CELEX: 62016CJ0540
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Politika komuni tas-sajd
Regolament (UE) Nru 1380/2013
Artikolu 16(6) u Artikolu 17
Allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi metodu bbażat fuq kriterji oġġettivi u trasparenti
Kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni mhux ugwali bejn l-operaturi tas-settur
Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea
Artikoli 16 u 20
Libertà ta’ intrapriża
Ugwaljanza fit-trattament
Proporzjonalità

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(5)(c), tal-Artikolu 16(6) u tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd, li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1954/2003 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 2371/2002 u (KE) Nru 639/2004 u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2004/585/KE (
ĠU 2013, L 354, p. 22
), kif ukoll tal-Artikoli 16 u 20 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn “Spika” UAB, “Senoji Baltija” AB, “Stekutis” UAB u “Prekybos namai Aistra UAB (iktar ’il quddiem, flimkien “Spika
et
”), erba’ operaturi Litwani tas-settur tas-sajd, u Žuvininkystės tarnyba prie Lietuvos Respublikos žemės ūkio ministerijos (id-Dipartiment tas-Sajd fi ħdan il-Ministeru għall-Agrikoltura, il-Litwanja) dwar l-allokazzjoni minn dan id-dipartiment ta’ opportunitajiet ta’ sajd individwali addizzjonali fil-Baħar Baltiku għas-sena 2015.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
L-Artikolu 2(1), (2) u (5) tar-Regolament Nru 1380/2013, dwar l-objettivi tal-politika komuni tas-sajd, jipprevedi:
“1.   Il-[politika komuni tas-sajd] għandha tiżgura li l-attivitajiet tas-sajd u l-akkwakultura huma ambjentalment sostenibbli fit-tul u huma ġestiti b’mod li huwa konsistenti mal-objettivi li jinkisbu benefiċċji ekonomiċi, soċjali u ta’ impjieg, u li jingħata kontribut għad-disponibbiltà ta’ provvisti tal-ikel.
2.   Il-[politika komuni tas-sajd] għandha tapplika l-approċċ prekawzjonarju għall-ġestjoni tas-sajd, u għandha tfittex li tiżgura li l-isfruttament ta’ riżorsi bijoloġiċi ħajjin tal-baħar jirripristina l-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet mistada u jżommhom ’il fuq minn livelli li jistgħu jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli.
[…]
5.   Il-[politika komuni tas-sajd] għandha, b’mod partikolari:
[…]
(c)
tipprovdi kondizzjonijiet għal industrija tas-sajd għall-qbid u l-ipproċessar ekonomikament vijabbli u kompetittiva u attività ta’ sajd relatata bbażata fuq l-art;
(d)
tipprovdi miżuri għall-aġġustament tal-kapaċità tal-flotot għal-livell ta’ opportunitajiet ta’ sajd konsistenti mal-Artikolu 2(2), sabiex il-flotot ikunu ekonomikament vijabbli mingħajr ma jisfruttaw eċċessivament r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar;
[…]
(f)
tikkontribwixxi għal standard tal-għajxien ġust għal dawk li jiddipendu mill-attivitajiet tas-sajd, filwaqt li jittieħed kont tas-sajd kostali u l-aspetti soċjoekonomiċi;
[…]
(i)
tippromwovi attivitajiet ta’ sajd kostali, b’kont meħud tal-aspetti soċjoekonomiċi;
[…]”
L-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Ddefinizzjonijiet”, jipprevedi fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Għall-għan ta’ dan ir-Regolament għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(4)
‘bastiment tas-sajd’ tfisser kwalunkwe bastiment mgħammar għall-isfruttament kummerċjali ta’ riżorsi bijoloġiċi tal-baħar jew nassa tat-tonn;
(5)
‘bastiment tas-sajd tal-Unjoni’ tfisser bastiment li jtajjar il-bandiera ta’ Stat Membru u li jkun irreġistrat fl-Unjoni;
[…]
(30)
‘operatur’ tfisser il-persuna fiżika jew ġuridika li topera jew li tikkontrolla kwalunkwe impriża li twettaq xi waħda mill-attivitajiet relatati ma’ xi stadju tal-produzzjoni, l-ipproċessar, it-tqegħid fis-suq, il-ktajjen ta’ distribuzzjoni u tal-bejgħ lill-konsumatur tal-prodotti tas-sajd u l-akkwakultura;
[…]”
L-Artikolu 16 tal-imsemmi regolament, intitolat “Opportunitajiet tas-sajd”, jipprovdi fil-paragrafu 6 tiegħu:
“Kull Stat Membru għandu jiddeċiedi kif l-opportunitajiet tas-sajd li jkunu allokati lilu, u li mhumiex soġġetti għal sistema ta’ konċessjonijiet trasferibbli tas-sajd, jistgħu jiġu allokati lil bastimenti li jtajru l-bandiera tiegħu (pereżempju billi jinħolqu opportunitajiet tas-sajd individwali). Għandu jinforma lill-Kummissjoni dwar il-metodu ta’ allokazzjoni.”
