CELEX: 62022CJ0358
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Unjoni Doganali
Regolament (KEE) Nru 2913/92
Kodiċi Doganali tal-Komunità
Artikolu 195
Artikolu 217(1)
Artikolu 221(1)
Tariffa doganali komuni
Obbligi tal-garanti tad-debitur ta’ dejn doganali
Modalitajiet ta’ komunikazzjoni tad-dejn doganali
Dazji li jikkorrispondu għal dan id-dejn ma ġewx ikkomunikati regolarment lid-debitur tad-dejn
Eżiġibbiltà tad-dejn doganali mingħand il-garanti in solidum

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 195, 217 u 221 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat‑12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 648/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ April 2005 (ĠU 2005, L 117, p. 13) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Bolloré Logistics SA u d-direction interrégionale des douanes et droits indirects de Caen (id-Direttorat Interreġjonali tad-Dwana u tat-Taxxi Indiretti ta’ Caen, Franza) flimkien mar-recette régionale des douanes et droits indirects de Caen (l-Uffiċċju Inkarigat għad-Dħul Reġjonali tad-Dwana u tat-Taxxi Indiretti ta’ Caen, Franza) (iktar ’il quddiem, flimkien, l-“amministrazzjoni tad-dwana”), kif ukoll Bolloré Ports de Cherbourg SAS (iktar ’il quddiem “BPC”), dwar il-ħlas ta’ dejn doganali li għalih ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ġiet imsejħa bħala garanti ta’ BPC.

Il
‑
kuntest ġuridiku

Id
‑
dritt tal
‑
Unjoni
Il-Kodiċi Doganali tħassar u ġie ssostitwit bir-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (ĠU 2013, L 269, p. 1, rettifiki fil-ĠU 2013, L 287, p. 90, u fil-ĠU 2016, L 267, p. 2). Madankollu, bis-saħħa tal-Artikolu 286(2) ta’ dan ir-regolament tal-aħħar, moqri flimkien mal-Artikolu 288(2) tiegħu, il-Kodiċi Doganali baqa’ applikabbli sat‑30 ta’ April 2016.
L-Artikolu 4 tal-Kodiċi Doganali jistabbilixxi:
“Għall-iskopijiet ta’ dan il-Kodiċi, huma applikabbli definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(9)      ‘Dejn doganali’ tfisser l-obbligazzjoni fuq persuna li tħallas l-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni (dejn doganali fuq l-importazzjoni) jew dazji fuq l-esportazzjoni (dejn doganali fuq l-esportazzjoni) li japplika għal merkanzija speċifika skond id-dispożizzjonijiet tal-Komunità li huma fis-seħħ.
[…]
(12)      ‘Debitur’ tfisser kull persuna responsabbli għall-ħlas ta’ dejn doganali.
[…]”
L-Artikolu 88 tal-Kodiċi Doganali jistabbilixxi:
“L-awtoritajiet doganali jistgħu jagħmlu t-tqegħid tal-merkanzija taħt arranġament sospensiv kondizzjonat għall-għoti ta’ garanzija sabiex jiġi żgurat illi kull dejn doganali li jista’ jiġi inkors fir-rigward ta’ dik il-merkanzija jitħallas.
Diversi dispożizzjonijiet speċjali dwar il-forniment ta’ garanzija jistgħu jiġu stipulati fil-kuntest ta’ arranġament sospensiv speċifiku.”
L-Artikolu 104 tal-Kodiċi Doganali jistabbilixxi:
“Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 88, l-awtoritajiet doganali jistgħu jesiġu li min ikun responsabbli mill-maħżen jipprovdi garanzija dwar ir-responsabbiltajiet speċifikati fl-Artikolu 101.”
L-Artikolu 189 tal-Kodiċi Doganali jistabbilixxi:
“1.      Fejn, skond ir-regoli doganali, l-awtoritajiet doganali jkunu jeħtieġu li tiġi provduta garanzija sabiex tiżgura l-ħlas ta’ dejn doganali, dik il-garanzija għandha tingħata mill-persuna li tkun responsabbli jew li tista’ ssir responsabbli għal dak id-dejn.
