CELEX: 62018CJ0239
Odesłanie prejudycjalne
Ochrona odmian roślin
Rozporządzenie (WE) nr 2100/94
Odstępstwo przewidziane w art. 14
Rozporządzenie (WE) nr 1768/95
Artykuł 11 ust. 1 i 2
Wnioski o udzielenie informacji
Informacje dostarczane przez organy urzędowe
Wniosek o udzielenie informacji na temat rzeczywistego wykorzystania materiału rozmnożeniowego danych gatunków lub odmian
Treść wniosku

Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1768/95 z dnia 24 lipca 1995 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w zakresie odstępstwa rolnego przewidzianego w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin (
Dz.U. 1995, L 173, s. 14
).
Wniosek ten złożono w ramach sporu pomiędzy Saatgut-Treuhandverwaltungs GmbH (zwanym dalej „STV”) a Freistaat Thüringen (krajem związkowym Turyngia, Niemcy) w przedmiocie odmowy przekazania tej spółce przez ów kraj związkowy informacji, które można znaleźć w bazie danych zawierającej informacje dostarczane przez rolników składających wnioski o dotacje wypłacane w ramach europejskich funduszy rolnych.
Ramy prawne
Rozporządzenie podstawowe
Motywy siedemnasty i osiemnasty rozporządzenia Rady (WE) nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin (
Dz.U. 1994, L 227, s. 1
, zwanego dalej „rozporządzeniem podstawowym”) mają następujące brzmienie:
„wykonanie wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin powinno zostać poddane pewnym ograniczeniom ustanowionym w przepisach przyjętych w interesie publicznym;
obejmuje to ochronę produkcji rolnej; w tym celu, pod pewnymi warunkami, rolnicy powinni zostać upoważnieni do używania materiału ze zbioru plonów do rozmnażania”.
Artykuł 5 tego rozporządzenia, zatytułowany „Przedmiot wspólnotowych praw do ochrony odmian roślin”, stanowi w ust. 1 i 2:
„1.   Odmiany wszystkich botanicznych rodzajów i gatunków oraz mieszańce pomiędzy rodzajami i gatunkami mogą być przedmiotem wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin.
2.   Do celów niniejszego rozporządzenia »odmiana« oznacza zbiorowość roślin jednej botanicznej jednostki systematycznej najniższego znanego stopnia […]”.
Artykuł 13 rzeczonego rozporządzenia, zatytułowany „Uprawnienia posiadacza wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin i jego ograniczenia”, stanowi:
„1.   Wspólnotowe prawo do ochrony odmian roślin wywiera taki skutek, iż posiadaczowi lub posiadaczom wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin, zwanym dalej »posiadaczami«, przysługuje prawo do wykonywania działań wymienionych w ust. 2.
2.   Bez uszczerbku dla przepisów art. 15 i 16 następujące działania w odniesieniu do składników odmiany lub materiału ze zbioru odmiany chronionej […] wymagają upoważnienia posiadacza:
a)
wytwarzanie lub rozmnażanie (reprodukcja);
b)
przygotowanie do rozmnażania;
c)
oferowanie do sprzedaży;
d)
sprzedaż lub inne wprowadzenie do obrotu;
e)
eksport [z Unii Europejskiej];
f)
import do [Unii];
g)
przechowywanie do każdego z celów wymienionych w lit. a)–f).
Posiadacz może udzielić swojego upoważnienia na określonych warunkach i z ograniczeniami”.
Artykuł 14 omawianego rozporządzenia, zatytułowany „Odstępstwo od wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin”, brzmi następująco:
„1.   Nie naruszając przepisów art. 13 ust. 2 i w celu ochrony produkcji rolnej rolnicy są upoważnieni do używania do rozmnażania w uprawie polowej materiału ze zbioru uzyskanego w ich własnym gospodarstwie z uprawy materiału rozmnożeniowego odmiany chronionej wspólnotowym prawem do ochrony odmian roślin, ale niebędącej mieszańcem lub odmianą syntetyczną.
