CELEX: 62017CJ0589
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Importazzjoni ta’ prodotti tat-tessuti ddikjarati b’mod ħażin bħala li joriġinaw mill-Ġamajka
Irkupru a posteriori ta’ dazji fuq l-importazzjoni
Talba għal maħfra tad-dazji
Regolament (KEE) Nru 2913/92
Kodiċi Doganali tal-Komunità
Artikolu 220(2)(b) u Artikolu 239
Deċiżjoni ta’ ċaħda tal-Kummissjoni Ewropea f’każ partikolari
Validità

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda, minn naħa, il-validità tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni COM(2008) 6317 finali tat-3 ta’ Novembru 2008,li stabbilixxiet li dħul
a posteriori
fil-kontijiet tad-dazji fuq l-importazzjoni huwa ġġustifikat u li l-maħfra ta’ dawn id-dazji ma hijiex iġġustifikata f’każ partikolari (Fajl REM 03/07) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni REM 03/07”), u, min-naħa l-oħra, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 220(2)(b) u tal-Artikolu 239 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 2700/2000 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Novembru 2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 10, p. 239) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”), kif ukoll l-Artikolu 905(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93 tat-2 ta’ Lulju 1993 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92 (ĠU Edizzjoni Speċjali bl-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6, p. 3), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1335/2003 tal-25 ta’ Lulju 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 13, p. 463) (iktar ‘il quddiem ir-“Regolament ta’ Implimentazzjoni”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Prenatal SA u t-Tribunal Económico Administrativo Regional de Cataluña (TEARC) (il-Qorti Fiskali Reġjonali ta’ Cataluña (TEARC), Spanja) rigward it-talba ta’ din il-kumpannija intiża għar-rimbors ta’ dazji fuq l-importazzjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Il-Ftehim ta’ Cotonou
Il-Ftehim ta’ Sħubija bejn il-membri tal-gruppi ta’ l-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn banda waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa l-oħra, iffirmaw f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 35, p. 3), ġie approvat f’isem il-Komunità Ewropea bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2003/159/KE tad-19 ta’ Diċembru 2002 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 46, p. 121) (iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Cotonou”). Il-Ftehim ta’ Cotonou li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ April 2003, kien ġie suġġett għal applikazzjoni antiċipata mit-2 ta’ Awwissu 2000 konformement mad-Deċiżjoni Nru 1/2000 tal-Kunsill tal-Ministri ACP-KE, tas-27 ta’ Lulju 2000, dwar miżuri tranżitorji applikabbli mit-2 ta’ Awwissu 2000 sad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ta’ Sħubija ACP-KE (
ĠU 2000, L 195, p. 46
), kif ipprorogat bid-Deċiżjoni Nru 1/2002 tal-Kunsill tal-Ministri ACP-KE, tal-31 ta’ Mejju 2002 (
ĠU 2002, L 150, p. 55
).
Konformement mal-Artikolu 3 tal-Ftehim ta’ Cotonou, “[i]l-Partijiet għandhom […] [jieħdu] il-passi xierqa, kemm ġenerali u partikolari, biex jassigura it-twettiq ta’ l-obbligazzjonijiet li joħorġu min dan il-ftehim u biex jitħaffef it-twettieq ta’ l-għanijiet imsemmija”.
L-Artikolu 36(1) tal-Anness IV ta’ dan il-ftehim jipprovdi:
“Il-Kummissjoni għandha tkun rappreżentata f’kull Stat [tal-Afrika, tal-Karibew u tal-Paċifiku (ACP)] jew f’kull grupp reġjonali, li espressament hekk jitlob, delegazzjoni taħt l-awtorità ta’ Kap tad-Delegazzjoni, bl-approvazzjoni ta’ l-istat jew l-Istati ACP ikkonċernati. Meta Kap ta’ Delegazzjoni jkun maħtur għal grupp ta’ Stati ACP, passi xierqa għandhom jittieħdu sabiex dak il-Kap tad-Delegazzjoni jkun rappreżentant minn deputat residenti f’kul wieħed mill-Istati li fih il-Kap tad-Delegazzjoni ma jkunx residenti. Il-Kap tad-Delegazzjoni għandu jirrappreżenta lill-Kummissjoni fl-isferi kollha tal-kompetenza tagħha u fl-attivitajiet kollha tagħha.”
L-Artikolu 1 tal-Anness V ta’ dan il-ftehim jipprovdi trattament tariffarju preferenzjali fuq l-importazzjoni fl-Unjoni Ewropea ta’ prodotti “li joriġinaw mill-Istati ACP”, fis-sens li dawn il-prodotti jitħallew jiġu importati fl-Unjoni b’eżenzjoni mid-dazji doganali u minn taxxi li għandhom effett ekwivalenti.
Il-Protokoll Nru 1 ta’ dan l-Anness V (iktar ’il quddiem il-“Protokoll Nru 1”), li jagħmel parti integrali minn dan l-anness, huwa relatat mad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “prodotti li joriġinaw” u mal-metodi ta’ kooperazzjoni amministrattiva. Dan jinkludi l-Artikolu 15, bit-titolu “Proċedura għall-ħruġ taċ-ċertifikat tal-moviment EUR.1”, li jipprovdi:
“1.   Ċertifikat ta’ moviment EUR.1 għandu jkun maħruġ mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż ta’ l-esportazzjoni ma’ l-appikazzjoni bil-miktub li tkun saret mill-esportatur jew, taħt ir-responsabbiltà ta’ l-esportatur, mir-rappreżentant awtorizzat tiegħu.
2.   Għal dan l-iskop, l-esportatur jew ir-rappreżentant awtorizzat tiegħu, għandu jimla kemm iċ-ċertifikat ta’ moviment EUR.1 u wkoll il-formola ta’ l-applikazzjoni, li kampjuni tagħhom jidhru fl-Anness IV. Dawn il-formuli għandhom ikunu mimlija bi qbil mad-dspożizzjonijiet ta’ dan il-Protokoll. Jekk dawn ikunu miktuba bl-idejn, din il-kitba għandha ssir bil-linka b’ittri tip ta’ l-istampar. Id-deskrizzjoni tal-prodotti għandha tkun mogħtija fil-kaxxa riservata għal dan l-iskop mingħajr ma jitħallew xi linji vojta. Meta l-kaxxa ma tkunx kompletament mimlija, linja orizzontali għandha tkun miġbuda taħt l-aħħar linja tad-deskrizzjoni, l-ispazju vojt ikun maqtugħ barra.
3.   L-esportatur li japplika għall-ħruġ ta’ ċertifikat ta’ moviment EUR. 1 għandu jkun ippreprat li fi kwalunkwe waqt jippreżenta, mat-talba ta’ l-awtoritajiet doganali tal-pajjiż ta’ l-esportazzjoni ta’ minn fejn iċ-ċertifikat tal-moviment EUR.1 ikun maħruġ, id-dokumenti xierqa kollha sabiex jagħti prova ta’ l-istatus ta’ l-oriġini tal-prodotti kkonċernati kif ukoll dwar it-twettieq tal-ħtiġiet l-oħrajn ta’ dan il-Protokoll.
4.   Ċertifikat ta’ moviment EUR.1 għandu jkun maħruġ mill-awtoritajiet doganali ta’ l-istat ACP li jesporta jekk il-prodotti ikkonċernati jistgħi jkunu meqjusa bħala prodotti oriġinanti fl-Istati ACP jew f’wieħed mill-pajjiżi l-oħrajn referuti fl-Artikolu 6 u u jkunu jwettqu il-ħtiġiet l-oħrajn ta’ dan il-Protokoll.
5.   L-awtoritajiet doganali li jwettqu l-ħruġ għandhom jieħdu l-passi meħtieġa sabiex jivverifikaw l-istatus ta’ l-oriġini tal-prodotti u tat-twettieq tal-ħtiġiet l-oħrajn ta’ dan il-Protokoll. Għal dan l-iskop, huma għandhom id-dritt li jitolbu għal kwalunkwe evidenza u li jwettqu kwalunkwe spezzjoni tal-kontijiet ta’ l-esportatur jew kwalunkwe veriifka oħra li huma jqisu li tkun xierqa. […]”
L-Artikolu 31 ta’ dan il-protokoll, bit-titolu “Għajnuna reċiproka” jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Sabiex tkun assigurata l-applikazzjoni xierqa ta’ dan il-Protokoll, il-Komunità, [il-pajjiżi u territorji extra Ewropej (PTEE)] u l-Istati ACP għandhom jgħinu ‘l xulxin, permezz ta’ l-amministrazzjonijiet doganali kompetenti, fil-verifika ta’ l-awtentiċità taċ-ċertifikati ta’ moviment EUR.1, tad-dikjarazzjonijiet tal-fattura jew tad-dikjarazzjonijiet tal-fornitur u dwar il-korrettezza ta’ l-informazzjoni mogħtija f’dawn id-dokumenti.
L-awtoritajiet ikkonsultati għandhom ifornu l-informazzjoni relevanti li tikkonċerna l-kondizzijiet li permezz tagħhom il-prodott ikun inħadem, jindikaw speċjalment il-kondizzjonijiet li fihom ir-regoli ta’ l-oriġini jkunu ġew irrispettati fid-diversi Stati ACP, Stati Membru u l-OCT ikkonċernati.”
L-Artikolu 32 tal-imsemmi protokoll, bit-titolu “Il-verifika tal-prova ta’ l-oriġini”, jipprovdi, fil-paragrafi 1, 3 u 7 tiegħu:
“1.   Il-verifika sussegwenti tal-provi ta’ l-oriġini għandhom ikunu mwettqa b’għażla każwali jew kull meta l-awtoritajiet doganali tal-pajiż ta’ l-importazzjoni jkollu dubbji serji dwar l-awtentiċità ta’ tali dokumenti, l-istatus ta’ l-oriġini tal-prodotti ikkonċernati jew tat-twettieq tal-ħtiġiet l-oħrajn ta’ dan il-Protokoll.
[…]
3.   Il-verifika għandha tkun imwettqa mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż ta’ l-esportazzjoni. Għal dan l-iskop, huma għandom id-dritt li jitolbu għal kwalunkwe evidenza u li jwettqu kwalunkwe spezzjoni tal-kontijiet ta’ l-esportatur jew kwalunkwe verifika oħra li huma jqisu li tkun xierqa.
