CELEX: 62020CJ0595
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili
Liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali
Regolament (KE) Nru 593/2008 (Ruma I)
Kuntratti ta’ konsum
Għażla tal-liġi applikabbli
Artikolu 6(4)(ċ)
Esklużjoni ta’ kuntratti li għandhom bħala suġġett dritt in rem fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà
Kuntratt ta’ bejgħ, inkluż kuntratt ta’ kiri u kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi, dwar siġar imħawla bl-għan waħdieni li jiġu maħsuda għall-profitt

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 593/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Ġunju 2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali (Ruma I) (
ĠU 2008, L 177, p. 6
, rettifika fil-
ĠU 2009 L 309, p. 87
) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Ruma I”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, UE u, min-naħa l-oħra, ShareWood Switzerland AG (iktar ’il quddiem “ShareWood”) u VF, dwar l-obbligu ta’ dawn tal-aħħar li jħallsu lil UE somma ta’ flus abbażi ta’ kuntratt qafas konkluż bejn dawn il-partijiet.
Il-kuntest ġuridiku tal-Unjoni
Il-premessa 7 tar-Regolament Ruma II tipprovdi:
“L-ambitu sostantiv u d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu konsistenti mar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat‑22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (“Brussell I”) (
ĠU 2001 L 12, p. 1
) u r-Regolament (KE) Nru 864/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Lulju 2007 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet mhux kuntrattwali (“Ruma II”) (
ĠU 2007 L 199, p. 40
)”.
Skont l-Artikolu 6 tar-Regolament Ruma I, intitolat “Kuntratti ta’ konsum”:
“1.   Bla ħsara għall-Artikoli 5 u 7, kuntratt konkluż minn persuna fiżika għal skop li jista’ jitqies bħala mhux relatat mas-sengħa jew professjoni tagħha (‘il-konsumatur’), ma’ persuna oħra li taġixxi fl-eżerċizzju tas-sengħa jew professjoni tagħha (‘il-professjonist’) għandu jkun regolat mil-liġi tal-pajjiż fejn il-konsumatur ikollu r-residenza abitwali tiegħu, bil-kondizzjoni li:
1.
il-professjonist jeżerċita l-attivitajiet kummerċjali jew professjonali tiegħu fil-pajjiż fejn il-konsumatur ikollu r-residenza abitwali tiegħu, jew
2.
bi kwalunkwe mezz, jindirizza dawn l-attivitajiet lejn dak il-pajjiż jew lejn diversi pajjiżi inkluż dak il-pajjiż,
u li l-kuntratt jaqa’ fl-ambitu ta’ dawn l-attivitajiet.
2.   Minkejja l-paragrafu 1, il-partijiet jistgħu jagħżlu l-liġi applikabbli għal kuntratt li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafu 1, skond l-Artikolu 3. Tali għażla, madankollu, ma tistax twassal sabiex iċċaħħad lill-konsumatur mill-protezzjoni mogħtija lilu minn dispożizzjonijiet li ma jistgħux jiġu derogati bi ftehim taħt il-liġi li, fin-nuqqas ta’ l-għażla, kienet tkun applikabbli abbażi tal-paragrafu 1.
[…]
4.   Il-paragrafi 1 u 2 ma għandhomx japplikaw għal dawn il-kuntratti:
[…]
1. kuntratt relatat ma’ dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew ma’ kiri ta’ proprjetà immobbli divers minn kuntratt relatat ma’ dritt ta’ użu ta’ proprjetajiet immobbli fuq bażi ta’ timeshare fis-sens tad-Direttiva 94/47/KE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ottubru 1994 dwar il-protezzjoni tax-xerrejja f’dak li għandu x’jaqsam ma’ ċerti aspetti tal-kuntratti li għandhom x’jaqsmu max-xiri tad-dritt għall-użu tal-propjetà immobbli fuq bażi ta’ timeshare (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 13, p. 315)];
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Bejn ix-xahar ta’ Jannar 2012 u x-xahar ta’ Ġunju 2014, UE, konsumatur residenti fl-Awstrija, ikkonkluda ma’ ShareWood, kumpannija li għandha s-sede tagħha fl-Isvizzera, kuntratt qafas kif ukoll erba’ kuntratti ta’ bejgħ li jirrigwardaw ix-xiri ta’ siġar tat-tik u tal-balsa fil-Brażil.
