CELEX: 62019CJ0619
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Ambjent
Konvenzjoni ta’Aarhus
Direttiva 2003/4/KE
Aċċess pubbliku għal informazzjoni ambjentali
Proġett ta’ bini ta’ infrastrutturi ‘Stuttgart 21’
Ċaħda ta’ talba għal informazzjoni ambjentali
Artikolu 4(1)
Raġunijiet għal rifjut
Kunċett ta’ ‘komunikazzjonijiet interni’
Portata
Limitazzjoni ratione temporis tal-protezzjoni ta’ tali komunikazzjonijiet

It-talba għad-deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑28 ta’ Jannar 2003 dwar l-aċċess pubbliku għat-tagħrif ambjentali u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/313/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 7, p. 375).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn il-Land Baden‑Württemberg (il-Land ta’ Bade-Wurtemberg, il-Ġermanja) u D. R., dwar talba għal informazzjoni ambjentali intiża sabiex jinkiseb l-aċċess għal ċerti dokumenti tal-iStaatsministerium Baden-Württemberg (il-Ministeru tal-Land ta’ Baden-Württemberg) dwar il-proġett ta’ bini ta’ infrastrutturi ta’ trasport u ta’ żvilupp urban, imsejjaħ “Stuttgart 21”, fl-iStuttgarter Schlossgarten (il-park tal-kastell ta’ Stuttgart, il-Ġermanja).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
Il-Konvenzjoni dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni Pubblika fit-Teħid ta’ Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali, iffirmata f’Aarhus fil-25 ta’ Ġunju 1998 u approvata f’isem il-Komunità Ewropea bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/370/KE tas-17 ta’ Frar 2005 (
ĠU 2006, L 164M, p. 17
, iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Aarhus”), tipprovdi fl-Artikolu 4(3) tagħha:
“Talba għal informazzjoni ambjentali tista’ tiġi rrifjutata jekk:
[…]
(ċ)
it-talba tkun tirrigwarda dokumenti li jkunu għadhom qegħdin jiġu redatti jew tkun tikkonċerna komunikazzjonijiet interni ta’ awtoritajiet pubbliċi, sakemm tali eċċezzjoni tkun prevista fil-liġi nazzjonali jew tkun konswetudni, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar.
[…]”
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001
Ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331) jipprovdi, fl-Artikolu 4(3) tiegħu:
“Aċċess għad-dokument, miktub minn instituzzjoni għall-użu intern jew irċevut minn instituzzjoni, dwar kwistjoni fejn id-deċiżjoni ma ttiħditx mill-istituzzjoni, għandu jiġi rifjutat jekk l-iżvelar tad-dokument serjament idgħajjef il-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet ta’ l-istituzzjoni, jekk m’hemmx interess pubbliku akbar fl-iżvelar tiegħu.
Aċċess għad-dokument li fih opinjonijiet għall-użu intern bħala parti minn deliberazzjoni u konsultazzjonijiet preliminarji fl-istituzzjoni kkoncernat għandu jiġi rifjutat anke wara li tittieħed id-deċiżjoni jekk l-iżvelar tad-dokument serjament idgħajjef il-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet ta’ l-istituzzjoni, jekk m’hemmx interess pubbliku akbar fl-iżvelar tiegħu.”
Ir-Regolament (KE) Nru 1367/2006
L-Artikolu 3 tar-Regolament (KE) Nru 1367/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Settembru 2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-disposizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta’ Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (
ĠU 2006, L 264, p. 13
), jipprevedi:
“Ir-Regolament [Nru 1049/2001] għandu japplika għal kwalunkwe talba minn applikant għal aċċess għal informazzjoni dwar l-ambjent fil-pussess ta’ istituzzjonijiet u korpi tal-Komunità minghajr diskriminazzjoni abbażi ta’ ċittadinanza, nazzjonalità jew domiċilju u, fil-każ ta’ persuna ġuridika, mingħajr diskriminazzjoni dwar fejn hija reġistrata jew fejn ikun iċ-ċentru effettiv ta’ l-attivitajiet tagħha.
[…]”
L-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 1367/2006, intitolat “Applikazzjoni ta’ eċċezzjonijiet fir-rigward ta’ talbiet għall-aċċess għal informazzjoni dwar l-ambjent”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Fir-rigward ta’ l-ewwel u t-tielet inċiżi ta’ l-Arikolu 4(2) tar-Regolament [Nru 1049/2001], b’eċċezzjoni għal investigazzjonijiet […], għandu jitqies li jeżisti interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar fejn l-informazzjoni mitluba tkun konnessa ma’ emissjonijiet fl-ambjent. Fir-rigward ta’ l-eċċezzjonijiet l-oħra stabbiliti fl-Artikolu 4 tar-Regolament [Nru 1049/2001], ir-raġunijiet għal rifjut għandu jiġi interpretat b’ mod restrittiv, b’kont meħud ta’ l-interess pubbliku moqdi bil-kxif u jekk l-informazzjoni mitluba tkunx konnessa ma’ emissjonijiet fl-ambjent.”
Id-Direttiva 2003/4
Il-premessi 1, 5 u 16 tad-Direttiva 2003/4 huma fformulati kif ġej:
“(1)
L-aċċess pubbliku miżjud għat-tagħrif ambjentali u t-tixrid ta’ dan it-tagħrif jikkontribwixxu għal konoxxenza ikbar dwar il-materji ambjentali, skambju ħieles tal-veduti, parteċipazzjoni iktar effettiva mill-pubbliku fit-tiswir tad-deċiżjonijie u, eventwalment, ambjent aħjar.
[…]
(5)
Fil-25 ta’ Ġunju 1998 il-Komunità Ewropea ffirmat il-[Konvenzjoni ta’ Aarhus]. Id-disposizzjonijiet tal-liġijiet Komunitarji jridu jkunu konsistenti ma’ din il-Konvenzjoni bil-ħsieb tal-konklużjoni tagħha mill-Komunità Ewropea.
