CELEX: 62017CJ0148
Odesłanie prejudycjalne
Prawo znaków towarowych
Dyrektywa 2008/95/WE
Artykuł 14
Stwierdzenie a posteriori unieważnienia lub wygaśnięcia praw do znaku towarowego
Data, w której przesłanki unieważnienia lub wygaśnięcia powinny zostać spełnione
Rozporządzenie (WE) nr 207/2009
Znak towarowy Unii Europejskiej
Artykuł 34 ust. 2
Zastrzeżenie starszeństwa wcześniejszego krajowego znaku towarowego
Skutki tego zastrzeżenia dla wcześniejszego krajowego znaku towarowego

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 14 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (
Dz.U. 2008, L 299, s. 25
) oraz art. 34 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie [znaku towarowego Unii Europejskiej] (
Dz.U. 2009, L 78, s. 1
).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Peek & Cloppenburg KG, Hamburg (zwaną dalej „P & C Hamburg”) a Peek & Cloppenburg KG, Düsseldorf (zwaną dalej „P & C Düsseldorf”) w przedmiocie ustalenia a posteriori unieważnienia krajowych znaków towarowych, których P & C Hamburg była właścicielem i których uprzednio się zrzekła.
Ramy prawne
Prawo Unii
Dyrektywa 2008/95
Motyw 5 dyrektywy 2008/95 stanowi:
„Niniejsza dyrektywa nie powinna pozbawiać państw członkowskich prawa do dalszego udzielania ochrony znakom towarowym nabytym poprzez ich używanie, ale powinna brać je pod uwagę jedynie w odniesieniu do związków między nimi a znakami towarowymi nabytymi przez rejestrację”.
Zgodnie z art. 1 tej dyrektywy:
„Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do każdego znaku towarowego w odniesieniu do towarów lub usług, zarejestrowanego lub zgłoszonego do rejestracji jako indywidualny znak towarowy w państwie członkowskim, znaku wspólnego oraz gwarancyjnego lub certyfikującego [w państwie członkowskim jako indywidualny znak towarowy, znak wspólny, gwarancyjny lub certyfikujący], bądź będącego przedmiotem rejestracji lub wniosku o rejestrację w Urzędzie Własności Intelektualnej Państw Beneluksu lub rejestracji międzynarodowej, odnoszącej skutek w państwie członkowskim”.
Artykuł 12 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Podstawy wygaśnięcia”, przewiduje w ust. 1:
„Uprawnienie do znaku towarowego podlega [może podlegać] wygaśnięciu, jeżeli w nieprzerwanym okresie pięciu lat znak ten nie został wprowadzony do rzeczywistego używania w państwie członkowskim w powiązaniu z towarami lub usługami, dla których jest zarejestrowany, i nie istnieją żadne uzasadnione powody jego nieużywania.
Jednakże nikt nie może podnosić wygaśnięcia praw właściciela znaku towarowego, jeżeli w przedziale czasu pomiędzy upływem pięcioletniego okresu i złożeniem wniosku o wygaśnięcie rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku towarowego.
Rozpoczęcie lub wznowienie używania w ciągu trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wygaśnięcie rejestracji i które nastąpiło najwcześniej w momencie upływu nieprzerwanego pięcioletniego okresu nieużywania, nie jest brane pod uwagę, jeżeli przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania podjęte zostały dopiero wówczas, gdy właściciel dowiedział się o możliwości złożenia wniosku o wygaśnięcie”.
Artykuł 14 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Ustalenie a posteriori nieważności [unieważnienia] lub wygaśnięcia praw do znaku towarowego”, stanowi:
„Jeżeli uprzednie istnienie wcześniejszego znaku towarowego, którego uprawniony się zrzekł lub na którego wygaśnięcie pozwolił, zostaje podniesione w sprawie znaku towarowego [Unii Europejskiej], stwierdzenie nieważności [unieważnienia] lub wygaśnięcia praw do wcześniejszego znaku towarowego może nastąpić a posteriori”.