Dawn l-erba’ kuntratti ta’ bejgħ kellhom bħala suġġett 705 siġra tat-tik ta’ valur ta’ EUR 67 328.85, 2690 siġra tat-tik ta’ valur ta’ EUR 101 716.53, 2600 siġra tat-tik ta’ valur ta’ EUR 111 583.34 u 1860 siġra tal-balsa ta’ valur ta’ EUR 32340. Barra minn hekk, dan il-kuntratt qafas kien jinkludi kuntratt ta’ kiri u kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi. Dan il-kuntratt ta’ kiri kien jagħti d-dritt li jitkabbru s-siġar ikkonċernati, u l-kera tal-kirja kienet inkluża fil-prezz tal-bejgħ ta’ dawn tal-aħħar. Fir-rigward tal-kuntratt tal-provvista tas-servizzi, dan kien jipprovdi li ShareWood tinkariga ruħha li tkabbar, tamministra, taħsad u tbigħ is-siġar kif ukoll li tagħti l-qligħ nett ta’ dan il-bejgħ lil UE. Id-differenza bejn il-qligħ nett u l-qligħ gross kien jikkostitwixxi r-remunerazzjoni ta’ ShareWood għall-provvista ta’ dawn is-servizzi, iddefinit bħala perċentwali ta’ dan il-qligħ.
Il-klawżoli segwenti kienu jagħmlu parti mill-imsemmi kuntratt qafas:
“3.1. [ShareWood] għandha tbigħ is-siġar tal-pjantazzjonijiet ta’ [ShareWood] u ta’ [Sharewood do Brasil Reflorestadora Ltda] f’isimha proprju u għan-nom tagħha stess lil [UE]. Permezz tal-ħlas tal-prezz tal-bejgħ, [ShareWood] tintrabat li tittrasferixxi lil [UE] is-sjieda tas-siġar.
3.2. [UE] għandu jixtri siġar diġà mħawla u individwalizzati. L-individwalizzazzjoni ssir sal-ħsad u sal-bejgħ, billi jiġi ppreparat inventarju tas-siġar li jindika n-numru tas-siġra, in-numru tal-pjanta, in-numru tal-plott u n-numru tal-pjantazzjoni.
[…]
4.2. Bħala konferma tat-twettiq tal-bejgħ, għandu jiġi trażmess, wara riċezzjoni tal-prezz tal-bejgħ, ċertifikat ta’ pjantazzjoni li jindika l-informazzjoni ta’ individwalizzazzjoni tas-siġar mixtrija.
[…]
7. Qbiela
7.1. Max-xiri tas-siġar, [UE] għandu simultanjament jikri l-art (ara l-kuntratt speċifiku) sakemm is-siġar mixtrija mingħand [ShareWood] ikunu jinsabu hemmhekk, jew, minn tal-inqas, għal terminu li ma jeċċedix dak indikat fil-kuntratt speċifiku relatat miegħu. Il-qbiela jinkludu biss id-dritt li jsir tkabbir tas-siġar.
7.2. Il-kera hija inkluża fil-prezz tax-xiri.
[…]
7.3. Il-kirja tista’ tiġi trażmessa biss fil-każ tal-bejgħ mill-ġdid tas-siġar. Is-sullokazzjoni hija eskluża.
8. Bejgħ mill-ġdid ta’ siġar minn [UE]
8.1. [UE] jista’, fi kwalunkwe mument, ibigħ is-siġar tagħha, bi jew mingħajr kuntratt ta’ servizzi, lil terz u jittrasferixxi s-sjieda lilu. [UE] għandu jimpenja ruħu li jittrażmetti lill-imsemmi terz il-qbiela korrispondenti u li jissuġġetta lil dan it-terz għall-istess obbligu.
[…]
9. Żamma tal-valur tas-siġar mixtrija
9.1. Għall-finijiet tal-iżvilupp u taż-żamma tal-valur, [ShareWood] tirakkommanda li s-siġar jiġu kkurati regolarment. Dan is-servizz huwa offrut minn [ShareWood] bil-kuntratt ta’ servizzi.
[…]
11. B’kuntratt ta’ servizzi
11.1. Bil-konklużjoni ma’ [ShareWood] ta’ kuntratt ta’ servizzi, [UE] jinkariga lil [ShareWood] bil-ġestjoni, bl-amministrazzjoni, bil-kura, bil-ħsad u bil-bejgħ tas-siġar mixtrija konformement mal-ġestjoni tal-pjantazzjoni kollha u b’teħid inkunsiderazzjoni tal-kriterji internazzjonali ta’ użu sostenibbli tal-pjantazzjonijiet, u timpenjaha tħallas lil [UE] il-qligħ nett tal-bejgħ tal-injam fil-kont tagħha kif indikat. Barra minn hekk, [ShareWood] tassumi l-obbligi kollha li jirriżultaw mill-qbiela.
