CELEX: 62006TJ0060
Sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza
22 ta' April 2016

Il-fatti li wasslu għall-kawża

L-eżenzjoni kontenzjuża
L-alumina (jew l-ossidu tal-aluminju) hija trab abjad użat prinċipalment fil-funderiji għall-produzzjoni tal-aluminju. Din
tiġi estratta mill-boksajt permezz ta’ proċess ta’ raffinament li l-aħħar pass tiegħu huwa l-kalċinazzjoni. L-alumina kkalċinata
tintuża għal iktar minn 90 % għall-proċess ta’ fużjoni tal-aluminju. Il-kumplament huwa sottomess għal trasformazzjonijiet
ġodda u huwa użat f’applikazzjonijiet kimiċi. Hemm żewġt iswieq ta’ prodotti distinti, jiġifieri dak tal-alumina metallurġika
u dak tal-alumina kimika. Żjut minerali jistgħu jintużaw bħala kombustibbli għall-produzzjoni tal-alumina
Hemm biss produttur wieħed tal-alumina fl-Irlanda, fl-Italja u fi Franza, rispettivament. Fl-Italja, dan huwa Eurallumina
SpA, stabbilita f’Sardegna. Hemm ukoll produtturi tal-alumina fil-Ġermanja, fi Spanja, fil-Greċja, fl-Ungerija u fir-Renju
Unit
Mill-1993, ir-Repubblika Taljana teżenta mid-dazju tas-sisa ż-żjut minerali użati bħala kombustibbli għall-produzzjoni tal-alumina
f’Sardegna (iktar ’il quddiem l-“eżenzjoni kontenzjuża”). L-eżenzjoni kontenzjuża ddaħħlet fid-dritt Taljan permezz tad-decreto
legislativo 26 ottobre 1995 n° 504, Testo unico delle disposizioni legislative concernenti le imposte sulla produzione e sui
consumi e relative sanzioni penali e amministrative (Digriet Leġiżlattiv Nru 504, tas-26 ta’ Ottubru 1995, Test uniku tad-dispożizzjonijiet
leġiżlattivi dwar it-taxxi fuq il-produzzjoni, il-konsum u s-sanzjonijiet penali u amministrattivi fil-qasam, supplement ordinarju
għall-GURI Nru 279, tad-29 ta’ Novembru 1995), iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv tal-1995”).
L-applikazzjoni tagħha f’Sardegna ġiet awtorizzata sal-31 ta’ Diċembru 1994 bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 93/697/KE, tat-13 ta’
Diċembru 1993, li tawtorizza lil ċerti Stati Membri japplikaw jew ikomplu japplikaw għal ċerti żjut minerali użati għal skopijiet
speċifiċi tnaqqis jew eżenzjonijiet mid-dazji tas-sisa skont il-proċedura prevista fl-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81 (ĠU
L 321, p. 29). Din l-awtorizzazzjoni ġiet sussegwentement estiża mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea sal-31 ta’ Diċembru 1996
bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 96/273/KE, tat-22 ta’ April 1996, li tawtorizza lil ċerti Stati Membri japplikaw jew ikomplu japplikaw
għal ċerti żjut minerali użati għal skopijiet speċifiċi tnaqqis jew eżenzjonijiet mid-dazji tas-sisa skont il-proċedura prevista
fl-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81 (ĠU L 102, p. 40). Din reġgħet ġiet estiża mill-Kunsill sal-31 ta’ Diċembru 1998 bid-Deċiżjoni
tal-Kunsill 97/425/KE, tat-30 ta’ Ġunju 1997, li tawtorizza lill-Istati Membri japplikaw jew ikomplu japplikaw għal ċerti
żjut minerali użati għal skopijiet speċifiċi t-tnaqqis tar-rati tad-dazji tas-sisa jew l-eżenzjonijiet mid-dazji tas-sisa
eżistenti, skont il-proċedura prevista fid-Direttiva 92/81/KEE (ĠU L 182, p. 22). L-awtorizzazzjoni ġiet estiża għal darba
oħra mill-Kunsill sal-31 ta’ Diċembru 1999 bid-Deċiżjoni 1999/255/KE tat-30 ta’ Marzu 1999, li tawtorizza lil ċerti Stati
Membri, b’mod konformi mad-Direttiva 92/81/KEE, japplikaw jew ikomplu japplikaw għal ċerti żjut minerali tnaqqis tar-rati
tad-dazji tas-sisa jew eżenzjonijiet mid-dazji tas-sisa, u li temenda d-Deċiżjoni 97/425 (ĠU L 99, p. 26). Hija ġiet sussegwentement
estiża mill-Kunsill sal-31 ta’ Diċembru 2000 permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/880/KE, tas-17 ta’ Diċembru 1999, li tawtorizza
lill-Istati Membri japplikaw jew ikomplu japplikaw għal ċerti żjut minerali użati għal skopijiet speċifiċi t-tnaqqis tar-rati
tas-sisa jew l-eżenzjonijiet mid-dazji tas-sisa eżistenti, skont il-proċedura prevista fid-Direttiva 92/81/KEE (ĠU L 331,
p. 73).
Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2001/224, tat-12 ta’ Marzu 2001, dwar ir-rati mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa u l-eżenzjonijiet minn din
it-taxxa fuq ċerti żjut minerali meta jintużaw għal skopijiet speċifiċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti Kapitolu 9, Vol. 1,
p. 342), jiġifieri l-aħħar waħda li tikkonċerna l-eżenzjoni kontenzjuża, estendiet lill-imsemmija eżenzjoni sal-31 ta’ Diċembru 2006.
Skont il-premessa 5 tagħha, din id-deċiżjoni “għandha tkun mingħajr preġudizzju għar-riżultat ta’ kwalunkwe proċeduri li għandhom
x’jaqsmu ma’ tagħwiġ li jista’ jsir fit-tħaddim tas-suq uniku, b’mod partikolari skond l-Artikoli 87 [KE] u 88 [KE]” u “[d]in
ma twarrabx il-ħtieġa li l-Istati Membri jinnotifikaw każijiet potenzali ta’ għajnuna mogħtija mill-Istat lill-Kummissjoni
skond l-Artikolu 88 [KE]”.

Il-proċedura amministrattiva
Bl-ittra tat-29 ta’ Mejju 1998, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej talbet informazzjoni mingħand l-awtoritajiet Taljani
sabiex tivverifika jekk l-eżenzjoni kontenzjuża kinitx taqa’ fil-kamp tal-applikazzjni tal-Artikoli 87 KE u 88 KE. Wara tfakkira
mill-Kummissjoni tas-16 ta’ Ġunju 1998, ir-Repubblika Taljana wieġbet fl-20 ta’ Lulju 1998.
Bl-ittra tat-17 ta’ Lulju 2000, il-Kummissjoni talbet lir-Repubblika Taljana tinnotifikaha bl-eżenzjoni kontenzjuża. Il-Kummissjoni
fakkret din it-talba lir-Repubblika Taljana, u talbitha tipprovdi informazzjoni supplimentari bl-ittra tat-27 ta’ Settembru 2000.
Wara tfakkira mill-Kummissjoni tal-20 ta’ Novembru 2000, ir-Repubblika Taljana wieġbet fis-7 ta’ Diċembru 2000.
Bid-deċiżjoni C (2001) 3300, tat-30 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni fetħet il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE fir-rigward
tal-eżenzjoni kontenzjuża (iktar ’il quddiem il-“proċedura ta’ investigazzjoni formali”). Din id-deċiżjoni kienet ġiet innotifikata
lir-Repubblika Taljana, bl-ittra tal-5 ta’ Novembru 2001, u ġiet ippubblikata, fit-2 ta’ Frar 2002, f’Il-Ġurnal Uffiċjali
tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU C 30, p. 17).
B’ittri tas-26 u tat-28 ta’ Frar u l-1 ta’ Marzu 2002, il-Kummissjoni rċeviet l-osservazzjonijiet rispettivi ta’ Aughinish
Alumina Ltd, ta’ Eurallumina, ta’ Alcan Inc. u tal-Association européenne de l’aluminium. Dawn ġew innotifikati lir-Repubblika
Taljana fis-26 ta’ Marzu 2002.
Ir-Repubblika Taljana ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Frar 2002.

Id-deċiżjoni alumina I
Fis-7 ta’ Diċembru 2005, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2006/323/KE dwar l-eżenzjoni mid-dazju tas-sisa fuq iż-żjut minerali
użati bħala kombustibbli għall-produzzjoni tal-alumina fir-reġjun ta’ Gardanne, fir-reġjun ta’ Shannon u f’Sardegna, implementata
minn Franza, l-Irlanda u l-Italja, rispettivament (ĠU 2006, L 119, p. 12, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni alumina I”).
Id-deċiżjoni alumina I tirrigwarda l-perijodu ta’ qabel l-1 ta’ Jannar 2004, id-data li fiha saret applikabbli d-Direttiva
tal-Kunsill 2003/96/KE, tas-27 ta’ Ottubru 2003, li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’
enerġija u elettriku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kap. 9, Vol. 1, p. 405), li ħassret id-Direttiva tal-Kunsill 92/81/KEE,
tad-19 ta’ Ottubru 1992, dwar l-armonizzazzjoni tal-istrutturi tad-dazji tas-sisa fuq iż-żjut minerali (ĠU L 316, p. 12),
kif ukoll id-Direttiva tal-Kunsill 92/82/KEE, tad-19 ta’ Ottubru 1992, dwar l-approssimazzjoni tar-rati tad-dazji tas-sisa
fuq iż-żjut minerali (ĠU L 316, p. 19), b’effett mill-31 ta’ Diċembru 2003 (premessa 57). Madankollu, hija testendi l-proċedura
ta’ investigazzjoni formali għall-perijodu wara l-31 ta’ Diċembru 2003 (premessa 92).
Id-dispożittiv tad-deċiżjoni alumina I jipprovdi b’mod partikolari:
“Artikolu 1
L-eżenzjonijiet mid-dazji tas-sisa fuq iż-żjut minerali tqal użati fil-produzzjoni tal-alumina mogħtija minn Franza, l-Irlanda
u l-Italja sal-31 ta’ Diċembru 2003 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) [KE].
Artikolu 2
L-għajnuna mogħtija bejn is-17 ta’ Lulju 1990 u t-2 ta’ Frar 2002, sa fejn din hija inkompatibbli mas-suq komuni, ma hijiex
irkuprata peress li dan l-irkupru jkun kuntrarju għall-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju.
Artikolu 3
L-għajnuna, imsemmija fl-ewwel Artikolu, mogħtija bejn it-3 ta’ Frar 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2003 hija kompatibbli mas-suq
komuni fis-sens tal-Artikolu 87(3) [KE] sa fejn il-benefiċjarji jħallsu dazju ta’ mill-inqas EUR 13.01 għal 1 000 kg ta’ żejt
minerali tqil.
Artikolu 4
L-għajnuna […] mogħtija bejn it-3 ta’ Frar 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2003 hija inkompatibbli mas-suq komuni fis-sens tal-Artikolu 87(3) [KE]
sa fejn il-benefiċjarji ma ħallsux dazju ta’ mill-inqas EUR 13.01 għal 1 000 kg ta’ żejt minerali tqil.
Artikolu 5
1.      Franza, l-Irlanda u l-Italja għandhom jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jirkupraw l-għajnuna inkompatibbli msemmija
fl-Artikolu 4 mingħand il-benefiċjarji tagħha.
[…]
5.      Franza, l-Irlanda u l-Italja għandhom jordnaw lill-benefiċjarji tal-għajnuna inkompatibbli msemmija fl-Artikolu 4, fi żmien
xahrejn mid-data tan-notifika ta’ din id-deċiżjoni, sabiex iħallsu lura l-għajnuna illegali flimkien mal-interessi.” [traduzzjoni
mhux uffiċjali]

Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
B’atti ppreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali, fis-16 u fit-23 ta’ Frar 2006, ir-Repubblika Taljana u Eurallumina ppreżentaw
dawn ir-rikorsi, irreġistrati taħt in-numri ta’ referenza T‑60/06 u T‑62/06.
B’applikazzjoni tal-Artikolu 14 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali tat-2 ta’ Mejju 1991 u fuq proposta tat-Tieni
Awla, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, wara li nstemgħu l-partijiet skont l-Artikolu 51 tal-imsemmija regoli, li tibgħat dawn
il-kawżi quddiem kulleġġ estiż ta’ ġudikanti.
Permezz ta’ digriet tal-24 ta’ Mejju 2007, wara li nstemgħu l-partijiet, il-President tat-Tieni Awla Estiża tal-Qorti Ġenerali
għaqqad il-Kawżi T‑60/06 u T‑62/06 u l-Kawżi T‑50/06, T‑56/06 u T‑69/06 (iktar ’il quddiem il-“kawżi alumina I”) għall-finijiet
tal-proċedura orali, skont l-Artikolu 50 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali tat-2 ta’ Mejju 1991.
Permezz ta’ sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2007, L-Irlanda
et
vs Il‑Kummissjoni (T‑50/06, T‑56/06, T‑60/06, T‑62/06 u T‑69/06, EU:T:2007:383), il-Qorti Ġenerali għaqdet il-kawżi alumina I
għall-finijiet tas-sentenza, annullat id-deċiżjoni alumina I u, fil-Kawża T‑62/06, ċaħdet il-kumplament tar-rikors
Permezz ta’ rikors bid-data tas-26 ta’ Frar 2008, il-Kummissjoni ppreżentat appell mis-sentenza tal-Qorti Ġenerali.
Permezz ta’ sentenza tat-2 ta’ Diċembru 2009, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
(C‑89/08 P, Ġabra, EU:C:2009:742), il-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza L-Irlanda
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 17 iktar ’il fuq (EU:T:2007:383), sa fejn il-Qorti Ġenerali kienet annullat id-deċiżjoni alumina I,
irrinvijat il-kawżi alumina I quddiem il-Qorti Ġenerali u rriżervat l-ispejjeż.
Wara s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 19 iktar ’il fuq (EU:C:2009:742), u skont l-Artikolu 118(1) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991, il-kawżi
alumina I kienu ġew assenjati lit-Tieni Awla Estiża bid-deċiżjoni tal-President tal-Qorti Ġenerali tat-18 ta’ Diċembru 2009.
Permezz ta’ digriet tal-President tat-Tieni Awla Estiża tal-1 ta’ Marzu 2010, il-kawżi alumina I ingħaqdu għall-finijiet tal-proċedura
bil-miktub, tal-proċedura orali u tas-sentenza.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ Settembru 2010, il-kawżi alumina I ġew assenjati lir-Raba’’
Awla Estiża.
Bis-sentenza tal-21 ta’ Marzu 2012, L-Irlanda vs Il-Kummissjoni (T‑50/06 RENV, T‑56/06 RENV, T‑60/06 RENV, T‑62/06 RENV u
T‑69/06 RENV, Ġabra, EU:T:2012:134), il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni alumina I, sa fejn hija kienet tikkonstata, jew
kienet ibbażata fuq il-konstatazzjoni, li l-eżenzjonijiet mid-dazji tas-sisa fuq iż-żjut minerali użati bħala kombustibbli
għall-produzzjoni tal-alumina mogħtija mir-Repubblika Franċiża, l-Irlanda u r-Repubblika Taljana sal‑31 ta’ Diċembru 2003
(iktar ’il quddiem l-“eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa”) kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE,
u sa fejn hija ordnat lir-Repubblika Franċiża, lill-Irlanda u lir-Repubblika Taljana jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex
jirkupraw l-imsemmija eżenzjonijiet mingħand il-benefiċjarji tagħhom sa fejn dawn tal-aħħar ma ħallsux dazju tas-sisa ta’
mill-inqas EUR 13.01 għal 1 000 kg ta’ żejt minerali tqil.
Permezz ta’ rikors bid-data tal-1 ta’ Ġunju 2012, il-Kummissjoni ppreżentat appell mis-sentenza tal-Qorti Ġenerali.
Permezz ta’ sentenza tal-10 ta’ Diċembru 2013, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
(C‑272/12 P, Ġabra, EU:C:2013:812), il-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza L-Irlanda vs Il-Kummissjoni, punt 23 iktar
’il fuq (EU:T:2012:134), irrinvijat il-kawżi alumina I quddiem il-Qorti Ġenerali u rriżervat l-ispejjeż.
Wara s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), il-kawżi alumina I kienu ġew assenjati lill-Ewwel Awla, b’deċiżjonijiet tal-President
tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta’ Jannar u tal-10 ta’ Marzu 2014..
Skont l-Artikolu 119(1) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991, Eurallumina u l-Kummissjoni ppreżentaw is-sottomissjonijiet
bil-miktub tagħhom, rispettivament, fit-28 ta’ Jannar u fl-17 ta’ Marzu 2014. Fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha, Eurallumina
ddikkjarat li ma tixtieqx tislet konklużjonijiet mis-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 supra (EU:C:2013:812), u talbet lill-Qorti Ġenerali tiddeċiedi fuq il-motivi kollha insostenn tar-rikors fil-Kawża
T‑62/06 RENV II. Il-Kummissjoni ħadet nota ta’ dan fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha. Ir-Repubblika Taljana ma ppreżentatx
sottomissjonijiet bil-miktub.
Permezz tad-deċiżjoni tal-President tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ Settembru 2014, il-kawżi alumina I kienu ġew assenjati mill-ġdid
lill-Ewwel Awla Estiża, skont l-Artikolu 118(1) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991.
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest ta’ miżura ta’ organizzazzjoni
tal-proċedura adottata b’applikazzjoni tal-Artikolu 64(3)(b) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991, talbet lill-partijiet
fil-Kawża T‑60/06 RENV II jesprimu ruħhom fuq aspett tal-kawża. Il-partijiet ikkonformaw ma’ din it-talba fit-terminu stabbilit.
Permezz ta’ digriet tal-President tal-Ewwel Awla Estiża tas-26 ta’ Jannar 2015, dawn il-kawżi ngħaqdu għall-finijiet tal-proċedura
orali u tas-sentenza.
It-trattazzjoni ta’ Eurallumina u tal-Kummissjoni u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet orali tal-Qorti Ġenerali nstemgħu
fis-seduta tas-6 ta’ Marzu 2015. Bil-kuntrarju, ir-Repubblika Taljana ma kinitix irrapreżentata f’din is-seduta.
Ir-Repubblika Taljana titlob, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tannulla d-deċiżjoni alumina I, fejn din tikkonstata l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat li kienet ingħatat minnha, bejn it-3
ta’ Frar 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2003, fuq il-bażi tal-eżenzjoni kontenzjuża (iktar ’il quddiem l-“għajnuna kontenzjuża”),
u ordnatilha tirkupra l-għajnuna kontenzjuża;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Euroallumina titlob, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tannulla jew temenda d-deċiżjoni alumina I, fejn din tikkonstata l-eżistenza tal-għajnuna kontenzjuża u tordna lir-Repubblika
Taljana tirkupraha;
–        tobbliga lill-Kummissjoni li ma tordnax l-irkupru tal-għajnuna mogħtija mir-Repubblika Taljana, sal-31 ta’ Diċembru 2006 jew,
tal-inqas, sal-31 ta’ Diċembru 2003, fuq il-bażi tal-eżenzjoni kontenzjuża;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad dan ir-rikors;
–        tikkundanna lir-Repubblika Taljana u lil Eurallumina għall-ispejjeż.

Id-dritt
Għandu jiġi nnotat, preliminarjament, li dawn iż-żewġ rikorsi huma intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni alumina I, sa fejn
din tikkonstata l-eżistenza tal-għajnuna kontenzjuża u tordna lir-Repubblika Taljana sabiex tirkupraha (iktar ’il quddiem
id-“deċiżjoni kkontestata”). Sa dan il-punt, dawn ir-rikorsi għandhom l-istess suġġett.

Fuq l-ammissibbiltà
Fil-Kawża T‑60/06 RENV II, il-Kummissjoni tqajjem eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà kontra, minn naħa, l-ewwel motiv, sa
fejn dan huwa bbażat fuq ksur tal-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 87(1) KE għall-klassifikazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat
fir-rigward, l-ewwel nett, il-vantaġġ mogħti lill-benefiċjarju u, it-tieni nett, id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett
fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri, u, min-naħa l-oħra, is-sitt motiv, sa fejn dan huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’
ċertezza legali riżultanti mill-assenza ta’ teħid inkunsiderazzjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, tat-tul eċċessiv tal-proċedura
ta’ investigazzjoni formali. Dawn l-ilmenti speċifiċi kienu ġew ifformultati għall-ewwel darba fir-replika u għaldaqstant
jikkostitwixxu motivi ġodda, fis-sens tal-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991, li għandhom jiġu miċħuda
bħala inammissibbli.
Ir-Repubblika Taljana ma tweġibx għal dawn l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà.
Fil-Kawża T‑62/06 RENV II, il-Kummissjoni ssostni li r-rikors huwa inammissibbli, għaliex huwa intiż sabiex jikseb iktar mill-annullament
tad-deċiżjoni kkontestata. Hija tqis, barra minn hekk, li l-motiv li għalih Eurallumina tikkontesta li l-eżenzjoni kontenzjuża
tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, kien ġie fformulat għall-ewwel darba fir-replika u għaldaqstant
jikkostitwixxi motiv ġdid, fis-sens tal-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991, li għandu jiġi miċħud
bħala inammissibbli.
Eurallumina titlob li din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà kontra r-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II tiġi miċħuda bħala infondata.
Bil-kontra, hija ma tweġibx l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà indirizzata kontra motiv ġdid ibbażat, essenzjalment, fuq il-ksur
tal-Artikolu 87(1) KE.
Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà indirizzata kontra r-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II sa fejn
huwa intiż sabiex jikseb iktar mill-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, għandu jiġi kkonstatat li, minbarra l-annullament
tad-deċiżjoni kkontestata, l-imsemmi rikors huwa intiż sabiex il-Qorti Ġenerali tordna lill-Kummissjoni sabiex ma tordnax
l-irkupru tal-għajnuna mogħtija mir-Repubblika Taljana, sal-31 ta’ Diċembru 2006 jew, tal-inqas, sal-31 ta’ Diċembru 2003,
fuq l-motiv li dik l-għajnuna kienet legali.
Madankollu, din it-talba hija intiża biss sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ illegalità li tivvizzja d-deċiżjoni kkontestata
u ta’ natura li tiġġustifika li jintlaqgħu l-motivi u lmenti invokati insostenn tat-talba għall-annullament tad-deċiżjoni
kkontestata u, għaldaqstant, li tintlaqa’ din it-talba stess. Għalhekk, l-imsemmija talba ma għandhiex portata awtonoma fil-konfront
tat-talba għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
Anki jekk, kif tissuġġerixxi l-Kummissjoni, din it-talba tfittex li tilħaq għanijiet oħra minbarra s-sempliċi annullament
tad-deċiżjoni kkontestata, bħalma huma l-għoti ta’ ordni jew l-adozzjoni ta’ parti operattiva li tipprojbixxi lill-Kummissjoni
milli tikkonstata l-eżistenza tal-għajnuna kontenzjuża jew milli tordna l-irkupru tagħha, din għandha tiġi miċħuda bħala inammissibbli
peress li l-Qorti Ġenerali ma għandiex kompetenza sabiex tiddeċiedi dan.
Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, ma għandhiex tkun il-Qorti Ġenerali li tagħti ordnijiet lill-istituzzjonijiet jew
li tissostitwixxi lilha nnifisha magħhom (ara s-sentenza tal-24 ta’ Jannar 1995, Ladbroke Racing vs Il-Kummissjoni, T‑74/92,
Ġabra, EU:T:1995:10, punt 75 u l-ġurisprudenza ċċitata). Dan huwa hekk b’mod partikolari fil-kuntest ta’ stħarriġ ta’ legalità
bbażat fuq l-Artikolu 230 KE, sa fejn l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 KE kien jipprovdi espressament li għandha tkun l-istituzzjoni
li tkun ħarġet l-att annullat li tieħu l-miżuri involuti fl-eżekuzzjoni tas-sentenza (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-24
ta’ Ġunju 1986, AKZO Chemie u AKZO Chemie UK vs Il‑Kummissjoni, 53/85, Ġabra, EU:C:1986:256, punt 23, u Ladbroke Racing vs
Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, EU:T:1995:10, punt 75).
Fir-rigward, imbagħad, tal-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà intiża, fil-Kawża T‑62/06 RENV II, kontra motiv li bih Eurallumina
tikkontesta li l-eżenzjoni kontenzjuża tikkostitwixxi għajnuna, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, din hija infondata fil-fatt
u għandha, għaldaqstant, tiġi miċħuda, sa fejn ma jirriżultax mir-replika li Eurallumina qajmet tali motiv.
