CELEX: 62016CJ0254
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT)
Direttiva 2006/112/KE
Artikolu 183
Prinċipju ta’ newtralità fiskali
Tnaqqis tat-taxxa tal-input imħallsa
Ħlas lura tal-eċċess ta’ VAT
Proċedura ta’ stħarriġ
Multa imposta fuq il-persuna taxxabbli matul tali proċedura
Estensjoni tat-terminu għar-rimbors
Esklużjoni tal-ħlas tal-interessi moratorji

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 183 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat‑28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (
ĠU 2006, L 347, p. 1
, iktar ’il quddiem id-“Direttiva tal-VAT”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Glencore Agriculture Hungary Kft., li kienet Glencore Grain Hungary Kft. (iktar ’il quddiem “Glencore”), u Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatóság (direttorat tal-appelli tal-amministrazzjoni nazzjonali tat-taxxa u tad-dwana, l-Ungerija) (iktar ’il quddiem l-“amministrazzjoni tat-taxxa”) dwar il-ħlas ta’ interessi moratorji marbuta mar-rimbors ta’ eċċess ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Skont l-Artikolu 183 tad-Direttiva tal-VAT:
“Fejn, għal perijodu partikolari ta’ taxxa, l-ammont ta’ tnaqqis jeċċedi l-ammont tal-VAT dovuta, l-Istati Membri jistgħu, skond il-kondizzjonijet li huma għandhom jiddeterminaw, jew jagħmlu rifużjoni jew imexxu l-eċċess ’il quddiem għall-perijodu li jmiss.
[…]”
Id-dritt Ungeriż
Kif jirriżulta mit-talba għal deċiżjoni preliminari, l-Artikolu 37(4) tal-adózás rendjéről szóló 2003. évi XCII. Törvény [Liġi Nru XCII tal‑2003 dwar il-Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali,
Magyar Közlöny
2003/131 (XI. 14.), iktar ’il quddiem il-“Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali”] jipprevedi li l-għoti ta’ appoġġ baġitarju dovut lill-kontribwenti huwa rregolat bl-annessi ta’ din il-liġi jew b’liġi speċifika. L-appoġġ baġitarju u l-VAT mitluba għandhom jingħataw wara d-data li fiha tiġi riċevuta t-talba jew id-dikjarazzjoni u, l-iktar kmieni, rispettivament, fi żmien 30 jum wara d-data ta’ eżiġibbiltà tal-appoġġ u fi żmien 75 jum minn dik tal-VAT. Jekk l-appoġġ baġitarju huwa kkonstatat mill-amministrazzjoni tat-taxxa, l-għoti ta’ dan l-appoġġ iseħħ fi żmien 30 jum wara d-dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni meħuda dwar dan.
L-Artikolu 37(4)(c) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali jipprevedi li, jekk l-istħarriġ tar-regolarità tal-talba għall-għoti jkun inbeda fi żmien 30 jum mill-jum li fih tasal it-talba (dikjarazzjoni) u li, minħabba ostakoli għall-istħarriġ, ġiet imposta multa jew li l-persuna interessata kienet is-suġġett ta’ ordni sabiex tidher quddiem qorti, it-terminu għall-għoti huwa kkalkulat sa mill-jum tal-għoti tal-proċess verbali.
Skont l-Artikolu 37(6) ta’ dan il-kodiċi, meta l-amministrazzjoni tat-taxxa tagħti r-rimbors tard, hija għandha tħallas interessi f’ammont ekwivalenti għall-pieni minħabba dewmien għal kull jum ta’ dewmien. Madankollu, anki fil-każ ta’ dewmien fl-eżekuzzjoni, ebda interessi ma huma dovuti meta n-nuqqas ta’ rimbors huwa dovut għal nuqqas ta’ diliġenza tal-kontribwenti jew tal-persuna li għandha tikkomunika l-informazzjoni neċessarja.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Glencore hija impriża suġġetta għall-VAT, attiva fil-kummerċ taċ-ċereali. Hija indirizzat lill-amministrazzjoni tat-taxxa talba għar-rimbors ta’ eċċess ta’ VAT fl-ammont ta’4 485975000 forints Ungeriżi (HUF) (madwar EUR 12.4 miljun) għax-xahar ta’ Settembru 2011, bħala VAT tal-input imħallsa.
