CELEX: 62021CJ0105
Προδικαστική παραπομπή
Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις
Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Άρθρα 6 και 47
Δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής
Δικαίωμα αποτελεσματικής ένδικης προστασίας
Αρχές της ισοδυναμίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης
Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ
Οδηγία 2012/13/ΕΕ
Δικαίωμα ενημερώσεως στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών
Έγγραφο δικαιωμάτων κατά τη σύλληψη
Δικαίωμα ενημερώσεως σχετικά με την ποινική κατηγορία δυνάμει εθνικού εντάλματος συλλήψεως
Δικαίωμα προσβάσεως στο υλικό της δικογραφίας
Προϋποθέσεις εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως εις βάρος κατηγορούμενου ο οποίος βρίσκεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως του εντάλματος
Υπεροχή του δικαίου της Ένωσης

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των άρθρων 6 και 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής, των αρχών της ισοδυναμίας, της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, καθώς και της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (
ΕΕ 2002, L 190, σ. 1
), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2009/299/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009 (
ΕΕ 2009, L 81, σ. 24
) (στο εξής: απόφαση-πλαίσιο 2002/584).
Η εν λόγω αίτηση υποβλήθηκε στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας που κινήθηκε εις βάρος του IR για αδικήματα σχετικά με λαθρεμπόριο τσιγάρων.
Το νομικό πλαίσιο
Το διεθνές δίκαιο
Το άρθρο 5 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία υπογράφηκε στη Ρώμη, στις 4 Νοεμβρίου 1950 (στο εξής: ΕΣΔΑ), προβλέπει τα εξής:
«1.   Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια. Ουδείς επιτρέπεται να στερηθή της ελευθερίας του ειμή εις τας ακολούθους περιπτώσεις και συμφώνως προς την νόμιμον διαδικασίαν:
[…]
γ)
εάν συνελήφθη και κρατήται όπως οδηγηθή ενώπιον της αρμοδίας δικαστικής αρχής εις την περίπτωσιν ευλόγου υπονοίας ότι διέπραξεν αδίκημα, ή υπάρχουν λογικά δεδομένα προς παραδοχήν της ανάγκης όπως ούτος εμποδισθή από του να διαπράξη αδίκημα ή δραπετεύση μετά την διάπραξιν τούτου,
[…]
στ)
εάν πρόκειται περί νομίμου κρατήσεως ανηλίκου, αποφασισθείσης δια την επιτήρησιν της ανατροπής του, ή την νόμιμον κράτησίν του ίνα παραπεμφθή ενώπιον της αρμοδίας αρχής,
2.   Παν συλληφθέν πρόσωπον δέον να πληροφορήται κατά το δυνατόν συντομότερον και εις γλώσσαν την οποίαν εννοεί, τους λόγους της συλλήψεώς του ως και πάσαν διατυπουμένην εναντίον του κατηγορίαν.
[…]
4.   Παν πρόσωπον στερούμενον της ελευθερίας του συνεπεία συλλήψεως ή κρατήσεως έχει δικαίωμα προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου, ίνα τούτο αποφασίση εντός βραχείας προσθεσμίας επί του νομίμου της κρατήσεώς του και διατάξη την απόλυσίν του εν περιπτώσει παρανόμου κρατήσεως.
[…]»
Το δίκαιο της Ένωσης
Η απόφαση-πλαίσιο 2002/584
Η αιτιολογική σκέψη 5 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 έχει ως εξής:
«[…] Εξάλλου, η εισαγωγή ενός νέου απλουστευμένου συστήματος παράδοσης προσώπων που έχουν καταδικαστεί ή είναι ύποπτα, προς το σκοπό της εκτέλεσης καταδικαστικών ποινικών αποφάσεων ή ποινικής δίωξης επιτρέπει να αρθούν η πολυπλοκότητα και το ενδεχόμενο καθυστερήσεων που είναι εγγενή στις ισχύουσες διαδικασίες έκδοσης. […]»
Το άρθρο 1 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου προβλέπει τα εξής:
«1.   Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης είναι δικαστική απόφαση η οποία εκδίδεται από κράτος μέλος προς το σκοπό της σύλληψης και της παράδοσης από άλλο κράτος μέλος προσώπου που καταζητείται για την άσκηση ποινικής δίωξης ή για την εκτέλεση ποινής ή μέτρου στερητικών της ελευθερίας.
2.   Τα κράτη μέλη εκτελούν κάθε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης και σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης-πλαίσιο.
3.   H παρούσα απόφαση-πλαίσιο δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την τροποποίηση της υποχρέωσης σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των θεμελιωδών νομικών αρχών, όπως διατυπώνονται στο άρθρο 6 της [ΣΕΕ].»
Κατά το άρθρο 6, παράγραφος 1, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, η δικαστική αρχή έκδοσης του εντάλματος είναι η δικαστική αρχή του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος που είναι αρμόδια για την έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως δυνάμει του δικαίου αυτού του κράτους.
Το άρθρο 8 της ίδιας αποφάσεως-πλαισίου, το οποίο φέρει τον τίτλο «Περιεχόμενο και τύπος του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης», προβλέπει τα εξής:
«1.   Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης περιέχει τα ακόλουθα στοιχεία, τα οποία υποβάλλονται σύμφωνα με το έντυπο που περιλαμβάνεται στο παράρτημα:
α)
ταυτότητα και ιθαγένεια του καταζητούμενου·
β)
όνομα, διεύθυνση, αριθμός τηλεφώνου και φαξ και ηλεκτρονική διεύθυνση της δικαστικής αρχής έκδοσης του εντάλματος·
γ)
ένδειξη ότι υπάρχει εκτελεστή απόφαση, ένταλμα σύλληψης ή οιαδήποτε άλλη εκτελεστή δικαστική απόφαση της αυτής ισχύος που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 και 2·
δ)
φύση και νομικός χαρακτηρισμός του αδικήματος, ιδίως όσον αφορά το άρθρο 2·
ε)
περιγραφή των περιστάσεων υπό τις οποίες τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου, του τόπου της τέλεσης και του βαθμού συμμετοχής του καταζητουμένου στην αξιόποινη πράξη·
στ)
την επιβληθείσα ποινή, εάν πρόκειται για τελεσίδικη απόφαση, ή την κλίμακα ποινών που προβλέπεται για την αξιόποινη πράξη από τη νομοθεσία του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος·
ζ)
στο μέτρο του δυνατού, τις λοιπές συνέπειες της αξιόποινης πράξης.
2.   Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης πρέπει να μεταφράζεται στην επίσημη γλώσσα ή σε μία από τις επίσημες γλώσσες του κράτους εκτέλεσης. Κάθε κράτος μέλος δύναται, κατά το χρόνο της έκδοσης της παρούσας απόφασης-πλαισίου ή μεταγενέστερα, να αναφέρει σε δήλωση που κατατίθεται στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου [της Ευρωπαϊκής Ένωσης] ότι θα δέχεται μετάφραση σε μία ή περισσότερες άλλες επίσημες γλώσσες των οργάνων [της Ευρωπαϊκής Ένωσης].»
Το άρθρο 17 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, το οποίο επιγράφεται «Προθεσμίες και διαδικασία της απόφασης εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης», προβλέπει, στην παράγραφο 1, τα εξής:
«Για την εξέταση και εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης ακολουθείται διαδικασία επείγοντος.»
Στο παράρτημα της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 παρατίθεται έντυπο στο οποίο περιγράφονται λεπτομερώς τα στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνονται στο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως.
Η οδηγία 2012/13/ΕΕ
Η αιτιολογική σκέψη 14 της οδηγίας 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (
ΕΕ 2012, L 142, σ. 1
), αναφέρει ότι η οδηγία αυτή καθορίζει κοινούς στοιχειώδεις κανόνες για την ενημέρωση των υπόπτων ή κατηγορουμένων για την τέλεση αξιόποινης πράξης σχετικά με τα δικαιώματά τους και την ποινική κατηγορία σε βάρος τους, αποβλέποντας στην ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και στηριζόμενη στα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη, και ιδίως στα άρθρα 6, 47 και 48, βάσει των άρθρων 5 και 6 της ΕΣΔΑ, όπως έχουν ερμηνευθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το άρθρο 6 της οδηγίας αυτής προβλέπει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο ύποπτος ή κατηγορούμενος να ενημερώνεται για την αξιόποινη πράξη την οποία φέρεται, ή κατηγορείται, ότι διέπραξε. Η ενημέρωση αυτή είναι άμεση και δεόντως λεπτομερής προκειμένου να διασφαλισθούν ο δίκαιος χαρακτήρας της διαδικασίας και η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης του κατηγορουμένου.