Fir-rigward, fl-aħħar nett, tal-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà diretti, fil-Kawża T‑60/06 RENV II, kontra l-ilmenti bbażati,
minn naħa, fuq ksur tal-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 87(1) KE għall-klassifikazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat li tirrigwarda,
l-ewwel nett, il-vantaġġ mogħti lill-benefiċjarju u, it-tieni nett, id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ
bejn l-Istati Membri, u, min-naħa l-oħra, fuq ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali li jirriżulta mill-assenza ta’ teħid
inkunsiderazzjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, tat-tul eċċessiv tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, għandu jitfakkar
li, skont id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 44(1)(ċ) u tal-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991,
il-produzzjoni ta’ motivi ġodda wara l-preżentata tar-rikors hija pprojbita sakemm dawn il-motivi ma jkunux ibbażati fuq punti
ta’ dritt u ta’ fatt li qamu matul il-proċedura. Madankollu, motiv li jestendi motiv imsemmi preċedentement, b’mod espliċitu
jew impliċitu, fir-rikors u li jkollu rabta mill-qrib miegħu għandu jiġi ddikjarat ammissibbli (ara s-sentenza tal-15 ta’
Ottubru 2008, Mote vs Il-Parlament, T‑345/05, Ġabra, EU:T:2008:440, punt 85 u l-ġurisprudenza ċċitata). Soluzzjoni analoga
għandha tiġi adottata għal ilment ifformulat insostenn ta’ motiv.
Sabiex ikun jista’ jitqies bħala estensjoni ta’ motiv jew ta’ lment ifformulat preċedentement, argument ġdid għandu jippreżenta,
flimkien mal-motivi jew l-ilmenti esposti inizjalment fir-rikors, rabta stretta biżżejjed sabiex ikun jista’ jiġi kkunsidrat
bħala riżultanti mill-iżvilupp normali tad-dibattitu fi ħdan il-proċedura kontenzjuża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26
ta’ Novembru 2013, Groupe Gascogne vs Il‑Kummissjoni, C‑58/12 P, Ġabra, EU:C:2013:770, punt 31).
F’dan il-każ, kif tosserva korrettement il-Kummissjoni, l-ilmenti msemmija fil-punt 45 hawn fuq ma jidhrux fir-rikors fil-Kawża
T‑60/06 RENV II u jikkostitwixxu, għaldaqstant, ilmenti ġodda.
Barra minn hekk, dawn l-ilmenti ġodda ma huma bbażati fuq ebda punt ta’ fatt jew ta’ dritt li tqajjem fil-proċeduri quddiem
il-Qorti Ġenerali.
Fl-aħħar nett, dawn l-ilmenti ġodda ma jikkostitwixxux l-estensjoni ta’ wieħed jew ieħor mill-motivi fformulati fir-rikors
fil-Kawża T‑60/06 RENV II, li jirrigwardaw kwistjonijiet ta’ dritt differenti. B’mod partikolari, huma ma jippreżentawx rabta
stretta mal-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-kundizzjoni ta’ selettività msemmija fl-Artikolu 87(1) KE, jew mas-sitt motiv,
ibbażat fuq l-argument legali li l-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, ta’ ċertezza legali u ta’ preżunzjoni
ta’ legalità jipprekludu li għajnuna mill-Istat tkun irkuprata meta hija kienet preċedentement awtorizzata mill-Kunsill fuq
il-bażi tar-regoli fil-qasam ta’ armonizzazzjoni fiskali.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jissemmew fil-punti 45 sa 49 hawn fuq, għandhom jiġu milqugħa l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà
mqajma mill-Kummissjoni fil-Kawża T‑60/06 RENV II u, għalhekk, li jiġu miċħuda, bħala inammissibbli, l-ilmenti bbażati, minn
naħa, fuq ksur tal-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 87(1) KE għall-klassifikazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat li jirrigwardaw,
l-ewwel nett, il-vantaġġ mogħti lill-benefiċjarju u, it-tieni nett, id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ
bejn l-Istati Membri, u, min-naħa l-oħra, fuq ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali riżultanti mill-assenza ta’ teħid inkunsiderazzjoni,
fid-deċiżjoni kkontestata, tat-tul eċċessiv tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali.

Fuq il-mertu
Insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II, ir-Repubblika Taljana tqajjem sitt motivi. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq ksur
tal-Artikolu 87(1) KE u fuq motivazzjoni kontradittorja. It-tieni huwa bbażat fuq ksur tal-Artikolu 1(b)(ii) u tal-Artikolu 4
tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni
tal-Artikolu [88 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), kif ukoll tad-Deċiżjonijiet 93/697, 96/273, 97/425, 1999/255, 1999/880
u 2001/224 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill”). It-tielet huwa bbażat fuq ksur tal-liġijiet
li jirregolaw l-għajnuna għall-protezzjoni tal-ambjent u, b’mod partikolari, l-inċiż (a) tat-tieni paragrafu tal-punt 82 tal-Linji
gwidi tal-Komunità dwar l-għajnuna tal-Istat għall-ħarsien tal-ambjent (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2
p. 76, iktar ’il quddiem il-“Linji gwida tal-Komunità”). Ir-raba’ motiv huwa bbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(3) KE u tal-Linji
ta’ gwida dwar għajnuna nazzjonali reġjonali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 226, iktar ’il quddiem
il-“linji gwida”). Il-ħames motiv huwa bbażat fuq ksur tal-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, moqrija flimkien mal-Anness II
tagħha, kif ukoll tad-Deċiżjoni 2001/224. Is-sitt motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi
leġittimi, ta’ ċertezza legali u ta’ preżunzjoni ta’ legalità.
Insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II, Eurallumina tinvoka erba’ motivi. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju
ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi. It-tieni motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ preżunzjoni
ta’ validità u tal-effettività tal-atti tal-istituzzjonijiet kif ukoll tal-prinċipju
lex specialis derogat legi generali
. It-tielet motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba. Ir-raba’ motiv huwa bbażat, essenzjalment,
fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni stabbilit fl-Artikolu 253 KE kif ukoll tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi
leġittimi.
Għandu jiġi eżaminat, l-ewwel nett, il-motiv li bih Eurallumina tikkontesta, essenzjalment, l-applikabbiltà għall-eżenzjoni
kontenzjuża tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, jiġifieri t-tieni motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża
T‑62/06 RENV II, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ preżunzjoni ta’ validità u ta’ effettività tal-atti
tal-istituzzjonijiet kif ukoll tal-prinċipju
lex specialis derogat legi generali
.
Għandu, imbagħad, jiġi eżaminat il-motiv li bih ir-Repubblika Taljana topponi, essenzjalment, il-klassifikazzjoni tal-eżenzjoni
kontenzjuża bħala għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, għall-perijodu sal-31 ta’ Diċembru 2003, jiġifieri
l-ewwel motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(1) KE u ta’ motivazzjoni
kontradittorja.
Għandu mbagħad isir l-eżami tal-motivi li bihom ir-Repubblika Taljana tikkritika, essenzjalment, il-klassifikazzjoni tal-eżenzjoni
kontenzjuża bħala għajnuna ġdida u mhux għajnuna eżistenti, fis-sens tal-Artikolu 88 KE, jiġifieri t-tieni motiv, ibbażat
fuq ksur tal-Artikolu 1(b)(ii) u tal-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 659/1999 kif ukoll tad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni
tal-Kunsill, u l-ħames motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, moqri flimkien mal-Anness II tagħha,
kif ukoll tad-Deċiżjoni 2001/224, imqajma insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II.
Imbagħad, għandhom jiġu eżaminati l-motivi li bihom ir-Repubblika Taljana tikkritika, essenzjalment, lill-Kummissjoni għaliex
iddikjarat inkompatibbli mas-suq komuni, fis-sens tal-Artikolu 87(3) KE, l-għajnuna mogħtija, sal-31 ta’ Diċembru 2003, fuq
il-bażi tal-eżenzjoni kontenzjuża, jiġifieri t-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tar-regoli li jirregolaw l-għajnuna għall-protezzjoni
tal-ambjent u, b’mod partikolari, l-inċiż (a) tat-tieni paragrafu tal-punt 82 tal-Linji gwida tal-Komunità, u r-raba’ motiv,
ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(3) KE u tal-linji gwida, imqajma insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II.
Fl-aħħar nett, għandu jsir l-eżami tal-motivi li bihom ir-rikorrenti jikkontestaw, essenzjalment, l-irkupru tal-għajnuna kontenzjuża,
jiġifieri, minn naħa, is-sitt motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, ta’ ċertezza
legali u ta’ preżunzjoni ta’ legalità, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II, u, min-naħa l-oħra, l-ewwel
motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju
ta’ amministrazzjoni tajba, u r-raba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni stabbilit fl-Artikolu 253 KE
kif ukoll tal-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, imqajma insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ preżunzjoni ta’ validità u tal-effettività tal-atti
tal-istituzzjonijiet kif ukoll tal-prinċipju
lex specialis derogat legi generali
, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II
Eurallumina ssostni li l-Kummissjoni kisret il-prinċipji ta’ ċertezza legali,
lex specialis derogat legi generali
kif ukoll ta’ preżunzjoni ta’ validità u tal-effettività tal-atti tal-istituzzjonijiet, fid-deċiżjoni kkontestata, billi qieset
li l-eżenzjoni kontenzjuża kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat illegali u li tista’ tiġi rkuprata, għall-perijodu bejn
it‑3 ta’ Frar 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2003. Hija targumenta, essenzjalment, li l-prinċipji hawn fuq imsemmija jostakolaw
l-applikazzjoni, għall-eżenzjoni kontenzjuża, tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat.
–       Fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ preżunzjoni ta’ legalità u tal-effettività tal-atti tal-istituzzjonijiet
Eurallumina ssostni li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kisret il-prinċipji ta’ ċertezza legali kif ukoll ta’ preżunzjoni
ta’ legalità u tal-effettività tal-atti tal-istituzzjonijiet, kif interpretati mill-ġurisprudenza, meta hija kklassifikat
l-eżenzjoni kontenzjuża bħala għajnuna mill-Istat illegali, li tagħha hija setgħet tordna l-irkupru, għall-perijodu bejn it-3
ta’ Frar 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2003. F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, Eurallumina tibbaża ruħha fuq l-eżami mill-ġdid indirett,
bid-deċiżjoni kkontestata, tal-legalità tal-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, li ssostitwixxiet u ħassret id-Direttivi 92/81
u 92/82, u tad-Deċiżjoni 2001/224, madankollu preżunti legali, kif ukoll tal-miżuri tal-applikazzjoni tagħhom, meħuda mir-Repubblika
Taljana. It-tieni nett, hija tinvoka l-preġudizzju mwettaq, bid-deċiżjoni kkontestata, għall-effettività tal-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96
u tad-Deċiżjoni 2001/224, għaliex ma ħallithomx ikollhom l-effett sħiħ tagħhom sal-31 ta’ Diċembru 2006. It-tielet nett, hija
tirreferi għall-assenza ta’ proposti adegwati tal-Kummissjoni, taħt l-Artikolu 8(5) tad-Direttiva 92/81 jew tal-Artikolu 18
tad-Direttiva 2003/96, bl-għan li l-Kunsill jipproċedi għal eżami mill-ġdid antiċipat tal-awtorizzazzjoni ta’ applikazzjoni
tal-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006. Ir-raba’ nett, hija tirreferi għall-assenza ta’ rikors għal annullament
ippreżentat mill-Kummissjoni, fuq il-bażi tal-Artikolu 230 KE, kontra d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill. Il-ħames
nett, Eurallumina tibbaża ruħha fuq il-proposti ta’ deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, li fihom il-Kummissjoni
dejjem ipproponiet lill-Kunsill li jawtorizza lir-Repubblika Taljana tapplika jew tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża,
l-aħħar darba sal-31 ta’ Diċembru 2002. Is-sitt nett, hija tinvoka l-impossibbiltà, għaliha, li tantiċipa bidla fl-attitudini
tal-Kummissjoni fir-rigward tal-legalità tad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill u r-regolarità tal-eżenzjoni kontenzjuża.
Is-seba’ nett, hija tibbaża ruħha fuq l-aġir kontradittorju tal-Kummissjoni li, meta fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni
formali fit-30 ta’ Ottubru 2001 u ordnat l-irkupru tal-għajnuna kontenzjuża, aġixxiet b’mod kuntrarju għall-kliem u għall-ispirtu
tal-proposta tagħha ta’ deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill tal-15 ta’ Novembru 2000, li bis-saħħa tagħha r-Repubblika
Taljana kellha tiġi awtorizzata tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2002. It-tmien nett, hija tirreferi
għall-kontenut tal-proposti ta’ deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, li rawwam l-aspettattivi leġittimi li hija
kellha fir-regolarità tal-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006.
Il-Kummissjoni titlob li dan l-ilment jiġi miċħud bħala infondat.
Dan l-ilment iqajjem, essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk id-deċiżjoni kkontestata tipproduċix effetti legali li jmorru
kontra dawk prodotti bid-Deċiżjoni 2001/224 u bl-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, li kienu espressament jawtorizzaw lir-Repubblika
Taljana tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-atti tal-istituzzjonijiet igawdu, fil-prinċipju, minn preżunzjoni ta’ legalità u għalhekk
jipproduċu effetti legali sakemm ma jiġux irtirati, annullati fil-kuntest ta’ rikors għal annullament jew iddikjarati invalidi
b’riżultat ta’ rinviju preliminari jew eċċezzjoni ta’ illegalità (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-15 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni
vs BASF
et
, C‑137/92 P, Ġabra, EU:C:1994:247, punt 48; tat-8 ta’ Lulju 1999, Chemie Linz vs Il‑Kummissjoni, C‑245/92 P, Ġabra, EU:C:1999:363,
punt 93, u tal-5 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C‑475/01, Ġabra, EU:C:2004:585, punt 18).
Barra minn hekk, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-prinċipju ta’ ċertezza legali huwa intiż sabiex jiggarantixxi
l-prevedibbiltà ta’ sitwazzjonijiet u ta’ relazzjonijiet legali li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni (sentenzi tal-10 ta’ April 2003,
Schulin, C‑305/00, Ġabra, EU:C:2003:218, punt 58, u tal-15 ta’ Settembru 2005, L-Irlanda vs Il‑Kummissjoni, C‑199/03, Ġabra,
EU:C:2005:548, punt 69). Għal dan l-għan, huwa essenzjali li l-istituzzjonijet josservaw l-intanġibbiltà tal-atti li huma
jadottaw u li jaffettwaw is-sitwazzjoni legali u materjali tal-individwi suġġetti għad-dritt, b’mod li huma ma jistgħux jemendaw
dawn l-atti mingħajr ma josservaw regoli ta’ kompetenza u ta’ proċedura (ara s-sentenza tal-21 ta’ Ottubru 1997, Deutsche
Bahn vs Il-Kummissjoni, T‑229/94, Ġabra, EU:T:1997:155, punt 113, u l-ġurisprudenza ċċitata). L-osservanza tal-prinċipju ta’
ċertezza legali jirrikjedi wkoll li l-istituzzjonijiet jevitaw, bħala prinċipju, l-inkoerenzi li jistgħu jirriżultaw fl-implementazzjoni
tad-diversi dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, u dan b’mod partikolari fil-każ fejn dawn id-dispożizzjonijiet ikollhom
l-istess mira, bħalma hija l-kompetizzjoni mingħajr distorsjoni fis-suq komuni (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenzi
tal-15 ta’ Ġunju 1993, Matra vs Il‑Kummissjoni, C‑225/91, Ġabra, EU:C:1993:239, punti 41 u 42, u tal-31 ta’ Jannar 2001, RJB
Mining vs Il‑Kummissjoni, T‑156/98, Ġabra, EU:T:2001:29, punt 112 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, kif tinnota korrettement il-Kummissjoni, l-argumenti li jsostnu dawn l-ilmenti huma direttament miċħuda bis-sentenza
Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812).
Fil-fatt, fil-punti 45 sa 48 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbiliet distinzjoni netta bejn il-kompetenzi rispettivi tal-Kunsill u tal-Kummissjoni fil-qasam
ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet dwar id-dazji tas-sisa, minn naħa, u fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, min-naħa
l-oħra. Hija ddikjarat, barra minn hekk, li l-proċedura prevista fl-Artikolu 8(4) tad‑Direttiva 92/81 għandha għan u kamp
ta’ applikazzjoni differenti minn dawk tal-iskema stabbilita bl-Artikolu 88 KE.
Fil-punt 49 ta’ dik is-sentenza, hija kkonkludiet, għaldaqstant, li deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizza Stat Membru, b’mod
konformi mal-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81, jintroduċi eżenzjoni minn dazji tas-sisa ma setax ikollha l-effett li xxekkel
lill-Kummissjoni milli teżerċita l-kompetenzi mogħtija lilha mit-trattat KE u, konsegwentement, milli timplementa l-proċedura
prevista fl-Artikolu 88 KE sabiex teżamina jekk din l-eżenzjoni kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u sabiex jekk ikun
il-każ, fi tmiem din il-proċedura, tieħu deċiżjoni bħalma hija d-deċiżjoni alumina I.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat ukoll, fil-punt 50 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), li l-fatt li d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill kienu jagħtu eżenzjonijiet
totali mid-dazji tas-sisa billi jiffissaw il-kundizzjonijiet ta’ natura ġeografika u
ratione temporis
preċiżi u li dawn tal-aħħar kienu ġew strettament osservati mill-Istati Membri ma għandux effett fuq it-tqassim tal-kompetenzi
bejn il-Kunsill u l-Kummissjoni u għalhekk ma jistax iċċaħħad lill-Kummissjoni milli teżerċita l-kompetenzi tagħha.
Fil-punt 51 tal-istess sentenza, hija nnotat li kien, barra minn hekk, fl-osservanza ta’ dan it-tqassim tal-kompetenzi li
l-premessa 5 tad-Deċiżjoni 2001/224, li kienet fis-seħħ matul il-perijodu li dwaru d-deċiżjoni kkontestata ordnat l-irkupru
tal-għajnuna kontenzjuża, kienet tipprovdi li dik id-deċiżjoni kienet bla ħsara għal eventwali proċeduri li setgħu jinbdew
taħt l-Artikoli 87 KE u 88 KE u ma kinitx teħles lill-Istati Membri mill-“obbligu tagħhom li jinnotifikaw lill-Kummissjoni
bl-għajnuna mill-Istat li tista’ tiġi stabbilita” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Fl-aħħar nett, fil-punti 52 u 53 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet, mill-ġdid, indikat li l-fatt li d-deċiżjonijiet ta’
awtorizzazzjoni tal-Kunsill kienu ġew adottati fuq proposta tal-Kummissjoni u li din kienet qatt ma użat il-poteri li hija
kienet tgawdi, taħt l-Artikolu 8(5) tad-Direttiva 92/81 jew l-Artikoli 230 KE u 241 KE, sabiex tikseb it-tħassir jew l-emenda
ta’ dawn id-deċiżjonijiet ma setax jostakola l-klassifikazzjoni tal-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa bħala għajnuna mill-Istat,
fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, jekk ikunu ssodisfatti l-kundizzjonijiet tal-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat.
Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, f’każ ta’ rinviju, il-Qorti
Ġenerali għandha tkun marbuta bil-punti ta’ dritt deċiżi bis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fid-dawl tal-punt 54 tal-motivi
tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), għandu jiġi kkonstatat li l-motivi ċċitati fil-punti 65 sa 69 hawn fuq huma s-sostenn
neċessarju tad-dispożittiv tal-imsemmija sentenza, li bih il-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza L-Irlanda vs Il-Kummissjoni,
punt 23 iktar ’il fuq (EU:T:2012:134), u rrinvijat il-kawżi alumina I quddiem il-Qorti Ġenerali.
Issa, jirriżulta minn dawn il-motivi li, bl-implementazzjoni tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88 KE sabiex jiġi eżaminat
jekk l-eżenzjoni kontenzjuża kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u bit-teħid, wara dik il-proċedura, tad-deċiżjoni alumina I,
il-Kummissjoni kienet qiegħda biss teżerċita l-kompetenzi fdati lilha bit-Trattat KE fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat u li,
meta għamlet hekk, hija ma ppreġudikatx il-kompetenzi fdati lill-Kunsill mit-Trattat KE fil-qasam ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet
dwar id-dazji tas-sisa jew l-atti li l-Kunsill kien adotta fl-eżerċizzju ta’ dawk il-kompetenzi.
Isegwi li, meta implementat il-proċedura prevista fl-Artikolu 88 KE, sabiex teżamina jekk l-eżenzjoni kontenzjuża kinitx tikkostitwixxi
għajnuna mill-Istat, u meta ħadet, wara dik il-proċedura, id-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni ma setgħetx tikser l-atti
adottati mill-Kunsill u li, bħall-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Anness II tagħha,
jew l-Artikolu 1(2) tad-Deċiżjoni 2001/224, kienu jawtorizzaw espressament lir-Repubblika Taljana tkompli tapplika l-eżenzjoni
kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006. Fil-fatt, dawn id-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-aħħar setgħu jipproduċu l-effetti
tagħhom biss fil-kamp kopert mir-regoli fil-qasam ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet dwar id-dazji tas-sisa u ma kinux
jippreġudikaw l-effetti ta’ eventwali deċiżjoni, bħalma hija d-deċiżjoni alumina I, li l-Kummissjoni setgħet tadotta fl-eżerċizzju
tal-kompetenzi tagħha fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat.
Barra minn hekk, jirriżulta mill-punti 52 u 53 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar li l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat jirrispondi
għal sitwazzjoni oġġettiva u ma jistax jiddependi minn imġiba jew minn dikjarazzjonijiet tal-istituzzjonijiet, li l-fatt li
l-Kummissjoni qieset, meta adottat id-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, li l-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa
ma jwasslux għal distorsjoni tal-kompetizzjoni u ma jfixklux il-funzjonament tajjeb tas-suq komuni ma setax jipprekludi li
l-imsemmija eżenzjonijiet ikunu kklassifikati bħala għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, jekk ikunu ssodisfatti
l-kundizzjonijiet tal-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat.
Isegwi
a fortiori
mis-soluzzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja li l-Kummissjoni ma kinitx marbuta, għall-għanijiet tal-klassifikazzjoni
tal-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa bħala għajnuna mill-Istat, mill-evalwazzjonijiet tal-Kunsill, fid-deċiżjonijiet tiegħu
fil-qasam ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet dwar id-dazji tas-sisa, li jipprovdu li l-imsemmija eżenzjonijiet ma jwasslux
għal distrosjoni tal-kompetizzjoni u ma jfixklux il-funzjonament tajjeb tas-suq komuni.
Għaldaqstant Eurallumina ma għandhiex raġun issostni, f’dan il-każ, li d-deċiżjoni kkontestata tipproduċi effetti legali li
huma kuntrarji għal dawk prodotti bid-Deċiżjoni 2001/224 u bl-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96.
Fir-rigward tal-argumenti legali, invokati insostenn ta’ dan l-ilment, ibbażati fuq l-aspettattivi leġittimi li Eurallumina
seta’ jkollha fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża, dawn huma konnessi, fil-verità, mal-ewwel u r-raba’ motivi mqajma insostenn
tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II, sa fejn huma bbażati fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi,
u għaldaqstant għandhom jiġu eżaminati fil-kuntest ta’ dawk il-motivi.
Għalhekk, b’riżerva tal-eżami ta’ dawk l-argumenti, għandu jiġi miċħud, bħala infondat, l-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipji
ta’ ċertezza legali, ta’ preżunzjoni ta’ legalità u tal-effettività tal-atti tal-istituzzjonijiet.
–       Fuq il-ksur tal-prinċipju
lex specialis derogat legi generali
B’dan l-ilment, Eurallumina ssostni li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kisret il-prinċipju
lex specialis derogat legi generali
għaliex ma tatx preċedenza lill-Artikolu 93 KE u l-miżuri tal-applikazzjoni tiegħu, fosthom l-Artikolu 8(4) u (5) tad-Direttiva 92/81
u l-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2003/96, fuq l-Artikoli 87 KE u 88 KE. F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, Eurallumina tibbaża
ruħha fuq il-kliem tal-Artikolu 87 KE, li jipprovdi li huwa applikabbli “bla ħsara ta’ kull deroga kontemplata f’dan it-Trattat
[KE]”, b’tali mod li b’mod partikolari ma jistax jiġi applikat fil-preżenza ta’ miżuri speċifiċi ta’ armonizzazzjoni fiskali,
adottati fuq il-bażi tal-Artikolu 93 KE. It-tieni nett, hija tirreferi għad-Direttiva 92/81 u għad-Direttiva 2003/96, ibbażati
fuq l-Artikolu 93 KE, li jipprovdu qafas speċifiku li b’applikazzjoni tiegħu l-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom jaġixxu flimkien
sabiex jawtorizzaw u jikkontrollaw id-derogi għall-armonizzazzjoni tal-istrutturi tad-dazji tas-sisa fuq iż-żjut minerali.
It-tielet nett, hija tinvoka l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill li jipproroga l-eżenzjoni kontenzjuża, li tistrieħ fuq
l-evalwazzjoni li din kienet kompatibbli mat-Trattat KE, b’mod partikolari mad-dispożizzjonijiet tiegħu li jiggarantixxu kompetizzjoni
lejali kif ukoll l-assenza ta’ distorsjoni fil-funzjonament tas-suq komuni. Ir-raba’ nett, hija tibbaża ruħha fuq il-premessa 5
tad-Deċiżjoni 2001/224, li ma tawtorizzax lill-Kummissjoni li tneżża lil dik id-deċiżjoni mill-effetti tagħha u li ma tistax
tipprevali fuq id-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE jew tad-Direttiva 92/81.
Il-Kummissjoni titlob li dan l-ilment jiġi miċħud bħala infondat.