[…]
3.      L-awtoritajiet doganali jistgħu jawtorizzaw li l-garanzija tiġi pprovduta minn persuna oħra li ma tkunx il-persuna li mingħandha tkun meħtieġa.
[…]”
L-Artikolu 190 tal-Kodiċi Doganali jistabbilixxi:
“1.      Fejn il-legislazzjoni doganali tipprovdi li l-għoti ta’ garanzija ma jkunx obbligatorju, dik il-garanzija għandha tkun meħtieġa fid-diskrezzjoni ta’ l-awtoritajiet doganali sakemm iqisu li dejn doganali li ġie inkors jew li jista’ jiġi inkors mhux żgur li jitħallas fil-perjodu ta’ żmien preskritt.
[…]”
L-Artikolu 193 tal-Kodiċi Doganali jistabbilixxi:
“Garanzija tista’ tiġi pprovduta permezz ta’:
–        depożitu fi flus kontanti, jew
–        garanti.”
L-Artikolu 195 tal-Kodiċi Doganali jiddisponi li:
“Il-garanti għandu jintrabat bil-miktub li jħallas flimkien u separatament mad-debitur l-ammont garantit ta’ dejn doganali li jasal iż-żmien li jitħallas.
[…]”
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 217(1) tal-Kodiċi Doganali, li jinsab fit-Taqsima 1, intitolata “Dħul fil-kontijiet u komunikazzjoni ta’ l-ammont tad-dazju lid-debitur”, tal-Kapitolu 3, intitolat “Irkupru ta’ l-ammont tad-dejn doganali”, tat-Titolu VII tal-imsemmi kodiċi, jiddisponi:
“Kull ammont ta’ dazju fuq l-importazzjoni jew dazju fuq l-esportazzjoni li jirriżulta minn dejn doganali, minn hawn ‘l isfel imsejjaħ “ammont ta’ dazju”, għandu jiġi kalkolat mill-awtoritajiet doganali malli jkollhom id-dettalji neċessarji, u għandu jiddaħħal minn dawk l-awtoritajiet fil-kotba tal-kontijiet jew f’kull mezz ieħor ekwivalenti (dħul fil-kontijiet).”
L-Artikolu 221(1) tal-Kodiċi Doganali jiddisponi:
“Malli jkun iddaħħal fil-kontijiet, l-ammont ta’ dazju għandu jiġi kkomunikat lid-debitur skond il-proċeduri li jkunu xierqa.”

Id
‑
dritt Franċiż
Il-Kapitolu V, intitolat “Proċedura qabel it-teħid ta’ deċiżjoni: id-dritt għal smigħ”, tat-Titolu II tal-code des douanes français (il-Kodiċi Doganali Franċiż), intitolat “Organizzazzjoni u funzjonament tas-servizz doganali”, huwa kkostitwit mill-Artikoli 67 A sa 67 D.
L-Artikolu 67 A tal-Kodiċi Doganali Franċiż, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mill-Artikolu 25 tal-loi n
o
2009‑1674, du 30 décembre 2009 (il-Liġi 2009‑1674 tat‑30 ta’ Diċembru 2009) (JORF Nru 303 tal‑31 ta’ Diċembru 2009, test Nru 2), jiddisponi:
“Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 67 B, kull deċiżjoni adottata skont il-[Kodiċi Doganali] u d-dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni tiegħu, meta din tkun sfavorevoli jew meta tinnotifika dejn doganali kif iddefinit fl-Artikolu 4(9) tal-[Kodiċi Doganali], tkun ippreċeduta minn meta tintbagħat jew minn meta tiġi kkonsenjata lill-persuna kkonċernata b’dokument li permezz tiegħu l-amministrazzjoni doganali għandha tgħarraf id-deċiżjoni proposta, il-motivi tagħha, ir-referenza tad-dokumenti u l-informazzjoni li fuqhom tkun ibbażata kif ukoll il-possibbiltà li l-persuna kkonċernata jkollha li tgħarraf l-osservazzjonijiet tagħha fi żmien tletin jum min-notifika jew mill-kunsinna ta’ dan id-dokument.”