Rozporządzenie nr 207/2009
Artykuł 34 rozporządzenia nr 207/2009, zatytułowany „Zastrzeżenie starszeństwa krajowego znaku towarowego”, przewiduje:
„1.   Właściciel wcześniejszego znaku towarowego zarejestrowanego w państwie członkowskim, łącznie ze znakiem towarowym zarejestrowanym w krajach Beneluksu lub zarejestrowanym na mocy porozumień międzynarodowych mających skutek w państwie członkowskim, który zgłasza identyczny znak towarowy do rejestracji jako [unijny] znak towarowy dla towarów lub usług identycznych z [tymi, dla których wcześniejszy znak jest zarejestrowany,] lub zawierających się wśród tych, dla których wcześniejszy znak jest zarejestrowany, może zastrzec dla [unijnego] znaku towarowego starszeństwo wcześniejszego znaku towarowego w odniesieniu do państwa członkowskiego, w którym lub dla którego znak ten jest zarejestrowany.
2.   Jedynym skutkiem starszeństwa na podstawie niniejszego rozporządzenia jest uznanie, w przypadku gdy właściciel [unijnego] znaku towarowego zrzeka się wcześniejszego znaku towarowego lub zezwala na jego wygaśnięcie, że ma on nadal te same prawa, które miałby, gdyby wcześniejszy znak towarowy nadal był zarejestrowany.
[…]”.
Artykuł 35 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zastrzeżenie starszeństwa po rejestracji [unijnego] znaku towarowego”, stanowi w ust. 1:
„Właściciel [unijnego] znaku towarowego, który jest właścicielem wcześniejszego identycznego znaku towarowego zarejestrowanego w państwie członkowskim, włącznie ze znakiem towarowym zarejestrowanym w krajach Beneluksu, lub wcześniejszego identycznego znaku towarowego zarejestrowanego na podstawie przepisów międzynarodowych ze skutkiem w państwie członkowskim dla identycznych towarów lub usług, dla których zarejestrowany jest ten wcześniejszy znak, lub towarów lub usług zawartych w nich, może zastrzec starszeństwo wcześniejszego znaku towarowego w odniesieniu do państwa członkowskiego, w którym lub dla którego znak ten jest zarejestrowany”.
Dyrektywa (UE) 2015/2436
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (
Dz.U. 2015, L 336, s. 1
), która dokonała przekształcenia dyrektywy 2008/95, weszła w życie w dniu 12 stycznia 2016 r., po zaistnieniu okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym. Artykuł 6 wspomnianej dyrektywy brzmi następująco:
„Jeżeli starszeństwo krajowego znaku towarowego lub znaku towarowego zarejestrowanego na mocy umów międzynarodowych obowiązujących w danym państwie członkowskim, którego uprawniony się zrzekł lub na którego wygaśnięcie pozwolił, jest zastrzeżone dla unijnego znaku towarowego, unieważnienie lub wygaśnięcie znaku towarowego dającego podstawę do powołania się na starszeństwo może zostać ustalone a posteriori, pod warunkiem że unieważnienia lub wygaśnięcia można było również dokonać w momencie, gdy uprawniony zrzekł się tego znaku lub pozwolił na jego wygaśnięcie. W takim przypadku starszeństwo znaku towarowego przestaje wywierać swój skutek”.
Prawo niemieckie
Paragraf 49 Gesetz über den Schutz von Marken und sonstigen Kennzeichen (ustawy o ochronie znaków towarowych i innych oznaczeń) z dnia 25 października 1994 r. (BGBl. 1994 I, s. 3082, zwanej dalej „Markengesetz”), zatytułowany „Wygaśnięcie praw właściciela”, przewiduje w ust. 1:
„Rejestracja znaku towarowego zostaje wykreślona na wniosek ze względu na wygaśnięcie, jeśli znak ten nie był używany w rozumieniu § 26 po dniu rejestracji przez nieprzerwany pięcioletni okres. Na wygaśnięcie praw właściciela znaku towarowego nie można się jednak powoływać, jeśli po upływie tego okresu, a przed złożeniem wniosku o wykreślenie, rozpoczęto lub wznowiono używanie znaku towarowego w rozumieniu § 26. Rozpoczęcie lub wznowienie używania w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wykreślenie, które nastąpiło po upływie nieprzerwanego pięcioletniego okresu nieużywania, nie jest uwzględniane, jeżeli przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania podjęte zostały dopiero, gdy właściciel znaku dowiedział się, że może zostać złożony wniosek o wykreślenie. W przypadku gdy wniosek o wykreślenie, o którym mowa w § 53 ust. 1, został złożony do urzędu patentowego, wniosek ten pozostaje decydujący dla obliczenia określonego w zdaniu trzecim terminu trzech miesięcy, jeśli powództwo o wykreślenie na podstawie § 55 ust. 1 zostało wniesione w terminie trzech miesięcy od doręczenia powiadomienia, o którym mowa w § 53 ust. 4”.
