CELEX: 62019CJ0184
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Direttivi 92/83/KEE u 92/84/KEE
Rati tas-sisa fuq l-inbid u x-xorb iffermentat mingħajr gass li ma huwiex inbid jew birra
Rati tas-sisa ddifferenzjati
Prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 7, 11 u 15 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/83/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992 dwar l-armonizzazzjoni ta’ l-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 206), tal-Artikolu 5 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/84/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992 dwar l-approssimazzjoni tar-rati tat-taxxa tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 213), kif ukoll tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, Hecta Viticol SRL u, min-naħa l-oħra, l-Agenţia Naţională de Administrare Fiscală – Direcţia Generală de Soluţionare a Contestaţiilor (l-Aġenzija Nazzjonali tal-Amministrazzjoni Fiskali – Direttorat Ġenerali għall-Ipproċessar tal-Ilmenti, ir-Rumanija) (iktar ’il quddiem l-“ANAF”), il-Biroul Vamal de Interior Buzău (l-Uffiċċju Doganali Intern ta’ Buzău, ir-Rumanija) u d-Direcţia Generală Regională a Finanţelor Publice Galaţi (id-Direttorat Ġenerali Reġjonali tal-Finanzi Pubbliċi ta’ Galaţi, Roumanie) dwar avviż ta’ tassazzjoni li jistabbilixxi d-dazji tas-sisa dovuti minn SC Principal Company SA, kumpannija li l-aventi kawża tagħha hija Hecta Viticol.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 92/83
Skont it-tielet premessa tad-Direttiva 92/83, “hu importanti għat-tħaddim xieraq tas-suq intern li jkunu stabbiliti definizzjonijiet komuni għall-prodotti kollha in kwistjoni [f’din id-direttiva]”.
L-għaxar premessa tal-imsemmija direttiva tistipula li “fil-prinċipju, l-Istati Membri għandhom japplikaw rata waħda għal kull ettolitru ta’ prodott komplut lill-inbid kollu mingħajr gass u lil xorb ieħor iffermentat mingħajr gass, u rata waħda ta’ dazju għal kull ettolitru ta’ prodott komplut lill-inbid kollu bil-gass u lil xorb iffermentat bil-gass”.
F’dan ir-rigward, id-Direttiva 92/83 tidentifika ħames kategoriji ta’ prodotti li għal kull waħda minnhom japplikaw id-dispożizzjonijiet tas-Sezzjoni I tad-direttiva, fir-rigward tal-“birra”, tas-Sezzjoni II tagħha fir-rigward tal-“inbid”, tas-Sezzjoni III tal-imsemmija direttiva fir-rigward tax-“xorb iffermentat li m’huwiex inbid u birra”, tas-Sezzjoni IV ta’ din tal-aħħar, fir-rigward tal-“prodotti intermedjarji”, u tas-Sezzjoni V tal-istess direttiva, fir-rigward tal-“alkoħol etiliku”, rispettivament.
L-Artikoli 7 u 9 tad-Direttiva 92/83 jinsabu fis-Sezzjoni II tagħha, intitolata “inbid”.
L-Artikolu 7 ta’ din id-direttiva jistipula:
“1.   L-Istati Membri għandhom japplikaw taxxa tas-sisa lill-inbid skond din id-Direttiva.
2.   L-Istati Membri għandhom jiffissaw ir-rati tagħhom skond id-Direttiva 92/84/KEE.”
Skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 92/83, f’dak li jikkonċerna l-inbid għandha ssir distinzjoni bejn, minn naħa, l-“inbid mingħajr gass” u, min-naħa l-oħra, l-“inbid bil-gass”.