Wara din it-talba u qabel ir-rimbors mitlub, l-amministrazzjoni tat-taxxa fetħet proċedura ta’ stħarriġ tar-regolarità tal-imsemmija talba. Fil-kuntest ta’ dik il-proċedura, l-amministrazzjoni tat-taxxa indirizzat lil Glencore diversi talbiet ta’ komunikazzjoni ta’ informazzjoni u imponitilha tliet multi minħabba li t-tweġibiet mogħtija għal uħud minn dawn it-talbiet kienu tard u, skont din l-amministrazzjoni, tali dewmien ostakola t-twettiq tal-imsemmija proċedura.
Fit‑13 ta’ Novembru 2013, l-amministrazzjoni tat-taxxa ħallset lil Glencore s-somma ta’ HUF 1858301000 (madwar EUR 5.9 miljun) bħala rimbors parzjali tal-eċċess ta’ VAT. Din l-impriża talbet lill-imsemmija amministrazzjoni tħallasha s-somma ta’ HUF 411910990 (madwar EUR 1.3 miljun) bħala interessi moratorji għall-perijodu ta’ bejn l‑4 ta’ Diċembru 2011, data li fiha, skont Glencore, skada t-terminu għar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT, u t‑13 ta’ Novembru 2013.
L-amministrazzjoni tat-taxxa ċaħdet din it-talba għar-raġuni li kienet ġiet imposta multa fuq Glencore minħabba ostakoli fuq l-istħarriġ tar-regolarità tat-talba għar-rimbors u li, għaldaqstant, skont il-leġiżlazzjoni Ungeriża applikabbli, it-terminu għar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT u, skont il-każ, l-interessi moratorji kellhom jiġu kkalkulati sa mid-data tal-għoti tal-proċess verbali li jinkludi l-konklużjonijiet tal-imsemmi stħarriġ. Għaldaqstant, skont din l-amministrazzjoni, ma kellu jiġi kkonstatat ebda dewmien fir-rimbors u, peress li kien in-nuqqas ta’ trażmissjoni tal-informazzjoni meħtieġa li kien ostakola l-proċess tal-istħarriġ u r-rimbors tal-eċċess ta’ VAT, Glencore ma setgħetx tibbenefika minn interessi moratorji.
Fil‑5 ta’ Novembru 2015, Glencore ppreżentat rikors kontra d-deċiżjoni tal-amministrazzjoni tat-taxxa li ċaħdet it-talba tagħha, quddiem il-Fővárosi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság (qorti amministrattiva u tax-xogħol ta’ Budapest, l-Ungerija).
Glencore argumentat, quddiem dik il-qorti, li l-leġiżlazzjoni Ungeriża, li tipprovdi li l-ħlas ta’ interessi moratorji huwa kkalkulat sa mill-għoti tal-proċess verbali li jagħlaq il-proċedura ta’ stħarriġ dwar ir-rimbors tal-eċċess ta’ VAT, hija kuntrarja għad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari, għall-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ ċertezza legali u ta’ newtralità fiskali. Il-proċedura ta’ stħarriġ inkwistjoni fil-kawża prinċipali damet iktar minn sentejn, għal raġunijiet li ma kinux marbuta mal-fatt li d-dokumenti mitluba kienu pprovduti tard, iżda prinċipalment mal-azzjonijiet tal-amministrazzjoni tat-taxxa. Barra minn hekk, din tal-aħħar imponiet fuq Glencore li tittrażmettilha kwantitajiet kbar ta’ informazzjoni matul l-ewwel ġimagħtejn ta’ din il-proċedura ta’ stħarriġ, billi tagħtha biss, għal kull talba, tlett ijiem tax-xogħol biss għall-komunikazzjoni ta’ din l-informazzjoni. Skont Glencore, l-amministrazzjoni tat-taxxa kellha tipproċedi għar-rimbors tal-VAT mitluba fit-terminu ta’ 45 jum previst fl-Artikolu 37 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali għat-talbiet li jeċċedu HUF 500000 (madwar EUR 1600). Fin-nuqqas ta’ tali rimbors, din l-amministrazzjoni kienet obbligata tħallasha interessi moratorji. Il-prinċipju tan-newtralità fiskali jeżiġi li l-persuna taxxabbli tkun tista’ tikseb ir-rimbors tal-eċċess ta’ VAT f’terminu raġjonevoli u l-ammont ta’ dan ir-rimbors ma jistax jiġi influwenzat minn atti ta’ proċedura magħmula mill-awtoritajiet tat-taxxa.