L-Artikolu 17 tal-istess regolament huwa fformulat kif ġej:
“Meta jallokaw opportunitajiet tas-sajd disponibbli għalihom kif imsemmi fl-Artikolu 16, l-Istati Membri għandhom jużaw kriterji trasparenti u oġġettivi inklużi dawk ta’ natura ambjentali, soċjali u ekonomika. Il-kriterji li għandhom jintużaw jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn, l-impatt tas-sajd fuq l-ambjent, l-istorja tal-konformità, il-kontribut għall-ekonomija lokali u l-livelli ta’ qbid storiku. Fi ħdan l-opportunitajiet tas-sajd allokati lilhom, l-Istati Membri għandhom jagħmlu ħilithom biex jipprovdu inċentivi għall-bastimenti tas-sajd li jużaw irkaptu selettiv tas-sajd jew li jużaw tekniki tas-sajd b’impatt ambjentali mnaqqas, bħal b’konsum imnaqqas tal-enerġija jew ta’ ħsara għall-abitat.”
Id-dritt Litwan
Il-Lietuvos Respublikos žuvininkystės įstatymas (il-Liġi Litwana dwar is-Sajd), kif issupplimentata u emendata bil-Liġi Nru°XII-1523, tat-23 ta’ Diċembru 2014, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2015 (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar is-Sajd”) hija intiża, b’mod partikolari, sabiex timplimenta r-Regolament Nru 1380/2013 fid-dritt nazzjonali. L-Artikolu 17
ta’ din il-liġi jipprevedi l-prinċipji ġenerali tad-distribuzzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd fil-Baħar Baltiku.
L-Artikolu 17
(1) tal-Liġi dwar is-Sajd jipprevedi l-metodu ta’ determinazzjoni tal-allokazzjoni ta’ opportunitajiet ta’ sajd individwali lill-operaturi li għandhom bastiment li jtajjar il-bandiera Litwana. Skont din id-dispożizzjoni, hemm lok, għal dan il-għan, li għal kull operatur tiġi kkalkolata l-medja tal-qbid tad-diversi speċi ta’ ħut ikkonċernat matul tliet snin kalendarji, magħżula mill-operatur fost l-aħħar seba’ snin kalendarji (iktar ’il quddiem is-“sehem storiku”).
Skont l-Artikolu 17
(4) ta’ din il-liġi, l-opportunitajiet ta’ sajd individwali allokati lil operaturi jikkorrispondu għas-sehem storiku, li jista’ jitnaqqas jew jiżdied skont il-kriterji li ġejjin:
–
Is-sehem storiku jiżdied b’0.1 % għal kull sehem, f’termini ta’ perċentwali, tal-prodotti tas-sajd tal-ispeċi kkonċernata mibjugħa fit-territorju tal-Litwanja, ikkalkolat abbażi tal-prodotti tas-sajd kollha ta’ din l-ispeċi maqbuda mill-operatur matul is-snin ta’ referenza;
–
Sabiex jittieħed kont ta’ effetti iżgħar fuq l-ambjent tal-attivitajiet ta’ sajd professjonali ta’ operatur, is-sehem storiku jiżdied b’5 % meta jintużaw materjal tas-sajd professjonali u tekniki tas-sajd li jirrispettaw ħabitats naturali, u b’ 5 % għall-bastiment tas-sajd li jniġġsu inqas u li jużaw inqas enerġija;
–
Is-sehem storiku jitnaqqas bi 2 % għal kull ksur gravi mwettaq matul is-snin ta’ referenza u b’ 0.5 % għal kull ksur mhux meqjus bħala gravi tar-regoli applikabbli għas-sajd professjonali.