L-Artikolu 67 D(e) tal-Kodiċi Doganali Franċiż, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mil-Liġi 2009‑1674, jiddisponi:
“Dan il-Kapitolu ma japplikax għal:
[…]
e)      L-avviżi ta’ rkupru nnotifikati konformement mal-Artikolu 345 ta’ dan il-kodiċi għall-finijiet tal-irkupru tal-krediti mhux imħallsa fl-iskadenza, bl-eċċezzjoni ta’ dawk li ġew ikkonstatati wara ksur tal-istess kodiċi”.
L-Artikolu 345 tal-Kodiċi Doganali Franċiż, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mill-Artikolu 44 tal-loi n
o
2002‑1576, du 30 décembre 2002, de finances rectificative pour 2002 (il-Liġi 2002‑1576 tat‑30 ta’ Diċembru 2002 dwar l-Emenda Finanzjarja għall‑2002) (JORF Nru 304 tal‑31 ta’ Diċembru 2002, test Nru 2), jiddisponi:
“Id-djun ta’ kull xorta kkonstatati u rkuprati mill-amministrazzjoni doganali huma s-suġġett ta’ avviż ta’ rkupru bil-kundizzjoni, jekk ikun il-każ, li tiġi adita l-qorti ġudizzjarja.
[…]”
L-Artikolu 405 tal-Kodiċi Doganali Franċiż, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mill-Artikolu 44 tal-Liġi 2002‑1576, jiddisponi:
“Il-garanti huma marbuta, bl-istess mod bħad-debituri prinċipali, li jħallsu d-dazji u t-taxxi, il-penalitajiet pekunjarji u s-somom l-oħra dovuti mill-persuni responsabbli għall-ħlas tat-taxxa li huma garanti għalihom.”

Il
‑
kawża prinċipali u d
‑
domandi preliminari
Fil‑25 ta’ Awwissu 2011, il-kumpannija Alpha Commodities importat u ħattet 46 000 tunnellata ta’ melħ tal-Awstralja fil-port ta’ Cherbourg (Franza). Fl-istennija tal-esportazzjoni mill-ġdid ta’ din il-merkanzija, hija kkonkludiet ma’ BPC, operatur ta’ trasport u ta’ loġistika, kuntratt ta’ ħażna.
Fil‑21 ta’ Ottubru 2011, BPC ikkonkludiet mal-port ta’ Cherbourg ftehim ta’ okkupazzjoni temporanja għal din il-ħażna. Dan il-ftehim ta’ okkupazzjoni temporanja, estiż għal diversi drabi, baqa’ fis-seħħ sat‑30 ta’ Ġunju 2015.
Fit‑8 ta’ Diċembru 2011, BPC kisbet mingħand l-amministrazzjoni doganali awtorizzazzjoni għas-sistema ta’ ħażna doganali, li tippermetti s-sospensjoni tad-dazji doganali u tat-taxxa, tal-istess perijodu ta’ validità bħall-ftehim ta’ okkupazzjoni temporanja. Fid‑9 ta’ Diċembru 2011, BPC qiegħdet il-merkanzija taħt is-sistema ta’ ħażna doganali.
Fit‑8 ta’ Frar 2016, l-amministrazzjoni doganali, peress li qieset li BPC ma kellhiex iktar ftehim ta’ okkupazzjoni temporanja valida, informat lil din il-kumpannija li l-awtorizzazzjoni tas-sistema ta’ ħażna doganali kienet annullata b’effett immedjat, u li kienet qed tipprevedi li tinnotifikaha bid-dejn doganali li jirriżulta mill-ineffettività tal-imsemmija sistema.
Fid‑9 ta’ Marzu 2016, l-amministrazzjoni doganali nnotifikat lil BPC b’deċiżjoni definittiva ta’ konstatazzjoni ta’ dejn doganali kif ukoll b’avviż għall-ħlas.
