CELEX: 62015CJ0680
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Trasferiment ta’ impriża
Żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema
Direttiva 2001/23/KE
Artikolu 3
Kuntratt ta’ xogħol
Leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tawtorizza l-konklużjoni ta’ klawżoli li jirreferu għal ftehim kollettivi ta’ xogħol magħmula wara d-data tat-trasferiment
Infurzabbiltà fir-rigward taċ-ċessjonarju

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE, tat-12 ta’ Marzu 2001, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 98) kif ukoll tal-Artikolu 16 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
Dawn it-talbiet ġew ippreżentati fil-kuntest ta’ kawża bejn Ivan Felja u Vittoria Graf (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“ħaddiema”) minn naħa, u Asklepios Kliniken Langen-Seligenstadt GmbH u Asklepios Dienstleistungsgesellschaft mbH (iktar ’il quddiem, flimkien, “Asklepios”) min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ ftehim kollettiv ta’ xogħol.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2001/23 ikkodifikat id-Direttiva tal-Kunsill 77/187/KEE, tal-14 ta’ Frar 1977, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-ħaddiema fil-każ ta’ trasferimenti ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (
ĠU 1977 L 61, p. 26
) kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 98/50/KE, tad-29 ta’ Ġunju 1998 (
ĠU 1998, L 201, p. 88
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 77/187”).
L-Artikolu 1(1)(a) tad-Direttiva 2001/23 jipprevedi:
“Din id-Direttiva għandha tapplika għal kull trasferiment ta’ mpriża, negozju jew parti minn impriża jew negozju lil persuna oħra li timpjiega bhala riżultat ta’ trasferiment jew inkorporazzjoni legali.”
L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“1.   Id-drittijiet u l-obbliġi ta’ min jagħmel it-trasferiment ikkawżati minn kuntratt ta’ mpjieg jew minn relazzjoni ta’ mpjieg eżistenti fid-data tat-trasferiment għandhom, minħabba dan it-trasferiment, jiġu trasferiti lil min lilu jsir it-trasferiment.
[…]
3.   Wara t-trasferiment, min lilu jsir it-trasferiment għandu jkompli josserva t-termini u l-kundizzjonijiet miftehma f’kull ftehim kollettiv skont l-istess kondizzjonijiet applikabbli għal min jagħmel it-trasferiment taħt dak il-ftehim, sad-data li fiha l-ftehim kollettiv jispiċċa jew jiskadi jew sad-dħul fis-seħħ jew l-applikazzjoni ta’ ftehim kollettiv ieħor.
L-Istati Membri jistgħu jillimitaw il-perijodu għall-osservazzjoni ta’ dawn it-termini w kundizzjonijiet bil-kundizzjoni li dan ma jkunx anqas minn sena wahda.
[…]”
Id-dritt Ġermaniż
Fil-Ġermanja, id-drittijiet u l-obbligi f’każ ta’ trasferiment ta’ negozju huma rregolati bl-Artikolu 613a tal-Bürgerliches Gesetzbuch (kodiċi ċivili) li l-paragrafu 1 tiegħu jipprovdi kif ġej:
“Meta negozju jew parti minn negozju jiġi ttrasferit permezz ta’ att ġuridiku lil sid ieħor, dan tal-aħħar huwa ssurrogat fid-drittijiet u fl‑obbligi li jirriżultaw mill-kuntratti ta’ xogħol fis-seħħ fil-mument tat‑trasferiment. Jekk dawn id-drittijiet u l-obbligi huma rregolati mir‑regoli ġuridiċi ta’ ftehim kollettiv jew minn ftehim ta’ negozju, dawn isiru parti integrali mill-kuntratt ta’ xogħol bejn il-proprjetarju l-ġdid u l‑ħaddiem u ma jistgħux jiġu emendati b’detriment għal dan tal-aħħar qabel ma tiskadi sena mid-data tat-trasferiment. It-tieni sentenza ma tapplikax meta d-drittijiet u obbligi tal-proprjetarju l-ġdid huma rregolati mid-dispożizzjonijiet ta’ ftehim kollettiv ieħor jew minn ftehim ta’ impriża ieħor. Dawn id-drittijiet u obbligi jistgħu jiġu emendati qabel it-terminu ta’ sena msemmi fit-tieni sentenza jekk il-ftehim kollettiv jew il-ftehim ta’ impriża ma għadhomx fis-seħħ jew fin-nuqqas ta’ obbligu reċiproku li jikkonformaw ruħhom ma’ ftehim ieħor kollettiv li l-applikazzjoni tiegħu hija miftehma bejn il-proprjetarju l-ġdid u l-ħaddiem.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Il-ħaddiema huma impjegati fi ħdan l-isptar ta’ Dreieich-Lange (il-Ġermanja), li dak iż-żmien kien jiddependi minn kollettività territorjali komunali. F’dan l-isptar I. Felja kellu kariga ta’ handyman/ġardinar mis-sena 1978, filwaqt li V. Graf kienet impjegata bħala assistenta tal-kura mis-sena 1986. Wara t-trasferiment, matul is-sena 1995, tal-isptar minn din il-kollettività territorjali komunali lil kumpannija b’responsabbiltà limitata (GmbH), il-parti tan-negozju li fih kienu impjegati l-ħaddiema ġiet ittrasferita, matul is-sena 1997, lil KLS Facility Management GmbH (iktar ’il quddiem “KLS FM”).