Paragraf 125c Markengesetz, zatytułowany „Ustalenie a posteriori nieważności znaku towarowego”, stanowi:
„1.   Jeżeli dla zgłoszonego lub zarejestrowanego [unijnego] znaku towarowego zastrzeżono pierwszeństwo znaku towarowego wpisanego do rejestru urzędu patentowego zgodnie z art. 34 lub 35 rozporządzenia [nr 207/2009], a znak towarowy wpisany do rejestru urzędu patentowego został wykreślony w związku z nieprzedłużeniem okresu ochrony […] lub zrzeczeniem się […], może na wniosek zostać ustalona a posteriori nieważność tego znaku towarowego z powodu wygaśnięcia lub unieważnienia.
2.   Ustalenie nieważności następuje na takich samych warunkach jak wykreślenie z powodu wygaśnięcia lub unieważnienia. Nieważność znaku towarowego z powodu wygaśnięcia zgodnie z § 49 ust. 1 może jednak zostać ustalona tylko wtedy, gdy przesłanki wykreślenia na mocy tego przepisu istniały już w chwili, w której znak został wykreślony z powodu nieprzedłużenia okresu ochrony bądź zrzeczenia się.
3.   Postępowanie w sprawie ustalenia nieważności podlega przepisom, które mają zastosowanie do postępowania o wykreślenie zarejestrowanego znaku towarowego, przy czym wykreślenie rejestracji znaku towarowego zostaje zastąpione ustaleniem jego nieważności”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
P & C Düsseldorf jest właścicielem niemieckich słowno-graficznych znaków towarowych PuC, zarejestrowanych dla odzieży pod numerami 648526 i 648528 z pierwszeństwem z 1953 r.
P & C Hamburg jest właścicielem słownego unijnego znaku towarowego PUC, który został zarejestrowany w dniu 6 kwietnia 2001 r. pod numerem 242446 dla towarów należących do klas 18 i 25 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odnoszących się w szczególności do odzieży i dodatków do ubrań. Znak ten korzysta na terytorium niemieckim ze starszeństwa dwóch niemieckich znaków towarowych PUC, zgłoszonych i zarejestrowanych w 1978 r. i 1982 r. dla odzieży pod numerami 966148 i 1027854.
W dniu 11 lutego 2005 r. P & C Düsseldorf wniosła powództwo o wykreślenie niemieckich słownych znaków towarowych PUC z powodu wygaśnięcia. Po dobrowolnym złożeniu przez P & C Hamburg w dniu 7 lipca 2005 r. do Deutsches Patent- und Markenamt (niemieckiego urzędu ds. patentów i znaków towarowych) wniosku o wykreślenie tych znaków obie strony oświadczyły, że spór prawny uznają za zakończony, a wspomniane znaki towarowe zostały wykreślone w dniach 9 i 31 sierpnia 2005 r.
W dniu 12 marca 2010 r. P & C Düsseldorf wniosła powództwo do Landgericht Hamburg (sądu okręgowego w Hamburgu, Niemcy) zmierzające do tego, by P & C Hamburg nie mogła już powoływać się na starszeństwo słownych niemieckich znaków towarowych PUC, podnosząc tytułem głównym, że w chwili, w której zostały one wykreślone wskutek zrzeczenia się ich przez tę spółkę, mogły również zostać wykreślone z powodu wygaśnięcia. Posiłkowo P & C Düsseldorf twierdziła, że te znaki towarowe mogły były również zostać wykreślone we wskazanej chwili ze względu na istnienie przysługujących jej wcześniejszych praw.