[…]
7.   Meta l-proċedura tal-verifika jew xi informazzjoni oħra disponibbli tidher li tindika li d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Protokoll ikunu ġew miksura, l-Istat ACP bl-inizjattiva tiegħu stess, jew mat-talba tal-Komunità, għandu jwettaq inkjesti xierqa jew jirranġa għal tali inkjesti li jkunu mwettqa bl-urġenza meħtieġa sabiex jidentifika u jipprevjeni tali kontravenzjonijiet u għal dan l-iskop l-Istat ACP ikkonċernat jista’ jistieden il-parteċipazzjoni tal-Komunità f’dawn l-inkjesti.”
Skont l-Artikolu 37 tal-Protokoll Nru 1:
“1.   Kumitat ta’ Koperazzjoni Doganali, minn hawn il-quddiem referut bħala “il-Kumitat”, għandu jkun stabbilit, u mogħti d-doveri li jwettaq il-koperazzjoni amminstrattiva bil-għan li jikkorreġi l-applikazzjoni uniformi ta’ dan il-Protokoll u bit-twettieq ta’ xi doveri oħrajn fil-qasam doganali li jistgħu ikunu fdati lilu.
2.   Il-Kumitat għandu jeżamina regolarment l-effett ta’ l-istati ACP, u partikolarment dwar l-Istati ACP l-anqas żviluppati, tar-regoli ta’ l-oriġini u għandu jirrakommanda lill-Kunsill tal-Ministri il-miżuri xierqa.
3.   Il-Kumitat għandu jieħu deċiżjonijiet dwar il-kumulazzjoni permezz tal-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 6.
4.   Il-Kumitat għandu jieħu deċiżjonijiet dwar derogi minn dan il-Protokoll, permezz tal-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 38.
[…]
6   Il-Kumitat għandu jkun magħmul, minn naħa l-waħda, minn esperti ta’ l-istati Membri u ta’ l-uffiċjali tal-Kummissjoni li huma responsabbli dwar kwistjonijiet doganali u, minn naħa l-oħra, minn esperti li jirrappreżentaw lill-Istati ACP u mill-uffiċjali ta’ gruppi reġjonali ta’ l-istati ACP li huma responsabbli għal kwistjonijiet doganali. Il-Kumitat jista’ jitlob għal speċjalizzazzjoni xierqa meta dan ikun meħtieġ.”
Il-Kodiċi Doganali
L-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
“Ħlief fil-każijiet li ssir referenza għalihom fit-tieni u t-tielet subparagrafi ta’ l-Artikolu 217(1), daħliet sussegwenti fil-kontijiet m’għandhomx isiru fejn:
[…]
b)
l-ammont ta’ dazju li ried jitħallas legalment ma ġiex imdaħħal fil-kontijiet minħabba żball min-naħa ta’ l-awtoritajiet tad-dwana li ma satax raġjonevolment jiġi notat mill-persuna resposabbli għall-pagament, u li din ta’ l-aħħar min-naħa tagħha tkun aġixxiet in bona fede u tkun ħarset id-dispożizzjonijiet kollha preskritti fil-liġijiet fis-seħħ fir-rigward ta’ dikjarazzjoni tad-dwana.
Fejn l-istatus preferenzjali ta’ l-oġġetti huwa stabbilit fuq il-bażi ta’ koperazzjoni amministrattiva li tinvolvi lill-awtoritajiet ta’ pajjiż terz, il-ħruġ ta’ ċertifikat minn dawn l-awtoritajiet, jekk jiġi pruvat li hu inkorrett, għandu jikkostitwixxi żball li ma satax raġjonevolment ikun notat fit-tifsira ta’ l-ewwel sotto-paragrafu.
Il-ħruġ ta’ ċertifikat żbaljat ma għandux, iżda, jikkostitwixxi żball fejn iċ-ċertifikat ikun bażat fuq tagħrif inkorrett tal-fatti provvdut mill-esportatur, minbarra fejn, partikolarment, jidher biċ-ċar illi l-awtoritajiet tal-ħruġ kienu konxji jew kellhom ikunu konxji li l-oġġetti ma ssodisfawx il-kondizzjonijiet preskritti għad-dritt ta’ trattament preferenzjali.
[…]”
Skont l-Artikolu 239 ta’ dan il-kodiċi:
“1.   Dazji fuq l-importazzjoni jew dazji fuq l-esportazzjoni jistgħu jitħallsu lura jew jintbagħtu f’sitwazzjonijiet oħra barra dawk li ssir referenza għalihom fl-Artikoli 236, 237, u 238:
–
li għandhom jiġu stabbiliti skond il-proċedura tal-kumitat;
–
li jirriżultaw minn ċirkostanzi li fihom ebda ingann jew traskuraġni ovvja ma jistgħu jiġu attribwiti lill-persuna interessata. Is-sitwazzjonijiet li fihom din id-dispożizzjoni tista’ tiġi applikata u l-proċeduri li għandhom jiġu segwiti għal dak il-għan għandhom jiġu definiti skond il-proċedura tal-Kumitat. Ħlas lura jew remissjoni jistgħu jsiru bla ħsara għal kondizzjonijiet speċjali.
2.   Dazji għandhom jitħallsu lura jew jintbagħtu għar-raġunijiet stipulati fil-paragrafu 1 malli tiġi preżentata applikazzjoni lill-uffiċċju doganali xieraq fi żmien 12-il xahar mid-data li fiha l-ammont tad-dazji kien ġie komunikat lid-debitur.
[…]”
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni
Taħt il-Parti IV tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni dwar id-dejn doganali jinsab it-Titolu III ta’ dan tal-aħħar, intitolat “Irkupru ta’ l-ammont tad-dejn doganali”. Dan it-titolu jinkludi l-Artikoli 868 sa 876a ta’ dan ir-regolament, li jirregolaw l-applikazzjonijiet ippreżenati skont l-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali. L-Artikolu 871 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“1.   L-awtorità doganali għandha titrasmetti l-każ lejn il-Kummissjoni sabiet ikun deċiż permezz tal-proċedura stabbilita fl-Artikoli 872 sa 876 meta din tikkonsidra li l-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi jkunu mwettqa u:
–
jekk hi tikkonsidra li l-Kummissjoni tkun wettqet żball fil-qofol tat-tifsira ta’ l-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi,
–
iċ-ċirkostanzi tal-każ huma relatati mas-sejbiet ta’ l-investigazzjoni tal-Komunità mwettqa bis-saħħa tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 515/97 tat-13 ta’ Marzu 1997 rigward l-għajnuna reċiproka bejn l-awtoritajiet amministrattivi tal-Istati Membri u l-koperazzjoni bejn dawn ta’ l-aħħar u l-Kummissjoni sabiex jassiguraw l-applikazzjoni korretta tal-liġi fuq il-materji doganali u agrikoli [ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 8, p. 217] jew permezz ta’ leġislazzjoni tal-Komunità jew ta’ xi ftehim konkluż mill-Komunità ma pajjiż jew grupp ta’ pajjiżi li fih disposizzjoni tkun saret għat-twettieq ta’ l-investigazzjonijiet bħal dawn mill-Komunità, jew
[…]
2   B’dana kollu, il-każi referuti fil-paragrafu 1 m’għandhomx ikunu trasmessi meta:
[…]
–
il-Kummissjoni tkun diġa tikkonsidra każ li jinvolvi kwestjonijiet komparabbli fil-fatt u fil-liġi.
3.   Id-dossier ippreżentat lill-Kummissjoni għandu jkun fih l-informazzjoni kollha meħtieġa għal konsiderazzjoni sħiħa. […]
[…]
6.   Meta waħda minn dawn is-sitwazzjonijiet li ġejjin iseħħ, il-Kummissjoni għandha tibgħat lura d-dossier lejn l-awtorità doganali u l-proċedura referuta fl-Artikoli 872 sa 876 għandha tkun meqjusa bħala li qatt ma kienet ġiet mibdija:
[…]
–
permezz tal-paragrafi 1 u 2, id-dossier m’għandux ikun trasmess,
[…]”
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 873 tar-Regolament ta’ Implementazzjoni jipprovdi:
“Wara li tikkonsulta l-grupp ta’ l-esperti magħmul minn rapreżentanti ta’ l-Istati Membri kollha li jiltaqgħu fil-qafas tal-Kumitat sabiex jikkonsidraw dak il-każ, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi jekk iċ-ċirkostanzi kkonsidrati humiex tali li d-dazji f’dak il-każ ma jkunux jeħtieġu li jidħlu fil-kontijiet.”
Fil-Kapitolu 3 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, intitolat “Dispożizzjonijiet speċifiċi relattivi għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 239 tal-Kodiċi”, kif stabbilit fit-Titolu IV tal-Parti IV ta’ dan ir-regolament, l-Artikolu 905 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“1.   Meta l-applikazzjoni għal rifużjoni jew remissjoni ippreżentata pemezz ta’ l-Artikolu 239(2) tal-Kodiċi tkun sostnuta b’evidenza li tista tikkostitwixxi sitwazzjoni speċjali li tirriżulta minn ċirkostanzi li fihom l-ebda qerq jew negliġenza ovvja ma tista tkun attribwita lill-persuna kkonċernata, l-Istat Membru li lilu l-awtorità doganali li tieħu d-deċiżjoni tkun tappartieni għandha titrasmetti l-każ lill-Kummissjoni sabiex tkun imwettqa permezz tal-proċedura stabbilita fl-Artikoli 906 sa 909 meta:
[…]
–
iċ-ċirkostanzi tal-każ huma relatati mas-sejbiet mill-investigazzjoni tal-Komunità mwettqa permezz tar-Regolament (KE) Mru 515/97. jew permezz ta’ leġislazzjoni oħra tal-Komunità jew ta’ xi ftehim konkluż mill-Komunità ma pajjiżi jew gruppi ta’ pajjiżi li fih disposizzjoni ssir għat-twettieq ta’ l-investigazzjonijiet bħal dawn tal-Komunità, jew
[…]
2.   B’dana kollu, il-każi referuti fil-paragrafu 1 m’għandhomx ikunu trasmessi meta:
[…]
–
il-Kummissjoni tkun diġa tikkonsidra każ li jinvolvi kwestjonijiet komparabbli fil-fatt u fil-liġi.