Konformement mal-Artikolu 17
(6) tal-imsemmija liġi, operatur ekonomiku ma jistax ikollu, waħdu, iktar minn 40 % tal-opportunitajiet ta’ sajd allokati lir-Repubblika tal-Litwanja għal speċi partikolari ta’ ħuta.
L-Artikolu 17
(7) u (8) tal-istess liġi jipprevedi l-allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd individwali permezz ta’ rkant. Wara li jitnaqqsu l-opportunitajiet ta’ sajd intiżi għall-użu minn sajd kostali fuq skala żgħira, is-sehem li jkun għad fadal tal-opportunitajiet skont l-ispeċi, li jkunu ġew allokati lir-Repubblika tal-Litwanja wara l-allokazzjoni skont is-sehem storiku, liema sehem għandu tal-inqas jirrappreżenta 5 % minn dawn il-possibbiltajiet, għandu jingħata permezz ta’ rkant lill-operaturi li għandhom bastiment tas-sajd li jtajjar il-bandiera Litwana, sakemm ma tinqabiżx il-kapaċità massima ta’ sajd stabbilita mill-Ministeru għall-Agrikoltura fiż-żona ġeografika ta’ sajd ikkonċernata.
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li skont il-minuti ta’ laqgħa miżmuma fil-11 ta’ Marzu 2015 miż-Zvejybos Baltijos jurije kvotu skyrimo komisija (il-Kummissjoni għall-Allokazzjoni tal-Opportunitajiet ta’ Sajd fil-Baħar Baltiku, il-Litwanja), imwaqqfa bid-Deċiżjoni Nru VI-24, tat-18 ta’ Marzu 2013, tad-Direttur tad-Dipartiment tas-Sajd fi ħdan il-Ministeru għall-Agrikoltura, din tal-aħħar allokat opportunitajiet ta’ sajd individwali addizzjonali lill-operaturi li kienu ppreżentaw applikazzjoni għal dan il-għan skont id-distribuzzjoni li ġejja:
–
“Banginis” UAB: 175 tunnellata aringi u 252 tunnellata sardin;
–
“Grinvita” UAB: 29 tunnellata aringi u 49 tunnellata sardin;
–
“Baltlanta” UAB: 23 tunnellata aringi u 16-il tunnellata sardin, u
–
“Baltijos šprotai” UAB: 202 tunnellati aringi u 285 tunnellata sardin.
Spika
et
ikkontestaw il-legalità tal-allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd addizzjonali ta’ aringi u ta’ sardin u ressqu rikors quddiem il-Vilniaus apygardos administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’ Vilnjus, il-Litwanja) intiż għall-annullament tal-minuti msemmija iktar ’il fuq, filwaqt li sostnew li l-opportunitajiet ta’ sajd individwali allokati lil Grinvita, Baltlanta, Banginis u Baltijos šprotai ma kellhomx bażi legali.
Permezz ta’ sentenza tas-6 ta’ Novembru 2015, din il-qorti ċaħdet ir-rikors ta’ Spika
et
. Għaldaqstant, huma appellaw quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Litwanja), sabiex jiksbu l-annullament tas-sentenza mogħtija fl-ewwel istanza u adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida li tilqa’ r-rikors tagħhom.
Il-qorti tar-rinviju tenfasizza, fl-ewwel lok, li l-Liġi dwar is-Sajd timplimenta, b’mod partikolari, ir-Regolament Nru 1380/2013 u tikkonstata li, abbażi ta’ din il-liġi, l-operaturi ma humiex ittrattati bl-istess mod għal dak li jirrigwarda l-allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd. F’tali ċirkustanzi u fl-assenza ta’ ġustifikazzjoni oġġettiva, id-diskriminazzjoni fil-konfront ta’ wħud mill-operaturi tikkostitwixxi ksur tal-prinċipji kostituzzjonali Litwani ta’ kompetizzjoni ħielsa u ta’ ugwaljanza fit-trattament.
Fit-tieni lok, din il-qorti tistaqsi jekk is-setgħa diskrezzjonali mogħtija lill-Istati Membri mill-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 1380/2013 tippermettix lill-imsemmija Stat jistabbilixxu l-kriterji għall-allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd li jirriżultaw fil-ħolqien ta’ kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni mhux ugwali fir-rigward tal-operaturi, li jikkompetu bejniethom sabiex jiksbu tali opportunitajiet.