Dan l-ilment iqajjem għalhekk fuq il-kwistjoni dwar jekk, kif issostni Eurallumina, l-Artikolu 93 KE u l-miżuri tal-applikazzjoni
tiegħu, fosthom l-Artikolu 8(4) u (5) tad-Direttiva 92/81 u l-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2003/96, jistgħux jiġu kklassifikati
bħala
lex specialis
fil-konfront tal-Artikoli 87 KE u 88 KE u jekk, għaldaqstant, jipprevalux fuq dawn tal-aħħar.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont il-prinċipju
lex specialis derogat legi generali
, id-dispożizzjonijiet speċjali jipprevalu fuq ir-regoli ġenerali fis-sitwazzjonijiet li huma speċifikament intiżi biex jirregolaw
(ara, f’dan is-sens, is‑sentenzi tat-30 ta’ April 2014, Barclays Bank, C‑280/13, Ġabra, EU:C:2014:279, punt 44, u tal-5 ta’
Novembru 2014, Mayaleh vs Il-Kunsill, T‑307/12 u T‑408/13, Ġabra, EU:T:2014:926, punt 198 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, kif tinnota korrettement il-Kummissjoni, l-argumenti li jsostnu dan l-ilment huma direttament miċħuda bis-sentenza
Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812).
Fil-fatt, kif imfakkar fil-punt 65 hawn fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet, fil-punti 45 sa 48 tal-sentenza Il-Kummissjoni
vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), distinzjoni netta bejn il-kompetenzi rispettivi tal-Kunsill u tal-Kummissjoni fil-qasam
ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet dwar id-drittijiet tas-sisa, minn naħa, u fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, min-naħa
l-oħra. Barra minn hekk, hija ddeċidiet li l-proċedura prevista fl-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81 għandha għan u kamp ta’
applikazzjoni differenti minn dawk tal-iskema stabbilita bl-Artikolu 88 KE.
Isegwi li r-regoli fil-qasam ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet fiskali, b’mod partikolari l-Artikolu 93 KE u l-miżuri
tal-applikazzjoni tiegħu, u r-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, inkluż l-Artikoli 87 KE u 88 KE, huma żewġ korpi ta’
regoli awtonomi u li dawk tal-ewwel ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala
lex specialis
fil-konfront tat-tieni.
Għalhekk, għandu jiġi miċħud dan l-ilment, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju
lex specialis derogat legi generali
, bħala infondat.
B’riżerva tal-punti 76 u 77 hawn fuq, it-tieni motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II huwa għalhekk
miċħud kompletament.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(1) KE u ta’ motivazzjoni kontradittorja, imqajjem insostenn tar-rikors
fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Ir-Repubblika Taljana targumenta li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kisret waħda mill-kundizzjonijiet imsemmija
fl-Artikolu 87(1) KE għall-klassifikazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat, għaliex ikkonstatat, b’mod żbaljat, li l-eżenzjoni kontenzjuża
kienet selettiva. F’dan ir-rigward, minn naħa, hija tibbaża ruħha fuq il-punt 14 tat-tabella A annessa mad-Digriet Leġiżlattiv
tal-1995, minn fejn jirriżulta li l-eżenzjoni kontenzjuża kienet tibbenefika, b’mod ġenerali, kull operatur ekonomiku li jutilizza
ż-żjut minerali bħala kombustibbli għall-produzzjoni tal-alumina, irrispettivament mill-post tal-konsum tiegħu. Min-naħa l-oħra,
hija tallega li, għalkemm, fl-Italja, l-impjant f’Sardegna ta’ Eurallumina biss ibbenefika mill-eżenzjoni kontenzjuża, din
iċ-ċirkustanza tippreżenta natura purament fattwali u marbuta mal-ispeċifiċità tal-produzzjoni tal-alumina. Barra minn hekk,
ir-Repubblika Taljana ssostni li, fid-deċiżjoni kkontestata, is-selettività tal-eżenzjoni kontenzjuża hija mmotivata b’mod
kontradittorju.
Il-Kummissjoni titlob li l-ewwel motiv jiġi miċħud bħala infondat.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq motivazzjoni kontradittorja tad-deċiżjoni kkontestata f’dak li jikkonċerna l-kundizzjoni
ta’ selettività msemmija fl-Artikolu 87(1) KE, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 44(1) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2
ta’ Mejju 1991, ir-rikors promotur għandu jinkludi espożizzjoni sommarja tal-motivi invokati u din l-indikazzjoni għandha
tkun ċara u preċiża biżżejjed sabiex tippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-Qorti Ġenerali li tiddeċiedi
fuq ir-rikors, jekk ikun il-każ mingħajr informazzjoni oħra insostenn. Minħabba dan il-fatt, ir-rikors għandu jispjega l-kontenut
tal-motiv li fuqu huwa bbażat ir-rikors, b’mod li sempliċi evokazzjoni astratta ma tissodisfax ir-rekwiżiti tar-Regoli tal-Proċedura
tat-2 ta’ Mejju 1991 (sentenza tas-27 ta’ Settembru 2012, Nynäs Petroleum u Nynas Belgium vs Il‑Kummissjoni, T‑347/06, Ġabra,
EU:T:2012:480, punt 107). Soluzzjoni simili tapplika għal ilment invokat insostenn ta’ motiv.
F’dan il-każ, kif issostni korrettement il-Kummissjoni, l-ilment ibbażat fuq motivazzjoni kontradittorja, fir-rigward tal-kundizzjoni
ta’ selettività msemmija fl-Artikolu 87(1) KE, huwa nieqes minn kull sustanza. Fil-fatt, fir-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II,
l-argumenti żviluppati mir-Repubblika Taljana insostenn tal-ewwel motiv jirrigwardaw unikament il-kwistjoni dwar jekk, fid-deċiżjoni
kkontestata, il-Kummissjoni kisritx il-kundizzjoni ta’ selettività msemmija fl-Artikolu 87(1) KE. Min-naħa l-oħra, imkien
ma tispjega għaliex il-motivi tad-deċiżjoni kkontestata dwar din il-kundizzjoni huma kontradittorji.
Għalhekk, fir-rigward ta’ dan l-ilment, ibbażat fuq motivazzjoni kontradittorja tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikors fil-Kawża
T‑60/06 RENV II ma jissodisfax ir-rekwiżiti ta’ preċiżjoni stabbiliti bl-Artikolu 44(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2
ta’ Mejju 1991. Għaldaqstant, dan l‑argument għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
F’dak li jikkonċerna l-ilment ibbażat fuq ksur, fid-deċiżjoni kkontestata, tal-kundizzjoni ta’ selettività msemmi fl-Artikolu 87(1) KE,
fl-ewwel lok, għandu jiġi  eżaminat l-argument tar-Repubblika Taljana fis-sens li jirriżulta mill-punt 14 tat-tabella A annessa
mad-Digriet Leġiżlattiv tal-1995 li l-eżenzjoni kontenzjuża tibbenefika, b’mod ġenerali, lil kull operatur ekonomiku li juża
ż-żjut minerali bħala kombustibbli għall-produzzjoni tal-alumina, irrispettivament mill-post tal-konsum tiegħu. Dan iqajjem,
essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni wettqitx żball, fid-deċiżjoni kkontestata, meta evalwat il-kundizzjoni
ta’ selettività fil-konfront tal-eżenzjoni tad-dazju tas-sisa, kif awtorizzata mill-Kunsill fuq il-bażi tal-Artikolu 8(4)
tad-Direttiva 92/81, u mhux fil-konfront tal-eżenzjoni tad-dazju tas-sisa, kif previst fil-punt 14 tat-tabella A annessa mad-Digriet
Leġiżlattiv tal-1995.
In-natura selettiva tal-eżenzjoni kontenzjuża, fuq il-livell reġjonali, tirriżulta mill-fatt li hija applikabbli biss f’Sardegna.
Issa, kif tinnota korrettement ir-Repubblika Taljana u kif tirrikonoxxi l-Kummissjoni, fil-premessi 17 u 63 tad-deċiżjoni
alumina I, u l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-punt 50 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L‑Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), huma d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, adottati fuq il-bażi tal-Artikolu 8(4)
tad-Direttiva 92/81, li ffissaw kundizzjonijiet ta’ natura ġeografika preċiżi u akkordaw lill-eżenzjoni kontenzjuża natura
selettiva fuq il-livell reġjonali, għaliex awtorizzaw lir-Repubblika Taljana sabiex tapplika jew tkompli tapplika dik l-eżenzjoni
f’Sardegna biss.
Jibqa’ l-fatt li l-miżura rilevanti għall-finijiet tal-eżami fid-dawl tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat hija, f’dan
il-każ, l-eżenzjoni kontenzjuża, kif awtorizzata mill-Kunsill fuq il-bażi tal-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81 peress li
r-Repubblika Taljana applikat l-eżenzjoni prevista fil-punt 14 tat-tabella A annessa mad-Digriet Leġiżlattiv tal-1995 filwaqt
li osservat il-kundizzjonijiet ta’ natura ġeografika u
ratione temporis
preċiżi li għalihom il-Kunsill kien issuġġetta l-awtorizzazzjoni tiegħu.
Għalhekk kienet korretta, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni meta evalwat il-kundizzjoni ta’ selettività fil-konfront
tal-eżenzjoni kontenzjuża, kif effettivament applikata mir-Repubblika Taljana. Konsegwentement, għandu jiġi miċħud, bħala
infondat, dan l-argument tar-Repubblika Taljana, ibbażat fuq evalwazzjoni żbaljata tal-kundizzjoni ta’ selettività fil-konfront
tal-eżenzjoni tad-dazju tas-sisa, kif previst fil-punt 14 tat-tabella A annessa mad-Digriet Leġiżlattiv tal-1995.
Fit-tieni lok, għandu jiġi eżaminat l-argument tar-Repubblika Taljana bbażat, essenzjalment, fuq żball li wettqet il-Kummissjoni,
fil-premessa 63 tad-deċiżjoni kkontestata, meta kkonstatat li l-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa kienu selettivi sa fejn hija
“[kienet] tapplika biss għal ċerti kumpanniji produtturi tal-alumina”, jew, “fil-prattika, kull Stat Membru [kellu] biss produttur
wieħed tal-alumina li kien jibbenefika mill-eżenzjoni” u fejn kienu jirrigwardaw lil “Eurallumina f’Sardegna”, [traduzzjoni
mhux uffiċjali] minkejja li l-fatt li l-impjant f’Sardegna biss ta’ Eurallumina kien jibbenefika mill-eżenzjoni kontenzjuża
kienet ċirkustanza purament fattwali u marbuta mal-ispeċifiċità tal-produzzjoni tal-alumina fl-Italja.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi  jitfakkar li l-Artikolu 87(1) KE jipprekludi l-għajnuna mill-Istat li “tiffavorixxi ċerti impriżi
jew ċerti produtturi”, jiġifieri l-għajnuna selettiva (sentenza tal-15 ta’ Diċembru 2005, L-Italja vs Il‑Kummissjoni, C‑66/02,
Ġabra, EU:C:2005:768, punt 94).
F’dak li jikkonċerna l-evalwazzjoni tal-kundizzjoni ta’ selettività, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li l-Artikolu 87(1) KE
jirrikjedi li jkun iddeterminat jekk, fil-kuntest ta’ sistema legali partikolari, miżura nazzjonali hijiex ta’ natura li tiffavorixxi
“ċerti impriżi jew ċerti produtturi” meta mqabbla ma’ oħrajn, li jkunu, fid-dawl tal-għan imfittex mill-imsemmija sistema,
f’sitwazzjoni fattwali u ġuridika komparabbli (ara s-sentenza tal-15 ta’ Novembru 2011, Il-Kummissjoni u Spanja vs Government
of Gibraltar u Ir-Renju Unit, C‑106/09 P u C‑107/09 P, Ġabra, EU:C:2011:732, punt 75 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Id-determinazzjoni tal-qafas ta’ referenza għandha importanza ikbar fil-każ ta’ miżuri fiskali, għaliex l-eżistenza nnifisha
ta’ vantaġġ tista’ tiġi stabbilita biss billi tiġi mqabbla ma’ tassazzjoni msejħa “normali”. Ir-rata ta’ tassazzjoni normali
hija r-rata tat-taxxa fis-seħħ fiż-żona ġeografika li tikkostitwixxi l-qafas ta’ referenza (sentenza tas-6 ta’ Settembru 2006,
Il-Portugall vs Il‑Kummissjoni, C‑88/03, Ġabra, EU:C:2006:511, punt 56).
F’dan il-każ, il-premessi 63 u 64 tad-deċiżjoni alumina I huma fformulati kif ġej:
“(63) […] f’dan il-każ, l-eżenzjonijiet huma applikabbli biss għal ċerti kumpanniji produtturi tal-alumina u fil-prattika, kull
Stat Membru jieħu għandu produttur wieħed biss tal-alumina li jibbenefika mill-eżenzjoni: […] Eurallumina f’Sardegna […].
Għaż-żmien kollu li d-deċiżjonijiet tal-Kunsill kienu vinkolanti, l-eżenzjonijiet kienu selettivi fuq il-livell reġjonali
għaliex id-deċiżjonijiet kienu jawtorizzaw l-eżenzjonijiet f’ċerti reġjuni biss u l-investituri potenzjali li kienu jixtiequ
jagħmlu investimenti fil-produzzjoni tal-alumina f’reġjuni l-oħra ma kinux żguri li ser jiksbu trattament simili. L-għażla
tar-reġjuni ma għandha l-ebda rabta mal-loġika interna tas-sistemi fiskali nazzjonali rispettivi.
(64)      Qabel ma daħlet fis-seħħ id-Direttiva 2003/96 […], id-dritt Komunitarju kien jobbliga lill-Istati Membri, fil-prinċipju, jimponu
dazju tas-sisa fuq iż-żjut minerali, għalkemm l-eżenzjonijiet speċifiċi, limitati għal produzzjoni partikolari u f’reġjuni
partikolari, ma setgħux jiġu kkunsidrati bħala ġġustifikati minħabba n-natura u l-ekonomija tas-sistema. L-argumenti miġjuba
[…] mill-Italja sabiex tiddefendi l-eżenzjoni għall-produzzjoni tal-alumina biss huma bbażati fuq ċirkustanzi tas-suq inkwistjoni
u fuq dawk tal-produzzjoni tal-alumina fir-reġjuni kkonċernati. Ma humiex bbażati fuq in-natura u l-loġika tas-sistemi fiskali
nazzjonali rispettivi, għaliex dawn kellhom ikunu konformi mad-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju. Għalhekk, il-miżuri
mogħtija qabel ma daħlet fis-seħħ id-Direttiva 2003/96 […] ma humiex iġġustifikati min-natura u mill-istruttura ġenerali tas-sistema
u jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) [KE].” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Kuntrarjament għal dak li tallega r-Repubblika Taljana, jirriżulta mill-premessi 63 u 64 tad-deċiżjoni alumina I li, fiha,
il-Kummissjoni ma bbażatx ruħha, fl-analiżi tagħha tas-selettività tal-eżenzjoni kontenzjuża, fuq il-fatt li dik l-eżenzjoni
kienet fil-prattika tibbenefika produttur wieħed biss tal-alumina stabbilit f’Sardegna, jiġifieri Eurallumina, imma fuq iċ-ċirkustanza
doppja li, fil-qafas ta’ referenza korrispondenti għall-iskema fiskali Taljana, l-eżenzjoni kontenzjuża kienet tidher bħala
miżura selettiva fuq il-livell reġjonali, sa fejn hija kienet tiffavorixxi lil kull produttur tal-alumina stabbilit f’Sardegna
meta mqabbel mal-investituri potenzjali li jixtiequ jagħmlu investimenti fil-produzzjoni tal-alumina fir-reġjuni l-oħra Taljani,
u selettiva fuq il-livell materjali, għaliex tiffavorixxi lill-kumpanniji produtturi tal-alumina u l-produzzjoni tal-alumina
meta mqabbla mal-kumpanniji li jipproduċu oġġetti jew servizzi oħra u produzzjonijiet oħra.
Isegwi li dan l-argument tar-Repubblika Taljana, li jistrieħ fuq qari żbaljat tad-deċiżjoni alumina I, huwa mankanti fil-fatt
u, għaldaqstant, għandu jiġi miċħud.
Għalhekk l-ewwel motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 1(b)(ii) u tal-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 659/1999 kif ukoll tad-deċiżjonijiet
ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Ir-Repubblika Taljana ssostni, essenzjalment, li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 1(b)(ii) u l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 659/1999
kif ukoll id-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, meta kkonstatat, fil-premessa 67 tad-deċiżjoni kkontestata, li
l-għajnuna kontenzjuża kienet tikkostitwixxix għajnuna ġdida, li kienet saret illegali, fis-sens tal-Artikolu 1(f) tar-Regolament
Nru 659/1999, peress li ma kinitx ġiet innotifikata lilha qabel l-implimentazzjoni tagħha. Hija tal-fehma li l-għajnuna kontenzjuża
kien messha tiġi kklassifikata bħala għajnuna eżistenti, fis-sens tal-Artikolu 1(b)(ii) tar-Regolament Nru 659/1999. F’dan
ir-rigward, l-ewwel nett, ir-Repubblika Taljana tistrieħ fuq id-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, l-iktar reċenti
d-Deċiżjoni 2001/224, li kienu jawtorizzawha tapplika jew tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża. It-tieni nett, hija tinvoka
n-natura ta’
lex specialis
li jikkostitwixxi l-Artikolu 93 KE, li huwa l-bażi tal-kompetenza tal-Kunsill fil-qasam ta’ armonizzazzjoni fiskali u jifforma
l-bażi legali tad-Direttiva 92/81 u tad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, fil-konfront tal-
lex generalis
li jikkostitwixxu l-Artikoli 87 KE u 88 KE, li huma l-bażi tal-kompetenza tal-Kummissjoni fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat.
It-tielet nett, hija tirreferi għall-obbligu impost fuq il-Kunsill, taħt l-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81, li jivverifika
li l-eżenzjoni kontenzjuża kienet iġġustifikata minn raġunijiet ta’ politika speċifiċi, li hija ma twassalx għal distorsjoni
ta’ kompetizzjoni u li hija ma tfixkilx il-funzjonament tajjeb tas-suq komuni.
Il-Kummissjoni titlob li t-tieni motiv jiġi miċħud bħala infondat.
Dan il-motiv iqajjem, essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni wettqitx żball, fid-deċiżjoni kkontestata, meta
evalwat il-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża fid-dawl tar-regoli applikabbli għall-għajnuna ġdida, meta dan kien każ ta’
għajnuna eżistenti, fis-sens tal-Artikolu 1(b)(ii) tar-Regolament Nru 659/1999, għaliex kienet ġiet awtorizzata bid-deċiżjonijiet
ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, l-aħħar darba permezz tad-Deċiżjoni 2001/224.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 1(b)(ii) tar-Regolament Nru 659/1999, tista’ tiġi kklassifikata bħala
“għajnuna eżistenti”, “għajnuna awtorizzata, li tfisser, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali li kienu awtorizzati mill-Kummissjoni
jew mill-Kunsill”.
It-Trattat KE jistabbilixxi proċeduri distinti skont jekk l-għajnuna hijiex eżistenti jew ġdida. Filwaqt li l-għajnuna ġdida
għandha, skont l-Artikolu 88(3) KE, tiġi nnotifikata minn qabel lill-Kummissjoni u ma tistax tiġi implementata qabel ma l-proċedura
tkun waslet għal deċiżjoni finali, l-għajnuna eżistenti tista’, skont l-Artikolu 88(1) KE, tiġi regolarment implementata sakemm
il-Kummissjoni ma tkunx ikkonstatat l-inkompatibbiltà tagħha (ara s-sentenza tal-24 ta’ Marzu 2011, Freistaat Sachsen u Land
Sachsen-Anhalt vs Il‑Kummissjoni, T‑443/08 u T‑455/08, Ġabra, EU:T:2011:117, punt 187 u l-ġurisprudenza ċċitata). Għaldaqstant
l-għajnuna eżistenti tista’ tkun biss is-suġġett, jekk ikun il-każ, ta’ deċiżjoni ta’ inkompatibbiltà li tipproduċi l-effetti
tagħha għall-futur (ara s-sentenza Freistaat Sachsen u Land Sachsen-Anhalt vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, EU:T:2011:117,
punt 147 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, kif tinnota korrettement il-Kummissjoni, l-argumenti li jsostnu dan il-motiv ġew direttament miċħuda bis-sentenza
Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812).
Fil-fatt, fil-punt 49 ta’ dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizza Stat Membru,
b’mod konformi mal-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81, jintroduċi eżenzjoni minn dazji tas-sisa ma setax ikollha l-effett li
xxekkel lill-Kummissjoni milli teżerċita l-kompetenzi mogħtija lilha mit-trattat u, konsegwentement, milli timplementa l-proċedura
prevista fl-Artikolu 88 KE sabiex teżamina jekk din l-eżenzjoni kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u sabiex jekk ikun
il-każ, fi tmiem din il-proċedura, tieħu deċiżjoni bħalma hija d-deċiżjoni kkontestata. Fil-punt 47 tal-istess sentenza, il-Qorti
tal-Ġustizzja kienet preċedentement ikkonstatat li l-proċedura prevista fl-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81 kellha għan u
kamp ta’ applikazzjoni differenti mill-iskema stabbilita bl-Artikolu 88 KE sabiex tirregola l-għajnuna mill-Istat ġdida u
eżistenti. Jirriżulta minn dawn il-motivi li d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, adottati fuq il-bażi tal-Artikolu 8(4)
tad-Direttiva 92/81, ma setgħu bl-ebda mod jiġu analizzati bħala deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni ta’ skema ta’ għajnuna
jew ta’ għajnuna individwali, fis-sens tal-Artikolu 1(b)(ii) tar-Regolament Nru 659/1999.
Isegwi li d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill adottati fuq il-bażi tal-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 92/81 ma jippermettux,
f’dan il-każ, li l-eżenzjoni kontenzjuża tiġi kklassifikata bħala “għajnuna eżistenti”, fis-sens tal-Artikolu 1(b)(ii) tar-Regolament
Nru 659/1999.
It-tieni motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II għandu , għaldaqstant, jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, moqri flimkien ml-Anness II tagħha, kif ukoll
tad-Deċiżjoni 2001/224, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Ir-Repubblika Taljana ssostni, essenzjalment, li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kienet kisret l-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96,
moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Anness II tagħha, kif ukoll l-Artikolu 1(2) tad-Deċiżjoni 2001/224, li kienu espressament
jawtorizzawha tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006. Id-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2003/96, fl-1
ta’ Jannar 2004, kien ġab fit-tmiem l-obbligu tagħha li tinnotifika l-għajnuna kontenzjuża lill-Kummissjoni u din tal-aħħar
ma kellha l-ebda kompetenza sabiex tadotta d-deċiżjoni kkontestata.
Il-Kummissjoni titlob li l-ħames motiv jiġi miċħud bħala infondat.
F’dan il-każ, kif tinnota korrettement il-Kummissjoni, l-argumenti li jsostnu dan il-motiv huma direttament miċħuda bis-sentenza
Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812).
Fil-fatt, jirriżulta mill-motivi tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L‑Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), iċċitati fil-punti 65 sa 69 hawn fuq li, meta fetħet il-proċedura prevista fl-Artikolu 88 KE
sabiex teżamina jekk l-eżenzjoni kontenzjuża tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat u meta, fi tmiem dik il-proċedura, ħadet
id-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kienet biss eżerċitat il-kompetenzi tagħha mogħtija lilha bit-Trattat KE fil-qasam
ta’ għajnuna mill-Istat u li, billi għamlet hekk, hija ma setgħetx tippreġudika l-kompetenzi mogħtija lill-Kunsill b’dak it-trattat
fil-qasam tal-armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet dwar id-dazji tas-sisa jew lill-atti li l-Kunsill kien adotta fl-eżerċizzju
ta’ dawk il-kompetenzi.
Isegwi li, bil-ftuħ tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88 KE sabiex teżamina jekk l-eżenzjoni kontenzjuża kinitx tikkostitwixxi
għajnuna mill-Istat u meta, fi tmiem dik il-proċedura, ħadet id-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni ma kisritx l-atti adottati
mill-Kunsill li, bħall-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Anness II, jew l-Artikolu 1(2)
tad-Deċiżjoni 2001/224, kienu jawtorizzaw espressament lir-Repubblika Taljana sabiex tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża
sal-31 ta’ Diċembru 2006. Fil-fatt, dawn l-awtorizzazzjonijiet setgħu jipproduċu l-effetti tagħhom biss fil-kamp kopert bir-regoli
fil-qasam ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet dwar id-dazji tas-sisa u ma kinux jippreġudikaw l-effetti ta’ eventwali
deċiżjoni, bħad-deċiżjoni kkontestata, li l-Kummissjoni setgħet tadotta fl-eżerċizzju tal-kompetenzi tagħha fil-qasam ta’
għajnuna mill-Istat.
Għalhekk, ir-Repubblika Taljana ma għandhiex raġun issostni li d-deċiżjoni kkontestata tikser l-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96,
moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Anness II tiegħu, u l-Artikolu 1(2) tad-Deċiżjoni 2001/224.