3   Id-dossier ippreżentat lill-Kummissjoni għandu jkun fih l-informazzjoni kollha meħtieġa għal konsiderazzjoni sħiħa. […]
[…]
6.   Meta waħda minn dawn is-sitwazzjonijiet li ġejjin iseħħ, il-Kummissjoni għandha tibgħat lura d-dosier lejn l-awtorità doganali u l-proċedura referuta fl-Artikoli 906 sa 909 għandha tkun meqjusa bħala li qatt ma kienet ġiet mibdija:
[…]
–
permezz tal-paragrafi 1 u 2, id-dossier m’għandux ikun trasmess,
[…]”
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 907 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni:
“Wara li tikkonsulta l-grupp ta’ l-esperti magħmul minn rapreżentanti ta’ l-Istati Membri kollha li jiltaqgħu fil-qafas tal-Kumitat sabiex jikkonsidraw dak il-każ, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi jekk jew le s-sitwazzjoni li hi tikkonsidra bħala ġustifikat ir-rifużjoni jew ir-remissjoni.”
Id-Deċiżjoni REM 03/07
Id-Deċiżjoni REM 03/07 tirrigwarda talba għal maħfra tad-dazji fuq l-importazzjoni relatati ma’ prodotti tat-tessuti li jibbenefikaw minn ċertifikati ta’ moviment tal-merkanzija EUR.1 (iktar ’il quddiem iċ-“ċertifikati EUR.1”) maħruġa mill-awtoritajiet doganali Ġamajkani, prodotti li kienu ġew importati fl-Unjoni matul is-snin 2002 sa 2005.
F’din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni fakkret li l-prodotti inkwistjoni kienu, fiż-żmien tal-fatti, aċċettati għall-importazzjoni fl-Unjoni b’eżenzjoni ta’ dazji fuq l-importazzjoni, sa fejn kienu koperti minn ċertifikati EUR.1 li jistabbilixxu l-oriġini Ġamajkana tagħhom. Sussegwentement għal missjoni marbuta mad-determinazzjoni tal-oriġini tagħhom, li saret f’Marzu tas-sena 2005, hija kienet tal-fehma li din l-oriġini kif ukoll it-trattament tariffarju preferenzjali li rriżulta minn dan kienu ġew allokati lilhom fuq il-bażi ta’ preżentazzjonijiet inkorretti tal-fatti mill-esportaturi Ġamajkani.
B’din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni kkunsidrat, l-ewwel nett, li, f’dan il-każ, l-awtoritajiet doganali Ġamajkani ma wettqu ebda żball, fis-sens tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali u, it-tieni nett, li ma kienet teżisti ebda sitwazzjoni partikolari, fis-sens tal-Artikolu 239 ta’ dan il-kodiċi. Għalhekk, mingħajr ma eżaminat il-kundizzjonijiet l-oħra previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet, hija ddeċidiet li kien iġġustifikat li jseħħ id-dħul
a posteriori
fil-kontijiet tad-dazji fuq l-importazzjoni u mhux maħfra ta’ dawn id-dazji fil-każ partikolari li huwa s-suġġett ta’ din id-deċiżjoni.
Id-Deċiżjoni REM 03/07 għandha bħala suġġett rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat mill-kumpannija li talbet il-maħfra tad-dazji fuq l-importazzjoni fil-każ partikolari li wassal għall-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni. B’digriet tad-9 ta’ Diċembru 2013, El Corte Inglés vs Il‑Kummissjoni (
T‑38/09
, mhux ippubblikat,
EU:T:2013:675
), il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li ma kienx hemm lok li tingħata deċiżjoni dwar dan ir-rikors, billi kkunsidrat li dan ir-rikors kien sar mingħajr skop wara l-annullament tal-avviż ta’ rkupru tad-dazji fuq l-importazzjoni u li d-Deċiżjoni 03/07 ma setgħetx tipproduċi effetti legali fuq is-sitwazzjoni legali ta’ din il-kumpannija.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Matul is-snin 2002 sa 2004, Prenatal wettqet importazzjonijiet ta’ ħwejjeġ fi Spanja, billi ppreżentat ċertifikati EUR.1 maħruġa mill-awtoritajiet Ġamajkani li jsemmu l-oriġini preferenzjali “Ġamajka”. Fuq il-bażi ta’ dawn iċ-ċertifikati, l-awtoritajiet doganali Spanjoli taw lil dawn l-importazzjonijiet trattament tariffarju preferenzjali skont l-Artikolu 1 tal-Anness V tal-Ftehim ta’ Cotonou.
F’Marzu tas-sena 2005, l-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF) mexxa investigazzjoni konġunta mar-rappreżentanti ta’ diversi Stati Membri sabiex tiġi vverifikata l-oriġini ta’ ħwejjeġ li ddaħħlu fl-Unjoni taħt dawn iċ-ċertifikati EUR.1. Fir-rapport ta’ missjoni tiegħu (iktar ’il quddiem ir-“rapport tal-OLAF tal-2005”), l-OLAF ikkonstata li l-ħwejjeġ importati minn Prenatal kienu ġew immanifatturati bl-użu ta’ komponenti miċ-Ċina jew minn Ħong Kong u li għalhekk ma setgħux jitqiesu li joriġinaw mill-Ġamajka, fis-sens tar-regoli tal-Ftehim ta’ Cotonou.
Il-konklużjonijiet ta’ din l-investigazzjoni wasslu lill-awtoritajiet Ġamajkani biex jinvalidaw iċ-ċertifikati EUR.1 inkwistjoni għall-perijodu kkonċernat. Wara l-invalidazzjoni ta’ dawn iċ-ċertifikati, l-awtoritajiet Spanjoli pproċedew għall-irkupru
a posteriori
tal-ammont tad-dazji doganali dovuti minn Prenatal fir-rigward ta’ dawn l-importazzjonijiet.
Fl-10 ta’ Mejju 2006 Prenatal talbet lid-Dependencia Regional de Aduanas de la Delegación Especial de Cataluña (l-Uffiċċju Reġjonali Doganali tad-Delegazzjoni Speċjali ta’ Cataluña, Spanja) (iktar ’il quddiem l-“Uffiċċju Reġjonali Doganali”) ir-rimbors ta’ dawn id-dazji doganali skont l-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali
L-Uffiċċju Reġjonali Doganali, billi qies li Prenatal ikkontestat, permezz tal-argument tagħha insostenn ta’ din it-talba, il-konklużjonijiet li kienu jinsabu fir-rapport tal-OLAF tal-2005, ittrażmetta din it-talba u l-fajl relatat magħha lill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 905(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni. Il-Kummissjoni kkunsidrat li l-każ ta’ Prenatal kien paragunabbli, fid-dritt u fil-fatt, għal każ ieħor, jiġifieri dak li huwa s-suġġett tal-Każ REM 03/07, u bagħtet lura l-fajl, konformement mal-Artikolu 905(6) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni.
Wara l-adozzjoni mill-Kummissjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07, it-talba għal rimbors ta’ Prenatal ġiet miċħuda mill-Uffiċċju Reġjonali Doganali, kif ukoll l-ilment tagħha mressaq sussegwentement quddiem it-TEARC. Konsegwentement, din il-kumpannija adixxiet quddiem it-Tribunal Superior de Justicia de Cataluña (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Cataluña, Spanja).
Quddiem il-qorti tar-rinviju, Prenatal esprimiet dubji rigward il-validità tad-Deċiżjoni REM 03/07 fuq il-bażi li l-Kummissjoni kienet wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet li ma kien seħħ ebda żball mill-awtoritajiet doganali Ġamajkani, fis-sens tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali, kif ukoll li ma kinitx teżisti sitwazzjoni partikolari, fis-sens tal-Artikolu 239 ta’ dan il-kodiċi. It-TEARC tikkontesta dan l-argument.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal Superior de Justicia de Cataluña (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Cataluña) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Id-[Deċiżjoni REM 03/07,] li tikkonstata, minn naħa, li hemm lok li jsir l-irkupru a posteriori tad-dazji fuq l-importazzjoni mhux mitluba mir-rikorrenti u, min-naħa l-oħra, li l-maħfra ta’ dawn id-dazji ma hijiex iġġustifikata minn sitwazzjoni partikolari, li tikkonċerna l-importazzjoni ta’ prodotti tat-tessuti ddikjarati bħala li joriġinaw mill-Ġamajka (Każ REM 03/07), tikser id-dritt tal-Unjoni u b’mod partikolari l-Artikoli 220(2)(b) u 239 tal-[Kodiċi Doganali]?
2)
Meta tintalab maħfra tad-dazji doganali u meta l-Kummissjoni tinnotifika d-deċiżjoni li skontha l-każ inkwistjoni jippreżenta punti ta’ fatt u ta’ liġi komparabbli għal dawk ta’ fajl preċedenti li fir-rigward tiegħu hija diġà ħadet deċiżjoni jew id-deċiżjoni li jeżisti każ komparabbli li d-deċiżjoni dwaru għadha pendenti, għandu jiġi kkunsidrat li dawn id-deċiżjonijiet huma atti ġuridiċi li jorbtu lill-awtoritajiet tal-Istat Membru li fih issir it-talba għall-maħfra tad-dazji doganali u li għalhekk jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors mill-persuna li titlob il-maħfra tad-dazji doganali (Artikolu 239 [tal-Kodiċi Doganali]) jew in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni ta’ dawn id-dazji (Artikolu 220(2) [tal-imsemmi kodiċi])?
3)
Fil-każ li ma jitqiesx li din hija deċiżjoni tal-Kummissjoni li fiha kontenut legali ta’ natura vinkolanti, huma l-awtoritajiet nazzjonali li għandhom jeżaminaw jekk dan il-każ jirrigwardax punti ta’ fatt jew ta’ liġi komparabbli?
4)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv, jekk tali eżami twettaq u wassal għall-konklużjoni li ma hemmx tali punti, għandu jiġi applikat l-Artikolu 905(1) tar-Regolament [ta’ Implimentazzjoni], il-Kummissjoni għandha tadotta deċiżjoni li fiha kontenut legali ta’ natura vinkolanti għal dawn l-awtoritajiet nazzjonali?”
