CELEX: 62021CJ0401
Appell
Fond ta’ Koeżjoni u Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR)
Regolament (UE) Nru 1303/2013
Rata ta’ kofinanzjament applikabbli
Modifika tar-rata li seħħet bejn it-tressiq tal-aħħar talba għal ħlas intermedju u l-approvazzjoni tal-kontijiet
Prinċipji ta’ annwalità tal-kontijiet u ta’ nuqqas ta’ retroattività

Permezz tal-appell tagħha, ir-Rumanija titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal‑14 ta’ April 2021, Ir‑Rumanija vs Il‑Kummissjoni (
T‑543/19
, iktar ’il quddiem is-sentenza appellata,
EU:T:2021:193
), li permezz tagħha din ċaħdet ir-rikors tagħha intiż għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2019) 4027 final tat‑23 ta’ Mejju 2019 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”), dwar l-approvazzjoni tal-kontijiet u l-kalkolu tal-ammont imħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) għas-sena finanzjarja 2017/2018 u għall-programm operattiv CCI 2014RO16M1OP001 “Infrastruttura kbira”, billi tiġi applikata rata ta’ kofinanzjament għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju ta’ dan il-programm operattiv ta’ 75 %, u mhux ta’ 85 %.
Il‑kuntest ġuridiku
Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (
ĠU 2013, L 347, p. 320
, rettifiki fil-
ĠU 2016, L 200, p. 140
, fil-
ĠU 2019, L 66, p. 6
, u fil-
ĠU 2022, L 146, p. 155
), kif emendat bir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑18 ta’ Lulju 2018 (
ĠU 2018, L 193, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2019, L 60, p. 36
) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1303/2013”):
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli komuni applikabbli għall-[FEŻR], il-Fond Soċjali Ewropew (FSE), il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS), li joperaw fl-ambitu ta’ qafas komuni (‘il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej’ - ‘Fondi ESI’). […]
It-Tielet Parti tistabbilixxi r-regoli ġenerali li jirregolaw il-FEŻR, il-FSE (li flimkien jissejħu bħala l-‘Fondi Strutturali’) u l-Fond ta’ Koeżjoni li jikkonċernal-kompiti, l-objettivi ta’ prijorità u l-organizzazzjoni tal-Fondi Strutturali u l-Fond ta’ Koeżjoni (il-‘Fondi’), il-kriterji li l-Istati Membri u r-reġjuni għandhom jissodisfaw sabiex ikunu eliġibbli għal sostenn mill-Fondi ESI, ir-riżorsi finanzjarji disponibbli u l-kriterji għall-allokazzjoni tagħhom.
Ir-Raba’ Parti tistabbilixxi r-regoli ġenerali applikabbli għall-Fondi u l-FEMS dwar il-ġestjoni u kontroll, ġestjoni finanzjarja, kontabilità u korrezzjonijiet finanzjarji.
[…]”
Il-punt 4 tal-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(4) ‘regoli speċifiċi għall-Fondi’ tfisser id-dispożizzjonijiet stipulati jew stabbiliti abbażi tat-Tielet Parti jew ir-Raba’ Parti ta’ dan ir-Regolament jew Regolament li jirregola wieħed jew aktar mill-Fondi ESI elenkati fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 1”.
Taħt it-titolu “Determinazzjoni tar-rati ta’ kofinanzjament”, l-Artikolu 120 tal-imsemmi regolament jiddisponi:
“1.   Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni [Ewropea] li tadotta programm operazzjonali għandha tiffissa r-rata ta’ kofinanzjament u l-ammont massimu ta’ sostenn mill-Fondi għal kull assi ta’ prijorità. Fejn assi ta’ prijorità jikkonċerna aktar minn kategorija waħda ta’ reġjuni jew aktar minn Fond wieħed, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni għandha, fejn meħtieġ, tiffissa r-rata ta’ kofinanzjament skont il-kategorija tar-reġjun u l-Fond.
2.   Għal kull assi ta’ prijorità, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni għandha tistabbilixxi jekk ir-rata ta’ kofinanzjament għall-assi ta’ prijorità għandhiex tiġi applikata:
(a)
għan-nefqa totali eliġibbli inkluż nefqa pubblika u privata; jew
(b)
għan-nefqa pubblika eliġibbli.
3.   Ir-rata ta’ kofinanzjament fil-livell ta’ kull assi ta’ prijorità u, fejn rilevanti, skont il-kategorija tar-reġjun u l-Fond, tal-programmi operazzjonali fil-mira għal Investiment għat-tkabbir u l-impjiegi ma għandhiex tkun ogħla minn:
(a)
85 % għall-Fond ta’ Koeżjoni:
[…]
Il-Kummissjoni għandha twettaq analiżi biex tivvaluta l-ġustifikazzjoni għaż-żamma tar-rata ta’ kofinanzjament, imsemmija fit-tieni subparagrafu, wara t‑30 ta’ Ġunju 2017 u, jekk meħtieġ, għandha tagħmel proposta leġiżlattiva qabel it‑30 ta’ Ġunju 2016.
[…]”
L-Artikolu 130 tal-istess regolament, intitolat “Regoli komuni għall-kalkolu ta’ pagamenti interim u l-pagament tal-bilanċ finali”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-Kummissjoni għandha tirrimborża bħala pagamenti interim 90 % tal-ammont li jirriżulta mill-applikazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament għal kull prijorità stabbilita fid-deċiżjoni li tadotta l-programm għan-nefqa eliġibbli għall-prijorità inkluża fl-applikazzjoni tal-ħlas. Il-Kummissjoni għandha tiddetermina l-ammonti li jkun fadal għar-rimborż bħala pagamenti interim jew li għandhom jiġu rkuprati skont l-Artikolu 139.”
Skont l-Artikolu 131(1) tar-Regolament Nru 1303/2013:
“L-applikazzjonijiet għall-pagament għandhom jinkludu, għal kull prijorità:
(a)
l-ammont totali tan-nefqa eliġibbli mġarrba mill-benefiċjarji u mħallsa fl-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet, kif imdaħħla fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni;
(b)
l-ammont totali ta’ nefqa pubblika mġarrba fl-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet, kif imdaħħla fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni.
[…]”
L-Artikolu 135 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Dati tal-iskadenza għall-preżentazzjoni ta’ applikazzjonijiet għal pagamenti interim u għall-pagament tagħhom”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-awtorità ta’ ċertifikazzjoni għandha fuq bażi regolari tissottometti applikazzjoni għal pagament interim f’konformità mal-Artikolu 131(1) li jkopri l-ammonti mdaħħla fis-sistema ta’ kontabilità tagħha fis-sena ta’ kontabilità. Madankollu, l-awtorità ta’ ċertifikazzjoni, fejn tqis li jkun meħtieġ, tista’ tinkludi dawk l-ammonti fl-applikazzjonijiet għal pagament imressqa fi snin ta’ kontabilità sussegwenti.
2.   L-awtorità ta’ ċertifikazzjoni għandha tissottometti l-applikazzjoni finali għal pagament interim sal‑31 ta’ Lulju wara t-tmien tas-sena ta’ kontabilità preċedenti u, fi kwalunkwe każ, qabel l-ewwel applikazzjoni għal pagament interim għas-sena ta’ kontabilità li jmiss.