Għaldaqstant għandu jiġi miċħud, bħala infondat, il-ħames motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-liġijiet li jirregolaw l-għajnuna għall-protezzjoni tal-ambjent u, b’mod partikolari,
l-inċiż (a) tat-tieni paragrafu tal-punt 82 tal-Linji gwida tal-Komunità, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Ir-Repubblika Taljana tikkunsidra, essenzjalment, li, fid-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni kisret ir-regoli dwar l-għajnuna
għall-protezzjoni tal-ambjent u, b’mod partikolari, l-inċiż (a) tat-tieni paragrafu tal-punt 82 tal-Linji gwida tal-Komunità,
għaliex irrifjutat li tikkonstata li l-għajnuna kontenzjuża kienet strettament marbuta mat-twettiq, minn Eurallumina, ta’
għanijiet fil-qasam tal-protezzjoni tal-ambjent. F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, ir-Repubblika Taljana tibbaża ruħha fuq l-effett
qawwi fuq l-ambjent tal-attività ta’ produzzjoni tal-alumina, marbut mal-ħtieġa li jiġi eliminat, bis-sigurtà kollha, l-iskart
li jirriżulta miċ-ċiklu industrijali, li jispjega l-fatt li t-territorju li fuqu kienet ibbażata Eurallumina kien ġie ddikjarat
żona ta’ riskju ta’ kriżi ambjentali bid-deċiżjoni tal-Kabinett tal-Ministri Taljan tat-30 ta’ Novembru 1990. It-tieni nett,
hija tinvoka  l-obbigi ambjentali, li kellhom jitwettqu bi spejjeż tagħha stess, assunti minn Eurallumina, fil-kuntest tal-applikazzjoni
ta’ pjan ta’ eliminazzjoni ta’ tniġġis u ta’ rijabilitazzjoni tal-ambjent, approvat b’digriet tal-President tal-Kabinett tal-Ministri
Taljan tat-23 ta’ April 1993, u b’mod partikolari l-programm ta’ rijabilitazzjoni ordnat mill-Ministru għall-Ambjent Taljan
fil-15 ta’ Ġunju 1995 u l-kuntratt ta’ programm konkluż mal-awtoritajiet Taljani fit-12 ta’ April 1999. It-tielet nett, hija
tibbaża ruħha fuq l-obbligu li jitnaqqas il-livell ta’ emissjoni ta’ ossidju tas-sulfat u tat-trab, impost mill-Ministeru
għall-Ambjent Taljan fuq Eurallumina, b’digriet fl-1998. Ir-raba’ nett, hija tirreferi għall-obbligu assunt minn Eurallumina,
bi ftehim, tas-27 ta’ April 1999, iffirmat mar-reġjun ta’ Sardegna, li twettaq stallazzjoni speċjali ta’ eliminazzjoni tas-sulfat
mid-duħħan li ġej mill-fran ta’ kalċinazzjoni u l-bojlers tagħha u, f’dan  il-kuntest, hija tirreferi għat-twettiq minn Eurallumina
ta’ investimenti importanti fl-impjant tagħha f’Sardenga, li baqgħu sejrin sal-2005 u li wara li tlestew hija akkwistat iċ-ċertifikazzjoni
ISO 14001. Il-ħames nett, hija tistrieħ fuq l-ittra tas-6 ta’ Frar 2002, li hija bagħtet lill-Kummissjoni matul il-proċedura
ta’ investigazzjoni formali, tinformaha bl-ispejjeż prinċipali imposti fuq Eurallumina bil-leġiżlazzjoni fiskali u ambjentali
Taljana u l-obbligi ekoloġiċi assunti minn din tal-aħħar.
Il-Kummissjoni titlob li t-tielet motiv jiġi miċħud bħala, parzjalment, inammissibbli jew, f’kull każ, infondat u, għall-kumplament,
infondat.
Dan il-motiv iqajjem, essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk, fil-premessa 75 tad-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni wettqitx
żball meta rrifjutat li tikkonstata li l-għajnuna kontenzjuża kienet mogħtija bħala korrispettiv għat-twettiq minn Eurallumina
ta’ għanijiet fil-qasam tal-protezzjoni tal-ambjent u li, sa hawnhekk, kienet kompatibbli mas-suq komuni, fid-dawl tal-punti 47
sa 52 tal-Linji gwida tal-Komunità.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-punt 82 tal-Linji gwida tal-Komunità, ippubblikati fil-Ġurnal Uffiċjali fit-3 ta’
Frar 2001, jipprovdi b’mod partikolari kif ġej:
“[…]
F’każ ta’ għajnuna mhix innotifikata, il-Kummissjoni tadotta:
(a)      id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament jekk l-għajnuna tkun ġiet mogħtija wara l-pubblikazzjoni ta’ dan ir-regolament
fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej;
[…]”
Barra minn hekk, il-punti 47 sa 51 tal-Linji gwida tal-Komunità huma fformultati kif ġej:
“47.      Meta jiġu adottati taxxi illi jkunu ser jiġu imposti fuq ċerti attivitajiet minħabba raġunijiet li jirrigwardaw il-ħarsien
ta’ l-ambjent, l-Istati Membri jista’ jidhrilhom illi jkun meħtieġ illi jagħmlu disposizzjonijiet għall-eżenzjonijiet temporanji
għal ċertu azjendi notevolment minħabba n-nuqqas ta’ armonizzazzjoni fuq il-livell Ewropew jew minħabba r-riskji temporanji
fil-kompetittività internazzjonali. Ġeneralment, dawn l-eżenzjonijiet jikkostitwixxu għajnuna għall-operazzjoni li tkun taqa’
taħt l-Artikolu 87 tat-Trattat tal-KE. Fl-analiżi ta’ dawn il-miżuri, għandu jkun aċċertat fost affarijiet oħra jekk it-taxxa
li tkun ser tiġi imposta hijiex riżultat ta’ deċiżjoni tal-Komunita fuq in-naħa ta’ l-Istati Membri.
[…]
49.      Jekk it-taxxa illi tkun ser tkun imposta bħala riżultat ta’ Direttiva tal-Komunità, hemm żewġ xenarji possibbli:
[…]
(b)      Stat Membru japplika taxxa fuq ċerti prodotti illi r-rata minima stabbilita fid-direttiva tal-Komunità u tagħti eżenzjoni
lil ċerti azjendi, illi huma suġġetti għal taxxa b’rata aktar baxxa mir-rata minima. Jekk din l-eżenzjoni ma tkunx awtorizzata
mid-Direttiva in kwestjoni, hija tikkostitwixxi għajnuna illi tkun inkompatibbli ma’ l-Artikolu 87 tat-Trattat [KE]. Jekk
tkun awtorizzata mid-Direttiva, il-Kummissjoni tista’ tieħu l-opinjoni illi hija kompatibbli ma’ l-Artikolu 87 [KE] jekk kemm-il
darba hija tkun meħtieġa u mhux disproporzjonata fid-dawl ta’ l-ilħuq ta’ l-għanijiet tal-Komunità. Il-Kummissjoni ser tkun
speċjalment ikkonċernata sabiex tassigura illi kull eżenzjoni simili għandha tkun strettament limitata fiż-żmien.
50.      Ġeneralment, il-miżuri tat-taxxa in kwestjoni għandhom jagħtu kontribut sinifikanti għall-ħarsien ta’ l-ambjent. Għandha tingħata
wkoll attenzjoni sabiex jiġi assigurat illi l-eżenzjonijiet, min-natura tagħhom, ma jagħmlux ħsara lill-kisba ta’ l-għanijiet
ġenerali.
51. Dawn l-eżenzjonijiet jistgħu jikkostitwixxu għajnuna għal min iħaddem illi tista’ tiġi awtorizzata fuq il-kondizzjonijiet
illi ġejjin:
1)      Meta Stat Membru jintroduċi taxxa ġdida f’settur ta’ attività jew fuq produzzjoni illi fir- rigward tagħha mhemmx armonizzazzjoni
mill-Komunità dwar it-taxxa fuqhom jew meta t-taxxa prevista mill-Istat Membru taqbeż dik stabbilita mil-leġislazzjoni tal-Komunità,
il-Kummissjoni tieħu l-opinjoni illi d-deċiżjoni fir-rigward ta’ l-eżenzjonijiet illi jkopru perijodu ta’ 10 snin mingħajr
ebda digressività jistgħu jiġu ġġustifikati f’żewġ każijiet:
(a)      dawn l-eżenzjonijiet huma kondizzjonijiet fuq il-konklużjoni tal-ftehim bejn l-Istati Membri kkonċernati u l-azjendi illi
jirċevuhom fejn l-azjendi jew l-assoċjazzjonijiet ta’ l-azjendi jintrabtu illi jilħqu l-għanijiet tal-ħarsien ta’ l-ambjent
waqt il-perijodu li għalih l-eżenzjonijiet japplikaw jew meta l-azjendi jilħqu l-ftehim volontarju illi għandhom l-istess
effett. Dan il-ftehim jew obbligazzjonijiet jistgħu jirrelataw, fost affarijiet oħra, għal tnaqqis fil-konsum ta’ l-enerġija,
tnaqqis fl-emissjonijiet jew kwalunkwe miżura oħra ta’ l-ambjent. Is-sustanza tal-ftehim għandha tkun innegozjata minn kull
Stat Membru u ser tkun tista’ tiġi stmata mill-Kummissjoni meta l-proġetti ta’ għajnuna jiġu nnotifikati liha. L-istati Membri
jridu jassiguraw illi jkun hemm moniteraġġ strett ta’ l-obbligazzjonijiet illi l-azjenda jew l-assoċjazzjonijiet ta’ l-azjendi
jkunu daħlu għalihom. Il-ftehim milħuq bejn Stat Membru u l-azjenda in kwestjoni jrid jistipula l-arranġamenti għall-penali
illi jkunu applikabbli jekk l-obbligazzjonijiet ma jiġux milħuqa.
Dawn id-disposizzjonijiet japplikaw ukoll meta Stat Membru jagħmel tnaqqis fit-taxxa li jkun suġġett għall-kondizzjonijiet
illi jkollu l-istess effett bħall-ftehim jew obbligazzjonijiet imsemmijin hawn fuq;
(b)      dawn l-eżenzjonijiet m’għandhomx għalfejn ikunu kondizzjonali fuq l-ilħuq tal-ftehim bejn l-Istati Membri kkonċernati u l-azjenda
illi skun ser tirċevihom jekk il-kondizzjonijiet alternattivi illi ġejjin jiġu sodisfatti:
–        meta t-tnaqqis jirrigwarda taxxa tal-Komunità, l-ammont li jkun effettivament tħallas mill-azjenda wara t-tnaqqis jrid jibqa’
ogħla mill-minimu tal-Komunità sabiex jipprovdi lill-azjenda b’inċentiv sabiex ittejjeb il-ħarsien ta’ l-ambjent,
[…]
2)      Id-disposizzjonijiet fil-punt 51.1 jistgħu jiġu applikati lit-taxxi eżistenti jekk iż-żewġ kondizzjonijiet illi ġejjin ikunu
soddisfatti fl-istess ħin:
(a)      it-taxxa in kwestjoni jrid ikollha impatt notevoli pożittiv fir-rigward tal-ħarsien ta’ l-ambjent;
(b)      id-deroga lill-azjenda kkonċernata trid tkun ġiet deċiża meta t-taxxa kienet ġiet adottata […]”
Fil-premessi 71 u 73 tad-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni indikat li “[l]-għajnuna mogħtija wara t-3 ta’ Frar 2001 [kellha
tiġi evalwata fid-dawl tar-Linji gwida tal-Komunità […] skont l-inċiż [(a) tat-tieni paragrafu] tal-[punt] 82, ta’ dawn il-linji
gwida” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u, iktar preċiżament, fid-dawl tal-punti 47 sa 52 tagħhom, li jipprovdu r-regoli applikabbli
għall-għajnuna għall-funzjonament kollha fil-forma ta’ tnaqqis jew ta’ eżenzjonijiet tat-taxxi.
Fil-premessi 73 sa 76 tal-istess deċiżjoni, hija kienet, barra minn hekk, innotat kif ġej:
“(73) […] Inizjalment, id-dazji tas-sisa fuq iż-żjut minerali ma kinux ikkonċepiti bħala strument ta’ politika tal-protezzjoni tal-ambjent.
Madankollu, waħda mill-karatteristiċi li għandha normalment tippreżenta taxxa sabiex tiġi kkunsidrata bħala taxxa ambjentali
għandha tkun dik li l-bażi taxxabbli tagħha jkollha manifestament effetti negattivi fuq l-ambjent […]. Billi l-użu taż-żjut
minerali għandu manifestament effetti negattivi fuq l-ambjent, id-dazji tas-sisa li jolqtu dawn il-prodotti jistgħu jiġu kkunsidrati
bħala taxxi ambjentali.
(74)      Id-dazji tas-sisa fuq iż-żjut minerali kienu jeżistu fit-tliet Stati Membri destinatarji ta’ din id-deċiżjoni qabel l-istituzzjoni
tal-eżenzjonijiet inkwistjoni u għandhom għaldaqstant jiġu kkunsidrati bħala taxxi eżistenti fis-sens tal-punt 51.2 tal-Linji
gwida tal-[Komunità]. Dawn id-dazji tas-sisa għandhom madankollu effett pożittiv notevoli għall-protezzjoni tal-ambjent fis-sens
tal-[punt] 51.2(a), għaliex jipprovdu inċentiv importanti għall-prodotturi li jirriduċu l-konsum tagħhom ta’ żjut minerali.
Id-dazji tas-sisa kkunsidrati ma għandhomx skop ekoloġiku espliċitu fl-oriġini tagħhom u d-derogi kienu deċiżi diversi snin
qabel, b’mod partikolari fl-Irlanda u fl-Italja, u fi kwalunkwe każ, fit-tliet Stati Membri, ferm qabel ma saru applikabbli
l-Linji gwida tal-[Komunità]. Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni tqis li fil-każ tagħhom, għandu jitqies li huma kienu ġew
deċiżi waqt l-adozzjoni tad-dazju tas-sisa. Għalhekk, skont il-[punt] 51.2 tal-Linji gwida tal-Komunità, id-dispożizzjonijiet
imsemmija fil-[punt] 51.1 jistgħu jiġu applikati għall-eżenzjonijiet inkwistjoni f’din id-deċiżjoni.
(75)      Fl-osservazzjonijiet tagħhom, il-benefiċjarji argumentaw li huma kienu wettqu investimenti ekoloġiċi importanti bħala korrispettiv
għall-eżenzjonijiet. Madankollu ma hemm l-ebda prova li huma kienu kkonkludew ftehim mal-Istati Membri kkonċernati sabiex
jilħqu għanijiet tal-protezzjoni tal-ambjent matul il-perijodu ta’ applikazzjoni tal-eżenzjonijiet. Dawn lanqas ma jirriżultaw
minn kundizzjonijiet li jottjenu l-istess effett bħal dawn il-ftehim u obbligi. Barra minn hekk jidher li l-investimenti ekoloġiċi
lanqas ma kienu jmorru lil hin minn dak li kien neċessarju sabiex tiġi osservata l-leġiżlazzjoni jew minn dak li kien fattibbli
u ekonomiku fuq il-livell kummerċjali. Għalhekk, il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-[punt] 51.[1(a)] tal-Linji gwida
tal-[Komunità] ma humiex sodisfatti u huma biss id-dispożizzjonijiet tal-[punt] 51.[1(b)] li huma applikabbli f’dan il-każ.
(76)      Sal-31 ta’ Diċembru 2003, l-eżenzjonijiet kienu jirrigwardaw taxxa komunitarja, jiġifieri taxxa armonizzata fuq il-bażi tad-Direttiva 92/82[…].
Għalhekk, l-ewwel inċiż tal-[punt] 51.[1(b)], tal-Linji gwida tal-[Komunità] huwa applikabbli. Skont din id-dispożizzjoni,
tnaqqis jista’ jiġi awtorizzat jekk l-ammont effettivament imħallas mill-benefiċjarji wara t-tnaqqis jibqa’ iktar mill-minimu
Komunitarju. Issa, it-tliet eżenzjonijiet kienu totali. Meħud inkunsiderazzjoni l-effett pożittiv fuq l-ambjent tat-taxxa
msemmija fil-premessa 73 ta’ din id-deċiżjoni, il-miżuri inkwistjoni jistgħu jiġu ddikjarati kompatibbli mas-suq komuni biss
jekk il-benefiċjarji għandhom iħallsu taxxa ogħla mill-minimu Komunitarju ffissat bid-Direttiva 92/82[…], li, għall-perijodu
kkunsidrat, kien jitla’ għal EUR 13 għal kull 1 000 kg. Għalhekk, hija biss l-eżenzjoni mit-taxxa l’fuq minn EUR 13.01  li
tista’ tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni, filwaqt li l-eżenzjoni taħt EUR 13.01 tikkostitwixxi għajnuna inkompatibbli.”
[traduzzjoni mhux uffiċjali]
Preliminarjament, għandu jiġi  jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-qasam speċifiku tal-għajnuna mill-Istat,
il-Kummissjoni hija marbuta bil-linji gwida li hija tadotta, sa fejn dawn ma jmorrux lil hinn mir-regoli tat-Trattat KE (ara
s-sentenza tat-2 ta’ Diċembru 2010, Holland Malt vs Il‑Kummissjoni, C‑464/09 P, Ġabra, EU:C:2010:733, punt 47 u l-ġurisprudenza
ċċitata).
F’dan il-każ, ir-Repubblika Taljana ma tikkontestax il-premessa 67 tad-deċiżjoni alumina I minn fejn jirriżulta li l-għajnuna
kontenzjuża qatt ma kienet ġiet innotifikata lill-Kummissjoni. Sa fejn dik l-għajnuna kienet ġiet mogħtija wara t-3 ta’ Frar 2001,
il-Linji gwida tal-Komunità kienu għalhekk applikabbli għaliha, skont il-punt 82 tagħhom (ara l-punt 123 hawn fuq).
Sabiex tistabbilixxili li l-għajnuna kontenzjuża hija kompatibbli mas-suq komuni fid-dawl tal-Linji gwida tal-Komunità, ir-Repubblika
Taljana pproduċiet, annessa mar-rikors, serje sħiħa ta’ atti u ta’ ftehimiet minn fejn jirriżulta li Eurallumina kienet obbligata
tilħaq għanijiet numerużi fir-rigward tal-protezzjoni tal-ambjent jew kienet volontarjament obbligat ruħha li tilħaq dawn
l-għanijiet matul il-perijodu li fih l-għajnuna kontenzjuża kienet ġiet mogħtija.
Il-Kummissjoni tqis madankollu li dawn l-argumenti għandhom jiġu miċħuda bħala inammissibbli, għaliex ir-Repubblika Taljana
naqset milli tipproduċi dawn l-atti u dawn il-ftehimiet matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li, sa fejn ir-Repubblika Taljana kienet qed tirreferi, insostenn tar-rikors fil-Kawża
T‑60/06 RENV II, għal informazzjoni li ma kinitx disponibbli għaliha dakinhar tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, jew
ma kinux inġabu għall-konoxxenza tal-Kummissjoni matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, din l-informazzjoni ma tistax
tittieħed inkonsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali sabiex tiġi evalwata l-legalità ta’ dik id-deċiżjoni.
Fil-fatt, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament, il-legalità tal-att ikkonċernat għandha tiġi evalwata fid-dawl ta’ punti
ta’ fatt u ta’ dritt eżistenti fid-data li fiha kien ġie adottat dak l-att (sentenza tal-14 ta’ Jannar 2004, Fleuren Compost
vs Il‑Kummissjoni, T‑109/01, Ġabra, EU:T:2004:4, punt 50). Għalhekk, skont il-ġurisprudenza, il-legalità ta’ deċiżjoni fil-qasam
ta’ għajnuna mill-Istat għandha tiġi evalwata fid-dawl ta’ informazzjoni li l-Kummissjoni seta’ kellha meta hija addottat
id-deċiżjoni (ara s-sentenza Fleuren Compost vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, EU:T:2004:4, punt 51 u l-ġurisprudenza
ċċitata). Għalhekk, Stat Membru ma jistax jinvoka punti ta’ fatt li ma kinux tressqu matul il-proċedura prekontenzjuża prevista
fl-Artikolu 88 KE (ara s-sentenza Fleuren Compost vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, EU:T:2004:4, punt 51 u l-ġurisprudenza
ċċitata).
F’dan il-każ, jirriżulta mill-fajl li, fl-osservazzjonijiet tagħha bil-miktub permezz tal-ittra tat-6 ta’ Frar 2002, waqt
il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, ir-Repubblika Taljana kienet argumentat, b’mod ġenerali, li l-għajnuna kontenzjuża
kienet parzjalment tikkumpensa l-ispejjeż operazzjonali imposti fuq Eurallumina bil-leġiżlazzjoni fiskali u ambjentali Taljana.
Iktar speċifikament, hija indikat li parti mill-għajnuna kontenzjuża kienet maħsuba sabiex tikkumpensa l-ispejjeż żejda marbuta
mal-protezzjoni tal-ambjent u li, għaldaqstant, hija kienet tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Linji gwida tal-Komunità.
F’dan ir-rigward, ir-Repubblika Taljana spjegat li, wara l-1974, l-awtoritajiet reġjonali kienu pprojbixxew r-rimi tal-fdalijiet
fil-Mediterran, prattika li kienet għadha tiġi awtorizzata fi Franza u fil-Greċja. Dik il-projbizzjoni kienet wasslet għal
spejjeż ogħla għal Eurallumina, jiġifieri Liri Taljani (ITL) 6 biljuni (EUR 3 miljuni). Fid-dawl tal-limiti stretti ta’ emissjonijiet
[25 % inqas mil-limitu nazzjonali ta’ ossidu tas-sulfat (SOx)], il-kumpannija kellha tinvesti f’teknoloġija ġdida ta’ eliminazzjoni
tas-sulfat fl-ammont ta’ ITL 44 biljun (EUR 22 miljun), li wassal għal spejjeż supplimentari ta’ ITL 6 biljuni (EUR 3 miljuni)
fis-sena, inkluż l-amortizzazzjoni. Minkejja dawn l-investimenti, il-kumpannija xorta kienet obbligata tħallas ITL 1.1 biljun
(EUR 0.55 miljun) fis-sena fuq l-emissjonijiet.
Fil-premessa 56 tad-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni kienet ħadet nota tal-informazzjoni hekk innotifikata mir-Repubblika
Taljana, imma qieset, fil-premessa 75 ta’ dak l-istess deċiżjoni, li din ma kinitx tippermettilha tikkunsidra li, matul il-perijodu
kopert bid-deċiżjoni kkontestata, l-eżenzjoni kontenzjuża kienet ġiet konkluża bħala korrispettiv għall-ftehimiet iffirmati
bejn l-awtoritajiet Taljani u Eurallumina li bihom din tal-aħħar kienet intrabtet li tilħaq għanijiet tal-protezzjoni tal-ambjent
jew obbligazzjonijiet ekwivalenti riżultanti, għal Eurallumina, mil-leġiżlazzjoni Taljana. Barra minn hekk, il-Kummissjoni
argumentat li ma kienet ingħatat l-ebda prova li l-investimenti ekoloġiċi mwettqa minn Eurallumina kienu jmorru lil hinn minn
dak li kien neċessarju għall-osservanza tal-leġiżlazzjoni Taljana jew minn dak li kien fattibbli u ekonomiku fuq il-livell
kummerċjali. Għalhekk, il-Kummissjoni kienet ikkonkludiet li l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-punt 51.1(a) tal-Linji
gwida tal-Komunità ma kinux sodisfatti f’dan il-każ.
Fir-rigward tad-dokumenti prodotti mir-Repubblika Taljana annessi mar-rikors, ma jirriżultax mill-fajl li dawn kienu ġew ikkomunikati
lill-Kummissjoni matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Barra minn hekk, ir-Repubblika Taljana ma tallegax fl-atti
bil-miktub tagħha, b’risposta għall-argumenti tal-Kummissjoni, li din il-komunikazzjoni kienet twettqet. Fl-aħħar nett, waqt
is-seduta, il-Kummissjoni kkonfermat, b’risposta għal domanda orali tal-Qorti Ġenerali, li d-dokumenti inkwistjoni ma kinux
ġew prodotti waqt il-proċedura ta’ investigazzjoni formali. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li d-dokumenti prodotti
bħala annessi mar-rikors ma kinux ġew prodotti preċedentement. Għaldaqstant, jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 132
hawn fuq li l-informazzjoni kontenuta f’dawn id-dokumenti ma tistax tittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-evalwazzjoni
tal-legalità tad-deċiżjoni kkontestata, ħlief sa fejn dawn jirripproduċu informazzjoni li kienet diġà ġiet ikkomunikata lill-Kummissjoni
fil-kuntest tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, b’mod partikolari permezz tal-ittra msemmija fuq tas-6 ta’ Frar 2002.