Fuq it-talba għall-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura
B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-15 ta’ Frar 2019, Prenatal talbet li jiġi ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali, skont l-Artikolu 83 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, minħabba li l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali ma kinux ħadu inkunsiderazzjoni punti ta’ fatt li, skont din il-kumpannija, huma determinanti għall-evalwazzjoni tal-validità tad-Deċiżjoni REM 03/07.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 252 tat-TFUE, l-Avukat Ġenerali jippreżenta pubblikament, bl-ikbar imparzjalità u b’indipendenza sħiħa, konklużjonijiet motivati dwar il-kawżi li, skont l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, jeħtieġu l-intervent tiegħu. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma hija marbuta la ma’ dawn il-konklużjonijiet u lanqas mal-motivazzjoni li abbażi tagħha l-Avukat Ġenerali jasal għalihom. Konsegwentement, in-nuqqas ta’ qbil ta’ parti kkonċernata mal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ikunu x’ikunu l-kwistjonijiet li huwa jeżamina fihom, fih innifsu ma jistax jikkostitwixxi raġuni li tiġġustifika l-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali (sentenza tal-21 ta’ Marzu 2019, Verkehrsbetrieb Hüttebräucker u Rhenus Veniro,
C‑266/17 u C‑267/17
,
EU:C:2019:241
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin, wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tordna l-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura, konformement mal-Artikolu 83 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, b’mod partikolari meta tqis li ma għandhiex informazzjoni biżżejjed jew inkella meta l-kawża għandha tiġi deċiża fuq il-bażi ta’ argument li ma kienx ġie indirizzat bejn il-partijiet jew il-partijiet ikkonċernati msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
F’dan il-każ, permezz tat-talba tagħha għal ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura, Prenatal tillimita ruħha, essenzjalment, sabiex tesprimi n-nuqqas ta’ qbil tagħha mal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali u ma tirreferi għal ebda argument ġdid li abbażi tiegħu din il-kawża għandha tiġi deċiża. Għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li għandha l-elementi neċessarji kollha sabiex tiddeċiedi dwar it-talba għal deċiżjoni preliminari li tressqet quddiemha u li din ma għandhiex tiġi eżaminata fir-rigward ta’ argument li ma ġiex indirizzat quddiemha.
Konsegwentement, it-talba għal ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura għandha tiġi miċħuda.
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tevalwa l-validità tad-Deċiżjoni REM 03/07 fir-rigward tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali kif ukoll tal-Artikolu 239 ta’ dan il-kodiċi.
L-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li, permezz tad-Deċiżjoni REM 03/07, il-Kummissjoni ċaħdet talba għal maħfra tad-dazji fuq l-importazzjoni f’każ partikolari, abbażi tal-Kodiċi Doganali kif ukoll tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, b’mod partikolari, minn naħa, tal-Artikolu 220(2)(b) ta’ dan il-kodiċi moqri flimkien mal-Artikoli 871 u 873 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni kif ukoll, min-naħa l-oħra, tal-Artikolu 239 ta’ dan il-kodiċi moqri flimkien mal-Artikoli 905 u 907 ta’ dan ir-regolament. Meta din l-istituzzjoni tiddeċiedi fuq tali talba abbażi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, hija tkun mitluba teżamina, minflok l-awtoritajiet doganali tal-Istat Membru ta’ importazzjoni, il-kundizzjonijiet ta’ importazzjoni ta’ ċerta merkanzija u l-applikazzjoni tar-regoli doganali rilevanti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2018, Il‑Kummissjoni vs Combaro,
C‑574/17 P
,
EU:C:2018:598
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minbarra dan, hemm lok li jitfakkar li, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali, ma jsirx dħul
a posteriori
fil-kontijiet tad-dazji fuq l-importazzjoni jew fuq l-esportazzjoni, meta “l-ammont ta’ dazju li ried jitħallas legalment ma ġiex imdaħħal fil-kontijiet minħabba żball min-naħa ta’ l-awtoritajiet tad-dwana li ma satax raġjonevolment jiġi notat mill-persuna resposabbli għall-pagament, u li din ta’ l-aħħar min-naħa tagħha tkun aġixxiet in bona fede u tkun ħarset id-dispożizzjonijiet kollha preskritti fil-liġijiet fis-seħħ fir-rigward ta’ dikjarazzjoni tad-dwana”. Il-kundizzjonijiet previsti f’din id-dispożizzjoni huma kumulattivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Ottubru 2007, Agrover,
C‑173/06
,
EU:C:2007:612
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tal-15 ta’ Diċembru 2011, Afasia Knits Deutschland,
C‑409/10
,
EU:C:2011:843
, punt
).
Fir-rigward tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali, dan jikkostitwixxi, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, klawżola ġenerali ta’ ekwità li timplika l-maħfra ta’ dazji fuq l-importazzjoni sakemm ikunu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet, jiġifieri l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari u l-assenza ta’ negliġenza manifesta u ta’ qerq min-naħa tal-persuna responsabbli għall-ħlas tat-taxxa (sentenza tal-25 ta’ Lulju 2018, Il‑Kummissjoni vs Combaro,
C-574/17 P
,
EU:C:2018:598
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-każ preżenti, il-Kummissjoni kkunsidrat, l-ewwel nett, li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani ma kienu wettqu ebda żball, fis-sens tal-Artikolu 220(2)(b) ta’ dak il-kodiċi meta ħarġu ċ-ċertifikati EUR.1 inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, li ma kienet teżisti ebda sitwazzjoni partikolari, fis-sens tal-Artikolu 293 ta’ dan il-kodiċi, li setgħet tiġġustifika l-maħfra tad-dazji fuq l-importazzjoni li kienu tħallsu. Għalhekk, hija ddeċidiet, mingħajr ma eżaminat il-kundizzjonijiet l-oħra previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet, li ma kienx hemm lok li jinħafru dazji fuq l-importazzjoni hekk kif mitlub fil-każ li huwa s-suġġett tad-Deċiżjoni REM 03/07.
Quddiem il-qorti tar-rinviju, Prenatal issostni li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet, f’din id-deċiżjoni, kemm li kien hemm assenza ta’ żball, fis-sens tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali, kif ukoll li ma kinitx teżisti sitwazzjoni partikolari, fis-sens tal-Artikolu 239 ta’ dan il-kodiċi. Sussegwentement, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-validità ta’ din id-deċiżjoni fir-rigward tar-rekwiżiti imposti minn dawn id-dispożizzjonijiet.
Dwar l-eżistenza ta’ żball, fis-sens tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali
Konformement mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali, il-ħruġ, mill-awtoritajiet doganali kompetenti ta’ pajjiż terzi, ta’ ċertifikat EUR.1 żbaljat, fil-prinċipju jikkostitwixxi “żball li ma satax raġjonevolment ikun notat” mill-persuna responsabbli għall-ħlas tat-taxxa, fis-sens tal-ewwel subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni. Madankollu, it-tielet subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni jippreċiża li “[i]l-ħruġ ta’ ċertifikat żbaljat ma għandux, iżda, jikkostitwixxi żball fejn iċ-ċertifikat ikun bażat fuq tagħrif inkorrett tal-fatti provvdut mill-esportatur, minbarra fejn, partikolarment, jidher biċ-ċar illi l-awtoritajiet tal-ħruġ kienu konxji jew kellhom ikunu konxji li l-oġġetti ma ssodisfawx il-kondizzjonijiet preskritti għad-dritt ta’ trattament preferenzjali”.
F’dak li jikkonċerna l-eżistenza ta’ żball, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, f’sitwazzjoni bħal dik li tat lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07, huwa paċifiku li ċ-ċertifikati EUR.1 inkwistjoni maħruġa mll-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu żbaljati, peress li l-prodotti kkonċernati kienu ġew immanifatturati fil-Ġamajka, mhux esklużivament minn ħajt, iżda minn ħwejjeġ li ġejjin miċ-Ċina u, għaldaqstant, ma kinux jissodisfaw il-kundizzjonijiet li jippermettulhom li jibbenefikaw mit-trattament tariffarju preferenzjali tal-prodotti li joriġinaw mill-Istati ACP, skont il-Ftehim ta’ Cotonou. Huwa wkoll paċifiku li dawn iċ-ċertifikati kienu ġew stabbiliti abbażi ta’ preżentazzjoni inkorretta tal-fatti mill-esportatur tal-prodotti kkonċernati u l-fornitur tiegħu, stabbiliti f’waħda miż-żoni ħielsa tal-Ġamajka.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi vverifikat jekk, hekk kif jeħtieġ it-tielet subparagrafu
in fine
, tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali, kienx evidenti li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu jafu jew kellhom ikunu jafu li l-merkanzija kkonċernata ma ssodisfatx il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tkun tista’ tibbenefika mit-trattament tariffarju preferenzjali skont il-Ftehim ta’ Cotonou.
F’dan ir-rigward, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huwa dak li jinvoka l-eċċezzjoni li tidher,
in fine
, f’din id-dispożizzjoni li għandu jipproduċi prova li l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tagħha huma ssodisfatti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Beemsterboer Coldstore Services,
C‑293/04
,
EU:C:2006:162
, punt
, u d-digriet tal-1 ta’ Lulju 2010, DSV Road vs Il‑Kummissjoni,
C‑358/09 P
, mhux ippubblikat,
EU:C:2010:398
, punt
). Għalhekk, hija kull persuna awtorizzata sabiex tikkontesta l-legalità jew il-validità ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni bbażata fuq it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali li għandha tistabbilixxi li kien jidher biċ-ċar li l-awtoritajiet ta’ ħruġ taċ-ċertifikat EUR.1 kienu jafu jew kellhom ikunu jafu li l-merkanzija inkwistjoni ma ssodisfatx il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tibbenefika mit-trattament tariffarju preferenzjali.
Fil-fatt, hija l-Kummissjoni, fl-eżerċizzju tas-setgħa mogħtija lilha mil-leġiżlatur tal-Unjoni, li għandha tevalwa l-kundizzjonijiet ta’ esportazzjoni tal-merkanzija kkonċernata u l-applikazzjoni tar-regoli doganali rilevanti mill-awtoritajiet ta’ ħruġ taċ-ċertifikat abbażi ta’ provi prodotti quddiemha, sabiex jiġi stabbilit jekk kienx jidher biċ-ċar li dawn l-awtoritajiet kellhom tali għarfien jew jekk kellhomx ikollhom tali għarfien. Għall-finijiet ta’ din l-evalwazzjoni, il-Kummissjoni tgawdi minn marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ (ara, b’analoġja, f’dak li jikkonċerna l-istħarriġ
a posteriori
tal-awtoritajiet doganali nazzjonali, is-sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2017, Aqua Pro,
C‑407/16
,
EU:C:2017:817
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tal-Unjoni ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha stess għal dik tal-Kummissjoni, iżda għandha tillimita ruħha sabiex teżamina jekk dik l-istituzzjoni eċċedietx il-limiti tas-setgħa diskrezzjonali tagħha meta kkonkludiet, fuq il-bażi tal-provi prodotti quddiemha, li ma kienx jidher biċ-ċar li l-awtoritajiet ta’ ħruġ taċ-ċertifikat kienu jafu jew kellhom ikunu jafu li l-prodotti ma ssodisfawx il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex jibbenefikaw mit-trattament tariffarju preferenzjali.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, meta l-Kummissjoni jkollha marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’, il-qorti tal-Unjoni għandha b’mod partikolari tivverifika mhux biss l-eżattezza materjali tal-provi invokati, l-affidabbiltà u l-konsistenza tagħhom, iżda wkoll tivverifika jekk dawn l-elementi jikkostitwixxux l-informazzjoni rilevanti kollha li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk dawn humiex ta’ natura li jsostnu l-konklużjonijiet li jinsiltu minnhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-15 ta’ Marzu 2017, Stichting Woonlinie et vs Il‑Kummissjoni,
C‑414/15 P
,
EU:C:2017:215
, punt
, kif ukoll tal-14 ta’ Diċembru 2017, EBMA vs Giant (China),
C‑61/16 P
,
EU:C:2017:968
, punti
u
).
