CELEX: 62018CJ0364
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Direttiva 94/22/KE
Enerġija
Kundizzjonijiet għall-għoti u l-użu ta’ awtorizzazzjonijiet għall-prospettar, esplorazzjoni u produzzjoni ta’ idrokarburi
Tariffi
Metodi għall-kalkolu
Parametru QE u Indiċi Pfor
Natura diskriminatorja

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 94/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 1994 dwar il-kondizzjonijiet għall-għoti u l-użu ta’ awtorizzazzjonijiet għall-prospettar, esplorazzjoni u produzzjoni ta’ idrokarbur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 262), moqri flimkien mas-sitt premessa tagħha.
Dawn it-talbiet ġew ippreżentati fil-kuntest ta’ tilwim bejn, minn naħa, Eni SpA u l-Ministero dello Sviluppo Economico (il-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomika, l-Italja) u l-Ministero dell’Economia e delle Finanze (il-Ministeru għall-Ekonomija u l-Finanzi, l-Italja) u, min-naħa l-oħra, Shell Italia E&P SpA (iktar ’il quddiem “Shell”) u dawn iż-żewġ ministeri kif ukoll l-Autorità di Regolazione per l’Energia, Reti e Ambiente, li kienet Autorità per l’energia elettrica e il gas e il sistema idrico (l-Awtorità Superviżorja għall-Enerġija, in-Netwerks u l-Ambjent, l-Italja, iktar ’il quddiem l-“Awtorità”), dwar il-metodu ta’ kalkolu tal-ammont tat-tariffi dovuti minn dawn il-kumpanniji għat-tħaffir tal-minjieri taħt l-art.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Skont ir-raba’ u s-sitt sat-tmien premessa tad-Direttiva 94/22:
“Billi l-Istati Membri għandhom is-sovranità u drittijiet ta’ sovranità fuq ir-riżorsi ta’ idrokarburi fit-territorji tagħhom;
[…]
Billi għandhom jittieħdu passi biex jiġi assigurat l-aċċess mhux diskriminatorju għal u t-twettiq ta’ l-attività jiet li jirrelataw mat-tħaffir, l-esplorazzjoni u l-produzzjoni ta’ idrokarburi permezz ta’ kondizzjonijiet li jinkoraġġixxu aktar kompetizzjoni f’dan is-settur u b’hekk jiffavorixxu l-aħjar prospettar, esplorazzjoni u produzzjoni ta’ riżorsi fl-Istati Membri u jirrinfurzaw l-integrazzjoni tas-suq intern ta’ l-enerġija;
Billi, għal dan il-għan, huwa meħtieġ li jkunu stabbiliti regoli komuni biex jassiguraw li l-proċeduri għall-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet ta’ l-ipprospettar, l-esplorazzjoni u l-produzzjoni ta’ idrokarburi jkunu miftuħa għall-entitajiet kollha li għandhom il-kapaċitajiet meħtieġa; billi l-awtorizzazzjonijiet għandhom jingħataw fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi pubblikati; billi l-kondizzjonijiet li taħthom l-awtorizzazzjonijiet jingħataw għandhom bl-istess mod ikunu magħrufa bil-quddiem mill-entitajiet kollha li jieħdu sehem f’dik il-proċedura;
Billi l-Istati Membri għandhom iżommu l-għażliet li jillimitaw l-aċċess għal u l-eżerċizzju ta’ dawn l-attività jiet għal raġunijiet iġġustifikati mill-interess pubbliku u suġġetti għall-kontribuzzjoni finanzjarja jew ta’ kontribuzzjoni f’idrokarburi, bl-arranġamenti dettaljati ta’ l-imsemmija kontribuzzjoni għandha tkun stabbilita b’tali mod hekk li ma tfixkilx l-immaniġġar ta’ l-entitajiet; billi dawn l-għażliet għandhom jintużaw b’mod mhux diskriminatorju; billi, bl-eċċezzjoni ta’ l-obbligazzjonijiet li jirrelataw ma’ l-użu ta’ din l-għażla, passi għandhom jittieħdu biex ikun evitat li jiġi impost fuq dawk l-entitajiet, kondizzjonijiet u obbligazzjonijiet li mhumiex ġustifikati mill-ħtieġa li din l-attività titwettaq sewwa; billi l-attività jiet ta’ l-entitajiet għandhom ikunu mmonitorjati biss sal-limitu meħtieġ biex tiġi assigurata l-konformità ma dawn l-obbligazzjonijiet u l-kondizzjonijiet”.