L-amministrazzjoni tat-taxxa talbet li r-rikors ta’ Glencore jiġi miċħud, billi argumentat li l-impożizzjoni ta’ multi għall-fatt li d-dokumenti neċessarji għall-istħarriġ fiskali ntbagħtu tard hija l-konsegwenza tal-aġir żbaljat ta’ Glencore u li hija minħabba n-negliġenza ta’ din tal-aħħar li t-terminu għar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT ġie estiż.
Il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-prinċipju ta’ newtralità fiskali jeskludi li l-Istati Membri jorbtu r-rimbors tal-eċċess ta’ VAT ma’ kundizzjonijiet li jimponu piż addizzjonali fuq il-persuni taxxabbli billi jinfluwenzaw is-sitwazzjoni finanzjarja tagħhom, li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li dan ir-rimbors iseħħ f’terminu raġjonevoli u li l-modalitajiet tiegħu ma jkollhomx huma nfushom riskju finanzjarju għall-persuna taxxabbli. Il-Qorti tal-Ġustizzja qieset ukoll li l-persuni taxxabbli li jitħallsu lura eċċess ta’ VAT f’terminu li ma jistax jiġi kklassifikat bħala raġjonevoli għandhom dritt għall-għoti ta’ interessi moratorji u li huwa l-ordinament ġuridiku ta’ kull Stat Membru li għandu jiddefinixxi l-kundizzjonijiet li fihom għandhom jitħallsu dawn l-interessi, b’osservanza tal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività.
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tqis li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tinkludix indikazzjonijiet suffiċjentement ċari, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-konsegwenzi ta’ multi imposti mill-amministrazzjoni tat-taxxa, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Hija tqis li r-rimbors tal-eċċess ta’ VAT lil Glencore f’terminu ta’ madwar sentejn, minflok it-terminu normali ta’ 45 jum, jikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u li, konsegwentement, għandha tiġi aċċettata t-talba għall-ħlas ta’ interessi moratorji ppreżentata minn din l-impriża. Dik il-qorti tqis ukoll bħala kuntrarju għal dan il-prinċipju, il-fatt li l-amministrazzjoni tat-taxxa, billi tapprofitta minn interpretazzjoni litterali tal-leġiżlazzjoni nazzjonali kkonċernata, tista’, billi timponi multa fuq il-persuna taxxabbli għal nuqqas ta’ tweġiba għal obbligu ta’ trażmissjoni ta’ informazzjoni, twettaq stħarriġ fiskali għal perijodu mhux limitat, mingħajr ma tkun obbligata tħallas tali interessi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi l-Fővárosi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság (qorti amministrattiva u tax-xogħol ta’ Budapest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 183 tad-[Direttiva tal-VAT] għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi li d-data ta’ skadenza għar-rimbors tal-parti żejda tal-VAT imħallsa jiġi estiż sal-ġurnata tan-notifika tal-proċess verbali redatt wara verifika fil-każ fejn, fil-kuntest tal-proċedura ta’ verifika fiskali mressqa fit-tletin ġurnata mir-riċeviment tat-talba għal rimbors, tiġi imposta multa fuq il-persuna taxxabbli minħabba nuqqas ta’ eżekuzzjoni?
2)
L-Artikolu 183 tad-Direttiva tal-VAT, fid-dawl tal-prinċipji ta’ newtralità fiskali u ta’ proporzjonalità, jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li, fil-każ ta’ ħlas tardiv, teskludi l-ħlas ta’ interessi moratorji fil-każ fejn, fil-kuntest tal-verifika relatata mal-ħlas ta’ dan l-ammont, il-persuna taxxabbli tkun ġiet issanzjonata mill-awtorità b’rabta mal-obbligu ta’ kooperazzjoni, filwaqt li l-verifika, li tkun damet numru ta’ snin, damet fit-tul għal raġunijiet li ma humiex prinċipalment imputabbli lill-persuna taxxabbli?
