CELEX: 62021CJ0274
Προδικαστική παραπομπή
Δημόσιες συμβάσεις
Κανονισμός (ΕΕ) 1215/2012
Μη εφαρμογή σε διαδικασίες ασφαλιστικών μέτρων και προσφυγής του άρθρου 2 της οδηγίας 89/665/ΕΟΚ ελλείψει στοιχείου αλλοδαπότητας
Οδηγία 2014/24/ΕΕ
Άρθρο 33
Εξομοίωση συμφωνίας‑πλαισίου με σύμβαση, κατά την έννοια του άρθρου 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας 89/665
Έλλειψη δυνατότητας ανάθεσης νέας δημόσιας σύμβασης όταν η καθοριζόμενη στη συμφωνία‑πλαίσιο μέγιστη ποσότητα ή/και αξία των οικείων έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών έχει καλυφθεί
Εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει την καταβολή τελών πρόσβασης στη διοικητική δικαιοσύνη στις υποθέσεις δημοσίων συμβάσεων
Υποχρέωση προσδιορισμού και καταβολής τελών πρόσβασης στη δικαιοσύνη πριν αποφανθεί το δικαστήριο επί της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων ή της προσφυγής
Αδιαφανής διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης
Αρχές της αποτελεσματικότητας και της ισοδυναμίας
Πρακτική αποτελεσματικότητα
Δικαίωμα αποτελεσματικής προσφυγής
Οδηγία 89/665
Άρθρα 1, 2 και 2α
Άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει την απόρριψη προσφυγής σε περίπτωση μη καταβολής των τελών πρόσβασης στη δικαιοσύνη
Προσδιορισμός της εκτιμώμενης αξίας δημόσιας σύμβασης

Οι αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως αφορούν την ερμηνεία του άρθρου 1, παράγραφος 1, του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας 89/665/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων (
ΕΕ 1989, L 395, σ. 33
, και διορθωτικό
ΕΕ 2016, L 140, σ. 26
), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014 (
ΕΕ 2014, L 94, σ. 1
) (στο εξής: οδηγία 89/665), του άρθρου 1, παράγραφος 1, και του άρθρου 35 του κανονισμού (ΕΕ) 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (
ΕΕ 2012, L 351, σ. 1
), του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, της αρχής της ισοδυναμίας, του άρθρου 4, του άρθρου 5, παράγραφος 5, και του άρθρου 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων και την κατάργηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ (
ΕΕ 2014, L 94, σ. 65
, και διορθωτικό
ΕΕ 2016, L 135, σ. 120
), καθώς και του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης).
Οι αιτήσεις αυτές υποβλήθηκαν στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της EPIC Financial Consulting Ges.m.b.H. (στο εξής: EPIC), αφενός, και της Δημοκρατίας της Αυστρίας και της Bundesbeschaffung GmbH (στο εξής: ομοσπονδιακή εταιρία προμηθειών), αφετέρου, με αντικείμενο τη σύναψη μεταξύ των τελευταίων δημοσίων συμβάσεων για την προμήθεια συσκευών δοκιμασίας για την ανίχνευση αντιγόνου του ιού SARS‑CoV‑2 (COVID‑19) (στο εξής: τεστ ανίχνευσης αντιγόνου).
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η οδηγία 89/665
Η πέμπτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 89/665 έχει ως εξής:
«[…] δεδομένης της συντομίας των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων του δημοσίου, οι αρμόδιες για την προσφυγή αρχές πρέπει να είναι εξουσιοδοτημένες να λαμβάνουν προσωρινά μέτρα αναστολής της διαδικασίας σύναψης της συμβάσεως ή της εκτέλεσης των αποφάσεων που έχουν ενδεχομένως ληφθεί από την αναθέτουσα αρχή[·] […] λόγω της συντομίας των διαδικασιών αυτών, απαιτείται η επείγουσα αντιμετώπιση των προαναφερομένων παραβάσεων.»
Το άρθρο 1 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πεδίο εφαρμογής και διαθεσιμότητα των διαδικασιών προσφυγής», ορίζει στις παραγράφους 1 και 3 τα εξής:
«1.   Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στις συμβάσεις οι οποίες αναφέρονται στην οδηγία [2014/24], εκτός εάν οι εν λόγω συμβάσεις εξαιρούνται κατ’ εφαρμογή των άρθρων 7, 8, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 17 και 37 της εν λόγω οδηγίας.
[…]
Οι συμβάσεις κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας περιλαμβάνουν δημόσιες συμβάσεις, συμφωνίες‑πλαίσια, συμβάσεις παραχώρησης έργων, συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών και δυναμικά συστήματα αγορών.
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε, όσον αφορά τις συμβάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας [2014/24] […], οι αποφάσεις που λαμβάνουν οι αναθέτουσες αρχές να υπόκεινται στην άσκηση αποτελεσματικών και, ιδίως, όσο το δυνατόν ταχύτερων αναθεωρήσεων, υπό τις προϋποθέσεις που θέτουν [τα] άρθρα 2 έως 2στ της παρούσας οδηγίας, λόγω του ότι οι αποφάσεις αυτές παραβιάζουν την ενωσιακή νομοθεσία περί διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων ή τους εθνικούς κανόνες μεταφοράς της εν λόγω νομοθεσίας.
[…]
3.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι διαδικασίες προσφυγής να είναι διαθέσιμες, σύμφωνα με τους κανόνες που είναι δυνατό να θεσπίζουν τα κράτη μέλη, τουλάχιστον σε οιοδήποτε πρόσωπο έχει ή είχε συμφέρον να του ανατεθεί συγκεκριμένη σύμβαση και το οποίο υπέστη ή ενδέχεται να υποστεί ζημία από εικαζόμενη παράβαση.»
Το άρθρο 2 της οδηγίας 89/665, το οποίο φέρει τον τίτλο «Απαιτήσεις για τις διαδικασίες προσφυγής», προβλέπει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα μέτρα που λαμβάνονται όσον αφορά τις διαδικασίες προσφυγής που ορίζει το άρθρο 1 να προβλέπουν τις αναγκαίες εξουσίες προκειμένου:
α)
να λαμβάνονται, το συντομότερο δυνατόν και με τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων, προσωρινά μέτρα για να επανορθωθεί η εικαζόμενη παράβαση ή να αποτραπεί η περαιτέρω ζημία των θιγομένων συμφερόντων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που αναστέλλουν ή επιτρέπουν την αναστολή της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης ή της εκτέλεσης οιασδήποτε απόφασης λαμβάνουν οι αναθέτουσες αρχές·
β)
να ακυρώσουν ή να διασφαλίσουν την ακύρωση των παράνομων αποφάσεων, και ιδίως να καταργούν τις τεχνικές, οικονομικές και χρηματοδοτικές προδιαγραφές που εισάγουν διακρίσεις και περιλαμβάνονται στα έγγραφα με τα οποία καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να συμμετάσχουν στο διαγωνισμό, στις συγγραφές υποχρεώσεων ή σε οποιοδήποτε άλλο έγγραφο που έχει σχέση με τη διαδικασία σύναψης της συγκεκριμένης σύμβασης·
γ)
να επιδικάζουν αποζημίωση στα ζημιωθέντα από την παράβαση πρόσωπα.
[…]
3.   Όταν πρωτοβάθμιο όργανο, ανεξάρτητο από την αναθέτουσα αρχή, εξετάζει προσφυγή κατά αποφάσεως σχετικά με την ανάθεση σύμβασης, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η αναθέτουσα αρχή δεν μπορεί να συνάψει τη σύμβαση πριν αποφασίσει το όργανο προσφυγής την εφαρμογή προσωρινών μέτρων ή επί της προσφυγής. Η αναστολή δεν λήγει πριν από την εκπνοή της ανασταλτικής προθεσμίας του άρθρου 2α παράγραφος 2 και του άρθρου 2δ παράγραφοι 4 και 5.
4.   Με εξαίρεση τις περιπτώσεις της παραγράφου 3 και του άρθρου 1 παράγραφος 5, οι διαδικασίες προσφυγής δεν χρειάζεται απαραιτήτως να έχουν αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα επί των διαδικασιών σύναψης των συμβάσεων τις οποίες αφορούν.
5.   Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι το αρμόδιο για τις διαδικασίες προσφυγής όργανο μπορεί να συνυπολογίσει τις πιθανές συνέπειες των προσωρινών μέτρων για όλα τα συμφέροντα που ενδέχεται να ζημιωθούν, καθώς και το δημόσιο συμφέρον, και να αποφασίσει να μην προβεί στη χορήγηση τέτοιων μέτρων, αν οι αρνητικές τους συνέπειες είναι περισσότερες από τα οφέλη τους.
Η απόφαση να μη χορηγηθούν προσωρινά μέτρα δεν θίγει τις λοιπές αξιώσεις που προβάλλει το πρόσωπο που έχει ζητήσει τη χορήγηση των εν λόγω μέτρων.
[…]»
Το άρθρο 2α της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ανασταλτική προθεσμία», ορίζει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα κατά το άρθρο 1 παράγραφος 3 πρόσωπα να έχουν στη διάθεσή τους επαρκή χρόνο που εξασφαλίζει αποτελεσματικές προσφυγές κατά των αποφάσεων για την ανάθεση σύμβασης που λαμβάνονται από τις αναθέτουσες αρχές, με τη θέσπιση των αναγκαίων διατάξεων που πληρούν τις ελάχιστες προϋποθέσεις κατά την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου και το άρθρο 2γ.
2.   Δεν επιτρέπεται να συναφθεί σύμβαση κατόπιν αποφάσεως για την ανάθεση σύμβασης που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας [2014/24] ή της οδηγίας [2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης (
ΕΕ 2014, L 94, σ. 1
)] πριν από την εκπνοή προθεσμίας τουλάχιστον 10 ημερολογιακών ημερών από την επομένη της ημερομηνίας κατά την οποία απεστάλη η απόφαση ανάθεσης στους ενδιαφερόμενους προσφέροντες και υποψηφίους, εφόσον χρησιμοποιούνται φαξ ή ηλεκτρονικά μέσα ή, εφόσον χρησιμοποιούνται άλλα μέσα επικοινωνίας, πριν από την εκπνοή προθεσμίας τουλάχιστον 15 ημερολογιακών ημερών από την επομένη της ημερομηνίας κατά την οποία απεστάλη η απόφαση ανάθεσης στους ενδιαφερόμενους προσφέροντες και υποψηφίους ή τουλάχιστον 10 ημερολογιακών ημερών από την επομένη της ημερομηνίας παραλαβής της απόφασης ανάθεσης.
Οι προσφέροντες θεωρούνται ως ενδιαφερόμενοι εφόσον δεν έχουν αποκλεισθεί ακόμη οριστικά. Ο αποκλεισμός είναι οριστικός εφόσον έχει κοινοποιηθεί στους ενδιαφερομένους προσφέροντες και έχει θεωρηθεί νόμιμος από ανεξάρτητο όργανο προσφυγής ή, εάν δεν μπορεί πλέον να ασκηθεί προσφυγή.
Οι υποψήφιοι θεωρούνται ως ενδιαφερόμενοι αν η αναθέτουσα αρχή δεν έχει παράσχει πληροφορίες σχετικά με την απόρριψη της αίτησής τους πριν από την κοινοποίηση της απόφασης ανάθεσης στους ενδιαφερόμενους προσφέροντες.
Η κοινοποίηση της απόφασης ανάθεσης σε όλους τους ενδιαφερομένους προσφέροντες και υποψήφιους συνοδεύεται από:
–
σύνοψη των σχετικών λόγων όπως ορίζεται στο άρθρο 55 παράγραφος 2 της οδηγίας [2014/24], με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 55 παράγραφος 3 της εν λόγω οδηγίας, ή στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 40 παράγραφος 1 της οδηγίας [2014/23], με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 40 παράγραφος 2 της οδηγίας αυτής και,
–
σαφή δήλωση της επακριβούς ανασταλτικής προθεσμίας που ισχύει σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις μεταφοράς της παρούσας παραγράφου.»
Το άρθρο 2β της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Παρεκκλίσεις από την ανασταλτική προθεσμία» ορίζει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι οι προθεσμίες του άρθρου 2α παράγραφος 2 της παρούσας οδηγίας δεν εφαρμόζονται στις ακόλουθες περιπτώσεις:
[…]
γ)
εφόσον πρόκειται για συμβάσεις που βασίζονται σε συμφωνία‑πλαίσιο, όπως προβλέπει το άρθρο 33 της οδηγίας [2014/24] και εφόσον πρόκειται για συγκεκριμένη σύμβαση η οποία βασίζεται σε δυναμικό σύστημα αγορών όπως προβλέπει το άρθρο 34 της εν λόγω οδηγίας.
Σε περίπτωση επίκλησης της παρέκκλισης αυτής, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η σύμβαση είναι ανενεργός σύμφωνα με τα άρθρα 2δ και 2στ της παρούσας οδηγίας, εφόσον:
–
συντρέχει παράβαση του στοιχείου γ) του άρθρου 33 παράγραφος 4 ή του άρθρου 34 παράγραφος 6 της οδηγίας [2014/24], και,
–
εκτιμάται ότι η αξία της σύμβασης είναι ίση ή υπερβαίνει τα κατώτατα όρια του άρθρου 4 της οδηγίας [2014/24].»
Η οδηγία 2007/66/ΕΚ
Οι αιτιολογικές σκέψεις 3, 4 και 36 της οδηγίας 2007/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2007, για την τροποποίηση των οδηγιών 89/665/ΕΟΚ και 92/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης δημόσιων συμβάσεων (
ΕΕ 2007, L 335, σ. 31
), έχουν ως εξής:
«(3)
Οι διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη καθώς και η νομολογία του Δικαστηρίου απεκάλυψαν ορισμένες αδυναμίες στους μηχανισμούς προσφυγής που υπάρχουν στα κράτη μέλη. […]
(4)
Στις αδυναμίες που εντοπίστηκαν περιλαμβάνεται συγκεκριμένα η απουσία προθεσμίας που θα καθιστά δυνατή την αποτελεσματική προσφυγή μεταξύ της απόφασης για ανάθεση σύμβασης και της σύναψης της σχετικής σύμβασης. Αυτό μερικές φορές έχει ως αποτέλεσμα οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς, που επιθυμούν να καταστήσουν αμετάκλητες τις συνέπειες της αμφισβητούμενης απόφασης για ανάθεση, να επισπεύδουν την υπογραφή της σύμβασης. Για να αντιμετωπιστεί η αδυναμία αυτή, που αποτελεί σοβαρό εμπόδιο για την αποτελεσματική έννομη προστασία των ενδιαφερομένων προσφερόντων, ήτοι εκείνων που δεν έχουν αποκλεισθεί ακόμη οριστικά, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ελάχιστη ανασταλτική προθεσμία κατά τη διάρκεια της οποίας αναστέλλεται η σύναψη της σχετικής σύμβασης, ασχέτως του αν η σύναψη γίνεται τη στιγμή της υπογραφής της σύμβασης ή όχι.
[…]
(36)
Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται, ιδίως, από τον [Χάρτη]. Ειδικότερα, η παρούσα οδηγία επιδιώκει να εξασφαλίσει την πλήρη τήρηση του δικαιώματος πραγματικής [προσφυγής] και δίκαιης δίκης, σύμφωνα με το πρώτο και το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 47 του [Χ]άρτη.»
Η οδηγία 2014/24
Τα κατώτατα όρια εκτιμώμενης αξίας των συμβάσεων, προκειμένου να εφαρμόζεται επ’ αυτών η οδηγία 2014/24, εξειδικεύονται στο άρθρο 4 της οδηγίας.
Το άρθρο 5 της οδηγίας, το οποίο τιτλοφορείται «Μέθοδοι υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης», προβλέπει στην παράγραφο 5 τα εξής:
«Για τις συμφωνίες‑πλαίσια και για τα δυναμικά συστήματα αγορών, η αξία που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι η μέγιστη εκτιμώμενη αξία, χωρίς ΦΠΑ, του συνόλου των συμβάσεων που προβλέπονται για τη συνολική διάρκεια της συμφωνίας‑πλαισίου ή του δυναμικού συστήματος αγορών.»
Το άρθρο 18 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αρχές εφαρμοζόμενες στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων», ορίζει στην παράγραφο 1, πρώτο εδάφιο, τα εξής:
«Οι αναθέτουσες αρχές αντιμετωπίζουν τους οικονομικούς φορείς ισότιμα και χωρίς διακρίσεις και ενεργούν με διαφανή και αναλογικό τρόπο.»
Το άρθρο 32 της οδηγίας 2014/24, το οποίο φέρει τον τίτλο «Χρήση της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση», ορίζει στην παράγραφο 2 τα εξής:
«Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις έργων, δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών σε οποιαδήποτε από τις κατωτέρω περιπτώσεις:
[…]
γ)
στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο, εάν λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα τα οποία η αναθέτουσα αρχή δεν θα μπορούσε να προβλέψει, δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοικτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση· οι περιστάσεις τις οποίες επικαλούνται οι αναθέτουσες αρχές για τη δικαιολόγηση της κατεπείγουσας ανάγκης σε καμία περίπτωση δεν απορρέουν από δική τους ευθύνη.»
Το άρθρο 33 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Συμφωνίες‑πλαίσια», προβλέπει στις παραγράφους 2 και 3 τα εξής:
«2.   Οι συμβάσεις που βασίζονται σε συμφωνία‑πλαίσιο ανατίθενται σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στην παρούσα παράγραφο, καθώς και στις παραγράφους 3 και 4.
Οι διαδικασίες αυτές μπορούν να εφαρμόζονται μόνο μεταξύ των αναθετουσών αρχών που έχουν οριστεί σαφώς για τον σκοπό αυτόν στην προκήρυξη διαγωνισμού ή την πρόσκληση επιβεβαίωσης ενδιαφέροντος και των οικονομικών φορέων που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας‑πλαισίου που έχει συναφθεί.
