CELEX: 62019CJ0941
Προδικαστική παραπομπή
Κοινό δασμολόγιο
Δασμολογική κατάταξη
Συνδυασμένη Ονοματολογία
Δασμολογικές κλάσεις 3004 και 3808
Ερμηνεία
Κανονισμός (ΕΚ) 455/2007
Διάλυμα για επίχυση σε σημείο (spot-on) για γάτες κατά των παρασιτώσεων από ψύλλους και κρότωνες
Θεραπευτικά ή προφυλακτικά αποτελέσματα

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των δασμολογικών κλάσεων 3004 και 3808 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (
ΕΕ 1987, L 256, σ. 1
), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 1101/2014 της Επιτροπής, της 16ης Οκτωβρίου 2014 (
ΕΕ 2014, L 312, σ. 1
) (στο εξής: ΣΟ).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Samohýl group a.s. (στο εξής: Samohýl) και της Generální ředitelství cel (Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων, Τσεχική Δημοκρατία), σχετικά με δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες (στο εξής: ΔΔΠ) οι οποίες εκδόθηκαν για το προϊόν με την ονομασία «Bob Martin Clear 50 mg – διάλυμα για επίχυση σε σημείο (spot-on) για γάτες».
Το νομικό πλαίσιο
Η ΣΟ
Η τελωνειακή κατάταξη των εμπορευμάτων που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση διέπεται από τη ΣΟ, η οποία στηρίζεται στο εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, το οποίο θεσπίστηκε με τη διεθνή σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (ΠΟΤ), και εγκρίθηκε, με το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (
ΕΕ 1987, L 198, σ. 1
, στο εξής: ΕΣ).
Η ΣΟ επαναλαμβάνει τις κλάσεις και τις εξαψήφιες διακρίσεις του ΕΣ, ενώ οι δικές της υποδιαιρέσεις σχηματίζονται μόνο με το έβδομο και το όγδοο ψηφίο.
Δυνάμει του άρθρου 12, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεσπίζει, κάθε χρόνο, κανονισμό ο οποίος περιλαμβάνει το πλήρες κείμενο της ΣΟ μετά των συντελεστών των δασμών, όπως αυτό προκύπτει από τα μέτρα που θεσπίζονται από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από την Επιτροπή. Ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
Η ισχύουσα ΣΟ κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης είναι, όπως προκύπτει από την ενώπιον του Δικαστηρίου δικογραφία, εκείνη που αφορά το έτος 2015 και περιέχεται στον κανονισμό 1101/2014.
Το πρώτο μέρος της ΣΟ περιλαμβάνει τον τίτλο Ι, σχετικά με τους γενικούς κανόνες, του οποίου το τμήμα Α, που επιγράφεται «Γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της [ΣΟ]», προβλέπει τα εξής:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη [ΣΟ] πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1.
Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[…]
3.
Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, σε εφαρμογή του κανόνα 2 β), ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:
α)
Η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. Εντούτοις, όταν δύο ή περισσότερες κλάσεις καλύπτουν καθεμία ένα μόνο τμήμα των υλών που αποτελούν ένα αναμειγμένο προϊόν ή ένα σύνθετο είδος ή ένα μόνο τμήμα των ειδών, στην περίπτωση εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, αυτές οι κλάσεις πρέπει να θεωρούνται, σε σχέση με αυτό το προϊόν ή αυτό το είδος, ως εξίσου εξειδικευμένες, έστω και αν μία από αυτές δίνει μια περισσότερο ακριβή ή περισσότερο πλήρη περιγραφή.
β)
Τα αναμεμειγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3 α), κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σ’ αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός.
[…]
[…]
6.
Η κατάταξη των εμπορευμάτων στις διακρίσεις μιας και της αυτής κλάσης καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των διακρίσεων αυτών και των σημειώσεων των διακρίσεων […]. Εκτός αντιθέτων διατάξεων, για τους σκοπούς του κανόνα αυτού εφαρμόζονται επίσης οι σημειώσεις των τμημάτων και των κεφαλαίων.»
Το δεύτερο μέρος της ΣΟ, το οποίο επιγράφεται «Πίνακας δασμών», διαιρείται σε 21 τμήματα. Το τμήμα VI του μέρους αυτού, που φέρει τον τίτλο «Προϊόντα των χημικών βιομηχανιών και των συναφών βιομηχανιών», περιλαμβάνει το κεφάλαιο 30, με τίτλο «Φαρμακευτικά προϊόντα», το οποίο ορίζει, στη συμπληρωματική του σημείωση, τα εξής:
«Η κλάση 3004 περιλαμβάνει φυτοθεραπευτικά παρασκευάσματα και παρασκευάσματα με βάση τις ακόλουθες δραστικές ουσίες: βιταμίνες, ανόργανες ουσίες, απαραίτητα αμινοξέα ή λιπαρά οξέα σε συσκευασίες για τη λιανική πώληση. Τα παρασκευάσματα αυτά κατατάσσονται στην κλάση 3004 εάν στην ετικέτα, στη συσκευασία ή στις συνοδευτικές οδηγίες χρήσεως αναγράφονται τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
οι καθορισμένες ασθένειες, αδιαθεσίες ή συμπτώματά τους για τα οποία γίνεται χρήση του προϊόντος·
β)
η συγκέντρωση σε δραστική ουσία ή ουσίες που περιέχεται ή περιέχονται·
γ)
η δοσολογία και
δ)
ο τρόπος λήψεως ή χορήγησης.
