CELEX: 62018CJ0454
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Suq intern tal-elettriku
Direttiva 2009/72/KE
Trażmissjoni tal-elettriku
Kunċett ta’ ‘operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni’
Regolament (KE) Nru 714/2009
Interkonnettur
Linja ta’ trażmissjoni li tgħaqqad is-sistemi ta’ trażmissjoni nazzjonali tal-Istati Membri
Artikolu 16(6)
Kamp ta’ applikazzjoni
Użu tad-dħul li jirriżulta mill-allokazzjoni tal-kapaċità tal-interkonnessjonijiet
Impriża li topera biss linja b’vultaġġ għoli transkonfinali li tiżgura l-interkonnessjoni ta’ żewġ sistemi ta’ trażmissjoni nazzjonali

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni u l-validità tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament (KE) Nru 714/2009 tat‑13 ta’ Lulju 2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar kondizzjonijiet għall-aċċess għan-networks għall-bdil bdejn il-fruntieri fl-elettriku u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1228/2003 (
ĠU 2009, L 211, p. 15
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn, minn naħa, Baltic Cable AB u, min-naħa l-oħra, l-Energimarknadsinspektionen (l-Ispettorat Svediż tas-Swieq tal-Enerġija, l-Isvezja) (iktar ’il quddiem l-“Ei”) dwar l-użu tad-dħul irċevut minn Baltic Cable li jirriżulta mill-allokazzjoni tal-kapaċità ta’ linja b’vultaġġ għoli transkonfinali li tiżgura l-interkonnessjoni tas-sistema ta’ trażmissjoni Svediżi u Ġermaniżi.
Il-kuntest ġuridiku
Id-Direttiva 2009/72/KE
Il-premessi 44 u 59 tad-Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Lulju 2009 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li temenda d-Direttiva 2003/54/KE (
ĠU 2009, L 211, p. 55
), jipprovdu:
“(44)
[…] Il-bini u ż-żamma tal-infrastruttura meħtieġa tan-netwerks, inkluża l-kapaċità tal-interkonettività, għandhom jikkontribwixxu għall-iżgurar ta’ provvista stabbli tal-elettriku. Il-bini u ż-żamma tal-infrastruttura meħtieġa tan-network, inklużi l-kapaċità tal-interkonettività u l-ġenerazzjoni deċentralizzata tal-elettriku, huma elementi importanti fl-iżgurar ta’ provvista stabbli ta’ elettriku.
[…]
(59)
L-iżvilupp ta’ suq intern veru fl-elettriku, permezz ta’ netwerk ta’ konnessjonijiet fil-Komunità, għandu jkun wieħed mill-għanijiet prinċipali ta’ din id-Direttiva u waħda mill-ħidmiet prinċipali għandha tkun fir-rigward tal-kwistjonijiet regolatorji dwar l-interkonnessjonijiet transkonfinali u s-swieq reġjonali, f’koperazzjoni mill-qrib, fejn dan ikun relevanti, mal-Aġenzija tal-awtoritajiet regolatorji.”
Skont l-Artikolu 1 tagħha, id-Direttiva 2009/72 “tistabbilixxi regoli komuni għall-ġenerazzjoni, it-trasmissjoni, id-distribuzzjoni u l-provvista tal-elettriku, flimkien ma’ dispożizzjonijiet għall-ħarsien tal-konsumatur, bil-għan li jittejbu u jiġu integrati s-swieq kompetittivi tal-enerġija [fl-Unjoni]”.
L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/72 jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
3.
‘trasmissjoni’ tfisser it-trasport tal-elettriku fuq is-sistema ta’ vultaġġ qawwi ħafna u s-sistema interkonnessa ta’ vultaġġ għoli bil-ħsieb li dan jitqassam lill-klijenti finali jew lid-distributuri, iżda mhux inkluża l-provvista;
4.
‘operatur tas-sistema ta’ trasmissjoni’ tfisser persuna fiżika jew ġuridika responsabbli mill-operazzjoni, li tiżgura l-manutenzjoni u, jekk ikun meħtieġ, tiżviluppa s-sistema ta’ trasmissjoni f’żona partikolari u, fejn ikun japplika, tal-interkonnessjonijiet tagħha ma’ sistemi oħra, kif ukoll li tiżgura l-kapaċità fit-tul tas-sistema biex tlaħħaq ma’ domandi raġonevoli għat-trasmissjoni tal-elettriku;
[…]
13.
‘interkonnettur’ tfisser it-tagħmir użat biex jgħaqqad is-sistemi tal-elettriku;
[…]”
Skont l-Artikolu 12(a) u (h) ta’ din id-direttiva:
“Kull operatur ta’ sistema ta’ trasmissjoni għandu jkun responsabbli biex:
a)
jiżgura l-kapaċità fit-tul tas-sistema li tlaħħaq ma’ domandi raġonevoli għat-trasmissjoni tal-elettriku, l-operazzjoni, il-manutenzjoni u l-iżvilupp taħt kondizzjonijiet ekonomiċi sistemi ta’ trasmissjoni siguri, affidabbli u effiċjenti b’kont dovut għall-ambjent;
[…]
h)
jiġbor il-kirjiet ta’ konġestjoni u l-ħlasijiet skont il-mekkaniżmu ta’ kumpens għal operatur ta’ sistema ta’ inter-trasmissjoni bi qbil mal-Artikolu 13 tar-Regolament […] Nru 714/2009, jagħti u jimmaniġġja aċċess għal partijiet terzi u jagħti spjegazzjonijiet raġunati meta jirrifjuta aċċess bħal dan, li għandu jiġi mmonitorjat mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali; […]”
L-Artikolu 13(4) tad-Direttiva 2009/72 jipprevedi:
“Kull operatur tas-sistema indipendenti għandu jkun responsabbli għall-għoti u l-immaniġġjar tal-aċċess tal-partijiet terzi, inkluż il-ġbir tat-tariffi ta’ aċċess, il-kirjiet ta’ konġestjoni u l-pagamenti skont il-mekkaniżmu ta’ kumpens għal operatur ta’ sistema ta’ intertrasmissjoni bi qbil mal-Artikolu 13 tar-Regolament […] Nru 714/2009, kif ukoll għat-tħaddim, il-manteniment u l-iżvilupp tas-sistema ta’ trasmissjoni, u biex tiġi żgurata l-abilità fuq tul ta’ żmien twil tas-sistema biex tiġi ssodisfatta t-talba raġunevoli permezz ta’ ppjanar tal-investiment. […]”
L-Artikolu 37(3) u (9) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“3.   Addizzjonalment għad-dmirijiet mogħtija lilhom taħt il-Paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, meta operatur ta’ sistema indipendenti jkun ġie maħtur taħt l-Artikolu 13, l-awtoritajiet regolatorji għandhom:
[…]
f)
jissorveljaw l-użu ta’ drittijiet ta’ konġestjoni miġbura mill-operatur ta’ sistema indipendenti taħt l-Artikolu 16(6) tar-Regolament (KE) Nru 714/2009.
