apparat kwalifikat għall-ħolqien ta’ firem elettroniċi’ tfisser apparat għall-ħolqien ta’ firem elettroniċi li jissodisfa r-rekwiżiti stipulati fl-Anness II;
[…]
(35)
‘dokument elettroniku’ tfisser kwalunkwe kontenut maħżun f’forma elettronika, b’mod partikolari bħala test jew reġistrazzjoni awdjo, viżiva jew awdjoviżiva;
[…]”
L-Artikolu 17 tal-istess regolament, intitolat “Bord superviżorju”, jipprevedi, essenzjalment, li l-Istati Membri għandhom jaħtru korp superviżorju inkarigat b’mod partikolari li jwettaq superviżjoni tal-fornituri ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikati sabiex jiġi żgurat li dawn il-fornituri u s-servizzi fiduċjarji kkwalifikati li huma jipprovdu jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fir-Regolament Nru 910/2014, li jagħti l-istatus ikkwalifikat lill-fornituri ta’ servizzi fiduċjarji u lis-servizzi li huma jipprovdu u li jirtira dan l-istatus.
L-Artikolu 25 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Effetti legali ta’ firem elettroniċi”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Firma elettronika ma għandhiex tiġi miċħuda effett legali u ammissibbilità bħala evidenza fi proċedimenti legali għas-sempliċi raġuni li tkun f’forma elettronika jew li ma tissodisfax ir-rekwiżiti għall-firem elettroniċi kwalifikati.
2.   Firma elettronika kwalifikata għandu jkollha l-effett legali ekwivalenti għal firma bil-miktub.
[…]”
L-Artikolu 26 tal-imsemmi regolament, intitolat “Rekwiżiti għal firem elettroniċi avvanzati”, jgħid li:
“Firma elettronika avvanzata għandha tissodisfa r-rekwiżiti li ġejjin:
(a)
tkun marbuta b’mod esklussiv mal-firmatarju;
(b)
tista’ tidentifika l-firmatarju;
(c)
tkun maħluqa bl-użu ta’ data għall-ħolqien ta’ firma elettronika li l-firmatarju jkun jista’ juża b’livell għoli ta’ fiduċja, taħt il-kontroll esklussiv tiegħu; u
(d)
tkun marbuta mad-data ffirmata biha b’tali mod li kwalunkwe bidla sussegwenti fid-data tkun tista’ tiġi skoperta.”
Taħt it-titolu “Rekwiżiti għaċ-ċertifikati kwalifikati għall-firem elettroniċi”, l-Anness I tal-istess regolament jelenka l-informazzjoni varja li għandhom jinkludu ċ-ċertifikati kkwalifikati għal firma elettronika. B’hekk, skont il-punti (b) sa (d) ta’ dan l-anness, dawn iċ-ċertifikati għandhom jinkludu ġabra ta’ data li tirrappreżenta mingħajr ambigwità l-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikat li joħroġ iċ-ċertifikati kkwalifikati, tal-inqas l-isem tal-firmatarju jew psewdonimu, fejn l-użu ta’ psewdonimu għandu jiġi indikat b’mod ċar, u data ta’ validazzjoni tal-firma elettronika li tikkorrispondi mad-data għall-ħolqien tal-firma elettronika.
L-Anness II tar-Regolament Nru 910/2014, intitolat “Rekwiżiti għal apparat kwalifikat għall-ħolqien ta’ firem elettroniċi”, jipprevedi b’mod partikolari, fil-punt 1 tiegħu, li l-apparati kkwalifikati għall-ħolqien ta’ firma elettronika għandhom jiggarantixxu tal-inqas, permezz ta’ mezzi tekniċi u ta’ proċeduri xierqa, b’mod partikolari, li l-kunfidenzjalità tad-data għall-ħolqien ta’ firma elettronika tiġi żgurata b’mod suffiċjenti, li din id-data tkun tista’ tiġi stabbilita prattikament darba biss, li l-firma elettronika tkun protetta b’mod affidabbli kontra kull falsifikazzjoni u li l-imsemmija data tkun protetta b’mod affidabbli mill-firmatarju leġittimu kontra l-użu minn persuni oħrajn. Barra minn hekk, il-punt 3 ta’ dan l-anness jipprevedi li l-ġenerazzjoni jew il-ġestjoni tad-data għall-ħolqien ta’ firma elettronika f’isem il-firmatarju tista’ ssir biss minn fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikat.
