CELEX: 62020CJ0604
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili
Regolament (UE) Nru 1215/2012
Artikolu 6
Konvenut li ma għandux id-domiċilju tiegħu fi Stat Membru
Artikolu 17
Ġurisdizzjoni fil-qasam tal-kuntratti konklużi mal-konsumaturi
Kunċett ta’ ‘attività professjonali’
Artikolu 21
Ġurisdizzjoni fil-qasam tal-kuntratti individwali ta’ xogħol
Kunċett ta’ ‘persuna li timpjega’
Rabta ta’ subordinazzjoni
Regolament (KE) Nru 593/2008
Liġi applikabbli
Artikolu 6
Kuntratt individwali ta’ xogħol
Ftehim ta’ garanzija konkluż bejn il-ħaddiem u kumpannija terza li tiżgura l-eżekuzzjoni tal-obbligi tal-persuna li timpjega fil-konfront ta’ dan il-ħaddiem

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 6(1), tal-Artikolu 17(1), tal-Artikolu 21(1)(b)(i) u tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (
ĠU 2012, L 351, p. 1
), kif ukoll tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament (KE) Nru 593/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Ġunju 2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali (Ruma I) (
ĠU 2008, L 177, p. 6
, rettifika fil-
ĠU 2009, L 309, p. 87
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Ruma I”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn ROI Land Investment Ltd (iktar ’il quddiem “ROI Land”) u FD dwar ir-rifjut min-naħa ta’ ROI Land, responsabbli bis-saħħa ta’ ftehim ta’ garanzija fil-konfront ta’ FD għall-obbligi li joħorġu minn kuntratt ta’ xogħol konkluż bejn FD u sussidjarja ta’ ROI Land, li tħallas il-krediti li jirriżultaw minn dan il-kuntratt tal-aħħar.
Il‑kuntest ġuridiku
Ir‑Regolament Nru 1215/2012
Il-premessi 4, 14, 15 u 18 tar-Regolament Nru 1215/2012 jiddikjaraw:
“(4)
Ċerti differenzi bejn regoli nazzjonali li jirregolaw il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent ta’ sentenzi jfixklu l-operat tajjeb tas-suq intern. Huma essenzjali dispożizzjonijiet biex jiġu unifikati r-regoli ta’ kunflitt ta’ ġurisdizzjoni fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali, u sabiex jiżguraw għarfien u eżekuzzjoni malajr u sempliċi ta’ sentenzi mogħtija fi Stat Membru.
[…]
(14)
Konvenut li ma jkunx domiċiljat fi Stat Membru, b’mod ġenerali, għandu jkun soġġett għar-regoli nazzjonali ta’ ġurisdizzjoni applikabbli fit-territorju tal-Istat Membru tal-qorti invokata.
Madankollu, sabiex tkun żgurata l-protezzjoni tal-konsumaturi u l-impjegati, sabiex tiġi salvagwardjata l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istati Membri f’sitwazzjonijiet fejn dawn għandhom il-ġurisdizzjoni esklużiva u sabiex tiġi rrispettata l-awtonomija tal-partijiet, ċerti regoli ta’ ġurisdizzjoni f’dan ir-Regolament għandhom japplikaw irrispettivament mid-domiċilju tal-konvenut.
(15)
Ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni għandhom ikunu prevedibbli ħafna u stabbiliti fuq il-prinċipju li l-ġurisdizzjoni hija ġeneralment ibbażata fuq id-domiċilju tal-konvenut. Il-ġurisdizzjoni għandha dejjem tkun disponibbli fuq il-bażi ta’ din ir-raġuni ħlief għal ftit sitwazzjonijiet definiti sewwa li fihom is-suġġett tat-tilwima jew ta’ awtonomija tal-partijiet ikunu jeħtieġu fattur ta’ konnessjoni differenti. Id-domiċilju ta’ persuna ġuridika għandu jiġi definit b’awtonomija u b’hekk jagħmel ir-regoli komuni aktar trasparenti u jevita kunflitti ta’ ġurisdizzjoni.
[…]
(18)
B’relazzjoni mal-kuntratti ta’ assigurazzjoni, tal-konsumatur u ta’ impjieg, il-parti l-anqas b’saħħitha għandha tiġi mħarsa b’regoli ta’ ġurisdizzjoni aktar favorevoli għall-interessi tagħha milli r-regoli ġenerali.”
L-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“1.   Soġġetti għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom, jitressqu quddiem il-qrati ta’ dak l-Istat Membru.
2.   Persuni li mhumiex ċittadini tal-Istat Membru li fih ikunu domiċiljati għandhom jaqgħu taħt ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni applikabbli għal ċittadini ta’ dak l-Istat Membru.”
L-Artikolu 6 tal-imsemmi regolament jipprevedi:
“1.   Jekk il-konvenut ma jkunx domiċiljat fi Stat Membru, il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta’ kull Stat Membru għandha, soġġetta għall-Artikoli 18(1), 21(2) u l-Artikoli 24 u 25, tkun determinata bil-liġi ta’ dak l-Istat Membru.
