CELEX: 62020CJ0209
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Unjoni doganali
Evalwazzjoni tal-validità
Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 1357/2013
Determinazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini tal-moduli solari assemblati f’pajjiż terz minn ċelloli solari mmanifatturati f’pajjiż terz ieħor
Regolament (KEE) Nru 2913/92
Kodiċi Doganali tal-Komunità
Artikolu 24
Oriġini tal-merkanzija li l-produzzjoni tagħha tinvolvi diversi pajjiżi terzi
Kunċett tal-‘aħħar ipproċessar jew ħidma sostanzjali’

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-validità tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1357/2013 tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2454/93 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju (
ĠU 2013, L 341, p. 47
), kif ukoll l-interpretazzjoni tal-Artikolu 24 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat‑12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 2700/2000 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Novembru 2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 10, p. 239) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali tal-Komunità”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Renesola UK Ltd (iktar ’il quddiem “Renesola”) u l-Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (l-Awtorità tat-Taxxa u tad-Dwana, ir-Renju Unit) dwar l-impożizzjoni ta’ dazji antidumping u ta’ dazji kumpensatorji fuq moduli solari imporatati fir-Renju Unit.
Il‑kuntest ġuridiku
Il‑Kodiċi Doganali tal-Komunità
It-Titolu II tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, bit-titolu “Fatturi li skond il-bażi tagħhom jiġu applikati d-dazji fuq l-importazzjoni jew id-dazji fuq l-esportazzjoni u l-miżuri l-oħra stipulati fir-rigward ta’ kummerċ f’merkanzija”, jinkludi, b’mod partikolari, il-Kapitolu 2, bit-titolu “Oriġini tal-merkanzija”, li t-Taqsimiet 1 u 2 tiegħu huma ddedikati, rispettivament, għall-“[o]riġini mhux preferenzjali” u għall-“[o]riġini preferenzjali tal-merkanzija”. It-Taqsima 1 ta’ dan il-kapitolu tinkludi, b’mod partikolari, l-Artikolu 24 ta’ dan il-kodiċi, li huwa fformulat kif ġej:
“Merkanzija li l-produzzjoni tagħha tinvolvi aktar minn pajjiż wieħed għandha titqies li toriġina mill-pajjiż fejn tkun għaddiet mill-aħħar proċessar sostanzjali, ekonomikament ġustifikat jew ħidma [mill-aħħar proċessar jew ħidma sostanzjali, ekonomikament ġustifikati,] f’impriża mgħammra għal dak l-iskop u li tirriżulta fil-manifattura ta’ prodott ġdid jew li tirrappreżenta stadju importanti tal-manifattura.”
It-Titolu IX tal-imsemmi kodiċi, bit-titolu “Dispożizzjonijiet finali”, jinkludi, b’mod partikolari, l-Artikolu 247 tiegħu, li jipprovdi:
“Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament […] għandhom jiġu adotti bi qbil mal-proċedura riferita fl-Artikolu 247a(2) b’konformita mar-rabtiet internazzjonali li għalihom tkun daħlet [l-Unjoni Ewropea].”
Dan it-titolu jinkludi wkoll l-Artikolu 247a tal-istess kodiċi, li l-paragrafi 1 u 2 tiegħu jipprovdu:
“1.   Il-Kummissjoni għandha tiġi megħjuna mill-Kumitat tal-Kodiċi tad-Dwana (minn issa ’l quddiem imsejjaħ ‘il-Kumitat’).
2.   Fejn issir riferenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw l-Artikoli 5 u 7 tad-Deċiżjoni [tal-Kunsill 1999/468/KE tat‑28 ta’ Ġunju 1999 li tipprovdi l-proċeduri għall-eżerċizzju tas-setgħat ta’ l-implimentazzjoni konferiti fuq il-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 124), kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/512/KE tas‑17 ta’ Lulju 2006 (
ĠU 2007, L 76M, p. 100
),] wara li jkunu kunsidrati d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 8 li jinsab fiha.
[…]”
Ir‑Regolament (KEE) Nru 2454/93
Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93 tat‑2 ta’ Lulju 1993 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni ta[l-Kodiċi Doganali tal-Komunità] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6, p. 3), jinkludi, fil-Parti I tiegħu, dwar id-“[d]ispożizzjonijiet ġenerali għall-implementazzjoni” it-Titolu IV, bit-titolu “Oriġini tal-merkanzija”, li l-Kapitolu 1 tiegħu huwa ddedikat għall-“[o]riġini mhux-preferenzjali” ta’ din il-merkanzija. Is-Sezzjoni 1 ta’ dan il-kapitolu, bit-titolu “Xogħol jew proċessar li jikkonferixxi l-oriġini”, tinkludi, b’mod partikolari, l-Artikoli 35 u 39 ta’ dan ir-regolament.