[…]
[(16)]
Id-dritt għat-tagħrif ifisser illi l-iżvelar tat-tagħrif għandu jkun ir-regola ġenerali u li l-awtoritajiet pubbliċi għandhom jitħallew li jirrifjutaw talba għat-tagħrif dwar l-ambjent f’każijiet speċifiċi u ddefiniti biċ-ċar. Ir-raġunijiet għal rifjut għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv, li bih, l-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar għandu jiġi ppeżat kontra l-interess moqdi bir-rifjut Ir-raġunijiet għal rifjut għandhom jiġu pprovvduti lill-applikant fil-limitu taż-żmien stabbilit f’din id-Direttiva.”
Skont l-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva:
“Il-miri ta’ din id-Direttiva huma:
(a)
li jiġi ggarantit id-dritt għall-aċċess tat-tagħrif dwar l-ambjent li jkun għand l-awtoritajiet pubbliċi jew miżmum għalihom, u li jiġu ddikjarati t-termini u l-kondizzjonijiert bażiċi ta’ l-eżerċizzju tiegħu u l-arranġamenti prattiċi għalih; u
(b)
li jiġi żgurat illi, bħala ħaġa naturali, it-tagħrif dwar l-ambjent jiġi magħmul disponibbli u jixxerred b’mod progressiv fost il-pubbliku sabiex jinkisbu id-disponibbiltà u t-tixrid l-iktar wiesa’ possibbli tat-tagħrif dwar l-ambjent fost il-pubbliku. […]”
L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Id-definizzjonijiet”, jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
1.
‘tagħrif dwar l-ambjent’ għandu jfisser kull tagħrif fil-għamla miktuba, li jidher, li jinsama’, bl-elettronika jew ta’ kull materjal ieħor dwar:
(a)
l-istat ta’ l-elementi ta’ l-ambjent, bħalma huma l-arja u l-atmosfera, l-ilma, il-ħamrija, il-pajżaġġ u s-siti naturli inklużi l-artijiet mistagħdra, iż-żoni kostali u marini, id-diversità bijoloġika u l-komponenti tagħha, inklużi l-organiżmi mmodifikati ġenetikament, u l-interazzjoni fost dawn l-elementi;
[…]
(ċ)
l-miżuri (inklużi l-miżuri amministrattivi), bħalma huma l-politiki, il-leġislazzjoni, il-pjani, il-programmi, il-ftehimijiet ambjentali, u l-attivitajiet li jaffettwaw jew x’aktarx li jaffettwaw l-elementi u l-fatturi riferiti fil-(a) u fil-(b) kif ukoll il-miżuri jew l-attivitajiet iddisinjati għalbiex jipproteġu dawn l-elementi;
[…]
(f)
l-istat tas-saħħa u tas-sigurtà pubblika, inklużi t-tniġġiż tal-katina ta’ l-ikel, meta rilevanti, il-kondizzjonijiet tal-ħajja umana, is-siti kulturali u l-istrutturi mibnija daqskemm jistgħu jaffettwaw jew jiġu affettwati mill-istat ta’ l-elementi ta’ l-ambjent riferiti fil-(a) jew, permezz ta’ dawn l-elementi, minn kull materja riferita fil-(b) u ċ-(ċ);
2.
‘Awtorita pubblika’ għandha tfisser:
(a)
l-amministrazzjoni governattiva jew amministrazzjoni oħra pubblika, inklużi l-korpi pubbliċi konsultattivi fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali;
[…]
3.
‘Tagħrif li jkun għand awtorità pubblika’ għandu jfisser it-tagħrif dwar l-ambjent li jkun ġie prodott jew irċevut minn din l-awtorità.
[…]
5.
‘Applikant’ għandu jfisser kull persuna naturali jew legali li titlob tagħrif dwar l-ambjent.
[…]”
L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva, intitolat “L-aċċess għat-tagħrif dwar l-ambjent fuq talba”, jistipula fil-paragrafu (1) tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw illi, skond id-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva, l-awtoritajiet pubbliċi huma meħtieġa li jagħmlu disponibbli t-tagħrif dwar l-ambjent li jkun għandhom jew miżmum għalihom lil kull applikant fuq it-talba tiegħu u mingħajr ma jkollu għalfejn jiddikjara l-interess tiegħu.”
Skont l-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, intitolat “Eċċezzjonijiet”:
“1.   L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li tiġi rrifjutata talba għal tagħrif dwar l-ambjent jekk:
[…]
(d)
it-talba tirrigwarda materjal li jkun għadu qiegħed jiġi kkumpilat jew dokumenti jew informazzjoni mhux ikkompletati;
(e)
it-talba tirrigwarda komunikazzjonijiet interni, filwaqt li jitqies l-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar.
Meta tiġi rrifjutata talba fuq il-bażi li tirrigwarda materjal fil-korsa tat-tkomplija, l-awtorità pubblika għandha tiddikjara l-isem ta’ l-awtorità li tħejji l-materjal u ż-żmien stmat li jkun meħtieġ għat-tkomplija.
2.   L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li tiġi rrifjutata talba għal tagħrif dwar l-ambjent jekk l-iżvelar tat-tagħrif jaffettwa b’mod negattiv:
(a)
il-kunfidenzjalità tal-proċedimenti ta’ l-awtoritajiet pubbliċi, meta din il-kunfidenzjalità tkun ipprovvduta bil-liġi;
[…]
Ir-raġunijiet għar-rifjut imsemmija fil-paragrafi 1 u 2 għandhom jiġu interpretati f’manjiera restrittiva, filwaqt li jitqies għall-każ partikolari l-interess pubbliku moqdi b’dan l-iżvelar. F’kull każ partikolari, l-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar għandu jiġi miżun kontra l-interess moqdi bir-rifjut. Bis-saħħa tal-paragrafu 2(a), (d), (f), (g) u (h), l-Istati Membri ma jistgħux jipprovdu li tiġi rrifjutata talba meta t-talba jkollha x’taqsam ma’ tagħrif dwar l-emissjonijiet fl-ambjent.
[…]
4.   It-tagħrif dwar l-ambjent li jkun għand l-awtoritajiet pubbliċi jew miżmum għalihom li jkun ġie mitlub minn applikant għandu jintgħamel disponibbli b’mod parzjali meta jkun possibbli li jiġi mifrud tagħrif li jidħol fl-iskop tal-paragrafi 1(d) u (e) jew 2 mill-bqija tat-tagħrif mitlub.