[…]
9.   L-awtoritajiet regolatorji għandhom jimmoniterjaw l-immaniġġjar tal-konġestjoni tas-sistemi nazzjonali tal-elettriku inklużi l-interkonnessjonijiet, kif ukoll l-implimentazzjoni tar-regoli dwar l-immaniġġjar tal-konġestjoni. Għal dak il-għan, l-operaturi tas-sistemi ta’ trasmissjoni jew l-operaturi tas-suq għandhom iressqu r-regoli tagħhom dwar l-immaniġġjar tal-konġestjoni, anke dwar l-allokazzjoni tal-kapaċità, lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu jitolbu emendi għal dawn ir-regoli.”
Ir-Regolament Nru 714/2009
Il-premessi 21 u 24 tar-Regolament Nru 714/2009 jistabbilixxu:
“(21)
Għandu jkun hemm regoli dwar l-użu tal-introjti li jidħlu permezz tal-proċeduri għall-amministrazzjoni tal-konġestjoni, kemm-il darba n-natura speċifika tal-impjant li jipprovdi l-interkonnessjoni tiġġustifika eżenzjoni minn dawn ir-regoli.
[…]
(24)
[…] Awtoritajiet Regolatorji, flimkien ma’ awtoritajiet oħrajn fl-Istati Membri, għandhom rwol importanti biex jgħinu biex ikun hemm funzjonament xieraq tas-suq intern tal-elettriku.”
Skont l-Artikolu 1(a) ta’ dan ir-regolament:
“Dan ir-Regolament jimmira li:
a)
jiffissa regoli imparzjali għall-iskambji transkonfinali tal-elettriku, u b’hekk titkabbar il-kompetizzjoni fis-suq intern tal-elettriku, waqt li jitqiesu l-karatteristiċi speċjali tas-swieq nazzjonali u reġjonali. Dan ser jinvolvi t-twaqqif ta’ mekkaniżmu ta’ kumpens għal flussi transkonfinali tal-elettriku u l-istabbiliment ta’ prinċipji armonizzati dwar il-ħlasijiet tat-trasmissjoni transkonfinali u l-allokazzjoni ta’ kapaċitajiet disponibbli ta’ interkonnessjonijiet bejn sistemi nazzjonali ta’ trasmissjoni.”
L-Artikolu 2(1) tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 2 id-[Direttiva 2009/72] bl-eċċezzjoni tad-definizzjoni ta’ ‘interkonnettur’ li għandha tinbidel b’dan li ġej:
–
“Interkonnettur” tfisser linja ta’ trasmissjoni li taqsam jew tgħaddi fuq il-fruntiera bejn Stati Membri u li tgħaqqad is-sistemi nazzjonali ta’ trasmissjoni tal-Istati Membri.”
L-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 714/2009 jiddefinixxi l-“konġestjoni” bħala “sitwazzjoni fejn interkonnessjoni li tgħaqqad networks nazzjonali ta’ trasmissjoni ma tkunx tista’ takkomoda l-flussi fiżiċi kollha li jirriżultaw mill-kummerċ internazzjonali mitlub mill-parteċipanti fis-suq, minħabba nuqqas fil-kapaċità tal-interkonnetturi u/jew tas-sistemi nazzjonali ta’ trasmissjoni konċernati”.
Skont l-Artikolu 2(2)(g) ta’ dan ir-regolament, “interkonnettur ġdid” huwa ddefinit bħala interkonnettur li ma jkunx tlesta sal‑4 ta’ Awwissu 2003.
Skont l-Artikolu 14(1) u (4) tar-Regolament Nru 714/2009:
“1.   Il-ħlasijiet applikati minn operaturi tan-networks għal aċċess għan-networks għandhom ikunu trasparenti, waqt li jqisu l-ħtieġa għas-sigurtà tan-network u jirriflettu spejjeż attwalment minfuqa meta jistgħu jitqabblu ma’ dawk ta’ operatur ta’ network effiċjenti u strutturalment paragunabbli u applikati b’mod mhux diskriminatorju. Dawk il-piżijiet ma għandhomx ikunu relatati mad-distanza.
[…]
4.   L-istabbiliment tal-ħlasijiet għall-aċċess għan-netwerks taħt dan l-Artikolu għandu jkun mingħajr preġudizzju għal piżijiet fuq esportazzjoni ddikjarata u importazzjoni ddikjarata li jirriżultaw mill-immaniġġjar tal-konġestjoni li hemm riferenza għalih fl-Artikolu 16.”
L-Artikolu 16 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Prinċipji ġenerali tal-immaniġġar tal-konġestjoni”, jipprevedi:
“1.   Il-problemi dwar il-konġestjoni tan-networks għandhom jiġu riżolti b’soluzzjonijiet mhux diskriminatorji b’kont meħud tas-suq li jagħtu sinjali ekonomiċi effiċjenti lill-parteċipanti involuti fis-suq u lill-operaturi involuti ta’ sistemi ta’ trasmissjoni. Il-problemi dwar il-konġestjoni għan-networks għandhom preferibbilment jiġu riżolti b’metodi mhux ibbażati fuq transazzjonijiet, jiġifieri metodi li ma jinvolvux għażla minn fost il-kuntratti ta’ parteċipanti individwali fis-suq.
2.   Proċeduri li jillimitaw transazzjonijiet għandhom jintużaw biss f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza fejn l-operatur tas-sistema ta’ trasmissjoni huwa obbligat li jaġixxi bil-ħeffa u l-bgħit mill-ġdid jew it-tpartit ma jkunx possibbli. Kull proċedura bħal din għandha tkun applikata b’mod mhux diskriminatorju.
Ħlief f’każi ta’ forża maġġuri, parteċipanti fis-suq li jkunu allokati kapaċità għandhom ikunu kkumpensati għal kull tnaqqis.
3.   Il-kapaċità massima tal-interkonnessjonijiet u/jew tan-networks ta’ trasmissjoni li jaffettwaw flussi transkonfinali għandhom ikunu magħmula għall-parteċipanti fis-suq, u jikkonformaw mal-i standards ta’ sigurtà ta’ operaturi ta’ networks bla periklu.
4.   Il-parteċipanti fis-suq għandhom jinformaw lill-operaturi ta’ sistemi ta’ trasmissjoni konċernati fi żmien ragonevoli qabel il-perjodu operattiv rilevanti jekk humiex bil-ħsieb li jużaw il-kapaċità allokata. Kull kapaċità li ma tkunx ser tintuża għandha titqassam mod ieħor fis-suq, f’mod miftuħ, trasparenti u mhux diskriminatorju.
5.   L-operaturi ta’ sistema ta’ trasmissjoni għandu, sa fejn ikun teknikament possibbli, jinnettjaw il-ħtiġijiet ta’ kwalunkwe fluss ta’ enerġija fid-direzzjonijiet opposti fuq il-linja ta’ inter-konnessjoni li jkollha konġestjoni sabiex jużaw din il-linja sal-kapaċità massima tagħha. Waqt li tingħata importanza sħiħa lis-sigurtà tan-networks, ma għandhom qatt jiġu miċhuda t-transazzjonijiet li jtaffu l-konġestjoni.