Id‑dritt Bulgaru
Skont l-Artikolu 3 taż-Zakon za elektronnia dokument i elektronnite udostoveritelni uslugi (il-Liġi dwar id-Dokument Elettroniku u s-Servizzi Fiduċjarji Elettroniċi, DV Nru 34, tas‑6 ta’ April 2001), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar id-Dokument Elettroniku”), “dokument elettroniku” huwa dokument elettroniku fis-sens tal-punt 35 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014.
Skont l-Artikolu 13 tal-Liġi dwar id-Dokument Elettroniku:
“(1)   Firma elettronika hija firma elettronika fis-sens tal-punt 10 tal-Artikolu 3 tar-[Regolament Nru 910/2014].
(2)   Firma elettronika avvanzata hija firma elettronika fis-sens tal-punt 11 tal-Artikolu 3 tar-[Regolament Nru 910/2014].
(3)   Firma elettronika kkwalifikata hija firma elettronika fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-[Regolament Nru 910/2014].
(4)   L-effett legali tal-firma elettronika u tal-firma elettronika avvanzata huwa ekwivalenti għal dak tal-firma bl-idejn, jekk il-partijiet ikunu qablu.”
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, Ekofrukt, hija kumpannija kummerċjali li l-għan soċjali tagħha jikkonsisti fil-bejgħ bl-ingrossa u bl-imnut ta’ frott u ta’ ħaxix f’diversi punti ta’ bejgħ. Din il-kumpannija kienet suġġetta għal kontroll fiskali fir-rigward tas-snin fiskali fir-rigward tal-VAT minn Awwissu sa Novembru 2014.
Wara dan il-kontroll, l-awtoritajiet tat-taxxa adottaw avviż ta’ aġġustament fiskali fl‑4 ta’ Mejju 2017. Wara li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentat rikors quddiemu, id-Direttur annulla dan l-avviż permezz ta’ deċiżjoni tal‑4 ta’ Awwissu 2017 u ordna li jsir kontroll fiskali ġdid.
Fil-kuntest ta’ dan il-kontroll ġdid, l-awtoritajiet tat-taxxa adottaw, fit‑8 ta’ Frar 2018, avviż ta’ aġġustament fiskali intiż għall-irkupru ta’ ammont totali ta’ BGN 30 915.50 (madwar EUR 15800) bħala VAT għas-snin fiskali minn Awwissu sa Ottubru 2014, flimkien mal-interessi moratorji. Din id-deċiżjoni ġiet ikkonfermata b’deċiżjoni tad-Direttur tat‑18 ta’ Settembru 2018.
Id-dokumenti kollha tal-awtorità tat-taxxa maħruġa fil-kuntest ta’ dan il-kontroll fiskali ġew iffirmati fil-forma ta’ dokumenti elettroniċi ffirmati permezz ta’ firem elettroniċi.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentat rikors quddiem l-Administrativen sad Veliko Tarnovo (il-Qorti Amministrattiva ta’ Veliko Tarnovo, il-Bulgarija), il-qorti tar-rinviju, kontra d-deċiżjoni tad-Direttur tat‑18 ta’ Settembru 2018.
Fil-kuntest ta’ dan ir-rikors, hija tikkontesta l-validità tad-dokumenti elettroniċi maħruġa billi ssostni, minn naħa, li ebda element ma kien jindika li dawn kienu dokumenti elettroniċi li fuqhom tqiegħdu firem elettroniċi u, min-naħa l-oħra, li “firma elettronika kkwalifikata” kienet nieqsa.
Estratti mir-reġistru tal-firem elettroniċi ġew prodotti quddiem il-qorti tar-rinviju, li minnhom jirriżulta li l-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kien ikklassifika l-firem tal-awtoritajiet tat-taxxa bħala “firem elettroniċi professjonali”. Skont l-opinjonijiet ta’ esperti ppreżentati quddiem il-qorti tar-rinviju, il-firem elettroniċi mqiegħda fuq id-dokumenti elettroniċi kkontestati mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma humiex “firem elettroniċi kkwalifikati”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014.
Il-qorti tar-rinviju tqis madankollu neċessarju li dan il-kunċett jiġi ppreċiżat. Barra minn hekk, hija tirrileva li indikazzjonijiet supplimentari huma meħtieġa fir-rigward tal-portata tal-istħarriġ dwar il-konformità tal-imsemmija firem mal-informazzjoni li għandhom legalment jinkludu ċ-ċertifikati kkwalifikati għal firma elettronika sabiex hija tkun tista’ tikkonkludi dwar l-eżistenza jew le ta’ tali firma. Hija tistaqsi b’mod partikolari, f’dan ir-rigward, x’inhu l-valur ta’ “firma elettronika professjonali”, bħal dik li ntużat mill-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji, minkejja li dan il-kunċett ma jeżistix fl-ordinament ġuridiku Bulgaru.
