CELEX: 62021TJ0273
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Διαδικασία για την κήρυξη εκπτώσεως
Τρισδιάστατο σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σχήμα μπιμπερό
Ουσιαστική χρήση του σήματος
Άρθρο 18, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, και άρθρο 58, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001
Φύση της χρήσεως του σήματος
Μορφή που διαφέρει ως προς στοιχεία τα οποία δεν μεταβάλλουν τον διακριτικό χαρακτήρα
Υποχρέωση αιτιολογήσεως

(
)
[
παραλειπόμενα
]
Σκεπτικό
[
παραλειπόμενα
]
Επί του αιτήματος ακυρώσεως
[
παραλειπόμενα
]
Επί του μοναδικού λόγου ακυρώσεως, με τον οποίον προβάλλεται παράβαση του άρθρου 58, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 18, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 2017/1001
[
παραλειπόμενα
]
–
Επί της πρώτης αιτιάσεως, με την οποία προβάλλεται ταυτότητα μεταξύ του σχήματος του προϊόντος και του σχήματος του αμφισβητούμενου σήματος
[
παραλειπόμενα
]
Διαπιστώνεται εκ προοιμίου ότι η απόδοση του κανονισμού 2017/1001 στην αγγλική γλώσσα χρησιμοποιεί, αφενός, τη λέξη «shape» στο άρθρο 4, πρώτο εδάφιο, το οποίο προβλέπει ότι «[τ]ο σήμα της ΕΕ μπορεί να συνίσταται από σημεία, ιδίως […] το σχήμα των προϊόντων ή της συσκευασίας τους […]». Αφετέρου, η λέξη «form» απαντά στο άρθρο 18, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του ίδιου κανονισμού, το οποίο αναφέρεται στη «χρήση του σήματος της ΕΕ υπό μορφή που διαφέρει ως προς στοιχεία τα οποία δεν μεταβάλλουν τον διακριτικό χαρακτήρα του σήματος στην καταχωρισμένη του μορφή». Επισημαίνεται ότι η απόδοση του εν λόγω κανονισμού στη γαλλική γλώσσα χρησιμοποιεί μόνον τη λέξη «forme» και στις δύο διατάξεις.
Κατά συνέπεια, καταρχάς, πρέπει να εξεταστεί αν το σχήμα που αποτελεί το επίμαχο σήμα, όπως αυτό χρησιμοποιείται, δηλαδή το τρισδιάστατο σχήμα υπό την έννοια της αγγλικής λέξης «shape», διαφέρει από το σχήμα υπό το οποίο καταχωρίσθηκε το επίμαχο σήμα. Εν συνεχεία, πρέπει να διαπιστωθεί αν η προσθήκη λεκτικών και εικονιστικών στοιχείων οδήγησε σε χρήση υπό μορφή (κατά την έννοια της αγγλικής λέξης «form») η οποία διαφέρει από το επίμαχο σήμα, όπως αυτό έχει καταχωριστεί, μόνον ως προς στοιχεία τα οποία δεν μεταβάλλουν τον διακριτικό χαρακτήρα του σήματος αυτού. Πράγματι, από τη νομολογία προκύπτει ότι κατάσταση όπως αυτή της υπό κρίση υπόθεσης, στην οποία λεκτικό ή εικονιστικό σήμα τίθεται πάνω από τρισδιάστατο σήμα, εμπίπτει στην περίπτωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του άρθρου 18 του κανονισμού 2017/1001, δηλαδή στην περίπτωση χρήσεως του κοινοτικού σήματος υπό μορφή που διαφέρει από την καταχωρισμένη του μορφή (πρβλ. απόφαση της 18ης Ιουλίου 2013, Specsavers International Healthcare κ.λπ.,
C‑252/12
,
EU:C:2013:497
, σκέψη
). Τέλος, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η υπό κρίση αιτίαση αφορά αποκλειστικά το πρώτο ερώτημα, ενώ το δεύτερο ερώτημα εξετάζεται στο πλαίσιο της τρίτης αιτιάσεως.
Εκ προοιμίου, από τη σκέψη 2 ανωτέρω προκύπτει ότι το επίμαχο σήμα, όπως έχει καταχωριστεί, αποτελείται από το σχήμα ενός μπιμπερό με θηλή, από ένα κάλυπτρο που αντιστοιχεί στο σχήμα της εν λόγω θηλής και από μια επιφάνεια με ραβδώσεις κάτω από αυτήν.