2.   Kontra tali konvenut, kwalunkwe persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’, independentement min-nazzjonalità tagħha, tagħmel użu f’dak l-Istat Membru mir-regoli ta’ ġurisdizzjoni applikabbli hemmhekk […]”
Fil-paragrafu 1(c) tiegħu, l-Artikolu 17 tal-istess regolament, li jinsab fit-Taqsima 4 dwar il-“[ġ]urisdizzjoni dwar kuntratti tal-konsumatur”, tal-Kapitolu II tiegħu, jipprovdi:
“Fi kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt konkluż minn xi persuna, il-konsumatur, għal skop li jista’ jitqies lil hinn minn negozju jew professjoni tiegħu, il-ġurisdizzjoni għandha tiġi determinata b’din it-Taqsima, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6 u l-punt 5 tal-Artikolu 7, jekk:
[…]
(c)
[…] il-kuntratt ikun ġie konkluż ma’ persuna li tinvolvi ruħha f’attivitajiet kummerċjali jew professjonali fl-Istat Membru tad-domiċilju tal-konsumatur jew, bi kwalunkwe mezzi, tidderieġi tali attivitajiet lejn dak l-Istat Membru jew lejn diversi Stati inkluż dak l-Istat Membru, u l-kuntratt jidħol fl-ambitu ta’ attivitajiet bħal dawk.”
Fil-paragrafu 1 tiegħu, l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1215/2012, li jinsab fl-istess Taqsima 4, jipprovdi:
“Konsumatur jista’ jressaq proċedimenti kontra l-parti l-oħra ta’ kuntratt fil-qrati tal-Istat Membru li fih tkun domiċiljata dik il-parti jew, irrispettivament mid-domiċilju tal-parti l-oħra, fil-qrati tal-post fejn ikun domiċiljat il-konsumatur.”
It-Taqsima 5, intitolata “Ġurisdizzjoni fuq kuntratti individwali ta’ impjieg”, tal-Kapitolu II ta’ dan ir-regolament tinkludi, b’mod partikolari, l-Artikoli 20 u 21 tiegħu. L-imsemmi Artikolu 20 huwa fformulat kif ġej:
“1.   Fi kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratti individwali ta’ impjieg, il-ġurisdizzjoni għandha tiġi determinata b’din it-Taqsima, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6, għall-punt 5 tal-Artikolu 7, u, f’każ ta’ proċedimenti mressqa mill-impjegat, għall-punt 1 tal-Artikolu 8.
2.   Meta impjegat jidħol f’kuntratt individwali ta’ impjieg ma’ min jimpjegah u dan tal-aħħar ma jkunx domiċiljat fi Stat Membru iżda jkollu fergħa, aġenzija jew xi stabbiliment ieħor f’wieħed mill-Istati Membri, dak li jimpjegah għandu, fi kwistjonijiet li jinqalgħu mill-operazzjonijiet tal-fergħa, l-aġenzija jew l-istabbiliment, ikun meqjus li huwa domiċiljat f’dak l-Istat Membru.”
L-Artikolu 21 tal-imsemmi regolament huwa fformulat kif ġej:
“1.   Min jimpjega li jkun domiċiljat fi Stat Membru jista’ jiġi mfittex:
[…]
(b)
fi Stat Membru ieħor:
(i)
fil-qrati tal-post fejn jew minn fejn l-impjegat abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu jew fil-qrati fl-aħħar post fejn kien jagħmel hekk, jew
(ii)
jekk l-impjegat ma jkunx jew inkella ma kienx abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu f’pajjiż wieħed, fil-qrati tal-post fejn ikun jinstab jew fejn kien jinstab in-negozju li kien impjega lill-impjegat.
2.   Min jimpjega li ma jkunx domiċiljat fi Stat Membru jista’ jiġi mħarrek f’qorti ta’ Stat Membru f’konformità mal-punt (b) tal-paragrafu 1.”
L-Artikolu 63(1) tal-istess regolament jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, kumpannija jew persuna ġuridika oħra jew assoċjazzjoni ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi jkollha d-domiċilju fil-post fejn hi jkollha:
(a)
is-sede statutorja;
(b)
iċ-ċentru amministrattiv; jew
(c)
il-post prinċipali tan-negozju tagħha.”
L-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 1215/2012 jipprovdi:
“Dan ir-Regolament għandu jħassar ir-[Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat‑22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42)]. Referenzi għar-Regolament imħassar għandhom ikunu meqjusa bħala referenzi għal dan ir-Regolament u għandhom jinqraw skont it-tabella ta’ korrelazzjoni kif stipulati fl-Anness III.”
Ir‑Regolament Ruma I
Il-premessa 7 tar-Regolament Ruma I tiddikjara:
“L-ambitu sostantiv u d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu konsistenti mar-[Regolament Nru 44/2001] u r-Regolament (KE) Nru 864/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Lulju 2007 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet mhux kuntrattwali (‘Ruma II’) [(
ĠU 2007, L 199, p. 40
)].”
L-Artikolu 6 ta’ dan ir-regolament, dwar il-“[k]untratti ta’ konsum”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Bla ħsara għall-Artikoli 5 u 7, kuntratt konkluż minn persuna fiżika għal skop li jista’ jitqies bħala mhux relatat mas-sengħa jew professjoni tagħha (‘il-konsumatur’), ma’ persuna oħra li taġixxi fl-eżerċizzju tas-sengħa jew professjoni tagħha (‘il-professjonist’) għandu jkun regolat mil-liġi tal-pajjiż fejn il-konsumatur ikollu r-residenza abitwali tiegħu, bil-kondizzjoni li:
(a)
il-professjonist jeżerċita l-attivitajiet kummerċjali jew professjonali tiegħu fil-pajjiż fejn il-konsumatur ikollu r-residenza abitwali tiegħu, jew
(b)
bi kwalunkwe mezz, jindirizza dawn l-attivitajiet lejn dak il-pajjiż jew lejn diversi pajjiżi inkluż dak il-pajjiż,
u li l-kuntratt jaqa’ fl-ambitu ta’ dawn l-attivitajiet.”