Barra minn hekk, skont l-imsemmija qorti, huwa, bħala prinċipju, aċċettat li l-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 910/2014 jistabbilixxi projbizzjoni milli jiġu kkontestati dokumenti elettroniċi, b’tali mod li, anki jekk jiġi stabbilit li firma elettronika mhux ikkwalifikata titqiegħed fuq id-dokument elettroniku, dan tal-aħħar jitqies li huwa validu. Dan l-approċċ għandu l-konsegwenza li joħloq żbilanċ bejn, minn naħa, dokument f’forma stampata li jkollu firma bl-idejn u, min-naħa l-oħra, dokument elettroniku li jkollu firma elettronika. Fil-każ ta’ lment kontra dokument redatt f’forma stampata li jwassal sabiex jiġi kkonstatat li l-firma li tidher fuqu ma hijiex dik tal-awtur indikat, id-dokument inkwistjoni jiġi ddikjarat null minħabba nuqqas ta’ firma. Min-naħa l-oħra, fil-każ ta’ dokument elettroniku, anki jekk jiġi kkonstatat li l-firma elettronika ma tikkostitwixxix “firma elettronika kkwalifikata”, ma jkunx possibbli li jitqies li d-dokument ma huwiex iffirmat u, għaldaqstant, dan id-dokument jibqa’ validu.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Administrativen sad Veliko Tarnovo (il-Qorti Amministrattiva ta’ Veliko Tarnovo) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
L-Artikolu 25(1) tar-[Regolament Nru 910/2014] għandu jiġi interpretat fis-sens li att amministrattiv stabbilit fil-forma ta’ dokument elettroniku ma jistax jiġi ddikjarat null meta jkun ġie ffirmat permezz ta’ firma elettronika li ma tkunx ‘firma elettronika kkwalifikata’?
2)
Sabiex jiġi ddeterminat jekk il-firma elettronika hijiex ikkwalifikata jew le, huwa biżżejjed li ‘firma elettronika kkwalifikata’ tiġi inkluża fiċ-ċertifikat stabbilit mill-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji jew inkella huwa meħtieġ li l-qorti tikkonstata li kienu ssodisfatti l-Artikolu 26 u l-Anness I tar-Regolament Nru 910/2014?
3)
F’sitwazzjoni bħal dik deskritta iktar ’il fuq, huwa biżżejjed li l-fornitur jiddeskrivi l-firma elettronika bħala waħda ‘professjonali’ sabiex jitqies li ma hemmx ‘firma elettronika kkwalifikata’, fl-assenza ta’ ċertifikat ikkwalifikat tal-fornitur, jew inkella huwa meħtieġ li jiġi ddeterminat jekk il-firem jissodisfawx ir-rekwiżiti ta’ firma elettronika kkwalifikata?
4)
Fil-kuntest tal-istħarriġ tal-konformità tal-firma elettronika kkwalifikata mar-rekwiżiti previsti fl-Anness I tar-Regolament Nru 910/2014, il-fatt li l-ismijiet tal-firmatarju ma ngħatawx bl-alfabett Ċirilliku, kif jidentifika ruħu l-firmatarju, iżda bl-alfabett Latin, jikkostitwixxi ksur tal-imsemmi regolament li jfisser li ma hemmx firma elettronika kkwalifikata?”
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ammissibbiltà
Il-Kummissjoni Ewropea tqis, essenzjalment, li t-tieni u r-raba’ domanda huma inammissibbli għar-raġuni li ma humiex rilevanti għall-finijiet tas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali peress li, skont id-deċiżjoni tar-rinviju, il-firem elettroniċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jikkostitwixxux “firem elettroniċi kkwalifikati”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014.
Id-Direttur isostni wkoll li d-domandi magħmula huma ipotetiċi, sa fejn il-kunsiderazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju huma bbażati fuq il-premessa fattwali żbaljata li tgħid li l-att amministrattiv ikkontestat quddiemha ġie ffirmat permezz ta’ firma differenti minn “firma elettronika kkwalifikata”.