[…]
11.9. [UE] jinkariga lil [ShareWood] tiddeċiedi, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni l-ġestjoni tal-pjantazzjoni kollha, liema siġar se jinħasdu f’liema sena. Qabel il-ħsad, [ShareWood] għandha tinforma b’dan lil [UE]. Il-proposta titqies li hija aċċettata meta [UE] ma jirrifjutahiex fi żmien 10 ijiem minn meta jirċievi l-informazzjoni inkwistjoni, bil-posta jew bil-posta elettronika.
[…]
15.1. [ShareWood] għandha tassigura, għal [UE] u għaliha nnifisha, matul l-ewwel erba’ snin wara l-pjantazzjoni, l-art u s-siġar tat-tik (bl-esklużjoni ta’ siġar oħra) kontra n-nar, il-beraq, il-preċipitazzjoni u l-ħsara mill-ġlata. [UE] jirrikonoxxi li l-assigurazzjoni ma għandhiex tkopri telf ta’ inqas minn 10 % tas-siġar tat-tik.
[…]
24.1. Fir-rigward tad-dritt sostantiv applikabbli, il-kuntratt qafas u kull wieħed mill-kuntratti speċifiċi huma rregolati mid-dritt Svizzeru, bl-esklużjoni (i) tal-konvenzjonijiet internazzjonali, inkluża l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kuntratti għall-Bejgħ Internazzjonali ta’ Merkanzija, tal‑11 ta’ April 1980 (CISG) u (ii) tad-dispożizzjonijiet fil-qasam tal-kunflitt tal-liġijiet. […]”
Il-kuntratt ta’ bejgħ ta’ 2600 siġra tat-tik, imsemmi fil-punt 6 ta’ din is-sentenza, ġie xolt bi ftehim komuni bejn il-partijiet.
UE ppreżentat quddiem il-Handelsgericht Wien (il-Qorti Kummerċjali ta’ Vjenna, l-Awstrija) rikors intiż sabiex jiġi kkonstatat li ShareWood kienet naqset milli twettaq l-obbligu tagħha li tikseb is-sjieda tas-siġar inkwistjoni u li ShareWood u VF, direttur u membru tal-bord tad-diretturi ta’ din il-kumpannija, huma marbuta
in solidum
li jħallsuha s-somma ta’ EUR 201 385.38, flimkien mal-interessi u l-ispejjeż. Barra minn hekk, f’dan ir-rikors, UE sostna li, bħala konsumatur, huwa kellu, skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt Awstrijak, id-dritt li jxolji t-tliet kuntratti l-oħra ta’ bejgħ imsemmija fil-punt 6 ta’ din is-sentenza u li jikseb kumpens għad-danni.
Permezz ta’ sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2019, il-Handelsgericht Wien (il-Qorti Kummerċjali ta’ Vjenna) ċaħdet l-imsemmi rikors. Permezz ta’ sentenza tal‑25 ta’ Frar 2020, l-Oberlandesgericht Wien (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Vjenna, l-Awstrija) ikkonfermat din is-sentenza.
Adita b’appell għal reviżjoni minn UE minn din is-sentenza, il-qorti tar-rinviju, l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija), tqis li r-relazzjoni kuntrattwali bejn UE u ShareWood taqa’ taħt l-Artikolu 6(1)(b) tar-Regolament Ruma I. Mill-kuntratt qafas imsemmi fil-punt 5 ta’ din is-sentenza jirriżulta li dawn il-partijiet kienu ftiehmu dwar l-applikabbiltà tad-dritt Svizzeru. Madankollu, skont l-Artikolu 6(2) ta’ dan ir-regolament, din l-għażla ma tistax twassal sabiex iċċaħħad lill-konsumatur mill-protezzjoni mogħtija lilu minn dispożizzjonijiet li ma jistax jidderoga minnhom bi ftehim skont il-liġi li, fin-nuqqas ta’ għażla, kienet tkun applikabbli abbażi tal-Artikolu 6(1), f’dan il-każ, id-dritt Awstrijak.