Fir-rigward tal-unika informazzjoni li kienet ġiet ikkomunikata lill-Kummissjoni permezz tal-ittra tas-6 ta’ Frar 2002, fid-deċiżjoni
kkontestata, il-Kummissjoni kienet ikkunsidrat korrettament li din ma kinitx tippermettilha tikkonkludi li l-benefiċċju tal-eżenzjoni
kontenzjuża kien ġie suġġett għall-osservanza minn Eurallumina ta’ obbligi sabiex jintlaħqu ċerti għanijiet tal-protezzjoni
tal-ambjent. Barra minn hekk, din l-informazzjoni ma kinitx tippermetti lill-Kummissjoni tikkonkludi li l-eżenzjoni kontenzjuża
kienet ġiet imfassla bħala l-korrispettiv ta’ obbligi assunti minn din tal-aħħar sabiex tilħaq għanijiet tal-protezzjoni tal-ambjent
li jmorru lil hinn minn dawk riżultanti mil-leġiżlazzjoni fiskali jew ambjentali Taljana, b’mod partikolari mir-regoli nazzjonali
li kienu jimponu limitu ta’ emissjonijiet għall-osservanza tar-regoli fil-qasam tal-kwalità tal-arja jew il-ħlas ta’ taxxi
fuq l-emissjonijiet, jew tal-iffirmar ta’ ftehimiet volontarji li għandhom l-istess portata, fis-sens tal-punt 51.1(a) tal-Linji
gwida tal-Komunità. Barra minn hekk, fl-ittra tas-6 ta’ Frar 2002, ir-Repubblika Taljana kienet irrikonoxxiet li “[l-]għajnuna
mogħtija lil Eurallumina, iddefinita bħala għajnuna għall-funzjonament mill-Kummissjoni […], [kienet] tikkumpensa parzjalment
l-ispejjeż operazzjonali tal-impriża imposti mil-leġiżlazzjoni fiskali u ambjentali Taljana”. Barra minn hekk, jirriżulta
mill-premessa 45 tad-deċiżjoni alumina I li, matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, Eurallumina stess kienet indikat
li l-“investimenti l-kbar” imwettqa fl-impjant tagħha f’Sardegna kien sar “sabiex tiġi żgurata l-osservanza tar-regoli l-iktar
restrittivi u b’mod partikolari tar-regoli ekoloġiċi reġjonali”. F’kull każ, l-unika informazzjoni kkomunikata lill-Kummissjoni
permezz tal-ittra tas-6 ta’ Frar 2002 ma kinitx tippermettilha tivverika, kif issostni r-Repubblika Taljana fil-kuntest ta’
dan ir-rikors, li l-eżenzjoni kontenzjuża kienet effettivament prevista, fil-kuntratti jew ftehimiet iffirmati mal-awtoritajiet
Taljani, bħala korrispettiv għal investimenti mwettqa minn Eurallumina sabiex tikkonforma ruħha mal-obbligi tagħha li tilħaq
għanijiet tal-protezzjoni tal-ambjent li jmorru lil hin minn dawk diġà riżultanti mil-leġiżlazzjoni li kienet applikabbli
għaliha.
Anki jekk jittieħdu inkunsiderazzjoni l-atti u l-ftehimiet prodotti mir-Repubblika Taljana annessi mar-rikors, dawn ma jippermettux,
f’dan il-każ, li jiġi kkonstatat li Eurallumina kienet obbligat ruħha, bħala korrispettiv għall-benefiċċju li hija kienet
ser tieħu mill-eżenzjoni kontenzjuża, li tilħaq għanijiet tal-protezzjoni tal-ambjent li jmorru lil hinn minn dawk diġà riżultanti
mil-leġiżlazzjoni Taljana jew li tikkonkludi ftehimiet volontarji li jkollhom l-istess portata. Ċertament jirriżulta b’mod
partikolari mill-Artikolu 3 tal-kuntratt ta’ programm iffirmat fit-12 ta’ April 1999 bejn l-awtoritajiet Taljani u Eurallumina
kif ukoll mill-Artikoli 2 sa 4 tal-ftehim tas-27 ta’ April 1999 iffirmat bejn ir-reġjun ta’ Sardegna u Eurallumina li Eurallumina
kienet intrabet li twettaq ċerti investimenti maħsuba sabiex jilħqu għanijiet ekoloġiċi fil-kuntest ta’ pjan għar-rijabilitazzjoni
ambjentali tal-impjant tagħha ta’ Portoscuso (Sardegna). Madankollu, kuntrarjament għal dak li ssostni r-Repubblika Taljana,
dawn l-investimenti maħsuba sabiex jilħqu għanijiet ekoloġiċi ma kellhomx jitwettqu għas-spejjez ta’ Eurallumina biss, għaliex
kien previst espressament, fl-Artikolu 4 tal-kuntratt ta’ programm tat-12 ta’ April 1999 kif ukoll fl-Artikoli 4 sa 6 tal-ftehim
tas-27 ta’ April 1999 li, għall-finijiet tal-implementazzjoni tal-obbligi ta’ Eurallumina, ir-reġjun ta’ Sardegna kien intrabat
li jikkontribwixxi finanzjarjament għat-twettiq tal-pjan għar-rijabilitazzjoni ambjentali tal-impjant ta’ Portoscuso fi kwota
massima ta’ 30 % mill-ispejjeż rikonoxxuti bħala eliġibbli u, f’kull każ, f’ammont massimu ta’ ITL 17.5 biljun. Bil-kuntrarju,
ma jirriżultax minn dawn il-ftehimiet li l-eżenzjoni kontenzjuża kienet ukoll konkluża bħala kontribuzzjoni finanzjarja għall-investimenti
ta’ natura ambjentali mwettqa minn Eurallumina. Mill-kumplament, id-dokumenti prodotti mir-Repubblika Taljana annessi mar-rikors
ma jurux l-ispejjeż operazzjonali imposti fuq Eurallumina mil-leġiżlazzjoni fiskali u ambjentali Taljana, bħal dawk li jikkorrispondu
għal-limitu tal-emissjonijiet bl-għan li jiġu osservati r-regoli fil-qasam ta’ kwalità tal-arja jew għall-ħlas stess tat-taxxa
fuq l-emissjonijiet.
Għalhekk, il-Kummissjoni kienet korretta li tikkonkludi fil-premessa 75 tad-deċiżjoni alumina I, li l-kundizzjonijiet ta’
applikazzjoni tal-punt 51.1(a) tal-Linji gwida tal-Komunità ma kinux issodisfatti f’dan il-każ.
Għalhekk it-tielet motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(3) KE u tal-linji gwida, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Ir-Repubblika Taljana ssostni li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 87(3) KE u l-linji gwida fil-premessi 78 sa 80 tad-deċiżjoni
alumina I, għaliex hija stmat li l-għajnuna kontenzjuża ma setgħetx tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni, fis-sens
ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, għar-raġuni li hija kienet iffaċilitat l-iżvilupp ekonomiku ta’ Sardegna. F’dan ir-rigward,
l-ewwel nett, hija tibbaża ruħha fuq it-tardività ekonomika ta’ Sardegna, li hija waħda mir-reġjuni żvantaġġjati li jaqgħu
taħt l-għan nru 1 tal-fondi strutturali, li huwa l-aħħar fost ir-reġjuni Taljani għar-rikkezza u d-dħul individwali u li huwa
wkoll taħt il-medja nazzjonali f’dak li jikkonċerna l-perċentwali tal-persuni impjegati u ta’ impriżi industrijali meta mqabbla
mal-popolazzjoni residenti. It-tieni nett, hija tirreferi għat-tardività ekonomika tat-territorju ta’ Sulcis-Iglesiente li
fuqu huwa mibni l-impjant ta’ Eurallumina f’Sardegna, li għandu rata ta’ qgħad ta’ madwar 21 % tal-popolazzjoni u ta’ madwar 50 %
taż-żgħażagħ. It-tielet nett, hija tirreferi għall-garanzija ta’ madwar 1 800 impjieg mogħtija minn Eurallumina, direttament
fl-impjant tagħha f’Sardegna u indirettament fl-impjanti f’Sardegna ta’ Alcoa Italia SpA, li tagħha hija l-uniku fornitur
tal-alumina. Ir-raba’ nett, hija tibbaża ruħha fuq d-dokumentazzjoni pprovduta lill-Kummissjoni fir-rigward tal-kundizzjonijiet
tal-ħajja żvantaġġjati f’Sardegna, kemm mill-perspettiva tad-densità tal-popolazzjoni kif ukoll minn dak tal-livell tal-ħajja
u tar-rata tal-qgħad importanti. Il-ħames nett, hija tinvoka  l-premessa 79 tad-deċiżjoni alumina I, li fiha l-Kummissjoni
tammetti li Sardegna tista’ tibbenefika mid-deroga tal-Artikolu 87(3)(a) KE. Is-sitt nett, hija tibbaża ruħha fuq l-applikabbiltà
f’dan il-każ tal-punt 4.15 tal-linji gwida, li jipprovdi li għajnuna reġjonali għall-funzjonament tista’ tingħata lir-reġjuni
li jibbenefikaw mid-deroga tal-Artikolu 87(3)(a) KE. Is-seba’ nett, hija tibbaża ruħha fuq l-inapplikabbiltà f’dan il-każ
tal-punt 4.17 tal-linji gwida, li jipprovdi li l-għajnuna għall-funzjonament għandha tkun limitata
ratione temporis
u mnaqqsa progressivament, peress li Sardegna huwa reġjun b’densità żgħira ta’ popolazzjoni li tibbenefika mid-deroga tal-Artikolu 87(3)(a) KE.
Il-Kummissjoni titlob li r-raba’ motiv jiġi miċħud bħala infondat.
Dan il-motiv iqajjem, essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk, fil-premessa 80 tad-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni wettqitx
żball billi qieset li l-għajnuna kontenzjuża ma setgħetx tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komun, fis-sens tal-Artikolu 87(3)(a) KE
u tal-punti 4.11 sa 4.17 tal-linji gwida, għaliex hija kienet tiffaċilita l-iżvilupp ekonomiku ta’ Sardegna.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li skont l-Artikolu 87(3)(a) KE tista’ titqies bħala kompatibbli mas-suq komuni l-għajnuna
maħsuba biex tippromwovi l-iżvilupp ekonomiku ta’ reġjuni fejn il-livell tal-għajxien huwa baxx b’mod anormali jew fejn ikun
hemm stat serju ta’ nuqqas ta’ impjieg. Skont il-ġurisprudenza, l-użu tal-frażi “anormali” u “serju” fid-deroga kontenuta
fl-Artikolu 87(3)(a) KE juri li dan jikkonċerna biss ir-reġjuni fejn is-sitwazzjoni ekonomika hija estremament sfavorevoli
meta mqabbla mal-Komunità kollha (sentenza tal-14 ta’ Ottubru 1987, Il-Ġermanja vs Il‑Kummissjoni, 248/84, Ġabra, EU:C:1987:437,
punt 19).
Il-linji gwida jispjegaw il-kriterji segwiti mill-Kummissjoni sabiex teżamina l-kompatibbiltà tal-għajnuna mill-Istat għal
skopijiet reġjonali mas-suq komun, b’applikazzjoni b’mod partikolari tal-Artikolu 87(3)(a) KE.
Il-punti tal-linji gwida fir-rigward tal-għajnuna reġjonali kollha li tikkorrispondi għal “għajnuna għall-operat [funzjonament]”
huma fformulati kif ġej:
“4.15. L-għajnuna reġjonali intiża biex tnaqqas in-nefqa rikorrenti ta' ditta (għajnuna għall-operat ) hija normalment projbita.
F’każijiet eċċezzjonali, madankollu, din l-għajnuna tista’ tingħata lir-reġjuni eliġibbli għad-deroga ta’ [l-Artikolu 87(3)(a) KE]
sakemm din (i) hija ġustifikata fit-termini tal-kontribuzzjoni tagħha għall-iżvilupp reġjonali u għan-natura tagħha u (ii)
l-livell tagħha huwa proporzjonali għall-iżvantaġġi li tfittex biex tnaqqas. Huwa f’idejn l-Istat Membru sabiex juri l-eżistenza
ta’ dawn l-iżvantaġġi u jikkalkola l-importanza tagħhom.
4.16. Fir-reġjuni l-iżjed periferiċi li jikkwalifikaw għall-[Artikolu 87(3)(a) u (ċ) KE], u fir-reġjuni li għandhom densità
tal-popolazzjoni baxxa u jikkwalifikaw taħt l-eżenzjoni [tal-Artikolu 87(3)(a) KE,] jew taħt [l-Artikolu 87(3)(ċ) KE] abbażi
ta’ l-eżami tad-densità tal-populazzjoni msemmi f’punt 3.10.4, tista’ tiġi awtorizzata għajnuna, taħt kondizzjonijiet speċjali,
intiża parzjalment sabiex tpaċi spejjes addizzjonali tat-trasport [...]. Huwa f’idejn l-Istat Membru sabiex juri li dawn l-ispejjes
jeżistu u jikkalkola l-ammont tagħhom.
4.17. B’eċċezzjoni għall-każijiet msemmija f’punt 4.16, l-għajnuna għall-operat għandha tkun limitata fiż-żmien u mnaqqsa
progressivament […]”
Fil-premessi 78 sa 81 tad-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni eżaminat il-kompatibbiltà mas-suq komun tal-għajnuna ġdida fuq
il-bażi tal-Artikolu 87(3)(a) KE u tal-linji gwida. Il-premessi 78 sa 80 tad-deċiżjoni alumina I huma fformulati kif ġej:
“(78) F’dak li jikkonċerna d-deroga prevista fl-Artikolu 87(3)(a) [KE], li tkopri l-għajnuna intiża sabiex tiffavorixxi l-iżvilupp
ekonomiku ta’ reġjuni fejn il-livell tal-għajxien huwa baxx b’mod anormali jew fejn ikun hemm stat serju ta’ nuqqas ta’ impjieg,
il-Kummissjoni tinnota li għall-aħħar parti tal-perijodu li matulu l-eżenzjonijiet kienu ngħataw, huma l-Linji ta’ gwida dwar
għajnuna nazzjonali reġjonali tal-1998 li huma applikabbli. Skont il-punt 4.15 ta’ dawn il-linji gwida, għajnuna għall-funzjonament
tista’ eċċezzjonalment tingħata fir-reġjuni li jibbenefikaw mid-deroga tal-Artikolu 87(3)(a) [KE] bil-kundizzjoni li hija
tkun iġġustifikata skont il-kontribut tagħha għall-iżvilupp reġjonali u n-natura tagħha u li l-livell tagħha jkun proporzjali
għall-iżvantaġġ li hija intiża sabiex ittaffi. Huwa d-dmir tal-Istat Membru li juri l-eżistenza ta’ kwalunkwe żvantaġġ u jkejjel
l-importanza tiegħu. Skont il-punt 4.17 tal-linji gwida, l-għajnuna għall-funzjonament għandha tkun limitata
ratione temporis
u mnaqqsa proggressivament. Madankollu, dawn il-kundizzjonijiet ma humiex issodisfatti fil-każ preżenti.
(79)      […] Sardegna hija reġjun li jista’ jibbenefika mid-deroga prevista fl-Artikolu 87(3)(a) [KCE]. […]
(80)      Fid-deċiżjonijiet tagħha li tiftaħ il-proċedura taħt l-Artikolu 88(2) [KE], il-Kummissjoni esprimiet id-dubji tagħha dwar
il-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq komuni b’applikazzjoni tal-Artikolu 87(3)(a) [KE]. L-awtoritajiet Taljani […] ma pproduċewx
provi li jistgħu jeliminaw dawn id-dubji; huma ma wrewx l-eżistenza ta’ żvantaġġi partikolari lanqas kejlu l-importanza tagħhom
sabiex jiġġustifikaw l-għoti ta’ għajnuna għall-funzjonament. Il-livell għoli tal-prezz tal-enerġija u l-kompetizzjoni tal-importazzjonijiet
minn pajjiżi terzi, b’mod partikolari, ma humiex ta’ natura reġjonali. Anki jekk l-assenza ta’ gass naturali tirrapreżenta
żvantaġġ reġjonali partikolari fir-reġjuni kkunsidrati, u dan ma ġiex stabbilit, […] l-Italja ma kejl[iet]x l-importanza tiegħu
sabiex tiġġustifika l-livell tal-għajnuna. Il-leġiżlazzjoni Taljana li, skont Eurallumina, tinvolvi spejjeż supplimentari,
tista’ parzjalment ikollha natura reġjonali, minħabba l-fatt li Sardegna kienet ġiet iddikjarata reġjun b’riskju għoli ta’
kriżi ekoloġika, imma dan ma jistax jiġi kkunsidrat inġenerali bħala żvantaġġ partikolari għal dan ir-reġjun. F’kull każ,
jidher li l-eżenzjonijiet inkwistjoni la huma temporanji u lanqas imnaqqsa progressivament kif jeżiġi r-regolament. Din hija
r-raġuni għala l-għajnuna ma tistax tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni għall-motiv li hija tiffaċilita l-iżvilupp
ta’ ċerti reġjuni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, għalkemm il-linji gwida, bħala miżuri ta’ natura interna adottati mill-amministrazzjonoi,
ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala regoli tad-dritt, madankollu huma jipprovdu regola ta’ kondotta indikattiva għall-prattika
li din tal-aħħar ma tistax tittraskura, f’każ partikolari, mingħajr ma tagħti raġunijiet li għandhom ikunu kompatibbli mal-prinċipju
tat-trattament ugwali (sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2011, Diputación Foral de Vizcaya
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑465/09 P sa C‑470/09 P, EU:C:2011:372, punt 120). Dawn ir-regoli jistgħu jipproduċu, taħt ċerti kundizzjonijiet
u fid-dawl tal-kontenut tagħhom, effetti legali (sentenza Diputación Foral de Vizcaya
et
vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, EU:C:2011:372, punt 120).
Fir-rigward tal-applikazzjoni magħmula mill-Kummissjoni, fil-premessa 80 tad-deċiżjoni alumina I, tal-punt 4.15 tal-linji
gwida, għandu jitfakkar li jirriżulta mill-kliem ta’ din id-dispożizzjoni li l-għajnuna reġjonali għall-funzjonament hija,
fil-prinċipju, ipprojbita u tista’, eċċezzjonalment, tingħata fir-reġjuni li jibbenefikaw mid-deroga tal-Artikolu 87(3)(a) KE
biss bil-kundizzjoni li hija tkun iġġustifikata fid-dawl tal-kontribut tagħha għall-iżvilupp reġjonali u tan-natura tagħha
u sakemm il-livell tagħha jkun proporzjonali għall-iżvantaġġi li hija intiża li ttaffi, u għandu jkun l-Istat Membru kkonċernat
li juri dan.
Din id-dispożizzjoni timponi b’mod partikolari li l-Istat Membru juri li l-għajnuna għall-funzjonament hija intiża sabiex
ittaffi żvantaġġ reġjonali partikolari li għandu jiffaċċja l-benefiċjarju tagħha u li l-livell ta’ dik l-għajnuna huwa proporzjonali
għal dak li huwa neċessarju sabiex itaffi dak l-iżvantaġġ.
Issa, l-informazzjoni kkomunikata mir-Repubblika Taljana, matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, ma kintix suffiċjenti
sabiex tistabbilixxi li l-għajnuna kontenzjuża kienet intiża sabiex ittaffi żvantaġġ reġjonali partikolari, li minnu kienet
affettwata Eurallumina, u li l-livell ta’ dik l-għajnuna kien proporzjonali għal dak l-iżvantaġġ.
Fid-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali fit-2 ta’ Frar 2002, il-Kummissjoni
nnotat li l-awtoritajiet Taljani kienu b’mod partikolari “enfasizzaw il-fatt li Sardegna kienet reġjun żvantaġġjat ħafna,
li ma kellhiex aċċess għall-gass naturali u li l-konsegwenzi f’termini ta’ impjiegi ta’ eventwali waqfien tal-produzzjoni
tal-alumina kienu ser ikunu gravi għar-reġjun” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta wkoll mill-ġurisprudenza, il-fatt li s-sitwazzjoni ekonomiku prevalenti
f’reġjun tkun suffiċjentement sfavorevoli sabiex huwa jkun eliġibbli fis-sens tal-Artikolu 87(3)(a) KE ma jimplikax li kull
proġett ta’ għajnuna li jista’ jitwettaq f’dak ir-reġjun għandu jkun neċessarjament ikkunsidrat bħala neċessarju għall-iżvilupp
tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Ġunju 2013, HGA
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑630/11 P sa C‑633/11 P, Ġabra, EU:C:2013:387, punt 112). Għalhekk, is-sempliċi invokazzjoni tas-sitwazzjoni
ekonomika sfavorevoli f’Sardegna, b’mod partikolari f’termini ta’ qgħad, ma kinitx suffiċjenti, f’dan il-każ.
F’dan il-kuntest, l-uniku element li jista’ effettivament jikkostitwixxi żvantaġġ reġjonali partikolari huwa n-nuqqas ta’
aċċess għall-gass naturali f’Sardegna invokat mir-Repubblika Taljana. Issa, kif tinnota korrettement il-Kummissjoni fil‑premessa 80
tad-deċiżjoni alumina I, ir-Repubblika Taljana la kkwantifikat u lanqas ippruvat tkejjel l-importanza ta’ dan l-iżvantaġġ
għal Eurallumina fl-impjant tagħha f’Sardegna. Hija tinnota, barra minn hekk, korrettement, f’din l-istess premessa, li, f’kull
każ, ir-Repubblika Taljana la kkwantifikat u lanqas biss ippruvat tkejjel l-importanza ta’ dan l-iżvantaġġ sabiex turi li
l-għajnuna kontenzjuża kienet proporzjonali għalih.
Jirriżulta, barra minn hekk, mill-ittra tas-6 ta’ Frar 2002 li, matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, ir-Repubblika
Taljana kienet argumentat mill-ġdid kif ġej:
“Ma jridx jintesa li l-impriża kkonċernat hija stabbilita f’reġjun li huwa fost dawk li jistgħu jidħlu fid-derogi msemmija
fl-Artikolu 87(3) [KE] sa fejn huwa karatterizzat b’rata għolja ta’ qgħad. Ir-Repubblika Taljana kienet iddeċidiet f’dak iż-żmien
li tiffavorixxi l-ħolqien u l-iżvilupp tiegħu preċiżament sabiex tiffavorixxi l-possibbiltajiet ta’ impjiegi alternattivi
minflok dawk li ma kinux għadhom jiġu offruti mill-attivitajiet ta’ estrazzjoni mill-minjieri. Minn din il-perspettiva, Eurallumina
tirrapreżenta possibbiltà importanti u li diffiċli li tista’ tiġi sostitwita. L-impriża attwalment timpjega 760 ħaddiem, li
fosthom 350 huma ħaddiem speċjalizzati ħafna. Il-waqfien tal-produzzjoni tal-alumina joħloq problemi kbar ħafna u insolvibbli
għad-dħul lura tagħhom fis-suq tax-xogħol.”
Meta għamlet hekk, ir-Repubblika Taljana mkien ma semmiet żvantaġġ reġjonali partikolari, subit minn Eurallumina, li l-għajnuna
kontenzjuża kienet intiża sabiex ittaffi, kif rikjest fil-punt 4.15 tal-linji gwida. Kif diġà indikat fil-punt 152 hawn fuq,
is-sempliċi invokazzjoni tas-sitwazzjoni ta’ nuqqas ta’ impjiegi eżistenti f’Sardegna ma hijiex suffiċjenti, f’dan il-każ.
Fl-aħħar nett, ir-Repubblika Taljana pproduċiet, annessi mar-rikors, dokumenti intiżi sabiex jistabbilixxu l-kundizzjonijiet
żvantaġġjużi ta’ għajxien f’Sardegna, ibbażati fuq tabelli komparattivi fuq il-livelli ta’ dħul u rati ta’ nuqqas ta’ impjieg.
Il-Kummissjoni ma kinitx sostniet li l-argumenti bbażati d-dokumenti inkwistjoni huma inammissibbiltà, minħabba li dawk id-doumenti
ma kinux ġew kkomunikati matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali.
Anki jekk jiġi ammess li dawn id-dokumenti jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni, f’dan il-każ, sabiex tiġi evalwata l-legalità
tad-deċiżjoni kkontestata, dawn juru biss l-eżistenza ta’ sitwazzjoni ekonomika sfavorevoli f’Sardegna, f’termini ta’ livelli
ta’ dħul u ta’ nuqqas ta’ impjieg, li barra minn hekk huwa diġà rikonoxxut, fil-premessi 23 u 79 tad-deċiżjoni alumina I,
fejn il-Kummissjoni kienet ammettiet li Sardegna kienet reġjun li seta’ jibbenefika mid-deroga prevista fl-l-Artikolu 87(3)(a) KE.
Madankollu, kif diġà indikat fil-punti 152 u 155 hawn fuq, is-sempliċi invokazzjoni tas-sitwazzjoni ekonomika sfavorevoli
eżistenti f’Sardegna ma hijiex suffiċjenti, f’dan il-każ. Bil-kuntrarju, id-dokumenti inkwistjoni ma jurux, kif rikjest fil-punt 4.15
tal-linji gwida, l-eżistenza ta’ żvantaġġ reġjonali partikolari, soffert minn Eurallumina, li l-għajnuna kontenzjuża kienet
tfittex li ttaffi .
Għaldaqstant, kienet korretta l-Kummissjoni meta ddeċidiet, fil-premessa 80 tad-deċiżjoni alumina I, li l-awtoritajiet Taljani
ma kinux ressqu provi li jippermettulha tikkunsidra li l-għajnuna kontenzjuża kienet tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti
fil-punt 4.15 tal-linji gwida.
Kont meħud tan-natura kumulattiva tal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-punti 4.15 u 4.17 tal-linji gwida, in-nuqqas ta’ osservanza
ta’ wħud fosthom huwa suffiċjenti sabiex jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni kienet korretta, fid-deċiżjoni alumina I, li tiddeċiedi
li l-għajnuna kontenzjuża ma setgħetx tiġi awtorizzata fuq il-bażi tal-Artikolu 87(3)(a) KE, kif implementat permezz tal-linji
gwida.
Għaldaqstant għandu jiġi miċħud, bħala infondat, ir-raba’ motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II.
