CELEX: 62017CJ0248
Odwołanie
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa
Środki ograniczające podjęte wobec Islamskiej Republiki Iranu
Zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych
Stwierdzenie przez Sąd nieważności umieszczenia w wykazie
Ponowne umieszczenie w wykazie
Powód umieszczenia w wykazie dotyczący wspierania rządu Iranu oraz pomocy w nabywaniu zakazanych towarów i technologii
Zakres
Finansowanie projektów w sektorze naftowym i gazowym
Dowody pochodzące sprzed daty pierwszego umieszczenia w wykazie
Okoliczności faktyczne znane przed pierwszym umieszczeniem w wykazie
Artykuł 266 TFUE
Powaga rzeczy osądzonej
Zakres
Skuteczna ochrona sądowa

W swoim odwołaniu Bank Tejarat żąda uchylenia wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2017 r., Bank Tejarat/Rada (T‑346/15, niepublikowanego, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”,
EU:T:2017:164
), w którym Sąd oddalił jego skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Rady (WPZiB) 2015/556 z dnia 7 kwietnia 2015 r. zmieniającej decyzję Rady 2010/413/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Iranu (
Dz.U. 2015, L 92, s. 101
) oraz rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2015/549 z dnia 7 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (UE) nr 267/2012 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu (
Dz.U. 2015, L 92, s. 12
) w zakresie, w jakim akty te dotyczą wnoszącej odwołanie (zwane dalej łącznie „zaskarżonymi aktami”).
Ramy prawne
Rezolucja 1929 i rezolucja 2231 (2015) Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych
W dniu 9 czerwca 2010 r. Rada Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję nr 1929 (2010) (zwaną dalej „rezolucją 1929”), która rozszerzyła zakres środków ograniczających ustanowionych rezolucjami nr 1737 (2006), nr 1747 (2007) i nr 1803 (2008) oraz wprowadziła dodatkowe środki ograniczające przeciwko Islamskiej Republice Iranu. W rezolucji tej Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych wskazuje w szczególności na „potencjalny związek między dochodami pochodzącymi z sektora energetycznego a finansowaniem przez Iran działań wrażliwych z punktu widzenia rozprzestrzeniania materiałów jądrowych [stwarzających zagrożenie rozprzestrzeniania broni jądrowej]”.
W dniu 14 lipca 2015 r. Islamska Republika Iranu, z jednej strony, oraz Republika Federalna Niemiec, Chińska Republika Ludowa, Stany Zjednoczone Ameryki, Federacja Rosyjska, Republika Francuska oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, jak również wysoki przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, z drugiej strony, przyjęli w Wiedniu (Austria), „Wspólny kompleksowy plan działania” w celu znalezienia kompleksowego długoterminowego rozwiązania irańskiej kwestii jądrowej (zwany dalej „wspólnym kompleksowym planem działania”).
W dniu 20 lipca 2015 r. Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję nr 2231 (2015) zatwierdzającą wspólny kompleksowy plan działania, wzywającą do jego pełnego wdrożenia zgodnie z harmonogramem w nim ustalonym i przewidującą przeprowadzenie działań zgodnie z tym planem.
Prawo Unii
W dniu 17 czerwca 2010 r. Rada Europejska wezwała Radę Unii Europejskiej, aby przyjęła środki wdrażające środki przewidziane w rezolucji 1929, a także środki dodatkowe, z myślą o wsparciu rozwiązania w drodze negocjacji wszystkich nierozstrzygniętych kwestii dotyczących opracowywania przez Islamską Republikę Iranu technologii istotnych dla potrzeb jej programów jądrowego i rakietowego. Środki te powinny dotyczyć w szczególności sektora handlu, sektora finansów, irańskiego sektora transportu i kluczowych sektorów przemysłu gazowego i naftowego.
W dniu 26 lipca 2010 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła decyzję 2010/413/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Iranu i uchylającą wspólne stanowisko 2007/140/WPZiB (
Dz.U. 2010, L 195, s. 39
), w załączniku II do której wymieniono osoby i podmioty, których aktywa podlegają zamrożeniu. W motywie 22 wspomnianej decyzji odniesiono się do rezolucji 1929 i wskazano na podniesione w tej rezolucji potencjalne powiązania między dochodami, jakie Islamska Republika Iranu czerpie z sektora energetycznego, a finansowaniem przez nią działań stwarzających zagrożenie rozprzestrzeniania broni jądrowej.
W dniu 25 października 2010 r. Rada przyjęła rozporządzenie (UE) nr 961/2010 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu i uchylające rozporządzenie (WE) nr 423/2007 (
Dz.U. 2010, L 281, s. 1
), aby zapewnić wdrożenie w odniesieniu do Unii Europejskiej środków ograniczających przewidzianych w decyzji 2010/413.
W dniu 23 stycznia 2012 r. Rada przyjęła decyzję 2012/35/WPZiB zmieniającą decyzję 2010/413 (
Dz.U. 2012, L 19, s. 22
). Zgodnie z motywem 13 tej decyzji zamrożeniem środków finansowych i zasobów gospodarczych powinny zostać objęte kolejne osoby i podmioty udzielające rządowi Iranu wsparcia, które pozwala mu kontynuować działania w dziedzinie jądrowej, stwarzające zagrożenie rozprzestrzeniania broni jądrowej lub opracowywanie systemów przenoszenia broni jądrowej, w szczególności osoby i podmioty zapewniające rządowi Iranu wsparcie finansowe, logistyczne lub materialne.
Wspomniana decyzja zmieniła lit. b) oraz dodała lit. c) w art. 20 ust. 1 decyzji 2010/413, który przewiduje zamrożenie środków finansowych należących do następujących osób i podmiotów:
„b)
osoby i podmioty nieobjęte zakresem załącznika I, które są zaangażowane w irańskie działania w dziedzinie jądrowej wrażliwe z punktu widzenia proliferacji [stwarzające zagrożenie rozprzestrzeniania broni jądrowej] lub opracowywania [w opracowywanie] systemów przenoszenia broni jądrowej, w tym przez zaangażowanie w zdobywanie zakazanych produktów, towarów, materiałów i technologii […] zgodnie z wykazem w załączniku II;
c)
inne osoby nieobjęte zakresem załącznika I, udzielające wsparcia rządowi Iranu, oraz osoby i podmioty z nimi powiązane, zgodnie z wykazem w załączniku II”.
W dniu 23 marca 2012 r. Rada przyjęła rozporządzenie (UE) nr 267/2012 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu i uchylające rozporządzenie nr 961/2010 (
Dz.U. 2012, L 88, s. 1
), które wdraża w odniesieniu do Unii Europejskiej środki ograniczające przewidziane w decyzji 2012/35.
Artykuł 23 ust. 2 tego rozporządzenia przewiduje zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych osób, podmiotów i organów wymienionych w załączniku IX, które zgodnie z art. 20 ust. 1 lit. b) i c) decyzji 2010/413 zostały określone jako:
„a)
zaangażowane w działania, bezpośrednio związane z działaniami lub wspierające działania Iranu stwarzające zagrożenie rozprzestrzeniania broni jądrowej lub tworzenie systemów przenoszenia broni jądrowej przez Iran, w tym przez zaangażowanie w dostarczanie zakazanych towarów i technologii, lub jako podmioty będące własnością lub pod kontrolą takich osób, podmiotów lub organów, w tym w sposób nielegalny, lub działające w ich imieniu lub na ich polecenie;
[…]
d)
inne osoby, podmioty lub organy udzielające wsparcia, takiego jak wsparcie materialne, logistyczne lub finansowe, rządowi Iranu oraz osobom i podmiotom z nim związanym”.
