CELEX: 62020CJ0166
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali
Direttiva 2005/36/KE
Artikolu 1 u Artikolu 10(b)
Kwalifiki professjonali miksuba f’diversi Stati Membri
Kundizzjonijiet għall-kisba
Assenza ta’ prova ta’ kwalifiki formali
Artikoli 45 u 49 TFUE
Ħaddiema
Libertà ta’ stabbiliment

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1 u tal-Artikolu 10(b) tad-Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Settembru 2005 dwar ir-Rikonoxximent ta’ Kwalifiki Professjonali (
ĠU 2005, L 255, p. 22
, rettifiki fil-
ĠU 2007, L 271, p. 18
, fil-
ĠU 2008, L 93, p. 28
, u fil-
ĠU 2014, L 305, p. 115
), kif emendata bid-Direttiva 2013/55/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Novembru 2013 (
ĠU 2013, L 354, p. 132
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2005/36”), l-Artikoli 45 u 49 TFUE, kif ukoll l-Artikolu 15 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn BB u l-Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija (il-Ministeru għas-Saħħa tar-Repubblika tal-Litwanja) (iktar ’il quddiem il-“Ministeru għas-Saħħa”) dwar ir-rifjut ta’ dan tal-aħħar li jirrikonoxxi l-kwalifika professjonali ta’ BB.
Il-kuntest ġuridiku
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2005/36, intitolat “Għan”, jistabbilixxi, fl-ewwel paragrafu tiegħu, li:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi regoli skond liema Stat Membru li jissoġġetta l-aċċess jew l-eżerċizzju ta’ professjoni regolata fit-territorju tiegħu għall-kondizzjoni ta’ pussess ta’ kwalifiki professjonali speċifiċi (minn hawn il quddiem imsejħa ‘l-Istat Membru ospitanti’) għandu jirrikonoxxi kwalifiki professjonali miksuba fi Stat Membru jew aktar (minn hawn ’il quddiem imsejħa ‘l-Istat Membru ta’ l-oriġini’) u li jippermettu li persuna li jkollha dawk il-kwalifiki teżerċita l-istess professjoni hemmhekk, għal aċċess għal u eżerċizzju ta’ dik il-professjoni. […]”
L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, intitolat “Effetti tar-rikonoxximent”, jipprevedi:
“1.   Ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali mill-Istat Membru ospitanti għandu jippermetti lill-benefiċjarji sabiex, f’dak l-Istat Membru, jaċċedu għall-istess professjoni bħal dik li huma kkwalifikati għaliha fl-Istat Membru ta’ oriġini u sabiex jeżerċitaw din il-professjoni fl-Istat Membru ospitanti bl-istess kondizzjonijiet bħaċ-ċittadini tiegħu.
2.   Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, il-professjoni li l-applikant jixtieq li jeżerċita fl-Istat Membru ospitanti hija l-istess bħal dik li huwa kwalifikat fiha fl-Istat Membru ta’ l-oriġini jekk l-attivitajiet koperti huma paragunabbli.
[…]”
L-Artikolu 4f tad-Direttiva 2005/36, intitolat “Aċċess parzjali”, isemmi, fil-paragrafu 6 tiegħu, li dan l-artikolu ma japplikax għall-professjonisti li jibbenefikaw mir-rikonoxximent awtomatiku tal-kwalifiki professjonali tagħhom konformement mal-Kapitoli II, III u IIIa tat-Titolu III ta’ din id-direttiva.
L-Artikolu 10(b) tal-imsemmija direttiva, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, li jinsab fil-Kapitolu I tat-Titolu III tagħha dwar is-“[s]istema ġenerali għar-rikonoxximent ta’ provi ta’ taħriġ”, jistabbilixxi:
“Dan il-Kapitolu japplika għall-professjonijiet kollha li ma jaqgħux taħt il-Kapitoli II u III ta’ dan it-Titolu fil-każijiet li ġejjin li fihom l-applikant, għal raġunijiet speċifiċi u eċċezzjonali, ma jissodisfax il-kondizzjonijiet stabbiliti f’dawk il-Kapitoli:
[…]
(b)
għal tobba b’taħriġ bażiku, tobba speċjalizzati, infermiera responsabbli għas-saħħa ġenerali, tobba dentisti, tobba dentisti speċjalizzati, kirurgi veterinarji, qwiebel, spiżjara u periti, meta l-migrant ma jissodisfax ir-rekwiżiti ta’ prattika professjonali effettiva u legali msemmija fl-Artikoli 23, 27, 33, 37, 39, 43 u 49”.