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandu jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni setgħetx tikkonkludi fid-Deċiżjoni REM 03/07, mingħajr ma wettqet żball ta’ liġi, li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani ma kinux wettqu żball fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali.
Fl-ewwel lok, Prenatal issostni li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi, f’din id-deċiżjoni, meta kkunsidrat li ma kienx jidher biċ-ċar li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu jafu li l-merkanzija inkwistjoni ma ssodisfatx il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tibbenefika mit-trattament tariffarju preferenzjali skont il-Ftehim ta’ Cotonou.
Bl-għan li jiġi stabbilit tali għarfien tal-awtoritajiet doganali Ġamajkani quddiem il-qorti tar-rinviju, Prenatal tirreferi għall-provi prodotti fil-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07 mill-Kummissjoni. L-ewwel nett, minn rapport tal-aġenzija governattiva Jamaica Promotions Corporation (iktar ’il quddiem il-“Jampro”), irriżulta li din kienet ikkonstatat, matul is-sena 1998, sussegwentement għal awditu ta’ żewġ fabbriki ta’ produzzjoni stabbiliti f’waħda miż-żoni ħielsa tal-Ġamajka, differenza kunsiderevoli bejn il-kapaċità ta’ produzzjoni ta’ dawn il-fabbriki u l-kwantità ta’ prodotti lesti li sussegwentement kienet ġiet esportata lejn l-Unjoni. It-tieni nett, l-OLAF, b’ittra ta’ Settembru 2004, kien informa lill-awtoritajiet doganali Ġamajkani bl-eżistenza ta’ suspetti fir-rigward tal-fatt li prodotti tat-tessuti esportati minn dawn iż-żoni ħielsa ma osservawx ir-regoli fir-rigward ta’ oriġini preferenzjali. It-tielet nett, l-istatistiċi uffiċjali Ġamajkani dwar l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet juru li l-importazzjonijiet ta’ ħajt fil-Ġamajka ma kinux suffiċjenti sabiex jipproduċu l-kwantità ta’ prodotti lesti esportata lejn l-Unjoni. Ir-raba’ nett, l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu indikaw, diversi drabi, diskrepanza bejn id-deskrizzjonijiet tal-prodotti importati miċ-Ċina, kif dehru fid-dikjarazzjonijiet ta’ importazzjoni, u l-kontenut veru tal-kontejners. Finalment, il-ħames nett, ċerti uffiċjali f’dawn iż-żoni ħielsa kienu rreferew għall-assenza ta’ pproċessar rilevanti, fil-Ġamajka, ta’ prodotti importati miċ-Ċina qabel ma ġew esportati mill-ġdid lejn l-Unjoni.
Bid-Deċiżjoni REM 03/07, il-Kummissjoni kkonkludiet, wara li eżaminat dawn il-provi kollha, li dawn ma kinux ta’ natura li jistabbilixxu li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kellhom għarfien tal-irregolaritajiet inkwistjoni.
Sa fejn huwa kkonċernat ir-rapport tal-Jampro, din ikkunsidrat li dan, li twaqqaf fl-1998, ma pprovda ebda informazzjoni dwar is-sitwazzjoni tal-għarfien minn dawn l-awtoritajiet matul il-perijodu bejn Jannar 2002 u Marzu 2005, li fih saru l-importazzjonijiet inkwistjoni. L-ittra ta’ Settembru 2004 indirizzata lil dawn l-awtoritajiet infurmathom biss li kienu jeżistu suspetti fir-rigward tal-validità taċ-ċertifikati EUR.1 inkwistjoni, li kien għad kellhom jiġu sostnuti minn investigazzjoni futura.
Fir-rigward tal-istatistiċi uffiċjali Ġamajkani dwar l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet, il-Kummissjoni rrilevat li l-merkanzija li tqiegħdet fiż-żoni ħielsa tal-Ġamajka ma kinitx tagħmel parti minn statistiċi, b’mod li dawn l-istatistiċi uffiċjali ma kinux jippermettu li jiġi kkonstatat li l-importazzjonijiet ta’ ħajt Ċiniż fil-Ġamajka ma kinux suffiċjenti sabiex tiġi mmanifatturata l-kwantità ta’ prodotti lesti li sussegwentement kienet ġiet esportata minn dawn iż-żoni ħielsa lejn l-Unjoni. Sabiex jasal għal tali konstatazzjoni, l-OLAF kien irrefera għall-istatistiċi uffiċjali Ċiniżi, statistiċi li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani madankollu ma kellhomx għarfien dwarhom.
Fir-rigward tal-irregolaritajiet imqajma minn dawn l-awtoritajiet, il-Kummissjoni enfasizzat li għalkemm dawn tal-aħħar kienu effettivament skoprew, f’ċerti każijiet, li l-merkanzija deskritta fid-dikjarazzjonijiet ta’ importazzjoni ma kinitx tikkorrispondi ma’ dik imqiegħda fil-kontejners, dawn l-irregolaritajiet ma kinux ikkonċernaw lill-importatur inkwistjoni fis-sitwazzjoni li tat lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07 u, barra minn hekk, kienu is-suġġett ta’ spjegazzjonijiet kredibbli fuq iċ-ċirkustanzi tal-ksur f’ittra ta’ dan l-importatur.
F’dak li jikkonċerna, fl-aħħar nett, id-dikjarazzjonijiet tal-uffiċjali li jaħdmu f’waħda miż-żoni ħielsa tal-Ġamajka, il-Kummissjoni ssostni li dawn kienu ġejjin minn żewġ aġenti tas-sigurtà inkarigati mill-kontroll fid-dħul u fil-ħruġ ta’ dawn iż-żoni ħielsa, fejn ix-xhieda tagħhom ma ppermettietx, fil-fehma tagħha, li jinsiltu konklużjonijiet fir-rigward tal-għarfien effettiv tal-awtoritajiet doganali Ġamajkani tal-attività reali tal-impriżi kkonċernati. Hija ppreċiżat ukoll li dawn id-dikjarazzjonijiet kienu ġew kontradetti mill-persuna inkarigata minn waħda minn dawn iż-żoni ħielsa.
Issa, l-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li ebda element tal-proċess imressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma jwassal sabiex jiġu kkontestati l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni li r-rapport tal-Jampro kien jirrigwarda perijodu differenti minn dak inkwistjoni fil-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07, billi l-ittra ta’ Settembru 2004 kienet tirreferi unikament għal suspetti fir-rigward ta’ eventwali irregolaritajiet u l-istatistiċi uffiċjali Ġamajkani dwar l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet ma rrigwardawx il-merkanzija mqiegħda fiż-żoni ħielsa tal-Ġamajka.
B’mod partikolari, billi r-rapport tal-Jampro kien irrigwarda perijodu differenti minn dak inkwistjoni fil-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07, il-Kummissjoni ma tistax tiġi kkritikata li kkunsidrat li r-riżultati ta’ dan ir-rapport ma setgħux jiġu proġettati fuq il-perijodu inkwistjoni f’din il-proċedura u li, għaldaqstant, dan ir-rapport ma pprovdiex, waħdu, element konklużiv rigward l-għarfien reali tal-awtoritajiet Ġamajkani matul il-perijodu inkwistjoni f’din il-proċedura.
F’dak li jikkonċerna, sussegwentement, il-konstatazzjonijiet tal-Kummisjoni li l-irregolaritajiet irrilevati minn dawn l-awtoritajiet kienu twettqu minn importatur għajr dak inkwistjoni fil-proċedura li tat lok għall-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni u kienu s-suġġett ta’ spjegazzjonijiet kredibbli minn dan l-importatur, ebda element mill-proċess imressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma huwa ta’ natura li jinvalidahom.
Fl-aħħar nett, l-istess japplika għall-konstatazzjoni tal-Kummissjoni li d-dikjarazzjonijiet ta’ żewġ aġenti tas-sigurtà li jaħdmu f’waħda minn dawn iż-żoni ħielsa kienu ġew ikkontradetti mill-persuna responsabbli għal żona ħielsa oħra.
Issa, fid-dawl ta’ dawn il-konstatazzjonijiet u ta’ dawn l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni, għandu jiġi kkunsidrat li ebda element mill-proċess imressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma huwa intiż sabiex jiġi stabbilit li l-Kummissjoni kienet marret lil hinn mill-marġni ta’ diskrezzjoni li hija kellha meta qieset li l-provi prodotti fil-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07, kif miġbura fil-punt 49 ta’ din is-sentenza, ma kinux, la individwalment u lanqas meħuda flimkien, ta’ natura li jistabbilixxu, b’mod ċar, li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu jafu li l-merkanzija kkonċernata minn din id-deċiżjoni ma ssodisfatx il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tibbenefika mit-trattament tariffarju preferenzjali skont il-Ftehim ta’ Cotonou.
Għaldaqstant, ma jistax jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet li ma kienx jidher biċ-ċar li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu jafu li l-merkanzija kkonċernata mid-Deċiżjoni REM 03/07 ma ssodisfatx il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tibbenefika mit-trattament tariffarju preferenzjali skont il-Ftehim ta’ Cotonou.
Fit-tieni lok, Prenatal issostni li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi meta naqset milli tikkonstatata li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kellhom ikunu jafu dwar dawn l-irregolaritajiet, kieku dawn ma kinux naqsu milli jwettqu l-obbligu tagħhom li jwettqu kontrolli fiżiċi.