L-Artikolu 35 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“Dan il-kapitolu jistabbilixxi, għal tessuti w oġġetti tat-tessuti li jaqgħu taħt is-Sezzjoni XI tan-nomenklatura kkombinata, u għal ċerti prodotti li mhumiex tessuti u oġġetti tat-tessuti, ix-xogħol jew proċessar li għandu jkun meqjus bħala li jissodisfa il-kriterji estabbiliti fl-Artikolu 24 tal-Kodiċi [Doganali tal-Komunità] u li jikkonferixxu lill-prodotti kkonċernati l-oriġini fil-pajjiż li fiħ twettqu.
‘Pajjiż’ ifisser jew pajjiż terz jew [l-Unjoni] kif approprijat.”
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 39 tal-istess regolament jipprevedi:
“Fil-każ ta’ prodotti riżultati li huma elenkati fl-Annes 11, ix-xogħol u l-ipproċessar imsemmija fil-kolonna 3 ta’ l-Anness għandhom jiġu meqjusa bħala proċess jew operazzjoni li jikkonferixxi l-oriġini taħt l-Artikolu 24 tal-Kodiċi [Doganali tal-Komunità].”
Ir‑Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 ġie adottat abbażi tal-Artikolu 247 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
Il-premessi 1, 3 sa 7 u 13 ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni jindikaw:
“(1)
Ir-regoli tal-oriġini mhux preferenzjali għandhom jiġu applikati għal miżuri ta’ politika kummerċjali mhux preferenzjali kollha, inklużi d-dazji antidumping u dawk kompensatorji.
[…]
(3)
Id-dikjarazzjoni taċ-ċirkolazzjoni ħielsa ta’ moduli jew pannelli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin u l-komponenti ewlenin tagħhom ġiet suġġetta għal dazji antidumping provviżorji mir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 513/2013 [tal‑4 ta’ Ġunju 2013 li jimponi dazju anti-dumping provviżorju fuq l-importazzjonijiet ta’ moduli fotovoltajċi bis-silikon kristallin u l-komponenti ewlenin (jiġifieri ċ-ċelloli u l-wejfers) li joriġinaw jew li jiġu kkonsenjati mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 182/2013 li jagħmel dawn l-importazzjonijiet li joriġinaw fi jew li huma kkonsenjati mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina soġġetti għar-reġistrazzjoni (
ĠU 2013, L 152, p. 5
, rettifika fil-
ĠU 2013, L 190, p. 102
)].
(4)
Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni korretta u uniformi tad-dazji antidumping provviżorji, jeħtieġ li tiġi stabbilita regola dettaljata għall-interpretazzjoni tal-prinċipju tal-Artikolu 24 ta[l-Kodiċi Doganali tal-Komunità] biex tiġi ddeterminata l-oriġini tal-prodotti koperti minn dawk il-miżuri rigward moduli jew pannelli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin u komponent ewlieni tagħhom, ċelloli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin.
(5)
Il-proċess ta’ produzzjoni ta’ moduli jew pannelli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin jista’ jinqasam fil-passi l-kbar li ġejjin: produzzjoni ta’ wejfers tas-siliċju, ipproċessar tal-wejfers tas-siliċju f’ċelloli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin; assemblaġġ ta’ diversi ċelloli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin f’modulu jew pannell fotovoltajku bis-siliċju kristallin.
(6)
L-aktar stadju importanti fil-manifattura ta’ pannelli jew moduli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin huwa l-ipproċessar ta’ wejfers tas-siliċju f’ċelloli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin. Dak huwa l-istadju ta’ produzzjoni deċiżiv li matulu l-użu li għalih ser jitqiegħdu il-partijiet komponenti tal-pannell jew il-modulu isir definittiv u meta dawn jingħataw kwalitajiet speċifiċi tagħhom.
(7)
Dik it-trasformazzjoni għalhekk għandha titqies bħala dik li fiha l-aħħar trasformazzjoni sostanzjali fil-proċess ta’ produzzjoni tal-pannelli jew moduli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin skont l-Artikolu 24 ta[l-Kodiċi Doganali tal-Komunità]. Il-pajjiż ta’ manifattura taċ-ċelloli bis-siliċju kristallin għandu għalhekk ikun il-pajjiż ta’ oriġini mhux preferenzjali tal-pannelli jew moduli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin.
[…]
(13)
Għalhekk ir-Regolament [Nru 2454/93] għandu jiġi emendat skont dan.”