Fil-Kapitolu III tat-Titolu III tad-Direttiva 2005/36, dwar ir-“[r]ikonoxximent abbażi ta’ kordinazzjoni ta’ kondizzjonijiet minimi ta’ taħriġ”, l-Artikolu 21 ta’ din id-direttiva, intitolat “Prinċipju ta’ rikonoxximent awtomatiku”, jiddisponi, fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 1 tiegħu:
“Kull Stat Membru għandu jirrikonoxxi bħala provi ta’ kwalifiki formali ta’ tabib li jagħti aċċess għal attivitajiet professjonali ta’ tabib b’taħriġ bażiku u tabib speċjalizzat, bħala infermiera responsabbli mill-kura ġenerali, bħala dentist, bħala dentist speċjalizzat, bħala kirurgu veterinarju, bħala spiżjar u bħala perit, elenkati fl-Anness V, punti 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.6.2 u 5.7.1 rispettivament, dawk il-provi li jissodisfaw ir-rekwiżiti minimi ta’ taħriġ imsemmija fl-Artikoli 24, 25, 31, 34, 35, 38, 44 u 46 rispettivament, u għandu, għall-finijiet ta’ aċċess għal u l-eżerċizzju ta’ attivitajiet professjonali, jagħti dawn il-provi l-istess effett fuq it-territorju tiegħu bħala provi ta’ kwalifiki formali li joħroġ huwa stess.”
L-Artikolu 23 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Drittijiet miksuba”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Bla ħsara għad-drittijiet miksuba speċifiċi għall-professjonijiet konċernati, f’każijiet fejn il-provi ta’ kwalifiki formali bħala tabib li jagħtu aċċess għal attivitajiet professjonali ta’ tabib b’taħriġ bażiku jew tabib speċjalizzat, bħala infermiera responsabbli mill-kura ġenerali, tobba dentisti, tobba dentisti speċjalizzati, bħala kirurgi veterinarji, bħala qwiebel, u bħala spiżjara li jkollhom ċittadini ta’ Stati Membri ma tissodisfax il-kondizzjonijiet kollha ta’ taħriġ msemmija fl-Artikoli 24, 25, 31, 34, 35, 38, 40 u 44, kull Stat Membru għandu jirrikonoxxi bħala prova suffiċjenti dawk il-provi ta’ kwalifiki professjonali maħruġa minn dawk l-Istati Membri safejn dawn il-provi juru t-tmiem b’suċċess ta’ taħriġ li kien beda qabel id-dati ta’ referenza stabbiliti fl-Anness V, punti 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2 u 5.6.2 u hija akkumpanjata minn ċertifikat li jiddikjara li t-titolari kienu jeżerċitaw effettivament u legalment l-attivitajiet in kwistjoni għal mhux inqas minn tliet snin konsekuttivi matul il-ħames snin li jippreċedu l-għoti taċ-ċertifikat.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
BB wettqet fir-Renju Unit erba’ snin ta’ studju fil-farmaċija u kisbet, fit‑18 ta’ Lulju 2013, kwalifika ta’ master fil-farmaċija. Matul 26 ġimgħa (6 xhur), hija wettqet perijodu ta’ prova prattika fi spiżerija, li għaliha kisbet evalwazzjoni favorevoli u l-krediti relatati.
Fir-Renju Unit, id-dritt li tiġi eżerċitata l-attività ta’ spiżjar jinkiseb wara erba’ snin ta’ studju u wara perijodu ta’ tnax‑il xahar ta’ prova professjonali. Issa, BB ma wettqitx il-perijodu ta’ tnax‑il xahar ta’ prova professjonali meħtieġ f’dan l-Istat Membru sabiex tikseb il-kwalifika ta’ spiżjar, peress li kellha tirritorna fil-Litwanja għal raġunijiet personali.
