CELEX: 62019CJ0400
Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu
Organizzazzjoni komuni tas-swieq ta’ prodotti agrikoli
Regolament (UE) Nru 1308/2013
Artikolu 34 TFUE
Prezzijiet tal-bejgħ tal-prodotti agroalimentari
Marġnijiet ta’ profitt minimi li għandhom jiġu applikati fil-kummerċ bl-imnut ta’ dawn il-prodotti

Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi adottat l-Artikolu 3(2)(u) tal-mezőgazdasági és élelmiszeripari termékek vonatkozásában a beszállítókkal szemben alkalmazott tisztességtelen forgalmazói magatartás tilalmáról szóló 2009. évi XCV. törvény (il-Liġi Nru XCV tal‑2009 li Tipprojbixxi Prattiki Kummerċjali Żleali li Jaffettwaw il-Fornituri ta’ Prodotti Agrikoli u tal-Ikel, iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru XCV tal‑2009”), u billi rrestrinġiet, b’hekk, il-modalitajiet ta’ determinazzjoni tal-prezzijiet tal-bejgħ ta’ prodotti agrikoli u tal-ikel, l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 34 TFUE kif ukoll tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, (KE) Nru 1037/2001 u (KE) Nru 1234/2007 (
ĠU 2013, L 347, p. 671
, rettifiki fil-
ĠU 2014, L 189, p. 261
, fil-
ĠU 2016, L 130, p. 8
u fil-
ĠU 2020, L 1, p. 5
).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-premessa 172 tar-Regolament Nru 1308/2013 tgħid li:
“Fid-dawl tal-l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur agrikolu u d-dipendenza tiegħu fuq il-funzjonament tajjeb tal-katina ta’ provvista tal-ikel kollha, inkluża l-applikazzjoni effettiva tar-regoli ta’ kompetizzjoni għas-setturi relatati kollha fil-katina tal-ikel kollha, li tista’ tkun ikkonċentrata ħafna, għandha tingħata attenzjoni speċjali għall-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 42 TFUE […]”
L-Artikolu 83(5) ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi li:
“L-Istati Membri jistgħu jadottaw jew iżommu biss id-dispożizzjonijiet nazzjonali addizzjonali dwar prodotti koperti minn standard tal-kummerċjalizzazzjoni tal-Unjoni jekk dawk id-dispożizzjonijiet jikkonformaw mal-liġi tal-Unjoni, b’mod partikolari l-prinċipju tal-moviment liberu tal-oġġetti, u soġġett għad-Direttiva 98/34/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [tat‑22 ta’ Ġunju 1998 li tistabbilixxi proċedura dwar l-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam ta’ l-istandards u r-regolamenti tekniċi u r-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà ta’ l-Informatika (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 20, p. 337)].”
Id-dritt Ungeriż
L-Artikolu 1 tal-Liġi Nru XCV tal‑2009 jippreċiża li l-għan tal-imsemmija liġi huwa li jiġi żgurat li jintwera aġir kummerċjali leali bejn l-organi li jinnegozjaw fi prodotti agrikoli u tal-ikel u l-fornituri tagħhom.
L-Artikolu 2(1) ta’ din il-liġi jkopri, minn naħa, lill-impriżi li jipproduċu, jipproċessaw jew ibigħu mingħajr ma jipproċessaw prodotti agrikoli u tal-ikel u, min-naħa l-oħra, lill-impriżi li jbigħu dawk il-prodotti lill-konsumaturi finali. Din l-aħħar kategorija tinkludi l-bejjiegħa bl-imnut kollha, irrispettivament mid-daqs tagħhom, u għalhekk tapplika kemm għall-hypermarkets kif ukoll għal ħwienet żgħar li jbigħu prodotti agrikoli u tal-ikel.
L-Artikolu 3(2)(u) tal-imsemmija liġi jipprevedi li:
“Dawn li ġejjin għandhom jitqiesu bħala prattika kummerċjali żleali:
[…]
u)
kwalunkwe ffissar diskriminatorju, abbażi tal-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti, tal-prezz li bih prodotti identiċi fil-kompożizzjoni u fil-proprjetajiet organolettiċi jinbiegħu lill-konsumatur finali.”