2.   Przepisy ust. [1] odnoszą się tylko do następujących gatunków roślin uprawnych:
[…]
b)
zboża:
Avena sativa
– owies zwyczajny
Hordeum vulgare
L. – jęczmień
Oryza sativa
L. – ryż
Phalaris canariensis
L. – kanar
Secale cereale
L. – żyto
X Triticosecale
Wittm. – pszenżyto
Triticum aestivum
L. emend. Fiori et Paol. – pszenica
Triticum durum
Desf. – pszenica Durum
Triticum spelta
L. – pszenica orkisz;
c)
ziemniaki:
Solanum tuberosum
L. – ziemniak;
[…]
3.   Warunki mające na celu uregulowanie odstępstwa przewidzianego w ust. 1 i ochronę uzasadnionych interesów określonych hodowców i rolników zostaną ustanowione przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia w drodze przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 114 i w oparciu o następujące kryteria:
–
nie zostaną ustanowione żadne ograniczenia ilościowe w odniesieniu do gospodarstw rolnych tych rolników, o ile jest to niezbędne dla wymogów tych gospodarstw,
–
materiał ze zbioru może być przygotowany do uprawy przez samego rolnika lub w ramach świadczonych mu usług, […]
–
rolników prowadzących małe gospodarstwa nie obowiązuje wymóg zapłaty wynagrodzenia posiadaczowi; za rolników prowadzących małe gospodarstwa uważa się:
–
w przypadku gatunków roślin wymienionych w ust. 2 niniejszego artykułu, do których stosuje się rozporządzenie Rady (EWG) nr 1765/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. ustanawiające system pomocy dla producentów niektórych roślin uprawnych [
Dz.U. 1992, L 181, s. 12
], rolników, którzy nie uprawiają roślin na powierzchni większej niż ta, która potrzebna jest do wytworzenia 92 ton zboża; do obliczenia powierzchni stosuje się art. 8 ust. 2 wymienionego uprzednio rozporządzenia,
–
w przypadku innych gatunków roślin wymienionych w ust. 2 niniejszego artykułu, rolników, którzy spełniają stosowne porównywalne kryteria,
–
inni rolnicy obowiązani są do zapłaty godziwego wynagrodzenia posiadaczowi, którego wysokość powinna być w rozsądnym stopniu niższa od wysokości wynagrodzenia pobieranego w przypadku umowy licencyjnej na produkcję materiału rozmnożeniowego tej samej odmiany na tym samym obszarze; właściwa wysokość godziwego wynagrodzenia może podlegać zmianom w czasie w zależności od stopnia, w jakim stosuje się odstępstwo określone w ust. 1, w odniesieniu do tej odmiany,
–
monitorowanie zgodności z przepisami niniejszego artykułu lub przepisami przyjętymi zgodnie z niniejszym artykułem spoczywa wyłącznie na posiadaczach, którzy nie mogą, przy organizacji tego monitorowania, korzystać z pomocy organów publicznych,
–
rolnicy, a także świadczący usługi przygotowawcze, przekazują posiadaczom na ich żądanie istotne informacje; także organy urzędowe biorące udział w monitorowaniu produkcji rolnej mogą przekazywać istotne informacje, o ile zbiera się je w ramach normalnej działalności i nie jest to związane z dodatkowym obciążeniem lub kosztami. Niniejsze przepisy, w odniesieniu do danych osobowych, nie naruszają ustawodawstwa [Unii] i ustawodawstwa krajowego w odniesieniu do ochrony osób fizycznych przy przetwarzaniu i swobodnym przepływie danych osobowych”.
