CELEX: 62017CJ0623
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Ipproċessar ta’ data personali fis-settur tal‑komunikazzjonijiet elettroniċi
Fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi
Trażmissjoni ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data relatata mat-traffiku u ta’ data ta’ lokalizzazzjoni
Salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali
Direttiva 2002/58/KE
Kamp ta’ applikazzjoni
Artikolu 1(3) u Artikolu 3
Kunfidenzjalità ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi
Protezzjoni
Artikolu 5 u Artikolu 15(1)
Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea
Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll Artikolu 52(1)
Artikolu 4(2) TUE

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(3) u tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58/KE dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l‑komunikazzjoni elettronika) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 514), kif emendata bid‑Direttiva 2009/136/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2009 (
ĠU 2009, L 337, p. 11
, rettifika fil-
ĠU 2013, L 241, p. 9
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2002/58”), moqrija fid-dawl tal-Artikolu 4(2) TUE kif ukoll tal‑Artikoli 7 u 8 u tal-Artikolu 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Privacy International u s-Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs (is-Segretarju tal-Istat tal‑Affarijiet Barranin u tal-Commonwealth, ir-Renju Unit), is-Secretary of State for the Home Department (is-Segretarju tal-Istat tal-Affarijiet Interni, ir-Renju Unit), il-Government Communications Headquarters (il-Kwartieri Ġenerali tal‑Komunikazzjonijiet, ir-Renju Unit) (iktar ’il quddiem il‑“GCHQ”), is-Security Service (is-Servizz ta’ Sigurtà, ir-Renju Unit, iktar ’il quddiem il-“MI5”) u s-Secret Intelligence Service (is-Servizz Sigriet ta’ Ġbir ta’ Informazzjoni, ir-Renju Unit, iktar ’il quddiem il-“MI6”), dwar il-legalità ta’ leġiżlazzjoni li tawtorizza l-kisba u l-użu mis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni ta’ data dwar komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa (bulk communications data).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 95/46
Id-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ottubru 1995, dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ dik id‑data (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 13, Vol. 15, p. 355) tħassret, b’effett mill-25 ta’ Mejju 2018, permezz tar-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal‑ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id‑Direttiva 95/46 (
ĠU 2016, L 119, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2018, L 127, p. 2
). L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, intitolat “Skop”, kien redatt kif ġej:
“1.   Din id-Direttiva għandha tkun applikabbli għall-ipproċessar ta’ data personali fl-intier tiegħu jew parti minnu b’mezzi awtomatiċi, u għall-ipproċessar b’mezzi oħra mhux awtomatiċi ta’ data personali li tagħmel parti minn sistema ta’ skedar jew li tkun maħsuba li tagħmel parti minn sistema ta’ skedar.
2.   Din id-Direttiva m’għandhiex tapplika għall-ipproċessar ta’ data personali:
–
fil-kors ta’ attività li ma tkunx skond il-finijiet ta’ liġi tal-Komunità, bħalma huma dawk provduti fit-Titoli V u VI [TUE], u fi kwalunkwe każ għal operazzjonijiet ta’ ipproċessar dwar sigurtà pubblika, difiża, sigurtà ta’ l-Istat (magħdud il-ġid ekonomiku ta’ l-Istat meta l‑operazzjoni ta’ l-ipproċessar tkun dwar materji ta’ sigurtà ta’ l-Istat) u l‑attivitajiet ta’ l-Istat fl-oqsma tal-liġi kriminali,
–
minn persuna naturali meta fil-kors ta’ attività purament personali jew domestika.”
Id-Direttiva 2002/58
Il-premessi 2, 6, 7, 11, 22, 26 u 30 tad-Direttiva 2002/58 jistipulaw:
“(2)
Din id-Direttiva tfittex li tirrispetta d-drittijiet fondamentali u tosserva l‑prinċipji rikonoxxuti b’mod partikolari mill-[Karta]. B’mod partikolari, din id-Direttiva tfittex li tiżgura r-rispett sħiħ tad-drittijiet stipulati fl-Artikoli 7 u 8 [tagħha].
[…]
(6)
L-Internet qed jaqleb l-istrutturi tas-suq tradizzjonali billi jipprovdi infrastruttura komuni u globali għat-twassil ta’ medda wiesgħa ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika. Servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament fuq l-Internet jiftħu possibiltajiet ġodda għal min jużahom iżda ukoll riskji ġodda għal data personali u privatezza tagħhom.
(7)
Fil-każ ta’ networks pubbliċi ta’ komunikazzjoni, dispożizzjonijiet speċifiċi legali, regolatorji, u tekniċi għandhom jsiru sabiex ikunu protetti d-drittijiet u libertajiet fondamentali tal-persuni naturali u l‑interessi leġittimi tal‑persuni legali, b’mod partikolari fir-rigward tal-kapaċità li dejjem tiżdied tal-ħażna awtomatizzata u l‑ipproċessar tad-data li għandha x’taqsam ma’ l‑abbonati u l-utenti.
[…]
(11)
Bħad-Direttiva [95/46], din id-Direttiva ma tittrattax kwistjonijiet dwar il‑protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet fondamentali relatati ma’ l‑attivitajiet li mhumiex regolati mil-liġi [tal-Unjoni]. Għaldaqstant ma tbiddilx il-bilanċ eżistenti bejn id-dritt ta’ l‑individwu għall-privatezza u l‑possibbiltà għall-Istati Membri li jieħdu l-miżuri msemmijin fl‑Artikolu 15(1) ta’ din id-Direttiva, neċessarji għall-protezzjoni tas-sigurtà pubblika, difiża, sigurta ta’ l-Istat (li tinkludi il-ġid ekonomiku ta’ l-Istat meta l-attivitajiet huma ta’ materja ta’ sigurtà ta’ l-Istat) u l-infurzar tal-liġi kriminali. Konsegwenetement, din id-Direttiva ma taffetwax l-abbiltà ta’ l‑Istati Membri li jwettqu l-interċezzjoni legali ta’ komunikazzjoni elettronika, jew li jieħdu miżuri oħra, jekk neċessarji għal kwalunkwe wieħed minn dawn l-iskopijiet u skond il-Konvenzjoni Ewropea għall‑Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal‑Libertajiet Fondamentali, [iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950,] hekk kif interpretati mid‑deċiżjonijiet tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Dawn il‑miżuri għandhom jkunu xierqa, strettament proporzjonali għall-iskop maħsub kif ukoll neċessarji fi ħdan soċjetà demokratika u għandhom ikunu suġġetti għal salvagwardji adegwati skond il-Konvenzjoni Ewropea għall‑Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali.
[…]
(22)
Il-projbizzjoni tal-]a\na [ħażna] tal-komunikazzjonijiet u d-data dwar it‑traffiku relatati minn persuni minbarra l-utenti jew mingħajr il-kunsens tagħhom mhix maħsuba li tipprojbixxi ħażna awtomatika, intermedja u temporanja ta’ din l-informazzjoni sa fejn dan isir għall-iskop uniku li titwettaq it-trasmissjoni fin-network tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u sakemm l-informazzjoni ma tinħażinx għal żmien itwal milli huwa meħtieġ għat-trasmissjoni u għall-iskopijiet tal-ġestjoni tat-traffiku, u li matul iż-żmien tal‑ħażna tibqa’ garantita l-kunfidenzjalità. Fejn dan huwa meħtieġ biex tkun aktar effiċjenti t-trasmissjoni ’l quddiem ta’ informazzjoni aċċessibbli b’mod pubbliku lil reċipjenti oħrajn tas-servizz fuq talba tagħhhom, din id-Direttiva m’għandhiex tipprevjeni li tali informazzjoni tkompli tinħażen, sakemm din l-informazzjoni f’kull każ tkun aċċessibbli g]all-pubbliku mingħajr restrizzjonijiet u li kull data li jirreferu għal abbonati jew l-utenti indivdwali li jitolbu din l-informazzjoni jitħassru.
[…]
(26)
Id-data dwar l-abbonati li tiġi pproċessata fin-networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi biex jiġu stabbiliti l-konnessjonijiet u tiġi trasmessa l-informazzjoni ikun fihom informazzjoni dwar il-ħajja privata ta’ persuni naturali u jikkonċernaw id-dritt għar-rispett tal-korrispondenza tagħhom jew jikkonċernaw l-interessi leġittimi ta’ persuni legali. Dawn id‑data jistgħu jinħażnu biss sa fejn huma meħtieġa g]all-provvista tas‑servizz u għall-iskop tal-kontijiet u l‑ħlas ta’ l-interkonnessjoni, u għal żmien limitat. Kull proċessar ulterjuri ta’ dawn id-data […] jista jiġi permess biss jekk l-abbonat ikun qabel ma’ dan fuq il-ba\i [bażi] ta’ informazzjoni preċiża u sħiħa mogħtija mill-provditur ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament dwar it-tipi ta’ proċessar ulterjuri li bi ħsiebu jagħmel u dwar id-dritt ta’ l-abbonat li ma jagħtix jew li jirtira l‑kunsens tiegħu/tag]ha [tagħha] għal tali proċessar. Id-data dwar it-traffiku użati għall-marketing ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni […] għandhom jitħassru wkoll jew isiru magħmula anonimi […].
[…]
(30)
Sistemi għall-provvista ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika għandhom ikunu diżinjati li jillimitaw l-ammont ta’ data personali meħtieġa għall-minimu strettament possibbli. […]”
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2002/58, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni u mira”, jistipula:
“1.   Din id-Direttiva tipprevedi l-armonizzazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Istati Membri meħtieġa biex jiġi żgurat livell ekwivalenti ta’ protezzjoni ta’ drittijiet u libertajiet fundamentali, partikolarment id-dritt għall-privatezza u l-kunfidenzjalità, fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika u sabiex jiġi żgurat il‑moviment liberu ta’ tali data u tat-tagħmir u s-servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika [fl-Unjoni Ewropea].
2.   Id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva jippartikularizzaw u jikkomplementaw id-Direttiva [95/46] għall-iskopijiet imsemmija fil‑paragrafu 1. Minbarra hekk, jipprovdu għall-ħarsien ta’ l-interessi leġittimi ta’ l-abbonati li huma persuni legali.
3.   Din id-Direttiva ma tgħoddx għal attivitajiet li jaqgħu barra mill‑kamp ta’ applikazzjoni tat-[TFUE], bħal dawk koperti mit-Titoli V u VI tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u f’kull każ għal attivitajiet li jikkonċernaw is-sigurtà pubblika, id-difiża, is-sigurta ta’ l-Istat (inkluż il‑benessere ekonomiku ta’ l-Istat meta l-attivitajiet jirrigwardaw affarjiet ta’ sigurtà ta’ l-Istat) u l-attivitajiet ta’ l-Istat f’oqsma tal-liġi kriminali.”
Skont l-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”:
“Ħlief kif provdut mod ieħor, għandhom jgħoddu d-definizzjonijiet fid‑Direttiva [95/46] u fid-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar kwadru regolatorju komuni għan-networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi (Direttiva Kwadru) [ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 349].