Decyzja Rady 2012/635/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotycząca zmiany decyzji 2010/413 (
Dz.U. 2012, L 282, s. 58
; sprostowanie
Dz.U. 2013, L 251, s. 33
) zmieniła brzmienie art. 20 ust. 1 lit. c) decyzji 2010/413 w następujący sposób:
„inne osoby [i podmioty] niewymienione w załączniku I, udzielające wsparcia rządowi Iranu, oraz osoby i podmioty [oraz podmioty] do nich należące lub przez nie kontrolowane lub osoby i podmioty z nimi powiązane, zgodnie z wykazem w załączniku II”.
Rozporządzeniem (UE) nr 1263/2012 z dnia 21 grudnia 2012 r. zmieniającym rozporządzenie nr 267/2012 (
Dz.U. 2012, L 356, s. 34
) Rada zmieniła brzmienie art. 23 ust. 2 lit. d) tego ostatniego rozporządzenia w następujący sposób:
„inne osoby, podmioty lub organy udzielające wsparcia, takiego jak wsparcie materialne, logistyczne lub finansowe, rządowi Iranu oraz podmiotom będącym ich własnością lub przez nie kontrolowanym, lub osobom i podmiotom z nimi związanym”.
Okoliczności powstania sporu
Wnosząca odwołanie, Bank Tejarat, jest bankiem irańskim.
W dniu 23 stycznia 2012 r., decyzją 2012/35 i rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 54/2012 z dnia 23 stycznia 2012 r. dotyczącym wykonania rozporządzenia nr 961/2010 (
Dz.U. 2012, L 19, s. 1
), Rada umieściła nazwę wnoszącej odwołanie w wykazach osób i podmiotów, których aktywa podlegają zamrożeniu, zawartych, odpowiednio, w załączniku II do decyzji 2010/413 i w załączniku VIII do rozporządzenia nr 961/2010. Uzasadnienie umieszczenia jej nazwy w wykazie było identyczne i brzmiało następująco:
„Bank Tejarat jest bankiem państwowym. Bezpośrednio ułatwia działania Iranu w dziedzinie jądrowej. Przykładowo w 2011 r. Bank Tejarat ułatwił przeniesienie dziesiątek milionów dolarów, usiłując wspomóc działania wskazanej przez ONZ Organizacji Energii Jądrowej Iranu (Atomic Energy Organisation of Iran – AEOI) podejmowane w celu nabycia yellow cake uranu. AEOI jest główną organizacją irańską zajmującą się badaniami i rozwojem w dziedzinie technologii jądrowej; zarządza także programami w zakresie produkcji z wykorzystaniem materiałów kopalnych.
Bank Tejarat także wspomagał wskazane banki irańskie w omijaniu sankcji międzynarodowych: przykładowo brał udział w przedsięwzięciach, w które zaangażowane były firmy przykrywki wskazanej przez ONZ firmy Shahid Hemmat Industrial Group.
Przez świadczenie w ostatnich latach usług finansowych wskazanym przez UE bankom: Bank Mellat i Export Development Bank of Iran (EDBI), Bank Tejarat wspierał także działania spółek zależnych i podległych Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej oraz wskazanych przez ONZ podmiotów Defense Industries Organisation i MODAFL”.
W dniu 23 marca 2012 r. rozporządzeniem nr 267/2012 nazwa wnoszącej odwołanie została umieszczona w wykazie zawartym w załączniku IX do tego rozporządzenia, w oparciu o te same powody.
Decyzja Rady 2012/457/WPZiB z dnia 2 sierpnia 2012 r. zmieniająca decyzję 2010/413 (
Dz.U. 2012, L 208, s. 18
) oraz rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 709/2012 z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie wykonania rozporządzenia nr 267/2012 (
Dz.U. 2012, L 208, s. 2
; sprostowanie
Dz.U. 2013, L 41, s. 14
) zmieniły powody umieszczenia nazwy wnoszącej odwołanie w wykazach osób i podmiotów, których aktywa podlegają zamrożeniu, uściślając, że „Bank Tejarat jest częściowo państwowym bankiem irańskim”, natomiast pozostała część uzasadnienia pozostała niezmieniona.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., Bank Tejarat/Rada (
T‑176/12
,
EU:T:2015:43
) Sąd stwierdził nieważność decyzji 2012/35, rozporządzenia wykonawczego nr 54/2012, rozporządzenia nr 267/2012 i rozporządzenia wykonawczego nr 709/2012 w zakresie, w jakim akty te dotyczyły wnoszącej odwołanie z tego względu, że Rada nie wykazała, że wnosząca odwołanie udzielała wsparcia na rzecz rozprzestrzeniania broni jądrowej oraz pomagała innym osobom i podmiotom w naruszaniu lub obchodzeniu zastosowanych wobec nich środków ograniczających. Od tego wyroku nie wniesiono żadnego odwołania.
W dniu 7 kwietnia 2015 r. Rada na mocy zaskarżonych aktów ponownie umieściła nazwę wnoszącej odwołanie, po pierwsze, w wykazie osób i podmiotów, których aktywa podlegają zamrożeniu, zawartym w załączniku II do decyzji 2010/413, a po drugie, w wykazie zawartym w załączniku IX do rozporządzenia nr 267/2012 (zwanych dalej „spornymi wykazami”) na podstawie uzasadnienia o następującym brzmieniu:
„Bank Tejarat udziela znaczącego wsparcia rządowi Iranu, oferując zasoby finansowe i usługi finansowe na rzecz projektów rozwoju sektora naftowego i gazowego. Sektor naftowy i gazowy stanowi istotne źródło finansowania rządu Iranu, a szereg projektów finansowanych przez Bank Tejarat jest realizowanych przez podmioty zależne podmiotów będących własnością rządu Iranu i znajdujących się pod jego kontrolą. Ponadto Bank Tejarat nadal częściowo jest własnością rządu Iranu i jest z nim ściśle powiązany, a zatem rząd Iranu może wpływać na decyzje tego banku, w tym na decyzje dotyczące zaangażowania banku w finansowanie projektów, którym rząd Iranu nadaje wysoki priorytet.
Co więcej, w związku z tym, że Bank Tejarat udziela finansowania różnym projektom dotyczącym produkcji i rafinacji ropy naftowej, do realizacji których konieczne jest nabycie kluczowego dla tych sektorów sprzętu i technologii, przy czym sprzedaż takiego sprzętu i technologii do użytku w Iranie jest zabroniona, Bank Tejarat można uznać za podmiot zaangażowany w dostarczanie [nabywanie] zakazanych towarów i technologii”.
W dniu 18 października 2015 r. w ramach realizacji wspólnego kompleksowego planu działania Rada przyjęła, po pierwsze, decyzję (WPZiB) 2015/1863 zmieniającą decyzję 2010/413 (
Dz.U. 2015, L 274, s. 174
), na mocy której zawieszono wobec wnoszącej odwołanie stosowanie środków ograniczających przewidzianych w decyzji 2010/413, a po drugie rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/1862 dotyczące wykonania rozporządzenia nr 267/2012 (
Dz.U. 2015, L 274, s. 161
), na mocy którego usunięto jej nazwę z wykazu zawartego w załączniku IX do tego ostatniego rozporządzenia.