L-imsemmi regolament ta’ implimentazzjoni emenda l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93, bit-titolu “Lista ta’ operazzjonijiet ta’ xogħol jew ipproċessar li jikkonferixxu jew li ma jikkonferixxux status oriġinanti meta magħmulha fuq materjali non-oriġinanti – Prodotti li mhumiex tessili u artikoli tessili li jidħlu fis-Sezzjoni XI”, billi inkluda fl-imsemmi anness żewġ intestaturi ġodda (ex 85 01 u ex 85 41) li huma fformulati kif ġej:
“Ex85 01
Moduli jew pannelli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin
Manifattura minn materjali ta’ kwalunkwe intestatura, ħlief dik tal-prodott u tal-intestatura 8541.
Meta l-prodott ikun immanifatturat minn materjali kklassifikati fl-intestaturi 8501 jew 8541, l-oriġini ta’ dawk il-materjali tkun l-oriġini tal-prodott.
Meta l-prodott ikun immanifatturat minn materjali kklassifikati fl-intestaturi 8501 jew 8541 u joriġina f’aktar minn pajjiż wieħed, l-oriġini tal-parti bl-ogħla valur minn dawk il-materjali tkun l-oriġini tal-prodott.”
“Ex85 41
Ċelloli, moduli jew pannelli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin
Manifattura minn materjali ta’ kwalunkwe intestatura, għajr dik tal-prodott.
Meta l-prodott ikun immanifatturat minn materjali kklassifikati fl-intestatura 8541, l-oriġini ta’ dawk il-materjali tkun l-oriġini tal-prodott.
Meta l-prodott ikun immanifatturat minn materjali kklassifikati fl-intestatura 8541 u jkun joriġina f’aktar minn pajjiż wieħed, l-oriġini tal-parti bl-ogħla valur minn dawk il-materjali tkun l-oriġini tal-prodott.”
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża prinċipali
Fl‑4 ta’ Ġunju 2013, il-Kummissjoni Ewropea adottat ir-Regolament Nru 513/2013, li permezz tiegħu hija imponiet dazju antidumping provviżorju fuq l-importazzjonijiet ta’ moduli fotovoltajċi bis-siliċju kristallin u l-komponenti essenzjali tagħhom (ċelloli u wejfers) li joriġinaw jew li ġejjin mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina.
Fit‑2 ta’ Diċembru 2013, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 1238/2013 li jimponi dazju antidumping definittiv u li jiġbor definittivament id-dazju provviżorju impost fuq l-importazzjonijiet ta’ moduli fotovoltajċi tas-siliċju kristallin u komponenti ewlenin (jiġifieri ċelloli) li joriġinaw fi jew li huma kkonsinjati mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina (
ĠU 2013, L 325, p. 1
), kif ukoll ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 1239/2013 li jimponi dazju kumpensatorju definittiv fuq importazzjonijiet ta’ moduli fotovoltajċi tas-siliċju kristallin u komponenti ewlenin (jiġifieri ċelloli) li joriġinaw jew li huma kkunsinnati mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina (
ĠU 2013, L 325, p. 66
).
Diversi rikorsi għal annullament ġew ippreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea kontra dawn ir-regolamenti ta’ implimentazzjoni u kontra atti differenti adottati fil-kuntest tal-proċeduri li wasslu għall-adozzjoni tagħhom jew ta’ proċeduri relatati, li wħud minnhom diġà taw lok għal sentenzi jew għal digrieti ta’ dik il-qorti, għal appelli kif ukoll għal sentenzi jew għal digrieti tal-Qorti tal-Ġustizzja. B’mod partikolari, f’sentenza tas‑27 ta’ Marzu 2019, Canadian Solar Emea et vs Il‑Kunsill (
C‑236/17 P
,
EU:C:2019:258
, punt
), il-Qorti tal-Ġustizzja essenzjalment irrilevat li, bl-adozzjoni tal-imsemmija regolamenti ta’ implimentazzjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni kien stabbilixxa miżuri ta’ protezzjoni kummerċjali li jikkostitwixxu “sett jew pakkett” u li huma intiżi li jintlaħaq riżultat komuni li jikkonsisti fl-eliminazzjoni tal-effett dannuż, għall-industrija tal-Unjoni, tad-dumping Ċiniż relatat mal-moduli solari u maċ-ċelloli solari.
Fis‑17 ta’ Diċembru 2013, il-Kummissjoni kkompletat dan is-“sett jew pakkett” billi adottat ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013, li l-għan tiegħu kien, hekk kif jirriżulta mill-punti 10 u 11 ta’ din is-sentenza, li jippreċiża l-oriġini taċ-ċelloli, tal-moduli u tal-pannelli solari li l-produzzjoni tagħhom tinvolvi diversi pajjiżi terzi. L-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni kellha bħala konsegwenza, b’mod partikolari, l-issuġġettar tal-moduli u tal-pannelli solari mmanifatturati f’pajjiżi terzi għajr iċ-Ċina minn ċelloli solari mmanifatturati fiċ-Ċina għad-dazji antidumping u għad-dazji kumpensatorji stabbiliti, rispettivament, mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1238/2013 u mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1239/2013.
