CELEX: 62017TJ0258
Politika estera u ta’ sigurtà komuni
Miżuri restrittivi meħuda fir-rigward tas-sitwazzjoni fl-Ukraina
Iffriżar ta’ fondi
Lista tal-persuni, entitajiet u korpi li għalihom japplika l-iffriżar ta’ fondi u tar-riżorsi ekonomiċi
Żamma ta’ isem ir-rikorrent fil-lista
Obbligu ta’ motivazzjoni
Żball manifest ta’ evalwazzjoni

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Ir-rikorrent, Sergej Arbuzov, b’mod partikolari okkupa l-funzjonijiet ta’ Gvernatur tal-Bank Nazzjonali tal-Ukraina kif ukoll ta’ Prim Ministru tal-Ukraina.
Fil-5 ta’ Marzu 2014, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta, abbażi tal-Artikolu 29 TUE, id-Deċiżjoni 2014/119/PESK dwar miżuri restrittivi diretti kontra ċerti persuni, entitajiet u korpi fid-dawl tas-sitwazzjoni fl-Ukraina (
ĠU 2004, L 66, p. 26
, Rettifika
ĠU 2014, L 350, p. 15
). Fl-istess data, il-Kunsill adotta, abbażi tal-Artikolu 215(2) TFUE, ir-Regolament (UE) Nru 208/2014 dwar miżuri restrittivi diretti kontra ċerti persuni, entitajiet u korpi fid-dawl tas-sitwazzjoni fl-Ukraina (
ĠU 2014, L 66, p. 1
, Rettifika
ĠU 2014, L 350, p. 15
).
Il-premessi 1 u 2 tad-Deċiżjoni 2014/119 jippreċiżaw dan li ġej:
“(1)
Fl-20 ta’ Frar 2014, il-Kunsill ikkundanna f’termini l-aktar qawwija kull użu tal-vjolenza fl-Ukraina. Huwa appella għal tmiem immedjat tal-vjolenza fl-Ukraina, u għar-rispett sħiħ għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali. Huwa appella lill-Gvern tal-Ukraina sabiex jeżerċita trażżin massimu u lill-kapijiet tal-oppożizzjoni sabiex jiddisassoċjaw ruħhom minn dawk li jirrikorru għal azzjoni radikali, inkluża l-vjolenza.
(2)
Fit-3 ta’ Marzu 2014, il-Kunsill qabel biex jiffoka miżuri restrittivi fuq l-iffriżar u rkupru ta’ assi ta’ persuni identifikati bħala responsabbli għall-misapproprjazzjoni ta’ fondi tal-Istat tal-Ukraina u persuni responsabbli għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, bil-għan tal-konsolidazzjoni u s-sostenn tal-[I]stat ta’ dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem fl-Ukraina.”
L-Artikolu 1(1) u (2) tad-Deċiżjoni 2014/119 jipprovdi li:
“1.   Il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu, huma proprjetà ta’, miżmuma jew ikkontrollati mill-persuni li ġew identifikati bħala responsabbli għall-misapproprjazzjoni ta’ fondi tal-Istat tal-Ukraina u persuni responsabbli għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fl-Ukraina, u persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi assoċjati magħhom, kif elenkati fl-Anness, għandhom jiġu ffriżati.
2.   L-ebda fond jew riżors ekonomiku ma għandu jsir disponibbli, direttament jew indirettament, lil jew għal benefiċċju ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi elenkati fl-Anness.”
Il-modalitajiet għal dan l-iffriżar ta’ fondi huma ddefiniti fil-paragrafi sussegwenti tal-istess artikolu.
Skont id-Deċiżjoni 2014/119, ir-Regolament Nru 208/2014 jimponi l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi inkwistjoni u jiddefinixxi l-modalitajiet tagħhom f’termini identiċi, essenzjalment, għal dawk tal-imsemmija deċiżjoni.
L-ismijiet tal-persuni kkonċernati mill-miżuri restrittivi jidhru fil-lista, identika, li tinsab fl-Anness tad-Deċiżjoni 2014/119 u fl-Anness I tar-Regolament Nru°208/2014 (iktar ’il quddiem il-“lista inkwistjoni”) flimkien, b’mod partikolari, mal-motivazzjoni tal-inklużjoni tagħhom. Inizjalment, isem ir-rikorrent ma kienx jidher fil-lista inkwistjoni.
Fl-14 ta’ April 2014, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2014/216/PESK, li temenda d-Deċiżjoni 2014/119 (
ĠU 2014, L 111, p. 91
), u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 381/2014, li jimplimenta r-Regolament Nru 208/2014 (
ĠU 2014, L 111, p. 33
).
Permezz tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2014/216 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 381/2014, isem ir-rikorrent żdied fil-lista, bl-informazzjoni ta’ identifikazzjoni “[E]x-Prim Ministru tal-Ukraina” u l-motivazzjoni li ġejja:
“Persuna soġġetta għal investigazzjoni fl-Ukraina għal involviment f’reati kriminali b’rabta mal-miżapproprjazzjoni ta’ fondi tal-Istat Ukrain u t-trasferiment illegali tagħhom barra l-Ukraina.”
Fis-16 ta’ Ġunju 2014, ir-rikorrent ippreżenta rikors li għandu bħala suġġett talba għall-annullament tad-Deċiżjoni 2014/119, kif emendata bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2014/216, sa fejn din kienet tikkonċernah. Dan ir-rikors ġie rreġistrat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali bin-Numru T‑434/14.
Fit-29 ta’ Jannar 2015, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (PESK) 2015/143, li temenda d-Deċiżjoni 2014/119 (
ĠU 2015, L 24, p. 16
), u r-Regolament (UE) 2015/138, li jemenda r-Regolament Nru 208/2014 (
ĠU 2015, L 24, p. 1
).
Id-Deċiżjoni 2015/143 ippreċiżat, mill-31 ta’ Jannar 2015, il-kriterji ta’ klassifikazzjoni tal-persuni milquta mill-iffriżar ta’ fondi u l-Artikolu 1(1) tad-Deċiżjoni 2014/119 ġie ssostitwit bit-test li ġej:
“1.   Il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu, huma proprjetà ta’, huma miżmuma jew ikkontrollati minn persuni li jkunu ġew identifikati bħala responsabbli għall-misapproprjazzjoni ta’ fondi tal-Istat tal-Ukrajna u persuni responsabbli għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fl-Ukrajna, u persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi assoċjati magħhom, kif elenkati fl-Anness, għandhom jiġu ffriżati.
Għall-fini ta’ din id-Deċiżjoni, persuni identifikati bħala responsabbli għall-misapproprjazzjoni ta’ fondi tal-Istat tal-Ukrajna jinkludu persuni li huma soġġetti għal investigazzjoni mill-awtoritajiet tal-Ukrajna:
a)
għall-misapproprjazzjoni ta’ fondi jew assi pubbliċi tal-Ukrajna, jew għall-kompliċità f’tali misapproprjazzjoni; jew
b)
għall-abbuż tal-uffiċju bħala detentur ta’ pożizzjoni pubblika biex jakkwista vantaġġ mhux ġustifikat għalih jew għal parti terza, u li b’hekk jikkawża telf ta’ fondi jew assi pubbliċi tal-Ukrajna, jew għall-kompliċità f’tali abbuż.”
Ir-Regolament 2015/138 emenda r-Regolament Nru 208/2014 konformement mad-Deċiżjoni 2015/143.