6.   Kull introjtu li jirriżulta mill-allokazzjoni ta’ inter-konnessjoni għandu jkun użat għall-għanijiet li ġejjin:
a)
biex jiggarantixxi d-disponibbilità attwali tal-kapaċità allokata; u/jew
b)
iż-żamma jew iż-żieda ta’ kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni permezz ta’ investimenti fin-networks, b’mod partikolari f’ interkonnetturi ġodda.
Jekk l-introjtu ma jkunx jista’ jintuża b’mod effiċjenti għall-finijiet stipulati fil-punti (a) u/jew (b) tal-ewwel subparagrafu, huwa jista’ jintuża, suġġett għall-approvazzjoni mill-awtoritajiet regolatorji tal-Istati Membri konċernati, sa ammont massimu li għandu jkun deċiż minn dawk l-awtoritajiet regolatorji, bħala introjtu li tiegħu għandu jittieħed kont mill-awtoritajiet regolatorji meta japprovaw il-metodoloġija għall-kalkolu tat-tariffi tan-network, u/jew sabiex jistabbilixxu t-tariffi tan-network.
Il-bqija tad-dħul għandu jitqiegħed f’linja ta’ kont intern separat sakemm jasal iż-żmien li jista’ jintefaq għall-finijiet stipulati fil-punt (a) u/jew (b) tal-ewwel subparagrafu. L-awtorità regolatorja għandha tinforma lill-Aġenzija bl-approvazzjoni msemmija fit-tieni subparagrafu.”
Skont l-Artikolu 17(1) u (3) tar-Regolament Nru 714/2009:
“1.   Interkonnetturi ġodda tal-kurrent dirett jistgħu, fuq talba, jiġu eżentati, għal perijodu limitat ta’ żmien, mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-Regolament u l-Artikoli 9 u 32 u l-Artikolu 37(6) u (10) tad-Direttiva [2009/72] taħt il-kondizzjonijiet li ġejjin:
a)
l-investiment għandu ikabbar il-kompetizzjoni fil-provvista tal-elettriku;
b)
il-livell ta’ riskju assoċjat mal-investiment huwa tali li l-investiment ma jsirx jekk ma tingħatax eżenzjoni;
ċ)
l-interkonnettur għandu jkun proprjetà ta’ persuna fiżika jew ġuridika li tkun separata għall-inqas fil-forma legali tagħha mill-operaturi tas-sistema li fiha l-interkonnetturi jkunu ser jinbnew;
d)
jiġu imposti piżijiet fuq utenti ta’ dak l-interkonnettur;
e)
mill-ftuħ parzjali tas-suq li hemm referenza għalih fl-Artikolu 19 tad-Direttiva 96/92/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Diċembru 1996 dwar regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku (
ĠU 1997, L 27, p. 20
), ma tkun ġiet irkuprata l-ebda parti mill-ispejjeż kapitali jew operattivi tal-interkonnettur minn xi komponent ta’ ħlasijiet imposti għall-użu ta’ sistemi ta’ trasmissjoni jew distribuzzjoni kkollegati mal-interkonnettur; u
f)
l-eżenzjoni ma għandhiex tkun għad-detriment tal-kompetizzjoni jew gtal-funzjonament effettiv tas-suq intern tal-elettriku, jew tal-funzjonament effiċjenti tas-sistema regolata li l-interkonnettur huwa kkollegat magħha.
[…]
3.   Il-paragrafu 1 għandu japplika wkoll għal żidiet sinifikanti fil-kapaċità ta’ interkonnetturi eżistenti.”
L-Anness I tar-Regolament Nru 714/2009, intitolat “Linji gwida dwar il-ġestjoni u l-allokazzjoni tal-kapaċità ta’ trasferiment disponibbli ta’ interkonnessjonijiet bejn sistemi nazzjonali”, jipprevedi b’mod partikolari:
“1.7. […] it-TSOs (Transmission system operators) ma jistgħux jillimitaw il-kapaċità ta’ interkonnessjoni sabiex tissolva l-konġestjoni ġoż-żona ta’ kontroll tagħhom stess, ħlief għar-raġunijiet imsemmijin hawn fuq u għal raġunijiet ta’ sigurtà operattiva. […]
[…]
2.1. Il-metodi ta’ ġestjoni tal-konġestjoni għandhom ikunu bbażati fuq is-suq sabiex jiffaċilitaw kummerċ transkonfini effiċjenti. Għal dan il-għan, il-kapaċità għandha tkun allokata biss permezz ta’ rkantijiet espliċiti (kapaċità) jew impliċiti (kapaċità u enerġija). Iż-żewġ metodi jistgħu jikkoeżistu fuq l-istess interkonnessjoni. Għal kummerċ tal-istess jum jista’ jiġi applikat reġim ta’ kontinwità.
[…]
2.6. It-TSOs għandhom jiddefinixxu struttura adatta għall-allokazzjoni ta’ kapaċità bejn il-perijodi differenti. […]
[…]
3.1. L-allokazzjoni tal-kapaċità f’interkonnessjoni għandha tkun determinata u implimentata bl-użu tal-proċeduri ta’ allokazzjoni komuni mit-TSOs involuti. […]
[…]
5.2. It-TSOs għandhom jippubblikaw deskrizzjoni ġenerali tal-metodu ta’ ġestjoni tal-konġestjoni applikat skont ċirkostanzi differenti biex tiġi massimizzata l-kapaċità disponibbli għas-suq, u skema ġenerali għall-kalkolu tal-kapaċità ta’ interkonnessjoni għal perijodi differenti, abbażi tar-realtajiet elettriċi u fiżiċi tan-network. Skema bħal din għandha tkun suġġetta għal reviżjoni mill-awtoritajiet regolatorji tal-Istati Membri kkonċernati.”
Skont il-punt 6 ta’ dan l-anness, intitolat “Użu tal-introjtu mill-konġestjoni”:
“[…]
6.3. L-introjtu mill-konġestjoni għandu jkun kondiviż fost it-TSOs involuti skont il-kriterji maqbula bejn it-TSOs involuti u riveduti mill-awtoritajiet regolatorji rispettivi.
6.4. It-TSOs għandhom jistabbilixxu biċ-ċar minn qabel l-użu li huma ser jagħmlu minn kwalunkwe introjtu mill-konġestjoni li huma jaf jiksbu u jirrappurtaw dwar l-użu preżenti ta’ dan l-introjtu. L-awtoritajiet regolatorji għandhom jivverifikaw li dan l-użu jkun konformi mar-Regolament u l-Linji gwida preżenti u li l-ammont totali ta’ introjtu tal-konġestjoni li jirriżulta mill-allokazzjoni tal-kapaċità ta’ interkonnessjoni jkun iddedikat għat-tliet għanijiet stipulati fl-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-Regolament.