Decyzja 2015/1863 oraz rozporządzenie wykonawcze 2015/1862 mają zastosowanie od dnia 16 stycznia 2016 r., na mocy, odpowiednio, decyzji Rady (WPZiB) 2016/37 z dnia 16 stycznia 2016 r. w sprawie daty rozpoczęcia stosowania decyzji 2015/1863 (
Dz.U. 2016, L 11
I, s. 1) oraz informacji dotyczącej daty rozpoczęcia stosowania rozporządzenia Rady (UE) 2015/1861 zmieniającego rozporządzenie nr 267/2012 i rozporządzenia wykonawczego 2015/1862 (
Dz.U. 2016, C 15
I, s. 1).
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
Skargą wniesioną do sekretariatu Sądu w dniu 18 czerwca 2015 r. wnosząca odwołanie wniosła skargę o stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów, podnosząc siedem zarzutów dotyczących, po pierwsze, naruszenia art. 266 TFUE, po drugie, nadużyć proceduralnych, a także naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, zasady pewności prawa i ostatecznego charakteru orzeczeń sądowych, po trzecie, naruszenia zasady skuteczności i prawa do skutecznej ochrony sądowej, a także naruszenia art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”) oraz art. 6 i 13 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”), po czwarte, nadużycia władzy i naruszenia zasady dobrej administracji, po piąte, naruszenia praw podstawowych, w szczególności prawa do poszanowania jego własności i reputacji, a także naruszenia zasady proporcjonalności, po szóste, naruszenia obowiązku uzasadnienia, a po siódme, oczywistego błędu w ocenie.
Sąd oddalił wszystkie te zarzuty, wobec czego oddalił skargę w całości.
Żądania stron i postępowanie przed Trybunałem
Wnosząca odwołanie wnosi do Trybunału o:
–
uwzględnienie odwołania i uchylenie dwóch punktów sentencji zaskarżonego wyroku;
–
uwzględnienie skargi skierowanej przeciwko ponownemu umieszczeniu jej nazwy w wykazie;
–
stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów w zakresie, w jakim one jej dotyczą; oraz
–
obciążenie Rady kosztami postępowania odwoławczego i kosztami postępowania przed Sądem.
Rada wnosi do Trybunału o:
–
odrzucenie odwołania jako niedopuszczalnego lub oddalenie go jako bezzasadnego;
–
tytułem ewentualnym, na wypadek gdyby Trybunał uchylił zaskarżony wyrok i postanowił sam wydać ostateczne orzeczenie, oddalenie skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów; oraz
–
obciążenie Banku Tejarat kosztami postępowania odwoławczego.
W przedmiocie odwołania
W przedmiocie dopuszczalności odwołania
Argumentacja stron
Rada twierdzi, że wnosząca odwołanie nie ma interesu w rozstrzygnięciu niniejszego odwołania i że jest ono w związku z tym niedopuszczalne ze względu na uchylenie na mocy decyzji 2015/1863 i rozporządzenia wykonawczego 2015/1862 przyjętych wobec niej środków ograniczających oraz brak naruszenia jej reputacji przez zaskarżone akty.
Wnosząca odwołanie twierdzi, że ma ona interes w dochodzeniu uchylenia zaskarżonego wyroku, jak również w stwierdzeniu nieważności zaskarżonych aktów, w ramach wniesionej do Sądu skargi o odszkodowanie, zarejestrowanej pod numerem T‑37/17, a także w uznaniu niezgodności z prawem tych aktów oraz w uzyskaniu zadośćuczynienia krzywdy, jak została jej wyrządzona w wyniku naruszenia jej reputacji.
Ocena Trybunału
Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że istnienie legitymacji czynnej wnoszącego odwołanie zakłada, że odwołanie, poprzez swój wynik, może przynieść korzyść stronie, która je wnosi (wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r., Francja/People’s Mojahedin Organization of Iran,
C‑27/09 P
,
EU:C:2011:853
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
Tymczasem Trybunał orzekł, że osoba lub podmiot, której nazwisko lub którego nazwa zostały umieszczone w wykazie osób lub podmiotów objętych zamrożeniem aktywów, wciąż posiadają interes co najmniej moralny w uzyskaniu stwierdzenia nieważności tego umieszczenia w wykazie, w celu uzyskania uznania przez sąd Unii, że jej nazwisko lub jego nazwa nigdy nie powinny były zostać umieszczone w takim wykazie, biorąc pod uwagę wpływ na jej lub jego reputację, także po wykreśleniu jej nazwiska lub jego nazwy ze wspomnianego wykazu lub po zawieszeniu zamrożenia aktywów (zob. podobnie wyroki: z dnia 28 maja 2013 r., Abdulrahim/Rada i Komisja,
C‑239/12 P
,
EU:C:2013:331
, pkt
–
; z dnia 8 września 2016 r., Iranian Offshore Engineering & Construction/Rada,
C‑459/15 P
, niepublikowany,
EU:C:2016:646
, pkt
; a także z dnia 15 czerwca 2017 r., Al-Faqih i in./Komisja,
C‑19/16 P
,
EU:C:2017:466
, pkt
).
Z powyższego wynika, że wnosząca odwołanie ma interes co najmniej moralny w dochodzeniu stwierdzenia nieważności ponownego umieszczenia jego nazwy w spornych wykazach, chociaż, po pierwsze, zamrożenie aktywów wynikające z tego ponownego umieszczenia w wykazie zawartym w załączniku II do decyzji 2010/413 zostało zawieszone, a po drugie, jej nazwa została usunięta z wykazu zawartego w załączniku IX do rozporządzenia nr 267/2012 na mocy, odpowiednio, decyzji 2015/1863 i rozporządzenia wykonawczego 2015/1862.
Odwołanie jest zatem dopuszczalne.
Istota sprawy
W uzasadnieniu odwołania Bank Tejarat podniósł cztery zarzuty.
W przedmiocie zarzutów pierwszego i drugiego
–
Argumentacja stron
W zarzucie pierwszym wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo w ramach badania dowodów przedstawionych przez nią w celu zakwestionowania powodów ponownego umieszczenia jego nazwy w spornych wykazach, w szczególności poprzez nadanie w pkt 84–86 zaskarżonego wyroku niewystarczającej wagi zeznaniom jej dyrektora. Postępując w ten sposób, Sąd przeinaczył dowody i nałożył na nią nadmierny ciężar, przez co postępowanie było nierzetelne.
W zarzucie drugim, który dotyczy pkt 83–114 zaskarżonego wyroku, wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd przeinaczył dowody, których znaczenie jest jasne, oraz odwrócił ciężar dowodu, nakładając na nią ten ciężar oraz wymagając od niej dowodów zaprzeczających. W ten sposób Sąd pominął dowód rozstrzygający, jaki stanowiły zeznania jej dyrektora, i dał pierwszeństwo treści przedłożonych przez Radę artykułów prasowych, niedokładnych i wybiórczych, spośród których niektóre, pochodzące z irańskiego ministerstwa ds. ropy naftowej, stanowiły propagandę. Sąd również błędnie oparł się na mniejszościowym udziale rządu irańskiego w kapitale wnoszącej odwołanie. Sąd nie poddał zatem przedłożonych przez Radę dowodów pełnej i ścisłej kontroli.
