CELEX: 62021CJ0401
Αίτηση αναιρέσεως
Ταμείο Συνοχής και Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ)
Κανονισμός (ΕΕ) 1303/2013
Εφαρμοστέο ποσοστό συγχρηματοδότησης
Τροποποίηση του ποσοστού η οποία επήλθε μεταξύ της υποβολής της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής και της αποδοχής των λογαριασμών
Αρχές του ενιαυσίου στη λογιστική και της μη αναδρομικότητας

Με την αίτηση αναιρέσεως η Ρουμανία ζητεί την αναίρεση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 14ης Απριλίου 2021, Ρουμανία κατά Επιτροπής (
T‑543/19
, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση,
EU:T:2021:193
), με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή της με αίτημα τη μερική ακύρωση της απόφασης C(2019) 4027 τελικό της Επιτροπής, της 23ης Μαΐου 2019 (στο εξής: επίδικη απόφαση), όσον αφορά την αποδοχή των λογαριασμών και τον υπολογισμό του ποσού που καταλογίζεται στο Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) για τη λογιστική χρήση 2017/2018 και για το επιχειρησιακό πρόγραμμα CCI 2014RO16M1OP001 «Μεγάλες υποδομές», με εφαρμογή ποσοστού συγχρηματοδότησης για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού αυτού προγράμματος ύψους 75 % και όχι 85 %.
Το νομικό πλαίσιο
Κατά το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΕ) 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (
ΕΕ 2013, L 347, σ. 320
, και διορθωτικό
ΕΕ 2016, L 200, σ. 140
), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018 (
ΕΕ 2018, L 193, σ. 1
) (στο εξής: κανονισμός 1303/2013):
«Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τους κοινούς κανόνες που εφαρμόζονται στο [ΕΤΠΑ], το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ), τα οποία λειτουργούν βάσει ενός κοινού πλαισίου (στο εξής “Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία – ΕΔΕΤ”). […]
Το τρίτο μέρος θεσπίζει τους γενικούς κανόνες που διέπουν το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ (αποκαλούνται από κοινού “διαρθρωτικά ταμεία”) και το Ταμείο Συνοχής, όσον αφορά τα καθήκοντα, τους στόχους προτεραιότητας και την οργάνωση των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής (τα “Ταμεία”), τα κριτήρια επιλεξιμότητας των κρατών μελών και των περιφερειών που είναι επιλέξιμα για υποστήριξη από τα ΕΔΕΤ, τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους και τα κριτήρια για την κατανομή τους.
Το τέταρτο μέρος θεσπίζει τους γενικούς κανόνες που εφαρμόζονται στα Ταμεία και το ΕΤΘΑ σχετικά με τη διαχείριση και τον έλεγχο, τη δημοσιονομική διαχείριση, τους λογαριασμούς και τις δημοσιονομικές διορθώσεις.
[…]»
Κατά το άρθρο 2, σημείο 4, του κανονισμού αυτού:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
4) “ειδικοί κανόνες για κάθε Ταμείο”: οι διατάξεις που ορίζονται στο τρίτο μέρος ή στο τέταρτο μέρος του παρόντος κανονισμού ή θεσπίζονται βάσει αυτού ή σε έναν ειδικό ή γενικό κανονισμό που διέπει ένα ή περισσότερα ΕΔΕΤ τα οποία αναφέρονται ή απαριθμούνται στο άρθρο 1 τέταρτο εδάφιο».
Το άρθρο 120 του εν λόγω κανονισμού, τιτλοφορούμενο «Καθορισμός των ποσοστών συγχρηματοδότησης», ορίζει τα εξής:
«1.   Η απόφαση της [Ευρωπαϊκής] Επιτροπής για την έγκριση ενός επιχειρησιακού προγράμματος καθορίζει το ποσοστό συγχρηματοδότησης και το ανώτατο ποσοστό στήριξης από τα Ταμεία για κάθε άξονα προτεραιότητας. Στην περίπτωση που ένας άξονας προτεραιότητας αφορά περισσότερες από μια κατηγορίες περιφερειών ή περισσότερα από ένα Ταμεία, η απόφαση της Επιτροπής καθορίζει, εφόσον απαιτείται, το ποσοστό συγχρηματοδότησης ανά κατηγορία περιφέρειας ή ταμείου.
2.   Για κάθε άξονα προτεραιότητας, η απόφαση της Επιτροπής ορίζει αν το ποσοστό συγχρηματοδότησης για τον άξονα προτεραιότητας εφαρμόζεται:
α)
στη συνολική επιλέξιμη δαπάνη, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων και ιδιωτικών δαπανών· ή
β)
στην επιλέξιμη δημόσια δαπάνη.
3.   Το ποσοστό συγχρηματοδότησης στο επίπεδο κάθε άξονα προτεραιότητας, και, εάν ενδείκνυται, ανά κατηγορία περιφέρειας και ανά Ταμείο, των επιχειρησιακών προγραμμάτων βάσει του στόχου Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση δεν υπερβαίνει:
α)
το 85 % για το Ταμείο Συνοχής·
[…]
Η Επιτροπή προβαίνει σε επανεξέταση προκειμένου να αξιολογήσει κατά πόσο δικαιολογείται η διατήρηση του ποσοστού συγχρηματοδότησης που αναφέρεται στο δεύτερο εδάφιο μετά τις 30 Ιουνίου 2017 και, αν κριθεί αναγκαίο, υποβάλλει νομοθετική πρόταση πριν από τις 30 Ιουνίου 2016.
[…]»
Το άρθρο 130, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Κοινοί κανόνες υπολογισμού ενδιάμεσων πληρωμών και πληρωμών του τελικού υπολοίπου», ορίζει τα εξής:
«Η Επιτροπή καταβάλλει ως ενδιάμεσες πληρωμές το 90 % του ποσού που προκύπτει από την εφαρμογή του ποσοστού συγχρηματοδότησης για κάθε προτεραιότητα που ορίζεται στην απόφαση για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος στην επιλέξιμη δαπάνη για προτεραιότητα που περιλαμβάνεται στην αίτηση πληρωμής. Η Επιτροπή καθορίζει τα υπόλοιπα ποσά τα οποία επιστρέφονται υπό μορφή ενδιάμεσων πληρωμών ή ανακτώνται σύμφωνα με το άρθρο 139.»
Κατά το άρθρο 131, παράγραφος 1, του κανονισμού 1303/2013:
«Οι αιτήσεις πληρωμής περιλαμβάνουν, για κάθε προτεραιότητα:
α)
το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που πραγματοποίησαν οι δικαιούχοι και οι οποίες έχουν καταβληθεί για την υλοποίηση πράξεων, όπως αυτές έχουν εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης·
β)
το συνολικό ποσό της δημόσιας δαπάνης για την υλοποίηση πράξεων, όπως καταχωρίζεται στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης.
[…]»
Το άρθρο 135 του κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προθεσμίες για την υποβολή των αιτήσεων ενδιάμεσης πληρωμής και για την πληρωμή τους», έχει ως εξής:
«1.   Η αρχή πιστοποίησης υποβάλλει σε τακτά διαστήματα αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής σύμφωνα προς το άρθρο 131 παράγραφος 1, που καλύπτει ποσά τα οποία εγγράφονται στο λογιστικό σύστημα κατά τη λογιστική χρήση. Ωστόσο, η αρχή πιστοποίησης, εφόσον το κρίνει αναγκαίο, μπορεί να περιλάβει τα ποσά αυτά σε αιτήσεις πληρωμής που υποβάλλονται σε μεταγενέστερες λογιστικές χρήσεις.