Landgericht Hamburg (sąd okręgowy w Hamburgu) uwzględnił to powództwo, a apelacja wniesiona do Oberlandesgericht Hamburg (wyższego sądu krajowego w Hamburgu, Niemcy) przez P & C Hamburg została oddalona. W swoim orzeczeniu sąd odwoławczy uznał, że żądanie P & C Düsseldorf jest zasadne na podstawie § 125c ust. 1 i 2 oraz § 49 ust. 1 Markengesetz z uwagi na to, iż wykreślone słowne niemieckie znaki towarowe, których starszeństwo zostało zastrzeżone dla unijnego znaku towarowego PUC, podlegały wykreśleniu z powodu wygaśnięcia zarówno w chwili, w której zostały wykreślone z powodu zrzeczenia się, jak i w chwili ostatniej rozprawy, która odbyła się przed tym sądem.
P & C Hamburg wniosła wówczas skargę rewizyjną od tego orzeczenia do Bundesgerichtshof (federalnego trybunału sprawiedliwości, Niemcy).
W pierwszej kolejności sąd odsyłający wyjaśnia, że sąd odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni § 125c ust. 2 Markengesetz, uznając, że przesłanki wykreślenia znaku towarowego z powodu wygaśnięcia muszą być spełnione nie tylko w momencie zrzeczenia się tego znaku towarowego, ale również w chwili ostatniej rozprawy przed sądem rozpatrującym żądanie ustalenia nieważności wspomnianego znaku towarowego. Zastanawia się jednakże, czy ta wykładnia jest zgodna z art. 14 dyrektywy 2008/95.
Uznając, że ów art. 14 nie zawiera żadnych uściśleń co do wymogów, które mogą zostać nałożone w odniesieniu do ustalenia a posteriori unieważnienia wcześniejszego krajowego znaku towarowego, którego uprawniony się zrzekł lub na którego wygaśnięcie pozwolił, sąd odsyłający zauważa, że z art. 6 dyrektywy 2015/2436 wynika, iż nie można wymagać na podstawie tego przepisu, by przesłanki wygaśnięcia były spełnione również w chwili wydawania orzeczenia w sprawie powództwa o ustalenie a posteriori wygaśnięcia. Sąd odsyłający zastanawia się, czy dyrektywa ta na nowo określiła wymogi, którym podlega takie ustalenie, czy też tylko uściśliła wymogi mające zastosowanie na mocy art. 14 dyrektywy 2008/95.
W drugiej kolejności sąd odsyłający zauważa, iż przy założeniu, że przedstawiona w pkt 18 niniejszego wyroku wykładnia § 125c Markengesetz jest zgodna z art. 14 dyrektywy 2008/95, pojawia się pytanie, czy P & C Hamburg, po zrzeczeniu się praw do jej słownych niemieckich znaków towarowych w dniu 7 lipca 2005 r., mogła używać tych znaków w sposób uzasadniający utrzymanie praw z nimi związanych. Ponieważ sąd odwoławczy uznał, że nie mogą zostać uwzględnione czynności stanowiące używanie po zrzeczeniu się, jako że czynności te nie mają „skutku konwalidującego”, sąd odsyłający zastanawia się, czy ta analiza jest prawidłowa w świetle art. 34 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, rozważając w tym względzie skutek zastrzeżenia starszeństwa wcześniejszego krajowego znaku towarowego dla unijnego znaku towarowego.
W tych okolicznościach Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy jest zgodne z art. 14 dyrektywy 2008/95 to, że unieważnienie lub wygaśnięcie prawa do krajowego znaku towarowego, który stanowi podstawę dla zastrzeżenia starszeństwa unijnego znaku towarowego i którego uprawniony się zrzekł lub na którego wygaśnięcie pozwolił, może być ustalone a posteriori tylko wtedy, gdy przesłanki unieważnienia lub wygaśnięcia są spełnione nie tylko w chwili zrzeczenia się prawa do znaku lub jego wygaśnięcia, lecz również w chwili wydania sądowego orzeczenia dotyczącego tego ustalenia?