Στον κωδικό αυτό περιλαμβάνονται ομοιοπαθητικά φαρμακευτικά παρασκευάσματα όταν αυτά πληρούν τους προαναφερόμενους όρους των στοιχείων α), γ) και δ).
Όσον αφορά τα παρασκευάσματα με βάση βιταμίνες, ανόργανες ουσίες, απαραίτητα αμινοξέα ή λιπαρά οξέα, η περιεκτικότητα σε μία από τις παραπάνω ουσίες στη συνιστώμενη ημερήσια δόση, που αναφέρεται στην ετικέτα, πρέπει να είναι σημαντικά μεγαλύτερη από τη συνιστώμενη ημερήσια δόση για τη διατήρηση της καλής κατάστασης του οργανισμού και της υγείας.»
Το κεφάλαιο 30 της ΣΟ περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ακόλουθη κλάση και την ακόλουθη διάκριση:
Κωδικός ΣΟ
Περιγραφή εμπορευμάτων
Συμβατικοί δασμοί (%)
Συμπληρωματική μονάδα
(1)
(2)
(3)
(4)
[…]
[…]
[…]
[…]
Φάρμακα (με εξαίρεση τα προϊόντα των κλάσεων 3002, 3005 ή 3006) που αποτελούνται από προϊόντα αναμειγμένα ή μη αναμειγμένα, παρασκευασμένα για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς, που παρουσιάζονται με μορφή δόσεων (στα οποία περιλαμβάνονται και εκείνα που προορίζονται να χορηγηθούν διαδερμικά) ή είναι συσκευασμένα για τη λιανική πώληση:


[…]
[…]
[…]
[…]
3004 90 00
Άλλα
ατελώς
–
[…]
[…]
[…]
[…]
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ (
ΕΕ 2015, C 76, σ. 1
), οι οποίες εκδόθηκαν δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87, στο σχετικό με το κεφάλαιο 30 της ονοματολογίας αυτής μέρος, ορίζουν, ως «Γενικές παρατηρήσεις», ότι, «[γ]ια την κατάταξη στο κεφάλαιο αυτό, δεν έχει προσδιοριστική αξία η περιγραφή του προϊόντος ως φαρμάκου στην νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άλλη από εκείνη που αναφέρεται στην κατάταξη στη συνδυασμένη ονοματολογία), στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών ή σε κάθε άλλη φαρμακολογική συλλογή».
Το κεφάλαιο 38, το οποίο επίσης περιλαμβάνεται στο τμήμα VI του δεύτερου μέρους της ΣΟ και επιγράφεται «Διάφορα προϊόντα των χημικών βιομηχανιών», ορίζει στη σημείωση 1 τα εξής:
«Το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει:
α)
τα αμιγή προϊόντα καθορισμένης χημικής σύστασης, άλλα από τα παρακάτω:
[…]
2)
τα εντομοκτόνα, τα ποντικοφάρμακα, τα μυκητοκτόνα, τα ζιζανιοκτόνα, τα ανασχετικά της βλάστησης και τα ρυθμιστικά της ανάπτυξης των φυτών[, τα απολυμαντικά] και τα παρόμοια προϊόντα που παρουσιάζονται με τις μορφές ή συσκευασίες που προβλέπονται στην κλάση 3808·
[…]
δ)
τα φάρμακα (κλάση 3003 ή 3004)
[…]».
Το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ακόλουθη κλάση και τις ακόλουθες διακρίσεις:
Κωδικός ΣΟ
Περιγραφή εμπορευμάτων
Συμβατικοί δασμοί (%)
Συμπληρωματική μονάδα
(1)
(2)
(3)
(4)
[…]
[…]
[…]
[…]
Εντομοκτόνα, ποντικοφάρμακα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, ανασχετικά της βλάστησης και ρυθμιστικά της ανάπτυξης των φυτών, απολυμαντικά και παρόμοια προϊόντα που παρουσιάζονται σε μορφές ή συσκευασίες για τη λιανική πώληση ή ως παρασκευάσματα ή με μορφή ειδών, όπως ταινίες, φιτίλια, θειαφοκέρια και μυγοκτόνο χαρτί:


[…]
[…]
[…]
[…]
3808 91
– – Εντομοκτόνα:


3808 91 10
– – – Με βάση ενώσεις του πυρέθρου
—
3808 91 20
– – – Με βάση χλωριωμένους υδρογονάνθρακες
—
3808 91 30
– – – Με βάση καρβαμιδικές ενώσεις
—
3808 91 40
– – – Με βάση οργανοφωσφορικές ενώσεις
—
3808 91 90
– – – Άλλα
—
[…]
[…]
[…]
[…]
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ σχετικά με την κλάση 3808, στις οποίες παραπέμπουν οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ σχετικά με τις διακρίσεις 38089110 έως 38089190, ορίζουν τα εξής:
«[…]
Η κλάση αυτή καλύπτει ένα σύνολο προϊόντων (άλλων από εκείνα που έχουν χαρακτήρα φαρμάκου στην ιατρική ή κτηνιατρική κατά την έννοια των κλάσεων 3003 ή 3004), τα οποία έχουν σχεδιαστεί για την καταστροφή παθογόνων μικροβίων, εντόμων (κουνουπιών, ακάρεων, κάνθαρων, κατσαρίδων κ.λπ.), βρυόφυτων και μυκήτων, ζιζανίων, τρωκτικών, πτηνών κ.λπ.· τα προϊόντα που προορίζονται για αποπαρασίτωση ή που χρησιμεύουν για την απολύμανση σπόρων περιλαμβάνονται επίσης στην παρούσα κλάση.