2.   Η αρχή πιστοποίησης υποβάλλει την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής έως τις 31 Ιουλίου μετά τη λήξη της προηγούμενης λογιστικής χρήσης και, σε κάθε περίπτωση, πριν από την πρώτη αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής για την επόμενη λογιστική χρήση.
3.   Η πρώτη αίτηση για ενδιάμεση πληρωμή δεν υποβάλλεται πριν από την κοινοποίηση στην Επιτροπή του διορισμού των διαχειριστικών αρχών και των αρχών πιστοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 124.
4.   Δεν πραγματοποιούνται ενδιάμεσες πληρωμές για επιχειρησιακό πρόγραμμα, εάν δεν έχει αποσταλεί στην Επιτροπή η ετήσια έκθεση υλοποίησης, σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες για κάθε Ταμείο.
5.   Με την επιφύλαξη των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων, η Επιτροπή πραγματοποιεί την ενδιάμεση πληρωμή το αργότερο εντός 60 ημερών από την ημερομηνία καταχώρισης της αίτησης πληρωμής από την Επιτροπή.»
Το άρθρο 137 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο ρυθμίζει την κατάρτιση των λογαριασμών, ορίζει τα εξής:
«1.   Οι λογαριασμοί που αναφέρονται στο άρθρο 63 παράγραφος 5 στοιχείο α) και στο άρθρο 63 παράγραφος 6 του [κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου (
ΕΕ 2012, L 298, σ. 1
)] υποβάλλονται στην Επιτροπή για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα. Οι λογαριασμοί καλύπτουν τη λογιστική χρήση και περιλαμβάνουν στο επίπεδο κάθε προτεραιότητας και, κατά περίπτωση, ταμείου και κατηγορίας περιφερειών:
α)
το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που έχουν εγγραφεί στα λογιστικά συστήματα της αρχής πιστοποίησης, τα οποία περιλαμβάνονται σε αιτήσεις πληρωμών που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 131 και το άρθρο 135 παράγραφος 2 έως τις 31 Ιουλίου του έτους μετά τη λήξη της λογιστικής χρήσης, το συνολικό ποσό της αντίστοιχης δημόσιας δαπάνης για την υλοποίηση πράξεων και το συνολικό ποσό των αντίστοιχων πληρωμών που έχουν καταβληθεί στους δικαιούχους σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 1·
[…]
δ)
για κάθε προτεραιότητα, έλεγχο της συνάφειας μεταξύ των δαπανών που δηλώνονται σύμφωνα με το στοιχείο α) και των δαπανών που δηλώθηκαν για την ίδια λογιστική χρήση στις αιτήσεις πληρωμής, συνοδευόμενη με εξήγηση κάθε απόκλισης.
2.   Όταν ένα κράτος μέλος εξαιρεί από τους λογαριασμούς δαπάνες που περιλαμβάνονταν προηγουμένως σε αίτηση για ενδιάμεση πληρωμή της οικονομικής χρήσης επειδή υπόκεινται σε συνεχιζόμενη αξιολόγηση της νομιμότητας και κανονικότητας, το σύνολο ή μέρος των δαπανών αυτών, που κρίνεται μεταγενέστερα νόμιμο και κανονικό, μπορεί να περιληφθεί σε αίτηση για ενδιάμεση πληρωμή σε μεταγενέστερες οικονομικές χρήσεις.
[…]»
Το άρθρο 139 του ίδιου κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Εξέταση και αποδοχή λογαριασμών», ορίζει τα εξής:
«1.   Η Επιτροπή προβαίνει σε εξέταση των εγγράφων που υποβάλ[λ]ουν τα κράτη μέλη δυνάμει του άρθρου 138. Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, τα κράτη μέλη παρέχουν όλες τις απαραίτητες συμπληρωματικές πληροφορίες που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να καθορίσει εάν οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς έως την προθεσμία που αναφέρεται στο άρθρο 84.
2.   Η Επιτροπή αποδέχεται τους λογαριασμούς εφόσον είναι σε θέση να συμπεράνει ότι οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς. Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα αυτό όταν η ελεγκτική αρχή παράσχει γνωμοδότηση ελέγχου χωρίς επιφυλάξεις όσον αφορά την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνεια των λογαριασμών, εκτός εάν η Επιτροπή κατέχει συγκεκριμένα στοιχεία βάσει των οποίων η γνωμοδότηση ελέγχου των λογαριασμών είναι αναξιόπιστη.
[…]
6.   Βάσει των λογαριασμών που γίνονται αποδεκτοί, η Επιτροπή υπολογίζει το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στα Ταμεία και το ΕΤΘΑ για τη λογιστική χρήση και τις επακόλουθες προσαρμογές αναφορικά με τις καταβολές στο κράτος μέλος. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη:
α)
τα ποσά των λογαριασμών που αναφέρονται στο άρθρο 137 παράγραφος 1 στοιχείο α) και στα οποία πρέπει να εφαρμόζεται το ποσοστό συγχρηματοδότησης για κάθε άξονα προτεραιότητας·
β)
το συνολικό ποσό των πληρωμών που πραγματοποίησε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της εν λόγω λογιστικής χρήσης, το οποίο αποτελείται από:
i)
το ποσό των ενδιάμεσων πληρωμών που έχει καταβάλει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 130 παράγραφος 1 και το άρθρο 24· και
ii)
το ποσό της ετήσιας προχρηματοδότησης που καταβλήθηκε βάσει του άρθρου 134 παράγραφος 2.
7.   Σύμφωνα με τη διαδικασία της παραγράφου 6, η Επιτροπή εκκαθαρίζει την αντίστοιχη ετήσια προχρηματοδότηση και καταβάλ[λ]ει τα τυχόν πρόσθετα οφειλόμενα ποσά εντός 30 ημερών από την αποδοχή των λογαριασμών. Εφόσον υπάρχουν ποσά προς ανάκτηση από το κράτος μέλος, υπόκεινται σε ένταλμα είσπραξης που εκδίδει η Επιτροπή το οποίο εκτελείται, κατά το δυνατόν, με συμψηφισμό των ποσών που οφείλονται στο κράτος μέλος στο πλαίσιο μεταγενέστερων πληρωμών στο ίδιο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Η είσπραξη αυτή δεν αποτελεί δημοσιονομική διόρθωση και δεν περιορίζει την υποστήριξη των Ταμείων και του ΕΤΘΑ προς το επιχειρησιακό πρόγραμμα. Το ποσό που εισπράττεται αποτελεί έσοδο για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 177 παράγραφος 3 του [κανονισμού 966/2012].
[…]»
Το ιστορικό της διαφοράς
Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται από το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 1 έως 10 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και μπορεί να συνοψισθεί, για τις ανάγκες της παρούσας διαδικασίας, ως ακολούθως.
Με την εκτελεστική απόφαση C(2015) 4823 τελικό, της 9ης Ιουλίου 2015 (στο εξής: εκτελεστική απόφαση του 2015), η οποία εκδόθηκε βάσει του άρθρου 29, παράγραφος 4, και του άρθρου 96, παράγραφος 10, του κανονισμού 1303/2013, η Επιτροπή ενέκρινε ορισμένα στοιχεία του επιχειρησιακού προγράμματος CCI 2014RO16M1OP001 «Μεγάλες υποδομές» με σκοπό την ενίσχυση εκ μέρους του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής βάσει του σκοπού που αφορά τις επενδύσεις για την ανάπτυξη και την απασχόληση στη Ρουμανία για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως 31 Δεκεμβρίου 2020 (στο εξής: επιχειρησιακό πρόγραμμα). Το πρόγραμμα αυτό περιλάμβανε οκτώ άξονες προτεραιότητας.
