CELEX: 62019CJ0912
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet
Tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti
Regolament (KE) Nru 1107/2009
Artikolu 52(1)
Permess ta’ kummerċ parallel
Natura personali ta’ dan il-permess

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 52 tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE (
ĠU 2009, L 309, p. 1
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Agrimotion S.A. u ADAMA Deutschland GmbH dwar il-kummerċjalizzazzjoni, mill-ewwel waħda, ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fil-Ġermanja.
Il-kuntest ġuridiku
Skont il-premessi 8 u 9 tar-Regolament Nru 1107/2009:
“(8)
L-għan ta’ dan ir-Regolament huwa li jassigura livell għoli ta’ protezzjoni kemm tas-saħħa tal-bniedem kif ukoll dik tal-annimali u tal-ambjent u fl-istess ħin li jissalvagwardja l-kompetittività tal-agrikoltura Komunitarja. […]
(9)
Sabiex jitneħħew, safejn huwa possibbli, l-ostakoli għall-kummerċ fil-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li jeżistu minħabba l-livelli differenti ta’ protezzjoni fl-Istati Membri, dan ir-Regolament għandu jistabbilixxi wkoll regoli armonizzati għall-approvazzjoni tas-sustanzi attivi u t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti gall-protezzjoni tal-pjanti, inklużi r-regoli dwar ir-rikonoxximent reċiproku tal-awtorizzazzjonijiet u dwar il-kummerċ parallel. L-għan ta’ dan ir-Regolament huwa għalhekk li jiżdiedu l-moviment liberu ta’ tali prodotti u d-disponibbiltà ta’ dawn il-prodotti fl-Istati Membri.”
Il-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1107/2009, dwar il-“[p]rodotti għall-protezzjoni tal-pjanti”, jinkludi żewġ taqsimiet. It-Taqsima 1, intitolata “Awtorizzazzjoni”, hija fiha nnifisha maqsuma f’sitt subtaqsimiet. Is-subtaqsimiet 1, 2 u 5 huma intitolati, rispettivament, “Rekwiżiti u kontenut”, “Proċedura” u “Każijiet speċjali”.
Skont l-Artikolu 28 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq u għall-użu”, li jinsab taħt is-Subtaqsima 1 tat-Taqsima 1 tal-Kapitolu III:
“1.   Prodott għall-protezzjoni tal-pjanti m’għandux jitqiegħed fis-suq jew jintuża ħlief jekk ikun ġie awtorizzat fl-Istat Membru kkonċernat skont dan ir-Regolament.
2.   B’deroga mill-paragrafu 1, l-ebda awtorizzazzjoni m’għandha tkun meħtieġa fil-każijiet li ġejjin:
[…]
(e)
it-tqegħid fis-suq u l-użu tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li għalihom ingħata permess kummerċjali parallel [permess ta’ kummerċ parallel] skont l-Artikolu 52.”
L-Artikolu 33 tal-imsemmi regolament, intitolat “Applikazzjoni għal awtorizzazzjoni jew emenda ta’ awtorizzazzjoni”, li jinsab fis-Subtaqsima 2 tat-Taqsima 1 tal-Kapitolu III, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li:
“Applikant li jixtieq iqiegħed fis-suq prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandu japplika għal awtorizzazzjoni jew emenda ta’ awtorizzazzjoni huwa stess jew permezz ta’ rappreżentant, għand kull Stat Membru fejn hemm il-ħsieb li dak il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jitqiegħed fis-suq.”
L-Artikolu 52 tal-istess regolament, intitolat “Kummerċ parallel”, li jinsab fis-Subtaqsima 5 tat-Taqsima 1 tal-Kapitolu III, jistabbilixxi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li:
“Prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li jkun awtorizzat fi Stat Membru wieħed (Stat Membru ta’ oriġini) jista’, soġġett għall-għoti ta’ permess kummerċjali parallel [permess ta’ kummerċ parallel], jiġi introdott, imqiegħed fis-suq jew użat fi Stat Membru ieħor (Stat Membru ta’ introduzzjoni), jekk dan l-Istat Membru jiddetermina li l-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti huwa identiku fil-kompożizzjoni għal prodott għall-protezzjoni tal-pjanti diġà awtorizzat fit-territorju tiegħu (prodott ta’ referenza). L-applikazzjoni għandha tiġi ppreżentata lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru ta’ introduzzjoni.”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
ADAMA Deutschland, impriża stabbilita fil-Ġermanja, tikkummerċjalizza f’dan l-Istat Membru prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li għalihom hija kisbet awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq. Hija tiddistribwixxi wkoll dawn il-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fi Stati Membri oħra, li fihom Agrimotion, impriża stabbilita fil-Polonja, tixtrihom sabiex tintroduċihom mill-ġdid u tikkummerċjalizzahom fil-Ġermanja.