L-Artikolu 9(2) ta’ din id-direttiva jistipula:
“Ħlief skond kif hemm ipprovdut fil-paragrafi 3 u 4, l-Istati Membri għandhom jintaxxaw l-istess rata ta’ taxxa tas-sisa fuq il-prodotti kollha li huma intaxxabbli bid-dazju fuq l-inbid mingħajr gass. B’mod simili, għandhom jintaxxaw l-istess rata ta’ taxxa tas-sisa fuq prodotti intaxxabbli bid-dazju fuq l-inbid bil-gass. Dawn jistgħu japplikaw l-istess rata ta’ dazju kemm lill-inbid mingħajr gass kif ukoll lill-inbid bil-gass.”
L-Artikoli 11, 13 u 15 tal-imsemmija direttiva jinsabu fis-Sezzjoni III tagħha, li tirrigwarda x-“xorb iffermentat li m’huwiex inbid u birra”.
L-Artikolu 11 tal-istess direttiva huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-Istati Membri għandhom japplikaw taxxa tas-sisa lil xorb iffermentat li m’huwiex birra jew inbid (xorb ieħor iffermentat) skond din id-Direttiva.
2.   L-Istati Membri għandhom jiffissaw ir-rati tagħhom skond id-Direttiva 92/84/KEE.”
Skont l-Artikolu 12 tad-Direttiva 92/83, f’dak li jikkonċerna x-xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra, għandha ssir distinzjoni bejn, minn naħa, ix-“xorb ieħor mingħajr gass iffermentat” u, min-naħa l-oħra, ix-“xorb ieħor iffermentat bil-gass”.
L-Artikolu 13(2) ta’ din id-direttiva jippreċiża:
“Ħlief skond kif hemm provdut fil-paragrafu 3, l-Istati Membri għandhom jintaxxaw l-istess rata ta’ taxxa tas-sisa fuq il-prodotti kollha li huma intaxxabbli bid-dazju fuq xorb ieħor iffermentat mingħajr gass. B’mod simili dawn għandhom jintaxxaw l-istess rata ta’ taxxa tas-sisa fuq il-prodotti kollha intaxxabbli bid-dazju fuq xorb ieħor iffermentat bil-gass. Dawn jistgħu japplikaw l-istess rata ta’ taxxa tas-sisa liż-żewġ tipi ta’ xorb l-oħra ffermentati mingħajr gass u lil xorb ieħor iffermentat bil-gass.”
L-Artikolu 15 tad-Direttiva 92/83 jipprevedi:
“Għall-applikazzjoni tad-Direttiva 92/84/KEE u d-[Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE tal-25 ta’ Frar 1992 dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u mmonitorjar ta’ dan it-tip ta’ prodotti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 179, rettifiki fil-
ĠU 2009, L 51M, p. 90
, u fil-
ĠU 2015, L 210, p. 39
), ir-riferenzi għall-‘inbid’ għandhom jitqiesu li japplikaw b’mod ugwali għal xorb ieħor iffermentat kif definiti f’din is-sezzjoni.”
Id-Direttiva 92/84
L-Artikolu 5 tad-Direttiva 92/84 jistipula:
“Mill-1 ta’ Jannar 1993, ir-rata minima tat-taxxa tas-sisa fuq l-inbid għandha tiġi ffissata:
–
għall-inbid mingħajr gass għal [EUR] 0,
u
–
għall-inbid bil-gass għal [EUR] 0
għal kull ettolitru tal-prodott.”
Id-dritt Rumen
Il-Legea nr. 571/2003, privind Codul fiscal (il-Liġi Nru 571/2003, dwar il-Kodiċi tat-Taxxa), tat-22 ta’ Diċembru 2003 (
Monitorul Oficial al României
, Parti I, Nru 927 tat-23 ta’ Diċembru 2003), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tat-Taxxa”), fl-Artikolu 206j tagħha, dwar l-“inbid”, jipprovdi:
“1.   Għall-finijiet ta’ dan il-kapitolu, it-terminu “inbid” ikopri:
a)
l-inbid mingħajr gass, inklużi l-prodotti kollha li jaqgħu taħt il-kodiċi NM 2204 u 2205, ħlief l-inbid bil-gass kif definit fil-punt (b), u li:
1.