3.   L-ewwel applikazzjoni għal pagament temporanju m’għandhiex issir qabel in-notifika lill-Kummissjoni tan-nomina tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni u ta’ ċertifikazzjoni skont l-Artikolu 124.
4.   Il-pagamenti interim m’għandhomx isiru għal programm operazzjonali sakemm ir-rapport tal-implimentazzjoni annwali ma jkunx intbagħat lill-Kummissjoni skont ir-regoli speċifiċi għall-Fondi.
5.   Soġġett għall-finanzjament disponibbli, il-Kummissjoni għandha tagħmel il-pagament interim mhux aktar tard minn 60 ġurnata wara d-data li fiha applikazzjoni għal pagament tkun ġiet irreġistrata mal-Kummissjoni.”
L-Artikolu 137 tal-imsemmi regolament, li jirregola t-tħejjija tal-kontijiet, jipprovdi:
“1.   Il-kontijiet imsemmija fil-punt (a) tal-Artikolu 63(5) u l-Artikolu 63(6) tar-Regolament [(UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (
ĠU 2012, L 298, p. 1
)] għandhom jiġu ppreżentati lill-Kummissjoni għal kull programm operazzjonali. Il-kontijiet għandhom ikopru s-sena ta’ kontabilità u għandhom jinkludu fil-livell ta’ kull assi ta’ prijorità u, fejn applikabbli, kull fond u kategorija ta’ reġjuni:
(a)
l-ammont totali ta’ nefqa eliġibbli rreġistrat fis-sistemi ta’ kontabilità tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni li ġie inkluż fl-applikazzjonijiet ta’ pagament sottomessi lill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 131 u l0-Artikolu 135(2) sal‑31 ta’ Lulju wara t-tmiem tas-sena ta’ kontabilità, l-ammont totali tan-nefqa pubblika korrispondenti mġarrba fl-operazzjonijiet implimentattivi, u l-ammont totali ta’ pagamenti korrispondenti li saru lill-benefiċjarji skont l-Artikolu 132(1);
[…]
(d)
għal kull prijorità, rikonċiljazzjoni bejn in-nefqa ddikjarata skont il-punt (a) u n-nefqa ddikjarata fir-rigward tal-istess sena ta’ kontabilità f’applikazzjonijiet għall-ħlas, akkompanjati minn spjegazzjoni ta’ kwalunkwe differenza.
2.   Fejn in-nefqa li preċedentement kienet inkluża f’applikazzjoni għal pagament interim għas-sena ta’ kontabilità tiġi eskluża minn Stat Membru mill-kontijiet tiegħu għar-raġuni ta’ valutazzjoni pendenti tal-legalità u r-regolarità ta’ dik in-nefqa, kwalunkwe nefqa jew in-nefqiet kollha li sussegwentament jinstab li huma legali u regolari tista’ tiġi inkluża f’applikazzjoni għal pagament interim b’rabta ma’ snin ta’ kontabilità sussegwenti.
[…]”
Taħt it-titolu “Eżami u aċċettazzjoni tal-kontijiet”, l-Artikolu 139 tal-istess regolament jiddisponi:
“1.   Il-Kummissjoni għandha twettaq eżami tad-dokumenti ppreżentati mill-Istat Membru skont l-Artikolu 138. Fuq talba mill-Kummissjoni, l-Istat Membru għandu jipprovdi l-informazzjoni addizzjonali kollha meħtieġa biex tippermetti lill-Kummissjoni tiddetermina jekk il-kontijiet humiex kompluti, preċiżi u veri sad-data ta’ skadenza mogħtija fl-Artikolu 84.
2.   Il-Kummissjoni għandha taċċetta l-kontijiet fejn tkun tista’ tikkonkludi li l-kontijiet huma kompluti, preċiżi u veri. Il-Kummissjoni għandha tasal għal dik il-konklużjoni meta l-awtorità tal-awditjar tkun ipprovdiet opinjoni tal-awditjar mhux kwalifikata dwar il-kompletezza, il-preċiżjoni u l-veraċità tal-kontijiet ħlief jekk il-Kummissjoni jkollha evidenza speċifika li l-opinjoni tal-awditjar dwar il-kontijiet ma tkunx affidabbli.
[…]
6.   Fuq il-bażi tal-kontijiet aċċettati, il-Kummissjoni għandha tikkalkula l-ammont li jintalab mill-Fondi għas-sena ta’ kontabilità u l-aġġustamenti konsegwenti fir-rigward tal-pagamenti lill-Istat Membru. Il-Kummissjoni għandha tqis:
(a)
l-ammonti fil-kontijiet imsemmija fil-punt (a) tal-Artikolu 137(1) u li għalih għandha tiġi applikata r-rata ta’ kofinanzjament għal kull prijorità;
(b)
l-ammont totali ta’ pagamenti magħmula mill-Kummissjoni matul dik is-sena ta’ kontabilità li jikkonsisti minn:
(i)
l-ammont tal-pagamenti interim imħallsa mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 130(1) u l-Artikolu 24; kif ukoll
(ii)
l-ammont ta’ prefinanzjament annwali mħallas taħt l-Artikolu 134(2).
7.   Wara l-kalkolu mwettaq skont il-paragrafu 6, il-Kummissjoni għandha tirrilaxxa l-prefinanzjament annwali rispettiv u tħallas kwalunkwe ammont addizzjonali dovut fi żmien 30 jum mill-aċċettazzjoni tal-kontijiet. Meta jkun hemm ammont li jista’ jiġi rkuprat mill-Istat Membru, huwa għandu jkun soġġett għal ordni ta’ rkupru maħruġa mill-Kummissjoni li għandha tiġi eżegwita, fejn ikun possibbli, billi jitnaqqsu l-ammonti dovuti lill-Istat Membru għal pagamenti sussegwenti għall-istess programm operazzjonali. Dak l-irkupru m’għandux jikkostitwixxi korrezzjoni finanzjarja u m’għandux inaqqas l-appoġġ mill-Fondi u l-FEMS għall-programm operazzjonali. L-ammont irkuprat għandu jikkostitwixxi dħul assenjat f’konformità mal-Artikolu 177(3) tar-Regolament [Nru 966/2012].
[…]”
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża
Il-fatti li wasslu għall-kawża ġew esposti mill-Qorti Ġenerali fil-punti 1 sa 10 tas-sentenza appellata u jistgħu, għall-ħtiġiet tal-kawża preżenti, jitqassru kif ġej.
Permezz tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni C(2015) 4823 final tad‑9 ta’ Lulju 2015 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2015”), adottata abbażi tal-Artikolu 29(4) u tal-Artikolu 96(10) tar-Regolament Nru 1303/2013, il-Kummissjoni approvat ċerti elementi tal-programm operattiv CCI 2014RO16M1OP001 “Infrastruttura kbira” bil-ħsieb li tappoġġja l-FEŻR u l-Fond ta’ Koeżjoni abbażi tal-għan li jikkonċerna investimenti għat-tkabbir u għall-impjiegi fir-Rumanija għall-perijodu mill‑1 ta’ Jannar 2014 sal‑31 ta’ Diċembru 2020 (iktar ’il quddiem il-“programm operattiv”). Dan il-programm kien jinkludi tmien assi prijoritarji.