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
Renesola timporta fir-Renju Unit moduli solari li ġejjin mill-Indja. Dawn il-moduli solari jinkisbu permezz tal-assemblaġġ, f’dan il-pajjiż tal-aħħar, ta’ ċelloli solari li huma, min-naħa tagħhom, immanifatturati fiċ-Ċina.
Permezz ta’ deċiżjoni adottata fit‑28 ta’ Diċembru 2016 b’applikazzjoni tal-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013, l-Awtorità tat-Taxxa u tad-Dwana stabbilixxiet li l-moduli solari importati fir-Renju Unit minn Renesola kienu joriġinaw miċ-Ċina u li l-importazzjoni tagħhom kellha għalhekk tagħti lok għall-ġbir ta’ dazji antidumping u ta’ dazji kumpensatorji, skont ir-Regolamenti ta’ Implimentazzjoni Nri 1238/2013 u 1239/2013.
Renesola ppreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem il-First‑tier Tribunal (Tax Chamber) (il-Qorti tal-Ewwel Istanza (Awla Fiskali), ir-Renju Unit), li insostenn tiegħu hija sostniet li r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 kien invalidu inkwantu dan kien jikklassifika l-moduli solari bħal dawk li hija timporta fir-Renju Unit bħala prodotti li joriġinaw miċ-Ċina. Fil-fatt, dawn il-moduli solari għandhom jitqiesu, abbażi ta’ interpretazzjoni u ta’ applikazzjoni korretti tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, bħala prodotti li joriġinaw mill-Indja.
Permezz ta’ sentenza tal‑5 ta’ Novembru 2018, il-qorti adita ċaħdet ir-rikors bħala infondat.
Renesola appellat minn dik is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju.
Permezz ta’ sentenza tal‑4 ta’ Marzu 2020, din qieset li l-qorti tal-ewwel istanza kienet wettqet evalwazzjoni żbaljata tal-provi prodotti quddiemha minn Renesola sabiex tistabbilixxi l-oriġini tal-moduli solari li hija timporta fir-Renju Unit. Fil-fatt, l-evalwazzjoni korretta ta’ dawn il-provi turi li l-assemblaġġ ta’ dawn il-moduli solari, li jsir fl-Indja minn ċelloli solari manifatturati fiċ-Ċina, ma għandux jitqies bħala sempliċi bidla fil-preżentazzjoni taċ-ċelloli solari li jikkomponuhom, hekk kif qieset l-imsemmija qorti, iżda bħala proċess teknikament kumpless u delikat li jippermetti li jinkisbu prodotti li għandhom proprjetajiet speċifiċi, b’mod partikolari f’termini ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku, ta’ potenzjal ta’ reżistenza (għall-arja ta’ barra, għall-elementi klimatiċi u għar-radjazzjoni) kif ukoll ta’ tul tal-ħajja.
Il-qorti tar-rinviju minn dan ikkonkludiet li l-moduli solari li Renesola timporta fir-Renju Unit għandhom jiġu kklassifikati bħala prodotti li joriġinaw mill-Indja u mhux miċ-Ċina, fis-sens tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, fil-każ li dan l-artikolu jkun direttament applikabbli għat-tilwima pendenti quddiemha.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tiddikjara, fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, li s-soluzzjoni ta’ din it-tilwima tiddependi, l-ewwel, mill-kwistjoni dwar jekk ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 huwiex validu fid-dawl tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-marġni ta’ diskrezzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrikonoxxi lill-Kummissjoni sabiex tippreċiża każ b’każ il-kriterji astratti msemmija f’dan l-artikolu, u t-tieni, fil-każ ta’ invalidità ta’ dan ir-regolament ta’ implementazzjoni, mill-interpretazzjoni tal-imsemmi artikolu f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber) (il-Qorti Superjuri (Awla tat-Taxxa u tal-Ekwità), ir-Renju Unit) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni [Nru 1357/2013], sa fejn huwa intiż li jiddetermina l-pajjiż ta’ oriġini ta’ moduli solari mmanifatturati minn materjali li ġejjin minn diversi ġurisdizzjonijiet billi jattribwixxi l-oriġini lill-pajjiż fejn ġew immanifatturati ċ-ċelloli solari, imur kontra l-ħtieġa fl-Artikolu 24 [tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità], jiġifieri li l-oġġetti li l-produzzjoni tagħhom tinvolvi iktar minn pajjiż wieħed għandhom jitqiesu li joriġinaw mill-pajjiż fejn għaddew mill-aħħar ipproċessar jew ħidma sostanzjali ġġustifikat ekonomikament f’impriża mgħammra għal dak l-iskop u li jirriżulta fil-manifattura ta’ prodott ġdid jew li jirrappreżenta stadju importanti tal-manifattura, u għalhekk huwa invalidu?