Οι συμβάσεις που βασίζονται σε συμφωνία‑πλαίσιο δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να επιφέρουν ουσιώδεις τροποποιήσεις στους όρους της συμφωνίας‑πλαισίου, ιδίως στην περίπτωση που αναφέρεται στην παράγραφο 3.
3.   Όταν συνάπτεται συμφωνία‑πλαίσιο με έναν μόνο οικονομικό φορέα, οι συμβάσεις που βασίζονται στην εν λόγω συμφωνία‑πλαίσιο ανατίθενται βάσει των όρων που τίθενται στη συμφωνία‑πλαίσιο.
Για την ανάθεση των συμβάσεων αυτών, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να διαβουλεύονται γραπτώς με τον οικονομικό φορέα που είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συμφωνία‑πλαίσιο, ζητώντας του, εάν χρειάζεται, να συμπληρώσει την προσφορά του.»
Το άρθρο 49 της οδηγίας, το οποίο τιτλοφορείται «Προκηρύξεις σύμβασης», προβλέπει τα εξής:
«Οι προκηρύξεις σύμβασης χρησιμοποιούνται ως μέσο προκήρυξης του διαγωνισμού για όλες τις διαδικασίες, με την επιφύλαξη του άρθρου 26 παράγραφος 5 δεύτερο εδάφιο και του άρθρου 32. Οι προκηρύξεις σύμβασης περιέχουν τις πληροφορίες που προβλέπονται στο παράρτημα V μέρος Γ και δημοσιεύονται σύμφωνα με το άρθρο 51.»
Το άρθρο 50 της οδηγίας, το οποίο τιτλοφορείται «Γνωστοποιήσεις συναφθεισών συμβάσεων», ορίζει στις παραγράφους 1 και 2 τα εξής:
«1.   Το αργότερο 30 ημέρες από τη σύναψη σύμβασης ή συμφωνίας‑πλαισίου, μετά τη λήψη απόφασης για την ανάθεση ή τη σύναψή της, οι αναθέτουσες αρχές αποστέλλουν γνωστοποίηση συναφθείσας σύμβασης με τα αποτελέσματα της διαδικασίας σύναψης σύμβασης.
Οι εν λόγω γνωστοποιήσεις περιέχουν τις πληροφορίες που προβλέπονται στο παράρτημα V μέρος Δ και δημοσιεύονται σύμφωνα με το άρθρο 51.
2.   Εάν η προκήρυξη διαγωνισμού για τη σχετική σύμβαση είχε γίνει υπό τη μορφή προκαταρκτικής προκήρυξης και η αναθέτουσα αρχή αποφασίσει να μην αναθέσει περαιτέρω συμβάσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτεται από την προκαταρκτική προκήρυξη, η γνωστοποίηση συναφθείσας σύμβασης περιέχει σχετική επισήμανση.
Στην περίπτωση συμφωνιών‑πλαισίων που συνάπτονται σύμφωνα με το άρθρο 33, οι αναθέτουσες αρχές απαλλάσσονται από την υποχρέωση αποστολής γνωστοποίησης με τα αποτελέσματα της διαδικασίας σύναψης σύμβασης για κάθε σύμβαση που βασίζεται στη συμφωνία‑πλαίσιο. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι οι αναθέτουσες αρχές συγκεντρώνουν σε τριμηνιαία βάση τις γνωστοποιήσεις των αποτελεσμάτων των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων για συμβάσεις που βασίζονται στη συμφωνία‑πλαίσιο. Στην περίπτωση αυτή, οι αναθέτουσες αρχές αποστέλλουν τις συγκεντρωμένες γνωστοποιήσεις το αργότερο 30 ημέρες μετά τη λήξη εκάστου τριμήνου.»
Το άρθρο 72 της οδηγίας 2014/24, το οποίο φέρει τον τίτλο «Τροποποίηση συμβάσεων κατά τη διάρκειά τους», ορίζει τα ακόλουθα:
«1.   Οι συμβάσεις και οι συμφωνίες‑πλαίσια μπορούν να τροποποιούνται χωρίς νέα διαδικασία σύναψης σύμβασης, σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
[…]
ε)
όταν οι τροποποιήσεις, ανεξαρτήτως της χρηματικής αξίας τους, δεν είναι ουσιώδεις κατά την έννοια της παραγράφου 4.
[…]»
Ο κανονισμός 1215/2012
Η αιτιολογική σκέψη 10 του κανονισμού 1215/2012 ορίζει τα εξής:
«Το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού πρέπει να καλύπτει όλες τις κύριες αστικές και εμπορικές υποθέσεις εκτός από κάποια σαφώς καθορισμένα ζητήματα, ιδίως τις υποχρεώσεις διατροφής, που θα πρέπει να αποκλεισθούν από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού μετά την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 4/2009 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2008, για τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και τη συνεργασία σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής [
ΕΕ 2009, L 7, σ. 1
]».
Το άρθρο 1 του κανονισμού ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, ανεξάρτητα από το είδος του δικαστηρίου. Δεν καλύπτει, ιδίως, φορολογικές, τελωνειακές ή διοικητικές υποθέσεις ή την ευθύνη κράτους για πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση της κρατικής εξουσίας (acta jure imperii).»
Το άρθρο 35 του κανονισμού προβλέπει τα εξής:
«Τα ασφαλιστικά μέτρα που προβλέπονται από το δίκαιο κράτους μέλους μπορούν να ζητηθούν από τις δικαστικές αρχές του κράτους μέλους αυτού, έστω και εάν δικαστήριο άλλου κράτους μέλους έχει διεθνή δικαιοδοσία για την ουσία της υπόθεσης.»
Το αυστριακό δίκαιο
Ο νόμος περί των δημοσίων συμβάσεων
Το άρθρο 144 του Bundesvergabegesetz 2018 (ομοσπονδιακού νόμου του 2018 περί σύναψης δημοσίων συμβάσεων) (BGBl. I, 65/2018, στο εξής: νόμος περί των δημοσίων συμβάσεων) προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Απαγορεύεται επί ποινή απόλυτης ακυρότητας η ανάθεση της σύμβασης από την αναθέτουσα αρχή πριν από τη λήξη της ανασταλτικής προθεσμίας. Η ανασταλτική προθεσμία αρχίζει να τρέχει μόλις διαβιβαστεί ή καταστεί διαθέσιμη η κοινοποίηση της απόφασης περί ανάθεσης. Ανέρχεται σε δέκα ημέρες στην περίπτωση που διαβιβάζεται ή καθίσταται διαθέσιμη ηλεκτρονικά και σε 15 ημέρες στην περίπτωση που διαβιβάζεται ταχυδρομικώς ή με άλλο πρόσφορο μέσο.»
Το άρθρο 334 του ως άνω νόμου ορίζει τα εξής:
«(1)   Το Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο, Αυστρία)] αποφαίνεται, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας ενότητας, επί των αιτήσεων για την κίνηση διαδικασίας προσφυγής (δεύτερη ενότητα), επί των αιτήσεων λήψης προσωρινών μέτρων (τρίτη ενότητα) και επί των αιτήσεων κίνησης αναγνωριστικής διαδικασίας (τέταρτη ενότητα). Οι σχετικές αιτήσεις ασκούνται απευθείας ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου)].
(2)   Έως την ανάθεση της σύμβασης ή τη ματαίωση της διαδικασίας σύναψης της σύμβασης, το Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο)], προς τον σκοπό της άρσης των παραβάσεων του παρόντος ομοσπονδιακού νόμου και των κανονισμών που εκδίδονται προς εφαρμογήν του ή των παραβιάσεων των άμεσα εφαρμοστέων διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, είναι αρμόδιο
1.
για τη λήψη προσωρινών μέτρων και
2.
για την ακύρωση των αυτοτελώς προσβαλλόμενων αποφάσεων της αναθέτουσας αρχής στο πλαίσιο των προβαλλόμενων από τον προσφεύγοντα λόγων.
(3)   Το Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο)] μετά την ανάθεση της σύμβασης είναι αρμόδιο
[…]
3.
να κρίνει αν μια διαδικασία ανάθεσης σύμβασης διενεργήθηκε παρανόμως χωρίς προηγούμενη προκήρυξη·
[…]
5.
να κρίνει αν η ανάθεση σύμβασης προμηθειών ή υπηρεσιών βάσει συμφωνίας‑πλαισίου ή δυναμικού συστήματος αγορών ήταν παράνομη λόγω παράβασης του άρθρου 155, παράγραφοι 4 έως 9, του άρθρου 162, παράγραφοι 1 έως 5, του άρθρου 316, παράγραφοι 1 έως 3, ή του άρθρου 323, παράγραφοι 1 έως 5·
[…]».
Το άρθρο 336 του εν λόγω νόμου ορίζει τα εξής:
«(1)   Οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος ομοσπονδιακού νόμου οφείλουν να παρέχουν στο Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο)] κάθε πληροφορία η οποία είναι αναγκαία για την εκπλήρωση των καθηκόντων του και να του προσκομίζουν νομοτύπως όλα τα απαραίτητα προς τον σκοπό αυτόν έγγραφα. Το αυτό ισχύει και για τους επιχειρηματίες που εμπλέκονται σε διαδικασίες ανάθεσης σύμβασης.
(2)   Εφόσον αναθέτουσα αρχή, αναθέτων φορέας ή επιχειρηματίας δεν προσκόμισε ορισμένα έγγραφα, δεν παρέσχε ορισμένες πληροφορίες ή παρέσχε μεν πληροφορίες χωρίς όμως να προσκομίσει τα έγγραφα της διαδικασίας ανάθεσης, το Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο)] μπορεί, εφόσον προηγουμένως ενημερώθηκε ρητώς ο αναθέτουσα αρχή ή ο επιχειρηματίας σχετικά με τις συνέπειες της παραλείψεως, να αποφανθεί με βάση τους ισχυρισμούς του συμμετέχοντος ο οποίος δεν βαρύνεται με παράλειψη.»
Το άρθρο 340 του ίδιου νόμου ορίζει τα εξής:
«(1)   Ο ασκών ένδικο βοήθημα καταβάλει κατ’ αποκοπήν τέλος για κάθε ένδικο βοήθημα το οποίο ασκεί βάσει [του άρθρου] 342, παράγραφος 1, [του άρθρου] 350, παράγραφος 1[,] και [του άρθρου] 353, παράγραφοι 1 και 2, σύμφωνα με τις ακόλουθες διατάξεις:
1.
Το κατ’ αποκοπήν τέλος καταβάλλεται κατά τον χρόνο υποβολής του ενδίκου βοηθήματος βάσει συντελεστών οι οποίοι καθορίζονται με διάταγμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
[…]
4.
Για τις αιτήσεις που κατατίθενται βάσει του άρθρου 350, παράγραφος 1, καταβάλλεται ποσό το οποίο ανέρχεται στο 50 % του προβλεπόμενου τέλους.
[…]
7.
Σε περίπτωση ανάκλησης του ενδίκου βοηθήματος πριν από τη διεξαγωγή της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως ή, σε περίπτωση που δεν λαμβάνει χώρα επ’ ακροατηρίου συζήτηση, πριν από την έκδοση της απόφασης ή της διάταξης, καταβάλλεται μόνον ποσό το οποίο ανέρχεται στο 75 % του προβλεπόμενου για το επίμαχο ένδικο βοήθημα ή του μειωμένου σύμφωνα με το σημείο 5 τέλους. Ποσά τα οποία έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως επιστρέφονται.»
Το άρθρο 342 του νόμου περί των δημοσίων συμβάσεων ορίζει τα εξής:
«(1)   Έως την ανάθεση της σύμβασης ή τη δήλωση περί ματαίωσης της διαδικασίας, ο επιχειρηματίας μπορεί να αμφισβητήσει τη νομιμότητα κάθε δυνάμενης να προσβληθεί αυτοτελώς αποφάσεως η οποία εκδόθηκε από την αναθέτουσα αρχή στο πλαίσιο της διαδικασίας σύναψης δημοσίων συμβάσεων, στο μέτρο που
1.
επικαλείται ότι έχει συμφέρον να του ανατεθεί σύμβαση εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος ομοσπονδιακού νόμου, και
2.
έχει υποστεί ή ενδέχεται να υποστεί ζημία από τη φερόμενη ως άνω παρανομία.
[…]
(3)   Η κατάθεση της προσφυγής δεν αναστέλλει την εκκρεμούσα διαδικασία σύναψης της σύμβασης.
[…]»
Το άρθρο 344 του ως άνω νόμου ορίζει τα εξής:
«(1)   Προσφυγή η οποία ασκείται δυνάμει της παραγράφου 1 του άρθρου 342 πρέπει σε κάθε περίπτωση:
1.
να προσδιορίζει τη διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων και την προσβαλλόμενη απόφαση κατά την οποίας δύναται να ασκηθεί αυτοτελώς προσφυγή,
2.
να προσδιορίζει την αναθέτουσα αρχή, τον προσφεύγοντα και, κατά περίπτωση, τον αναθέτοντα φορέα, περιλαμβανομένων και των ηλεκτρονικών διευθύνσεών τους,
3.
να περιγράφει τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά, περιλαμβανομένου του συμφέροντος για την σύναψη της σύμβασης, και ιδίως, σε περίπτωση προσβολής της απόφασης ανάθεσης, να περιλαμβάνει το όνομα του προσφέροντος στον οποίο θα ανατεθεί η σύμβαση,
4.
να περιέχει στοιχεία σχετικά με τη ζημία την οποία επικαλείται ότι έχει υποστεί ή ενδέχεται να υποστεί ο προσφεύγων,
5.
να προσδιορίζει τα δικαιώματα τα οποία ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι προσβλήθηκαν (γνωστοποίηση αιτιάσεων) και τους λόγους στους οποίους θεμελιώνεται ο ισχυρισμός περί παρανομίας,
6.
να περιλαμβάνει αίτημα ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης κατά την οποίας δύναται να ασκηθεί αυτοτελώς προσφυγή και
7.
να περιλαμβάνει τις πληροφορίες οι οποίες είναι αναγκαίες για την αξιολόγηση του εμπροθέσμου της προσφυγής.
(2)   Η προσφυγή απορρίπτεται στο σύνολό της ως απαράδεκτη σε περίπτωση που
1.
δεν βάλλει κατά απόφασης κατά την οποίας δύναται να ασκηθεί αυτοτελώς προσφυγή ή
2.
δεν υποβλήθηκε εντός της προθεσμίας που καθορίζεται στο άρθρο 343 ή
3.
το προβλεπόμενο τέλος δεν καταβλήθηκε προσηκόντως, παρά τη σχετική πρόσκληση προς τακτοποίησή του.
(3)   Σε περίπτωση κατά την οποία προσφυγή δυνάμει του άρθρου του άρθρου 342, παράγραφος 1, κατατίθεται μετά την ανάθεση της σύμβασης ή τη ματαίωση της διαδικασίας ανάθεσης, το Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο)] την αντιμετωπίζει ως αίτηση για την έκδοση αναγνωριστικής απόφασης βάσει του άρθρου 353, παράγραφος 1, εφόσον ο προσφεύγων δεν μπορούσε να γνωρίζει για την ανάθεση της σύμβασης ή τη ματαίωση της διαδικασίας και εφόσον η προσφυγή είχε κατατεθεί εντός της προθεσμίας του άρθρου 354, παράγραφος 2. Κατόπιν αιτήματος του Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου)], ο προσφεύγων οφείλει, εντός εύλογης προθεσμίας την οποία τάσσει το Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο)], να προσδιορίσει λεπτομερέστερα το είδος της διαπίστωσης βάσει του άρθρου 353, παράγραφος 1, την οποία ζητεί. Εάν δεν ζητήθηκε η έκδοση απόφασης βάσει του άρθρου 353, παράγραφος 1, έως την εκπνοή της ταχθείσας προθεσμίας, η προσφυγή απορρίπτεται.»
Το άρθρο 350 του νόμου ορίζει τα εξής:
«(1)   Το Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο)] οφείλει, κατόπιν αιτήσεως επιχειρηματία ο οποίος εμφανώς πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 342, παράγραφος 1, να διατάσσει αμελλητί, με τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων, τα προσωρινά μέτρα που φαίνονται αναγκαία και κατάλληλα για την αποκατάσταση ή την πρόληψη οποιασδήποτε βλάβης των συμφερόντων του αιτούντος η οποία προκλήθηκε ή υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί άμεσα από την προβαλλόμενη παρανομία απόφασης κατά την οποίας δύναται να ασκηθεί αυτοτελώς προσφυγή.
(2)   Η αίτηση λήψης ασφαλιστικών μέτρων πρέπει:
1.
να προσδιορίζει ακριβώς την οικεία διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων, την απόφαση κατά την οποίας δύναται να ασκηθεί αυτοτελώς προσφυγή, καθώς και την αναθέτουσα αρχή, τον αιτούνται και, κατά περίπτωση, τον αναθέτοντα φορέα, περιλαμβανομένων και των ηλεκτρονικών διευθύνσεών τους,
2.
να περιλαμβάνει έκθεση των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών και της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 342, παράγραφος 1,
3.
να προσδιορίζει επακριβώς την προβαλλόμενη παρανομία,
4.
να περιγράφει επακριβώς τη βλάβη η οποία απειλεί άμεσα τα συμφέροντα του αιτούντος και να εκθέτει με αξιοπιστία τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά,
5.
να προσδιορίζει με ακρίβεια το προσωρινό μέτρο του οποίου ζητείται η λήψη
6.
να περιλαμβάνει τα στοιχεία τα οποία είναι αναγκαία για την εκτίμηση του εμπροθέσμου της αίτησης.
[…]
(5)   Το Bundesverwaltungsgericht [(Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο)] κοινοποιεί αμέσως στην αναθέτουσα αρχή και, ενδεχομένως, στον αναθέτοντα φορέα την παραλαβή αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων με την οποία ζητείται η απαγόρευση της ανάθεσης της σύμβασης, η απαγόρευση της σύναψης συμφωνίας‑πλαισίου, η απαγόρευση δήλωσης ματαίωσης ή η απαγόρευση αποσφράγισης των προσφορών. Οι αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων με τις οποίες ζητείται η απαγόρευση της ανάθεσης της σύμβασης, η απαγόρευση της σύναψης συμφωνίας‑πλαισίου, η απαγόρευση δήλωσης ματαίωσης ή η μη αποσφράγιση των προσφορών έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα από τη λήψη της γνωστοποιήσεως παραλαβής της αίτησης μέχρι την έκδοση απόφασης επί της αιτήσεως. Η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας δεν δύναται, εφόσον δεν έχει ληφθεί απόφαση επί της αιτήσεως
1.