5.   Rifjut li jintgħamel disponibbli t-tagħrif mitlub fl-intier tiegħu jew f’parti minnu għandu jiġi nnotifikat lill-[…] In-notifika għandha tiddikjara r-raġunijiet għar-rifjut u tinkludi tagħrif dwar il-proċedura tar-rivista pprovvduta skond l-Artikolu 6.”
Id-dritt Ġermaniż
Il-punt 2 tal-Artikolu 28(2) tal-Umweltverwaltungsgesetz Baden-Württemberg (il-Liġi tal-Land ta’ Baden‑Württemberg dwar il-Ġestjoni tal-Ambjent) tal-25 ta’ Novembru 2014 (GBl. 2014, 592), kif emendat bl-Artikolu 1 tal-Liġi tat-28 ta’ Novembru 2018 (GBl. 2018, 439), jipprevedi:
“Meta talba jkollha x’taqsam ma’ komunikazzjonijiet interni ta’ awtoritajiet li jkun obbligati jagħtu informazzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 23(1), hija għandha tkun miċħuda sakemm ma jkunx iktar importanti li tingħata fl-interess pubbliku.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Il-kawża prinċipali tirrigwarda t-talba li persuna fiżika, jiġifieri D.R., bagħtet lill-Ministeru tal-Istat tal-Land ta’ Baden-Württemberg, intiża li tikseb dokumenti dwar il-qtugħ ta’ siġar fil-park tal-kastell ta’ Stuttgart, fix-xahar ta’ Ottubru 2010, li seħħ fil-kuntest tat-twettiq tal-proġett ta’ bini ta’ infrastrutturi u ta’ żvilupp urban “Stuttgart 21”.
Dawn id-dokumenti jinkludu, minn naħa, informazzjoni trażmessa lill-korp tat-tmexxija tal-Ministeru tal-Istat tal-Land ta’ Baden-Württemberg, dwar l-iżvolġiment tax-xogħlijiet tal-kummissjoni ta’ investigazzjoni kkonċernata, dwar l-intervent tal-pulizija, fit-30 ta’ Settembru 2010, fil-park tal-kastell ta’ Stuttgart u, min-naħa l-oħra, noti ta’ dan il-Ministeru, dwar l-implimentazzjoni ta’ proċedura ta’ konċiljazzjoni, fl-10 u fit-23 ta’ Novembru 2010, fil-kuntest tal-proġett “Stuttgart 21”.
Ir-rikors kontenzjuż, li D. R. kien ippreżenta kontra d-deċiżjoni ta’ rifjut ta’ aċċess fil-konfront tiegħu, ġie miċħud fl-ewwel istanza, iżda ntlaqa’ mill-Verwaltungsgerichtshof Baden-Württemberg (il-Qorti Amministrattiva Superjuri ta’ Baden-Württemberg, il-Ġermanja). Din tal-aħħar, wara li kkonstatat li t-talba li hija s-suġġett tal-kawża prinċipali kienet tirrigwarda informazzjoni ambjentali, iddeċidiet li ma kienet tapplika ebda raġuni għal rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti mitluba minn D. R. Fir-rigward, b’mod partikolari, tar-raġuni għal rifjut prevista għall-“komunikazzjonijiet interni” tal-awtoritajiet pubbliċi, din ma tistax tiġi invokata iktar wara li jitlesta l-proċess deċiżjonali tal-awtorità li lilha tkun intalbet il-komunikazzjoni.
Din is-sentenza ġiet ikkontestata mil-Land Baden-Württemberg fil-kuntest ta’ rikors għal reviżjoni li huwa ppreżenta quddiem il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, il-Ġermanja).
Din il-qorti titlaq mill-premessa li D. R. talab aċċess għal informazzjoni ambjentali, kif iddefinita fl-Artikolu 2(1)(ċ) tad-Direttiva 2003/4, li hija fil-pussess ta’ awtorità pubblika. Permezz tad-domandi tagħha, hija tfittex li tiddetermina jekk din l-informazzjoni għandhiex tiġi kklassifikata bħala “komunikazzjonijiet interni” li għaldaqstant jaqgħu taħt ir-raġuni għal rifjut prevista fil-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 u, jekk ikun il-każ, jekk l-applikabbiltà ta’ din ir-raġuni għal rifjut hijiex limitata
ratione temporis
.
Għal dak li jirrigwarda l-ewwel domanda magħmula, il-Bundesverwaltungsgericht tirrileva li d-Direttiva 2003/4 ma tiddefinixxix il-kunċett ta’ “komunikazzjonijiet interni”, iżda teżiġi, skont l-ewwel sentenza tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(2) tagħha, li r-raġunijiet għal rifjut elenkati f’dan l-artikolu għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv.
Fid-dawl ta’ din ir-regola ta’ interpretazzjoni, il-Bundesverwaltungsgericht tqis li t-terminu “intern” jista’ jkopri l-informazzjoni li ma tkunx ħarġet mill-isfera interna ta’ awtorità, bl-eċċezzjoni ta’ dik li tkun intiża li tiġi żvelata. Fir-rigward tal-kelma “komunikazzjoni”, tqum il-kwistjoni dwar jekk din tindikax informazzjoni ta’ ċerta kwalità u, b’mod partikolari, jekk huwiex meħtieġ li din tkun indirizzata lil destinatarju.
Barra minn hekk, mid-dokument ippubblikat mill-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti, intitolat “Il-Konvenzjoni ta’ Aarhus, Gwida għall-Implimentazzjoni” (It-tieni edizzjoni, 2014) (iktar ’il quddiem il-“Gwida għall-Implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus”), jirriżulta li, f’ċerti pajjiżi, id-deroga prevista għall-“komunikazzjonijiet interni” għandha l-għan li tipproteġi l-opinjonijiet personali tal-uffiċjali, iżda ma tirrigwardax dokumenti fattwali.