It‑tilwima fil‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
ROI Land, kumpannija li għandha d-domiċilju tagħha fil-Kanada, teżerċita attività fis-settur tal-proprjetà immobbli.
FD, li għandu d-domiċilju tiegħu fil-Ġermanja, kien ilu jaħdem għal ROI Land minn Settembru 2015 bħala “Deputy vice president investors relations” (Assistent Viċi President għar-relazzjonijiet mal-investituri). FD u ROI Land iddeċidew li “jittrasferixxu” r-relazzjoni kuntrattwali tagħhom lejn kumpannija Svizzera li kienet għadha trid tinħoloq u għalhekk ftehmu, f’Novembru 2015, li jxolju retroattivament il-kuntratt ta’ xogħol bejniethom.
Fl‑14 ta’ Jannar 2016 inħolqot il-kumpannija R Swiss AG taħt id-dritt Svizzeru. ROI Land hija l-kumpannija omm ta’ din l-istruttura l-ġdida.
Fit‑12 ta’ Frar 2016, FD ikkonkluda ma’ R Swiss kuntratt ta’ xogħol bil-miktub (iktar ’il quddiem il-“kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni”) li kien jipprevedi r-reklutaġġ ta’ FD bħala direttur u l-ħlas favur tiegħu ta’ allowance għad-dħul fil-kariga ta’ 170000 dollaru tal-Istati Uniti (USD) (madwar EUR 153000) kif ukoll, minbarra allowances oħra, salarju mensili ta’ USD 42500 (madwar EUR 38000). Ma’ ROI Land ġie konkluż ukoll ftehim ta’ self (“loan agreement”), b’data li tmur lura għall‑1 ta’ Ottubru 2015, li kellu bħala suġġett l-għoti ta’ self favur FD fl-ammont ta’ USD 170000 (madwar EUR 153000). L-għan ta’ dan il-ftehim kien li r-remunerazzjoni dovuta lil FD għal perijodu ta’ erba’ xhur taħt il-kuntratt ta’ xogħol tinbidel f’self li kellu jitħallas lura lil ROI Land, filwaqt li l-ammont li kellu jitħallas lil FD fil-forma ta’ allowance għad-dħul fil-kariga kellu jitħallas minn R Swiss b’applikazzjoni tad-dritt fiskali Svizzeru.
Fl-istess jum, FD u ROI Land iffirmaw ftehim li permezz tiegħu tat-tieni assumiet responsabbiltà diretta fil-konfront tal-ewwel fir-rigward tal-obbligi li joħorġu mill-kuntratt ta’ xogħol konkluż ma’ R Swiss (iktar ’il quddiem il-“ftehim ta’ garanzija”). Dan il-ftehim kien jinkludi d-dispożizzjonijiet segwenti:
“Artikolu 1
[ROI Land] ħolqot sussidjarja, [R Swiss], għall-finijiet tad-distribuzzjoni fl-Ewropa. Id-direttur huwa l-maniġer eżekuttiv ta’ din l-impriża. Konformement ma’ din il-premessa, [ROI Land] tididkjara kif ġej:
Artikolu 2
[ROI Land] tassumi responsabbiltà sħiħa u kompleta għall-eżekuzzjoni tal-obbligi fir-rigward tal-kuntratti ta’ [R Swiss] abbażi tal-kollaborazzjoni tad-direttur tagħha ma’ [R Swiss].”
Fil‑11 ta’ Lulju 2016, R Swiss keċċiet lil FD. Dan tal-aħħar ikkontesta t-tkeċċija tiegħu quddiem l-Arbeitsgericht Stuttgart (il-Qorti Industrijali ta’ Stuttgart, il-Ġermanja), li fil-ġurisdizzjoni territorjali tagħha kien jinsab il-post li fih FD kien abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu, jiġifieri Stuttgart (il-Ġermanja). Dik il-qorti kkonstatat in-nullità ta’ din it-tkeċċija permezz ta’ sentenza tat‑2 ta’ Novembru 2016, li saret definittiva. Barra minn hekk, l-imsemmija qorti kkundannat lil R Swiss tħallas lil FD is-somma ta’ USD 255000 (madwar EUR 230000) bħala allowance għad-dħul fil-kariga kif ukoll is-somma ta’ USD 212500 (madwar EUR 191000) bħala r-remunerazzjoni tieħu għax-xhur bejn April u Awwissu 2016. R Swiss ma onoratx din is-sentenza. Fil-bidu ta’ Marzu 2017 infetħet proċedura ta’ falliment fil-konfront ta’ R Swiss taħt id-dritt Svizzeru iżda din il-proċedura ġiet sospiża minħabba l-assenza ta’ assi.
FD għalhekk ippreżenta rikors ieħor quddiem il-qrati Ġermaniżi, li fil-fehma tiegħu għandhom ġurisdizzjoni, minn tal-inqas minħabba l-ġurisdizzjoni speċjali fil-qasam tal-kuntratti konklużi minn konsumatur. Dan ir-rikors huwa intiż li ROI Land tiġi kkundannata, b’mod partikolari, għall-ħlas tas-somom dovuti lilu minn R Swiss, konformement mas-sentenza tal-Arbeitsgericht Stuttgart (il-Qorti Industrijali ta’ Stuttgart) tat‑2 ta’ Novembru 2016, kif ukoll għall-ħlas ta’ ammont ta’ USD 595000 (madwar EUR 536000) bħala r-remunerazzjoni mensili li din tal-aħħar kien imissha ħallsitu għax-xhur bejn Settembru 2016 u Novembru 2017. Insostenn ta’ dan ir-rikors FD invoka l-ftehim ta’ garanzija.