[…]
6.6. L-użu tal-introjtu mill-konġestjoni biex isir investiment għaż-żamma fl-ordni jew it-tkabbir tal-kapaċità ta’ interkonnessjoni preferibbilment għandu jkun assenjat għal proġetti speċifiċi predefiniti li jikkontribwixxu biex tittaffa l-konġestjoni assoċjata eżistenti u li jistgħu jkunu implimentati wkoll fi żmien raġonevoli, partikolarment rigward il-proċess ta’ awtorizzazzjoni.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Baltic Cable hija kumpannija Svediża li hija proprjetarja u topera mis-sena 1994 linja tal-elettriku b’vultaġġ għoli li tiżgura l-interkonnessjoni tas-sistema tal-elettriku Svediża u Ġermaniża.
Permezz ta’ deċiżjoni tad‑9 ta’ Ġunju 2016, l-Ei, abbażi tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, talab lil Baltic Cable tirreġistra d-dħul ta’ konġestjoni tagħha, jiġifieri li din tal-aħħar kienet kisbet mill-allokazzjoni tal-kapaċità tal-imsemmija interkonnessjoni, għall-perijodu mill‑1 ta’ Lulju 2013 sat‑30 ta’ Ġunju 2014 u dak mill‑1 ta’ Lulju 2014 sat‑30 ta’ Ġunju 2015, taħt pożizzjoni distinta tal-kontabbiltà interna tagħha sakemm dan ikun jista’ jintuża sabiex tiġi żgurata d-disponibbiltà reali tal-kapaċitajiet allokati u/jew jinżammu jew jiżdiedu l-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni permezz tal-investimenti fin-netwerk, b’mod partikolari f’interkonnetturi ġodda.
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑2 ta’ Novembru 2017, l-Ei ċaħad it-talba ta’ Baltic Cable mressqa skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, għall-permess sabiex tuża d-dħul ta’ konġestjoni tagħha bħala dħul li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni mill-awtoritajiet regolatorji fl-approvazzjoni tal-metodu ta’ kalkolu tat-tariffi ta’ aċċess għan-netwerk, u/jew l-istabbiliment ta’ dawn it-tariffi.
Baltic Cable ppreżentat rikors kontra dawn iż-żewġ deċiżjonijiet quddiem il-Förvaltningsrätten i Linköping (il-Qorti Amministrattiva sedenti f’Linköping, l-Isvezja). Hija ssostni, prinċipalment, li l-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 714/2009 jirrigwarda esklużivament l-operaturi tas-sistema ta’ trażmissjoni (OSTs) fis-sens tal-Artikolu 2(4) tad-Direttiva 2009/72, u mhux l-impriżi li, bħal Baltic Cable, joperaw biss interkonnettur.
Sussidjarjament, Baltic Cable ssostni li l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-impriżi li joperaw biss interkonnettur huma liberi li jiddisponu kif jixtiequ mid-dħul ta’ konġestjoni kollu li jirriżulta mill-interkonnettur li jkunu investew fih.
Fi kwalunkwe każ, dawn l-impriżi għandhom jiġu awtorizzati jużaw id-dħul ta’ konġestjoni tagħhom skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009.
Fl-aħħar nett, Baltic Cable ssostni li, sa fejn id-dħul ta’ konġestjoni tagħha jirrappreżenta madwar 70 % tad-dħul tagħha, id-deċiżjonijiet tal-Ei, imsemmija fil-punti 20 u 21 ta’ din is-sentenza, imorru kontra d-dritt għall-proprjetà. L-imsemmija deċiżjonijiet jiksru wkoll il-prinċipju ta’ proporzjonalità billi jikkawżaw dannu sproporzjonat għall-kapaċità ta’ Baltic Cable li tkompli bl-attivitajiet tagħha u billi b’dan il-mod jippreġudikaw l-għanijiet ta’ żamma effikaċi tal-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni segwiti mir-Regolament Nru 714/2009, minkejja li jeżistu mezzi inqas restrittivi sabiex jintlaħqu l-imsemmija għanijiet permezz tal-possibbiltajiet miftuħa mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-regolament. Fl-aħħar nett, dawn l-istess deċiżjonijiet jiksru l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi sa fejn, billi preċedentement kien iddeċieda fuq il-limitu tad-dħul ta’ Baltic Cable, l-Ei aċċetta l-mod kif Baltic Cable kellha l-intenzjoni li tuża d-dħul ta’ konġestjoni tagħha.
L-Ei jsostni li l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 jirreferi għal kull persuna li tirċievi dħul ta’ konġestjoni u li, konsegwentement, Baltic Cable hija suġġetta għal din id-dispożizzjoni fir-rigward tal-użu tad-dħul ta’ konġestjoni tagħha.
Sussidjarjament, fil-każ li l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 japplika esklużivament għall-OSTs, l-Ei jsostni li Baltic Cable għandha titqies li hija OST.
Huwa jsostni, barra minn hekk, sa fejn Baltic Cable ma għandhiex klijenti li jħallsu t-tariffi tan-netwerk, hija ma tistax tibbenefika mid-derogi previsti fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, li fil-fatt jimplikaw tnaqqis tal-imsemmija tariffi.
Filwaqt li jirrikonoxxi li l-applikazzjoni tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għal Baltic Cable jkollha għaliha konsegwenzi li jistgħu jitqiesu li huma sproporzjonati, l-Ei jikkunsidra li din il-kunsiderazzjoni ma tawtorizzahx iwettaq applikazzjoni
contra legem
tal-imsemmija dispożizzjoni.
Il-qorti tar-rinviju tqis li, fid-dawl tal-formulazzjoni tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu ma huwiex limitat biss għall-OSTs, minkejja li interpretazzjoni kuntrarja ma tistax tiġi eskluża
a priori
.
Skont din il-qorti, mill-punti (a) u (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 jirriżulta b’mod ċar li impriża li topera interkonnettur ma tistax tuża d-dħul ta’ konġestjoni tagħha biex tikseb profitt. Għall-kuntrarju, interpretazzjoni estensiva ta’ din id-dispożizzjoni tista’ tawtorizza l-użu ta’ dan id-dħul għall-finijiet tal-operat u tal-manutenzjoni ta’ dan l-interkonnettur.
Il-qorti tar-rinviju madankollu tiddubita li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 jippermetti lil awtorità nazzjonali tawtorizza lil impriża, bħal Baltic Cable, li ma għandhiex klijenti li jħallsu tariffi tan-netwerk li jistgħu jitnaqqsu, tuża d-dħul ta’ konġestjoni tagħha għal finijiet differenti minn dawk imsemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-regolament.
Fl-aħħar nett, fil-każ li l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 ikun applikabbli għal impriża bħal Baltic Cable, l-imsemmija qorti tistaqsi dwar il-validità ta’ din id-dispożizzjoni fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Peress li kkunsidrat, f’dawn iċ-ċirkustanzi, li l-kawża pendenti quddiemha tqajjem kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni u ta’ validità tad-dritt tal-Unjoni, il-Förvaltningsrätten i Linköping (il-Qorti Amministrattiva sedenti f’Linköping, l-Isvezja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 16(6) [tar-Regolament Nru 714/2009] japplika għall-każijiet kollha fejn persuna tirċievi introjti mill-allokazzjoni ta’ interkonnessjoni, ikunu xi jkunu ċ-ċirkustanzi […], jew għandu japplika biss fejn il-persuna li tirċievi l-introjti tkun [OST] kif iddefinit fl-Artikolu 2(4) tad-[Direttiva 2009/72]?