Επομένως, πρέπει να εξεταστεί αν το τμήμα προσφυγών αναγνώρισε, όπως διατείνεται η προσφεύγουσα, ότι το σχήμα στο οποίο συνίσταται το επίμαχο σήμα όπως αυτό είχε καταχωριστεί ήταν πανομοιότυπο με το σχήμα που αποτελούσε το εν λόγω σήμα όπως αυτό χρησιμοποιούνταν. Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, με την προσβαλλόμενη απόφαση, υπό το κεφάλαιο «Νομικό πλαίσιο», το τμήμα προσφυγών παρατήρησε, παραθέτοντας την απόφαση της 8ης Δεκεμβρίου 2005, Castellblanch κατά ΓΕΕΑ – Champagne Roederer (CRISTAL CASTELLBLANCH) (
T‑29/04
,
EU:T:2005:438
, σκέψη
), ότι το Γενικό Δικαστήριο είχε αναφερθεί στις περιπτώσεις στις οποίες περισσότερα σημεία χρησιμοποιούνταν ταυτοχρόνως κατά τρόπο αυτοτελή και στις οποίες, κατά συνέπεια, το σημείο όπως είχε καταχωριστεί γινόταν αντιληπτό ανεξαρτήτως των άλλων σημείων στο πλαίσιο του συνδυασμού αυτού. Στη συνέχεια, το τμήμα προσφυγών διαπίστωσε ότι δεν επρόκειτο «εν προκειμένω» για περίπτωση στην οποία το σημείο, όπως είχε καταχωριστεί ως σήμα, χρησιμοποιούνταν υπό μορφή διαφορετική από εκείνη με την οποία είχε καταχωριστεί, αλλά για περίπτωση στην οποία χρησιμοποιούνταν συγχρόνως περισσότερα επιμέρους σημεία.
Όσον αφορά την έκφραση «εν προκειμένω» που χρησιμοποίησε το τμήμα προσφυγών, επισημαίνεται ότι αυτή δεν περιλαμβανόταν στο απόσπασμα της απόφασης της 8ης Δεκεμβρίου 2005, CRISTAL CASTELLBLANCH (
T‑29/04
,
EU:T:2005:438
). Επομένως, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι το τμήμα προσφυγών δέχθηκε, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, ότι το σημείο όπως είχε καταχωριστεί και το σημείο όπως χρησιμοποιούνταν είχαν πανομοιότυπο σχήμα. Εντούτοις, στο πλαίσιο της αναλύσεώς του υπό το κεφάλαιο «Η υπό κρίση υπόθεση», το τμήμα προσφυγών υπογράμμισε στη συνέχεια ότι τα σχήματα που παρουσιάζονται στα αποδεικτικά στοιχεία διέφεραν από το σχήμα που προστατεύεται από το επίμαχο σήμα λόγω σημαντικών παραλλαγών ως προς τη φύση, το μήκος και τη θέση, χωρίς να περιγράφει τις εν λόγω παραλλαγές. Ως εκ τούτου, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το τμήμα προσφυγών δεν αναγνώρισε ότι το σχήμα που προστατεύεται από το επίμαχο σήμα, όπως αυτό είχε καταχωριστεί, ήταν πανομοιότυπο με το σχήμα το οποίο αποτελούσε το επίμαχο σήμα, όπως αυτό χρησιμοποιούνταν.