Fil‑21 ta’ Marzu 2016, l-amministrazzjoni doganali ħadet inkunsiderazzjoni l-ammont ta’ dan id-dejn u bagħtet lil BPC avviż ta’ rkupru fl-ammont ta’ EUR 454 807, li minnhom EUR 104 265 bħala dazji doganali u EUR 350 542 bħala taxxa fuq il-valur miżjud (VAT).
Fil‑21 ta’ Marzu u fil‑21 ta’ Ġunju 2016, din l-amministrazzjoni nnotifikat lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fil-kwalità tagħha ta’ garanti ta’ BPC, żewġ avviżi ta’ rkupru dwar ammont globali ta’ EUR 104 265 li jikkorrispondi għad-dazji doganali ggarantiti.
Permezz ta’ sentenza tal‑1 ta’ Ottubru 2018, it-tribunal de grande instance de Caen (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Caen, Franza) ċaħdet it-talbiet ta’ BPC u tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali intiżi għall-annullament kemm tal-avviżi ta’ rkupru maħruġa kontrihom kif ukoll tad-deċiżjonijiet ta’ ċaħda, innotifikati mill-amministrazzjoni doganali, tal-kontestazzjonijiet tagħhom tal-imsemmija avviżi ta’ rkupru.
Permezz ta’ sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2019, il-cour d’appel de Caen (il-Qorti tal-Appell ta’ Caen, Franza), annullat parzjalment din is-sentenza fir-rigward ta’ BPC, annullat l-avviż ta’ rkupru li kien ġie nnotifikat lilha fil‑21 ta’ Marzu 2016 u ċaħdet it-talbiet kollha tal-amministrazzjoni doganali kontra din il-kumpannija. Din il-qorti fakkret b’mod partikolari li, skont l-Artikoli 217 u 221 tal-Kodiċi Doganali u tal-Artikolu 345 tal-Kodiċi Doganali Franċiż, il-komunikazzjoni tal-ammont tad-dazji għandha, sabiex tkun regolari, tkun ippreċeduta mid-dħul tagħhom fil-kontijiet u li, sabiex jiġu rkuprati permezz ta’ avviż ta’ rkupru, id-dazji għandhom ikunu ġew regolarment ikkomunikati lid-debitur tad-dejn doganali, li jippreżupponi li dawn ikunu ġew ikkonstatati. Peress li dan ma kienx il-każ hawnhekk, il-komunikazzjoni tad-dazji magħmula lil BPC kienet irregolari.
Fir-rigward tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-cour d’appel de Caen (il-Qorti tal-Appell ta’ Caen) ikkonfermat, permezz tal-istess sentenza, is-sentenza li tikkundannaha tħallas lill-amministrazzjoni doganali, abbażi tal-impenn tagħha ta’ garanti, id-dazji doganali mitluba mingħand BPC. Skont din il-qorti, la l-Artikolu 221 tal-Kodiċi Doganali u lanqas l-Artikolu 67 A tal-Kodiċi Doganali Franċiż ma japplikawx għall-garanti, iżda japplikaw biss għad-debitur tad-dejn doganali.
Il-qorti tar-rinviju, il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza) tirrileva li, fid-data tan-notifika tal-avviż ta’ rkupru lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, id-dazji inkwistjoni kienu ttieħdu inkunsiderazzjoni fis-sens tal-Artikolu 217 tal-Kodiċi Doganali, iżda li ma kinux ġew regolarment ikkomunikati lil BPC, debitriċi tad-dejn doganali, fis-sens tal-Artikolu 221 ta’ dan il-kodiċi. Hija tenfasizza li huwa, għalhekk, il-kunċett ta’ “eżiġibbiltà ta’ dejn doganali” li huwa inkwistjoni u hija tistaqsi jekk l-irregolarità tal-komunikazzjoni tad-dazji lid-debitur, fin-nuqqas ta’ dħul tagħhom minn qabel fil-kontijiet, liema irregolarità tipprojbixxi l-irkupru tagħhom mingħand dan tal-aħħar, ma tikkostitwixxix eċċezzjoni personali għalih, li l-garanti ma jistax jinvoka, jew inkella jekk id-dejn doganali huwiex eżiġibbli fir-rigward tal-garanti biss jekk dan ikun dovut fir-rigward tad-debitur.