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest ta’ proċedura skont l-Artikolu 267 TFUE, ibbażata fuq separazzjoni ċara tal-funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, hija biss il-qorti nazzjonali li għandha kompetenza sabiex tikkonstata u tevalwa l‑fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali kif ukoll biex tinterpreta u tapplika d-dritt nazzjonali. Bl-istess mod, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha tressqet il‑kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa kif ukoll ir‑rilevanza tad-domandi li hija tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, peress li d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi (sentenza tas‑26 ta’ Mejju 2011, Stichting Natuur en Milieu et,
C‑165/09 sa C‑167/09
,
EU:C:2011:348
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Peress li hija biss il-qorti tar-rinviju li għandha ġurisdizzjoni sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti tat-tilwima li biha hija adita, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, bħala prinċipju, tillimita l-eżami tagħha għall-elementi ta’ evalwazzjoni li l-qorti tar-rinviju ddeċidiet li tissottometti quddiemha u għalhekk għandha timxi abbażi tas-sitwazzjoni li dik il-qorti tqis bħala stabbilita u ma tistax tkun marbuta b’ipoteżijiet imqajma minn waħda mill-partijiet fil-kawża prinċipali (sentenza tat‑2 ta’ April 2020, Coty Germany,
C‑567/18
,
EU:C:2020:267
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex marbuta tagħti deċiżjoni, b’mod partikolari, meta jkun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, jew meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika (sentenza tas‑26 ta’ Mejju 2011, Stichting Natuur en Milieu et,
C‑165/09 sa C‑167/09
,
EU:C:2011:348
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, dan ma huwiex il-każ hawnhekk.
Fil-fatt, għalkemm huwa minnu li l-motivazzjoni tat-talba għal deċiżjoni preliminari hija fil-qosor, xorta jibqa’ l-fatt li l-qorti tar-rinviju ma siltitx eżattament konklużjonijiet definittivi fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-firem elettroniċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandhomx jitqiesu jew le bħala “firem elettroniċi kkwalifikati”. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tirrileva espressament li hija għandha “bżonn ta’ indikazzjonijiet addizzjonali dwar l-intensità tal-istħarriġ tal-konformità tal-firem konkreti mal-kontenut previst mil-liġi sabiex tkun tista’ tiddetermina jekk hemmx jew le firma elettronika kkwalifikata”.
Għalhekk, ma jidhirx b’mod manifest, kuntrarjament għal dak li jallegaw il-Kummissjoni u d-Direttur, li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni kif mitluba mill-qorti tar-rinviju ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, jew li l-problema mqajma hija ta’ natura ipotetika.
Għaldaqstant, it-talba għal deċiżjoni preliminari għandha titqies bħala ammissibbli.
Fuq il‑mertu
Fuq l‑ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 910/2014 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li att amministrattiv stabbilit fil-forma ta’ dokument elettroniku jiġi ddikjarat null meta dan jiġi ffirmat permezz ta’ firma elettronika li ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tiegħu.
Skont ġurisprudenza stabbilita, hemm lok, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha konformement mas-sens normali tiegħu fil-lingwaġġ ta’ kuljum, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tifforma parti (sentenza tat‑22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et,
C‑160/20
,
EU:C:2022:101
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li, skont il-formulazzjoni stess tal-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 910/2014, l-effett legali u l-ammissibbiltà ta’ firma elettronika bħala prova ġudizzjarja ma jistgħux jiġu rrifjutati għar-raġuni biss li din il-firma tkun tidher f’forma elettronika jew li ma tissodisfax ir-rekwiżiti tal-firma elettronika kkwalifikata.
Minn dan isegwi li din id-dispożizzjoni ma tipprojbixxix lill-qrati nazzjonali milli jinvalidaw il-firem elettroniċi, iżda tistabbilixxi prinċipju ġenerali li jipprojbixxi lill-imsemmija qrati milli jirrifjutaw l-effett legali u s-saħħa probatorja tal-firem elettroniċi fi proċeduri ġudizzjarji għas-sempliċi raġuni li dawn il-firem ikunu f’forma elettronika jew li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti stabbiliti mir-Regolament Nru 910/2014 sabiex firma elettronika tkun tista’ titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”.
Fit-tieni lok, għandu jiġi kkonstatat li din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 910/2014, moqri fid-dawl tal-premessi 21 u 49 tiegħu, li minnhom jirriżulta li huwa d-dritt nazzjonali li għandu jiddefinixxi l-effett legali prodott mill-firem elettroniċi. Fil-fatt, skont din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri huma liberi li jiddeċiedu jekk il-komunikazzjonijiet u l-avviżi maħruġa b’mod partikolari mill-awtorità tat-taxxa fir-rigward tal-persuni taxxabbli jistgħux ikunu f’forma elettronika u, jekk ikun il-każ, li jiddeterminaw liema tip ta’ firma elettronika hija meħtieġa skont iċ-ċirkustanzi. Ir-Regolament Nru 910/2014 ma jipprevedix liema tip partikolari ta’ firma elettronika għandu jintuża fil-kuntest tal-istabbiliment ta’ att legali partikolari, b’mod partikolari ta’ deċiżjoni amministrattiva adottata fil-forma ta’ dokument elettroniku. Konsegwentement, huma l-Istati Membri li għandhom jiddeterminaw jekk tali deċiżjoni amministrattiva teħtieġx esklużivament firma elettronika kkwalifikata u liema huma, jekk ikun il-każ, il-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza ta’ dan ir-rekwiżit.