L-Artikolu 4(3) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2015, moqri flimkien mal-Anness II tagħha, stabbilixxa r-rata ta’ kofinanzjament għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju ta’ dan il-programm għal 75 % u ppreċiża li din ir-rata tapplika għall-ispejjeż pubbliċi eliġibbli.
Fis‑6 ta’ Lulju 2018, l-awtoritajiet Rumeni bagħtu l-aħħar talba għal ħlas intermedju dwar il-programm operattiv għas-sena finanzjarja 2017/2018, konformement mal-Artikolu 135(2) tar-Regolament Nru 1303/2013.
Permezz tad-Deċiżjoni ta’ Implementazzjoni C (2018) 8890 final tat‑12 ta’ Diċembru 2018 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2018”), adottata abbażi tal-Artikolu 96(10) tar-Regolament Nru 1303/2013, il-Kummissjoni b’mod partikolari emendat l-Anness II tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2015, billi żiedet ir-rata ta’ kofinanzjament għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju tal-programm operattiv għal 85 %.
Matul laqgħa li saret fil‑15 ta’ Jannar 2019 bejn l-awtoritajiet Rumeni u l-Kummissjoni, dawn l-awtoritajiet talbu l-applikazzjoni, għas-sena finanzjarja 2017/2018, tar-rata ta’ kofinanzjament ta’ 85 % għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju tal-programm operattiv, kif stabbilit fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2018, minflok ir-rata ta’ kofinanzjament ta’ 75 % stabbilita fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2015. Bi tweġiba għal din it-talba, il-Kummissjoni indikat li l-linji gwida li jinsabu fid-dokument intitolat “Linji gwida għall-Istati Membri dwar il-preparazzjoni, l-eżami u l-approvazzjoni tal-kontijiet”, fil-verżjoni stabbilita mill-Kummissjoni fit‑3 ta’ Diċembru 2018, jipprekludu l-applikazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament ta’ 85 % stabbilita fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2018 għall-imsemmija sena finanzjarja.
Fil‑15 ta’ Frar 2019, l-awtoritajiet Rumeni bagħtu lill-Kummissjoni l-kontijiet tal-programm operattiv għas-sena finanzjarja 2017/2018, skont l-Artikolu 138(a) tar-Regolament Nru 1303/2013.
Permezz ta’ ittri tat‑8 ta’ Marzu u tat‑13 ta’ Mejju 2019, l-awtoritajiet Rumeni tennew quddiem il-Kummissjoni t-talba tagħhom dwar l-applikazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament ta’ 85 % għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju tal-programm operattiv għas-sena finanzjarja 2017/2018.
Permezz ta’ ittra tas‑17 ta’ Mejju 2019, il-Kummissjoni kkonfermat lill-awtoritajiet Rumeni li r-rata ta’ kofinanzjament ta’ 85 % għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju tal-programm operazzjonali ma kinitx applikabbli għas-sena finanzjarja 2017/2018. B’mod partikolari, hija spjegat li, fil-kuntest tal-perijodu ta’ programmazzjoni 2014‑2020 u skont il-linji gwida msemmija fil-punt 15 ta’ din is-sentenza, kull modifika ta’ rata ta’ kofinanzjament tapplika biss għas-snin finanzjarji kurrenti u futuri, skont il-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet.
Fit‑23 ta’ Mejju 2019, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża li permezz tagħha din l-istituzzjoni, minn naħa, approvat il-kontijiet tal-programm operattiv għas-sena finanzjarja 2017/2018, konformement mal-Artikolu 139(2) u (3) tar-Regolament Nru 1303/2013, u, min-naħa l-oħra, abbażi tal-kontijiet approvati, ikkalkolat l-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għall-imsemmija sena finanzjarja, skont l-Artikolu 139(6) ta’ dan ir-regolament. Mill-anness ta’ dik id-deċiżjoni jirriżulta li, meta kkalkolat l-imsemmi ammont, il-Kummissjoni applikat ir-rata ta’ kofinanzjament ta’ 75 % għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju tal-programm operattiv, kif stabbilit fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2015.
Il‑proċedura quddiem il‑Qorti Ġenerali u s‑sentenza appellata
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑30 ta’ Lulju 2019, ir-Rumanija talbet l-annullament parzjali tad-deċiżjoni kontenzjuża, sa fejn il-Kummissjoni applikat rata ta’ kofinanzjament ta’ 75 %, u mhux ta’ 85 %, għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju tal-programm operattiv.
Insostenn tar-rikors tagħha, ir-Rumanija invokat żewġ motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq ksur tal-Artikolu 120(3) u tal-Artikolu 139(6) tar-Regolament Nru 1303/2013 kif ukoll tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u, it-tieni wieħed, fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni previst fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE u tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, filwaqt li kkunsidrat dawn il-motivi bħala infondati, ċaħdet ir-rikors fl-intier tiegħu.
Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-ewwel parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq il-ksur tal-Artikolu 120(3) u tal-Artikolu 139(6) tar-Regolament Nru 1303/2013, il-Qorti Ġenerali eskludiet din il-parti, billi wettqet, fl-ewwel lok, fil-punti 29 sa 51 tas-sentenza appellata, interpretazzjoni letterali, kuntestwali u teleoloġika ta’ din l-aħħar dispożizzjoni, u billi eżaminat, fit-tieni lok, fil-punti 53 sa 71 tas-sentenza appellata, l-argumenti ppreżentati mir-Rumanija insostenn tat-teorija li r-rata ta’ kofinanzjament applikabbli skont l-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013 hija dik fis-seħħ fil-mument tal-approvazzjoni tal-kontijiet.
It‑talbiet tal‑partijiet
Permezz tal-appell tagħha, ir-Rumanija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata;
–
tiddeċiedi definittivament dwar ir-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali, billi tannulla parzjalment id-deċiżjoni kontenzjuża sa fejn il-Kummissjoni applikat rata ta’ kofinanzjament ta’ 75 %, u mhux ta’ 85 %, għall-ewwel u għat-tieni assi prijoritarju tal-programm operattiv, u, sussidjarjament, tibgħat il-kawża lura quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċiedi dwar dan ir-rikors, kif ukoll
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell u
–
tikkundanna lir-Rumanija għall-ispejjeż.
Fuq l‑appell
Insostenn tal-appell tagħha, l-appellanti tqajjem tliet aggravji, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tal-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013, moqri flimkien mal-Artikolu 137(1)(a) u (d) u (2), tal-Artikolu 131, tal-Artikolu 135(2) kif ukoll tal-Artikolu 139(1), (2) u (7) ta’ dan ir-regolament, it-tieni wieħed, fuq żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet u, it-tielet wieħed, fuq żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività.