Barra minn hekk, il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni) tistaqsi jekk il-fatt li, konformement mal-Artikolu 67 D tal-Kodiċi Doganali Franċiż, in-notifika ta’ avviż ta’ rkupru skont l-Artikolu 345 ta’ dan il-kodiċi ma tkunx ippreċeduta minn fażi ta’ skambji kontradittorji, ma tippreġudikax id-drittijiet tad-difiża tal-garanti.
Huwa f’dan il-kuntest li l-qorti tar-rinviju ddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      L-Artikoli 195, 217 u 221 [tal-Kodiċi Doganali] għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-amministrazzjoni tad-dwana ma tistax teżiġi mill-garanti
in solidum
il-ħlas ta’ dejn doganali sakemm id-dazji ma jkunux ġew ikkomunikati regolarment lid-debitur?
2)      a)      Ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża, b’mod partikolari d-dritt li jiġu ppreżentati osservazzjonijiet qabel kull att li jikkawża preġudizzju, li jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt tal-Unjoni, jimplika li meta, minħabba nuqqas ta’ ħlas mid-debitur tad-dejn doganali fit-terminu mogħti, l-irkupru tiegħu jintalab mill-garanti, l-amministrazzjoni tad-dwana għandha l-ewwel tagħti lill-garanti l-opportunità li effettivament jagħti l-opinjoni tiegħu dwar l-elementi li fuqhom hija jkollha l-intenzjoni li tibbaża d-deċiżjoni tagħha li tmexxi bil-ħlas?
b)      Il-fatt li d-debitur tad-dejn doganali huwa stess ikun ingħata l-opportunità li effettivament jagħti l-opinjoni tiegħu qabel il-komunikazzjoni tad-dazji huwa ta’ natura li jinfluwenza r-risposta [għall-punt (a) tat-tieni domanda]?
c)      Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv [għall-punt (a) tat-tieni domanda], liema hija d-deċiżjoni li tikkawża preġudizzju lill-garanti li għandha tkun ippreċeduta minn fażi ta’ skambji kontradittorji: id-deċiżjoni tal-amministrazzjoni tad-dwana li tikkontabilizza d-dazji u li tikkomunikahom lid-debitur tad-dejn doganali, jew id-deċiżjoni li tmexxi bil-ħlas mill-garanti?”

Fuq id
‑
domandi preliminari

Fuq l
‑
ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 195, l-Artikolu 217(1) u l-Artikolu 221(1) tal-Kodiċi Doganali għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-awtoritajiet doganali ma jistgħux jeżiġu l-ħlas ta’ dejn doganali mingħand il-garanti msemmi fl-Artikolu 195 sakemm l-ammont tad-dazji ma jkunx ġie kkomunikat lid-debitur b’mod regolari.