Το άρθρο 4, παράγραφος 3, της εκτελεστικής απόφασης του 2015, σε συνδυασμό με το παράρτημα II της ίδιας απόφασης, καθόρισε το ποσοστό συγχρηματοδότησης για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του προγράμματος σε 75 % και διευκρίνισε ότι το ποσοστό αυτό θα εφαρμοζόταν στις επιλέξιμες δημόσιες δαπάνες.
Στις 6 Ιουλίου 2018 οι ρουμανικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής σχετικά με το επιχειρησιακό πρόγραμμα για τη λογιστική χρήση 2017/2018 σύμφωνα με το άρθρο 135, παράγραφος 2, του κανονισμού 1303/2013.
Με την εκτελεστική απόφαση C(2018) 8890 τελικό, της 12ης Δεκεμβρίου 2018 (στο εξής: εκτελεστική απόφαση του 2018), η οποία εκδόθηκε βάσει του άρθρου 96, παράγραφος 10, του κανονισμού 1303/2013, η Επιτροπή τροποποίησε, μεταξύ άλλων, το παράρτημα ΙΙ της εκτελεστικής απόφασης του 2015, αυξάνοντας το ποσοστό συγχρηματοδότησης για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος σε 85 %.
Στις 15 Ιανουαρίου 2019, κατά τη διάρκεια συνάντησης μεταξύ των ρουμανικών αρχών και της Επιτροπής, οι ρουμανικές αρχές ζήτησαν, για τη λογιστική χρήση 2017/2018, αντί της εφαρμογής του ποσοστού συγχρηματοδότησης ύψους 75 % που καθορίστηκε με την εκτελεστική απόφαση του 2015, την εφαρμογή του ποσοστού συγχρηματοδότησης ύψους 85 % που καθορίστηκε με την εκτελεστική απόφαση του 2018 για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος. Η Επιτροπή επισήμανε με την απάντησή της στο αίτημα αυτό ότι οι κατευθυντήριες γραμμές που περιλαμβάνονται στο έγγραφο με τίτλο «Καθοδήγηση για τα κράτη μέλη σχετικά με την προετοιμασία, εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών», όπως το ως άνω έγγραφο καταρτίστηκε από την Επιτροπή στις 3 Δεκεμβρίου 2018, απέκλειαν την εφαρμογή του ποσοστού συγχρηματοδότησης ύψους 85 % που είχε καθοριστεί με την εκτελεστική απόφαση του 2018 για την εν λόγω λογιστική χρήση.
Στις 15 Φεβρουαρίου 2019 οι ρουμανικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή τους λογαριασμούς του επιχειρησιακού προγράμματος για τη λογιστική χρήση 2017/2018 σύμφωνα με το άρθρο 138, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013.
Με έγγραφα της 8ης Μαρτίου και της 13ης Μαΐου 2019, οι ρουμανικές αρχές επανέλαβαν στην Επιτροπή το αίτημά τους σχετικά με την εφαρμογή του ποσοστού συγχρηματοδότησης ύψους 85 % για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος για τη λογιστική χρήση 2017/2018.
Με έγγραφο της 17ης Μαΐου 2019, η Επιτροπή επιβεβαίωσε στις ρουμανικές αρχές ότι το ποσοστό συγχρηματοδότησης ύψους 85 % για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος δεν ίσχυε για τη λογιστική χρήση 2017/2018. Ειδικότερα, εξήγησε ότι, στο πλαίσιο της προγραμματικής περιόδου 2014-2020 και σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του εγγράφου που μνημονεύεται στη σκέψη 15 της παρούσας απόφασης, κάθε τροποποίηση ποσοστού συγχρηματοδότησης ισχύει μόνο για τις τρέχουσες και μελλοντικές λογιστικές χρήσεις δυνάμει της αρχής του ενιαυσίου στη λογιστική.
Στις 23 Μαΐου 2019 η Επιτροπή εξέδωσε την επίδικη απόφαση με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο, αφενός, αποδέχθηκε τους λογαριασμούς του επιχειρησιακού προγράμματος για τη λογιστική χρήση 2017/2018 σύμφωνα με το άρθρο 139, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1303/2013 και, αφετέρου, υπολόγισε βάσει των λογαριασμών που έγιναν αποδεκτοί το ποσό που έπρεπε να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για την εν λόγω λογιστική χρήση σύμφωνα με το άρθρο 139, παράγραφος 6, του ίδιου κανονισμού. Από το παράρτημα της απόφασης αυτής προκύπτει ότι, κατά τον υπολογισμό του εν λόγω ποσού, η Επιτροπή εφάρμοσε το ποσοστό συγχρηματοδότησης ύψους 75 % για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος, όπως αυτό καθορίστηκε με την εκτελεστική απόφαση του 2015.
Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 30 Ιουλίου 2019, η Ρουμανία ζήτησε τη μερική ακύρωση της επίδικης απόφασης, κατά το μέρος που η Επιτροπή εφάρμοσε ποσοστό συγχρηματοδότησης ύψους 75 %, και όχι 85 %, για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος.
Προς στήριξη της προσφυγής, η Ρουμανία προέβαλε δύο λόγους ακυρώσεως, εκ των οποίων ο πρώτος αφορά παράβαση του άρθρου 120, παράγραφος 3, και του άρθρου 139, παράγραφος 6, του κανονισμού 1303/2013 καθώς και παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και ο δεύτερος παραβίαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης που προβλέπεται στο άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ και της αρχής της χρηστής διοίκησης.
Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο, αφού έκρινε ότι οι λόγοι αυτοί ήταν αβάσιμοι, απέρριψε την προσφυγή στο σύνολό της.
Όσον αφορά, συγκεκριμένα, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορούσε παράβαση του άρθρου 120, παράγραφος 3, και του άρθρου 139, παράγραφος 6, του κανονισμού 1303/2013, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το σκέλος αυτό, προβαίνοντας, αρχικώς, στις σκέψεις 29 έως 51 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, σε γραμματική, συστηματική και τελολογική ερμηνεία της τελευταίας αυτής διάταξης και εξετάζοντας, στη συνέχεια, στις σκέψεις 53 έως 71 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τα επιχειρήματα που προέβαλε η Ρουμανία προς στήριξη της άποψης ότι το ποσοστό συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται βάσει του άρθρου 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013 είναι το ισχύον κατά τον χρόνο αποδοχής των λογαριασμών.
Τα αιτήματα των διαδίκων
Με την αίτηση αναιρέσεως, η Ρουμανία ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση,
–
να αποφανθεί οριστικώς επί της προσφυγής που ασκήθηκε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, ακυρώνοντας εν μέρει την επίδικη απόφαση κατά το μέρος που η Επιτροπή εφάρμοσε ποσοστό συγχρηματοδότησης ύψους 75 %, και όχι 85 %, για τον πρώτο και τον δεύτερο άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος, και, επικουρικώς, να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί της προσφυγής, καθώς και
–
να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως, και
–
να καταδικάσει τη Ρουμανία στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει τρεις λόγους αναιρέσεως, εκ των οποίων ο πρώτος αφορά πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 137, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και δʹ, και παράγραφος 2, το άρθρο 131, το άρθρο 135, παράγραφος 2, καθώς και το άρθρο 139, παράγραφοι 1, 2 και 7, του κανονισμού αυτού, ο δεύτερος πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία και εφαρμογή της αρχής του ενιαυσίου στη λογιστική, και ο τρίτος πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία και εφαρμογή της αρχής της μη αναδρομικότητας.