Qabel ma tintroduċi l-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fil-Ġermanja, Agrimotion twettaq ittikkettjar mill-ġdid tagħhom, billi tindika b’mod partikolari l-isem ta’ Agrimotion, l-isem il-ġdid tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, l-isem tal-prodott ta’ referenza diġà awtorizzat fil-Ġermanja u l-isem tad-detentur tal-permess ta’ kummerċ parallel fil-Ġermanja, f’dan il-każ Bernbeck LLP.
Peress li qieset li Agrimotion ma kinitx awtorizzata tikkummerċjalizza l-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti inkwistjoni fil-kawża prinċipali fil-Ġermanja, billi d-detentriċi tal-permess ta’ kummerċ parallel kienet Bernbeck, u mhux Agrimotion, ADAMA Deutschland ippreżentat rikors quddiem il-Landgericht Düsseldorf (il-Qorti Reġjonali ta’ Düsseldorf, il-Ġermanja) sabiex din il-kumpannija tiġi ordnata twaqqaf il-kummerċjalizzazzjoni tal-imsemmija prodotti.
Il-Landgericht Düsseldorf (il-Qorti Reġjonali ta’ Düsseldorf) laqgħet din it-talba u kkonstatat l-obbligu tal-konvenuta li tikkumpensa d-dannu mġarrab minn ADAMA Deutschland. Din il-qorti bbażat ruħha fuq il-fatt li Agrimotion ma setgħetx tinvoka l-permess ta’ kummerċ parallel mogħti lil Bernbeck, peress li tali permess għandu, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 52(4) tar-Regolament Nru 1107/2009, natura personali.
Agrimotion appellat minn din id-deċiżjoni quddiem l-Oberlandesgericht Düsseldorf (il-Qorti Reġjonali ta’ Düsseldorf, il-Ġermanja), billi sostniet li, skont il-pożizzjoni legali espressa mill-awtorità kompetenti Ġermaniża, jiġifieri l-Bundesamt für Verbraucherschutz und Lebensmittelsicherheit (l-Uffiċċju Federali tal-Protezzjoni tal-Konsumaturi u tas-Sigurtà tal-Ikel, il-Ġermanja), u l-prassi segwita fi Stati Membri oħra, hija tista’ tinvoka l-permess ta’ kummerċ parallel mogħti lil Bernbeck, peress li l-isem ta’ din il-kumpannija tal-aħħar jidher fuq it-tikketta l-ġdida mwaħħla fuq il-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-kwistjoni jekk l-Artikolu 52 tar-Regolament Nru 1107/2009 għandux jiġi interpretat favur it-teżi difiża minn Agrimotion.
Hija tenfasizza li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza tat‑8 ta’ Novembru 2007, Escalier u Bonnarel (
C‑260/06 u C‑261/06
,
EU:C:2007:659
, punti
et seq
.), li, fid-dawl tal-perikolu tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u tar-riskji marbuta mal-użu tagħhom, in-neċessità li tiġi vverifikata b’mod effikaċi u affidabbli l-osservanza tar-rekwiżiti tad-Direttiva tal-Kunsill tal‑15 ta’ Lulju 1991 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 11, p. 332), setgħet tiġġustifika n-natura personali ta’ awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq. Issa, parti mill-ġurisprudenza u mid-duttrina Ġermaniżi jqisu li din il-ġurisprudenza tapplika wkoll taħt ir-Regolament Nru 1107/2009, li ħassar u ssostitwixxa d-Direttiva 91/414, b’mod partikolari għaliex it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 52(4) ta’ dan ir-regolament jipprevedi l-possibbiltà li jingħataw diversi permessi ta’ kummerċ parallel għall-istess prodott.
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tesprimi dubji fir-rigward ta’ din il-pożizzjoni, billi tenfasizza li r-Regolament Nru 1107/2009 għandu bħala għan, kif jirriżulta mill-premessa 9 tiegħu, li “jitneħħew, safejn huwa possibbli, l-ostakoli għall-kummerċ fil-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li jeżistu minħabba l-livelli differenti ta’ protezzjoni fl-Istati Membri”.
Barra minn hekk, f’sitwazzjoni fejn, bħal f’dan il-każ, l-impriża li tqiegħed fis-suq il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti inkwistjoni ma hijiex dik li lilha nħareġ il-permess ta’ kummerċ parallel, l-indikazzjoni tad-detentur tal-permess ta’ kummerċ parallel fuq it-tikketta ta’ dan il-prodott tista’ tippermetti li tiġi vverifikata b’mod effikaċi u affidabbli l-osservanza tar-rekwiżiti legali marbuta mal-perikolu tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u tar-riskji tal-użu tagħhom.
Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju tindika li, f’ċerti Stati Membri, id-dokumenti relatati mal-permess ta’ kummerċ parallel jiddistingwu bejn id-detentur tal-awtorizzazzjoni u l-importatur tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Oberlandesgericht Düsseldorf (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Düsseldorf) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Impriża li tqiegħed fis-suq, fl-Istat Membru ta’ introduzzjoni, prodott għall-protezzjoni tal-pjanti awtorizzat fl-Istat Membru ta’ oriġini tista’ tinvoka permess kummerċjali parallel [permess ta’ kummerċ parallel] mogħti mill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru ta’ introduzzjoni lil impriża terza meta kontenituri li fihom il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jinżamm u li fihom jitqiegħed fis-suq fl-Istat Membru ta’ introduzzjoni jindikaw id-detentur tal-permess kif ukoll l-impriża importatriċi? Jekk jeżistu rekwiżiti supplimentari, liema huma?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 52(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 għandux jiġi interpretat fis-sens li huwa biss id-detentur ta’ permess ta’ kummerċ parallel li jista’ jqiegħed prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fis-suq tal-Istat Membru li jkun ta dan il-permess.
Skont din id-dispożizzjoni, prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li jkun awtorizzat fi Stat Membru jista’, suġġett għall-għoti ta’ permess ta’ kummerċ parallel, jiġi introdott, imqiegħed fis-suq jew użat fi Stat Membru ieħor jekk dan tal-aħħar jiddetermina li l-kompożizzjoni tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti hija identika għal dik ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti diġà awtorizzat fit-territorju tiegħu (prodott ta’ referenza).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni teħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha kif ukoll l-istruttura ġenerali, l-għanijiet u l-iskop tal-att li minnu hija tagħmel parti. L-oriġini ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni tista’ wkoll tipprovdi elementi rilevanti għall-interpretazzjoni tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, A et (Eoliċi f’Aalter u f’Nevele),
C‑24/19
,
EU:C:2020:503
, punt
).
Fir-rigward tal-kliem tal-Artikolu 52(1) tar-Regolament Nru 1107/2009, dan waħdu ma jippermettix li tingħata risposta għall-kwistjoni dwar jekk din id-dispożizzjoni għandhiex tiġi interpretata fis-sens li huwa biss id-detentur ta’ permess ta’ kummerċ parallel li jista’ jqiegħed prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fis-suq tal-Istat Membru li jkun ta dan il-permess.
Min-naħa l-oħra, kemm l-istruttura ġenerali u l-għan ta’ dan ir-regolament kif ukoll l-oriġini tal-Artikolu 52(1) tiegħu jiġġustifikaw li tiġi adottata tali interpretazzjoni.
Fil-fatt, għal dak li jirrigwarda l-istruttura ġenerali tar-Regolament Nru 1107/2009, għandu jiġi osservat li s-Subtaqsima 2, intitolata “Proċedura”, tat-Taqsima 1, hija stess intitolata “Awtorizzazzjoni”, tal-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament jirregola l-proċedura ordinarja ta’ eżami tat-talbiet intiżi għat-tqegħid tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fis-suq ta’ Stat Membru.
Issa, l-Artikolu 33 tal-imsemmi regolament, li jagħmel parti mis-Subtaqsima 2, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li “[a]pplikant li jixtieq iqiegħed fis-suq prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandu japplika għal awtorizzazzjoni jew emenda ta’ awtorizzazzjoni huwa stess jew permezz ta’ rappreżentant, għand kull Stat Membru fejn hemm il-ħsieb li dak il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jitqiegħed fis-suq”.
Minn dan jirriżulta li l-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandha natura personali, b’tali mod li ma tistax tiġi ttrasferita mid-detentur tagħha lil persuna oħra.
L-istess jgħodd għal dak li jirrigwarda l-permess ta’ kummerċ parallel imsemmi fl-Artikolu 52(1) tar-Regolament Nru 1107/2009.
Fil-fatt, is-Subtaqsima 5, intitolata “Każijiet speċjali”, li fiha jinsab dan l-Artikolu 52(1), tifforma parti mill-istess taqsima bħall-Artikolu 33 tar-Regolament Nru 1107/2009, jiġifieri t-Taqsima 1 tal-Kapitolu III tiegħu. Barra minn hekk, mill-Artikolu 28(2)(e) ta’ dan ir-regolament jirriżulta li l-Artikolu 52 tiegħu jikkostitwixxi deroga mir-regola ġenerali li tgħid li prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jista’ jitqiegħed fis-suq jew jintuża biss jekk ikun ġie awtorizzat fl-Istat Membru kkonċernat. Konsegwentement, din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata b’mod strett.