Il-kuntratti ta’ xogħol konklużi bejn il-ħaddiema u KLS FM, li ma kienet tappartjeni għal ebda organizzazzjoni ta’ min jimpjega li nnegozjat u pparteċipat fl-adozzjoni ta’ ftehim kollettiv ta’ xogħol, kienu jinkludu klawżola ta’ riferiment “dinamika” li kienet tispeċifika li r-relazzjoni tagħhom tax-xogħol kellha tiġi rregolata, bħal ma kien il-każ qabel it-trasferiment, mill-Bundesmanteltarifvertrag für Arbeiter gemeindlicher Verwaltungen und Betriebe (ftehim kollettiv federali tal-ħaddiema tal-amministrazzjonijiet u tan-negozji komunali, iktar ’il quddiem il-“BMT‑G II”), iżda wkoll, fil-futur, mill-ftehimiet kollettivi li jikkompletawh, jemendawh jew jissostitwixxuh.
Sussegwentement, KLS FM ġiet integrata fi grupp ta’ impriżi tas-settur tal-isptarijiet.
Fl-1 ta’ Lulju 2008, il-parti tan-negozju li fiha kienu impjegati l-ħaddiema ġiet ittrasferita lil kumpannija oħra ta’ dan il-grupp, jiġifieri Asklepios. Bħal KLS FM, Asklepios ma hija marbuta, inkwantu membru ta’ organizzazzjoni ta’ min jimpjega, la mal-BMT‑G II, la mat-Tarifvertrag für den öffentlichen Dienst (ftehim kollettiv tas-servizz pubbliku, iktar ’il quddiem it-“TVöD”) li jissostitwixxih sa mill-1 ta’ Ottubru 2005, u lanqas mat-Tarifvertrag zur Überleitung der Beschäftigten der kommunalen Arbeitgeber in den TVöD und zur Regelung des Übergangsrechts (ftehim kollettiv dwar it-trasferiment tal-ħaddiema tal-kollettivitajiet lokali li jaqgħu taħt it-TVöD u li jirregola d-dritt tranżitorju).
Il-ħaddiema ppreżentaw rikors ġudizzjarju bil-għan li jiġi kkonstatat li, konformement mal-klawżola ta’ riferiment “dinamika” għall-BMT‑G II li tinsab fil-kuntratt tax-xogħol rispettivi tagħhom, id-dispożizzjonijiet tal-ftehim kollettiv dwar it-trasferiment tal-ħaddiema tal-kollettivitajiet lokali li jaqgħu taħt it-TVöD u li jirregola d-dritt tranżitorju għandhom japplikaw għar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom, fil-verżjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet fis-seħħ fid-data tat-talba tagħhom.
Asklepios issostni li d-Direttiva 2001/23 u l-Artikolu 16 tal-Karta jipprekludu l-effett ġuridiku, previst mid-dritt nazzjonali, ta’ applikazzjoni “dinamika” ta’ dan it-tip tal-ftehimiet kollettivi tas-servizz pubbliku li għalihom jagħmel riferiment il-kuntratt tax-xogħol. Fil-fehma tagħha, wara t-trasferiment tal-ħaddiema kkonċernati lejn persuna oħra li timpjega, għandha tipprevali sistema ta’ applikazzjoni “statika” ta’ dawn il-ftehim, fis-sens li huma biss il-kundizzjonijiet tax-xogħol miftiehma fil-kuntratt tax-xogħol konkluż maċ-ċedent li jimpjega, li jirriżultaw mill-ftehimiet kollettivi msemmija minn dan il-kuntratt, li jistgħu jiġu infurzati fir-rigward taċ-ċessjonarju li jimpjega.