2)
Jekk ir-Regolament [ta’ Implimentazzjoni Nru] 1357/2013 huwa invalidu, l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità għandu jiġi interpretat li jfisser li l-assemblaġġ ta’ moduli solari minn ċelloli solari u partijiet oħra jikkostitwixxi pproċessar jew ħidma sostanzjali?”
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 huwiex invalidu fid-dawl tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità inkwantu dan jipprevedi li l-moduli solari li l-produzzjoni tagħhom tinvolvi diversi pajjiżi għandhom jitqiesu bħala li joriġinaw mill-pajjiż li minnu ġejjin iċ-ċelloli solari li jikkomponuhom.
Skond l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, merkanzija li l-produzzjoni tagħha tinvolvi iktar minn pajjiż wieħed għandha titqies bħala li toriġina mill-pajjiż fejn din tkun għaddiet mill-aħħar ipproċessar jew ħidma sostanzjali, ekonomikament iġġustifikati, imwettqa f’impriża mgħammra għal dan l-iskop u li jirriżultaw fil-manifattura ta’ prodott ġdid jew li jirrappreżentaw stadju importanti tal-manifattura.
F’dan il-każ, ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 emenda l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93, li jistabbilixxi, hekk kif jirriżulta kemm mill-Artikolu 39 ta’ dan ir-regolament kif ukoll mit-titolu ta’ dan l-anness, il-lista ta’ prodotti li l-ipproċessar jew il-ħidma tagħhom jitqiesu bħala li jagħtuhom l-oriġini tagħhom fis-sens tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
B’mod iktar preċiż, l-imsemmi regolament ta’ implimentazzjoni inkluda f’dan l-anness prodotti ġodda, jiġifieri ċ-ċelloli, il-moduli u l-pannelli solari, u ppreċiża, fir-rigward tal-moduli u tal-pannelli solari, li dawn għandhom jitqiesu bħala li joriġinaw mill-pajjiż li minnu joriġinaw iċ-ċelloli solari li jikkomponuhom, hekk kif jirriżulta mill-punt 11 ta’ din is-sentenza.
Sabiex tiġġustifika l-fatt li l-oriġini taċ-ċelloli solari tagħti l-oriġini lill-moduli u lill-pannelli solari mmanifatturati minn dawn iċ-ċelloli, il-Kummissjoni ddikjarat, fil-premessi 6 u 7 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013, li l-ipproċessar tal-wejfers tas-siliċju f’ċelloli solari jikkostitwixxi l-istadju “deċiżiv” u “[l]-aktar […] importanti” tal-proċess ta’ produzzjoni tal-moduli u tal-pannelli solari, inkwantu dan jippermetti li jinkisbu prodotti li għandhom “użu definittiv” u “kwalitajiet speċifiċi”, b’mod li dan l-istadju għandu jiġi kklassifikat bħala l-aħħar ipproċessar sostanzjali fis-sens tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
Meta wettqet din l-evalwazzjoni u din il-klassifikazzjoni ġuridika tal-fatti, il-Kummissjoni impliċitament iżda neċessarjament qieset li ż-żewġ stadji l-oħra tal-proċess ta’ produzzjoni tal-moduli u tal-pannelli solari deskritti fil-premessa 5 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013, jiġifieri l-istadju preċedenti kkostitwit mill-produzzjoni tal-wejfers tas-siliċju u l-istadju ulterjuri kkostitwit mill-assemblaġġ taċ-ċelloli solari f’moduli jew f’pannelli solari, ma jikkostitwixxux l-aħħar ipproċessar sostanzjali ta’ dawn il-prodotti.
L-istħarriġ tal-validità tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 u tal-motivi li fuqhom dawn huwa bbażati, li l-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja twettaq, għandu jsir billi jittieħdu inkunsiderazzjoni n-natura u l-għan ta’ dan l-att, li l-bażi legali tiegħu hija, hekk kif ġie indikat fil-punt 9 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 247 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-Artikolu 247 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, moqri flimkien mal-Artikolu 247a ta’ dan il-kodiċi, jawtorizza lill-Kummissjoni tieħu l-miżuri kollha neċessarji jew utli għall-implimentazzjoni tal-imsemmi kodiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Ottubru 2017, X,
C‑661/15
,
EU:C:2017:753
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata) u, b’mod partikolari, tadotta atti ta’ implimentazzjoni intiżi li jippreċiżaw il-mod li bih il-kriterji astratti stabbiliti fl-Artikolu 24 tal-istess kodiċi għandhom jiġu interpretati u applikati f’sitwazzjonijiet konkreti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑23 ta’ Marzu 1983, Cousin et
162/82
,
EU:C:1983:93
, punt
, kif ukoll tat‑13 ta’ Diċembru 2007, Asda Stores,
C‑372/06
,
EU:C:2007:787
, punt
).