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, η Ρουμανία προσάπτει, κατ’ ουσίαν, στο Γενικό Δικαστήριο ότι ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένως το άρθρο 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 137, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και δʹ, και παράγραφος 2, το άρθρο 131, το άρθρο 135, παράγραφος 2, καθώς και το άρθρο 139, παράγραφοι 1, 2 και 7, του κανονισμού αυτού, καθόσον έκρινε ότι το εφαρμοστέο ποσοστό συγχρηματοδότησης για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για συγκεκριμένη λογιστική χρήση είναι εκείνο που ίσχυε κατά την ημερομηνία υποβολής, από το οικείο κράτος μέλος, της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής που αντιστοιχεί στην εν λόγω λογιστική χρήση, δεδομένου ότι, αφενός, όλες οι επιλέξιμες δαπάνες που λαμβάνει υπόψη η Επιτροπή στο πλαίσιο του υπολογισμού του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στα ως άνω ταμεία είναι οι υποβληθείσες με την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής και, αφετέρου, οι επιλέξιμες δαπάνες και το ποσοστό συγχρηματοδότησης το οποίο εφαρμόζεται στις εν λόγω δαπάνες είναι δύο άρρηκτα συνδεδεμένα στοιχεία βάσει των οποίων υπολογίζεται το ποσό που καταλογίζεται στα εν λόγω ταμεία.
Ειδικότερα, η αναιρεσείουσα προσάπτει, πρώτον, στο Γενικό Δικαστήριο ότι έκρινε, στις σκέψεις 38, 39, 60 και 68 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το ποσό των δαπανών που αναγράφεται στην τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής αποτελεί τη βάση υπολογισμού του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ, ενώ, κατά τη δική της άποψη, μόνον το ποσό των δαπανών που περιλαμβάνεται στους λογαριασμούς που γίνονται αποδεκτοί καθιστά δυνατό τον καθορισμό του εν λόγω ποσού, δεδομένου ότι οι λογαριασμοί αυτοί είναι οι μόνοι που αποτυπώνουν, κατά τρόπο εξαντλητικό και οριστικό, τις επιλέξιμες δαπάνες.
Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο κακώς εξομοίωσε το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που περιλαμβάνεται στην τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής η οποία αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη λογιστική χρήση με το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που αναγράφεται στους λογαριασμούς οι οποίοι έγιναν αποδεκτοί για την εν λόγω λογιστική χρήση, ενώ, αντιθέτως, τα δύο αυτά ποσά είναι διαφορετικά και, σύμφωνα με το άρθρο 139, παράγραφος 6, του κανονισμού 1303/2013, η Επιτροπή υπολογίζει το ποσό που καταλογίζεται στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ βάσει των λογαριασμών που γίνονται αποδεκτοί.
Το γεγονός ότι, σύμφωνα με το άρθρο 137, παράγραφος 2, του κανονισμού 1303/2013, ένα κράτος μέλος μπορεί να εξαιρέσει από τους λογαριασμούς του δαπάνη που περιλαμβανόταν προηγουμένως σε αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής υποβληθείσα για συγκεκριμένη λογιστική χρήση, επειδή η δαπάνη αυτή υπόκειται σε συνεχιζόμενη αξιολόγηση της νομιμότητας και κανονικότητάς της, καταδεικνύει ότι η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής και οι λογαριασμοί που γίνονται αποδεκτοί από την Επιτροπή μπορούν να αποτυπώνουν διαφορετικές δαπάνες.
Δεύτερον, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι η εξομοίωση στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο είναι αντίθετη προς την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, τις διατάξεις του κανονισμού 1303/2013 σχετικά με τη διαβίβαση και αποδοχή των λογαριασμών, καθώς και τις συνδεόμενες με το στάδιο της αποδοχής των λογαριασμών διαδικαστικές εγγυήσεις οι οποίες αποσκοπούν στη διασφάλιση της ακεραιότητας του Ταμείου Συνοχής και του ΕΤΠΑ.
Στο πλαίσιο αυτό, η αναιρεσείουσα αμφισβητεί την ορθότητα της εκτίμησης του Γενικού Δικαστηρίου στη σκέψη 59 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, κατά την οποία η διαδικασία για την κατάρτιση, εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών για συγκεκριμένη λογιστική χρήση έχει «τυπικό» χαρακτήρα.
Τρίτον, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε, στη σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι, για τον υπολογισμό του απαιτητού ποσού, η Επιτροπή λαμβάνει επίσης υπόψη το συνολικό ποσό των πληρωμών που πραγματοποίησε κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το συνολικό ποσό των ενδιάμεσων πληρωμών που έχει καταβάλει το θεσμικό αυτό όργανο σύμφωνα με το άρθρο 130, παράγραφος 1, του κανονισμού 1303/2013.
Συγκεκριμένα, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει, αφενός, ότι το απαιτητό ποσό είναι ένα σωρευτικό ποσό, το οποίο αποτελεί το σύνολο της ενίσχυσης από το Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για συγκεκριμένη λογιστική χρήση και υπολογίζεται με την εφαρμογή του ισχύοντος ποσοστού συγχρηματοδότησης επί του συνόλου των δαπανών που έχουν πιστοποιηθεί στους λογαριασμούς και έχουν γίνει αποδεκτές από την Επιτροπή, όπερ συνεπάγεται ότι ο καθορισμός του απαιτητού ποσού προϋποθέτει νέο υπολογισμό, εντελώς ανεξάρτητο από τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν προηγουμένως κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης. Αφετέρου, οι ενδιάμεσες πληρωμές αποτελούν ένα μόνον από τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό του υπόλοιπου οφειλόμενου ποσού. Επομένως, κατά την αναιρεσείουσα, οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης, συμπεριλαμβανομένων των ενδιάμεσων πληρωμών, αφαιρούνται από το συνολικό απαιτητό ποσό, προκειμένου να καθορισθεί το ποσό που οφείλουν το Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ στα κράτη μέλη ή και το ποσό που οφείλουν τα κράτη μέλη στα ταμεία αυτά.
Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία της αναιρεσείουσας.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Πρώτον, πρέπει να διευκρινιστεί ότι, στη σκέψη 37 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, κατά της οποίας δεν βάλλει η αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο, αφού διαπίστωσε ότι η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής υποβάλλεται μετά τη λήξη συγκεκριμένης λογιστικής χρήσης, έκρινε ότι η εν λόγω αίτηση «αποτελεί τη βάση για την κατάρτιση των λογαριασμών και για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ».
Από τη διατύπωση της σκέψης αυτής, και ιδίως από τον όρο «[σ]υγκεκριμένα» που ακολουθεί την ως άνω διαπίστωση, προκύπτει ότι η διαπίστωση αυτή στηρίζεται στην εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου που περιέχεται στη δεύτερη περίοδο της εν λόγω σκέψης, ήτοι ότι η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό τόσο των δαπανών που λαμβάνει υπόψη η Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ του κανονισμού 1303/2013 όσο και του συνολικού ποσού των ενδιάμεσων πληρωμών που λαμβάνει υπόψη η Επιτροπή δυνάμει της εν λόγω παραγράφου 6, στοιχείο βʹ.