να αναθέσει τη σύμβαση ή να συνάψει τη συμφωνία‑πλαίσιο ή
2.
να ματαιώσει τη διαδικασία σύναψης συμβάσεων ή
3.
να προβεί σε αποσφράγιση των προσφορών.
[…]
(7)   Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κρίνεται απαράδεκτη εάν το προβλεπόμενο τέλος δεν καταβλήθηκε προσηκόντως, παρά τη σχετική πρόσκληση προς τακτοποίησή του.»
Το άρθρο 382 του ίδιου νόμου ορίζει τα εξής:
«Ο παρών ομοσπονδιακός νόμος μεταφέρει στην εθνική έννομη τάξη και λαμβάνει υπόψη τις ακόλουθες νομικές πράξεις της Ένωσης:
[…]
2. Την οδηγία [89/665]
[…]
16. Την οδηγία [2014/24]».
Ο γενικός νόμος περί διοικητικής διαδικασίας
Κατά το άρθρο 49, παράγραφος 1, του Allgemeine Verwaltungsverfahrensgesetz (γενικού νόμου περί διοικητικής διαδικασίας):
«Ο μάρτυρας μπορεί να αρνηθεί να καταθέσει:
1.
για θέματα που αφορούν ερωτήσεις, η απάντηση επί των οποίων θα συνεπαγόταν για τον ίδιο, συγγενικό του πρόσωπο […] άμεση χρηματική ζημία, τον κίνδυνο ποινικής δίωξης ή και προσβολή της τιμής του·
[…]».
Το κανονιστικό διάταγμα του 2018 περί των κατ’ αποκοπήν τελών
Το Verordnung der Bundesregierung betreffend die Pauschalgebühr für die Inanspruchnahme des Bundesverwaltungsgerichtes in den Angelegenheiten des öffentlichen Auftragswesens (BVwG‑Pauschalgebührenverordnung Vergabe 2018 – BVwG‑PauschGebV Vergabe 2018) [κανονιστικό διάταγμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης σχετικά με τα κατ’ αποκοπήν τέλη για την προσφυγή στο Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο επί υποθέσεων δημοσίων συμβάσεων (κανονιστικό διάταγμα περί των κατ’ αποκοπήν τελών – BVwG‑PauschGebV 2018)] προβλέπει τα εξής:
«Επί τη βάσει,
1. του άρθρου 340, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, του [νόμου περί δημοσίων συμβάσεων],
[…]
διατάσσεται:
Ενιαίοι συντελεστές
Άρθρο 1 – Για ένδικα βοηθήματα που κατατίθενται βάσει [του άρθρου] 342, παράγραφος 1, και [του άρθρου] 353, παράγραφοι 1 και 2, [του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων], για ένδικα βοηθήματα που κατατίθενται βάσει του άρθρου 135 του {Bundesgesetz über die Vergabe von Aufträgen im Verteidigungs‑ und Sicherheitsbereich [Bundesvergabegesetz Verteidigung und Sicherheit 2012 – BVergGVS 2012] [ομοσπονδιακού νόμου για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας (ομοσπονδιακός νόμος του 2012 για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας – BVergGVS 2012) (BGBl. I, 10/2012)]} σε συνδυασμό με [το άρθρο] 342, παράγραφος 1, και [το άρθρο] 353, παράγραφοι 1 και 2, [του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων] και για τα ένδικα βοηθήματα που κατατίθενται βάσει [του άρθρου] 86, παράγραφος 1, και [του άρθρου] 97, παράγραφοι 1 και 2, του {Bundesgesetz über die Vergabe von Konzessionsverträgen [Bundesvergabegesetz Konzessionen 2018 – BVergGKonz 2018] [ομοσπονδιακού νόμου για την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης (ομοσπονδιακός νόμος του 2018 για τις δημόσιες συμβάσεις παραχώρησης – BVergGKonz 2018) (BGBl. I, 65/2018)]}, ο ασκών το ένδικο βοήθημα υποχρεούται να καταβάλει κατ’ αποκοπήν τέλος για κάθε αυτοτελή περίπτωση σύμφωνα με τις ακόλουθες διατάξεις:
Απευθείας ανάθεση συμβάσεων 324 [ευρώ]
[…]».
Ο ομοσπονδιακός συνταγματικός νόμος περί συνοδευτικών μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID‑19 στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων
Κατά το άρθρο 5 του Bundesverfassungsgesetz betreffend Begleitmaßnahmen zu COVID‑19 in Angelegenheiten des öffentlichen Auftragswesens (COVID‑19 Begleitgesetz Vergabe) [ομοσπονδιακού συνταγματικού νόμου περί συνοδευτικών μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID‑19 στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων (συνοδευτικός νόμος COVID‑19)] (BGBl. I, 24/2020), η ισχύς του οποίου παρατάθηκε έως τις 30 Ιουνίου 2021 (BGBl. I, 5/2021):
«Αν προκύπτει από τα στοιχεία που περιέχονται στην αίτηση ασφαλιστικών μέτρων η οποία κατατίθεται στο πλαίσιο προσφυγής που αφορά ανάθεση σύμβασης σύμφωνα με τον [νόμο περί δημοσίων συμβάσεων] ή τον BVergGVS 2012 ή αν η αναθέτουσα αρχή ισχυρίζεται κατά τρόπο πειστικό ότι η διαδικασία σύναψης συμβάσεως αποσκοπεί στην επείγουσα πρόληψη και καταπολέμηση της εξάπλωσης της νόσου COVID‑19 ή στη διατήρηση της δημόσιας τάξης σε σχέση με την πρόληψη και την καταπολέμηση της εξάπλωσης της νόσου COVID‑19, η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με την οποία επιδιώκεται η απαγόρευση της αποσφράγισης των προσφορών, της σύναψης συμφωνίας‑πλαισίου ή της ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Στην περίπτωση αυτή, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να αναθέσει τη σύμβαση, να συνάψει τη συμφωνία‑πλαίσιο ή να αποσφραγίσει τις προσφορές πριν εκδοθεί απόφαση επί της αιτήσεως.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Περί τα τέλη του έτους 2020, η Δημοκρατία της Αυστρίας και η ομοσπονδιακή εταιρία προμηθειών (στο εξής, από κοινού: αναθέτουσα αρχή ή καθών της κύριας δίκης) προέβησαν στη σύναψη 21 συμφωνιών‑πλαισίων αξίας τριών εκατομμυρίων ευρώ για την προμήθεια τεστ ανίχνευσης αντιγόνου.
Την 1η Δεκεμβρίου 2020, η EPIC άσκησε προσφυγή ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου) βάλλοντας, κατ’ ουσίαν, κατά της σύναψης των ως άνω συμφωνιών‑πλαισίων, για τον λόγο ότι αυτή είχε πραγματοποιηθεί κατά τρόπο αδιαφανή και κατά παράβαση του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων. Με την προσφυγή κατατέθηκε και αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με αίτημα, κατ’ ουσίαν, να απαγορευθεί προσωρινώς στην αναθέτουσα αρχή να συνεχίσει τη διαδικασία ή τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων προμήθειας τεστ ανίχνευσης αντιγόνου, τη νομιμότητα της οποίας αμφισβητεί η EPIC.
Το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) απηύθυνε αυθημερόν μια πρώτη πρόσκληση στην EPIC προς διόρθωση του εισαγωγικού δικογράφου, καθόσον εξ αυτού δεν μπορούσαν να προσδιοριστούν σαφώς ούτε οι αποφάσεις κατά των οποίων δύναται να ασκηθεί αυτοτελώς προσφυγή, κατά την έννοια της οδηγίας 89/665, την ακύρωση των οποίων ζητούσε η EPIC, ούτε οι διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων τις οποίες αφορούσε η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.
Με υπόμνημα της 7ης Δεκεμβρίου 2020, η EPIC αμφισβήτησε την αναγκαιότητα τακτοποίησης του δικογράφου και επισήμανε ότι η προσφυγή αφορούσε μόνον την απόφαση της αναθέτουσας αρχής την οποία πληροφορήθηκε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ήτοι την απόφαση περί προσφυγής σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης με απευθείας ανάθεση για τη παραγγελία πολλών εκατομμυρίων επιπλέον τεστ ανίχνευσης αντιγόνου, προκειμένου να πραγματοποιηθούν μαζικοί έλεγχοι στην Αυστρία. Κατά την EPIC, λόγω της κατάφωρης παραβίασης της αρχής της διαφάνειας δεν μπορούσε η ίδια να έχει πρόσβαση σε κανένα εκ των εγγράφων της επίμαχης σύμβασης και, ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατόν να υποχρεούται να περιγράψει κατά τρόπο συγκεκριμένο τη διαδικασία σύναψης της οικείας σύμβασης, διότι άλλως θα προσβαλλόταν το δικαίωμά της για αποτελεσματική ένδικη προστασία.
Με συμπληρωματικό υπόμνημα της 9ης Δεκεμβρίου 2020, η EPIC διευκρίνισε ότι δεν είχε σκοπό να προσβάλει την ίδια τη σύναψη εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής των 21 συμφωνιών‑πλαισίων, αλλά έβαλλε αποκλειστικά και μόνον κατά των αγορών περίπου δύο εκατομμυρίων επιπλέον τεμαχίων τεστ ανίχνευσης αντιγόνου κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της 29ης Οκτωβρίου και της 24ης Νοεμβρίου 2020 από την εταιρία R, αξίας πλέον των τριών εκατομμυρίων ευρώ. Οι αγορές αυτές πρέπει να θεωρηθούν ως απόρροια παράνομης απευθείας ανάθεσης σύμβασης, για τον λόγο ότι υπερβαίνουν κατά πολύ την προβλεπόμενη στην οικεία συμφωνία‑πλαίσιο ποσότητα.
Στις 14 Δεκεμβρίου 2020, η EPIC επισήμανε ότι η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που είχε καταθέσει αφορούσε μόνον την εναντίωσή της σε τυχόν νέες παραγγελίες οι οποίες ενδεχομένως να πραγματοποιήθηκαν σε τρεις ονομαστικώς κατονομαζόμενες επιχειρήσεις από τις 20 Νοεμβρίου 2020 και εφεξής και οι οποίες υπερέβαιναν την προβλεπόμενη στις οικείες συμφωνίες‑πλαίσιο μέγιστη αξία αγορών, ήτοι τα τρία εκατομμύρια ευρώ.
Εν τέλει, με υπόμνημα της 5 Ιανουαρίου 2021, η EPIC δήλωσε ότι βάλλει πλέον αποκλειστικά και μόνον κατά των αγορών που πραγματοποιήθηκαν από τις 20 Νοεμβρίου 2020 και εφεξής βάσει των συμφωνιών‑πλαισίων που συνήφθησαν στις 13 και στις 18 Νοεμβρίου 2020, αντιστοίχως, με τις εταιρίες I και S. Οι συγκεκριμένες αγορές υπερέβαιναν την προβλεπόμενη στις προαναφερθείσες συμβάσεις‑πλαίσια αξία αγορών, ήτοι τα τρία εκατομμύρια ευρώ.
Η EPIC επισημαίνει εν τέλει ότι κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής της δεν μπορούσε να γνωρίζει το ύψος των κατ’ αποκοπήν τελών τα οποία όφειλε να καταβάλει, δεδομένου ότι το σχετικό ποσό υπολογίζεται βάσει του αριθμού των προσβαλλόμενων πράξεων. Ο αριθμός όμως αυτός ήταν αδύνατον να προσδιοριστεί, λαμβανομένης υπόψη της αδιαφάνειας των επίμαχων στην κύρια δίκη διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων.
Από την πλευρά τους, οι καθών της κύριας δίκης αμφισβητούν την ενεργητική νομιμοποίηση της EPIC, δεδομένου ότι η τελευταία, μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου 2020, δεν διέθετε την επαγγελματική ιδιότητα που απαιτείται για την εμπορία τεστ ανίχνευσης αντιγόνου. Επιπλέον, υποστηρίζουν ότι η προσφυγή της EPIC είναι απαράδεκτη, λόγω του ότι δεν παραθέτει την απόφαση την οποία συγκεκριμένα προσβάλλει, καθώς και τη διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων με την οποία συνδέεται η προσβαλλόμενη απόφαση. Οι καθών της κύριας δίκης υποστηρίζουν επίσης ότι την 1η Δεκεμβρίου 2020 δημοσίευσαν στην
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
προκήρυξη για ανοικτή διαδικασία σύναψης συμφωνίας‑πλαισίου για την προμήθεια τεστ ανίχνευσης αντιγόνου. Επιπλέον, το απαράδεκτο της προσφυγής που ασκήθηκε ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου) καθιστά απαράδεκτη, κατά συνέπεια, και την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. Εν πάση περιπτώσει, σύμφωνα με το άρθρο 5 του συνοδευτικού νόμου COVID‑19, ο οποίος μνημονεύεται στη σκέψη 30 της παρούσας απόφασης, η ως άνω αίτηση δεν μπορεί να έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, δεδομένου ότι η επίμαχη αγορά τεστ ανίχνευσης αντιγόνου αποσκοπούσε στην επείγουσα πρόληψη και καταπολέμηση της εξάπλωσης του COVID‑19. Οι καθών της κύριας δίκης επισημαίνουν επίσης ότι εκάστη των 21 συμφωνιών‑πλαισίων κατά των οποίων βάλλει η EPIC συνήφθη με έναν μόνο εταίρο, γεγονός το οποίο η EPIC μπορούσε σαφώς να διαπιστώσει επισκεπτόμενη τον δικτυακό τόπο της ομοσπονδιακής εταιρίας προμηθειών. Τέλος, μετά την κοινοποίηση της προσφυγής της EPIC, δεν πραγματοποιήθηκαν αγορές τεστ ανίχνευσης αντιγόνου βάσει των συμφωνιών‑πλαισίων που συνήφθησαν με τις εταιρίες S και I, αντιστοίχως. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει πλέον απόφαση κατά της οποίας δύναται να ασκηθεί αυτοτελώς προσφυγή.
Το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) επισημαίνει, πρώτον, ότι, στην Αυστρία, οι ιδιώτες που προσφεύγουν ενώπιόν του για υποθέσεις δημοσίων συμβάσεων υποχρεούνται στην καταβολή κατ’ αποκοπήν τελών για κάθε ένδικο βοήθημα που ασκούν. Τα κατ’ αποκοπήν αυτά τέλη υπολογίζονται, μεταξύ άλλων, βάσει του αριθμού των αποφάσεων που προσβάλλονται στο πλαίσιο συγκεκριμένης διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Κατά τη νομολογία του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου, Αυστρία), το τέλος προκύπτει κατά την κατάθεση του ενδίκου βοηθήματος και πρέπει να καταβάλλεται στο Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) την ίδια χρονική στιγμή. Ως εκ τούτου, η προσφυγή ή η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων είναι απαράδεκτη στην περίπτωση που δεν έχει καταβληθεί προσηκόντως το αντίστοιχο για την προσφυγή ή αίτηση τέλος, παρά το γεγονός ότι ο υπόχρεος κλήθηκε να το τακτοποιήσει. Ομοίως, το ως άνω δικαστήριο δεν μπορεί να λάβει υπόψη του παραίτηση από τα ως άνω ένδικα βοηθήματα εφόσον δεν έχουν καταβληθεί τα οφειλόμενα κατ’ αποκοπήν τέλη. Ενδεχομένως, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι τα μέλη του εν λόγω δικαστηρίου προκάλεσαν, εξ υπαιτιότητάς τους, οικονομική ζημία στο Δημόσιο Ταμείο, ζημία την οποία οφείλουν να καλύψουν με δικά τους μέσα. Επομένως, σε περίπτωση αδιαφανούς διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, ο προσφεύγων μπορεί να λάβει γνώση του ύψους των κατ’ αποκοπήν τελών που συνδέονται με την προσφυγή του μόνον αφού το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) προβεί σε ενδελεχείς έρευνες προκειμένου να προσδιορίσει τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων καθώς και τις αυτοτελείς αποφάσεις κατά των οποίων βάλλει ο προσφεύγων.
Το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει συναφώς ότι, για τις προσφυγές που αφορούν τις απευθείας αναθέσεις συμβάσεων, πρέπει να καταβάλλεται κατ’ αποκοπήν τέλος ύψους 324 ευρώ ανά διαδικασία ανάθεσης και ανά αυτοτελώς δυνάμενη να προσβληθεί απόφαση. Το ποσό προσαυξάνεται κατά 50 %, με αποτέλεσμα να ανέρχεται στα 486 ευρώ, στην περίπτωση που με την προσφυγή κατατίθεται και αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. Εντούτοις, αν η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης υπερβαίνει το εικοσαπλάσιο του ορισθέντος για τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών δημόσιας υγείας κατώτατου ορίου των 750000 ευρώ, καταβάλλεται ανά διαδικασία σύναψης δημόσιας συμβάσεως και ανά προσβαλλόμενη απόφαση της αναθέτουσας αρχής τέλος ύψους 19440 ευρώ.
Κατ’ εφαρμογήν των ως άνω κανόνων, το αιτούν δικαστήριο πληροφόρησε την EPIC ότι, υπό τις περιστάσεις της διαφοράς της κύριας δίκης, αν σκόπευε να προσβάλει τρεις αποφάσεις για καθεμία εκ των 21 συμφωνιών‑πλαισίων και να ζητήσει ως προς αυτές προσωρινή δικαστική προστασία με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, τα κατ’ αποκοπήν τέλη θα ανέρχονταν στο ποσό των 1061424 ευρώ. Δεδομένου ότι μέχρι τούδε η EPIC είχε καταβάλει μόνον κατ’ αποκοπήν τέλη ύψους 486 ευρώ, θα μπορούσε, επομένως, να κληθεί να προβεί σε τακτοποίηση καταβάλλοντας συμπληρωματικό κατ’ αποκοπήν τέλος της τάξεως του ενός εκατομμυρίου ευρώ, ήτοι ένα χρηματικό ποσό το ύψος του οποίου δεν ήταν κατ’ ανάγκην αναμενόμενο για αυτή κατά την άσκηση της προσφυγής της.
Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι η EPIC δεν απέδειξε ότι, για τον προ της 10ης Δεκεμβρίου 2020 χρόνο, η ίδια ή ο προμηθευτής της διέθεταν την απαιτούμενη στην Αυστρία επαγγελματική ιδιότητα για την εμπορία τεστ ανίχνευσης αντιγόνου.
Τρίτον, το αιτούν δικαστήριο θεωρεί πιθανό ότι, κατά τον χρόνο κατάθεσης της προσφυγής της, η EPIC αγνοούσε τόσο τον αριθμό και το είδος των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων που διεξήγαγε η αναθέτουσα αρχή όσο και τον αριθμό των δυνάμενων να προσβληθούν αυτοτελώς αποφάσεων που είχαν εκδοθεί στο πλαίσιο των επίμαχων στην κύρια δίκη διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων. Επομένως, κατά το αιτούν δικαστήριο, η EPIC δεν ήταν σε θέση να προβάλει ακριβείς ισχυρισμούς, ενώ οι αυστριακοί κανόνες πολιτικής δικονομίας επιβάλλουν, κατ’ αρχήν, σε κάθε προσφεύγοντα την υποχρέωση να εκθέτει τα πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίζεται η προσφυγή του.
Τέταρτον, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι, στο στάδιο στο οποίο βρίσκεται η έρευνά του, μπόρεσε να διαπιστώσει την ύπαρξη δεκαπέντε συμφωνιών‑πλαισίων τις οποίες η αναθέτουσα αρχή είχε συνάψει το φθινόπωρο του 2020 για την προμήθεια τεστ ανίχνευσης αντιγόνου. Καθεμία από τις συμφωνίες‑πλαίσια είχε συναφθεί με έναν μόνον οικονομικό φορέα κατόπιν διεξαγωγής διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως, σύμφωνα με το άρθρο 32, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, και το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24.
Πέμπτον, η EPIC περιορίζεται πλέον να προσβάλει συγκεκριμένα τις δημόσιες συμβάσεις προμήθειας τεστ ανίχνευσης αντιγόνου, οι οποίες είχαν ανατεθεί απευθείας στις εταιρίες S και I και υπερβαίνουν την εκτιμώμενη αξία της συναφθείσας με εκάστη εξ αυτών συμφωνίας‑πλαισίου. Επομένως, δυνάμει του αυστριακού δικαίου, πρέπει να θεωρηθεί ότι παραιτήθηκε από την προσφυγή της κατά των αποφάσεων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο των υπόλοιπων 19 συμφωνιών‑πλαισίων, τις οποίες είχε αρχικώς προσβάλει.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) εκτιμά ότι η διαφορά της κύριας δίκης εγείρει, υπό το πρίσμα του δικαίου της Ένωσης, τέσσερις δέσμες ερωτημάτων.
Πρώτον, το αιτούν δικαστήριο έχει την άποψη ότι οι προσφυγές που βάλλουν κατά πράξεων οι οποίες συνδέονται με διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων εμπίπτουν στις αστικές διαφορές, κατά την έννοια του κανονισμού 1215/2012. Συγκεκριμένα, οι κανόνες για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων που περιλαμβάνονται στην οδηγία 2014/24 ρυθμίζουν τις υποχρεώσεις όσον αφορά την προσυμβατική συμπεριφορά των αναθετουσών αρχών και των επιχειρηματιών οι οποίοι προτίθενται να συμβληθούν με τις τελευταίες. Ως εκ τούτου, οι κανόνες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, καθόσον αφορούν τη σύναψη συμβάσεων, εμπίπτουν στο ειδικό αστικό δίκαιο και, επομένως, στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 1215/2012.
Ως εκ τούτου, δυνάμει της αρχής της ισοδυναμίας, θα πρέπει να τυγχάνουν εφαρμογής οι κανόνες πολιτικής δικονομίας, οι οποίοι είναι ελαστικότεροι από εκείνους τους οποίους πρέπει να ακολουθήσει το ίδιο το αιτούν δικαστήριο. Το εν λόγω δικαστήριο παρατηρεί, μεταξύ άλλων, ότι στις αστικές υποθέσεις το δικαστήριο αποφαίνεται επί της αγωγής και της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων ακόμη και στην περίπτωση που ο ενάγων δεν έχει καταβάλει εξαρχής τα κατ’ αποκοπήν τέλη, χωρίς να θίγεται το δικαίωμα του κράτους μέλους να τα εισπράξει. Επιπλέον, ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων δεν υπάρχει υποχρέωση καταβολής ειδικού κατ’ αποκοπήν τέλους όσον αφορά αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων οι οποίες συνδέονται με αγωγή η οποία υπόκειται, αφ’ εαυτής, στην υποχρέωση καταβολής τέλους.
Αν το ειδικό σύστημα τελών που ισχύει στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων κριθεί αντίθετο προς το δίκαιο της Ένωσης, το αιτούν δικαστήριο θα θεωρούσε τα αναγκαία για τον καθορισμό του τέλους μέτρα έρευνας ως επικουρικά και θα μπορούσε επομένως, σύμφωνα με την αρχή της οικονομίας της δίκης, να εξετάσει ταχύτατα την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, χωρίς να υποχρεούται να προβεί προηγουμένως σε εκτεταμένες έρευνες προκειμένου να προσδιορίσει τον αριθμό των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων και των αποφάσεων που είχαν προσβληθεί αρχικώς.
Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν το εφαρμοστέο στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων ειδικό σύστημα τελών συνάδει με το κατοχυρωμένο στην οδηγία 89/665 δικαίωμα να είναι δυνατή η εξέταση των προσφυγών και των αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων το ταχύτερο δυνατόν και ανεξαρτήτως ζητημάτων τα οποία αφορούν τα κατ’ αποκοπήν δικαστικά τέλη. Συναφώς, δυσχέρειες προκαλούν, μεταξύ άλλων, η υποχρέωση προσδιορισμού των προσβαλλόμενων αποφάσεων και διαδικασιών οπωσδήποτε πριν από την εξέταση της προσφυγής επί της ουσίας, καθώς και το γεγονός ότι είναι αδύνατον να γνωρίζει εκ των προτέρων ο ιδιώτης το ποσό των κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών που οφείλει, ιδίως όταν η επίμαχη διαδικασία είναι αδιαφανής. Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται επίσης αν, σε περίπτωση σύναψης σύμβασης κατόπιν αδιαφανούς διαδικασίας, το κατοχυρωμένο στο άρθρο 47 του Χάρτη δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας αποκλείει την εφαρμογή συστήματος δικαστικών τελών δυνάμει του οποίου το ποσό των καταβλητέων τελών εξαρτάται από την εκτιμώμενη αξία της σύμβασης, τον αριθμό των επίμαχων διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων και τον αριθμό των προσβαλλόμενων αποφάσεων κατά των οποίων δύναται να ασκηθεί αυτοτελώς προσφυγή.
Τρίτον, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665 μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η σύναψη συμφωνίας‑πλαισίου με έναν μόνον οικονομικό φορέα επιτελεί λειτουργία, όσον αφορά την αναθέτουσα αρχή, αντίστοιχη με εκείνη της σύναψης συμβάσεως και ισοδυναμεί με ανάθεση της επίμαχης σύμβασης. Συνακόλουθα, η αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων θα έπρεπε εν προκειμένω να απορριφθεί για τον λόγο ότι η οικεία σύμβαση είχε ήδη ανατεθεί. Θα πρέπει επίσης να προσδιοριστεί ειδικότερα ο νομικός χαρακτηρισμός των δημοσίων συμβάσεων οι οποίες ανατίθενται βάσει συμφωνίας‑πλαισίου η ανώτατη αξία της οποίας έχει ήδη καλυφθεί, καθώς και ο τρόπος υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας τέτοιων συμβάσεων.
Τέταρτον, το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) υπογραμμίζει ότι το άρθρο 336 του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων του επιτρέπει να εκδίδει ερήμην απόφαση βάσει των ισχυρισμών ενός εκ των διαδίκων στην περίπτωση που έτερος διάδικος δεν παράσχει τις πληροφορίες ή δεν προσκομίσει τα έγγραφα που ζητήθηκαν. Η υποχρέωση των μελών των οργάνων της διοίκησης ή των υπαλλήλων της αναθέτουσας αρχής να παρέχουν στοιχεία ή πληροφορίες προκειμένου να αποκλειστεί ο κίνδυνος έκδοσης μιας τέτοιας ερήμην αποφάσεως εις βάρος της αναθέτουσας αρχής θα μπορούσε όμως να αντιβαίνει στη συναγόμενη από το άρθρο 48 του Χάρτη απαγόρευση της αυτοενοχοποίησης. Συγκεκριμένα, σε αντίθεση με τις διατάξεις του άρθρου 49, παράγραφος 1, σημείο 1, του γενικού νόμου περί διοικητικής διαδικασίας, το άρθρο 336 του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων δεν προβλέπει κανένα δικαίωμα άρνησης παροχής πληροφοριών. Από τις τοιουτοτρόπως παρεχόμενες πληροφορίες θα μπορούσαν, ωστόσο, να αποκαλυφθούν πραγματικά περιστατικά δυνάμενα να χρησιμοποιηθούν κατά των μελών των οργάνων της διοίκησης και των υπαλλήλων της αναθέτουσας αρχής στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών ή προκειμένου να ασκηθεί αγωγή αποζημιώσεως. Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει εξάλλου ότι, σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύθηκε στον Τύπο, διώχθηκαν ποινικώς μέλη της Αυστριακής Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης. Το εν λόγω δικαστήριο εκτιμά, επομένως, ότι η ενδεχόμενη λυσιτέλεια της απάντησης του Δικαστηρίου στο ερώτημα αν το άρθρο 336 του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων είναι συμβατό με την απαγόρευση αυτοενοχοποίησης θα αποδειχθεί, εν προκειμένω, από τις έρευνες που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο των ποινικών διώξεων τις οποίες αναπαράγουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι οποίες στρέφονται κατά ορισμένων μελών των οργάνων της διοίκησης και αφορούν τις αγορές των επίμαχων στην κύρια δίκη τεστ ανίχνευσης αντιγόνου.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) αποφάσισε, στο πλαίσιο της υποθέσεως C‑274/21, να αναστείλει τη διαδικασία της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων που υπέβαλε η EPIC και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Αποτελεί μια διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας [89/665], για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, η οποία στην Αυστρία προβλέπεται και ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου), με την οποία μπορεί να διαταχθεί ακόμη και π.χ. προσωρινή απαγόρευση συνάψεως συμφωνιών πλαισίων ή συμβάσεων προμήθειας, διαφορά που αφορά αστική και εμπορική υπόθεση σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού [1215/2012]; Αποτελεί μια τέτοια διαδικασία για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων κατά το παρόν ερώτημα τουλάχιστον αστική υπόθεση σύμφωνα με το άρθρο 81, παράγραφος 1, [ΣΛΕΕ]; Αποτελεί η διαδικασία για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας [89/665] διαδικασία για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 35 του κανονισμού [1215/2012];
2)
Έχει η αρχή της ισοδυναμίας, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απονέμει στους ιδιώτες δικαιώματα έναντι του κράτους μέλους και απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων σύμφωνα με τις οποίες το δικαστήριο, πριν αποφανθεί επί αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας [89/665] πρέπει να προσδιορίσει το είδος της διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως και την (εκτιμώμενη) αξία της συμβάσεως, καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο συγκεκριμένων διαδικασιών συνάψεως δημοσίας συμβάσεως και έχουν προσβληθεί και, κατά περίπτωση, και τα τμήματα μιας συγκεκριμένης διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί από τον πρόεδρο του αρμόδιου τμήματος του δικαστηρίου διάταξη περί τακτοποιήσεως προκειμένου να απαιτηθεί να καταβληθούν εκ των υστέρων τα τέλη και, σε περίπτωση μη καταβολής τους, να επιβληθούν τα τέλη για τη διαδικασία, πριν ή το αργότερο ταυτόχρονα με την απόρριψη της αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων από το αρμόδιο για την προσφυγή τμήμα του δικαστηρίου λόγω της μη εκ των υστέρων καταβολής τους, επ’ απειλή απώλειας της αξιώσεως, όταν αντιθέτως στις (λοιπές) αστικές υποθέσεις στην Αυστρία, όπως π.χ. στις αγωγές αποζημιώσεως ή στις αγωγές επί παραλείψει λόγω παραβάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού, η μη καταβολή των τελών δεν εμποδίζει την έκδοση αποφάσεως επί αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων που έχει συνυποβληθεί με την αγωγή, ανεξάρτητα από το αν οφείλονται ακόμη κάποια τέλη για την παροχή έννομης προστασίας, ενώ η μη καταβολή κατ’ αποκοπήν τελών δεν εμποδίζει τα πολιτικά δικαστήρια να αποφανθούν επί αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων η οποία δεν συνυποβάλλεται με αγωγή και, κατά περαιτέρω σύγκριση, στην Αυστρία η μη καταβολή τελών προσφυγής στην περίπτωση προσφυγών κατά διοικητικών αποφάσεων ή τελών προσφυγής ή αναιρέσεως για μέσα ένδικης προστασίας κατά αποφάσεων των διοικητικών δικαστηρίων ενώπιον του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου) ή του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου, Αυστρία) δεν συνεπάγεται την απόρριψη του μέσου ένδικης προστασίας ελλείψει καταβολής των τελών ούτε συνεπάγεται ότι π.χ., στις εν λόγω διαδικασίες προσφυγής και αναιρέσεως, αιτήσεις για τη χορήγηση ανασταλτικού αποτελέσματος πρέπει οπωσδήποτε να απορριφθούν;
2.1)
Έχει η αρχή της ισοδυναμίας, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων σύμφωνα με τις οποίες πριν αποφανθεί επί αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας [89/665] ο πρόεδρος του τμήματος, ως μονομελές δικαστήριο, πρέπει σε περίπτωση που έχουν καταβληθεί λιγότερα κατ’ αποκοπήν τέλη να εκδώσει διάταξη περί τακτοποιήσεως και να απορρίψει την αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων ελλείψει καταβολής των τελών, όταν αντιθέτως στις αστικές αγωγές στην Αυστρία σε περίπτωση αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων που συνυποβάλλεται με αγωγή δεν οφείλεται σύμφωνα με τον Gerichtsgebührengesetz (νόμο περί δικαστικών τελών) πέραν [του τέλους] της αγωγής στον πρώτο βαθμό κανένα επιπρόσθετο κατ’ αποκοπήν τέλος και ακόμη και στην περίπτωση αιτήσεων χορηγήσεως ανασταλτικού αποτελέσματος οι οποίες συνυποβάλλονται με προσφυγή κατά αποφάσεως ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου, με αίτηση αναιρέσεως ενώπιον του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου) ή με προσφυγή ενώπιον του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου) και έχουν λειτουργικά τον ίδιο ή παρόμοιο σκοπό έννομης προστασίας με την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, δεν οφείλεται αυτοτελές τέλος για τις εν λόγω παρεπόμενες αιτήσεις χορηγήσεως ανασταλτικού αποτελέσματος;
3)
Έχει η [κατοχυρωμένη στο] άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας [89/665] [αρχή της επιτάχυνσης της διαδικασίας, κατά την οποία απαιτείται] να δύνανται να ληφθούν, το συντομότερο δυνατόν και με τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων, προσωρινά μέτρα για να επανορθωθεί η εικαζόμενη παράβαση ή να αποτραπεί η περαιτέρω ζημία των θιγομένων συμφερόντων, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι αυτή η επιταγή για μη καθυστέρηση απονέμει δικαίωμα για την αμελλητί έκδοση αποφάσεως επί αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων και απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων σύμφωνα με τις οποίες το δικαστήριο ακόμη και σε περίπτωση αδιαφανών διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως πρέπει, πριν αποφανθεί επί αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία επιδιώκεται να αποτραπεί η σύναψη περαιτέρω συμβάσεων προμηθειών από την αναθέτουσα αρχή, ακόμη και αν αυτό δεν επηρεάζει τη λήψη της αποφάσεως, να προσδιορίσει το είδος της διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και την (εκτιμώμενη) αξία της συμβάσεως, καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο συγκεκριμένων διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και έχουν προσβληθεί ή πρέπει να προσβληθούν και, κατά περίπτωση, και τα τμήματα μιας συγκεκριμένης διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί ενδεχομένως από τον πρόεδρο του αρμόδιου τμήματος του δικαστηρίου διάταξη περί τακτοποιήσεως προκειμένου να απαιτηθεί να καταβληθούν εκ των υστέρων τα τέλη και, σε περίπτωση μη καταβολής τους, να επιβληθούν στην αιτούσα τα τέλη για τη διαδικασία, πριν ή το αργότερο ταυτόχρονα με την απόρριψη της αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων από το αρμόδιο για την προσφυγή τμήμα του δικαστηρίου λόγω της μη εκ των υστέρων καταβολής τους, επ’ απειλή απώλειας της αξιώσεως;
4)