2.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο ύποπτος ή κατηγορούμενος να ενημερώνεται για τους λόγους της σύλληψης ή κράτησής του, συμπεριλαμβανομένης της αξιόποινης πράξης την οποία φέρεται, ή κατηγορείται, ότι διέπραξε.
3.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το αργότερο με τη διαβίβαση του κατηγορητηρίου στο δικαστήριο να παρέχονται λεπτομερή στοιχεία για την ποινική κατηγορία, συμπεριλαμβανομένης της φύσης και του νομικού χαρακτηρισμού της αξιόποινης πράξης και του είδους της συμμετοχής του κατηγορουμένου.
[…]»
Το βουλγαρικό δίκαιο
Με τον zakon za ekstraditsiata i evropeyskata zapoved za arest (νόμο περί εκδόσεως αλλοδαπών και περί ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως) (DV αριθ. 46 του 2005) τέθηκε σε εφαρμογή η απόφαση-πλαίσιο 2002/584. Το άρθρο 37 του νόμου αυτού και το συνημμένο σε αυτόν έντυπο αντιστοιχούν στο άρθρο 8 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου και στο έντυπο που περιλαμβάνεται στο παράρτημά της.
Το άρθρο 55 του Nakazatelno-protsesualen kodeks (κώδικα ποινικής δικονομίας, στο εξής: NPK) και τα άρθρα 72 έως 74 του Zakon za Ministerstvoto na vatreshnite raboti (νόμου για θέματα του Υπουργείου Εσωτερικών) προβλέπουν ότι το πρόσωπο που συλλαμβάνεται στη Βουλγαρία από τις βουλγαρικές αρχές κατόπιν εκδόσεως εθνικού εντάλματος συλλήψεως ενημερώνεται για τα δικαιώματα που έχει ως συλληφθείς, καθώς και για τα δικαιώματα που διαθέτει ως κατηγορούμενος.
Κατά το άρθρο 59, παράγραφοι 1 και 2, του NPK, η πράξη με την οποία διατάσσεται περιοριστικό μέτρο όπως η προσωρινή κράτηση αναφέρει τους λόγους της κρατήσεως και παραδίδεται στον κατηγορούμενο. Η εθνική απόφαση συλλήψεως αναφέρει υποχρεωτικά τις δυνατότητες προσβολής της.
Το άρθρο 65, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, και το άρθρο 269, παράγραφος 3, σημείο 4, στοιχείο b, του NPK δεν απαγορεύουν την άσκηση ενδίκων βοηθημάτων όταν το πρόσωπο συλλαμβάνεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως του εντάλματος.
Κατά τα άρθρα 65 και 270 του NPK, ο συλληφθείς ενημερώνεται για το δικαίωμά του να προσβάλει το ένταλμα σύλληψης και να λάβει γνώση όλων των εγγράφων που αφορούν την υπόθεση στο πλαίσιο του σχετικού ενδίκου βοηθήματος. Ο συλληφθείς πρέπει να μπορεί να έχει άμεση επαφή με τον δικηγόρο του, ακόμη και αν αυτός έχει διοριστεί αυτεπαγγέλτως. Επιπλέον, το δικαστήριο αποστέλλει αυτεπαγγέλτως στον συλληφθέντα αντίγραφο του κατηγορητηρίου, στο οποίο περιγράφονται λεπτομερώς οι πράξεις για τις οποίες κατηγορείται, καθώς και τη διάταξη με την οποία ορίζεται η ημερομηνία της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως και στην οποία περιγράφονται λεπτομερώς τα δικαιώματά του στο πλαίσιο της ένδικης διαδικασίας. Αφού ενημερωθεί για τα δικαιώματά του και για τα πραγματικά και νομικά στοιχεία που αφορούν τη σύλληψή του, ο συλληφθείς μπορεί να την προσβάλει αμέσως ενώπιον του δικαστηρίου.
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης ταυτίζονται με εκείνα της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων) (
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
).
Η Spetsializirana prokuratura (ειδική εισαγγελία, Βουλγαρία) άσκησε ποινική δίωξη κατά του IR, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι συμμετείχε σε εγκληματική οργάνωση με σκοπό τη διάπραξη φορολογικών παραβάσεων.
Κατά την έναρξη του δικαστικού σταδίου της ποινικής διαδικασίας εις βάρος του IR στις 24 Φεβρουαρίου 2017, ο τελευταίος είχε εγκαταλείψει την κατοικία του και δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστεί.
Με διάταξη της 10ης Απριλίου 2017, το αιτούν δικαστήριο επέβαλε στον IR το μέτρο της προσωρινής κρατήσεως, μέτρο το οποίο συνιστά εθνικό ένταλμα συλλήψεως.
Στις 25 Μαΐου 2017 εκδόθηκε ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως εις βάρος του IR, ο οποίος εξακολουθούσε να αγνοείται. Ο δικηγόρος που είχε διοριστεί αυτεπαγγέλτως για να τον εκπροσωπήσει αντικαταστάθηκε από άλλον δικηγόρο, ο οποίος διορίστηκε επίσης αυτεπαγγέλτως.
Στις 20 Αυγούστου 2019 το αιτούν δικαστήριο ακύρωσε το ανωτέρω ένταλμα συλλήψεως και, επιθυμώντας να εκδώσει νέο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως έναντι του IR και να λάβει διευκρινίσεις ως προς τις πληροφορίες που όφειλε να επισυνάψει στο νέο αυτό ένταλμα, υπέβαλε στο Δικαστήριο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως στην υπόθεση С-649/19, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων).
Κατά το αιτούν δικαστήριο, η απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων) (
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
), καίτοι απάντησε στα υποβληθέντα με την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως ερωτήματα, δεν διέλυσε όλες τις αμφιβολίες του. Επιπλέον, κατόπιν των απαντήσεων που δόθηκαν με την εν λόγω απόφαση, ανέκυψαν νέες αμφιβολίες.
Επομένως, με τα ερωτήματα που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως ζητείται, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί ο τρόπος με τον οποίο πρέπει το αιτούν δικαστήριο να συντάξει το νέο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως που σκοπεύει να εκδώσει εις βάρος του IR όσον αφορά τις πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα του κατηγορουμένου τις οποίες υποχρεούται να διαβιβάσει στη δικαστική αρχή εκτελέσεως, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ενεργήσει σε περίπτωση αιτήματος ακυρώσεως της εθνικής αποφάσεως συλλήψεως από το πρόσωπο αυτό.
Το αιτούν δικαστήριο υπογραμμίζει ότι τα ερωτήματα στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως τίθενται στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που διαθέτει ο εκζητούμενος να ασκήσει ένδικο μέσο κατά της συλλήψεώς του, ιδίως μεταξύ του χρονικού σημείου κατά το οποίο η σύλληψη λαμβάνει χώρα στο κράτος μέλος εκτελέσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως και του χρονικού σημείου κατά το οποίο το πρόσωπο αυτό παραδίδεται στο κράτος μέλος εκδόσεως του επίμαχου εντάλματος.
Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι από την απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων) (
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
), προκύπτει ότι οι διατάξεις των άρθρων 4, 6 και 7 της οδηγίας 2012/13 δεν έχουν εφαρμογή όσον αφορά τις πληροφορίες που πρέπει να διαβιβάζονται στον συλληφθέντα πριν από την παράδοσή του στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος. Επομένως, η δικαστική αρχή εκδόσεως δεν υπέχει την υποχρέωση, βάσει της ανωτέρω οδηγίας, να ενημερώνει τον συλληφθέντα πριν από την επίμαχη παράδοση. Ωστόσο, τίθεται το ζήτημα μήπως η εν λόγω ερμηνεία προσκρούει στις αρχές στις οποίες στηρίζεται το δίκαιο της Ένωσης.