Fuq l‑ewwel aggravju
L‑argumenti tal‑partijiet
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, ir-Rumanija tikkritika, essenzjalment, lill-Qorti Ġenerali li interpretat u applikat b’mod żbaljat l-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013, moqri flimkien mal-Artikolu 137(1)(a) u (d) u (2), tal-Artikolu 131, tal-Artikolu 135(2) kif ukoll tal-Artikolu 139(1), (2) u (7) ta’ dan ir-regolament, meta ddeċidiet li r-rata ta’ kofinanzjament applikabbli għall-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għal sena finanzjarja partikolari hija dik fis-seħħ fid-data tat-tressiq, mill-Istat Membru kkonċernat, tal-aħħar talba għal ħlas intermedju li tikkorrispondi għal dik is-sena finanzjarja peress li, minn naħa, l-ispejjeż eliġibbli kollha meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas minn dawn il-fondi huma dawk ippreżentati fl-aħħar talba għal ħlas intermedju u peress li, min-naħa l-oħra, l-ispejjeż eliġibbli u r-rata ta’ kofinanzjament applikabbli għall-imsemmija spejjeż huma żewġ elementi intrinsikament marbuta, li abbażi tagħhom jiġi kkalkolat l-ammont li għandu jitħallas mill-imsemmija fondi.
B’mod partikolari, l-appellanti tilmenta, fl-ewwel lok, li l-Qorti Ġenerali qieset, fil-punti 38, 39, 60 u 68 tas-sentenza appellata, li l-ammont tal-ispejjeż inklużi fl-aħħar talba għal ħlas intermedju jikkostitwixxi l-bażi tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR, filwaqt li, fl-opinjoni tal-appellanti, huwa biss l-ammont tal-ispejjeż inklużi fil-kontijiet approvati li jippermetti li jiġi ddeterminat l-imsemmi ammont, peress li dawn il-kontijiet huma l-uniċi li jirriflettu, b’mod eżawrjenti u definittiv, l-ispejjeż eliġibbli.
Il-Qorti Ġenerali b’hekk assimilat b’mod żbaljat l-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli li jinsabu fl-aħħar talba għal ħlas intermedju li jikkorrispondi għal sena finanzjarja u l-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli inklużi fil-kontijiet approvati li jikkonċernaw din is-sena finanzjarja, filwaqt li dawn iż-żewġ ammonti huma differenti, u li, skont l-Artikolu 139(6) tar-Regolament Nru 1303/2013, il-Kummissjoni għandha tikkalkola l-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR abbażi tal-kontijiet approvati.
Il-fatt li, skont l-Artikolu 137(2) tar-Regolament Nru 1303/2013, spiża li qabel kienet tidher f’talba għal ħlas intermedju ppreżentata għal sena finanzjarja partikolari tista’ tiġi eskluża mill-kontijiet tagħha minn Stat Membru minħabba evalwazzjoni li tkun għadha għaddejja tal-legalità tagħha u tar-regolarità tagħha juri li l-aħħar talba għal ħlas intermedju u l-kontijiet approvati mill-Kummissjoni jistgħu jirriflettu spejjeż distinti.
Fit-tieni lok, l-appellanti ssostni li l-assimilazzjoni mwettqa mill-Qorti Ġenerali tmur kontra l-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1303/2013 dwar it-trażmissjoni u l-approvazzjoni tal-kontijiet, kif ukoll il-garanziji proċedurali marbuta mal-istadju relatat mal-approvazzjoni tal-kontijiet intiżi sabiex jiżguraw l-integrità tal-Fond ta’ Koeżjoni u tal-FEŻR.
F’dan il-kuntest, l-appellanti tikkontesta l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tinsab fil-punt 59 tas-sentenza appellata, li skontha l-proċedura dwar l-istabbiliment, l-eżami u l-approvazzjoni tal-kontijiet għal sena finanzjarja partikolari għandha natura “formali”.
Fit-tielet lok, l-appellanti ssostni li, billi ddikjarat, fil-punt 40 tas-sentenza appellata, li, sabiex tikkalkola l-ammont dovut, il-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni wkoll l-ammont totali tal-ħlasijiet imwettqa minnha matul is-sena finanzjarja, ammont li jinkludi b’mod partikolari dak tal-ħlasijiet provviżorji mwettqa minn dik l-istituzzjoni skont l-Artikolu 130(1) tar-Regolament Nru 1303/2013, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi.
Fil-fatt, minn naħa, l-ammont dovut huwa ammont kumulattiv, li jikkostitwixxi t-total tal-appoġġ mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għal sena finanzjarja, li huwa kkalkolat bl-applikazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament fis-seħħ għat-total tal-ispejjeż iċċertifikati fil-kontijiet u approvati mill-Kummissjoni, b’tali mod li d-determinazzjoni tal-ammont dovut tippreżumi kalkolu ġdid, kompletament indipendenti mill-ħlasijiet imwettqa preċedentement matul is-sena finanzjarja. Min-naħa l-oħra, il-ħlasijiet intermedji jikkostitwixxu esklużivament wieħed mill-elementi meħuda inkunsiderazzjoni fid-determinazzjoni tal-ammont li jibqa’ dovut. Għalhekk, il-ħlasijiet imwettqa matul is-sena finanzjarja, inklużi l-ħlasijiet intermedjarji, għandhom jitnaqqsu mill-ammont dovut totali, li jippermetti li jiġi stabbilit il-bilanċ dovut mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR lill-Istati Membri, jew mill-Istati Membri lil dawn il-fondi.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tal-appellanti.
L‑evalwazzjoni tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Fl-ewwel lok, għandu jiġi ppreċiżat li, fil-punt 37 tas-sentenza appellata, li ma hijiex ikkontestata mill-appellanti, il-Qorti Ġenerali, wara li kkonstatat li l-aħħar talba għal ħlas intermedju għandha ssir wara t-tmiem ta’ sena finanzjarja partikolari, iddikjarat li l-imsemmija talba “tikkostitwixxi l-bażi għall-istabbiliment tal-kontijiet u għall-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR”.
Mill-formulazzjoni ta’ dak il-punt, u, b’mod partikolari, mit-terminu “[f]il-fatt” li jsegwi din id-dikjarazzjoni, jirriżulta li din hija bbażata fuq l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tinsab fit-tieni sentenza tal-imsemmi punt, jiġifieri li l-aħħar talba għal ħlas intermedju tikkostitwixxi l-bażi għad-determinazzjoni kemm tal-ispejjeż meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni bis-saħħa tal-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013 kif ukoll tal-ammont totali tal-ħlasijiet intermedji meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni bis-saħħa tal-imsemmi paragrafu 6(b).
Kif jirriżulta mill-qari tal-punti 38 sa 41 tas-sentenza appellata, il-punti 38 u 39 ta’ dik is-sentenza, li l-appellanti tikkontesta, jinkludu l-motivi li fuqhom hija bbażata l-evalwazzjoni li tgħid li l-aħħar talba għal ħlas intermedju tikkostitwixxi l-bażi għad-determinazzjoni tal-ispejjeż meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni bis-saħħa tal-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013. B’mod partikolari, f’dawn l-aħħar punti, il-Qorti Ġenerali interpretat din id-dispożizzjoni fid-dawl tal-kuntest tagħha.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013, għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għas-sena finanzjarja, il-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-ammonti mniżżla fil-kontijiet imsemmija fl-Artikolu 137(1)(a) ta’ dan ir-regolament u li għalihom hija applikata r-rata ta’ kofinanzjament għal kull prijorità.
L-Artikolu 137(1)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013 jipprevedi li l-kontijiet, li jirrigwardaw is-sena finanzjarja, jinkludu, b’mod partikolari, l-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli rreġistrati fis-sistema ta’ kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni li ġie inkluż fit-talbiet għal ħlas ippreżentati lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 131 u l-Artikolu 135(2) ta’ dan ir-regolament sal‑31 ta’ Lulju ta’ wara t-tmiem tas-sena finanzjarja.