L-imsemmija qorti hija fil-fatt tal-idea li din is-setgħa diskrezzjonali ma hijiex bla limitu, sa fejn l-Artikolu 17 tal-imsemmi regolament jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jadottaw kriterji trasparenti u oġġettivi, inkluż kriterji ta’ natura ambjentali, soċjali u ekonomika. B’mod iktar partikolari, hija tistaqsi, minn naħa, jekk leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Liġi dwar is-Sajd, li tistabbilixxi metodu ta’ allokazzjoni ta’ opportunitajiet ta’ sajd individwali li huwa bbażat prinċipalment fuq id-data storika relattiva għall-kwantitajiet maqbuda u li, minħabba f’hekk, jista’ joħloq l-imsemmija kundizzjonijiet ta’ inugwaljanza, jistax jitqies li huwa “oġġettiv”. Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-limitazzjonijiet għall-kompetizzjoni li jirriżultaw mill-adozzjoni ta’ dan il-metodu humiex inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, anki jekk dan il-metodu jissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ oġġettività u ta’ trasparenza msemmija fl-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1380/2013.
Fit-tielet lok, il-qorti tar-rinviju tfakkar li Stat Membru li jimplementa regolament tal-Unjoni huwa obbligat jirrispetta l-Karta. Għaldaqstant, hija tistaqsi dwar jekk l-Artikoli 16 u 20 tagħha, relattivi għal-libertà ta’ intrapriża u għall-prinċipju ta’ ugwaljanza fid-dritt, jipprekludux li Stat Membru jadotta metodu ta’ allokazzjoni ta’ kwoti ta’ sajd li jqiegħed lill-operaturi f’kundizzjonijiet mhux ugwali sabiex jiksbu opportunitajiet ta’ sajd, minkejja li dan il-metodu jkun ibbażat fuq il-kriterji msemmija fl-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1380/2013.
Fir-raba’ u l-aħħar lok, b’teħid ikunsiderazzjoni tal-objettivi ta’ kompetizzjoni tal-politika komuni tas-sajd, din il-qorti tixtieq tkun taf jekk l-Artikolu 2(5)(c) tar-Regolament Nru 1380/2013 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi lill-Istati Membri milli jagħżlu metodu ta’ allokazzjoni ta’ kwoti ta’ sajd li jwassal għal kundizzjonijiet mhux ugwali għall-operaturi li jikkompetu sabiex jiksbu kwantità ogħla ta’ opportunitajiet ta’ sajd, anki jekk dan ikun ibbażat fuq kriterju trasparenti u oġġettiv.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikoli 17 u 2(5)(c) tar-Regolament [Nru 1380/2013] fid-dawl tal-Artikoli 16 u 20 tal-[Karta], għandhom jiġu interpretati fis-sens li, meta Stat Membru jeżerċita d-diskrezzjoni prevista fl-Artikolu 16(6), huwa jkun ipprojbit milli jagħżel metodu ta’ allokazzjoni tal-kwoti tas-sajd allokati lilu li jikkawża kundizzjonijiet inugwali ta’ kompetizzjoni għal [operaturi] li jwettqu attività f’dan il-qasam minħabba kwantità ikbar ta’ opportunitajiet ta’ sajd, anki jekk dak il-metodu jkun ibbażat fuq kriterju trasparenti u oġġettiv?”
Fuq id-domanda preliminari
Fuq il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja
Banginis issostni li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tirrispondi d-domanda magħmula. Fil-fatt, skont din il-kumpannija, id-dritt tal-Unjoni ma japplikax fil-kawża prinċipali, peress li meta r-Repubblika tal-Litwanja tadotta metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd individwali, hija ma timplimentax id-dritt tal-Unjoni iżda teżerċita kompetenza esklużiva tagħha.
Sabiex jiġi ddeterminat jekk leġiżlazzjoni nazzjonali tinvolvix l-implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandu jiġi vverifikat, fost elementi oħra, jekk hija għandhiex l-għan li timplimenta dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, liema hija n-natura ta’ din il-leġiżlazzjoni u jekk għandhiex għanijiet oħra li ma humiex dawk koperti mid-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-6 ta’ Marzu 2014, Siragusa,
C‑206/13
,
EU:C:2014:126
, punt
).