Όπως προκύπτει από τις σκέψεις 38 έως 41 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, στις σκέψεις 38 και 39, κατά των οποίων βάλλει η αναιρεσείουσα, εκτίθενται οι λόγοι επί των οποίων στηρίζεται η εκτίμηση ότι η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό των δαπανών που λαμβάνει υπόψη η Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013. Ειδικότερα, με τις τελευταίες αυτές σκέψεις, το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε την εν λόγω διάταξη υπό το πρίσμα του πλαισίου στο οποίο αυτή εντάσσεται.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013, για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για τη λογιστική χρήση, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τα ποσά που εγγράφονται στους λογαριασμούς του άρθρου 137, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού αυτού και στα οποία εφαρμόζεται το ποσοστό συγχρηματοδότησης για κάθε προτεραιότητα.
Το άρθρο 137, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013 προβλέπει ότι οι λογαριασμοί που αφορούν τη λογιστική χρήση περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που έχουν εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης το οποίο έχει περιληφθεί στις αιτήσεις πληρωμής που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 131 και το άρθρο 135, παράγραφος 2, του κανονισμού έως την 31η Ιουλίου που έπεται της λήξης της λογιστικής χρήσης.
Το άρθρο 131, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού ορίζει ότι οι αιτήσεις πληρωμής αναφέρουν, για κάθε προτεραιότητα, αφενός, το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που πραγματοποίησαν οι δικαιούχοι και οι οποίες έχουν καταβληθεί για την υλοποίηση πράξεων, όπως αυτές έχουν εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης, και, αφετέρου, το συνολικό ποσό της δημόσιας δαπάνης για την υλοποίηση πράξεων, όπως καταχωρίζεται στο λογιστικό σύστημα της εν λόγω αρχής.
Το δε άρθρο 135 του κανονισμού 1303/2013 προβλέπει, στις παραγράφους του 1 και 2, αντιστοίχως, αφενός, ότι η αρχή πιστοποίησης υποβάλλει σε τακτά διαστήματα αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής σύμφωνα προς το άρθρο 131, παράγραφος 1, του κανονισμού, η οποία καλύπτει τα ποσά που εγγράφονται στο λογιστικό της σύστημα κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης και, αφετέρου, ότι η ίδια αρχή υποβάλλει την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής έως την 31η Ιουλίου που έπεται της λήξης της προηγούμενης λογιστικής χρήσης και, σε κάθε περίπτωση, πριν από την πρώτη αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής για την επόμενη λογιστική χρήση.
Από τις παρατιθέμενες στις σκέψεις 39 έως 42 της παρούσας απόφασης διατάξεις προκύπτει, πρώτον, ότι οι λογαριασμοί που αφορούν συγκεκριμένη λογιστική χρήση μπορούν να περιλαμβάνουν μόνον τις επιλέξιμες δαπάνες οι οποίες έχουν καταβληθεί και εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης, έχουν δε δηλωθεί από την αρχή πιστοποίησης με αιτήσεις ενδιάμεσης πληρωμής υποβληθείσες στην Επιτροπή.
Δεύτερον, κάθε αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής επαναλαμβάνει εξαρχής τον υπολογισμό των επιλέξιμων δαπανών που έχουν καταβληθεί και εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης και, συνεπώς, η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής, η οποία μπορεί να υποβληθεί το αργότερο έως την 31η Ιουλίου που έπεται της λήξης της συγκεκριμένης λογιστικής χρήσης, αποτυπώνει το σωρευτικό συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που δηλώθηκαν κατά τη διάρκεια της εν λόγω χρήσης, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 38 και 68 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και όπως αναγνωρίζει και η ίδια η αναιρεσείουσα με την αίτησή της αναιρέσεως.
Τρίτον, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 38 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής περατώνει, με τον τρόπο αυτόν, τη δήλωση των επιλέξιμων δαπανών που αντιστοιχούν στην οικεία λογιστική χρήση καθόσον, μετά την υποβολή της, το οικείο κράτος μέλος δεν μπορεί πλέον να δηλώσει, για τη λογιστική αυτή χρήση, επιλέξιμες δαπάνες προς πληρωμή. Επομένως, το σύνολο των απαιτητών δαπανών που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένη λογιστική χρήση και μπορούν να συμπεριληφθούν στους λογαριασμούς που γίνονται αποδεκτοί για τη χρήση αυτή, βάσει των οποίων υπολογίζεται το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για την εν λόγω χρήση, είναι οι δαπάνες που περιλαμβάνονται στην τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής.
Κατά συνέπεια, από το άρθρο 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 131, παράγραφος 1, το άρθρο 135, παράγραφοι 1 και 2, και το άρθρο 137, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού αυτού, προκύπτει ότι η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό των δαπανών που λαμβάνονται υπόψη από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού και, ως εκ τούτου, και τη βάση για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και στο ΕΤΠΑ, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 37 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, υπό την έννοια ότι το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που περιλαμβάνονται στην τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής για συγκεκριμένη λογιστική χρήση αποτελεί το «σημείο αφετηρίας» για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στα εν λόγω ταμεία για τη χρήση αυτή.
Από το σύνολο των σκέψεων 37 έως 41 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης συνάγεται ότι το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα στη σκέψη 39, καθόσον έκρινε ότι από την ερμηνεία του άρθρου 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013 σε συνδυασμό με το άρθρο 137, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 135, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, τα οποία παραπέμπουν διαδοχικώς το ένα στο άλλο, προκύπτει ότι οι επιλέξιμες δαπάνες που ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή στο πλαίσιο του υπολογισμού του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και στο ΕΤΠΑ είναι εκείνες που ενεγράφησαν στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης λογιστικής χρήσης και υποβλήθηκαν με την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής.
Εξάλλου, και η αναιρεσείουσα προέβη στην ίδια διαπίστωση στο σημείο 46 της αιτήσεώς της αναιρέσεως, στο οποίο αναφέρει ότι «[γ]ια τον καθορισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο [Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ], πρέπει κατ’ αρχάς να υπολογιστεί το συνολικό ποσό των δαπανών που έχουν εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης, ποσό το οποίο έχει περιληφθεί στις αιτήσεις ενδιάμεσης πληρωμής που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή» και ότι, «[δ]εδομένου ότι κάθε αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής επαναλαμβάνει εξαρχής τον υπολογισμό των εγγεγραμμένων στα λογιστικά συστήματα δαπανών, η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής θα πρέπει να αποτυπώνει όλες τις δαπάνες που δηλώθηκαν κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης». Επομένως, και η αναιρεσείουσα θεωρεί, για τους ίδιους λόγους με το Γενικό Δικαστήριο, ότι η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής αποτελεί το σημείο αφετηρίας για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ, χωρίς τούτο να συνεπάγεται, ωστόσο, την εξομοίωση των δαπανών που περιλαμβάνονται στην αίτηση αυτή με τις δαπάνες που περιλαμβάνονται στους λογαριασμούς που γίνονται αποδεκτοί.
Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο, στηριζόμενο στο γεγονός ότι το σύνολο των επιλέξιμων δαπανών που αφορούν συγκεκριμένη λογιστική χρήση καθορίζεται κατά τον χρόνο της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής για αυτή τη χρήση, έκρινε, στη σκέψη 39 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι φαίνεται συνεπές προς την οικονομία του κανονισμού 1303/2013 να ακολουθεί την ίδια λογική ο καθορισμός του ποσοστού συγχρηματοδότησης το οποίο εφαρμόζεται στις εν λόγω δαπάνες, με αποτέλεσμα το ως άνω ποσοστό να είναι εκείνο που ίσχυε το αργότερο κατά τον χρόνο υποβολής της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής.
Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο έλαβε υπόψη την ημερομηνία υποβολής της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής για τον καθορισμό του εφαρμοστέου ποσοστού συγχρηματοδότησης αποκλειστικώς και μόνο διότι διαπίστωσε ορθώς ότι, αφενός, η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής αποτυπώνει το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που έχουν εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης λογιστικής χρήσης και οι οποίες υποβλήθηκαν προς πληρωμή στο πλαίσιο της χρήσης αυτής και, αφετέρου, η εν λόγω αίτηση περατώνει τη δήλωση των επιλέξιμων δαπανών που αντιστοιχούν στην εν λόγω χρήση καθόσον, μετά την υποβολή της, το οικείο κράτος μέλος δεν μπορεί πλέον να δηλώσει, για τη χρήση αυτή, επιλέξιμες δαπάνες προς πληρωμή.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζεται ότι το γεγονός ότι ορισμένες επιλέξιμες δαπάνες που περιλήφθηκαν στην τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής μπορούν ενδεχομένως να εξαιρεθούν από τους λογαριασμούς, μεταξύ άλλων λόγω της αντικανονικότητάς τους, ουδόλως κλονίζει, όπως ορθώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 68 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τις περιλαμβανόμενες στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας απόφασης διαπιστώσεις, στις οποίες στηρίχθηκε το Γενικό Δικαστήριο ώστε να καταλήξει στο συμπέρασμα το οποίο εκτίθεται στη σκέψη 39 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.
Επομένως, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, από την αιτιολογία που παρατίθεται στις σκέψεις 38, 39 και 68 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης δεν μπορεί να συναχθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο εξομοίωσε το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που αναγραφόταν στην τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής για συγκεκριμένη λογιστική χρήση με το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που αναγραφόταν στους λογαριασμούς που έγιναν αποδεκτοί για τη χρήση αυτή και ότι ως εκ τούτου προσέδωσε, εμμέσως, οριστικό χαρακτήρα στο συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών που αναγραφόταν στην εν λόγω αίτηση. Δεν μπορεί κατά μείζονα λόγο να συναχθεί από την εν λόγω αιτιολογία ότι το Γενικό Δικαστήριο στηρίχθηκε στην εξομοίωση αυτή προκειμένου να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ημερομηνία αναφοράς που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του εφαρμοστέου ποσοστού συγχρηματοδότησης για συγκεκριμένη λογιστική χρήση είναι η ημερομηνία υποβολής της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής που αντιστοιχεί στη χρήση αυτή. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τη σκέψη 60 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η οποία επαναλαμβάνει το συμπέρασμα που περιλαμβάνεται στη σκέψη 39 της ίδιας απόφασης.
Κατά συνέπεια, η επιχειρηματολογία της αναιρεσείουσας, όπως συνοψίζεται στις σκέψεις 28 έως 30 της παρούσας απόφασης, δεν είναι βάσιμη.
Δεύτερον, είναι επίσης αβάσιμο το επιχείρημα της αναιρεσείουσας ότι, αν για τον καθορισμό του εφαρμοστέου ποσοστού συγχρηματοδότησης λαμβανόταν υπόψη η ημερομηνία υποβολής της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής, τούτο θα υπονόμευε τις διαδικασίες κατάρτισης, διαβίβασης, εξέτασης και αποδοχής των λογαριασμών και τις διαδικαστικές εγγυήσεις που συνδέονται με την αποδοχή των λογαριασμών και σκοπούν στη διασφάλιση της ακεραιότητας του Ταμείου Συνοχής και του ΕΤΠΑ.
Πράγματι, αρκεί η επισήμανση ότι οι διαδικασίες αυτές πρέπει εν πάση περιπτώσει να διεξάγονται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού 1303/2013 και την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και ότι, επομένως, δεν ασκεί επιρροή το αν η ημερομηνία που λαμβάνεται υπόψη για τους προαναφερθέντες σκοπούς είναι η ημερομηνία της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής ή η ημερομηνία αποδοχής των λογαριασμών.
Εξάλλου, αντιθέτως προς ό,τι υπαινίσσεται η αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως υποτίμησε τη σημασία της διαδικασίας κατάρτισης, εξέτασης και αποδοχής των λογαριασμών για συγκεκριμένη λογιστική χρήση, προς τον σκοπό του υπολογισμού του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ, προσδίδοντας στη διαδικασία αυτή τυπικό χαρακτήρα.
Πράγματι, πέραν του γεγονότος ότι, με τη σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο αναγνώρισε ρητώς ότι η διαδικασία αυτή έχει «κεφαλαιώδη» σημασία για τον προαναφερθέντα σκοπό, καθόσον, όπως υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να ελέγξει την πληρότητα, την ακρίβεια και την αλήθεια των λογαριασμών που υπέβαλε το οικείο κράτος μέλος, όπως προκύπτει από τη σκέψη 59 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ο «τυπικός» χαρακτήρας που της προσέδωσε το Γενικό Δικαστήριο συνδέεται αποκλειστικά με το ότι η διαδικασία αυτή, όπως ορθώς διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο, συνίσταται σε εκ των υστέρων έλεγχο των επιλέξιμων δαπανών που αναγράφονται στους λογαριασμούς τους οποίους έχουν καταρτίσει τα κράτη μέλη βάσει των υποβληθεισών στην Επιτροπή αιτήσεων ενδιάμεσης πληρωμής και, ως εκ τούτου, η εν λόγω διαδικασία δεν μπορεί να καταλήξει στη λογιστική καταχώριση δαπανών που δεν περιλήφθηκαν στις αιτήσεις αυτές.
Τρίτον, τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα με το οποίο η αναιρεσείουσα βάλλει κατά της σκέψης 40 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, διαπιστώνεται ότι η σκέψη αυτή ουδόλως πάσχει πλάνη περί το δίκαιο, καθόσον υπενθυμίζει απλώς το περιεχόμενο του άρθρου 139, παράγραφος 6, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1303/2013, καθώς και του άρθρου 130 παράγραφος 1, του κανονισμού.
Υπό τις συνθήκες αυτές, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένως την αρχή του ενιαυσίου στη λογιστική καθόσον εκτίμησε, στη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η εφαρμογή ποσοστού συγχρηματοδότησης, καθορισθέντος μετά την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής, επί των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια μιας λογιστικής χρήσης και ενεγράφησαν στο λογιστικό σύστημα, θα ισοδυναμούσε, κατ’ ουσίαν, με παραβίαση της αρχής του ενιαυσίου στη λογιστική.
Η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι η εφαρμογή, για συγκεκριμένη λογιστική χρήση, ποσοστού συγχρηματοδότησης καθορισθέντος μετά την ημερομηνία της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής που αντιστοιχεί στη χρήση αυτή, αλλά πριν από το κλείσιμο των λογαριασμών για την εν λόγω χρήση, όπως το ποσοστό συγχρηματοδότησης που καθορίστηκε με την εκτελεστική απόφαση του 2018, συνάδει προς την αρχή του ενιαυσίου στη λογιστική.