Εξάλλου, κατά τις σκέψεις 79 και 80 της αποφάσεως της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων) (
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
), το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας θα διασφαλιζόταν αν το πρόσωπο σε βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως δύναται να ασκήσει ένδικο βοήθημα κατά της αποφάσεως περί συλλήψεως μετά την παράδοσή του στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος. Επομένως, a contrario, δεν είναι αναγκαίο τέτοιο ένδικο βοήθημα πριν από την παράδοση αυτή για να ικανοποιείται η απαίτηση περί αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Υπό τις συνθήκες αυτές, τίθεται κατά το αιτούν δικαστήριο το ζήτημα αν εθνική διάταξη η οποία απαιτεί να παρέχονται στον ενδιαφερόμενο οι πληροφορίες σχετικά με την εθνική απόφαση συλλήψεως καθώς και το δικαίωμα προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής συνιστά παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, ακόμη και αν το οικείο πρόσωπο δεν βρίσκεται στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος.
Επομένως, στο πλαίσιο του πρώτου ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν το άρθρο 6 του Χάρτη, σε συνδυασμό με το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, και παράγραφοι 2 και 4, της ΕΣΔΑ, το άρθρο 47 του Χάρτη, το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής, την αρχή της ισοδυναμίας και την αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης αντιτίθενται στο να μην επιδεικνύει η δικαστική αρχή εκδόσεως, κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, την παραμικρή επιμέλεια προκειμένου να ενημερώσει το πρόσωπο που συλλαμβάνεται βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως για τους πραγματικούς και νομικούς λόγους της συλλήψεώς του και για τις δυνατότητες που διαθέτει να προσφύγει κατά της συλλήψεως αυτής, ενόσω το εν λόγω πρόσωπο βρίσκεται στο έδαφος του κράτους μέλους εκτελέσεως του εντάλματος.
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, πρώτον, ότι από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου προκύπτει ότι αυτό δεν δέχεται την άποψη ότι η απαίτηση του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της ΕΣΔΑ δεν έχει εφαρμογή στην περίοδο κατά την οποία η εθνική απόφαση συλλήψεως αποτελεί τη βάση για την έκδοση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, αλλά εφαρμόζεται μόνο μετά την παράδοση του εκζητουμένου. Επομένως, τα δικαιώματα άμυνας του εκζητούμενου προσώπου πρέπει να διασφαλίζονται από το χρονικό σημείο της συλλήψεώς του στο κράτος μέλος εκτελέσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
Δεύτερον, όσον αφορά την τήρηση της απαιτήσεως περί «πραγματικής προσφυγής», κατά την έννοια του άρθρου 47 του Χάρτη, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, βάσει της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σχετικά με το άρθρο 5 της ΕΣΔΑ, το άρθρο 47 αναγνωρίζει το δικαίωμα του προσώπου εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως να ενημερώνεται για τους πραγματικούς και νομικούς λόγους της συλλήψεώς του και για τις δυνατότητες προσφυγής κατά της συλλήψεως αυτής, ακόμη και αν συλληφθεί στο κράτος μέλος εκτελέσεως του εντάλματος.
Ειδικότερα, αν, κατά τον χρόνο της συλλήψεώς του στο κράτος μέλος εκτελέσεως του εντάλματος, το πρόσωπο αυτό προσέβαλλε επιτυχώς τη σύλληψη αυτή στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος, τούτο θα συνεπαγόταν την ακύρωση της αποφάσεως περί συλλήψεως και, επομένως, την ανάκληση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, καθώς και την απόλυση του ενδιαφερομένου από τη δικαστική αρχή εκτελέσεως. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η δυνατότητα προσφυγής κατά της εθνικής αποφάσεως συλλήψεως, εφόσον, σε εκτέλεση της αποφάσεως αυτής, η δικαστική αρχή εκτελέσεως συνέλαβε τον εκζητούμενο, συνιστά όντως αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα στο πλαίσιο της διαδικασίας του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
Πλην όμως, παρά τη νομολογία που διαμορφώθηκε με την απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων) (
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψεις
και
), το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τον αποτελεσματικό χαρακτήρα προσφυγής που παρέχεται στον εκζητούμενο, η οποία παράγει τα αποτελέσματά της μόνο μετά την περάτωση της σχετικής με το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως διαδικασίας, κατά την παράδοση του εκζητουμένου στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος. Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι δεν νοείται η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 να αποκλείει την κοινοποίηση της εθνικής αποφάσεως συλλήψεως στον εκζητούμενο. Αντιθέτως, η ανάγκη ενημερώσεως πριν από την παράδοση του εκζητουμένου είναι η πλέον αναγκαία στο πλαίσιο ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως για την άσκηση ποινικής διώξεως.
Τέλος, κατά το αιτούν δικαστήριο, για να επιτευχθεί αποτελεσματική δικαστική προστασία, πέραν των δύο επιπέδων δικαστικής προστασίας που αναγνωρίζει η νομολογία του Δικαστηρίου υπέρ του προσώπου εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, ήτοι της εκδόσεως της εθνικής αποφάσεως συλλήψεως και της εκδόσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, είναι αναγκαίο να αναγνωριστεί στο πρόσωπο αυτό και ένα τρίτο επίπεδο προστασίας, ήτοι η προστασία ενώπιον της αρχής εκδόσεως στο πλαίσιο της εκτελέσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, ενώ το εν λόγω πρόσωπο παραμένει στο κράτος μέλος εκτελέσεως του εντάλματος. Επιπλέον, η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας απαιτεί το ίδιο αυτό πρόσωπο να έχει στη διάθεσή του αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα κατά της εθνικής αποφάσεως συλλήψεως ενώ βρίσκεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως.
Τρίτον, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, εν αντιθέσει προς ό,τι ισχύει σε μια αμιγώς εθνική κατάσταση, το γεγονός ότι η δικαστική αρχή εκδόσεως του εντάλματος δεν επιδεικνύει την παραμικρή επιμέλεια προκειμένου να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε, μόλις βρεθεί, και ενδεχομένως συλληφθεί, στο έδαφος του κράτους μέλους εκτελέσεως, το πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως να ενημερωθεί για τους πραγματικούς και νομικούς λόγους της συλλήψεώς του, θίγει ευθέως την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, ΣΕΕ και στα άρθρα 20 ΣΛΕΕ και 21 ΣΛΕΕ. Συγκεκριμένα, σε μια τέτοια περίπτωση υφίσταται αδικαιολόγητη άνιση μεταχείριση των προσώπων που έχουν ασκήσει το εν λόγω δικαίωμα.
Τέταρτον, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, υπό το πρίσμα της αρχής της ισοδυναμίας, η νομική κατάσταση προσώπου εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί εθνική απόφαση συλλήψεως, βάσει της οποίας εκδίδεται στη συνέχεια ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, δεν πρέπει να είναι λιγότερο ευνοϊκή κατά την εκτέλεση της συλλήψεως αυτής στο έδαφος του κράτους μέλους εκτελέσεως απ’ ό,τι κατά τη σύλληψη στο εθνικό έδαφος. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά την κοινοποίηση της εν λόγω αποφάσεως όταν αυτή έχει εκδοθεί ερήμην του κατηγορουμένου.
Πέμπτον, η αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης θα διακυβευόταν αν το πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως δεν έχει τη δυνατότητα να προβάλει τις αντιρρήσεις του ενώπιον της δικαστικής αρχής εκδόσεως του εντάλματος παρά το γεγονός ότι το πρόσωπο αυτό βρίσκεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως. Πράγματι, ελλείψει της δυνατότητας αυτής, η δικαστική αρχή εκτελέσεως θα αντιμετώπιζε το δίλημμα εκτελέσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως εκδοθέντος βάσει λόγων που συνέτρεχαν μεν στο παρελθόν, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι εξακολουθούν να συντρέχουν, οπότε θα μπορούσε να οδηγηθεί στην εκτέλεση ενός τέτοιου εντάλματος χωρίς να είναι βέβαιο ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα του εκζητούμενου έχουν πράγματι γίνει σεβαστά στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος.