Issa, meta jadottaw il-metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd allokati lilhom, l-Istati Membri jeżerċitaw kompetenza mogħtija lilhom espressament, fil-kuntest tat-twettiq tal-politika komuni tas-sajd, minn dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, jiġifieri l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 1380/2013.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li jitqies li, billi adottat il-metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd lill-bastimenti li jtajjru l-bandiera Litwana, ir-Repubblika tal-Litwanja implimentat id-dritt tal-Unjoni. Konsegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tirrispondi d-domanda magħmula.
Fuq il-mertu
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 16(6) u l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1380/2013, kif ukoll l-Artikoli 16 u 20 tal-Karta, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li permezz tagħha dan jadotta metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd li jista’ jikkawża trattament mhux ugwali bejn l-operaturi li għandhom bastimenti li jtajjru l-bandiera tiegħu.
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda għandu jiġi ddeterminat, fl-ewwel lok, jekk metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jissodisfax il-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1380/2013.
Skont l-Artikolu 16(6) tal-imsemmi regolament, kull Stat Membru għandu jiddeċiedi kif l-opportunitajiet tas-sajd li jkunu allokati lilu jistgħu jiġu allokati lil bastimenti li jtajru l-bandiera tiegħu. F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja relattiva għall-Artikolu 20(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru°2371/2002 tal-20 ta’ Diċembru 2002 dwar il-konservazzjoni u l-isfruttar sostenibbli ta’ riżorsi tas-sajd skond il-Politika Komuni dwar is-Sajd (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 5, p. 460), li jikkorrisondi għall-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 1380/2013, jirriżulta li l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni fl-implimentazzjoni ta’ dan ir-regolament tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal-5 ta’ Mejju 2009, Atlantic Dawn et vs Il‑Kummissjoni,
C‑372/08 P
, mhux ippubblikat,
EU:C:2009:287
, punt
).
Issa, fil-kuntest tal-eżerċizzju ta’ dan il-marġni ta’ diskrezzjoni, l-Istati Membri huma obbligati jużaw, skont l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1380/2013, kriterji “transparenti u oġġettivi”.
Fil-każ ineżami, ir-Repubblika tal-Litwanja għażlet li talloka l-opportunitajiet ta’ sajd li kienu allokati lilha billi tuża metodu bbażat prinċipalment fuq il-kriterju tal-“livell tal-qbid”. Skont dan il-kriterju, il-parti l-kbira tal-imsemmija opportunitajiet ta’ sajd hija allokata skont il-medja tal-qbid ta’ speċi ta’ ħuta minn operatur matul tliet snin kalendarji magħżula fost l-aħħar seba’ snin kalendarji.
Dan il-kriterju huwa espliċitament imsemmi fl-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1380/2013, fil-lista ta’ dawk il-kriterji li l-Istati Membri jistgħu jagħżlu sabiex jużaw għall-allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd allokati lilhom. Barra minn hekk, l-imsemmi kriterju huwa stabbilit f’dispożizzjoni legali, jiġifieri fl-Artikolu 17
tal-Liġi dwar is-Sajd, li, billi jirreferi għas-sehem storiku tal-operaturi kkonċernati, jibbaża ruħu fuq data oġġettiva, li tista’ titkejjel u tiġi vverifikata mill-awtoritajiet kompetenti.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li jiġi kkonstatat li metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, josserva l-kundizzjonijiet ta’ trasparenza u ta’ oġġettività msemmija fl-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1380/2013.
Fit-tieni lok, għandu jiġi ddeterminat jekk l-adozzjoni ta’ tali metodu ta’ allokazzjoni jikkawżax ksur tal-Artikoli 16 u 20 tal-Karta, meta dan il-metodu jirriżulta fil-ħolqien ta’ kundizzjonijiet inqas favorevoli għall-operaturi li għandhom sehem storiku ta’ livell ta’ qbid (iktar ’il quddiem l-“operaturi storiċi”), għad-detriment tal-operaturi li ma għandhomx tali sehem storiku u li jixtiequ jidħlu fis-suq tas-sajd jew iżidu l-produzzjoni tagħhom (iktar ’il quddiem l-“operaturi mhux storiċi”).