Επιπλέον, το EUIPO υποστηρίζει, αφενός, ότι το πώμα είναι διαφανές στο επίμαχο σήμα, όπως αυτό χρησιμοποιείται, πράγμα που καθιστά ορατή τη θηλή και το σύνολο του ραβδωτού σχεδίου του δακτυλίου, αντιθέτως με το επίμαχο σήμα όπως αυτό έχει καταχωριστεί. Αφετέρου, ισχυρίζεται ότι το εν λόγω πώμα είναι λιγότερο λεπτό στο επίμαχο σήμα, όπως αυτό έχει καταχωριστεί, και είναι κατά τι μεγαλύτερο απ’ ό,τι στις αναπαραστάσεις του επίμαχου σήματος όπως αυτό χρησιμοποιείται, οι οποίες παρατίθενται ακολούθως:
Εν προκειμένω, λαμβανομένου υπόψη του σχήματος στο οποίο συνίσταται το επίμαχο σήμα, όπως αυτό έχει καταχωριστεί (δηλαδή της τρισδιάστατης μορφής υπό την έννοια της αγγλικής λέξης «shape»), που περιγράφεται στη σκέψη 40 ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί σημαντική καμία παραλλαγή του σχήματος αυτού σε σχέση με το σχήμα που αποτελεί το επίμαχο σήμα, όπως αυτό χρησιμοποιείται και απεικονίζεται στη σκέψη 43 ανωτέρω. Πράγματι, αμφότερα έχουν το σχήμα μπιμπερό με θηλή, ραβδωτή επιφάνεια και κάλυπτρο. Συνεπώς, είναι πρακτικά αδύνατον το ενδιαφερόμενο κοινό, το οποίο αποτελείται από το γενικό κοινό που επιδεικνύει μέσου επιπέδου προσοχή, να αντιληφθεί τις διαφορές που επικαλείται το EUIPO, κυρίως όσον αφορά την αναλογία των μερών, δεδομένου ότι οι διαφορές αυτές είναι δύσκολα αντιληπτές διά γυμνού οφθαλμού. Επομένως, παρότι το πώμα είναι διαφανές, το σχήμα του μπιμπερό που αποτελεί το επίμαχο σήμα, όπως αυτό χρησιμοποιείται, θα γίνει αντιληπτό από το ενδιαφερόμενο κοινό ως πανομοιότυπο με το προστατευόμενο από το επίμαχο σήμα σχήμα, όπως αυτό έχει καταχωριστεί.
Κατά συνέπεια, πρέπει να επισημανθεί ότι το σχήμα που αποτελεί το επίμαχο σήμα, όπως αυτό χρησιμοποιείται (δηλαδή η τρισδιάστατη μορφή υπό την έννοια της αγγλικής λέξης «shape»), γίνεται αντιληπτό ως πανομοιότυπο με το σχήμα του επίμαχου σήματος όπως αυτό έχει καταχωριστεί.
[
παραλειπόμενα
]
–
Επί της τρίτης αιτιάσεως, με την οποία προβάλλεται, κατ’ ουσίαν, το γεγονός ότι ο συνδυασμός τρισδιάστατου σήματος με εικονιστικό ή λεκτικό σήμα ή με άλλα στοιχεία δεν αλλοιώνει τον διακριτικό χαρακτήρα του σήματος αυτού και ότι τα εν λόγω στοιχεία δεν κυριαρχούν στη συνολική εντύπωση
[
παραλειπόμενα
]
Εκ προοιμίου, από τη σκέψη 44 ανωτέρω προκύπτει ότι το επίμαχο σήμα, όπως χρησιμοποιείται, αποτελείται από ένα σχήμα μπιμπερό σχεδόν πανομοιότυπο με το επίμαχο σήμα όπως έχει καταχωριστεί. Επιπλέον, το τελευταίο αυτό σήμα φέρει επιπλέον έγχρωμα λεκτικά και εικονιστικά στοιχεία, όπως η φράση «big baby pop!», στην οποία το σχέδιο του γράμματος «i» αναπαριστά ένα μπιμπερό, καθώς και την αναπαράσταση ενός βρέφους και ένα εικονιστικό στοιχείο που προσδιορίζει τη γεύση του προϊόντος.
Πρώτον, επισημαίνεται ότι, στις διαδικασίες για την κήρυξη έκπτωσης από τα δικαιώματα επί σήματος, η ουσιαστική χρήση του οικείου σήματος πρέπει, καταρχήν, να αποδεικνύεται από τον δικαιούχο του (πρβλ. απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 2013, Centrotherm Systemtechnik κατά ΓΕΕΑ και centrotherm Clean Solutions,
C‑610/11 P
,
EU:C:2013:593
, σκέψη
).