L-Arbeitsgericht Stuttgart (il-Qorti Industrijali ta’ Stuttgart) ċaħdet dan ir-rikors bħala inammissibbli minħabba li ma kellhiex ġurisdizzjoni internazzjonali sabiex tieħu konjizzjoni tal-kawża. Fuq appell minn FD, il-Landesarbeitsgericht Baden-Württemberg (il-Qorti Industrijali Superjuri tal-Land ta’ Baden-Württemberg, il-Ġermanja) bidlet is-sentenza tal-Arbeitsgericht Stuttgart (il-Qorti Industrijali ta’ Stuttgart) u laqgħet ir-rikors filwaqt li kkonfermat, f’din l-okkażjoni, il-ġurisdizzjoni tal-qrati Ġermaniżi. ROI Land ippreżentat appell għal reviżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali, il-Ġermanja). Din tal-aħħar għandha dubji dwar jekk il-qrati Ġermaniżi għandhomx ġurisdizzjoni sabiex jagħtu deċiżjoni dwar ir-rikors ta’ FD u, fl-affermattiv, liema hija l-liġi applikabbli għar-relazzjoni ġuridika bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali.
Fir-rigward ta’ din ir-relazzjoni ġuridika, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-ftehim ta’ garanzija jikkostitwixxi impenn unilaterali li FD seta’ jinvoka mingħajr ma kien meħtieġ li tiġi kkonstatata minn qabel inadempjenza min-naħa ta’ R Swiss, li ROI Land ma kinitx daħlet fid-drittijiet u l-obbligi ta’ R Swiss bħala persuna li timpjega li hija parti fil-kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni u li, mingħajr il-ftehim ta’ garanzija, ma kien jiġi konkluż ebda kuntratt ta’ xogħol bejn FD u R Swiss.
Kien f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 6(1) flimkien mal-Artikolu 21(2) u mal-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-[Regolament Nru 1215/2012] għandu jiġi interpretat fis-sens li ħaddiem jista’ jibda proċeduri kontra persuna ġuridika, li ma hijiex il-persuna li timpjegah, u li d-domiċilju tagħha fis-sens tal-Artikolu 63(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 ma huwiex fit-territorju ta’ Stat Membru, iżda li madankollu hija direttament responsabbli lejn ħaddiem fuq il-bażi ta’ ftehim ta’ garanzija għal talbiet li jirriżultaw minn kuntratt ta’ xogħol individwali ma’ terz, quddiem il-qorti tal-post fejn jew minn fejn il-ħaddiem abitwalment iwettaq jew l-aħħar li wettaq ix-xogħol tiegħu fir-relazzjoni ta’ xogħol ma’ terz, fil-każ li l-kuntratt ta’ xogħol mat-terz ma kienx jiġi konkluż fl-assenza ta’ ftehim ta’ garanzija?
2)
L-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li r-riżerva fir-rigward tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 1215/2012 tipprekludi l-applikazzjoni ta’ regola ta’ ġurisdizzjoni taħt id-dritt nazzjonali tal-Istat Membru li tippermetti lil ħaddiem jippreżenta rikors kontra persuna ġuridika li hija responsabbli lejh f’ċirkustanzi bħal dawk deskritti fl-ewwel domanda fir-rigward ta’ talbiet li jirriżultaw minn kuntratt ta’ xogħol individwali ma’ terz, bħala ‘aventi kawża’ tal-persuna li timpjega, fil-qrati tal-post fejn il-ħaddiem abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu, fejn ma hemmx tali ġurisdizzjoni taħt l-Artikolu 21(2) flimkien mal-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Nru 1215/2012?
3)
Fil-każ li l-ewwel domanda tingħata risposta fin-negattiv u t-tieni domanda tingħata risposta fl-affermattiv:
a)
L-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ ‘attività professjonali’ jinkludi attività bħala persuna impjegata f’relazzjoni ta’ xogħol?
b)
Fl-affermattiv, l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li ftehim ta’ garanzija, li abbażi tiegħu persuna ġuridika hija direttament responsabbli għal talbiet ta’ ħaddiem li jirriżultaw minn kuntratt ta’ xogħol individwali ma’ terz, jikkostitwixxi kuntratt li l-ħaddiem ikkonkluda għal skop li jista’ jiġi attribwit għall-attività professjonali tiegħu?
4)
Fil-każ li, b’risposta għad-domandi magħmula iktar ’il fuq, il-qorti tar-rinviju jkollha ġurisdizzjoni internazzjonali sabiex tiddeċiedi dwar it-tilwima:
a)
L-Artikolu 6(1) tar-[Regolament Ruma I], għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ ‘attività professjonali’ jinkludi attività bħala persuna impjegata f’relazzjoni ta’ xogħol?
b)
Fl-affermattiv, l-Artikolu 6(1) tar-[Regolament Ruma I] għandu jiġi interpretat fis-sens li ftehim ta’ garanzija, li abbażi tiegħu persuna ġuridika hija direttament responsabbli għal talbiet ta’ ħaddiem li jirriżultaw minn kuntratt ta’ xogħol individwali ma’ terz, jikkostitwixxi kuntratt li l-ħaddiem ikkonkluda għal skop li jista’ jiġi attribwit għall-attività professjonali tiegħu?”
