CELEX: 62020CJ0708
Προδικαστική παραπομπή
Δικαστική συνεργασία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις
Κανονισμός (ΕΕ) 1215/2012
Διεθνής δικαιοδοσία, αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις
Διεθνής δικαιοδοσία σε υποθέσεις ασφαλίσεων
Αγωγή αποζημίωσης με την οποία ζητείται η αποκατάσταση της ζημίας την οποία υπέστη ιδιώτης που κατοικεί σε κράτος μέλος κατόπιν ατυχήματος σε μισθωμένη οικία ευρισκόμενη σε άλλο κράτος μέλος
Αγωγή του ζημιωθέντος κατά, αφενός, του ασφαλιστή και, αφετέρου, της ασφαλισμένης ιδιοκτήτριας της οικίας
Δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 13, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 13, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (
ΕΕ 2012, L 351, σ. 1
).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ, αφενός, της BT και, αφετέρου, της Seguros Catalana Occidente και της EB, με αντικείμενο αγωγή που άσκησε η BT με αίτημα την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη λόγω ατυχήματος το οποίο συνέβη σε ακίνητο ιδιοκτησίας της ΕΒ.
Το νομικό πλαίσιο
Οι αιτιολογικές σκέψεις 16, 18 και 34 του κανονισμού 1215/2012 έχουν ως εξής:
«(16)
Η δωσιδικία της κατοικίας του εναγομένου πρέπει να συμπληρωθεί από εναλλακτικές δωσιδικίες που θα ισχύουν λόγω του στενού συνδέσμου μεταξύ του δικαστηρίου και της διαφοράς ή για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Η ύπαρξη στενού συνδέσμου θα πρέπει να παρέχει ασφάλεια δικαίου και να αποφεύγεται το ενδεχόμενο ο εναγόμενος να ενάγεται ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους το οποίο δεν μπορούσε ευλόγως να προβλέψει. Αυτό το στοιχείο είναι σημαντικό, ιδίως σε διαφορές που αφορούν εξωσυμβατικές υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από παραβιάσεις της ιδιωτικότητας και του δικαιώματος της προσωπικότητας, περιλαμβανομένης της δυσφήμισης.
[…]
(18)
Στις συμβάσεις ασφάλισης, καταναλωτών και εργασίας είναι σκόπιμο να προστατεύεται το αδύναμο μέρος με ευνοϊκότερους για τα συμφέροντά του κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας.
[…]
(34)
Θα πρέπει να διασφαλισθεί η συνέχεια μεταξύ της σύμβασης [της 27ης Σεπτεμβρίου 1968, για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (
ΕΕ 1982, L 388, σ. 7
) (στο εξής: Σύμβαση των Βρυξελλών)], του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001 [του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (
ΕΕ 2001, L 12, σ. 1
)] και του παρόντος κανονισμού, και γι’ αυτό το σκοπό θα πρέπει να προβλεφθούν μεταβατικές διατάξεις. Η ίδια ανάγκη συνέχειας ισχύει και όσον αφορά την ερμηνεία των διατάξεων από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης της [Σύμβασης των Βρυξελλών] και των κανονισμών που την αντικατέστησαν.»
Το επιγραφόμενο «Διεθνής δικαιοδοσία σε υποθέσεις ασφαλίσεων» τμήμα 3 του κεφαλαίου II του κανονισμού 1215/2012 περιλαμβάνει τα άρθρα 10 έως 16.
Το άρθρο 10 του ως άνω κανονισμού ορίζει τα εξής:
«Σε υποθέσεις ασφαλίσεων η διεθνής δικαιοδοσία ρυθμίζεται από το παρόν τμήμα, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 6 και του άρθρου 7 σημείο 5.»