Fil-kuntest ta’ eżami mill-ġdid tas-sitwazzjoni tal-persuni li l-ismijiet tagħhom kienu jinsabu fil-lista inkwistjoni, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (PESK) 2015/364 tal-5 ta’ Marzu 2015 li temenda d-Deċiżjoni 2014/119 (
ĠU 2015, L 62, p. 25
), u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/357 tal-5 ta’ Marzu 2015 li jimplimenta r-Regolament Nru 208/2014 (
ĠU 2015, L 62, p. 1
) (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“atti ta’ Marzu 2015”).
Id-Deċiżjoni 2015/364 emendat l-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni 2014/119, billi estendiet il-miżuri restrittivi, fir-rigward tar-rikorrent, sas-6 ta’ Marzu 2016.
L-atti ta’ Marzu 2015 essenzjalment aġġornaw il-lista inkwistjoni. Wara l-modifiki introdotti fiha, isem ir-rikorrent inżamm, flimkien mal-informazzjoni ta’ identifikazzjoni “[E]ks Prim Ministru tal-Ukrajna” u l-motivazzjoni l-ġdida li ġejja:
“Persuna soġġetta għal proċeduri kriminali mill-awtoritajiet Ukreni għall-miżapproprjazzjoni ta’ fondi jew assi pubbliċi.”
Permezz tas-sentenza tagħha tat-28 ta’ Jannar 2016, Arbuzov vs Il-Kunsill (
T‑434/14
, mhux ippubblikata,
EU:T:2016:46
), il-Qorti Ġenerali annullat id-Deċiżjoni 2014/119, kif emendata bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2014/216, inkwantu din kienet tinvolvi lir-rikorrent.
Fl-4 ta’ Marzu 2016, il-Kunsill, wara eżami mill-ġdid tas-sitwazzjoni tal-persuni li l-ismijiet tagħhom kienu jinsabu fil-lista inkwistjoni, adotta d-Deċiżjoni (PESK) 2016/318, li temenda d-Deċiżjoni 2014/119 (
ĠU 2016, L 60, p. 76
), u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2016/311, li jimplimenta r-Regolament Nru 208/2014 (
ĠU 2017, L 60, p. 1
). (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“atti ta’ Marzu 2016”).
B’mod partikolari, id-Deċiżjoni 2016/318 emenda l-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni 2014/119, billi estendiet il-miżuri restrittivi inkwistjoni sas-6 ta’ Marzu 2017. Il-motivazzjoni dwar ir-rikorrent, riprodotta fil-punt 16 iktar ’il fuq, la ġiet emendata mid-Deċiżjoni 2016/318 u lanqas mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2016/311.
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-5 ta’ Mejju 2015, ir-rikorrent ippreżenta azzjoni li bħala suġġett kellha talba għall-annullament tal-atti ta’ Marzu 2015, sa fejn dawn jikkonċernawh. Dan ir-rikors ġie rreġistrat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali bin-Numru T‑221/15. Sussegwentement, ir-rikorrent adatta r-rikors, skont l-Artikolu 86 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, sabiex jitlob ukoll l-annullament tal-atti ta’ Marzu 2016, sa fejn dawn jikkonċernawh.
Fit-28 ta’ April 2016, ir-rikorrent bagħat lill-Kunsill talba li tikkonċerna, essenzjalment, iż-żamma tal-miżuri restrittivi fir-rigward tiegħu permezz tad-Deċiżjoni 2016/318. Abbażi tal-osservazzjonijiet tar-rikorrent, il-Kunsill għamel mistoqsijiet lill-Uffiċċju tal-Prosekutur Ġenerali tal-Ukraina (iktar ’il quddiem il-“BPG”). It-tweġibiet tiegħu ġew ippreżentati lill-Kunsill fis-16 ta’ Ġunju u fis-7 ta’ Lulju 2016.
B’ittra tal-4 ta’ Awwissu 2016, il-Kunsill wieġeb għat-talba tar-rikorrent tat-28 ta’ April 2016, billi ċaħad l-argumenti tiegħu u billi rreferieh għall-osservazzjonijiet ippreżentati fil-kuntest tal-Kawża T‑221/15. F’dik l-okkażjoni, il-Kunsill ta wkoll lir-rikorrent l-aċċess għall-informazzjoni addizzjonali ppreżentata mill-BPG.
Fl-4 ta’ Ottubru 2016, ir-rikorrent bagħat lill-Kunsill talba ġdida għal eżami mill-ġdid tal-miżuri restrittivi li jikkonċernawh.
B’ittra tat-12 ta’ Diċembru 2016, il-Kunsill informa lir-rikorrent bl-intenzjoni tiegħu li jżomm fis-seħħ il-miżuri restrittivi fir-rigward tiegħu, u kkomunikalu r-raġunijiet għad-deċiżjoni tiegħu kif ukoll żewġ ittri tal-BPG, waħda tal-25 ta’ Lulju 2016 u oħra tas-16 ta’ Novembru 2016. Huwa stiednu wkoll jippreżenta kwalunkwe osservazzjoni mhux iktar tard mit-13 ta’ Jannar 2017.
Fl-14 ta’ Diċembru 2016, ir-rikorrent ressaq talba ġdida għal eżami mill-ġdid quddiem il-Kunsill, li kkompleta b’ittra tat-13 ta’ Jannar 2017.
Il-Kunsill adixxa lill-BPG b’mistoqsija supplimentari. It-tweġiba tiegħu ġiet ippreżentata lill-Kunsill fil-11 ta’ Jannar 2017. B’ittra tas-27 ta’ Jannar 2017, il-Kunsill ikkomunika din ir-risposta lir-rikorrent, filwaqt li speċifika li huwa kellu sal-10 ta’ Frar 2017 biex jippreżenta l-osservazzjonijiet eventwali tiegħu f’dan ir-rigward.
Permezz ta’ ittra tas-7 ta’ Frar 2017, il-Kunsill bagħat lir-rikorrent l-ittra tal-BPG tas-27 ta’ Jannar 2017 li huwa sadanittant kien irċieva, li fiha informazzjoni aġġornata dwar l-istat tal-proċeduri kriminali li jikkonċernawh, u impona fuqu terminu li skada fit-13 ta’ Frar 2017 sabiex jippreżenta l-osservazzjonijiet eventwali tiegħu f’dan ir-rigward, ħaġa li għamel permezz ta’ ittra tal-10 ta’ Frar 2017.
Fit-3 ta’ Marzu 2017, il-Kunsill, wara eżami mill-ġdid tas-sitwazzjoni tal-persuni li l-ismijiet tagħhom kienu jinsabu fil-lista, adotta d-Deċiżjoni (PESK) 2017/381, li temenda d-Deċiżjoni 2014/119 (
ĠU 2017, L 58, p. 34
, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2017/374, li jimplimenta r-Regolament Nru 208/2014 (
ĠU 2017, L 58, p. 1
).
B’mod partikolari, id-deċiżjoni kkontestata emendat l-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni 2014/119, billi estendiet il-miżuri restrittivi inkwistjoni sas-6 ta’ Marzu 2018. Il-motivazzjoni dwar ir-rikorrent, riprodotta fil-punt 16 iktar ’il fuq, ma ġiet emendata la mid-deċiżjoni kkontestata u lanqas mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2017/374.