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 21(1)(b)(i) u l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li ħaddiem jista’ jressaq quddiem il-qorti tal-aħħar post fejn jew minn fejn huwa wettaq abitwalment ix-xogħol tiegħu lil persuna, li jkollha jew li ma jkollhiex id-domiċilju tagħha fit-territorju ta’ Stat Membru, li magħha ma huwiex marbut b’kuntratt ta’ xogħol formali iżda li hija, bis-saħħa ta’ ftehim ta’ garanzija li fuqu kienet tiddependi l-konklużjoni tal-kuntratt ta’ xogħol ma’ terz, direttament responsabbli fil-konfront ta’ dan il-ħaddiem għall-eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ dan it-terz.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fir-rigward tat-tilwimiet relatati mal-kuntratti ta’ xogħol, id-dispożizzjonijiet tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012, li minnha jagħmel parti l-Artikolu 21 tiegħu, jistabbilixxu serje ta’ regoli li, kif jirriżulta mill-premessa 18 ta’ dan ir-regolament, għandhom l-għan li jipproteġu lill-iktar parti kontraenti dgħajfa permezz ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni iktar favorevoli għall-interessi ta’ din il-parti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Ġunju 2018, Petronas Lubricants Italy,
C‑1/17
,
EU:C:2018:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-paragrafu 2 tiegħu, l-Artikolu 21 tar-Regolament Nru 1215/2012 jipprovdi li persuna li timpjega li ma jkollhiex id-domiċilju tagħha fit-territorju ta’ Stat Membru tista’ titressaq quddiem il-qrati ta’ Stat Membru konformement mal-paragrafu 1(b) tal-imsemmi artikolu.
Il-paragrafu 1(b)(i) tal-istess artikolu jipprevedi li persuna li timpjega tista’ titressaq quddiem il-qorti tal-post fejn, jew minn fejn, il-ħaddiem abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu jew quddiem il-qorti tal-aħħar post fejn huwa kien abitwalment wettaq ix-xogħol tiegħu.
F’dan id-dawl, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-punt 2 tal-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 44/2001 jirriżulta li l-kunċetti ġuridiċi li jinsabu f’din id-dispożizzjoni għandhom jingħataw interpretazzjoni awtonoma sabiex tiġi ggarantita l-applikazzjoni uniformi fl-Istati Membri kollha tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni stabbiliti f’dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Settembru 2017, Nogueira et,
C‑168/16 u C‑169/16
,
EU:C:2017:688
, punti
u
).
F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li, sa fejn, konformement mal-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 1215/2012, dan tal-aħħar iħassar u jieħu post ir-Regolament Nru 44/2001, l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament tal-aħħar tgħodd ukoll għar-Regolament Nru 1215/2012 kemm-il darba dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jiġu kklassifikati li huma “ekwivalenti” (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2019, Tibor-Trans,
C‑451/18
,
EU:C:2019:635
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata), u dan iktar u iktar peress li dan l-Artikolu 80 jispeċifika li r-“[r]eferenzi għar-[Regolament Nru 44/2001] għandhom ikunu meqjusa bħala referenzi [għar-Regolament Nru 1215/2012] u għandhom jinqraw skont it-tabella ta’ korrelazzjoni kif stipulati fl-Anness III [ta’ dan l-aħħar regolament]”. Issa, minn dan l-anness jirriżulta li l-Artikolu 21(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jikkorrispondi għall-punt 2 tal-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 44/2001. Dan ifisser li, bħal din id-dispożizzjoni tal-aħħar, l-Artikolu 21(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat b’mod awtonomu.
Fir-rigward tal-Artikolu 21 tar-Regolament Nru 1215/2012, għandu jiġi speċifikat li, kif jirriżulta mill-punti 26 u 27 ta’ din is-sentenza, din id-dispożizzjoni tistabbilixxi r-regoli ta’ ġurisdizzjoni tal-qrati aditi b’tilwimiet “fil-qasam tal-kuntratti individwali ta’ xogħol” bejn ħaddiem u l-persuna li timpjegah. B’hekk, l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli teħtieġ relazzjoni ta’ xogħol li torbot lill-ħaddiem u lill-persuna li timpjegah.
F’dan id-dawl, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li r-relazzjoni ta’ xogħol, iddefinita skont kriterji oġġettivi, hija essenzjalment ikkaratterizzata mill-fatt li persuna twettaq, għal ċertu żmien, favur persuna oħra u taħt it-tmexxija tagħha, prestazzjonijiet li bħala korrispettiv għalihom tirċievi remunerazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ April 2019, Bosworth u Hurley,
C‑603/17
,
EU:C:2019:310
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li, għalkemm l-assenza ta’ kuntratt formali ma tostakolax l-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ xogħol, din tal-aħħar madankollu teħtieġ rabta ta’ subordinazzjoni bejn il-ħaddiem u l-persuna li timpjegah u li l-eżistenza ta’ tali rabta għandha tiġi evalwata f’kull każ partikolari, skont l-elementi kollha u skont iċ-ċirkustanzi kollha li jikkaratterizzaw ir-relazzjonijiet bejn il-partijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ April 2019, Bosworth u Hurley,
C‑603/17
,
EU:C:2019:310
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-kuntest, il-fatt li kumpannija, bħalma hija ROI Land fil-kawża prinċipali, sempliċement ikkonkludiet ftehim ta’ garanzija ma’ ħaddiem ma jistax ikun biżżejjed sabiex jiġi eskluż
a priori
li dan il-ħaddiem kien jinsab f’rabta ta’ subordinazzjoni fil-konfront ta’ din il-kumpannija.