Għandhom jgħoddu wkoll dawn id-definizzjonijiet li ġejjin:
a)
‘utent’: tfisser kull persuna naturali li tuża servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament, għal skopijiet privati jew ta’ negozju, mingħajr ma tkun neċessarjament abbonat għal dan is-servizz;
b)
‘data dwar it-traffiku’: tfisser data pproċessata għall-iskopijiet li titntbagħat komunikazzjoni fuq network ta’ komunikazzjoni elettonika jew biex isir il‑kont għaliha;
c)
‘data dwar is-sit’: tfisser data pproċessata f’network ta’ komunikazzjoni elettronika jew minn servizz ta’ komunikazzjoni elettronika, li tindika il‑pożizzjoni ġeografika tat-tagħmir terminali ta’ utent ta’ servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament;
d)
‘komunikazzjoni’: tfisser informazzjoni skambjata jew mibgħuta bejn numru finit ta’ partijiet permezz ta’ servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament. Dan ma jinkludix informazzjoni mibgħuta bħala parti minn servizz ta’ xandir lill‑pubbliku fuq network ta’ komunikazzjoni elettronika, ħlief sa fejn l-informazzjoni tista’ tkun relatata ma’ l-abbonat jew utent identifikabbli li jirċievi l-informazzjoni;
[…]”
L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, intitolat “Servizzi kkonċernati”, jistipula:
“Din id-Direttiva għandha tapplika għall-ipproċessar ta’ data personali f’konnessjoni mal-forniment ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi pubblikament disponibbli f’networks ta’ komunikazzjonijiet pubbliċi f[l-Unjoni], inklużi n-networks ta’ komunikazzjonijiet pubbliċi li jsostnu l-ġbir tad-data u l‑apparat ta’ identifikazzjoni.”
Skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2002/58, intitolat “Konfidenzjalità tal‑komunikazzjonijiet”:
“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw il-kunfidenzjalità tal‑komunikazzjonijiet u data dwar it-traffiku relatati permezz ta’ network ta’ komunikazzjoni pubblika u servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament, permezz ta’ liġijiet nazzjonali. Partikolarment għandhom jipprojbixxu s-smigħ, tapping, ħażna jew modi oħrajn ta’ interċettazzjoni jew sorveljanza ta’ komunikazzjonijiet u d‑data dwar it-traffiku relatati minn persuni minbarra l-utenti, mingħajr il-kunsens ta’ l-utenti konċernati, ħlief fejn legalment awtorizzati li jagħmlu dan skond l-Artikolu 15(1). Dan il-paragrafu m’għandux jipprevjeni l-ħażna teknika li hija meħtieġa biex tintbagħat komunikazzjoni mingħajr preġudizzju għall-prinċijpju tal‑kunfidenzjalità.
[…]
3.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħżin tal-informazzjoni, jew il-ksib tal-aċċess għall-informazzjoni diġà maħżuna, fit-tagħmir terminali ta’ abbonat jew utent huma permessi biss bil-kondizzjoni li l‑abbonat jew l-utent ikkonċernati ikunu taw il-kunsens tagħhom, wara li jkunu ġew provduti b’informazzjoni ċara u komprensiva skont id‑Direttiva [95/46], dwar inter alia l-għanijiet tal-ipproċessar mill‑kontrollur tad-data. Dan ma jimpedixxi l-ebda ħżin jew aċċess tekniku għall‑għan esklużiv ta’ implimentazzjoni tat-trażmissjoni ta’ komunikazzjoni fuq network ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, jew kif strettament meħtieġ sabiex il‑fornitur ta’ servizz tal-informazzjoni tas‑soċjetà espliċitament mitlub mill‑abbonat jew l-utent biex jipprovdi s-servizz.”
L-Artikolu 6 tad-Direttiva 2002/58, intitolat “Data dwar it-traffiku”, jistipula:
“1.   Data dwar it-traffiku relatata ma’ abbonati u utenti ipproċessat u maħżun mill-provditur ta’ network pubbliku ta’ komunikazzjonijiet jew servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament għandhom jitħassru jew jiġu magħmula anonimi meta m’għadhomx aktar meħtieġa għall-iskop tat-trasmissjoni ta’ komunikazzjoni mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 2, 3 u 5 ta’ dan l‑Artikolu u l-Artikolu 15(1).
2.   Data dwar it-traffiku meħtieġa biex isiru l-kontijiet ta’ l-abbonati u ħlasijiet ta’ interkonnessjoni jistgħu jiġu proċessati. Tali proċessar huwa permissibbli biss sat-tmiem tal-perjodu li fih il-kont jista’ legalment jiġi kkontestat jew il-ħlas jiġi persegwit.
3.   Għall-iskopijiet ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika jew għall-provvista ta’ servizzi bil-valur miżjud, il-fornitur ta’ servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament jista’ jipproċessa d-data msemmija fil-paragrafu 1 sa fejn u għaż-żmien meħtieġ għal dawn is-servizzi jew kummerċjalizzazzjoni, jekk l-abbonat jew l-utent li għalih tirrelata d-data jkun ta l-kunsens tiegħu/tagħha minn qabel. L-utenti jew abbonati għandhom jingħataw il‑possibilità li jirtiraw il-kunsens tagħhom għall-ipproċessar tad-data dwar it-traffiku f’kull ħin.
[…]
5.   L-ipproċessar ta’ data dwar it-traffiku, skond il-paragrafi 1, 2, 3 u 4, għandu jiġi ristrett għal persuni li jaġixxu taħt l-awtorità ta’ provdituri ta’ network pubbliku ta’ komunikazzjonijiet jew servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament li jġestixxu l-kontijiet jew it‑traffiku, talbiet tal-klijenti, skoperta tal-frodi, marketing ta’ komunikazzjoni elettronika kummerċjali jew il‑provvista ta’ servizz bil‑valur miżjud, u għandu jkun ristrett għal dak li huwa meħtieġ għall‑iskop ta’ dawn l-attivitajiet.”
L-Artikolu 9 ta’ din id-direttiva, intitolat “Data dwar is-sit li ma tkunx data dwar it-traffiku”, jistipula, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Fejn id-data dwar is-sit li ma tkunx data dwar it-traffiku, relatata ma’ utenti jew abbonati ta’ networks pubbliċi ta’ komunikazzjoni jew servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament, tista tiġi pproċessata, din id-data tista’ tiġi pproċessata biss fejn tkun ġiet magħmula anonima, jew bil‑kunsens ta’ l-utenti jew ta’ l-abbonati sa fejn u għaż-żmien meħtieġ għall‑provvista ta’ servizz bil-valur miżjud. Il-provditur tas-servizz għandu jinforma lill-utenti jew abbonati, qabel ma jakkwista l-kunsens tagħhom, dwar it-tip ta’ data dwar is-sit li ma tkunx data dwar it-traffiku li ser tiġi pproċessata, dwar l-iskopijiet u ż-żmien ta’ l-ipproċessar u jekk id-data hix ser tiġi trasmessa lil xi terza persuna għall-iskop li jkun provdut servizz bil-valur miżjud. […]”
L-Artikolu 15 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Applikazzjoni ta’ xi disposizzjonijet tad-Direttiva [95/46]”, jistipula:
“L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġislativi biex jirrestrinġu l-kamp ta’ applikazzjoni tad-drittijiet u l-obbligi previsti fl-Artikolu 5, l-Artikolu 6, l‑Artikolu 8(1), (2), (3) u (4), u l-Artikolu 9 ta’ din id‑Direttiva meta tali restrizzjoni tikkostitwixxi miżura neċessarja, xierqa u proporzjonata f’soċjeta’ demokratika biex tiġi salvagwardjata s-sigurtà nazzjonali (i.e. is-sigurtà ta’ l-Istat), id-difiża, is-sigurtà pubblika, u l‑prevenzjoni, investigazzjoni, skoperta u prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew ta’ użu mhux awtorizzat tas-sistema ta’ komunikazzjoni elettronika, kif imsemmi fl-Artikolu 13(1) tad-Direttiva tad‑Direttiva [95/46]. Għal dan l-iskop, l-Istati Membri jistgħu,
inter alia
, jadottaw miżuri leġislativi li jipprovdu għaż-żamma ta’ l-informazzjoni għal perjodu limitat iġġustifikat għar-raġunijiet stabbiliti f’dan il‑paragrafu. Il-miżuri kollha msemmija f’dan il-paragrafu għandhom ikunu skond il-prinċipji ġenerali tal-liġi [tal-Unjoni], inklużi dawk imsemmija fl-Artikolu 6(1) u (2) Tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.”
Ir-Regolament 2016/679
L-Artikolu 2 tar-Regolament 2016/679 jistipula:
“1.   Dan ir-Regolament japplika għall-ipproċessar ta’ data personali kompletament jew parzjalment b’mezzi awtomatizzati, u għall‑ipproċessar għajr b’mezzi awtomatizzati ta’ data personali li tifforma parti minn sistema ta’ arkivjar jew li tkun maħsuba sabiex tifforma parti minn sistema ta’ arkivjar.
2.   Dan ir-Regolament ma japplikax għall-ipproċessar ta’ data personali:
a)
matul attività li ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-liġi tal‑Unjoni;
b)
mill-Istati Membri meta jkunu qegħdin iwettqu attivitajiet li jaqgħu taħt il‑kamp ta’ applikazzjoni tal-Kapitolu 2 tat-Titolu V tat-TUE;
[…]
d)
mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, investigazzjoni, sejbien jew prosekuzzjoni ta’ reati kriminali, jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is-salvagwardji kontra u l‑prevenzjoni ta’ theddid għas‑sigurtà pubblika.
[…]”
L-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament jistipula:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament:
[…]
2)
‘ipproċessar’ tfisser kwalunkwe attività jew sett ta’ attivitajiet li jitwettqu fuq data personali jew fuq settijiet ta’ data personali, sew jekk b’mezzi awtomatizzati u sew jekk mingħajrhom, bħalma huma l-ġbir, ir‑reġistrazzjoni, l-organizzazzjoni, l-istrutturar, il-ħażna, l‑adattament jew il-bidliet, l-irkupru, il-konsultazzjoni, l-użu, l‑iżvelar bi trażmissjoni, it-tixrid jew it-tqegħid għad-dispożizzjoni b’xi mezz ieħor, l-allinjament jew it‑taħlita, ir-restrizzjoni, it-tħassir jew il-qerda;
[…]”.