Fir-rigward tat-tieni u t-tielet domanda magħmula, dwar il-kamp ta’ applikazzjoni
ratione temporis
tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4, il-qorti tar-rinviju tqis li l-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tipprekludi limitazzjoni stretta tal-applikazzjoni
ratione temporis
tagħha. Xejn iktar ma jirriżulta mid-dispożizzjoni korrispondenti tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus kif ukoll mill-Gwida għall-Implimentazzjoni tagħha. Is-sitwazzjoni hija differenti għar-raġuni għal rifjut ta’ aċċess previst fil-punt (d) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva dwar id-dokumenti li jkunu qegħdin jiġu redatti kif ukoll id-dokumenti u d-data mhux ikkompletati, li l-formulazzjoni tiegħu stess tillimita l-applikazzjoni tagħha
ratione temporis
.
Fir-rigward tad-dokumenti interni fil-pussess tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea kif ukoll tal-Kummissjoni Ewropea, l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 1049/2001 jippermetti barra minn hekk il-protezzjoni tagħhom wara li jitlesta l-proċess deċiżjonali. Ir-Regolament Nru 1367/2006, adottat speċifikament sabiex tiġi applikata l-Konvenzjoni ta’ Aarhus għall-istituzzjonijiet tal-Unjoni, ma emendax din ir-regola.
Ir-raġuni għal rifjut prevista għall-“komunikazzjonijiet interni” għandha barra minn hekk tiġi pparagunata ma’ dik stabbilita fil-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2003/4 li hija intiża sabiex tipproteġi l-kunfidenzjalità tad-deliberazzjonijiet tal-awtoritajiet pubbliċi. Fil-fatt, din l-aħħar raġuni tapplika wkoll wara li jintemmu l-proċessi deċiżjonali, u dan jirriżulta mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Frar 2012, Flachglas Torgau (
C‑204/09
,
EU:C:2012:71
, punt
). Interpretazzjoni wiesgħa tar-raġuni għal rifjut prevista għall-“komunikazzjonijiet interni” tirriskja għaldaqstant li tneħħi s-sens ta’ dik relatat mal-kunfidenzjalità tad-deliberazzjonijiet.
Barra minn hekk, fid-dawl tar-rekwiżit ta’ interpretazzjoni restrittiva tar-raġuni għal rifjut, il-Bundesverwaltungsgericht tqis li l-ibbilanċjar tal-interessi moqdija bl-iżvelar u bir-rifjut ta’ żvelar, rikjest mill-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) u mit-tieni sentenza tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2003/4, jista’ jillimita l-invokabbiltà tar-raġuni għal rifjut prevista għall-“komunikazzjonijiet interni”, b’mod partikolari peress li, biż-żmien, l-interess għaż-żamma tal-kunfidenzjalità tal-informazzjoni jonqos.
Fl-aħħar nett, kieku l-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 kellu jkun limitat
ratione temporis
, sabiex tiġi ddeterminata l-portata tiegħu, it-tul tal-proċessi deċiżjonali mhux dejjem ikun kriterju xieraq. Fil-fatt, fil-kuntest ta’ proċess amministrattiv, kull eżami ta’ informazzjoni ambjentali ma jwassalx għal teħid ta’ deċiżjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Il-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva [2003/4] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “komunikazzjonijiet interni” jinkludi l-komunikazzjonijiet kollha li ma joħorġux mid-dominju intern ta’ awtorità li hija suġġetta għall-obbligu li tagħmel informazzjoni disponibbli?
2)
Il-protezzjoni tal-“komunikazzjonijiet interni” fis-sens tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għandha tapplika mingħajr ebda limitazzjoni
ratione temporis
?
3)
Fil-każ ta’ risposta negattiva għat-tieni domanda: il-protezzjoni tal-“komunikazzjonijiet interni” fis-sens tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għandha tapplika biss sal-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-awtorità li hija suġġetta għall-obbligu li tagħmel informazzjoni disponibbli jew sal-konklużjoni ta’ proċess amministrattiv ieħor?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “komunikazzjonijiet interni” jinkludi kull informazzjoni li ma toħroġx mill-isfera interna ta’ awtorità pubblika.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, billi adotta d-Direttiva 2003/4, il-leġiżlatur tal-Unjoni ried jiżgura l-kompatibbiltà tad-dritt tal-Unjoni mal-Konvenzjoni ta’ Aarhus billi ppreveda sistema ġenerali intiża li tiggarantixxi li kull applikant, fis-sens tal-Artikolu 2(5) ta’ din id-direttiva, ikollu dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali fil-pussess tal-awtoritajiet pubbliċi jew miżmuma f’isimhom mingħajr ma jkun obbligat li jinvoka interess (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-14 ta’ Frar 2012, Flachglas Torgau,
C‑204/09
,
EU:C:2012:71
, punt
).
Għandu wkoll jiġi enfasizzat li d-dritt ta’ aċċess ggarantit mid-Direttiva 2003/4 japplika biss sakemm l-informazzjoni mitluba tkun tissodisfa r-rekwiżiti dwar l-aċċess pubbliku previsti minn din id-direttiva, u dan jippreżumi b’mod partikolari, li dan l-informazzjoni tikkostitwixxi “tagħrif dwar l-ambjent” fis-sens tal-Artikolu 2(1) ta’ din id-direttiva, iżda dan huwa l-obbligu tal-qorti tar-rinviju li tivverifikah għal dak li jikkonċerna l-kawża prinċipali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-14 ta’ Frar 2012, Flachglas Torgau,
C‑204/09
,
EU:C:2012:71
, punt
).
Fir-rigward tal-iskopijiet tad-Direttiva 2003/4 l-Artikolu 1 tagħha jippreċiża, b’mod partikolari, li hija tfittex li tiggarantixxi d-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali fil-pussess tal-awtoritajiet pubbliċi u li din l-informazzjoni ssir awtomatikament disponibbli u tixxerred għall-pubbliku b’mod progressiv (sentenza tal-14 ta’ Frar 2012, Flachglas Torgau,
C‑204/09
,
EU:C:2012:71
, punt
).
Madankollu, il-leġiżlatur tal-Unjoni ppreveda, fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2003/4, li l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu derogi għad-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali. Sa fejn tali derogi ġew effettivament trasposti fid-dritt nazzjonali, l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu jinvokawhom sabiex jopponu għat-talbiet għal informazzjoni li jsirulhom.