L-Artikolu 2(2) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Kull meta żona tintgħamel disponibbli għall-eżerċitar ta’ l-attività jiet stabbiliti fil-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom jassiguraw li ma jkun hemm ebda diskriminazzjoni bejn entitajiet fir-rigward ta’ l-aċċess għal u l-eżerċitar ta’ dawn l-attività jiet.”
L-Artikolu 6(1) u (3) tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kondizzjonijiet u l-ħtiġijiet li għalihom jirreferi l-Artikolu 5(2) u l-obbligazzjonijiet dettaljati għall-użu ta’ awtorizzazzjoni speċifika jkunu ġġustifikati esklużżivament mill-ħtieġa li jiġi assigurat it-twettiq xieraq ta’ l-attivitajiet fiż-żona li għaliha tintalab l-awtorizzazzjoni, bl-applikazzjoni tal-paragrafu 2 u bil-ħlas ta’ kontribuzzjoni finanzjarja jew ta’ kontribuzzjoni f’idrokarburi.
[…]
3.   Ir-regoli għall-ħlas tal-kontribuzzjonijiet li hemm referenza dwarhom fil-paragrafu 1, inkluża kull ħtieġa għall-parteċipazzjoni ta’ l-Istat, għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri b’tali mod li jassiguraw li l-indipendanza ta’ l-immaniġġar ta’ l-entitajiet tinżamm.
[…]”
Id-dritt Taljan
Id-Direttiva 94/22 ġiet trasposta fid-dritt Taljan bid-Digriet Leġiżlattiv Nru 625 tal‑25 ta’ Novembru 1996 (GURI Nru 293 tal‑14 ta’ Diċembru 1996). Dan id-digriet leġiżlattiv, kif emendat bil-Liġi Nru 239 tat‑23 ta’ Awwissu 2004 (GURI Nru 315 tat‑13 ta’ Settembru 2004) (iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 625/96”), jipprovdi, fl-Artikolu 19(1) u (5 bis) tiegħu:
“1.   Fir-rigward tal-produzzjonijiet miksuba mill‑1 ta’ Jannar 1997, id-detenturi ta’ konċessjonijiet ta’ produzzjoni huma obbligati li jħallsu annwalment lill-Istat il-valur ta’ perċentwali tal-prodott tal-estrazzjoni li huwa ekwivalenti għal 7 % tal-kwantità ta’ idrokarburi likwidi u gassużi estratti mill-art u għal 7 % tal-kwantità ta’ idrokarburi gassużi estratti mill-baħar u għal 4 % tal-kwantità ta’ idrokarburi likwidi estratti mill-baħar.
[…]
5   bis. Fir-rigward tal-produzzjonijiet miksuba mill‑1 ta’ Jannar 2002 il-valuri ta’ kull unità tal-perċentwali ta’ produzzjoni jiġu ddeterminati: […] b) fir-rigward tal-gass, għall-konċessjonijiet kollha u għad-detenturi kollha, fuq il-bażi ta’ medja aritmetika b’rabta mas-sena ta’ referenza tal-parametru QE, kwota enerġetika tal-ispiża tal-materja prima tal-gass, indikata f’euro għal kull MJ [megajoule], stabbilit mill-[Awtorità], konformement mal-ftehim Nru 52/99 tat‑22 ta’ April 1999 tagħha […]”.
L-Artikolu 45(1) tal-Liġi Nru 99 tat‑23 ta’ Lulju 2009 (GURI Nru 176 tal‑31 ta’ Lulju 2009) iffissa f’ 10 % il-perċentwali tal-prodott tal-produzzjoni previst fl-Artikolu 19(1) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 625/96, dovut mid-detenturi ta’ konċessjonijiet ta’ produzzjoni ta’ gass naturali lill-Istat.
Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 7 tal‑31 ta’ Jannar 2007, li sar liġi permezz tal-Liġi Nru 40/2007 (GURI Nru 77 tat‑2 ta’ April 2007), jipprevedi, fl-Artikolu 11(1) tiegħu, it-trasferiment, mid-detenturi tal-konċessjonijiet ta’ produzzjoni, tal-perċentwali tal-prodott dovuti lill-Istat fis-suq irregolat tal-kapaċitajiet ta’ produzzjoni, skont il-modalitajiet stabbiliti fid-digriet tal-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomiku.
Skont l-Artikolu 11 tal-imsemmi Digriet Leġiżlattiv, id-Digriet Ministerjali tal-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomiku tas‑6 ta’ Awwissu 2010 (GURI Nru 200 tas‑27 ta’ Awwissu 2010) jipprevedi, fl-Artikolu 4 tiegħu, li l-konċessjonarji għandhom joffru l-perċentwali ta’ gass naturali, li jikkorrispondu mat-tariffi dovuti lill-Istat, fis-suq irregolat tal-kapaċitajiet ta’ produzzjoni, imsejjaħ is-suq PSV. Skont l-informazzjoni pprovduta lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-PSV hija plattaforma virtwali amministrata minn Snam Rete Gas, jiġifieri l-operatur prinċipali tan-netwerk tal-gass naturali fl-Italja, li fuqha huwa possibbli li jsiru skambji u trasferimenti tal-gass injettat fin-netwerk nazzjonali tal-gassdotti. L-għan prinċipali tal-PSV huwa li tipprovdi lill-utenti punt ta’ fejn ikunu jistgħu jiltaqgħu l-offerta u t-talba sabiex ikunu jistgħu jsiru tranżazzjonijiet bilaterali OTC ta’ gass naturali ta’ kuljum.
Bħalma jirriżulta mill-Artikolu 4(1), (3) u (4) tad-Digriet Ministerjali tas‑6 ta’ Awwissu 2010, fis-suq PSV, il-funzjonament tal-mekkaniżmu ta’ trasferiment tal-perċentwali ta’ gass naturali, li jikkorrispondi mat-tariffi dovuti lill-Istat, isir permezz tan-negozjar f’irkant. L-offerti fi prezz inqas mill-parametru QE ma jistgħux jiġu aċċettati. Meta l-perċentwali ta’ gass propost f’dan is-suq jibqa’ ma jinbiegħx, dan jibqa’ fid-dispożizzjoni tal-konċessjonarju, li għandu jħallas lill-Istat Taljan l-ekwivalenti fi flus f’ammont li jikkorrispondi mal-parametru QE.
L-Artikolu 13 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 1 tal‑24 ta’ Jannar 2012 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet ta’ urġenza għall-kompetizzjoni, l-iżvilupp tal-infrastrutturi u l-kompetittività, li sar il-Liġi Nru 27 tal‑24 ta’ Marzu 2012 (GURI Nru 71 tal‑24 ta’ Marzu 2012), jipprovdi:
“Mill-ewwel trimestru wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan id-digriet, l-[Awtorità], bil-għan li tadatta l-prezzijiet ta’ referenza tal-gass naturali għall-klijenti vulnerabbli, fis-sens tal-Artikolu 22 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 164 tat‑23 ta’ Mejju 2000, kif emendat, għall-valuri Ewropej, fl-istabbiliment tal-ammonti varjabbli li jkopru l-ispejjeż ta’ provvista ta’ gass naturali, ser tintroduċi b’mod progressiv, fil-parametri li fuq il-bażi tagħhom jitwettaq aġġornament, ir-referenza għall-finijiet ta’ kwota li tiżdied gradwalment għall-prezzijiet tal-gass li jiġu rreġistrati fis-suq. Sakemm jinfetaħ is-suq tal-gass naturali, previst fl-Artikolu 30(1) tal-Liġi Nru 99 tat‑23 ta’ Lulju 2009, is-swieq ta’ referenza li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ser ikunu s-swieq Ewropej stabbiliti skont l-Artikolu 9(6) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 130 tat‑13 ta’ Awwissu 2010”.