Δεύτερον, διαπιστώνεται ότι το κριτήριο της χρήσης δεν μπορεί να εκτιμάται υπό το πρίσμα στοιχείων που διαφέρουν αναλόγως του αν το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί αν το κριτήριο αυτό μπορεί πράγματι να θεμελιώσει δικαιώματα σε σχέση με σήμα ή να διασφαλίσει τη διατήρηση τέτοιων δικαιωμάτων. Πράγματι, εφόσον είναι δυνατόν να εξασφαλισθεί προστασία σήματος για ένα σημείο μέσω ορισμένης χρήσης του, το ίδιο είδος χρήσης πρέπει να είναι ικανό να διασφαλίσει τη διατήρηση της προστασίας αυτής. Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι απαιτήσεις που υπερισχύουν όσον αφορά τη διαπίστωση της ουσιαστικής χρήσης ενός σήματος, κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2017/1001, είναι ανάλογες προς εκείνες που αφορούν την κτήση, από ένα σημείο, διακριτικού χαρακτήρα μέσω της χρήσεως ενόψει της καταχωρίσεώς του, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 18ης Απριλίου 2013, Colloseum Holding,
C‑12/12
,
EU:C:2013:253
, σκέψεις
και
).
Από τη νομολογία προκύπτει ότι η κτήση διακριτικού χαρακτήρα μπορεί να προέλθει τόσο από τη χρήση ενός στοιχείου καταχωρισμένου σήματος ως μέρους του σήματος αυτού όσο και από τη χρήση χωριστού σήματος σε συνδυασμό προς καταχωρισμένο σήμα. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, αρκεί οι ενδιαφερόμενοι κύκλοι να αναγνωρίζουν πράγματι, συνεπεία της χρήσεως αυτής, το προϊόν ή την υπηρεσία που προσδιορίζονται από μόνο το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση ως προερχόμενα από συγκεκριμένη επιχείρηση (βλ. κατ’ αναλογίαν αποφάσεις της 7ης Ιουλίου 2005, Nestlé,
C‑353/03
,
EU:C:2005:432
, σκέψη
, και της 18ης Απριλίου 2013, Colloseum Holding,
C‑12/12
,
EU:C:2013:253
, σκέψη
).
Ως εκ τούτου, υπό το πρίσμα των σκέψεων 73 και 74 ανωτέρω, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι καταχωρισμένο σήμα το οποίο χρησιμοποιείται αποκλειστικώς ως τμήμα σύνθετου σήματος ή από κοινού με άλλο σήμα πρέπει να εξακολουθεί να εκλαμβάνεται ως ένδειξη της προέλευσης του επίμαχου προϊόντος προκειμένου η χρήση αυτή να πληροί την έννοια της «ουσιαστικής χρήσης» κατά το άρθρο 18, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 2017/1001 (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 18ης Απριλίου 2013, Colloseum Holding,
C‑12/12
,
EU:C:2013:253
, σκέψη
).
Επιπλέον, από τη νομολογία σχετικά με την απόκτηση διακριτικού χαρακτήρα ενός σημείου λόγω της χρήσης του κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 3, του κανονισμού 2017/1001 προκύπτει ότι, ακόμη και αν το επίμαχο σήμα έχει ενδεχομένως χρησιμοποιηθεί είτε ως τμήμα καταχωρισμένου σήματος είτε σε συνδυασμό με καταχωρισμένο σήμα, γεγονός παραμένει ότι, για να μπορεί το ίδιο το σημείο να καταχωριστεί ως σήμα, ο αιτών την καταχώριση οφείλει να αποδείξει ότι αυτό από μόνο του, κατ’ αντιδιαστολή προς οποιοδήποτε άλλο επίσης υφιστάμενο σήμα, δηλώνει την προέλευση των προϊόντων από συγκεκριμένη επιχείρηση (πρβλ. απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Société des Produits Nestlé,
C‑215/14
,
EU:C:2015:604
, σκέψη
).