3)
L-Artikolu 183 tad-Direttiva 2006/112 u l-prinċipju ta’ effettività għandhom jiġu interpretati fis-sens li t-talba ta’ ħlas tal-interessi marbuta ma’ taxxi miżmuma jew mhux allokati f’kuntrast mad-dritt tal-Unjoni hija dritt suġġettiv li jirriżulta direttament mid-dritt tal-Unjoni nnifsu, bħalma t-turija tal-ksur tad-dritt tal-Unjoni u tan-nuqqas ta’ rimbors tat-taxxa hija suffiċjenti biex jiġi invokat dritt għall-interessi quddiem il-qrati u l-awtoritajiet l-oħra tal-Istati Membri?
4)
Fil-każ li, fid-dawl tar-risposti mogħtija għad-domandi preċedenti, il-qorti nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali kellha tikkonkludi li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat Membru tmur kontra l-Artikolu 183 tad-Direttiva tal-VAT, hija tkun qed taġixxi b’mod konformi mad-dritt tal-Unjoni jekk tqis li r-rifjut ta’ għoti ta’ interessi moratorji fid-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet tal-Istati Membri huwa kuntrarju għall-Artikolu 183 tad-Direttiva tal-VAT?”
Fuq id-domandi preliminari
Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-dritt tal-Unjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li, fil-każ li tinbeda proċedura ta’ stħarriġ fiskali mill-amministrazzjoni jew li tiġi imposta multa fuq persuna taxxabbli minħabba nuqqas ta’ koperazzjoni, id-data tar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT tista’ tiġi estiża sal-għoti lill-imsemmija persuna taxxabbli tal-proċess verbali ta’ dan l-istħarriġ u l-ħlas ta’ interessi moratorji jista’ jiġi miċħud, anki meta l-perijodu tal-proċedura ta’ stħarriġ fiskali huwa eċċessiv u ma huwiex totalment imputabbli għall-aġir tal-persuna taxxabbli. Fl-affermattiv, il-qorti tar-rinviju tistaqsi liema huma l-obbligi li hija suġġetta għalihom, fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni, sabiex tiddeċiedi l-kawża prinċipali.
Għandu jitfakkar, preliminarjament, li, minkejja li l-Artikolu 183 tad-Direttiva tal-VAT la jipprevedi obbligu li jitħallsu interessi fuq l-eċċess ta’ VAT li għandha titħallas lura u lanqas id-data li minnha tali interessi huma dovuti, dan il-fatt waħdu ma jippermettix li jiġi konkluż li dan l-artikolu għandu jiġi interpretat fis-sens li l-modalitajiet stabbiliti mill-Istati Membri sabiex iħallsu lura l-eċċess ta’ VAT ma huma suġġetti għal ebda stħarriġ mid-dritt tal-Unjoni (sentenzi tat‑12 ta’ Mejju 2011, Enel Maritsa Iztok 3,
C‑107/10
,
EU:C:2011:298
, punti
u
, kif ukoll tal‑24 ta’ Ottubru 2013, Rafinăria Steaua Română,
C‑431/12
,
EU:C:2013:686
, punt
).