L-unika eċċezzjoni f’dan ir-rigward tinsab fir-rekwiżit, previst fl-Artikolu 25(2) tar-Regolament Nru 910/2014, li l-effett legali ta’ firma elettronika kkwalifikata għandu jkun ekwivalenti għal dak ta’ firma bl-idejn. L-għan ta’ din id-dispożizzjoni, li tistabbilixxi għall-benefiċċju esklużiv tal-firma elettronika kkwalifikata preżunzjoni ta’ “assimilazzjoni” mal-firma bl-idejn, jiġi kompromess jekk firma elettronika li ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata” jkollha madankollu effetti komparabbli, jew anki superjuri, sa fejn interpretazzjoni estensiva tal-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 910/2014 teskludi tali firma minn kull kontestazzjoni jew, tal-inqas, tagħmilha iktar diffiċli li tiġi kkontestata minn firma bl-idejn. Kif irrilevat, ġustament, il-qorti tar-rinviju, tali approċċ ikollu l-konsegwenza li joħloq żbilanċ bejn dokument f’forma stampata li jkollu firma bl-idejn u dokument elettroniku li jkollu firma elettronika.
F’dan il-każ, mill-kuntest ġuridiku nazzjonali pprovdut mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li, skont l-Artikolu 13(4) tal-Liġi dwar id-Dokument Elettroniku, l-effett legali tal-firma elettronika u tal-firma elettronika avvanzata huwa ekwivalenti għal dak tal-firma bl-idejn biss jekk il-partijiet ikunu ftiehmu b’dan il-mod.
Fit-tielet lok, għandu jiġi enfasizzat li r-Regolament Nru 910/2014 huwa intiż sabiex jiggarantixxi, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 2(3) tiegħu, moqri fid-dawl tal-premessa 49 tiegħu, li firma elettronika ma tiġix imċaħħda mill-effett legali tagħha għas-sempliċi raġuni li din tkun f’forma bħal din, mingħajr madankollu ma tiġi ostakolata l-għażla tal-Istati Membri fir-rigward tar-rekwiżiti formali. Min-naħa l-oħra, ma jistax jitqies li, fil-kuntest tas-sistema ġerarkika tad-diversi firem elettroniċi previsti mir-Regolament Nru 910/2014, hemm lok li firma elettronika li ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata” tingħata effett legali superjuri minn dak mogħti lil firma bl-idejn.
Għaldaqstant, hemm lok li jitqies li l-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 910/2014 ma jipprojbixxix lill-qrati nazzjonali milli jinvalidaw il-firem elettroniċi li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament sabiex jitqiesu bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, bil-kundizzjoni li l-invalidità ta’ dawn il-firem ma tiġix ikkonstatata għar-raġuni biss li dawn ikunu f’forma elettronika.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda hija li l-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 910/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix li att amministrattiv stabbilit fil-forma ta’ dokument elettroniku jiġi ddikjarat null meta dan jiġi ffirmat permezz ta’ firma elettronika li ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tiegħu, bil-kundizzjoni li l-invalidità ta’ dawn il-firem ma tiġix ikkonstatata għar-raġuni biss li dawn ikunu f’forma elettronika.
Fuq it‑tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda tagħha, li għandha tiġi ttrattata qabel it-tieni domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014 għandux jiġi interpretat fis-sens li, fl-assenza ta’ “ċertifikat ikkwalifikat għall-firma elettronika”, fis-sens tal-punt 15 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, il-klassifikazzjoni ta’ firma elettronika mill-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikat bħala “firma elettronika professjonali” minflok “firma elettronika kkwalifikata” hija biżżejjed sabiex ma tiġix irrikonoxxuta din l-aħħar kwalità fil-firma inkwistjoni.