Rada twierdzi, że zarzut pierwszy jest bezzasadny. Odnośnie do zarzutu drugiego uważa, że wnosząca odwołanie wnosi w rzeczywistości do Trybunału o dokonanie ponownej oceny dowodów i że zarzut ten należy zatem uznać za niedopuszczalny, a ewentualnie, za bezzasadny.
–
Ocena Trybunału
W zarzutach pierwszym i drugim, które należy rozpatrzyć łącznie, wnosząca odwołanie twierdzi zasadniczo, że w ramach oceny uzasadnienia zawartego w zaskarżonych aktach, a w szczególności jej udziału w finansowaniu różnych projektów w sektorze naftowym i gazowym, Sąd naruszył przepisy dotyczące ciężaru dowodu i przeinaczył dowody.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku odwołania Trybunał nie jest właściwy do ustalania okoliczności faktycznych ani też, co do zasady, do badania dowodów, które Sąd dopuścił na poparcie tych okoliczności. W konsekwencji więc, jeżeli dowody zostały uzyskane w prawidłowy sposób, przy poszanowaniu ogólnych zasad prawa i wymogów proceduralnych dotyczących ciężaru dowodu i postępowania dowodowego, wyłącznie do Sądu należy ocena, jaką wagę należy nadać przedstawionym dowodom. Ocena ta nie stanowi zatem kwestii prawnej podlegającej kontroli Trybunału, z wyjątkiem przypadków błędnej oceny materiału dowodowego przedstawionego przed Sądem. Natomiast uprawnienia kontrolne Trybunału w odniesieniu do ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd obejmują w szczególności kwestię, czy były przestrzegane zasady dotyczące ciężaru dowodu i postępowania dowodowego (wyroki: z dnia 18 stycznia 2017 r., Toshiba/Komisja,
C‑623/15 P
, niepublikowany,
EU:C:2017:21
, pkt
; z dnia 14 czerwca 2018 r., Makhlouf/Rada,
C‑458/17 P
, niepublikowany,
EU:C:2018:441
, pkt
).
W odniesieniu do kwestii, czy Sąd naruszył zasady dotyczące ciężaru dowodu w dziedzinie środków ograniczających, należy przypomnieć, iż w ramach kontroli tych środków sądy Unii powinny – zgodnie z kompetencjami przysługującymi im na podstawie traktatu – zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, pkt
; z dnia 28 listopada 2013 r., Rada/Fulmen i Mahmoudian,
C‑280/12 P
,
EU:C:2013:775
, pkt
; a także z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, pkt
).
Skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej przez art. 47 karty wymaga, by w ramach kontroli zgodności z prawem powodów uzasadniających decyzję o umieszczeniu nazwiska osoby w wykazie osób objętych środkami ograniczającymi sąd Unii upewnił się, że decyzja ta, która ma dla tej osoby skutek indywidualny, opiera się na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej. Oznacza to w danym przypadku sprawdzenie okoliczności faktycznych podnoszonych w uzasadnieniu, które leży u podstaw zaskarżonych aktów, tak aby kontrola sądowa nie była ograniczona do oceny abstrakcyjnego prawdopodobieństwa przywołanych powodów, ale dotyczyła tego, czy powody te – lub co najmniej jeden z nich, uważany za sam w sobie wystarczający do wsparcia wspomnianych aktów – są wykazane (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, pkt
; z dnia 18 czerwca 2015 r., Ipatau/Rada,
C‑535/14 P
,
EU:C:2015:407
, pkt
; a także z dnia 18 lutego 2016 r., Rada/Bank Mellat,
C‑176/13 P
,
EU:C:2016:96
, pkt
). Poza tym to do właściwego organu Unii należy – w razie zakwestionowania – wykazanie zasadności powodów wysuniętych przeciwko konkretnej osobie, a nie do tej osoby przedstawienie zaprzeczającego dowodu braku zasadności wspomnianych powodów (wyroki: z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, pkt
; a także z dnia 28 listopada 2013 r., Rada/Fulmen i Mahmoudian,
C‑280/12 P
,
EU:C:2013:775
, pkt
).
W niniejszej sprawie w celu wykazania zasadności powodów ujętych w zaskarżonych aktach Rada przedstawiła w szczególności, oprócz wniosku państwa członkowskiego, szereg dokumentów publicznych, takich jak liczne artykuły prasowe wymienione w pkt 65 zaskarżonego wyroku oraz sprawozdanie roczne wnoszącej odwołanie za rok 2014 przytoczone w pkt 108 tego wyroku. Na podstawie tych dokumentów Sąd zbadał konkretnie w pkt 87–89, 107–109, 111 i 112 zaskarżonego wyroku, czy wspomniane powody są wystarczająco poparte przez Radę, biorąc pod uwagę argumenty przedstawione przez wnoszącą odwołanie na poparcie przedłożonych przez nią dokumentów, a mianowicie zeznania jej dyrektora i szeregu dokumentów wewnętrznych.
Zatem należy stwierdzić, że Sąd zbadał wszystkie dokumenty przedstawione i argumenty podniesione zarówno przez Radę, jak i przez wnoszącą odwołanie. Uznając, że dowody przedstawione przez wnoszącą odwołanie nie mogą podważyć wniosków wyciągniętych przez Radę z tych dowodów, Sąd w żaden sposób nie odwrócił ciężaru dowodu ani nie zobowiązał wnoszącej odwołanie do przedstawienia dowodu zaprzeczającego.
Ponadto zawarte w pkt 110 i 114 zaskarżonego wyroku stwierdzenie Sądu, zgodnie z którym Rada mogła, nie popełniając błędu co do okoliczności faktycznych lub „oczywistego błędu w ocenie”, stwierdzić, że wnosząca odwołanie finansowała różne projekty w sektorze naftowym i gazowym, opiera się, jak wynika z pkt 85–109 zaskarżonego wyroku, na zweryfikowaniu przez Sąd prawdziwości okoliczności faktycznych podnoszonych w uzasadnieniu zaskarżonych aktów oraz na przeprowadzeniu pełnej kontroli, do której jest on zobowiązany zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 38 i 39 niniejszego wyroku.
W tych okolicznościach argument wnoszącej odwołanie oparty na naruszeniu oraz odwrócenia ciężaru dowodu sprowadza się w istocie do zakwestionowania dokonanej przez Sąd oceny okoliczności faktycznych i dowodów oraz wagi, jaką Sąd przypisał tym elementom. Tymczasem ocena ta, w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 37 niniejszego wyroku, nie podlega kontroli Trybunału, z zastrzeżeniem przypadków przeinaczenia tych dowodów.