Το άρθρο 11 του εν λόγω κανονισμού έχει ως εξής:
«1.   Ένας ασφαλιστής ο οποίος έχει την κατοικία του σε κράτος μέλος μπορεί να εναχθεί:
α)
ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία του·
β)
σε άλλο κράτος μέλος, εφόσον την αγωγή έχει ασκήσει ο αντισυμβαλλόμενος του ασφαλιστή, ο ασφαλισμένος ή δικαιούχος, ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου κατοικίας του ενάγοντος· ή
γ)
αν πρόκειται για συνασφαλιστή, ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους μέλους στο οποίο έχει εναχθεί ο κύριος ασφαλιστής.
2.   Όταν ο ασφαλιστής δεν έχει κατοικία στο έδαφος κράτους μέλους, αλλά διαθέτει υποκατάστημα, πρακτορείο ή οποιαδήποτε άλλη εγκατάσταση σε κράτος μέλος, θεωρείται, για διαφορές σχετικές με την εκμετάλλευσή τους, ότι έχει την κατοικία του στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους.»
Το άρθρο 13 του ίδιου ως άνω κανονισμού ορίζει τα εξής:
«1.   Σε υποθέσεις ασφάλισης αστικής ευθύνης, ο ασφαλιστής μπορεί επίσης να προσεπικληθεί ενώπιον του δικαστηρίου που έχει επιληφθεί της αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλισμένου, αν το δίκαιο του δικαστηρίου το επιτρέπει.
2.   Οι διατάξεις των άρθρων 10, 11 και 12 εφαρμόζονται σε περίπτωση ευθείας αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλιστή, εφόσον η ευθεία αγωγή επιτρέπεται.
3.   Αν το δίκαιο που διέπει την ευθεία αγωγή προβλέπει την προσεπίκληση του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή ή του ασφαλισμένου, το ίδιο δικαστήριο έχει δικαιοδοσία και ως προς αυτούς.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Η BT, κάτοικος Ηνωμένου Βασιλείου, υπέστη ατύχημα το 2018 κατά τη διάρκεια των διακοπών της στην Ισπανία. Το ατύχημα αυτό συνέβη σε ακίνητο ιδιοκτησίας της EB, η οποία είναι κάτοικος Ιρλανδίας.
Η Seguros Catalana Occidente έχει ασφαλίσει την αστική ευθύνη της EB ως προς το ακίνητο αυτό και εδρεύει στην Ισπανία.
H BT υποστηρίζει ότι, κατόπιν σύμβασης που συνήψε για λογαριασμό της μέλος της οικογένειάς της, η EB της εκμίσθωσε το ως άνω ακίνητο προκειμένου να το χρησιμοποιήσει ως κατάλυμα διακοπών για την ίδια και την οικογένειά της από τις 31 Μαρτίου 2018.
Στις 3 Απριλίου 2018 η BT τραυματίστηκε κατόπιν τυχαίας πτώσης σε αίθριο που αποτελούσε μέρος του εν λόγω ακινήτου.
Η BT αποφάσισε να ασκήσει αγωγή αποζημίωσης κατά των EB και Seguros Catalana Occidente για τη ζημία που υπέστη λόγω της πτώσης. Υποστηρίζει ότι η EB είχε αναλάβει έναντι αυτής υποχρεώσεις από τις οποίες προκύπτει ενδοσυμβατική και αδικοπρακτική ευθύνη, δεδομένου ότι είχε καθήκον να επιδείξει εύλογη επιμέλεια και δεξιότητα, προκειμένου να βεβαιωθεί ότι το ακίνητο πληρούσε τους εύλογους όρους ασφαλούς χρήσης, και ότι δεν εκπλήρωσε το καθήκον της αυτό. Κατά την BT, η EB θα έπρεπε να έχει τοποθετήσει χειρολισθήρα ή προειδοποιητική πινακίδα σε σημείο κοντά στο σκαλοπάτι ή να το επισημάνει με οποιονδήποτε άλλον τρόπο.