Madankollu, din il-qorti tirrileva li, fil-kuntest tal-kawża li tressqet quddiemha, tali dispożizzjonijiet nazzjonali imperattivi intiżi sabiex jipproteġu lill-konsumatur jistgħu jiġu invokati biss bil-kundizzjoni li l-kuntratt qafas inkwistjoni ma jaqax taħt il-kategorija ta’ kuntratti msemmija fl-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I, jiġifieri dik tal-kuntratti li għandhom bħala suġġett dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà immobbli.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament [Ruma I] għandu jiġi interpretat fis-sens li kuntratt ta’ bejgħ ta’ siġar teak u balsa konkluż bejn impriża u konsumatur li huwa intiż sabiex jittrasferixxi l-proprjetà tas-siġar bil-ħsieb li dawn is-siġar jiġu ġestiti, maħsuda u mibjugħa bi profitt, u li jinkludi, għal dan l-iskop, ftehim ta’ kiri u ftehim ta’ servizzi, għandu jitqies li huwa ‘kuntratt relatat ma’ dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew ma’ kiri ta’ proprjetà immobbli’ fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I għandux jiġi interpretat fis-sens li kuntratt ta’ bejgħ, li jinkludi kuntratt ta’ kiri u kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi, li jirrigwarda siġar imħawla fuq art mikrija bl-għan waħdieni li jiġu maħsuda għal skopijiet ta’ lukru, jikkostitwixxix “kuntratt li għandu bħala suġġett dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà immobbli”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 6(2) tar-Regolament Ruma I, il-partijiet f’kuntratt ta’ konsum, jiġifieri kuntratt konkluż minn professjonist u konsumatur, jistgħu jagħżlu l-liġi applikabbli għall-kuntratt, sa fejn din l-għażla ma jkollhiex madankollu r-riżultat li ċċaħħad lill-konsumatur mill-protezzjoni mogħtija lilu mid-dispożizzjonijiet li ma jistax jidderoga minnhom bi ftehim skont il-liġi li, fin-nuqqas ta’ għażla, kienet tkun applikabbli abbażi tal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament.
L-Artikolu 6(1)(b) tal-imsemmi regolament, li, skont il-qorti tar-rinviju, japplika għall-kawża prinċipali, jipprevedi li kuntratt konkluż minn konsumatur ma’ professjonist huwa rregolat mil-liġi tal-pajjiż fejn il-konsumatur ikollu r-residenza abitwali tiegħu, bil-kundizzjoni li dan il-professjonist, bi kwalunkwe mezz, jiddirieġi l-attività tiegħu lejn dan il-pajjiż jew lejn diversi pajjiżi, fosthom dan tal-aħħar, u li l-kuntratt jaqa’ fl-ambitu ta’ din l-attività.
Barra minn hekk, l-Artikolu 6(4) tar-Regolament Ruma I jistabbilixxi l-każijiet li fihom il-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu 6 ma japplikawx. B’mod iktar speċifiku, l-imsemmi Artikolu 6(4)(ċ) jipprovdi li l-paragrafi 1 u 2 ma japplikawx għal kuntratti li għandhom bħala suġġett dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà immobbli għajr kuntratt li għandu bħala suġġett dritt ta’ użu ta’ proprjetà immobbli fuq bażi ta’ timeshare fis-sens tad-Direttiva 94/47.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-applikazzjoni tad-dritt Awstrijak għat-tilwima fil-kawża prinċipali tiddependi minn jekk il-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali jaqax taħt il-kunċett ta’ “kuntratt li għandu bħala suġġett dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà immobbli”, fis-sens tal-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I.
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet preliminari li għandu jiġi ddeterminat jekk kuntratt bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandux bħala suġġett dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà immobbli, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li r-Regolament Ruma I la jiddefinixxi l-kunċett ta’ “kuntratt li għandu bħala suġġett dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà immobbli” u lanqas, barra minn hekk, dawk ta’ “dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli” u ta’ “proprjetà immobbli”.
Skont ġurisprudenza stabbilita, mir-rekwiżiti kemm tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll tal-prinċipju ta’ ugwaljanza jirriżulta li t-termini ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma tagħmel ebda riferiment espress għad-dritt tal-Istati Membri bil-għan li jiġu stabbiliti t-tifsira u l-portata tagħha għandhom normalment jingħataw interpretazzjoni awtonoma u uniformi fl-Unjoni Ewropea kollha (sentenza tat‑18 ta’ Ottubru 2016, Nikiforidis,
C‑135/15
,
EU:C:2016:774
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Peress li l-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I ma jagħmel ebda riferiment għad-dritt tal-Istati Membri, dan għandu għalhekk jiġi interpretat awtonomament u uniformament.