Skont l-Artikolu 23(1) tal-istess regolament:
“Il-liġi tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru li għaliha jkun soġġett il-kontrollur jew il‑proċessur tad-data tista’ tirrestrinġi permezz ta’ miżura leġiżlattiva l-kamp ta’ applikazzjoni tal-obbligi u d-drittijiet previsti fl-Artikoli 12 sa 22 u l-Artikolu 34, kif ukoll l-Artikolu 5 sakemm id-dispożizzjonijiet tiegħu jikkorrispondu mad‑drittijiet u l‑obbligi previsti fl-Artikoli 12 sa 22, meta tali restrizzjoni tirrispetta l‑essenza tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali u hija miżura meħtieġa u proporzjonata f’soċjetà demokratika għas-salvagwardja ta’:
a)
is-sigurtà nazzjonali;
b)
id-difiża;
c)
is-sigurtà pubblika;
d)
il-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is‑salvagwardji kontra u l-prevenzjoni ta’ theddidiet għas-sigurtà pubblika;
e)
objettivi importanti oħrajn ta’ interess pubbliku ġenerali tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru, b’mod partikolari interess ekonomiku jew finanzjarju importanti tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru, inkluż, kwistjonijiet monetarji, baġitarji u fiskali, is-saħħa pubblika u s-sigurtà soċjali;
f)
il-protezzjoni tal-indipendenza ġudizzjarja u l-proċedimenti ġudizzjarji;
g)
il-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien u l-prosekuzzjoni ta’ ksur ta’ etika għal professjonijiet regolati;
h)
funzjoni ta’ monitoraġġ, ispezzjoni jew regolatorja marbuta, anki jekk okkażjonalment, mal-eżerċizzju ta’ awtorità uffiċjali f’każijiet imsemmija fil-punti (a) sa (e) u (g);
i)
il-protezzjoni tas-suġġett tad-data jew id-drittijiet u l-libertajiet ta’ persuni oħrajn;
j)
l-infurzar ta’ pretensjonijiet skont id-dritt ċivili.”
Skont l-Artikolu 94(2) tar-Regolament 2016/679:
“Ir-referenzi għad-Direttiva mħassra għandhom jinftiehmu bħala referenzi għal dan ir-Regolament. Ir-referenzi għall-Grupp ta’ Ħidma dwar il-Protezzjoni ta’ Individwi fir-rigward tal-Ipproċessar tad-Data Personali stabbilit bl-Artikolu 29 tad-Direttiva [95/46] għandhom jinftiehmu bħala referenzi għall-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad‑Data stabbilit b’dan ir-Regolament.”
Id-dritt tar-Renju Unit
L-Artikolu 94 tat-Telecommunications Act 1984, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-fatti tal-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi tal-1984”), intitolat “Gwida fl-interess tas-sigurtà nazzjonali eċċ.”, jistipula:
“(1)   Is-Segretarju tal-Istat jista’, wara konsultazzjoni ma’ persuna li għaliha japplika dan l‑artikolu, jagħti lil din il-persuna gwida ta’ natura ġenerali li, fl‑opinjoni tas-Segretarju tal-Istat, hija neċessarja fl-interess tas-sigurtà nazzjonali u tar-relazzjonijiet ma’ gvern ta’ pajjiż jew ta’ territorju barra mir-Renju Unit.
(2)   Jekk jidher neċessarju għas-Segretarju tal-Istat li jagħmel dan fl-interess tas‑sigurtà nazzjonali jew tar-relazzjonijiet ma’ gvern ta’ pajjiż jew ta’ territorju barra mir‑Renju Unit, huwa jista’, wara konsultazzjoni ma’ persuna li għaliha japplika dan l-artikolu, jagħti lil din il-persuna gwida li permezz tagħha jitlobha (skont iċ-ċirkustanzi tal-każ) teżegwixxi jew ma teżegwixxix azzjoni partikolari speċifikata fil-gwida.
(2A)   Is-Segretarju tal-Istat ma jistax jagħti gwida abbażi tas-subparagrafu (1) jew (2) ħlief jekk iqis li l-azzjoni mitluba mill-gwida hija proporzjonata mal-għan li għandu jintlaħaq permezz ta’ din l-azzjoni.
(3)   Il-persuna li għaliha japplika dan l-artikolu għandha timplimenta l-gwida li tkun ingħatat mis-Segretarju tal-Istat permezz ta’ dan l-artikolu, minkejja kull obbligu ieħor li għandha taħt il-Parti 1 jew il-Parti 2 tal-Kapitolu 1 tal‑Communications Act 2003 [il-Liġi tal-2003 dwar il-Komunikazzjonijiet] u, fil‑każ ta’ gwida mogħtija lill-fornitur ta’ network pubbliku ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, anki jekk din il-gwida tapplika għalih f’kapaċità oħra u mhux f’dik ta’ fornitur ta’ aċċess għal tali network.
(4)   Is-Segretarju tal-Istat għandu jpoġġi quddiem kull Kamra tal-Parlament kopja tal-gwida kollha mogħtija bis-saħħa ta’ dan l-artikolu, ħlief jekk iqis li l‑iżvelar ta’ din il-gwida jmur kontra l-interessi tas-sigurtà nazzjonali jew tar‑relazzjonijiet mal-gvern ta’ pajjiż jew ta’ territorju barra mir-Renju Unit, jew l‑interessi kummerċjali ta’ persuna.
(5)   Persuna ma tistax tiżvela, jew ma għandhiex tkun obbligata tiżvela, bis‑saħħa ta’ xi liġi jew oħra, kwalunkwe informazzjoni li tirrigwarda l-miżuri meħuda skont dan l-artikolu jekk is-Segretarju tal-Istat jinformaha li l-iżvelar ta’ din l-informazzjoni jmur kontra l-interessi tas-sigurtà nazzjonali jew tar‑relazzjonijiet mal-gvern ta’ pajjiż jew ta’ territorju barra mir-Renju Unit, jew l‑interessi kummerċjali ta’ persuna oħra.
[…]
(8)   Dan l-artikolu għandu japplika għall-[Uffiċċju tal-Komunikazzjonijiet (OFCOM)] u għall-fornituri ta’ networks pubbliċi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi.”
L-Artikolu 21(4) u (6) tar-Regulation of Investigatory Powers Act 2000 (il-Liġi tal‑2000 dwar is-Setgħat ta’ Investigazzjoni, iktar ’il quddiem ir-“RIPA”) jistipula:
“(4)   ‘[D]ata relatata mal-komunikazzjonijiet’ tfisser kwalunkwe minn dawn il‑kunċetti li ġejjin:
(a)
kull informazzjoni marbuta mad-data dwar it-traffiku inkluża jew mehmuża ma’ komunikazzjoni (mill-fornitur jew b’mod ieħor) għall-finijiet ta’ kwalunkwe servizz postali jew sistema ta’ telekomunikazzjoni li permezz tiegħu qiegħda tiġi trażmessa jew tista’ tiġi trażmessa;
(b)
kull informazzjoni li ma tinkludi l-ebda parti minn komunikazzjoni (ħlief għal kwalunkwe informazzjoni inkluża fis-subparagrafu (a)) u li tirreferi għall-użu li sar minn kwalunkwe persuna:
(i)
ta’ kull servizz postali jew ta’ telekomunikazzjoni, jew
(ii)
fir-rigward tal-provvista jew tal-użu minn kwalunkwe persuna ta’ kwalunkwe servizz ta’ telekomunikazzjoni, ta’ kwalunkwe parti minn sistema ta’ telekomunikazzjoni;
(c)
kull informazzjoni mhux inkluża fis-subparagrafi (a) jew (b) li tkun fil‑pussess jew miksuba, fir-rigward ta’ dawk il-persuni destinatarji tas‑servizz, minn persuna li tipprovdi servizz postali jew servizz ta’ telekomunikazzjonijiet.
[…]
(6)   [I]l-kunċett ta’ ‘data dwar it-traffiku’, fir-rigward ta’ kwalunkwe komunikazzjoni, jirreferi għal:
(a)
kull data li tidentifika jew li tista’ tidentifika kwalunkwe persuna, apparat jew post li lejhom jew li minnhom ikun hemm trażmissjoni jew jista’ jkun hemm trażmissjoni ta’ komunikazzjoni,
(b)
kull data li tidentifika jew li tagħżel, jew li tista’ tidentifika jew li tagħżel, it-tagħmir li permezz tiegħu ser tiġi trażmessa l-komunikazzjoni jew li tista’ tiġi trażmessa,
(c)
kull data li tinkludi sinjali għat-tixgħil tal-apparat użat f’sistema ta’ komunikazzjoni għall-finijiet tat-trażmissjoni ta’ kwalunkwe komunikazzjoni, u
(d)
kull data li tidentifika jew data oħra bħala data inkluża jew mehmuża ma’ komunikazzjoni speċifika.
[…]”
L-Artikoli 65 sa 69 tar-RIPA jistabbilixxu r-regoli relatati mal-funzjonament u l‑kompetenzi tal-Investigatory Powers Tribunal (it-Tribunal Responsabbli għas‑Setgħat ta’ Investigazzjoni, ir-Renju Unit). Skont l-Artikolu 65 ta’ din il-liġi, jista’ jiġi ppreżentat rikors quddiem dan it-Tribunal jekk ikun hemm raġuni sabiex wieħed iqis li d-data tkun inkisbet b’mod mhux xieraq.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Fil-bidu tas-sena 2015, l-eżistenza ta’ prattiki ta’ ġbir u ta’ użu bil-massa ta’ data relatata ma’ komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa mis-servizzi differenti ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni tar-Renju Unit, jiġifieri l-GCHQ, il-MI5 u l-MI6, ġiet reża pubblika, b’mod partikolari f’rapport tal-Intelligence and Security Committee of Parliament (il-Kumitat ta’ Ġbir ta’ Informazzjoni u tas-Sigurtà tal-Parlament, ir-Renju Unit). Fil-5 ta’ Ġunju 2015, Privacy International, organizzazzjoni mhux governattiva, ippreżentat rikors quddiem l-Investigatory Powers Tribunal (it‑Tribunal responsabbli għas-Setgħat ta’ Investigazzjoni, ir-Renju Unit) kontra s‑Segretarju tal-Istat tal-Affarijiet Barranin u tal-Commonwealth, is-Segretarju tal‑Istat tal-Affarijiet Interni u dawn is-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni, biex tikkontesta l-legalità ta’ dawn il-prattiki.
Il-qorti tar-rinviju eżaminat il-legalità tal-imsemmija prattiki fid-dawl, qabelxejn, tad-dritt intern u tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni Ewropea għall‑Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”), u sussegwentement tad-dritt tal-Unjoni. F’sentenza tas-17 ta’ Ottubru 2016, dik il‑qorti kkonstatat li l-konvenuti fil-kawża prinċipali kienu rrikonoxxew li l‑imsemmija servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni jiġbru u jużaw, fil‑kuntest tal-attivitajiet tagħhom, settijiet ta’ data li jirrigwardaw individwi u li jaqgħu f’kategoriji differenti (bulk personal data), bħal data bijografika jew relatata ma’ vvjaġġar, informazzjoni ta’ natura finanzjarja jew kummerċjali, data relatata ma’ komunikazzjonijiet u li tista’ tinkludi data sensittiva, koperta mis‑sigriet professjonali, jew materjal ġurnalistiku. Din id-data, miksuba b’diversi mezzi, jekk ikun il-każ anki sigrieti, tiġi analizzata kemm b’kontroverifiki jew bi pproċessar awtomatizzat, tista’ tiġi żvelata lil persuni u awtoritajiet oħra, u kondiviża ma’ msieħba barranin. F’dan il-kuntest, is-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni jużaw ukoll data relatata ma’ komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa, miġbura mingħand il-fornituri ta’ networks pubbliċi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, bis-saħħa, b’mod partikolari, ta’ gwida ministerjali mogħtija abbażi tal-Artikolu 94 tal-Liġi tal-1984. Il-GCHQ u l-MI5 ilhom jagħmlu dan sa mill-2001 u mill-2005 rispettivament.