Η διαδικασία άρχισε ενώπιον του County Court Money Claims Centre (England & Wales) [κεντρικού οργάνου των πρωτοβάθμιων πολιτικών περιφερειακών δικαστηρίων αρμόδιου για διαφορές από χρηματικές απαιτήσεις (Αγγλία και Ουαλία)] στις 14 Απριλίου 2019. Στη συνέχεια έγινε κοινοποίηση στις εναγόμενες, ήτοι τη Seguros Catalana Occidente και την EB, και κατόπιν αυτής η υπόθεση παραπέμφθηκε ενώπιον του County Court at Birkenhead (πρωτοβάθμιου πολιτικού περιφερειακού δικαστηρίου του Birkenhead, Ηνωμένο Βασίλειο).
Η BT υποστηρίζει ότι τα δικαστήρια της Αγγλίας και της Ουαλίας έχουν διεθνή δικαιοδοσία ως προς τη Seguros Catalana Occidente δυνάμει του άρθρου 11, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, και του άρθρου 13, παράγραφος 2, του κανονισμού 1215/2012.
Η BT προβάλλει, όσον αφορά την EB, ότι ο ενάγων μπορεί, δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 3, του κανονισμού, να προσεπικαλέσει ασφαλισμένο κάτοικο αλλοδαπής σε δίκη που αφορά αγωγή κατά ασφαλιστή εγκατεστημένου στην αλλοδαπή. Κατά την άποψή της, δεν είναι αναγκαίο προς τούτο να υπάρχει «διαφορά» μεταξύ του ασφαλιστή και του ασφαλισμένου ως προς κύρος ή την ισχύ του ασφαλιστηρίου. Η μόνη προϋπόθεση που πρέπει να πληρούται δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 3, είναι να επιτρέπεται η προσεπίκληση του ασφαλισμένου από το δίκαιο που διέπει την ευθεία αγωγή κατά του ασφαλιστή, εν προκειμένω από το ισπανικό δίκαιο.
H Seguros Catalana Occidente δεν αμφισβήτησε τη διεθνή δικαιοδοσία του αιτούντος δικαστηρίου και κατέθεσε υπόμνημα αντίκρουσης.
Στις 29 Ιανουαρίου 2020, η EB αμφισβήτησε τη διεθνή δικαιοδοσία των δικαστηρίων της Αγγλίας και της Ουαλίας για την εκδίκαση της αγωγής που είχε ασκήσει κατά αυτής η BT βάσει του άρθρου 13, παράγραφος 3, του κανονισμού 1215/2012.
Κατά την άποψη της EB, η διάταξη αυτή εφαρμόζεται μόνο σε αγωγές που αφορούν υποθέσεις ασφαλίσεων. Πλην όμως, με την αγωγή της BT ζητείται αποζημίωση για την άμεση και έμμεση ζημία που υπέστη λόγω φερόμενης αμέλειας κατά την παροχή καταλύματος διακοπών. Δεν πρόκειται για υπόθεση ασφάλισης και δεν καθίσταται υπόθεση ασφάλισης απλώς και μόνο για τον λόγο ότι η αγωγή της ασκήθηκε στο ίδιο πλαίσιο με την ευθεία αγωγή κατά του ασφαλιστή.
Πριν τη συζήτηση της αίτησης που υπέβαλε η EB ζητώντας να διαπιστωθεί η έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας των δικαστηρίων της Αγγλίας και της Ουαλίας, η Seguros Catalana Occidente έλαβε θέση επί της ουσίας και υποστήριξε ότι, σύμφωνα με τους περιορισμούς και τις εξαιρέσεις που προέβλεπε το ασφαλιστήριο, η ασφάλιση δεν κάλυπτε την εκ μέρους της EB παραχώρηση, σε τρίτους και έναντι ανταλλάγματος, της χρήσης του ακινήτου ως καταλύματος διακοπών. Κατά συνέπεια, η Seguros Catalana Occidente αμφισβήτησε ότι υποχρεούται να αποζημιώσει την EB για το επίμαχο ατύχημα και ζήτησε την απόρριψη της αγωγής της BT κατά το μέρος που στρέφεται εναντίον της. Το αιτούν δικαστήριο ανέβαλε την εκδίκαση του αιτήματος της Seguros Catalana Occidente περί απόρριψης της αγωγής της BT έως την έκδοση απόφασης επί της παρούσας προδικαστικής παραπομπής.