Sabiex jiġi stabbilit quddiem il-qorti tar-rinviju li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani jmisshom kellhom dan l-għarfien, Prenatal tirreferi għall-provi prodotti fil-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07 mill-Kummissjoni, li skontha l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu biss f’każijiet rari kissru s-siġilli tal-kontejners li fihom kienet tinsab il-materja prima importata jew ivverifikaw, mal-impriżi li jipproduċu tessuti fiż-żoni ħielsa tal-Ġamajka, jekk tabilħaqq l-insiġ tal-ħjut sarx f’kumpanniji stabbiliti f’dawn iż-żoni.
Skont Prenatal, il-konstatazzjonijiet li jinsabu fir-rapport tal-Jampro, in-numru kbir ta’ talbiet għal stħarriġ
a posteriori
taċ-ċertifikati EUR.1 kif ukoll l-istatistiċi uffiċjali Ġamajkani dwar l-importazzjonijiet ta’ ħajt u l-esportazzjonijiet ta’ prodotti lesti kellhom iwasslu lil dawn l-awtoritajiet, skont l-Artikolu 15(5) u l-Artikolu 32 tal-Protokoll Nru 1, li jwettqu kontrolli fiżiċi u li jistabbilixxu rapporti fuq l-attivitajiet imwettqa fiż-żoni ħielsa tal-Ġamajka. Madankollu, il-konstatazzjonijiet li jinsabu fil-minuti tal-laqgħat tal-Trade Board Ġamajkan li seħħew f’Jannar 2006 jikkonfermaw li dawn l-awtoritajiet mhux dejjem kienu stabblixxew sistema ta’ kontroll fiżiku sabiex jiżguraw ruħhom mill-oriġini tal-ħwejjeġ esportati minn dawn iż-żoni ħielsa.
Fid-Deċiżjoni REM 03/07, il-Kummissjoni kkonkludiet, wara li eżaminat dawn il-provi kollha, li dawn ma kinux tali li jistabbilixxu li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu naqsu milli jwettqu l-obbligi tagħhom fl-qasam ta’ kontroll billi essenzjalment wettqu stħarriġ dokumentarju u wettqu kontrolli fiżiċi b’mod unikament residwu.
Sabiex jiġi vverifikat jekk il-Kummissjoni setgħetx, korrettament, tasal għal din il-konklużjoni, l-ewwel nett għandhom jiġu eżaminati l-obbligi ta’ dawn l-awtoritajiet li jirriżultaw mill-Protokoll Nru 1.
F’dak ir-rigward, l-ewwel sentenza tal-Artikolu 15(5) tal-Protokoll jipprovdi li l-awtoritajiet doganali li joħorġu ċ-ċertifikati EUR.1 “jieħdu l-passi meħtieġa sabiex jivverifikaw l-istatus ta’ l-oriġini tal-prodotti u tat-twettieq tal-ħtiġiet l-oħrajn ta’ dan il-Protokoll”, mingħajr madankolu ma tispeċifika ċ-ċirkustanzi li fihom kontrolli għandhom iseħħu u lanqas, partikolarment, il-miżuri konkreti li għandhom jittieħdu għal dan l-iskop. Fil-fatt, skont it-tieni sentenza ta’ din id-dispożizzjoni, dawn l-awtoritajiet “huma għandhom id-dritt li jitolbu għal kwalunkwe evidenza u li jwettqu kwalunkwe spezzjoni tal-kontijiet ta’ l-esportatur jew kwalunkwe veriifka oħra li huma jqisu li tkun xierqa”. Għalhekk, dawn l-awtoritajiet għandhom marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ sabiex jiddeterminaw il-miżuri ta’ kontroll neċessarji.
Għalhekk, il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni ma timponix fuq l-awtoritajiet doganali li joħorġu ċ-ċertifikati EUR.1 l-obbligu li sistematikament iwettqu kontrolli fiżiċi, kif ikkorroborat mill-kuntest tagħha. Fil-fatt, skont l-Artikolu 15(1) u (2) tal-Protokoll Nru 1, l-awtoritajiet doganali tal-pajjiż ta’ esportazzjoni joħorġu ċ-ċertifikati EUR.1 “ma’ l-appikazzjoni bil-miktub” tal-esportatur jew tar-rappreżentant awtorizzat tiegħu, fejn l-applikazzjoni għandha tinkludi ċ-ċertifikat EUR.1 kif ukoll il-formola tal-applikazzjoni, li kampjuni tagħhom jidhru fl-Anness IV tal-Ftehim ta’ Cotonou mimlija korrettament mill-esportatur jew mir-rappreżentant awtorizzat tiegħu. Minbarra dan, il-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu 15 jipprovdi li l-esportatur li jitlob il-ħruġ ta’ tali ċertifikat għandu, b’mod partikolari, ikun jista’ f’kull mument jippreżenta, fuq it-talba ta’ dawn l-awtoritajiet doganali, “id-dokumenti xierqa kollha sabiex jagħti prova ta’ l-istatus ta’ l-oriġini tal-prodotti”.
Minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li l-proċedura għall-ħruġ taċ-ċertifikati EUR. 1 hija essenzjalment proċedura bil-miktub, ibbażata fuq il-produzzjoni ta’ dokumenti. Għalhekk, mill-qari flimkien tal-paragrafi 1 sa 3 u 5 tal-Artikolu 15 tal-Protokoll Nru 1, jirriżulta li l-awtoritajiet ta’ ħruġ taċ-ċertifikati EUR.1 jistgħu jillimitaw ruħhom għal kontrolli dokumentarji jekk iqisu li d-dokumenti li huma ppreżentati lilhom huma suffiċjenti u xierqa sabiex jixhdu l-oriġini tal-prodotti inkwistjoni u l-osservanza tal-kundizzjonijiet l-oħra previsti mill-Protokoll Nru 1. Għalhekk, dawn l-awtoritajiet ma jistgħux ikunu obbligati li jwettqu sistematikament kontroll fiżiku tal-merkanija kollha li hija suġġetta għal applikazzjoni għal ħruġ ta’ ċertifikat EUR.1.
Fir-rigward tal-Artikolu 32 ta’ dan il-protokoll, għandu jitfakkar li l-paragrafu 1 tiegħu jipprovdi li stħarriġ
a posteriori
tal-provi ta’ oriġini ssir “b’għażla każwali jew kull meta l-awtoritajiet doganali tal-pajiż ta’ l-importazzjoni jkollu dubji serji dwar l-awtentiċità ta’ tali dokumenti, l-istatus ta’ l-oriġini tal-prodotti kkonċernati jew tat-twettieq tal-ħtiġiet l-oħrajn ta’ dan il-Protokoll”. Madankollu, dan l-artikolu ma jindikax il-miżuri li l-awtoritajiet tal-pajjiż ta’ esportazzjoni huma obbligati li jieħdu għal dan il-għan, iżda jipprevedi, fil-paragrafu 3 tiegħu, li dawn l-awtoritajiet “għandom id-dritt li jitolbu għal kwalunkwe evidenza u li jwettqu kwalunkwe spezzjoni tal-kontijiet ta’ l-esportatur jew kwalunkwe verifika oħra li huma jqisu li tkun xierqa”. Għalhekk, hekk kif l-Avukat Ġenerali rrilevat fil-punt 51 tal-konklużjonijiet tagħha, din id-dispożizzjoni ma timponix fuq dawn l-awtoritajiet l-obbligu li jwettqu kontrolli fiżiċi u lanqas li jwettquhom b’ċerta regolarità, sa fejn dawn iqisu li miżuri ta’ kontroll oħra, bħal kontroll dokumentarju, huma suffiċjenti u xierqa sabiex jixhdu l-oriġini tal-prodotti inkwistjoni u l-osservanza tal-kundizzjonijiet l-oħra previsti mill-Protokoll Nru 1.
Madankollu, l-Artikolu 32 ta’ dan il-protokoll jipprovdi, fil-paragrafu 7 tiegħu, li “[m]eta l-proċedura tal-verifika jew xi informazzjoni oħra disponibbli tidher li tindika li d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Protokoll ikunu ġew miksura, l-Istat ACP bl-inizjattiva tiegħu stess, jew mat-talba tal-Komunità, għandu jwettaq inkjesti xierqa jew jirranġa għal tali inkjesti li jkunu mwettqa bl-urġenza meħtieġa sabiex jidentifika u jipprevjeni tali kontravenzjonijiet u għal dan l-iskop l-Istat ACP ikkonċernat jista’ jistieden il-parteċipazzjoni tal-Komunità f’dawn l-inkjesti.”
Isegwi li l-Istat ACP ta’ esportazzjoni huwa obbligat li jwettaq l-investigazzjonijiet neċessarji sabiex jidentifika jew jipprevjeni l-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Protokoll Nru 1, meta jeżistu indizji ta’ natura li jwasslu għal suspett ta’ irregolarità fir-rigward tal-oriġini tal-merkanzija kkonċernata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ Diċembru 2011, Afasia Knits Deutschland,
C‑409/10
,
EU:C:2011:843
, punti
u
). Issa, dawn il-miżuri ta’ investigazzjoni neċessarji jistgħu jinkludu kontrolli fiżiċi.
Min-naħa l-oħra, fl-assenza ta’ tali indizji, l-awtoritajiet ta’ ħruġ taċ-ċertifikati EUR.1 jistgħu, essenzjalment, jillimitaw ruħhom għal kontrolli dokumentarji u jwettqu b’mod unikament residwu kontrolli fiżiċi.
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandu jiġi eżaminat jekk, fid-Deċiżjoni REM 03/07, il-Kummissjoni setgħetx tikkonkludi, mingħajr ma wettqet żball ta’ liġi, jekk l-awtoritajiet doganali Ġamajkani osservawx l-obbligi ta’ kontroll imposti fuqhom skont il-Protokoll Nru 1.
F’dan ir-rigward, mit-termini stess tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali jirriżulta li l-istħarriġ tal-Kummissjoni huwa limitat sabiex jiġi vverifikat jekk il-provi prodotti jistabbilixxux l-eżistenza ta’ indizji ċari ta’ eventwali ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-protokoll mill-awtoritajiet doganali Ġamajkani.
Fir-rigward tal-provi miġbura fil-punti 62 u 63 ta’ din is-sentenza, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni, fid-Deċiżjoni REM 03/07, il-konstatazzjonijiet li jinsabu fir-rapport tal-Jampro rigward l-eżistenza ta’ differenzi kunsiderevoli bejn il-kapaċitajiet ta’ produzzjoni tal-impriżi stabbiliti f’waħda miż-żoni ħielsa tal-Ġamajka u l-livell ta’ esportazzjonijiet ta’ ħwejjeġ lesti. Madankollu hija rrilevat li dawn id-differenzi kienu jikkonċernaw perijodu għajr dak inkwistjoni u li dawn id-differenzi għalhekk ma setgħux jiġu proġettati fuqha. Hija żiedet li l-awtoritajiet Ġamajkani qiesu li dawn id-differenzi kienu rriżultaw miċ-ċirkustanza li l-ħin tax-xogħol reali fl-impriżi kkonċernati ma kienx ġie għalkollox ittieħed inkunsiderazzjoni f’dan ir-rapport.