Fit‑23 ta’ Lulju 2014, l-iStudijų kokybės vertinimo centras (iċ-Ċentru ta’ Evalwazzjoni tal-Kwalità tal-Istudji, il-Litwanja) ħareġ ċertifikat li jirrikonoxxi l-ekwivalenza tad-diploma ta’ BB mal-kwalifika ta’ master mogħtija fil-Litwanja wara kors integrat tal-farmaċija. Dan iċ-ċentru ta’ evalwazzjoni indika li dan iċ-ċertifikat ma kienx jikkostitwixxi rikonoxximent ta’ kwalifika professjonali, peress li tali rikonoxximent kien jaqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Ministeru għas-Saħħa.
Fis‑6 ta’ Awwissu 2014, BB talbet ir-rikonoxximent tal-kwalifika tagħha lill-imsemmi ministeru. Dan tal-aħħar irrileva li d-dokumenti ta’ BB kienu jiċċertifikaw it-taħriġ akkademiku tagħha, iżda mhux il-kwalifika professjonali tagħha, peress li ma kienx hemm ċertezza fir-rigward tal-Istat Membru li fih kellhom jitwettqu s-sitt xhur ta’ perijodu ta’ prova li kien fadal.
Fix-xahar ta’ Settembru 2014, permezz ta’ digriet tal-Lietuvos sveikatos mokslų universiteto rektorius (ir-Rettur tal-Università tax-Xjenzi tas-Saħħa tal-Litwanja), BB ġiet awtorizzata ssegwi xi studji u kkonkludiet kuntratt ma’ din l-università li permezz tiegħu hija wettqet perijodu ta’ prova supplimentari ta’ sitt xhur ta’ prattika fil-farmaċija. Fis‑27 ta’ Mejju 2015, l-imsemmija università ħarġitilha ċertifikat li jikkonferma t-twettiq ta’ dan il-perijodu ta’ prova.
BB talbet lill-Valstybinoltu vaistų kontrolės tarnyba (il-Kunsill Nazzjonali għall-Kontroll tal-Prodotti Mediċinali, il-Litwanja) fil-Ministeru għas-Saħħa sabiex jagħtiha liċenzja ta’ spiżjar. Għal dan il-għan, hija bbażat ruħha fuq iċ-ċertifikat imsemmi fil-punt preċedenti. Fl‑1 ta’ Ġunju 2015, dan il-kunsill informa lil BB li, sabiex tikseb din il-liċenzja, hija kellha tippreżenta dokument li jiċċertifika r-rikonoxximent tal-kwalifika professjonali tagħha fil-Litwanja. Fid‑9 ta’ Ġunju 2015, BB tenniet it-talba tagħha għar-rikonoxximent ta’ kwalifika professjonali mal-Ministeru għas-Saħħa billi annettiet, b’mod partikolari, iċ-ċertifikat imsemmi fil-punt 13 ta’ din is-sentenza.
Fit‑3 ta’ Lulju 2015, l-imsemmi kunsill temm l-eżami tat-talba ta’ BB, mingħajr ma ħareġ il-liċenzja ta’ spiżjar mitluba.
Permezz tad-Digriet Nru V‑902 tal‑24 ta’ Lulju 2017, il-Ministeru għas-Saħħa rrifjuta li jirrikonoxxi l-kwalifika professjonali ta’ BB u informa b’dan lil din tal-aħħar permezz ta’ ittra tat‑28 ta’ Lulju 2017. Dan id-digriet jindika li BB ma kisbitx il-kwalifika professjonali ta’ spiżjar fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea.
BB ikkontestat l-imsemmi digriet quddiem il-Kumitat tal-Appell, li, permezz ta’ deċiżjoni tat‑13 ta’ Settembru 2017, ikkonfermah. Dan il-kumitat immotiva d-deċiżjoni tiegħu bil-fatt li d-Direttiva 2005/36 u, għaldaqstant, il-liġi nazzjonali li tittrasponi lil din tal-aħħar japplikaw biss għall-persuni li kisbu kwalifika professjonali fi Stat Membru li ma huwiex l-Istat Membru ospitanti u li għandhom prova ta’ kwalifiki formali.
BB ikkontestat id-deċiżjonijiet tal-Ministeru għas-Saħħa u tal-Kumitat tal-Appell quddiem il-Vilniaus apygardos administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’ Vilnjus, il-Litwanja). Permezz ta’ sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, dik il-qorti ċaħdet ir-rikors ta’ BB bħala infondat.