Συναφώς, από τη σκέψη 73 παραπάνω προκύπτει ότι οι ισχύουσες απαιτήσεις όσον αφορά τη διαπίστωση της ουσιαστικής χρήσης ενός σήματος, κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2017/1001, είναι ανάλογες προς εκείνες που αφορούν την κτήση, από ένα σημείο, διακριτικού χαρακτήρα μέσω της χρήσης ενόψει της καταχώρισής του, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού. Επιπλέον, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε την εν λόγω νομολογία κρίνοντας ότι το γεγονός ότι το ενδιαφερόμενο κοινό μπορεί να αναγνωρίσει το επίμαχο σήμα, αν αυτό παραπέμπει σε άλλο σήμα που προσδιορίζει τα ίδια προϊόντα και χρησιμοποιείται από κοινού με το πρώτο, δεν σημαίνει ότι το ίδιο το επίμαχο σήμα δεν χρησιμοποιείται ως πηγή ταυτοποιήσεως [πρβλ. αποφάσεις της 15ης Δεκεμβρίου 2016, Mondelez UK Holdings & Services κατά EUIPO – Société des produits Nestlé (Σχήμα πλάκας σοκολάτας),
T‑112/13
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2016:735
, σκέψη
, και της 28ης Φεβρουαρίου 2019, Lotte κατά EUIPO – Générale Biscuit‑Glico France (PEPERO original),
T‑459/18
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2019:119
, σκέψη
].
Εν προκειμένω, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η προσφεύγουσα, το τμήμα προσφυγών ορθώς έκρινε ότι ο δικαιούχος του επίμαχου σήματος έπρεπε να αποδείξει ότι το εν λόγω σήμα ανέκαθεν εκλαμβανόταν ως αυτοτελές σήμα και ότι ο συνδυασμός του με άλλο σήμα δεν αλλοίωνε τον διακριτό του χαρακτήρα. Επιπλέον, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η προσφεύγουσα προσκόμισε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του EUIPO διάφορα στοιχεία, όπως άρθρα και στιγμιότυπα οθόνης ιστοτόπων που προσφέρουν προς πώληση τα προϊόντα τα οποία αφορά το επίμαχο σήμα, όπου τα προϊόντα αυτά περιγράφονταν επανειλημμένως ως καραμέλες ή γλειφιτζούρια σε σχήμα μπιμπερό. Εξάλλου, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, το επίμαχο προϊόν χαρακτηρίζεται επίσης ως «το διάσημο ζαχαρωτό σε σχήμα μπιμπερό».
Τρίτον, υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 10ης Οκτωβρίου 2017, Μορφή καμίνου (
T‑211/14 RENV
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2017:715
), το Γενικό Δικαστήριο υπογράμμισε ότι η προϋπόθεση της ουσιαστικής χρήσης σήματος κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 2017/1001 μπορεί να πληρούται όταν ένα σήμα χρησιμοποιείται από κοινού με άλλο σήμα, εφόσον το σήμα εξακολουθεί να εκλαμβάνεται ως ένδειξη της προέλευσης του επίμαχου προϊόντος. Έκρινε δε ότι τούτο ίσχυε στην προκειμένη περίπτωση, δεδομένου ότι η προσθήκη του επίμαχου στην προαναφερθείσα υπόθεση λεκτικού σήματος δεν μετέβαλλε τη μορφή του επίμαχου σήματος, καθόσον ο καταναλωτής διατηρούσε τη δυνατότητα να διακρίνει τη μορφή του τρισδιάστατου σήματος, η οποία εξακολουθούσε να είναι πανομοιότυπη, ως ένδειξη της προέλευσης των προϊόντων (πρβλ. απόφαση της 10ης Οκτωβρίου 2017, Μορφή καμίνου,
T‑211/14 RENV
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2017:715
, σκέψη
). Επιπλέον, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι ένα τρισδιάστατο σήμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με λεκτικό στοιχείο, χωρίς να τίθεται κατ’ ανάγκην υπό αμφισβήτηση το γεγονός ότι ο καταναλωτής αντιλαμβάνεται το σχήμα ως ένδειξη της εμπορικής προέλευσης των προϊόντων (απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2019, Klement κατά EUIPO,
C‑698/17 P
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2019:48
, σκέψη
).