Στο πλαίσιο του δευτέρου ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί εάν το δίκαιο της Ένωσης αντιτίθεται σε εθνική νομοθεσία η οποία απαιτεί ο εκζητούμενος, είτε βρίσκεται στο εθνικό έδαφος είτε στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, να ενημερωθεί, μέσω της κοινοποιήσεως αντιγράφου της εθνικής αποφάσεως συλλήψεως, για τους πραγματικούς και νομικούς λόγους της συλλήψεώς του, καθώς και για τη δυνατότητα προσφυγής κατά της σχετικής αποφάσεως. Ειδικότερα, κατά το αιτούν δικαστήριο, όπως προκύπτει από την απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων) (
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
), το πρόσωπο το οποίο εκζητείται και συλλαμβάνεται κατ’ εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως δεν διαθέτει τα δικαιώματα, κατά την έννοια της οδηγίας 2012/13, τα οποία θα διέθετε σε περίπτωση αμιγώς εθνικής συλλήψεως, δεδομένου ότι ο νομοθέτης της Ένωσης έλαβε ηθελημένα την απόφαση να μην απονείμει σε ένα τέτοιο πρόσωπο τα δικαιώματα για τα οποία γίνεται λόγος στα άρθρα 3 και 4 της οικείας οδηγίας. Πλην όμως, αν το εθνικό δίκαιο παρέχει στο εν λόγω πρόσωπο τέτοια δικαιώματα παρά το γεγονός ότι η σύλληψη λαμβάνει χώρα σε άλλο κράτος μέλος, τούτο θα μπορούσε να αντίκεται στην εν λόγω οδηγία. Επιπλέον, τίθεται το ζήτημα αν, επιλαμβανόμενο αιτήματος ακυρώσεως της συλλήψεως το οποίο υποβλήθηκε από τον εκζητούμενο που βρίσκεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως, το αιτούν δικαστήριο οφείλει να μην εξετάσει την αίτηση αυτή μέχρι την παράδοση του εν λόγω προσώπου, μετά την εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
Τέλος, στην περίπτωση που από την απάντηση στο πρώτο ερώτημα προκύψει ότι το δίκαιο της Ένωσης απαιτεί να ενημερώνεται το πρόσωπο σε βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως για τους πραγματικούς και νομικούς λόγους της εθνικής αποφάσεως συλλήψεως και για τις δυνατότητες προσβολής της ή από την απάντηση στο δεύτερο ερώτημα προκύψει ότι το δίκαιο της Ένωσης δεν αντιτίθεται στην ενημέρωση αυτή, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, με το τρίτο ερώτημά του, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να παρασχεθούν οι σχετικές πληροφορίες.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Spetsializiran nakazatelen sad (ειδικό ποινικό δικαστήριο, Βουλγαρία) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα εξής προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Συνάδει με το άρθρο 6 του Χάρτη, σε συνδυασμό με το άρθρο 5, παράγραφοι 4 και 2, του Χάρτη, καθώς και με την παράγραφο 1, στοιχείο γʹ της ΕΣΔΑ, με το άρθρο 47 του Χάρτη, με το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής, με την αρχή της ισοδυναμίας και με την αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης το γεγονός ότι η δικαστική αρχή έκδοσης, κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, δεν καταβάλλει καμία προσπάθεια να ενημερώσει το καταζητούμενο πρόσωπο για τους πραγματικούς και νομικούς λόγους της σύλληψής του και για τη δυνατότητα να ασκήσει ένδικο βοήθημα κατά του εντάλματος σύλληψης ενόσω το πρόσωπο αυτό βρίσκεται στο έδαφος του κράτους μέλους εκτέλεσης;
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, συνεπάγεται η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης έναντι του εθνικού δικαίου υποχρέωση της δικαστικής αρχής έκδοσης να μην παράσχει την ενημέρωση αυτή και, σε περίπτωση που ο καταζητούμενος, παρά την έλλειψη ενημέρωσης, ζητήσει την ακύρωση του εθνικού εντάλματος σύλληψης, συνεπάγεται η εν λόγω αρχή υποχρέωση της δικαστικής αρχής έκδοσης να μην εξετάσει επί της ουσίας την αίτηση αυτή παρά μόνο μετά την παράδοση του καταζητουμένου;
3)
Ποια είναι τα κατάλληλα νομικά εργαλεία του δικαίου της Ένωσης προκειμένου να παρασχεθεί η ως άνω ενημέρωση;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος
Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη, το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής καθώς και οι αρχές της ισοδυναμίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης έχουν την έννοια ότι η δικαστική αρχή εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως εκδοθέντος δυνάμει της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 υποχρεούται να διαβιβάσει στο πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί το ένταλμα συλλήψεως την εθνική απόφαση σχετικά με τη σύλληψη του προσώπου αυτού και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της εν λόγω αποφάσεως, ακόμη και αν η εν λόγω απόφαση δεν έχει εκδοθεί στο οικείο κράτος μέλος.
Όσον αφορά, πρώτον, τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη, επισημαίνεται ότι, όπως επιβεβαιώνεται στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, η απόφαση αυτή δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την τροποποίηση της υποχρεώσεως σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των θεμελιωδών νομικών αρχών, όπως κατοχυρώνονται στο άρθρο 6 ΣΕΕ.
Συναφώς, το Δικαστήριο έχει επισημάνει, αφενός, ότι το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχεία δʹ και εʹ, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 προβλέπει ότι το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως πρέπει να περιέχει πληροφορίες σχετικά με τη φύση και τον νομικό χαρακτηρισμό της αξιόποινης πράξεως, καθώς και με την περιγραφή των περιστάσεων υπό τις οποίες τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου, του τόπου και του βαθμού συμμετοχής του εκζητουμένου. Οι πληροφορίες αυτές όμως αντιστοιχούν, κατ’ ουσίαν, σε εκείνες του άρθρου 6 της οδηγίας 2012/13 [απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων),
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψη
], οι οποίες, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 14 της εν λόγω οδηγίας, ορίζουν κοινούς στοιχειώδεις κανόνες όσον αφορά την απαιτούμενη ενημέρωση των υπόπτων ή των κατηγορουμένων για την τέλεση αξιόποινης πράξεως σχετικά με τα δικαιώματά τους και με την ποινική κατηγορία σε βάρος τους, αποβλέποντας στην ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, και στηρίζεται στα δικαιώματα που ορίζει ο Χάρτης, ιδίως στα άρθρα 6 και 47, βάσει των άρθρων 5 και 6 της ΕΣΔΑ, όπως έχουν ερμηνευθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Επομένως, το πρόσωπο που συλλαμβάνεται βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως ενημερώνεται, στο κράτος μέλος εκτελέσεως του εντάλματος αυτού και πριν από την παράδοσή του στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, για τους λόγους της συλλήψεώς του, συμπεριλαμβανομένης της αξιόποινης πράξεως για την οποία υπάρχουν υπόνοιες ή την οποία κατηγορείται ότι τέλεσε.
Αφετέρου, το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, κατά την έννοια του άρθρου 47 του Χάρτη, δεν απαιτεί να μπορεί να ασκηθεί το δικαίωμα προσφυγής που προβλέπεται από τη νομοθεσία του κράτους μέλους εκδόσεως κατά της αποφάσεως εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως στο πλαίσιο ποινικής διώξεως πριν από την παράδοση του ενδιαφερομένου στις αρμόδιες αρχές του εν λόγω κράτους μέλους. Επομένως, όπως έχει κρίνει το Δικαστήριο, ουδεμία προσβολή του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας μπορεί να προκύψει απλώς και μόνον από την έλλειψη ενημερώσεως προσώπου εις βάρος του οποίου εκδόθηκε ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως στο πλαίσιο ποινικής διώξεως σχετικά με τα ένδικα βοηθήματα που μπορεί να ασκήσει στο κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος, ούτε από την έλλειψη προσβάσεως στα έγγραφα της δικογραφίας μέχρι την παράδοσή του στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος [πρβλ. απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων),
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψεις
και
].
Ως εκ τούτου, από την απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων) (
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
) προκύπτει ότι τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη δεν απαιτούν το πρόσωπο το οποίο αφορά ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως εκδοθέν στο πλαίσιο ποινικής διώξεως, κατά την έννοια της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, να έχει, πριν παραδοθεί στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, πρόσβαση στα έγγραφα της εθνικής δικογραφίας καθώς και πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής ενώπιον της δικαστικής αρχής εκδόσεως του εντάλματος.