L-Artikolu 131(1) tal-imsemmi regolament jipprovdi li t-talbiet għal ħlas isemmu, għal kull prijorità, minn naħa, l-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli sostnuti mill-benefiċjarji u mħallsa matul l-eżekuzzjoni tat-tranżazzjonijiet, kif ġew irreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni, u, min-naħa l-oħra, l-ammont totali tal-ispejjeż pubbliċi sostnuti matul l-eżekuzzjoni tat-tranżazzjonijiet, kif ġew irreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-imsemmija awtorità.
Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 135 tar-Regolament Nru 1303/2013 jipprevedi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu, rispettivament, minn naħa, li l-awtorità ta’ ċertifikazzjoni għandha tippreżenta regolarment talba għal ħlas intermedja, konformement mal-Artikolu 131(1) ta’ dan ir-regolament dwar l-ammonti rreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tagħha matul is-sena finanzjarja, u, min-naħa l-oħra, li dik l-awtorità għandha tressaq l-aħħar talba għal ħlas intermedju sa mhux iktar tard mill‑31 ta’ Lulju wara t-tmiem tas-sena finanzjarja preċedenti u, fi kwalunkwe każ, qabel l-ewwel talba għal ħlas intermedju relatata mas-sena finanzjarja segwenti.
Mid-dispożizzjonijiet imsemmija fil-punti 39 sa 42 ta’ din is-sentenza jirriżulta, l-ewwel, li l-kontijiet li jikkonċernaw sena finanzjarja partikolari jistgħu jinkludu biss l-ispejjeż eliġibbli li jkunu tħallsu u ġew irreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni matul is-sena finanzjarja u li jkunu ġew iddikjarati minnha permezz ta’ talbiet għal ħlas intermedju mressqa lill-Kummissjoni.
It-tieni, kull talba għal ħlas intermedju għandha tirriproduċi mill-bidu l-kalkolu tal-ispejjeż eliġibbli mħallsa u rreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni matul is-sena finanzjarja, b’tali mod li l-aħħar talba għal ħlas intermedju, li tista’ titressaq sa mhux iktar tard mill‑31 ta’ Lulju ta’ wara t-tmiem ta’ dik is-sena finanzjarja, tikkonsolida l-ammont totali akkumulat tal-ispejjeż eliġibbli ddikjarati matul l-imsemmija sena finanzjarja, hekk kif il-Qorti Ġenerali kkonstatat fil-punti 38 u 68 tas-sentenza appellata u kif tirrikonoxxi l-appellanti stess fl-appell tagħha.
It-tielet, l-aħħar talba għal ħlas intermedju b’hekk tagħlaq id-dikjarazzjoni tal-ispejjeż eliġibbli li jikkorrispondu għas-sena finanzjarja kkonċernata, fis-sens li, wara t-tressiq tagħha, l-Istat Membru kkonċernat ma jistax jibqa’ jiddikjara spejjeż eliġibbli għal ħlas għal dik is-sena finanzjarja, kif ikkonstatat ukoll il-Qorti Ġenerali fil-punt 38 tas-sentenza appellata. Minn dan isegwi li l-ispejjeż eżiġibbli kollha li jikkorrispondu għal sena finanzjarja li jistgħu jiġu inklużi fil-kontijiet approvati relatati ma’ dik is-sena finanzjarja, li abbażi tagħhom huwa kkalkolat l-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għall-imsemmija sena finanzjarja, huma dawk li jinsabu fl-aħħar talba għal ħlas intermedju.
Konsegwentement, mill-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013, moqri flimkien mal-Artikolu 131(1), mal-Artikolu 135(1) u (2) u mal-Artikolu 137(1)(a) ta’ dan ir-regolament jirriżulta li l-aħħar talba għal ħlas intermedju tikkostitwixxi l-bażi għad-determinazzjoni tal-ispejjeż meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni bis-saħħa tal-Artikolu 139(6)(a) tal-imsemmi regolament u, għaldaqstant, għall-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR, kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 37 tas-sentenza appellata, fis-sens li l-ammont total ta’ spejjeż eliġibbli li jinsabu fl-aħħar talba għal ħlas intermedju li jikkorrispondu għal sena finanzjarja partikolari jikkostitwixxi l-“punt ta’ tluq” għall-kalkolu tal-ammont imħallas minn dawn il-fondi għal dik is-sena finanzjarja.
Issa, il-qari flimkien tal-punti 37 sa 41 tas-sentenza appellata jippermetti li jiġi kkonstatat li din hija preċiżament il-konklużjoni li waslet għaliha l-Qorti Ġenerali fil-punt 39 ta’ dik is-sentenza meta ddeċidiet li l-qari flimkien tal-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013 mal-Artikolu 137(1)(a) u mal-Artikolu 135(2) ta’ dan ir-regolament, li jirreferu suċċessivament għal xulxin, jindika li l-ispejjeż eliġibbli meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR huma dawk li ġew irreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni matul is-sena finanzjarja kkonċernata u ppreżentati fl-aħħar talba għal ħlas intermedju.
Barra minn hekk, din il-konstatazzjoni ġiet ukoll esposta mill-appellanti, fil-punt 46 tal-appell tagħha, li fiha hija indikat li, “[s]abiex jiġi ddeterminat l-ammont li għandu jitħallas [mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR], għandu qabelxejn jiġi kkalkolat l-ammont totali tal-ispejjeż irreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni li ġiet inkluża fit-talbiet għal ħlas intermedju ppreżentati lill-Kummissjoni” u li, “[m]inħabba li kull talba għal ħlas intermedju għandha tirriproduċi mill-bidu l-kalkolu tal-ispejjeż irreġistrati fis-sistemi tal-kontabbiltà, l-aħħar talba għal ħlas intermedju għandha tirrifletti l-ispejjeż kollha ddikjarati matul is-sena finanzjarja”. Għalhekk, l-appellanti stess tikkunsidra, għall-istess raġunijiet tal-Qorti Ġenerali, li l-aħħar talba għal ħlas intermedju tikkostitwixxi l-punt ta’ tluq għall-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR, mingħajr ma dan jimplika madankollu li l-ispejjeż imsemmija f’din it-talba għandhom jiġu assimilati ma’ dawk li jinsabu fil-kontijiet approvati.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi rrilevat li, billi bbażat ruħha fuq il-fatt li l-ispejjeż eliġibbli kollha relatati ma’ sena finanzjarja huma stabbiliti fil-mument tal-aħħar talba għal ħlas intermedju relatata ma’ dik is-sena finanzjarja, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, fil-punt 39 tas-sentenza appellata, li jidher koerenti mal-istruttura tar-Regolament Nru 1303/2013 li d-determinazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament applikabbli għall-imsemmija spejjeż issegwi l-istess loġika, b’tali mod li din ir-rata tkun dik li kienet fis-seħħ sa mhux iktar tard mill-mument tat-tressiq tal-aħħar talba għal ħlas intermedju.