Co się tyczy podnoszonego przeinaczenia dowodów, należy przypomnieć, że takie przeinaczenie występuje wówczas, gdy – bez potrzeby przeprowadzania nowych dowodów – ocena dowodów istniejących okazuje się oczywiście błędna. Niemniej takie przeinaczenie musi wynikać w sposób oczywisty z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów (wyrok z dnia 7 kwietnia 2016 r., Akhras/Rada,
C‑193/15 P
,
EU:C:2016:219
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto w sytuacji gdy strona wnosząca odwołanie powołuje się na przeinaczenie dowodów, winna ona dokładnie wskazać, które dowody zostały jej zdaniem przez Sąd przeinaczone, oraz wykazać błędy w ocenie, które w jej opinii doprowadziły Sąd do takiego przeinaczenia (wyroki: z dnia 3 grudnia 2015 r., Włochy/Komisja,
C‑280/14 P
, niepublikowany,
EU:C:2015:792
, pkt
; z dnia 19 października 2017 r., Yanukovych/Rada,
C‑598/16 P
, niepublikowany,
EU:C:2017:786
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszym przypadku, co się tyczy przedstawionych w pkt 83–86 zaskarżonego wyroku ustaleń odnoszących się do zeznania dyrektora wnoszącej odwołanie, jak również ustaleń opartych na tym zeznaniu, należy wskazać, że wnosząca odwołanie w żaden sposób nie wykazała, że takie ustalenia stanowią błąd w analizie Sądu prowadzący do przeinaczenia. Ponadto żadne przeinaczenie nie wynika w sposób oczywisty z artykułów prasowych wymienionych w pkt 88 i 89 zaskarżonego wyroku, ani z ustaleń faktycznych Sądu przedstawionych w pkt 91–112 zaskarżonego wyroku. Przeciwnie, ustalenia te wskazują, że Sąd wziął pod uwagę zeznanie dyrektora wnoszącej odwołanie, wskazując powody, dla których to zeznanie, któremu należy przyznać niewielką wartość dowodową, nie pozwala na podważenie przedstawionego w pkt 89 zaskarżonego wyroku wniosku sformułowanego na podstawie dokumentacji przedłożonej przez Radę.
Wnosząca odwołanie wskazuje jeszcze, że Sąd przeinaczył wspomniane zeznanie, uznając, że nie można go uznać za inny i niezależny od jej własnego i że ma ograniczoną wartość dowodową ze względu na to, że zostało ono przeprowadzone na jej wniosek do celów wniesienia skargi w pierwszej instancji i że pochodzi on od osoby sprawującej funkcję dyrektora wnoszącej odwołanie. Tymczasem twierdzenie to nie ma na celu wykazania przeinaczenia dowodu, lecz zakwestionowanie dokonanej przez Sąd oceny okoliczności faktycznych i dowodów, co jest niedopuszczalne na etapie odwołania.
Z powyższego wynika, że należy oddalić zarzuty pierwszy i drugi odwołania.
W przedmiocie zarzutu trzeciego
–
Argumentacja stron
W zarzucie trzecim, który dzieli się na dwie części, wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd błędnie orzekł, iż kwestionowane powody ponownego umieszczenia jego nazwy w spornych wykazach, nawet gdyby uznać za uzasadnione, spełniają kryteria umieszczenia w wykazie.
W ramach części pierwszej wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd naruszył prawo w pkt 128 i 129 zaskarżonego wyroku, stwierdzając, że dostarczała ona bezpośrednie wsparcie finansowe rządowi Iranu, a zatem, że kryterium zawarte w art. 20 ust. 1 lit. c) decyzji 2010/413 i w art. 23 ust. 2 lit. d) rozporządzenia nr 267/2012, które wymaga takiego wsparcia, nie zostało spełnione. Twierdzenia przedstawione przez Radę zdaniem wnoszącej odwołanie wyrażają co najwyżej, że chodzi o pośrednie wsparcie finansowe, gdyż wnoszącej odwołanie zarzucono udostępnianie zasobów finansowych i finansowanie usług związanych z projektami rozwoju sektora naftowego i gazowego, spośród których niektóre były prowadzone przez spółki zależne podmiotów kontrolowanych przez rząd Iranu.
W ramach części drugiej wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo, uznając w pkt 133 zaskarżonego wyroku, że pomagała ona bezpośrednio w nabywaniu zakazanych towarów i technologii oraz że zostało spełnione kryterium przewidziane w art. 20 ust. 1 lit. b) decyzji 2010/413 i w art. 23 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 267/2012, podczas gdy nie była ona w żaden sposób zaangażowana w nabywanie takich towarów lub technologii.
Rada twierdzi, że zarzut trzeci jest bezzasadny. Wnosząca odwołanie niesłusznie uważa, w odniesieniu do kryterium wsparcia finansowego rządu Iranu, że wyłącznie bezpośrednie wsparcie mogłoby uzasadniać umieszczenie nazwy podmiotu w spornych wykazach, w szczególności w świetle celu realizowanego przez decyzję 2010/413 i rozporządzenie nr 267/2012. Jeśli chodzi o kryterium dotyczące nabywania zakazanych towarów i technologii, wymaga ono po prostu pomocy osoby lub podmiotu w tym nabywaniu.
–
Ocena Trybunału
Jeśli chodzi o część pierwszą zarzutu trzeciego, należy stwierdzić, że Sąd słusznie przypomniał w pkt 122 zaskarżonego wyroku, że zawarte w art. 20 ust. 1 lit. c) decyzji 2010/413, zmienionej decyzją 2012/635, i w art. 23 ust. 2 lit. d) rozporządzenia nr 267/2012, zmienionego rozporządzeniem nr 1263/2012 kryterium wspierania rządu Iranu, należy rozumieć w ten sposób, że dotyczy ono własnych działań danej osoby lub danego podmiotu, które, nawet jeżeli nie mają jako takie żadnego związku bezpośredniego lub pośredniego z rozprzestrzenianiem broni jądrowej, mogą jednak mu sprzyjać poprzez dostarczanie rządowi Iranu zasobów lub ułatwień o charakterze materialnym, logistycznym lub finansowym umożliwiających mu dalsze działania w zakresie rozprzestrzeniania broni jądrowej (zob. podobnie wyroki: z dnia 1 marca 2016 r., National Iranian Oil Company/Rada,
C‑440/14 P
,
EU:C:2016:128
, pkt
,
; a także z dnia 7 kwietnia 2016 r., Central Bank of Iran/Rada,
C‑266/15 P
,
EU:C:2016:208
, pkt
).
Jak wynika z pkt 81 i 82 wyroku z dnia 1 marca 2016 r., National Iranian Oil Company/Rada (
C‑440/14 P
,
EU:C:2016:128
), kryterium to uwzględnia „potencjalny związek między dochodami Iranu pochodzącymi z sektora energetycznego a finansowaniem przez Iran działań wrażliwych z punktu widzenia rozprzestrzeniania materiałów jądrowych [stwarzających zagrożenie rozprzestrzeniania broni jądrowej]”, wskazany zwłaszcza w rezolucji nr 1929 i w motywie 22 decyzji 2010/413, w celu podważenia finansowania irańskiego programu jądrowego przez rząd Iranu. Związek pomiędzy sektorem energii a rozprzestrzenianiem broni jądrowej został zatem ustalony przez samego prawodawcę Unii.
Poza tym z orzecznictwa Trybunału wynika, że kryterium to, w świetle celów realizowanych przez Radę, obejmuje formy wspierania rządu Iranu, które ze względu na swój wymiar ilościowy lub jakościowy przyczyniają się do kontynuowania działań Iranu w dziedzinie jądrowej (zob. podobnie wyrok z dnia 1 marca 2016 r., National Iranian Oil Company/Rada,
C‑440/14 P
,
EU:C:2016:128
, pkt
; postanowienie z dnia 4 kwietnia 2017 r., Sharif University of Technology/Rada,
C‑385/16 P
, niepublikowany,
EU:C:2017:258
, pkt
).