Il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja) ġiet adita b’appell mill-imsemmija sentenza.
Skont il-qorti tar-rinviju, BB issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa mid-dritt tar-Renju Unit sabiex tikseb il-kwalifika professjonali ta’ spiżjar, jiġifieri li segwiet taħriġ professjonali ta’ erba’ snin u wettqet, b’kollox, perijodu ta’ tnax‑il xahar ta’ prova prattika fi spiżerija, jiġifieri sitt xhur fir-Renju Unit u sitt xhur fil-Litwanja. Għalhekk, kieku BB issodisfat dawn il-kundizzjonijiet kollha fi Stat Membru wieħed, jiġifieri r-Renju Unit, hija kienet tikseb prova ta’ kwalifiki formali ta’ spiżjar, li, skont il-prinċipju ta’ rikonoxximent awtomatiku stabbilit fl-Artikolu 21 tad-Direttiva 2005/36, kien jiġi rrikonoxxut fil-Litwanja.
Peress li BB ma tistax tinvoka s-sistema ta’ rikonoxximent awtomatiku prevista fl-Artikolu 21 tad-Direttiva 2005/36, filwaqt li, essenzjalment, hija tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ kwalifika professjonali previsti fl-Artikolu 44 ta’ din id-direttiva, hemm lok li jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 10(b) tal-imsemmija direttiva għandux jiġi interpretat fis-sens li japplika fil-każ fejn il-persuna kkonċernata ma kisbitx il-prova ta’ kwalifiki formali ta’ spiżjar meta hija tkun issodisfat, fil-prattika, il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tikseb din il-kwalifika professjonali mhux f’pajjiż wieħed, iżda f’numru ta’ Stati Membri, fejn wieħed minnhom huwa l-Istat Membru ospitanti. Il-qorti tar-rinviju tqis li għandu wkoll jiġi ddeterminat jekk, f’dan il-każ, id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu I tat-Titolu III tad-Direttiva 2005/36 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-awtoritajiet kompetenti fil-qasam tar-rikonoxximent tal-kwalifiki huma obbligati jevalwaw il-kontenut tad-dokumenti kollha ppreżentati mill-persuna kkonċernata, li jistgħu jikkonfermaw il-kwalifika professjonali tagħha, kif ukoll il-konformità tat-taħriġ li huma jiċċertifikaw mal-kundizzjonijiet meħtieġa għall-kisba tal-kwalifika professjonali kkonċernata fl-Istat Membru ospitanti u, jekk ikun il-każ, japplikaw miżuri kumpensatorji.
Peress li s-sistema ġenerali ta’ rikonoxximent prevista mid-Direttiva 2005/36 tapplika biss f’ċerti każijiet, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, barra minn hekk, jekk BB tistax titlob ir-rikonoxximent tal-kwalifika professjonali tagħha billi tinvoka l-Artikoli 45 u 49 TFUE kif ukoll l-Artikolu 15 tal-Karta.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
L-Artikolu 10(b) tad-Direttiva [2005/36], moqri fid-dawl tal-għan stabbilit fl-Artikolu 1 tal-istess direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li jista’ japplika f’sitwazzjoni fejn il-persuna kkonċernata ma tkunx kisbet prova ta’ kwalifiki formali peress li, għalkemm hija potenzjalment issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tikseb kwalifika professjonali, dan sar mhux fi Stat Membru wieħed, iżda f’diversi Stati Membri tal-Unjoni? F’sitwazzjoni bħal din, fejn il-persuna kkonċernata ma kisbitx prova ta’ kwalifiki formali peress li hija potenzjalment issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tikseb kwalifika professjonali mhux fi Stat Membru wieħed, iżda f’diversi Stati Membri tal-Unjoni Ewropea, id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu I tat-Titolu III tad-Direttiva [2005/36] (‘Sistema ġenerali għar-rikonoxximent ta’ provi ta’ taħriġ’) għandhom jiġi interpretati fis-sens li l-awtoritajiet ta’ rikonoxximent ta’ kwalifiki huma obbligati li jevalwaw il-kontenut tad-dokumenti kollha ppreżentati mill-persuna kkonċernata, li jistgħu jattestaw il-kwalifika professjonali tagħha, kif ukoll il-konformità [tat-taħriġ li jattestaw] għall-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tinkiseb il-kwalifika professjonali fl-Istat Membru ospitanti u, jekk ikun il-każ, li japplikaw miżuri kumpensatorji?