Fuq is-sitt motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, ta’ ċertezza legali u ta’ preżunzjoni
ta’ legalità, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II kif ukoll fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju
ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II
Fil-kuntest tas-sitt motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II, ir-Repubblika Taljana ssostni li l-Kummissjoni
kisret il-prinċipji ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, ta’ ċertezza legali u ta’ preżunzjoni ta’ legalità, sa fejn,
fl-Artikolu 5 tad-deċiżjoni kkontestata, hija ordnat l-irkupru tal-għajnuna kontenzjuża. Hija targumenta li, fid-dawl tad-deċiżjonijiet
ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, Eurallumina u hija stess kellhom aspettattivi leġittimi fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża,
inkluż fir-rigward tar-regoli fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, u li huma setgħu wkoll jippreżumu li d-deċiżjonijiet ta’
awtorizzazzjoni tal-Kunsill kienu legali. F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, hija targumenta li d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni
tal-Kunsill kienu jippermettulha, mill-1993, tapplika jew tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża. It-tieni nett, hija tinvoka
l-premessi tad-Deċiżjonijiet 93/697, 96/273 u 97/425 li kienu jindikaw li l-eżenzjoni kontenzjuża ma kinitx twassal għal distorsjoni
ta’ kompetizzjoni u ma kinitx ixxekkel il-funzjonament tajjeb tas-suq komuni. It-tielet nett, hija tibbaża ruħha fuq id-Deċiżjonijiet 1999/255
u 1999/880, li jirreferu għal rieżami perijodiku mill-Kummissjoni, sabiex tiġi ggarantita l-kompatibbiltà tal-eżenzjoni kontenzjuża
mal-funzjonament tas-suq komuni u mal-għanijiet l-oħra tat-Trattat KE. Ir-raba’ nett, hija tirreferi għall-assenza ta’ kull
referenza, fid-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill ta’ qabel id-Deċiżjoni 2001/224, għal eventwali proċeduri dwar
id-distorsjoni tal-funzjonament tas-suq uniku li setgħu jinbdew, b’mod partikolari, taħt l-Artikoli 87 KE u 88 KE. Il-ħames
lok, hija tibbaża ruħha fuq l-Artikolu 1(2) tad-Deċiżjoni 2001/224 kif ukoll fuq l-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, moqri
flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Anness II tagħha, li kienu rawmu, fi ħdan Eurallumina, aspettattivi leġittimi fil-legalità
tal-eżenzjoni kontenzjuża, li minħabba fihom din kienet wettqet, bejn it-2 ta’ Frar 2002 u tmiem l-2005, investimenti li kellhom
jiġu amortizzati sal-31 ta’ Diċembru 2006. Is-sitt nett, hija tirreferi għall-assenza ta’ natura ekwivoka tad-dispożizzjonijiet
fis-seħħ, li bis-saħħa tagħhom Eurallumina u hija stess setgħu jafdaw fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006.
Fil-kuntest tal-ewwel motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II, Eurallumina targumenta wkoll li l-Kummissjoni
kisret il-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, fid-deċiżjoni kkontestata, meta ordnat l-irkupru tal-għajnuna
kontenzjuża minkejja l-aspettattivi leġittimi li hija kellha fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006
jew, tal-inqas, fl-assenza ta’ possibbiltà legali ta’ rkupru tal-għajnuna mogħtija fuq il-bażi ta’ dik l-eżenzjoni sa din
l-aħħar data.
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, Eurallumina tinvoka, minn naħa, il-preżunzjoni ta’ legalità marbuta mad-Deċiżjoni 2001/224,
li kienet tawtorizza lir-Repubblika Taljana sabiex tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Lulju 2006, u, min-naħa l-oħra,
il-proposti ta’ deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, mibgħuta mill-Kummissjoni, li kienu jipprevedu biss it-tneħħija
jew ir-revoka progressiva u futura tal-eżenzjoni kontenzjuża.
Fit-tieni lok, hija tibbaża ruħha fuq il-kontenut tad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill u tal-proposti jew tal-aġir
tal-Kummissjoni, li qatt ma indikaw preċiżament li l-għajnuna kontenzjuża setgħet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat inkompatibbli
mas-suq komuni, fis-sens tal-Artikolu 87(3) KE. F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, hija tibbaża ruħha fuq in-nuqqas ta’ preċiżjoni
tal-premessa 5 tad-Deċiżjoni 2001/224, li kienet limitata sabiex tindika li wħud fost eżenzjonijiet numerużi awtorizzati b’dik
id-deċiżjoni setgħu kienu inkompatibbli mas-suq komuni, fis-sens tal-Artikolu 87(3) KE. It-tieni nett, hija tinvoka l-proposta
ta’ deċiżjoni tal-Kunsill, tal-15 ta’ Novembru 2000, li kienet tawtorizza lir-Repubblika Taljana tkompli tapplika l-eżenzjoni
kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2002, li ssostitwixxiet it-talba ta’ notifika tal-Kummissjoni tas-17 ta’ Lulju 2000. It-tielet
nett, hija tirreferi għall-assenza ta’ diskussjonijiet mibdija fuq il-problemi ta’ għajnuna mill-Istat invokati mill-Kummissjoni
fil-proposti tagħha ta’ deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, bħal dik tad-29 ta’ Novembru 1999, jew li jissemmew
dawn il-problemi fid-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill. Ir-raba’ nett, hija tibbaża ruħha fuq il-kontenut tad-deċiżjonijiet
ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, minn fejn jirriżulta li dan ma ammetta qatt li l-għajnuna mogħtija fuq il-bażi tal-eżenzjoni
kontenzjuża tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat illegali, u dan minkejja li, skont id-Direttiva 92/81, li kienet tfittex l-istess
għan bħar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, il-Kunsill kien obbligat jivverifika li l-miżuri proposti mill-Kummissjoni,
taħt l-Artikolu 8(4) ta’ din id-direttiva, ma jwasslux għal distorsjoni ta’ kompetizzjoni. Il-ħames nett, Eurallumina tibbaża
ruħha fuq id-Deċiżjoni 2001/224, li biha l-Kunsill kien awtorizza lir-Repubblika Taljana tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża
sal-31 ta’ Diċembru 2006, li l-kontenut tagħha kien ġie kkonfermat bl-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2003/96. Is-sitt nett,
hija tinvoka l-istqarrija għall-istampa tal-Kummissjoni (IP/03/1456), tas-27 ta’ Ottubru 2003, li permezz tagħha hija faħħret
l-adozzjoni tad-Direttiva 2003/96 billi indikat li din kienet ser tnaqqas id-distorsjoni ta’ kompetizzjoni eżistenti bejn
l-Istati Membri. Is-seba’ nett, hija tirreferi għad-dewmien meħud mill-Kummissjoni sabiex tadotta d-deċiżjoni alumina I, li
saret biss fis-7 ta’ Diċembru 2005 filwaqt li fi Frar 2002, id-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali
kienet ġiet ippubblikata u l-aħħar osservazzjonijiet tal-partijiet kienu ġew ippreżentati, u dan rawwam l-aspettattivi leġittimi
li hija kellha fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża.
Fit-tielet lok, Eurallumina ssostni li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti prodotti bid-Deċiżjoni 2001/224, ikkonfermata
bl-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2003/96, moqri flimkien mal-Anness II tagħha, li kienu jawtorizzaw lir-Repubblika Taljana
tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006. Hija targumenta li jekk il-legalità jew it-tul tal-awtorizzazzjoni
setgħu jitpoġġew fid-dubju mill-Kummissjoni, bl-użu tal-proċedura prevista fl-Artikolu 8(5) tad-Direttiva 92/81 jew bl-introduzzjoni
ta’ rikors taħt l-Artikolu 230 KE, huma ma setgħux jiġu kkontestati indirettament minnha fil-kuntest ta’ proċedura taħt l-Artikoli 87 KE
u 88 KE. Barra minn hekk, Eurallumina tibbaża ruħha fuq il-premessa 32 tad-Direttiva 2003/96, li ssemmi biss “eventwali” proċeduri
bis-saħħa tal-Artikoli 87 KE u 88 KE, minn fejn jista’ jiġi dedott li l-proċeduri dwar l-għajnuna mill-Istat mibdija qabel
l-adozzjoni ta’ dik id-direttiva ma setax ikollhom effett fuq l-eżenzjonijiet awtorizzati minnha.
Fir-raba’ lok, Eurallumina tibbaża ruħha fuq il-fatt li l-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96 juri li, meta ġiet proposta u
adottata dik id-direttiva, il-Kummissjoni u l-Kunsill ma kinux jikkunsidraw li l-eżenzjoni kontenzjuża kienet parzjalment
inkompatibbli mas-suq komuni, fis-sens tal-Artikolu 87(3) KE. Dan huwa kkonfermat mill-istqarrija għall-istampa tal-Kummissjoni,
li tgħid li l-adozzjoni ta’ dik id-direttiva kienet ser ittejjeb il-funzjonament tas-suq komuni, u d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni
tal-Kunsill li, sad-Deċiżjoni 2001/224, kienu jindikaw espressament li l-eżenzjoni kontenzjuża kienet kompatibbli ma’ kompetizzjoni
lejali u ma kinitx ittellef il-funzjonament tas-suq komuni.
Fil-ħames lok, Eurallumina tallega li l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali ma
kinitx ta’ natura li timmina l-aspettattivi leġittimi li hija kellha fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża. F’dan ir-rigward,
l-ewwel nett, hija tibbaża ruħha fuq is-suġġett tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni
formali, li kienet sempliċi invit lil terzi interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom, li ma kienx jippreġudika
s-sens tad-deċiżjoni ta’ intervent. It-tieni nett, hija tinvoka l-aspettattivi leġittimi li hija kellha li l-proċedura ta’
investigazzjoni formali kienet waħda purament prospettiva, jiġifieri li kienet tirrigwarda biss l-għajnuna mogħtija wara l-awtorizzazzjoni,
jiġifieri wara l-31 ta’ Diċembru 2006. It-tielet nett, hija tirreferi għall-konferma, wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni
ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, tal-awtorizzazzjoni mogħtija lir-Repubblika Taljana sabiex tkompli tapplika
l-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006, bl-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2003/96, moqri flimkien mal-Anness II tagħha.
Ir‑raba’ nett, hija tibbaża ruħha fuq l-indikazzjonijiet tal-Kummissjoni li, jekk l-eżenzjoni kontenzjuża kienet twassal għal
distorsjoni ta’ kompetizzjoni, din kienet ser tiġi tterminata progressivament mingħajr ma tkun irkuprata l-għajnuna mogħtija
fuq il-bażi tagħha.
Fis-sitt lok, Eurallumina ssostni li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-investimenti għal żmien twil, fl-ammont ta’ madwar
EUR 81 miljun, li hija kienet wettqet in
bona fide
fl-impjant tagħha f’Sardegna, fid-dawl tal-aspettattivi leġittimi li hija kellha fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża sal-31
ta’ Diċembru 2006 jew, tal-inqas, fl-assenza ta’ possibbiltà legali ta’ rkupru tal-għajnuna mogħtija fuq il-bażi ta’ dik l-eżenzjoni
sa’ dik id-data. Fl-eventwalità li l-Qorti Ġenerali tikkunsidra li dawk l-aspettattivi leġittimi kienu spiċċaw fit-2 ta’ Frar 2002,
Eurallumina ssostni li hija kienet awtorizzat spiża kapitali fl-ammont ta’ madwar EUR 11.6 miljun matul il-perijodu bejn it-12
ta’ Marzu 2001 u t-2 ta’ Frar 2002.
Il-Kummissjoni titlob li dan is-sitt motiv imqajjem fil-kuntest tal-Kawża T‑60/06 RENV II jiġi miċħud bħala, parzjalment,
inammissibbli u, għall-kumplament, infondata. Hija titlob ukoll li l-ewwel motiv imqajjem fil-kuntest tal-Kawża T‑62/06 RENV II,
jiġi miċħud bħala infondat.
Dawn il-motivi u lmenti jqajmu l-kwistjoni dwar jekk, meta, fid-deċiżjoni kkontestata, talbet l-irkupru tal-għajnuna kontenzjuża,
il-Kummissjoni kinitx kisret ċerti prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, bħalma huma l-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi
leġittimi, il-prinċipju ta’ ċertezza legali u l-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ legalità.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 14(1) tar-Regolament Nru 659/1999, il-Kummissjoni ma tistax titlob
l-irkupru ta’ għajnuna mill-Istat meta dan imur kontra l-prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni.
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-ilment, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ legalità, invokat fil-kuntest
tas-sitt motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II, dan huwa bbażat, essenzjalment, fuq il-fatt li d-deċiżjoni
kkontestata tipproduċi effetti legali li jmorru kontra dawk prodotti bid-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, li
kienu jawtorizzaw espressament lir-Repubblika Taljana tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006.
Skont il-ġurisprudenza diġà ċċitata fil-punt 62 hawn fuq, l-atti tal-istituzzjonijiet igawdu fil-prinċipju, minn preżunzjoni
ta’ legalità u jipproduċu, għalhekk, effetti legali sakemm ma jiġux imħassra, annullati fil-kuntest ta’ rikors għal annullament
jew iddikjarati invalidi wara rinviju għal deċiżjoni preliminari jew minħabba eċċezzjoni ta’ illegalità.
F’dan il-każ, għall-motivi żviluppati fil-punti 71 sa 75 hawn fuq, li huma bbażati fuq il-motivi tas-sentenza Il-Kummissjoni
vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), iċċitati fil-65 sa 69 hawn fuq, għandu madankollu jiġi kkonstatat li, meta adottat
id-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma setgħetx tikser l-atti adottati mill-Kunsill, li kienu jawtorizzaw espressament
lir-Repubblika Taljana tkompli tapplika l-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006, sa fejn dawn l-awtorizzazzjonijiet
ma setgħux jipproduċu l-effetti tagħhom barra mill-kamp kopert bir-regoli fil-qasam tal-armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet
dwar id-dazji tas-sisa u ma kinux jippreġudikaw l-effetti ta’ eventwali deċiżjoni, bħad-deċiżjoni alumina I, li l-Kummissjoni
setgħet tadotta fl-eżerċizzju tal-kompetenzi tagħha fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat.
Barra minn hekk, kif diġà indikat fil-punti 73 u 74 hawn fuq, jirriżulta mill-punti 52 u 53 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs
L-Irlanda
et,
punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), li, fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni tista’ dejjem timmodifika l-evalwazzjoni
tagħha dwar il-kwistjoni jekk il-kundizzjonijiet tal-eżistenza ta’ għajnuna humiex soddisfatti, bir-riżerva li jinstiltu l-konsegwenzi
kollha fir-rigward tal-obbligu tal-irkupru l-għajnuna inkompatibbli, fid-dawl tal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi
leġittimi u ta’ ċertezza legali, b’mod li l-Kummissjoni ma kinitx marbuta, fid-deċiżjoni kkontestata, bl-evalwazzjonijiet
tal-Kunsill, fid-deċiżjonijiet tiegħu fil-qasam tal-armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet dwar id-dazji tas-sisa, li jipprovdu
li l-eżenzjoni kontenzjuża ma kinitx twassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni u ma kinitx ixxekkel il-funzjonament tajjeb
tas-suq komuni.
Għalhekk, l-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ legalità, invokat fil-kuntest tas-sitt motiv imqajjem
insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II, għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-ilmenti bbażati fuq il-ksur tal-prinċipji ta’  osservanza tal-aspettattivi leġittimi u ta’
ċertezza legali, invokati fil-kuntest tas-sitt motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II u tal-ewwel motiv
imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II, dawn huma bbażati, essenzjalment, fuq il-fatt li d-deċiżjonijiet
ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill kif ukoll l-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Anness II
tiegħu, kienu rawmu, fi ħdan Eurallumina, aspettattivi leġittimi fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża jew, f’kull każ, kienu
ħolqu sitwazzjoni ekwivoka li kien id-dmir tal-Kummissjoni li tikkjarifika qabel ma tadotta d-deċiżjoni kkontestata.
F’dan ir-rigward, għandu, l-ewwel nett, jitfakkar li l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, prinċipju fondamental
tad-dritt tal-Unjoni (sentenza tal-14 ta’ Ottubru 1999, Atlanta vs Il-Komunità Ewropea, C‑104/97 P, Ġabra, EU:C:1999:498,
punt 52), jippermetti lil kull operatur ekonomiku li fil-konfront tiegħu istituzzjoni trawwam tamiet fondati jista’ jibbenefika
minnhom [sentenzi tal-11 ta’ Marzu 1987, Van den Bergh en Jurgens u Van Dijk Food Products (Lopik) vs KEE, 265/85, Ġabra,
EU:C:1987:121, punt 44; tal-24 ta’ Marzu 2011, ISD Polska
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑369/09 P, Ġabra, EU:C:2011:175, punt 123, u tas-27 ta’ Settembru 2012, Producteurs de légumes de France
vs Il‑Kummissjoni, T‑328/09, EU:T:2012:498, punt 18]. Madankollu, meta operatur ekonomiku prudenti u avżat ikun f’pożizzjoni
fejn ikun jista’ jipprevedi l-adozzjoni ta’ att mill-istituzzjonijiet ta’ natura li taffettwa l-interessi tiegħu, dan l-operatur
ma jkunx jista’ jinvoka l-benefiċċju ta’ dan il-prinċipju meta din il-miżura tiġi adottata (ara s-sentenzi tal-1 ta’ Frar 1978,
Lührs, 78/77, Ġabra, EU:C:1978:20, punt 6, u tal-25 ta’ Marzu 2009, Alcoa Trasformazioni vs Il‑Kummissjoni, T‑332/06, EU:T:2009:79,
punt 102). Id-dritt li l-prinċipju ta’ aspettattivi leġittimi jiġi invokat jippresupponi li jkunu sodisfatti tliet kundizzjonijiet
kumulattivi. L-ewwel nett, għandhom ikunu ngħataw garanziji preċiżi, bla kundizzjonijiet u konsistenti, li joriġinaw minn
sorsi awtorizzati u affidabbli, lill-persuna kkonċernata mill-amministrazzjoni. It-tieni nett, dawn il-garanziji għandhom
ikunu tali li jnisslu aspettattiva leġittima fil-persuna indirizzata. It-tielet nett, il-garanziji mogħtija għandhom ikunu
konformi mar-regoli applikabbli (ara s-sentenza Producteurs de légumes de France vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq,
EU:T:2012:498, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu, imbagħad, fir-rigward iktar speċifikament tal-applikabbiltà tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi
fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, jitfakkar li Stat Membru, li l-awtoritajiet tiegħu jkunu taw għajnuna bi ksur tal-liġijiet
ta’ proċedura previsti fl-Artikolu 88 KE, jista’ jinvoka l-aspettattivi leġittimi tal-impriża benefiċjarja sabiex jikkontesta
quddiem il-qorti tal-Unjoni l-validità ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li tordnalu l-irkupru tal-għajnuna, imma mhux sabiex
jaħrab mill-obbligu tiegħu li jieħu l-miżuri neċessarji għall-eżekuzzjoni tagħha (ara s-sentenza tal-14 ta’ Jannar 1997, Spanja
vs Il‑Kummissjoni, C‑169/95, Ġabra, EU:C:1997:10, punti 48 u 49 u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, jirriżulta mill-ġurisprudenza
li, kont meħud tar-rwol fundamentali li għandu l-obbligu ta’ notifika sabiex jippermetti l-effettività tal-kontroll tal-għajnuna
mill-Istat mill-Kummissjoni, li għandu natura imperattiva, il-benefiċjarji ta’ għajnuna jista’ jkollhom, fil-prinċipju, aspettattivi
leġittimi fil-legalità ta’ dik l-għajnuna biss jekk din kienet mogħtija fl-sservanza tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88 KE
u operatur ekonomiku diliġenti għandu normalment ikun jista’ jiżgura ruħu li dik il-proċedura kienet ġiet osservata. B’mod
partikolari, meta għajnuna tkun ġiet implementata mingħajr notifika bil-quddiem lill-Kummissjoni, b’tali mod li din tkun illegali
b’mod konformi mal-Artikolu 88(3) KE, il-benefiċjarju tal-għajnuna ma jistax ikollu, f’dan il-mument, aspettattiva leġittima
fil-legalità tal-għoti tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Producteurs de légumes de France vs Il-Kummissjoni, punt 178
iktar ’il fuq, EU:T:2012:498, punti 20 u 21, u l-ġurisprudenza ċċitata), ħlief jekk ikunu jeżistu ċirkustanzi eċċezzjonali
(sentenza tal-20 ta’ Settembru 1990, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C‑5/89, Ġabra, EU:C:1990:320, punt 16; ara, ukoll, is-sentenzi
tad-29 ta’ April 2004, L-Italja vs Il‑Kummissjoni, C‑298/00 P, Ġabra, EU:C:2004:240, punt 86 u l-ġurisprudenza ċċitata, u
tat-30 ta’ Novembru 2009, Franza vs Il‑Kummissjoni, T‑427/04 u T‑17/05, Ġabra, EU:T:2009:474, punt 263 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu, mill-ġdid, jitfakkar li l-osservanza ta’ żmien raġonevoli fit-tmexxija ta’ proċedura amministrattiva tikkostitwixxi
prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni (sentenza tas-27 ta’ Novembru 2003, Regione Siciliana vs Il-Kummissjoni, T‑190/00,
Ġabra, EU:T:2003:316, punt 136). Barra minn hekk, ir-rekwiżit fundamentali ta’ ċertezza legali, li jipprojbixxi lill-Kummissjoni
milli ttawwal indefinittivament l-eżerċizzju tal-poteri tagħha, ifisser li l-qorti għandha teżamina jekk l-iżvolġiment tal-proċedura
amministrattiva jindikax l-eżistenza ta’ azzjoni eċċessivament tardiva min-naħa ta’ din l-istituzzjoni (sentenzi tal-24 ta’
Settembru 2002, Falck u Acciaierie di Bolzano vs Il-Kummissjoni, C‑74/00 P u C‑75/00 P, Ġabra, EU:C:2002:524, punti 140 u 141,
u Fleuren Compost vs Il-Kummissjoni, punt 132 iktar ’il fuq, EU:T:2004:4, punti 145 sa 147)
Id-dewmien min-naħa tal-Kummissjoni biex tiddeċiedi li għajnuna hija illegali u li għandha tiġi kkanċellata u tiġi rkuprata
minn Stat Membru jista’, taħt ċerti ċirkustanzi, joħloq aspettattivi leġittimi għall-benefiċjarji tal-imsemmija għajnuna tali
li jipprekludu lill-Kummissjoni milli titlob lil dan l-Istat Membru biex jordna l-ħlas lura tal-għajnuna (sentenza tal-24
ta’ Novembru 1987, RSV vs Il-Kummissjoni, 223/85, Ġabra, EU:C:1987:502, punt 17). Fil-preżenza ta’ għajnuna mill-Istat mhux
innotifikata, dan id-dewmien ma jistax, madankollu, jiġi imputat lill-Kummissjoni ħlief mill-mument li fih hija ssir taf bl-eżistenza
tal-għajnuna inkompatibbli mas-suq komuni (sentenza L-Italja vs Il‑Kummissjoni, punt 179 iktar ’il fuq, EU:C:2004:240, punt 91).
Is-sempliċi fatt li, ħlief għal perijodu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin (li jibdew jiddekorru mill-għoti tal-għajnuna)
wara liema perijodu l-irkupru tal-għajnuna ma jistax jiġi ordnat, ir-Regolament Nru 659/1999 ma jipprovdi għal ebda terminu,
anki jekk indikattiv, għall-eżami mill-Kummissjoni ta’ għajnuna illegali, skont l-Artikolu 13(2) ta’ dan ir-regolament li
jipprovdi li l-Kummissjoni ma hijiex marbuta bit-terminu stabbilit fl-Artikolu 7(6) ta’ dan l-istess regolament, ma jostakolax
lill-qorti tal-Unjoni milli tivverifika jekk din l-istituzzjoni osservatx terminu raġonevoli jew aġixxietx b’mod eċċessivament
tardiv (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, fir-rigward ta’ terminu indikattiv, is-sentenzi tal-15 ta’ Ġunju 2005, Regione autonoma
della Sardegna vs Il-Kummissjoni, T‑171/02, Ġabra, EU:T:2005:219, punt 57, u tad-9 ta’ Settembru 2009, Diputación Foral de
Álava
et
, T‑230/01 sa T‑232/01 u T‑267/01 sa T‑269/01, EU:T:2009:316, punti 338 u 339, u Diputación Foral de Álava
et
vs Il-Kummissjoni, T‑30/01 sa T‑32/01 u T‑86/02 sa T‑88/02, Ġabra, EU:T:2009:314, punti 259 u 260).
Għandu, fl-aħħar nett, jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza, il-prinċipju ta’ ċertezza legali jeżiġi li, meta l-Kummissjoni
tkun ħolqot, bi ksur tad-dmir ta’ diliġenza impost fuqha, sitwazzjoni ta’ natura ekwivoka, minħabba l-introduzzjoni ta’ elementi
ta’ inċertezza u ta’ nuqqas ta’ ċarezza f’leġiżlazzjoni applikabbli, magħquda ma’ nuqqas ta’ reazzjoni għal żmien twil min-naħa
tagħha minkejja l-għarfien tagħha tal-għajnuna kkonċernata, għandha tkun hija li tiċċara dik is-sitwazzjoni qabel ma tkun
tista’ tieħu kwalsiasi azzjoni intiża sabiex tordna l-ħlas lura tal-għajnuna diġà mħallsa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
tad-9 ta’ Lulju 1970, Il-Kummissjoni vs Franza, 26/69, Ġabra, EU:C:1970:67, punti 28 sa 32).
