CELEX: 62019CJ0488
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Kooperazzjoni mill-pulizija u ġudizzjarja f’materji kriminali
Mandat ta’ arrest Ewropew
Deċiżjoni Qafas 2002/584/ĠAI
Kamp ta’ applikazzjoni
Artikolu 8(1)(c)
Kunċett ta’ ‘sentenza eżekuttiva’
Reat li ta lok għal kundanna mogħtija minn qorti ta’ Stat terz
Ir-Renju tan-Norveġja
Sentenza rrikonoxxuta u eżegwita mill-Istat emittenti skont ftehim bilaterali
Punt 7(b) tal-Artikolu 4
Raġunijiet fakultattivi għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew
Natura extraterritorjali tar-reat

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-applikabbiltà tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/584/ĠAI tat‑13 ta’ Ġunju 2002 dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ konsenja bejn l-Istati Membri (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 34, rettifika fil-
ĠU 2009, L 17, p. 45
), kif emendata permezz tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI tas‑26 ta’ Frar 2009 (
ĠU 2009, L 81, p. 24
) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Qafas 2002/584”) kif ukoll l-interpretazzjoni tal-punt 1 u tal-punt 7(b) tal-Artikolu 4 ta’ din.
Din it-talba tressqet fil-kuntest tal-eżekuzzjoni, fl-Irlanda, ta’ mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ kontra JR, sabiex dan jiskonta, fil-Litwanja, piena ta’ priġunerija li għaliha ġie kkundannat minn qorti Norveġiża għat-traffikar ta’ drogi. Din is-sentenza ġiet irrikonoxxuta mir-Repubblika tal-Litwanja skont il-ftehim bilaterali fuq ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponi pieni ta’ priġunerija jew miżuri li jċaħħdu l-libertà, konkluż fil‑5 ta’ April 2011 bejn ir-Renju tan-Norveġja u r-Repubblika tal-Litwanja (iktar ’il quddiem il-“ftehim bilaterali tal‑5 ta’ April 2011”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea
Ir-Renju tan-Norveġja huwa parti mill-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat‑2 ta’ Mejju 1992 (
ĠU 1994, L 1, p. 3
).
Il-Ftehim dwar l-implimentazzjoni, l-applikazzjoni u l-iżvilupp tal-acquis ta’ Schengen tat‑18 ta’ Mejju 1999
Mill-Artikolu 2 tal-Ftehim milħuq bejn il-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika ta’ l-Islanda u r-Renju tan-Norveġja dwar l-assoċjazzjoni ta’ dawn ta’ l-aħħar ma’ l-implimentazzjoni, applikazzjoni u żvilupp ta’ l-acquis ta’ Schengen, tat‑18 ta’ Mejju 1999 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 32, p. 4), jirriżulta li r-Repubblika tal-Islanda u r-Renju tan-Norveġja jimplimentaw u japplikaw l-acquis ta’ Schengen kif ukoll l-atti tal-Unjoni msemmija minn dan il-ftehim.
Il-Ftehim dwar il-proċedura ta’ konsenja bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u l-Iżlanda u n-Norveġja
Il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika ta’ l-Iżlanda u r-Renju tan-Norveġja dwar il-proċedura ta’ konsenja bejn l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea u l-Iżlanda u n-Norveġja (
ĠU 2006, L 292, p. 2
), approvat, f’isem l-Unjoni, permezz tal-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/835/UE tas‑27 ta’ Novembru 2014 dwar il-konklużjoni ta’ Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Islanda u r-Renju tan-Norveġja dwar il-proċedura ta’ konsenja bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u l-Islanda u n-Norveġja (
ĠU 2014, L 343, p. 1
), daħal fis-seħħ fl‑1 ta’ Novembru 2019 (iktar ’il quddiem il-“Ftehim dwar il-proċedura ta’ konsenja”).
Il-preambolu ta’ dan il-ftehim jiddikjara, b’mod partikolari, li l-partijiet kontraenti jesprimu l-fiduċja reċiproka tagħhom fl-istruttura u l-funzjonament tas-sistemi ġuridiċi tagħhom u fil-kapaċità tal-partijiet kontraenti kollha li jiggarantixxu proċess ġust.
Id-Deċiżjoni Qafas 2002/584
Il-premessi 5 sa 8 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 huma redatti kif ġej:
“(5)
L-għan stabbilit biex l-Unjoni ssir żona ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja jwassal għall-abolizzjoni ta’ l-estradizzjoni bejn l-Istati Membri u li din tiġi sostitwita b’sistema ta’ konsenja bejn l-awtoritajiet ġudizzjarji. Barra minn hekk, l-introduzzjoni ta’ sistema ssimplifikata ġdida ta’ konsenja ta’ persuni kkundannati jew suspettati għall-finijiet ta’ esekuzzjoni ta’ sentenzi kriminali jew biex jiġu sottoposti għal azzjoni kriminali, jagħmilha possibbli li jitneħħew il-komplessità u l-potenzjal għad-dewmien inerenti fil-proċeduri preżenti ta’ l-estradizzjoni. Ir-relazzjonijiet tradizzjonali ta’ kooperazzjoni li eżistew s’issa bejn l-Istati Membri għandhom jiġu sostitwiti b’sistema ta’ moviment liberu tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji fi kwistjonijiet kriminali, li tkopri kemm deċiżjonijiet qabel ma tingħata s-sentenza kif ukoll dawk finali, fi spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja.
(6)
Il-mandat ta’ arrest Ewropew previst f’din id-Deċiżjoni Kwadru hi l-ewwel miżura konkreta fil-qasam tal-liġi kriminali li timplimenta l-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku li l-Kunsill Ewropew semma’ bħala l-bażi tal-kooperazzjoni ġudizzjarja.
(7)
Billi l-għan tas-sostituzzjoni tas-sistema ta’ estradizzjoni multilaterali mibnija fuq il-Konvenzjoni Ewropea dwar l-Estradizzjoni tat‑13 ta’ Diċembru 1957 ma jistax jintlaħaq sew mill-Istati Membri li jaġixxu unilateralment u jista’ għalhekk, minħabba fl-iskala u fl-effetti tiegħu, jiġi milħuq aħjar fuq il-livell ta’ l-Unjoni, il-Kunsill jista’ jadotta miżuri skond il-prinċipju tas-sussidjarjietà […]
(8)
Id-deċiżjonijiet dwar l-esekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew għandhom ikunu soġġetti għal kontrolli suffiċjenti, li jfisser li awtorità ġudizzjarja ta’ l-Istat Membru fejn il-persuna rikjesta ġiet arrestata jkollha tieħu d-deċiżjoni dwar il-konsenja tagħha.”
L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni qafas, intitolat “Definizzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew u l-obbligu li jiġi esegwit”, jiddisponi:
“1.   Il-mandat ta’ arrest Ewropew hija deċiżjoni ġudizzjarja maħruġa minn Stat Membru bl-iskop ta’ l-arrest u l-konsenja minn Stat Membru ieħor ta’ persuna rikjesta, għall-finijiet tat-tmexxija ta’ azzjoni kriminali jew l-esekuzzjoni ta’ piena ta’ kustodja jew ordni ta’ detenzjoni.
2.   L-Istati Membri għandhom jesegwixxu kwalunkwe mandat ta’ arrest Ewropew abbażi tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku u skond id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru.
3.   Din id-Deċiżjoni Kwadru m’għandhiex ikollha l-effett li timmodifika l-obbligu tar-rispett tad-drittijiet fundamentali u l-prinċipji legali fundamentali kif imniżżla fl-Artikolu 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.”