2)
Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda hija li l-Artikolu 16(6) tar-[Regolament Nru 714/2009] japplika biss għal operaturi tas-sistema ta’ trażmissjoni, impriża li topera interkonnessjoni biss tista’ tiġi meqjusa bħala operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni?
3)
Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda jew għat-tieni domanda tfisser li l-Artikolu 16(6) tar-[Regolament Nru 714/2009] għandu japplika għal impriża li topera interkonnessjoni biss, l-ispejjeż relatati mat-tħaddim u mal-manutenzjoni ta’ interkonnessjoni, f’kull każ, jistgħu jiġu meqjusa bħala investimenti fin-netwerks sabiex il-kapaċitajiet ta’ trażmissjoni jiġu miżmuma jew miżjuda, fis-sens tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6)?
4)
Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda jew għat-tieni domanda tfisser li l-Artikolu 16(6) tar-Regolament [Nru 714/2009] għandu japplika għal impriża li topera interkonnessjoni biss, l-awtorità regolatorja tista’, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament dwar l-Elettriku, tapprova li din l-impriża li topera interkonnessjoni biss, li għandha metodoloġija sabiex tistabbilixxi t-tariffi iżda li ma għandhiex klijenti li jagħmlu pagamenti diretti b’ħlasijiet (tariffi) tan-netwerks li jistgħu jiġu mnaqqsa, tista’ tuża introjti mill-allokazzjoni ta’ interkonnessjoni sabiex tagħmel profitt jew, jekk ir-risposta għat-tielet domanda hija fin-negattiv, għat-tħaddim u għall-manutenzjoni?
5.
Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda jew għat-tieni domanda tfisser li l- Artikolu 16(6) tar-Regolament [Nru 714/2009] għandu japplika għal impriża li topera interkonnessjoni biss, u r-risposta għat-tielet domanda u għar-raba’ domanda tfisser jew li l-impriża ma tistax tuża l-introjti li jirriżultaw mill-allokazzjoni ta’ interkonnessjoni għat-tħaddim u għall-manutenzjoni jew sabiex tagħmel profitt, jew li l-impriża tista’ tuża l-introjti għat-tħaddim u għall-manutenzjoni, iżda mhux sabiex tagħmel profitt, l-applikazzjoni tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament [Nru 714/2009] għal impriża li topera interkonnessjoni biss tmur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità tad-dritt tal-Unjoni jew kontra kwalunkwe prinċipju applikabbli ieħor?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
Permezz tal-ewwel u tat-tieni domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandux jiġi interpretat fis-sens li japplika għal impriża li topera biss interkonnettur transkonfinali.
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 jipprevedi li d-dħul ta’ konġestjoni jintuża sabiex tiġi żgurata d-disponibbiltà reali tal-kapaċità allokata u/jew sabiex jinżammu jew jiżdiedu l-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni permezz tal-investimenti fin-netwerk, b’mod partikolari f’interkonnetturi ġodda.
Peress li din id-dispożizzjoni ma tispeċifikax liema huma l-persuni suġġetti għal tali obbligu, għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest tagħha kif ukoll l-għanijiet segwiti mil-leġiżlazzjoni li hija parti minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Ġunju 2005, VEMW et,
C-17/03
,
EU:C:2005:362
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-kuntest li fih jaqa’ l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, għandu jiġi rrilevat li kważi d-dispożizzjonijiet kollha tal-Artikolu 16 ta’ dan ir-regolament, inkluż l-ewwel paragrafu tiegħu li, bil-kontenut ġenerali tiegħu, jintroduċi d-dispożizzjonijiet kollha ta’ dan l-Artikolu 16, jirreferu espliċitament għall-OSTs billi jenfasizzaw ir-responsabbiltajiet differenti li dawn għandhom jassumu fil-kuntest tal-ġestjoni tal-konġestjoni, peress li dan it-terminu tal-aħħar jirreferi biss, kif jirriżulta mill-Artikolu 2(2)(ċ) tar-Regolament Nru 714/2009, għal sitwazzjonijiet marbuta ma’ interkonnettur kif iddefinit fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament.
Issa, il-formulazzjoni tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 ma jindika bl-ebda mod li din id-dispożizzjoni għandha tiġi esklża mill-istruttura ġenerali tal-imsemmi Artikolu 16. Minn dan jirriżulta li għandu jiġi kkunsidrat li l-imsemmija dispożizzjoni tkopri biss l-OSTs.
Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-Anness I tar-Regolament Nru 714/2009, intitolat “Linji gwida dwar il-ġestjoni u l-allokazzjoni tal-kapaċità ta’ trasferiment disponibbli ta’ interkonnessjonijiet bejn sistemi nazzjonali”, li d-dispożizzjonijiet tiegħu jirreferu min-naħa tagħhom b’mod sistematiku għall-OSTs. B’mod partikolari, il-punt 1.7 ta’ dan l-anness jipprevedi għalhekk li l-OSTs ma jillimitawx il-kapaċità ta’ interkonnessjoni sabiex isolvu problema ta’ konġestjoni li tinsab ġewwa ż-żona ta’ kontroll tagħhom stess, filwaqt li l-punt 5.2 tal-imsemmi anness jipprovdi li l-OSTs jippubblikaw deskrizzjoni ġenerali tal-metodu ta’ ġestjoni tal-konġestjoni applikat f’ċirkustanzi differenti sabiex tiġi mmassimizzata l-kapaċità disponibbli fis-suq, kif ukoll pjan ġenerali ta’ kalkolu tal-kapaċità ta’ interkonnessjoni għad-diversi skadenzi. Mill-punti 1.7, 2.6 u 3.1 tal-istess anness jirriżulta wkoll li l-OSTs huma responsabbli għall-allokazzjoni tal-kapaċitajiet fil-livell tal-interkonnessjonijiet.
Minn dan isegwi, kif barra minn hekk jikkonfermaw l-Artikolu 12(h) kif ukoll l-Artikolu 13(4) u l-Artikolu 37(3)(f) tad-Direttiva 2009/72, li d-dħul ta’ konġestjoni jinġabar mill-OSTs li huma għalhekk obbligati jużawh skont l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi eżaminat jekk il-kunċett ta’ OST, fis-sens tar-Regolament Nru 714/2009, jestendix għall-impriżi li joperaw biss interkonnettur.
F’dan ir-rigward, f’dak li jikkonċerna, qabelxejn, il-kunċett ta’ interkonnettur, l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 714/2009 jiddefinixxih, b’mod partikolari, bħala “linja ta’ trasmissjoni” li tgħaqqad “sistemi nazzjonali ta’ trasmissjoni tal-Istati Membri”. Minn dan isegwi li, fir-rigward tat-trażmissjoni tal-elettriku, ir-regolament jagħmel distinzjoni bejn interkonnettur u sistema, peress li l-ewwel wieħed ma huwiex “sistema” iżda “linja” ta’ trażmissjoni.