[…]
Τα προϊόντα της κλάσης 3808 μπορούν να υποδιαιρεθούν ως ακολούθως:
I)
Εντομοκτόνα
Ως εντομοκτόνα νοούνται όχι μόνον τα προϊόντα που προορίζονται για τη θανάτωση εντόμων, αλλά και τα προϊόντα που έχουν απωθητική ή ελκυστική δράση επί των εντόμων. Τα προϊόντα λαμβάνουν διάφορες μορφές όπως ψεκαστήρα ή τεμαχίου (αντισκωριακά), ελαίου και ράβδου (αντικουνουπικά), σκόνης (μυρμηγκοκτόνα), πλακέτας (μυγοκτόνα), διατομίτη ή εμποτισμένου με κυανογόνο χαρτονιού (αντιψυλλικά και αντιφθειρικά).
[…]
Η παρούσα κλάση περιλαμβάνει επίσης προϊόντα προοριζόμενα για την καταπολέμηση των ακάρεων (ακαρεοκτόνα), των μαλακίων, των νηματωδών (νηματωδοκτόνα), των τρωκτικών (ποντικοφάρμακα), των πτηνών (πτηνοκτόνα) και των άλλων επιβλαβών ζώων (προϊόντα που προορίζονται για την καταπολέμηση των λαμπραινών, των θηρευτών κ.λπ.).
[…]».
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ σχετικά με την κλάση 3004, στοιχείο εʹ, αποκλείουν από την κλάση αυτή «[τ]α εντομοκτόνα παρασκευάσματα, τα απολυμαντικά παρασκευάσματα κ.λπ. της κλάσης 3808, τα οποία δεν προσφέρονται για προφυλακτικές χρήσεις στην ιατρική ή κτηνιατρική».
Ο κανονισμός (ΕΚ) 455/2007
Το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) 455/2007 της Επιτροπής, της 25ης Απριλίου 2007, για την κατάταξη εμπορευμάτων στη συνδυασμένη ονοματολογία (
ΕΕ 2007, L 109, σ. 1
), προβλέπει τα εξής:
«Τα εμπορεύματα που περιγράφονται στη στήλη 1 του πίνακα του παραρτήματος κατατάσσονται στη συνδυασμένη ονοματολογία στους αντίστοιχους κωδικούς ΣΟ που σημειώνονται στη στήλη 2 του εν λόγω πίνακα.»
Ο πίνακας του παραρτήματος του εν λόγω κανονισμού έχει ως εξής:
Περιγραφή εμπορευμάτων
Κατάταξη
(Κωδικός ΣΟ)
Αιτιολογία
(1)
(2)
(3)
Παρασκεύασμα υπό μορφή αλκοολικού διαλύματος, συσκευασμένο σε δοσομετρικά φιαλίδια για τη λιανική πώληση. Το προϊόν έχει την ακόλουθη σύνθεση:
– Φιπρονίλ [fipronil (ISO)] 10 g
– βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη (ΒΗΑ, Ε 320) 0,02 g
– βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο (ΒΗΤ, Ε 321) 0,01 g
– έκδοχο q.s.p. 100 ml
To παρασκεύασμα, που περιέχει μια ουσία με εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση για την καταπολέμηση παρασίτων όπως οι ψύλλοι, οι κρότωνες (τσιμπούρια) και οι ψείρες, προορίζεται για εξωτερική χρήση σε οικόσιτα ζώα (σκύλους και γάτες).
[…]
3808 91 90
Η κατάταξη καθορίζεται από τους γενικούς κανόνες 1, 3α και 6 για την ερμηνεία της συνδυασμένης ονοματολογίας, καθώς και από το κείμενο των κωδικών ΣΟ 3808, 3808 91 και 3808 91 90.
Βλέπε επίσης τις επεξηγηματικές σημειώσεις του [ΕΣ] για την κλάση 3808 και τις διακρίσεις 3808 91 έως 3808 99.