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-punt 2 tal-Artikolu 28(2) tal-Liġi tal-Land ta’ Baden‑Württemberg dwar il-Ġestjoni tal-Ambjent ittraspona d-deroga prevista fil-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4, li permezz tagħha talba għal informazzjoni ambjentali tista’ tiġi miċħuda fil-każijiet fejn it-talba tkun tikkonċerna komunikazzjonijiet interni, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-interess li l-iżvelar tal-informazzjoni mitluba jippreżenta għall-pubbliku.
Hekk kif jirriżulta mill-istruttura tad-Direttiva 2003/4 u, b’mod partikolari, mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(2) tagħha, kif ukoll mill-premessa 16 tagħha, id-dritt għal informazzjoni jfisser li r-regola ġenerali hija li l-informazzjoni għandha tingħata u li awtoritajiet pubbliċi għandhom jitħallew jirrifjutaw talba għal informazzjoni ambjentali biss fi ftit każijiet speċifiċi u ddefiniti b’mod ċar. Id-derogi għad-dritt ta’ aċċess għandhom, konsegwentement, ikunu interpretati b’mod restrittiv, b’tali mod li l-interess pubbliku moqdi meta l-informazzjoni tingħata għandu jiġi bbilanċjat mal-interess moqdi meta ma hija tingħatax (sentenza tat-28 ta’ Lulju 2011, Office of Communications,
C‑71/10
,
EU:C:2011:525
, punt
).
Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, kemm mir-rekwiżiti tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll mill-prinċipju ta’ ugwaljanza jirriżulta li t-termini ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma tinkludi ebda riferiment espress għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu ddeterminati t-tifsira u l-portata tagħha, għandhom normalment jingħataw, fl-Unjoni Ewropea kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tiġi stabbilita billi jitqies il-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni u l-għan li jrid jintlaħaq mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni (sentenza tal-14 ta’ Frar 2012, Flachglas Torgau,
C‑204/09
,
EU:C:2012:71
, punt
).
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandha tiġi interpretata d-deroga għad-dritt ta’ aċċess prevista fil-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għall-komunikazzjonijiet interni.
Għal dak li jirrigwarda l-kunċett ta’ “komunikazzjonijiet interni”, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 2003/4 ma tiddefinixxihx u ma tinkludix riferiment għad-dritt tal-Istati Membri f’dan ir-rigward. Għaldaqstant, hemm lok li tingħata interpretazzjoni awtonoma, skont il-ġurisprudenza msemmija fil-punt 34 ta’ din is-sentenza.
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kelma “komunikazzjoni”, użata fil-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4, għandu jitqies li, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 20 u 21 tal-konklużjonijiet tiegħu, dan it-terminu jirreferi għal informazzjoni indirizzata minn awtur lil destinatarju, fejn dan id-destinatarju jista’ jkun kemm entità astratta, bħall-“membri” ta’ amministrazzjoni jew il-“bord tad-diretturi” ta’ persuna ġuridika, kif ukoll persuna speċifika li tappartjeni lil tali entità bħal membru tal-persunal jew uffiċjal.
Din l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “komunikazzjoni” hija kkorroborata mill-kuntest li minnu l-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 jagħmel parti.
Fil-fatt, l-Artikolu 4(3)(ċ) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus jipprevedi deroga mid-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali fil-każ fejn talba tkun tirrigwarda dokumenti li jkunu qegħdin jiġu redatti jew li jkunu jikkonċernaw komunikazzjonijiet interni tal-awtoritajiet pubbliċi. Għalhekk, din id-dispożizzjoni tagħmel distinzjoni bejn il-kunċett ta’ “dokument” u dak ta’ “komunikazzjoni”.
Hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 23 u 24 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-istess distinzjoni ġiet riprodotta mil-leġiżlatur tal-Unjoni li ttraspona l-Artikolu 4(3)(ċ) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus permezz ta’ żewġ dispożizzjonijiet distinti. Minn naħa, il-punt (d) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 jinkludi deroga fir-rigward tad-dokumenti li jkunu qegħdin jiġu redatti jew tad-dokumenti u tad-data mhux ikkompletati u, min-naħa l-oħra, il-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi d-deroga dwar il-komunikazzjonijiet interni. Minn dan isegwi li hemm lok li tingħata tifsira distinta lill-kunċetti ta’ “komunikazzjoni” u ta’ “dokument”. B’mod partikolari, kuntrarjament għall-ewwel kunċett, it-tieni wieħed ma jirrigwardax neċessarjament informazzjoni indirizzata lil xi ħadd.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-kelma “interna”, mill-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2003/4 jirriżulta li l-informazzjoni ambjentali li għaliha din id-direttiva trid tagħti aċċess għandha tinżamm mill-awtoritajiet pubbliċi. Skont l-Artikolu 2(3) tal-imsemmija direttiva, dan huwa l-każ tal-informazzjoni fil-pussess ta’ awtorità u li tkun ġiet irċevuta jew miktuba minnha. Fi kliem ieħor, l-awtoritajiet pubbliċi li għandhom informazzjoni ambjentali jistgħu jiddisponu minnha, jipproċessawha u janalizzawha internament kif ukoll jiddeċiedu dwar l-iżvelar tagħha.
Minn dan isegwi li kull informazzjoni ambjentali fil-pussess ta’ awtorità pubblika ma hijiex neċessarjament “interna”. Dan huwa biss il-każ ta’ informazzjoni li ma toħroġx mill-isfera interna ta’ awtorità pubblika, b’mod partikolari, meta din ma tkunx ġiet żvelata lil terz jew ma tkunx tqiegħdet għad-dispożizzjoni tal-pubbliku.
Fil-każ fejn awtorità pubblika jkollha informazzjoni ambjentali li tkun irċeviet minn sors estern, din l-informazzjoni tista’ wkoll tkun “interna” jekk ma tkunx tqiegħdet jew ma kellhiex titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku qabel ma tkun ġiet irċevuta mill-imsemmija awtorità u jekk hija ma toħroġx mill-isfera interna ta’ din l-awtorità wara li din tkun irċevietha.