Il-proċedura prekontenzjuża
Fit‑12 ta’ Jannar 2015, il-Kummissjoni bagħtet ittra lill-awtoritajiet Ungeriżi sabiex tikseb informazzjoni dwar l-Artikolu 3(2)(u) tal-Liġi Nru XCV tal‑2009 (iktar ’il quddiem il-“miżura inkwistjoni”). L-Ungerija wieġbet għal din l-ittra fit‑23 ta’ Marzu 2015.
Peress li qieset li kienet meħtieġa iktar informazzjoni, il-Kummissjoni bagħtet lill-Ungerija talba għal informazzjoni fis‑7 ta’ Lulju 2015, li għaliha dan l-Istat Membru wieġeb fit‑22 ta’ Lulju 2015.
Fis‑16 ta’ Frar 2017, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lill-Ungerija, li fiha esprimiet dubji dwar il-kompatibbiltà ta’ ċerti dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru XCV tad‑2009 mar-Regolament Nru 1308/2013 u mal-Artikolu 34 TFUE.
Fis‑7 ta’ Ġunju 2017, l-Ungerija wieġbet għal din l-ittra ta’ intimazzjoni billi kkontestat l-allegat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
Fid‑9 ta’ Marzu 2018, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata li fiha hija żammet il-pożizzjoni espressa fl-ittra ta’ intimazzjoni tagħha. Hija stiednet lil dan l-Istat Membru jieħu, f’terminu ta’ xahrejn mir-riċezzjoni ta’ din l-opinjoni, il-miżuri meħtieġa sabiex jikkonforma magħha. L-Ungerija wieġbet għal din l-opinjoni fil‑11 ta’ Mejju 2018, billi tenniet il-pożizzjoni tagħha li l-leġiżlazzjoni tagħha hija konformi mad-dritt tal-Unjoni.
Peress li ma kinitx issodisfatta b’din ir-risposta, il-Kummissjoni ppreżentat dan ir-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
Fuq ir-rikors
Insostenn tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni ssostni li l-miżura inkwistjoni hija inkompatibbli mar-Regolament Nru 1308/2013 u mal-Artikolu 34 TFUE. Fl-ewwel lok, għandu jiġi indirizzat l-ilment ibbażat fuq il-ksur ta’ dan ir-regolament u, fit-tieni lok, dak ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 34 TFUE.
Fuq l-ewwel ilment, ibbażat fuq il-ksur tar-Regolament Nru 1308/2013
L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni tfakkar li l-miżura inkwistjoni tipprevedi, essenzjalment, li l-prezzijiet tal-bejgħ bl-imnut ta’ prodotti agrikoli u tal-ikel li joriġinaw minn pajjiż partikolari għandhom jinkludu l-istess marġni ta’ profitt bħal dak applikat għal prodotti identiċi li joriġinaw minn pajjiż ieħor, b’tali mod li tipprojbixxi l-iffissar ta’ marġnijiet differenti għal prodotti identiċi li joriġinaw minn pajjiżi differenti, fejn il-kunċett ta’ “prodotti identiċi” huwa ddefinit b’riferiment għall-kompożizzjoni u għall-proprjetajiet organolettiċi tal-prodott (iktar ’il quddiem il-“prodotti identiċi”).
Din l-istituzzjoni tosserva li, għalkemm l-Istati Membri jibqgħu bħala prinċipju kompetenti sabiex jadottaw ċerti miżuri li ma humiex previsti mir-Regolament Nru 1308/2013, xorta jibqa’ l-fatt li tali miżuri ma għandhomx ikunu ta’ natura li jidderogaw minn jew li jippreġudikaw dan ir-regolament jew, ukoll, li jostakolaw il-funzjonament tajjeb tiegħu.
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tfakkar li, minn naħa, fl-assenza ta’ mekkaniżmu ta’ ffissar ta’ prezzijiet, id-determinazzjoni libera tal-prezzijiet tal-bejgħ abbażi tal-kompetizzjoni libera hija komponent tar-Regolament Nru 1308/2013 u tikkostitwixxi l-espressjoni tal-prinċipju ta’ moviment liberu tal-merkanzija f’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni effettiva. Min-naħa l-oħra, hija ssostni li kull organizzazzjoni komuni tas-suq (iktar ’il quddiem l-“OKS”) hija bbażata fuq il-prinċipju ta’ suq miftuħ, li għalih kull produttur għandu aċċess liberu f’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni effettiva.