ikollu qawwa alkoħolika attwali skont il-volum li teċċedi l-1.2 % vol imma li ma teċċedix il-15 % vol., iżda l-alkoħol li jkun hemm fil-prodott komplut għandu jkun kollu kemm hu ta’ oriġini ffermentata; jew
2.
ikollu qawwa alkoħolika attwali skont il-volum li teċċedi l-15 % vol. imma li ma teċċedix il-18 % vol. sakemm dawn kienu magħmula mingħajr żidiet u sakemm l-akoħol li jkollu l-prodott komplut ikun kollu kemm hu ta’ oriġini ffermentata;
b)
l-inbid bil-gass, inklużi l-prodotti kollha li jaqgħu taħt il-kodiċi NM 220410, 22042110, 22042910 u 2205, u li:
1.
jinżamm fi fliexken b’tappijiet ‘mushroom’ miżmuma fil-post b’wajers jew bi qfieli, jew li għandu pressa żejda minħabba d-dijossidu karboniku f’taħlita ta’ tliet bar jew iżjed;
2.
ikollhom qawwa alkoħolika attwali skont il-volum li teċċedi l-1.2 % vol. imma li ma teċċedix il-15 % vol., iżda l-alkoħol li jkun fil-prodott komplut ikun kollu kemm hu ta’ oriġini ffermentata.
[…]”
L-Artikolu 206k tal-Kodiċi tat-Taxxa, dwar ix-“xorb iffermentat li ma huwiex birra u inbid”, jippreċiża:
“1.   Għall-finijiet ta’ dan il-kapitolu, ix-xorb iffermentat li ma huwiex birra u inbid huwa:
a)
ix-xorb ieħor iffermentat mingħajr gass li jaqa’ fi ħdan il-kodiċi NM 2204 u 2205 iżda li mhux imsemmi fl-Artikolu 206j, u l-prodotti kollha li jaqgħu taħt il-kodiċi NM 220600, ħlief xorb ieħor iffermentat bil-gass fis-sens tal-punt (b), u kwalunkwe prodott ieħor kopert bl-Artikolu 206i, li jkollu:
1.
qawwa alkoħolika attwali skont il-volum li teċċedi l-1.2 % vol. iżda li ma teċċedix l-10 % vol,
2.
qawwa alkoħolika attwali skont il-volum li teċċedi l-10 % vol. iżda li ma jeċċedix il-15 % vol., iżda l-alkoħol li jkollu l-prodott komplut għandu jkun kollu kemm hu ta’ oriġini ffermentata.
b)
ix-xorb iffermentat bil-gass li jaqa’ taħt il-kodiċi NM 22060031, 22060039, 22042110, 22042910 u 2205 mhux imsemmi fl-Artikolu 206j u li huwa miżmum fi fliexken b’tappijiet ‘mushroom’ miżmuma fil-post b’wajers jew bi qfieli, jew li għandu pressa żejda minħabba d-dijossidu karboniku f’taħlita ta’ tliet bar jew iżjed u li:
1.
ikollu qawwa alkoħolika attwali skont il-volum li teċċedi l-1.2 % vol. iżda li ma teċċedix it-13 % vol.;
2.
ikollu qawwa alkoħolika attwali skont il-volum li teċċedi t-13 % vol. iżda ma li teċċedix il-15 % vol., iżda l-alkoħol li jkollu l-prodott komplut għandu jkun kollu kemm hu ta’ oriġini ffermentata.
[…]”
Skont l-Artikolu 206bb(1) tal-Kodiċi tat-Taxxa:
“Hija kull persuna suġġetta għad-dazji tas-sisa li għandha tikkalkola b’mod korrett u tħallas is-sisa lit-Teżor fit-terminu previst mil-liġi kif ukoll li tippreżenta d-dikjarazzjonijiet tas-sisa quddiem l-awtorità kompetenti fit-terminu previst mil-liġi, konformement mad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-kapitolu u tal-leġiżlazzjoni doganali fis-seħħ”.