Κατά πρώτον, διαπιστώνεται συναφώς ότι τα πραγματικά περιστατικά των υποθέσεων επί των οποίων εκδόθηκαν οι αποφάσεις της 23ης Ιανουαρίου 2019, Klement κατά EUIPO (
C‑698/17 P
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2019:48
), και της 10ης Οκτωβρίου 2017, Μορφή καμίνου (
T‑211/14 RENV
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2017:715
), διαφέρουν, βεβαίως, από τα επίμαχα πραγματικά περιστατικά. Εντούτοις, η προσθήκη του σήματος BIG BABY POP! και ορισμένων άλλων εικονιστικών και λεκτικών στοιχείων στην επιφάνεια του επίμαχου σήματος, όπως χρησιμοποιείται, δεν μεταβάλλει τη μορφή του σήματος αυτού, στο μέτρο που ο καταναλωτής διατηρεί τη δυνατότητα να διακρίνει τη μορφή του τρισδιάστατου σήματος, η οποία, κατά τον ίδιο, παραμένει πανομοιότυπη. Επιπλέον, όπως προκύπτει από τη σκέψη 78 ανωτέρω, το επίμαχο προϊόν περιγράφεται σε διάφορες περιπτώσεις στα έγγραφα που προσκομίσθηκαν κατά τη διαδικασία ενώπιον του EUIPO ως καραμέλα σε σχήμα μπιμπερό. Παραδείγματος χάριν, αναφέρεται ενίοτε ως «το διάσημο ζαχαρωτό σε σχήμα μπιμπερό».
Κατά δεύτερον, το γεγονός ότι το σήμα BIG BABY POP! μπορεί να διευκολύνει τον προσδιορισμό της εμπορικής προέλευσης των επίμαχων ζαχαρωτών δεν αντιφάσκει προς το γεγονός ότι το ίδιο σήμα μπορεί να μην αλλοιώσει τον διακριτό χαρακτήρα του τρισδιάστατου σήματος που αποτελείται από το σχήμα ή την εμφάνιση των εν λόγω προϊόντων, κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 2017/1001. Στην αντίθετη περίπτωση, η σχετικά συνήθης προσθήκη ενός λεκτικού στοιχείου σε τρισδιάστατο σήμα, το οποίο μπορεί πάντοτε να διευκολύνει τον προσδιορισμό της εμπορικής προέλευσης των οικείων προϊόντων, θα είχε ως αναγκαία συνέπεια μια αλλοίωση του διακριτικού χαρακτήρα του εν λόγω τρισδιάστατου σήματος (πρβλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2019, Klement κατά EUIPO,
C‑698/17 P
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2019:48
, σκέψεις
και
).
Επιπλέον, καίτοι είναι αληθές ότι, σε περίπτωση από κοινού χρήσεως ενός τρισδιάστατου σήματος με άλλο σήμα, είναι ευχερέστερο να αποδειχθεί η αλλοίωση του διακριτού χαρακτήρα ενός τέτοιου τρισδιάστατου σήματος παρά η αλλοίωση του διακριτού χαρακτήρα ενός λεκτικού ή εικονιστικού σήματος (πρβλ. απόφαση της 24ης Σεπτεμβρίου 2015, Σχήμα φούρνου,
T‑317/14
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2015:689
, σκέψη
), πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι, στον οικείο τομέα που αφορά τις καραμέλες, τα γλυκά και τα ζαχαρωτά, ο συνδυασμός τρισδιάστατου σχήματος και πρόσθετων λεκτικών ή παραστατικών στοιχείων είναι συνήθης.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι είναι αδιανόητο από εμπορικής και κανονιστικής απόψεως να πωλούνται τα επίμαχα προϊόντα αποκλειστικώς υπό τη μορφή που έχει το επίμαχο σήμα και χωρίς να φέρουν καμία ετικέτα στην επιφάνειά τους, έστω και αν, όπως υποστηρίζει το EUIPO, ο δικαιούχος του επίμαχου σήματος παραμένει ελεύθερος να επιλέξει το σχήμα, το χρώμα, το μέγεθος και την όψη της ετικέτας που το επικαλύπτει. Εν προκειμένω, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι τα εικονιστικά και λεκτικά στοιχεία που τίθενται στο εν λόγω σχήμα δεν εμποδίζουν τον μέσο καταναλωτή να αντιληφθεί το σχήμα αυτό στο σύνολό του, καθώς και το εσωτερικό του.