Το παρασκεύασμα δεν έχει θεραπευτική ή προφυλακτική δράση κατά την έννοια της κλάσης 3004.
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
Στις 27 Μαΐου 2015, η Samohýl υπέβαλε αίτηση παροχής ΔΔΠ, σχετικά με την κατάταξη του προϊόντος με την ονομασία «Bob Martin Clear 50 mg – διάλυμα για επίχυση σε σημείο (spot-on) για γάτες» (στο εξής: επίμαχο προϊόν). Ζήτησε την κατάταξη του προϊόντος αυτού στη δασμολογική διάκριση 30049000 της ΣΟ, η οποία προβλέπει δασμολογική απαλλαγή.
Το προϊόν αυτό έλαβε άδεια κυκλοφορίας στην αγορά ως φάρμακο για κτηνιατρική χρήση. Προορίζεται για γάτες, εφαρμόζεται στο δέρμα και χορηγείται για τη θεραπεία των παρασιτώσεων από ψύλλους, οι οποίοι θανατώνονται εντός 24 ωρών από την εφαρμογή του, και από κρότωνες, οι οποίοι θανατώνονται εντός 48 ωρών ή εντός της εβδομάδας κατά την οποία εφαρμόστηκε το προϊόν. Διατίθεται σε δοσομετρικά φιαλίδια των 0,5 ml, καθένα από τα οποία περιέχει 50 mg της δραστικής ουσίας φιπρονίλ καθώς και τα έκδοχα βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη E320, βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο E321, βενζυλική αλκοόλη και μονοαιθυλαιθέρας της διαιθυλενογλυκόλης.
Κατά το έγγραφο «Περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος», στο οποίο παραπέμπει το αιτούν δικαστήριο, το επίμαχο προϊόν συγκαταλέγεται στη φαρμακοθεραπευτική ομάδα «εξωπαρασιτοκτόνα για τοπική χρήση». Η φιπρονίλ περιγράφεται ως εντομοκτόνο (με εντομοκτόνο δράση κατά των ψύλλων) και ως ακαρεοκτόνο (με ακαρεοκτόνο δράση κατά των κροτώνων).
Στις 24 Ιουνίου 2015, η Celní úřad pro Olomoucký kraj (τελωνειακή αρχή για την περιφέρεια Olomouc, Τσεχική Δημοκρατία) (στο εξής: τελωνειακή αρχή) εξέδωσε ΔΔΠ και κατέταξε το επίμαχο προϊόν στη δασμολογική διάκριση 38089190 της ΣΟ, ως εντομοκτόνο, εφαρμόζοντας κατ’ αναλογίαν τον κανονισμό 455/2007. Η τελωνειακή αρχή έκρινε ότι δεν μπορούσε να γίνει δεκτή η κατάταξη του προϊόντος αυτού στη δασμολογική διάκριση 30049000 της ΣΟ, την οποία ζήτησε η Samohýl, διότι το εν λόγω προϊόν δεν αποτελεί φάρμακο κατά την έννοια της δασμολογικής κλάσης 3004 της ΣΟ.
Η Samohýl, δεδομένου ότι η ιεραρχική προσφυγή της κατά της ως άνω απόφασης απορρίφθηκε, στις 17 Αυγούστου 2015, από τη Γενική Διεύθυνση Τελωνείων, άσκησε προσφυγή ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, το οποίο, με απόφαση της 16ης Μαΐου 2017, ακύρωσε την απόφαση της 17ης Αυγούστου 2015 και ανέπεμψε την υπόθεση στην εν λόγω Γενική Διεύθυνση.
Στις 17 Μαΐου 2018, η τελωνειακή αρχή εξέδωσε νέα ΔΔΠ, με την οποία το επίμαχο προϊόν κατατάχθηκε εκ νέου στη δασμολογική διάκριση 38089190 της ΣΟ, ως εντομοκτόνο. Η ιεραρχική προσφυγή η οποία ασκήθηκε κατά της απόφασης αυτής απορρίφθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Τελωνείων στις 11 Σεπτεμβρίου 2018.
Η Samohýl άσκησε, κατόπιν αυτού, προσφυγή κατά της απορριπτικής απόφασης ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, υποστηρίζοντας ότι η έκβαση της διαφοράς εξηρτάτο από το ζήτημα της δασμολογικής κατάταξης προϊόντος το οποίο περιέχει τη δραστική ουσία με την ονομασία φιπρονίλ. Εξέθεσε ότι, όταν είχε ζητήσει από την τελωνειακή αρχή την κατάταξη του προϊόντος «Moxiclear 400 + 100 mg», το οποίο προορίζεται για σκύλους που έχουν προσβληθεί ή εκτεθεί σε κίνδυνο μικτών παρασιτώσεων και είναι, όπως υποστηρίζει, συγκρίσιμο με το επίμαχο στην υπό κρίση υπόθεση προϊόν, το προϊόν εκείνο είχε καταταγεί στη δασμολογική διάκριση 30049000 της ΣΟ, χωρίς να εξεταστεί η προφυλακτική και θεραπευτική δράση του.