F’dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li l-fatt li s-siġar imħawla fiċ-ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali jistgħu eventwalment jiġi assimilati ma’ beni immobbli fl-ordinamenti ġuridiċi differenti, ma jista’ jkollu ebda effett kwalunkwe.
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kwistjoni dwar jekk il-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandux bħala suġġett “dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli”, għandu jitfakkar li, skont dan il-kuntratt, il-professjonist jintrabat li jittrasferixxi lill-konsumatur is-sjieda tas-siġar imħawla fuq art bl-għan waħdieni tal-ħsad tagħhom u tal-bejgħ tal-injam miksub b’dan il-mod.
Sabiex id-dritt għall-proprjetà li huwa s-suġġett tal-imsemmi kuntratt ikun jista’ jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli”, jeħtieġ ukoll li dawn is-siġar, qabel il-ħsad tagħhom, ikunu jistgħu jiġu assimilati ma’ beni immobbli għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I.
F’dan il-każ, huwa paċifiku li t-trasferiment tad-dritt ta’ proprjetà mill-professjonist skont il-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jikkonċernax l-art li fuqha jitħawlu s-siġar ikkonċernati, iżda dawn biss. Għalkemm, ċertament, dawn is-siġar jitħawlu fuq din l-art għall-finijiet tat-tkabbir tagħhom, madankollu mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-għan prinċipali ta’ dan il-kuntratt huwa li jiġi ġġenerat dħul mill-bejgħ tal-injam miksub wara l-ħsad tal-imsemmija siġar, li l-proprjetà tagħhom tiġi ttrasferita biss fil-mument tal-individwalizzazzjoni tagħhom, kompitu li jitwettaq mill-professjonist sal-ħsad tagħhom u sal-bejgħ tal-injam miksub b’dan il-mod.
B’mod partikolari, permezz tal-imsemmi kuntratt, ġie miftiehem bejn il-partijiet li s-siġar inkwistjoni tħawlu fuq l-art ikkonċernata bl-għan waħdieni li jiġu maħsuda, fi tmiem il-perijodu ta’ tkabbir tagħhom, sabiex jinbiegħ l-injam miksub b’dan il-mod.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li dawn is-siġar għandhom jitqiesu bħala r-rikavat tal-użu tal-art li fuqha huma mħawla. Għalkemm tali rikavat għandu, bħala regola ġenerali, l-istess status legali bħall-art fejn is-siġar ikkonċernati huma mħawla, huwa jista’ madankollu, permezz ta’ kuntratt, ikun is-suġġett ta’ drittijiet
in rem
u l-proprjetarju jew il-possessur tal-art jista’ jużah separatament mingħajr ma jaffettwa d-dritt ta’ proprjetà jew id-drittijiet
in rem
l-oħra relatati ma’ din l-art. Kuntratt li jikkonċerna d-disponiment tar-rikavat tal-użu ta’ art ma jistax jiġi assimilat ma’ kuntratt li s-suġġett tiegħu huwa “dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli” fis-sens tal-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I.
Minn dan isegwi li kuntratt li jirrigwarda siġar mħawla fuq art bl-għan waħdieni tal-ħsad tagħhom u tal-bejgħ tal-injam miksub b’dan il-mod ma għandux bħala suġġett “dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-kwistjoni dwar jekk il-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandux bħala suġġett “kiri ta’ immobbli”, għandu jitfakkar li, skont dan il-kuntratt, il-konsumatur jikri l-art li fuqha jitħawlu s-siġar ikkonċernati sakemm dawn ikunu jinsabu hemmhekk.
Madankollu, is-sempliċi eżistenza ta’ kuntratt ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli, bħall-art, ma hijiex biżżejjed sabiex jitqies li dan il-kuntratt jaqa’ taħt l-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I.
Fil-fatt, fir-rigward tal-Artikolu 16(1)(a) tal-Konvenzjoni tas‑27 ta’ Settembru 1968 dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Eżekuzzjoni ta’ Sentenzi f’Materji Ċivili u Kummerċjali (
ĠU 1972, L 299, p. 32
), li kien jipprevedi, fil-qasam tal-kiri ta’ immobbli, ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati tal-Istat kontraenti fejn tinsab il-proprjetà immobbli, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-klassifikazzjoni bħala kuntratt ta’ kiri fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni teħtieġ l-eżistenza ta’ rabta suffiċjentement stretta bejn il-kuntratt u l-proprjetà immobbli kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2005, Klein,
C‑73/04
,
EU:C:2005:607
, punt
).