W tych okolicznościach w świetle celu, który został przypomniany w pkt 52 niniejszego wyroku, istotną kwestią jest to, czy działalność własna danej osoby lub danego podmiotu może sprzyjać rozprzestrzenianiu broni jądrowej poprzez swoje znaczenie ilościowe lub jakościowe, dostarczając rządowi irańskiemu zasobów lub ułatwień o charakterze materialnym, logistycznym lub finansowym, umożliwiających mu dalsze działania w zakresie rozprzestrzeniania broni jądrowej.
Tymczasem w niniejszym przypadku, jak wynika z pkt 125–128 zaskarżonego wyroku, Sąd stwierdził na podstawie ustaleń faktycznych, że wnosząca odwołanie uczestniczyła w finansowaniu kilku dużych projektów w sektorze ropy naftowej i gazu w Iranie, mających na celu modernizację niektórych urządzeń lub stworzenie nowych, z których niektóre znacznie zwiększyły zdolność tych urządzeń, a zatem Islamskiej Republiki Iranu, do produkcji i rafinacji ropy naftowej. Wnosząca odwołanie nie zakwestionowała przed Sądem ilościowego znaczenia tego uczestnictwa.
Z powyższego wynika, że ze względu na działalność finansową wnoszącej odwołanie, polegającą na finansowaniu projektów na dużą skalę w sektorze, w przypadku którego związek z rozprzestrzenianiem broni jądrowej został ustalony w obowiązujących przepisach, Sąd nie naruszył prawa, uznając, że wnosząca odwołanie zapewnia wsparcie rządowi Iranu, a zatem że zostało spełnione kryterium wskazane w art. 20 ust. 1 lit. c) decyzji 2010/413, zmienionej decyzją 2012/635, i w art. 23 ust. 2 lit. d) rozporządzenia nr 267/2012, zmienionego rozporządzeniem nr 1263/2012. Kwestia, czy takie wsparcie należy zakwalifikować jako bezpośrednie lub pośrednie, jest więc w niniejszym przypadku bez znaczenia.
W tych okolicznościach w zakresie, w jakim na mocy zaskarżonych aktów nazwa wnoszącej odwołanie została ponownie umieszczona w spornych wykazach z tego względu, że udziela wsparcia rządowi Iranu, sentencję zaskarżonego wyroku należy uznać za zasadną.
Jeśli chodzi o część drugą zarzutu trzeciego odwołania, należy stwierdzić, że zmierza ona do wykazania, że Sąd naruszył prawo, uznając, iż powód umieszczenia w wykazie, zgodnie z którym można uznać, że wnosząca odwołanie pomaga w nabywaniu zakazanych towarów i technologii, spełnia kryterium przewidziane w art. 20 ust. 1 lit. b) decyzji 2010/413 i w art. 23 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 267/2012.
Tymczasem zgodnie z orzecznictwem Trybunału, co się tyczy kontroli zgodności z prawem decyzji przyjmującej środki ograniczające, w świetle ich prewencyjnego charakteru, jeśli sąd Unii uzna, że co najmniej jeden z powodów wymienionych w uzasadnieniu jest wystarczająco precyzyjny i konkretny, że jest wykazany i że stanowi sam w sobie wystarczającą podstawę do wsparcia tej decyzji, to okoliczność, iż pozostałe z tych powodów tym się nie cechują, nie może uzasadniać stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji (wyrok z dnia 28 listopada 2013 r., Rada/Manufacturing Support & Procurement Kala Naft,
C‑348/12 P
,
EU:C:2013:776
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
W tym względzie, ponieważ – jak wynika z pkt 58 niniejszego wyroku – sentencję zaskarżonego wyroku należy uznać za zasadną w zakresie, w jakim na mocy zaskarżonych aktów nazwa wnoszącej odwołanie została ponownie umieszczona w spornych wykazach z tego powodu, że udziela ona wsparcia rządowi Iranu, błąd Sądu w sprawie powodu dotyczącego nabywania zakazanych towarów i technologii, nawet gdyby został dowiedziony, nie prowadziłby do stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów, w związku z czym część drugą zarzutu trzeciego odwołania należy oddalić jako bezzasadną.
Wobec powyższego należy oddalić zarzut trzeci odwołania.
W przedmiocie zarzutu czwartego
–
Argumentacja stron
W czwartym zarzucie wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo, orzekając, iż Rada mogła przyjąć decyzję o ponownym umieszczeniu w spornych wykazach w oparciu o powody odnoszące się do dawnego zachowania, a nie do zachowania nowego lub nowo ujawnionego, podczas gdy powody te mogły i powinny były zostać podniesione w ramach pierwszego umieszczenia jej nazwy w wykazach. Podczas ponownego umieszczenia nazwiska osoby lub nazwy podmiotu w wykazach osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi, Rada nie może ograniczyć się do zmiany powodów służących za podstawę pierwotnego umieszczenia w tych wykazach. W ten sposób Sąd błędnie uznał, w szczególności w pkt 31, 32, 36–40, 45, 47 i 145 zaskarżonego wyroku, że Rada nie naruszyła art. 266 TFUE, a także zasad powagi rzeczy osądzonej, pewności prawa i ostatecznego charakteru orzeczeń sądowych, lecz także prawa do skutecznej ochrony sądowej oraz zasady skuteczności, praw przyznanych przez art. 47 karty oraz art. 6 i 13 EKPC oraz jej prawa do dobrej administracji.
Wnosząca odwołanie dodaje, że ponowne umieszczenie jej nazwy w spornych wykazach sprowadza się, z naruszeniem art. 266 TFUE, do zastąpienia pierwotnego umieszczenia w wykazie, wbrew temu, co orzekł Sąd. Ponadto Sąd powinien był uznać, że zachowanie Rady prowadziło do obejścia i pozbawienia wszelkiej skuteczności (effet utile) wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r., Bank Tejarat/Rada (
T‑176/12
,
EU:T:2015:43
), sprawiając, że skarga o stwierdzenie nieważności była nieskuteczna i w praktyce bezcelowa oraz że stanowiła nadużycie procedury. Wnosząca odwołanie podnosi ponadto, że z naruszeniem art. 41 karty jej sytuacja nie została rozpatrzona w sposób bezstronny, sprawiedliwy i w rozsądnym terminie, gdyż procedury ponownego umieszczenia w wykazach nie można oddzielić od procedur umieszczenia w wykazie, które ją poprzedzały. Wnosząca odwołanie twierdzi wreszcie, że ponieważ te prawa i zasady zostały naruszone, ponowne umieszczenie jej nazwy w wykazach narusza jej prawa podstawowe, a w szczególności jej prawo własności i zasadę proporcjonalności.