L-istanzi ġudizzjarji inferjuri laqgħu r-rikorsi ppreżentati mill-ħaddiema u l-qorti tar-rinviju ġiet adita b’rikors għal “Reviżjoni” minn Asklepios.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesarbeitsgericht (qorti industrijali federali, il-Ġermanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
a)
L-Artikolu 3 tad-Direttiva [2001/23] jipprekludi dispożizzjoni legali nazzjonali li tipprevedi li, fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriża jew ta’ negozju, il-kundizzjonijiet tax-xogħol miftiehma, skont il-prinċipju ta’ awtonomija tal-volontà f’kuntratt ta’ xogħol individwali, bejn iċ‑ċedent u l-ħaddiem huma ttrasferiti mingħajr ebda bidla liċ-ċessjonarju bħallikieku dan tal-aħħar kien ftiehem huwa stess mal-ħaddiem f’kuntratt individwali, meta d-dritt nazzjonali jipprevedi, favur iċ-ċessjonarju, possibbiltajiet ta’ adattament kemm kunsenswali kif ukoll unilaterali?
b)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv [għad-domanda 1(a)], b’mod ġenerali jew għal grupp ta’ kundizzjonijiet tax-xogħol speċifiċi miftiehma fil-kuntratt ta’ xogħol individwali bejn iċ-ċedent u l-ħaddiem:
Mill-applikazzjoni tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/23/KE jirriżulta li ċerti kundizzjonijiet tal-kuntratt ta’ xogħol, miftiehma skont il-prinċipju ta’ awtonomija tal-volontà bejn iċ-ċedent u l-ħaddiem, għandhom jiġu esklużi mit-trasferiment liċ-ċessjonarju mwettaq mingħajr ebda bidla u għandhom jiġu adattati sempliċiment minħabba t-trasferiment ta’ impriża jew ta’ negozju?
c)
Jekk, skont ir-risposti tal-Qorti tal-Ġustizzja [għad-domanda 1(a) u (b)], ma hemmx trasferiment mingħajr ebda bidla ta’ klawżola ta’ riferiment miftiehma f’kuntratt ta’ xogħol individwali, li abbażi tagħha ċerti regoli ta’ ftehim kollettiv huma inkorporati b’mod dinamiku fil-kuntratt ta’ xogħol skont il-prinċipju ta’ awtonomija tal‑volontà:
i)
dan japplika wkoll fil-każ fejn la ċ-ċedent u lanqas iċ-ċessjonarju ma huma partijiet direttament jew indirettament fi ftehim kollettiv, jiġifieri jekk id-dispożizzjonijiet tal-ftehim kollettiv ma jkunux fi kwalsiasi każ ġew applikati, qabel it-trasferiment ta’ impriża jew ta’ negozju, għar-relazzjoni ta’ xogħol maċ-ċedent fl-assenza ta’ klawżola ta’ riferiment stipulata fil-kuntratt ta’ xogħol skont il‑prinċipju ta’ awtonomija tal-volontà?
ii)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv [għad-domanda 1(c)(i)]:
dan japplika wkoll jekk iċ-ċedent u ċ-ċessjonarju huma impriżi tal-istess grupp?
2)
L-Artikolu 16 [tal-Karta] jipprekludi dispożizzjoni legali nazzjonali, li timplementa d-[Direttivi 77/187] jew [2001/23], li tipprevedi li, fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriża jew ta’ negozju, iċ-ċessjonarju huma marbut ukoll bil-kundizzjonijiet tal-kuntratt ta’ xogħol miftiehma f’kuntratt individwali bejn iċ-ċedent u l-ħaddiem skont il-prinċipju ta’ awtonomija tal-volontà qabel it-trasferiment ta’ negozju, bħallikieku ċ-ċessjonarju kien ftiehem dwarhom huwa stess, meta dawn il-kundizzjonijiet jinkorporaw b’mod dinamiku fil-kuntratt ta’ xogħol dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ ftehim kollettiv mhux applikabbli b’mod ieħor għar‑relazzjoni ta’ xogħol, sa fejn id-dritt nazzjonali jipprevedi possibbiltajiet ta’ adattament kemm kunsenswali kif ukoll unilaterali?”