L-Artikolu 2 tal-imsemmija deċiżjoni qafas, dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, jistabbilixxi:
“1.   Mandat ta’ arrest Ewropew jista’ jinħareġ għal atti li huma punibbli mil-liġi ta’ l-Istat Membru emittenti b’piena ta’ kustodja jew ordni ta’ detenzjoni għal perijodu massimu ta’ mill-inqas 12‑il xahar jew, fejn ingħatat sentenza jew ġiet magħmula ordni ta’ detenzjoni, għal sentenzi ta’ mill-inqas erba’ xhur.
2.   Ir-reati li ġejjin, jekk huma punibbli fl-Istat Membru emittenti b’piena ta’ kustodja jew ordni ta’ detenzjoni għal perijodu massimu ta’ mill-inqas tliet snin u kif inhuma definiti mil-liġi ta’ l-Istat Membru emittenti, għandhom, skond it-termini ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru u mingħajr verifika tal-kriminalità doppja ta’ l-att, iwasslu għall-konsenja skond mandat ta’ arrest Ewropew:
[…]
–
traffikar illeċitu fi drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi,
[…]
4.   Għal reati barra minn dawk koperti mill-paragrafu 2, il-konsenja tista’ tkun soġġetta għall-kondizzjoni li l-atti li għalihom inħareġ il-mandat ta’ arrest Ewropew jikkostitwixxu reat taħt il-liġi ta’ l-Istat Membru ta’ esekuzzjoni, irrespettivament mill-elementi kostitwenti jew ta’ kif inhu deskritt.”
Skont l-Artikolu 4 ta’ din l-istess deċiżjoni qafas, intitolat “Raġunijiet għan-nuqqas ta’ esekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew”:
“L-awtorità ġudizzjarja ta’ esekuzzjoni tista’ tirrifjuta li tesegwixxi l-mandat ta’ arrest Ewropew:
1.
jekk, f’wieħed mill-każijiet imsemmija fl-Artikolu 2(4), l-att li fuqu hu bbażat il-mandat ta’ arrest Ewropew ma jikkostitwix reat skond il-liġi ta’ l-Istat Membru ta’ esekuzzjoni; […]
[…]
5.
jekk l-awtorità ġudizzjarja ta’ esekuzzjoni hi infurmata li l-persuna rikjesta ġiet iġġudikata finalment minn Stat terz fir-rigward ta’ l-istess atti bil-kondizzjoni li, fejn kien hemm sentenza, is-sentenza ġiet skontata jew bħalissa qed tiġi skontata jew ma tistax tiġi esegwita iżjed taħt il-liġi tal-pajjiż li ta s-sentenza;
[…]
7.
fejn il-mandat ta’ arrest Ewropew jirrigwarda reati li:
(a)
huma kkunsidrati mil-liġi ta’ l-Istat Membru ta’ esekuzzjoni bħala li ġew imwettqin interament jew f’parti fit-territorju ta’ l-Istat Membru ta’ esekuzzjoni jew f’post trattat bħala tali; jew;
(b)
ġew imwettqin barra mit-territorju ta’ l-Istat Membru emittenti u l-liġi ta’ l-Istat Membru ta’ esekuzzjoni ma jippermettix li tittieħed azzjoni kriminali għall-istess reati mwettqin barra mit-territorju tiegħu.”
L-Artikolu 4a tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jirregola l-eżekuzzjoni tal-mandati ta’ arrest Ewropej maħruġa għall-finijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena ta’ kustodja jew miżura li tneħħi l-libertà, jekk il-persuna kkonċernata ma dehritx personalment fil-proċess li rriżulta fid-deċiżjoni.
L-Artikolu 5 ta’ din id-deċiżjoni qafas jippermetti li l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew tkun suġġetta għal waħda mill-kundizzjonijiet imsemmija f’dan l-artikolu.
L-Artikolu 8 tal-imsemmi deċiżjoni qafas, dwar il-kontenut u l-forma tal-mandat ta’ arrest Ewropew, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-mandat ta’ arrest Ewropew għandu jkun fih l-informazzjoni li ġejja stabbilita skond il-formola li tinsab fl-Anness:
[…]
(c)
l-indikazzjoni ta’ l-eżistenza ta’ sentenza esegwibbli, mandat ta’ arrest jew kwalunkwe deċiżjoni ġudizzjarja esegwibbli oħra li jkollhom l-istess effett, li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikoli 1 u 2;
(d)
in-natura u l-klassifikazzjoni legali tar-reat, b’mod partikolari fir-rigward ta’ l-Artikolu 2;
(e)
deskrizzjoni taċ-ċirkostanzi li fihom twettaq ir-reat, inkluż il-ħin, il-post u l-grad ta’ parteċipazzjoni fir-reat mill-persuna rikjesta;
(f)
il-piena imposta, jekk hemm sentenza finali, jew l-iskala ta’ pieni stabbilita għar-reat skond il-liġi ta’ l-Istat Membru emittenti;
[…]”
L-Artikolu 15 ta’ din l-istess deċiżjoni qafas huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-awtorità ġudizzjarja ta’ esekuzzjoni għandha tiddeċiedi, fil-limiti ta’ żmien u taħt il-kondizzjonijiet definiti f’din id-Deċiżjoni Kwadru, jekk il-persuna għandhiex tiġi kkonsenjata.
2.   Jekk l-awtorità ġudizzjarja ta’ esekuzzjoni ssib li l-informazzjoni kkomunikata mill-Istat Membru emittenti mhijiex suffiċjenti biex tiddeċiedi dwar il-konsenja, għandha titlob li l-informazzjoni supplementarja meħtieġa, b’mod partikolari fir-rigward ta’ l-Artikoli 3 sa 5 u l-Artikolu 8, tiġi mogħtija bħala kwistjoni ta’ urġenza u tista’ tistabbilixxi limitu ta’ żmien għall-wasla tagħha, waqt li tittieħed f’konsiderazzjoni l-ħtieġa li jkunu mħarsin il-limiti ta’ żmien stabbiliti fl-Artikolu 17.
3.   L-awtorità ġudizzjarja emittenti tista’ fi kwalunkwe ħin titrasmetti kwalunkwe informazzjoni utli addizjonali lill-awtorità ġudizzjarja ta’ esekuzzjoni.”
L-Artikolu 31 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, intitolat “Relazzjoni ma’ strumenti legali oħra”, jiddisponi:
“1.   Mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tagħhom f’relazzjonijiet bejn l-Istati Membri u Stati terzi, din id-Deċiżjoni Kwadru għandha, mill‑1 ta’ Jannar 2004, tissostitwixxi d-dispożizzjonijiet korrispondenti tal-konvenzjonijiet li ġejjin applikabbli fil-qasam ta’ l-estradizzjoni f’relazzjonijiet bejn l-Istati Membri:
(a)
il-Konvenzjoni Ewropea dwar l-Estradizzjoni tat‑13 ta’ Diċembru 1957, il-protokoll addizzjonali tagħha tal‑15 ta’ Ottubru 1975, it-tieni protokoll addizzjonali tagħha tas‑17 ta’ Marzu 1978, u l-Konvenzjoni Ewropea dwar it-trażżin tat-terroriżmu tas-‑27 ta’ Jannar 1977 safejn hi kkonċernata l-estradizzjoni;
[…]
2.   L-Istati Membri jistgħu jkomplu japplikaw strumenti ta’ ftehim jew arranġamenti bilaterali jew multilaterali fis-seħħ meta din id-Deċiżjoni Kwadru hi adottata safejn dawn l-istrumenti ta’ ftehim jew arranġamenti jippermettu li l-għanijiet ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru jiġu estiżi jew imwessa’ u jgħinu biex jissimplifikaw jew jiffaċilitaw aktar il-proċeduri għall-konsenja ta’ persuni li huma s-suġġett ta’ mandati ta’ arrest Ewropej.