Fil-fatt, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li ċerti regoli speċifiċi li għandhom jiġu osservati mill-Istati Membri matul l-implementazzjoni tad-dritt għar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT jirriżultaw mill-Artikolu 183 tad-Direttiva tal-VAT, interpretat fid-dawl tal-kuntest u tal-prinċipji ġenerali li jirregolaw il-qasam tal-VAT (ara s-sentenza tal‑24 ta’ Ottubru 2013, Rafinăria Steaua Română,
C‑431/12
,
EU:C:2013:686
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
B’dan il-mod, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-modalitajiet għar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT implementati minn Stat Membru ma għandhomx jimminaw il-prinċipju tan-newtralità fiskali billi jqiegħdu fuq il-persuna taxxabbli, b’mod sħiħ jew parzjali, il-piż ta’ din it-taxxa. B’mod partikolari, dawn il-modalitajiet għandhom jippermettu lill-persuna taxxabbli tirkupra, taħt kundizzjonijiet xierqa, il-kreditu kollu li jirriżulta minn dan l-eċċess ta’ VAT, li jimplika li r-rimbors għandu jsir f’perijodu raġjonevoli u li, fi kwalunkwe każ, il-metodu ta’ rimbors adottat ma għandu jinvolvi l-ebda riskju finanzjarju għall-persuna taxxabbli (sentenzi tat‑12 ta’ Mejju 2011, Enel Maritsa Iztok 3,
C‑107/10
,
EU:C:2011:298
, punt
, u tat‑28 ta’ Lulju 2011, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija,
C‑274/10
,
EU:C:2011:530
, punt
, kif ukoll id-digriet tas‑17 ta’ Lulju 2014, Delphi Hungary Autóalkatrész Gyártó,
C‑654/13
, mhux ippubblikat,
EU:C:2014:2127
, punt
).
Dan it-terminu jista’, bħala prinċipju, jiġi estiż sabiex issir verifika fiskali mingħajr dan it-terminu estiż ma jkollu jitqies li ma huwiex raġonevoli, bil-kundizzjoni li l-estensjoni ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex din il-proċedura ta’ verifika ssir sew (sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2011, Enel Maritsa Iztok 3,
C‑107/10
,
EU:C:2011:298
, punt
).
Meta r-rimbors lill-persuna taxxabbli tal-eċċess ta’ VAT jsir f’terminu li ma jkunx għadu raġonevoli, il-prinċipju ta’ newtralità tas-sistema fiskali tal-VAT ikun jeżiġi li t-telf finanzjarju ġġenerat b’dan il-mod, bi ħsara għall-persuna taxxabbli, minħabba l-indisponibbiltà tas-somom ta’ flus inkwistjoni jiġi kkumpensat bil-ħlas ta’ interessi moratorji (sentenza tal‑24 ta’ Ottubru 2013, Rafinăria Steaua Română,
C‑431/12
,
EU:C:2013:686
, punt
).
Jirriżulta wkoll mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li kalkolu tal-interessi dovuti mit-Teżor pubbliku li ma jiħux bħala punt ta’ tluq il-ġurnata li fih l-eċċess ta’ VAT kellu normalment jingħata lura skont id-Direttiva tal-VAT, bħala prinċipju, imur kontra r-rekwiżiti tal-Artikolu 183 ta’ din id-direttiva (sentenzi tat‑12 ta’ Mejju 2011, Enel Maritsa Iztok 3,
C‑107/10
,
EU:C:2011:298
, punt
, u tal‑24 ta’ Ottubru 2013, Rafinăria Steaua Română,
C‑431/12
,
EU:C:2013:686
, punt
).
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li leġiżlazzjoni li tħalli lill-awtoritajiet tat-taxxa l-possibbiltà li jibdew verifika fiskali fi kwalunkwe ħin, inkluż f’data viċin l-iskadenza tar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT, u billi tippermetti b’dan il-mod li t-terminu għal tali rimbors jiġi estiż b’mod kunsiderevoli, mhux biss tesponi lill-persuna taxxabbli għal żvantaġġi pekunarji, iżda għandha wkoll il-konsegwenza li tpoġġi lil din tal-aħħar fl-impossibbiltà li tipprevedi d-data minn meta tista’ tuża fondi li jikkorrispondu mal-eċċess ta’ VAT, fatt li jikkostitwixxi piż addizzjonali għall-imsemmija persuna taxxabbli (digriet tal‑21 ta’ Ottubru 2015, Kovozber,
C‑120/15
, mhux ippubblikat,
EU:C:2015:730
, punt
).
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, minkejja li t-terminu għar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT jista’ jiġi estiż sad-data tal-għoti lill-persuna taxxabbli tal-proċess verbali li jagħlaq il-proċedura ta’ stħarriġ fiskali li kienet suġġetta għalih, dan huwa suġġett għall-kundizzjoni li din il-proċedura ma jkollhiex bħala konsegwenza li dan it-terminu jiġi estiż lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex l-imsemmija proċedura ssir sew. Fil-każ li l-perijodu ta’ din il-proċedura jkun eċċessiv, il-persuna taxxabbli ma tistax tiġi mċaħħda mill-interessi moratorji.