Din l-interpretazzjoni tat-terminu “intern” hija kkorroborata mill-għan li jrid jintlaħaq mid-deroga mid-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali prevista għall-komunikazzjonijiet interni. F’dan ir-rigward, mill-ispjegazzjonijiet dwar l-Artikolu 4 tal-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Aċċess Pubbliku għall-Informazzjoni Ambjentali ppreżentata mill-Kummissjoni fid‑29 ta’ Ġunju 2000 (COM (2000) 402 final – COD 2000/0169,
ĠU 2000, C 337 E, p. 156
) jirriżulta li, bħad-deroga dwar id-dokumenti li jkunu qegħdin jiġu redatti jew li ma jkunux ikkompletati, dik li tippermetti li l-aċċess għal komunikazzjonijiet interni jiġi rrifjutat hija intiża sabiex tissodisfa l-ħtieġa tal-awtoritajiet pubbliċi li jkollhom spazju protett sabiex iwettqu riflessjonijiet u dibattiti interni.
Tali ħtieġa ġiet ukoll irrikonoxxuta fir-rigward tal-informazzjoni ambjentali fil-pussess tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni msemmija mir-Regolament Nru 1049/2001.
Dan ir-regolament japplika għat-talbiet kollha għal aċċess għall-informazzjoni ambjentali. Skont l-Artikolu 4(3) tiegħu, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom il-possibbiltà li jirrifjutaw l-aċċess għad-dokumenti għall-użu intern jew li jinkludu opinjonijiet intiżi għall-użu intern. Għaldaqstant, din id-dispożizzjoni hija intiża li tiggarantixxi li dawn l-istituzzjonijiet ikunu jistgħu jibbenefikaw minn spazju ta’ reflessjoni sabiex ikunu jistgħu jiddeċiedu dwar għażliet politiċi li għandhom jagħmlu u dwar proposti li potenzjalment jippreżentaw (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il‑Kummissjoni,
C‑57/16 P
,
EU:C:2018:660
, punti
u
).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 37 sa 46 ta’ din is-sentenza, id-deroga mid-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali, prevista fil-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għall-komunikazzjonijiet interni, għandha tinftiehem bħala li tkopri l-informazzjoni li tiċċirkola fi ħdan awtorità pubblika u li, fid-data tat-talba għal aċċess, ma tkunx ħarġet mill-isfera interna tagħha, jekk ikun il-każ wara li din tkun ġiet irċevuta minn din l-awtorità, b’mod partikolari minħabba l-iżvelar tagħha lil terz jew it-tqegħid tagħha għad-dispożizzjoni tal-pubbliku.
Huwa minnu li, hekk kif tfakkar fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, id-derogi mid-dritt ta’ aċċess għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv, b’tali mod li l-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar jiġi bbilanċjat mal-interess moqdi bir-rifjut li tingħata l-informazzjoni. Madankollu, din ir-regola ta’ interpretazzjoni ma tistax tillimita l-portata tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 bi ksur tal-formulazzjoni tiegħu.
Minn dan jirriżulta li l-fatt li informazzjoni ambjentali tista’ toħroġ mill-isfera interna ta’ awtorità pubblika f’mument partikolari, b’mod partikolari meta din tkun intiża li tiġi ppubblikata fil-futur, ma jistax itellef immedjatament lill-komunikazzjoni li tinkludi din l-informazzjoni n-natura interna tagħha.
Barra minn hekk, il-kliem tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 bl-ebda mod ma jindika li l-kunċett ta’ “komunikazzjonijiet interni” għandu jiġi interpretat fis-sens li jkopri biss l-opinjonijiet personali tal-membri tal-persunal ta’ awtorità pubblika u d-dokumenti essenzjali jew saħansitra li ma jinkludix informazzjoni ta’ natura fattwali. Tali limitazzjonijiet huma, barra minn hekk, inkompatibbli mal-għan ta’ din id-dispożizzjoni, jiġifieri l-ħolqien, favur l-awtoritajiet pubbliċi, ta’ spazju protett sabiex iwettqu riflessjonijiet u dibattiti interni.
It-teħid inkunsiderazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus kif ukoll tal-Gwida għall-Implimentazzjoni tagħha lanqas ma jista’ jwassal għal limitazzjoni tal-portata tal-kunċett ta’ “komunikazzjonijiet interni” kif ġie invokat fil-punti 20, 49 u 50 ta’ din is-sentenza. Minn naħa, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 27 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-Artikolu 4(3)(ċ) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus stess ma jillimitax il-portata tal-“komunikazzjonijiet interni” skont il-kontenut jew l-importanza tagħhom. Min-naħa l-oħra, fis-sentenza tagħha tas‑16 ta’ Frar 2012, Solvay et (
C‑182/10
,
EU:C:2012:82
, punt
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, għalkemm il-Gwida għall-Implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus tista’ titqies li hija dokument ta’ spjega li jista’, jekk ikun il-każ, jittieħed inkunsiderazzjoni, fost elementi oħra rilevanti, għall-interpretazzjoni tagħha, l-analiżi inklużi fih ma għandhom ebda saħħa obbligatorja u ma għandhomx il-portata normattiva li għandhom id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni.
Fil-każ ineżami, skont l-informazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni tar-rinviju, id-dokumenti msemmija fit-talba għal aċċess inkwistjoni fil-kawża prinċipali jinkludu, minn naħa, informazzjoni trażmessa lill-korp tat-tmexxija tal-Ministeru tal-Istat tal-Land ta’ Baden-Württemberg u, min-naħa l-oħra, noti ta’ dan il-Ministeru, relatati mal-implimentazzjoni ta’ proċedura ta’ konċiljazzjoni. Mill-fajl għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jirriżultax li din kienet informazzjoni li għandha oriġini esterna għall-imsemmi ministeru. Bla ħsara għall-verifiki li għandha twettaq il-qorti tar-rinviju, jidher li dawn id-dokumenti ġew redatti sabiex tinkiseb informazzjoni fi ħdan il-Ministeru tal-Istat tal-Land ta’ Baden-Württemberg u li ma ħarġux mill-isfera interna ta’ din l-amministrazzjoni. Minn dan isegwi li dawn id-dokumenti jistgħu jiġu kklassifikati bħala “komunikazzjonijiet interni”, fis-sens tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għall-ewwel domanda magħmula għandha tkun li l-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “komunikazzjonijiet interni” jinkludi l-informazzjoni kollha li tiċċirkola fi ħdan awtorità pubblika u li, fid-data tat-talba għal aċċess, ma tkunx ħarġet mill-isfera interna ta’ din l-awtorità, jekk ikun il-każ wara li din tkun ġiet irċevuta mill-imsemmija awtorità u sakemm din ma tkunx tqiegħdet jew ma kellhiex titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku qabel mal-awtorità tkun irċevietha.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk il-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-applikabbiltà tad-deroga għad-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali li huwa jipprevedi għall-komunikazzjonijiet interni ta’ awtorità pubblika hija limitata
ratione temporis
.