Huwa fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha li l-qorti tar-rinviju, li għandha ġurisdizzjoni esklużiva f’dan ir-rigward, għandha twettaq il-verifiki fattwali rilevanti u għandha tevalwa jekk, fiċ-ċirkustanzi ta’ din it-tilwima, kienx hemm relazzjoni ta’ xogħol, ikkaratterizzata mill-eżistenza ta’ rabta ta’ subordinazzjoni, bejn FD u ROI Land.
Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni huwa partikolarment rilevanti ċ-ċirkustanzi li fihom ġie konkluż il-ftehim ta’ garanzija bejn FD u ROI Land u l-kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni bejn FD u R Swiss, bħalma huma l-fatt li, qabel ġie konkluż il-kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni, FD kien marbut minn kuntratt ta’ xogħol ieħor ma’ ROI Land u li l-kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni ma kienx jeżisti li kieku ROI Land ma kinitx intrabtet fil-konfront ta’ FD permezz tal-ftehim ta’ garanzija kif ukoll il-fatt li dan il-ftehim kien intiż speċifikament li jiggarantixxi l-ħlas tal-krediti salarjali ta’ FD. L-istess għandu jingħad għall-fatt li l-konklużjoni ta’ dawn il-kuntratti ma affettwatx in-natura tal-attivitajiet eżerċitati minn FD inizjalment għal ROI Land u sussegwentement għal R Swiss, li hija miżmuma kompletament minn ROI Land.
Fid-dawl tar-raġunijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda hija li l-Artikolu 21(1)(b)(i) u l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ħaddiem jista’ jressaq quddiem il-qorti tal-aħħar post fejn jew minn fejn huwa wettaq abitwalment ix-xogħol tiegħu lil persuna, li jkollha jew li ma jkollhiex id-domiċilju tagħha fit-territorju ta’ Stat Membru, li magħha ma huwiex marbut b’kuntratt ta’ xogħol formali iżda li hija, bis-saħħa ta’ ftehim ta’ garanzija li fuqu kienet tiddependi l-konklużjoni tal-kuntratt ta’ xogħol ma’ terz, direttament responsabbli fil-konfront ta’ dan il-ħaddiem għall-eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ dan it-terz, kemm-il darba jkun hemm rabta ta’ subordinazzjoni bejn din il-persuna u l-ħaddiem.
Fuq it‑tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li r-riżerva marbuta mal-applikazzjoni tal-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament teskludi li qorti ta’ Stat Membru tista’ tibbaża ruħha fuq il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat fil-qasam tal-ġurisdizzjoni, anki jekk din il-leġiżlazzjoni tkun iktar favorevoli għall-ħaddiem.
L-Artikolu 6(1) tal-imsemmi regolament jipprovdi li, jekk il-konvenut ma jkollux id-domiċilju tiegħu fit-territorju ta’ Stat Membru, il-ġurisdizzjoni għandha tkun irregolata, f’kull Stat Membru, mil-liġi ta’ dan l-Istat Membru, bla ħsara għall-applikazzjoni tal-Artikolu 18(1), tal-Artikolu 21(2) u tal-Artikoli 24 u 25 tal-istess regolament.
Kif tfakkar fil-punt 26 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 1215/2012 jippermetti li persuna li timpjega li ma jkollhiex id-domiċilju tagħha fi Stat Membru titressaq quddiem il-qrati ta’ Stat Membru, konformement mal-Artikolu 21(1)(b) tar-Regolament Nru 1215/2012.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 21 ta’ dan ir-regolament jinsab fit-Taqsima 5 tal-Kapitolu II ta’ dan tal-aħħar, li tikkonċerna l-ġurisdizzjoni fil-qasam tal-kuntratti individwali ta’ xogħol, li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, mhux biss hija ta’ natura speċifika iżda wkoll ta’ natura eżawrjenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2008, Glaxosmithkline u Laboratoires Glaxosmithkline,
C‑462/06
,
EU:C:2008:299
, punt
).
Minn dan jirriżulta, minn naħa, li kull tilwima li tikkonċerna kuntratt individwali ta’ xogħol għandha titressaq quddiem qorti identifikata skont ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni previsti fid-dispożizzjonijiet tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II ta’ dan ir-regolament u, min-naħa l-oħra, li dawn ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni ma jistgħux jiġu emendati jew ikkompletati permezz ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni oħra stabbiliti fl-istess regolament sakemm dispożizzjoni li tinsab f’din it-Taqsima 5 ma tagħmilx riferiment espliċitu għalihom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2008, Glaxosmithkline u Laboratoires Glaxosmithkline,
C‑462/06
,
EU:C:2008:299
, punt
).
Fir-rigward tal-interazzjoni bejn id-dritt nazzjonali u r-regoli ta’ ġurisdizzjoni previsti fir-Regolament Nru 1215/2012, kif tirriżulta mill-Artikolu 6(1) ta’ dan tal-aħħar, għandu jiġi osservat li din id-dispożizzjoni tipprevedi, bħala prinċipju, l-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni nazzjonali meta l-konvenut ma jkollux id-domiċilju tiegħu fi Stat Membru. Madankollu, l-użu tal-espressjoni “soġġetta għal” teskludi mill-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali l-każijiet li jaqgħu taħt id-dispożizzjonijiet elenkati. Kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 83 tal-konklużjonijiet tiegħu, din hija lista eżawrjenti ta’ eċċezzjonijiet għall-prinċipju tal-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni nazzjonali.
Din l-interpretazzjoni hija sostnuta mill-għan tar-Regolament Nru 1215/2012. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-ewwel paragrafu tal-premessa 14 ta’ dan ir-regolament, bħala prinċipju, meta l-konvenut ma jkollux id-domiċilju tiegħu fi Stat Membru, huwa għandu jkun suġġett għar-regoli ta’ ġurisdizzjoni nazzjonali applikabbli fit-territorju tal-Istat Membru tal-qorti adita.