L-imsemmija qorti qieset li dawn il-miżuri ta’ ġbir u ta’ użu ta’ data kienu konformi mad-dritt intern u, mill-2015, u mingħajr preġudizzju għal kwistjonijiet, li għadhom ma ġewx eżaminati, dwar il-proporzjonalità ta’ dawn il-miżuri u t‑trasferimenti ta’ data lil terzi, mal-Artikolu 8 tal-KEDB. Fir-rigward ta’ dan l‑aħħar punt, hija spjegat li ġew prodotti provi quddiemha dwar il-garanziji applikabbli, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-proċeduri ta’ aċċess u ta’ żvelar barra s-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni, il-modalitajiet ta’ żamma ta’ data u l-eżistenza ta’ kontrolli indipendenti.
F’dak li jirrigwarda l-legalità tal-miżuri ta’ ġbir u ta’ użu inkwistjoni fil-kawża prinċipali fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni, il-qorti tar-rinviju eżaminat, f’sentenza tat-8 ta’ Settembru 2017, jekk dawn il-miżuri jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan id-dritt u, fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv, jekk kinux kompatibbli ma’ dan id-dritt. Fir-rigward tad-data relatata mal-komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa, dik il-qorti kkonstatat li l-fornituri ta’ networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi kienu obbligati, skont l-Artikolu 94 tal-Liġi tal-1984, f’każ ta’ gwida f’dan is-sens mogħtija minn Segretarju tal-Istat, li jipprovdu d-data miġbura fil‑kuntest tal-attività ekonomika tagħhom li taqa’ taħt id-dritt tal-Unjoni lis‑servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni. Min-naħa l-oħra, dan ma kienx il-każ għall-ġbir ta’ data oħra, miksuba minn dawn is-servizzi mingħajr l-użu ta’ tali setgħat vinkolanti. Abbażi ta’ din il-konstatazzjoni, dik il-qorti qieset li huwa neċessarju li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tistabbilixxi jekk sistema bħal dik li tirriżulta minn dan l-Artikolu 94 taqax taħt id-dritt tal-Unjoni u, f’każ ta’ risposta fl-affermattiv, jekk u b’liema mod ir-rekwiżiti stabbiliti mill-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2 Sverige u Watson et (
C‑203/15 u C‑698/15
, iktar ’il quddiem is-sentenza Tele2,
EU:C:2016:970
), japplikaw għal din is-sistema.
F’dan ir-rigward, fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju tindika li, skont dan l-Artikolu 94, Segretarju tal-Istat jista’ jagħti lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi l-gwida ġenerali jew speċifika li jidhirlu li hija neċessarja fl-interess tas-sigurtà nazzjonali jew tar-relazzjonijiet ma’ gvern barrani. Filwaqt li tirreferi għad-definizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 21(4) u (6) tar-RIPA, dik il-qorti tispjega li d-data kkonċernata tinkludi d-data dwar it-traffiku u l-informazzjoni dwar is-servizzi użati, fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni, bl‑esklużjoni biss tal-kontenut tal-komunikazzjonijiet. Din id-data u din l‑informazzjoni jippermettu, b’mod partikolari, li jkun magħruf “il-min, il-fejn, il-meta u l-kif” ta’ komunikazzjoni. Din id-data tintbagħat lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni u tinżamm minn dawn tal-aħħar għall-finijiet tal-attivitajiet tagħhom.
Skont dik il-qorti, is-sistema inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija differenti minn dik li tirriżulta mid-Data Retention and Investigatory Powers Act 2014 (il-Liġi tal‑2014 dwar iż-Żamma tad-Data u s-Setgħat ta’ Investigazzjoni), inkwistjoni fil‑kawża li wasslet għas-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2 (
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
), peress li din l-aħħar sistema kienet tipprevedi ż‑żamma ta’ data mill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u t-tqegħid tagħhom għad-dispożizzjoni mhux biss tas-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni, fl-interess tas-sigurtà nazzjonali, iżda wkoll ta’ awtoritajiet pubbliċi oħra, skont il-bżonnijiet tagħhom. Barra minn hekk, dik is-sentenza kienet tirrigwarda investigazzjoni kriminali u mhux is-sigurtà nazzjonali.
Il-qorti tar-rinviju żżid li d-databases ikkumpilati mis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni huma suġġetti għal ipproċessar ta’ massa u awtomatizzat, mhux speċifiku, intiż sabiex jiżvela l-eżistenza ta’ eventwali theddid mhux magħruf. Għalhekk, dik il-qorti tiddikjara li s-settijiet ta’ metadata kkumpilati b’dan il-mod għandhom ikunu komprensivi kemm jista’ jkun, sabiex ikun hemm volum ta’ data li fih ikun jista’ jinstab id-dettall moħbi. Fir-rigward tal-utilità tal-ġbir ta’ data f’massa mill-imsemmija servizzi u ta’ tekniki ta’ konsultazzjoni ta’ din id-data, dik il-qorti tirreferi b’mod partikolari għall-konklużjonijiet tar-rapport tad-19 ta’ Awwissu 2016 ta’ David Anderson, QC, dak iż-żmien United Kingdom Independent Reviewer of Terrorism Legislation (il-Kontrollur Indipendenti tar-Renju Unit tal-Leġiżlazzjoni dwar it-Terroriżmu) li, meta ħejja dan ir-rapport, ibbaża ruħu fuq eżami li sar minn grupp ta’ speċjalisti ta’ ġbir ta’ informazzjoni u fuq xhieda ta’ aġenti tas-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni.
Il-qorti tar-rinviju tispjega wkoll li, skont Privacy International, is-sistema inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija illegali fir-rigward tad-dritt tal-Unjoni, filwaqt li l-konvenuti fil-kawża prinċipali jqisu li l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data previst minn din is-sistema, l-aċċess għal din id-data u l-użu tagħha ma jaqgħux fil-kompetenzi tal-Unjoni, skont, b’mod partikolari, l-Artikolu 4(2) TUE, li jipprevedi li s-sigurtà nazzjonali tibqa’ fil-kompetenza esklużiva ta’ kull Stat Membru.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tqis, abbażi tas-sentenza tat-30 ta’ Mejju 2006, Il-Parlament vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (
C‑317/04 u C‑318/04
,
EU:C:2006:346
, punti
sa
), dwar it-trasferiment ta’ data PNR (Passenger Name Record) għal finijiet ta’ protezzjoni tas-sigurtà pubblika, li l-attivitajiet ta’ kumpanniji kummerċjali fil-kuntest ta’ pproċessar u ta’ trasferiment ta’ data għall‑finijiet tal-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali ma jidhrux li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni. Il-qorti tar-rinviju ma għandhiex teżamina jekk l-attività inkwistjoni tikkostitwixxix ipproċessar ta’ data, iżda biss jekk, fis‑sustanza u fl-effetti tiegħu, l-għan ta’ din l-attività huwiex li jsostni funzjoni essenzjali tal-Istati, fis-sens tal-Artikolu 4(2) TUE, permezz ta’ qafas stabbilit mill-awtoritajiet pubbliċi dwar is-sigurtà pubblika.
Fil-każ fejn il-miżuri inkwistjoni fil-kawża prinċipali jaqgħu xorta taħt id-dritt tal‑Unjoni, il-qorti tar-rinviju tqis li r-rekwiżiti li jinsabu fil-punti 119 sa 125 tas‑sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2 (
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
), ma jidhrux adattati fil-kuntest tas-sigurtà nazzjonali u huma tali li jostakolaw il-kapaċità tas-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni li jikkontrollaw xi theddid għas-sigurtà nazzjonali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Investigatory Powers Tribunal (it-Tribunal Responsabbli għas-Setgħat ta’ Investigazzjoni, ir-Renju Unit) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“ F’ċirkustanzi fejn:
a)
il-kapaċitajiet ta[s-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni] sabiex jużaw [id-data ta’ komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa] ipprovduta lilhom huma essenzjali għall-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali tar-Renju Unit, inkluż fil-qasam ta’ kontra t-terroriżmu, ta’ kontrospjunaġġ u ta’ kontra l-proliferazzjoni nukleari;
b)
aspett fundamentali tal-użu ta[d-data ta’ komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa] mi[s-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni] huwa l‑iskoperta ta’ theddid għas-sigurtà nazzjonali li qabel ma kienx magħruf, permezz ta’ teknika mhux immirata li ssir f’massa li tiddependi fuq l‑aggregazzjoni ta[d-data ta’ komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa] f’post wieħed. L-utilità prinċipali tiegħu huwa fl-identifikazzjoni u l-iżvilupp b’ħeffa ta’ suġġett fil-mira, kif ukoll fil-provvista ta’ bażi għal azzjoni quddiem theddida imminenti;
c)
il-fornitur ta’ netwerk ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ma huwiex sussegwentement meħtieġ li jżomm i[d-data ta’ komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa] (lil hinn mill-perijodu tal-ħtiġijiet ta’ kuljum fin‑negozju tagħhom), li tinżamm mill-Istat (is-[servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni]) biss;
d)
il-qorti nazzjonali kkonstatat (suġġett għal ċerti kwistjonijiet riżervati) li s‑salvagwardji madwar l-użu ta[d-data ta’ komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa] mi[s-servizzi ta’ sigurtà u ġbir ta’ informazzjoni] huma konsistenti mar-rekwiżiti tal-KEDB, u
e)
il-qorti nazzjonali kkonstatat li l-impożizzjoni tar-rekwiżiti speċifikati fil‑punti 119-125 tas-sentenza [tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2 (
C‑203/15 u C‑698/15
EU:C:2016:970
)], jekk jitqiesu li huma applikabbli, ifixklu l‑miżuri adottati għas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali mi[s-servizzi ta’ sigurtà u ġbir ta’ informazzjoni], u għaldaqstant iqiegħdu f’riskju s-sigurtà nazzjonali tar-Renju Unit;
1)
Fid-dawl tal-Artikolu 4 TUE u l-Artikolu 1(3) tad-Direttiva [2002/58], rekwiżit fi gwida minn Segretarju tal-Istat lil fornitur ta’ netwerk ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi li dan tal-aħħar għandu jipprovdi data ta’ komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa lill-Aġenziji [servizzi] ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni (SIAs) ta’ Stat Membru jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad‑dritt tal-Unjoni u tad-Direttiva [2002/58]?
2)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, ir-Rekwiżiti [applikabbli għad-data ta’ komunikazzjonijiet miżmuma, spjegati fil‑punti 119 sa 125 tas-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2 (
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
)] jew kull rekwiżit ieħor minbarra dawk imposti mill-KEDB jistgħu japplikaw għal tali gwida minn Segretarju tal‑Istat? Jekk dan ikun il-każ, kif u sa fejn għandhom japplikaw dawn ir‑rekwiżiti, fid-dawl tal-ħtieġa essenzjali ta[s-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni] li jużaw teknika ta’ bulk acquisition u ta’ pproċessar awtomatizzat għall-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali u sa fejn tali kapaċitajiet, jekk ikunu konformi mal-KEDB, jistgħu jiġu serjament ostakolati bl-impożizzjoni ta’ tali rekwiżiti?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1(3) tad-Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal-Artikolu 4(2) TUE, għandux jiġi interpretat fis-sens li leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti li awtorità tal-Istat tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jibagħtu lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni data dwar it‑traffiku u data dwar il-lokalizzazzjoni għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva.