Επισημαίνεται ότι η ερμηνεία αυτή ισχύει κατ’ ανάγκην και για τις πληροφορίες σχετικά με την εθνική απόφαση συλλήψεως, οι οποίες αποτελούν το εθνικό ένταλμα συλλήψεως επί του οποίου στηρίχθηκε το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, καθώς και τα διάφορα ένδικα βοηθήματα που είναι δυνατόν να ασκηθούν στο κράτος μέλος εκδόσεως κατά της αποφάσεως αυτής. Πράγματι, σε μια τέτοια περίπτωση, τα δικαιώματα του κατηγορουμένου που απορρέουν από τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη και, ειδικότερα, το δικαίωμα ενημερώσεως του κατηγορουμένου για τα δικαιώματά του στο πλαίσιο της ποινικής διώξεως και της εναντίον του κατηγορίας προστατεύονται, καθόσον, αφενός, το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως ενσωματώνει τις πληροφορίες που προβλέπονται στο άρθρο 8 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 και, αφετέρου, ο κατηγορούμενος λαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα ένδικα μέσα στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος και λαμβάνει γνώση της δικογραφίας, σύμφωνα με την οδηγία 2012/13, αμέσως μόλις παραδοθεί στις αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους.
Κατόπιν των ανωτέρω, το αιτούν δικαστήριο κρίνει μη ικανοποιητική την κατάσταση αυτή και εκτιμά ότι θα πρέπει η δικαστική αρχή εκδόσεως να υποχρεούται να ενημερώνει το πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως σχετικά με την εθνική απόφαση στην οποία βασίζεται το ένταλμα, καθώς και σχετικά με τα ένδικα βοηθήματα που μπορεί να το εν λόγω πρόσωπο κατά της αποφάσεως αυτής, πριν από την παράδοσή του στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος. Μια τέτοια ερμηνεία θα ήταν, κατά το αιτούν δικαστήριο, σύμφωνη προς τις απαιτήσεις που απορρέουν από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σχετικά, ειδικότερα, με το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχεία γʹ και στʹ, της ΕΣΔΑ, σε συνδυασμό με τις παραγράφους 2 και 4 του άρθρου αυτού.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το σύστημα του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως που καθιερώνεται με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584 βασίζεται στην αρχή της αμοιβαίας αναγνωρίσεως, η οποία εδράζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών ως προς το ότι οι αντίστοιχες εθνικές έννομες τάξεις τους είναι σε θέση να παρέχουν ισοδύναμη και αποτελεσματική προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται σε επίπεδο Ένωσης, ιδίως από τον Χάρτη [αποφάσεις της 5ης Απριλίου 2016, Aranyosi και Căldăraru,
C‑404/15 και C‑659/15 PPU
,
EU:C:2016:198
, σκέψη
, και της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων),
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψη
].
Στο πλαίσιο αυτό, όταν εκδίδεται ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως με σκοπό τη σύλληψη και παράδοση από άλλο κράτος μέλος ενός εκζητούμενου προσώπου για την άσκηση ποινικής διώξεως, το πρόσωπο αυτό πρέπει να έχει, σε ένα πρώτο στάδιο της διαδικασίας, τις δικονομικές εγγυήσεις και τα θεμελιώδη δικαιώματα, των οποίων την προστασία πρέπει να διασφαλίζουν οι δικαστικές αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο, ιδίως κατά την έκδοση εθνικού εντάλματος συλλήψεως [αποφάσεις της 1ης Ιουνίου 2016, Bob-Dogi,
C‑241/15
,
EU:C:2016:385
, σκέψη
, και της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων),
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψη
].
Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το σύστημα του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως περιλαμβάνει προστασία σε δύο επίπεδα των θεμελιωδών και δικονομικών δικαιωμάτων του εκζητούμενου προσώπου, εφόσον, στην ένδικη προστασία που προβλέπεται στο πρώτο επίπεδο, κατά την έκδοση εθνικής αποφάσεως, όπως το εθνικό ένταλμα συλλήψεως, προστίθεται η προστασία που πρέπει να διασφαλίζεται στο δεύτερο επίπεδο, κατά την έκδοση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως [αποφάσεις της 1ης Ιουνίου 2016, Bob-Dogi,
C‑241/15
,
EU:C:2016:385
, σκέψη
, και της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων),
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψη
].
Δεδομένου ότι η έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως δύναται να θίξει το δικαίωμα του ενδιαφερόμενου προσώπου στην ελευθερία, το οποίο κατοχυρώνεται από το άρθρο 6 του Χάρτη, η προστασία αυτή συνεπάγεται ότι, τουλάχιστον σε ένα από τα δύο επίπεδα της εν λόγω προστασίας, πρέπει να εκδίδεται απόφαση που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις οι οποίες είναι συμφυείς με την αποτελεσματική δικαστική προστασία [αποφάσεις της 27ης Μαΐου 2019, OG και PI (Εισαγγελίες του Lübeck και του Zwickau),
C‑508/18 και C‑82/19 PPU
,
EU:C:2019:456
, σκέψη
, και της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων),
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψη
].
Επομένως, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, εφόσον μια τέτοια απόφαση εκδίδεται είτε κατά τον χρόνο εκδόσεως του εθνικού εντάλματος συλλήψεως είτε κατά τον χρόνο εκδόσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, η προστασία που παρέχουν τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη ουδόλως απαιτεί να διασφαλίζεται ένα τρίτο επίπεδο δικαστικής προστασίας στον εκζητούμενο, όπως το προβλεπόμενο από το αιτούν δικαστήριο, στο πλαίσιο του οποίου το πρόσωπο αυτό θα είχε δικαίωμα να λάβει, πριν ακόμη παραδοθεί στις αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, την εθνική απόφαση συλλήψεως στην οποία στηρίχθηκε το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής.
Εν προκειμένω, διαπιστώνεται ότι, στο πλαίσιο της υποθέσεως της κύριας δίκης, το εθνικό ένταλμα συλλήψεως εκδόθηκε από δικαστήριο, το ίδιο δε θα ισχύει και για το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, όταν, ενδεχομένως, το εκδώσει το αιτούν δικαστήριο. Επομένως, σε καθένα από τα δύο επίπεδα δικαστικής προστασίας του εκζητουμένου θα έχουν εκδοθεί αποφάσεις που πληρούν, κατ’ αρχήν, τις απαιτήσεις που είναι συμφυείς με την αποτελεσματική δικαστική προστασία.
Εξάλλου, όσον αφορά το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχεία γ ʹ και στʹ, της ΕΣΔΑ, στο οποίο παραπέμπει το αιτούν δικαστήριο, υπενθυμίζεται ότι, δεδομένου ότι τα δικαιώματα που προβλέπονται στο άρθρο 6 του Χάρτη, κατά το οποίο κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, αντιστοιχούν σε εκείνα που διασφαλίζονται στο άρθρο 5 της ΕΣΔΑ και έχουν, σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη, την ίδια έννοια και την ίδια εμβέλεια, πρέπει να γίνει παραπομπή στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το άρθρο 5, παράγραφος 1, της ΕΣΔΑ προβλέπει ότι κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια και ότι κανείς δεν μπορεί να στερηθεί την ελευθερία του, εκτός από τις περιπτώσεις που μνημονεύονται, μεταξύ άλλων, στην εν λόγω παράγραφο 1, στοιχεία γʹ και στʹ. Η εν λόγω παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, αφορά την περίπτωση προσώπου που συλλαμβάνεται και κρατείται προκειμένου να οδηγηθεί ενώπιον της αρμόδιας δικαστικής αρχής όταν υπάρχουν εύλογες υπόνοιες ότι διέπραξε αδίκημα ή όταν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι είναι αναγκαίο να μην τελέσει αξιόποινη πράξη ή να διαφύγει μετά την τέλεσή της. Το στοιχείο στʹ της ίδιας παραγράφου αφορά την περίπτωση της νομότυπης συλλήψεως ή κρατήσεως ατόμου προκειμένου να εμποδιστεί να εισέλθει παρανόμως στην επικράτεια, ή εναντίον του οποίου εκκρεμεί διαδικασία απελάσεως ή εκδόσεως.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ευθύς εξαρχής ότι ο μηχανισμός του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως που καθιέρωσε η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 αντιστοιχεί στην κατάσταση για την οποία γίνεται λόγος στο άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, της ΕΣΔΑ [πρβλ. απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Εγγραφο δικαιωμάτων),
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψη
].