Rozporządzenie nr 1768/95
Motywy od pierwszego do piątego rozporządzenia nr 1768/95 mają następujące brzmienie:
„artykuł 14 rozporządzenia podstawowego przewiduje możliwość odstępstwa od wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin w celu zabezpieczenia produkcji rolniczej […];
na podstawie kryteriów ustanowionych w art. [14 ust. 3] rozporządzenia podstawowego należy przyjąć przepisy wykonawcze dotyczące warunków umożliwiających skorzystanie z tego odstępstwa oraz zapewniających ochronę uzasadnionego interesu prawnego hodowcy i rolnika;
niniejsze rozporządzenie ustanawia te warunki w szczególności poprzez określenie wynikających z wymienionych wyżej kryteriów obowiązków rolników, przetwórców [podmiotów świadczących usługi przygotowawcze] oraz posiadaczy odmian;
obowiązki te odnoszą się zasadniczo do wypłacania przez rolników słusznego wynagrodzenia posiadaczowi odmian za korzystanie z odstępstwa, do dostarczania informacji, do zapewnienia tożsamości produktu ze zbioru poddanego przetwarzaniu z produktem otrzymanym po przetworzeniu, jak również do prowadzenia kontroli zgodności z przepisami w sprawie odstępstwa;
definicja »drobnych rolników« [»rolników prowadzących małe gospodarstwa«], którzy nie mają obowiązku zapłaty wynagrodzenia posiadaczowi odmiany za korzystanie z odstępstwa, została przyjęta w szczególności w odniesieniu do rolników uprawiających niektóre rośliny pastewne oraz ziemniaki”.
Artykuł 7 rozporządzenia nr 1768/95 dotyczy konkretnie „drobnych rolników [rolników prowadzących małe gospodarstwa]”. Ustęp 5 tego artykułu przewiduje:
„W przypadku sporu rolnik, który rości sobie prawo do statusu »drobnego rolnika« [»rolnika prowadzącego małe gospodarstwo«], dostarcza dowody na to, że spełnia wymogi przewidziane dla tej kategorii rolników. […]”.
Artykuły 8 i 9 rozporządzenia nr 1768/95 dotyczą informacji, jakie powinni dostarczać rolnicy oraz podmioty świadczące usługi przygotowawcze. Artykuł 8 ust. 4 i art. 9 ust. 4 tego rozporządzenia wymagają od posiadacza odmiany podania we wniosku swojego nazwiska i adresu, odmiany lub odmian, w odniesieniu do których zamierza uzyskać informację, jak również odniesienia lub odniesień do odpowiedniego wspólnotowego prawa lub praw do ochrony odmian roślin.
Artykuł 11 rozporządzenia nr 1768/95, zatytułowany „Informacje dostarczane przez urzędowe organy”, stanowi:
„1.   Wniosek w sprawie informacji na temat rzeczywistego wykorzystania materiału rozmnożeniowego danych gatunków lub odmian lub rezultatów takiego wykorzystania, kierowany przez posiadacza odmiany do urzędowego organu, musi być zgłoszony w formie pisemnej. Posiadacz odmiany podaje we wniosku swoje nazwisko i adres, odmianę lub odmiany, w odniesieniu do których zamierza uzyskać informacje, oraz rodzaj poszukiwanych informacji. Przedstawia również dowód posiadania odmiany lub odmian.
2.   Bez uszczerbku dla przepisów art. 12, urzędowy organ może wstrzymać udzielenie żądanych informacji tylko w wypadku, gdy:
–
nie zajmuje się prowadzeniem kontroli produkcji rolniczej, lub
–
nie jest uprawniony, na podstawie reguł [Unii] lub zasad państwa członkowskiego regulujących podział kompetencji stosowany w odniesieniu do działalności urzędowych organów, do udzielania takich informacji posiadaczom odmian, lub
–
według swojego uznania decyduje, stosownie do legislacji [Unii] lub ustawodawstwa państw członkowskich, na mocy których informacje te zebrano, o wstrzymaniu udzielania informacji, lub
–
wymagane informacje nie są już dostępne, lub
–
informacji takiej nie można uzyskać w ramach zwykłej działalności danego organu, lub
–
informację taką można uzyskać jedynie przy poniesieniu dodatkowych obciążeń lub kosztów, lub
–
informacja taka dotyczy szczególnie materiału, który nie należy do odmian posiadacza.
Organy urzędowe powiadamiają Komisję o sposobie, w jaki realizują prawo do decydowania według swojego uznania, określone powyżej w tiret trzecim.
3.   Dostarczając informacji, urzędowy organ traktuje w taki sam sposób poszczególnych posiadaczy odmian. Urzędowy organ może dostarczyć wymaganych informacji poprzez wykonywanie kopii dostępnych dla posiadacza odmian, sporządzonych na podstawie dokumentów zawierających informacje dodatkowe w stosunku do tych dotyczących odmian posiadacza, pod warunkiem że wykluczona jest możliwość identyfikacji osób chronionych na mocy przepisów określonych w art. 12.