F’dan ir-rigward, Privacy International essenzjalment targumenta li, fir-rigward tal-gwida li tirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2002/58, kemm il-ġbir ta’ data mis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni mingħand dawn il-fornituri, skont l-Artikolu 94 tal‑Liġi tal-1984, kif ukoll l-użu tagħha minn dawn is-servizzi jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, kemm jekk din id-data tinġabar permezz ta’ trażmissjoni mwettqa f’ħin mhux reali jew jekk dan isir f’ħin reali. B’mod partikolari, il-fatt li l-għan ta’ protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali huwa espressament elenkat fl‑Artikolu 15(1) tal-imsemmija direttiva ma għandux ifisser li din id-direttiva ma għandhiex tapplika għal tali sitwazzjoni, u l-Artikolu 4(2) TUE ma jaffettwax din l-evalwazzjoni.
Min-naħa l-oħra, il-Gvern tar-Renju Unit, dak Ċek u dak Estonjan, l-Irlanda u l-Gvern Franċiż, dak Ċiprijott, dak Ungeriż, dak Pollakk u dak Svediż isostnu, essenzjalment, li d‑Direttiva 2002/58 ma tapplikax għal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, sa fejn l-għan tagħha huwa s-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali. L-attivitajiet tas‑servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni huma funzjonijiet essenzjali tal‑Istati Membri, relatati maż-żamma tal-ordni pubbliku u mas-salvagwardja tas‑sigurtà interna u tal-integrità territorjali u, konsegwentement, jaqgħu fil‑kompetenza esklużiva tal-Istati Membri, kif jidher b’mod partikolari mit-tielet sentenza tal-Artikolu 4(2) TUE.
Skont dawn il-Gvernijiet, id-Direttiva 2002/58 għalhekk ma għandhiex tiġi interpretata fis-sens li miżuri nazzjonali intiżi għas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha. L-Artikolu 1(3) ta’ din id‑direttiva jiddefinixxi dan il-kamp ta’ applikazzjoni u jeskludi minnu, bħalma kien previst qabel fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 95/46, l-attivitajiet li jirrigwardaw is-sigurtà pubblika, id-difiża u s-sigurtà tal-Istat. Dawn id‑dispożizzjonijiet jirriflettu t-tqassim tal-kompetenzi previst fl‑Artikolu 4(2) TUE u l-effett utli tagħhom jinġab fix-xejn jekk miżuri li jaqgħu fil‑kamp tas-sigurtà nazzjonali jkollhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tad‑Direttiva 2002/58. Barra minn hekk, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tirriżulta mis-sentenza tat-30 ta’ Mejju 2006, Il-Parlament vs Il-Kunsill u Il‑Kummissjoni (
C‑317/04 u C‑318/04
,
EU:C:2006:346
), li tirrigwarda l-ewwel inċiż tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 95/46, tista’ tiġi trasposta għall-Artikolu 1(3) tad-Direttiva 2002/58.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ddikjarat li, skont l-Artikolu 1(1) tagħha, id‑Direttiva 2002/58 tipprevedi, b’mod partikolari, l-armonizzazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali neċessarja sabiex jiġi żgurat livell ekwivalenti ta’ protezzjoni tad-drittijiet u tal‑libertajiet fundamentali, u b’mod partikolari tad-dritt għall-ħajja privata u għall-kunfidenzjalità, f’dak li jirrigwarda l-ipproċessar tad-data personali fis-settur tal‑komunikazzjonijiet elettroniċi.
L-Artikolu 1(3) ta’ din id-direttiva jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l‑“attivitajiet ta’ l-Istat” fl-oqsma li huma msemmija fih, fosthom l‑attivitajiet tal‑Istat fil-qasam kriminali u fl-oqsma li jikkonċernaw is‑sigurtà pubblika, id‑difiża u s-sigurtà tal-Istat, inkluż il-prosperità ekonomika tal-Istat meta jkunu involuti attivitajiet marbuta mas-sigurtà tal-Istat. L-attivitajiet imsemmija bħala eżempji huma, f’kull każ, attivitajiet li huma speċifiċi għall-Istati jew għall‑awtoritajiet statali, li ma humiex marbuta mal-oqsma ta’ attività tal‑individwi (sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2018, Ministerio Fiscal,
C‑207/16
,
EU:C:2018:788
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2002/58 jistipula li din id‑direttiva tapplika għall-ipproċessar ta’ data personali fil-qafas tal‑provvista ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku fin-networks ta’ komunikazzjonijiet pubbliċi fl-Unjoni, inkluż in-networks ta’ komunikazzjonijiet pubbliċi responsabbli mill-apparat ta’ ġbir ta’ data u ta’ identifikazzjoni (iktar ’il quddiem is-“servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi”). Għalhekk, l-imsemmija direttiva għandha titqies bħala li tirregola l-attivitajiet tal-fornituri ta’ tali servizzi (sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2018, Ministerio Fiscal,
C‑207/16
,
EU:C:2018:788
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-kuntest, l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 jawtorizza lill-Istati Membri jadottaw, b’osservanza tal-kundizzjonijiet previsti minnu, “miżuri leġislativi biex jirrestrinġu l-kamp ta’ applikazzjoni tad‑drittijiet u l-obbligi previsti fl-Artikolu 5, l-Artikolu 6, l-Artikolu 8(1), (2), (3) u (4), u l-Artikolu 9 ta’ din id-Direttiva” (sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punt
).
Issa, l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 jippreżumi neċessarjament li l-miżuri nazzjonali msemmija fiha jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva, peress li din tal-aħħar tawtorizza espliċitament lill-Istati Membri sabiex jadottawhom biss b’osservanza tal-kundizzjonijiet previsti minnha. Barra minn hekk, tali miżuri jirregolaw, għall-finijiet imsemmija minn din id-dispożizzjoni, l‑attività tal-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2018, Ministerio Fiscal,
C‑207/16
,
EU:C:2018:788
, punt
u l‑ġurisprudenza ċċitata).
Kien b’mod partikolari fir-rigward ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li l-Qorti tal‑Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, moqri flimkien mal-Artikolu 3 tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, mhux biss miżura leġiżlattiva li timponi fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi l-obbligu li jżommu d-data dwar it‑traffiku u d-data dwar il-lokalizzazzjoni, iżda wkoll miżura leġiżlattiva li tobbligahom jagħtu l-aċċess għal din id-data lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti. Fil-fatt, tali miżuri leġiżlattivi jimplikaw neċessarjament ipproċessar, minn dawn il‑fornituri, tal-imsemmija data u ma jistgħux, peress li jirregolaw l‑attivitajiet ta’ dawn l-istess fornituri, jiġu assimilati ma’ attivitajiet li huma speċifiċi għall-Istati, imsemmija fl‑Artikolu 1(3) tal-imsemmija direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2018, Ministerio Fiscal,
C‑207/16
,
EU:C:2018:788
, punti
u
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dak li jirrigwarda miżura leġiżlattiva bħall-Artikolu 94 tal-Liġi tal-1984, li abbażi tagħha l-awtorità kompetenti tista’ tagħti lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi l-gwida li jikkomunikaw bi trażmissjoni ta’ data f’massa lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni, għandu jiġi rrilevat li, skont id-definizzjoni li tinsab fil-punt 2 tal-Artikolu 4 tar-Regolament 2016/679, li hija, skont l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/58, moqri flimkien mal-Artikolu 94(2) tal-imsemmi regolament, applikabbli, il-kunċett ta’ “ipproċessar ta’ data personali” jinkludi “kwalunkwe attività jew sett ta’ attivitajiet li jitwettqu fuq data personali jew fuq settijiet ta’ data personali, sew jekk b’mezzi awtomatizzati u sew jekk mingħajrhom, bħalma huma l-ġbir, […], il-ħażna, […], il-konsultazzjoni, l-użu, l-iżvelar bi trażmissjoni, it-tixrid jew it-tqegħid għad-dispożizzjoni b’xi mezz ieħor […]”.
Minn dan isegwi li komunikazzjoni ta’ data personali permezz ta’ trażmissjoni tikkostitwixxi, l-istess bħaż-żamma ta’ data jew kull forma oħra ta’ tqegħid għad‑dispożizzjoni, ipproċessar fis-sens tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2002/58, u, konsegwentement, taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Jannar 2008, Promusicae,
C‑275/06
,
EU:C:2008:54
, punt
).
Barra minn hekk, fid-dawl tal-premessi li jinsabu fil-punt 38 ta’ din is-sentenza u tal-istruttura ġenerali tad-Direttiva 2002/58, interpretazzjoni ta’ din id-direttiva li tgħid li l-miżuri leġiżlattivi msemmija fl-Artikolu 15(1) huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva minħabba l-fatt li l-għanijiet li tali miżuri għandhom jissodisfaw jikkoinċidu sostanzjalment mal-għanijiet imfittxija mill‑attivitajiet previsti fl-Artikolu 1(3) tal-istess direttiva ċċaħħad lil dan l‑Artikolu 15(1) minn kull effett utli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C 203/15 u C 698/15
,
EU:C:2016:970
, punti
u
).
Il-kunċett ta’ “attivitajiet” li jinsab fl-Artikolu 1(3) tad-Direttiva 2002/58 ma għandux għalhekk, kif essenzjalment irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt
tal-konklużjonijiet tiegħu fil-Kawżi magħquda La Quadrature du Net et (
C‑511/18 u C‑512/18
,
EU:C:2020:6
), li għalihom huwa jagħmel riferiment fil-punt 24 tal-konklużjonijiet tiegħu għal din il-kawża, jiġi interpretat bħala li jkopri l-miżuri leġiżlattivi msemmija fl-Artikolu 15(1) ta’ din id-direttiva.
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 4(2) TUE, li għalihom irreferew il‑Gvernijiet imsemmija fil-punt 32 ta’ din is-sentenza, ma għandhomx jinvalidaw din il‑konklużjoni. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, minkejja li huma l-Istati Membri li għandhom jiddefinixxu l-interessi essenzjali tagħhom ta’ sigurtà u jadottaw il-miżuri xierqa sabiex jiżguraw is-sigurtà interna u esterna tagħhom, is-sempliċi fatt li miżura nazzjonali ttieħdet għall-finijiet tal‑protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali ma jistax jimplika l-inapplikabbiltà tad-dritt tal‑Unjoni u jeżenta lill-Istati Membri milli jirrispettaw dan id-dritt (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-4 ta’ Ġunju 2013, ZZ,
C‑300/11
,
EU:C:2013:363
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata; tal-20 ta’ Marzu 2018, Il-Kummissjoni vs L‑Awstrija (Stamperija tal‑Istat),
C‑187/16
,
EU:C:2018:194
, punti
u
; u tat-2 ta’ April 2020, Il‑Kummissjoni vs Il-Polonja, L-Ungerija u Ir‑Repubblika Ċeka (Mekkaniżmu temporanju ta’ rilokazzjoni ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali),
C‑715/17, C‑718/17 u C‑719/17
,
EU:C:2020:257
, punti
u
).