F’dan il-każ, il-Kummissjoni tqis, minn naħa, li l-miżura inkwistjoni tikkomprometti l-eżekuzzjoni tar-Regolament Nru 1308/2013 sa fejn hija tikkontradixxi l-prinċipju ta’ determinazzjoni libera tal-prezzijiet tal-bejgħ tal-prodotti agrikoli abbażi ta’ kompetizzjoni leali u, min-naħa l-oħra, li l-marġni ta’ profitt jifforma parti integrali mid-determinazzjoni tal-prezz bl-imnut. F’dan ir-rigward, hija ssostni li dispożizzjoni li tipprojbixxi, bħal f’dan il-każ, l-iffissar ta’ marġnijiet ta’ profitt differenti fil-bejgħ bl-imnut ta’ prodotti identiċi tipprekludi l-prodotti importati milli jidħlu f’suq nazzjonali partikolari permezz ta’ prezzijiet tal-bejgħ bl-imnut attraenti.
Għalkemm il-Kummissjoni tammetti li l-għan li jikkonsisti fil-projbizzjoni tal-prattiki kummerċjali żleali jista’ jikkostitwixxi għan ta’ interess ġenerali li ma jaqax taħt ir-regoli tal-OKS, hija tfakkar li l-miżuri restrittivi adottati sabiex jintlaħaq dan l-għan għandhom, madankollu, ikunu proporzjonati.
Fuq dan il-punt, il-Kummissjoni ssostni li l-miżura inkwistjoni la hija adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan li għandu jintlaħaq u lanqas proporzjonata għall-imsemmi għan, li jikkonsisti f’li tiġi żgurata l-osservanza ta’ aġir kummerċjali leali u li tittejjeb is-sitwazzjoni tal-produtturi fil-katina alimentari.
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni, minn naħa, li l-prattika li tikkonsisti fl-iffissar ta’ marġnijiet differenti ma tikkostitwixxix, fil-fehma tagħha, prattika kummerċjali żleali. Min-naħa l-oħra, hija tqis li l-miżura inkwistjoni tinterferixxi b’mod kunsiderevoli mal-libertà tal-bejjiegħa bl-imnut fil-qasam tal-iffissar tal-marġnijiet, filwaqt li l-eżerċizzju ta’ din il-libertà ma jistax jitqies li huwa ekwivalenti għal bejgħ bi prezz inqas mill-prezz tax-xiri, peress li din l-aħħar prattika tista’ tiġi limitata mingħajr ma jinkiser id-dritt tal-Unjoni.
Barra minn hekk, il-miżura inkwistjoni ma hijiex adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan imfittex, peress li l-iffissar tal-marġnijiet ta’ profitt tal-bejgħ bl-imnut bl-ebda mod ma jiggarantixxi li l-fornituri ser jieħdu vantaġġ minn dan.
Skont il-Kummissjoni, l-imsemmija miżura tmur, fi kwalunkwe każ, lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan imfittex u, fil-prattika, għandha effett diskriminatorju, billi għandha effett negattiv ikbar fuq il-merkanzija importata.
Min-naħa tagħha, l-Ungerija ssostni li l-miżura inkwistjoni hija intiża sabiex tiggarantixxi kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ugwali għall-prodotti agrikoli u tal-ikel nazzjonali u dawk li joriġinaw minn Stati Membri oħra. Hija tfakkar li d-Direttiva (UE) 2019/633 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ April 2019 dwar prattiki kummerċjali inġusti fir-relazzjonijiet bejn in-negozji fil-katina tal-provvista agrikola u alimentari (
ĠU 2019, L 111, p. 59
), tawtorizza espressament lill-Istati Membri li jżommu fis-seħħ il-miżuri dwar il-prattiki tas-suq li ma humiex koperti minn din id-direttiva, sakemm ikunu kompatibbli mar-regoli dwar il-funzjonament tas-suq intern. Għalhekk, dan l-Istat Membru jqis li l-imsemmija miżura, li, sabiex il-prodotti kkonċernati jkunu jistgħu jitqiegħdu f’kompetizzjoni fis-suq nazzjonali abbażi tal-kosteffettività tagħhom, tipprojbixxi lill-bejjiegħa bl-imnut milli jiffissaw b’mod diskriminatorju l-prezz tal-bejgħ tagħhom abbażi tal-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti, hija konformi mar-Regolament Nru 1308/2013.