Fil-verżjoni tiegħu preċedenti għall-1 ta’ Lulju 2010, l-Anness I tat-Titolu VII tal-Kodiċi tat-Taxxa kien jipprovdi: “Fil-punt 3 ‘Xorb iffermentat li ma huwiex birra jew inbid’, sub-punt 3.1 ‘mingħajr gass’, rata tas-sisa ta’ [żero].”
Il-punt 21 tal-Artikolu I tal-Ordonanţa de urgenţă a Guvernului nr. 54/2010, privind unele măsuri pentru combaterea evaziunii fiscale (id-Digriet ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 54/2010, dwar Miżuri ta’ Ġlieda kontra l-Frodi Fiskali), tat-23 ta’ Ġunju 2010 (
Monitorul Oficial al României
, Parti I, Nru 421 tat-23 ta’ Ġunju 2010, iktar ’il quddiem l-“OUG Nru 54/2010”), jistabbilixxi r-rata tas-sisa fuq ix-xorb iffermentat mingħajr gass li ma huwiex inbid jew birra għal EUR 100 għal kull ettolitru tal-prodott.
L-Artikolu IV(1) tal-OUG Nru 54/2010 jipreċiża li din id-dispożizzjoni għandha tidħol fis-seħħ mill-1 ta’ Lulju 2010.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Wara kontroll fiskali, fid-29 ta’ April 2011 ġie kkonstatat li, sa mill-1 ta’ Lulju 2010, SC Principal Company kienet biegħet 13929342 litru xorb iffermentat mingħajr gass li ma huwiex inbid jew birra.
Peress li fuq din il-kwantità din il-kumpannija applikat rata tas-sisa ta’ żero, fit-3 ta’ Mejju 2011 l-awtoritajiet tat-taxxa, abbażi tar-rata tas-sisa stabbilita fil-punt 21 tal-Artikolu I tal-OUG Nru 54/2010, ħarġu avviż ta’ tassazzjoni għal ammont ta’ 59461575 leu Rumen (RON) (madwar EUR 12339419).
SC Principal Company ressqet ilment kontra dan l-avviż, liema lment ġie miċħud permezz ta’ deċiżjoni tal-ANAF tal-25 ta’ Lulju 2017, wara li l-Curtea Constituţională (il-Qorti Kostituzzjonali, ir-Rumanija) ikkonfermat il-kostituzzjonalità tal-OUG Nru 54/2010.
Hecta Viticol, aventi kawża ta’ SC Principal Company sa mill-14 ta’ Ġunju 2013, adixxiet il-qorti tar-rinviju sabiex din tannulla din id-deċiżjoni tal-ANAF, l-avviż ta’ tassazzjoni tat-3 ta’ Mejju 2011 u r-rapport ta’ kontroll tad-29 ta’ April 2011.
Hecta Viticol tenfasizza li, sal-1 ta’ Lulju 2010, l-inbid mingħajr gass u x-xorb iffermentat mingħajr gass li ma huwiex inbid jew birra kienu suġġetti għal rata tas-sisa ta’ żero. Sa minn din id-data, ix-xorb iffermentat mingħajr gass li ma huwiex inbid jew birra biss ġie suġġett għal rata tas-sisa ta’ EUR 100 għal kull ettolitru tal-prodott. Issa, it-trattament iddifferenzjat hekk stabbilit allegatament imur kontra d-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 92/83 u 92/84.
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tindika li l-Kodiċi tat-Taxxa jagħti importanza kbira lill-prinċipji ta’ newtralità fiskali, ta’ ċertezza tat-tassazzjoni u ta’ ċertezza legali. Issa, l-assenza ta’ sistema ta’ tranżizzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-OUG Nru 54/2010 tmint ijiem wara l-pubblikazzjoni tiegħu jista’ jkun li jmorru kontra dawn il-prinċipji.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
L-Artikoli 7, 11 u 15 tad-[Direttiva 92/83] u l-Artikolu 5 tad-[Direttiva 92/84] jipprekludu l-punt 21 tal-Artikolu I u l-Artikolu IV(1) tal-[OUG Nru 54/2010]?