Minn dan isegwi li l-Kummissjoni hija awtorizzata tadotta, abbażi tal-Artikoli 247 u 247a tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, atti ta’ implimentazzjoni, bħar-Regolament Nru 1357/2013, bil-għan li tippreċiża, fil-preżenza ta’ kategorija jew ta’ diversi kategoriji konkreti ta’ merkanzija li l-produzzjoni tagħha tinvolvi diversi pajjiżi, dak fost dawn il-pajjiżi li din il-merkanzija għandha titqies bħala li toriġina minnu, sakemm il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 24 ta’ dan il-kodiċi jkunu ssodisfatti u, konsegwentement, li l-pajjiż hekk meqjus jikkostitwixxi, b’mod partikolari, dak li fih l-imsemmija merkanzija għaddiet mill-“aħħar ipproċessar jew ħidma sostanzjali”.
Madankollu, l-eżerċizzju ta’ din is-setgħa huwa suġġett, hekk kif jirriżulta wkoll minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għall-osservanza ta’ ċerti rekwiżiti.
Fil-fatt, fl-ewwel lok, l-att ta’ implimentazzjoni li l-Kummissjoni hija awtorizzata tadotta għandu jkun iġġustifikat minn għanijiet bħal dawk li jikkonsistu f’li tiġi żgurata ċ-ċertezza legali kif ukoll l-applikazzjoni uniformi tal-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Marzu 2007, Thomson u Vestel France,
C‑447/05 u C‑448/05
,
EU:C:2007:151
, punti
u
, kif ukoll tat‑13 ta’ Diċembru 2007, Asda Stores,
C‑372/06
,
EU:C:2007:787
, punti
u
).
Fit-tieni lok, dan l-att ta’ implimentazzjoni għandu jkun motivat b’mod li jippermetti lill-qrati tal-Unjoni jistħarrġu l-legalità tiegħu, fil-kuntest ta’ rikors dirett, jew jevalwaw il-validità tiegħu, f’dak ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari, fil-każ li dawn il-qrati jiġu aditi b’din il-kwistjoni (ara f’dan is-sens, fir-rigward ta’ rinviji għal deċiżjoni preliminari, is-sentenzi tat‑23 ta’ Marzu 1983, Cousin et,
162/82
,
EU:C:1983:93
, punti
u
, kif ukoll tat‑13 ta’ Diċembru 2007, Asda Stores,
C‑372/06
,
EU:C:2007:787
, punt
).
Barra minn hekk, sa fejn tali att ta’ implimentazzjoni jkun intiż li jippreċiża l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità f’sitwazzjoni konkreta, hekk kif ġie stabbilit fil-punti 32 u 33 ta’ din is-sentenza, l-eżami ġudizzjarju tal-fondatezza tal-imsemmi att ikun jikkonsisti, minn naħa, fil-verifika li l-Kummissjoni ma wettqitx, meta adottatu, żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni ta’ dan l-artikolu għas-sitwazzjoni konkreta kkonċernata, pereżempju billi tbegħdet mill-kriterji li għalihom l-imsemmi artikolu jissuġġetta d-determinazzjoni tal-oriġini tal-merkanzija (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑23 ta’ Marzu 1983, Cousin et,
162/82
,
EU:C:1983:93
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, dan l-oriġini għandu, fi kwalunkwe każ, jiġi ddeterminat skont il-kriterju deċiżiv li jikkostitwixxu l-“aħħar ipproċessar jew ħidma sostanzjali” tal-merkanzija kkonċernata (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑13 ta’ Diċembru 1989, Brother International,
C‑26/88
,
EU:C:1989:637
, punt
, kif ukoll tal‑11 ta’ Frar 2010, Hoesch Metals and Alloys,
C‑373/08
,
EU:C:2010:68
, punt
). Hekk kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, din l-espressjoni għandha hija stess tinftiehem bħala li tirreferi għall-istadju tal-proċess ta’ produzzjoni li matulu din il-merkanzija tikseb l-użu tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Diċembru 2007, Asda Stores,
C‑372/06
,
EU:C:2007:787
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll proprjetajiet u kompożizzjoni speċifiċi li din ma kellhiex qabel (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑26 ta’ Jannar 1977, Gesellschaft für Überseehandel,
49/76
,
EU:C:1977:9
, punt
, kif ukoll tal‑11 ta’ Frar 2010, Hoesch Metals and Alloys,
C‑373/08
,
EU:C:2010:68
, punt
), u li ma jeħtiġux li jissubixxu ulterjorment bidliet kwalitattivi kbar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Frar 2010, Hoesch Metals and Alloys,
C‑373/08
,
EU:C:2010:68
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Min-naħa l-oħra, l-eżami ġudizzjarju tal-fondatezza ta’ att ta’ implimentazzjoni bħar-Regolament Nru 1357/2013 huwa intiż li jirrigwarda l-punt dwar jekk, indipendentement minn kull żball ta’ liġi, il-Kummissjoni, li lilha l-Qorti tal-Ġustizzja tirrikonoxxi marġni ta’ diskrezzjoni fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità (sentenzi tat‑23 ta’ Marzu 1983, Cousin et,