Fis-6 ta’ Marzu 2017, il-Kunsill bagħat ittra lir-rikorrent fejn ċaħad l-argumenti li dan tal-aħħar kien invoka, fl-ittri tiegħu tal-14 ta’ Diċembru 2016, tat-13 ta’ Jannar u tal-10 ta’ Frar 2017, kontra t-tiġdid tal-miżuri restrittivi fir-rigward tiegħu. Il-Kunsill irrefera lir-rikorrent, b’mod partikolari, għad-dokumenti li huwa kien qiegħed għad-dispożizzjoni tiegħu fl-ittri preċedenti tiegħu kif ukoll fl-osservazzjonijiet tiegħu ppreżentati fil-kuntest tal-Kawża T‑221/15. Il-Kunsill annetta mal-ittra tiegħu kopja tad-deċiżjoni kkontestata u indika lir-rikorrent li kellu sal-1 ta’ Diċembru 2017 biex iressaq l-osservazzjonijiet tiegħu dwar estensjoni possibbli ta’ dawn il-miżuri għal wara s-6 ta’ Marzu 2018.
Permezz tas-sentenza tagħha tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill (
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
), il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors tar-rikorrent, kemm fir-rigward tal-atti ta’ Marzu 2015 kif ukoll ta’ Marzu 2016.
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-3 ta’ Mejju 2017, ir-rikorrent ippreżenta din l-azzjoni.
Fl-14 ta’ Lulju 2017, il-Kunsill ippreżenta r-risposta. Fl-istess jum, huwa ppreżenta wkoll talba motivata, konformement mal-Artikolu 66 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, intiża sabiex il-kontenut ta’ ċerti dokumenti annessi mar-risposta ma jiġix iċċitat fid-dokumenti marbuta ma’ din il-kawża li għandu aċċess għalihom il-pubbliku.
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis-27 ta’ Lulju 2017, ir-rikorrent ippreżenta provi ġodda, fis-sens tal-Artikolu 85 tar-Regoli tal-Proċedura, dwar il-fatt li sadanittant ismu kien tħassar mil-lista ta’ persuni mfittxija fuq il-livell internazzjonali stabbilita mill-Interpol, l-Organizzazzjoni Internazzjonali ta’ Pulizija Kriminali.
Il-Kunsill ippreżenta, fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali, l-osservazzjonijiet tiegħu fuq il-provi l-ġodda fil-25 ta’ Awwissu 2017.
Peress li r-rikorrent ma ppreżentax replika fit-terminu li kien ġie mogħti lilu għal dan il-għan, il-fażi bil-miktub tal-proċedura ngħalqet fit-28 ta’ Settembru 2017.
Fil-11 ta’ Diċembru 2017, il-Qorti Ġenerali (Is-Sitt Awla) iddeċidiet li tibgħat lill-partijiet domandi sabiex iweġbuhom bil-miktub, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 89 tar-Regoli tal-Proċedura. Il-partijiet wieġbu dawn id-domandi fit-terminu mogħti, billi pproduċew dokumenti ta’ sostenn.
Skont l-Artikolu 106(3) tar-Regoli tal-Proċedura, fl-assenza ta’ talba għall-iffissar ta’ seduta ppreżentata mill-partijiet prinċipali fi żmien tliet ġimgħat min-notifika tal-għeluq tal-fażi bil-miktub tal-proċedura, il-Qorti Ġenerali tista’ tiddeċiedi li taqta’ u tiddeċiedi dwar ir-rikors mingħajr fażi orali tal-proċedura. F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali, li qieset li kellha informazzjoni biżżejjed mid-dokumenti tal-proċess, iddeċidiet, fl-assenza ta’ tali talba, li taqta’ l-kawża mingħajr il-fażi orali tal-proċedura.
Ir-rikorrent jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla d-deċiżjoni kkontestata, sa fejn tikkonċernah;
–
tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż.
Il-Kunsill jitlob, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors;
–
sussidjarjament, fil-każ li d-deċiżjoni kkontestata tiġi annullata, tordna ż-żamma tal-effetti tagħha sal-iskadenza tat-terminu previst għall-preżentata ta’ appell u, jekk appell jiġi ppreżentat, sad-deċiżjoni dwar dan;
–
tikkundanna lir-rikorrent għall-ispejjeż.
Id-dritt
Insostenn tar-rikors tiegħu, ir-rikorrent jinvoka, essenzjalment, erba’ motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, it-tieni wieħed, fuq ksur tad-dritt għal smigħ, it-tielet wieħed, fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni u, ir-raba’ wieħed, fuq il-ksur tad-dritt għall-proprjetà.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
Filwaqt li jagħmel riferiment għall-Artikolu 41(2)(ċ) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), ir-rikorrent isostni, essenzjalment, li l-Kunsill ma setax jillimita ruħu għall-motivazzjoni riprodotta fil-punt 16 iktar 'il fuq sabiex iżomm ismu fil-lista inkwistjoni permezz tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
Il-Kunsill jikkontesta l-argumenti tar-rikorrent.
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE, “[l]-atti legali għandhom jiddikjaraw ir-raġunijiet li fuqhom ikunu bbażati”.
Skont l-Artikolu 41(2)(ċ) tal-Karta, mogħti l-istess valur ġuridiku bħat-Trattati mill-Artikolu 6(1) TUE, id-dritt għal amministrazzjoni tajba jinkludi b’mod partikolari “l-obbligu għall-amministrazzjoni li tagħti r-raġunijiet għad-deċiżjoni tagħha”.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni meħtieġa mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE u mill-Artikolu 41(2)(ċ) tal-Karta għandha tiġi adatta għan-natura tal-att ikkontestat u għall-kuntest li fih huwa ġie adottat. Hija għandha turi b’mod ċar u mhux ekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni, awtriċi tal-att, b’tali mod li tippermetti li l-parti kkonċernata ssir taf il-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda u li l-qorti kompetenti teżerċita l-istħarriġ tagħha. L-obbligu ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat skont iċ-ċirkustanzi tal-każ (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti, sa fejn il-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE u tal-Artikolu 41(2)(ċ) tal-Karta għandha tiġi evalwata fid-dawl mhux biss ta’ kliemha, iżda wkoll tal-kuntest tagħha kif ukoll fid-dawl tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam inkwistjoni. Għalhekk, minn naħa, att li jikkawża preġudizzju jkun motivat b’mod suffiċjenti jekk jiġi adottat f’kuntest magħruf mill-persuna kkonċernata li permezz tiegħu tkun tista’ tifhem il-portata tal-miżura meħuda fir-rigward tagħha. Min-naħa l-oħra, il-livell ta’ preċiżjoni tal-motivazzjoni ta’ att għandu jkun proporzjonali għall-possibbiltajiet materjali u għall-kundizzjonijiet tekniċi jew ta’ żmien li fihom hija għandha tintervjeni (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
B’mod partikolari, il-motivazzjoni ta’ miżura ta’ ffriżar tal-assi, bħala prinċipju, ma tistax tikkonsisti biss f’formulazzjoni ġenerali u sterjotipata. Taħt ir-riżervi msemmija fil-punt 47 iktar ’il fuq, tali miżura għandha, għall-kuntrarju, tindika r-raġunijiet speċifiċi u konkreti għalfejn il-Kunsill iqis li l-leġiżlazzjoni rilevanti hija applikabbli għall-persuna kkonċernata (ara s-sentenza tat-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li l-obbligu ta’ motivazzjoni ta’ att jikkostitwixxi formalità essenzjali li għandha tiġi distinta mill-kwistjoni tal-fondatezza tal-motivi, peress li din taqa’ taħt il-legalità sostantiva tal-att kontenzjuż. Fil-fatt, il-motivazzjoni ta’ att tikkonsisti f’li jiġu espressi formalment il-motivi li fuqhom huwa bbażat. Jekk dawn il-motivi jkunu vvizzjati bi żbalji, dawn jivvizzjaw il-legalità fuq il-mertu tal-imsemmi att, iżda mhux il-motivazzjoni tiegħu, li tista’ tkun suffiċjenti filwaqt li jkunu espressi motivi żbaljati (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’din il-kawża, għandu jiġi kkonstatat li l-motivazzjoni adottata fl-okkażjoni taż-żamma ta’ isem ir-rikorrent fil-lista inkwistjoni permezz tad-deċiżjoni kkontestata (ara l-punt 16 iktar ’il fuq) hija speċifika u konkreta u tipprovdi l-elementi li jikkostitwixxu l-bażi tal-imsemmija żamma, jiġifieri ċ-ċirkustanza li skontha huwa jkun suġġett għal proċeduri kriminali mressqa mill-awtoritajiet tal-Ukraina għall-miżapproprjazzjoni ta’ fondi jew assi pubbliċi.