Għandu jiġi rrilevat li, bħall-Artikolu 4(3)(ċ) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus, traspost fid-dritt tal-Unjoni permezz tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4, din l-aħħar dispożizzjoni ma tinkludi ebda element favur il-limitazzjoni tal-applikazzjoni tagħha
ratione temporis
. Il-Gwida għall-Implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus lanqas ma tipprovdi indikazzjonijiet f’dan ir-rigward.
B’mod partikolari, kuntrarjament għad-deroga mid-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali li tinsab fil-punt (d) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 u li tikkonċerna d-dokumenti li jkunu qegħdin jiġu redatti kif ukoll id-dokumenti u d-data mhux ikkompletati, dik prevista għall-komunikazzjoni interna ma hijiex marbuta mal-preparazzjoni jew mal-abbozzar ta’ dokumenti. Lanqas ma tiddependi fuq il-grad ta’ progress ta’ kwalunkwe proċess amministrattiv. Tmiem tali proċess jew ta’ stadju tiegħu, ikkaratterizzat mill-adozzjoni ta’ deċiżjoni minn awtorità pubblika jew mit-tmiem ta’ dokument, ma jistax, konsegwentement, ikun determinanti għall-applikabbiltà tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4.
L-assenza ta’ limitazzjoni
ratione temporis
tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tikkorrispondi għall-għan tagħha, espost fil-punti 44 u 50 ta’ din is-sentenza, jiġifieri l-ħolqien, favur awtoritajiet pubbliċi, ta’ spazju protett sabiex iwettqu riflessjonijiet u dibattiti interni. Fil-fatt, hekk kif l-Avukat Ġenerali rrileva, essenzjalment, fil-punti 44 u 50 tal-konklużjonijiet tiegħu, sabiex jiġi ddeterminat jekk il-bżonn li tiġi protetta l-libertà tal-ħsieb tal-awtur tal-komunikazzjoni inkwistjoni u l-possibbiltà li jsiru liberament skambji ta’ opinjonijiet jippersisti, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha ta’ fatt u ta’ liġi tal-kawża fid-data li fiha l-awtoritajiet kompetenti jkunu mitluba jiddeċiedu dwar it-talba li jkunu aditi biha, peress li, kif jirriżulta mill-punt 34 tas-sentenza tas-16 ta’ Diċembru 2010, Stichting Natuur en Milieu et (
C‑266/09
,
EU:C:2010:779
), id-dritt ta’ aċċess għal informazzjoni ambjentali isir konkret f’din id-data.
Għalkemm huwa minnu li d-deroga prevista fil-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 ma hijiex limitata
ratione temporis
, minn din id-dispożizzjoni nnifisha kif ukoll mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(2) ta’ din id-direttiva jirriżulta, madankollu, li r-rifjut ta’ aċċess għal informazzjoni ambjentali minħabba li tkun tinsab f’komunikazzjoni interna għandu dejjem ikun ibbażat fuq ibbilanċjar tal-interessi involuti.
F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-ibbilanċjar għandu jsir minn eżami effettiv partikolari ta’ kull sitwazzjoni ppreżentata lill-awtoritajiet kompetenti fil-kuntest ta’ talba għal aċċess għal informazzjoni ambjentali mressqa abbażi tad-Direttiva 2003/4, mingħajr ma jkun eskluż li l-leġiżlatur nazzjonali jiddetermina permezz ta’ dispożizzjoni ġenerali l-kriterji li jippermettu li tiġi ffaċilitata din l-evalwazzjoni komparata tal-interessi involuti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Diċembru 2010, Stichting Natuur en Milieu et,
C‑266/09
,
EU:C:2010:779
, punt
, kif ukoll tat-28 ta’ Lulju 2011, Office of Communications,
C‑71/10
,
EU:C:2011:525
, punt
).
Għal dak li jirrigwarda l-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4, dan l-eżami għandu importanza ikbar, peress li l-kamp ta’ applikazzjoni
ratione materiae
tad-deroga mid-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali prevista minn din id-dispożizzjoni għad-dokumenti interni huwa partikolarment wiesa’. Għalhekk, sabiex id-Direttiva 2003/4 ma tiġix imxejna mis-sustanza tagħha, l-ibbilanċjar tal-interessi involuti rikjest mill-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) u mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(2) ta’ din id-direttiva għandu jkun irregolat strettament.
Peress li, kif tfakkar fil-punt 28 ta’ din is-sentenza, id-Direttiva 2003/4 tfittex li tiggarantixxi li kull applikant, fis-sens tal-Artikolu 2(5) ta’ din id-direttiva, ikollu dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali fil-pussess tal-awtoritajiet pubbliċi jew miżmuma f’isimhom mingħajr ma jkollu għalfejn jinvoka interess, l-awtorità li ssirilha talba għal aċċess ma tistax teżiġi li dan l-applikant jesponilha interess partikolari li jiġġustifika l-iżvelar tal-informazzjoni ambjentali meħtieġa.
Mill-premessa 1 tad-Direttiva 2003/4 jirriżulta li, fost ir-raġunijiet li jistgħu jargumentaw favur l-iżvelar u li awtorità għandha, fi kwalunkwe każ, tieħu inkunsiderazzjoni meta jiġu bbilanċjati l-interessi involuti hemm “konoxxenza ikbar dwar il-materji ambjentali, skambju ħieles tal-veduti, parteċipazzjoni iktar effettiva mill-pubbliku fit-tiswir tad-deċiżjonijie u […] ambjent aħjar” (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ Lulju 2011, Office of Communications,
C‑71/10
,
EU:C:2011:525
, punti
u
).