Το αιτούν δικαστήριο κρίνει ότι πρέπει προηγουμένως να εξετάσει την αμφισβήτηση της διεθνούς δικαιοδοσίας του εκ μέρους της EB. Διευκρινίζει ότι η Seguros Catalana Occidente δεν μετέχει στη διαδικασία όσον αφορά το εν λόγω ζήτημα.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το County Court at Birkenhead (πρωτοβάθμιο πολιτικό περιφερειακό δικαστήριο του Birkenhead) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα εξής προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του άρθρου 13, παράγραφος 3, του κανονισμού 1215/2012 να αφορά το αντικείμενο της αγωγής, την οποία ασκεί ο ζημιωθείς για τη δικαστική επιδίωξη αξιώσεων κατά του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή/ασφαλισμένου, υπόθεση ασφάλισης;
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης στο [πρώτο ερώτημα], το γεγονός ότι οι αξιώσεις του ζημιωθέντος κατά του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή/ασφαλισμένου βασίζονται στα ίδια πραγματικά περιστατικά με την ευθεία αγωγή κατά του ασφαλιστή και ασκούνται στο πλαίσιο της ίδιας αυτής αγωγής αρκεί ώστε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η εν λόγω αγωγή του ζημιωθέντος αφορά υπόθεση ασφάλισης, ακόμη και όταν το αντικείμενο της διαφοράς μεταξύ του ζημιωθέντος και του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή/ασφαλισμένου ουδόλως αφορά υπόθεση ασφάλισης;
3)
Επιπλέον και επικουρικώς, σε περίπτωση καταφατικής απάντησης στο [πρώτο ερώτημα], το γεγονός ότι μεταξύ του ασφαλιστή και του ζημιωθέντος υφίσταται διαφορά ως προς το κύρος ή την ισχύ του ασφαλιστηρίου αρκεί ώστε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η αγωγή του ζημιωθέντος αφορά υπόθεση ασφάλισης;
4)
Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης στο [πρώτο ερώτημα], αρκεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με το δίκαιο που διέπει την ευθεία αγωγή κατά του ασφαλιστή, επιτρέπεται η προσεπίκληση του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή/ασφαλισμένου;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου, του δεύτερου και του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
Με τα τρία πρώτα προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 13, παράγραφος 3, του κανονισμού 1215/2012 έχει την έννοια ότι, στην περίπτωση ευθείας αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλιστή δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 2, το δικαστήριο του κράτους μέλους στο οποίο έχει την κατοικία του ο ζημιωθείς μπορεί να κρίνει ότι έχει διεθνή δικαιοδοσία, βάσει του εν λόγω άρθρου 13, παράγραφος 3, για την εκδίκαση αγωγής αποζημίωσης που ασκεί ταυτόχρονα ο ζημιωθείς κατά του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή ή του ασφαλισμένου ο οποίος κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος και δεν προσεπικλήθηκε από τον ασφαλιστή.
Υπενθυμίζεται προκαταρκτικώς ότι, στο μέτρο που, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη του 34, ο κανονισμός 1215/2012 καταργεί και αντικαθιστά τον κανονισμό 44/2001, ο οποίος αντικατέστησε με τη σειρά του τη Σύμβαση των Βρυξελλών, η διατυπωθείσα από το Δικαστήριο ερμηνεία των διατάξεων των τελευταίων νομοθετημάτων ισχύει και για τον κανονισμό 1215/2012, εφόσον οι διατάξεις αυτές μπορούν να χαρακτηριστούν ως «ισοδύναμες» (απόφαση της 9ης Ιουλίου 2020, Verein für Konsumenteninformation,
C‑343/19
,
EU:C:2020:534
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Τούτο ισχύει στην περίπτωση του άρθρου 10, παράγραφος 3, της Σύμβασης των Βρυξελλών και του άρθρου 11, παράγραφος 3, του κανονισμού 44/2001, αφενός, και του άρθρου 13, παράγραφος 3, του κανονισμού 1215/2012, αφετέρου.