Barra minn hekk, iż-żamma fis-seħħ tal-miżuri fir-rigward tar-rikorrent seħħet f’kuntest magħruf minnu, li kien ġie informat waqt skambji mal-Kunsill, b’mod partikolari bl-ittri tal-BPG tal-25 ta’ Lulju u tas-16 ta’ Novembru 2016 u tas-27 ta’ Jannar 2017 kif ukoll bit-tweġibiet tal-BPG għall-mistoqsijiet tal-Kunsill (ara l-punti 21, 22, 24, 26 u 27 iktar ’il fuq) (iktar ’il quddiem, ilkoll flimkien, id-“dokumenti ġodda tal-BPG”), li fuqhom dan tal-aħħar ibbaża ż-żamma tal-imsemmija miżuri restrittivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Id-dokumenti l-ġodda tal-BPG jippermettu li jsiru magħrufa l-awtorità inkarigata mill-investigazzjonijiet, in-numru u d-data tal-ftuħ tal-proċeduri kriminali rilevanti mibdija fir-rigward tar-rikorrent, il-fatti li huwa akkużat bihom, il-persuni u l-korpi l-oħra kkonċernati, l-ammont ta’ fondi pubbliċi li allegatament ġew miżapproprjati, l-artikoli rilevanti tal-Kodiċi Kriminali Ukrain kif ukoll il-fatt li r-rikorrent ġie informat bil-miktub bis-suspetti eżistenti kontrih (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
) u jiddeskrivu l-adozzjoni, mill-qorti distrettwali [
kunfidenzjali
] (
) (iktar ’il quddiem il-“qorti distrettwali”), ta’ deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016”), li tawtorizza lill-BPG jipproċedi fil-kontumaċja.
Għaldaqstant, ma jistax jitqies li kulma tagħmel il-motivazzjoni adottata mill-Kunsill huwa li tirriproduċi l-formulazzjoni tal-kriterji ta’ klassifikazzjoni jew li hija ma tindikax ir-raġunijiet speċifiċi u konkreti għaż-żamma ta’ isem ir-rikorrent fil-lista inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T-221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
).
Peress li d-deċiżjoni kkontestata hija suffiċjentement motivata fir-rigward tar-rikorrent, hemm lok li jiġi miċħud l-ewwel motiv u li jiġi eżaminat it-tielet motiv, sabiex jiġi stabbilit jekk ir-raġunijiet li fuqhom il-Kunsill ibbaża ruħu sabiex iżomm isem ir-rikorrent fil-lista inkwistjoni humiex milquta minn żball manifest ta’ evalwazzjoni, kif jallega dan.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni
Ir-rikorrent isostni, essenzjalment, li, fil-kuntest taż-żamma tal-miżuri restrittivi fir-rigward tiegħu permezz tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kunsill wettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni, u dan billi bbaża ruħu fuq is-sommarju qasir tal-pożizzjoni stabbilita mill-BPG, mingħajr ma talab informazzjoni addizzjonali u mingħajr ma eżamina bid-diliġenza meħtieġa l-provi li jiskaġunaw imressqa lilu mir-rikorrent.
Il-Kunsill jirrispondi li d-deċiżjoni kkontestata tistrieħ fuq bażi fattwali suffiċjentement solida, ikkostitwita b’mod partikolari mid-dokumenti l-ġodda tal-BPG.
Osservazzjonijiet preliminari
Għandu jitfakkar, minn naħa, li l-kriterju ta’ klassifikazzjoni previst fl-Artikolu 1(1) tad-Deċiżjoni 2014/119, kif emendata mid-Deċiżjoni 2015/143 (iktar ’il quddiem il-“kriterju rilevanti”), li skontu isem ir-rikorrent inżamm fil-lista inkwistjoni permezz tad-deċiżjoni kkontestata, japplika għal persuni li ġew “identifikati bħala responsabbli” għal atti ta’ miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi – li jinkludu l-persuni “li huma soġġetti għal investigazzjoni mill-awtoritajiet tal-Ukrajna” għal miżapproprjazzjoni ta’ fondi jew assi pubbliċi Ukraini – u, min-naħa l-oħra, li l-kriterju rilevanti għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jirrigwardax b’mod astratt kull fatt ta’ miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi, iżda pjuttost fatti ta’ miżapproprjazzjoni ta’ fondi jew ta’ assi pubbliċi li jistgħu jippreġudikaw ir-rispett tal-Istat tad-dritt fl-Ukraina (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Isem ir-rikorrent inżamm fil-lista inkwistjoni permezz tad-deċiżjoni kkontestata għar-raġuni li huwa kien “[p]ersuna soġġetta għal proċeduri kriminali mill-awtoritajiet Ukreni għall-miżapproprjazzjoni ta’ fondi jew assi pubbliċi.”
Fuq din il-bażi, għandu jiġi vverifikat jekk iż-żamma ta’ isem ir-rikorrent fil-lista ġietx deċiża b’mod imparzjali u ekwu mill-Kunsill, fid-dawl tal-evalwazzjoni tal-provi li huwa kellu, tar-raġuni li fuqha hija bbażata l-imsemmija żamma kif ukoll tal-kriterju rilevanti.