Sussegwentement, skont l-Artikolu 2(4) tad-Direttiva 2009/72 li, skont l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 714/2009, huwa applikabbli għall-finijiet ta’ dan ir-regolament, OST huwa persuna fiżika jew ġuridika responsabbli għall-operat, għall-manutenzjoni u, jekk neċessarju, għall-iżvilupp tas-sistema ta’ trażmissjoni f’żona partikolari u, jekk ikun il-każ, għall-interkonnessjonijiet tagħha ma’ sistemi oħra, u responsabbli sabiex tiġi żgurata l-kapaċità fit-tul tas-sistema li tissodisfa talba raġonevoli ta’ trażmissjoni tal-elettriku.
Minn dan jirriżulta li taqa’ taħt il-kunċett ta’ OST persuna li hija responsabbli, b’mod partikolari, għall-operat u għall-manutenzjoni, mhux biss għal sistema ta’ trażmissjoni, iżda wkoll, skont il-każ, għal interkonnessjoni waħda jew iktar.
Fl-aħħar nett, fid-dawl tal-formulazzjoni tal-Artikolu 2(4) tad-Direttiva 2009/72, jidher li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma pprevediex espliċitament il-każ fejn OST jopera esklużivament “linja ta’ trażmissjoni”, u għalhekk b’mod partikolari interkonnettur. Madankollu, xejn ma jippermetti li jiġi kkunsidrat li l-intenzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni kienet li jiġi eskluż operatur li jopera u jwettaq manutenzjoni esklużivament ta’ interkonnettur wieħed jew iktar mill-kunċett ta’ OST fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni u tar-Regolament Nru 714/2009.
Fil-fatt, qabelxejn, għandu jiġi rrilevat li d-definizzjoni tal-OST, imfakkra fil-punt 44 ta’ din is-sentenza, tenfasizza r-responsabbiltà tal-persuna kkonċernata fir-rigward tal-operat, tal-manutenzjoni u, jekk ikun il-każ, tal-iżvilupp tal-infrastruttura li tippermetti li jiġi trażmess l-elettriku, mingħajr ma huwa importanti li dan ikun jikkostitwixxi “sistema” jew “linja”.
Sussegwentement, l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 714/2009, li jipprevedi deroga mill-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-regolament favur interkonnetturi ġodda, jipprovdi, fil-paragrafu 1(ċ) tiegħu li, sabiex jibbenefika minn din id-deroga, l-interkonnettur inkwistjoni għandu jkun il-proprjetà ta’ persuna fiżika jew ġuridika distinta mill-OST li fis-sistemi tagħhom ikun ser jinbena dan l-interkonnettur. Mix-xogħol preparatorju tar-Regolament (KE) Nru 1228/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2003 dwar kondizzjonijiet għall-aċċess għan-networks għall-bdil bejn il-fruntieri fl-elettriku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 12, Vol. 2, p. 175), li tħassar u li ġie ssostitwit bir-Regolament Nru 714/2009, b’mod partikolari mill-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta emendata tar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Kundizzjonijiet għall-Aċċess ta’ netwerk għal Skambji Transkonfinali fl-elettriku, ippreżentat mill-Kummissjoni fis-7 ta’ Ġunju 2006 (COM(2002) 304 finali), jirriżulta li huma koperti minn din id-dispożizzjoni l-interkonnetturi li fir-rigward tagħhom l-investituri ma jistgħux jibbażaw ruħhom fuq dħul stabbilit għall-użu tas-sistemi magħquda permezz tal-interkonnettur.
Minn dan isegwi li l-leġiżlatur tal-Unjoni neċessarjament telaq mill-premessa li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 l-impriżi li joperaw biss interkonnettur.
Fl-aħħar nett, l-attività ta’ sempliċi operat u manutenzjoni ta’ interkonnettur tikkontribwixxi għall-kummerċ transkonfinali tal-elettriku u għalhekk tista’ ttejjeb il-kompetizzjoni fis-suq intern tal-elettriku. Konsegwentement, l-esklużjoni ta’ tali attività mill-kunċett ta’ OST tmur kontra l-għan tar-Regolament Nru 714/2009 kif iddefinit fl-Artikolu 1(a) tiegħu.
Minn dan jirriżulta li l-kunċett ta’ OST, fis-sens tar-Regolament Nru 714/2009, jestendi għall-impriżi li joperaw biss interkonnettur transkonfinali.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika għal impriża li topera biss interkonnettur transkonfinali.
Fuq it-tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandux jiġi interpretat fis-sens li, meta OST jopera biss interkonnettur transkonfinali, l-ispejjeż tal-operat u tal-manutenzjoni tiegħu jistgħu jitqiesu bħala investimenti fis-sistema intiżi li jżommu jew iżidu l-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni, fis-sens tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-regolament.
Qabelxejn, għandu jitfakkar, kif jirriżulta mit-titolu tal-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 714/2009, li d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jistabbilixxu sett ta’ regoli marbuta mal-ġestjoni tal-konġestjoni.
Min-naħa tiegħu, il-kunċett ta’ konġestjoni huwa ddefinit fl-Artikolu 2(2)(ċ) tar-Regolament Nru 714/2009 bħala sitwazzjoni li tirriżulta minn nuqqas ta’ kapaċità tal-interkonnetturi u/jew tas-sistemi ta’ trażmissjoni kkonċernati.
F’dan il-kuntest, l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 jirregola “introjtu li jirriżulta mill-allokazzjoni ta’ inter-konnessjoni”.
Kif jirriżulta mill-Artikolu 1(a) tar-Regolament Nru 714/2009, l-imsemmija allokazzjoni tal-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni hija s-suġġett ta’ prinċipji armonizzati li għandhom jippermettu li jiġu stabbiliti regoli ġusti għall-kummerċ transkonfinali ta’ elettriku sabiex tittejjeb il-kompetizzjoni fis-suq intern tal-elettriku. Skont il-punt 2.1 tal-Anness I ta’ dan ir-regolament, din l-allokazzjoni ssir fil-forma ta’ bejgħ bl-irkant.
Mill-qari flimkien tad-dispożizzjonijiet kollha ċċitati fil-punti 54 sa 57 ta’ din is-sentenza jirriżulta li inqas il-kapaċità disponibbli tal-interkonnessjoni inkwistjoni hija suffiċjenti meta mqabbla mad-domanda, iktar id-dħul imsemmi fl-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 jista’ jkun sinjifikattiv għall-OST ikkonċernat. Għaldaqstant, u kif enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punt 43 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-OSTs, bħala prinċipju, ma għandhomx inċentiv ekonomiku sabiex inaqqsu l-konġestjoni.