Έχει το δικαίωμα για δίκαιη δίκη ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απονέμει δικαιώματα στους ιδιώτες και απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες το δικαστήριο, ακόμη και αν αυτό δεν επηρεάζει τη λήψη της αποφάσεως, ακόμη και σε περίπτωση αδιαφανών διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως πρέπει, πριν αποφανθεί επί αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία επιδιώκεται να αποτραπεί η σύναψη περαιτέρω συμβάσεων προμηθειών από την αναθέτουσα αρχή, να προσδιορίσει το είδος της διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και την (εκτιμώμενη) αξία της συμβάσεως, καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο συγκεκριμένων διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και έχουν προσβληθεί ή, κατά περίπτωση, και τα τμήματα μιας συγκεκριμένης διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί από τον πρόεδρο του αρμόδιου τμήματος του δικαστηρίου διάταξη περί τακτοποιήσεως προκειμένου να απαιτηθεί να καταβληθούν εκ των υστέρων τα τέλη και, σε περίπτωση μη καταβολής τους, να επιβληθούν στην αιτούσα τα τέλη για τη διαδικασία, πριν ή το αργότερο ταυτόχρονα με την απόρριψη της αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων από το αρμόδιο για την προσφυγή τμήμα του δικαστηρίου λόγω της μη εκ των υστέρων καταβολής τους, επ’ απειλή απώλειας της αξιώσεως;
5)
Έχει η αρχή της ισοδυναμίας, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απονέμει στους ιδιώτες δικαιώματα έναντι του κράτους μέλους και απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες σε περίπτωση μη καταβολής των κατ’ αποκοπήν τελών για την αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων κατά την έννοια της οδηγίας [89/665], ένα (μόνον) τμήμα διοικητικού δικαστηρίου ως δικαιοδοτικό όργανο πρέπει να επιβάλει κατ’ αποκοπήν τέλος (γεγονός που συνεπάγεται περιορισμένη δυνατότητα έννομης προστασίας για τον υπόχρεο στην καταβολή του τέλους), ενώ, αντιθέτως, τα τέλη για την αγωγή, τα ασφαλιστικά μέτρα και τα ένδικα μέσα στη διαδικασία των αστικών υποθέσεων επιβάλλονται σε περίπτωση που δεν έχουν καταβληθεί με απόφαση δυνάμει του Gerichtliches Einbringungsgesetz (νόμου περί εισπράξεως δικαστικών τελών) και τα τέλη προσφυγής στο διοικητικό δίκαιο για προσφυγές ενώπιον διοικητικού δικαστηρίου, καθώς και ενώπιον του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου) ή τα τέλη αιτήσεων αναιρέσεως για αναιρέσεις ενώπιον του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου) κατά κανόνα επιβάλλονται σε περίπτωση που δεν έχουν καταβληθεί με απόφαση φορολογικής αρχής, κατά της οποίας (δηλ. της αποφάσεως επιβολής τελών) μπορεί πάντα να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον διοικητικού δικαστηρίου και στη συνέχεια αναίρεση ενώπιον του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου) ή προσφυγή ενώπιον του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου);
6)
Έχει το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας [89/665], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι η σύναψη συμφωνίας‑πλαισίου με έναν μόνο οικονομικό φορέα σύμφωνα με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας [2014/24] αποτελεί τη σύναψη συμβάσεως κατά την έννοια του άρθρου 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας [89/665];
6.1)
Έχει η περιλαμβανόμενη στο άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας [2014/24] διατύπωση “οι συμβάσεις που βασίζονται στην εν λόγω συμφωνία-πλαίσιο” την έννοια ότι υφίσταται σύμβαση που βασίζεται στη συμφωνία-πλαίσιο όταν η αναθέτουσα αρχή αναθέτει μία μοναδική σύμβαση στηριζόμενη ρητώς στη συναφθείσα συμφωνία-πλαίσιο; Ή έχει το προαναφερθέν χωρίο “οι συμβάσεις που βασίζονται στην εν λόγω συμφωνία-πλαίσιο” την έννοια ότι, όταν η συνολική ποσότητα της συμφωνίας-πλαισίου, κατά την έννοια της αποφάσεως [της 19ης Δεκεμβρίου 2018, Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato – Antitrust και Coopservice (
C‑216/17
,
EU:C:2018:1034
, σκέψη
),] έχει ήδη εξαντληθεί, δεν υφίσταται πλέον σύμβαση που να βασίζεται στην αρχικώς συναφθείσα συμφωνία-πλαίσιο;
7)
Έχει το δικαίωμα για δίκαιη δίκη ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απαγορεύει την εφαρμογή διατάξεως σύμφωνα με την οποία η αναφερομένη στη διαφορά που άπτεται του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να παρέχει στη διαδικασία για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων το σύνολο των απαιτούμενων πληροφοριών και να προσκομίσει το σύνολο των απαιτούμενων εγγράφων –διαφορετικά υπάρχει πιθανότητα εκδόσεως ερήμην αποφάσεως σε βάρος της– όταν τα μέλη των οργάνων διοικήσεως ή οι υπάλληλοι της εν λόγω αναθέτουσας αρχής που πρέπει να παρέχουν αυτές τις πληροφορίες για την αναθέτουσα αρχή εκτίθενται με τον τρόπο αυτόν στον κίνδυνο ενδεχόμενης αυτοενοχοποιήσεως μέσω της παροχής των πληροφοριών ή της προσκομίσεως των εγγράφων;
8)
Έχει η επιταγή κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας [89/665] να διεξάγεται η διαδικασία των προσφυγών προπαντός αποτελεσματικά, λαμβανομένου επιπροσθέτως υπόψη του δικαιώματος αποτελεσματικής προσφυγής σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη] και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι οι εν λόγω διατάξεις απονέμουν δικαιώματα και απαγορεύουν την εφαρμογή εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες εναπόκειται στον αιτούντα την παροχή έννομης προστασίας με τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων να αναφέρει στη σχετική αίτησή του τη συγκεκριμένη διαδικασία για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και τη συγκεκριμένη απόφαση της αναθέτουσας αρχής, ακόμη και όταν ο εν λόγω αιτών δεν γνωρίζει κατά κανόνα, στην περίπτωση διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως, πόσες αδιαφανείς διαδικασίες για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως έχει διεξαγάγει η αναθέτουσα αρχή και πόσες αποφάσεις αναθέσεως έχουν ήδη ληφθεί στο πλαίσιό τους;
9)
Έχει η επιταγή για δίκαιη δίκη ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι η εν λόγω διάταξη απονέμει δικαιώματα και απαγορεύει την εφαρμογή εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες εναπόκειται στον προσφεύγοντα που ζητεί την παροχή έννομης προστασίας να αναφέρει στην αίτησή του για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων τη συγκεκριμένη διαδικασία για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και τη συγκεκριμένη δυνάμενη αυτοτελώς να προσβληθεί και προσβληθείσα απόφαση της αναθέτουσας αρχής, ακόμη και όταν ο εν λόγω αιτών δεν είναι σε θέση να γνωρίζει κατά κανόνα, στην περίπτωση αδιαφανούς για εκείνον διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως, πόσες αδιαφανείς διαδικασίες για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως έχει διεξαγάγει η αναθέτουσα αρχή και πόσες αποφάσεις αναθέσεως έχουν ήδη ληφθεί στο πλαίσιό τους;
10)
Έχει η επιταγή για δίκαιη δίκη ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι η εν λόγω διάταξη απονέμει δικαιώματα και απαγορεύει την εφαρμογή εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες εναπόκειται στον αιτούντα την παροχή έννομης προστασίας με τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων να καταβάλει κατ’ αποκοπήν τέλη, το ύψος των οποίων δεν μπορούσε να προβλεφθεί εκ των προτέρων, διότι ο αιτών, σε περίπτωση αδιαφανούς για εκείνον διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως, δεν είναι σε θέση να γνωρίζει κατά κανόνα εάν και πόσες αδιαφανείς διαδικασίες για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως έχει διεξαγάγει η αναθέτουσα αρχή, την εκτιμώμενη αξία συμβάσεως, καθώς και πόσες δυνάμενες να προσβληθούν αυτοτελώς αποφάσεις αναθέσεως έχουν ήδη ληφθεί στο πλαίσιό τους;»
Υπό τις συνθήκες που εκτίθενται στις σκέψεις 40 έως 53 της παρούσας απόφασης, το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) αποφάσισε, στο πλαίσιο της υποθέσεως C‑275/21, να αναστείλει τη διαδικασία επί της ασκηθείσας από την EPIC προσφυγής και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Αποτελεί μια διαδικασία προσφυγής ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου), η οποία λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας [89/665], διαφορά που αφορά αστική και εμπορική υπόθεση σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού [1215/2012]; Αποτελεί μια τέτοια διαδικασία προσφυγής κατά το παρόν ερώτημα τουλάχιστον αστική υπόθεση σύμφωνα με το άρθρο 81, παράγραφος 1, [ΣΛΕΕ];
2)
Έχει η αρχή της ισοδυναμίας, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απονέμει στους ιδιώτες δικαιώματα έναντι του κράτους μέλους και απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων σύμφωνα με τις οποίες το δικαστήριο, πριν αποφανθεί επί προσφυγής με την οποία πρέπει να επιδιώκεται η κήρυξη ακυρότητας αυτοτελώς δυνάμενης να προσβληθεί αποφάσεως δημοσίας αναθέτουσας αρχής, πρέπει να προσδιορίσει το είδος της διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως και την (εκτιμώμενη) αξία της συμβάσεως, καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο συγκεκριμένων διαδικασιών συνάψεως δημοσίας συμβάσεως και έχουν προσβληθεί και, κατά περίπτωση, και τα τμήματα μιας συγκεκριμένης διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί από τον πρόεδρο του αρμόδιου τμήματος του δικαστηρίου διάταξη περί τακτοποιήσεως προκειμένου να απαιτηθεί να καταβληθούν εκ των υστέρων τα τέλη και, σε περίπτωση μη καταβολής τους, να επιβληθούν τα τέλη για τη διαδικασία, πριν ή το αργότερο ταυτόχρονα με την απόρριψη της προσφυγής από το αρμόδιο για την εκδίκασή της τμήμα του δικαστηρίου λόγω της μη εκ των υστέρων καταβολής τους, επ’ απειλή απώλειας του δικαιώματος προσφυγής, όταν αντιθέτως στις (λοιπές) αστικές υποθέσεις στην Αυστρία, όπως π.χ. στις αγωγές αποζημιώσεως ή στις αγωγές επί παραλείψει λόγω παραβάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού, η μη καταβολή των τελών δεν εμποδίζει το δικαστήριο να αποφανθεί επί της αγωγής, ανεξάρτητα από το αν οφείλονται ακόμη κάποια τέλη για την παροχή έννομης προστασίας, κατά δε περαιτέρω σύγκριση, στην Αυστρία η μη καταβολή τελών προσφυγής στην περίπτωση προσφυγών κατά διοικητικών αποφάσεων ή τελών προσφυγής ή αναιρέσεως για μέσα ένδικης προστασίας κατά αποφάσεων των διοικητικών δικαστηρίων ενώπιον του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου) ή του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου) δεν συνεπάγεται την απόρριψη του μέσου ένδικης προστασίας ελλείψει καταβολής των τελών;
2.1)
Έχει η αρχή της ισοδυναμίας, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων σύμφωνα με τις οποίες πριν αποφανθεί επί αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας [89/665] ο πρόεδρος του τμήματος, ως μονομελές δικαστήριο, πρέπει σε περίπτωση που έχουν καταβληθεί λιγότερα κατ’ αποκοπήν τέλη να εκδώσει διάταξη περί τακτοποιήσεως και να απορρίψει την αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων ελλείψει καταβολής των τελών, όταν αντιθέτως στις αστικές αγωγές στην Αυστρία σε περίπτωση αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων που συνυποβάλλεται με αγωγή δεν οφείλεται σύμφωνα με τον Gerichtsgebührengesetz (νόμο περί δικαστικών τελών) πέραν [του τέλους] της αγωγής στον πρώτο βαθμό κανένα επιπρόσθετο κατ’ αποκοπήν τέλος και ακόμη και στην περίπτωση αιτήσεων χορηγήσεως ανασταλτικού αποτελέσματος οι οποίες συνυποβάλλονται με προσφυγή κατά αποφάσεως ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου, με αίτηση αναιρέσεως ενώπιον του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου) ή με προσφυγή ενώπιον του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου) και έχουν λειτουργικά τον ίδιο ή παρόμοιο σκοπό έννομης προστασίας με την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, δεν οφείλεται αυτοτελές τέλος για τις εν λόγω παρεπόμενες αιτήσεις χορηγήσεως ανασταλτικού αποτελέσματος;
3)
Έχει η [απορρέουσα] από το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας [89/665] επιταγή να διεξάγονται οι διαδικασίες προσφυγής στο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων ιδίως όσο το δυνατόν ταχύτερα, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι αυτή η επιταγή ταχύτητας απονέμει δικαίωμα για ταχεία διαδικασία προσφυγής και απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων σύμφωνα με τις οποίες το δικαστήριο ακόμη και σε περίπτωση αδιαφανών διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως πρέπει σε κάθε περίπτωση, πριν αποφανθεί επί προσφυγής με την οποία πρέπει να επιδιώκεται η κήρυξη ακυρότητας αποφάσεως δημοσίας αναθέτουσας αρχής δυνάμενης να προσβληθεί αυτοτελώς, να προσδιορίσει το είδος της διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και την (εκτιμώμενη) αξία της συμβάσεως, καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο συγκεκριμένων διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και έχουν προσβληθεί και, κατά περίπτωση, και τα τμήματα μιας συγκεκριμένης διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί ενδεχομένως από τον πρόεδρο του αρμόδιου τμήματος του δικαστηρίου διάταξη περί τακτοποιήσεως προκειμένου να απαιτηθεί να καταβληθούν εκ των υστέρων τα τέλη και, σε περίπτωση μη καταβολής τους, να επιβληθούν τα τέλη για τη διαδικασία, πριν ή το αργότερο ταυτόχρονα με την απόρριψη της προσφυγής από το αρμόδιο για την εκδίκασή της τμήμα του δικαστηρίου λόγω της μη εκ των υστέρων καταβολής τους, επ’ απειλή απώλειας του δικαιώματος προσφυγής;
4)
Έχει το δικαίωμα για δίκαιη δίκη ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη], λαμβανομένων υπόψη της αρχής της διαφάνειας σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφος 1, της οδηγίας [2014/24] και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες το δικαστήριο, ακόμη και σε περίπτωση αδιαφανών διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως πρέπει σε κάθε περίπτωση, πριν αποφανθεί επί της προσφυγής, με την οποία πρέπει να επιδιώκεται η κήρυξη ακυρότητας αυτοτελώς δυνάμενης να προσβληθεί αποφάσεως δημοσίας αναθέτουσας αρχής, να προσδιορίσει το είδος της διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και την (εκτιμώμενη) αξία της συμβάσεως, καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο συγκεκριμένων διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και έχουν προσβληθεί και, κατά περίπτωση, και τα τμήματα μιας συγκεκριμένης διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί από τον πρόεδρο του αρμόδιου τμήματος του δικαστηρίου διάταξη περί τακτοποιήσεως προκειμένου να απαιτηθεί να καταβληθούν εκ των υστέρων τα τέλη και, σε περίπτωση μη καταβολής τους, να επιβληθούν τα τέλη για τη διαδικασία, πριν ή το αργότερο ταυτόχρονα με την απόρριψη της προσφυγής από το αρμόδιο για την εκδίκασή της τμήμα του δικαστηρίου λόγω της μη εκ των υστέρων καταβολής τους, επ’ απειλή απώλειας του δικαιώματος προσφυγής;
5)
Έχει η αρχή της ισοδυναμίας, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απονέμει στους ιδιώτες δικαιώματα έναντι του κράτους μέλους και απαγορεύει την εφαρμογή αυστριακών εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες σε περίπτωση μη καταβολής των κατ’ αποκοπήν τελών για την άσκηση του ενδίκου βοηθήματος της προσφυγής κατά αποφάσεων της αναθέτουσας αρχής κατά την έννοια της οδηγίας [89/665] (ή εν πάση περιπτώσει ενδίκου βοηθήματος για τη διαπίστωση της παρανομίας αναφορικά με ανάθεση δημοσίας συμβάσεως προκειμένου να απαιτηθεί αποζημίωση) ένα (μόνον) τμήμα διοικητικού δικαστηρίου ως δικαιοδοτικό όργανο πρέπει να επιβάλει μη καταβληθέντα, αλλά οφειλόμενα κατ’ αποκοπήν τέλη (γεγονός που συνεπάγεται περιορισμένη δυνατότητα έννομης προστασίας για τον υπόχρεο στην καταβολή του τέλους), ενώ, αντιθέτως, τα τέλη για την αγωγή και τα ένδικα μέσα στη διαδικασία των αστικών υποθέσεων επιβάλλονται σε περίπτωση που δεν έχουν καταβληθεί με διοικητική απόφαση δυνάμει του Gerichtliches Einbringungsgesetz (νόμου περί εισπράξεως δικαστικών τελών) και τα τέλη προσφυγής στο διοικητικό δίκαιο για προσφυγές ενώπιον διοικητικού δικαστηρίου, καθώς και ενώπιον του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου) ή τα τέλη αιτήσεων αναιρέσεως για αναιρέσεις ενώπιον του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου) επιβάλλονται σε περίπτωση που δεν έχουν καταβληθεί κατά κανόνα με απόφαση φορολογικής αρχής, κατά της οποίας (δηλ. της αποφάσεως επιβολής τελών) μπορεί πάντα να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον διοικητικού δικαστηρίου και στη συνέχεια αναίρεση ενώπιον του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου) ή προσφυγή ενώπιον του Verfassungsgerichtshof (Συνταγματικού Δικαστηρίου);
6)