[…]”
Id-Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI
L-Artikolu 3(1) tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI tas‑27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea (
ĠU 2008, L 327, p. 27
) jistabbilixxi:
“L-għan ta’ din id-Deċiżjoni Qafas hija li tistabbilixxi r-regoli li taħthom Stat Membru, bil-ħsieb li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata, għandu jirrikonoxxi sentenza u jinforza l-piena.”
Skont l-Artikolu 17(1) ta’ din id-deċiżjoni qafas:
“L-infurzar ta’ piena għandu jkun irregolat bil-liġi ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni. L-awtoritajiet ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni waħedhom għandhom, soġġett għall-paragrafi 2, u 3, jkunu kompetenti biex jiddeċiedu dwar il-proċeduri għall-infurzar u biex jiddeterminaw il-miżuri kollha relatati miegħu, inklużi r-raġunijiet għal liberazzjoni bikrija jew kondizzjonata.”
Id-Deċiżjoni Qafas 2008/947/ĠAI
Il-premessa 8 tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/947/ĠAI tas‑27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi u deċiżjonijiet li jinvolvu probation bil-ħsieb ta’ sorveljanza ta’ miżuri ta’ probation u ta’ sanzjonijiet alternattivi (
ĠU 2008, L 337, p. 102
), tistabbilixxi:
“Ir-rikonoxximent reċiproku u s-sorveljanza tal-pieni sospiżi bi probation, kundanni taħt kundizzjoni, pieni ta’ sostituzzjoni u deċiżjonijiet ta’ liberazzjoni kundizzjonali huma intiżi sabiex iżidu l-possibbiltajiet ta’ integrazzjoni soċjali mill-ġdid tal-persuna kkundannata billi jagħtuha l-possibbiltà li żżomm ir-rabtiet familjari, lingwistiċi, kulturali u oħrajn tagħha; madankollu, l-għan huwa li titjieb il-kontroll tal-osservanza tal-miżuri ta’ probation u tal-pieni alternattivi bil-għan li tiġi evitata r-reċidiva u b’hekk jittieħed inkunsiderazzjoni l-għan ta’ protezzjoni tal-vittmi u tas-soċjetà inġenerali.”
L-Artikolu 1(1) ta’ din id-deċiżjoni qafas jipprevedi:
“Din id-Deċiżjoni Qafas għandha l-għan li tiffaċilita r-re-abilitazzjoni soċjali ta’ persuni sentenzjati, li ttejjeb il-protezzjoni tal-vittmi u tal-pubbliku ġenerali, u li tiffaċilita l-applikazzjoni ta’ miżuri ta’ probation u sanzjonijiet alternattivi xierqa fil-każ ta’ ħatjin li ma jgħixux fl-Istat fejn tinstab il-ħtija. Bil-ħsieb li jinkisbu dawn l-għanijiet, din id-Deċiżjoni Qafas tistabbilixxi regoli li konformement magħhom Stat Membru, minbarra l-Istat Membru li fih il-persuna kkonċernata tkun ġiet issentenzjata, jirrikonoxxi sentenzi u, fejn applikabbli, deċiżjonijiet ta’ probation u jissorvelja miżuri ta’ probation imposti abbażi ta’ sentenza, jew sanzjonijiet alternattivi li jinsabu f’tali sentenza, u jieħu d-deċiżjonijiet l-oħrajn kollha relatati ma’ dik is-sentenza, sakemm ma jkunx pprovdut mod ieħor f’din id-Deċiżjoni Qafas.”
Id-dritt Irlandiż
Il-Liġi tal‑2003 dwar il-Mandat ta’ Arrest Ewropew
L-Artikolu 5 tal-European Arrest Warrant Act 2003 (il-Liġi tal‑2003 dwar il-Mandat ta’ Arrest Ewropew) li jimplimenta d-Deċiżjoni Qafas, huwa fformulat kif ġej:
“Skont din il-liġi, reat kif deskritt f’mandat ta’arrest Ewropew jikkorrispondi ma’ reat skont id-dritt [Irlandiż] meta l-azzjoni jew in-nuqqas ta’ azzjoni tikkostitwixxi reat, li kieku din tkun ġiet imwettqa [fl-Irlanda] fil-ġurnata li fiha jkun inħareġ il-mandat ta’ arrest Ewropew, u tikkostitwixxi reat skont id-dritt [Irlandiż].”
L-Artikolu 10(d) ta’ din il-liġi jiddisponi:
“Meta awtorità ġudizzjarja ta’ Stat emittenti toħroġ mandat ta’ arrest Ewropew fir-rigward ta’ persuna,
[…]
(d)
ikkundannata għal piena ta’ priġunerija jew ta’ detenzjoni f’dan l-Istat għal reat kopert mill-mandat ta’ arrest Ewropew, skont din il-liġi u konformement mad-dispożizzjonijiet tagħha, din il-persuna għandha tiġi arrestata u kkonsenjata lill-Istat emittenti”.
L-Artikolu 44 tal-imsemmija liġi tal‑2003 jistabbilixxi:
“Skont din il-liġi, persuna ma għandhiex tiġi kkonsenjata, jekk ir-reat speċifikament imsemmi fil-mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ għalih jew għaliha, ikun ġie mwettaq jew allegatament ikun ġie mwettaq f’post ieħor differenti mill-Istat emittenti u l-azzjoni jew in-nuqqas ta’ azzjoni li tikkostitwixxi r-reat, minħabba l-fatt li tkun ġiet imwettqa f’post differenti [mill-Irlanda], ma tkunx tikkostitwixxi reat taħt il-liġi [Irlandiża]”.
Il-Liġi tal‑1977 dwar l-Użu Illegali ta’ Drogi
Skont l-Artikolu 15(1) tal-Misuse of Drugs Act, 1977 (il-Liġi tal‑1977 dwar l-Użu Illegali ta’ Drogi), fil-verżjoni emendata tagħha:
“Kull persuna li jkollha fil-pussess tagħha, indipendentement jekk hux legalment jew le, drogi kkontrollati bl-iskop li tbigħhom jew b’xi mod ieħor tipprovdihom lil persuna oħra bi ksur tar-regolamenti msemmija fl-Artikolu 5 ta’ din il-liġi, tkun ħatja ta’ reat.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
JR huwa ċittadin Litwan. Fix-xahar ta’ Jannar 2014, huwa ġie arrestat fin-Norveġja fil-pussess ta’ kwantità kbira ta’ drogi li huwa kien impenja ruħu li jikkunsinna, mil-Litwanja, bħala korrispettiv għal somma flus. Permezz ta’ sentenza tat‑28 ta’ Novembru 2014, huwa ġie kkundannat minn qorti Norveġiża, jiġifieri l-Heggen og Frøland tingrett (il-Qorti Distrettwali ta’ Heggen u Frøland, in-Norveġja), għal piena ta’ priġunerija ta’ erba’ snin u sitt xhur għall-ksur ta’ “kunsinna illegali ta’ kwantità kbira ta’ sustanzi narkotiċi”, issanzjonata mill-Kodiċi Kriminali Norveġiż. Dik is-sentenza saret definittiva.