2)
L-Artikoli 45 u 49 TFUE u l-Artikolu 15 tal-[Karta] għandhom jiġu interpretati fis-sens li, fis-sitwazzjoni ta’ dan il-każ, fejn ir-rikorrenti potenzjalment issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tikseb il-kwalifika professjonali ta’ spiżjara fis-sens tal-Artikolu 44, Sezzjoni 7, Kapitolu III [tat-Titolu III] tad-Direttiva [2005/36], iżda hija ssodisfat dawn il-kundizzjonijiet mhux fi Stat Membru wieħed tal-Unjoni, iżda f’diversi Stati Membri, u fejn, għal din ir-raġuni, hija ma għandhiex titolu li jattesta l-kwalifika professjonali tagħha previst fil-punt 5.6.2 tal-Anness V tad-Direttiva 2005/36, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru ospitanti huma obbligati li jevalwaw it-taħriġ professjonali tar-rikorrenti u li jipparagunawh mat-taħriġ professjonali li huwa meħtieġ f’dan l-Istat, kif ukoll li jevalwaw il-kontenut tad-dokumenti li jistgħu jipprovaw il-kwalifika professjonali li huma ppreżentati, kif ukoll il-konformità [tat-taħriġ li huma jattestaw] għall-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tinkiseb il-kwalifika professjonali fl-Istat Membru ospitanti u, skont il-każ, li japplikaw miżuri kumpensatorji?”
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-Direttiva 2005/36, b’mod partikolari l-Artikolu 1 tagħha u l-Artikolu 10(b) tagħha, għandhiex tiġi interpretata fis-sens li hija tapplika għal sitwazzjoni fejn persuna li titlob ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali tagħha fl-Istat Membru ospitanti ma kisbitx prova ta’ kwalifiki formali li tiċċertifika l-kwalifiki professjonali tagħha fi Stat Membru ieħor u, fl-affermattiv, jekk id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu I tat-Titolu III ta’ din id-direttiva għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-awtorità kompetenti fil-qasam tar-rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali għandha tevalwa l-kontenut tad-dokumenti kollha ppreżentati mill-persuna kkonċernata, li jistgħu juru l-kwalifiki tagħha miksuba f’diversi Stati Membri, kif ukoll il-konformità tat-taħriġ li huma jiċċertifikaw mal-kundizzjonijiet meħtieġa għall-kisba tal-kwalifiki professjonali fl-Istat Membru ospitanti u, jekk ikun il-każ, li japplikaw miżuri kumpensatorji.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, f’dak li jikkonċerna l-għan tad-Direttiva 2005/36, mill-Artikoli 1 u 4 tagħha jirriżulta li l-għan essenzjali tar-rikonoxximent reċiproku huwa li persuna li jkollha kwalifika professjonali li tagħtiha aċċess għal professjoni rregolata fl-Istat Membru tal-oriġini tagħha tkun tista’ taċċedi, fl-Istat Membru ospitanti, għall-istess professjoni bħal dik li din tkun ikkwalifikata għaliha fl-Istat Membru tal-oriġini u li teżerċitaha hemmhekk taħt l-istess kundizzjonijiet bħaċ-ċittadini nazzjonali (sentenza tas‑16 ta’ April 2015, Angerer,
C‑477/13
,
EU:C:2015:239
, punt
).
Għaldaqstant, ir-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki professjonali previst mill-imsemmija direttiva jippreżupponi li l-applikant għandu taħriġ li jikkwalifikah fl-Istat Membru ta’ oriġini sabiex jeżerċita hemmhekk professjoni rregolata.
Dan huwa l-każ indipendentement mis-sistema ta’ rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali, jiġifieri s-sistema ġenerali ta’ rikonoxximent, fis-sens tal-Kapitolu I tat-Titolu III tad-Direttiva 2005/36, jew is-sistema awtomatika ta’ rikonoxximent, fis-sens tal-Kapitoli II, III u IIIa tat-Titolu III ta’ din id-direttiva.