Όπως επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει κρίνει ότι, στο πλαίσιο διαδικασίας εκδόσεως, όταν η εθνική απόφαση στην οποία στηρίζεται η αίτηση εκδόσεως είναι ανίσχυρη, το αιτούν κράτος είναι υπεύθυνο για την παράνομη σύλληψη του ενδιαφερομένου στο κράτος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση. Σε μια τέτοια περίπτωση, η ευθύνη που βαρύνει το αιτούν κράτος είναι ευθύνη που απορρέει από το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της ΕΣΔΑ και όχι από το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, της Συμβάσεως αυτής (απόφαση του ΕΔΔΑ της 2ας Μαΐου 2017, Vasiliciuc κατά Δημοκρατίας της Μολδαβίας, CE:ECHR:2017:0502JUD001594411, § 37 και 38).
Εντούτοις, υπογραμμίζεται ότι το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης ζήτημα ουδόλως μπορεί να συγκριθεί με αυτό της ευθύνης του αιτούντος κράτους ή του κράτους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση στο πλαίσιο συλλήψεως η οποία διατάσσεται δυνάμει αιτήσεως εκδόσεως στηριζόμενης σε εθνική απόφαση συλλήψεως εκδοθείσα κατά προσβολή των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ενδιαφερομένου. Πράγματι, το παρόν ερώτημα αφορά μόνον το ποιες πληροφορίες πρέπει να παρέχονται στον κατηγορούμενο κατά τη σύλληψή του στο κράτος μέλος εκτελέσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως πριν από την παράδοση του προσώπου αυτού στο κράτος μέλος εκδόσεως του επίμαχου εντάλματος.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι οι πληροφορίες που πρέπει οπωσδήποτε να συνοδεύουν ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως καθιστούν δυνατή, κατά τη σύλληψη του κατηγορουμένου στο κράτος μέλος εκτελέσεως του εντάλματος αυτού, την παροχή στο εν λόγω πρόσωπο επαρκών πληροφοριών για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το άρθρο 5 της ΕΣΔΑ. Πράγματι, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 42 της παρούσας αποφάσεως, το πρόσωπο που συλλαμβάνεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως λαμβάνει τις πληροφορίες που προβλέπονται, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχεία δʹ και εʹ, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, οι οποίες αντιστοιχούν, κατ’ ουσίαν, στις πληροφορίες του άρθρου 6 της οδηγίας 2012/13, πράγμα που διασφαλίζει την τήρηση των απαιτήσεων που απορρέουν από το άρθρο 5 για το εν λόγω πρόσωπο, καθόσον, μεταξύ άλλων, οι πληροφορίες αυτές του παρέχουν τη δυνατότητα να κατανοήσει τους λόγους της συλλήψεώς του και, ενδεχομένως, να ασκήσει προσφυγή κατ’ αυτής.
Επομένως, τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη δεν απαιτούν από τη δικαστική αρχή εκδόσεως να διαβιβάζει στο πρόσωπο το οποίο αφορά ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, κατά την έννοια της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, πριν από την παράδοσή του στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, την εθνική απόφαση για τη σύλληψή του, καθώς και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της οικείας αποφάσεως. Ερμηνευόμενα κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα άρθρα 6 και 47 παρέχουν προστασία των δικαιωμάτων του εν λόγω προσώπου η οποία ουδόλως υπολείπεται της προστασίας που παρέχει το άρθρο 5 της ΕΣΔΑ.
Δεύτερον, ούτε το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής ούτε οι αρχές της ισοδυναμίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, στις οποίες αναφέρθηκε το αιτούν δικαστήριο στο πλαίσιο του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος, μπορούν να μεταβάλουν το συμπέρασμα αυτό.
Όσον αφορά, κατ’ αρχάς, το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής, το αιτούν δικαστήριο επικαλείται ενδεχόμενη διαφορετική μεταχείριση λόγω του ότι το πρόσωπο εις βάρος του οποίου εκδόθηκε ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως και το οποίο συλλαμβάνεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως θα λάβει το σύνολο των πληροφοριών σχετικά με την κινηθείσα κατ’ αυτού εθνική διαδικασία μόνον κατά το χρονικό σημείο κατά το οποίο θα παραδοθεί στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος, εν αντιθέσει με το πρόσωπο που συλλαμβάνεται στο κράτος μέλος εκδόσεως δυνάμει εθνικού εντάλματος συλλήψεως.
Πρέπει ευθύς εξαρχής να επισημανθεί ότι η νομολογία του Δικαστηρίου στην οποία αναφέρεται το αιτούν δικαστήριο δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής προκειμένου να διαπιστωθεί η ύπαρξη τέτοιας διαφορετικής μεταχειρίσεως, δεδομένου ότι η εν λόγω νομολογία αφορά ειδική περίπτωση στην οποία οι εθνικοί κανόνες περί εκδόσεως κράτους μέλους εισάγουν διαφορετική μεταχείριση αναλόγως του αν το εκζητούμενο πρόσωπο είναι πολίτης του εν λόγω κράτους μέλους ή πολίτης άλλου κράτους μέλους. Οι κανόνες τους οποίους αφορά η εν λόγω νομολογία πράγματι οδηγούν στο να μην παρέχεται στους πολίτες άλλων κρατών μελών που διαμένουν νομίμως στο έδαφος του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση η προστασία έναντι της εκδόσεως της οποίας απολαύουν οι πολίτες του εν λόγω κράτους μέλους και, επομένως, μπορούν να επηρεάσουν την ελευθερία των πρώτων να κυκλοφορούν και να διαμένουν στο έδαφος των κρατών μελών [πρβλ. απόφαση της 17ης Δεκεμβρίου 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Έκδοση στην Ουκρανία),
C‑398/19
,
EU:C:2020:1032
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
Όπως επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις γραπτές παρατηρήσεις της, διαπιστώνεται ότι, λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου του μηχανισμού του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, ο οποίος, σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, συνίσταται στο να καταστήσει δυνατή τη σύλληψη και την παράδοση του εκζητουμένου, προκειμένου, όπως επιβάλλει ο σκοπός τον οποίο επιδιώκει η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο, η μεν τελεσθείσα αξιόποινη πράξη να μην παραμείνει ατιμώρητη, ο δε εκζητούμενος να διωχθεί ποινικώς ή να εκτίσει τη στερητική της ελευθερίας ποινή που του επιβλήθηκε (απόφαση της 13 Ιανουαρίου 2021, MM,
C‑414/20 PPU
,
EU:C:2021:4
, σκέψη
, και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), ο κατηγορούμενος τον οποίο αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως και ο οποίος βρίσκεται στο έδαφος κράτους μέλους διαφορετικού από το κράτος μέλος στο οποίο φέρεται να διέπραξε την αξιόποινη πράξη δεν βρίσκεται στην ίδια κατάσταση με ένα πρόσωπο το οποίο κατηγορείται και έχει παραμείνει στο έδαφος του τελευταίου ως άνω κράτους μέλους. Πράγματι, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος ατιμωρησίας του προσώπου το οποίο αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, πρέπει κατ’ αρχήν το πρόσωπο αυτό, πριν την άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος του από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, να έχει παραδοθεί, σύμφωνα με τις διατάξεις της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, στις εν λόγω αρχές. Μόνον αφού το πρόσωπο αυτό παραδοθεί στις αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος θα είναι η κατάστασή του συγκρίσιμη με εκείνη του προσώπου που παρέμεινε στο οικείο κράτος μέλος, υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων ενημερώσεως στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών που κινήθηκαν εναντίον του στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος στο οποίο φέρεται να τελέστηκε η αξιόποινη πράξη.