B’mod iktar partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li kuntratt kumpless li jirrigwarda sensiela ta’ provvisti ta’ servizzi pprovduti kontra prezz globali mħallas mill-klijent, bħal kuntratt li jipprevedi l-provvista ta’ servizzi li jmorru lil hinn mit-trasferiment ta’ dritt ta’ użu li jikkostitwixxi s-suġġett ta’ kuntratt ta’ kiri, ma jaqax fl-ambitu tal-qasam li fih il-prinċipju tal-ġurisdizzjoni esklużiva previst fl-imsemmija dispożizzjoni jkollu r-raison d’être għall-eżistenza tiegħu u ma jikkostitwixxix kuntratt ta’ kiri fis-sens tal-istess dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2005, Klein,
C‑73/04
,
EU:C:2005:607
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata)
Għandu jiġi nnotat li, skont il-premessa 7 tar-Regolament Ruma I, il-kamp ta’ applikazzjoni
ratione materiae
u d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament għandhom ikunu koerenti mar-Regolament Nru 44/2001. Sa fejn dan tal-aħħar tħassar u ġie ssostitwit bir-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (
ĠU 2012, L 351, p. 1
), dan l-għan ta’ koerenza japplika wkoll għalih (sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2019, Kerr,
C‑25/18
,
EU:C:2019:376
, punt
).
Barra minn hekk, sa fejn ir-Regolament Nru 44/2001 issostitwixxa, fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri, il-Konvenzjoni tas‑27 ta’ Settembru 1968 dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Eżekuzzjoni tas-Sentenzi f’Materji Ċivili u Kummerċjali, dan l-għan ta’ koerenza japplika wkoll għal din il-konvenzjoni, sakemm, madankollu, id-dispożizzjonijiet tagħha jkunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala ekwivalenti għal dawk tar-Regolamenti Nru 44/2001 u Nru 1215/2012.
Fid-dawl tal-għan ta’ koerenza mfakkar fiż-żewġ punti preċedenti ta’ din is-sentenza, il-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 32 u 33 tagħha għandhom ukoll jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I.
F’dan il-każ, l-għan prinċipali tal-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jikkonsistix fl-użu, fil-kuntest ta’ kirja, tal-art li fuqha huma mħawla s-siġar ikkonċernati, iżda, kif ġie rrilevat fil-punt 26 ta’ din is-sentenza, fil-fatt li jiġi ġġenerat profitt mill-bejgħ tal-injam miksub wara l-ħsad ta’ dawn is-siġar. Kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, il-kirja prevista minn dan il-kuntratt, li tinkludi biss id-dritt li l-imsemmija siġar jitkabbru u ma għandhiex għan separabbli mill-akkwist ta’ dawn tal-aħħar, hija intiża sempliċement li tippermetti l-eżekuzzjoni tal-elementi ta’ bejgħ u ta’ provvista ta’ servizzi previsti mill-imsemmi kuntratt.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li kuntratt bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma għandux rabta suffiċjentement stretta mal-art ikkonċernata sabiex ikun jista’ jiġi kklassifikat bħala “kiri ta’ proprjetà immobbli”, fis-sens tal-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti iktar ’il fuq, ir-risposta għad-domanda għandha tkun li l-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament Ruma I għandu jiġi interpretat fis-sens li kuntratt ta’ bejgħ, li jinkludi kuntratt ta’ kiri u kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi, li jirrigwarda siġar imħawla fuq art mikrija bil-għan waħdieni li jiġu maħsuda għal skopijiet ta’ lukru, ma jikkostitwixxix “kuntratt li għandu bħala suġġett dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà immobbli”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

l-Artikolu 6(4)(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 593/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Ġunju 2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali (Ruma I), għandu jiġi interpretat fis-sens li kuntratt ta’ bejgħ, li jinkludi kuntratt ta’ kiri u kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi, li jirrigwarda siġar imħawla fuq art mikrija bil-għan waħdieni li jiġu maħsuda għal skopijiet ta’ lukru, ma jikkostitwixxix “kuntratt li għandu bħala suġġett dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew kiri ta’ proprjetà immobbli”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.