Κατά τρίτον, όσον αφορά ακριβώς τα εικονιστικά και λεκτικά στοιχεία που εμφαίνονται στο επίμαχο σήμα όπως αυτό χρησιμοποιείται, επισημαίνεται ότι το σήμα BIG BABY POP!, μολονότι καταλαμβάνει, βεβαίως, σημαντικό τμήμα της επιφάνειας του προϊόντος, παραπέμπει στο σχήμα του μπιμπερό που αποτελεί το επίμαχο σήμα. Πράγματι, το γράμμα «i», διαμορφωμένο σε σχήμα μπιμπερό, θυμίζει το εν λόγω σχήμα και η λέξη «baby», ήτοι βρέφος στα αγγλικά, παραπέμπει στους χρήστες μπιμπερό. Εξάλλου, η αγγλική λέξη «pop» να παραπέμπει στη λέξη «lollipop», ήτοι γλειφιτζούρι, και, επομένως, δεν έχει παρά ασθενή διακριτικό χαρακτήρα έναντι των προϊόντων που προστατεύονται από το επίμαχο σήμα.
Επιπλέον, όσον αφορά τα λοιπά εικονιστικά ή λεκτικά στοιχεία που συχνά εμφαίνονται στα παραδείγματα που προσκομίστηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του EUIPO, αφενός, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η αναπαράσταση του βρέφους υπό τα χαρακτηριστικά ενός χαρακτήρα κινουμένου σχεδίου, έστω και αν ενίοτε αντικαθίσταται από άλλους χαρακτήρες, παραπέμπει επίσης στο λεξιλογικό πεδίο του μπιμπερό. Αφετέρου, το εικονιστικό στοιχείο που δηλώνει ειδικότερα τη γεύση του προϊόντος, όταν είναι παρόν, έχει ως σκοπό την ενημέρωση και, ως εκ τούτου, έχει ασθενή διακριτικό χαρακτήρα ως προς τα επίμαχα προϊόντα. Κατά συνέπεια, δεν φαίνεται αντιφατικό να θεωρηθεί ότι ένα μέρος των εικονιστικών και λεκτικών στοιχείων παραπέμπει στη μορφή του μπιμπερό που συνιστά το επίμαχο σήμα και ένα άλλο μέρος έχει ασθενή διακριτικό χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι τα εν λόγω στοιχεία προκαλούν ασθενέστερη εντύπωση απ’ ό,τι το σχήμα του ίδιου του προϊόντος και υπό το πρίσμα της σκέψης 81 ανωτέρω, συνάγεται κατά τρόπο μη επιδεχόμενο αμφισβήτηση ότι ο καταναλωτής είναι σε θέση να συσχετίσει με συγκεκριμένη επιχείρηση το σχήμα που προστατεύεται από το επίμαχο σήμα και ότι, επομένως, το σήμα αυτό εξακολουθεί να γίνεται αντιληπτό ως ένδειξη της προέλευσης των προϊόντων (πρβλ. αποφάσεις της 28ης Φεβρουαρίου 2019, PEPERO original,
T‑459/18
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2019:119
, σκέψη
, και της 23ης Σεπτεμβρίου 2020, Σχήμα φύλλου χόρτου μέσα σε φιάλη,
T‑796/16
,
EU:T:2020:439
, σκέψη
).
Κατά τέταρτον, όσον αφορά τον ισχυρισμό του παρεμβαίνοντος σύμφωνα με τον οποίον τα τιμολόγια που προσκόμισε η προσφεύγουσα καταδεικνύουν ότι τα προϊόντα τα οποία αφορά το επίμαχο σήμα συνδέονται με την έκφραση «big baby pop», πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, καίτοι το σχήμα στο οποίο συνίσταται το επίμαχο σήμα δεν εμφανίζεται στα εν λόγω τιμολόγια, ο καταναλωτής δεν παύει να αναγνωρίζει το σήμα αυτό ως ένδειξη της εμπορικής προέλευσης των επίμαχων προϊόντων. Πράγματι, μολονότι μόνον το σήμα BIG BABY POP ή η συντομογραφία του περιλαμβάνονται στα τιμολόγια αυτά, η συγκεκριμένη πρακτική δεν είναι ασυνήθης όταν πρόκειται για έγγραφα στα οποία η χρήση λεκτικού στοιχείου διευκολύνει την εμπορική κυκλοφορία του προϊόντος και στα οποία δύσκολα θα μπορούσε να διανοηθεί κάποιος να αναπαραγάγει το σχήμα του μπιμπερό που αποτελεί το επίμαχο σήμα παράλληλα με κάθε ονομασία που προσδιορίζει τα επίμαχα προϊόντα.