Το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει ότι η ουσία της διαφοράς αφορά τη δυνατότητα χαρακτηρισμού του επίμαχου προϊόντος ως «φαρμάκου» υπό το πρίσμα της τελωνειακής νομοθεσίας. Παραπέμπει σε «γνωμοδοτήσεις της γαλλικής κτηνιατρικής επιστήμης κατά το διάστημα μεταξύ των ετών 2008 και 2009 (École nationale vétérinaire της Τουλούζης και της Λυών, Laboratoire de parasitologie et de mycologie médicale της Λυών)», τις οποίες προσκόμισε η Samohýl, από τις οποίες, κατά το δικαστήριο αυτό, προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν αποτελεί γενόσημο προϊόν, πανομοιότυπο με το προϊόν Frontline και παρασκευασθέν μετά τη λήξη της ισχύος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας του τελευταίου αυτού προϊόντος, προϊόντος το οποίο έχει την ίδια σύνθεση και τις ίδιες ενδείξεις χρήσης με το επίμαχο προϊόν και έχει λάβει ίδια άδεια κυκλοφορίας ως φάρμακο για κτηνιατρική χρήση. Το αιτούν δικαστήριο εκθέτει, αφενός, ότι η δραστική ουσία του Frontline, όπως και του επίμαχου προϊόντος, είναι η φιπρονίλ και, αφετέρου, ότι το Frontline έχει θεραπευτική και προληπτική δράση, υπό την έννοια ότι θεραπεύει τις λοιμώξεις από εξωπαράσιτα θανατώνοντάς τα. Επισημαίνει επίσης ότι, στη Γαλλία, εκδόθηκαν ΔΔΠ για προϊόντα τα οποία έφεραν την εμπορική ονομασία Frontline, τα οποία όλα κατετάγησαν στη δασμολογική κλάση 3808 της ΣΟ κατ’ εφαρμογήν του κανονισμού 455/2007.
Το αιτούν δικαστήριο διαπιστώνει ότι από μη αμφισβητούμενα έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν έχει προφυλακτική δράση, δηλαδή σκοπεί να εμποδίσει την εμφάνιση ψύλλων ή κροτώνων στο ζώο και να προλάβει ασθένειες προκαλούμενες από το τσίμπημα των εν λόγω παράσιτων. Προσθέτει ότι, χωρίς την αρχική εξόντωση των παρασίτων, οι δευτερεύουσες εκδηλώσεις της παρασίτωσης δεν θα μπορούσαν να θεραπευτούν. Εξ αυτού συνάγει ότι το προϊόν αυτό δεν πρέπει να καταταγεί στη δασμολογική κλάση 3808 της ΣΟ, ως εντομοκτόνο, αλλά στη δασμολογική κλάση 3004, και ειδικότερα στη διάκριση 30049000 της ΣΟ, ως φάρμακο.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Krajský soud v Ostravě (περιφερειακό δικαστήριο της Οστράβα, Τσεχική Δημοκρατία) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Πρέπει το προϊόν με την ονομασία “Bob Martin Clear 50 mg – διάλυμα για επίχυση σε σημείο (spot‑on) για γάτες”, διατιθέμενο σε δοσομετρικά φιαλίδια (0,5 ml), το οποίο περιέχει τη δραστική ουσία φιπρονίλ (50 mg ανά φιαλίδιο) και τα έκδοχα βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη E320, βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο E321, βενζυλική αλκοόλη και μονοαιθυλαιθέρας της διαιθυλενογλυκόλης, να καταταγεί στην κλάση 3004 ή στην κλάση 3808 της [ΣΟ];»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
Με το ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν η ΣΟ έχει την έννοια ότι προϊόν το οποίο συνίσταται σε διάλυμα προοριζόμενο για γάτες, το οποίο εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα (spot-on) με τη χρήση δοσομετρικών φιαλιδίων (0,5 ml) και περιέχει τη δραστική ουσία με την ονομασία φιπρονίλ (50 mg ανά φιαλίδιο), καθώς και έκδοχα, όπως είναι η βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη E320, το βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο E321, η βενζυλική αλκοόλη και ο μονοαιθυλαιθέρας της διαιθυλενογλυκόλης, εμπίπτει στη δασμολογική κλάση 3004 της ονοματολογίας αυτής, ως φάρμακο, ή στη δασμολογική κλάση 3808 αυτής, ως εντομοκτόνο.