Έχει το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας [89/665], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι η σύναψη συμφωνίας-πλαισίου με έναν μόνο οικονομικό φορέα σύμφωνα με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας [2014/24] αποτελεί τη σύναψη συμβάσεως κατά την έννοια του άρθρου 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας [89/665] και συνεπώς η απόφαση της αναθέτουσας αρχής με ποιον και μόνο οικονομικό φορέα πρέπει να συναφθεί η εν λόγω σύμβαση-πλαίσιο σύμφωνα με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας [2014/24] αποτελεί ανάθεση συμβάσεως κατά την έννοια του άρθρου 2α, παράγραφος 1, της οδηγίας [89/665];
6.1)
Έχει η περιλαμβανόμενη στο άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας [2014/24] διατύπωση “οι συμβάσεις που βασίζονται στην εν λόγω συμφωνία-πλαίσιο” την έννοια ότι υφίσταται σύμβαση που βασίζεται στη συμφωνία-πλαίσιο όταν η αναθέτουσα αρχή αναθέτει μία μοναδική σύμβαση στηριζόμενη ρητώς στη συναφθείσα συμφωνία-πλαίσιο; Ή έχει το προαναφερθέν χωρίο “οι συμβάσεις που βασίζονται στην εν λόγω συμφωνία-πλαίσιο” την έννοια ότι, όταν η συνολική ποσότητα της συμφωνίας‑πλαισίου, κατά την έννοια της αποφάσεως [της 19ης Δεκεμβρίου 2018, Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato – Antitrust και Coopservice (
C‑216/17
,
EU:C:2018:1034
, σκέψη
)], έχει ήδη εξαντληθεί, δεν υφίσταται πλέον σύμβαση που να βασίζεται στην αρχικώς συναφθείσα συμφωνία πλαίσιο;
6.2)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο προηγούμενο ερώτημα: Έχουν τα άρθρα 4 και 5 της οδηγίας [2014/24], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι η εκτιμώμενη αξία της μοναδικής συμβάσεως που βασίζεται στη συμφωνία-πλαίσιο είναι πάντα η εκτιμώμενη αξία σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 5, της [εν λόγω οδηγίας]; Ή, σύμφωνα με το άρθρο 4 της εν λόγω οδηγίας, η εκτιμώμενη αξία σε περίπτωση μοναδικής συμβάσεως που βασίζεται στη συμφωνία-πλαίσιο είναι η εκάστοτε αξία που προκύπτει κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 5 της εν λόγω οδηγίας για τον καθορισμό της εκτιμώμενης αξίας για τη μοναδική σύμβαση προμήθειας που βασίζεται στη συμφωνία-πλαίσιο;
7)
Έχει το δικαίωμα για δίκαιη δίκη ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι απαγορεύει την εφαρμογή διατάξεως σύμφωνα με την οποία η αναφερομένη στη διαφορά που άπτεται του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να παρέχει το σύνολο των απαιτούμενων πληροφοριών και να προσκομίσει το σύνολο των απαιτούμενων εγγράφων –διαφορετικά υπάρχει πιθανότητα εκδόσεως ερήμην αποφάσεως σε βάρος της– όταν τα μέλη των οργάνων διοικήσεως ή οι υπάλληλοι της εν λόγω αναθέτουσας αρχής που πρέπει να παρέχουν αυτές τις πληροφορίες για την αναθέτουσα αρχή εκτίθενται με τον τρόπο αυτόν στον κίνδυνο ενδεχόμενης αυτοενοχοποιήσεως μέσω της παροχής των πληροφοριών ή της προσκομίσεως των εγγράφων;
8)
Έχει η επιταγή κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας [89/665] να διεξάγεται η διαδικασία των προσφυγών προπαντός αποτελεσματικά, λαμβανομένου επιπροσθέτως υπόψη του δικαιώματος αποτελεσματικής προσφυγής σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη] και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι οι εν λόγω διατάξεις απονέμουν δικαιώματα και απαγορεύουν την εφαρμογή εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες εναπόκειται στον αιτούντα την παροχή έννομης προστασίας με την άσκηση προσφυγής να αναφέρει στη σχετική προσφυγή του τη συγκεκριμένη διαδικασία για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και τη συγκεκριμένη απόφαση της αναθέτουσας αρχής, ακόμη και όταν ο εν λόγω προσφεύγων δεν γνωρίζει κατά κανόνα, στην περίπτωση διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως, αν η αναθέτουσα αρχή έχει διεξαγάγει αδιαφανείς για τον προσφεύγοντα διαδικασίες απευθείας αναθέσεως βάσει του εθνικού δικαίου ή αδιαφανείς για τον προσφεύγοντα διαδικασίες με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως ή εάν έχουν διεξαχθεί μία ή περισσότερες αδιαφανείς διαδικασίες για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως με μία ή περισσότερες δυνάμενες να προσβληθούν αποφάσεις;
9)
Έχει η επιταγή για δίκαιη δίκη ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι η εν λόγω διάταξη απονέμει δικαιώματα και απαγορεύει την εφαρμογή εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες εναπόκειται στον προσφεύγοντα που ζητεί την παροχή έννομης προστασίας να αναφέρει στην προσφυγή του τη συγκεκριμένη διαδικασία για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως και τη συγκεκριμένη δυνάμενη αυτοτελώς να προσβληθεί απόφαση της αναθέτουσας αρχής, ακόμη και όταν ο εν λόγω προσφεύγων δεν είναι σε θέση να γνωρίζει κατά κανόνα, στην περίπτωση διαδικασίας για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως αν η αναθέτουσα αρχή έχει διεξαγάγει αδιαφανείς για τον προσφεύγοντα διαδικασίες απευθείας αναθέσεως βάσει του εθνικού δικαίου ή αδιαφανείς για τον προσφεύγοντα διαδικασίες με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως ή εάν έχουν διεξαχθεί μία ή περισσότερες διαδικασίες για τη σύναψη δημοσίας συμβάσεως με μία ή περισσότερες αυτοτελώς δυνάμενες να προσβληθούν αποφάσεις;
10)
Έχει η επιταγή για δίκαιη δίκη ενώπιον δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του [Χάρτη], λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι η εν λόγω διάταξη απονέμει δικαιώματα και απαγορεύει την εφαρμογή εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες εναπόκειται στον προσφεύγοντα που ζητεί την παροχή έννομης προστασίας να καταβάλει κατ’ αποκοπήν τέλη, το ύψος των οποίων δεν μπορούσε να προβλεφθεί εκ των προτέρων, διότι ο προσφεύγων, σε περίπτωση αδιαφανούς για αυτόν διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως, δεν είναι σε θέση να γνωρίζει κατά κανόνα αν η αναθέτουσα αρχή διεξήγε διαδικασίες απευθείας αναθέσεως βάσει του εθνικού δικαίου ή αδιαφανείς διαδικασίες με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως και πόσο υψηλή είναι η εκτιμώμενη αξία της συμβάσεως σε περίπτωση που ενδεχομένως διεξήχθη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως ή πόσες αποφάσεις δυνάμενες να προσβληθούν αυτοτελώς έχουν ήδη εκδοθεί;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21
Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21, αντιστοίχως, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν ο όρος «αστικές και εμπορικές υποθέσεις», κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 1215/2012, έχει την έννοια ότι περιλαμβάνει τις διαδικασίες ασφαλιστικών μέτρων και προσφυγής του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, της οδηγίας 89/665.
Συναφώς, αρκεί να υπομνησθεί ότι ο κανονισμός 1215/2012 έχει εφαρμογή μόνον όταν μια διαφορά αφορά είτε περισσότερα κράτη μέλη είτε ένα μόνον κράτος μέλος, υπό την προϋπόθεση, στην τελευταία αυτή περίπτωση, ότι υφίσταται στοιχείο αλλοδαπότητας λόγω της εμπλοκής τρίτου κράτους. Ειδικότερα, η κατάσταση αυτή είναι ικανή να εγείρει ζητήματα σχετικά με τον καθορισμό της διεθνούς δικαιοδοσίας των δικαστηρίων (πρβλ. αποφάσεις της 1ης Μαρτίου 2005, Owusu,
C‑281/02
,
EU:C:2005:120
, σκέψεις
και
, και της 7ης Μαΐου 2020, Rina,
C‑641/18
,
EU:C:2020:349
, σκέψη
).
Εν προκειμένω, όμως, λείπει το στοιχείο αλλοδαπότητας.
Επομένως, ο ως άνω κανονισμός δεν έχει εφαρμογή στη διαφορά της κύριας δίκης και, ως εκ τούτου, παρέλκει η απάντηση στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21.
Επί του έκτου προδικαστικού ερωτήματος και του έκτου προδικαστικού ερωτήματος, σημείο 1, στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275‑21 καθώς και επί του έκτου προδικαστικού ερωτήματος, σημείο 2, στην υπόθεση C‑275/21
Επί του έκτου προδικαστικού ερωτήματος στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21
Με το έκτο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665 έχει την έννοια ότι η σύναψη συμφωνίας‑πλαισίου με έναν μόνον οικονομικό φορέα, σύμφωνα με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24, αντιστοιχεί στη σύναψη της σύμβασης του άρθρου 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας 89/665.
Επιβάλλεται εκ προοιμίου η διαπίστωση ότι το άρθρο 1, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 89/665 προβλέπει ρητώς ότι στην έννοια των «συμβάσεων», κατά την οδηγία αυτή, περιλαμβάνoνται οι συμφωνίες‑πλαίσια.
Επομένως, το άρθρο 2α, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 89/665 έχει εφαρμογή στις συμφωνίες‑πλαίσια. Δυνάμει της διατάξεως αυτής, η σύναψη της σύμβασης που έπεται της αποφάσεως περί ανάθεσης συμφωνίας‑πλαισίου η οποία συνήφθη με έναν μόνον οικονομικό φορέα, σύμφωνα με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν από την εκπνοή ανασταλτικής προθεσμίας τουλάχιστον δέκα ή δεκαπέντε ημερολογιακών ημερών, αναλόγως με το μέσο επικοινωνίας που χρησιμοποιήθηκε, από την επομένη της ημερομηνίας κατά την οποία η απόφαση περί ανάθεσης της συμφωνίας‑πλαισίου απεστάλη στους ενδιαφερόμενους προσφέροντες και υποψηφίους.
Επιπλέον, όπως επισήμανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις γραπτές παρατηρήσεις της, η ως άνω ερμηνεία μπορεί να διασφαλίσει την πρακτική αποτελεσματικότητα της οδηγίας 89/665. Ενδεχομένως, όπως υπογραμμίζεται στην αιτιολογική σκέψη 4 της οδηγίας 2007/66, η οποία τροποποίησε και συμπλήρωσε την οδηγία 89/665, η απουσία προθεσμίας που να καθιστά δυνατή την αποτελεσματική προσφυγή μεταξύ της απόφασης για ανάθεση σύμβασης και της σύναψης της σχετικής σύμβασης έχει ως αποτέλεσμα οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς που επιθυμούν να καταστήσουν αμετάκλητες τις συνέπειες της αμφισβητούμενης απόφασης για ανάθεση να επισπεύδουν την υπογραφή της σύμβασης. Ακριβώς όμως για να αντιμετωπιστεί η αδυναμία αυτή των μηχανισμών προσφυγής στα κράτη μέλη, η οποία αποτελούσε σοβαρό εμπόδιο για την αποτελεσματική έννομη προστασία των ενδιαφερομένων προσφερόντων, ήτοι εκείνων που δεν έχουν ακόμη αποκλεισθεί οριστικά, θεσπίστηκε ελάχιστη ανασταλτική προθεσμία, κατά τη διάρκεια της οποίας αναστέλλεται η σύναψη της σχετικής σύμβασης, ασχέτως του αν η σύναψη γίνεται τη στιγμή της υπογραφής της σύμβασης ή όχι.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο έκτο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665 έχει την έννοια ότι η σύναψη συμφωνίας‑πλαισίου με έναν μόνον οικονομικό φορέα, σύμφωνα με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24, αντιστοιχεί στη σύναψη της σύμβασης του άρθρου 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας 89/665.
Επί του έκτου προδικαστικού ερωτήματος, σημείο 1, στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21
Με το έκτο προδικαστικό ερώτημα, σημείο 1, στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24 έχει την έννοια ότι αναθέτουσα αρχή εξακολουθεί να μπορεί να στηριχθεί, για την ανάθεση νέας σύμβασης, σε συμφωνία‑πλαίσιο, όταν η οριζόμενη στη συμφωνία-πλαίσιο ποσότητα ή/και μέγιστη αξία των οικείων έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών έχει ή έχουν ήδη καλυφθεί.
Συναφώς, προκύπτει σαφώς από τη νομολογία του Δικαστηρίου ότι, κατά τη σύναψη συμφωνίας‑πλαισίου, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να δεσμεύεται μόνο μέχρι μια ορισμένη ποσότητα και/ή μέγιστη αξία των οικείων έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών, της οποίας η εξάντληση θα σηματοδοτεί και τη λήξη της εν λόγω συμφωνίας-πλαισίου (απόφαση της 17ης Ιουνίου 2021, Simonsen & Weel,
C‑23/20
,
EU:C:2021:490
, σκέψη
).
Επομένως, όπως υπογράμμισαν η Αυστριακή Κυβέρνηση και η Επιτροπή στις γραπτές παρατηρήσεις τους, καμία σύμβαση δεν μπορεί πλέον να ανατεθεί νομίμως κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 33, παράγραφος 2, της οδηγίας 2014/24 βάσει συμφωνίας‑πλαισίου εφόσον συντρέχει υπέρβαση του κατά τα ως άνω ορίου, με αποτέλεσμα η συμφωνία‑πλαίσιο να στερείται αποτελεσμάτων, εκτός αν η ανάθεση δεν τροποποιεί ουσιωδώς τη συμφωνία-πλαίσιο, κατά την έννοια του άρθρου 72, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2014/24 (πρβλ., απόφαση της 17ης Ιουνίου 2021, Simonsen & Weel,
C‑23/20
,
EU:C:2021:490
, σκέψη
).
Επομένως, σε έκαστο έκτο προδικαστικό ερώτημα, σημείο 1, πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24 έχει την έννοια ότι αναθέτουσα αρχή δεν μπορεί πλέον να στηριχθεί, για την ανάθεση νέας σύμβασης, σε συμφωνία‑πλαίσιο, όταν η οριζόμενη στη συμφωνία-πλαίσιο ποσότητα ή/και μέγιστη αξία των οικείων έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών έχει ή έχουν ήδη καλυφθεί, εκτός και αν η ανάθεση της σύμβασης δεν συνεπάγεται ουσιώδη τροποποίηση της συμφωνίας‑πλαισίου, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 72, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας.
Επί του έκτου προδικαστικού ερωτήματος, σημείο 2, στην υπόθεση C‑275/21
Λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως που δόθηκε στο έκτο προδικαστικό ερώτημα, σημείο 1, στην υπόθεση C‑275/21, παρέλκει η απάντηση στο έκτο προδικαστικό ερώτημα, σημείο 2, στην ίδια υπόθεση.
Επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος, επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος, σημείο 1, και επί του πέμπτου προδικαστικού ερωτήματος στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, σημείο 1, και το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί, κατ’ ουσίαν, αν η αρχή της ισοδυναμίας πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει, όσον αφορά τις αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων και τις προσφυγές που αφορούν διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης, δικονομικούς κανόνες διαφορετικούς από εκείνους που εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, στις διαδικασίες αστικών υποθέσεων.
Τα ως άνω υποβληθέντα από το αιτούν δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα αφορούν, πιο συγκεκριμένα, τρεις εθνικούς κανόνες, οι οποίοι εφαρμόζονται ειδικώς στις αιτήσεις για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων και στις προσφυγές που ασκούνται στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων: πρώτον, τον κανόνα κατά τον οποίο, στις υποθέσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, το παραδεκτό της αιτήσεως λήψης ασφαλιστικών μέτρων ή της προσφυγής εξαρτάται από την εκ μέρους του ιδιώτη καταβολή κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών, με αποτέλεσμα η επί της ουσίας εξέταση της αιτήσεως ή της προσφυγής να μην μπορεί να λάβει χώρα εάν δεν έχουν προκαταβληθεί τα τέλη· δεύτερον, τον κανόνα κατά τον οποίο, στις υποθέσεις αυτές, η αίτηση λήψης ασφαλιστικών μέτρων που υποβάλλεται ταυτόχρονα με προσφυγή επί της ουσίας, συνεπάγεται την επιβολή ειδικού κατ’ αποκοπήν τέλους και, τρίτον, τον κανόνα κατά τον οποίον, στις εν λόγω υποθέσεις, τα κατ’ αποκοπήν δικαστικά τέλη δεν επιβάλλονται με διοικητική απόφαση, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να προσβληθούν ενώπιον δικαστηρίου το οποίο διαθέτει πλήρη δικαιοδοσία.
Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 1, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας 89/665 επιβάλλει στα κράτη μέλη, όσον αφορά τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται η ύπαρξη αποτελεσματικών και όσο το δυνατόν ταχύτερων ενδίκων βοηθημάτων κατά των αποφάσεων των αναθετουσών αρχών που είναι ασυμβίβαστες με το δίκαιο της Ένωσης και να διασφαλίζουν ότι οι διαδικασίες των ενδίκων βοηθημάτων είναι διαθέσιμες σε οιοδήποτε πρόσωπο έχει ή είχε συμφέρον να του ανατεθεί συγκεκριμένη σύμβαση και το οποίο υπέστη ή ενδέχεται να υποστεί ζημία από προβαλλόμενη παράβαση. Επομένως, η οδηγία αυτή παρέχει στα κράτη μέλη διακριτική ευχέρεια ως προς την επιλογή των δικονομικών εγγυήσεων που προβλέπει και των σχετικών διατυπώσεων. Ειδικότερα, η εν λόγω οδηγία δεν περιλαμβάνει καμία διάταξη που να αφορά ειδικώς τα δικαστικά έξοδα που πρέπει να καταβάλουν οι διοικούμενοι για να ασκήσουν, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, της εν λόγω οδηγίας, αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων ή προσφυγή ακυρώσεως αποφάσεως η οποία υποστηρίζεται ότι είναι παράνομη και η οποία σχετίζεται με διαδικασία αναθέσεως δημοσίας συμβάσεως (απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2015, Orizzonte Salute,
C‑61/14
,
EU:C:2015:655
, σκέψεις
έως
).