Ομοίως, το συμπέρασμα αυτό δεν μπορεί να μεταβληθεί από το γεγονός ότι το επίμαχο σήμα, όπως χρησιμοποιείται, φέρει διάφορα έντονα χρώματα, ενώ έχει καταχωριστεί χωρίς χρώμα. Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, μολονότι τα χρώματα είναι ικανά να δημιουργούν ορισμένους συνειρμούς και να προκαλούν συναισθήματα, αντιθέτως, ως εκ της φύσεώς τους, δεν είναι ιδιαιτέρως ικανά να παράσχουν ακριβείς πληροφορίες. Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο καθόσον χρησιμοποιούνται συνήθως και ευρέως στη διαφήμιση και την εμπορία προϊόντων και υπηρεσιών επειδή είναι ελκυστικά, χωρίς να μεταδίδουν κανένα συγκεκριμένο μήνυμα, ακόμη και για προϊόντα όπως τα επίμαχα. Πρέπει να προστεθεί ότι τα διάφορα αυτά χρώματα, αν και έντονα βεβαίως, είναι μάλλον κοινότοπα και ποικίλλουν ανάλογα με τα παραδείγματα που παρέχει το επίμαχο σήμα, όπως αυτό χρησιμοποιείται. Δεν διαθέτουν καθεαυτά εξαιρετικό χαρακτήρα σε βαθμό που να εντυπώνονται στο κοινό ως αναφορά στα επίμαχα προϊόντα. Θα γίνουν περισσότερο αντιληπτά ως στοιχεία με αμιγώς αισθητικούς σκοπούς ή ως στοιχεία παρουσίασης και όχι ως ένδειξη της εμπορικής προέλευσης των προϊόντων [πρβλ. απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2017, Galletas Gullón κατά EUIPO – O2 Holdings (Σχήμα πακέτου μπισκότων),
T‑418/16
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2017:746
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
Υπό το πρίσμα των προαναφερθέντων και λαμβανομένου υπόψη του μέτριου διακριτικού χαρακτήρα του επίμαχου σήματος, θα πρέπει να διαπιστωθεί ότι τα εικονιστικά και λεκτικά στοιχεία που εμφαίνονται στο επίμαχο σήμα, όπως αυτό χρησιμοποιείται, αν και μπορούν να διευκολύνουν τον προσδιορισμό της εμπορικής προέλευσης των οικείων προϊόντων, δεν αλλοιώνουν τον διακριτικό χαρακτήρα του επίμαχου σήματος κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 2017/1001 και δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση το γεγονός ότι η προσθήκη τους μπορεί να θεωρηθεί ότι οδήγησε σε μια χρήση του σε κάποια αποδεκτή παραλλαγή. Ως εκ τούτου, το τμήμα προσφυγών εσφαλμένως έκρινε ότι το επίμαχο σήμα ενοποίησε εικονιστικά και συμπληρωματικά λεκτικά στοιχεία ώστε να διαμορφώσει, κατά την αντίληψη του ενδιαφερόμενου καταναλωτή, ένα άλλο σημείο, ενώ το σχήμα που συνιστά το εν λόγω σήμα εξακολουθούσε να γίνεται αντιληπτό από το ενδιαφερόμενο κοινό ως ένδειξη της εμπορικής προέλευσης των επίμαχων προϊόντων.
Κατόπιν όλων των προεκτεθέντων, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί.
[
παραλειπόμενα
]

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα)
αποφασίζει:

1)
Δέχεται το αίτημα της The Bazooka Companies, Inc. να υποκαταστήσει την The Topps Company, Inc. ως προσφεύγουσα.

2)
Ακυρώνει την απόφαση του δεύτερου τμήματος του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) της 10ης Μαρτίου 2021 (υπόθεση R 1326/2020‑2).

3)
Το EUIPO φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων του, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η The Bazooka Companies.

4)
Ο Trebor Robert Bilkiewicz φέρει τα δικαστικά του έξοδα.

Spielmann
Mastroianni
Gâlea
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 26 Οκτωβρίου 2022.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.
(
)	Παρατίθενται μόνον οι σκέψεις της παρούσας αποφάσεως των οποίων η δημοσίευση κρίνεται σκόπιμη από το Γενικό Δικαστήριο.