Għalhekk, it-teħid inkunsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali tad-data tat-tressiq tal-aħħar talba għal ħlas intermedju għall-finijiet tad-determinazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament applikabbli jirriżulta esklużivament mill-konstatazzjonijiet, magħmula ġustament mill-Qorti Ġenerali, li skonthom, minn naħa, l-aħħar talba għal ħlas intermedju tikkristallizza l-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli li ġew irreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni matul is-sena finanzjarja kkonċernata u ppreżentati għal ħlas fil-kuntest ta’ dik is-sena finanzjarja u, min-naħa l-oħra, l-imsemmija talba tagħlaq id-dikjarazzjoni tal-ispejjeż eliġibbli li tikkorrispondi għal dik is-sena finanzjarja, b’tali mod li, wara t-tressiq tagħha, l-Istat Membru kkonċernat ma jistax jibqa’ jiddikjara spejjeż eliġibbli għal ħlas għal dik is-sena finanzjarja.
F’dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat li l-fatt li ċerti spejjeż eliġibbli li jinsabu fl-aħħar talba għal ħlas intermedju jistgħu possibbilment jiġu esklużi mill-kontijiet, minħabba b’mod partikolari l-irregolarità tagħhom, bl-ebda mod ma jbiddel, kif iddikjarat ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punt 68 tas-sentenza appellata, il-konstatazzjonijiet li jinsabu fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza li fuqhom il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha sabiex tasal għall-konklużjoni stabbilita fil-punt 39 tas-sentenza appellata.
Għaldaqstant, kuntrarjament għal dak li tallega l-appellanti, il-motivi li jinsabu fil-punti 38, 39 u 68 tas-sentenza appellata ma jippermettux li jiġi kkunsidrat li l-Qorti Ġenerali assimilat l-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli li jidher fl-aħħar talba għal ħlas intermedju li jikkorrispondi għal sena finanzjarja partikolari u l-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli li jinsabu fil-kontijiet approvati li jikkonċernaw dik is-sena finanzjarja, u li b’hekk b’mod impliċitu hija attribwixxiet natura definittiva għall-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli li jidher fl-imsemmija talba. Minn dawn il-motivi lanqas ma jista’ jiġi dedott li, sabiex tasal għall-konklużjoni li d-data ta’ referenza meħuda inkunsiderazzjoni għad-determinazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament applikabbli għal sena finanzjarja partikolari hija dik tat-tressiq tal-aħħar talba għal ħlas intermedju li tikkorrispondi għal dik is-sena finanzjarja, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq tali assimilazzjoni. L-istess japplika f’dak li jirrigwarda l-punt 60 tas-sentenza appellata, li jirriproduċi l-konklużjoni li tinsab fil-punt 39 ta’ dik is-sentenza.
Konsegwentement, l-argumenti tal-appellanti, kif miġbura fil-qosor fil-punti 28 sa 30 ta’ din is-sentenza, ma humiex fondati.
Fit-tieni lok, lanqas ma huwa fondat l-argument tar-rikorrenti li t-teħid inkunsiderazzjoni tad-data tat-tressiq tal-aħħar talba għal ħlas intermedju għall-finijiet tad-determinazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament applikabbli jikkomprometti l-proċeduri relatati mal-istabbiliment, mat-trażmissjoni, mal-eżami u mal-approvazzjoni tal-kontijiet u mal-garanziji proċedurali assoċjati mal-approvazzjoni tal-kontijiet intiżi sabiex tiġi żgurata l-integrità tal-Fond ta’ Koeżjoni u tal-FEŻR.
Fil-fatt, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li dawn il-proċeduri għandhom fi kwalunkwe każ jiżvolġu konformement mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1303/2013 u mal-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba u li għalhekk huwa irrilevanti li d-data meħuda inkunsiderazzjoni għall-finijiet indikati tkun id-data tal-aħħar talba għal ħlas intermedju jew dik tal-approvazzjoni tal-kontijiet.
Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li tagħti x’tifhem l-appellanti, il-Qorti Ġenerali bl-ebda mod ma ssottovalutat l-importanza tal-proċedura dwar l-istabbiliment, l-eżami u l-approvazzjoni tal-kontijiet għal sena finanzjarja partikolari għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR, billi attribwixxiet natura formali lil din il-proċedura.
Fil-fatt, minbarra l-fatt li, fil-punt 58 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrikonoxxiet espliċitament li din il-proċedura għandha importanza “kruċjali” għal dawn il-finijiet, peress li, kif issostni l-appellanti, hija tippermetti lill-Kummissjoni tivverifika l-kompletezza, l-eżattezza u l-veraċità tal-kontijiet ippreżentati mill-Istat Membru kkonċernat, kif jirriżulta mill-punt 59 tas-sentenza appellata, in-natura “formali” li l-Qorti Ġenerali attribwixxiet lil dik il-proċedura hija esklużivament marbuta mal-fatt, ikkonstatat ġustament mill-Qorti Ġenerali, li dik il-proċedura tikkonsisti minn verifika
ex post
tal-ispejjeż eliġibbli li jinsabu fil-kontijiet li l-Istati Membri stabbilixxew abbażi tat-talbiet għal ħlas intermedju sottomessi lill-Kummissjoni, sabiex l-imsemmija proċedura ma tkunx tista’ tirriżulta fil-kontabbiltà ta’ spejjeż li ma kinux is-suġġett ta’ tali talbiet.
Fit-tielet u fl-aħħar lok, fir-rigward tal-argument tal-appellanti intiż sabiex jikkontesta l-punt 40 tas-sentenza appellata, għandu jiġi kkonstatat li, peress li dan il-punt sempliċement ifakkar il-kontenut tal-Artikolu 139(6)(b) tar-Regolament Nru 1303/2013, kif ukoll tal-Artikolu 130(1) ta’ dan ir-regolament, dan ma huwiex ivvizzjat minn żball ta’ liġi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud.
Fuq it‑tieni aggravju
L‑argumenti tal‑partijiet
Permezz tat-tieni aggravju tagħha, l-appellanti ssostni, essenzjalment, li, billi qieset, fil-punt 50 tas-sentenza appellata, li l-applikazzjoni ta’ rata ta’ kofinanzjament adottata wara l-aħħar talba għal ħlas intermedju għall-ispejjeż sostnuti matul sena finanzjarja u rreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tkun tammonta, essenzjalment, għal ksur tal-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet, il-Qorti Ġenerali interpretat u applikat dan il-prinċipju b’mod żbaljat.
L-appellanti ssostni li l-applikazzjoni, għal sena finanzjarja partikolari, ta’ rata ta’ kofinanzjament stabbilita wara d-data tal-aħħar talba għal ħlas intermedju li tikkorrispondi għal din is-sena finanzjarja iżda qabel l-għeluq tal-kontijiet li jikkonċernaw l-imsemmija sena finanzjarja, bħar-rata ta’ kofinanzjament stabbilita bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2018, tosserva l-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet.
Skont l-appellanti, anki jekk l-ispejjeż ikunu ddikjarati b’mod gradwali permezz tat-talbiet għal ħlas intermedju, dawn huma akkumulati fil-mument tat-trażmissjoni tal-kontijiet, għall-finijiet tal-approvazzjoni ta’ dawn tal-aħħar u tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR marbuta mat-total tal-ispejjeż eliġibbli rreġistrati matul sena finanzjarja, u dan jirrendi possibbli l-aġġornament tar-rata ta’ kofinanzjament fi kwalunkwe mument, sad-data tal-approvazzjoni tal-kontijiet u tal-kalkolu tal-ammont dovut, mingħajr ma l-applikazzjoni tar-rata aġġornata ta’ kofinanzjament twassal għal kalkoli ġodda tal-ħlas intermedju li diġà sar mill-Kummissjoni.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tal-appellanti.