4.   W przypadku gdy urzędowy organ podejmuje decyzję o wstrzymaniu udzielenia żądanej informacji, powiadamia o tym zainteresowanego posiadacza odmian na piśmie, podając powody swojej decyzji”.
Artykuł 12 rozporządzenia nr 1768/95 dotyczy ochrony osób w zakresie przetwarzania i swobodnego przepływu danych osobowych.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
STV reprezentuje przedsiębiorstwa zajmujące się produkcją materiału siewnego, które posiadają wspólnotowe prawo do ochrony odmian roślin, i jest w szczególności upoważniony przez te przedsiębiorstwa do monitorowania uprawy przez rolników odmian roślin chronionych z tego tytułu oraz do dochodzenia od tych rolników wynagrodzenia, które może przysługiwać rzeczonym przedsiębiorstwom.
Kraj związkowy Turyngia jest odpowiedzialny za nadzór nad funduszami Unii Europejskiej w ramach zarządzania wydatkami z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz w ramach kontroli tych wydatków. W związku z tym zgodnie z postanowieniem odsyłającym ów kraj związkowy prowadzi bazę danych zwaną „InVeKoS” (Integriertes Verwaltungs- und Kontrollsystem, zintegrowany system kontroli i zarządzania, zwaną dalej „bazą danych InVeKoS”), która opiera się na informacjach przekazywanych w tym względzie przez rolników ubiegających się o pomoc. STV wskazuje, że wśród tych informacji figurują gatunki uprawiane przez tych rolników oraz obszary, na których uprawa ta jest prowadzona.
Pismem z dnia 5 kwietnia 2016 r. STV skierował do kraju związkowego Turyngia, na podstawie art. 11 rozporządzenia nr 1768/95, wniosek o udzielenie mu informacji zawartych w bazie danych InVeKoS. Wniosek ten nie został uwzględniony.
W dniu 23 grudnia 2016 r. STV wniósł skargę do Landgericht Erfurt (sądu krajowego w Erfurcie, Niemcy), żądając zobowiązania kraju związkowego Turyngia na podstawie art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 do przekazania mu następujących informacji zawartych w bazie danych InVeKoS:
–
nazw i adresów gospodarstw rolnych;
–
(wyrażonej w hektarach) powierzchni upraw roślin w poszczególnych gospodarstwach rolnych; oraz
–
(wyrażonej w hektarach) powierzchni upraw zbóż i ziemniaków.
W dniu 17 sierpnia 2017 r. ów sąd oddalił tę skargę na podstawie art. 11 ust. 2 tiret drugie i trzecie rozporządzenia nr 1768/95 w związku z art. 12 tego rozporządzenia.
STV wniósł do sądu odsyłającego apelację od tego orzeczenia.
STV podnosi w tym względzie, że dane zawarte w bazie danych InVeKoS mogą dostarczyć informacji na temat powierzchni gruntów faktycznie uprawianych przez rolników, a tym samym informacji pozwalających na uznanie takich rolników za „rolników prowadzących małe gospodarstwa” w rozumieniu art. 14 ust. 3 rozporządzenia podstawowego. Uzyskując te informacje, STV nie musiałby zatem żądać udzielenia informacji przez tych ostatnich. STV dodaje, że jest gotów zwrócić krajowi związkowemu Turyngia koszty, jakie poniósłby on ewentualnie, aby uwzględnić jego wniosek.
Kraj związkowy Turyngia odpowiada, że baza danych InVeKoS nie zawiera żadnych informacji dotyczących konkretnych odmian, z wyjątkiem informacji dotyczących konopi i chmielu. Ponadto ów kraj związkowy nie posiada własnych zdolności do programowania w celu opracowania specjalnego wyszukiwania, którego wymaga przetwarzanie żądanych danych, zaś korzystanie z usług podmiotu zewnętrznego w zakresie tych prac związanych z programowaniem szacuje się na 6000 EUR.