Fil-fatt, skont l-informazzjoni li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja, u li l-qorti tar-rinviju hija mitluba tivverifika, filwaqt li l-operaturi storiċi jistgħu jiksbu opportunitajiet ta’ sajd billi sempliċement jipprovdu l-livell ta’ qbid tagħhom lill-awtoritajiet kompetenti, l-opportunitajiet ta’ sajd huma allokati lill-operaturi mhux storiċi biss abbażi ta’ dawk li jkunu reżidwi, skont il-bilanċ li jkun għad fadal mill-kwota mogħtija lir-Repubblika tal-Litwanja wara li jkunu saru l-allokazzjonijiet abbażi tas-sehem storiku. Għaldaqstant, tali metodu ta’ allokazzjoni jista, minn naħa, jippreġudika l-libertà ta’ intrapriża tal-operaturi mhux storiċi, billi jillimita d-dritt tagħhom li joperaw fis-suq inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, billi jwassal għal inugwaljanzi fit-trattament bejn id-diversi tipi ta’ operaturi li ma humiex iġġustifikati.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 16 tal-Karta, il-libertà ta’ intrapriża huwa rrikonoxxut konformement mad-dritt tal-Unjoni. Il-protezzjoni mogħtija mill-imsemmi artikolu tkopri l-libertà li tiġi eżerċitata attività ekonomika jew kummerċjali, il-libertà kuntrattwali u l-kompetizzjoni libera (sentenza tas-17 ta’ Ottubru 2013, Schaible,
C‑101/12
,
EU:C:2013:661
, punt
).
Għal dak li jirrigwarda l-Artikolu 20 tal-Karta, huwa jistipula l-prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni ta’ ugwaljanza fit-trattament, li jeżiġi li sitwazzjonijiet komparabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (sentenza tal‑5 ta’ Lulju 2017, Fries,
C‑190/16
,
EU:C:2017:513
, punt
).
Issa, mill-Artikolu 52(1) tal-Karta jirriżulta li kull limitazzjoni fuq l-eżerċizzju tad-drittijiet u tal-libertajiet rikonoxxuti minnha għandha tkun aċċettata biss jekk tkun prevista mil-liġi u tkun tirrispetta l-kontenut essenzjali tal-imsemmija drittijiet u libertajiet. Barra minn hekk, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, tali limitazzjonijiet jistgħu jseħħu biss jekk huma jkunu neċessarji u jissodisfaw b’mod effettiv objettivi ta’ interess ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa li jiġu protetti d-drittijiet u l-libertajiet ta’ oħrajn.
Fil-każ ineżami, huwa paċifiku, hekk kif tfakkar fil-punt 30 tas-sentenza preżenti, li l-metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd inkwistjoni fil-kawża prinċipali kien previst minn liġi, jiġifieri l-Liġi dwar is-Sajd.
Barra minn hekk, din il-liġi tistabbilixxi, minn naħa, mekkaniżmu ta’ rkant li jippermetti lill-operaturi mhux storiċi jiksbu opportunitajiet ta’ sajd mhux allokati, abbażi tal-bilanċ li jkun għad fadal tal-kwota mogħtija lir-Repubblika tal-Litwanja wara li jkunu saru l-allokazzjonijiet skont is-sehem storiku. Barra minn hekk, l-imsemmija liġi tillimita għal 40 % l-opportunitajiet ta’ sajd għal speċi ta’ ħuta partikolari li jistgħu jiġu allokati għal kull operatur. Għaldaqstant, peress li l-metodu ta’ allokazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jwassalx għal għeluq totali tas-suq inkwistjoni, huwa josserva l-kontenut essenzjali tal-libertà ggarantita mill-Artikolu 16 tal-Karta.
Minn naħa, il-Liġi dwar is-Sajd ma għandhiex bħala effett li tqajjem dubju dwar il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, u tipprevedi b’mod partikolari, fl-Artikolu 17
(4) tagħha, dispożizzjonijiet li jippermettu li jittieħdu inkunsiderazzjoni sitwazzjonijiet partikolari li fihom jistgħu jsibu ruħhom l-operaturi. Għaldaqstant, dan il-metodu josserva wkoll, il-kontenut essenzjali tad-drittijiet li d-diversi tipi ta’ operaturi jisiltu mill-Artikolu 20 tal-Karta.