162/82
,
EU:C:1983:93
, punt
, kif ukoll tat‑12 ta’ Ottubru 2017, X,
C‑661/15
,
EU:C:2017:753
, punt
), wettqitx żball manifest ta’ evalwazzjoni meta wettqet tali implimentazzjoni, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-fatti tas-sitwazzjoni konkreta kkonċernata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Marzu 2007, Thomson u Vestel France,
C‑447/05 u C‑448/05
:
EU:C:2007:151
, punt
).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet hekk imfakkra, huwa neċessarju f’dan il-każ, qabel kollox, li jiġu eżaminati l-għanijiet imfittxija mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013, sussegwentement, li jiġi vverifikat jekk dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni jissodisfax ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni impost fuq tali att u, fl-aħħar nett, li jiġi ddeterminat jekk l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar id-determinazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti li fir-rigward tagħhom japplika l-imsemmi regolament ta’ implimentazzjoni, kif miġbura fil-qosor fil-punti 28 sa 30 ta’ din is-sentenza, humiex ivvizzjati bi żball ta’ liġi jew bi żball manifest ta’ evalwazzjoni fir-rigward tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
F’dan ir-rigward, l-ewwel, mill-premessi 1, 3 u 4 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 jirriżulta li dan huwa intiż li jippreċiża l-mod li bih il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-oriġini tal-prodotti, għandhom jiġu applikati fir-rigward tal-moduli u tal-pannelli solari li joriġinaw miċ-Ċina kif ukoll ta’ wieħed mill-komponenti essenzjali tagħhom, jiġifieri ċ-ċelloli solari, sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni korretta u uniformi tad-dazji antidumping u tad-dazji kumpensatorji stabbiliti mill-Unjoni.
Issa, tali għan kien, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 35 ta’ din is-sentenza, ta’ natura li jiġġustifika l-adozzjoni ta’ dan l-att.
Fir-rigward, it-tieni, tal-motivazzjoni tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013, mill-punti 29 u 30 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-Kummissjoni ġġustifikat id-determinazzjoni tal-oriġini tal-moduli u tal-pannelli solari li hija wettqet billi esponiet li, minn perspettiva fattwali, l-ipproċessar tal-wejfers tas-siliċju f’ċelloli solari għandu jitqies bħala li huwa l-istadju “deċiżiv” u “[l]-aktar […] importanti” tal-proċess ta’ produzzjoni tal-moduli u tal-pannelli solari, inkwantu huwa f’dan l-istadju li jinkisbu l-“kwalitajiet speċifiċi” u l-“użu” tal-komponenti essenzjali ta’ dawn il-prodotti li ċ-ċelloli solari jikkostitwixxu. Hekk kif jirriżulta wkoll minn dawn il-punti, il-Kummissjoni ddeduċiet minn din l-evalwazzjoni tal-fatti li, minn perspettiva ġuridika, l-imsemmi stadju għandu jiġi kklassifikat bħala l-aħħar ipproċessar sostanzjali, fis-sens tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
Issa, dawn il-motivi jesponu b’mod suffiċjenti fid-dritt ir-raġunament adottat mill-Kummissjoni. Fil-fatt, minn naħa, dawn jippermettu lill-operaturi li jimmanifatturaw il-prodotti kkonċernati mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 jew li jimportawhom fl-Unjoni jifhmu l-portata ta’ dan ir-raġunament u jikkontestaw il-fondatezza fattwali u ġuridika tiegħu, hekk kif Renesola għamlet kemm fil-kawża prinċipali kif ukoll fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Min-naħa l-oħra, dawn iqiegħdu lill-Qorti tal-Ġustizzja f’pożizzjoni li tevalwa l-validità ta’ dan l-att.
Fir-rigward, it-tielet, tal-istħarriġ tal-fondatezza tar-raġunament tal-Kummissjoni dwar il-pajjiż ta’ oriġini tal-moduli u tal-pannelli solari koperti mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013, għandu jitfakkar, qabel kollox, li dan ir-raġunament huwa bbażat fuq il-kriterju tal-“aħħar proċessar sostanzjali […] jew ħidma [aħħar proċessar jew ħidma sostanzjali]” li jinsab fl-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, hekk kif ġie rrilevat fil-punt 29 ta’ din is-sentenza.