Minn dan isegwi li l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2005/36, li jiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni tas-sistema ġenerali ta’ rikonoxximent tal-provi ta’ kwalifiki formali prevista fil-Kapitolu I tat-Titolu III ta’ din id-direttiva, ma jistax, skont il-punt (b) tiegħu, jimponi fuq l-Istat Membru ospitanti, sakemm ma jiksirx l-għan tal-imsemmija direttiva, li huwa jeżamina l-provi ta’ kwalifiki formali miżmuma minn applikant li ma għandux il-kwalifiki neċessarji għall-eżerċizzju tal-professjoni ta’ spiżjar fl-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑16 ta’ April 2015, Angerer,
C‑477/13
,
EU:C:2015:239
, punti
u
).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li d-Direttiva 2005/36, b’mod partikolari l-Artikolu 1 tagħha u l-Artikolu 10(b) tagħha, għandha tiġi interpretata fis-sens li hija ma tapplikax għal sitwazzjoni fejn persuna li titlob ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali tagħha ma kisbitx prova ta’ kwalifiki formali li tikkwalifikaha, fl-Istat Membru ta’ oriġini, sabiex hemmhekk teżerċita professjoni rregolata.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 45 u 49 TFUE kif ukoll l-Artikolu 15 tal-Karta għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, f’sitwazzjoni fejn il-persuna kkonċernata ma għandhiex titolu li jiċċertifika l-kwalifika professjonali tagħha bħala spiżjar, fis-sens tal-punt 5.6.2 tal-Anness V tad-Direttiva 2005/36, iżda kisbet kompetenzi professjonali relatati ma’ din il-professjoni kemm fl-Istat Membru ta’ oriġini kif ukoll fl-Istat Membru ospitanti, l-awtoritajiet kompetenti ta’ dan tal-aħħar huma marbuta, meta jiġu aditi b’talba għal rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali, li jevalwaw il-kompetenzi tagħha u li jqabblu dawn ma’ dawk mitluba fl-Istat Membru ospitanti sabiex taċċedi għall-professjoni ta’ spiżjar.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-Artikolu 15(2) tal-Karta, li bis-saħħa tiegħu kull ċittadin tal-Unjoni għandu l-libertà li jfittex impjieg, li jaħdem u li jistabbilixxi ruħu f’kull Stat Membru, jirriproduċi, b’mod partikolari, il-moviment liberu tal-ħaddiema ggarantit mill-Artikolu 45 TFUE u l-libertà ta’ stabbiliment iggarantita mill-Artikolu 49 TFUE (sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2019, PI,
C‑230/18
,
EU:C:2019:383
, punt
).
Skont l-Artikolu 52(2) tal-Karta, id-drittijiet rikonoxxuti minnha li huma s-suġġett ta’ dispożizzjonijiet fit-Trattati għandhom jiġu eżerċitati fil-kundizzjonijiet u fil-limiti ddefiniti minnhom. Għaldaqstant, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15(2) tal-Karta tikkoinċidi, f’dan il-każ, mal-interpretazzjoni tal-Artikoli 45 u 49 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Lulju 2013, Gardella,
C‑233/12
,
EU:C:2013:449
, punt
).
Minn dan isegwi li huwa biżżejjed li jsir riferiment għall-Artikoli 45 u 49 TFUE sabiex tingħata risposta għat-tieni domanda.