Permezz ta’ sentenza tat‑18 ta’ Ġunju 2015, il-Jurbarko rajono apylinkės teismas (il-Qorti Distrettwali ta’ Jurbarkas, il-Litwanja), skont il-ftehim bilaterali tal‑5 ta’ April 2011, irrikonoxxiet is-sentenza Norveġiża tat‑28 ta’ Novembru 2014, sabiex il-kundanna tkun tista’ tiġi eżegwita fil-Litwanja.
Fis‑7 ta’ April 2016, l-awtoritajiet Norveġiżi kkonsenjaw lil JR lill-awtoritajiet Litwani.
Fix-xahar ta’ Novembru 2016, l-awtoritajiet kompetenti pproċedew sabiex JR jinħareġ mill-ħabs fuq libertà kundizzjonata, b’miżuri ta’ “sorveljanza intensiva”. Peress li naqas milli jikkonforma mal-kundizzjonijiet imposti fuqu, il-Marijampolės apylinkės teismo Jurbarko rūmai (il-Qorti Distrettwali ta’ Marijampolė, Awla ta’ Jurbarkas, il-Litwanja) ordnat, permezz ta’ deċiżjoni tal‑5 ta’ Frar 2018, l-eżekuzzjoni tal-kumplament tal-piena ta’ priġunerija, jiġifieri sena, seba’ xhur u 24 jum.
JR ħarab u mar l-Irlanda. Fl‑24 ta’ Mejju 2018, l-awtoritajiet Litwani ħarġu mandat ta’ arrest Ewropew għall-konsenja tiegħu.
Fix-xahar ta’ Jannar 2019, JR ġie arrestat fl-Irlanda u ġie kkundannat għal piena ta’ priġunerija għal reati mwettqa f’dan l-Istat Membru, marbuta mal-pussess ta’ drogi. Skont il-qorti tar-rinviju, jiġifieri l-High Court (il-Qorti Għolja, l-Irlanda), it-tmiem tal-eżekuzzjoni ta’ din il-piena kellu jseħħ fil‑21 ta’ Ottubru 2019.
Fl-istess ħin, il-proċedura dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew ġiet implimentata. Quddiem il-qorti tar-rinviju, JR jikkontesta l-konsenja tiegħu lill-awtoritajiet Litwani minħabba li, minn naħa, ir-Renju tan-Norveġja biss seta’ jitlob l-estradizzjoni tiegħu u li, min-naħa l-oħra, minħabba n-natura extraterritorjali tar-reat inkwistjoni, jiġifieri l-fatt li dan twettaq fi Stat li ma huwiex dak emittenti, f’dan il-każ fil-Litwanja, l-Irlanda kellha tirrifjuta li teżegwixxi l-mandat.
Il-High Court (il-Qorti Għolja) tqis li d-Deċiżjoni Qafas 2002/584 għandha tiġi applikata f’dan il-każ. Għalkemm il-kundanna inkwistjoni ngħatat fi Stat terz, hija madankollu ġiet irrikonoxxuta u eżegwita fi Stat Membru. L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni qafas jippermetti għalhekk lil dan l-Istat tal-aħħar joħroġ mandat ta’ arrest Ewropew sabiex jeżegwixxi l-piena rimanenti.
Madankollu, din il-qorti tqis li, fir-rigward tar-raġuni għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni invokata minn JR, hija għandha teżamina l-kundizzjonijiet previsti fil-punt 1 u fil-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.
Minn naħa, konformement mal-punt 1 ta’ dan l-artikolu, meta l-Istat emittenti ma ppreċiżax li r-reat inkwistjoni jaqa’ taħt l-Artikolu 2(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, huwa neċessarju li tintwera l-kriminalità doppja. F’dan ir-rigward, għandu jiġi vverifikat jekk persuna li tittrasporta l-kwantità ta’ drogi kkunsinnati minn JR tikkommettix ksur fir-rigward tal-liġi Irlandiża. Min-naħa l-oħra, skont il-punt 7(b) tal-Artikolu 4 ta’ din id-deċiżjoni qafas, hemm lok li jiġi vverifikat, qabel kollox, jekk ir-reat inkwistjoni, li twettaq fi Stat terz, kellux jiġi kklassifikat bħala “extraterritorjali” u, jekk ikun il-każ, sussegwentement, jekk il-liġi Irlandiża tawtorizzax it-teħid ta’ azzjoni għal tali reati mwettqa barra mit-territorju tiegħu.
Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-extraterritorjalità, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar ir-rilevanza tal-fatt li JR wettaq atti preparatorji fl-Istat emittenti tal-mandat ta’ arrest Ewropew. Jekk dawn l-atti kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tal-applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, ir-reat ma jkunx extraterritorjali u, għaldaqstant, ir-raġuni għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiva, prevista fil-punt 7(b) tal-Artikolu 4 ta’ din id-deċiżjoni qafas ma tkunx applikabbli.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-High Court (il-Qorti Għolja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
Id-Deċiżjoni Qafas [2002/584] tapplika għal sitwazzjoni fejn il-persuna rikjesta tkun instabet ħatja u mogħtija sentenza fi Stat terz iżda, bis-saħħa ta’ trattat bilaterali bejn l-Istat terz u l-Istat emittenti, is-sentenza fl-Istat terz tkun ġiet irrikonoxxuta fl-Istat emittenti u tkun ġiet eżegwita skont il-liġijiet tal-Istat emittenti?
2)
Jekk dan huwa l-każ, f’ċirkustanzi fejn l-Istat Membru li jeżegwixxi jkun applika fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu r-raġunijiet għall-għażla tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew stabbiti fl-Artikolu 4(1) u l-Artikolu 4(7)(b) tad-Deċiżjoni Qafas [2002/584], kif tista’ l-awtorità ġudizzjarja li teżegwixxi tevalwa l-eżistenza ta’ reat allegatament imwettaq fi Stat terz, filwaqt li ċ-ċirkustanzi tal-każ ta’ dak ir-reat juru atti preparatorji li twettqu fl-Istat emittenti?”
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Il-qorti tar-rinviju talbet li din il-kawża tkun suġġetta għal proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 107
et seq
. tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fl‑10 ta’ Lulju 2019, il-Qorti tal-Ġustizzja, fuq proposta tal-Imħallef Relatur, wara li semgħet lill-Avukata Ġenerali, iddeċidiet li ma kienx hemm lok li tilqa’ din it-talba.
Sussidjarjament, il-qorti tar-rinviju talbet l-applikazzjoni tal-proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari, prevista fl-Artikolu 105(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja. Din it-talba ġiet miċħuda b’deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑12 ta’ Awwissu 2019.
Din id-deċiżjoni kienet iġġustifikata mill-konstatazzjoni li l-motivazzjoni tat-talbiet tal-qorti tar-rinviju ma kinitx tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddetermina jekk il-kawża kinitx teħtieġ proċedura mħaffa, fatt li ġie kkomunikat lil din il-qorti.
Il-qorti tar-rinviju, fil-fatt, illimitat ruħha li tindika, insostenn tat-talbiet tagħha li tapplika l-proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari u, sussidjarjament, il-proċedura mħaffa, “li r-risposti għad-domandi magħmula f’din it-talba ‘[huma] determinanti għall-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni legali [tal-konvenut]’, u jkollhom b’mod partikolari effett fuq il-punt dwar jekk il-konvenut jiġi kkonsenjat lil-Litwanja jew jinħelisx ladarba tintemm piena ta’ priġunerija nazzjonali kontrih: madwar il‑21 ta’ Ottubru 2019”.