Huwa veru li, fis-sentenza tat-30 ta’ Mejju 2006, Il-Parlament vs Il-Kunsill u Il‑Kummissjoni (
C‑317/04 u C‑318/04
,
EU:C:2006:346
, punti
sa
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li t-trasferiment ta’ data personali minn kumpanniji tal-ajru lil awtoritajiet pubbliċi ta’ Stat terz għal finijiet tal-prevenzjoni u tal-ġlieda kontra t-terroriżmu u ta’ reati oħra serji ma jaqax, skont l-ewwel inċiż tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 95/46, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, peress li tali trasferiment isir f’kuntest stabbilit mill-awtoritajiet pubbliċi u intiż għas-sigurtà pubblika.
Madankollu, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 36, 38 u 39 ta’ din is-sentenza, din il-ġurisprudenza ma hijiex trasponibbli għall-interpretazzjoni tal‑Artikolu 1(3) tad-Direttiva 2002/58. Fil-fatt, kif irrileva, essenzjalment, l‑Avukat Ġenerali fil-punti
sa
tal-konklużjonijiet tiegħu fil-Kawżi magħquda La Quadrature du Net et (
C‑511/18 u C‑512/18
,
EU:C:2020:6
), l‑ewwel inċiż tal‑Artikolu 3(2) tad-Direttiva 95/46, li għalih tirreferi din il‑ġurisprudenza, jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din l-aħħar direttiva, b’mod ġenerali, l-“ipproċessar dwar sigurtà pubblika, difiża, sigurtà ta’ l-Istat”, mingħajr ma jagħmel distinzjoni skont l-awtur tal-ipproċessar tad-data kkonċernat. Għall-kuntrarju, fil-kuntest tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(3) tad‑Direttiva 2002/58, tali distinzjoni ssir neċessarja. Fil-fatt, kif jirriżulta mill‑punti 37 sa 39 u 42 ta’ din is-sentenza, l-ipproċessar kollu ta’ data personali li jsir mill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva, inkluż l-ipproċessar li jirriżulta mill-obbligi imposti fuqhom mill-awtoritajiet pubbliċi, minkejja li dan l-ipproċessar jista’, jekk ikun il-każ, jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-eċċezzjoni prevista fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 3(2) tad‑Direttiva 95/46, fid-dawl tal-formulazzjoni iktar wiesgħa ta’ din id‑dispożizzjoni, dwar l-ipproċessar kollu, irrispettivament mill-awtur tiegħu, li għandu bħala għan is-sigurtà pubblika, id-difiża jew is-sigurtà tal-Istat.
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 95/46, inkwistjoni fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-30 ta’ Mejju 2006, Il-Parlament vs Il-Kunsill u Il‑Kummissjoni (
C‑317/04 u C‑318/04
,
EU:C:2006:346
), ġiet, bis-saħħa tal‑Artikolu 94(1) tar-Regolament 2016/679, imħassra u ssostitwita bih, b’effett mill-25 ta’ Mejju 2018. Issa, għalkemm l-imsemmi regolament jispjega, fl‑Artikolu 2(2)(d) tiegħu, li ma japplikax għall-ipproċessar imwettaq “mill‑awtoritajiet kompetenti” għal finijiet, b’mod partikolari, ta’ prevenzjoni u ta’ skoperta ta’ reati kriminali, inkluż il-protezzjoni kontra theddid għas-sigurtà pubblika u l-prevenzjoni ta’ tali theddid, mill‑Artikolu 23(1)(d) u (h) tal-istess regolament jirriżulta li l‑ipproċessar ta’ data personali għal dawn l-istess raġunijiet minn individwi jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament. Minn dan isegwi li l-interpretazzjoni preċedenti tal-Artikolu 1(3), tal-Artikolu 3 u tal-Artikolu 15(1) tad‑Direttiva 2002/58 hija koerenti mad-delimitazzjoni tal‑kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament 2016/679 li din id-direttiva tikkompleta u tippreċiża.
Min-naħa l-oħra, meta l-Istati Membri jimplimentaw b’mod dirett miżuri li jidderogaw mill-kunfidenzjalità ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, mingħajr ma jimponu obbligi ta’ pproċessar fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ tali komunikazzjonijiet, il-protezzjoni tad-data tal-persuni kkonċernati ma taqax taħt id-Direttiva 2002/58, iżda biss taħt id-dritt nazzjonali, mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad‑Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l‑investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l‑eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (
ĠU 2016, L 119, p. 89
, rettifika fil-
ĠU 2018, L 127, p. 6
), b’tali mod li l-miżuri inkwistjoni għandhom josservaw b’mod partikolari d-dritt nazzjonali fil-livell kostituzzjonali u r‑rekwiżiti tal-KEDB.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 1(3), l-Artikolu 3 u l-Artikolu 15(1) tad‑Direttiva 2002/58, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 4(2) TUE, għandhom jiġu interpretati fis-sens li leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti li awtorità tal-Istat tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jibagħtu lis‑servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni data dwar it-traffiku u data dwar il-lokalizzazzjoni għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali taqa’ fil‑kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l‑Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal-Artikolu 4(2) TUE u tal-Artikoli 7, 8 u 11 u tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, għandux jiġi interpretat fis‑sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti li awtorità tal-Istat timponi, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, l-obbligu ta’ trażmissjoni ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni lis‑servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont l-indikazzjonijiet fit-talba għal deċiżjoni preliminari, l-Artikolu 94 tal-Liġi tal-1984 jawtorizza lis-Segretarju tal‑Istat jimponi, fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, permezz ta’ gwida, meta huwa jqis neċessarju fl-interess tas-sigurtà nazzjonali jew tar-relazzjonijiet ma’ gvern barrani, l-obbligu li jibagħtu lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni d-data relatata mal-komunikazzjonijiet li jintbagħtu f’massa, data li tinkludi d-data dwar it-traffiku u d-data dwar il-lokalizzazzjoni, kif ukoll informazzjoni dwar is-servizzi użati, fis-sens tal-Artikolu 21(4) u (6) tar-RIPA. Din l-aħħar dispożizzjoni tkopri, fost l-oħrajn, id-data neċessarja sabiex ikun identifikat is-sors ta’ komunikazzjoni u d-destinazzjoni tagħha, sabiex jiġu stabbiliti d-data, il-ħin, it-tul u t-tip tal-komunikazzjoni, jiġi identifikat it-tip ta’ materjal użat u l-lokalizzazzjoni tat-tagħmir terminali u l‑komunikazzjonijiet, data li tinkludi, fost l-oħrajn, l-isem u l-indirizz tal-utent, in‑numri tat-telefon ta’ min jagħmel it-telefonata u ta’ min jirċievi t-telefonata u l‑indirizzi IP tas-sors u tad-destinatarju tal-komunikazzjoni kif ukoll l-indirizzi tas-siti tal-internet ikkonsultati.
Tali komunikazzjoni bi trażmissjoni ta’ data tirrigwarda l-utenti kollha ta’ mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, irrispettivament minn jekk din it-trażmissjoni tkunx saret f’ħin reali jew f’ħin mhux reali. Meta tintbagħat, din id-data tiġi, skont l-indikazzjonijiet mogħtija fit-talba għal deċiżjoni preliminari, miżmuma mis‑servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni u tibqa’ għad-dispożizzjoni tagħhom għall-finijiet tal-attivitajiet tagħhom, bħal databases oħra li dawn is‑servizzi għandhom. B’mod partikolari, id-data hekk miġbura, li hija suġġetta għal ipproċessar u għal diversi analiżi ta’ massa u awtomatizzati, tista’ tiġi kontroverifikata ma’ databases oħra li fihom kategoriji differenti ta’ data personali f’massa jew tiġi żvelata barra minn dawn is-servizzi u lil Stati terzi. Finalment, dawn it‑tranżazzjonijiet ma humiex suġġetti għall-awtorizzazzjoni minn qabel ta’ qorti jew ta’ awtorità amministrattiva indipendenti u ma jinvolvux in-notifika tal‑persuni kkonċernati b’xi mod.
Id-Direttiva 2002/58 għandha l-għan, kif jirriżulta b’mod partikolari mill‑premessi 6 u 7 tagħha, li tipproteġi lill-utenti ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi kontra r-riskji għad-data personali tagħhom u għall‑ħajja privata tagħhom li jirriżultaw minn teknoloġiji ġodda u, b’mod partikolari, mill-kapaċità li dejjem tiżdied tal-ħażna u l‑ipproċessar awtomatizzati ta’ data. B’mod partikolari, l-imsemmija direttiva hija intiża, kif tistipula l‑premessa 2 tagħha, sabiex tiżgura r-rispett sħiħ tad-drittijiet stipulati fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta. F’dan ir-rigward, mill-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta ta’ direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal‑komunikazzjonijiet elettroniċi (COM (2000) 385 final), li wasslet għad-Direttiva 2002/58, jirriżulta li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-intenzjoni li “jiżgura li livell għoli ta’ protezzjoni ta’ data personali u tal-ħajja privata jibqa’ ggarantit fir-rigward tas-servizzi kollha ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, irrispettivament mit-teknoloġija użata”.
Għal dan il-għan, l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2002/58 jistipula li “[l]-Istati Membri għandhom jiżguraw il-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet u data dwar it-traffiku relatati permezz ta’ network ta’ komunikazzjoni pubblika u servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament, permezz ta’ liġijiet nazzjonali”. Din l-istess dispożizzjoni tenfasizza wkoll li, “[p]artikolarment [l‑Istati Membri] għandhom jipprojbixxu s-smigħ, tapping, ħażna jew modi oħrajn ta’ interċettazzjoni jew sorveljanza ta’ komunikazzjonijiet u d-data dwar it-traffiku relatati minn persuni minbarra l-utenti, mingħajr il-kunsens ta’ l-utenti konċernati, ħlief fejn legalment awtorizzati li jagħmlu dan skond l-Artikolu 15(1)” u tispjega li “[d]an il-paragrafu m’għandux jipprevjeni l-ħażna teknika li hija meħtieġa biex tintbagħat komunikazzjoni mingħajr preġudizzju għall-prinċijpju tal‑kunfidenzjalità.”
B’hekk, dan l-Artikolu 5(1) jistabbilixxi l-prinċipju ta’ kunfidenzjalità kemm tal‑komunikazzjonijiet elettroniċi kif ukoll ta’ data dwar it-traffiku relatata magħhom u jirreferi, b’mod partikolari, għall-projbizzjoni, bħala regola, applikabbli għal kull persuna minbarra l-utenti, ta’ ħażna, mingħajr il-kunsens tagħhom, ta’ dawn il-komunikazzjonijiet u ta’ din id-data. Fid-dawl tan-natura ġenerali tal-kliem tagħha, din id-dispożizzjoni neċessarjament tkopri kull tranżazzjoni li tippermetti lil terzi jieħdu konjizzjoni ta’ komunikazzjonijiet u ta’ data relatata magħhom għal finijiet oħra minbarra dik li tintbagħat komunikazzjoni.