Κατά την αναιρεσείουσα, ακόμη και αν οι δαπάνες δηλώνονται σταδιακά με τις αιτήσεις ενδιάμεσης πληρωμής, οι δαπάνες αυτές αθροίζονται κατά τον χρόνο διαβίβασης των λογαριασμών, ώστε να πραγματοποιηθεί η αποδοχή των λογαριασμών και να υπολογιστεί το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ σε σχέση με το σύνολο των επιλέξιμων δαπανών που έχουν καταγραφεί κατά τη διάρκεια μιας λογιστικής χρήσης, γεγονός που καθιστά δυνατή την επικαιροποίηση του ποσοστού συγχρηματοδότησης ανά πάσα στιγμή μέχρι την ημερομηνία αποδοχής των λογαριασμών και υπολογισμού του απαιτητού ποσού, χωρίς η εφαρμογή του επικαιροποιημένου ποσοστού συγχρηματοδότησης να συνεπάγεται νέους υπολογισμούς των ενδιάμεσων πληρωμών που έχει ήδη πραγματοποιήσει η Επιτροπή.
Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία της αναιρεσείουσας.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 34 και 35 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, κατά των οποίων δεν βάλλει η αναιρεσείουσα, το σύστημα επιμερισμένης διαχείρισης των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων που θεσπίστηκε με τον κανονισμό 1303/2013 στηρίζεται στην αρχή του ενιαυσίου στη λογιστική, η δε αρχή αυτή συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, ότι οι διαδικασίες που προβλέπει ο ως άνω κανονισμός, όσον αφορά τόσο τη δημοσιονομική διαχείριση των δαπανών που καταλογίζονται στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ όσο και την κατάρτιση, εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών, διεξάγονται βάσει της αρχής αυτής, με αποτέλεσμα να έχουν ως μόνη περίοδο αναφοράς τη λογιστική χρήση.
Ως εκ τούτου, όπως επιβάλλει η εφαρμογή της αρχής του ενιαυσίου στη λογιστική, τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για συγκεκριμένη λογιστική χρήση, ήτοι, σύμφωνα με το άρθρο 139, παράγραφος 6, στοιχεία αʹ και βʹ, του κανονισμού 1303/2013, οι επιλέξιμες δαπάνες, το εφαρμοστέο ποσοστό συγχρηματοδότησης και οι πληρωμές που πραγματοποίησε η Επιτροπή πρέπει να αφορούν την εν λόγω χρήση, υπό την επιφύλαξη τυχόν εξαιρέσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την αρχή του ενιαυσίου στη λογιστική, αφενός, μόνον οι επιλέξιμες δαπάνες που ενεγράφησαν στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης «κατά τη λογιστική χρήση» και οι οποίες υποβλήθηκαν προς πληρωμή στην Επιτροπή με αιτήσεις ενδιάμεσης πληρωμής μπορούν να ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για την εν λόγω λογιστική χρήση, όπως προκύπτει από το άρθρο 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 137, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, το άρθρο 131, παράγραφος 1, και το άρθρο 135 του κανονισμού αυτού. Αφετέρου, μόνον οι πληρωμές που πραγματοποιούνται «κατά τη διάρκεια της εν λόγω λογιστικής χρήσης» πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς αυτούς, όπως προκύπτει από το άρθρο 139, παράγραφος 6, στοιχείο βʹ, του εν λόγω κανονισμού.
Όσον αφορά το εφαρμοστέο ποσοστό συγχρηματοδότησης, επισημαίνεται ότι το ποσοστό αυτό αναφέρεται, εν τέλει, στο ποσοστό του συνολικού ποσού των επιλέξιμων δαπανών στις οποίες υποβλήθηκε το οικείο κράτος μέλος κατά τη διάρκεια μιας λογιστικής χρήσης το οποίο πρέπει να καταλογιστεί στην Ένωση.
Καίτοι ο κανονισμός 1303/2013 δεν διευκρινίζει ποιο είναι το ποσοστό συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για συγκεκριμένη λογιστική χρήση, σύμφωνα με την αρχή του ενιαυσίου στη λογιστική που διαπνέει τον κανονισμό 1303/2013, εφόσον τροποποιηθεί το καθορισθέν ποσοστό συγχρηματοδότησης μετά την υποβολή της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής που αντιστοιχεί στη χρήση αυτή, αλλά πριν από την αποδοχή των λογαριασμών για την ίδια χρήση, εφαρμοστέο μπορεί να είναι μόνον το ποσοστό συγχρηματοδότησης που ίσχυε κατά τη διάρκεια της εν λόγω χρήσης, ήτοι, εν προκειμένω, το ποσοστό συγχρηματοδότησης που καθόρισε η εκτελεστική απόφαση του 2015.
Επομένως, το γεγονός ότι το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για συγκεκριμένη λογιστική χρήση υπολογίζεται μετά την αποδοχή των λογαριασμών για τη χρήση αυτή και, ως εκ τούτου, μετά τη λήξη της χρήσης ουδόλως ασκεί επιρροή στον καθορισμό του ποσοστού συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται για την εν λόγω χρήση ούτε επηρεάζει τον καθορισμό των επιλέξιμων δαπανών και των πληρωμών που πραγματοποίησε η Επιτροπή οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό αυτόν.
Πράγματι, τούτο συμβαίνει διότι η Επιτροπή, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχει ως υπεύθυνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης, οφείλει να βεβαιώνεται ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τους πόρους των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με νόμιμο και κανονικό τρόπο και δεν μπορεί να δεσμεύει τους πόρους αυτούς χωρίς να ελέγξει προηγουμένως αν τηρούνται οι προϋποθέσεις του κανονισμού 1303/2013 στις οποίες υπόκειται η χορηγούμενη από τα εν λόγω ταμεία ενίσχυση. Πάντως, οι εν λόγω εξακριβώσεις μπορούν, ως εκ της φύσεώς τους, να πραγματοποιηθούν μόνο μετά τη λήξη της οικείας λογιστικής χρήσης, στο πλαίσιο της διαδικασίας εξέτασης και αποδοχής των λογαριασμών που αφορούν την εν λόγω χρήση.
Το εκτιθέμενο στη σκέψη 68 της παρούσας απόφασης συμπέρασμα επιβάλλεται κατά μείζονα λόγο διότι, όπως προκύπτει από το άρθρο 130, παράγραφος 1, του κανονισμού 1303/2013, οι πληρωμές που πραγματοποιεί η Επιτροπή υπέρ του κράτους μέλους υπό τη μορφή ενδιάμεσων πληρωμών κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης σε συνέχεια των αιτήσεων ενδιάμεσης πληρωμής υπολογίζονται διά της εφαρμογής, επί των επιλέξιμων δαπανών που αναγράφονται στις αιτήσεις αυτές, του ποσοστού συγχρηματοδότησης που ίσχυε κατά την ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων, όπερ δεν αμφισβητεί η αναιρεσείουσα.
Θα ήταν επομένως ανακόλουθο να υπολογιστεί το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για μια λογιστική χρήση διά της εφαρμογής, επί των επιλέξιμων δαπανών που πραγματοποίησε το οικείο κράτος μέλος κατά τη διάρκεια της χρήσης αυτής, ποσοστού συγχρηματοδότησης διαφορετικού από εκείνο που εφαρμόστηκε, καθ’ όλη τη διάρκεια της εν λόγω χρήσης, για τον υπολογισμό των ενδιάμεσων πληρωμών οι οποίες αφορούν τις δαπάνες αυτές και οι οποίες έχουν ήδη καταβληθεί από την Επιτροπή.
Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο, δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο διαπιστώνοντας, στη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η εφαρμογή, επί των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια λογιστικής χρήσης και ενεγράφησαν στο λογιστικό σύστημα, ποσοστού συγχρηματοδότησης καθορισθέντος μετά την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής θα ισοδυναμούσε, κατ’ ουσίαν, με παραβίαση της αρχής του ενιαυσίου στη λογιστική.