Konformement ma’ din id-dispożizzjoni, l-Awtorità, permezz tad-Deċiżjoni 196/2013/R/gas, warrbet, b’effett mill‑1 ta’ Ottubru 2013, il-parametru QE bħala parametru għall-kalkolu tal-ispiża tal-gass għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ provvista tiegħu lil klijenti vulnerabbli. Skont din id-deċiżjoni, il-parametru li għandu jiġi adottat huwa l-parametru Cmem, ikkostitwit mis-somma tad-diversi elementi, fosthom l-indiċi Pfor. Dan il-parametru tal-aħħar ikopri l-ispejjeż ta’ provvista tal-gass naturali u huwa ddeterminat esklużivament abbażi tal-kontribuzzjonijiet forward trimestrali ta’ dan il-prodott fis-suq OTC mal-borża tal-gass Olandiża.
Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari
Eni u Shell huma detenturi ta’ konċessjonijiet ta’ produzzjoni ta’ gass naturali fuq l-art u fil-baħar. Fil-kwalità tagħhom ta’ konċessjonarji, huma obbligati jħallsu tariffi għat-tħaffir tal-minjieri taħt l-art, li l-ammont tagħhom huwa stabbilit b’riferiment għall-valur ta’ perċentwali ta’ gass prodott iddeterminat bil-liġi.
Permezz tar-rikorsi tagħhom fil-kawżi prinċipali, Eni u Shell jikkontestaw diversi atti adottati mill-konvenuti fil-kawżi prinċipali, fosthom b’mod partikolari d-deċiżjoni tal‑24 ta’ Marzu 2016 tal-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomiku – Direzione generale per la sicurezza dell’approvigionamento e le infrastrutture energetiche (id-Direttorat Ġenerali għall-Provvista u l-Infrastrutturi tal-Enerġija), li permezz tagħhom dawn tal-aħħar żammew fis-seħħ, għas-sena 2015, il-parametru QE – ibbażat fuq il-kontribuzzjonijiet għal żmien medju u fit-tul taż-żejt u ta’ kumbustibbli oħrajn – bħala parametru ta’ referenza għall-kalkolu ta’ dawn it-tariffi. Skont dawn il-kumpanniji, id-determinazzjoni tal-valur ta’ dawn il-perċentwali u, konsegwentement, tal-ammont tal-imsemmija tariffi għandu jkun ibbażat fuq parametru ieħor, jiġifieri l-indiċi Pfor, marbut mal-prezz tal-gass naturali fis-suq għal żmien qasir.
F’dan il-kuntest, it-Tribunale Amministrativo Regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali għal Lombardia, l-Italja) tistaqsi jekk il-leġiżlazzjoni Taljana inkwistjoni hijiex konformi mad-Direttiva 94/22 u, b’mod partikolari, mal-Artikolu 6(1), moqri fid-dawl tas-sitt premessa tagħha, li tipprevedi l-obbligu, għall-Istati Membri, li “jiġi assigurat l-aċċess mhux diskriminatorju” għall-attivitajiet ta’ produzzjoni ta’ idrokarbur “permezz ta’ kondizzjonijiet li jinkoraġġixxu aktar kompetizzjoni f’dan is-settur”.
Din il-qorti, fl-ewwel lok, tindika li l-leġiżlatur Taljan, bħalma jirriżulta mill-Artikolu 13(1) tal-Liġi Nru 27 tal‑24 ta’ Marzu 2012, iddeċieda li jwarrab progressivament il-parametru QE bħala parametru li jippermetti li jiġi ddeterminat il-prezz ta’ referenza tal-gass naturali intiż għall-klijenti vulnerabbli, sabiex dan il-prezz jiġi adattat għall-valuri Ewropej. Hija tippreċiża wkoll li l-Awtorità, permezz tad-Deċiżjoni 196/2013/R/gas, warrbet definittivament il-parametru QE favur l-indiċi Pfor bħala parametru ta’ kalkolu tal-ispiża tal-gass naturali fis-suq protett.