Peress li l-qorti tar-rinviju tistaqsi, f’dan ir-rigward, fuq l-effett tal-aġir tal-persuna taxxabbli, li n-nuqqas ta’ diliġenza tagħha matul il-proċedura ta’ stħarriġ fiskali kienet issanzjonata b’multi, għandu jiġi rrilevat li, ċertament, bħalma argumenta l-Gvern Ungeriż, ma tistax tiġi ammessa sitwazzjoni li fiha persuna taxxabbli li, billi tirrifjuta li tikkollabora mal-amministrazzjoni tat-taxxa u billi tostakola b’dan il-mod l-iżolġiment tal-proċedura ta’ stħarriġ, wasslet għad-dewmien tar-rimbors ta’ eċċess ta’ VAT, tkun tista’ titlob il-ħlas ta’ interessi għal dan id-dewmien.
Madankollu, ma jistgħux jitqiesu bħala kompatibbli mar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-prinċipju ta’ newtralità fiskali, leġiżlazzjoni jew prattiki nazzjonali li jipprovdu li l-fatt biss li l-persuna taxxabbli ġiet ikkundannata għal multa li tippenalizza n-nuqqas ta’ diliġenza tagħha fl-okkażjoni ta’ stħarriġ fiskali li hija kienet suġġetta għalih jippermetti lill-amministrazzjoni tat-taxxa testendi dan l-istħarriġ għal perijodu mhux iġġustifikat b’dan in-nuqqas ta’ diliġenza, mingħajr ma jkollha l-obbligu tħallasha interessi moratorji.
Għaldaqstant, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandha titqies, għad-determinazzjoni dwar jekk humiex dovuti interessi moratorji u, jekk ikun il-każ, il-punt ta’ tluq tad-dritt għall-imsemmija interessi, il-parti tal-perijodu tal-proċedura ta’ stħarriġ fiskali li hija imputabbli għall-aġir tal-persuna taxxabbli.
F’dan il-każ, mill-proċess li huwa għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-ewwel rimbors parzjali tal-eċċess ta’ VAT għax-xahar ta’ Settembru 2011 seħħ biss fit‑13 ta’ Novembru 2013, jiġifieri kważi sentejn wara l-iskadenza tat-terminu għar-rimbors normalment previst mil-leġiżlazzjoni Ungeriża.
Glencore tirrileva, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li l-amministrazzjoni tat-taxxa fetħet il-proċedura ta’ stħarriġ tal-legalità tat-talba tagħha għar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT f’data viċin ħafna tal-iskadenza tat-terminu previst mil-leġiżlazzjoni Ungeriża għal dan ir-rimbors. Din il-kumpannija tosserva wkoll li l-amministrazzjoni tat-taxxa imponitilha l-ewwel multa 41 jum wara l-preżentata tad-dikjarazzjoni tal-VAT tagħha, filwaqt li l-ewwel rimbors parzjali, inkwistjoni quddiem il-qorti tar-rinviju, sar 755 jum wara l-preżentata ta’ din id-dikjarazzjoni u li l-proċess verbali li jinkludi l-konstatazzjonijiet tal-istħarriġ fiskali sar 539 jum wara l-aħħar talba tal-amministrazzjoni tat-taxxa intiża sabiex hija tibgħatilha xi dokumenti.
Il-qorti tar-rinviju tesponi li l-leġiżlazzjoni Ungeriża ma tipprevedix li, għall-evalwazzjoni dwar jekk humiex dovuti interessi moratorji, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-impatt reali tal-aġir tal-persuna taxxabbli li għalih ġiet imposta multa, fuq it-tul tal-proċedura ta’ stħarriġ fiskali. Hija tindika barra minn hekk li l-amministrazzjoni tat-taxxa tista’, jekk ikun il-każ, twettaq tali proċedura għal perijodu twil, mingħajr ma tkun obbligata tagħti interessi moratorji lill-persuna taxxabbli.