Għandu jitfakkar li, għalkemm il-Kunsill għandu setgħa diskrezzjonali wiesgħa fir-rigward tal-kriterji ġenerali li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġu adottati miżuri restrittivi, l-effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju ggarantit mill-Artikolu 47 tal-Karta tirrikjedi li, għall-istħarriġ tal-legalità tal-motivi li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni li isem persuna speċifika jitniżżel jew jinżamm f’lista ta’ persuni li huma s-suġġett ta’ miżuri restrittivi, il-qorti tal-Unjoni Ewropea għandha tiżgura ruħha li din id-deċiżjoni, li għandha portata individwali għal din il-persuna, tkun tistrieħ fuq bażi fattwali suffiċjentement solida. Dan jimplika verifika tal-fatti allegati fl-espożizzjoni tal-motivi li fuqha hija bbażata l-imsemmija deċiżjoni, b’tali mod li l-istħarriġ ġudizzjarju ma jkunx limitat għall-evalwazzjoni tax-xebh astratt tal-motivi invokati, iżda jirrigwarda l-kwistjoni ta’ jekk dawn il-motivi, jew, għall-inqas wieħed minnhom meqjus suffiċjenti fih innifsu sabiex isostni din l-istess deċiżjoni, humiex issostanzjati b’mod suffiċjentement preċiż u konkret (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minbarra dan, skont il-ġurisprudenza dwar id-deċiżjonijiet ta’ żamma tal-inklużjoni ta’ isem persuna f’lista ta’ persuni suġġetti għal miżuri restrittivi, meta osservazzjonijiet ikunu fformulati mill-persuna jew l-entità kkonċernata dwar l-espożizzjoni tal-motivi, l-awtorità kompetenti tal-Unjoni għandha l-obbligu li teżamina, bir-reqqa u imparzjalità, il-fondatezza tal-motivi allegati, fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet u tal-eventwali elementi li jiskaġunaw mehmuża magħhom. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi, il-Kunsill huwa suġġett għall-obbligu li josserva l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, stabbilit fl-Artikolu 41 tal-Karta, li miegħu huwa marbut, skont ġurisprudenza stabbilita, l-obbligu tal-istituzzjoni kompetenti li teżamina, b’reqqa u imparzjalità, l-elementi rilevanti kollha tal-każ (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Mill-ġurisprudenza jirriżulta wkoll li, sabiex jiġu evalwati n-natura, il-mod u l-intensità tal-prova li tista’ tintalab mill-Kunsill, għandu jittieħed kont tan-natura u tal-ambitu speċifiku tal-miżuri restrittivi, kif ukoll tal-għan tagħhom (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Kif jirriżulta mill-premessi 1 u 2 tad-Deċiżjoni 2014/119, din tifforma parti mill-kuntest iktar ġenerali ta’ politika tal-Unjoni ta’ sostenn għall-awtoritajiet Ukraini intiża li tiffavorixxi l-istabbiltà politika tal-Ukraina. Din għalhekk tissodisfa l-għanijiet tal-politika estera u ta’ sigurtà komuni, li huma ddefiniti, b’mod partikolari, fl-Artikolu 21(2)(b) TUE, li jipprevedi li l-Unjoni għandha timplimenta kooperazzjoni internazzjonali sabiex tikkonsolida u ssostni d-demokrazija, l-Istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipji tad-dritt internazzjonali (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Huwa f’dan il-kuntest li l-miżuri restrittivi inkwistjoni jipprevedu l-iffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi b’mod partikolari ta’ persuni li ġew identifikati bħala responsabbli għal miżapproprjazzjoni ta’ fondi tal-Istat Ukrain. Fil-fatt, il-faċilitazzjoni tal-irkupru ta’ dawn il-fondi tippermetti li l-Istat tad-dritt fl-Ukraina jiġi msaħħaħ u sostnut (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
).
Minn dan isegwi li l-miżuri restrittivi inkwistjoni ma humiex intiżi li jissanzjonaw aġir kundannabbli li possibbilment twettaq mill-persuni kkonċernati, u lanqas ma huma intiżi li jiddiswaduhom, permezz tar-restrizzjoni, milli jwettqu tali aġir. L-uniku għan ta’ dawn il-miżuri huwa li jiffaċilitaw il-konstatazzjoni, mill-awtoritajiet Ukraini, tal-miżapproprjazzjonijiet ta’ fondi pubbliċi mwettqa u li jżommu l-possibbiltà, għal dawn l-awtoritajiet, li jirkupraw il-prodott ta’ tali miżapproprjazzjonijiet. Dawn huma għalhekk ta’ natura kawtelatorja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għalhekk, il-miżuri restrittivi inkwistjoni, li ġew imposti mill-Kunsill abbażi tal-kompetenzi mogħtija lilu mill-Artikoli 21 u 29 TUE, ma għandhom l-ebda konnotazzjoni kriminali. Dawn għalhekk ma jistgħux jiġu assimilati għal deċiżjoni ta’ ffriżar ta’ assi adottata minn awtorità ġudizzjarja nazzjonali ta’ Stat Membru fil-kuntest tal-proċeduri kriminali applikabbli u b’osservanza tal-garanziji mogħtija minn dawn il-proċeduri. Konsegwentement, ir-rekwiżiti imposti fuq il-Kunsill f’dak li jirrigwarda l-provi li fuqhom hija bbażata l-inklużjoni tal-isem ta’ persuna fil-lista ta’ dawk li huma s-suġġett ta’ dan l-iffriżar ta’ assi ma jistgħux ikunu strettament identiċi għal dawk imposti fuq l-awtorità ġudizzjarja nazzjonali fil-każ imsemmi hawn fuq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu wkoll jitfakkar li l-Kunsill ma huwiex obbligat li,
ex officio
u sistematikament, jibda’ l-investigazzjonijiet tiegħu stess jew li jwettaq verifiki sabiex jikseb preċiżazzjonijiet addizzjonali, meta huwa diġà jkollu elementi prodotti mill-awtoritajiet ta’ pajjiż terz sabiex jadotta miżuri restrittivi kontra persuni li joriġinaw minn dan il-pajjiż u li hemmhekk huma s-suġġett ta’ proċeduri ġudizzjarji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’din il-kawża, il-Kunsill għandu jivverifika, minn naħa, sa fejn id-dokumenti l-ġodda tal-BPG li fuqhom huwa beħsiebu jibbaża ruħu jippermettu li jiġi stabbilit li, kif indikat fil-motivi ta’ inklużjoni ta’ isem ir-rikorrent fil-lista inkwistjoni, imfakkra fil-punt 58 iktar ’il fuq, dan huwa s-suġġett ta’ proċeduri kriminali min-naħa tal-awtoritajiet Ukraini għal fatti li jistgħu jiġu kklassifikati bħala miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi u, min-naħa l-oħra, li dawn il-proċeduri jippermettu li l-aġir tar-rikorrent jiġi kkwalifikat b’mod konformi mal-kriterju rilevanti. Huwa biss f’każ li dawn il-kontrolli ma jkollhomx suċċess li, fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 61 iktar ’il fuq, il-Kunsill ikollu jwettaq verifiki addizzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, fl-ambitu tal-kooperazzjoni rregolata permezz tal-miżuri restrittivi inkwistjoni (ara l-punt 63 iktar ’il fuq), ma huwiex, bħala prinċipju, il-Kunsill li għandu jeżamina u jevalwa huwa stess l-eżattezza u r-rilevanza tal-elementi li fuqhom jibbażaw ruħhom l-awtoritajiet Ukraini biex imexxu proċeduri kriminali li jirrigwardaw lir-rikorrent għal fatti li jikklassifikaw bħala miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi. Fil-fatt, kif ġie espost fil-punt 65 iktar ’il fuq, bl-adozzjoni tal-miżuri restrittivi kkontestati, il-Kunsill ma jipprovax jissanzjona huwa stess il-miżapproprjazzjonijiet ta’ fondi pubbliċi investigati mill-awtoritajiet Ukraini, imma jipprova jżomm il-possibbiltà għal dawn l-awtoritajiet sabiex jikkonstataw l-imsemmija miżapproprjazzjonijiet filwaqt li jirkupraw il-prodott. Għalhekk huma dawn l-awtoritajiet li, fil-kuntest ta’ dawn il-proċeduri, għandhom jivverifikaw l-elementi li fuqhom huma bbażati u, jekk ikun meħtieġ, li jisiltu minnhom il-konsegwenzi rigward l-eżitu ta’ dawn il-proċeduri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mill-ġurisprudenza li minnha jirriżulta li l-Kunsill ma huwiex obbligat li jivverifika l-fondatezza tal-investigazzjonijiet li tagħhom il-persuna kkonċernata hija s-suġġett, iżda biss li jivverifika l-fondatezza tad-deċiżjoni ta’ ffriżar ta’ fondi fid-dawl ta’ dawn l-investigazzjonijiet (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Ċertament, il-Kunsill ma jistax japprova, fiċ-ċirkustanzi kollha, il-konstatazzjonijiet tal-awtoritajiet Ukraini li jidhru fid-dokumenti prodotti minn dawn tal-aħħar. Tali aġir la jkun konformi mal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u lanqas, b’mod ġenerali, mal-obbligu li l-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom li jirrispettaw id-drittijiet fundamentali fil-kuntest tal-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, abbażi tal-applikazzjoni konġunta tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 6(1) TUE u tal-Artikolu 51(1) tal-Karta (ara s-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, huwa l-Kunsill li għandu jevalwa, skont iċ-ċirkustanzi tal-kawża, in-neċessità li jwettaq verifiki addizzjonali, b’mod partikolari li jitlob lill-awtoritajiet Ukraini jikkomunikawlu provi addizzjonali jekk jirriżulta li dawk diġà prodotti ma humiex suffiċjenti jew koerenti. Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż li elementi mgħarrfa lill-Kunsill, jew mill-awtoritajiet Ukraini nnifishom, jew b’xi mod ieħor, ma jwasslux sabiex din l-istituzzjoni jkollha dubji dwar in-natura suffiċjenti tal-provi diġà prodotti minn dawn l-awtoritajiet. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-possibbiltà li l-persuni kkonċernati għandhom jingħataw sabiex jippreżentaw osservazzjonijiet dwar il-motivi li l-Kunsill beħsiebu jagħti sabiex iżomm isimhom fil-lista inkwistjoni, dawn il-persuni għandhom ikunu jistgħu jippreżentaw tali elementi, jekk mhux saħansitra elementi li jiskaġunaw, ta’ natura li jkunu jeħtieġu li l-Kunsill iwettaq verifiki addizzjonali. B’mod partikolari, għalkemm ma huwiex il-kompitu tal-Kunsill li jissostitwixxi lill-awtoritajiet ġudizzjarji Ukraini fl-evalwazzjoni tal-mertu tal-proċeduri kriminali msemmija fl-ittri tal-BPG, ma jistax jiġi eskluż li, fid-dawl b’mod partikolari tal-osservazzjonijiet tar-rikorrent, din l-istituzzjoni tkun obbligata titlob lill-awtoritajiet Ukraini kjarifiki dwar l-elementi li fuqhom huma bbażati dawn il-proċeduri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il‑Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandhom jiġu eżaminati l-argumenti iktar speċifiċi tar-rikorrent, li huma relatati, essenzjalment, mas-suġġett tal-proċeduri li jikkonċernawh u l-qagħda attwali tagħhom.