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-prezz, ikkalkulat skont il-valur tal-parametru QE, li l-konċessjonarji jibqgħu obbligati li jivvalorizzaw il-perċentwali ta’ gass korrispondenti għat-tariffa li huma għandhom iħallsu, huwa “sinifikatament ogħla” minn dak tal-gass ikkalkulat billi jintuża l-indiċi Pfor. Minħabba l-prezz ogħla tagħhom, dawn il-perċentwali jibqgħu ma jinbiegħux wara li jiġu offruti fis-suq PSV.
F’dawn il-kundizzjonijiet, il-modalitajiet għall-kalkolu tal-valur tal-perċentwali ta’ prodott li huwa prodott, li jikkorrispondi mat-tariffi dovuti lill-Istat Taljan, jistgħu jpoġġu lill-konċessjonarji f’sitwazzjoni sfavorevoli meta mqabbla mal-entitajiet l-oħrajn li joperaw fis-suq tal-gass naturali, li ma humiex suġġetti għall-obbligu li japplikaw il-parametru QE.
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja), permezz tas-sentenza Nru 290 tiegħu tad‑19 ta’ Jannar 2018, ivvalida l-metodu ta’ kalkolu tal-valur tat-tariffi dovuti lill-Istat, ibbażat fuq dan il-parametru. Permezz ta’ din is-sentenza, il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) iddeċieda li, fid-dawl tal-alternattivi previsti mill-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 94/22, il-leġiżlatur Taljan seta’ jirrikorri għall-ħlas ta’ kontribuzzjoni fi flus mill-konċessjonarji. Din id-dispożizzjoni ma teħtieġx li jkun hemm ekwivalenza bejn din il-kontribuzzjoni u l-valur tas-suq tal-perċentwali ta’ gass prodott. Skont il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat), il-metodu bbażat fuq il-parametru QE jippermetti li d-dħul li ġej minn konċessjonijiet ta’ produzzjoni jkun iktar stabbli u prevedibbli. Barra minn hekk, il-fatt li l-metodu bbażat fuq il-parametru QE jiġi mwarrab ikollu bħala konsegwenza li jitnaqqas id-dħul miksub mill-Istat Taljan skont l-Artikolu 19(5 bis) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 625/96.
F’dawn il-kundizzjonijiet, it-Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali għal Lombardia) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja, imfassla b’mod identiku fiż-żewġ kawżi:
“Id-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-Artikolu 6(1) u fis-sitt premessa tad-Direttiva [94/22] jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, b’mod partikolari l-paragrafu 5-bis tal-Artikolu 19 tad-[Digriet Leġiżlattiv 625/96] li, bis-saħħa tal-interpretazzjoni mogħtja mill-Consiglio di Stato [(il-Kunsill tal-Istat)] bis-sentenza Nru 290/2018, tippermetti li jiġi impost, matul il-ħlas tat-tariffi, il-parametru QE, ibbażat fuq il-kwotazzjonijiet taż-żejt u ta’ kombustibbli oħra, minflok ma jkun ibbażat fuq l-indiċi Pfor, li huwa marbut mal-prezz tal-gass fis-suq għal żmien qasir?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 94/22, moqri fid-dawl tas-sitt premessa tagħha, għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali skont liema l-ammont tat-tariffi dovuti mid-detenturi ta’ konċessjonijiet ta’ produzzjoni ta’ gass naturali huwa kkalkulat skont parametru bbażat fuq il-kontribuzzjonijiet taż-żejt u ta’ kombustibbli oħrajn fi żmien medju u fit-tul u mhux fuq indiċi li jirrifletti l-prezz tas-suq tal-gass naturali fi żmien qasir.
Għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li mis-sitt premessa tad-Direttiva 94/22 jirriżulta li l-Istati Membri għandhom jiżguraw l-aċċess nondiskriminatorju għall-attivitàjiet li jirrelataw mat-tħaffir, l-esplorazzjoni u l-produzzjoni ta’ idrokarburi, sabiex jiffavorixxu kompetizzjoni ikbar f’dan is-settur.
Bl-istess mod, l-Artikolu 2(2) ta’ din id-direttiva jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jiżguraw li ma jkun hemm ebda diskriminazzjoni bejn l-entitajiet ekonomiċi interessati fir-rigward tal-aċċess għal dawn l-attivitajiet u l-eżerċitar tagħhom (sentenza tas‑27 ta’ Ġunju 2013, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja,
C‑569/10
,
EU:C:2013:425
, punt
).
Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li mill-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 94/22, moqri fid-dawl tat-tmien premessa tagħha, jirriżulta li l-Istati Membri jistgħu jeżiġu l-ħlas ta’ tariffa fi flus jew in natura, bħala kontribuzzjoni tal-eżerċizzju, minn entitajiet ekonomiċi interessati, tal-attività ta’ produzzjoni ta’ idrokarburi li jinsabu fit-territorju tagħhom, riżors li fuqu, bħalma tistipula r-raba’ premessa ta’ din id-direttiva, dawn l-Istati “għandhom is-sovranità u drittijiet ta’ sovranità”.
Fit-tielet lok, bħalma jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 43 tal-konklużjonijiet tiegħu, id-Direttiva 94/22 tippermetti marġni ta’ manuvra wiesa’ ħafna lill-Istati Membri sabiex jistabbilixxu l-modalitajiet għall-kalkolu u l-applikazzjoni ta’ tali tariffa.
Fil-kawżi prinċipali, Eni u Shell, li jeżerċitaw l-attività ta’ produzzjoni ta’ gass naturali bħala konċessjonarji, jargumentaw li, minħabba l-adozzjoni tal-parametru QE bħala metodu ta’ kalkolu tat-tariffa, il-prezz tal-perċentwali tal-prodott ta’ produzzjoni li jikkostitwixxi l-bażi tiegħu huwa ogħla mill-prezz tal-gass naturali skambjat fis-suq PSV. B’dan il-mod, minn naħa, dawn il-perċentwali jibqgħu ma jinbiegħux meta l-konċessjonarji jippruvaw jittrasferixxuhom fl-irkanti li jirregolaw il-funzjonament tas-suq PSV. Min-naħa l-oħra, dawn il-konċessjonarji jkunu obbligati, essenzjalment, jixtru l-gass naturali mhux mibjugħ li jikkorrispondi ma’ dawn il-perċentwali u li jħallsu, skont din it-tariffa, lill-Istat Taljan, il-perċentwali ta’ gass fi prezz ogħla minn dak tas-suq.
Issa, l-entitajiet l-oħrajn li joperaw fis-suq PSV, peress li ma humiex obbligati jħallsu tali tariffa lill-Istat Taljan, jistgħu jixtru u jiskambjaw il-gass naturali bi prezz irħas, iddeterminat bil-bilanċ tal-offerta u tat-talba f’dan is-suq.
Skont Eni u Shell, tali sitwazzjoni tikkostitwixxi diskriminazzjoni bejn, minn naħa, l-impriżi detenturi ta’ konċessjonijiet ta’ produzzjoni ta’ gass naturali u, min-naħa l-oħra, l-impriżi involuti fis-suq PSV għall-finijiet tal-bejgħ, tad-distribuzzjoni u tal-kummerċjalizzazzjoni tal-imsemmi prodott.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati bl-istess mod, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (sentenza tat‑28 ta’ Novembru 2018, Solvay Chimica Italia et,
C‑262/17, C‑263/17 u C‑273/17
,
EU:C:2018:961
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, għandu jiġi rrilevat li xi konċessjonarji, bħal Eni u Shell fil-kawżi prinċipali, ma jinstabux, fir-rigward tal-impożizzjoni ta’ tariffa bħal dik inkwistjoni, f’sitwazzjoni paragunabbli għal dik tal-operaturi l-oħrajn tas-suq PSV, li l-attività tagħhom tikkonsisti biss fil-bejgħ, id-distribuzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni tal-perċentwali ta’ gass f’dan is-suq.
Fil-fatt, mill-punti fid-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, u li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, jirriżulta li l-ħlas ta’ din it-tariffa huwa impost biss fuq id-detenturi ta’ konċessjoni ta’ produzzjoni, bħala kontribuzzjoni tad-dritt li jwettqu, b’mod esklużiv, l-attività ta’ produzzjoni ta’ idrokarburi f’żona ġeografika ddeterminata.