L-Ungerija tesponi li l-Liġi Nru XCV tal‑2009 ġiet adottata f’kuntest ikkaratterizzat mid-dipendenza u mill-vulnerabbiltà ekonomika tal-fornituri fir-rigward tal-istabbilimenti l-kbar, li rriżulta f’asimetrija fil-pożizzjoni ta’ negozjar tagħhom u wasslet għal prattiki tas-suq żleali. Dan l-Istat Membru jsostni li, qabel id-dħul fis-seħħ ta’ din il-liġi, il-bejjiegħa bl-imnut setgħu jimponu fuq il-fornituri l-kundizzjonijiet ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħhom u li, fil-prattika, huma kienu jitolbu lil dawn tal-aħħar iħallsu spejjeż addizzjonali jew jissodisfaw rekwiżiti
ad hoc
li kienu jimponu fuqhom, u b’hekk juru aġir abbużiv. L-għan imfittex mill-imsemmija liġi jikkonsisti, skont l-Ungerija, fil-protezzjoni tal-fornituri kontra l-bejjiegħa bl-imnut li, billi jabbużaw minn setgħa ta’ negozjar ikbar, jimplimentaw prattiki li jippreġudikaw il-kompetizzjoni leali fis-suq ikkonċernat, li madankollu ma jistgħux jiġu ssanzjonati mid-dritt tal-kompetizzjoni.
L-Ungerija ssostni li l-kunċett ta’ “prodott identiku” jinkludi l-prodotti tal-ikel bażiċi li huma omoġeni u li ma jistgħux jiġu distinti minn xulxin permezz tal-kompożizzjoni u tat-togħma. Il-miżura inkwistjoni tikkonċerna biss il-prodotti identiċi fil-karatteristiċi kollha tagħhom, b’tali mod li hija tikkonċerna ġeneralment prodotti tal-ikel bażiċi ta’ kategorija ta’ prezz inferjuri u inqas ipproċessati, iżda ma tikkonċernax il-prodotti msejħa “tad-ditta”. L-Ungerija ssostni li, sa fejn dawn il-prodotti huma identiċi, il-preferenzi tal-konsumaturi huma ta’ importanza iżgħar u d-differenza fil-prezz tal-prodotti tista’ tkun determinanti fl-għażla tal-konsumaturi. Peress li, għal dak li jirrigwarda l-imsemmija prodotti, il-kompetizzjoni hija bbażata fuq il-prezz tagħhom, dan l-Istat Membru jqis li l-miżura inkwistjoni tippermetti li jiġi żgurat li din il-kompetizzjoni hija leali.
Barra minn hekk, l-Ungerija tqis li l-imsemmija miżura tipprekludi li l-kompetizzjoni fis-suq tal-fornituri ta’ prodotti agrikoli u tal-ikel tiġi influwenzata minn kriterji speċifiċi għall-bejjiegħ bl-imnut, inkluża s-simpatija suġġettiva li jista’ jkollu għal fornitur jew għall-prodotti li huwa jbigħ.
Madankollu, dan l-Istat Membru jenfasizza li l-fornitur u l-bejjiegħ bl-imnut jibqgħu kompletament liberi li jiddeterminaw il-prezz tax-xiri tal-prodotti, peress li l-miżura inkwistjoni tipprekludi d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni billi tipprojbixxi li l-prezz imħallas mill-konsumatur ta’ prodott, mixtri mill-bejjiegħ bl-imnut bi prezz iktar baxx minn dak ta’ prodott identiku, ikun artifiċjalment għoli, minħabba l-applikazzjoni ta’ marġni ta’ profitt ogħla minn dan il-bejjiegħ bl-imnut.