Fuq id-domandi preliminari
Permezz tad-domandi tagħha, li jeħtieġ li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/23, moqri flimkien mal-Artikolu 16 tal-Karta, għandux jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ trasferiment ta’ negozju, iż-żamma tad-drittijiet u tal-obbligi li jirriżultaw għaċ-ċedent ta’ kuntratt tax-xogħol testendi ruħha għall-klawżola, miftiehma miċ-ċedent u mill-ħaddiem skont il-prinċipju ta’ awtonomija tar-rieda, li skontha r-relazzjoni tax-xogħol tagħhom ma tkunx irregolata biss mill-ftehim kollettiv fis-seħħ fid-data tat-trasferiment, iżda wkoll mill-ftehimiet li jsiru wara dan it-trasferiment u li jikkompletawh, jemendawh jew jissostitwixxuh, ġaladarba d-dritt nazzjonali jipprevedi, favur iċ-ċessjonarju, possibbiltajiet ta’ tibdil sew kunsenswali kif ukoll unilaterali.
Qabel kollox, jeħtieġ li jiġi osservat li kuntratt tax-xogħol jista’ jirreferi, permezz ta’ klawżoli kuntrattwali, għal strumenti ġuridiċi oħra, b’mod partikolari għal ftehim kollettivi ta’ xogħol. Klawżoli bħal dawn jistgħu għalhekk jagħmlu riferiment jew, bħall-klawżoli ta’ riferiment “statiċi”, biss għad-drittijiet u obbligi ffissati mit-test tal-ftehim kollettiv fis-seħħ fid-data tat-trasferiment ta’ impriża, jew, bħala klawżoli ta’ riferiment “dinamiċi” inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ukoll għall-iżviluppi kuntrattwali futuri, li jagħtu lok għal tibdil f’dawn id-drittijiet u obbligi.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat, fl-ipoteżi ta’ klawżola kuntrattwali ta’ natura “statika” u fil-kuntest tad-Direttiva 77/187, li bl-ebda mod ma jirriżulta mill-kliem ta’ din tal-aħħar li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-intenzjoni jorbot liċ-ċessjonarju bi ftehimiet li kollettivi oħra minbarra dak fis-seħħ fil-mument tat-trasferiment u, konsegwentement, li jimponi li jbiddel ulterjorment il-kundizzjonijiet tax-xogħol bl-applikazzjoni ta’ ftehim kollettiv ġdid tax-xogħol konkluż wara t-trasferiment (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Werhof,
C‑499/04
,
EU:C:2006:168
, punt
).
Fil-fatt, l-għan intiż mid-Direttiva 77/187 kien jillimita ruħu għaż-żamma tad-drittijiet u tal-obbligi tal-ħaddiema fis-seħħ fil-ġurnata tat-trasferiment, u mhux għall-protezzjoni ta’ sempliċi aspettattivi u, għaldaqstant, il-vantaġġi ipotetiċi li jirriżultaw mill-iżviluppi futuri tal-ftehimiet kollettivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Werhof,
C‑499/04
,
EU:C:2006:168
, punt
).
Għalkemm mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja msemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/23 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jimponix interpretazzjoni “dinamika” ta’ klawżola “statika”, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret ukoll li kuntratt jikkaratterizza ruħu bil-prinċipju ta’ awtonomija tar-rieda li skontu l-partijiet għandhom il-libertà li jimpenjaw reċiprokament lil xulxin (sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Werhof,
C‑499/04
,
EU:C:2006:168
, punt
).
Issa bl-ebda mod ma jirriżulta mill-kliem tad-Direttiva 2001/23, u b’mod partikolari mill-Artikolu 3 tagħha, li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-intenzjoni li jidderoga mill-imsemmi prinċipju. Għaldaqstant id-Direttiva 2001/23, u b’mod partikolari l-Artikolu 3 tagħha, ma għandhiex tiġi interpretata fis-sens li tixtieq tipprekludi, fi kwalunkwe każ, klawżola kuntrattwali ta’ natura “dinamika” milli tipproduċi l-effetti tagħha.
Konsegwentement, jekk iċ-ċedent u l-ħaddiema jiftiehmu liberament dwar klawżola kuntrattwali ta’ natura “dinamika” u jekk din tkun fis-seħħ fid-data tat-trasferiment, id-Direttiva 2001/23, u b’mod partikolari l-Artikolu 3 tagħha, għandha tiġi interpretata fis-sens li tipprevedi, bħala prinċipju, li dan l-obbligu li jirriżulta minn kuntratt tax-xogħol jiġi ttrasferit liċ-ċessjonarju.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat, fl-ipoteżi ta’ klawżola kuntrattwali ta’ natura “dinamika”, li d-Direttiva 2001/23 ma għandhiex biss l-intenzjoni li tissalvagwardja l-interessi tal-ħaddiema, iżda hija intiża wkoll li tiżgura ekwilibriju ġust bejn l-interessi ta’ dawn tal-aħħar u dawk taċ-ċessjonarju. Minn dan jirriżulta, b’mod partikolari, li ċ-ċessjonarju għandu jkun f’pożizzjoni li jwettaq, wara d-data tat-trasferiment, għall-aġġustamenti u għat-tibdiliet neċessarji għat-tkomplija tal-attività tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Lulju 2013, Alemo‑Herron et,
C‑426/11
,
EU:C:2013:521
, punt
, u tal-11 ta’ Settembru 2014, Österreichischer Gewerkschaftsbund,
C‑328/13
,
EU:C:2014:2197
, punt
).