Fuq is-suġġett tal-proċeduri kriminali li jikkonċernaw lir-rikorrent
Ir-rikorrent, billi jibbaża ruħu fuq numru ta’ dokumenti, isostni li l-ksur li hu mixli bih u li fuqu huma bbażati l-miżuri restrittivi inkwistjoni ma kkawża ebda telf ta’ fondi għall-Bank Nazzjonali tal-Ukraina, u għalhekk għall-Istat Ukrain. L-ebda miżapproprjazzjoni ta’ fondi, għalhekk, ma hija imputabbli għar-rikorrent.
Il-Kunsill isostni, essenzjalment, li l-atti allegati lir-rikorrent jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi”, indipendentement mill-kwistjoni ta’ jekk huwiex ir-rikorrent jew parti terza li jkun ibbenefika minn tali miżapproprjazzjoni. Il-provi prodotti mir-rikorrent ma jurux li l-Istat Ukrain ma sofriex dannu minħabba l-imsemmija atti.
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-Kunsill jibbaża ż-żamma tal-miżuri restrittivi kontra r-rikorrent prinċipalment fuq l-ittri tal-BPG tat-25 ta’ Lulju u s-16 ta’ Novembru 2016 u tas-27 ta’ Jannar 2017.
Fl-ittra tat-25 ta’ Lulju 2016, il-BPG ifakkar is-segwenti:
–
[kunfidenzjali];
–
[kunfidenzjali];
–
[kunfidenzjali];
–
[kunfidenzjali];
–
[kunfidenzjali];
–
[kunfidenzjali].
Fl-ittra tas-16 ta’ Novembru 2016, il-BPG indika li ma kienx hemm informazzjoni addizzjonali rigward il-proċeduri [
kunfidenzjali
].
Fl-ittra tas-27 ta’ Jannar 2017, il-BPG ipprovda informazzjoni li essenzjalment tikkoinċidi ma’ dik li tinsab fl-ittra tal-25 ta’ Lulju 2016, filwaqt li żied il-preċiżazzjoni li [
kunfidenzjali
] il-miżapproprjazzjoni ta’ din is-somma kienet naqqset l-opportunitajiet sabiex il-Bank Nazzjonali tal-Ukraina jiżgura l-istabbiltà tal-munita nazzjonali u b’hekk ikkawżat dannu lill-Istat Ukrain. Fl-ittra tiegħu, il-BPG semma d-deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016 u indika li l-investigazzjoni preliminari inkwistjoni kienet għadha pendenti.
Barra minn hekk, hemm lok li jiġi rrilevat li l-Kunsill, waqt l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, kellu wkoll informazzjoni li kien irċieva mingħand il-BPG bi tweġiba għal mistoqsijiet min-naħa tiegħu.
B’hekk, fit-tweġibiet tiegħu ppreżentati lill-Kunsill fis-7 ta’ Lulju 2016, qabel xejn il-BPG essenzjalment indika [
kunfidenzjali
].
[kunfidenzjali].
[kunfidenzjali].
Minn dan isegwi li ż-żamma tal-miżuri restrittivi fir-rigward tar-rikorrent kienet ibbażata fuq provi li kienu jippermettu lill-Kunsill jikkonstata b’mod inekwivoku l-eżistenza ta’ proċeduri miftuħa mill-amministrazzjoni ġudizzjarja Ukraina kontra r-rikorrent u li jirrigwardaw reat ta’ miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi.
Fil-fatt, għandu jiġi osservat li, mill-qari tad-dokumenti l-ġodda maħruġa mill-BPG, il-Kunsill kellu n-numru tal-proċeduri rilevanti, id-data tal-bidu tagħhom, il-ksur li r-rikorrent kien suspettat bih, l-artikolu rilevanti tal-Kodiċi Kriminali Ukrain, iċ-ċirkustanzi fattwali rilevanti u d-data ta’ komunikazzjoni ta’ avviż ta’ suspett lir-rikorrent. Dawn id-dokumenti jiddikjaraw li dawn il-proċeduri għandhom jitwettqu għal fatti kkaratterizzati b’mod suffiċjentement konkret u preċiż, b’tali mod li ma jħallu ebda dubju dwar l-implikazzjoni preżunta tar-rikorrent, iktar u iktar peress li l-elementi fattwali li jiddeskrivu l-ksur baqgħu kostanti, koerenti u huma kkwalifikati ġuridikament bħala miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi mill-awtoritajiet Ukraini, li huwa kriterju rilevanti.
Barra minn hekk, id-dokumenti kkomunikati lill-Kunsill jikkostitwixxu atti maħruġa mill-BPG, jiġifieri waħda mill-ogħla awtoritajiet ġudizzjarji fl-Ukraina. Fil-fatt, huwa jaġixxi, f’dan l-Istat, bħala prosekutur pubbliku fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja kriminali u jmexxi investigazzjonijiet preliminari fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali li jirrigwardaw, b’mod partikolari, il-miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Ottubru 2017, Yanukovych vs Il-Kunsill,
C‑598/16 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2017:786
, punt
). F’dan ir-rigward, għaldaqstant, il-Kunsill ma jistax jiġi kkritikat li kkunsidra l-informazzjoni mibgħuta mill-BPG bħala korretta u sostanzjata.
Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li d-dokumenti inkwistjoni juru li r-rikorrent huwa ssuspettat li kkommetta ksur ekonomiku li jikkonċerna ammont ta’ flus sinjifikattiv ħafna [
kunfidenzjali
].