To w tym właśnie kontekście Thüringer Oberlandesgericht (wyższy sąd krajowy w Turyngii, Niemcy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy na podstawie art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 istnieje uprawnienie do domagania się informacji od organów urzędowych, jeżeli żądane informacje dotyczą wyłącznie gatunków roślin, a nie odnoszą się do odmiany roślin chronionych [wspólnotowym prawem do ochrony odmian roślin]?
2)
W razie udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi, że takie uprawnienie istnieje:
a)
Czy za organ urzędowy, który zajmuje się prowadzeniem kontroli produkcji rolniczej w rozumieniu art. 11 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia nr 1768/95, uznać należy organ, który zajmuje się kontrolą dofinansowywania rolników ze środków unijnych i w tym zakresie zbiera dane od rolników składających wnioski, które to dane odnoszą się również do gatunków roślin?
b)
Czy organ urzędowy jest uprawniony do wstrzymania udzielenia żądanych informacji, jeżeli ich udzielenie wymaga przetworzenia lub wyszczególnienia posiadanych przez organ danych przez osobę trzecią, co z kolei wiąże się z kosztami na poziomie ok. 6000 EUR? Czy znaczenie ma tu okoliczność, że żądający udzielenia informacji jest gotowy pokryć powstałe koszty?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 należy interpretować w ten sposób, że przewiduje on, iż posiadacz wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin może zwrócić się do organu urzędowego z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących wykorzystania materiału rozmnożeniowego gatunków, gdy taki wniosek nie wskazuje konkretnej chronionej odmiany, w odniesieniu do której żąda się takich informacji.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia podstawowego wytwarzanie lub rozmnażanie (reprodukcja), przygotowanie do rozmnażania, oferowanie do sprzedaży, sprzedaż lub inne wprowadzenie do obrotu oraz przechowywanie do każdego z tych celów składników odmiany lub materiału ze zbioru odmiany chronionej wymaga upoważnienia posiadacza wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin.
Trybunał przypomniał już, że przepisy art. 14 rozporządzenia podstawowego, które przyjęto – jak wynika z jego motywów siedemnastego i osiemnastego – w interesie publicznym polegającym na ochronie produkcji rolnej, stanowią wyjątek od tej zasady (wyroki: z dnia 10 kwietnia 2003 r., Schulin,
C‑305/00
,
EU:C:2003:218
, pkt
; z dnia 14 października 2004 r., Brangewitz,
C‑336/02
,
EU:C:2004:622
, pkt
).
W tym względzie art. 14 tego rozporządzenia przewiduje, że wykorzystanie materiału ze zbioru uzyskanego przez rolników, w ich własnym gospodarstwie, do rozmnażania w uprawie polowej nie podlega upoważnieniu posiadacza, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach wykonawczych na podstawie pewnych kryteriów wymienionych w tym rozporządzeniu.
Rozporządzenie nr 1768/95 ustanawia zatem, zgodnie z jego motywami od pierwszego do piątego, warunki pozwalające na skorzystanie z odstępstwa od wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin, przewidzianego w art. 14 rozporządzenia podstawowego, w celu ochrony produkcji rolnej oraz uzasadnionych interesów hodowcy i rolnika na podstawie kryteriów przewidzianych w ust. 3 tego artykułu.
Wśród tych kryteriów ów art. 14 ust. 3 wymienia w szczególności w tiret czwartym kryterium, zgodnie z którym z wyjątkiem rolników prowadzących małe gospodarstwa „inni rolnicy obowiązani są do zapłaty godziwego wynagrodzenia posiadaczowi”, a w tiret szóstym stanowi, że „organy urzędowe […] mogą przekazywać istotne informacje”.
W tym względzie art. 11 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1768/95 przewiduje, że posiadacz może skierować do takich organów urzędowych „wniosek w sprawie informacji na temat rzeczywistego wykorzystania materiału rozmnożeniowego danych gatunków lub odmian lub rezultatów takiego wykorzystania”.