Madankollu, din il-qorti bl-ebda mod ma ppreċiżat ir-raġunijiet li għalihom hija tqis li r-risposti tal-Qorti tal-Ġustizzja jistgħu jkunu determinanti għall-eventwali ħelsien ta’ JR u f’liema ċirkustanzi tali ħelsien jista’ jseħħ. Barra minn hekk, mid-deċiżjoni tar-rinviju ma jirriżultax jekk, abbażi tal-mandat ta’ arrest Ewropew inkwistjoni, JR jibqax jew kellu jibqa’ effettivament f’detenzjoni lil hinn mill‑21 ta’ Ottubru 2019 jew jekk, pereżempju, jistgħux jew ġewx previsti miżuri inqas vinkolanti.
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk l-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 8(1)(c) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li mandat ta’ arrest Ewropew jista’ jinħareġ abbażi ta’ deċiżjoni ġudizzjarja tal-Istat Membru emittenti li tordna l-eżekuzzjoni, f’dan l-Istat Membru, ta’ piena mogħtija minn qorti ta’ Stat terz meta, b’applikazzjoni ta’ ftehim bilaterali bejn dawn l-Istati, is-sentenza inkwistjoni tkun ġiet irrikonoxxuta minn deċiżjoni ta’ qorti tal-Istat Membru emittenti.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 8(1)(c) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, il-mandat ta’ arrest Ewropew jinkludi l-indikazzjoni tal-eżistenza ta’ sentenza eżekuttiva, ta’ mandat ta’ arrest jew ta’ kull deċiżjoni ġudizzjarja eżegwibbli oħra li jkollha l-istess effett li jirriżulta mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 1 u 2.
Minn dan il-kliem jirriżulta li l-mandat ta’ arrest Ewropew għandu jkun ibbażat fuq deċiżjoni ġudizzjarja nazzjonali, li jimplika li din hija deċiżjoni distinta mid-deċiżjoni ta’ ħruġ tal-imsemmi mandat ta’ arrest Ewropew (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Ġunju 2016, Bob-Dogi,
C‑241/15
,
EU:C:2016:385
, punti
u
). Deċiżjoni bħal din, kemm jekk tkun sentenza jew deċiżjoni ġudizzjarja oħra, għandha neċessarjament tiġi minn qorti jew minn awtorità ġudizzjarja oħra ta’ Stat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Novembru 2016, Özçelik,
C‑453/16 PPU
,
EU:C:2016:860
, punti
u
).
Fil-fatt, kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, id-Deċiżjoni Qafas tapplika biss għall-Istati Membri u mhux għall-Istati terzi (sentenza tat‑2 ta’ April 2020, Ruska Federacija,
C‑897/19 PPU
,
EU:C:2020:262
, punt
).
F’dan il-każ, mill-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fit‑28 ta’ Novembru 2014, qorti Norveġiża kkundannat lil JR, ċittadin Litwan, għal piena ta’ priġunerija ta’ erba’ snin u sitt xhur, u li din is-sentenza ġiet irrikonoxxuta u saret eżekuttiva fil-Litwanja permezz ta’ deċiżjoni ta’ qorti Litwana, adottata fit‑18 ta’ Ġunju 2015 skont il-ftehim bilaterali tal‑5 ta’ April 2011. Fix-xahar ta’ Novembru 2016, l-awtoritajiet kompetenti pproċedew għall-ħruġ mill-ħabs fuq libertà kundizzjonata ta’ JR. Madankollu, minħabba n-nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet ta’ dan il-ħelsien, l-eżekuzzjoni tal-kumplament tal-piena ta’ priġunerija ġiet ordnata permezz ta’ deċiżjoni tal‑5 ta’ Frar 2018. Huwa abbażi ta’ din id-deċiżjoni tal-aħħar li nħareġ il-mandat ta’ arrest Ewropew inkwistjoni.
Hekk kif għadu kif ġie rrilevat, fil-punti 43 u 44 ta’ din is-sentenza, sentenza mogħtija minn qorti ta’ Stat terz ma tistax tikkostitwixxi, bħala tali, il-bażi ta’ mandat ta’ arrest Ewropew.
Madankollu, att ta’ qorti tal-Istat emittenti li jirrikonoxxi tali sentenza u li jagħmilha eżekuttiva kif ukoll id-deċiżjonijiet ulterjuri adottati mill-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ dan l-Istat bil-għan tal-eżekuzzjoni tas-sentenza rrikonoxxuta (iktar ’il quddiem l-“atti ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni”) jistgħu jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Artikolu 1(1), tal-Artikolu 2(1) u tal-Artikolu 8(1)(c) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li l-atti ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni jikkostitwixxu deċiżjonijiet ġudizzjarji, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, peress li ġew adottati mill-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ Stat Membru għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ kundanna għal piena li ċċaħħad il-libertà (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑13 ta’ Jannar 2021, MM,
C‑414/20 PPU
,
EU:C:2021:4
, punti
u
).
Fit-tieni lok, sa fejn dawn l-atti jippermettu l-eżekuzzjoni, f’dan l-istess Stat Membru, ta’ sentenza, dawn għandhom jiġu kklassifikati, skont il-każ, bħala “sentenza eżekuttiva” jew bħala “deċiżjoni eżekuttiva”.
Fit-tielet u l-aħħar lok, jirriżulta mill-għan u mis-suġġett ta’ dawn l-istess atti, jiġifieri l-eżekuzzjoni ta’ kundanna, li jirriżultaw mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 1 u 2 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, bil-kundizzjoni li l-kundanna inkwistjoni tipprevedi piena li ċċaħħad il-libertà ta’ mill-inqas erba’ xhur.
Fil-fatt, għandu jiġi rrilevat, kif jirriżulta mill-punt 44 tal-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali, li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 1 u 2 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 huwa ddefinit skont l-għan u s-suġġett tad-deċiżjoni ġudizzjarja intiża sabiex isservi ta’ bażi għal mandat ta’ arrest Ewropew. F’dan ir-rigward, mill-Artikolu 1(1) ta’ din id-deċiżjoni qafas jirriżulta li tali mandat ta’ arrest jinħareġ għall-finijiet tal-konsenja ta’ persuna rikjesta għall-eżerċizzju ta’ proċeduri kriminali jew għall-eżekuzzjoni ta’ piena ta’ kustodja jew ordni ta’ detenzjoni. Barra minn hekk, konformement mal-Artikolu 2(1) tal-imsemmija deċiżjoni qafas, fir-rigward tal-eżekuzzjoni ta’ kundanna għal piena li ċċaħħad il-libertà, il-ħruġ ta’ mandat ta’ arrest Ewropew huwa suġġett għall-kundizzjoni li din tkun ta’ mill-inqas erba’ xhur.
Għall-kuntarju, dawn id-dispożizzjonijiet ma jirrikjedux li l-piena li għandha tiġi eżegwita tirriżulta minn sentenza mogħtija mill-qrati tal-Istat Membru emittenti jew minn dawk ta’ Stat Membru ieħor. Għalhekk, huma ma jinkludu ebda element li jista’ jippermetti li tiġi konkluża l-inapplikabbiltà tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 fil-każ li l-kundanna għal piena li ċċaħħad il-libertà tkun ingħatat minn qorti ta’ Stat terz u rrikonoxxuta minn deċiżjoni ta’ qorti tal-Istat Membru emittenti. Konsegwentement, l-Artikoli 1 u 2 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma jipprekludux il-ħruġ ta’ mandat ta’ arrest Ewropew għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena ta’ priġunerija ta’ mill-inqas erba’ xhur fuq il-bażi ta’ atti ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni.