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-miżuri restrittivi inkwistjoni jiffaċilitaw u jissupplimentaw l-isforzi tal-awtoritajiet Ukraini biex jiġu rkuprati l-fondi pubbliċi miżapproprjati, u dan jaqa’ taħt l-għan li jissaħħaħ l-Istat tad-dritt, kif ġie indikat fil-punti 64 u 65 iktar ’il fuq.
Dwar dan il-punt, mill-ittra tal-BPG tal-25 ta’ Lulju 2016 jirriżulta li, [
kunfidenzjali
], f’diversi okkażjonijiet matul l-investigazzjoni, fuq proposta tal-investigatur, il-qorti distrettwali adottat miżuri kawtelatorji li jikkonċernaw lir-rikorrent (ara l-aħħar inċiż tal-punt 77, iktar ’il fuq). Għalhekk, l-iffriżar ta’ fondi fl-Unjoni kollha, deċiż mill-Kunsill, isaħħaħ l-effettività tal-inizjattiva meħuda fuq il-livell nazzjonali.
Fl-aħħar nett, minn naħa, għadu opportun li jiġi rrilevat li l-prosekuzzjoni ta’ reati ekonomiċi, bħall-miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi, huwa mezz importanti għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni u li din il-ġlieda tikkostitwixxi, fil-kuntest tal-azzjoni esterna tal-Unjoni, prinċipju li jaqa’ taħt il-kunċett tal-Istat tad-dritt. Min-naħa l-oħra, għandu jiġi osservat li l-ksur li bih qiegħed jiġi akkużat ir-rikorrent jidħol f’kuntest usa’ fejn parti mhux żgħira tal-klassi diriġenti preċedenti Ukraina hija ssuspettata li wettqet ksur gravi fl-amministrazzjoni tar-riżorsi pubbliċi, b’tali mod li ġew serjament mhedda l-pedamenti istituzzjonali u ġuridiċi tal-pajjiż u li ġew ippreġudikati b’mod partikolari l-prinċipji ta’ legalità, ta’ projbizzjoni li l-awtorità eżekuttiva taġixxi b’mod arbitrarju, ta’ stħarriġ ġudizzjarju effettiv u ta’ ugwaljanza quddiem il-liġi. Minn dan isegwi li, fl-intier tagħhom u fid-dawl tal-funzjonijiet eżerċitati mir-rikorrent fi ħdan il-klassi diriġenti preċedenti Ukraina, kif ukoll fid-dawl tal-pożizzjoni tiegħu ta’ mexxej tal-Bank Nazzjonali tal-Ukraina fil-mument tal-ksur li huwa ssuspettat bih, il-miżuri restrittivi inkwistjoni jikkontribwixxu, b’mod effikaċi, sabiex jiffaċilitaw il-prosekuzzjoni ta’ reati ta’ miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi mwettqa għad-detriment tal-istituzzjonijiet Ukraini u jippermettu li jkun iktar faċli, għall-awtoritajiet Ukraini, li jiksbu r-restituzzjoni tal-frott ta’ tali miżapproprjazzjonijiet. Dan jippermetti li, fl-ipoteżi fejn il-prosekuzzjonijiet jirriżultaw li huma fondati, tiġi ffaċilitata r-ripressjoni, b’mezzi ġudizzjarji, tal-atti allegati ta’ korruzzjoni mwettqa minn membri tar-reġim preċedenti, u b’hekk jikkontribwixxi għas-sostenn tal-Istat tad-dritt f’dan il-pajjiż (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
B’hekk, huwa mingħajr ma wettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni f’dak li jirrigwarda s-suġġett tal-proċeduri kriminali li jikkonċernaw lir-rikorrent u r-rilevanza tagħhom fid-dawl tal-kriterju rilevanti li l-Kunsill adotta d-deċiżjoni kkontestata, sa fejn hija tikkonċerna lir-rikorrent.
L-argumenti tar-rikorrent intiżi sabiex jikkontestaw din il-konklużjoni ma jistgħux jintlaqgħu.
Fil-fatt, l-ewwel nett, l-opinjoni ta’ suspett tat-18 ta’ Mejju 2017, li r-rikorrent jinvoka bħala element li jiskaġuna, ma tagħmilx ħlief tikkonferma l-imsemmija konklużjoni, sa fejn minnha jirriżulta, essenzjalment, li r-rikorrent huwa ssuspettat li wettaq miżapproprjazzjoni tal-fondi billi abbuża mill-pożizzjoni tiegħu bħala Gvernatur tal-Bank Nazzjonali tal-Ukraina [
kunfidenzjali
].
It-tieni nett, f’dak li jirrigwarda l-allegat nuqqas ta’ preġudizzju mġarrab mill-Bank Nazzjonali tal-Ukraina, hemm lok li jiġi rrilevat li dan l-argument huwa infondat, peress li jirriżulta minn diversi dokumenti ġodda tal-BPG li r-rikorrent huwa ssuspettat li ttrasferixxa fondi b’mod illegali għal finijiet differenti minn dawk li għalihom kienu allokati. Din il-konstatazzjoni tikkorrispondi għad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi” mogħtija mill-ġurisprudenza, li tgħid li dan jinkludi kull att li jikkonsisti fl-użu illegali ta’ riżorsi li jappartjenu lil entitajiet pubbliċi, jew li huma taħt il-kontroll tagħhom, għal skopijiet li jmorru kontra dawk li għalihom dawn ir-riżorsi huma ddestinati, b’mod partikolari għal skopijiet privati. Sabiex jaqa’ taħt l-imsemmi kunċett, dak l-użu għandu għalhekk ikollu bħala konsegwenza dannu lill-interessi finanzjarji ta’ dawn l-entitajiet u għalhekk għandu jkun jikkawża dannu li jista’ jiġi vvalutat f’termini finanzjarji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Lulju 2017, Arbuzov vs Il-Kunsill,
T‑221/15
, mhux ippubblikata,
EU:T:2017:478
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
[kunfidenzjali].
Dwar l-istat tal-proċeduri kriminali li jirrigwardaw lir-rikorrent
Ir-rikorrent jenfasizza li, waqt l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, kienet għaddiet iktar minn sena minn meta, permezz tad-deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016, il-qorti distrettwali kienet awtorizzat lill-BPG jipproċedi fil-kontumaċja, mingħajr ma dan tal-aħħar jippreżenta madankollu l-każ lil qorti. L-investigazzjoni tkun konkluża b’mod purament formali, b’mod partikolari sabiex il-Kunsill ikun jista’ jestendi l-miżuri restrittivi li jikkonċernaw lir-rikorrent għal perijodu illimitat.
Il-Kunsill huwa tal-fehma li t-tul tal-proċeduri kriminali li jikkonċerna lir-rikorrent ma għandha, fiha nnifisha, ebda impatt dirett fuq il-kwistjoni jekk dan għadux jissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex ismu jibqa’ inkluż fil-lista inkwistjoni. Madankollu, il-Kunsill jieħu inkunsiderazzjoni l-aspett temporali fir-reviżjoni ta’ din il-lista u jitlob regolarment lill-BPG informazzjoni dwar l-iżvolġiment tal-proċeduri pendenti.
Huwa paċifiku li, permezz tad-deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016, il-qorti distrettwali awtorizzat lill-BPG jipproċedi fil-kontumaċja fil-kuntest tal-proċeduri [
kunfidenzjali
]. Huwa wkoll paċifiku li, iktar minn sena wara l-adozzjoni tal-imsemmija deċiżjoni, il-Kunsill estenda l-miżuri restrittivi li jikkonċernaw lir-rikorrent filwaqt li rċieva mingħand il-BPG l-informazzjoni li tgħid li dawn il-proċeduri kienu għadhom fl-istadju tal-investigazzjoni preliminari, peress li l-kawża kienet għadha ma tressqitx quddiem qorti kriminali tal-Ukraina.