Huwa fid-dawl tar-regoli mfakkra fil-punti 178 sa 183 hawn fuq li għandhom jiġu evalwati l-argumenti tar-rikorrenti bbażati,
essenzjalment, fuq l-eżistenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali li setgħu leġittimament ħolqu l-fiduċja ta’ Eurallumina fin-natura
legali tal-eżenzjoni kontenzjuża u, għaldaqstant, tal-għajnuna kontenzjuża.
F’dan il-każ, l-ewwel nett, għandu jiġi enfasizzat li la r-Repubblika Taljana (ara l-punt 128 hawn fuq) u lanqas Eurallumina
ma jikkontestaw il-premessa 67 tad-deċiżjoni kkontestata, minn fejn jirriżulta li l-għajnuna kontenzjuża ma kienet qatt ġiet
innotifikata lill-Kummissjoni. Għaldaqstant għandu jiġi kkunsidrat li dik l-għajnuna kienet ingħatat mingħajr ma kienet bil-quddiem
innotifikata lil din tal-aħħar, bi ksur tal-Artikolu 88(3) KE.
Imbagħad, kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, il-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura
ta’ investigazzjoni formali kienet ta’ natura li ttemm l-aspettattivi leġittimi li Eurallumina seta’ kellha fil-legalità tal-eżenzjoni
kontenzjuża, kont meħud tas-sitwazzjoni ta’ natura ekwivoka preċedentement maħluqa bil-kliem tad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni
tal-Kunsill, adottati fuq proposta tal-Kummissjoni, inkluż dik tad-Deċiżjoni 2001/224, li kienet fis-seħħ matul il-perijodu
kkonċernat bid-deċiżjoni kkontestata.
Fil-punti 52 u 53 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), li hija vinkolanti għall-Qorti Ġenerali skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 61
tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-fatt li d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill
kienu ġew adottati fuq proposta tal-Kummissjoni u li din ma kienet qatt użat il-poteri tagħha, taħt l-Artikolu 8(5) tad-Direttiva 92/81
jew tal-Artikoli 230 KE u 241 KE, sabiex takkwista t-tneħħija jew emenda ta’ dawn id-deċiżjonijiet kellu jittieħed inkunsiderazzjoni
f’dak li jikkonċerna l-obbligu ta’ rkupru tal-għajnuna inkompatibbli, fid-dawl tal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi
leġittimi u ta’ ċertezza legali, hekk kif il-Kummissjoni kienet għamlet, fid-deċiżjoni alumina I, billi rrinunzjat milli tordna
l-irkupru tal-għajnuna mogħtija sat-2 ta’ Frar 2002, id-data tal-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali tad-deċiżjonijiet ta’
ftuħ tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE. Dan il-motiv kien deċiżiv sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata, fil-punt 54
tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), li l-motivi esposti fil-punti 39 sa 44 ta’ dik is-sentenza ma setgħux jiġġustifikaw,
fid-dritt, il-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li d-deċiżjoni alumina I kienet tpoġġi inkwistjoni l-validità tad-deċiżjonijiet
ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill u kienet għalhekk tikser il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ preżunzjoni ta’ legalità tal-atti
tal-istituzzjonijiet u l-konklużjoni, li kienet tistrieħ fuq l-istess motivi, li, fil-kawża T‑62/06 RENV, il-Kummissjoni kienet
kisret il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
Fid-dawl tar-rekwiżiti li jitnisslu mill-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali, is-sitwazzjoni
ta’ natura ekwivoka maħluqa bil-kliem tad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, adottati fuq proposta tal-Kummissjoni,
topponi biss l-irkupru tal-għajnuna mogħtija fuq il-bażi tal-eżenzjoni kontenzjuża sad-data tal-pubblikazzjoni fil-Ġurnal
Uffiċjali tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE. Bil-kuntrarju b’effett minn dik il-pubblikazzjoni,
Eurallumina kellha tkun taf li, jekk l-eżenzjoni kontenzjuża kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, kien meħtieġ li hija
tkun awtorizzata mill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 88 KE.
Isegwi li l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali kienet effettivament ġabet fit-tmien
l-aspettattivi leġittimi li Eurallumina seta’ kellha preċedentement fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża, fid-dawl tad-deċiżjonijiet
ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, adottati preċedentement fuq proposta tal-Kummissjoni.
Għalhekk il-Kummissjoni kienet korretta, fil-premessa 98 tad-deċiżjoni alumina I, meta ħadet inkunsiderazzjoni l-fatt li ċ-ċirkustanzi
tal-każ kienu eċċezzjonali, għaliex hija kienet rawmet u żammet ċerta ambigwità billi ssottomettiet proposti lill-Kunsill,
u l-fatt li, sa fejn hija ma setgħetx tistabbilixxi jekk u, jekk ikun il-każ, f’liema mument id-diversi benefiċjarji kienu
effettivament ġew informati mill-Istati Membri bid-deċiżjoni tagħha li tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, ma
setax jiġi eskluż li l-benefiċjarji setgħu jinvokaw il-prinċipju ta’ aspettattivi leġittimi sat-2 ta’ Frar 2002, meta d-deċiżjonijiet
li tinfetaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE fir-rigward tal-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa kienu ġew ippubblikati
fil-Ġurnal Uffiċjali, filwaqt li jiġi nnotat li, fl-agħar ipoteżi, dik il-pubblikazzjoni kienet eliminat kull inċertezza,
marbuta mal-kliem tad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, dwar il-fatt li l-miżuri inkwistjoni, jekk kienu jikkostitwixxu
għajnuna mill-Istat, kellhom jiġu awtorizzati minnha, skont l-Artikolu 88 KE.
Il-fondatezza ta’ din is-soluzzjoni ma tistax titpoġġa fid-dubju bl-argumenti l-oħra avvanzati mir-rikorrenti.
Fir-rigward tal-argumenti li r-rikorrenti jisiltu mid-Direttiva 2003/96, għandu jiġi kkonstatat li l-fatt li l-Artikolu 18(1)
ta’ dik id-direttiva, moqri flimkien mal-Artikolu 28(2) tagħha kien jawtorizza lir-Repubblika Taljana tkompli tapplika l-eżenzjoni
kontenzjuża b’effetet mill-1 ta’ Jannar 2003 huwa rrilevanti għall-finijiet ta’ eventwali aspettattivi leġittimi li Eurallumina
seta’ kellha fin-natura legali tal-eżenzjoni kontenzjuża fid-dawl tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat. Fil-fatt,
fid-data li fiha daħal fis-seħħ l-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2003/96, jiġifieri l-1 ta’ Jannar 2003, Eurallumina kellha
tkun informata bl-eżistenza ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali pendenti, dwar l-eżenzjoni kontenzjuża, u bil-fatt li,
jekk l-eżenzjoni kontenzjuża kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, din kellha tkun awtorizzata mill-Kummissjoni, skont
l-Artikolu 88 KE. Din is-sitwazzjoni ma setgħetx tkun modifikata bl-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tad‑Direttiva 2003/96, rispettivament
fis-27 u l-31 ta’ Ottubru 2003, li l-premessa 32 tagħha tindika espressament li din id-direttiva “hija mingħajr preġudizzju
għal xi għajnuna statali li tista’ tingħata fil-futur u li ssir skond l-Artikoli 87 [KE] u 88 KE]” (ara, f’dan is-sens u b’analoġija,
is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq, EU:C:2013:812, punt 51). Għalhekk, l-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2003/96 ma kienx ta’ natura, wara
l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, li jrawwam, fi ħdan Eurallumina, aspettattivi
leġittimi fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża fid-dawl tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat.
Fir-rigward tal-argumenti li Eurallumina tislet mid-dewmien tal-Kummissjoni sabiex tadotta d-deċiżjoni alumina I, għandu jiġi
nnotat li din ma hijiex ċirkustanza eċċezzjonali li setgħet trawwam, fi ħdan Eurallumina, aspettattivi leġittimi fil-legalità
tal-għajnuna kontenzjuża, u dan għar-raġunijiet kollha esposti fil-punti 194 sa 217 iktar ’il quddiem.
Fl-ewwel lok, għandu jiġi  eżaminat jekk id-dewmien tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali eċċediex, f’dan il-każ, il-limiti
ta’ raġonevolezza.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li, fis-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni, punt 181 iktar ’il fuq (EU:C:1987:502) invokata
minn Eurallumina, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet qieset li l-perijodu ta’ 26 xahar meħud mill-Kummissjoni sabiex tadotta d-deċiżjoni
tagħha kien eċċeda l-limiti ta’ dak li huwa raġonevoli.
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, bl-applikazzjoni tal-Artikolu 7(6) tar-Regolament Nru 659/1999, il-perijodu ta’ referenza
sabiex titwassal fit-tmiem proċedura ta’ investigazzjoni formali fil-kuntest tal-għajnuna mill-Istat innotifikata huwa ta’ 18-il
xahar. Dan il-perijodu, anki jekk mhux applikabbli għall-għajnuna illegali, skont l-Artikolu 13(2) tar-Regolament Nru 659/1999
(ara l-punt 182 hawn fuq), jipprovdi punt ta’ referenza utili sabiex tiġi evalwata n-natura raġonevoli tat-tul ta’ proċedura
ta’ investigazzjoni formali rigwardanti, bħal f’dan il-każ, miżura mhux innotifikata.
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li, fis-17 ta’ Lulju 2000, il-Kummissjoni talbet lir-Repubblika Franċiża, lill-Irlanda
u lir-Repubblika Taljana jinnotifikawha l-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa taħt id-dispożizzjonijiet fil-qasam ta’ għajnuna
mill-Istat. Ir-risposti, li ma kinux intbagħtu fil-kwalità ta’ notifika, kienu waslulha f’Settembru, f’Ottubru u f’Diċembru 2000.
Hija kienet imbagħad fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali permezz ta’ deċiżjoni tat-30 ta’ Ottubru 2001, innotifikata
lill-Istati Membri kkonċernati fil-5 ta’ Novembru 2001 u ppubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali fit-2 ta’ Frar 2002. Hija kienet
imbagħad irċeviet l-osservazzjonijiet ta’ Aughinish Alumina (ittri tas-26 ta’ Frar u l-1 ta’ Marzu 2002), ta’ Eurallumina
(ittri tat-28 ta’ Frar 2002), ta’ Alcan Inc. (ittra tal-1 ta’ Marzu 2002) u tal-Association européenne de l’aluminium (ittra
tas-26 ta’ Frar 2002). Dawn l-osservazzjonijiet ġew ikkomunikati lill-Irlanda, lir-Repubblika Taljana u lir-Repubblika Franċiża
fis-26 ta’ Marzu 2002. L-Irlanda ppreżentat il‑kummenti tagħha fuq id-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni
formali fit-8 ta’ Jannar 2002. Il-Kummissjoni talbet informazzjoni supplimentari mingħand l-Irlanda fit-18 ta’ Frar 2002,
u din irrispondiet fis-26 ta’ April 2002, wara li talbet estensjoni tat-terminu ffissat għar-risposta. Wara li talbet ukoll
estensjoni tat-terminu għar-risposta fil-21 ta’ Novembru 2001, ir-Repubblika Franċiża kkummentat dwar id-deċiżjoni ta’ ftuħ
fit-12 ta’ Frar 2002. Ir-Repubblika Taljana ppreżentat il-kummenti tagħha fis-6 ta’ Frar 2002.
Id-deċiżjoni alumina I ikkontestata ġiet adottata fis-7 ta’ Diċembru 2005.
Għalhekk, għaddew ftit iktar minn 49 xahar bejn l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali
u l-adozzjoni tad-deċiżjoni alumina I.

A priori
, dan it-terminu, li huwa bejn wieħed u ieħor id-doppju ta’ dak meħud inkunsiderazzjoni fis-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni,
punt 181 iktar ’il fuq (EU:C:1987:502), u ftit iktar mid-doppju ta’ dak previst fl-Artikolu 7(6) tar-Regolament Nru 659/1999
sabiex tintemm proċedura ta’ investigazzjoni formali fil-kuntest tal-għajnuna mill-Istat innotifikata, jidher irraġonevoli.
Skont il-ġurisprudenza, għandu madankollu jiġi eżaminat jekk dan il-perijodu setax jiġi ġġustifikat fid-dawl taċ-ċirkustanzi
tal-każ.
F’dan ir-rigward, iċ-ċirkustanzi invokati mill-Kummissjoni ma humiex madankollu ta’ natura li jiġġustifikaw perijodu ta’ 49
xahar.
Ċertament, dan il-perijodu jieħu inkunsiderazzjoni, minn naħa, il-perijodu mogħti lill-Istati Membri u lill-benefiċjarji sabiex
jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom u, min-naħa l-oħra, il-fatt li l-Gvernijiet Franċiż, Irlandiż u Taljan kienu talbu
lill-Kummissjoni estensjonijiet tat-termini sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom u r-risposti tagħhom fil-kuntest
tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Kont meħud tar-rabtiet stretti li jeżistu, f’dan il-każ, bejn l-eżenzjonijiet mid-dazju
tas-sisa, fir-rigward ta’ miżuri simili awtorizzati, skont proċeduri mibdija parallelment, bl-istess deċiżjoni tal-Kunsill,
għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-atti kollha ta’ proċedura li seħħew fil-fajls inkwistjoni u, b’mod partikolari, il-fatt
li, fis-26 ta’ April 2002, l-Irlanda rrispondiet għall-aħħar talba għal informazzjoni supplimentari mibgħuta mill-Kummissjoni.
Madankollu, wara din id-data tal-aħħar, xorta għadda perijodu ta’ ftit iktar minn 43 xahar qabel ma l-Kummissjoni adottat
id-deċiżjoni alumina I. Issa, dan il-perijodu ta’ eżami tal-fajls inkwistjoni, fid-dawl tal-osservazzjonijiet kollha pprovduti
mill-Istati kkonċernati u l-partijiet interessati, ma huwiex iġġustifikat fiċ-ċirkustanzi tal-każ.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-allegata diffikultà tal-fajls, din ma hijiex stabbilita u, anki jekk dan kien il-każ, ma tistax
tiġġustifika perijodu ta’ eżami daqstant twil bħal f’dan il-każ. Fil-fatt, fil-fajl ma hemm ebda indizju ta’ problemi legali
ta’ importanza partikolari li bihom kienet ikkonfrontata l-Kummissjoni, u d-deċiżjoni alumina I kienet barra minn hekk ta’
tul raġonevoli (112 premessa) u ma turi, fl‑iżviluppi tagħha, l-ebda diffikultà manifesta. Imbagħad, il-Kummissjoni kienet
taf bl-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa ferm qabel il-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, billi l-ewwel talbiet
għal eżenzjoni jmorru lura għall-1992, għall-Irlanda, għall-1993, għar-Repubblika Taljana, u għall-1997, għar-Repubblika Franċiża.
Barra minn hekk, kienet il-Kummissjoni li bagħtet il-proposti suċċessivi ta’ deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-eżenzjonijiet
mid-dazju tas-sisa lill-Kunsill, wara li kienet irċeviet talbiet f’dan is-sens mir-Repubblika Franċiża, mill-Irlanda u mir-Repubblika
Taljana. Fl-aħħar nett, fil-kuntest tar-rapporti tagħha fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni kienet informat
lill-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) bl-eżistenza tal-eżenzjoni Irlandiża.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni stess kienet indikat li, mill-1999, hija kienet tikkunsidra l-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa
bħala kuntrarji għar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat. Għaldaqstant hija kienet f’qagħda, minn dik id-data, li tapprofondixxi
r-riflessjonijiet tagħha fuq il-legalità ta’ dawk l-eżenzjonijiet fir-rigward tal-liġijiet f’dan il-qasam.
Barra minn hekk, il-fatt li l-Kummissjoni ma talbitx iktar informazzjoni supplimentari mingħand ir-Repubblika Franċiża, mingħand
l-Irlanda jew mingħand ir-Repubblika Taljana matul dawn it‑43 xahar li ppreċedew l-adozzjoni tad-deċiżjoni alumina I jixhed
li hija kellha diġà, f’dak iż-żmien, l-elementi kollha neċessarji sabiex tagħti d-deċiżjoni tagħha fir-rigward tal-eżenzjonijiet
mid-dazju tas-sisa.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-allegata diffikultà riżultanti mill-evoluzzjoni tal-iskema Komunitarja tat-taxxa fuq iż-żjut
minerali, u b’mod partikolari tal-adozzjoni tad-Direttiva 2003/96, il-Kummissjoni ma għandhiex raġun sabiex tinvokaha. Fil-fatt,
id-deċiżjoni alumina I tirrigwarda sitwazzjoni legali li ma kinitx irregolata bl-iskema l-ġdida ta’ taxxa fuq iż-żjut minerali
riżultanti mid-Direttiva 2003/96, li saret applikabbli biss fl-1 ta’ Jannar 2004, imma bl-iskema tat-taxxa fuq iż-żjut minerali
applikabbli preċedentement. Għalhekk, l-evoluzzjoni tal-leġiżlazzjoni Komunitarja, invokata mill-Kummissjoni, ma kellha l-ebda
effett f’dan il-każ. Dan huwa kkonfermat mill-fatt li, fid-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni kienet fetħet proċedura ġdida
ta’ investigazzjoni formali fir-rigward tal-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa fuq iż-żjut minerali użati bħala kombustibbli
għall-produzzjoni tal-alumina fir-reġjun ta’ Gardanne, fir-reġjun ta’ Shannon u f’Sardegna għall-perijodu wara l-1 ta’ Jannar 2004,
id-data tal-bidu tal-applikazzjoni tal-iskema l-ġdida tat-taxxa fuq iż-żjut minerali riżultanti mid-Direttiva 2003/96. F’kull
każ, għandu jiġi enfasizzat li d-deċiżjoni alumina I kienet ġiet adottata madwar sentejn wara l-adozzjoni tad-Direttiva 2003/96.
Issa, is-sempliċi neċessità, allegata mill-Kummissjoni, li tittieħed inkunsiderazzjoni, fid-deċiżjoni alumina I, l-iskema
l-ġdida tat-taxxa fuq iż-żjut minerali riżultanti mid-Direttiva 2003/96 ma tistax tkun suffiċjenti sabiex tiġġustifika żmien
daqstant twil daqs dak ta’ dan il-każ.
F’dawn iċ-cirkustanzi, il-Kummissjoni kienet taf sewwa bil-kuntest legali u fattwali tal-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa
u ma kienet ikkonfrontata b’ebda diffikultà manifesta dwar l-eżami tagħhom fir-rigward tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat.
It-tieni nett, fir-rigward tad-diffikultajiet ta’ ordni prattiku u lingwistiku allegati mill-Kummissjoni, anki jekk dawn jitqiesu
li huma stabbiliti, dawn ma jistgħux jiġġustifikaw żmien daqstant twil bħal dak ta’ dan il-każ. F’kull każ, il-Kummissjoni
kellha għad-dispożizzjoni tagħha servizzi li kienu jippermettulha tiffaċċja d-diffikultajiet lingwistiċi li hija tallega kif
ukoll l-eżami, parallel, tal-eżenzjonijiet mid-dazju tas-sisa f’terminu ferm iqsar minn dak ta’ dan il-każ, b’mod partikolari
permezz ta’ koordinazzjoni tajba tas-servizzi tagħha.
Għaldaqstant, it-tul tal-eżami tal-għajnuna kontenzjuża kien, f’dan il-każ, irraġonevoli.
Fit-tieni lok, għandu jiġi eżaminat jekk id-dewmien tal-Kummissjoni sabiex tagħti d-deċiżjoni kkontestata setax raġonevolment
iwassal lil Eurallumina sabiex temmen li d-dubji tal-Kummissjoni ma kinux għadhom eżistenti u li l-eżenzjoni kontenzjuża ma
sabitx oġġezzjoni, u jekk dan id-dewmien kienx ta’ natura li jimpedixxi lill-Kummissjoni milli titlob l-irkupru tal-għajnuna
mogħtija, bejn it-3 ta’ Frar 2002 u l‑31 ta’ Diċembru 2003, fuq il-bażi tagħha, kif ġie deċiż fis-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni,
punt 181 iktar ’il fuq (EU:C:1987:502, punt 16).
Ċertament, f’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet qieset li t-terminu ta’ 26 xahar meħud mill-Kummissjoni sabiex
tadotta d-deċiżjoni tagħha seta’ ħoloq aspettattivi leġittimi fi ħdan ir-rikorrenti, benefiċjarja tal-għajnuna, li jkunu tali
li jipprekludu lill-istituzzjoni milli tordna lill-awtoritajiet nazzjonali kkonċernati jirkupraw l-għajnuna inkwistjoni.
Madankollu, għalkemm għandha tiġi żgurata l-osservanza tar-rekwiżiti taċ-ċertezza legali li jipproteġu l-interessi privati,
jeħtieġ ukoll li dawn ir-rekwiżiti jiġu bbilanċjati mar-rekwiżiti tal-protezzjoni tal-interessi pubbliċi, li fosthom insibu,
fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, dak intiż sabiex jevita li l-funzjonament tas-suq ma jkunx distort bl-għajnuna mill-Istat
li tagħmel ħsara lill-kompetizzjoni, li jirrikjedi, skont ġurisprudenza stabbilita, li dik l-għajnuna illegali titħallas lura
sabiex tirristabbilixxi s-sitwazzjoni preċedenti (ara s-sentenza tal-5 ta’ Awwissu 2003, P & O European Ferries (Vizcaya)
u Diputación Foral de Vizcaya vs Il-Kummissjoni, T‑116/01 u T‑118/01, Ġabra, EU:T:2003:217, punti 207 u 208 u l-ġurisprudenza
ċċitata).
Għaldaqstant il-ġurisprudenza interpretat is-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni, punt 181 iktar ’il fuq (EU:C:1987:502), fis-sens
li ċ-ċirkustanzi konkreti tal-każ li jkunu wasslu għaliha jkollhom rwol deċiżiv fl-orjentazzjoni segwita mill-Qorti tal-Ġustizzja
(ara, f’dan is-sens, is-sentenzi L-Italja vs Il-Kummissjoni, punt 179 iktar ’il fuq, EU:C:2004:240, punt 90; tad-29 ta’ April 2004,
L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-372/97, Ġabra, EU:C:2004:234, punt 119; Diputación Foral de Álava
et
vs Il-Kummissjoni, punt 182 iktar ’il fuq, EU:T:2009:314, punt 286, u Diputación Foral de Álava
et
, punt 182 iktar ’il fuq, EU:T:2009:316, punt 344). B’mod partikolari, ittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-għajnuna li
kienet inkwistjoni fis-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni, punt 181 iktar ’il fuq (EU:C:1987:502), kienet ingħatat qabel ma l-Kummissjoni
fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali dwarha. Barra minn hekk, hija kienet is-suġġett, għalkemm wara l-ħlas tagħha,
ta’ notifika formali lill-Kummissjoni. Barra minn hekk, hija kienet marbuta ma’ spejjeż supplimentari marbuta ma’ għajnuna
awtorizzata mill-Kummissjoni u kienet tikkonċerna settur li, mill-1977, kien ibbenefika minn għajnuna awtorizzata mill-Kummissjoni.
Fl-aħħar nett, l-eżami tal-kompatibbiltà tal-għajnuna ma kienx jirrikjedi riċerka fid-dettall.
Issa, iċ-ċirkustanzi eċċezzjonali kollha preżenti fil-kawża li wasslet għas-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni, punt 181 iktar
’il fuq (EU:C:1987:502), ma jeżistux f’dan il-każ. Ċertament, bħal fil-kawża li wasslet għas-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni,
punt 181 iktar ’il fuq (EU:C:1987:502), fil-mument li fih il-Kummissjoni kienet apparentement baqgħet inattiva, hija diġà
kellha għarfien tajjeb tal-eżenzjoni kontenzjuża u għalhekk setgħet tifforma opinjoni dwar il-legalità tagħha fid-dawl tal-liġijiet
fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, b’mod li hija lanqas ma kellha l-ħtieġa li twettaq, f’dan ir-rigward, riċerka fid-dettall.
Madankollu, ċirkustanzi eċċezzjonali oħra li kienu jinsabu fis-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni, punt 181 iktar ’il fuq (EU:C:1987:502),
huma nieqsa f’dan il-każ. B’mod partikolari, f’din il-kawża, l-għajnuna kontenzjuża ngħatat qabel il-ftuħ, mill-Kummissjoni,
tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali dwar l-eżenzjoni kontenzjuża.
Dan jiddistingwi fundamentalment iċ-ċirkustanzi konkreti tal-kawża li wasslet għas-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni, punt 181
iktar ’il fuq (EU:C:1987:502), minn dawk li jiffurmaw il-bażi ta’ din il-kawża. Għaldaqstant, f’dan il-każ, Eurallumina ma
tistax tinvoka, b’mod validu, is-sentenza RSV vs Il-Kummissjoni, punt 181 iktar ’il fuq (EU:C:1987:502).