Για την ερμηνεία διάταξης του δικαίου της Ένωσης, το Δικαστήριο πρέπει, κατά πάγια νομολογία, να λαμβάνει υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και τους σκοπούς που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (απόφαση της 24ης Μαρτίου 2021, MCP,
C‑603/20 PPU
,
EU:C:2021:231
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Όσον αφορά, πρώτον, το γράμμα του άρθρου 13, παράγραφος 3, του κανονισμού 1215/2012, σε συνδυασμό με την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, υπενθυμίζεται ότι, κατά τη διάταξη αυτή, αν το δίκαιο που διέπει την ευθεία αγωγή προβλέπει την προσεπίκληση του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή ή του ασφαλισμένου, το ίδιο δικαστήριο έχει διεθνή δικαιοδοσία και ως προς αυτούς. Διαπιστώνεται ότι από μόνο το γράμμα της διάταξης αυτής δεν προκύπτει απάντηση στα τρία πρώτα προδικαστικά ερωτήματα που υποβλήθηκαν στην παρούσα υπόθεση.
Όσον αφορά, δεύτερον, την όλη οικονομία του κανονισμού 1215/2012, επισημαίνεται ότι το άρθρο 13, παράγραφος 3, περιλαμβάνεται στο τμήμα 3 του κεφαλαίου II. Το τμήμα 3, το οποίο, κατά τον τίτλο του και κατά το άρθρο 10, ρυθμίζει τη διεθνή δικαιοδοσία «σε υποθέσεις ασφαλίσεων», θεσπίζει αυτοτελές σύστημα κατανομής της διεθνούς δικαιοδοσίας σε υποθέσεις ασφαλίσεων (πρβλ. απόφαση της 20ής Ιουλίου 2017, MMA IARD,
C‑340/16
,
EU:C:2017:576
, σκέψη
).
Ως προς το ζήτημα αυτό, επισημαίνεται ότι από τη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με το περιεχόμενο της έννοιας «υποθέσεις ασφαλίσεων» προκύπτει ότι η φύση της ευθείας αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλιστή στο εθνικό δίκαιο ουδεμία σημασία έχει για την εφαρμογή των διατάξεων του τμήματος 3 του κεφαλαίου ΙΙ του κανονισμού 1215/2012 (πρβλ. απόφαση της 13ης Δεκεμβρίου 2007, FBTO Schadeverzekeringen,
C‑463/06
,
EU:C:2007:792
, σκέψη
).
Στο ως άνω πλαίσιο, η EB, η Γερμανική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζουν, με τις γραπτές παρατηρήσεις τους, ότι η αγωγή αποζημίωσης που ασκεί ο ζημιωθείς κατά του ασφαλισμένου δεν μπορεί να εμπίπτει στο άρθρο 13, παράγραφος 3, του κανονισμού, δεδομένου ότι δεν στηρίζεται σε «ασφαλιστική σχέση», αλλά αφορά κατ’ ουσίαν διαφορά από αδικοπραξία.
Όπως προκύπτει από το άρθρο 10 του κανονισμού 1215/2012, η αυτόνομη έννοια «υποθέσεις ασφαλίσεων» καθιστά δυνατή τη διάκριση μεταξύ των βάσεων διεθνούς δικαιοδοσίας που προβλέπονται στο τμήμα 3 του κεφαλαίου II για τις αυτές τις υποθέσεις και των ειδικών βάσεων διεθνούς δικαιοδοσίας που προβλέπει το τμήμα 2 του ίδιου κεφαλαίου για τις διαφορές από σύμβαση και από αδικοπραξία (πρβλ. απόφαση της 13ης Δεκεμβρίου 2007, FBTO Schadeverzekeringen,
C‑463/06
,
EU:C:2007:792
, σκέψη
).
Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, για να δικαιολογείται η εφαρμογή των ειδικών κανόνων διεθνούς δικαιοδοσίας που προβλέπονται στο τμήμα 3, με την αγωγή της οποίας επιλαμβάνεται το δικαστήριο πρέπει κατ’ ανάγκην να τίθεται ζήτημα σχετικό με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από υφιστάμενη ασφαλιστική σχέση μεταξύ των διαδίκων.
Η ως άνω ερμηνεία της έννοιας των «υποθέσεων ασφαλίσεων» συνεπάγεται ότι δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η αγωγή του ζημιωθέντος κατά του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή ή του ασφαλισμένου αφορά υπόθεση ασφάλισης για τον μοναδικό λόγο ότι τόσο αυτή όσο και η ευθεία αγωγή κατά του ασφαλιστή ανάγονται στα ίδια πραγματικά περιστατικά ή ότι υπάρχει μεταξύ του ασφαλιστή και του ζημιωθέντος διαφορά ως προς το κύρος ή την ισχύ του ασφαλιστηρίου.
Όσον αφορά, τρίτον, την τελολογική ερμηνεία, αφενός υπενθυμίζεται ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, από την αιτιολογική σκέψη 18 του κανονισμού 1215/2012 προκύπτει ότι η αγωγή σε υποθέσεις ασφαλίσεων χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη μιας ορισμένης ανισορροπίας μεταξύ των διαδίκων την οποία οι διατάξεις του τμήματος 3 του κεφαλαίου II αποσκοπούν να διορθώσουν διά της προβλέψεως, ως προς τον ασθενέστερο διάδικο, κανόνων διεθνούς δικαιοδοσίας οι οποίοι είναι ευνοϊκότεροι για τα συμφέροντά του απ’ ό,τι οι γενικοί κανόνες (πρβλ. αποφάσεις της 20ής Ιουλίου 2017, MMA IARD,
C‑340/16
,
EU:C:2017:576
, σκέψη
, και της 27ης Φεβρουαρίου 2020, Balta,
C‑803/18
,
EU:C:2020:123
, σκέψεις
και
).
Η ανισορροπία αυτή κατά κανόνα δεν υφίσταται όσον αφορά τον ασφαλιστή, έναντι του οποίου τόσο ο ασφαλισμένος όσο και ο ζημιωθείς θεωρούνται ασθενέστεροι (πρβλ. αποφάσεις της 26ης Μαΐου 2005, GIE Réunion européenne κ.λπ.,
C‑77/04
,
EU:C:2005:327
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 17ης Σεπτεμβρίου 2009, Vorarlberger Gebietskrankenkasse,
C‑347/08
,
EU:C:2009:561
, σκέψη
).
Εξάλλου, σημειώνεται ότι όπως προκύπτει από τη σελίδα 60 της έκθεσης σχετικά με τη Σύμβαση των Βρυξελλών, που καταρτίστηκε από τον P. Jenard (
ΕΕ 1986, C 298, σ. 29
), το άρθρο 13, παράγραφος 3, του κανονισμού 1215/2012 έχει σκοπό να παράσχει στον ασφαλιστή το δικαίωμα να προσεπικαλέσει τον ασφαλισμένο στη δίκη μεταξύ αυτού και του ζημιωθέντος, προκειμένου να του δώσει ένα όπλο κατά της καταστρατήγησης του νόμου και να αποφευχθεί η έκδοση ασυμβίβαστων αποφάσεων από διαφορετικά δικαστήρια. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, στην περίπτωση που ο ζημιωθείς ασκεί αγωγή κατά του ασφαλιστή και ο τελευταίος δεν προσεπικαλεί τον ασφαλισμένο, το δικαστήριο που επιλαμβάνεται της αγωγής δεν μπορεί να στηριχθεί στην εν λόγω διάταξη για να κρίνει ότι έχει διεθνή δικαιοδοσία ως προς τον ασφαλισμένο.