Rada uważa natomiast, że w momencie pierwotnego umieszczenia nazwy wnoszącej odwołanie w wykazach nie była zobowiązana do powołania się na wszystkie kryteria umieszczenia w wykazie oraz powody, które można uwzględnić, oraz że w wyniku wyroku stwierdzającego nieważność decyzji o pierwotnym umieszczeniu w wykazach może ona przyjąć decyzję o ponownym umieszczeniu pod warunkiem, że ta nowa decyzja nie będzie obarczona tymi samymi uchybieniami materialnym lub proceduralnym co te, które zostały podniesione w tym wyroku.
–
Ocena Trybunału
W ramach czwartego zarzutu odwołania podniesione przez wnoszącą odwołanie naruszenie różnych zasad prawa Unii i praw podstawowych opiera się zasadniczo na argumencie, zgodnie z którym Sąd naruszył prawo, uznając, iż podmiot, który uzyskał stwierdzenie nieważności przyjętych wobec niego środków ograniczających, można ponownie umieścić w wykazie podmiotów, których aktywa zostały zamrożone, ponieważ zarzuty zawarte w nowym uzasadnieniu nie odwołują się do zachowania nowego lub nowo ujawnionego, a zatem powinny były zostać podniesione podczas pierwotnego umieszczenia nazwy tego podmiotu w wykazie.
Przede wszystkim, zgodnie z art. 266 TFUE instytucja będąca autorem aktu, którego nieważność stwierdzono, jest zobowiązana do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku stwierdzającego nieważność tego aktu.
Zgodnie z tym postanowieniem w wypadku orzeczenia o nieważności aktu instytucje, które go wydały, są zobowiązane jedynie do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie tego wyroku. W konsekwencji instytucjom przysługuje szeroki zakres uznania w ramach decydowania o środkach, jakie należy wdrożyć w celu zaradzenia stwierdzonej niezgodności z prawem, przy czym środki te muszą być zgodne z sentencją danego wyroku oraz z jego uzasadnieniem będącym niezbędną podstawą danego rozstrzygnięcia (zob. podobnie wyroki: z dnia 28 stycznia 2016 r., CM Eurologistik i GLS,
C‑283/14 i C‑284/14
,
EU:C:2016:57
, pkt
,
; a także z dnia 15 marca 2018 r., Deichmann,
C‑256/16
,
EU:C:2018:187
, pkt
).
Niemniej jednak art. 266 TFUE nie stanowi sam w sobie odpowiedzi na pytanie, czy Rada ma prawo dokonać ponownego umieszczenia w wykazie w oparciu o podstawy inne niż wymienione w aktach, których nieważność została stwierdzona. Natomiast kwestia, która wymaga ustalenia, czy wyrok stwierdzający nieważność ogranicza uprawnienie Rady do przyjmowania aktów o ponownym umieszczeniu, może zostać oceniona w świetle zasady powagi rzeczy osądzonej.
Co do wspomnianej zasady należy przypomnieć, że wyroki stwierdzające nieważność wydane przez sądy Unii, gdy tylko staną się prawomocne, nabierają powagi rzeczy osądzonej. Wspomniana powaga rzeczy osądzonej nie tylko obejmuje sentencję wyroku stwierdzającego nieważność, lecz także rozciąga się na uzasadnienie danego orzeczenia, które stanowi niezbędne wsparcie sentencji i którego nie można od niej oddzielić (zob. podobnie wyrok z dnia 15 listopada 2012 r., Al-Aqsa/Rada i Niderlandy/Al-Aqsa,
C‑539/10 P i C‑550/10 P
,
EU:C:2012:711
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem powaga rzeczy osądzonej dotyczy jedynie tych kwestii faktycznych i prawnych, które zostały rzeczywiście lub siłą rzeczy rozstrzygnięte w danym orzeczeniu (wyroki: z dnia 29 marca 2011 r., ThyssenKrupp Nirosta/Komisja,
C‑352/09 P
,
EU:C:2011:191
, pkt
; a także z dnia 13 września 2017 r., Pappalardo i in./Komisja,
C‑350/16 P
,
EU:C:2017:672
, pkt
).
W niniejszej sprawie, w wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r., Bank Tejarat/Rada (
T‑176/12
,
EU:T:2015:43
), Sąd stwierdził nieważność pierwotnego umieszczenia nazwy wnoszącej odwołanie, uznawszy w pkt 60 tego wyroku, że argumenty przytoczone przez Radę nie mogły uzasadnić, iż wspierała ona rozprzestrzenianie broni jądrowej lub pomagała innym osobom i podmiotom w naruszaniu lub obchodzeniu zastosowanych wobec nich środków ograniczających. W postępowaniu zakończonym wspomnianym wyżej wyrokiem, jak wynika z pkt 40 i 41 tego wyroku, Rada przedstawiła w celu wykazania zasadności środków ograniczających zastosowanych wobec wnoszącej odwołanie, oprócz wniosku państwa członkowskiego, jedynie pismo pochodzące od wnoszącej odwołanie oraz załącznik do niego.
To właśnie ze względu na niewystarczające dowody przedstawione przez Radę na poparcie tych okoliczności faktycznych, wspomnianym wyrokiem stwierdzono nieważność aktów Rady. Z takiego stwierdzenia, które zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 71 niniejszego wyroku objęte jest powagą rzeczy osądzonej, nie można wywnioskować, że Rada nie mogła następnie uwzględnić innych dowodów mających wykazać prawdziwość podanych powodów, lub że nigdy nie będzie mogła wykazać, że wnosząca odwołanie udziela wsparcia na rzecz rozprzestrzeniania broni jądrowej lub pomocy innym osobom i podmiotom w naruszaniu lub obchodzeniu zastosowanych wobec nich środków ograniczających.
Tymczasem należy stwierdzić, że ponowne umieszczenie na mocy zaskarżonych aktów nazwy wnoszącej odwołanie w spornych wykazach opiera się na kryteriach innych niż kryteria stanowiące podstawę pierwotnego umieszczenia jej nazwy w wykazie, którego nieważność została stwierdzona wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., Bank Tejarat/Rada (
T‑176/12
,
EU:T:2015:43
), a tym samym na innej podstawie prawnej, jak orzekł Sąd w pkt 36 zaskarżonego wyroku. Ponadto uzasadnienie zawarte w zaskarżonych aktach i w aktach, w których dokonano pierwotnego umieszczenia nazwy wnoszącej odwołanie, a także przedłożone Sądowi dowody nie są takie same.
Wnosząca odwołanie podnosi jednak, że ponieważ okoliczności faktyczne, na których Rada oparła swoją decyzję o ponownym umieszczeniu jej nazwy w spornych wykazach, były już dostępne w momencie pierwotnego umieszczenia jej nazwy w wykazach, Rada miała obowiązek wyczerpać przy okazji tego pierwotnego umieszczenia w wykazach wszystkie dostępne jej elementy oraz kwalifikacje prawne, które mogą uzasadnić stosowanie wobec niej środków ograniczających.
W tym względzie wystarczy uznać, że argument ten nie może prowadzić do stwierdzenia naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, ponieważ z założenia skoro wspomniane elementy i kwalifikacje prawne nie zostały uwzględnione w decyzji objętej powagą rzeczy osądzonej, nie mogą one stanowić kwestii prawnych lub faktycznych, które rzeczywiście lub siłą rzeczy zostały rozpatrzone we wspomnianej decyzji w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 71 niniejszego wyroku.