Barra minn hekk, dan l-Istat Membru jenfasizza li l-miżura inkwistjoni ma tillimitax il-bejgħ tal-prodotti kkonċernati bi prezz promozzjonali speċjali.
Għal dak li jirrigwarda l-kompatibbiltà tal-imsemmija mar-Regolament Nru 1308/2013, l-Ungerija tosserva li l-Kummissjoni ma tidentifikax id-dispożizzjoni konkreta tal-imsemmi regolament li ġiet miksura.
Issa, l-Ungerija ssostni li l-miżura inkwistjoni tippreżerva bis-sħiħ il-libertà ta’ ffissar tal-prezzijiet meta l-bejjiegħa bl-imnut jixtru l-prodotti agrikoli u tal-ikel, b’tali mod li ma tiksirx il-ġurisprudenza stabbilita li tgħid li l-miżuri nazzjonali li jippreġudikaw ir-relazzjonijiet kompetittivi billi jipprekludu lil parti mill-produtturi jew mill-importaturi milli jieħdu vantaġġ mill-prezz nett iktar baxx, sabiex jipproponu prezzijiet ta’ bejgħ bl-imnut iktar attraenti, imorru kontra d-dritt tal-Unjoni. Dan l-Istat Membru jżid li l-prinċipju li fuqu huwa bbażat ir-Regolament Nru 1308/2013 ma jikkonċernax l-iffissar tal-prezzijiet, iżda l-garanzija tal-moviment liberu tal-merkanzija, b’tali mod li l-miżura inkwistjoni, li hija intiża sabiex tiggarantixxi l-effettività tal-kompetizzjoni, ma tiksirx dan ir-regolament.
F’dan ir-rigward, l-Ungerija tosserva li l-miżura inkwistjoni, formalment, isseħħ fi tmiem il-katina ta’ distribuzzjoni, fl-istadju tar-relazzjoni bejn il-bejjiegħ bl-imnut u l-konsumatur, iżda tipproduċi l-effett tagħha fl-istadju tar-relazzjoni bejn il-fornitur u l-bejjiegħ bl-imnut, b’tali mod li hija bbażata fuq l-istess idea bħad-Direttiva 2019/633. Dan l-Istat Membru jsostni li din il-miżura hija adatta sabiex jintlaħaq l-għan stabbilit, peress li tipproteġi lill-produtturi, billi tipprekludi li l-kompetittività tal-prodotti tagħhom mal-konsumaturi tkun tista’ tiġi nnewtralizzata permezz ta’ teknika ta’ tariffikazzjoni diskriminatorja min-naħa tal-bejjiegħ bl-imnut.
L-Ungerija żżid li l-imsemmija miżura ma teliminax il-libertà tal-għażla tal-bejjiegħa bl-imnut, peress li dawn iżommu l-possibbiltà li japplikaw tnaqqis fil-prezz fil-mument tat-tnedija ta’ prodott u li jużaw għodda ta’ kummerċjalizzazzjoni bbażati fuq tnaqqis tal-prezz tranżitorju, bil-kundizzjoni li l-marġnijiet tal-prezz applikati għall-prodotti jsiru ndaqs f’perijodu ta’ mhux iktar minn sitt xhur.
Fl-aħħar nett, l-Ungerija tqis li l-Kummissjoni ma rnexxilhiex turi, minn naħa, li l-miżura inkwistjoni tiddistingwi l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti importati minn Stati Membri oħra minn dik tal-prodotti nazzjonali u, min-naħa l-oħra, li, fil-każ tal-prodotti bażiċi, huwa l-prezz tal-prodott li għandu rwol deċiżiv fl-għażla tal-konsumaturi. F’dan ir-rigward, dan l-Istat Membru jqis li l-argument tal-Kummissjoni, li jgħid li l-imsemmija miżura hija indirettament diskriminatorja peress li hija tiżvantaġġa l-prodotti importati, huwa bbażat fuq ir-raġunament li jgħid li l-konsumaturi ġeneralment jiffavorixxu l-prodotti nazzjonali li għalihom huma jkunu diġà mdorrija, mingħajr, madankollu, ma turi kif dan ir-raġunament jista’ jiġi applikat għal prodotti li huma identiċi fir-rigward tal-kompożizzjoni tagħhom u tal-proprjetajiet organolettiċi tagħhom.