Υπενθυμίζεται καταρχάς ότι, όταν το Δικαστήριο επιλαμβάνεται αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως σε θέματα δασμολογικής κατάταξης, το έργο του συνίσταται μάλλον στο να αποσαφηνίσει στο εθνικό δικαστήριο τα κριτήρια των οποίων η εφαρμογή θα μπορέσει να δώσει στο δικαστήριο αυτό τη δυνατότητα να κατατάξει ορθώς τα επίμαχα προϊόντα στη ΣΟ παρά στο να προβεί το ίδιο στην κατάταξη αυτή. Συγκεκριμένα, ο χαρακτηρισμός των επίμαχων προϊόντων στηρίζεται αμιγώς σε εκτίμηση περί τα πράγματα, στην οποία το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί στο πλαίσιο αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως (απόφαση της 15ης Μαΐου 2019, Korado,
C-306/18
,
EU:C:2019:414
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και διάταξη της 3ης Δεκεμβρίου 2020, Siebenburgisches Nugat,
C-99/20
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2020:993
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Επίσης, κατά πάγια νομολογία, χάριν της ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικώς να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως ορίζονται στο κείμενο της κλάσης της ΣΟ και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων [βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 12ης Ιουλίου 2012, TNT Freight Management (Amsterdam),
C-291/11
,
EU:C:2012:459
, σκέψη
, της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Amoena,
C-677/18
,
EU:C:2019:1142
, σκέψη
, και της 26ης Μαρτίου 2020, Pfizer Consumer Healthcare,
C-182/19
,
EU:C:2020:243
, σκέψη
].
Τέλος, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι, παρά το γεγονός ότι δεν έχουν δεσμευτική ισχύ, οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ και του ΕΣ αποτελούν σημαντικά βοηθήματα προς διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινού δασμολογίου και παρέχουν, αυτές καθαυτές, χρήσιμα στοιχεία για την ερμηνεία του (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 15ης Μαΐου 2019, Korado,
C‑306/18
,
EU:C:2019:414
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και διάταξη της 3ης Δεκεμβρίου 2020, Siebenburgisches Nugat,
C-99/20
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2020:993
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Όσον αφορά, πρώτον, τη δασμολογική κλάση 3004 της ΣΟ, υπενθυμίζεται, αφενός, ότι, για την κατάταξη προϊόντων στο κεφάλαιο 30 της ΣΟ, στο οποίο περιλαμβάνεται η κλάση αυτή, πρέπει να διερευνάται αν τα προϊόντα αυτά έχουν σαφώς καθορισμένες θεραπευτικές ή προφυλακτικές ιδιότητες ή χαρακτηριστικά, η επίδραση των οποίων επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες λειτουργίες του οργανισμού του ζώου, ή, ακόμη, αν είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενείας ή πάθησης. Αφετέρου, μπορεί να καταταγεί στο κεφάλαιο 30 της ΣΟ προϊόν το οποίο, λόγω των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων του, είναι φύσει προορισμένο για ιατρική χρήση (πρβλ. απόφαση της 30ής Απριλίου 2014, Nutricia,
C-267/13
,
EU:C:2014:277
, σκέψεις
και
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν προορίζεται για την εξόντωση παρασίτων, ήτοι ψύλλων και κροτώνων, σε γάτες. Εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα (spot-on). Το ποσοστό απορρόφησης της δραστικής ουσίας του προϊόντος αυτού, της φιπρονίλ, είναι χαμηλό στις γάτες. Σύμφωνα με την «Περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος», το επίμαχο προϊόν εμπίπτει στην φαρμακοθεραπευτική ομάδα «εξωπαρασιτοκτόνα για τοπική χρήση». Επιπλέον, το προαναφερθέν έγγραφο περιγράφει τη φιπρονίλ ως εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο που δρα αναστέλλοντας το σύμπλοκο GΑΒΑ, με αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη δραστηριότητα του νευρικού συστήματος των εντόμων και των ακάρεων και τον θάνατό τους.
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι το επίμαχο προϊόν μπορεί να έχει προληπτική δράση κατά ασθενειών που συνδέονται με την παρουσία ψύλλων και κροτώνων στο σώμα της γάτας. Εντούτοις, το ίδιο δικαστήριο διευκρινίζει ότι το προϊόν δεν έχει θεραπευτική δράση, αλλά επιφέρει την αρχική εξόντωση των παρασίτων, χωρίς την οποία δεν θα μπορούσαν να θεραπευτούν οι δευτερεύουσες εκδηλώσεις της παρασίτωσης.
Συναφώς, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η δραστική ουσία του επίμαχου προϊόντος, η φιπρονίλ, επιδρά στο ζώο επιφανειακά, καθόσον θανατώνει μόνον τα εξωπαράσιτα τα οποία ενδέχεται να είναι φορείς διαφόρων ασθενειών.
Επομένως, φαίνεται ότι η προληπτική δράση έναντι διαφόρων πιθανών λοιμώξεων που μεταδίδονται από τα παράσιτα είναι δευτερεύουσα σε σχέση με την εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση του επίμαχου προϊόντος. Επομένως, η εν λόγω προληπτική δράση δεν πρέπει να συγχέεται με τη θεραπευτική ή προφυλακτική δράση που χαρακτηρίζει τα εμπίπτοντα στη δασμολογική κλάση 3004 της ΣΟ προϊόντα.