Madankollu, it-tieni paragrafu ta’ din il-premessa tiddikjara li, sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-konsumaturi u tal-ħaddiema, sabiex titħares il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istati Membri fil-każijiet li għandhom ġurisdizzjoni esklużiva u sabiex tiġi osservata l-awtonomija tal-partijiet, ċerti regoli ta’ ġurisdizzjoni stabbiliti f’dan ir-regolament għandhom jiġu applikati mingħajr ma jittieħed inkunsiderazzjoni d-domiċilju tal-konvenut. Dan huwa l-każ, fir-rigward tar-regoli intiżi li jiżguraw il-protezzjoni tal-ħaddiema, tad-dispożizzjonijiet li jinsabu fit-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tal-imsemmi regolament u li jipprevedu regoli ta’ ġurisdizzjoni applikabbli meta l-konvenut ma jkollux id-domiċilju tiegħu fit-territorju ta’ Stat Membru.
Minn dan isegwi li, f’sitwazzjoni fejn il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta’ Stat Membru ma toħroġx minn dispożizzjoni speċifika tar-Regolament Nru 1215/2012 imsemmija fl-Artikolu 6(1) tiegħu, bħalma huwa l-Artikolu 21 tiegħu, l-Istati Membri jibqgħu liberi, konformement mal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament, li japplikaw il-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom għad-determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni.
Għall-kuntrarju, f’sitwazzjoni fejn il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta’ Stat Membru toħroġ effettivament minn tali dispożizzjoni speċifika, l-applikazzjoni ta’ din tal-aħħar tirbaħ fuq ir-regoli nazzjonali dwar id-determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni, u dan anki jekk dawn tal-aħħar ikunu iktar favorevoli għall-ħaddiema (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Frar 2021, Markt24,
C‑804/19
,
EU:C:2021:134
, punt
).
Kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 86 tal-konklużjonijiet tiegħu, din l-interpretazzjoni hija konformi mal-għan ta’ unifikazzjoni tar-regoli dwar il-kunflitt ta’ ġurisdizzjoni, kif iddikjarat fil-premessa 4 tar-Regolament Nru 1215/2012, kif ukoll mar-rekwiżit ta’ prevedibbiltà tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni, kif iddikjarat fil-premessa 15 ta’ dan ir-regolament.
Fid-dawl tar-raġunijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda hija li l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li r-riżerva marbuta mal-applikazzjoni tal-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament teskludi li qorti ta’ Stat Membru tista’ tibbaża ruħha fuq ir-regoli ta’ dan l-Istat fil-qasam tal-ġurisdizzjoni f’sitwazzjoni fejn ikunu ssodisfatti l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu 21(2), u dan anki jekk dawn ir-regoli jkunu iktar favorevoli għall-ħaddiem. Għall-kuntrarju, meta ma jkunux issodisfatti l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni la tal-imsemmi Artikolu 21(2) u lanqas ta’ xi waħda mid-dispożizzjonijiet l-oħra elenkati fl-Artikolu 6(1) tal-imsemmi regolament, tali qorti tkun libera, konformement ma’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar, li tapplika l-imsemmija regoli sabiex tiddetermina l-ġurisdizzjoni.
Fuq it‑tielet u r‑raba’ domanda
Preliminarjament, għandu jiġi speċifikat li risposta għat-tielet u għar-raba’ domanda hija utli għall-qorti tar-rinviju fil-każ biss li, wara l-verifiki li għandha titwettaq, tasal għall-konklużjoni li ma hemmx relazzjoni ta’ xogħol bejn FD u ROI Land, b’tali mod li s-sitwazzjoni ta’ FD ma taqax taħt l-Artikolu 21 tar-Regolament Nru 1215/2012.
Barra minn hekk, kif jirriżulta mill-premessa 7 tar-Regolament Ruma I, il-kamp ta’ applikazzjoni
ratione materiae
u d-dispożizzjonijiet tiegħu għandhom ikunu konsistenti fil-konfront tar-Regolament Nru 44/2001. Sa fejn dan tal-aħħar tħassar u ġie ssostitwit bir-Regolament Nru 1215/2012, dan l-għan ta’ konsistenza jgħodd ukoll għal dan tal-aħħar (sentenza tal‑10 ta’ Frar 2022, ShareWood Switzerland,
C‑595/20
,
EU:C:2022:86
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għaldaqstant, it-tielet u r-raba’ domanda għandhom jiġu eżaminati flimkien.
Permezz tal-imsemmija domandi, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-kunċett ta’ “attività professjonali” ma jkoprix biss attività bħala persuna li taħdem għal rasha iżda wkoll attività bħala persuna impjegata, u, fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għal din id-domanda, jekk, f’sitwazzjoni fejn, fil-kuntest ta’ tali attività bħala persuna impjegata, ikun ġie konkluż ftehim bejn il-ħaddiem u persuna terza għall-persuna li timpjega msemmija fil-kuntratt ta’ xogħol, li bis-saħħa tiegħu din il-persuna terza tkun direttament responsabbli fil-konfront tal-ħaddiem għall-obbligi ta’ din il-persuna li timpjega li joħorġu mill-kuntratt ta’ xogħol, tali ftehim jikkostitwixxi kuntratt konkluż lil hinn u indipendentement minn kull attività jew finalità ta’ natura professjonali.