L‑evalwazzjoni tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Kif ġie kkonstatat mill-Qorti Ġenerali, fil-punti 34 u 35 tas-sentenza appellata, li ma humiex ikkontestati mill-appellanti, is-sistema ta’ ġestjoni maqsuma tal-fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej introdotta mir-Regolament Nru 1303/2013 hija bbażata fuq il-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet, peress li dan il-prinċipju jimplika, b’mod partikolari, li l-proċeduri previsti minn dan ir-regolament li jikkonċernaw kemm il-ġestjoni finanzjarja tal-ispejjeż li għandhom jitħallsu mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR kif ukoll l-istabbiliment, l-eżami u l-approvazzjoni tal-kontijiet iduru madwar dan il-prinċipju, b’tali mod li dawn għandhom is-sena finanzjarja bħala l-uniku perijodu ta’ referenza.
Għaldaqstant, l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet timponi li l-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għal sena finanzjarja partikolari, jiġifieri, konformement mal-Artikolu 139(6)(a) u (b) tar-Regolament Nru 1303/2013, l-ispejjeż eliġibbli, ir-rata ta’ kofinanzjament applikabbli u l-ħlasijiet imwettqa mill-Kummissjoni, għandhom ikunu relatati ma’ din is-sena finanzjarja, ħlief fil-każ ta’ eċċezzjoni prevista mil-leġiżlatur tal-Unjoni.
Huwa għalhekk li, b’mod konformi mal-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet, minn naħa, huma biss l-ispejjeż eliġibbli li ġew irreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni “matul is-sena finanzjarja” u li ġew sottomessi għal ħlas lill-Kummissjoni permezz ta’ talbiet għal ħlas intermedju li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għal dik is-sena finanzjarja, kif jirriżulta mill-Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013, moqri flimkien mal-Artikolu 137(1)(a), mal-Artikolu 131(1) u mal-Artikolu 135 ta’ dan ir-regolament. Min-naħa l-oħra, huma biss il-ħlasijiet imwettqa “matul l-imsemmija sena finanzjarja” li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għal dawn il-finijiet, kif jirriżulta mill-Artikolu 139(6)(b) tal-imsemmi regolament.
Fir-rigward tar-rata ta’ kofinanzjament applikabbli, għandu jiġi rrilevat li din ir-rata tirreferi, b’mod definittiv, għall-perċentwali tal-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli sostnuti mill-Istat Membru kkonċernat matul sena finanzjarja li għandu jitħallas mill-Unjoni.
Issa, għalkemm ir-Regolament Nru 1303/2013 ċertament ma jispeċifikax liema hija r-rata ta’ kofinanzjament applikabbli għall-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għal sena finanzjarja partikolari, fil-każ ta’ modifika tar-rata ta’ kofinanzjament stabbilita, li seħħet wara t-tressiq tal-aħħar talba għal ħlas intermedju li tikkorrispondi għal din is-sena finanzjarja iżda qabel l-approvazzjoni tal-kontijiet relatati mal-istess sena finanzjarja, xorta jibqa’ l-fatt li, skont il-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet li fuqu huwa bbażat ir-Regolament Nru 1303/2013, ir-rata ta’ kofinanzjament applikabbli tista’ tkun biss dik li kienet fis-seħħ matul l-imsemmija sena finanzjarja, jiġifieri, f’dak il-każ, ir-rata ta’ kofinanzjament stabbilita mid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2015.
Il-fatt li l-ammont imħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għal sena finanzjarja partikolari jiġi kkalkolat wara l-approvazzjoni tal-kontijiet relatati ma’ dik is-sena finanzjarja, u, għaldaqstant, wara l-għeluq tagħha, għalhekk ma għandu l-ebda effett fuq id-determinazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament applikabbli għall-imsemmija sena finanzjarja, kif dan il-fatt ma għandu l-ebda effett fuq id-determinazzjoni tal-ispejjeż eliġibbli u tal-ħlasijiet imwettqa mill-Kummissjoni li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet ta’ dan il-kalkolu.
Fil-fatt, tali ċirkustanza tirriżulta mill-fatt li l-Kummissjoni, konformement mal-obbligi tagħha, bħala dik li hija responsabbli għall-eżekuzzjoni tal-baġit tal-Unjoni, għandha tiżgura ruħha li l-fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej jintużaw mill-Istati Membri b’mod legali u regolari, u ma tistax talloka dawn il-fondi mingħajr ma tivverifika minn qabel li l-kundizzjonijiet li għalihom huwa suġġett is-sostenn mogħti mill-imsemmija fondi, kif previsti mir-Regolament Nru 1303/2013, huma osservati. Issa, dawn l-operazzjonijiet ta’ verifika ma jistgħux, min-natura tagħhom stess, iseħħu ħlief wara l-għeluq tas-sena finanzjarja kkonċernata, fil-kuntest tal-proċedura dwar l-eżami u l-approvazzjoni tal-kontijiet relatati mal-imsemmi sena finanzjarja.
Il-konklużjoni li tinsab fil-punt 68 ta’ din is-sentenza hija iktar u iktar neċessarja peress li, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 130(1) tar-Regolament Nru 1303/2013, ir-rimborsi magħmula mill-Kummissjoni favur l-Istat Membru fil-forma ta’ ħlasijiet intermedji mwettqa matul is-sena finanzjarja wara t-talbiet għal ħlas intermedju huma kkalkolati billi tiġi applikata r-rata ta’ kofinanzjament fis-seħħ fid-data ta’ dawn it-talbiet għall-ispejjeż eliġibbli li jinsabu f’dawn tal-aħħar, ħaġa li l-appellanti ma tikkontestax.
Issa, ikun inkoerenti li l-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għal sena finanzjarja jiġi kkalkolat billi tiġi applikata, għall-ispejjeż eliġibbli li jkunu nġarrbu mill-Istat Membru kkonċernat matul dik is-sena, rata ta’ kofinanzjament differenti minn dik li ġiet applikata, matul dik is-sena finanzjarja kollha, sabiex jiġu kkalkolati l-ħlasijiet intermedji relatati ma’ dawn l-ispejjeż li diġà tħallsu mill-Kummissjoni.
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball, fil-punt 50 tas-sentenza appellata, meta kkonstatat li l-applikazzjoni ta’ rata ta’ kofinanzjament adottata wara l-aħħar talba għal ħlas intermedju għall-ispejjeż sostnuti matul sena finanzjarja u rreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tkun tammonta, essenzjalment, għal ksur tal-prinċipju ta’ annwalità tal-kontijiet.
Għaldaqstant, hemm lok li t-tieni aggravju jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it‑tielet aggravju
L‑argumenti tal‑partijiet
Permezz tat-tielet aggravju tagħha, l-appellanti essenzjalment tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli interpretat u applikat b’mod żbaljat il-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività meta, fil-punt 65 tas-sentenza appellata, hija ddeċidiet li l-applikazzjoni tar-rata ta’ kofinanzjament stabbilita fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2018 fir-rigward tas-sena finanzjarja 2017/2018 twassal għar-retroattività ta’ dik id-deċiżjoni.