2)
Il-prinċipju ta’ ċertezza legali u dak ta’ protezzjoni [tal-aspettattivi] leġittim[i] jipprekludu l-punt 21 tal-Artikolu I u l-Artikolu IV(1) tal-[OUG n
o
54/2010], sa fejn jemendaw ir-rata tad-dazji għal xorb iffermentat mingħajr gass, minbarra l-birra u l-inbid?”
Fuq il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Gvern Rumen isostni, minn naħa, li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tistħarreġ il-kompatibbiltà tad-dritt nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni u, min-naħa l-oħra, li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni ma jirregolawx il-modalitajiet proċedurali ta’ emenda tar-rati tas-sisa fuq ix-xorb alkoħoliku, b’tali mod li huma biss l-Istati Membri li huma kompetenti sabiex jistabbilixxuwhom.
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, għandu jitfakkar li għalkemm, fil-kuntest ta’ kawża mibdija skont l-Artikolu 267 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ miżura nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni, hija madankollu tista’, mill-kliem tad-domandi magħmula mill-qorti nazzjonali, fid-dawl tal-informazzjoni esposta minn din tal-aħħar, tislet l-elementi li jirriżultaw mill-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni sabiex din tkun tista’ ssolvi l-problema ġuridika li tkun tinsab adita biha (sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, ASM Brescia,
C‑347/06
,
EU:C:2008:416
, punt
).
Id-deċiżjoni tar-rinviju fiha indikazzjonijiet suffiċjenti ta’ natura li jissodisfaw dawn ir-rekwiżiti, peress li l-qorti tar-rinviju indikat li l-interpretazzjoni tal-Artikoli 7, 11 u 15 tad-Direttiva 92/83, tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 92/84 kif ukoll tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi hija neċessarja sabiex hija tkun tista’ tiddeċiedi dwar il-konformità tal-punt 21 tal-Artikolu I, u tal-Artikolu IV(1) tal-OUG Nru 54/2010 mad-dritt tal-Unjoni.
It-tieni nett, il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jagħmlu parti mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni Ewropea. Għaldaqstant, huma għandhom jiġu osservati mhux biss mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, iżda wkoll mill-Istati Membri fl-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija lilhom mid-direttivi tal-Unjoni (sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2016, Wolfgang und Dr. Wilfried Rey Grundstücksgemeinschaft,
C‑332/14
,
EU:C:2016:417
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Konsegwentement, u peress li l-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar il-kompatibbiltà tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali mad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 92/83 u 92/84 kif ukoll mal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tinterpreta dawn id-dispożizzjonijiet u dawn il-prinċipji sabiex tagħtiha risposta utli li tippermettilha ssolvi l-kawża mressqa quddiemha.
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-ġurisdizzjoni sabiex tirrispondi għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju.
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikoli 7, 11 u 15 tad-Direttiva 92/83 u l-Artikolu 5 tad-Diretiva 92/84 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li huma jimponu l-iffissar ta’ rati tas-sisa identiċi fuq ix-xorb alkoħoliku li jaqa’ taħt il-kategorija tal-“inbid”, fis-sens tad-Direttiva 92/83, u fuq dak li jaqa’ taħt il-kategorija tax-“xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra”, fis-sens ta’ din id-direttiva.
Preliminarjament għandu jitfakkar li d-Direttiva 92/83 għandha l-għan li tarmonizza l-istrutturi tad-dazji tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku.
Għal dan l-għan, konformement mat-tielet premessa tad-Direttiva 92/83, din tistabbilixxi definizzjonijiet komuni għal dawn il-prodotti.