Όσον αφορά το επιχείρημα που προέβαλε η Samohýl ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, κατά το οποίο το προϊόν «Moxiclear 400 + 100 mg» κατατάχθηκε στη δασμολογική κλάση 3004 της ΣΟ ως φάρμακο, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το προϊόν «Moxiclear 400 + 100 mg» περιέχει τις δραστικές ουσίες ιμιδακλοπρίδη και μοξιδεκτίνη, και όχι τη φιπρονίλ, και ότι προορίζεται για σκύλους οι οποίοι έχουν προσβληθεί από μικτές παρασιτώσεις, εσωτερικού ή εξωτερικού τύπου, ή έχουν εκτεθεί σε κίνδυνο τέτοιων παρασιτώσεων. Με τις γραπτές παρατηρήσεις της, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι η δραστική ουσία μοξιδεκτίνη απορροφάται από το δέρμα του ζώου και ότι, μετά την απορρόφηση, απελευθερώνεται στο σύνολο του οργανισμού, με δράση κατά πολλών εσωτερικών παρασίτων, ιδίως εκείνων που προσβάλλουν το κυκλοφορικό και το πεπτικό σύστημα ή τους πνεύμονες.
Υπό τις συνθήκες αυτές, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει αν, όπως υποστηρίζουν η Τσεχική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, το επίμαχο προϊόν δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εμφανίζει σαφώς καθορισμένες θεραπευτικές ή προφυλακτικές ιδιότητες ή χαρακτηριστικά, των οποίων η δράση επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες λειτουργίες του οργανισμού του ζώου, κατά την έννοια της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 31 της παρούσας απόφασης.
Συναφώς, υπενθυμίζεται, αφενός, ότι, σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ σχετικά με τη δασμολογική κλάση 3004, εξαιρούνται από την κλάση αυτή τα εντομοκτόνα, απολυμαντικά και άλλα παρασκευάσματα τα οποία εμπίπτουν στη δασμολογική κλάση 3808 και δεν προσφέρονται για προφυλακτικές χρήσεις στην ιατρική ή κτηνιατρική. Αφετέρου, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το γεγονός ότι τα προϊόντα έχουν λάβει, στα κράτη μέλη εντός των οποίων διατίθενται στο εμπόριο, άδεια κυκλοφορίας φαρμάκου δεν έχει καθοριστική σημασία για την κατάταξή τους στο κεφάλαιο 30 της ΣΟ (πρβλ. απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2016, LEK,
C-700/15
,
EU:C:2016:959
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Δεύτερον, όσον αφορά την κλάση 3808 της ΣΟ, επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 1 του κανονισμού 455/2007, κατατάσσεται στη δασμολογική διάκριση 38089190 της ΣΟ το παρασκεύασμα που περιγράφεται στο σημείο 1 της στήλης 1 του πίνακα που περιλαμβάνεται στο παράρτημα του κανονισμού αυτού, ήτοι παρασκεύασμα υπό μορφή αλκοολικού διαλύματος, συσκευασμένο σε δοσομετρικά φιαλίδια για τη λιανική πώληση, με την ακόλουθη σύνθεση: φιπρονίλ (ISO) 10 g, βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη (ΒΗΑ, Ε 320) 0,02 g, βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο (ΒΗΤ, Ε 321) 0,01 g και έκδοχο q.s.p. 100 ml. Το εν λόγω σημείο 1 αποσαφηνίζει, εξάλλου, ότι αυτό το παρασκεύασμα, το οποίο περιέχει ουσία με εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση για την καταπολέμηση παρασίτων όπως οι ψύλλοι, οι κρότωνες και οι ψείρες, προορίζεται για εξωτερική χρήση σε οικόσιτα ζώα, ήτοι σκύλους και γάτες.
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι κανονισμός περί κατάταξης σε δασμολογική κλάση έχει γενική ισχύ, καθόσον δεν εφαρμόζεται μόνο στην περίπτωση συγκεκριμένου επιχειρηματία, αλλά επί όλων των προϊόντων που είναι πανομοιότυπα με εκείνο που εξέτασε η επιτροπή τελωνειακού κώδικα. Η κατ’ αναλογίαν εφαρμογή κανονισμού περί κατάταξης σε δασμολογική κλάση, όπως είναι ο κανονισμός 455/2007, επί προϊόντων συγκρίσιμων προς εκείνα που αφορά ο κανονισμός αυτός συμβάλλει στη συνεπή ερμηνεία της ΣΟ καθώς και στην ίση μεταχείριση των επιχειρηματιών (πρβλ. απόφαση της 4ης Μαρτίου 2015, Oliver Medical,
C‑547/13
,
EU:C:2015:139
, σκέψεις
και
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν περιέχει την ίδια συγκέντρωση της δραστικής ουσίας φιπρονίλ με το παρασκεύασμα που διαλαμβάνεται στο σημείο 1 της στήλης 1 του περιλαμβανόμενου στο παράρτημα του κανονισμού 455/2007 πίνακα. Περιέχει επίσης τα έκδοχα βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη και βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο. Επομένως, συνάγεται ότι το επίμαχο προϊόν είναι, λόγω της σύνθεσής του, συγκρίσιμο με το εν λόγω παρασκεύασμα.