Qabel kollox, għandu jiġi mfakkar li mill-formulazzjoni tal-Artikolu 221(1) tal-Kodiċi Doganali jirriżulta li “d-dħul fil-kontijiet” li, skont l-Artikolu 217(1) tal-imsemmi kodiċi, jikkonsisti fid-dħul tal-ammont tad-dazji, mill-awtoritajiet doganali, fil-kotba tal-kontijiet jew f’kull mezz ieħor ekwivalenti, għandu bilfors jippreċedi l-komunikazzjoni lid-debitur tal-ammont tad-dazji fuq l-importazzjoni jew tad-dazji fuq l-esportazzjoni (sentenza tat‑28 ta’ Jannar 2010, Molenbergnatie, Direct Parcel Distribution Belgium, C‑264/08, EU:C:2010:43, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tali żvolġiment kronoloġiku tal-proċeduri ta’ dħul fil-kontijiet u ta’ komunikazzjoni tal-ammont tad-dazji, stabbilit fit-titolu stess tat-Taqsima 1 tal‑Kapitolu 3 tat-Titolu VII tal-Kodiċi Doganali, jiġifieri “Dħul fil-kontijiet u komunikazzjoni ta’ l-ammont tad-dazju lid-debitur”, għandu jiġi rrispettat sabiex ma jiġux ikkawżati differenzi ta’ trattament bejn il-persuni responsabbli għall-ħlas tat-taxxa u, barra minn hekk, sabiex ma jiġix ippreġudikat il-funzjonament armonjuż tal‑unjoni doganali (sentenza tat‑28 ta’ Jannar 2010, Direct Parcel Distribution Belgium, C‑264/08, EU:C:2010:43, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-Artikolu 221(1) tal-Kodiċi Doganali għandu jiġi interpretat fis-sens li l-komunikazzjoni mill-awtoritajiet doganali lid-debitur, skont il-proċeduri xierqa, tal-ammont tad-dazji fuq l‑importazzjoni jew fuq l-esportazzjoni li għandu jitħallas tista’ ssir b’mod validu biss jekk l-ammont ta’ dan id-dazju jkun qabel iddaħħal fil-kontijiet mill‑imsemmija awtoritajiet (sentenza tat‑28 ta’ Jannar 2010, Direct Parcel Distribution Belgium, C‑264/08, EU:C:2010:43, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li, meta l-ammont tad-dazji ma jkunx ġie kkomunikat regolarment lid-debitur minħabba li ma jkunx iddaħħal fil-kontijiet minn qabel, ipoteżi li tikkorrispondi għall-fatti tal-kawża prinċipali peress li mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li d-dħul fil-kontijiet seħħ wara l-komunikazzjoni lil BPC tal-ammont tad-dazji, id-dejn doganali ma jsirx eżiġibbli fil-konfront tad-debitur.
Barra minn hekk, hekk kif jirriżulta mit-talba għal deċiżjoni preliminari, huwa għal din ir-raġuni li l-amministrazzjoni doganali, fil-kawża prinċipali, ċaħdet it-talbiet tiegħu kontra BPC.
Sussegwentement, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-ħlas ta’ dejn doganali mhux eżiġibbli mingħand id-debitur tiegħu jistax madankollu jintalab lill-garanti, għandu, fl-ewwel lok, jiġi osservat li, għalkemm id-dritt tal-Unjoni ma jirregolax il-kuntratt ta’ garanzija, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li huwa biss fil-preżenza ta’ dejn dovut mid-debitur li l-garanti tal-imsemmi debitur jista’ jissejjaħ bħala garanzija mill-kreditur.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat, essenzjalment, li, skont il-prinċipji ġenerali li joħorġu mis-sistemi legali tal-Istati Membri, kuntratt ta’ garanzija jippreżenta ruħu bħala operazzjoni triangolari, li permezz tagħha l-garanti jimpenja ruħu fil-konfront tal-kreditur li jissodisfa l-obbligi assunti mid-debitur, fil-każ fejn dan tal-aħħar ma jissodisfax dan huwa stess (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Mejju 2003, Préservatrice foncière TIARD, C‑266/01, EU:C:2003:282, punt 27).
Il-Qorti tal-Ġustizzja osservat li tali kuntratt joħloq obbligu ġdid, fuq il-garanti, li jiggarantixxi l-eżekuzzjoni tal-obbligu prinċipali li għandu d-debitur, u li l-garanti ma jissostitwixxix lid-debitur, iżda jiggarantixxi biss il-ħlas tad-dejn ta’ dan tal-aħħar, skont il-kundizzjonijiet speċifikati fil-kuntratt ta’ garanzija jew previsti mil-liġi (sentenza tal‑15 ta’ Mejju 2003, Préservatrice foncière TIARD, C‑266/01, EU:C:2003:282, punt 28).