Għal dan l-għan din id-direttiva tagħmel distinzjoni bejn diversi kategoriji ta’ alkoħol u ta’ xorb aloħoliku billi tagħmel riferiment għall-kodiċi tan-Nomenklatura Magħquda, inkluż, fis-Sezzjoni II tagħha, l-“inbid” u, fis-Sezzjoni III tagħha, ix-“xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra”.
Skont l-Artikolu 9(2) tad-Direttiva 92/83, għandha tiġi applikata rata tas-sisa waħda għall-prodotti kollha li jaqgħu fis-subkategorija “inbid mingħajr gass”, bħalma għandha tiġi applikata rata tas-sisa waħda għall-prodotti kollha li jaqgħu fis-subkategorija “inbid bil-gass”, għalkemm l-Istati Membri jistgħu japplikaw l-istess rata għal dawn iż-żewġ subkategoriji.
Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 92/83 jipprovdi li għandha tiġi applikata rata tas-sisa waħda għall-prodotti kollha li jaqgħu fis-subkategorija “xorb ieħor iffermentat mingħajr gass”, bħalma għandha tiġi applikata rata tas-sisa waħda għall-prodotti kollha li jaqgħu fis-subkategorija “xorb ieħor iffermentat bil-gass”, minkejja li l-Istati Membri jistgħu japplikaw l-istess rata għal dawn iż-żewġ subkategoriji.
Minn dan jirriżulta li l-leġiżlatur tal-Unjoni ried jagħmel distinzjoni ċara bejn il-kategoriji “inbid” u “xorb ieħor iffermentat”, billi tabilħaqq impona fuq l-Istati Membri li, fil-prinċipju, jiġbru rata tas-sisa identika fi ħdan kull subkategorija tal-imsemmija kategoriji, mingħajr madankollu ma huma għandhom japplikaw rata identika għax-xorb li jaqa’ taħt dawn il-kategoriji.
Tali interpretazzjoni, li tirriżulta mill-formulazzjoni stess ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/83, ma tistax tiġi kkontestata mill-interpretazzjoni li Hecta Viticol tagħti lill-Artikolu 15 ta’ din id-direttiva, moqri flimkien mal-ewwel inċiż tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 92/84.
Fil-fatt, għalkemm l-Artikolu 15 tad-Direttiva 92/83 jippreċiża li d-dispożizzjonijiet li jirreferu għall-“inbid” għandhom jitqiesu li japplikaw bl-istess mod għax-xorb iffermentat li jaqa’ taħt is-Sezzjoni III ta’ din id-direttiva, għall-finijiet, b’mod partikolari, tal-applikazzjoni tad-Direttiva 92/84 u tad-Direttiva 92/12, tali simplifikazzjoni semantika għandha tinftiehem bħala li tapplika biss fil-kuntest ta’ dawn id-direttivi sa fejn huma ma jiddeterminawx regoli speċifiċi għax-xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra.
Dan huwa b’mod partikolari l-każ fir-rigward tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 92/84, li jistabbilixxi, minn naħa, rata tas-sisa minima ta’ żero fuq l-inbid mingħajr gass u, min-naħa l-oħra, rata tas-sisa minima ta’ żero fuq l-inbid bil-gass, mingħajr ma ġiet speċifikata rata tas-sisa minima fuq ix-xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra.
Madankollu, peress li kulma tagħmel din id-dispożizzjoni huwa li tistabbilixxi rata tas-sisa minima, hija ma tippreskrivi ebda obbligu li l-inbid u x-xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra jiġu ssuġġettati għall-istess rata.
L-interpretazzjoni msemmija fil-punt 41 ta’ din is-sentenza lanqas ma hija kkontestata mill-fatt li, skont l-għaxar premessa tad-Direttiva 92/83 l-Istati Membri għandhom, bħala prinċipju, japplikaw rata tas-sisa waħda fuq l-inbid mingħajr gass kollu u x-xorb ieħor iffermentat mingħajr gass u rata tas-sisa waħda fuq l-inbid bil-gass u x-xorb iffermentat bil-gass kollu. Fil-fatt, minn din il-premessa ma jirriżultax li l-Istati Membri jkunu preklużi milli japlikaw rati differenti f’dan ir-rigward.