Η εκτίμηση αυτή επιρρωννύεται από την αιτιολογία του κανονισμού 455/2007, η οποία πρέπει να ληφθεί υπόψη προκειμένου να καθοριστεί το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (πρβλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Amoena,
C-677/18
,
EU:C:2019:1142
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Συγκεκριμένα, από τη στήλη 3 του πίνακα που περιλαμβάνεται στο παράρτημα του κανονισμού 455/2007 προκύπτει κατ’ αρχάς ότι η κατάταξη του παρασκευάσματος που περιγράφεται στο σημείο 1 της στήλης 1 του πίνακα αυτού καθορίζεται, μεταξύ άλλων, «από το κείμενο των κωδικών ΣΟ 3808, 380891 και 38089190». Η τελευταία αυτή διάκριση αφορά «εντομοκτόνα»«άλλα» από εκείνα που έχουν ως βάση ενώσεις του πυρέθρου, χλωριωμένους υδρογονάνθρακες, καρβαμιδικές ενώσεις ή οργανοφωσφορικές ενώσεις. Στη συνέχεια, γίνεται παραπομπή στις «επεξηγηματικές σημειώσεις του [ΕΣ] για την κλάση 3808 και τις διακρίσεις 380891 έως 380899», οι οποίες διευκρινίζουν ότι ως εντομοκτόνα νοούνται τα προϊόντα που προορίζονται για τη θανάτωση των εντόμων και ότι τα προϊόντα αυτά λαμβάνουν διάφορες μορφές. Τέλος, η εν λόγω αιτιολογία αναφέρει ότι «[τ]ο παρασκεύασμα [που αναφέρεται στο σημείο 1 της στήλης 1 του πίνακα που περιλαμβάνεται στο παράρτημα του κανονισμού 455/2007] δεν έχει θεραπευτική ή προφυλακτική δράση κατά την έννοια της κλάσης 3004».
Οι λόγοι για τους οποίους το παρασκεύασμα που περιγράφεται στο σημείο 1 της στήλης 1 του πίνακα που περιλαμβάνεται στο παράρτημα του κανονισμού 455/2007 κατατάχθηκε στη δασμολογική διάκριση 38089190 της ΣΟ ισχύουν και για το επίμαχο προϊόν. Πράγματι, υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, το προϊόν αυτό φαίνεται να περιέχει, σε πανομοιότυπες αναλογίες, την ίδια δραστική ουσία με εκείνη που περιέχεται στη σύνθεση του παρασκευάσματος, καθώς και τα ίδια έκδοχα με αυτό. Επιπλέον, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν επιτελεί την ίδια λειτουργία και έχει την ίδια χρήση με αυτές του συγκεκριμένου παρασκευάσματος, ήτοι έχει εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση έναντι παρασίτων όπως οι ψύλλοι και οι κρότωνες και έχει εξωτερική τοπική χρήση στα οικόσιτα ζώα, ήτοι στις γάτες.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο υποβληθέν προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η ΣΟ έχει την έννοια ότι προϊόν το οποίο συνίσταται σε διάλυμα προοριζόμενο για γάτες, το οποίο εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα (spot‑on) με τη χρήση δοσομετρικών φιαλιδίων (0,5 ml) και περιέχει τη δραστική ουσία με την ονομασία φιπρονίλ (50 mg ανά φιαλίδιο) καθώς και έκδοχα, όπως είναι η βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη E320, το βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο E321, η βενζυλική αλκοόλη και ο μονοαιθυλαιθέρας της διαιθυλενογλυκόλης, εμπίπτει, υπό την επιφύλαξη της εκτίμησης από το αιτούν δικαστήριο του συνόλου των πραγματικών στοιχείων που έχει στη διάθεσή του, στη δασμολογική κλάση 3808 της ονοματολογίας αυτής ως «εντομοκτόνο».
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (ένατο τμήμα) αποφαίνεται:

Η Συνδυασμένη Ονοματολογία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 1101/2014 της Επιτροπής, της 16ης Οκτωβρίου 2014, έχει την έννοια ότι προϊόν το οποίο συνίσταται σε διάλυμα προοριζόμενο για γάτες, το οποίο εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα (spot-on) με τη χρήση δοσομετρικών φιαλιδίων (0,5 ml) και περιέχει τη δραστική ουσία με την ονομασία φιπρονίλ (50 mg ανά φιαλίδιο) καθώς και έκδοχα, όπως είναι η βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη E320, το βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο E321, η βενζυλική αλκοόλη και ο μονοαιθυλαιθέρας της διαιθυλενογλυκόλης, εμπίπτει, υπό την επιφύλαξη της εκτίμησης από το αιτούν δικαστήριο του συνόλου των πραγματικών στοιχείων που έχει στη διάθεσή του, στη δασμολογική κλάση 3808 της ονοματολογίας αυτής ως «εντομοκτόνο».

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η τσεχική.