W niniejszej sprawie STV wnioskuje na tej podstawie, że posiadaczom przysługuje prawo do żądania udzielenia informacji będących w posiadaniu organów urzędowych, dotyczących upraw rolników, a w szczególności powierzchni gruntów rolnych przeznaczonych do uprawy pewnych gatunków, zważywszy, że informacje te mają znaczenie dla korzystania z praw wynikających z uprawy odmian chronionych. W szczególności STV podnosi, że wspomniane informacje pozwoliłyby mu ustalić, którzy rolnicy należą do kategorii „rolników prowadzących małe gospodarstwa” w rozumieniu art. 14 ust. 3 tiret trzecie rozporządzenia podstawowego w związku z art. 7 rozporządzenia nr 1768/95.
Kraj związkowy Turyngia twierdzi natomiast, że art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 przyznaje prawo do informacji jedynie w odniesieniu do konkretnie wskazanych odmian chronionych.
Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy odwołać się nie tylko do jego brzmienia, ale również do jego kontekstu oraz uwzględnić systematykę i cele regulacji, której stanowi on część (wyrok z dnia 19 października 2017 r., Vion Livestock,
C‑383/16
,
EU:C:2017:783
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
W pierwszej kolejności, co się tyczy brzmienia art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95, należy zaznaczyć, że – jak przypomniano w pkt 27 niniejszego wyroku – art. 11 ust. 1 zdanie pierwsze faktycznie przewiduje możliwość uzyskania przez posiadacza od organu urzędowego informacji dotyczących w szczególności rzeczywistego wykorzystania „materiału rozmnożeniowego danych gatunków lub odmian”.
Jednakże wzmianka ta nie może być rozstrzygająca, ponieważ art. 11 ust. 1 zdanie drugie tego rozporządzenia wymaga, aby posiadacz wskazał we wniosku o udzielenie informacji „odmianę lub odmiany, w odniesieniu do których zamierza uzyskać informacje”.
Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 1 zdanie trzecie wspomnianego rozporządzenia posiadacz, który składa taki wniosek o udzielenie informacji, powinien również przedstawić dowód posiadania odmiany lub odmian. Jak zauważył zaś rzecznik generalny w pkt 48 opinii, z brzmienia art. 5 ust. 1 rozporządzenia podstawowego wynika, że przedmiotem wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin mogą być jedynie „odmiany botanicznych rodzajów i gatunków”, tak że dowody posiadania wymagane w tym art. 11 ust. 1 mogą dotyczyć wyłącznie odmian, a nie ogólnie gatunków.
Z brzmienia art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 wynika zatem, że wniosek o udzielenie informacji złożony na podstawie tego przepisu musi koniecznie określać konkretną odmianę, w zakresie której wnosi się o udzielenie informacji.
W drugiej kolejności taka literalna wykładnia art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 znajduje potwierdzenie w celu realizowanym przez to rozporządzenie.
Należy bowiem przypomnieć, że – jak wskazano w motywie drugim rozporządzenia nr 1768/95 – rozporządzenie to ma na celu określenie, na podstawie kryteriów przewidzianych w art. 14 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, warunków umożliwiających, po pierwsze, skorzystanie z odstępstwa od wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin w celu ochrony produkcji rolnej, a po drugie, ochronę uzasadnionych interesów hodowcy i rolnika.
W tym względzie motyw czwarty rozporządzenia nr 1768/95 stanowi, że obowiązki określone w tym rozporządzeniu odnoszą się zasadniczo do wypłacania przez rolników słusznego wynagrodzenia posiadaczowi za korzystanie z odstępstwa, do dostarczania informacji, do zapewnienia tożsamości produktu ze zbioru poddanego przetwarzaniu z produktem otrzymanym po przetworzeniu, jak również do prowadzenia kontroli zgodności z przepisami w sprawie odstępstwa.
W związku z tym przysługujące posiadaczowi prawo do informacji ma konkretnie na celu zapewnienie mu środków pozwalających na upewnienie się, że rolnicy spełniają warunki umożliwiające skorzystanie z odstępstwa przewidzianego w art. 14 ust. 1 rozporządzenia podstawowego.