Għandu jiġi rrilevat li l-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014 jistabbilixxi tliet rekwiżiti kumulattivi sabiex firma elettronika tkun tista’ titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”. L-ewwel, il-firma għandha tkun “firma elettronika avvanzata”, li għandha, skont il-punt 11 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 26 tiegħu. It-tieni, il-firma għandha tinħoloq permezz ta’ “apparat ikkwalifikat għall-ħolqien ta’ firma elettronika”, li għandu, skont il-punt 23 tal-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament, jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness II tal-istess regolament. It-tielet, il-firma għandha tkun ibbażata fuq “ċertifikat ikkwalifikat għall-firem elettroniċi”, fis-sens tal-punt 15 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014. Skont din id-dispożizzjoni, jeħtieġ li ċ-ċertifikat inkwistjoni jkun inħareġ minn “fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikat” u li jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness I ta’ dan ir-regolament.
B’hekk, minkejja l-fatt li l-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikat, fil-kawża prinċipali, ikklassifika l-firma elettronika inkwistjoni bħala “firma elettronika professjonali”, kunċett li ma huwiex previst mir-Regolament Nru 910/2014, għandu jiġi rrilevat li l-eżistenza ta’ “ċertifikat ikkwalifikat għall-firem elettroniċi” fis-sens tal-punt 15 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, maħruġ minn fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikat u konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness II tal-imsemmi regolament, tikkostitwixxi wieħed mit-tliet rekwiżiti kumulattivi previsti fil-punt 12 tal-Artikolu 3 tiegħu sabiex firma elettronika titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”.
Għaldaqstant, il-fatt li firma elettronika ma tissodisfax dan ir-rekwiżit huwa biżżejjed sabiex din ma tkunx tista’ titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata” fis-sens tar-Regolament Nru 910/2014.
Barra minn hekk, kif enfasizza ġustament il-Gvern Bulgaru fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-fatt li, fil-kawża prinċipali, il-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkonċernat uża l-klassifikazzjoni ta’ “firma elettronika professjonali” ma jeskludix ir-rikonoxximent, barra minn hekk, tal-istess firma bħala “firma elettronika kkwalifikata”. Fil-fatt, il-fatt li firma elettronika tiġi kklassifikata bħala “firma elettronika professjonali” ma għandu l-ebda impatt fil-kuntest tal-eżami li jikkonsisti fid-determinazzjoni ta’ jekk din il-firma elettronika taqax taħt il-kunċett ta’ “firma elettronika kwalifikata”, fis-sens tar-Regolament Nru 910/2014.
Għaldaqstant, ir-risposta li għandha tingħata għat-tielet domanda hija li l-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-assenza ta’ “ċertifikat ikkwalifikat għall-firma elettronika”, fis-sens tal-punt 15 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, hija suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit li firma elettronika ma tikkostitwixxix “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3, peress li l-klassifikazzjoni eventwali tagħha bħala “firma elettronika professjonali” hija irrilevanti f’dan ir-rigward.
Fuq it‑tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk ir-Regolament Nru 910/2014 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-inklużjoni ta’ firma elettronika fiċ-ċertifikat maħruġ mill-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji hija biżżejjed sabiex din il-firma tkun tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti minn dan ir-regolament sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament, jew jekk huwiex neċessarju li l-qorti nazzjonali tivverifika jekk din il-firma tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 26 tal-Anness I tal-istess regolament.
L-ewwel, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta mill-punt 43 ta’ din is-sentenza, il-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014 jipprevedi tliet rekwiżiti kumulattivi sabiex firma elettronika tkun tista’ titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fejn l-eżistenza ta’ “ċertifikat ikkwalifikat għall-firma elettronika” tikkostitwixxi wieħed minnhom. Kundizzjonijiet oħra jinkludu, fost oħrajn, il-fatt li r-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 26 ta’ dan ir-regolament kienu ssodisfatti fil-mument tal-iffirmar u li l-firma elettronika nħolqot bl-għajnuna ta’ dispożittiv ta’ apparat ikkwalifikat għall-ħolqien ta’ firma elettronika.
Konsegwentement, sabiex jiġi ddeterminat jekk firma elettronika tissodisfax ir-rekwiżiti stabbiliti mir-Regolament Nru 910/2014 sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, is-sempliċi fatt li l-firma tkun ibbażata fuq ċertifikat ikkwalifikat maħruġ minn fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikat ma huwiex biżżejjed.