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita, ir-regoli tad-dritt sekondarju tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati u applikati fir-rispett tad-drittijiet fundamentali li minnhom jagħmel parti integrali r-rispett tad-drittijiet tad-difiża li jirriżultaw mid-dritt għal smigħ xieraq, stabbilit fl-Artikoli 47 u 48 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) (sentenza tal‑10 ta’ Awwissu 2017, Tupikas,
C‑270/17 PPU
,
EU:C:2017:628
, punt
).
Hekk kif fakkret l-Avukata Ġenerali fil-punt 49 tal-konklużjonijiet tagħha, id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 għandha tkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni li tiżgura l-osservanza tad-drittijiet fundamentali tal-persuna kkonċernata, mingħajr ma tillimita l-effettività tas-sistema ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja bejn l-Istati Membri, li tagħha l-mandat ta’ arrest Ewropew, hekk kif previst mil-leġiżlatur tal-Unjoni, jikkostitwixxi wieħed mill-elementi essenzjali (sentenza tal‑10 ta’ Awwissu 2017, Tupikas,
C‑270/17 PPU
,
EU:C:2017:628
, punt
).
Konsegwentement, meta l-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ Stat Membru joħorġu mandat ta’ arrest Ewropew sabiex jiżguraw f’dan l-Istat Membru l-eżekuzzjoni ta’ piena ta’ priġunerija mogħtija minn qorti ta’ Stat terz li d-deċiżjoni tagħha tkun ġiet irrikonoxxuta fl-imsemmi Stat Membru, huma obbligati jiżguraw l-osservanza tar-rekwiżiti inerenti għas-sistema tal-mandat ta’ arrest Ewropew fil-qasam tal-proċedura u tad-drittijiet fundamentali.
Din is-sistema tinkludi protezzjoni fuq żewġ livelli li minnhom għandha tibbenefika l-persuna rikjesta, peress li, mal-protezzjoni ġudizzjarja prevista fl-ewwel livell fil-kuntest tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni nazzjonali, tiżdied dik li għandha tiġi żgurata fit-tieni livell, fil-kuntest tal-ħruġ tal-mandat ta’ arrest Ewropew, li jista’ jseħħ, jekk ikun il-każ, f’termini qosra, wara l-adozzjoni tal-imsemmija deċiżjoni ġudizzjarja nazzjonali (sentenza tal‑1 ta’ Ġunju 2016, Bob‑Dogi,
C‑241/15
,
EU:C:2016:385
, punt
).
Din il-protezzjoni timplika li deċiżjoni li tissodisfa r-rekwiżiti inerenti għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva għandha tiġi adottata, tal-inqas, f’wieħed miż-żewġ livelli tal-imsemmija protezzjoni (sentenza tat‑12 ta’ Diċembru 2019, Openbaar Ministerie (Prosekutur tar-Re għal Brussell),
C‑627/19 PPU
,
EU:C:2019:1079
, punt
).
Sabiex jiġu ssodisfatti dawn ir-rekwiżiti fil-każ fejn l-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ Stat Membru jirrikonoxxu sentenza li permezz tagħha qorti ta’ Stat terz tkun ikkundannat għal piena li ċċaħħad il-libertà u jiddeċiedu li joħorġu, wara dan ir-rikonoxximent, mandat ta’ arrest Ewropew, id-dritt ta’ dan l-Istat Membru għandu jipprevedi, tal-inqas għal wieħed miż-żewġ livelli ta’ protezzjoni, stħarriġ ġudizzjarju li jippermetti li jiġi vverifikat li, fil-kuntest tal-proċedura li wasslet għall-adozzjoni fl-Istat terz tas-sentenza rrikonoxxuta sussegwentement fl-Istat emittenti, id-drittijiet fundamentali tal-persuna kkundannata u, b’mod partikolari, l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikoli 47 u 48 tal-Karta ġew osservati.
Fil-każ ta’ dubju dwar l-osservanza tal-obbligi elenkati fil-punt preċedenti, hija l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni li għandha tindirizza, konformement mal-Artikolu 15(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, lill-Istat Membru emittenti sabiex dan jipprovdilha l-informazzjoni neċessarja ta’ natura li jippermettulha tiddeċiedi dwar il-konsenja.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li t-tilwima fil-kawża prinċipali tikkonċerna mandat ta’ arrest Ewropew li nħareġ abbażi tal-atti ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza mogħtija minn qorti tar-Renju tan-Norveġja, Stat terz li għandu relazzjonijiet privileġġati mal-Unjoni, li jmorru lil hinn mill-kuntest ta’ kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali, peress li huwa parti mill-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, jipparteċipa fis-sistema ta’ ażil Ewropew komuni, jimplimenta u japplika l-acquis ta’ Schengen u kkonkluda mal-Unjoni l-Ftehim dwar il-proċedura ta’ konsenja bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u l-Islanda u n-Norveġja, li daħal fis-seħħ fl‑1 ta’ Novembru 2019. Fil-kuntest ta’ dan il-ftehim tal-aħħar, il-partijiet esprimew il-fiduċja reċiproka fl-istruttura u l-funzjonament tas-sistemi legali tagħhom kif ukoll fil-kapaċità tagħhom li jiggarantixxu smigħ xieraq.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 8(1)(c) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 għandhom jiġu interpretati fis-sens li mandat ta’ arrest Ewropew jista’ jinħareġ abbażi ta’ deċiżjoni ġudizzjarja tal-Istat Membru emittenti li tordna l-eżekuzzjoni, f’dan l-Istat Membru, ta’ piena mogħtija minn qorti ta’ Stat terz meta, b’applikazzjoni ta’ ftehim bilaterali bejn dawn l-Istati, is-sentenza inkwistjoni tkun ġiet irrikonoxxuta minn deċiżjoni ta’ qorti tal-Istat Membru emittenti. Madankollu, il-ħruġ tal-mandat ta’ arrest Ewropew huwa suġġett għall-kundizzjoni, minn naħa, li l-persuna rikjesta tkun ġiet ikkundannata għal piena ta’ priġunerija ta’ mill-inqas erba’ xhur u, min-naħa l-oħra, li l-proċedura li wasslet għall-adozzjoni fl-Istat terz tas-sentenza rrikonoxxuta sussegwentement fl-Istat Membru emittenti tkun osservat id-drittijiet fundamentali u, b’mod partikolari, l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikoli 47 u 48 tal-Karta.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 għandux jiġi interpretat fis-sens li, fil-preżenza ta’ mandat ta’ arrest Ewropew li nħareġ abbażi ta’ deċiżjoni ġudizzjarja tal-Istat Membru emittenti li tippermetti l-eżekuzzjoni f’dan l-Istat Membru ta’ piena mogħtija minn qorti ta’ Stat terz, f’każ fejn ir-reat imsemmi twettaq fit-territorju ta’ dan l-aħħar Stat, il-kwistjoni dwar jekk dan ir-reat twettaqx “barra mit-territorju tal-Istat emittenti” għandha tiġi solvuta billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-atti preparatorji seħħew fl-Istat Membru emittenti.