W tym celu art. 8, 9 i 11 rozporządzenia nr 1768/95 upoważniają posiadacza do skierowania wniosku odpowiednio do rolnika, podmiotu świadczącego usługi przygotowawcze lub organu urzędowego, zmierzającego do uzyskania wszelkich istotnych informacji w celu ochrony jego praw własności przemysłowej, które – jak przypomniano w pkt 33 niniejszego wyroku – mogą dotyczyć wyłącznie odmian, a nie ogólnie gatunków (zob. podobnie wyrok z dnia 14 października 2004 r., Brangewitz,
C‑336/02
,
EU:C:2004:622
, pkt
,
).
W tym względzie wykładnia art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95, zgodnie z którą każdy posiadacz może wystąpić do organu urzędowego o udzielenie informacji na temat upraw prowadzonych przez rolników, mimo że nigdy nie korzystali oni ani nie mieli zamiaru korzystać z odmian chronionych na podstawie art. 14 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, wykraczałaby zatem poza to, co jest konieczne dla ochrony uzasadnionych interesów hodowcy (zob. podobnie wyrok z dnia 10 kwietnia 2003 r., Schulin,
C‑305/00
,
EU:C:2003:218
, pkt
).
Prawdą jest, że – jak podkreślił STV – art. 14 ust. 3 tiret trzecie rozporządzenia podstawowego przewiduje jako jedno z kryteriów, na podstawie których ustalane są warunki pozwalające na skorzystanie z odstępstwa przewidzianego w ust. 1 tego artykułu, to, że „rolników prowadzących małe gospodarstwa nie obowiązuje wymóg zapłaty wynagrodzenia posiadaczowi”. Ponadto uznanie za „rolników prowadzących małe gospodarstwa” zależy – jak wynika to z tego samego tiret – od powierzchni obszaru, na którym tacy rolnicy uprawiają gatunki roślin.
Jednakże zastosowanie kryterium, zgodnie z którym „rolnicy prowadzący małe gospodarstwa” nie są zobowiązani do zapłaty wynagrodzenia posiadaczowi, jeżeli spełniają warunki przewidziane w art. 7 rozporządzenia nr 1768/95, nie może uzasadniać wykładni art. 11 rozporządzenia nr 1768/95, która wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu przypomnianego w pkt 38 niniejszego wyroku. Zgodnie z art. 7 ust. 5 rozporządzenia nr 1768/95 to rolnik, który twierdzi, że jest „rolnikiem prowadzącym małe gospodarstwo”, a nie uprawniony, powinien przedstawić dowody na okoliczność, że warunki wymagane w tym zakresie są spełnione. Wynika z tego, że uzyskanie od organu urzędowego informacji dotyczących powierzchni obszaru, na którym rolnik uprawia niektóre gatunki roślin, nie jest środkiem niezbędnym do ochrony praw posiadaczy.
W trzeciej kolejności wniosek ten znajduje potwierdzenie w kontekście, w jaki wpisuje się art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95.
W tym względzie, po pierwsze, z art. 11 ust. 2 tiret siódme rozporządzenia nr 1768/95 wynika, że organ urzędowy może wstrzymać udzielenie żądanych informacji, jeżeli informacje te dotyczą w szczególności „materiału, który nie należy do odmian posiadacza”. Jak zauważył zaś w istocie rzecznik generalny w pkt 49 opinii, okoliczność, że organ urzędowy może w każdym razie wstrzymać udzielenie wszelkich informacji dotyczących w szczególności materiału, który nie należy do odmian posiadacza, przemawia przeciwko wykładni, zgodnie z którą posiadacz może wystąpić z wnioskiem o udzielenie informacji niedotyczących konkretnie odmian, w odniesieniu do których korzysta on z ochrony.
Po drugie, w pkt 39 niniejszego wyroku przypomniano, że art. 8, 9 i 11 rozporządzenia nr 1768/95 upoważniają posiadacza do skierowania wniosku odpowiednio do rolnika, podmiotu świadczącego usługi przygotowawcze lub organu urzędowego, zmierzającego do uzyskania wszelkich istotnych informacji w celu ochrony jego praw własności przemysłowej.