It-tieni, għandu jiġi enfasizzat li, minkejja li, kif indikaw il-Gvern Belġjan u l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, ir-rekwiżiti kollha tar-Regolament Nru 910/2014 applikabbli għall-fornituri kkwalifikati kif ukoll għall-firma elettronika kkwalifikata u għaċ-ċertifikat ikkwalifikat kienu diġà s-suġġett ta’ verifika minn korp ta’ evalwazzjoni tal-konformità akkreditat, iddefinit fil-punt 18 tal-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament, fil-kuntest tal-proċess ta’ awditu u mill-korp ta’ kontroll maħtur skont l-Artikolu 17 tal-istess regolament, xorta jibqa’ l-fatt li, meta parti fi proċedura nazzjonali tikkontesta l-fatt li firma elettronika tabilħaqq tikkostitwixxi “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014, il-qorti tar-rinviju għandha tivverifika jekk it-tliet kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni humiex issodisfatti.
It-tielet, dawn il-kunsiderazzjonijiet ma jistgħux jiġu kkontestati mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Bulgaru u tad-Direttur, li jgħidu li l-premessa 23 tar-Regolament Nru 910/2014 toħloq obbligu li jiġi rrikonoxxut servizz fiduċjarju li jissodisfa r-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament u li s-sistema ta’ kontroll u ta’ ċertifikazzjoni stabbilita mir-Regolament Nru 910/2014 titlef is-sens tagħha jekk l-istħarriġ mill-qorti nazzjonali ma jillimitax ruħu li jivverifika jekk il-firma elettronika inkwistjoni kinitx is-suġġett ta’ ċertifikat ikkwalifikat għall-firma elettronika maħruġ minn fornitur ta’ servizzi fiduċjarji kkwalifikat, imniżżel fir-reġistru nazzjonali fiduċjarju.
Issa, mill-imsemmija premessa ma jistax jiġi dedott li huwa intiż sabiex jeżenta minn kull stħarriġ ġudizzjarju s-servizzi fiduċjarji magħmula obbligatorji mir-Regolament Nru 910/2014 għar-raġuni li dawn is-servizzi kienu s-suġġett ta’ kontroll amministrattiv, kemm jekk minn korp ta’ evalwazzjoni tal-konformità akkreditat, kif iddefinit fil-punt 18 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, fil-kuntest tal-proċess ta’ awditu, jew mill-korp ta’ kontroll maħtur skont l-Artikolu 17 tal-imsemmi regolament.
Fil-fatt, din il-premessa tindika sempliċement li d-destinatarju ta’ obbligu ta’ rikonoxximent ta’ tali servizz fiduċjarju jista’ jiċħad dan is-servizz biss jekk ma jkunx kapaċi jaqrah jew jivverifikah għal raġunijiet tekniċi li ma jaqgħux taħt il-kontroll immedjat tiegħu.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda hija li r-Regolament Nru 910/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-inklużjoni ta’ firma elettronika fiċ-ċertifikat maħruġ mill-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji ma hijiex biżżejjed sabiex din il-firma tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti minn dan ir-regolament sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament. Meta tali klassifikazzjoni tiġi kkontestata fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja, il-qorti nazzjonali għandha tivverifika jekk il-kundizzjonijiet kumulattivi previsti f’dan il-punt 12 tal-Artikolu 3 humiex kollha ssodisfatti, li jimponilha b’mod partikolari li tivverifika jekk il-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 26 fl-Anness I tal-istess regolament humiex issodisfatti.
Fuq ir‑raba’ domanda
Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 12 tal-Artikolu 3 u l-Anness I tar-Regolament Nru 910/2014 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, waqt l-istħarriġ tal-konformità ta’ firma elettronika kkwalifikata mar-rekwiżiti tal-imsemmi anness, il-fatt li l-ismijiet tal-firmatarju, li normalment juża l-alfabett Ċirilliku sabiex jikteb dawn tal-aħħar, kienu s-suġġett ta’ translitterazzjoni fl-alfabett Latin għandu l-konsegwenza li din il-firma ma tistax titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens ta’ dan il-punt 12 tal-Artikolu 3.
Qabelxejn, għandu jitfakkar, f’dan ir-rigward, minn naħa, li, sabiex tikkostitwixxi “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014, firma elettronika għandha tkun ibbażata fuq “ċertifikat ikkwalifikat għall-firma elettronika” li, skont il-punt 15 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, għandu jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness I tiegħu. Skont il-punt (c) tal-imsemmi anness, iċ-ċertifikati kkwalifikati għall-firma elettronika għandhom jinkludu, fost oħrajn, mill-inqas l-isem tal-firmatarju jew psewdonimu, fejn l-użu ta’ psewdonimu għandu jiġi indikat b’mod ċar. Għal dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet dwar l-użu ta’ tali psewdonimi, huwa indikat fil-premessa 33 ta’ dan ir-regolament li dawn ma għandhomx iwaqqfu lill-Istati Membri milli jitolbu l-identifikazzjoni tal-persuni skont id-dritt nazzjonali jew id-dritt tal-Unjoni.