L-obbligu maħluq b’dan il-mod huwa ta’ natura aċċessorja, fis-sens li, minn naħa, il-garanti jista’ jiġi imfittex mill-kreditur biss jekk id-dejn iggarantit huwa eżiġibbli u, min-naħa l-oħra, l-obbligu assunt mill-garanti ma jistax ikun iktar estiż minn dak tad-debitur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Mejju 2003, Préservatrice foncière TIARD, C‑266/01, EU:C:2003:282, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Iktar reċentement, il-Qorti tal-Ġustizzja tenniet li l-kuntratt ta’ garanzija huwa kuntratt separat minn dak li jorbot lill-kreditur mad-debitur, li permezz tiegħu l-garanti, li huwa terz f’din ir-relazzjoni kuntrattwali tal-aħħar, għandu bħala rwol li jiggarantixxi lill-kreditur il-ħlas li d-debitur jista’ jkollu lil dan tal-aħħar abbażi tal-obbligu ggarantit, li huwa kkostitwit mid-dejn dovut mid-debitur lill-kreditur (sentenza tat‑2 ta’ Settembru 2021, CRCAM, C‑337/20, EU:C:2021:671, punt 58).
Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li, b’mod koerenti mal-konstatazzjonijiet magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-kuntratt ta’ garanzija, l-Artikolu 195 tal-Kodiċi Doganali jesponi li l-garanti għandu jimpenja ruħu, bil-miktub, li jħallas
in solidum
mad-debitur l-ammont iggarantit tad-dejn doganali “li jasal iż-żmien li jitħallas”.
Għaldaqstant, mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta, minn naħa, li d-dejn doganali ma huwiex eżiġibbli fir-rigward tad-debitur fl-assenza ta’ dħul fil-kontijiet minn qabel tal-ammont tad-dazji doganali li mingħajru l-komunikazzjoni tal-imsemmi ammont lill-imsemmi debitur ma hijiex regolari u, min-naħa l-oħra, li l-garanti ma tistax tiġi obbligata tiggarantixxi l-ħlas tal-imsemmi dejn sakemm dan ma jkunx sar eżiġibbli fir-rigward tad-debitur.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 195, l-Artikolu 217(1) u l-Artikolu 221(1) tal-Kodiċi Doganali għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-awtoritajiet doganali ma jistgħux jeżiġu l-ħlas ta’ dejn doganali mingħand il-garanti msemmi fl-Artikolu 195 sakemm l-ammont tad-dazji ma jkunx ġie kkomunikat lid-debitur b’mod regolari.

Fuq it
‑
tieni domanda
Fid-dawl tar-risposta għall-ewwel domanda u tal-fatt li, skont id-deċiżjoni tar-rinviju, l-amministrazzjoni doganali hija definittivament miċħuda għat-talbiet kollha tagħha kontra BPC u li din il-kumpannija ma hijiex, għalhekk, inadempjenti fil-ħlas ta’ ebda dejn doganali li din l-amministrazzjoni tista’ tipprova tirkupra mingħand ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali fil-kwalità tagħha ta’ garanti, it-tieni domanda tidher, fid-diversi elementi tagħha, manifestament ipotetika. Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tiddeċiedi dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali meta jidher ċar li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali jew li l-problema mqajma hija ta’ natura ipotetika (sentenza tad‑19 ta’ Jannar 2023, Unilever Italia Mkt. Operations, C‑680/20, EU:C:2023:33, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata). Minn dan isegwi li t-tieni domanda hija inammissibbli.

Fuq l
‑
ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is‑Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 195, l-Artikolu 217(1) u l-Artikolu 221(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat
‑
12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità, kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 648/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat
‑
13 ta’ April 2005,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
l-awtoritajiet doganali ma jistgħux jeżiġu l-ħlas ta’ dejn doganali mingħand il-garanti msemmi fl-Artikolu 195 sakemm l-ammont tad-dazji ma jkunx ġie kkomunikat lid-debitur b’mod regolari.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.