Qabelxejn, għandu jiġi ppreċiżat li r-raġuni għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiva prevista fil-punt 1 tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, imsemmija wkoll mill-qorti tar-rinviju, ma tistax tapplika fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali. Fil-fatt, fid-dawl tad-deskrizzjoni tal-fatti magħmula mill-qorti tar-rinviju, il-ksur inkwistjoni fil-kawża prinċipali jaqa’ taħt il-kategorija ta’ reati msemmija fil-ħames inċiż tal-Artikolu 2(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, jiġifieri t-traffikar illegali ta’ drogi u sustanzi psikotropiċi. Barra minn hekk, jidher li l-fatti mwettqa minn JR huma punibbli fil-Litwanja u fin-Norveġja b’piena li ċċaħħad il-libertà ta’ massimu ta’ mill-inqas tliet snin. Għaldaqstant, konformement ma’ din id-dispożizzjoni, il-konsenja tal-persuna rikjesta għandha sseħħ mingħajr verifika tal-kriminalità doppja tal-fatt.
Barra minn hekk, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-Irlanda adottat dispożizzjoni intiża li tittrasponi l-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 fid-dritt nazzjonali tagħha, jiġifieri l-Artikolu 44 tal-Liġi tal‑2003 dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew. Dan l-Artikolu 44 jiddisponi, essenzjalment, li l-konsenja tiġi rrifjutata jekk, minn naħa, l-att li jikkostitwixxi r-reat imsemmi fil-mandat ta’ arrest Ewropew ikun twettaq xi mkien ieħor milli fl-Istat Membru emittenti u, min-naħa l-oħra, tali att ma jikkostitwixxix ksur tad-dritt Irlandiż jekk ikun twettaq xi mkien ieħor milli fl-Irlanda.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-punt 7(b) tal‑Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jippermetti li tiġi rrifjutata l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew jekk jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet kumulattivi, jiġifieri, minn naħa, il-ksur li wassal għall-ħruġ tal-mandat ta’ arrest Ewropew twettaq barra mit-territorju tal-Istat Membru emittenti u, min-naħa l-oħra, id-dritt tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni ma kienx jawtorizza t-teħid ta’ azzjoni għal tali reat kieku dan twettaq barra mit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.
Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni, li hija biss is-suġġett tad-domandi tal-qorti tar-rinviju, għandu jiġi rrilevat li l-kunċett ta’ “reat imwettaq barra mit-territorju tal-Istat Membru emittenti” ma jinkludix riferiment la għad-dritt tal-Istat Membru emittenti u lanqas għal dak tal-Istat ta’ eżekuzzjoni. Konsegwentement, hija ma tistax titħalla għall-evalwazzjoni tal-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ kull Stat Membru skont id-dritt nazzjonali tagħhom. Fil-fatt, mir-rekwiżit tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni jirriżulta li, sa fejn il-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma jirreferix għad-dritt tal-Istati Membri fir-rigward ta’ dan il-kunċett, dan tal-aħħar għandu jiġi interpretat b’mod awtonomu u uniformi fl-Unjoni kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Novembru 2010, Mantello,
C‑261/09
,
EU:C:2010:683
, punt
).
F’dan il-kuntest, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kuntest tad-dispożizzjoni u l-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑24 ta’ Mejju 2016, Dworzecki,
C‑108/16 PPU
,
EU:C:2016:346
, punt
).
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-għan tar-raġuni għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiv ta’ mandat ta’ arrest Ewropew previst fil-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, din id-dispożizzjoni għandha l-għan li tiggarantixxi li l-awtorità ġudizzjarja tal-Istat ta’ eżekuzzjoni ma tkunx obbligata li tilqa’ mandat ta’ arrest Ewropew li jkun inħareġ għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena mogħtija għal reat li ttieħdet azzjoni fil-konfront tiegħu abbażi ta’ kompetenza kriminali internazzjonali iktar wiesgħa minn dik irrikonoxxuta mid-dritt ta’ dan l-Istat.
Għandu jiġi kkonstatat li dan l-għan ma huwiex kompromess meta, bħalma huwa l-każ fil-kawża prinċipali, l-awtorità ġudizzjarja tal-Istat Membru emittenti toħroġ mandat ta’ arrest Ewropew ibbażat fuq deċiżjoni ta’ qorti ta’ dan l-Istat Membru li tirrikonoxxi u tirrendi eżekuttiva sentenza mogħtija minn qorti ta’ Stat ieħor, sa fejn din tal-aħħar, abbażi tal-ġurisdizzjoni kriminali territorjali tagħha stess, ikkundannat lill-persuna rikjesta għal piena li ċċaħħad il-libertà.
F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, l-għan tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta, b’mod partikolari, mill-Artikolu 1(1) u (2) tagħha, kif ukoll mill-premessi 5 u 7 tagħha, din għandha l-għan li tissostitwixxi s-sistema ta’ estradizzjoni multilaterali bbażata fuq il-Konvenzjoni Ewropea dwar l-Estradizzjoni tat‑13 ta’ Diċembru 1957 b’sistema ta’ konsenja bejn awtoritajiet ġudizzjarji ta’ persuni kkundannati jew issuspettati għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ sentenzi jew ta’ prosekuzzjoni, peress li din l-aħħar sistema hija bbażata fuq il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku (sentenza tal‑1 ta’ Ġunju 2016, Bob‑Dogi,
C‑241/15
,
EU:C:2016:385
, punt
).
Id-Deċiżjoni Qafas hija intiża li tistabbilixxi sistema ġdida ssemplifikata u iktar effikaċi ta’ konsenja ta’ persuni kkundannati jew issuspettati bi ksur tal-liġi kriminali, sabiex tiġi ffaċilitata u tħaffef il-kooperazzjoni ġudizzjarja sabiex tikkontribwixxi għat-twettiq tal-għan mogħti lill-Unjoni li ssir żona ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja billi tiġi bbażata fuq il-grad ta’ fiduċja għolja li għandha teżisti bejn l-Istati Membri (sentenza tal‑1 ta’ Ġunju 2016, Bob‑Dogi,
C‑241/15
,
EU:C:2016:385
, punt
).
Kif jirriżulta mill-Artikolu 3(2) TUE, fi ħdan dan l-ispazju ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja, il-moviment liberu tal-persuni huwa żgurat, flimkien ma’ miżuri xierqa fil-qasam tal-kontroll tal-fruntieri esterni, kif ukoll tal-prevenzjoni tal-kriminalità u tal-ġlieda kontra dan il-fenomenu. F’dan il-kuntest, id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 tfittex, b’mod partikolari, li tevita r-riskju ta’ impunità tal-persuni li jkunu wettqu reat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑29 ta’ Ġunju 2017, Popławski,
C‑579/15
,
EU:C:2017:503
, punt
, u tal‑25 ta’ Lulju 2018, Generalstaatsanwaltschaft (Kundizzjonijiet ta’ detenzjoni fl-Ungerija),
C‑220/18 PPU
,
EU:C:2018:589
, punt
).
It-twettiq ta’ dawn l-għanijiet ikun kompromess jekk l-Istat ta’ eżekuzzjoni jkun jista’ jirrifjuta l-konsenja tal-persuna rikjesta fil-każ li l-qrati tal-Istat Membru emittenti jkunu rrikonoxxew u aċċettaw li jeżegwixxu s-sentenza mogħtija minn qorti ta’ Stat ieħor li permezz tagħha din il-persuna tkun ġiet ikkundannata għal piena li ċċaħħad il-libertà għal reat imwettaq fit-territorju ta’ dan l-aħħar Stat. Fil-fatt, tali rifjut mhux biss jista’ jdewwem l-eżekuzzjoni tal-piena, iżda jirriskja wkoll li jwassal għall-impunità tal-persuna rikjesta.