Issa, sabiex titnaqqas jew, minn tal-inqas, tiġi limitata l-konġestjoni, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 jimponi li dan id-dħul jintuża, skont il-punt (a) tiegħu, sabiex tiġi żgurata d-disponibbiltà reali tal-kapaċitajiet allokati u/jew, skont il-punt (b) tiegħu, sabiex jinżammu jew jiżdiedu l-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni permezz tal-investimenti fis-sistema, b’mod partikolari fl-interkonnetturi ġodda.
F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju tistaqsi b’mod partikolari dwar il-portata tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009.
Kif jirriżulta mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni enfasizza n-neċessità li d-dħul imsemmi f’din id-dispożizzjoni, inkluż dak allokat għall-manutenzjoni tal-interkonnetturi eżistenti, jaqa’ taħt “investiment”, kemm jekk ikun investiment li jippermetti li jiżdiedu l-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni, jew investiment li jippermetti l-manutenzjoni tagħhom. F’dan ir-rigward, il-punt 6.6 tal-Anness I tar-Regolament Nru 714/2009 jipprovdi li d-dħul minn konġestjoni u intiż għal tali investimenti għandu jiġi allokat bi preferenza għal proġetti speċifiċi magħżula minn qabel li jikkontribwixxu għat-tnaqqis tal-konġestjoni inkwistjoni u li jistgħu wkoll jiġu implimentati f’terminu raġonevoli, fid-dawl b’mod partikolari tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni.
Għaldaqstant, l-ispejjeż tal-operat u tal-manutenzjoni ta’ interkonnettur, sa fejn ma jikkostitwixxux tali investimenti, ma jistgħux jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta OST jopera biss interkonnettur transkonfinali, l-ispejjeż tal-operat u ta’ manutenzjoni ta’ dan l-interkonnettur ma jistgħux jitqiesu li huma investimenti f’sistema, intiżi li jżommu jew li jżidu l-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Fuq ir-raba’ domanda
Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandux jiġi interpretat fis-sens li, meta tapplika din id-dispożizzjoni għal OST li jopera biss interkonnettur transkonfinali, l-awtorità regolatorja nazzjonali tista’ tawtorizza lil tali OST juża d-dħul ta’ konġestjoni tiegħu sabiex jikseb profitt jew għall-operat u għall-manutenzjoni tal-imsemmi interkonnettur.
Skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, id-dħul ta’ konġestjoni li ma jistax jintuża b’mod effikaċi sabiex tiġi żgurata d-disponibbiltà reali tal-kapaċitajiet allokati u/jew sabiex jinżammu jew jiżdiedu l-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni permezz ta’ investimenti fis-sistema, b’mod partikolari fl-interkonnetturi ġodda, jista’ jintuża, bla ħsara għall-approvazzjoni mill-awtoritajiet regolatorji tal-Istati Membri kkonċernati u sa ammont massimu li għandu jiġi stabbilit minn dawn l-awtoritajiet, sabiex iservi ta’ dħul li l-imsemmija awtoritajiet għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni matul l-approvazzjoni tal-metodu ta’ kalkolu tat-tariffi ta’ aċċess għas-sistema u/jew l-istabbiliment ta’ dawn it-tariffi.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, qabel kollox, li, kuntrarjament għall-OST responsabbli biss għal interkonnettur, l-OSTs li joperaw kemm interkonnettur kif ukoll sistema ta’ trażmissjoni għandhom, kif jirriżulta mill-formulazzjoni stess tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, il-possibbiltà li jinvestu mhux biss f’dan l-interkonnettur u/jew f’interkonnetturi ġodda, iżda wkoll fis-sistema ta’ trażmissjoni stess sa fejn, kif jimplika l-kunċett ta’ konġestjoni ddefinit fl-Artikolu 2(2)(ċ) tar-Regolament Nru 714/2009, din is-sistema tista’ tkun il-kawża ta’ problemi ta’ konġestjoni minħabba n-nuqqas ta’ kapaċità tagħha.
Sussegwentement, b’differenza mill-OSTs li joperaw biss interkonnettur, OST li jopera wkoll sistema ta’ trażmissjoni jirċievi, skont l-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 714/2009, tariffi ta’ aċċess għall-imsemmi sistema li, kif jirriżulta mill-Artikolu 17(1)(e) tar-Regolament Nru 714/2009, iqegħduh f’pożizzjoni li jkopri l-ispejjeż tal-operat u tal-manutenzjoni tal-interkonnettur li għandu jsostni. Dawn it-tariffi jistgħu barra minn hekk jippermettu lill-OSTs li jirċevuhom jeżerċitaw l-attività tagħhom b’mod profittabbli.
Fl-aħħar nett, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 jawtorizza, taħt ċerti kundizzjonijiet, lill-OSTs jużaw id-dħul tagħhom ta’ konġestjoni sabiex inaqqsu l-ammont tat-tariffi ta’ aċċess għas-sistema. Issa, peress li huma ma joperaw ebda sistema ta’ trażmissjoni u li, għaldaqstant, ma jirċevux tali tariffi, l-OSTs li joperaw biss interkonnettur ma humiex f’pożizzjoni li jużaw id-dħul ta’ konġestjoni tagħhom għall-finijiet previsti mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009.
Sabiex jinsiltu l-konsegwenzi tad-differenzi esposti fil-punti 66 sa 68 ta’ din is-sentenza, għandu, fl-ewwel lok, jittieħed inkunsiderazzjoni l-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 714/2009, li abbażi tiegħu, b’mod partikolari, il-problemi ta’ konġestjoni tas-sistema għandhom jiġu ttrattati permezz ta’“soluzzjonijiet mhux diskriminatorji”. L-imsemmija dispożizzjoni tirrifletti l-prinċipju ġenerali ta’ nondiskriminazzjoni li huwa issa stabbilit fl-Artikolu 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
Għaldaqstant, l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu u tal-imsemmi prinċipju, b’mod li jiġi żgurat li, fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-imsemmi paragrafu 6, l-OSTs li joperaw biss interkonnettur ma jiġux suġġetti għal trattament diskriminatorju meta mqabbla ma’ dawk li, barra minn hekk, joperaw sistema ta’ trażmissjoni.
Fit-tieni lok, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-premessa 21 ta’ dan ir-regolament, li tipprovdi li huwa permess li ssir deroga mir-regoli dwar l-użu tad-dħul ta’ konġestjoni jekk dan ikun iġġustifikat min-natura partikolari tal-interkonnessjoni inkwistjoni.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 714/2009 jippermetti lill-interkonnetturi l-ġodda li jkunu jistgħu jibbenefikaw minn deroga mill-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-regolament, filwaqt li jeżiġi li, għal dan il-għan, jiġu ssodisfatti diversi kundizzjonijiet speċifiċi, fosthom dik, prevista fl-Artikolu 17(1)(ċ) tal-imsemmi regolament, li l-interkonnettur inkwistjoni jkun il-proprjetà ta’ persuna fiżika jew ġuridika distinta mill-OSTs li fis-sistemi tagħhom għandu jinbena dan l-interkonnettur.