Il-projbizzjoni ta’ interċettazzjoni tal-komunikazzjonijiet u tad-data relatata magħhom li tinsab fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2002/58 tinkludi għalhekk kull forma ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni mill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il‑lokalizzazzjoni lil awtoritajiet pubbliċi, bħal servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni, kif ukoll iż-żamma ta’ din id-data minn dawn l-awtoritajiet, ikun xi jkun l-użu ulterjuri li jsir minnha.
B’hekk, bl-adozzjoni ta’ din id-direttiva, il-leġiżlatur tal-Unjoni kkonkretizza d‑drittijiet sanċiti fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta, b’tali mod li l-utenti ta’ mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi għandhom id-dritt li jippretendu, bħala regola, li l‑komunikazzjonijiet tagħhom u d-data relatata magħhom jibqgħu, fin-nuqqas tal‑kunsens tagħhom, anonimi u li ma jkunux is-suġġett ta’ reġistrazzjoni (sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2020, La Quadrature du Net
et
, C‑511/18, C‑512/18 u C‑520/18, punt 109).
Madankollu, l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 jippermetti lill-Istati Membri jintroduċu eċċezzjonijiet għall-obbligu ta’ prinċipju, stipulat fl-Artikolu 5(1) ta’ din id-direttiva, li tiġi ggarantita l-kunfidenzjalità ta’ data personali u għall-obbligi korrispondenti, imsemmija b’mod partikolari fl-Artikoli 6 u 9 tal-imsemmija direttiva, meta tali limitazzjoni tikkostitwixxi miżura neċessarja, xierqa u proporzjonata, fi ħdan soċjetà demokratika, għas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, id-difiża u s‑sigurtà pubblika, jew sabiex tiġi żgurata l-prevenzjoni, l‑investigazzjoni, l-iskoperta u l-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-użu mhux awtorizzat tas-sistema ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi. Għal dan il-għan, l-Istati Membri jistgħu, fost l-oħrajn, jadottaw miżuri leġiżlattivi li jipprevedu ż-żamma ta’ data għal perijodu limitat meta dan ikun iġġustifikat minn wieħed minn dawn il-motivi.
Dan espost, il-possibbiltà ta’ deroga għad-drittijiet u għall-obbligi previsti fl-Artikoli 5, 6 u 9 tad-Direttiva 2002/58 ma tistax tiġġustifika li d‑deroga mill-obbligu fuq livell ta’ prinċipju li tiġi żgurata l‑kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u tad-data relatata magħhom u, b’mod partikolari, mill-projbizzjoni li tinħażen din id-data, espliċitament prevista fl-Artikolu 5 ta’ din id-direttiva, issir ir-regola (ara, f’dan is‑sens, is-sentenzi tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punti
u
, u tas-6 ta’ Ottubru 2020, La Quadrature du Net
et
C‑511/18, C‑512/18 u C‑520/18, punt 111).
Barra minn hekk, mit-tielet sentenza tal-Artikolu 15(1) tad‑Direttiva 2002/58 jirriżulta li l-Istati Membri ma humiex awtorizzati jadottaw miżuri leġiżlattivi li jillimitaw il-portata tad-drittijiet u tal-obbligi msemmija fl-Artikoli 5, 6 u 9 ta’ din id-direttiva ħlief jekk jiġu osservati l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, fosthom il-prinċipju ta’ proporzjonalità, u d-drittijiet fundamentali ggarantiti mill‑Karta. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-obbligu impost minn Stat Membru fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, li jżommu d-data dwar it-traffiku bil-għan li, jekk ikun il-każ, jingħata aċċess għaliha lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jqajjem kwistjonijiet dwar l‑osservanza mhux biss tal-Artikoli 7 u 8 tal-Karta, relatati, rispettivament, mal-protezzjoni tal-ħajja privata u l-protezzjoni ta’ data personali, iżda wkoll dwar dik tal-Artikolu 11 tal-Karta, dwar il-libertà ta’ espressjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ April 2014, Digital Rights Ireland et,
C‑293/12 u C‑594/12
,
EU:C:2014:238
, punti
u
, u tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punti
u
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Dawn l-istess kwistjonijiet iqumu wkoll għal tipi oħra ta’ pproċessar ta’ data, bħat-trażmissjoni tagħhom lil persuni oħra li ma humiex l-utenti jew l-aċċess ta’ din id-data sabiex tintuża (ara, b’analoġija, l-Opinjoni
1/15
(Ftehim PNR Unjoni‑Kanada), tas-26 ta’ Lulju 2017,
EU:C:2017:592
, punti
u
u l‑ġurisprudenza ċċitata).
B’hekk, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-importanza kemm tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata, iggarantit bl-Artikolu 7 tal-Karta, kif ukoll tad-dritt għall-protezzjoni tad-data personali, iggarantit bl-Artikolu 8 tagħha, kif tirriżulta mill-ġurisprudenza tal‑Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll id-dritt għal-libertà ta’ espressjoni, li huwa dritt fundamentali, iggarantit bl-Artikolu 11 tal-Karta, li jikkostitwixxi wieħed mill‑pedamenti essenzjali ta’ soċjetà demokratika u pluralistika u huwa parti mill‑valuri li fuqhom, skont l-Artikolu 2 TUE, hija bbażata l-Unjoni (ara, f’dan is‑sens, is-sentenzi tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il-Kummissjoni,
C‑274/99 P
,
EU:C:2001:127
, punt
, u tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, id-drittijiet sanċiti fl-Artikoli 7, 8 u 11 tal-Karta ma jidhirx li huma prerogattivi assoluti, iżda għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fid-dawl tal-funzjoni tagħhom fis-soċjetà (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2020, Facebook Ireland u Schrems,
C‑311/18
,
EU:C:2020:559
, punt
u l‑ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-Artikolu 52(1) tal-Karta, din taċċetta limitazzjonijiet għall-eżerċizzju ta’ dawn id-drittijiet, sakemm dawn il-limitazzjonijiet huma previsti mil-liġi, jirrispettaw l-essenza tal‑imsemmija drittijiet u, bl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, ikunu neċessarji u effettivament jissodisfaw għanijiet ta’ interess ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa li jiġu protetti d‑drittijiet u l-libertajiet ta’ oħrajn.
Għandu jingħad ukoll li r-rekwiżit li kwalunkwe limitazzjoni għall-eżerċizzju tad‑drittijiet fundamentali għandha tkun prevista mil-liġi jimplika li l-bażi legali li tippermetti l-indħil f’dawn id-drittijiet għandha tiddefinixxi hija stess il-portata tal-limitazzjoni tal-eżerċizzju tad-dritt ikkonċernat (sentenza tas-16 ta’ Lulju 2020, Facebook Ireland u Schrems,
C‑311/18
,
EU:C:2020:559
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dak li jirrigwarda l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, l‑ewwel sentenza tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 tistipula li l-Istati Membri jistgħu jadottaw miżura li tidderoga mill-prinċipju ta’ kunfidenzjalità tal‑komunikazzjonijiet u ta’ data dwar it-traffiku relatata magħhom meta tali miżura tkun “neċessarja, xierqa u proporzjonata f’soċjeta’ demokratika”, fid-dawl tal-għanijiet li din id-dispożizzjoni tistipula. Il-premessa 11 ta’ din id-direttiva tispjega li miżura ta’ dan it-tip għandha tkun “strettament” proporzjonali mal-għan li għandu jintlaħaq.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-protezzjoni tad-dritt fundamentali għar‑rispett tal-ħajja privata tirrikjedi, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, li d-derogi mill-protezzjoni tad-data personali u l-limitazzjonijiet għaliha għandhom japplikaw fil-limiti ta’ dak li huwa strettament neċessarju. Barra minn hekk, għan ta’ interess ġenerali ma jistax jintlaħaq mingħajr ma jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li huwa għandu jkun irrikonċiljat mad-drittijiet fundamentali kkonċernati mill-miżura, u dan billi jinstab bilanċ bejn l-għan u l-interessi u d-drittijiet inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Diċembru 2008, Satakunnan Markkinapörssi u Satamedia,
C‑73/07
,
EU:C:2008:727
, punt
; tad-9 ta’ Novembru 2010, Volker und Markus Schecke u Eifert,
C‑92/09 u C‑93/09
,
EU:C:2010:662
, punti
,
u
; tat-8 ta’ April 2014, Digital Rights Ireland et,
C‑293/12 u C‑594/12
,
EU:C:2014:238
, punt
; u l-Opinjoni
1/15
(Ftehim PNR Unjoni‑Kanada), tas-26 ta’ Lulju 2017,
EU:C:2017:592
, punt
).
Sabiex tissodisfa r-rekwiżit ta’ proporzjonalità, leġiżlazzjoni għandha tipprevedi regoli ċari u preċiżi li jirregolaw il-portata u l-applikazzjoni tal-miżura inkwistjoni u li jimponu minimu ta’ rekwiżiti, b’tali mod li l-persuni, li tagħhom tkun inżammet id-data, ikollhom garanziji suffiċjenti li jippermettu li din id-data tiġi protetta b’mod effettiv kontra r-riskji ta’ abbuż. Din il-leġiżlazzjoni għandha tkun legalment vinkolanti fid-dritt intern u, b’mod partikolari, hija għandha tindika f’liema ċirkustanzi u taħt liema kundizzjonijiet tista’ tittieħed miżura li tipprevedi l-ipproċessar ta’ tali data, u b’hekk jiġi ggarantit li l-indħil ikun limitat għal dak li huwa strettament neċessarju. In-neċessità li jkun hemm tali garanziji hija iktar u iktar importanti meta d-data personali tkun suġġetta għal ipproċessar awtomatizzat, b’mod partikolari meta jkun hemm riskju sinjifikattiv ta’ aċċess illeċitu għal din id-data. Dawn il-kunsiderazzjonijiet japplikaw b’mod partikolari meta tkun involuta l-protezzjoni tal-kategorija partikolari ta’ data personali li hija d-data sensittiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ April 2014, Digital Rights Ireland et,
C‑293/12 u C‑594/12
,
EU:C:2014:238
, punti
u
, kif ukoll tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punt
; u l-Opinjoni
1/15
(Ftehim PNR Unjoni‑Kanada), tas-26 ta’ Lulju 2017,
EU:C:2017:592
, punt
).
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 15(1) tad‑Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, għandu jiġi rrilevat li t-trażmissjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni lil persuni minbarra l-utenti, bħal lil servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni, tidderoga mill-prinċipju ta’ kunfidenzjalità. Meta din it‑tranżazzjoni ssir, bħal f’dan il-każ, b’mod iġġeneralizzat u mingħajr distinzjoni, din ikollha l-effett li tittrasforma f’regola d-deroga mill-obbligu ta’ prinċipju li tiġi żgurata l‑kunfidenzjalità tad-data, minkejja li s-sistema implimentata bid‑Direttiva 2002/58 tirrikjedi li tali deroga tibqa’ l-eċċezzjoni.