F’dawn il-kundizzjonijiet, leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, li tipprevedi li l-ammont tat-tariffi dovuti mid-detenturi ta’ konċessjonijiet ta’ produzzjoni ta’ gass naturali huwa ddeterminat skont parametru differenti mill-parametru użat għad-determinazzjoni tal-valur fis-suq tal-gass naturali li huwa prodott, ma tikkostitwixxix diskriminazzjoni fil-konfront ta’ dawn id-detenturi.
Minn dan isegwi li l-fatt li l-parametru QE ma jkunx marbut mal-prezz tas-suq tal-gass naturali ma għandux rilevanza għall-evalwazzjoni tan-natura diskriminatorja tal-imsemmija leġiżlazzjoni. Din il-konstatazzjoni hija kkorroborata mill-fatt li d-Direttiva 94/22 ma tipprevedi ebda dispożizzjoni li timponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jadottaw metodu ddeterminat ta’ ffissar tat-tariffa inkwistjoni jew li jipprevedu li l-valur tagħha jkun marbut mal-prezz tal-gass naturali skambjat fis-suq PSV.
F’dan ir-rigward, bħalma jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 58 tal-konklużjonijiet tiegħu, ma huwiex irraġonevoli li Stat Membru, sabiex jiżgura iktar stabbiltà u prevedibbiltà tad-dħul pubbliku bbażat fuq il-produzzjoni ta’ idrokarburi, jagħżel metodu ta’ kalkolu tat-tariffi dovuti sabiex tiġi eżerċitata tali attività, marbut ma’ indikatur inqas volatili li huwa bbażat fuq il-kontribuzzjonijiet taż-żejt u ta’ kombustibbli oħrajn għal żmien medju u fit-tul, bħall-parametru QE, iktar milli fuq parametru li jirrifletti l-prezz tas-suq għal żmien qasir tal-gass naturali, bħall-indiċi Pfor.
Għandu jiġi enfasizzat ukoll li d-Direttiva 94/22, b’mod partikolari l-Artikolu 6 tagħha, timponi ċerti rekwiżiti li l-Istati Membru għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni meta huma jeżerċitaw is-setgħa diskrezzjonali tagħhom sabiex jistabbilixxu l-modalitajiet għall-kalkolu tat-tariffi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali.
B’dan il-mod, bħalma jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 60 u 67 tal-konklużjonijiet tiegħu, mill-Artikolu 6(1) u (3) tad-Direttiva 94/22 jirriżulta li l-Istati Membri ma jistgħux jimponu tariffi li l-livell tagħhom jagħmel mhux vijabbli fil-prattika l-attivitajiet ta’ prospettar, esplorazzjoni u produzzjoni ta’ gass naturali jew ma jippermettix li tiġi żgurata l-indipendenza tal-entitajiet fil-qasam ta’ amministrazzjoni.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha, jekk il-limiti stabbiliti bid-Direttiva 94/22 ġewx miksura fil-kuntest tat-tilwimiet pendenti quddiemha.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 94/22, moqri fid-dawl tas-sitt premessa tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali skont liema l-ammont tat-tariffi dovuti mid-detenturi ta’ konċessjonijiet ta’ produzzjoni ta’ gass naturali huwa kkalkulat skont parametru bbażat fuq il-kontribuzzjonijiet taż-żejt u ta’ kombustibbli oħrajn għal żmien medju u fit-tul u mhux fuq parametru li jirrifletti l-prezz tas-suq għal żmien qasir tal-gass naturali.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 94/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 1994 dwar il-kondizzjonijiet għall-għoti u l-użu ta’ awtorizzazzjonijiet għall-prospettar, esplorazzjoni u produzzjoni ta’ idrokarbur, moqri fid-dawl tas-sitt premessa tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali skont liema l-ammont tat-tariffi dovuti mid-detenturi ta’ konċessjonijiet ta’ produzzjoni ta’ gass naturali huwa kkalkulat skont parametru bbażat fuq il-kontribuzzjonijiet taż-żejt u ta’ kombustibbli oħrajn għal żmien medju u fit-tul u mhux fuq parametru li jirrifletti l-prezz tas-suq għal żmien qasir tal-gass naturali.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.