Barra minn hekk, interpretazzjoni tal-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 li tippermetti li tiġi rrifjutata l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew fis-sitwazzjoni msemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza tirriskja li tippreġudika l-funzjonament tal-istrumenti ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja li l-għan tagħhom huwa li tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni mill-ġdid tal-persuni kkundannati, bħad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
Skont l-Artikolu 3(1) tagħha, din tal-aħħar hija intiża li tistabbilixxi r-regoli li jippermettu lil Stat Membru, sabiex jiffaċilita l-integrazzjoni mill-ġdid fis-soċjetà tal-persuna kkundannata, jirrikonoxxi sentenza u jeżegwixxi l-kundanna mogħtija minn qorti ta’ Stat Membru ieħor. B’mod partikolari, mill-Artikolu 17(1) tiegħu jirriżulta li l-eżekuzzjoni ta’ kundanna tinkludi l-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet li jipprevedu l-libertà kundizzjonata tal-persuna kkundannata.
Għalhekk, jekk tiġi aċċettata l-interpretazzjoni tal-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 imsemmija fil-punti 73 u 74 ta’ din is-sentenza, il-libertà kundizzjonata tal-persuna kkundannata jista’ jippermettilha tevita l-eżekuzzjoni tal-kumplament tal-piena fl-Istat li rrikonoxxa u li eżegwixxa l-kundanna billi jiċċaqlaq fi Stat Membru ieħor li ttraspona, fid-dritt nazzjonali tiegħu, ir-raġuni għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiva prevista f’din id-dispożizzjoni. Ir-riskju ta’ impunità li jirriżulta minn dan jista’, kemm, jiskoraġġixxi lill-Istati Membri milli jitolbu r-rikonoxximent tas-sentenzi u jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza rrikonoxxuta sabiex jillimitaw l-użu tal-istrumenti ta’ libertà kundizzjonata.
L-istess kunsiderazzjonijiet japplikaw
mutatis mutandis
għad-Deċiżjoni Qafas 2008/947 li tiddefinixxi r-regoli li skonthom Stat Membru li ma huwiex dak li fih il-persuna tkun ġiet ikkundannata jirrikonoxxi s-sentenzi u, jekk ikun il-każ, id-deċiżjonijiet ta’ probation u jissorvelja l-miżuri ta’ probation mogħtija b’applikazzjoni ta’ sentenza jew il-pieni alternattivi li din tipprevedi, peress li, konformement mal-Artikolu 1(1) tagħha, moqri fid-dawl tal-premessa 8 tagħha, din id-deċiżjoni qafas tfittex li tipprevjeni r-reċidiva, li tipproteġi kemm lill-vittmi kif ukoll lis-soċjetà b’mod ġenerali u li tiffaċilita l-integrazzjoni mill-ġdid tal-persuni kkundannati fis-soċjetà.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-kwistjoni dwar jekk ir-reat li wassal għall-kundanna mogħtija fi Stat terz u rrikonoxxut mill-qrati tal-Istat Membru li ħareġ mandat ta’ arrest Ewropew sabiex tiġi eżegwita din il-kundanna twettaq “barra mit-territorju tal-Istat emittenti” għandu jiġi solvut billi tittieħed inkunsiderazzjoni l-kompetenza kriminali ta’ dan l-Istat terz, f’dan il-każ ir-Renju tan-Norveġja, li ppermetta t-teħid ta’ azzjoni fil-konfront ta’ dan il-ksur, u mhux dik tal-Istat Membru emittenti.
Fir-rigward tad-domandi tal-qorti tar-rinviju dwar it-teħid inkunsiderazzjoni tal-fatt li atti preparatorji twettqu fit-territorju tal-Istat Membru emittenti, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li mill-punt 78 ta’ din is-sentenza jirriżulta li din iċ-ċirkustanza hija irrilevanti, peress li dan l-Istat Membru ma ħax azzjoni kontra dan ir-reat innifsu, iżda rrikonoxxa sentenza ta’ qorti ta’ Stat ieħor li din tal-aħħar kienet tat abbażi tal-ġurisdizzjoni kriminali territorjali tagħha.
Konsegwentement, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-preżenza ta’ mandat ta’ arrest Ewropew li nħareġ abbażi ta’ deċiżjoni ġudizzjarja tal-Istat Membru emittenti li tippermetti l-eżekuzzjoni f’dan l-Istat Membru ta’ piena mogħtija minn qorti ta’ Stat terz, f’każ fejn ir-reat imsemmi twettaq fit-territorju ta’ dan l-aħħar Stat, il-kwistjoni dwar jekk dan ir-reat twettaqx “barra mit-territorju tal-Istat emittenti” għandha tiġi solvuta billi tittieħed inkunsiderazzjoni l-ġurisdizzjoni kriminali ta’ dan l-Istat terz, f’dan il-każ ir-Renju tan-Norveġja, li għamel possibbli t-teħid ta’ azzjoni dwar dan ir-reat, u mhux tal-Istat Membru emittenti.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 8(1)(c) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584/ĠAI tat‑13 ta’ Ġunju 2002 dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ konsenja bejn l-Istati Membri, kif emendata permezz tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI tas‑26 ta’ Frar 2009, għandhom jiġu interpretati fis-sens li mandat ta’ arrest Ewropew jista’ jinħareġ abbażi ta’ deċiżjoni ġudizzjarja tal-Istat Membru emittenti li tordna l-eżekuzzjoni, f’dan l-Istat Membru, ta’ piena mogħtija minn qorti ta’ Stat terz meta, b’applikazzjoni ta’ ftehim bilaterali bejn dawn l-Istati, is-sentenza inkwistjoni tkun ġiet irrikonoxxuta minn deċiżjoni ta’ qorti tal-Istat Membru emittenti. Madankollu, il-ħruġ tal-mandat ta’ arrest Ewropew huwa suġġett għall-kundizzjoni, minn naħa, li l-persuna rikjesta tkun ġiet ikkundannata għal piena ta’ priġunerija ta’ mill-inqas erba’ xhur u, min-naħa l-oħra, li l-proċedura li wasslet għall-adozzjoni fl-Istat terz tas-sentenza rrikonoxxuta sussegwentement fl-Istat Membru emittenti tkun osservat id-drittijiet fundamentali u, b’mod partikolari, l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikoli 47 u 48 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

2)
Il-punt 7(b) tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas 2009/299, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-preżenza ta’ mandat ta’ arrest Ewropew li nħareġ abbażi ta’ deċiżjoni ġudizzjarja tal-Istat Membru emittenti li tippermetti l-eżekuzzjoni f’dan l-Istat Membru ta’ piena mogħtija minn qorti ta’ Stat terz, f’każ fejn ir-reat imsemmi twettaq fit-territorju ta’ dan l-aħħar Stat, il-kwistjoni dwar jekk dan ir-reat twettaqx “barra mit-territorju tal-Istat emittenti” għandha tiġi solvuta billi tittieħed inkunsiderazzjoni l-ġurisdizzjoni kriminali ta’ dan l-Istat terz, f’dan il-każ ir-Renju tan-Norveġja, li għamel possibbli t-teħid ta’ azzjoni dwar dan ir-reat, u mhux tal-Istat Membru emittenti.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.