Madakollu, għadu jrid jiġi vverifikat jekk tali limitazzjonijiet għal-libertajiet imsemmija fl-Artikoli 16 u 20 tal-Karta jissodisfawx objettiv ta’ interess ġenerali tal-Unjoni u, jekk dan huwa l-każ, jekk josservawx il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Għal dak li jikkonċerna l-kwistjoni dwar jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tikkontribwixxix għal interess ġenerali tal-Unjoni, għandu jiġi rrilevat li din tiddetermina l-opportunitajiet ta’ sajd tal-bastimenti li jtajjru l-bandiera Litwana, u għaldaqstant tirregola l-aċċess għas-sajd. Konsegwentement, l-imsemmija miżuri huma ġġustifikati mill-objettiv tal-politika komuni tas-sajd, imfakkar fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 1380/2013, intiż li jiżgura li l-attivitajiet tas-sajd u tal-akwakultura jkunu ambjentalment sostenibbli fit-tul.
Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li l-metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ibbażat prinċipalment fuq is-sehem storiku, huwa intiż li jiżgura li dawn l-opportunitajiet jingħataw, b’mod prijoritarju, lil operaturi li għandhom flotta ta’ bastimenti b’kapaċità ta’ sajd li fil-prinċipju hija adatta għall-volum ta’ qbid li jikkorrispondi ma’ dawn l-opportunitajiet. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-imsemmi metodu huwa ġġustifika mill-objettiv tal-politika komuni tas-sajd stabbilit fl-Artikolu 2(5)(d) tar-Regolament Nru 1380/2013 u jippermetti wkoll li tinżamm il-vijabbiltà ekonomika tal-flotot, hekk kif tipprevedi din id-dispożizzjoni.
Barra minn hekk, l-adozzjoni ta’ tali metodu ta’ allokazzjoni hija ġġustifikata wkoll mill-objettiv soċjoekonomiku espost fl-Artikolu 2(5)(f) tar-Regolament Nru 1380/2013, sa fejn il-preservazzjoni tal-vijabbiltà ekonomika tal-flotot tippermeti lill-operaturi storiċi jkomlu joperaw fis-suq inkwistjoni u, għaldaqstant, li jiġi żgurat li jinżamm standard tal-ħajja ġust għall-persuni li jiddependu mill-attivitajiet tas-sajd.
Sakemm leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tfittex li tilħaq l-objettivi tal-politika komuni tas-sajd, bħal dawk sanċiti mir-Regolament Nru 1380/2013, għandu jiġi kkonstatat li hija tissodisfa objettiv ta’ interess ġenerali rrikonoxxut mill-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 52(1) tal-Karta.
Sussegwentement, għandu jiġi vverifikat jekk ir-restrizzjonijiet li jirriżultaw minn tali leġiżlazzjoni josservawx il-prinċipju ta’ proporzjonalità, inkwantu huma adatti sabiex jintlaħqu l-objettivi li hija tfittex, u ma jeċċedux il-limiti ta’ dak li huwa neċessarju għat-twettiq tagħhom.
Ċertament, fil-każ ineżami, huwa l-obbligu tal-qorti tar-rinviju li tivverifika, fid-dawl ta’ evalwazzjoni globali tal-punti ta’ liġi u ta’ fatt rilevanti, jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tissodisfax il-kundizzjonijiet esposti fil-punt preċedenti. Madankollu, huwa l-obbligu tal-Qorti tal-Ġustizzja li, għal dan il-għan, tipprovdilha l-elementi kollha ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li jippermettulha tagħti deċiżjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Global Starnet,
C‑322/16
,
EU:C:2017:985
, punt
).
Għal dak li jikkonċerna l-adegwatezza tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali sabiex tilħaq l-objettivi ta’ interess ġenerali li hija tfittex, għandu jiġi rrilevat li permezz tal-metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd li hija tipprevedi, din il-leġiżlazzjoni tippermetti b’mod partikolari li jiġi evitat li riżorsi bioloġiċi tal-baħar jiġu sfruttati b’mod eċċessiv u li jiġu mfixxkla jew preklużi milli jikbru mill-ġdid. Barra minn hekk, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li s-sehem storiku jiżdied b’ 5 % jekk l-operaturi jużaw tekniki ta’ sajd li jirrispettaw il-ħabitats naturali, u saħansitra b’ 5 % addizzjonali meta l-imsemmija operaturi jużaw bastimenti tas-sajd li jniġġsu inqas l-ambjent u jużaw inqas enerġija.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-imsemmija leġiżlazzjoni hija adatta sabiex tiggarantixxi s-sostenibbiltà, fuq il-livell ambjentali, tal-attivitajiet tas-sajd, imsemmija fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 1380/2013.