Barra minn hekk, lanqas is-sentenza tal-4 ta’ Marzu 1986, Il-Kummissjoni vs Id‑Danimarka (
106/84
,
EU:C:1986:99
), invokata minn Hecta Viticol, ma tista tikkontradixxi din l-interpretazzjoni.
Fil-fatt, għandu jitfakkar li, fil-kawża li wasslet għall-imsemmija sentenza, ir-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ppreżentat mill-Kummissjoni Ewropea kontra r-Renju tad-Danimarka kien ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 95 tat-Trattat KEE, li jirrigwarda l-projbizzjoni għall-Istati Membri li jintaxxaw il-prodotti importati b’rati ogħla mill-prodotti nazzjonali simili.
F’dan il-kuntest, fil-punt 20 tas-sentenza tal-4 ta’ Marzu 1986, Il‑Kummissjoni vs Id-Danimarka (
106/84
,
EU:C:1986:99
), il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li bħala prinċipju l-Istati Membri kienu liberi jistabbilixxu sistema ta’ tassazzjoni differenzjata għal ċerti prodotti, anki li jkunu simili, abbażi ta’ kriterji oġġettivi.
Mill-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq jirriżulta li r-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikoli 7, 11 u 15 tad-Direttiva 92/83 u l-Artikolu 5 tad-Direttiva 92/84 għandhom jiġu interpretati fis-sens li dawn ma jimponux l-iffissar ta’ rati tas-sisa identiċi fuq ix-xorb alkoħoliku li jaqa’ taħt il-kategorija tal-“inbid”, fis-sens tad-Direttiva 92/83, u fuq dak li jaqa’ taħt il-kategorija tax-“xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra”, fis-sens ta’ din id-direttiva.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li temenda r-rata tas-sisa fuq ix-xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra mingħajr ma tipprevedi sistema tranżitorja, meta tali emenda tidħol fis-seħħ tmint ijiem wara l-pubblikazzjoni tal-att li wassal għaliha.
Preliminarjament għandu jitfakkar li l-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jeżiġu, minn naħa, li r-regoli tad-dritt ikunu ċari u preċiżi u, min-naħa l-oħra, li l-applikazzjoni tagħhom tkun prevedibbli għall-partijiet fil-kawża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-11 ta’ Settembru 2019, Călin,
C‑676/17
,
EU:C:2019:700
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Bl-istess mod, fl-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni, ir-regoli tad-dritt tal-Istati Membri għandhom jiġu fformulati b’mod inekwivoku li jippermetti lill-persuni kkonċernati jkunu jafu d-drittijiet u l-obbligi tagħhom b’mod ċar u preċiż, u li jippermetti lill-qrati nazzjonali jiżguraw li jiġu osservati (sentenza tad-9 ta’ Lulju 2015, Salomie u Oltean,
C‑183/14
,
EU:C:2015:454
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, bħala prinċipju, hija kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni regola tad-dritt ġdid li tapplika sa mid-dħul fis-seħħ tal-att li jistabbilixxiha, b’tali mod li l-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi bħala prinċipju ma jipprekludux lil Stat Membru milli jkun jista’ jemenda liġi antika b’effett immedjat mingħajr ma tiġi prevista sistema tranżitorja (sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2016, Wolfgang und Dr. Wilfried Rey Grundstücksgemeinschaft,
C‑332/14
,
EU:C:2016:417
, punt
).
Madankollu, f’sitwazzjonijiet partikolari fejn il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jeżiġu dan, l-introduzzjoni ta’ tali sistema adattata għaċ-ċirkustanzi tista’ tkun meħtieġa.