Εν συνεχεία, κατά τρόπο ανάλογο, όσον αφορά την αρχή της ισοδυναμίας, η τήρηση της οποίας προϋποθέτει ότι ο οικείος κανόνας, ο οποίος εν προκειμένω διέπεται από το δίκαιο του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, εφαρμόζεται αδιακρίτως στις διαδικασίες που στηρίζονται σε παραβίαση του δικαίου της Ένωσης και σε εκείνες που στηρίζονται σε μη τήρηση του εσωτερικού δικαίου που έχει παρόμοιο αντικείμενο και παρόμοια αιτία [απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2022, Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld (Προθεσμία παραγραφής),
C‑219/20
,
EU:C:2022:89
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία], επισημαίνεται ότι η εν λόγω αρχή δύναται να τύχει εφαρμογής μόνον όταν το πρόσωπο το οποίο συλλαμβάνεται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως παραδίδεται στις δικαστικές αρχές του οικείου κράτους μέλους. Κατά τον χρόνο αυτόν, το εν λόγω πρόσωπο πρέπει, σύμφωνα με την ανωτέρω αρχή, να διαθέτει, όσον αφορά τους δικονομικούς κανόνες που δεν προβλέπονται από το δίκαιο της Ένωσης, τα ίδια δικονομικά δικαιώματα με εκείνα που παρέχονται σε πρόσωπο το οποίο κρατείται στο εν λόγω κράτος μέλος δυνάμει μόνον του εθνικού δικαίου, δεδομένου ότι οι καταστάσεις τους είναι, κατά τον συγκεκριμένο χρόνο, συγκρίσιμες.
Από κανένα στοιχείο της δικογραφίας που διαβιβάστηκε στο Δικαστήριο δεν μπορεί να συναχθεί ότι, κατά την παράδοσή του στις δικαστικές αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, το κρατούμενο πρόσωπο θα τύχει λιγότερο ευνοϊκής μεταχειρίσεως από εκείνη της οποίας τυγχάνει πρόσωπο που κρατείται στο κράτος αυτό δυνάμει μόνον του εθνικού του δικαίου.
Τέλος, όπως επισημαίνει η Επιτροπή, το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τις διαδικασίες εκδόσεως, η διαδικασία που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 δεν απαιτεί διαβίβαση της εθνικής αποφάσεως στην οποία στηρίζεται το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, όχι μόνο δεν αντιβαίνει στην αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, αλλά αποτελεί έκφραση της αρχής αυτής.
Πράγματι, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως υπενθυμίσει ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 αποβλέπει, μέσω της δημιουργίας ενός απλουστευμένου και αποτελεσματικότερου συστήματος παραδόσεως των ατόμων τα οποία έχουν καταδικασθεί ή είναι ύποπτα για παραβάσεις της ποινικής νομοθεσίας, στη διευκόλυνση και επιτάχυνση της δικαστικής συνεργασίας, συμβάλλοντας στην επίτευξη του σκοπού τον οποίο έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, να καταστεί, δηλαδή, ένας χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στηριζόμενος στον υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης που πρέπει να υφίσταται μεταξύ των κρατών μελών [απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2022, Openbaar Ministerie (Δικαστήριο που έχει συσταθεί νομίμως στο κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος),
C‑562/21 PPU και C‑563/21 PPU
,
EU:C:2022:100
, σκέψη
].
Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη, το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής, καθώς και οι αρχές της ισοδυναμίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης έχουν την έννοια ότι η δικαστική αρχή εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως εκδοθέντος δυνάμει της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 δεν έχει καμία υποχρέωση να διαβιβάσει στο πρόσωπο το οποίο αφορά το ένταλμα συλλήψεως την εθνική απόφαση σχετικά με τη σύλληψή του και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής ενόσω το εν λόγω πρόσωπο βρίσκεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως του επίμαχου εντάλματος και δεν έχει παραδοθεί στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεώς του.
Επί του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης έχει την έννοια ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η συμβατότητα με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584, επιβάλλει στη δικαστική αρχή εκδόσεως του εντάλματος, αφενός, να μη διαβιβάζει στο πρόσωπο το οποίο αφορά ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, πριν από την παράδοσή του στις δικαστικές αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως, την εθνική απόφαση σχετικά με τη σύλληψή του και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής, παρότι το εθνικό δίκαιο προβλέπει σχετική υποχρέωση της εν λόγω αρχής, και, αφετέρου, όταν, παρά την έλλειψη ενημερώσεως, το επίμαχο πρόσωπο ασκεί προσφυγή κατά της εθνικής αποφάσεως σχετικά με τη σύλληψή του, να εξετάζει την εν λόγω προσφυγή μόνο μετά την παράδοση του επίμαχου προσώπου.
Επισημαίνεται ευθύς εξαρχής ότι το δεύτερο σκέλος του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος έχει υποθετικό χαρακτήρα. Το συγκεκριμένο σκέλος του δευτέρου ερωτήματος στηρίζεται στην υπόθεση ότι το πρόσωπο κατά του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως και συλλαμβάνεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως του εντάλματος αυτού ασκεί πριν από την παράδοσή του ένδικο βοήθημα στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος κατά της αποφάσεως σχετικά με το εθνικό ένταλμα συλλήψεως στο οποίο στηρίχθηκε το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως.
Πλην όμως, καίτοι για τη διασφάλιση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων του εν λόγου προσώπου, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει μια δικαστική αρχή στην απόφαση να εκδώσει ευρωπαϊκό ένταλμα, κρίνεται σκόπιμο η αρχή αυτή να έχει την ευχέρεια να υποβάλει στο Δικαστήριο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, η εν λόγω ευχέρεια προϋποθέτει ότι η απάντηση στο ερώτημα που θέτει το αιτούν δικαστήριο είναι αναγκαία ώστε να του επιτρέψει να εκδώσει νέο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως εις βάρος του εκζητούμενου προσώπου, σύμφωνα με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584 [πρβλ. απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2021, Spetsializirana prokuratura (Έγγραφο δικαιωμάτων),
C‑649/19
,
EU:C:2021:75
, σκέψεις
και
], πράγμα που δεν ισχύει στην περίπτωση τυχόν απαντήσεως στο δεύτερο σκέλος του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος. Κατά συνέπεια, αυτό το σκέλος του δευτέρου ερωτήματος είναι απαράδεκτο.
Όσον αφορά το πρώτο σκέλος του εν λόγω προδικαστικού ερωτήματος, πρέπει, πρώτον, να εξεταστεί αν η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 αντιτίθεται στο να υποχρεούται η δικαστική αρχή εκδόσεως, δυνάμει του εθνικού δικαίου, να διαβιβάζει στο πρόσωπο το οποίο αφορά ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, πριν από την παράδοσή του στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, την εθνική απόφαση σχετικά με τη σύλληψή του και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής.
Όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 64 της παρούσας αποφάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, της ως άνω αποφάσεως-πλαισίου, ο μηχανισμός του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως αποβλέπει στην παροχή της δυνατότητας συλλήψεως και παραδόσεως του εκζητουμένου, ώστε, λαμβανομένου υπόψη του επιδιωκόμενου με την εν λόγω απόφαση-πλαίσιο σκοπού, να μην παραμείνει ατιμώρητη η διαπραχθείσα αξιόποινη πράξη και το πρόσωπο αυτό να διωχθεί ή να εκτίσει τη στερητική της ελευθερίας ποινή που του έχει επιβληθεί.
Συναφώς, η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 καθιέρωσε ένα απλουστευμένο και αποτελεσματικότερο σύστημα παραδόσεως μεταξύ δικαστικών αρχών προσώπων που έχουν καταδικαστεί ή είναι ύποπτα για παραβάσεις του ποινικού νόμου, το οποίο καθιστά δυνατή την εξάλειψη, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 5 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, της πολυπλοκότητας και του κινδύνου καθυστερήσεων που είναι εγγενή στις υφιστάμενες πριν από την έκδοσή της διαδικασίες εκδόσεως (απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2018, Piotrowski,
C‑367/16
,
EU:C:2018:27
, σκέψη
).