Επομένως, ελλείψει σχετικής ρυθμίσεως εκ μέρους της Ένωσης, απόκειται σε κάθε κράτος μέλος, βάσει της αρχής της δικονομικής αυτονομίας των κρατών μελών, να καθορίζει τα της διοικητικής και της ένδικης διαδικασίας που αποσκοπεί στη διασφάλιση των δικαιωμάτων τα οποία οι πολίτες αντλούν από το δίκαιο της Ένωσης. Ωστόσο, οι δικονομικοί κανόνες αυτοί δεν πρέπει να είναι λιγότερο ευνοϊκοί από εκείνους που αφορούν παρεμφερή ένδικα βοηθήματα τα οποία προβλέπονται για την προστασία των δικαιωμάτων που αντλούνται από την εσωτερική έννομη τάξη (αρχή της ισοδυναμίας) και δεν πρέπει να καθιστούν πρακτικώς αδύνατη ή υπέρμετρα δυσχερή την άσκηση των δικαιωμάτων που παρέχει η έννομη τάξη της Ένωσης (αρχή της αποτελεσματικότητας) (αποφάσεις της 6ης Οκτωβρίου 2015, Orizzonte Salute,
C‑61/14
,
EU:C:2015:655
, σκέψη
, και της 21ης Δεκεμβρίου 2021, Randstad Italia,
C‑497/20
,
EU:C:2021:1037
, σκέψη
).
Το γεγονός ότι τα κατ’ αποκοπήν δικαστικά τέλη που οφείλει να καταβάλει ένας ιδιώτης στον τομέα των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων είναι υψηλότερα από τα τέλη που οφείλει να καταβάλει στο πλαίσιο αστικών διαφορών δεν μπορεί, αυτό καθεαυτό, να καταδείξει παραβίαση της αρχής της ισοδυναμίας (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2015, Orizzonte Salute,
C‑61/14
,
EU:C:2015:655
, σκέψη
).
Συγκεκριμένα, η ως άνω αρχή συνεπάγεται την ίση μεταχείριση των ενδίκων βοηθημάτων τα οποία στηρίζονται σε παράβαση του εθνικού δικαίου και των παρεμφερών ενδίκων βοηθημάτων τα οποία στηρίζονται σε παράβαση του δικαίου της Ένωσης, και όχι την ισοδυναμία των εθνικών δικονομικών κανόνων που έχουν εφαρμογή επί υποθέσεων διαφορετικού είδους, όπως οι αστικές διαφορές, αφενός, και οι διοικητικές, αφετέρου, ή επί υποθέσεων που εμπίπτουν σε δύο διαφορετικούς κλάδους του δικαίου (απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2015, Orizzonte Salute,
C‑61/14
,
EU:C:2015:655
, σκέψη
).
Επιπλέον, η εν λόγω αρχή δεν έχει εφαρμογή όσον αφορά δύο είδη ένδικων βοηθημάτων τα οποία στηρίζονται αμφότερα σε παράβαση του δικαίου της Ένωσης (πρβλ. απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2015, Târşia,
C‑69/14
,
EU:C:2015:662
, σκέψη
).
Η αρχή της ισοδυναμίας δεν μπορεί επομένως να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι υποχρεώνει το κράτος μέλος να επεκτείνει το πλέον ευνοϊκό εσωτερικό καθεστώς στο σύνολο των ενδίκων βοηθημάτων που ασκούνται σε ορισμένο τομέα δικαίου (πρβλ. αποφάσεις της 15ης Σεπτεμβρίου 1998, Edis,
C‑231/96
,
EU:C:1998:401
, σκέψη
, και της 26ης Ιανουαρίου 2010, Transportes Urbanos y Servicios Generales,
C‑118/08
,
EU:C:2010:39
, σκέψη
).
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, σημείο 1, και στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η αρχή της ισοδυναμίας έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει, όσον αφορά τις αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων και τις προσφυγές που αφορούν διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης, δικονομικούς κανόνες διαφορετικούς από εκείνους που εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, στις διαδικασίες αστικών υποθέσεων.
Επί του όγδοου και του ένατου προδικαστικού ερωτήματος στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21
Με το όγδοο και το ένατο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στον ιδιώτη την υποχρέωση να προσδιορίζει, στην αίτησή του για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων και στην προσφυγή του, την οικεία διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης και την αυτοτελώς δεκτική προσφυγής απόφαση την οποία προσβάλλει, ακόμη και όταν η αναθέτουσα αρχή προέκρινε διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού.
Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι, στις υπό κρίση υποθέσεις, το Δικαστήριο δεν ερωτάται ως προς την ερμηνεία του άρθρου 32, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2014/24, προκειμένου να κρίνει αν η προσφυγή της αναθέτουσας αρχής σε διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως διαγωνισμού είναι συμβατή με την οδηγία. Πράγματι, το αιτούν δικαστήριο φαίνεται να αποδέχεται την επιλογή της αναθέτουσας αρχής να προσφύγει, στην υπόθεση της κύριας δίκης, σε μια τέτοια διαδικασία προκειμένου να επιτύχει επειγόντως την προμήθεια τεστ ανίχνευσης αντιγόνου. Η Αυστριακή Κυβέρνηση και η Επιτροπή υπογραμμίζουν εξάλλου ότι από το σημείο 2.3.4. των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη χρήση του πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης που σχετίζεται με την κρίση της νόσου COVID‑19 (
ΕΕ 2020, C 108
I, σ. 1) προκύπτει ότι «[ο]ι διαδικασίες με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορούν να προσφέρουν τη δυνατότητα κάλυψης άμεσων αναγκών» και ότι οι διαδικασίες αυτές «καλύπτουν το κενό έως ότου βρεθούν πιο σταθερές λύσεις, όπως συμβάσεις‑πλαίσια για προμήθειες και υπηρεσίες, οι οποίες ανατίθενται με τις συνήθεις διαδικασίες (συμπεριλαμβανομένων των επισπευσμένων διαδικασιών)».
Εν πάση περιπτώσει, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι, ελλείψει προηγούμενης δημοσιεύσεως προκηρύξεως διαγωνισμού, περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 49 της οδηγίας αυτής, ή γνωστοποίησης συναφθείσας σύμβασης, περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 50 της οδηγίας αυτής, ο ιδιώτης δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει το είδος της οικείας διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως καθώς και τον αριθμό των δεκτικών προσφυγής αποφάσεων.
Συνεπώς, εθνική ρύθμιση η οποία σε μια τέτοια περίπτωση επιβάλλει στον ιδιώτη να αναφέρει τέτοιου είδους πληροφορίες στην αίτησή του για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων και στην προσφυγή του έχει ως αποτέλεσμα να καθίσταται πρακτικώς αδύνατη η άσκηση των δικαιωμάτων που απονέμει η έννομη τάξη της Ένωσης και, ως εκ τούτου, θίγει την πρακτική αποτελεσματικότητα της οδηγίας 89/665 [βλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 28ης Ιανουαρίου 2010, Uniplex (UK),
C‑406/08
,
EU:C:2010:45
, σκέψη
, και της 12ης Μαρτίου 2015, eVigilo,
C‑538/13
,
EU:C:2015:166
, σκέψεις
και
], σκοπός της οποίας είναι να διασφαλίζει ότι οι παράνομες αποφάσεις των αναθετουσών αρχών μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αποτελεσματικών και όσο το δυνατόν ταχύτερων ως προς την εκδίκασή τους ενδίκων βοηθημάτων (απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2015, Orizzonte Salute,
C‑61/14
,
EU:C:2015:655
, σκέψη
).
Μια τέτοια ρύθμιση παραβιάζει επίσης το δικαίωμα αποτελεσματικής προσφυγής που κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη, το οποίο αρκεί αφ’ εαυτού και δεν χρήζει διευκρινίσεων από διατάξεις του δικαίου της Ένωσης ή του εθνικού δικαίου προκειμένου να απονείμει στους ιδιώτες δικαίωμα δυνάμενο να προβληθεί αυτό καθεαυτό (απόφαση της 17ης Απριλίου 2018, Egenberger,
C‑414/16
,
EU:C:2018:257
, σκέψη
).
Υπό τις συνθήκες αυτές, στο όγδοο και στο ένατο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στον ιδιώτη την υποχρέωση να προσδιορίζει στην αίτησή του για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων ή στην προσφυγή του την οικεία διαδικασία δημόσιας σύμβασης και την αυτοτελώς δεκτική προσφυγής απόφαση την οποία προσβάλλει, στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή προέκρινε διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και η γνωστοποίηση συναφθείσας σύμβασης δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.
Επί του τρίτου και τετάρτου προδικαστικού ερωτήματος στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21
Με το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία, για τον σκοπό απλώς και μόνον του υπολογισμού του ύψους των κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών τα οποία θα πρέπει οπωσδήποτε να καταβάλει ο ιδιώτης, διότι άλλως η αίτησή του για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων ή η προσφυγή του θα απορριφθεί για τον λόγο αυτόν και μόνον, επιβάλλει σε δικαστήριο την υποχρέωση να προσδιορίσει, πριν αποφανθεί επί τέτοιας αίτησης ή προσφυγής, το είδος της οικείας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, την (εκτιμώμενη) αξία της επίμαχης σύμβασης και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων και, ενδεχομένως, των τμημάτων της οικείας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή προέκρινε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και, κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής, η γνωστοποίηση ανάθεσης σύμβασης δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, τέταρτο εδάφιο, της οδηγίας 89/665, τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2014/24, οι αποφάσεις που λαμβάνουν οι αναθέτουσες αρχές να υπόκεινται στην άσκηση αποτελεσματικών και, ιδίως, όσο το δυνατόν ταχύτερων ενδίκων βοηθημάτων, υπό τις προϋποθέσεις που θέτουν τα άρθρα 2 έως 2στ της οδηγίας 89/665, λόγω του ότι οι αποφάσεις αυτές παραβιάζουν την ενωσιακή νομοθεσία περί διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων ή τους εθνικούς κανόνες μεταφοράς της εν λόγω νομοθεσίας.
Όπως υπενθυμίστηκε στη σκέψη 72 της παρούσας απόφασης, η οδηγία 89/665 δεν περιλαμβάνει πάντως καμία διάταξη η οποία αφορά συγκεκριμένα τα δικαστικά τέλη που πρέπει να καταβάλουν οι ιδιώτες κατά την άσκηση, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, της οδηγίας, αίτησης λήψης ασφαλιστικών μέτρων ή προσφυγής ακυρώσεως κατά φερόμενης ως παράνομης απόφασης η οποία αφορά διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης.
Τούτου λεχθέντος, εναπόκειται στα κράτη μέλη, όταν θεσπίζουν τους δικονομικούς κανόνες που διέπουν τα ένδικα βοηθήματα με τα οποία διασφαλίζεται η προστασία των δικαιωμάτων που παρέχει το δίκαιο της Ένωσης στους θιγόμενους από τις αποφάσεις των αναθετουσών αρχών υποψηφίους και προσφέροντες, να μεριμνούν ώστε να μη θίγονται ούτε η πρακτική αποτελεσματικότητα της οδηγίας 89/665, σκοπός της οποίας είναι να εγγυάται ότι οι παράνομες αποφάσεις των αναθετουσών αρχών υπόκειται στην άσκηση αποτελεσματικών και όσο το δυνατόν ταχύτερων ως προς την εκδίκασή τους ενδίκων βοηθημάτων, ούτε τα δικαιώματα που απονέμονται στους ιδιώτες από το δίκαιο της Ένωσης. Επιπλέον, όπως προκύπτει από την αιτιολογική της σκέψη 36, η οδηγία 2007/66 όπως και η οδηγία 89/665 την οποία τροποποίησε και συμπλήρωσε αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν τον πλήρη σεβασμό του δικαιώματος αποτελεσματικής ένδικης προστασίας και του δικαιώματος προσβάσεως σε αμερόληπτο δικαστήριο, τα οποία κατοχυρώνονται στο άρθρο 47, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, του Χάρτη (πρβλ. αποφάσεις της 12ης Δεκεμβρίου 2002, Universale‑Bau κ.λπ.,
C‑470/99
,
EU:C:2002:746
, σκέψεις
και
, της 15ης Σεπτεμβρίου 2016, Star Storage κ.λπ.,
C‑439/14 και C‑488/14
,
EU:C:2016:688
, σκέψεις
έως
, της 7ης Αυγούστου 2018, Hochtief,
C‑300/17
,
EU:C:2018:635
, σκέψη
, και της 7ης Σεπτεμβρίου 2021, Klaipėdos regiono atliekų tvarkymo centras,
C‑927/19
,
EU:C:2021:700
, σκέψη
).
Στο πλαίσιο αυτό, οι διατάξεις της οδηγίας 89/665, με τις οποίες επιδιώκεται η προστασία των προσφερόντων από την αυθαιρεσία της αναθέτουσας αρχής, αποσκοπούν στην ενίσχυση των υφιστάμενων μηχανισμών για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των κανόνων της Ένωσης σχετικά με τη σύναψη των δημοσίων συμβάσεων, ιδίως σε στάδιο κατά το οποίο οι παραβάσεις μπορούν ακόμη να διορθωθούν (πρβλ. αποφάσεις της 11ης Αυγούστου 1995, Επιτροπή κατά Γερμανίας,
C‑433/93
,
EU:C:1995:263
, σκέψη
, και της 15ης Σεπτεμβρίου 2016, Star Storage κ.λπ.,
C‑439/14 και C‑488/14
,
EU:C:2016:688
, σκέψη
).
Πράγματι, στο πλαίσιο μιας αδιαφανώς διοργανωθείσας διαδικασίας σύναψης δημοσίων συμβάσεων, το δικαίωμα αίτησης προσωρινής προστασίας αποδεικνύεται πρωταρχικής σημασίας. Η πέμπτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 89/665 αναφέρει εξάλλου ότι, δεδομένης της συντομίας των διαδικασιών σύναψης των δημοσίων συμβάσεων, οι αρμόδιες για την προσφυγή αρχές πρέπει να είναι εξουσιοδοτημένες να λαμβάνουν προσωρινά μέτρα αναστολής της διαδικασίας σύναψης της συμβάσεως ή της εκτέλεσης των αποφάσεων που έχουν ενδεχομένως ληφθεί από την αναθέτουσα αρχή και ότι, λόγω της συντομίας των διαδικασιών αυτών, απαιτείται η επείγουσα αντιμετώπιση των παραβάσεων των κανόνων σύναψης δημόσιων συμβάσεων.
Προκειμένου να επιτευχθεί ο ως άνω σκοπός, το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665 επιβάλλει να προβλέπονται στα κράτη μέλη αποτελεσματικά και, ειδικότερα, όσο το δυνατόν ταχύτερα ένδικα βοηθήματα κατά αποφάσεων που μπορεί να συνιστούν παράβαση του σχετικού με τις δημόσιες συμβάσεις δικαίου της Ένωσης ή των εθνικών κανόνων που μεταφέρουν το ενωσιακό δίκαιο στην εσωτερική έννομη τάξη. Πιο συγκεκριμένα, το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της εν λόγω οδηγίας επιβάλλει στα κράτη μέλη να προβλέπουν εξουσίες που καθιστούν δυνατό «να λαμβάνονται, το συντομότερο δυνατόν και με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, προσωρινά μέτρα για να επανορθωθεί η εικαζόμενη παράβαση ή να αποτραπεί περαιτέρω ζημία των θιγομένων συμφερόντων» (απόφαση της 9ης Δεκεμβρίου 2010, Combinatie Spijker Infrabouw‑De Jonge Konstruktie κ.λπ.,
C‑568/08
,
EU:C:2010:751
, σκέψεις
και
).
Στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή επέλεξε να προσφύγει σε διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και, κατά τον χρόνο που ασκήθηκε η προσφυγή ακυρώσεως κατά απόφασης η οποία αφορά την εν λόγω διαδικασία, η γνωστοποίηση της ανάθεσης δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί, υφίσταται σοβαρός κίνδυνος να εξαλειφθεί το ως άνω δικαίωμα προσωρινής προστασίας αν το δικαστήριο που καλείται να αποφανθεί επί της αιτήσεως λήψης ασφαλιστικών μέτρων πρέπει οπωσδήποτε –προτού δυνηθεί να διατάξει προσωρινό μέτρο και προκειμένου απλώς και μόνον να υπολογίσει το ποσό των κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών που πρέπει να καταβάλει ο ιδιώτης– να προσδιορίσει το είδος της διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης που ακολουθήθηκε, να προσδιορίσει την εκτιμώμενη αξία της επίμαχης σύμβασης και να υπολογίσει τον συνολικό αριθμό των αποφάσεων που έλαβε η αναθέτουσα αρχή στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διαδικασίας. Ο ως άνω κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος όταν πρόκειται για διαδικασία η οποία διοργανώθηκε κατά παράβαση της αρχής της διαφάνειας την οποία εγγυάται το άρθρο 18, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 2014/24. Σε τέτοιου είδους περιπτώσεις, είναι πράγματι πολύ πιθανό να υποχρεωθεί το δικαστήριο να προβεί σε μακροχρόνιες και πολύπλοκες έρευνες. Για όσο χρόνο πάντως διαρκούν οι έρευνες, το εν λόγω δικαστήριο δεν θα έχει τη δυνατότητα να αναστείλει τις αγορές της αναθέτουσας αρχής κατά των οποίων βάλλει ο προσφεύγων.
Ένας τέτοιος περιορισμός που δεσμεύει ένα δικαστήριο το οποίο καλείται να αποφανθεί στο πλαίσιο διαδικασίας επείγοντος είναι επομένως τόσο προδήλως δυσανάλογος που φτάνει στο σημείο να προσβάλει το κατοχυρωμένο στο άρθρο 47 του Χάρτη δικαίωμα αποτελεσματικής προσφυγής.