Co się tyczy wniosków, które można kierować do rolnika na podstawie art. 8 rozporządzenia nr 1768/95, ust. 4 tego artykułu wskazuje wyraźnie, że posiadacz powinien wskazać we wniosku „odmianę lub odmiany, w odniesieniu do których zamierza uzyskać informację, jak również odniesienie lub odniesienia do odpowiedniego wspólnotowego prawa lub praw do ochrony odmian roślin” i powinien dołączyć do wniosku, jeżeli rolnik tego wymaga, dowody własności. Identyczne wymogi stosuje się mutatis mutandis do wniosków kierowanych do podmiotu świadczącego usługi przygotowawcze na podstawie art. 9 ust. 4 tego rozporządzenia. Artykuł 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 wymaga zaś od posiadacza, by określił we wniosku o udzielenie informacji skierowanym do organu urzędowego „odmianę lub odmiany, w odniesieniu do których zamierza uzyskać informacje, oraz rodzaj poszukiwanych informacji”.
Z jednej strony, jeśli chodzi o wnioski, które można kierować do rolnika, Trybunał orzekł w tym względzie, że posiadacz może żądać od rolnika informacji na podstawie rzeczonego art. 8 wyłącznie wtedy, gdy dysponuje wskazówką, taką jak nabycie materiału rozmnożeniowego chronionej odmiany roślin należącej do posiadacza, na temat skorzystania w przeszłości lub w przyszłości przez takiego rolnika z odstępstwa przewidzianego w art. 14 ust. 1 rozporządzenia podstawowego (zob. podobnie wyrok z dnia 10 kwietnia 2003 r., Schulin,
C‑305/00
,
EU:C:2003:218
, pkt
,
).
Z drugiej strony, co się tyczy wniosków kierowanych do podmiotu świadczącego usługi przygotowawcze, Trybunał stwierdził, że w sytuacji, gdy posiadacz dysponuje wskazówką co do tego, że podmiot świadczący usługi przygotowawcze dokonał lub zamierza dokonać takich operacji w zakresie materiału ze zbioru uzyskanego przez rolnika z uprawy materiału rozmnożeniowego odmiany należącej do posiadacza w celu jego uprawy, podmiot ten jest zobowiązany przekazać posiadaczowi przydatne informacje dotyczące nie tylko rolników, w odniesieniu do których posiadacz dysponuje wskazówkami co do tego, że podmiot świadczący usługi przygotowawcze dokonał lub zamierza dokonać takich operacji, ale także informacje dotyczące wszystkich innych rolników, na których rzecz ów podmiot świadczył lub zamierza świadczyć takie usługi, jeżeli odmiana ta została mu zgłoszona albo jeżeli była mu znana (zob. podobnie wyrok z dnia 14 października 2004 r., Brangewitz,
C‑336/02
,
EU:C:2004:622
, pkt
).
Z tego orzecznictwa wynika w szczególności, że wnioski o udzielenie informacji kierowanie do rolnika i podmiotu świadczącego usługi przygotowawcze na podstawie, odpowiednio, art. 8 ust. 4 i art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1768/95 dotyczą konkretnie odmian należących do posiadacza, a nie gatunków. W świetle analogicznej treści art. 11 ust. 1 tego rozporządzenia, który przypomniano w pkt 46 niniejszego wyroku, należy uznać, że wniosek o udzielenie informacji skierowany do organu urzędowego musi również odnosić się konkretnie do odmiany posiadacza.
W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 powinno się interpretować w ten sposób, iż nie przewiduje on, że posiadacz wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin może zwrócić się do organu urzędowego z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących wykorzystania materiału rozmnożeniowego gatunków, gdy taki wniosek nie wskazuje konkretnej chronionej odmiany, w odniesieniu do której żąda się takich informacji.
W przedmiocie pytania drugiego
Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie drugie.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:

Artykuł 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1768/95 z dnia 24 lipca 1995 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w zakresie odstępstwa rolnego przewidzianego w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin należy interpretować w ten sposób, że nie przewiduje on, iż posiadacz wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin może zwrócić się do organu urzędowego z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących wykorzystania materiału rozmnożeniowego gatunków, gdy taki wniosek nie wskazuje konkretnej chronionej odmiany, w odniesieniu do której żąda się takich informacji.

Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.