Min-naħa l-oħra, wieħed mit-tliet rekwiżiti kumulattivi previsti fil-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014 sabiex tiġi rrikonoxxuta lil firma elettronika l-kwalità ta’ “firma elettronika kkwalifikata” huwa li din il-firma elettronika tikkostitwixxi “firma elettronika avvanzata” fis-sens tal-punt 11 tal-istess artikolu. Issa, l-Artikolu 26(a) u (b) tar-Regolament Nru 910/2014 jipprevedi li, sabiex tiġi kklassifikata bħala “firma elettronika avvanzata”, firma elettronika għandha tkun marbuta mal-firmatarju b’mod inekwivoku u għandha tippermetti li jiġi identifikat dan tal-aħħar.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għar-raba’ domanda hija li l-punt 12 tal-Artikolu 3 u l-Anness I tar-Regolament Nru 910/2014 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, waqt l-istħarriġ tal-konformità, mar-rekwiżiti ta’ dan l-anness, tal-firma elettronika kkwalifikata, il-fatt li l-ismijiet tal-firmatarju, li normalment juża l-alfabett Ċirilliku sabiex jikteb dawn tal-aħħar, kienu s-suġġett ta’ translitterazzjoni fl-alfabett Latin ma jipprekludix li l-firma elettronika tiegħu titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens ta’ dan il-punt 12 tal-Artikolu 3, bil-kundizzjoni li din il-firma tkun marbuta mal-firmatarju b’mod inekwivoku u tippermetti li huwa jiġi identifikat, liema fatt għandu jiġi vverifikat mill-qorti nazzjonali.
Fuq l‑ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 25(1) tar-Regolament (UE) Nru 910/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Lulju 2014 dwar l-identifikazzjoni elettronika u s-servizzi fiduċjarji għal transazzjonijiet elettroniċi fis-suq intern u li jħassar id-Direttiva 1999/93/KE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix li att amministrattiv stabbilit fil-forma ta’ dokument elettroniku jiġi ddikjarat null meta dan jiġi ffirmat permezz ta’ firma elettronika li ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tiegħu, bil-kundizzjoni li l-invalidità ta’ dawn il-firem ma tiġix ikkonstatata għar-raġuni biss li dawn ikunu f’forma elettronika.

2)
Il-punt 12 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 910/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-assenza ta’ “ċertifikat ikkwalifikat għall-firma elettronika”, fis-sens tal-punt 15 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, hija suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit li firma elettronika ma tikkostitwixxix “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3, peress li l-klassifikazzjoni eventwali tagħha bħala “firma elettronika professjonali” hija irrilevanti f’dan ir-rigward.

3)
Ir-Regolament Nru 910/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-inklużjoni ta’ firma elettronika fiċ-ċertifikat maħruġ mill-fornitur ta’ servizzi fiduċjarji ma hijiex biżżejjed sabiex din il-firma tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti minn dan ir-regolament sabiex titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament. Meta tali klassifikazzjoni tiġi kkontestata fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja, il-qorti nazzjonali għandha tivverifika jekk il-kundizzjonijiet kumulattivi previsti f’dan il-punt 12 tal-Artikolu 3 humiex kollha ssodisfatti, li jimponilha b’mod partikolari li tivverifika jekk il-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 26 fl-Anness I tal-istess regolament humiex issodisfatti.

4)
Il-punt 12 tal-Artikolu 3 u l-Anness I tar-Regolament Nru 910/2014 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, waqt l-istħarriġ tal-konformità, mar-rekwiżiti ta’ dan l-anness, tal-firma elettronika kkwalifikata, il-fatt li l-ismijiet tal-firmatarju, li normalment juża l-alfabett Ċirilliku sabiex jikteb dawn tal-aħħar, kienu s-suġġett ta’ translitterazzjoni fl-alfabett Latin ma jipprekludix li l-firma elettronika tiegħu titqies bħala “firma elettronika kkwalifikata”, fis-sens ta’ dan il-punt 12 tal-Artikolu 3, bil-kundizzjoni li din il-firma tkun marbuta mal-firmatarju b’mod inekwivoku u tippermetti li huwa jiġi identifikat, liema fatt għandu jiġi vverifikat mill-qorti nazzjonali.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.