Għandu jitfakkar li l-awtoritajiet ta’ Stat Membru, aditi minn ċittadin tal-Unjoni b’talba għal awtorizzazzjoni sabiex jeżerċita professjoni li l-aċċess għaliha huwa, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali, suġġett għall-pussess ta’ diploma jew ta’ kwalifika professjonali, jew anki għal perijodi ta’ esperjenza prattika, huma obbligati li jieħdu inkunsiderazzjoni d-diplomi, iċ-ċertifikati u provi oħra ta’ kwalifiki formali, kif ukoll l-esperjenza rilevanti tal-persuna kkonċernata, billi jwettqu paragun bejn, minn naħa, il-kompetenzi ċċertifikati minn dawn il-provi ta’ kwalifiki formali u minn din l-esperjenza u, min-naħa l-oħra, il-konoxxenzi u l-kwalifiki mitluba mil-leġiżlazzjoni nazzjonali (sentenza tat‑22 ta’ Jannar 2002, Dreessen,
C‑31/00
,
EU:C:2002:35
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Peress li din il-ġurisprudenza hija biss l-espressjoni ġurisprudenzjali ta’ prinċipju inerenti għal-libertajiet fundamentali stabbiliti mit-Trattat FUE, dan il-prinċipju ma jistax jitlef parti mill-valur ġuridiku tiegħu minħabba l-adozzjoni ta’ direttivi dwar ir-rikonoxximent reċiproku tad-diplomi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Jannar 2002, Dreessen,
C‑31/00
,
EU:C:2002:35
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-Artikolu 53(1) TFUE, tali direttivi għandhom l-għan li jiffaċilitaw ir-rikonoxximent reċiproku ta’ diplomi, ċertifikati u provi oħra ta’ kwalifiki formali billi jiġu stabbiliti regoli u kriterji komuni li jirriżultaw, sa fejn huwa possibbli, fir-rikonoxximent awtomatiku ta’ dawk id-diplomi, ċertifikati u provi oħra ta’ kwalifiki formali. Għall-kuntrarju, dawn ma għandhomx bħala għan u ma jistax ikollhom l-effett li jirrendu iktar diffiċli r-rikonoxximent ta’ tali diplomi, ċertifikati u provi oħra ta’ kwalifiki formali fis-sitwazzjonijiet mhux koperti minnhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Jannar 2002, Dreessen,
C‑31/00
,
EU:C:2002:35
, punt
).
Dawn il-kunsiderazzjonijiet japplikaw b’mod partikolari għad-Direttiva 2005/36, li ġiet adottata fuq il-bażi, b’mod partikolari, tal-Artikolu 47(1) KE (li sar l-Artikolu 53(1) TFUE).
Issa, f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali li, kif jirriżulta mir-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ma tidħolx fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2005/36, l-Istat Membru ospitanti kkonċernat għandu josserva l-obbligi tiegħu fil-qasam tar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali, kif imfakkra fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, li japplikaw għas-sitwazzjonijiet li jaqgħu kemm taħt l-Artikolu 45 TFUE kif ukoll taħt l-Artikolu 49 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Settembru 2000, Hocsman,
C‑238/98
,
EU:C:2000:440
, punt
, u tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Brouillard,
C‑298/14
,
EU:C:2015:652
, punti
u
).
Għalhekk, meta l-eżami komparattiv tal-kwalifiki jwassal għall-konstatazzjoni li l-konoxxenzi u l-kwalifiki ċċertifikati mill-prova ta’ kwalifiki formali barranija jikkorrispondu għal dawk meħtieġa mid-dispożizzjonijiet nazzjonali, l-Istat Membru ospitanti għandu jaċċetta li din il-prova ta’ kwalifiki formali tissodisfa l-kundizzjonijiet imposti minnhom. Jekk, għall-kuntrarju, il-paragun juri biss korrispondenza parzjali bejn dawn il-konoxxenzi u l-kwalifiki, dan l-Istat Membru għandu d-dritt jeżiġi li l-persuna kkonċernata turi li kisbet il-konoxxenzi u l-kwalifiki neqsin (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Brouillard,
C‑298/14
,
EU:C:2015:652
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, huma l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li għandhom jevalwaw jekk il-konoxxenzi miksuba fl-Istat Membru ospitanti, fil-kuntest, b’mod partikolari, ta’ esperjenza prattika, jistgħux jintużaw sabiex jiġi stabbilit il-pussess tal-konoxxenzi neqsin (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Brouillard,
C‑298/14
,
EU:C:2015:652
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għall-kuntarju, jekk l-imsemmi eżami komparattiv juri differenzi sostanzjali bejn it-taħriġ segwit mill-applikant u t-taħriġ meħtieġ fl-Istat Membru ospitanti, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jistabbilixxu miżuri kumpensatorji sabiex jimlew dawn id-differenzi (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑2 ta’ Diċembru 2010, Vandorou et,