Jidher li tali leġiżlazzjoni nazzjonali jista’ jkollha l-effett, fil-każ li tiġi mibdija l-proċedura ta’ stħarriġ u li timponi multa fuq persuna taxxabbli, matul din il-proċedura li ċċaħħadha minn fondi li jikkorrispondu għall-eċċess ta’ VAT għal perijodu twil u li tostakolaha milli tipprevedi d-data meta tkun tista’ tuża dawn il-fondi, kif ukoll li teskludiha mid-dritt għall-interessi moratorji.
Tali leġiżlazzjoni ma hijiex konformi mar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-prinċipju ta’ newtralità fiskali, imfakkra fil-punti 20 sa 22 ta’ din is-sentenza, li jipprovdu li l-eċċess ta’ VAT għandu jitħallas lura f’terminu raġjonevoli u, jekk dan ma jkunx il-każ, it-telf finanzjarju ġġenerat b’dan il-mod bi ħsara għall-persuna taxxabbli għandu jkun ikkumpensat bil-ħlas ta’ interessi moratorji.
Fir-rigward tal-obbligi tal-qorti tar-rinviju, għandu jitfakkar li, meta japplikaw il-liġi interna, il-qrati nazzjonali huma marbuta li jinterpretawha, sa fejn huwa possibbli, fid-dawl tat-test u tal-għan tad-direttiva inkwistjoni sabiex jintlaħaq ir-riżultat previst minnha u, għaldaqstant, jikkonformaw ruħhom mat-tielet paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE. Dan l-obbligu ta’ interpretazzjoni konformi tad-dritt nazzjonali huwa fil-fatt inerenti għas-sistema tat-Trattat FUE għaliex dan jippermetti li l-qrati nazzjonali jiggarantixxu, fil-kuntest tal-ġurisdizzjoni tagħhom, l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni meta dawn jiddeċiedu l-kawżi li jkollhom quddiemhom (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑11 ta’ April 2013, Rusedespred,
C‑138/12
,
EU:C:2013:233
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Skont ġurisprudenza stabbilita wkoll, il-qorti nazzjonali, li għandha r-responsabbiltà li tapplika, fil-kuntest tal-ġurisdizzjoni tagħha, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, għandha l-obbligu li tiżgura l-effett sħiħ tagħhom billi jekk hemm bżonn ma tapplikax, fuq awtorità tagħha stess, kull dispożizzjoni nazzjonali kuntrarja, mingħajr ma jkollha titlob jew tistenna t-tħassir minn qabel ta’ din id-dispożizzjoni nazzjonali permezz ta’ leġiżlazzjoni jew permezz ta’ kwalunkwe proċedura kostituzzjonali oħra (sentenza tal‑5 ta’ Lulju 2016, Ognyanov,
C‑614/14
,
EU:C:2016:514
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li d-dritt tal-Unjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi, fil-każ li tinbeda proċedura ta’ stħarriġ fiskali mill-amministrazzjoni jew meta tiġi imposta multa fuq persuna taxxabbli għal nuqqas ta’ koperazzjoni, id-data għar-rimbors tal-eċċess ta’ VAT tista’ tiġi estiża sal-għoti lill-imsemmija persuna taxxabbli tal-proċess verbali ta’ dan l-istħarriġ u l-ħlas ta’ interessi moratorji jista’ jiġi miċħud, anki meta l-perijodu tal-proċedura ta’ stħarriġ fiskali jkun eċċessiv u ma jkunx totalment imputabbli għall-aġir tal-persuna taxxabbli.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Id-dritt tal-Unjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi, fil-każ li tinbeda proċedura ta’ stħarriġ fiskali mill-amministrazzjoni jew meta tiġi imposta multa fuq persuna taxxabbli għal nuqqas ta’ koperazzjoni, id-data għar-rimbors tal-eċċess tat-taxxa fuq il-valur miżjud tista’ tiġi estiża sal-għoti lill-imsemmija persuna taxxabbli tal-proċess verbali ta’ dan l-istħarriġ u l-ħlas ta’ interessi moratorji jista’ jiġi miċħud, anki meta l-perijodu tal-proċedura ta’ stħarriġ fiskali jkun eċċessiv u ma jkunx totalment imputabbli għall-aġir tal-persuna taxxabbli.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.