Għandu jingħad ukoll li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-livelli storiċi ta’ qbid li jirriżulta mill-applikazzjoni tal-metodu ta’ allokazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali jippermetti li l-operaturi storiċi jkunu jistgħu jistrieħu, għall-futur, fuq volum ta’ opportunitajiet ta’ sajd relattivament stabbli meta mqabbel mas-snin preċedenti. Għaldaqstant, dawn l-operaturi jistgħu, minn naħa, jipproċedu għal irkupru tal-investimenti, li ta’ spiss ikunu kbar, li huma jkunu ftehmu sabiex joperaw fis-suq inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, jipprogrammaw l-attivitajiet neċessarji sabiex jiżguraw li l-effikaċja tal-flotot tagħhom tinżamm.
Għaldaqstant, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali flimkien mal-metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd li hija tipprevedi huma wkoll adatti sabiex jiggarantixxu li jitwettqu l-għanijiet soċjoekonomiċi sottostanti tal-Artikolu 2(5)(d) u (f) tar-Regolament Nru 1380/2013.
Għal dak li jikkonċerna l-kwistjoni dwar jekk dan il-metodu jirriżultax jew le f’restrizzjonijiet għal-libertajiet sanċiti fl-Artikoli 16 u 20 tal-Karta li jmorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-objettivi mfittxija mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta, qabel kollox, li s-sehem storiku jista’ jiżdied jew jitnaqqas skont ċerti kriterji, b’mod partikolari ta’ natura ambjentali jew li jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-ekonomija lokali. Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tirrileva li s-sehem storiku jitnaqqas bi 2 % jew b’ 0.5 % abbażi, rispettivament, ta’ kull ksur serju jew le mwettaq matul is-snin ta’ referenza msemmija fl‑Artikolu 17
(1) tal-Liġi dwar is-Sajd.
Imbagħad, operatur storiku ma jistax ikollu, waħdu, iktar minn 40 % tal-opportunitajiet ta’ sajd allokati lir-Repubblika tal-Litwanja għal speċi ta’ ħuta partikolari.
Fl-aħħar nett, hekk kif ġie rrilevat fil-punt 38 tas-sentenza preżenti, is-sehem tal-opportunitajiet ta’ sajd li ma jkunx ingħata b’mod prijoritarju lill-operaturi storiċi, li għandu jirrappreżenta mill-inqas 5 % mill-opportunitajiet ta’ sajd allokati lir-Repubblika tal-Litwanja, huwa allokat permezz ta’ rkant lill-operaturi l-oħra li għandhom bastiment tas-sajd li jtajjar il-bandiera Litwana.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd inkwistjoni fil-kawża prinċipali mhux biss ma jwassalx biex jirriżerva l-opportunitajiet ta’ sajd lill-operaturi storiċi biss skont l-ishma storiċi rispettivi tagħhom iżda, barra minn hekk, jippermetti li dawn l-ishma jitqiesu abbażi ta’ ċertu numru ta’ elementi oġġettivi.
Għaldaqstant, dan il-metodu ta’ allokazzjoni ma jeċċedix dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-objettivi ta’ interess ġenerali mfittxija mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali u konsegwentement, ma jiksirx il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 16(6), u l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1380/2013, kif ukoll l-Artikoli 16 u 20 tal-Karta għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li permezz tagħha dan jadotta metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd li, filwaqt li jkun ibbażat fuq kriterju ta’ allokazzjoni trasparenti u oġġettiv, jista’ jikkawża trattament mhux ugwali bejn l-operaturi li għandhom bastimenti tas-sajd li jtajjru l-bandiera tiegħu, sakemm l-imsemmi metodu jfittex li jilħaq wieħed jew iktar mill-interessi ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni u josserva l-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 16(6), u l-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd, li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1954/2003 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 2371/2002 u (KE) Nru 639/2004 u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2004/585/KE, kif ukoll l-Artikoli 16 u 20 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li permezz tagħha dan jadotta metodu ta’ allokazzjoni tal-opportunitajiet ta’ sajd li, filwaqt li jkun ibbażat fuq kriterju ta’ allokazzjoni trasparenti u oġġettiv, jista’ jikkawża trattament mhux ugwali bejn l-operaturi li għandhom bastimenti tas-sajd li jtajjru l-bandiera tiegħu, sakemm l-imsemmi metodu jfittex li jilħaq wieħed jew iktar mill-interessi ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni Ewropea u josserva l-prinċipju ta’ proporzjonalità.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Litwan.