Z powyższego wynika, że Sąd nie naruszył prawa poprzez orzeczenie, że Rada nie naruszyła powagi rzeczy osądzonej przysługującej wyrokowi z dnia 22 stycznia 2015 r., Bank Tejarat/Rada (
T‑176/12
,
EU:T:2015:43
) poprzez przyjęcie zaskarżonych aktów na podstawie przypomnianego w pkt 19 niniejszego wyroku uzasadnienia dotyczącego wspierania rządu Iranu.
Jeśli chodzi o zasadę pewności prawa, należy zaznaczyć, że w odwołaniu wnosząca odwołanie nie przedstawia konkretnego argumentu w celu wsparcia twierdzenia, że zasada ta w niniejszym przypadku przyznaje szerszą ochronę niż ochrona wynikająca z zasady powagi rzeczy osądzonej osobie lub podmiotowi, który uzyskał stwierdzenie nieważności umieszczenia jego nazwiska lub nazwy w wykazie osób i podmiotów, których aktywa podlegają zamrożeniu, przed przyjęciem nowych środków ograniczających na podstawie innych kryteriów lub powodów umieszczenia w wykazie.
Zasada skutecznej ochrony sądowej jest ogólną zasadą prawa Unii, która obecnie jest wyrażona w art. 47 karty. Wspomniany art. 47 zapewnia w prawie Unii ochronę przyznaną na mocy art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPC (wyrok z dnia 16 maja 2017 r., Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo). Artykuł 47 akapit pierwszy karty stanowi, że każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w tym artykule.
Jednakże zasada skutecznej ochrony sądowej nie może uniemożliwiać Radzie ponownego umieszczenia nazwiska danej osoby lub nazwy danego podmiotu w wykazach osób i podmiotów, których fundusze podlegają zamrożeniu, na podstawie innych powodów niż te, które były podstawą pierwotnego umieszczenia nazwiska tej osoby lub nazwy tego podmiotu w wykazie. Zasada ta ma na celu zapewnienie, by niekorzystny akt mógł zostać zaskarżony do sądu, a nie by nowy niekorzystny akt, oparty na innych powodach, nie mógł zostać przyjęty.
Jak orzekł już Trybunał, jeżeli zostaje stwierdzona nieważność decyzji instytucji Unii będącej przedmiotem skargi, decyzja ta jest uważana za nigdy nieistniejącą, a wspomniana instytucja, która zamierza wydać nową decyzję, może dokonać pełnego ponownego badania i powołać się na powody inne niż te, na których była oparta decyzja, której nieważność została stwierdzona (zob. analogicznie wyrok z dnia 6 marca 2003 r., Interporc/Komisja,
C‑41/00 P
,
EU:C:2003:125
, pkt
).
W tych okolicznościach niezgodność z prawem taka jak stwierdzona przez Sąd w wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r., Bank Tejarat/Rada (
T‑176/12
,
EU:T:2015:43
), podczas pierwszego umieszczenia nazwy wnoszącej odwołanie w wykazach osób i podmiotów objętych zamrożeniem środków finansowych, nie może uniemożliwić Radze po przeprowadzeniu ponownego badania jej sytuacji przyjęcia nowych środków ograniczających w oparciu o okoliczności faktyczne już istniejące lub dostępne.
Należy także wskazać, że w ramach postępowania, w wyniku którego wydano wyrok z dnia 22 stycznia 2015 r., Bank Tejarat/Rada (
T‑176/12
,
EU:T:2015:43
), który stał się prawomocny, wnosząca odwołanie wniosła o – i uzyskała – stwierdzenie nieważności środków ograniczających przyjętych w 2012 r., które zostały zatem usunięte z porządku prawnego Unii, jak stwierdził Sąd w pkt 45 zaskarżonego wyroku. Wynika z tego, że wnosząca odwołanie może powoływać się na ten wyrok na poparcie skargi o odszkodowanie, którą złożyła do Sądu, zarejestrowanej pod numerem T‑37/17. Ponadto wnosząca odwołanie ma możliwość, z której skorzystała, wniesienia kolejnej skargi do sądu Unii w celu przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem decyzji o ponownym umieszczeniu jej nazwy w wykazach, aby w stosownym przypadku przywrócić jej pierwotną sytuację, a także uzyskać odszkodowanie.
Wynika stąd, że w niniejszej sprawie Sąd nie dopuścił się naruszenia prawa, stwierdzając, iż przyjęcie zaskarżonych aktów nie stanowi naruszenia zasady skutecznej ochrony sądowej, jak wynika z pkt 47 zaskarżonego wyroku.
Ponadto wnosząca odwołanie nie przedstawiła dowodów mogących wykazać naruszenie zasady dobrej administracji, która została ustanowiona w art. 41 karty (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 maja 2014 r., N.,
C‑604/12
,
EU:C:2014:302
, pkt
; a także z dnia 17 lipca 2014 r., YS i in.,
C‑141/12 i C‑372/12
,
EU:C:2014:2081
, pkt
). Prawo każdej osoby do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje Unii podczas przyjmowania środka indywidualnego, który może negatywnie wpłynąć na jej sytuację, które wynika z tej zasady, nie ma bowiem na celu zagwarantowania, aby Rada nie przyjęła w przyszłości nowych środków ograniczających z innych powodów.
Wnosząca odwołanie nie przedstawiła również dowodów mogących wykazać nadużycie władzy przez Radę. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału dany akt jest dotknięty wadą nadużycia władzy, jeżeli z obiektywnych, właściwych dla danej sprawy i spójnych przesłanek wynika, że został on przyjęty wyłącznie lub w znacznej mierze w celu innym niż ten, dla którego ustanowione zostało dane uprawnienie, albo w celu obejścia procedury przewidzianej w traktatach dla okoliczności danej sprawy (wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto w pkt 144 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że ponowne umieszczenie nazwy wnoszącej odwołanie w spornych wykazach miało na celu wprowadzenie w życie celów wyznaczonych w przepisach decyzji 2010/413 i rozporządzenia nr 267/2012. Tak więc w pkt 146 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie oddalił zarzut dotyczący nadużycia władzy i naruszenia zasady dobrej administracji.
Wreszcie wnosząca odwołanie twierdzi, że ponieważ zasady i prawa, które przywołała ona w uzasadnieniu zarzutu czwartego nie były przestrzegane, ponowne umieszczenie jej nazwy w spornych wykazach narusza jej prawa podstawowe, w szczególności jej prawo własności i zasadę proporcjonalności. Tymczasem z powyższych rozważań wynika, że prawa i zasady, na które powołuje się wnosząca odwołanie, nie zostały naruszone. Zresztą wnosząca odwołanie nie krytykuje pkt 147–165 zaskarżonego wyroku, w których Sąd oddalił zarzut dotyczący tego, że decyzja Rady o ponownym umieszczeniu jej nazwy w spornych wykazach stanowiła naruszenie jej praw podstawowych, w szczególności prawa własności i zasady proporcjonalności.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy oddalić zarzut czwarty odwołania oraz odwołanie w całości.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach. Artykuł 138 § 1 tego regulaminu, mający zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 regulaminu, stanowi, że kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ Rada wniosła o obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania, a ta ostatnia przegrała sprawę, należy obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Radę.

Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:

1)
Odwołanie zostaje oddalone.

2)
Bank Tejarat zostaje obciążony własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Radę Unii Europejskiej.

Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: angielski.