Issa, l-Artikolu 52(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 ma jipprevedix li persuna li ma hijiex id-detentriċi tal-permess ta’ kummerċ parallel tista’ tqiegħed prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fis-suq tal-Istat Membru ta’ introduzzjoni. Għaldaqstant, għandu jitqies li dan il-permess għandu natura personali, bħall-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti.
Barra minn hekk, l-applikazzjoni tas-sistema tal-kummerċ parallel imsemmija fl-Artikolu 52 tar-Regolament Nru 1107/2009 tiddependi mill-applikazzjoni tas-sistema ta’ awtorizzazzjoni prevista b’mod partikolari fl-Artikolu 33 ta’ dan ir-regolament, peress li, skont id-dispożizzjoni tal-ewwel, il-permess ta’ kummerċ parallel jista’ jingħata biss għal prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li l-kompożizzjoni tiegħu tkun identika għal dik ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti diġà awtorizzat fit-territorju tal-Istat Membru ta’ introduzzjoni, b’mod li dan il-prodott jissejjaħ “prodott ta’ referenza” mill-imsemmija dispożizzjoni.
Jekk il-permess ta’ kummerċ parallel kellu jitqies li ma għandux natura personali, dan ikun iwassal sabiex tiġi ppreġudikata l-koerenza tal-imsemmi regolament, sa fejn persuna li ma hijiex detentriċi ta’ tali permess tkun tista’ tintroduċi fis-suq ta’ Stat Membru prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, filwaqt li huwa biss id-detentur tal-awtorizzazzjoni relatata mal-prodott ta’ referenza għal dan l-istess suq li għandu d-dritt iqiegħed dan il-prodott fl-imsemmi suq.
Barra minn hekk, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 52(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 fis-sens li l-permess ta’ kummerċ parallel għandu natura personali hija kkorroborata mill-premessi 8 u 9 ta’ dan ir-regolament.
Fil-fatt, skont dawn il-premessi, ir-Regolament Nru 1107/2009 għandu l-għan li jiggarantixxi livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali u tal-ambjent u, fl-istess ħin, li jippreżerva l-kompetittività tal-agrikoltura tal-Unjoni Ewropea kif ukoll li jżid il-moviment liberu tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u d-disponibbiltà tagħhom fl-Istati Membri billi jelimina d-differenza fil-livelli ta’ protezzjoni fl-Istati Membri u billi jarmonizza b’mod partikolari r-regoli dwar ir-rikonoxximent reċiproku tal-awtorizzazzjonijiet u l-kummerċ parallel ta’ dawn il-prodotti.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rikonoxximent ta’ natura personali lill-permess ta’ kummerċ parallel ma jikkontribwixxix biss għall-għan li jiġi ggarantit livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali kif ukoll tal-ambjent, iżda jaqa’ kompletament fil-loġika tal-armonizzazzjoni tar-regoli dwar il-kummerċ parallel imwettqa mir-Regolament Nru 1107/2009 sabiex jiżdied il-moviment liberu tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fis-sentenza tat‑8 ta’ Novembru 2007, Escalier u Bonnarel (
C‑260/06 u C‑261/06
,
EU:C:2007:659
, punti
sa
), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat, essenzjalment, li n-natura personali tal-permess ta’ kummerċ parallel hija ġġustifikata, b’mod partikolari, min-neċessità li jiġi evitat kull riskju ta’ użu żbaljat jew abbużiv tal-prodott inkwistjoni.
Għalkemm huwa minnu li din is-sentenza ngħatat taħt id-Direttiva 91/414, u mhux taħt ir-Regolament Nru 1107/2009, mill-oriġini ta’ dan ir-regolament, b’mod partikolari mill-punt 3.2 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew tat‑22 ta’ Settembru 2008 dwar il-pożizzjoni komuni tal-Kunsill dwar l-adozzjoni ta’ Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (KUMM(2008) 578 finali), jirriżulta li l-leġiżlatur tal-Unjoni ħa inkunsiderazzjoni l-imsemmija sentenza meta adotta r-Regolament Nru 1107/2009.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda tal-qorti tar-rinviju hija li l-Artikolu 52(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa biss id-detentur ta’ permess ta’ kummerċ parallel li jista’ jqiegħed prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fis-suq tal-Istat Membru li jkun ta dan il-permess.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 52(1) tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa biss id-detentur ta’ permess ta’ kummerċ parallel li jista’ jqiegħed prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fis-suq tal-Istat Membru li jkun ta dan il-permess.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.