Fir-rigward tal-ewwel parti tat-tielet u tar-raba’ domanda, jiġifieri l-parti marbuta mal-kwistjoni dwar jekk attività bħala persuna impjegata hijiex koperta mill-kunċett ta’ “attività professjonali”, fis-sens tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I, għandu jiġi rrilevat li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, huma biss il-kuntratti konklużi lil hinn u indipendentement minn kull attività jew finalità ta’ natura professjonali, bl-uniku għan li jiġu ssodisfatti l-ħtiġijiet proprji ta’ konsum privat ta’ individwu, li jaqgħu taħt ir-regoli partikolari previsti fl-imsemmija regolamenti fil-qasam tal-protezzjoni tal-konsumatur bħala l-parti preżunta li hija l-parti dgħajfa, filwaqt li tali protezzjoni ma hijiex iġġustifikata fil-każ ta’ kuntratt li jkollu bħala għan attività professjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Diċembru 2020, Personal Exchange International,
C‑774/19
,
EU:C:2020:1015
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan jirriżulta li ebda distinzjoni skont jekk l-attività professjonali hijiex attività bħala persuna li taħdem għal rasha jew bħala persuna impjegata ma toħroġ minn din il-ġurisprudenza, li tipprovdi li għandu jiġi mistħarreġ biss jekk il-kuntratt huwiex konkluż lil hinn u indipendentement minn kull attività jew finalità ta’ natura professjonali.
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li attività bħala persuna impjegata taqa’ taħt il-kunċett ta’ “attività professjonali” fis-sens tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I.
Fir-rigward tat-tieni parti ta’ dawn id-domandi, dwar il-klassifikazzjoni ta’ ftehim ta’ garanzija bħal dak konkluż bejn FD u ROI Land, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, f’dan il-każ, il-ftehim ta’ garanzija huwa marbut b’mod li ma jistax jiġi sseparat mal-attività professjonali eżerċitata minn FD, sa fejn dan tal-aħħar ma kienx jikkonkludi l-kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni mingħajr il-ftehim ta’ garanzija.
Fid-dawl tar-rabta li ma tistax tiġi sseparata bejn il-ftehim ta’ garanzija u l-kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni, ma jistax jitqies, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 105 tal-konklużjonijiet tiegħu, li dan ġie konkluż lil hinn u indipendentement minn kull attività jew finalità ta’ natura professjonali.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tielet u għar-raba’ domanda hija li l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-kunċett ta’ “attività professjonali” ma jkoprix biss attività bħala persuna li taħdem għal rasha iżda wkoll attività bħala persuna impjegata. Barra minn hekk, ftehim konkluż bejn il-ħaddiem u persuna terza għall-persuna li timpjega msemmija fil-kuntratt ta’ xogħol, li bis-saħħa tiegħu din il-persuna terza tkun direttament responsabbli fil-konfront tal-ħaddiem għall-obbligi ta’ din il-persuna li timpjega li joħorġu mill-kuntratt ta’ xogħol, ma jikkostitwixxix kuntratt konkluż lil hinn u indipendentement minn kull attività jew finalità ta’ natura professjonali għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 21(1)(b)(i) u l-Artikolu 21(2) tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
ħaddiem jista’ jressaq quddiem il-qorti tal-aħħar post fejn jew minn fejn huwa wettaq abitwalment ix-xogħol tiegħu lil persuna, li jkollha jew li ma jkollhiex id-domiċilju tagħha fit-territorju ta’ Stat Membru, li magħha ma huwiex marbut b’kuntratt ta’ xogħol formali iżda li hija, bis-saħħa ta’ ftehim ta’ garanzija li fuqu kienet tiddependi l-konklużjoni tal-kuntratt ta’ xogħol ma’ terz, direttament responsabbli fil-konfront ta’ dan il-ħaddiem għall-eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ dan it-terz, kemm-il darba jkun hemm rabta ta’ subordinazzjoni bejn din il-persuna u l-ħaddiem.

2)
L-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1215/2012
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ir-riżerva marbuta mal-applikazzjoni tal-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament teskludi li qorti ta’ Stat Membru tista’ tibbaża ruħha fuq ir-regoli ta’ dan l-Istat fil-qasam tal-ġurisdizzjoni f’sitwazzjoni fejn ikunu ssodisfatti l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu 21(2), u dan anki jekk dawn ir-regoli jkunu iktar favorevoli għall-ħaddiem. Għall-kuntrarju, meta ma jkunux issodisfatti l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni la tal-imsemmi Artikolu 21(2) u lanqas ta’ xi waħda mid-dispożizzjonijiet l-oħra elenkati fl-Artikolu 6(1) tal-imsemmi regolament, tali qorti tkun libera, konformement ma’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar, li tapplika l-imsemmija regoli sabiex tiddetermina l-ġurisdizzjoni.

3)
L-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament (KE) Nru 593/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Ġunju 2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali (Ruma I)
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
il-kunċett ta’ “attività professjonali” ma jkoprix biss attività bħala persuna li taħdem għal rasha iżda wkoll attività bħala persuna impjegata. Barra minn hekk, ftehim konkluż bejn il-ħaddiem u persuna terza għal-persuna li timpjega msemmija fil-kuntratt ta’ xogħol, li bis-saħħa tiegħu din il-persuna terza tkun direttament responsabbli fil-konfront tal-ħaddiem għall-obbligi ta’ din il-persuna li timpjega li joħorġu mill-kuntratt ta’ xogħol, ma jikkostitwixxix kuntratt konkluż lil hinn u indipendentement minn kull attività jew finalità ta’ natura professjonali għall-finijiet tal-applikazzjolni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.