B’mod iktar partikolari, l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/23, moqri fid-dawl tal-libertà ta’ intrapriża, jimplika li ċ-ċessjonarju għandu jkollu l-possibbiltà li jasserixxi l-interessi tiegħu b’mod effikaċi fi proċess kuntrattwali li jipparteċipa fih u li jinnegozja l-elementi li jiddeterminaw l-iżvilupp tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-impjegati tiegħu fid-dawl tal-attività ekonomika futura tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2013, Alemo-Herron et,
C‑426/11
,
EU:C:2013:521
, punt
).
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju, u b’mod partikolari mill-formulazzjoni nnifisha tad-domandi preliminari, jirriżulta li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tipprevedi, favur iċ-ċessjonarju, possibbiltajiet ta’ tibdil, wara t-trasferiment, b’mod kunsenswali jew unilaterali, tal-kundizzjonijiet tax-xogħol eżistenti fid-data tat-trasferiment.
B’hekk, għandu jitqies li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tissodisfa r-rekwiżiti li jirriżultaw mill-ġurisprudenza msemmija fil-punt 23 ta’ din is-sentenza.
Peress li l-imsemmija ġurisprudenza tieħu inkunsiderazzjoni l-Artikolu 16 tal-Karta, ma hemmx lok li tiġi eżaminata wkoll il-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma’ dan l-artikolu.
Ċertament, Asklepios tidher li tikkontesta l-eżistenza jew l-effikaċja tal-possibbiltajiet ta’ aġġustament inkwistjoni. Madankollu, jeħtieġ sempliċement li jiġi osservat, f’dan ir-rigward, li ma hijiex kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi dwar dan il-punt.
Fil-fatt, hija l-qorti tar-rinviju l-unika kompetenti biex tevalwa l-fatti u tinterpreta l-leġiżlazzjoni nazzjonali (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza tal-4 ta’ Frar 2016, Ince,
C‑336/14
,
EU:C:2016:72
, punt
).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, jeħtieġ li r-risposta għad-domandi magħmula tkun li l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/23, moqri flimkien mal-Artikolu 16 tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ trasferiment ta’ negozju, iż-żamma tad-drittijiet u tal-obbligi li jirriżultaw għaċ-ċedent ta’ kuntratt tax-xogħol testendi ruħha għall-klawżola, fejn ikun hemm qbil bejn iċ-ċedent u l-ħaddiem bis-saħħa tal-prinċipju ta’ awtonomija tar-rieda, li skontha r-relazzjoni tax-xogħol tagħhom ma tkunx biss irregolata mill-ftehim kollettiv fis-seħħ fid-data tat-trasferiment, iżda wkoll minn ftehimiet li jsiru wara dan it-trasferiment u li jikkompletawh, jemendawh jew jissostitwixxuh, ġaladarba d-dritt nazzjonali jipprevedi, favur iċ-ċessjonarju, possibbiltajiet ta’ aġġustament sew kunsenswali kif ukoll unilaterali.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 3 tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE, tat-12 ta’ Marzu 2001, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji, moqri flimkien mal-Artikolu 16 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ trasferiment ta’ negozju, iż-żamma tad-drittijiet u tal-obbligi li jirriżultaw għaċ-ċedent ta’ kuntratt tax-xogħol testendi ruħha għall-klawżola, fejn ikun hemm qbil bejn iċ-ċedent u l-ħaddiem bis-saħħa tal-prinċipju ta’ awtonomija tar-rieda, li skontha r-relazzjoni tax-xogħol tagħhom ma tkunx biss irregolata mill-ftehim kollettiv fis-seħħ fid-data tat-trasferiment, iżda wkoll minn ftehimiet li jsiru wara dan it-trasferiment u li jikkompletawh, jemendawh jew jissostitwixxuh, ġaladarba d-dritt nazzjonali jipprevedi, favur iċ-ċessjonarju, possibbiltajiet ta’ aġġustament sew kunsenswali kif ukoll unilaterali.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.