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, filwaqt li tirrikonoxxi li s-sena finanzjarja 2017/2018 intemmet fit‑30 ta’ Ġunju 2018 u li l-aħħar talba għal ħlas intermedju ntbagħtet fil-bidu tax-xahar ta’ Lulju tal‑2018, l-appellanti tallega li, kuntrarjament għal dak li ġie kkonstatat mill-Qorti Ġenerali, is-sitwazzjoni legali tar-Rumanija ma tistax titqies li hija definittivament miksuba fit‑12 ta’ Diċembru 2018, id-data tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal‑2018, peress li din is-sitwazzjoni tista’, għall-kuntrarju, tkun għadha suġġetta għal modifiki sad-data tal-approvazzjoni tal-kontijiet.
Dan jidher mill-fatt li l-proċeduri amministrattivi li jikkonċernaw sena finanzjarja jitkomplew wara l-perijodu li jinkludi tali sena finanzjarja, u jistgħu potenzjalment jibdlu r-relazzjoni legali stabbilita bejn l-Istat Membru u l-Kummissjoni abbażi tal-aħħar talba għal ħlas intermedju, u dan sal-mument tal-approvazzjoni tal-kontijiet.
Fit-tieni lok, peress li qieset li l-preżentazzjoni tal-kontijiet u l-approvazzjoni tagħhom jikkostitwixxu effetti ulterjuri tat-talbiet għal ħlas intermedju għal sena finanzjarja, l-appellanti ssostni li, anki jekk jiġi kkunsidrat li s-sitwazzjoni legali ta’ Stat Membru hija miksuba fil-mument tat-tressiq tal-aħħar talba għal ħlas intermedju, l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività teżiġi l-applikazzjoni tar-rata l-ġdida ta’ kofinanzjament, peress li, skont dan il-prinċipju, dispożizzjoni legali ġdida tapplika immedjatament għall-effetti futuri ta’ sitwazzjoni legali li nħolqot taħt il-liġi l-antika.
Fit-tielet lok, l-appellanti ssostni li l-applikazzjoni retroattiva tar-rata ta’ kofinanzjament timplika, fir-realtà, il-kalkolu tal-ammonti dovuti għas-snin finanzjarji li l-kontijiet tagħhom diġà ngħalqu u li ma humiex iktar ikkonċernati minn tranżazzjonijiet amministrattivi li jistgħu jbiddlu r-relazzjonijiet legali bejn l-Istat Membru u l-Kummissjoni, li ma huwiex il-każ hawnhekk.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tal-appellanti.
L‑evalwazzjoni tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Għandu jiġi rrilevat li, wara li ddeċidiet li mill-interpretazzjoni letterali, kuntestwali u teleoloġika tar-Regolament Nru 1303/2013 jirriżulta li r-rata ta’ kofinanzjament applikabbli għall-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR għal sena finanzjarja partikolari, konformement mal-Artikolu 139(6)(a) ta’ dan ir-regolament, hija dik fis-seħħ fid-data tat-tressiq, mill-Istat Membru kkonċernat, tal-aħħar talba għal ħlas intermedju li tikkorrispondi għas-sena finanzjarja kkonċernata, il-Qorti Ġenerali, fil-punti 52 sa 71 tas-sentenza appellata, eżaminat u ċaħdet l-argumenti ppreżentati mir-Rumanija insostenn tat-teorija li r-rata ta’ kofinanzjament applikabbli, fis-sens tal-imsemmi Artikolu 139(6)(a) tar-Regolament Nru 1303/2013, hija dik fis-seħħ fil-mument tal-approvazzjoni tal-kontijiet.
B’mod partikolari, fil-punti 57 sa 65 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat l-argument li l-proċeduri relatati ma’ sena finanzjarja partikolari jibqgħu miftuħa sal-mument tal-approvazzjoni tal-kontijiet u tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR.
F’dan ir-rigward, fil-punti 58 sa 60 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet dan l-argument billi kkonstatat, fil-punt 59 ta’ dik is-sentenza, li, għalkemm jista’ jkun importanti, l-istadju tal-proċedura relatat mal-approvazzjoni tal-kontijiet huwa intiż biss għat-twettiq ta’ verifika
ex post
tal-ispejjeż li ġew inklużi mill-Istat Membru kkonċernat fit-talbiet tiegħu għal ħlas intermedju relatati ma’ sena finanzjarja u riprodotti fl-aħħar talba għal ħlas intermedju, b’tali mod li dan l-istadju ma jistax iwassal għall-kontabbiltà tal-ispejjeż li ma jinsabux f’din l-aħħar talba.
Fil-punt 60 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali żiedet li huwa għal din ir-raġuni li, kif irrilevat fil-punt 39 ta’ dik is-sentenza, l-ispejjeż eliġibbli meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-kalkolu tal-ammont li għandu jitħallas mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR huma dawk li ġew irreġistrati fis-sistema tal-kontabbiltà tal-awtorità ta’ ċertifikazzjoni matul is-sena finanzjarja kkonċernata u ppreżentati fl-aħħar talba għal ħlas intermedju. Il-Qorti Ġenerali għalhekk ikkonkludiet li r-rata ta’ kofinanzjament li tapplika għall-imsemmija spejjeż għandha ssegwi l-istess loġika, fl-assenza ta’ kwalunkwe preċiżazzjoni oħra f’dan ir-rigward mil-leġiżlatur tal-Unjoni. Fi kliem ieħor, ir-rata ta’ kofinanzjament applikabbli għandha tkun dik li kienet fis-seħħ fid-data tat-tressiq tal-aħħar talba għal ħlas intermedju, kif ġie deċiż fil-punt 39 tas-sentenza appellata.
Issa, mill-qari tal-punti 61 sa 65 tas-sentenza appellata, u, b’mod partikolari, tal-kliem “barra minn hekk” imsemmija fil-punt 61 ta’ dik is-sentenza, jirriżulta li l-motivazzjoni li tinsab f’dawn il-punti, intiża sabiex issostni l-konklużjoni li tirriżulta mill-punt 60 tal-istess sentenza, hija superfluwa meta mqabbla ma’ dik li tinsab fil-punti 58 sa 60 tal-istess sentenza.
Għaldaqstant, peress li l-ewwel u t-tieni aggravju ġew miċħuda u li, konsegwentement, il-punti 39, 59 u 60 tas-sentenza appellata ġew ikkonfermati, it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
Peress li l-ebda wieħed mill-aggravji mqajma mill-appellanti insostenn tal-appell tagħha ma ġie milqugħ, dan l-appell għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l‑ispejjeż
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.
Skont l-Artikolu 138(1) ta’ dawn ir-regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1) tal-imsemmija regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
Peress li l-Kummissjoni talbet li l-appellanti tiġi kkundannata għall-ispejjeż u peress li din tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż rispettivi tagħha, dawk sostnuti mill-Kummissjoni.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-appell huwa miċħud.

2)
Ir-Rumanija għandha tbati, minbarra l-ispejjeż rispettivi tagħha, dawk sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.