L-ewalwazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja
Qabelxejn, għandu jiġi kkonstatat li, fil-kuntest tal-politika agrikola komuni li taqa’, skont l-Artikolu 4(2)(d) TFUE, taħt kompetenza kondiviża bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri, dawn tal-aħħar għandhom setgħa leġiżlattiva li tippermettilhom, kif jirriżulta mill-Artikolu 2(2) TFUE, jeżerċitaw il-kompetenza tagħhom sal-punt fejn l-Unjoni ma tkunx eżerċitat il-kompetenza tagħha (sentenza tat‑13 ta’ Novembru 2019, Lietuvos Respublikos Seimo narių grupė,
C‑2/18
,
EU:C:2019:962
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-preżenza ta’ regolament dwar l-OKS f’settur speċifiku, l-Istati Membri għandhom jastjenu minn kull miżura li tkun ta’ natura li tidderoga mill-imsemmi regolament jew li tmur kontrih. Huma wkoll inkompatibbli ma’ OKS ir-regoli li jostakolaw il-funzjonament tajjeb tagħha, anki jekk il-qasam inkwistjoni ma jkunx ġie rregolat b’mod eżawrjenti minn din l-OKS (sentenza tat‑13 ta’ Novembru 2019, Lietuvos Respublikos Seimo narių grupė,
C‑2/18
,
EU:C:2019:962
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu qabel kollox jitfakkar li, għalkemm il-Kummissjoni ma tinvokax il-ksur ta’ dispożizzjoni speċifika tar-Regolament Nru 1308/2013, iżda l-ksur ta’ dan ir-regolament kollu, xorta jibqa’ l-fatt li, fl-assenza ta’ mekkaniżmu għall-iffissar tal-prezzijiet, id-determinazzjoni libera tal-prezzijiet tal-bejgħ abbażi tal-eżerċizzju liberu tal-kompetizzjoni hija komponent ta’ dan ir-regolament u tikkostitwixxi l-espressjoni tal-prinċipju ta’ moviment liberu tal-merkanzija f’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni effettiva (sentenza tat‑13 ta’ Novembru 2019, Lietuvos Respublikos Seimo narių grupė,
C‑2/18
,
EU:C:2019:962
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, l-istabbiliment ta’ OKS ma jipprekludix lill-Istati Membri milli japplikaw regoli nazzjonali li jsegwu għan ta’ interess ġenerali minbarra dawk koperti minn din l-OKS, anki jekk dawn ir-regoli jista’ jkollhom effett fuq il-funzjonament tas-suq intern fis-settur ikkonċernat, bil-kundizzjoni li dawn ir-regoli jkunu adatti sabiex jiggarantixxu t-twettiq tal-għan imfittex u ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan l-għan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Novembru 2019, Lietuvos Respublikos Seimo narių grupė,
C‑2/18
,
EU:C:2019:962
, punti
sa
kif ukoll l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, il-miżura inkwistjoni tipprojbixxi, fir-rigward tal-prodotti agrikoli u tal-ikel li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, skont l-Artikolu 2(1) tal-Liġi XCV tal‑2009, kull iffissar diskriminatorju, skont il-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti, tal-prezz li bih prodotti identiċi jinbiegħu lill-konsumatur finali.
Il-miżura inkwistjoni, peress li tipprojbixxi l-applikazzjoni ta’ marġnijiet ta’ profitt differenti għall-bejgħ bl-imnut ta’ prodotti identiċi li joriġinaw minn Stati Membri differenti, għandha effett fuq l-iffissar tal-prezzijiet tal-prodotti agrikoli u tal-ikel mibjugħa lill-konsumaturi mill-bejjiegħa bl-imnut, b’tali mod li tirrestrinġi l-libertà ta’ ffissar tal-prezzijiet bl-imnut ta’ dawn il-prodotti.