B’dan il-mod, il-leġiżlatur tal-Unjoni, fir-rigward tal-interkonnetturi l-ġodda, ried inaqqas il-portata tal-obbligi li jirriżultaw mill-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, b’mod partikolari fil-każ fejn interkonnettur ikun operat minn OST distint minn dawk li joperaw is-sistemi konnessi b’din l-interkonnessjoni.
Barra minn hekk, l-Artikolu 17(3) tar-Regolament Nru 714/2009, li abbażi tiegħu l-ewwel paragrafu ta’ dan l-artikolu japplika għaż-żidiet sinjifikattivi fil-kapaċità tal-interkonnetturi eżistenti, jimplika li l-fatt li l-interkonnettur ikkonċernat ikun il-proprjetà ta’ OST distint minn dawk li s-sistemi tagħhom huma konnessi b’dan l-interkonnettur huwa rilevanti wkoll sabiex issir deroga mir-regoli, previsti fl-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-regolament, dwar l-użu tad-dħul ta’ konġestjoni miksub mill-interkonnetturi eżistenti.
Fit-tielet lok, l-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 714/2009 jeżiġi li l-problemi ta’ konġestjoni jiġu ttrattati permezz ta’ soluzzjonijiet “b’kont meħud tas-suq”.
Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 12(a) tad-Direttiva 2009/72 jipprevedi, b’mod partikolari, li kull OST għandu jkun jista’ jeżerċita l-attività tiegħu “taħt kondizzjonijiet ekonomiċi [aċċettabbli]”.
Issa, id-differenzi, irrilevati fil-punti 66 sa 68 ta’ din is-sentenza, li jeżistu bejn OST li jopera kemm sistema ta’ trażmissjoni kif ukoll interkonnettur u dak li jopera biss interkonnettur huma preċiżament ta’ natura li jqiegħdu lill-OSTs li jaqgħu taħt din it-tieni kategorija f’sitwazzjoni li fiha d-dħul ta’ konġestjoni li huma jirċievu ma jkunx jista’, kif jipprevedi t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, jintuża b’mod effikaċi għall-finijiet imsemmija fil-punti (a) u/jew (b) tal-ewwel subparagrafu ta’ dan l-istess sitt paragrafu, sa fejn l-allokazzjoni tal-ammont sħiħ ta’ dan id-dħul għal dan il-għan ikollha bħala konsegwenza l-fatt li l-imsemmija OSTs ikunu preklużi milli jwettqu l-attività tagħhom f’kundizzjonijiet ekonomikament aċċettabbli, peress li huma ma jkunux jistgħu jħallsu l-ispejjeż tal-operat u ta’ manutenzjoni tal-interkonnettur u jagħmlu profitt xieraq.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 69 sa 77 ta’ din is-sentenza, l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji li, kif jirriżulta mill-premessa 24 tar-Regolament Nru 714/2009, għandhom rwol essenzjali fil-kontribuzzjoni għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern tal-elettriku, iridu, meta japplikaw it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) ta’ dan ir-regolament għal OST li jopera biss interkonettur, ipoġġu lil dan tal-aħħar f’pożizzjoni li jeżerċita l-attività tiegħu taħt kundizzjonijiet ekonomikament aċċettabbli, li jikkorrispondu għall-kundizzjonijiet tas-suq tat-trażmissjoni tal-elettriku, inkluż li jwettaq profitt xieraq, b’mod partikolari sabiex jiġi evitat li ssir diskriminazzjoni fir-rigward tiegħu meta mqabbel mal-OSTs l-oħra kkonċernati. Jekk meħtieġ għal tali finijiet, hija l-imsemmija awtorità li għandha tawtorizza l-imsemmi OST, b’deroga għal dak li jipprevedi l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009, sabiex juża parti mid-dħul ta’ konġestjoni li huwa jirċievi sabiex ikopri l-ispejjeż marbuta mal-operat u mal-manutenzjoni tal-interkonnettur u li jikseb profitt xieraq mill-attività tiegħu.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta awtorità regolatorja nazzjonali tapplika din id-dispożizzjoni għal OST li jopera biss interkonnettur transkonfinali, hija l-imsemmija awtorità li għandha tawtorizza lill-imsemmi OST juża parti mid-dħul ta’ konġestjoni tiegħu biex jikseb profitt kif ukoll għall-operat u għall-manutenzjoni tal-interkonnettur, sabiex jiġi evitat li ssir diskriminazzjoni fir-rigward tiegħu meta mqabbel mal-OSTs l-oħra kkonċernati u sabiex jiġi żgurat li jkun f’pożizzjoni li jeżerċita l-attività tiegħu f’kundizzjonijiet ekonomikament aċċettabbli, inkluż bil-ksib ta’ profitt xieraq.
Fuq il-ħames domanda
Permezz tal-ħames domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk, fil-kundizzjonijiet ippreċiżati minn din id-domanda u fil-każ fejn l-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 japplika għal OST li jopera biss interkonnettur transkonfinali, din id-dispożizzjoni għandhiex titqies bħala li tmur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità jew kwalunkwe prinċipju ġenerali ieħor tad-dritt tal-Unjoni.
Mill-formulazzjoni ta’ din id-domanda jirriżulta li l-qorti tar-rinviju għamlet din id-domanda biss fil-każ li r-risposti għad-domandi preċedenti jimplikaw li tali OST ma għandhux dritt juża d-dħul ta’ konġestjoni tiegħu sabiex ikopri l-ispejjeż tal-operat u ta’ manutenzjoni u/jew sabiex jikseb profitt.
Issa, fid-dawl tar-risposti mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja għall-ewwel sar-raba’ domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għall-ħames domanda.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 16(6) tar-Regolament (KE) Nru 714/2009 tat-13 ta’ Lulju 2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar kondizzjonijiet għall-aċċess għan-networks għall-bdil bdejn il-fruntieri fl-elettriku u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1228/2003, għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika għal impriża li topera biss interkonnettur transkonfinali.

2)
Il-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni (OST) jopera biss interkonnettur transkonfinali, l-ispejjeż tal-operat u ta’ manutenzjoni ta’ dan l-interkonnettur ma jistgħux jitqiesu li huma investimenti f’sistema, intiżi li jżommu jew li jżidu l-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

3)
It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(6) tar-Regolament Nru 714/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta awtorità regolatorja nazzjonali tapplika din id-dispożizzjoni għal operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni (OST) li jopera biss interkonnettur transkonfinali, hija l-imsemmija awtorità li għandha tawtorizza lill-imsemmi OST juża parti mid-dħul ta’ konġestjoni tiegħu biex jikseb profitt kif ukoll għall-operat u għall-manutenzjoni tal-interkonnettur, sabiex jiġi evitat li ssir diskriminazzjoni fir-rigward tiegħu meta mqabbel mal-OSTs l-oħra kkonċernati u sabiex jiġi żgurat li jkun f’pożizzjoni li jeżerċita l-attività tiegħu f’kundizzjonijiet ekonomikament aċċettabbli, inkluż bil-ksib ta’ profitt xieraq.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Isvediż.