F’dak li jikkonċerna t-talbiet għal stħarriġ
a posteriori
indirizzati lill-awtoritajiet doganali Ġamajkani, il-Kummissjoni ssostni li numru kbir ta’ dawn it-talbiet kienu jirrigwardaw l-awtentiċità tat-timbri stampati fuq iċ-ċertifikati EUR.1 u mhux l-applikazzjoni tar-regoli ta’ oriġini preferenzjali. Hija ppreċiżat li għalkemm, fiż-żewġ każijiet, it-tweġibiet li dawn l-awtoritajiet ipprovdew għal tali talbiet semmew differenzi bejn il-kapaċitajiet ta’ produzzjoni tal-impriżi stabbiliti fiż-żoni ħielsa tal-Ġamajka u l-livell ta’ esportazzjonijiet ta’ prodotti lesti, dawn it-tweġibiet kienu jikkonċernaw perijodu preċedenti għal dak inkwistjoni fil-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni 03/07. Fl-aħħar nett, fid-Deċiżjoni REM 03/07, il-Kummissjoni esponiet il-motivi, imfakkra fil-punti 52 ta’ din is-sentenza, li għalihom l-istatistiċi uffiċjali Ġamajkani dwar l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet ma kinux jippermettu li jiġi kkonstatat li l-importazzjonijiet ta’ ħajt Ċiniż fil-Ġamajka ma kinux suffiċjenti sabiex jimmanifatturaw il-kwantità ta’ prodotti lesti li sussegwentement ġiet esportata lejn l-Unjoni minn dawn iż-żoni ħielsa.
Issa, hemm lok li jitfakkar, l-ewwel nett, hekk kif jirriżulta mill-punt 55 ta’ din is-sentenza, li ebda element mill-proċess imressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma jikkontesta li d-differenzi kunsiderevoli kkonstatati fr-rapport tal-Jampro bejn il-kapaċitajiet ta’ produzzjoni tal-impriżi kkonċernati stabbiliti f’waħda miż-żoni ħielsa tal-Ġamajka u l-kwantità ta’ ħwejjeġ lesti li ġiet esportata minn din iż-żona lejn l-Unjoni kienu jirrigwardaw perijodu differenti minn dak inkwistjoni fil-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tistax tiġi kkritikata li kkunsidrat li dawn id-differenzi ma jistgħux jiġu proġettati fuq il-perijodu inkwisjtoni f’din il-proċedura.
Barra minn hekk, dawn id-differenzi setgħu jirriżultaw mhux mill-fatt li ħwejjeġ lesti importati miċ-Ċina lejn il-Ġamajka kienu ġew esportati b’mod frawdolenti minn dan l-aħħar Stat inkwantu prodott li joriġina mill-Ġamajka, iżda mill-fatt li dan ir-rapport ma kienx ħa inkunsiderazzjoni l-ħin tax-xogħol reali f’dawn l-impriżi.
Fir-rigward, sussegwentement, tat-talbiet għal stħarriġ
a posteriori
indirizzati lill-awtoritajiet doganali Ġamajkani, għandu jiġi rrilevat li, sa fejn it-tweġibiet ta’ dawn l-awtoritajiet kienu jirrigwardaw il-kapaċitajiet ta’ produzzjoni ta’ ċerti impriżi Ġamajkani, ebda element mill-proċess imressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma jikkontesta l-konstatazzjoni tal-Kummissjoni li dawn kienu jikkonċernaw perijodu differenti minn dak inkwistjoni fil-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07.
Fl-aħħar nett, l-istess japplika fir-rigward tal-konstatazzjonijiet miġbura fil-punti 52 u 76 ta’ din is-sentenza, li skont dawn l-istatistiċi uffiċjali Ġamajkani ma setgħu jipprovdu ebda indizju rigward il-merkanzija mqiegħda fiż-żoni ħielsa tal-Ġamajka.
Sa fejn Prenatal tallega quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, fir-rigward tad-differenzi kunsiderevoli fir-rapport tal-Jampro bejn il-kapaċitajiet ta’ produzzjoni tal-impriżi kkonċernati u l-livell ta’ esportazzjonijiet ta’ ħwejjeġ lesti, li l-assenza ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-ħin tax-xogħol reali f’dawn l-impriżi ma setgħetx tispjega dawn id-differenzi, għandu jiġi kkonstatat li din l-impriża ma tikkontestax li dan ir-rapport kien jikkonċerna perijodu differenti minn dak inkwistjoni fil-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07 u li ma stabbilixxietx li dan ir-rapport huwa madankollu rilevanti għall-perijodu inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Għaldaqstant, dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
F’dak li jikkonċerna d-dokumenti ppreżentati minn Prenatal fir-rigward tat-tweġibiet tal-awtoritajiet doganali Ġamajkani għal talbiet għal stħarriġ
a posteriori
, għandu jiġi rrilevat li dawn id-dokumenti ma jippreċiżawx il-merkanzija li għaliha dawn l-awtoritajiet ikkonfermaw l-oriġini Ġamajkana u, għalhekk, ma jippermettux li jinsiltu konklużjonijiet rilevanti għall-finijiet tal-eżami tad-Deċiżjoni REM 03/07.
Għaldaqstant, la l-argument ta’ Prenatal u lanqas il-provi li għalihom tirreferi, miġbura fil-punti 62 u 63 ta’ din is-sentenza, ma huma ta’ natura li jikkontestaw il-konstatazzjonjiet u l-evalwazzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni REM 03/07 jew li jistabbilixxu, individwalment jew flimkien, l-eżistenza ta’ indizji ċari li juru li l-merkanzija kkonċernata mid-Deċiżjoni REM 03/07, li kienet ġejja minn impriżi f’dawn iż-żoni ħielsa, ma ssodisfatx il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tibbenefika mit-trattament preferenzjali skont il-Ftehim ta’ Cotonou.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li l-proċess imressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma juri ebda żball ta’ liġi li l-Kummissjoni kienet wettqet meta kkonkludiet, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali mogħtija lilha, li ma kienx evidenti li l-awtoritajiet doganali Ġamajkani kienu kisru l-obbligi ta’ kontroll tagħhom li jirriżultaw mill-Artikolu 15(5) u mill-Artikolu 32 tal-Protokoll Nru 1.
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, hemm lok li jiġi konkluż li l-eżami tad-Deċiżjoni REM 03/07, fir-rigward tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Dognaali, ma żvela ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità ta’ din id-deċiżjoni.
Fuq l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partkolari, fis-sens tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali
Skont l-indikazzjonijiet li jinsabu fit-talba għal deċiżjoni preliminari, Prenatal issostni li l-Kummissjoni kisret l-obbligu tagħha li tiżgura l-applikazzjoni korretta tal-Ftehim ta’ Cotonou billi astjeniet milli tuża l-istrumenti previsti għal dan il-għan fl-Artikolu 31(2) kif ukoll l-Artikolu 37(2) tal-Protokoll Nru 1, ksur li jikkostitwixxi sitwazzjoni partikolari fis-sens tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali, kif imfakkar fil-punt 37 ta’ din is-sentenza.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-istħarriġ inadegwat min-naħa tal-Kummissjoni tal-applikazzjoni korretta tal-Ftehim ta’ Cotonou jista’ jikkostitwixxi sitwazzjoni partikolari, fis-sens tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali. Fil-fatt, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 17(1) TUE, il-Kummissjoni hija obbligata, bħala l-istituzzjoni li tissalvagwardja t-trattati u ftehimiet konklużi skont dawn, li tiżgura ruħa mill-applikazzjoni korretta minn pajjiż terzi tal-obbligi li daħal għalihom skont ftehim konkluż mal-Unjoni abbażi tal-istrumenti previsti mill-ftehim jew mid-deċiżjonijiet meħuda skont dan (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2008, C.A.S. vs Il‑Kummissjoni,
C‑204/07 P
,
EU:C:2008:446
, punti
u
).
Barra minn hekk, dan l-obbligu jirriżulta wkoll mill-Ftehim ta’ Cotonou stess. Għalhekk, l-Artikolu 3 ta’ dan il-ftehim, moqri flimkien mal-Artikolu 17(1) TUE, jirrikjedi li l-Kummissjoni tieħu l-miżuri ġenerali jew partikolari kollha xierqa sabiex tiżgura l-eżekuzzjoni tal-obbligi li jirriżultaw minn dan il-ftehim. Minbarra dan, skont l-Artikolu 15(1) tal-Ftehim ta’ Cotonou, il-Kummissjoni hija preżenti, inkwantu rappreżentanti tal-Unjoni, fi ħdan il-Kunsill tal-Ministri u fi ħdan kumitati differenti previsti minn dan il-ftehim. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 36(1) tal-Anness IV ta’ dan il-ftehim, din l-istituzzjoni hija rrappreżentata minn delegazzjoni f’kull Stat ACP jew f’kull grupp reġjonali li jkun għamel it-talba speċifika għal hekk, li jippermettilha, tal-inqas, li tiġi informata, b’mod affidabbli, fuq l-iżviluppi legali f’dawn l-Istati u, iktar partikolarment, fuq l-istat ta’ applikazzjoni tal-Ftehim ta’ Cotonou (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2008, C.A.S. vs Il‑Kummissjoni,
C‑204/07 P
,
EU:C:2008:446
, punti
sa
).
F’dan il-każ, fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-Artikolu 31(2) tal-Protokoll Nru 1, hemm lok li jitfakkar li din id-dispożizzjoni tipprevedi li kemm l-Unjoni kif ukoll l-Istati ACP “għandhom jgħinu ‘l xulxin, permezz ta’ l-amministrazzjonijiet doganali kompetenti, fil-verifika ta’ l-awtentiċità taċ-ċertifikati ta’ moviment EUR.1, tad-dikjarazzjonijiet tal-fattura jew tad-dikjarazzjonijiet tal-fornitur u dwar il-korrettezza ta’ l-informazzjoni mogħtija f’dawn id-dokumenti”.