Għaldaqstant, kuntrarjament għal dak li allegat Renesola fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ma jistax jitqies li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi meta rrikorriet għal kriterju għajr dak previst f’dan l-artikolu.
Sussegwentement, fir-rigward tal-punt dwar jekk il-Kummissjoni wettqitx żball manifest ta’ evalwazzjoni, il-qorti tar-rinviju u Renesola huma essenzjalment tal-fehma li l-assemblaġġ ta’ ċelloli solari f’moduli jew f’pannelli solari jippermetti li jinkisbu prodotti li għandhom proprjetajiet differenti minn dawk taċ-ċelloli solari li jikkomponuhom, b’mod partikolari f’termini ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku, ta’ potenzjal ta’ reżistenza għall-elementi ta’ barra u ta’ tul tal-ħajja, hekk kif jirriżulta mid-dikjarazzjonijiet tad-deċiżjoni tar-rinviju miġbura fil-qosor fil-punti 21 u 22 ta’ din is-sentenza.
Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni ma tikkontestax l-eżistenza ta’ tali differenza fil-proprjetajiet, iżda tqis li huwa matul l-istadju preċedenti tal-proċess ta’ produzzjoni tal-moduli u tal-pannelli solari, ikkostitwit mill-ipproċessar tal-wejfers tas-siliċju f’ċelloli solari, li jinkisbu prodotti adatti għall-ġbir tal-enerġija solari u għall-konverżjoni tagħha f’elettriku, fi kwantità varjabbli u b’potenzjal ta’ reżistenza ikbar jew iżgħar kif ukoll b’tul ta’ ħajja itwal jew iqsar. Hija essenzjalment tqis ukoll li l-kisba ta’ din il-proprjetà speċifika hija ta’ natura deċiżiva u li t-titjib li jista’ jsir sussegwentement għaċ-ċelloli solari, billi dawn jiġu assemblati f’moduli jew f’pannelli solari li għandhom daqs, kapaċità ta’ ġenerazzjoni, potenzjal ta’ reżistenza u tul ta’ ħajja varjabbli, huwa, b’paragun, inqas importanti.
Issa, din l-evalwazzjoni globali tal-proċess ta’ produzzjoni tal-moduli u tal-pannelli solari kif ukoll tal-importanza pparagunata tad-diversi stadji li dan jinvolvi ma tidhirx manifestament żbaljata, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 38 ta’ din is-sentenza. Fil-fatt, iż-żewġ elementi li fuqhom din hija bbażata, jiġifieri l-kapaċità ta’ ġbir tal-enerġija solari u sussegwentement ta’ konverżjoni tagħha f’elettriku, jistgħu jitqiesu bħala li jikkostitwixxu proprjetajiet essenzjali taċ-ċelloli, tal-moduli kif ukoll tal-pannelli solari, minn naħa, u bħala li jiddeterminaw l-użu ta’ dawn il-kategoriji differenti ta’ prodotti, min-naħa l-oħra. Barra minn hekk, dawn iż-żewġ elementi, ikkunsidrati flimkien, jippermettu li jitqies li l-ipproċessar tal-wejfers tas-siliċju f’ċelloli solari huwa ta’ importanza kemm sostanzjali kif ukoll ikbar mit-titjib magħmul matul l-istadju ulterjuri tal-imsemmi proċess ta’ produzzjoni, li matulu numru ikbar jew iżgħar ta’ ċelloli solari jiġi assemblat fi ħdan moduli jew pannelli solari.
Għalhekk, huwa b’mod korrett li l-Kummissjoni setgħet tqis, abbażi ta’ din l-evalwazzjoni tal-fatti, li l-ipproċessar tal-wejfers tas-siliċju f’ċelloli solari kellu jiġi kklassifikat bħala l-aħħar ipproċessar sostanzjali li jseħħ fil-kuntest tal-proċess ta’ produzzjoni tal-moduli u tal-pannelli solari, fis-sens tal-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
Minn dan isegwi li r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013, li l-adozzjoni tiegħu hija ġġustifikata, barra minn hekk, minn għan ta’ implimentazzjoni koerenti u uniformi tal-leġiżlazzjoni doganali u tal-leġiżlazzjoni antidumping tal-Unjoni, ma jistax jitqies bħala li huwa vvizzjat bi żball ta’ liġi jew bi żball manifest ta’ evalwazzjoni.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-eżami tagħha ma żvela ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013.
Fuq it‑tieni domanda
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni domanda, li saret biss fil-każ li r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1357/2013 kien iddikjarat invalidu.
Fuq l‑ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It‑Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-eżami tal-ewwel domanda preliminari ma żvela ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1357/2013 tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2454/93 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.