Θα πρέπει εξάλλου να υπογραμμιστεί, όπως έχει ήδη επισημάνει το Δικαστήριο, ότι διακυβεύεται η πρακτική αποτελεσματικότητα της οδηγίας 89/665, αφ’ ης στιγμής η μόνη δυνατότητα προσφυγής είναι η προσφυγή ενώπιον του δικαστηρίου που δικάζει επί της κυρίας υποθέσεως. Η δυνατότητας άσκησης προσφυγής προς ακύρωση της σύμβασης αυτής καθεαυτήν δεν είναι στην πραγματικότητα ικανή να αντισταθμίσει την αδυναμία προσβολής της πράξης ανάθεσης πριν από τη σύναψη της σχετικής σύμβασης. Επομένως, όταν η σύμβαση έχει ήδη υπογραφεί, το γεγονός ότι ο μόνος προβλεπόμενος δικαστικός έλεγχος είναι ο εκ των υστέρων έλεγχος, ισοδυναμεί με αποκλεισμό της δυνατότητας άσκησης ενδίκου βοηθήματος σε ένα στάδιο κατά το οποίο οι παραβάσεις μπορούν ακόμη να διορθωθούν και, ως εκ τούτου, δεν διασφαλίζει την πλήρη δικαστική προστασία του προσφεύγοντος πριν από τη σύναψη της σύμβασης (πρβλ. αποφάσεις της 3ης Απριλίου 2008, Επιτροπή κατά Ισπανίας,
C‑444/06
,
EU:C:2008:190
, σκέψη
, της 11ης Ιουνίου 2009, Επιτροπή κατά Γαλλίας,
C‑327/08
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2009:371
, σκέψη
, και της 23ης Δεκεμβρίου 2009, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας,
C‑455/08
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2009:809
, σκέψη
).
Υπό τις συνθήκες αυτές, εθνική ρύθμιση η οποία εμποδίζει το δικαστήριο που επιλαμβάνεται αίτησης ασφαλιστικών μέτρων να αποφανθεί επ’ αυτής έως ότου, αφενός, παρασχεθούν οι αναφερόμενες στη σκέψη 92 της παρούσας απόφασης πληροφορίες και, αφετέρου –και κατά συνέπεια–, καταβληθούν τα κατ’ αποκοπήν δικαστικά τέλη από τον αιτούντα παραβιάζει τόσο το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 89/665 όσο και το άρθρο 47 του Χάρτη.
Αντιθέτως, η απαίτηση επιτάχυνσης της διαδικασίας δεν επιβάλλεται με την ίδια ένταση στην περίπτωση κατά την οποία ιδιώτης ασκεί προσφυγή ενώπιον εθνικού δικαστηρίου με αίτημα την ακύρωση απόφασης αναθέτουσας αρχής δυνάμενης να προσβληθεί αυτοτελώς όπως στην περίπτωση που ο ιδιώτης υποβάλει προληπτικώς αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. Επομένως, μια εθνική ρύθμιση όπως η αυστριακή, η οποία επιβάλλει τη γνωστοποίηση των πληροφοριών που μνημονεύονται στη σκέψη 92 της παρούσας απόφασης στο πλαίσιο διαδικασίας για την ακύρωση απόφασης της αναθέτουσας αρχής δυνάμενης να προσβληθεί αυτοτελώς, δεν αντιβαίνει στο δίκαιο της Ένωσης.
Θα πρέπει επομένως στο τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο των υποθέσεων C‑274/21 και C‑275/21 να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη, έχει την έννοια ότι:
–
αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία, για τον σκοπό απλώς και μόνον του υπολογισμού του ύψους των κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών τα οποία θα πρέπει οπωσδήποτε να καταβάλει ο αιτών, διότι άλλως θα απορριφθεί η αίτησή του για τον λόγο αυτόν και μόνον, επιβάλλει σε δικαστήριο, το οποίο επιλαμβάνεται αίτησης ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία επιδιώκεται να αποτραπούν οι αγορές από την αναθέτουσα αρχή, την υποχρέωση να προσδιορίσει, πριν αποφανθεί επί της αιτήσεως, το είδος της οικείας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, την (εκτιμώμενη) αξία της επίμαχης σύμβασης καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων και, ενδεχομένως, των τμημάτων της οικείας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή προέκρινε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και, κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής ακυρώσεως κατά απόφασης που αφορά τη συγκεκριμένη διαδικασία, η γνωστοποίηση ανάθεσης της σύμβασης δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί·
–
δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία, για τον σκοπό απλώς και μόνον του υπολογισμού του ύψους των κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών τα οποία θα πρέπει οπωσδήποτε να καταβάλει ο προσφεύγων, διότι άλλως θα απορριφθεί η προσφυγή του για τον λόγο αυτόν και μόνον, επιβάλλει σε δικαστήριο, το οποίο επιλαμβάνεται προσφυγής με την οποία επιδιώκεται η ακύρωση αυτοτελώς δυνάμενης να προσβληθεί απόφασης της αναθέτουσας αρχής, την υποχρέωση να προσδιορίσει, πριν αποφανθεί επί της προσφυγής, το είδος της οικείας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, την (εκτιμώμενη) αξία της επίμαχης σύμβασης καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων και, ενδεχομένως, των τμημάτων της οικείας διαδικασίας σύναψης σύμβασης.
Επί του δέκατου προδικαστικού ερωτήματος στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21
Με το δέκατο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 47 του Χάρτη έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στον ιδιώτη ο οποίος υποβάλλει αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ή ασκεί προσφυγή την υποχρέωση να καταβάλει κατ’ αποκοπήν δικαστικά τέλη των οποίων το ύψος δεν μπορεί να προβλεφθεί, στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή επέλεξε να προσφύγει σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού ή, κατά περίπτωση, χωρίς μεταγενέστερη δημοσίευση γνωστοποίησης συναφθείσας σύμβασης, με αποτέλεσμα να είναι ενδεχομένως αδύνατον για τον ιδιώτη να γνωρίζει την εκτιμώμενη αξία της σύμβασης και τον αριθμό των αυτοτελώς δυνάμενων να προσβληθούν αποφάσεων που εξέδωσε η αναθέτουσα αρχή, βάσει των οποίων υπολογίστηκαν τα τέλη.
Υπογραμμίζεται εκ προοιμίου ότι, όπως επισήμανε η Αυστριακή Κυβέρνηση, ο υποβάλλων αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ή ασκών προσφυγή μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων τον τρόπο υπολογισμού των καταβλητέων στις υποθέσεις δημοσίων συμβάσεων κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών, δεδομένου ότι ο τρόπος αυτός προκύπτει σαφώς από το άρθρο 340 του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων, σε συνδυασμό με το μνημονευόμενο στη σκέψη 29 της παρούσας απόφασης κανονιστικό διάταγμα του 2018 περί των κατ’ αποκοπήν τελών.
Εντούτοις, όταν η αναθέτουσα αρχή προσφεύγει σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, ο ιδιώτης που υπέβαλε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ή άσκησε προσφυγή μπορεί να μη γνωρίζει ούτε την εκτιμώμενη αξία της οικείας σύμβασης ούτε τον αριθμό των αυτοτελώς δυνάμενων να προσβληθούν αποφάσεων που εξέδωσε ήδη η αναθέτουσα αρχή, βάσει των οποίων υπολογίζονται τα κατ’ αποκοπήν δικαστικά τέλη.
Επομένως, ο εν λόγω ιδιώτης μπορεί να μην είναι σε θέση να προβλέψει το ύψος των κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών τα οποία πρέπει να καταβάλει.
Κατά το αιτούν δικαστήριο, υπό τις περιστάσεις της διαφοράς της κύριας δίκης, η EPIC, λόγω του ότι δεν μπορούσε, αφενός, να προσδιορίσει το είδος της διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης που ακολούθησε η αναθέτουσα αρχή και, αφετέρου, να υπολογίσει τον αριθμό των αυτοτελώς δυνάμενων να προσβληθούν αποφάσεων που εξέδωσε η τελευταία, αναγκάστηκε να προσβάλει, αρχικώς, τις 21 συμφωνίες‑πλαίσια που συνήψε η αναθέτουσα αρχή και τις τρεις αποφάσεις που εκδόθηκαν βάσει εκάστης συμφωνίας-πλαισίου. Δεδομένου ότι η EPIC επέλεξε να υποβάλει αίτηση ασφαλιστικών μέτρων και να ασκήσει προσφυγή επί της ουσίας καθ’ όλων των ως άνω αποφάσεων, ήλθε αντιμέτωπη, κατά το αιτούν δικαστήριο, με την υποχρέωση καταβολής κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών ποσού μεγαλύτερου του ενός εκατομμυρίου ευρώ.
Επομένως, εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στον πολίτη την υποχρέωση καταβολής κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών ύψους το οποίο είναι αδύνατον να προβλεφθεί πριν από την υποβολή της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων ή την άσκηση της προσφυγής του καθιστά πρακτικώς αδύνατη ή υπερβολικά δυσχερή την άσκηση του δικαιώματος αποτελεσματικής ένδικης προστασίας του και, κατά συνέπεια, αντιβαίνει στο άρθρο 47 του Χάρτη, ακόμη και όταν το σχετικό ποσό αντιπροσωπεύει ελάχιστο μόνον τμήμα της αξίας της οικείας σύμβασης ή των οικείων συμβάσεων.
Επομένως, στο δέκατο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 47 του Χάρτη έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στον ιδιώτη ο οποίος υποβάλλει αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ή ασκεί προσφυγή την υποχρέωση να καταβάλει κατ’ αποκοπήν δικαστικά τέλη των οποίων το ύψος δεν μπορεί να προβλεφθεί, στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή επέλεξε να προσφύγει σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού ή, κατά περίπτωση, χωρίς μεταγενέστερη δημοσίευση γνωστοποίησης συναφθείσας σύμβασης, με αποτέλεσμα να είναι ενδεχομένως αδύνατον για τον ιδιώτη να γνωρίζει την εκτιμώμενη αξία της επίμαχης σύμβασης και τον αριθμό των αυτοτελώς δυνάμενων να προσβληθούν αποφάσεων που εξέδωσε η αναθέτουσα αρχή, βάσει των οποίων υπολογίστηκαν τα τέλη.
Επί του έβδομου προδικαστικού ερωτήματος στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21
Με το έβδομο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑274/21 και C‑275/21, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί, κατ’ ουσίαν, αν τα άρθρα 47 και 48 του Χάρτη αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση δυνάμει της οποίας αναθέτουσα αρχή η οποία έχει την ιδιότητα της καθής σε διαφορά σχετική με τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων οφείλει να υποβάλει, στο πλαίσιο τόσο αίτησης λήψης ασφαλιστικών μέτρων όσο και προσφυγής, το σύνολο των πληροφοριών και των εγγράφων που της ζητούνται, ακόμη και όταν, αφενός, μπορεί να εκδοθεί εις βάρος της ερήμην απόφαση και, αφετέρου, η γνωστοποίηση των εν λόγω πληροφοριών και εγγράφων μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την ποινική ευθύνη των μελών των διοικητικών οργάνων και των υπαλλήλων της.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι, όπως ανέφερε η Αυστριακή Κυβέρνηση και όπως τονίστηκε στη σκέψη 53 της παρούσας απόφασης, από τις αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι, εν προκειμένω, η ενδεχόμενη λυσιτέλεια της απαντήσεως στα εν λόγω ερωτήματα θα αποδειχθεί από τυχόν μελλοντικές έρευνες που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο ποινικών διώξεων, τις οποίες αναπαράγουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι οποίες στρέφονται κατά ορισμένων μελών διοικητικών οργάνων και αφορούν τις επίμαχες στην κύρια δίκη αγορές τεστ ανίχνευσης αντιγόνου.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το ίδιο το αιτούν δικαστήριο αναδεικνύει τον υποθετικό χαρακτήρα του έβδομου προδικαστικού ερωτήματος στις υπό κρίση υποθέσεις. Επιπλέον, το δικαστήριο αυτό περιορίζεται να αναφερθεί σε ποινικές διώξεις που ασκήθηκαν κατά των μελών της Αυστριακής Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, χωρίς να στοιχειοθετεί σχέση μεταξύ των διώξεων αυτών και των υπό κρίση υποθέσεων.
Επιπλέον, όπως υπογράμμισε η Επιτροπή με τις γραπτές παρατηρήσεις της, τα εν λόγω προδικαστικά ερωτήματα είναι αλυσιτελή, καθόσον το αιτούν δικαστήριο δεν εξηγεί πώς θα μπορούσε να έχει εφαρμογή η απαγόρευση αυτοενοχοποιήσεως σε περίπτωση κατά την οποία τα μέλη των διοικητικών οργάνων ή οι υπάλληλοι της αναθέτουσας αρχής διαβιβάζουν σε εθνικό δικαστήριο πληροφορίες σχετικές με τη συμπεριφορά της αναθέτουσας αρχής, χωρίς να κινδυνεύουν τα ίδια τα πρόσωπα αυτά a priori να υποστούν ποινικές κυρώσεις.
Τέλος, το αιτούν δικαστήριο αρκείται σε μια γενική παραπομπή στα άρθρα 47 και 48 του Χάρτη, καθώς και στο επιχείρημα ότι η αυστριακή νομοθεσία περιορίζει σημαντικά την αποτελεσματικότητα της δικαστικής προστασίας την οποία εγγυάται η οδηγία 89/665, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζει τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που θα μπορούσαν να έχουν εφαρμογή στην επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης κατάσταση και, ως εκ τούτου, να καταστήσουν εφαρμοστέα στη διαφορά της κύριας δίκης τα δύο αυτά άρθρα του Χάρτη.
Επομένως, το ως άνω έβδομο προδικαστικό ερώτημα είναι υποθετικό και, ως εκ τούτου, απαράδεκτο.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται:

1)
Το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, έχει την έννοια ότι η σύναψη συμφωνίας‑πλαισίου με έναν μόνον οικονομικό φορέα, σύμφωνα με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων και την κατάργηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ, αντιστοιχεί στη σύναψη της σύμβασης του άρθρου 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας 89/665, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/23.

2)
Το άρθρο 33, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/24 έχει την έννοια ότι αναθέτουσα αρχή δεν μπορεί πλέον να στηριχθεί, για την ανάθεση νέας σύμβασης, σε συμφωνία‑πλαίσιο, όταν η οριζόμενη στη συμφωνία‑πλαίσιο ποσότητα ή/και μέγιστη αξία των οικείων έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών έχει ή έχουν ήδη καλυφθεί, εκτός και αν η ανάθεση της σύμβασης δεν συνεπάγεται ουσιώδη τροποποίηση της συμφωνίας‑πλαισίου, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 72, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας.

3)
Η αρχή της ισοδυναμίας έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει, όσον αφορά τις αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων και τις προσφυγές που αφορούν διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης, δικονομικούς κανόνες διαφορετικούς από εκείνους που εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, στις διαδικασίες αστικών υποθέσεων.

4)
Το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/23, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στον ιδιώτη την υποχρέωση να προσδιορίζει στην αίτησή του για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων ή στην προσφυγή του την οικεία διαδικασία δημόσιας σύμβασης και την οικεία αυτοτελώς δεκτική προσφυγής απόφαση την οποία προσβάλλει, στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή προέκρινε διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και η γνωστοποίηση συναφθείσας σύμβασης δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.

5)
Το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/665, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/23, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, έχει την έννοια ότι:
–
αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία, για τον σκοπό απλώς και μόνον του υπολογισμού του ύψους των κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών τα οποία θα πρέπει οπωσδήποτε να καταβάλει ο αιτών, διότι άλλως θα απορριφθεί η αίτησή του για τον λόγο αυτόν και μόνον, επιβάλλει σε δικαστήριο, το οποίο επιλαμβάνεται αίτησης ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία επιδιώκεται να αποτραπούν οι αγορές από την αναθέτουσα αρχή, την υποχρέωση να προσδιορίσει, πριν αποφανθεί επί της αιτήσεως, το είδος της οικείας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, την (εκτιμώμενη) αξία της επίμαχης σύμβασης καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων και, ενδεχομένως, των τμημάτων της οικείας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή προέκρινε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και, κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής ακυρώσεως κατά απόφασης που αφορά τη συγκεκριμένη διαδικασία, η γνωστοποίηση ανάθεσης της σύμβασης δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί·
–
δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία, για τον σκοπό απλώς και μόνον του υπολογισμού του ύψους των κατ’ αποκοπήν δικαστικών τελών τα οποία θα πρέπει οπωσδήποτε να καταβάλει ο προσφεύγων, διότι άλλως θα απορριφθεί η προσφυγή του για τον λόγο αυτόν και μόνον, επιβάλλει σε δικαστήριο, το οποίο επιλαμβάνεται προσφυγής με την οποία επιδιώκεται η ακύρωση αυτοτελώς δυνάμενης να προσβληθεί απόφασης της αναθέτουσας αρχής, την υποχρέωση να προσδιορίσει, πριν αποφανθεί επί της προσφυγής, το είδος της οικείας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, την (εκτιμώμενη) αξία της επίμαχης σύμβασης καθώς και τον συνολικό αριθμό των αυτοτελώς δεκτικών προσφυγής αποφάσεων και, ενδεχομένως, των τμημάτων της οικείας διαδικασίας σύναψης σύμβασης.

6)
Το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στον ιδιώτη ο οποίος υποβάλλει αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ή ασκεί προσφυγή την υποχρέωση να καταβάλει κατ’ αποκοπήν δικαστικά τέλη των οποίων το ύψος δεν μπορεί να προβλεφθεί, στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή επέλεξε να προσφύγει σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού ή, κατά περίπτωση, χωρίς μεταγενέστερη δημοσίευση γνωστοποίησης συναφθείσας σύμβασης, με αποτέλεσμα να είναι ενδεχομένως αδύνατον για τον ιδιώτη να γνωρίζει την εκτιμώμενη αξία της επίμαχης σύμβασης και τον αριθμό των αυτοτελώς δυνάμενων να προσβληθούν αποφάσεων που εξέδωσε η αναθέτουσα αρχή, βάσει των οποίων υπολογίστηκαν τα τέλη.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.