Fil-fatt, kif issostni essenzjalment il-Kummissjoni, din il-miżura tinterferixxi mal-libertà tal-bejjiegħa bl-imnut li jiffissaw il-marġnijiet ta’ profitt tagħhom, billi tipprekludihom milli jbigħu prodotti identiċi, iżda li joriġinaw minn pajjiżi differenti, b’marġni ta’ profitt ogħla jew iktar baxx u, b’hekk, li jkunu jistgħu jew jibbenefikaw minn prezzijiet tax-xiri iktar baxxi fuq ċerti prodotti agrikoli u tal-ikel, identiċi għal prodotti oħra, jew li jikkumpensaw, bl-applikazzjoni ta’ marġnijiet ta’ profitt iktar baxxi, għall-iżvantaġġ kompetittiv li jirriżulta minn prezzijiet tax-xiri iktar għoljin fuq tali prodotti.
Din il-konstatazzjoni ma tistax tiġi kkontestata mill-argument tal-Ungerija, li tgħid li l-miżura inkwistjoni ma tipprojbixxix il-bejgħ promozzjonali. Fil-fatt, kif osservat essenzjalment il-Kummissjoni, din il-miżura għandha l-effett li ċċaħħad lill-bejjiegħa bl-imnut minn metodu ta’ promozzjoni tal-prodotti li huma jixtiequ jenfasizzaw, fosthom b’mod partikolari l-prodotti ġodda kkummerċjalizzati. Issa, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 83 tal-konklużjonijiet tiegħu, jista’ jkun neċessarju għal bejjiegħ bl-imnut, f’ċerti ċirkustanzi, li jirrikorri għal strateġija ta’ prezz, bil-għan li jistimula l-bejgħ fit-tul ta’ prodott ġdid li jidħol fis-suq.
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-miżura inkwistjoni tmur kontra l-prinċipju ta’ ffissar liberu tal-prezzijiet tal-bejgħ abbażi tal-eżerċizzju liberu tal-kompetizzjoni, li, kif jirriżulta mill-punt 36 ta’ din is-sentenza, huwa komponent tar-Regolament Nru 1308/2013, u għalhekk jista’ jippreġudika dan ir-regolament.
F’dan il-każ, l-Ungerija ssostni li l-imsemmija miżura hija ġġustifikata mill-ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali, billi tipprekludi li l-bejjiegħa bl-imnut, billi jiffissaw il-marġni ta’ profitt tagħhom b’mod diskrezzjonali, jiffavorixxu ċerti prodotti u, minħabba f’hekk, isiru parti mill-kompetizzjoni bejn il-produtturi. Dan l-Istat Membru jqis li dan l-aġir jitqies li jikkostitwixxi prattika kummerċjali żleali li tippreġudika l-interessi tal-produtturi ta’ prodotti agrikoli u tal-ikel, li għandhom ikunu f’pożizzjoni li joffru l-prodotti tagħhom f’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni leali, li jimplika li din ma għandhiex tkun distorta mill-bejjiegħa bl-imnut.
Issa, l-Ungerija ma stabbilixxietx li l-fatt, legali skont id-dritt tal-Unjoni, li bejjiegħ bl-imnut japplika marġnijiet ta’ profitt differenti għal prodotti identiċi, li joriġinaw minn fornituri differenti, stabbiliti fi Stati Membri differenti, jikkostitwixxi prattika kummerċjali żleali.
Fil-fatt, l-għażla, għal bejjiegħ bl-imnut, li jvarja l-marġni ta’ profitt applikat għal prodotti agrikoli u tal-ikel identiċi tista’ tkun għal diversi raġunijiet kummerċjali, bħal dawk li jikkonsistu fil-promozzjoni ta’ prodotti ġodda fir-rigward tal-oriġini tagħhom, jew f’li jiġu attirati klijenti ġodda bi prezzijiet bl-imnut iktar baxxi.
Għaldaqstant, il-ġustifikazzjoni tal-miżura inkwistjoni, imressqa mill-Ungerija, ma tistax tiġi aċċettata.