Κατά συνέπεια, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει, κατ’ ουσίαν, στο Γενικό Δικαστήριο ότι ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένως την αρχή της μη αναδρομικότητας, καθόσον έκρινε, στη σκέψη 65 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η εφαρμογή του ποσοστού συγχρηματοδότησης που καθορίστηκε με την εκτελεστική απόφαση του 2018 για τη λογιστική χρήση 2017/2018 συνεπάγεται αναδρομική ισχύ της απόφασης αυτής.
Συναφώς, πρώτον, καίτοι αναγνωρίζει ότι η λογιστική χρήση 2017/2018 έληξε στις 30 Ιουνίου 2018 και ότι η τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής διαβιβάστηκε στις αρχές Ιουλίου του 2018, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι, αντιθέτως προς όσα διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η νομική κατάσταση της Ρουμανίας διαμορφώθηκε οριστικώς στις 12 Δεκεμβρίου 2018, ημερομηνία έκδοσης της εκτελεστικής απόφασης του 2018, διότι η κατάσταση αυτή μπορούσε, αντιθέτως, να μεταβληθεί έως την ημερομηνία αποδοχής των λογαριασμών.
Τούτο καταδεικνύεται από το ότι οι σχετικές με ορισμένη λογιστική χρήση διοικητικές διαδικασίες συνεχίζονται μετά την περίοδο που περιλαμβάνει τη χρήση αυτή και μπορούν ενδεχομένως να μεταβάλουν τη νομική σχέση μεταξύ του κράτους μέλους και της Επιτροπής βάσει της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής, τούτο δε μέχρι το χρονικό σημείο της αποδοχής των λογαριασμών.
Δεύτερον, εκτιμώντας ότι η υποβολή των λογαριασμών και η αποδοχή τους αποτελούν μεταγενέστερα αποτελέσματα των αιτήσεων ενδιάμεσης πληρωμής για μια λογιστική χρήση, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι η νομική κατάσταση ενός κράτους μέλους διαμορφώνεται κατά τον χρόνο υποβολής της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής, η εφαρμογή της αρχής της μη αναδρομικότητας απαιτεί την εφαρμογή του νέου ποσοστού συγχρηματοδότησης, καθόσον, σύμφωνα με την αρχή αυτή, ο νέος κανόνας δικαίου εφαρμόζεται αμέσως στα μελλοντικά αποτελέσματα νομικής κατάστασης που γεννήθηκε υπό το κράτος του προγενέστερου νόμου.
Τρίτον, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι η αναδρομική εφαρμογή του ποσοστού συγχρηματοδότησης συνεπάγεται, στην πραγματικότητα, τον υπολογισμό των απαιτητών ποσών για λογιστικές χρήσεις των οποίων οι λογαριασμοί έχουν ήδη κλείσει και τις οποίες δεν αφορούν πλέον οι διοικητικές ενέργειες που μπορούν να μεταβάλουν τις έννομες σχέσεις μεταξύ του κράτους μέλους και της Επιτροπής, πράγμα το οποίο δεν συμβαίνει εν προκειμένω.
Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία της αναιρεσείουσας.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Επισημαίνεται ότι, αφού το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι από τη γραμματική, συστηματική και τελολογική ερμηνεία του κανονισμού 1303/2013 προκύπτει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού, το ποσοστό συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται για τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ για συγκεκριμένη λογιστική χρήση είναι το ισχύον κατά την ημερομηνία υποβολής από το οικείο κράτος μέλος της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής που αντιστοιχεί στην εν λόγω λογιστική χρήση, το δικαστήριο αυτό απέρριψε, με τις σκέψεις 52 έως 71 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τα επιχειρήματα που προέβαλε η Ρουμανία προς στήριξη της άποψης ότι το εφαρμοστέο ποσοστό συγχρηματοδότησης, κατά την έννοια του άρθρου 139, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1303/2013, είναι το ισχύον κατά την ημερομηνία αποδοχής των λογαριασμών.
Ειδικότερα, στις σκέψεις 57 έως 65 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε το επιχείρημα ότι οι σχετικές με συγκεκριμένη λογιστική χρήση διαδικασίες παραμένουν ανοικτές μέχρι το χρονικό σημείο αποδοχής των λογαριασμών και υπολογισμού του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ.
Συναφώς, στις σκέψεις 58 έως 60 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα αυτό διαπιστώνοντας, στη σκέψη 59 της απόφασης, ότι το στάδιο της διαδικασίας που αφορά την αποδοχή των λογαριασμών, όσο σημαντικό και αν είναι, αποσκοπεί μόνο στην εκ των υστέρων επαλήθευση των δαπανών τις οποίες το οικείο κράτος μέλος περιέλαβε στις αιτήσεις ενδιάμεσης πληρωμής που αφορούν μια λογιστική χρήση και οι οποίες επαναλαμβάνονται στην τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής και, ως εκ τούτου, το στάδιο αυτό δεν μπορεί να καταλήξει στη λογιστική καταχώριση δαπανών που δεν περιλαμβάνονται στην τελευταία αυτή αίτηση.
Στη σκέψη 60 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο προσέθεσε ότι για τον λόγο αυτόν, όπως επισήμανε στη σκέψη 39 της ίδιας απόφασης, οι επιλέξιμες δαπάνες που λαμβάνει υπόψη η Επιτροπή στο πλαίσιο του υπολογισμού του ποσού που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΠΑ είναι εκείνες που έχουν εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης κατά τη διάρκεια της οικείας λογιστικής χρήσης και έχουν υποβληθεί με την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το ποσοστό συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται στις εν λόγω δαπάνες θα πρέπει να ακολουθεί την ίδια λογική, ελλείψει οποιασδήποτε άλλης σχετικής διευκρίνισης εκ μέρους του νομοθέτη της Ένωσης. Με άλλα λόγια, το εφαρμοστέο ποσοστό συγχρηματοδότησης θα πρέπει να είναι εκείνο που ίσχυε κατά την ημερομηνία υποβολής της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής, όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 39 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.
Πάντως, από την ανάγνωση των σκέψεων 61 έως 65 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, και, ιδίως, του όρου «εξάλλου» στη σκέψη 61 της απόφασης αυτής, προκύπτει ότι η αιτιολογία η οποία εκτίθεται στις σκέψεις αυτές προκειμένου να τεκμηριωθεί το συμπέρασμα που απορρέει από τη σκέψη 60 της ίδιας απόφασης είναι επάλληλη σε σχέση με την εκτιθέμενη στις σκέψεις 58 έως 60 της ίδιας απόφασης.
Ως εκ τούτου, καθόσον ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως απορρίφθηκαν και, κατά συνέπεια, επικυρώθηκαν οι σκέψεις 39, 59 και 60 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής.
Δεδομένου ότι κανένας από τους λόγους που προέβαλε η αναιρεσείουσα προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως δεν έγινε δεκτός, η αίτηση αυτή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων.
Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, αυτού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
Δεδομένου ότι η αναιρεσείουσα ηττήθηκε, πρέπει, αφενός, να φέρει τα δικαστικά έξοδά της και, αφετέρου, να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα της Επιτροπής, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έβδομο τμήμα) αποφασίζει:

1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.

2)
Η Ρουμανία φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, και τα δικαστικά έξοδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ρουμανική.