Barra minn hekk, għandu jittieħed inkonsiderazzjoni li fil-punt 52 tas-sentenza tal-11 ta’ Novembru 2004, Demesa u Territorio
Histórico de Álava vs Il-Kummissjoni (C‑183/02 P u C‑187/02 P, Ġabra, EU:C:2004:701), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fir-rigward
taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali li setgħu leġittimament joħolqu l-aspettattivi leġittimi tal-benefiċjarju ta’ għajnuna illegali
fil-legalità tagħha, li kwalunkwe nuqqas ta’ azzjoni apparenti tal-Kummissjoni huwa nieqes minn sinjifikat meta skema ta’
għajnuna ma tkunx ġiet innotifikata lilha.  Għalhekk, f’dan il-każ, in-nuqqas ta’ azzjoni apparenti tal-Kummissjoni matul 43
xahar wara r-risposta tal-Irlanda għall-aħħar talba għal informazzjoni supplimentari tal-Kummissjoni (ara l-punt 203 hawn
fuq), għalkemm din tikser il-prinċipju ta’ osservanza ta’ terminu raġonevoli, ma għandhiex madankollu sinjifikat partikolari
mill-perspettiva tal-applikazzjoni tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat għall-għajnuna kontenzjuża, li ma kinitx ġiet
innotifikata lilha b’mod regolari. Għaldaqstant, ma hijiex suffiċjenti sabiex tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ ċirkustanzi
eċċezzjonali li jistgħu joħolqu, fi ħdan Eurallumina, aspettattivi leġittimi fil-legalità tal-għajnuna kontenzjuża fid-dawl
tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat. Isegwi li s-sempliċi ksur, f’dan il-każ, tal-prinċipju tal-osservanza ta’ terminu
raġonevoli għall-adozzjoni tad-deċiżjoni alumina I ma kienx jipprekludi li, f’dik id-deċiżjoni, il-Kummissjoni tordna l-irkupru
tal-għajnuna kontenzjuża
Għalhekk, l-argument ta’ Eurallumina bbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tat-terminu raġonevoli għandu jiġi miċħud.
Fir-rigward tal-argumenti li r-rikorrenti jisiltu mill-investimenti mwettqa minn Eurallumina fl-impjant tagħha f’Sardegna
matul il-perijodu li matulu hija bbenefikat mill-għajnuna kontenzjuża, dawn huma rrilevanti sabiex tiġi evalwata l-eżistenza,
fi ħdan Eurallumina, ta’ aspettattivi leġittimi fil-legalità tal-imsemmija għajnuna fid-dawl tar-regoli fil-qasam ta’ għajnuna
mill-Istat, għaliex, kif jirriżulta mill-punti 136 u 137 hawn fuq, ma ġiex stabbilit li Eurallumina kellha twettaq dawk l-investimenti
b’eżekuzzjoni ta’ obbligi assunti volontarjament mal-awtoritajiet Taljani jew ta’ obbligi imposti minn dawn tal-aħħar bħala
korrispettiv tal-benefiċċju li hija ħadet mill-għajnuna kontenzjuża.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma wrewx, f’dan il-każ, l-eżistenza
ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali ta’ natura li raġonevolment wasslu lil Eurallumina sabiex temmen li d-dubji tal-Kummissjoni ma
kinux għadhom jeżistu u li ma kienx għad fadal oġġezzjonijiet kontra l-eżenzjoni kontenzjuża, li setgħu jostakolaw li, fid-deċiżjoni
alumina I, il-Kummissjoni tordna l-irkupru tal-għajnuna kontenzjuża.
Għalhekk, l-ilmenti bbażati fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali, invokati
fil-kuntest tas-sitt motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II u tal-ewwel motiv imqajjem insostenn tar-rikors
fil-Kawża T‑62/06 RENV II, għandhom jiġu miċħuda kompletament bħala infondati.
Isegwi li s-sitt motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II u l-ewwel motiv imqajjem insostenn tar-rikors
fil-Kawża T‑62/06 RENV II għandhom jiġu miċħuda kollha kemm huma bħala infondati.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II
Eurallumina ssostni li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba billi imponiet
fuq ir-Repubblika Taljana l-obbligu ta’ rkupru tal-għajnuna kontenzjuża. F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, hija tibbaża ruħha
fuq il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, li bis-saħħa tiegħu hija kellha d-dritt tistenna li l-Kummissjoni ma tipproponix
lill-Kunsill li jadotta d‑deċiżjonijiet li ppermettew l-għoti ta’ għajnuna mill-Istat illegali u mill-Kunsill li ma jadottax
tali deċiżjonijiet. It-tieni nett, hija tirreferi għall-kontenut tad-Deċiżjoni 2001/224, li, jekk jiġi preżunt li l-eżenzjoni
kontenzjuża tkun ikklassifikata bħala għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, kellha titqies bħala awtorizzazzjoni
espressa li tingħata dik l-għajnuna jew, tal-inqas, bħala ostakolu għall-irkupru ta’ dik l-għajnuna sal-31 ta’ Diċembru 2006.
It-tielet nett, hija tirreferi għall-assenza ta’ imminar dirett, mill-Kummissjoni, tal-legalità tad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni
tal-Kunsill fl-eżerċizzju tal-poteri tagħha bis-saħħa tal-Artikolu 8(5) tad-Direttiva 92/81 jew bl-introduzzjoni ta’ rikors
għal annullament, taħt l-Artikolu 230 KE.
Il-Kummissjoni titlob li t-tielet motiv jiġi miċħud bħala infondat.
Dan il-motiv iqajjem, essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminatx, b’attenzjoni
u imparzjalità, l-elementi rilevanti tal-każ u, b’mod partikolari, jekk hija ħaditx inkunsiderazzjoni l-effetti legali kontradittorji
li kienu jeżistu bejn id-deċiżjoni kkontestata u d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, adottati fuq proposta tal-Kummissjoni
u li, imbagħad, qatt ma reġgħu ġew imminati minnha fuq il-bażi tal-poteri tagħha taħt l-Artikolu 8(5) tad-Direttiva 92/81
jew l-Artikoli 230 KE u 241 KE.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fil-każ fejn l-istituzzjonijiet igawdu minn setgħa diskezzjonali, l-osservanza tal-garanziji
mogħtija bl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni fil-proċeduri amministrattivi għandha importanza iktar fundamentali (sentenza tal-21
ta’ Novembru 1991, Technische Universität München, C‑269/90, Ġabra, EU:C:1991:438, punt 14). Fost dawn il-garanziji, jinsab
b’mod partikolari l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, li miegħu huwa marbut l-obbligu għall-istituzzjoni kompetenti li
teżamina, b’attenzjoni u imparzjalità, l-elementi kollha rilevanti tal-każ (ara s-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2012, Il-Kummissjoni
vs L-Estonja, C‑505/09 P, Ġabra, EU:C:2012:179, punt 95 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tat-23 ta’ Settembru 2009, L-Estonja
vs Il‑Kummissjoni, T‑263/07, Ġabra, EU:T:2009:351, punt 99 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, għandu jiġi nnotat li, insostenn ta’ dan il-motiv, Eurallumina tqajjem, essenzjalment, argumenti simili għal
dawk li hija tinvoka fil-kuntest tat-tieni motiv tagħha. Madankollu, għall-istess motivi stabbiliti fil-punti 65 sa 75 hawn
fuq, li huma stess huma bbażati fuq il-punti 45 sa 48 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), Eurallumina ma għandhiex raġun issostni li d-deċiżjoni kkontestata tipproduċi effetti
legali li jmorru kontra dawk prodotti bid-Deċiżjoni 2001/224 u bl-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96.
Ċertament, kif jirriżulta mill-punt 53 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), il-fatt li d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill kienu ġew adottati fuq
proposta tal-Kummissjoni kellu jittieħed inkunsiderazzjoni f’dak li jikkonċerna l-obbligu ta’ rkuprju tal-għajnuna inkompatibbli,
fid-dawl tal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali. Madankollu, kif innotat f’dak l-istess
punt, dan kien sar meta, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kienet irrinunzjat milli tordna l-irkupru tal-għajnuna
mogħtija qabel id-data tal-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali tad-deċiżjonijiet ta’ ftuħ tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE.
Għaldaqstant ma ġiex stabbilit li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni naqset milli teżamina, b’attenzjoni u imparzjalità,
l-elementi rilevanti kollha tal-każ.
Għar-raġunijiet kollha preċedenti, it-tielet motiv imqajjem fil-kuntest tal-Kawża T‑62/06 RENV II għandu jiġi miċħud bħala
infondat.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni stabbilit fl-Artikolu 253 KE u tal-prinċipju ta’ osservanza
tal-aspettattivi leġittimi, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II
Eurallumina ssostni li l-Kummissjoni kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni stabbilit fl-Artikolu 253 KE kif ukoll il-prinċipju
ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, fid-deċiżjoni kkontestata, sa fejn, kuntrarjament għar-rekwiżiti tal-ġurisprudenza,
hija ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-livell, l-aġenda u t-tul ta’ żmien tal-amortizzazzjoni tal-investimenti mwettqa fl-impjant
tagħha f’Sardegna fid-dawl tal-aspettattivi leġittimi li hija kellha fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006.
Minbarra l-argumenti diġà ppreżentati insostenn tal-ewwel motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi
leġittimi (ara l-punti 162 sa 168 hawn fuq), l-ewwel nett, hija tibbaża ruħha fuq l-assenza ta’ relevanza tal-fatt li l-Kummissjoni
fittxet li tillimita, fl-1995, il-livell tal-eżenzjoni kontenzjuża mill-parti tad-dazju tas-sisa li teċċedi r-rata minima
ffissata bid-Direttiva 92/82, fid-dawl tal-kwistjoni dwar jekk, f’dik id-data, il-Kummissjoni kinitx ippreokkupata bl-għoti
ta’ għajnuna mill-Istat illegali fuq il-bażi ta’ dik l-eżenzjoni. It-tieni nett, hija tinvoka r-rikonoxximent, mill-Kummissjoni,
tal-fatt li hija ppreokkupat ruħha dwar problemi ta’ għajnuna mill-Istat biss wara Novembru 1999 u mhux mill-1995. It-tielet
nett, hija tirreferi għall-kontenut, fl-ewwel lok, tat-talba ta’ notifika tal-eżenzjoni kontenzjuża ta’ Lulju 2000, fit-tieni
lok, tal-proposta ta’ deċiżjoni ta’ Novembru 2000 u, fit-tielet lok, tal-premessa 5 tad-Deċiżjoni 2001/224, li ma kinux jippermettu
l-konklużjoni awtomatika li l-Kummissjoni kienet ser tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali dwar l-eżenzjoni kontenzjuża
jew li din kienet għajnuna illegali, li setgħet tiġi rkuprata, u dan b’mod partikolari fid-dawl tal-kontenut tad-Deċiżjoni 2001/224,
li mbagħad ġie kkonfermat bl-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2003/96.
Il-Kummissjoni titlob li dan il-motiv jiġi miċħud bħala infondat.
Dan il-motiv iqajjem, essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, minn naħa, kisritx
l-obbligu ta’ motivazzjoni impost fuqha, taħt l-Artikolu 253 KE, u, min-naħa l-oħra, kisritx il-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi
leġittimi, billi ordnat l-irkupru tal-għajnuna kontenzjuża mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni l-perijodu li fih Eurallumina
kien ikollha bżonn sabiex tirkupra l-investimenti mwettqa minnha fl-impjant tagħha f’Sardegna, fid-dawl tal-aspettattivi leġittimi
li hija kellha fil-legalità tal-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006.
L-istanzi ta’ ksur invokati konġuntament minn Eurallumina, fil-kuntest ta’ dan il-motiv, jikkonċernaw żewġ ilmenti distinti
li jistgħu jiġu invokati fil-kuntest tar-rikors previst bl-Artikolu 230 KE (sentenza tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni
vs Sytraval u Brink’s France, C‑367/95 P, Ġabra, EU:C:1998:154, punt 67). L-ewwel, li jsemmi nuqqas jew insuffiċjenza ta’
motivazzjoni, jaqa’ fil-ksur ta’ forom proċedurali sostanzjali, fis-sens ta’ dik id-dispożizzjoni, filwaqt li t-tieni, li
jirrigwarda l-legalità fil-mertu tad-deċiżjoni kkontestata, jaqa’ fil-ksur ta’ regola ta’ dritt dwar l-applikazzjoni tat-Trattat,
fis-sens tal-istess Artikolu 230 KE (sentenza Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, iċċitata iktar ’il fuq, EU:C:1998:154,
punt 67).
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 253 KE,
id-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni għandhom ikunu motivati. Barra minn dan, skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni
meħtieġa mill-Artikolu 253 KE għandha tiġi adattata għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi, b’mod ċar u inekwivoku,
ir-raġunament tal-istituzzjoni, awtur tal-att, b’mod li jippermetti lill-persuni kkonċernati li jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet
tal-miżura adottata u li jippermetti li l-qorti tal-Unjoni tagħmel l-istħarriġ tagħha. Ma huwiex rikjest li l-motivazzjoni
tispeċifika l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti, sa fejn il-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax
ir-rekwiżiti tal-Artikolu 253 KE għandha tiġi evalwata mhux biss fir-rigward tal-kliem tagħha, iżda wkoll fil-kuntest tagħha
kif ukoll mill-ġabra tar-regoli ġuridiċi li jirregolaw il-materja kkonċernata (sentenzi Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s
France, punt 234 iktar ’il fuq, EU:C:1998:154, punt 63; tat-12 ta’ Diċembru 2002, Il-Belġju vs Il‑Kummissjoni, C‑5/01, Ġabra,
EU:C:2002:754, punt 68, u tal-11 ta’ Settembru 2003, Il-Belġju vs Il‑Kummissjoni, C‑197/99 P, Ġabra, EU:C:2003:444, punt 72).
Fil-premessa 75 tad-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni kienet b’mod partikolari rrifjutat li tieħu inkunsiderazzjoni l-osservazzjonijiet
ta’ Eurallumina, imfakkra fil-premessi 37 u 45 ta’ dik l-istess deċiżjoni, li jipprovdu li hija kienet wettqet investimenti
ekoloġiċi importanti fl-impjant tagħha f’Sardegna bħala korrispettiv għall-eżenzjoni kontenzjuża, għaliex ma kien hemm l-ebda
prova li hija kienet ikkonkludiet ftehimiet mal-awtoritajiet Taljani sabiex tintrabat li tilħaq objettivi tal-protezzjoni
tal-ambjent matul il-perijodu ta’ applikazzjoni tal-eżenzjoni kontenzjuża u li dik l-eżenzjoni lanqas ma kienet riżultat ta’
kundizzjonijiet li jwasslu għall-istess effett bħal dawk tal-ftehimiet u impenji. Din il-premessa tippermetti li jiftiehem
li, jekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma ħaditx inkonsiderazzjoni l-perijodu ta’ amortizzazzjoni tal-investimenti
mwettqa minn Eurallumina fl-impjant tagħha f’Sardegna, dan kien b’mod partikolari għaliex hija kienet ikkunsidrat li ma kienx
ġie stabbilit li l‑benefiċċċju akkwistat minn Eurallumina mill-eżenzjoni kontenzjuża kien korrispettiv għat-twettiq ta’ dawk
l-investimenti. Dan jispjega għala, fil-premessa 98 tad-deċiżjoni alumina I, il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-aspettattivi
leġittimi, allegati f’dan il-każ minn Eurallumina, fil-fatt li l-investimenti mwettqa fl-impjant tagħha f’Sardegna setgħu
kienu amortizzati, permezz, b’mod partikolari, tal-benefiċċju li hija kienet ser tieħu mill-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’
Diċembru 2006.
Għalkemm qasira, il-motivazzjoni tad-deċiżjoni alumina I hija madankollu suffiċjenti, f’dan il-każ, sabiex jiftiehem ir-raġonament
segwit f’dan ir-rigward mill-Kummissjoni u sabiex jippermetti lill-persuni kkonċernati li jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet
tal-miżura meħuda u lill-qorti tal-Unjoni li teżerċita l-kontroll tagħha.
Għalhekk, il-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata ma tiksirx l-obbligu ta’ motivazzjoni stabbilit fl-Artikolu 253 KE, kif
interpretat mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 235 hawn fuq. Għalhekk, l-ilment ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni,
għandhu jiġi miċħud bħala infondat.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, għandu jiġi
nnotat li, permezz tiegħu, Eurallumina tikkritika, essenzjalment, lill-Kummissjoni li ma ħaditx inkunsiderazzjoni, fid-deċiżjoni
kkontestata, l-aspettattivi leġittimi li hija kellha li l-investimenti mwettqa fl-impjant tagħha f’Sardegna setgħu jiġu amortizzati
permezz, b’mod partikolari, tal-benefiċċju li hija kienet ser tieħu mill-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006.
Kif diġà nnotat fil-punti 136, 137 u 219 hawn fuq, l-informazzjoni fil-fajl ma jippermettux, f’dan il-każ, li jiġi kkonstatat
li l-investimenti mwettqa minn Eurallumina fl-impjant tagħha f’Sardegna kienu l-korrispettiv għall-benefiċċju akkwistat minnha
mill-eżenzjoni kontenzjuża. Għaldaqstant, ma huwiex stabbilit li l-investimenti kienu twettqu minn Eurallumina inkunsiderazzjoni
tal-aspettattivi leġittimi li hija kellha fil-fatt li dawk l-investimenti setgħu jiġu amortizzati permezz, b’mod partikolari,
tal-benefiċċju li  hija kienet ser tieħu mill-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006.
Għalhekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kienet korretta li ma tiħux inkunsiderazzjoni l-aspettattivi leġittimi,
allegati f’dan il-każ minn Eurallumina, fil-fatt li l-investimenti mwettqa fl-impjant tagħha f’Sardegna setgħu jiġu amortizzati
permezz, b’mod partikolari, tal-benefiċċju li hija kienet ser tieħu mill-eżenzjoni kontenzjuża sal-31 ta’ Diċembru 2006. Għaldaqstant,
l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi għandu wkoll jiġi miċħud bħala infondat.
Isegwi li r-raba’ motiv imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
Billi l-motivi u lmenti kollha mqajma insostenn ta’ dawn ir-rikorsi ġew miċħuda, bħala inammissibbli jew infondati, dawn ir-rikorsi
nnifishom għandhom jiġu miċħuda kollha kemm huma.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 219 tar-Regoli tal-Proċedura tat-Qorti Ġenerali, fid-deċiżjonijiet tal-Qorti Ġenerali mogħtija wara annullament
u rinviju, hija għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż relattivi, minn naħa, għall-proċeduri ppreżentati quddiemha u, min-naħa
l-oħra, għall-proċedura ta’ appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Sa fejn, fis-sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 19 iktar ’il fuq (EU:C:2009:742), u Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, punt 25 iktar ’il fuq (EU:C:2013:812), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet irriżervat l-ispejjeż, huwa d-dmir tal-Qorti Ġenerali
li tiddeċiedi wkoll, f’din is-sentenza, fuq l-ispejjeż marbuta ma’ dawn il-proċeduri ta’ appell.
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Madankollu,
skont l-Artikolu 135(1) tar-Regoli tal-Proċedura, eċċezzjonalment, meta huwa rikjest mill-ekwità, il-Qorti Ġenerali tista’
tiddeċiedi li parti li titlef tħallas, flimkien mal-ispejjeż tagħha stess, parti biss mill-ispejjeż tal-parti l-oħra. Barra
minn hekk, skont l-Artikolu 135(2) tal-istess Regoli tal-Proċedura, parti fil-kawża, anki jekk rebbieħa, tista’ tiġi kkundannata
mill-Qorti Ġenerali sabiex tbati l-ispejjeż, parzjalment jew kollha, jekk jidher li dan ikun iġġustifikat minħabba l-atteġġjament
tagħha, anki qabel ma titressaq l-istanza. Huwa b’mod partikolari permess li l-Qorti Ġenerali tikkundanna għall-ispejjeż istituzzjoni
li d-deċiżjoni tagħha ma tkunx ġiet annullata, minħabba l-insuffiċjenza ta’ din tal-aħħar, li tkun wasslet lil rikorrent sabiex
jippreżenta rikors (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2010, Evropaïki Dynamiki vs Il-Kummissjoni, T‑387/08,
EU:T:2010:377, punt 177 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-Kawża T‑60/06 RENV II, ir-Repubblika Taljana tilfet il-kawża. Għaldaqstant għandha tiġi kkundannata tħallas l-ispejjeż
fil-Kawżi T‑60/06, T‑60/06 RENV I u T‑60/06 RENV II u tħallas l-ispejjeż tagħha stess kif ukoll kwint mill-ispejjeż tal-Kummissjoni
fil-kawżi C‑89/08 P u C‑272/12 P, skont it-talbiet tal-Kummissjoni.
Fil-Kawża T‑62/06 RENV II, Eurallumina tilfet il-kawża. Madankollu, fil-kuntest tal-eżami tar-rikors f’dik il-kawża, kien
ġie kkonstatat, fil-punt 210 hawn fuq, li l-Kummissjoni kienet kisret il-prinċipju ta’ osservanza ta’ terminu raġonevoli,
matul l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, u dan kien inkoraġġixxa lil Eurallumina sabiex tippreżenta r-rikors, sabiex jiġi
kkonstatat dak il-ksur. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali tqis li jkun ġust u ekwu, fir-rigward tal-Kawżi T‑62/06,
T‑62/06 RENV I u T‑62/06 RENV II, li tikkundanna lil Eurallumina tħallas l-ispejjeż tagħha kif ukoll tliet kwarti mill-ispejjeż
tal-Kummissjoni u li tikkundanna lil din tal-aħħar sabiex tħallas kwart mill-ispejjeż tagħha stess. Fir-rigward tal-Kawżi
C‑89/08 P u C‑272/12 P, sa fejn ħames partijiet kienu opposti għall-Kummissjoni f’kull waħda minnhom, għandu jiġi, b’applikazzjoni
tar-regola tat-tqassim adottat fil-Kawżi T‑62/06, T‑62/06 RENV I u T‑62/06 RENV II, li tikkundanna lil Eurallumina tħallas
l-ispejjeż tagħha stess kif ukoll tliet partijiet minn għoxrin, jiġifieri kwint ta’ tliet kwarti, mill-ispejjeż tal-Kummissjoni
u li tikkundanna lil din tal-aħħar tħallas kwint mill-ispejjeż tagħha stess.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (L-Ewwel Awla Estiża)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikorsi huma miċħuda.
2)
Ir-Repubblika Taljana hija kkundannata għall-ispejjeż fil-Kawżi T-60/06, T-60/06 RENV I u T-60/06 RENV II u hija kkundannata
tbati l-ispejjeż tagħha stess kif ukoll kwint mill-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea fil-Kawżi C‑89/08 P u C-272/12 P.
3)
Eurallumina SpA hija kkundannata tbati l-ispejjeż tagħha stess kif ukoll tliet kwarti mill-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni
fil-Kawżi T-62/06, T-62/06 RENV I u T-62/06 RENV II u tliet partijiet minn għoxrin tal-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni
fil-Kawżi C-89/08 P u C-272/12 P.
4)
Il-Kummissjoni hija kkundannata tbati kwart mill-ispejjeż tagħha stess fil-Kawżi T-62/06, T-62/06 RENV I u T-62/06 RENV II
kif ukoll kwint mill-ispejjeż tagħha stess fil-Kawżi C‑89/08 P u C-272/12 P.
Kanninen
Pelikánová
Buttigieg
Gervasoni

Madise
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit-22 ta’ April 2016.
Firem
Werrej
Il-fatti li wasslu għall-kawża
L-eżenzjoni kontenzjuża
Il-proċedura amministrattiva
Id-deċiżjoni alumina I
Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Id-dritt
Fuq l-ammissibbiltà
Fuq il-mertu
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ preżunzjoni ta’ validitŕ u tal-effettivitŕ tal-atti
tal-istituzzjonijiet kif ukoll tal-prinċipju lex specialis derogat legi generali, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża
T‑62/06 RENV II
– Fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ preżunzjoni ta’ legalitŕ u tal-effettivitŕ tal-atti tal-istituzzjonijiet
– Fuq il-ksur tal-prinċipju lex specialis derogat legi generali
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(1) KE u ta’ motivazzjoni kontradittorja, imqajjem insostenn tar-rikors
fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 1(b)(ii) u tal-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 659/1999 kif ukoll tad-deċiżjonijiet
ta’ awtorizzazzjoni tal-Kunsill, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 18 tad-Direttiva 2003/96, moqri flimkien mal-Anness II tagħha, kif ukoll
tad-Deċiżjoni 2001/224, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-liġijiet li jirregolaw l-għajnuna għall-protezzjoni tal-ambjent u, b’mod partikolari,
l-inċiż (a) tat-tieni paragrafu tal-punt 82 tal-Linji gwida tal-Komunitŕ, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(3) KE u tal-linji gwida, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II
Fuq is-sitt motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, ta’ ċertezza legali u ta’ preżunzjoni
ta’ legalitŕ, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑60/06 RENV II kif ukoll fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju
ta’ osservanza tal-aspettattivi leġittimi, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni stabbilit fl-Artikolu 253 KE u tal-prinċipju ta’ osservanza
tal-aspettattivi leġittimi, imqajjem insostenn tar-rikors fil-Kawża T‑62/06 RENV II
Fuq l-ispejjeż
*
Lingwi tal-kawża: it-Taljan u l-Ingliż.