Peress li, kif tfakkar fil-punt 59 ta’ din is-sentenza, l-eżami ta’ talba għal aċċess għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-interessi speċifiċi involuti f’kull każ partikolari, l-awtorità pubblika hija wkoll obbligata teżamina l-indikazzjonijiet eventwalment ipprovduti mill-applikant fir-rigward tar-raġunijiet li jistgħu jiġġustifikaw l-iżvelar tal-informazzjoni meħtieġa.
Barra minn hekk, l-awtoritajiet pubbliċi aditi b’talba għal aċċess għall-informazzjoni ambjentali li tinsab f’komunikazzjoni interna għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni ż-żmien li jkun għadda minn meta tkun ġiet stabbilita din il-komunikazzjoni u l-informazzjoni li din tal-aħħar tkun tinkludi. Fil-fatt, id-deroga mid-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali msemmija fil-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 tista’ tapplika biss matul il-perijodu li matulu l-protezzjoni tkun iġġustifikata fid-dawl tal-kontenut ta’ tali komunikazzjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-26 ta’ Jannar 2010, Internationaler Hilfsfonds vs Il-Kummissjoni,
C‑362/08 P
,
EU:C:2010:40
, punt
).
B’mod partikolari, għalkemm fid-dawl tal-għan li jinħoloq, favur l-awtoritajiet pubbliċi, spazju protett sabiex iwettqu riflessjonijiet u dibattiti interni, informazzjoni li tkun tinsab f’komunikazzjoni interna tista’ validament ma tiġix żvelata fid-data tat-talba għal aċċess, awtorità pubblika tista’ tintalab, min-naħa l-oħra, tikkunsidra li, minħabba li tkun ilha li ġiet redatta, hija tkun saret storika u, konsegwentement, tkun tilfet in-natura sensittiva li kienet marbuta magħha, peress li jkun għadda ċertu żmien mir-redazzjoni tagħha (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-19 ta’ Ġunju 2018, Baumeister,
C‑15/16
,
EU:C:2018:464
, punt
)
Barra minn hekk, fil-kuntest tal-eżami ta’ talba għal aċċess għal informazzjoni ambjentali, l-awtorità pubblika li tkun saritilha t-talba għandha tivverifika, konformement mal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva 2003/4, jekk ċerta informazzjoni meħtieġa tistax tiġi sseparata minn dik koperta mid-deroga għad-dritt ta’ aċċess applikabbli, b’tali mod li hija tkun tista’ tipproċedi għal żvelar parzjali.
L-osservanza tal-obbligi kollha li, kif jirriżulta mill-punti 58 sa 66 ta’ din is-sentenza, jaqgħu fuq l-awtoritajiet pubbliċi matul l-eżami ta’ talba għal aċċess għall-informazzjoni ambjentali, fosthom, b’mod partikolari, l-ibbilanċjar tal-interessi involuti, għandha tkun verifikabbli għall-persuna kkonċernata u għandha tkun tista’ tiġi mistħarrġa fil-kuntest tal-proċeduri ta’ rimedji amministrattiv u ġudizzjarji previsti fil-livell nazzjonali, konformement mal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2003/4.
Sabiex jissodisfa dan ir-rekwiżit, l-Artikolu 4(5) tad-Direttiva 2003/4 jipprovdi li deċiżjoni ta’ rifjut ta’ aċċess għandha tiġi nnotifikata lill-applikant u għandha tinkludi r-raġunijiet għar-rifjut li fuqhom hija bbażata.
Hekk kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punt 34 tal-konklużjonijiet tiegħu, dan l-obbligu ta’ motivazzjoni ma jkunx issodisfatt meta awtorità pubblika sempliċement tagħmel riferiment formali għal waħda mid-derogi previsti fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4. Bil-kontra, l-awtorità pubblika li tadotta deċiżjoni li tirrifjuta aċċess għal informazzjoni ambjentali għandha tesponi r-raġunijiet li għalihom hija qieset li l-iżvelar ta’ din l-informazzjoni setgħet tippreġudika b’mod konkret u effettiv l-interess protett mid-derogi invokati. Ir-riskju ta’ tali preġudizzju għandu jkun raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-21 ta’ Lulju 2011, L-Isvezja vs My Travel u Il-Kummissjoni,
C‑506/08 P
,
EU:C:2011:496
, punt
).
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għat-tieni domanda magħmula għandha tkun li l-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-applikabbiltà tad-deroga mid-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali li huwa jipprevedi għall-komunikazzjonijiet interni ta’ awtorità pubblika ma hijiex limitata
ratione temporis
. Madankollu, din id-deroga tista’ tapplika biss matul il-perijodu li fih il-protezzjoni tal-informazzjoni mitluba tkun iġġustifikata.
Fuq it-tielet domanda
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għat-tieni domanda, ma hemmx iktar lok li tingħata risposta għat-tielet domanda magħmula.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Il-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑28 ta’ Jannar 2003 dwar l-aċċess pubbliku għat-tagħrif ambjentali u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/313/KEE, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “komunikazzjonijiet interni” jinkludi l-informazzjoni kollha li tiċċirkola fi ħdan awtorità pubblika u li, fid-data tat-talba għal aċċess, ma tkunx ħarġet mill-isfera interna ta’ din l-awtorità, jekk ikun il-każ wara li din tkun ġiet irċevuta mill-imsemmija awtorità u sakemm din ma tkunx tqiegħdet jew ma kellhiex titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku qabel mal-awtorità tkun irċevietha.

2)
Il-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/4 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-applikabbiltà tad-deroga mid-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni ambjentali li huwa jipprevedi għall-komunikazzjonijiet interni ta’ awtorità pubblika ma hijiex limitata
ratione temporis
. Madankollu, din id-deroga tista’ tapplika biss matul il-perijodu li fih il-protezzjoni tal-informazzjoni mitluba tkun iġġustifikata.

Firem
(
*1
)	Lingwi tal-proċedura: il-Ġermaniż u l-Ingliż.