Għalhekk, il-Kummissjoni hija obbligata, hekk kif l-Avukat Ġenerali rrilevat fil-punt 56 tal-konklużjonijiet tagħha, li tiżgura ruħha b’attenzjoni partikolari dwar l-applikazzjoni korretta mill-Istati ACP tal-obbligi tagħhom li daħlu għalihom skont dan il-ftehim, peress li dan il-ftehim jistabbilixxi trattament tariffarju preferenzjali unilaterali unikament għall-prodotti li joriġinaw minn dawn l-Istati.
Madankollu, mill-istess termini tal-Artikolu 31(2) tal-Protokoll Nru 1 jirriżulta li l-Istati ACP jaqsmu mal-Unjoni r-responsabbiltà li jivverifikaw l-awtentiċità ta’ dawn id-dokumenti u l-eżattezza tal-informazzjoni pprovduta f’dawn id-dokumenti. B’mod partikolari, il-verifika tal-oriġini tal-prodotti, għall-finijiet tal-istħarriġ tal-eżattezza tal-informazzjoni pprovduta f’dokumenti previsti fl-Artikolu 31(2) tal-Protokoll Nru 1 tirrileva, l-ewwel nett, ir-responsabbiltà tal-Istat ACP ta’ esportazzjoni u, f’dak li jikkonċerna l-Unjoni, tal-Istat Membru ta’ importazzjoni, konformement mal-Artikolu 32 tal-Protokoll Nru 1. Madankollu, hija l-Kummissjoni li għandha tinforma ruħha ma’ dawn l-Istati dwar l-iżvilupp tas-sitwazzjoni u, skont il-każ, li tieħu l-miżuri xierqa sabiex tiżgura ruħha mill-applikazzjoni korretta tal-Ftehim ta’ Cotonou.
F’dan il-każ, mill-proċess li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, matul is-sena 2003, l-awtoritajiet Ġermaniżi kienu ġibdu l-attenzjoni tal-Kummissjoni dwar elementi li jiżvelaw, fil-fehma tagħhom, li ċertifikati EUR.1 maħruġa mill-awtoritajiet doganali Ġamajkani għal ħwejjeġ ma kinux eventwalment konformi mal-Protokoll Nru 1. Sussegwentement, l-OLAF fetaħ investigazzjoni f’Marzu 2004, filwaqt li l-awtoritajiet Ġamajkani ġew avżati minn eventwali irregolaritajiet matul Settembru 2004 u li żjarat fuq il-post kienu saru, fuq stedina ta’ dawn l-awtoritajiet, fi Frar u Marzu 2005.
Jidher għalhekk li l-Kummissjoni kkomunikat dan is-suġġett mal-awtoritajiet doganali tal-Istat ACP ta’ esportazzjoni u tal-Istat Membru ta’ importazzjoni u ħadet miżuri, fil-ħin, li ppermettew li jiġu skoperti l-irregolaritajiet ikkonstatati fir-rapport tal-OLAF tal-2005. Minbarra dan, huwa paċifiku li dan ir-rapport wassal lill-awtoritajiet Ġamajkani sabiex jinvalidaw iċ-ċertifikati EUR.1 maħruġa matul il-perijodu kkonċernat, fejn b’hekk intemmew l-irregolaritajiet inkwistjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi argumentat li l-Kummissjoni naqset milli twettaq id-dmir ta’ assistenza tagħha taħt l-Artikolu 31(2) tal-Protokoll Nru 1.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-Artikolu 37 tal-Protokoll Nru 1, għandu jiġi rrilevat li, għalkemm il-Kummissjoni tagħmel parti mill-Kumitat ta’ Kooperazzjoni Doganali previst f’dan l-artikolu, mill-formulazzjoni stess tal-paragrafu 1 tiegħu jirriżulta li dan il-kumitat huwa inkarigat milli jiżgura l-kooperazzjoni amministrattiva fid-dawl tal-applikazzjoni korretta u unformi ta’ dan il-protokoll u mhux li huwa stess jivverifika din l-applikazzjoni.
Din l-interpretazzjoni tal-missjoni ta’ dan il-kumitat hija kkorroborata mid-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan l-Artikolu 37. Fil-fatt, skont il-paragrafu 2 tiegħu, il-Kumitat ta’ Kooperazzjoni Doganali jeżamina l-effett tal-applikazzjoni tar-regoli ta’ oriġini, b’mod partikolari, fuq l-Istati ACP l-inqas żviluppati, eżami li sussegwentement tiegħu jiġu adottati mhux deċiżjonijiet ta’ dan il-kumitat, iżda unikament rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill tal-Ministri. Minbarra dan, għalkemm dan il-kumitat jista’ jiddeċiedi, skont l-Artikolu 37(3) tal-Protokoll, flimkien mal-Artikolu 6 tal-Protokoll Nru 1, fuq l-applikazzjoni eventwali tar-regoli ta’ oriġini ta’ dan il-protokoll għal prodotti li jinkorporaw materji li għandhom oriġini differenti, kif ukoll, skont l-Artikolu 37(4) u l-Artikolu 38 ta’ dan il-protokoll, l-adozzjoni ta’ ċerti derogi għall-Protokoll Nru 1, dawn id-dispożizzjonijiet, madankollu, ma jagħtu lill-Kumitat ta’ Kooperazzjoni Doganali l-ebda setgħa li jivverifika huwa stess l-applikazzjoni korretta tar-regoli ta’ oriġini mill-Istati ACP u lanqas li jiddeċiedi konsegwenzi għal eventwali ksur ta’ dawn ir-regoli. Għalhekk, l-Artikolu 37(1) tal-Protokoll Nru 1 ma jistax jiġi invokat b’mod utli sabiex jiġ stabbilit li l-Kummissjoni, fiċ-ċirkustanzi li wasslu għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni REM 03/07, kisret l-obbligu tagħha li tiżgura l-applikazzjoni korretta tal-Ftehim ta’ Cotonou.
Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tistax tiġi kkritikata li ma wettqitx l-obbligu tagħha li tiżgura l-applikazzjoni korretta tal-Ftehim ta’ Cotonou fis-sitwazzjoni li wasslet għad-Deċiżjoni REM 03/07. Għalhekk, Prenatal ma wrietx li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet, fid-Deċiżjoni REM 03/07, li ma kinitx teżisti sitwazzjoni partikolari, fis-sens tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali.
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li l-ewwel domanda tiġi risposta li l-eżami ta’ din id-deċiżjoni fir-rigward tal-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali kif ukoll tal-Artikolu 239 ta’ dan il-kodiċi ma żvela ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità ta’ din id-deċiżjoni.
Fuq it-tieni sar-raba’ domanda
Permezz tat-tieni sar-raba’ domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti nazzjonali, essenzjalment, tixtieq tkun taf jekk, meta l-Kummissjoni tirreferi għall-awtoritajiet doganali nazzjonali l-fajl relatat ma’ talba intiża għar-rimbors tad-dazji doganali, dawn l-awtoritajiet huma marbuta mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni, li s-sitwzzjoni li tat lok għal din it-talba tippreżenta punti ta’ liġi u ta’ fatt paragunabbli ma’ dawk tas-sitwazzjoni inkwistjoni f’talba oħra li kienet diġà tressqet quddiem il-Kummissjoni, jew jekk dawn l-awtoritajiet jistgħux, kuntrarjament għall-evalwazzjoni magħmula minn din tal-aħħar, jikkonkludu li ma kienx hemm paragunabbiltà bejn dawn is-sitwazzjonijiet.
Il-Kummissjoni ssostni li t-tieni sar-raba’ domanda huma inammissibbli, minħabba li l-awtoritajiet doganali Spanjoli u l-qorti tar-rinviju jaqblu li jiġi kkunsidrat li s-sitwazzjoni prevista mit-talba għal ħlas lura tad-dazji doganali inkwistjoni fil-kawża prinċipali u s-sitwazzjoni inkwistjoni fit-talba li tat lok għad-Deċiżjoni REM 03/07 jippreżentaw punti ta’ fatt u ta’ liġi paragunabbli, b’mod li risposta għal dawn id-domandi ma hijiex neċessarja sabiex il-kawża prinċipali tiġi deċiża. Għall-istess kunsiderazzjonijiet, Prenatal tikkunsidra li r-raba’ domanda għandha natura ipotetika u għaldaqstant hija inammissibbli.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest leġiżlattiv u fattwali li hija tiddefinixxi taħt ir-responsabbiltà tagħha, u li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex il-kompitu li tivverifika l-eżattezza, jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ biss tirrifjuta li tiddeċiedi fuq talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn qorti nazzjonali jekk ikun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tat-28 ta’ Marzu 2019, Cogeco Communications,
C‑637/17
,
EU:C:2019:263
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, l-indikazzjonijiet li jinsabu fit-talba għal deċiżjoni preliminari juru li l-awtoritajiet doganali nazzjonali diġà ddeċidew fuq it-talba għal ħlas lura tad-dazji doganali ta’ Prenatal billi jadottaw l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni li s-sitwazzjoni prevista f’din it-talba tippreżenta punti ta’ fatt u ta’ liġi paragunabbli ma’ dawk tas-sitwazzjoni inkwistjoni fit-talba li tat lok għad-Deċiżjoni REM 03/07, evalwazzjoni maqsuma kemm mill-qorti tar-rinviju kif ukoll minn Prenatal. Barra minn hekk, minn ebda element mill-proċess imressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma jirriżulta li l-awtoritajiet doganali nazzjonali jistgħu jitwasslu, fil-kuntest tal-kawża prinċipali, li jikkunsidraw li dawn is-sitwazzjonijiet ma humiex paragunabbli.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidher b’mod manifest li risposta għat-tieni sar-raba’ domanda ma hijiex neċessarja sabiex il-kawża prinċipali tiġi deċiża u li, għaldaqstant, l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni hija ta’ natura ipotetika fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 100 ta’ din is-sentenza.
Għaldaqstant, it-tieni sar-raba’ domanda preliminari għandhom jiġu ddikjarati bħala inammissibbli.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It‑Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-eżami tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni COM(2008) 6317 finali tat-3 ta’ Novembru 2008 li stabbilixxiet li dħul
a posteriori
fil-kontijiet tad-dazji fuq l-importazzjoni huwa ġġustifikat u li l-maħfra ta’ dawn id-dazji ma hijiex iġġustifikata f’każ partikolari (Fajl REM 03/07), fir-rigward tal-Artikolu 220(2)(b) u tal-Artikolu 239 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità, kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 2700/2000 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Novembru 2000, ma żvela ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità ta’ din id-deċiżjoni.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.