L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li r-riferiment magħmul mill-Kunsill għall-fatt li jistgħu jiġu ttardjati proċeduri permezz tal-assenza tal-persuna kkonċernata huwa irrilevanti f’dan il-każ, peress li d-deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016 ippermettiet preċiżament lill-BPG jipproċedi fil-kontumaċja.
Fit-tieni lok, kif jirriżulta mid-dokumenti ppreżentati mill-Kunsill b’risposta għal domanda bil-miktub tal-Qorti Ġenerali (ara l-punt 37 iktar ’il fuq), waqt il-proċedura quddiem il-Kunsill, ir-rikorrent qajjem il-kwistjoni tal-assenza ta’ evoluzzjoni tal-proċedura [
kunfidenzjali
] minkejja l-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016, li kienet tippermetti lill-BPG jipproċedi fil-kontumaċja. Għalhekk, l-ewwel nett, fl-ittra tiegħu tal-4 ta’ Ottubru 2016, ir-rikorrent ssuġġerixxa lill-Kunsill sabiex jistaqsi lill-BPG għaliex, jekk l-investigaturi sostnew li taw prova li kien ħati, għadhom ma kinux wasslu l-kawża quddiem qorti, minkejja li l-investigazzjoni kienet ilha għaddejja għal kważi sentejn u nofs. It-tieni nett, fl-ittra tiegħu tal-14 ta’ Diċembru 2016 lill-Kunsill, ir-rikorrent, eżattament wara li fakkar l-eżistenza tad-deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016, reġa’ enfasizza dwar l-assenza ta’ żviluppi tal-proċeduri inkwistjoni u sostna li l-awtoritajiet Ukraini kienu qegħdin ifittxu li jżommuhom pendenti sakemm jista’ jkun possibbli sabiex il-Kunsill ikollu bażi biex jestendi l-miżuri restrittivi li kienu jikkonċernawh. It-tielet nett, fl-ittra tiegħu tat-13 ta’ Jannar 2017 lill-Kunsill, ir-rikorrent irrimarka b’mod ċar li kien sorprendenti li l-BPG kien għadu ma ressaqx il-kawża dwar il-proċeduri [
kunfidenzjali
] quddiem qorti, fid-dawl, b’mod partikolari, tal-fatt li l-proċedura fil-kontumaċja kienet ġiet awtorizzata, għalkemm illegalment, fl-opinjoni tiegħu.
Fid-dawl tal-osservazzjonijiet tar-rikorrent miġbura fil-qasir fil-punt 100 hawn fuq kif ukoll mill-fatt li, ta’ mill-inqas mill-ittra tal-BPG tal-25 ta’ Lulju 2016 (ara l-punt 77 iktar ’il fuq), il-Kunsill kien informat bl-eżistenza tad-deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016, għandu jiġi miċħud l-argument ta’ dan tal-aħħar li r-rikorrent ma kienx invoka bi preċiżjoni suffiċjenti argument ibbażat fuq l-assenza ta’ żvilupp fil-proċeduri li jikkonċernawh, minkejja l-adozzjoni tal-imsemmija deċiżjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li l-Kunsill kellu jitlob lill-awtoritajiet Ukraini kjarifika dwar ir-raġunijiet li jistgħu jiġġustifikaw l-assenza ta’ progress tal-proċeduri [
kunfidenzjali
], minkejja l-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-15 ta’ Frar 2016, fuq l-eżempju ta’ dak li għamel fir-rigward ta’ aspetti oħra ta’ dawn il-proċeduri li ma dehrulux ċari biżżejjed, b’mod partikolari fid-dawl tal-osservazzjonijiet ippreżentati mir-rikorrent.
Minn dan isegwi li l-Kunsill ma ssodisfax l-obbligu ta’ diliġenza tiegħu, peress li l-kummenti tar-rikorrent kellhom iqajmu fih xi dubji leġittimi li jiġġustifikaw li dan jipproċedi b’verifiki ulterjuri mal-awtoritajiet Ukraini.
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi ppreċiżat li l-kwistjoni ma hijiex jekk, fid-dawl tal-elementi li nġiebu għall-attenzjoni tal-Kunsill, dan kienx obbligat li jneħħi isem ir-rikorrent mil-lista, imma biss jekk kienx obbligat jieħu inkunsiderazzjoni din l-evidenza u li jwettaq verifiki addizzjonali jew li jitlob kjarifika mingħand l-awtoritajiet Ukraini. Għalhekk, huwa suffiċjenti li l-imsemmija provi jkunu, kif huwa l-każ f’din il-kawża, ta’ natura li jqajmu dubji leġittimi dwar l-iżvolġiment tal-investigazzjoni u s-suffiċjenza tal-informazzjoni trażmessa mill-BPG.
Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li l-Kunsill wettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni meta kkunsidra li l-osservazzjonijiet tar-rikorrent dwar l-assenza ta’ progress tal-proċedura [
kunfidenzjali
] ma kinux jiġġustifikaw li jitwettqu verifiki addizzjonali mal-awtoritajiet Ukraini, filwaqt li l-imsemmija osservazzjonijiet kienu ta’ natura li jqajmu dubji leġittimi dwar is-suffiċjenza tal-informazzjoni pprovduta mill-BPG fir-rigward tal-proċeduri [
kunfidenzjali
] miftuħa kontra r-rikorrent.
Għaldaqstant, it-tielet motiv għandu jintlaqa’ u d-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata, mingħajr ma jkun neċessarju li tingħata deċiżjoni dwar it-tieni u r-raba’ motivi jew dwar il-provi l-ġodda (ara l-punt 34 iktar ’il fuq).
Fir-rigward tat-talba mressqa sussidjarjament mill-Kunsill, intiża għaż-żamma tal-effetti tad-deċiżjoni kkontestata sal-iskadenza tat-terminu previst għall-preżentata ta’ appell u, fil-każ fejn jiġi ppreżentat appell, sakemm tingħata d-deċiżjoni dwar dan, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li d-deċiżjoni kkontestata pproduċiet effetti biss sas-6 ta’ Marzu 2018. Konsegwentement, l-annullament tagħha permezz ta’ din is-sentenza ma għandu l-ebda konsegwenza fuq il-perijodu ta’ wara din id-data, b’mod li ma huwiex neċessarju li tingħata deċiżjoni fuq il-kwistjoni taż-żamma tal-effetti ta’ din id-deċiżjoni (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tat-28 ta’ Jannar 2016, Azarov vs Il-Kunsill,
T‑331/14
,
EU:T:2016:49
, punti
sa
).
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Kunsill tilef, hemm lok li huwa jiġi kkundannat għall-ispejjeż, skont it-talbiet tar-rikorrent.

Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2017/381 tat-3 ta’ Marzu 2017 li temenda d-Deċiżjoni 2014/119/PESK dwar miżuri restrittivi diretti kontra ċerti persuni, entitajiet u korpi fid-dawl tas-sitwazzjoni fl-Ukrajna, hija annullata, sa fejn isem Sergej Arbuzov inżamm fil-lista tal-persuni, entitajiet u korpi li għalihom japplikaw dawn il-miżuri restrittivi.

2)
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea huwa kkundannat għall-ispejjeż.

Berardis
Spielmann
Csehi
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis-6 ta’ Ġunju 2018.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: iċ-Ċek.
(
)	Informazzjoni kunfidenzjali ommessa.