Αφετέρου, είναι όντως αληθές ότι, κατά την αιτιολογική σκέψη 16 του κανονισμού 1215/2012, οι διατάξεις του πρέπει να ερμηνεύονται λαμβανομένου υπόψη του σκοπού διευκόλυνσης της ορθής απονομής της δικαιοσύνης και ότι η προσεπίκληση του ασφαλισμένου εκ μέρους του ζημιωθέντος στη δίκη ενώπιον του επιληφθέντος δικαστηρίου θα καθιστούσε δυνατή την αποτροπή της διεξαγωγής δύο παράλληλων δικών.
Εντούτοις, πρέπει να τονιστεί ότι αν επιτρεπόταν στον ζημιωθέντα να προσεπικαλέσει τον ασφαλισμένο βάσει του άρθρου 13, παράγραφος 3, του κανονισμού 1215/2012, θα παρακάμπτονταν κατ’ αποτέλεσμα οι διατάξεις του κανονισμού σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία επί διαφορών από αδικοπραξία, οι οποίες περιλαμβάνονται στο τμήμα 2 του κεφαλαίου II. Πράγματι, σε μια τέτοια περίπτωση κάθε ζημιωθείς θα μπορούσε να ασκήσει αγωγή κατά του ασφαλιστή βάσει του άρθρου 13, παράγραφος 2, για να επωφεληθεί από τις ευνοϊκότερες διατάξεις των άρθρων 10 έως 12 του κανονισμού, και στη συνέχεια να προσεπικαλέσει τον ασφαλισμένο στη δίκη, βάσει του άρθρου 13, παράγραφος 3.
Εν πάση περιπτώσει, ο σκοπός ορθής απονομής της δικαιοσύνης κατά κανόνα εξυπηρετείται επαρκώς, δεδομένου ότι, όπως προβλέπεται στο άρθρο 13, παράγραφος 1, ο ασφαλισμένος μπορεί επίσης να προσεπικαλέσει τον ασφαλιστή ενώπιον του δικαστηρίου που έχει επιληφθεί της αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλισμένου, αν το δίκαιο του κράτους μέλους του δικαστηρίου το επιτρέπει.
Κατόπιν των ανωτέρω, στο πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 13, παράγραφος 3, του κανονισμού 1215/2012 έχει την έννοια ότι, στην περίπτωση ευθείας αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλιστή δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 2, το δικαστήριο του κράτους μέλους στο οποίο έχει την κατοικία του ο ζημιωθείς δεν μπορεί να κρίνει ότι έχει διεθνή δικαιοδοσία, βάσει του εν λόγω άρθρου 13, παράγραφος 3, για την εκδίκαση αγωγής αποζημίωσης που ασκεί ταυτόχρονα ο ζημιωθείς κατά του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή ή του ασφαλισμένου ο οποίος κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος και δεν προσεπικλήθηκε από τον ασφαλιστή.
Επί του τέταρτου προδικαστικού ερωτήματος
Λαμβανομένης υπόψη της απάντησης που δόθηκε στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας απόφασης, παρέλκει η απάντηση στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται:

Το άρθρο 13, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, έχει την έννοια ότι, στην περίπτωση ευθείας αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλιστή δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 2, το δικαστήριο του κράτους μέλους στο οποίο έχει την κατοικία του ο ζημιωθείς δεν μπορεί να κρίνει ότι έχει διεθνή δικαιοδοσία, βάσει του εν λόγω άρθρου 13, παράγραφος 3, για την εκδίκαση αγωγής αποζημίωσης που ασκεί ταυτόχρονα ο ζημιωθείς κατά του αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή ή του ασφαλισμένου ο οποίος κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος και δεν προσεπικλήθηκε από τον ασφαλιστή.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.