Προκειμένου να απλουστευθεί και να επιταχυνθεί η διαδικασία παραδόσεως, τηρουμένων των προθεσμιών που προβλέπονται στο άρθρο 17 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο προβλέπει, σε παράρτημα, ένα ειδικό έντυπο το οποίο οφείλουν να συμπληρώνουν οι δικαστικές αρχές εκδόσεως του εντάλματος συλλήψεως, αναγράφοντας τα ειδικώς απαιτούμενα πληροφοριακά στοιχεία. Τα εν λόγω στοιχεία, που απαριθμούνται στο άρθρο 8 της οικείας αποφάσεως-πλαισίου, αποσκοπούν στην παροχή των ελάχιστων τυπικών πληροφοριών που είναι αναγκαίες προκειμένου να δοθεί στις δικαστικές αρχές εκτελέσεως η δυνατότητα να προβούν σύντομα σε εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, λαμβάνοντας επειγόντως την απόφασή τους σχετικά με την παράδοση (πρβλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2018, Piotrowski,
C‑367/16
,
EU:C:2018:27
, σκέψεις
και
).
Δεδομένου ότι, κατά το άρθρο 17, παράγραφος 1, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, ένα ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως πρέπει να εξετάζεται και να εκτελείται επειγόντως, η εξέταση του δικαίου του κράτους μέλους εκδόσεως στην οποία καλείται να προβεί η εν λόγω αρχή στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 2, παράγραφος 2, της ίδιας αποφάσεως-πλαισίου πρέπει να είναι κατ’ ανάγκην ταχεία και, κατά συνέπεια, να διενεργείται βάσει των πληροφοριακών στοιχείων που υπάρχουν στο ίδιο το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως [απόφαση της 3ης Μαρτίου 2020, Χ (Ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως – Διττό αξιόποινο),
C‑717/18
,
EU:C:2020:142
, σκέψη
].
Ωστόσο, η απαίτηση περί ταχύτητας και απλουστεύσεως της διαδικασίας παραδόσεως μεταξύ των κρατών μελών την οποία επιδιώκει η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 θα διακυβευόταν αν η δικαστική αρχή εκδόσεως ήταν υποχρεωμένη να διαβιβάσει στο πρόσωπο το οποίο αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, πριν από την παράδοσή του στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, την εθνική απόφαση σχετικά με τη σύλληψή του και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής. Πράγματι, η διαβίβαση των πληροφοριών αυτών και της επίμαχης αποφάσεως ενδέχεται να παρακωλύσει την εφαρμογή, από τη δικαστική αρχή εκτελέσεως, του απλουστευμένου συστήματος παραδόσεως του κατηγορουμένου που θεσπίστηκε με την εν λόγω απόφαση-πλαίσιο, εφόσον η αρχή αυτή θα υποχρεούτο, προκειμένου να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των εθνικών δικονομικών κανόνων του κράτους μέλους εκδόσεως, να βεβαιωθεί ότι ο κατηγορούμενος έλαβε πράγματι τις προαναφερθείσες πληροφορίες.
Στην περίπτωση που περιγράφηκε στην προηγούμενη σκέψη, η διαδικασία παραδόσεως θα μπορούσε να γίνει αρκετά περίπλοκη και η διάρκειά της θα μπορούσε να παραταθεί ουσιωδώς, με κίνδυνο να διακυβευθεί ο σκοπός που επιδιώκεται με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584 και υπομνήσθηκε στις σκέψεις 64 και 74 της παρούσας αποφάσεως, και ο οποίος συνίσταται στο να αποτραπεί η ατιμωρησία του προσώπου του οποίου ζητείται η παράδοση.
Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 αντιτίθεται στην υποχρέωση της δικαστικής αρχής εκδόσεως, δυνάμει του εθνικού δικαίου, να διαβιβάζει στο πρόσωπο το οποίο αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, πριν από την παράδοσή του στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, την απόφαση σχετικά με τη σύλληψή του και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής.
Κατόπιν της διαπιστώσεως αυτής, πρέπει, δεύτερον, να υπομνησθεί ότι η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης κατοχυρώνει την υπεροχή του δικαίου της Ένωσης έναντι του δικαίου των κρατών μελών και επιβάλλει, ως εκ τούτου, σε όλες τις αρχές των κρατών μελών την υποχρέωση να διασφαλίζουν την πλήρη αποτελεσματικότητα των διαφόρων κανόνων της Ένωσης, δεδομένου ότι το δίκαιο των κρατών μελών δεν μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα που αναγνωρίζεται στους διάφορους αυτούς κανόνες στο έδαφος των εν λόγω κρατών μελών (απόφαση της 24ης Ιουνίου 2019, Popławski,
C‑573/17
,
EU:C:2019:530
, σκέψεις
και
).
Παρά το γεγονός ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 στερείται άμεσου αποτελέσματος βάσει της ίδιας της Συνθήκης ΕΕ, ο δεσμευτικός χαρακτήρας της συνεπάγεται ότι οι εθνικές αρχές υπέχουν υποχρέωση σύμφωνης προς το δίκαιο της Ένωσης ερμηνείας του εθνικού τους δικαίου από την ημερομηνία λήξεως της προθεσμίας για τη μεταφορά των εν λόγων αποφάσεων-πλαισίων στην εθνική έννομη τάξη (πρβλ. απόφαση της 24ης Ιουνίου 2019, Popławski,
C‑573/17
,
EU:C:2019:530
, σκέψεις
και
).
Μολονότι η αρχή της σύμφωνης προς το δίκαιο της Ένωσης ερμηνείας δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως βάση για να θεμελιώσει ερμηνεία contra legem του εσωτερικού δικαίου κράτους μέλους, επιβάλλει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του εσωτερικού δικαίου και να εφαρμόζονται οι αναγνωρισμένες από αυτό μέθοδοι ερμηνείας, προκειμένου να διασφαλίζεται η πλήρης αποτελεσματικότητα της οικείας αποφάσεως-πλαισίου και να επιτυγχάνεται λύση σύμφωνη προς τον σκοπό που αυτή επιδιώκει (πρβλ. απόφαση της 24ης Ιουνίου 2019, Popławski,
C‑573/17
,
EU:C:2019:530
, σκέψεις
και
).
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης έχει την έννοια ότι επιβάλλει στη δικαστική αρχή εκδόσεως του εντάλματος να προβαίνει, στο μέτρο του δυνατού, σε σύμφωνη με την εν λόγω αρχή ερμηνεία του εθνικού της δικαίου που να της παρέχει τη δυνατότητα να διασφαλίσει αποτέλεσμα σύμφωνο με τον σκοπό που επιδιώκει η απόφαση-πλαίσιο 2002/584, η οποία αντιτίθεται στο να υποχρεούται η εν λόγω αρχή, δυνάμει του εθνικού δικαίου, να διαβιβάζει στο πρόσωπο το οποίο αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, πριν από την παράδοσή του στις δικαστικές αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως, την εθνική απόφαση σχετικά με τη σύλληψή του και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής.
Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
Κατόπιν της απαντήσεως που δόθηκε στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο τρίτο.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σε αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:

1)
Τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής, καθώς και οι αρχές της ισοδυναμίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης έχουν την έννοια ότι η δικαστική αρχή εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως εκδοθέντος δυνάμει της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2009/299/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, δεν έχει καμία υποχρέωση να διαβιβάσει στο πρόσωπο το οποίο αφορά το ένταλμα συλλήψεως την εθνική απόφαση σχετικά με τη σύλληψή του και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής ενόσω το εν λόγω πρόσωπο βρίσκεται στο κράτος μέλος εκτελέσεως του επίμαχου εντάλματος και δεν έχει παραδοθεί στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκδόσεώς του.

2)
Η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης έχει την έννοια ότι επιβάλλει στη δικαστική αρχή εκδόσεως του εντάλματος να προβαίνει, στο μέτρο του δυνατού, σε σύμφωνη με την εν λόγω αρχή ερμηνεία του εθνικού της δικαίου που να της παρέχει τη δυνατότητα να διασφαλίσει αποτέλεσμα σύμφωνο με τον σκοπό που επιδιώκει η απόφαση-πλαίσιο 2002/584, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2009/299, η οποία αντιτίθεται στο να υποχρεούται η εν λόγω αρχή, δυνάμει του εθνικού δικαίου, να διαβιβάζει στο πρόσωπο το οποίο αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, πριν από την παράδοσή του στις δικαστικές αρχές του κράτους μέλους εκδόσεως, την εθνική απόφαση σχετικά με τη σύλληψή του και τις πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.