Barra minn hekk, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, it‑trażmissjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni lil terz tikkostitwixxi ndħil fid-drittijiet fundamentali sanċiti fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta, ikun xi jkun l-użu ulterjuri li jsir minn din id-data. F’dan ir-rigward, huwa irrilevanti jekk l-informazzjoni relatata mal-ħajja privata kkonċernata hijiex ta’ natura sensittiva jew le, jew jekk il-persuni kkonċernati jkunux sofrew eventwali inkonvenjenzi jew le minħabba dan l-indħil (ara, f’dan is-sens, l-Opinjoni
1/15
(Ftehim PNR Unjoni‑Kanada) tas-26 ta’ Lulju 2017,
EU:C:2017:592
, punti
u
u l-ġurisprudenza ċċitata, u s-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2020, La Quadrature du Net
et
, C‑511/18, C‑512/18 u C‑520/18, punti 115 u 116).
L-indħil li ġġib magħha t-trażmissjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il‑lokalizzazzjoni lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni fid-dritt sanċit fl-Artikolu 7 tal-Karta għandu jkun ikkunsidrat bħala partikolarment serju, fid-dawl b’mod partikolari tan-natura sensittiva tal-informazzjoni li tista’ tagħti din id-data, u tal-possibbiltà li minn din id-data jiġi stabbilit il-profil tal‑persuni kkonċernati, informazzjoni li hija daqstant ieħor sensittiva bħalma huwa l-kontenut stess tal-komunikazzjonijiet. Barra minn hekk, tista’ toħloq f’moħħ il-persuni kkonċernati s-sensazzjoni li l-ħajja privata tagħhom hija s‑suġġett ta’ sorveljanza kostanti (ara, b’analoġija, is-sentenzi tat-8 ta’ April 2014, Digital Rights Ireland et,
C‑293/12 u C‑594/12
,
EU:C:2014:238
, punti
u
, u tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punti
u
).
Għandu jiġi rrilevat ukoll li trażmissjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il‑lokalizzazzjoni lil awtoritajiet pubbliċi għal finijiet ta’ sigurtà tista’, fiha nnifisha, tikkawża preġudizzju għad-dritt tar-rispett tal-komunikazzjonijiet, sanċit fl-Artikolu 7 tal-Karta, u ġġib magħha effetti dissważivi fuq l-eżerċizzju, mill-utenti ta’ mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, tal-libertà tal-espressjoni tagħhom, iggarantita bl-Artikolu 11 tagħha. Tali effetti dissważivi jistgħu jaffettwaw b’mod partikolari l-persuni li l-komunikazzjonijiet tagħhom huma suġġetti, skont ir-regoli nazzjonali, għas-sigriet professjonali u lill‑informaturi li l‑attivitajiet tagħhom huma protetti mid-Direttiva (UE) 2019/1937 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Ottubru 2019 dwar il-protezzjoni ta’ persuni li jirrapportaw dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni (
ĠU 2019, L 305, p. 17
). Barra minn hekk, dawn l-effetti jkunu iktar serji iktar ma jkunu għolja n-numru u l-varjetà ta’ data miżmuma (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ April 2014, Digital Rights Ireland et
C‑293/12 u C‑594/12
,
EU:C:2014:238
, punt
; tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punt
; u tas-6 ta’ Ottubru 2020, La Quadrature du Net
et
, C‑511/18, C‑512/18 u C‑520/18, punt 118).
Finalment, fid-dawl tal-kwantità sinjifikattiva ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni li tista’ tinżamm b’mod kontinwu permezz ta’ miżura ta’ żamma ġġeneralizzata kif ukoll tan-natura sensittiva tal-informazzjoni li din id-data tista’ tagħti, is-sempliċi żamma tal-imsemmija data mill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi tinvolvi riskji ta’ abbuż u ta’ aċċess illeċitu.
Fir-rigward ta’ għanijiet li jistgħu jiġġustifikaw tali ndħil, b’mod iktar partikolari tal-għan ta’ salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jiġi rrilevat, qabelxejn, li l-Artikolu 4(2) TUE jistipula li s-sigurtà nazzjonali tibqa’ fil-kompetenza esklużiva ta’ kull Stat Membru. Din ir‑responsabbiltà tikkorrispondi mal-interess primordjali ta’ protezzjoni tal‑funzjonijiet essenzjali tal-Istat u tal-interessi fundamentali tas-soċjetà u tinkludi l-prevenzjoni u r-ripressjoni ta’ attivitajiet li jistgħu jiddestabilizzaw b’mod serju l‑istrutturi kostituzzjonali, politiċi, ekonomiċi jew soċjali fundamentali ta’ pajjiż, u b’mod partikolari li jheddu direttament is-soċjetà, il-popolazzjoni jew l-Istat bħala tali, bħal b’mod partikolari attivitajiet terroristiċi (sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2020, La Quadrature du Net
et
, C‑511/18, C‑512/18 u C‑520/18, punt 135).
Issa, l-importanza tal-għan ta’ salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, moqri flimkien mal-Artikolu 4(2) TUE, tmur lil hinn minn dik tal-għanijiet l-oħra msemmija fl‑Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, b’mod partikolari l-għanijiet tal-ġlieda kontra l-kriminalità b’mod ġenerali, anki dik serja, u ta’ salvagwardja tas-sigurtà pubblika. Fil-fatt, theddidiet bħal dawk imsemmija fil-punt preċedenti huma differenti, min-natura tagħhom u mill-gravità partikolari tagħhom, mir-riskju ġenerali li jista’ jkun hemm tensjoni jew inkwiet, anki serji, li jaffettwaw is-sigurtà pubblika. Sakemm jiġu osservati r-rekwiżiti l-oħra previsti fl-Artikolu 52(1) tal-Karta, l‑għan ta’ salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali jista’ għalhekk jiġġustifika miżuri li jwasslu għal indħil fid-drittijiet fundamentali iktar serju minn dak li jistgħu jiġġustifikaw dawk l-għanijiet l-oħra (sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2020, La Quadrature du Net
et
, C‑511/18, C‑512/18 u C‑520/18, punt 136).
Madankollu, sabiex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit ta’ proporzjonalità mfakkar fil‑punt 67 ta’ din is-sentenza, li jgħid li d-derogi mill-protezzjoni ta’ data personali u l‑limitazzjonijiet tagħha għandhom ikunu fil-limiti ta’ dak li huwa strettament neċessarju, leġiżlazzjoni nazzjonali li twassal għal indħil fid-drittijiet fundamentali sanċiti fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta għandha tissodisfa r-rekwiżiti li jirriżultaw mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 65, 67 u 68 ta’ din is-sentenza.
B’mod partikolari, fir-rigward tal-aċċess li awtorità għandha għal data personali, leġiżlazzjoni ma għandhiex tkun limitata li titlob biss li l-aċċess tal-awtoritajiet għad-data jissodisfa l-għan li għandu jintlaħaq minn din il-leġiżlazzjoni, iżda għandha tipprevedi wkoll il-kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali li jirregolaw dan l-użu (ara, b’analoġija, l-Opinjoni
1/15
(Ftehim PNR Unjoni‑Kanada) tas-26 ta’ Lulju 2017,
EU:C:2017:592
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
B’hekk, u peress li aċċess ġenerali għad-data kollha miżmuma, indipendentement minn kwalunkwe rabta, anki jekk indiretta, mal-għan imfittex, ma jistax jitqies li huwa limitat għal dak li jkun strettament neċessarju, leġiżlazzjoni nazzjonali li tirregola l-aċċess għad-data dwar it-traffiku u għad-data dwar il-lokalizzazzjoni għandha tibbaża ruħha fuq kriterji oġġettivi sabiex tiddefinixxi ċ-ċirkustanzi u l‑kundizzjonijiet li fihom l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jingħataw aċċess għad-data inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punt
u l‑ġurisprudenza ċċitata).
Dawn ir-rekwiżiti japplikaw,
a fortiori
, għal miżura leġiżlattiva, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li abbażi tagħha l-awtorità nazzjonali kompetenti tista’ tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jibagħtu permezz ta’ trażmissjoni ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it‑traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni. Fil-fatt, tali trażmissjoni għandha l-effett li tqiegħed din id-data għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet pubbliċi (ara, b’analoġija, l-Opinjoni
1/15
(Ftehim PNR Unjoni‑Kanada) tas-26 ta’ Lulju 2017,
EU:C:2017:592
, punt
).
Peress li t-trażmissjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni ssir b’mod iġġeneralizzat u mingħajr distinzjoni, hija tirrigwarda b’mod globali l‑persuni kollha li jużaw servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi. Għaldaqstant hija tapplika anki għal persuni li fil-konfront tagħhom ma teżisti ebda indikazzjoni li tissuġġerixxi li l-aġir tagħhom jista’ jkollu rabta, anki indiretta jew remota, mal‑għan tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali u, b’mod partikolari, mingħajr ma jkun hemm relazzjoni bejn id-data li ż-żamma tagħha hija prevista u theddida għas‑sigurtà nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ April 2014, Digital Rights Ireland et,
C‑293/12 u C‑594/12
,
EU:C:2014:238
, punti
u
, u tal-21 ta’ Diċembru 2016, Tele2,
C‑203/15 u C‑698/15
,
EU:C:2016:970
, punt
). Fid‑dawl tal-fatt li t-trażmissjoni ta’ tali data lill-awtoritajiet pubbliċi hija ekwivalenti, skont dak li ġie kkonstatat fil-punt 79 ta’ din is-sentenza, għal aċċess, għandu jiġi kkunsidrat li leġiżlazzjoni li tippermetti trażmissjoni ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data lill-awtoritajiet pubbliċi timplika aċċess ġenerali.
Minn dan jirriżulta li leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jibagħtu, permezz ta’ trażmissjoni ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni, lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni, teċċedi l-limiti ta’ dak li huwa strettament neċessarju u ma għandhiex tkun ikkunsidrata bħala ġġustifikata, f’soċjetà demokratika, kif jirrikjedi l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal-Artikolu 4(2) TUE u tal-Artikoli 7, 8 u 11 u tal-Artikolu 52(1) tal‑Karta.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal‑Artikolu 4(2) TUE u tal-Artikoli 7, 8 u 11 u tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti li awtorità tal-Istat timponi, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, l-obbligu ta’ trażmissjoni ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il‑lokalizzazzjoni lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 1(3), l-Artikolu 3 u l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika), kif emendata bid‑Direttiva 2009/136/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2009, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 4(2) TUE, għandhom jiġu interpretati fis-sens li leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti li awtorità tal-Istat tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jibagħtu lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni data dwar it-traffiku u data dwar il-lokalizzazzjoni għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva.

2)
L-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, kif emendata bid‑Direttiva 2009/136, moqri fid-dawl tal-Artikolu 4(2) TUE u tal‑Artikoli 7, 8 u 11 u tal-Artikolu 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti li awtorità tal-Istat timponi, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, l-obbligu ta’ trażmissjoni ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it‑traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni lis-servizzi ta’ sigurtà u ta’ ġbir ta’ informazzjoni.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.