B’hekk, leġiżlatur nazzjonali jista’ jikser il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi meta jadotta, b’mod mhux mistenni u imprevedibbli, liġi ġdida li tneħħi dritt li sa dak iż-żmien kienu jibbenefikaw minnu l-persuni taxxabbli, mingħajr ma jħalli lil dawn tal-aħħar iż-żmien neċessarju sabiex jadattaw ruħhom, u dan minkejja li l-għan li kellu jintlaħaq ma kienx jeżiġi dan (sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2016, Wolfgang und Dr. Wilfried Rey Grundstücksgemeinschaft,
C‑332/14
,
EU:C:2016:417
, punt
).
B’mod partikolari, il-persuni taxxabbli għandu jkollhom żmien ta’ adattament meta t-tneħħija tad-dritt li sa dak iż-żmien kienu jibbenefikaw minnu tobbligahom iwettqu aġġustamenti ekonomiċi kbar (sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2016, Wolfgang und Dr. Wilfried Rey Grundstücksgemeinschaft,
C‑332/14
,
EU:C:2016:417
, punt
).
Issa, anki jekk wieħed jippreżupponi li ż-żieda tar-rata tas-sisa fuq ix-xorb iffermentat mingħajr gass li ma huwiex inbid jew birra ta’ EUR 100 għal kull ettolitru mill-OUG Nru 54/2010, li daħlet fis-seħħ tmint ijiem wara l-pubblikazzjoni ta’ dan l-att fil-
Monitorul Oficial al României
(il-Ġurnal Uffiċjali Rumen) tat-23 ta’ Ġunju 2010, tista’ titqies bħala mhux mistennija u imprevedibbli, ma jidhirx li l-kundizzjonijiet li jiġġustifikaw l-adozzjoni ta’ sistema tranżitorja adattata, imfakkra fiż-żewġ punti ta’ qabel dan tas-sentenza preżenti, ikunu ssodisfatti f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Minn naħa, iż-żieda tar-rata tas-sisa inkwistjoni f’dan il-każ ma tistax titqies bħala t-tneħħija ta’ dritt li wieħed jibbenefika minn rata żero.
Min-naħa l-oħra, ma jidhirx li tali żieda fiha nfisha timplika li l-persuni taxxabbli għandhom iwettqu aġġustamenti ekonomiċi kbar, fatt dan li madankollu għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
Mill-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq jirriżulta li r-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi għandhom jiġu interpretati fis-sens li dawn ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li temenda r-rata tas-sisa fuq ix-xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra mingħajr ma tipprevedi sistema tranżitorja, meta tali emenda tidħol fis-seħħ tmint ijiem wara l-pubblikazzjoni tal-att li wassal għaliha u meta hija ma timplikax li l-persuni taxxabbli għandhom iwettqu aġġustamenti ekonomiċi kbar, fatt dan li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikoli 7, 11 u 15 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/83/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992 dwar l-armonizzazzjoni ta’ l-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku, u l-Artikolu 5 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/84/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992 dwar l-approssimazzjoni tar-rati tat-taxxa tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku, għandhom jiġu interpretati fis-sens li dawn ma jimponux l-iffissar ta’ rati tas-sisa identiċi fuq ix-xorb alkoħoliku li jaqa’ taħt il-kategorija tal-“inbid”, fis-sens tad-Direttiva 92/83, u fuq dak li jaqa’ taħt il-kategorija tax-“xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra”, fis-sens ta’ din id-direttiva.

2)
Il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi għandhom jiġu interpretati fis-sens li dawn ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li temenda r-rata tas-sisa fuq ix-xorb iffermentat li ma huwiex inbid jew birra mingħajr ma tipprevedi sistema tranżitorja, meta tali emenda tidħol fis-seħħ tmint ijiem wara l-pubblikazzjoni tal-att li wassal għaliha u meta hija ma timplikax li l-persuni taxxabbli għandhom iwettqu aġġustamenti ekonomiċi kbar, fatt dan li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.