C‑422/09, C‑425/09 u C‑426/09
,
EU:C:2010:732
, punt
).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikoli 45 u 49 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li, f’sitwazzjoni fejn il-persuna kkonċernata ma għandhiex titolu li jiċċertifika l-kwalifika professjonali tagħha bħala spiżjar, fis-sens tal-punt 5.6.2 tal-Anness V tad-Direttiva 2005/36, iżda kisbet kompetenzi professjonali relatati ma’ din il-professjoni kemm fl-Istat Membru ta’ oriġini kif ukoll fl-Istat Membru ospitanti, l-awtoritajiet kompetenti ta’ dan tal-aħħar huma marbuta, meta jiġu aditi b’talba għal rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali, li jevalwaw il-kompetenzi tagħha u li jqabblu dawn ma’ dawk mitluba fl-Istat Membru ospitanti sabiex taċċedi għall-professjoni ta’ spiżjar. Jekk dawn il-kompetenzi jikkorrispondu għal dawk meħtieġa mid-dispożizzjonijiet nazzjonali tal-Istat Membru ospitanti, dan huwa obbligat li jirrikonoxxihom. Jekk dan l-eżami komparattiv juri biss korrispondenza parzjali bejn dawn il-kompetenzi, l-Istat Membru ospitanti għandu d-dritt li jeħtieġ li l-persuna kkonċernata turi li hija kisbet il-konoxxenzi u l-kwalifiki neqsin. Huma l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li għandhom jevalwaw, jekk ikun il-każ, jekk il-konoxxenzi miksuba fl-Istat Membru ospitanti, fil-kuntest, b’mod partikolari, ta’ esperjenza prattika, jistgħux jintużaw sabiex jiġi stabbilit il-pussess tal-konoxxenzi neqsin. Jekk l-imsemmi eżami komparattiv juri differenzi sostanzjali bejn it-taħriġ segwit mill-applikant u t-taħriġ meħtieġ fl-Istat Membru ospitanti, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jistabbilixxu miżuri kumpensatorji sabiex jagħmlu tajjeb għal dawn id-differenzi.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Settembru 2005 dwar ir-Rikonoxximent ta’ Kwalifiki Professjonali, kif emendata bid-Direttiva 2013/55/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Novembru 2013, b’mod partikolari l-Artikolu 1 tagħha u l-Artikolu 10(b) tagħha, għandha tiġi interpretata fis-sens li hija ma tapplikax għal sitwazzjoni fejn persuna li titlob ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali tagħha ma kisbitx prova ta’ kwalifiki formali li tikkwalifikaha, fl-Istat Membru ta’ oriġini, sabiex hemmhekk teżerċita professjoni rregolata.

2)
L-Artikoli 45 u 49 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li, f’sitwazzjoni fejn il-persuna kkonċernata ma għandhiex titolu li jiċċertifika l-kwalifika professjonali tagħha bħala spiżjar, fis-sens tal-punt 5.6.2 tal-Anness V tad-Direttiva 2005/36, kif emendata bid-Direttiva 2013/55, iżda kisbet kompetenzi professjonali relatati ma’ din il-professjoni kemm fl-Istat Membru ta’ oriġini kif ukoll fl-Istat Membru ospitanti, l-awtoritajiet kompetenti ta’ dan tal-aħħar huma marbuta, meta jiġu aditi b’talba għal rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali, li jevalwaw il-kompetenzi tagħha u li jqabblu dawn ma’ dawk mitluba fl-Istat Membru ospitanti sabiex taċċedi għall-professjoni ta’ spiżjar. Jekk dawn il-kompetenzi jikkorrispondu għal dawk meħtieġa mid-dispożizzjonijiet nazzjonali tal-Istat Membru ospitanti, dan huwa obbligat li jirrikonoxxihom. Jekk dan l-eżami komparattiv juri biss korrispondenza parzjali bejn dawn il-kompetenzi, l-Istat Membru ospitanti għandu d-dritt li jeħtieġ li l-persuna kkonċernata turi li hija kisbet il-konoxxenzi u l-kwalifiki neqsin. Huma l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li għandhom jevalwaw, jekk ikun il-każ, jekk il-konoxxenzi miksuba fl-Istat Membru ospitanti, fil-kuntest, b’mod partikolari, ta’ esperjenza prattika, jistgħux jintużaw sabiex jiġi stabbilit il-pussess tal-konoxxenzi neqsin. Jekk l-imsemmi eżami komparattiv juri differenzi sostanzjali bejn it-taħriġ segwit mill-applikant u t-taħriġ meħtieġ fl-Istat Membru ospitanti, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jistabbilixxu miżuri kumpensatorji sabiex jagħmlu tajjeb għal dawn id-differenzi.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Litwan.