Qabelxejn, fir-rigward tal-eżami tal-proporzjonalità tal-miżura inkwistjoni, dan għandu jsir billi jittieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, l-għanijiet tal-politika agrikola komuni kif ukoll il-funzjonament tajjeb tal-OKS, li jimponi bbilanċjar ta’ dawn l-għanijiet u ta’ dak li tipprova tilħaq l-imsemmija miżura, li huwa l-ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Novembru 2019, Lietuvos Respublikos Seimo narių grupė,
C‑2/18
,
EU:C:2019:962
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Sussegwentement, għal dak li jirrigwarda l-kwistjoni dwar jekk il-miżura inkwistjoni hijiex adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan li hija tipprova tilħaq, għandu jiġi osservat li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, leġiżlazzjoni nazzjonali tkun adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan imfittex biss jekk verament tirrifletti l-intenzjoni li dan jintlaħaq b’mod koerenti u sistematiku (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Lulju 2019, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja,
C‑377/17
,
EU:C:2019:562
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat, kif osservat ġustament il-Kummissjoni, li din il-miżura, li sseħħ fl-aħħar fażi tal-katina tal-provvista ta’ prodotti agrikoli u tal-ikel, jiġifieri l-bejgħ lill-konsumaturi, ma ssaħħaħx is-setgħa ta’ negozjar tal-produtturi jew tal-fornituri, li l-leġiżlatur Ungeriż iqis li huma l-partijiet l-iktar dgħajfa fil-bejgħ tal-prodotti tagħhom lill-bejjiegħa bl-imnut.
Għalhekk, l-imsemmija miżura ma tipprojbixxix lill-produtturi ta’ prodotti agrikoli u tal-ikel milli jikkompetu bil-prezzijiet billi jużaw prattiki oħra għajr dik ipprojbita mill-miżura inkwistjoni, li jistgħu jikkostitwixxu prattiki kummerċjali żleali, bħal, b’mod partikolari, l-iffissar tal-prezz tal-bejgħ ta’ dawn il-prodotti bl-imnut skont il-prezz nett tagħhom jew l-ispiża marġinali tal-produzzjoni tagħhom, irrispettivament mill-effikaċja tal-metodi ta’ produzzjoni, li l-promozzjoni tagħhom kienet madankollu mfittxija mil-leġiżlatur Ungeriż.
Barra minn hekk, peress li l-miżura inkwistjoni teżiġi biss li marġni ta’ profitt identiku jiġi applikat għal prodotti identiċi li joriġinaw minn pajjiżi differenti, hija ma tipprekludix lill-bejjiegħa bl-imnut milli japplikaw marġni ta’ profitt differenti għal prodotti identiċi li joriġinaw mill-istess pajjiż, liema fatt jippreġudika l-koerenza stess ta’ din il-miżura, peress li, f’dan il-każ, l-għan tal-imsemmija miżura ma jistax jintlaħaq.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi aċċettat li l-miżura inkwistjoni hija adatta sabiex jintlaħaq l-għan tal-ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali b’mod koerenti u sistematiku.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li, billi adottat il-miżura inkwistjoni u billi rrestrinġiet, b’hekk, il-modalitajiet ta’ determinazzjoni tal-prezzijiet tal-bejgħ ta’ prodotti agrikoli u tal-ikel, l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt ir-Regolament Nru 1308/2013.
Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 34 TFUE
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, ma hemmx lok li l-miżura inkwistjoni tiġi eżaminata fid-dawl tal-Artikolu 34 TFUE.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Ungerija tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha kif ukoll dawk sostnuti mill-Kummissjoni, kif mitlub minn din tal-aħħar.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Billi adottat l-Artikolu 3(2)(u) tal-mezőgazdasági és élelmiszeripari termékek vonatkozásában a beszállítókkal szemben alkalmazott tisztességtelen forgalmazói magatartás tilalmáról szóló 2009. évi XCV. törvény (il-Liġi Nru XCV tal‑2009 li Tipprojbixxi Prattiki Kummerċjali Żleali li Jaffettwaw il-Fornituri ta’ Prodotti Agrikoli u tal-Ikel), u billi rrestrinġiet, b’hekk, il-modalitajiet ta’ determinazzjoni tal-prezzijiet tal-bejgħ ta’ prodotti agrikoli u tal-ikel, l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt ir-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, (KE) Nru 1037/2001 u (KE) Nru 1234/2007.

2)
L-Ungerija hija kkundannata tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha kif ukoll dawk sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.