2)
W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze:
Czy zastrzeżenie starszeństwa zgodnie z art. 34 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 skutkuje tym, że krajowe prawo do znaku towarowego wygasa i nie można go już używać w sposób pozwalający na utrzymanie praw związanych z tym znakiem, czy też krajowy znak towarowy zostaje utrzymany na podstawie prawa Unii nawet wtedy, gdy wpis go dotyczący w rejestrze danego kraju członkowskiego już nie istnieje, ze skutkiem, że może i musi być on nadal używany w sposób pozwalający na utrzymanie praw z nim związanych?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
Poprzez swoje dwa pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 14 dyrektywy 2008/95 w związku z art. 34 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą unieważnienie wcześniejszego krajowego znaku towarowego lub wygaśnięcie praw właściciela tego znaku towarowego, którego starszeństwo zastrzeżono dla unijnego znaku towarowego, można ustalić a posteriori, jedynie jeśli przesłanki tego unieważnienia lub tego wygaśnięcia były spełnione nie tylko w chwili, w której zrzeczono się tego wcześniejszego krajowego znaku towarowego, lub w chwili, w której nastąpiło wygaśnięcie, ale również w chwili wydania orzeczenia sądowego dokonującego tego ustalenia.
W tym względzie należy przypomnieć, że art. 34 rozporządzenia nr 207/2009 przewiduje możliwość, aby właściciel wcześniejszego krajowego znaku towarowego zgłaszający identyczny znak towarowy do rejestracji jako unijny znak towarowy dla towarów lub usług identycznych z tymi, dla których został zarejestrowany wcześniejszy krajowy znak towarowy, zastrzegł w swoim wniosku o rejestrację unijnego znaku towarowego starszeństwo wcześniejszego krajowego znaku towarowego w odniesieniu do państwa członkowskiego, w którym lub dla którego znak ten został zarejestrowany. Artykuł 35 tego rozporządzenia przewiduje podobną możliwość zastrzeżenia starszeństwa po rejestracji znaku towarowego jako unijnego znaku towarowego.
Jedynym skutkiem zastrzeżenia starszeństwa wcześniejszego krajowego znaku towarowego jest zgodnie z art. 34 ust. 2 tego rozporządzenia uznanie, w przypadku gdy właściciel tego ostatniego znaku zrzeka się go lub zezwala na jego wygaśnięcie, że ma on nadal te same prawa, które miałby, gdyby wcześniejszy znak towarowy nadal był zarejestrowany.
Dla celów sprzeciwienia się takiemu zastrzeżeniu art. 14 dyrektywy 2008/95 przewiduje możliwość ustalenia a posteriori unieważnienia wcześniejszego krajowego znaku towarowego, którego uprawniony się zrzekł lub na którego wygaśnięcie pozwolił, lub wygaśnięcia praw właściciela tego znaku towarowego.
O ile art. 14 dyrektywy 2008/95 nie uściśla, do jakiej chwili należy się odnieść w celu zbadania, czy przesłanki unieważnienia lub uchylenia są spełnione, o tyle jednak z brzmienia i przedmiotu tego przepisu wynika, że rozpatrywane badanie ma na celu retrospektywne określenie, czy przesłanki te były spełnione w chwili zrzeczenia się wcześniejszego krajowego znaku towarowego lub w chwili jego wygaśnięcia. Z powyższego wynika, że wymóg, zgodnie z którym przesłanki unieważnienia wcześniejszego krajowego znaku towarowego lub wygaśnięcia praw właściciela tego znaku towarowego muszą być także spełnione w chwili orzekania o żądaniu mającym na celu ustalenie a posteriori tego unieważnienia lub tego wygaśnięcia, nie jest zgodny ze wspomnianym przepisem.
Co więcej, wymóg taki opiera się – jak wynika z postanowienia odsyłającego i z uwag stron w postępowaniu głównym – na tezie, zgodnie z którą czynności stanowiące używanie krajowego znaku towarowego, po zrzeczeniu się tego znaku, mogą mieć skutek konwalidujący pozwalający na utrzymanie praw z nim związanych. Taka zaś teza nie znajduje oparcia ani w dyrektywie 2008/95, ani w rozporządzeniu nr 207/2009.
Należy bowiem przede wszystkim zauważyć, że dyrektywa 2008/95 zupełnie nie przewiduje możliwości korzystania z krajowego znaku towarowego, którego się zrzeczono. Ponadto z motywu 5 i art. 1 tej dyrektywy wynika, że ma ona zastosowanie tylko do znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji, tak że wykreślony znak towarowy w świetle wspomnianej dyrektywy już nie istnieje.
Następnie z art. 12 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2008/95 wynika, że używanie znaku towarowego jest brane pod uwagę jedynie do daty złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku, przy czym upływ tego okresu może ewentualnie nastąpić o trzy miesiące wcześniej w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 akapit trzeci tej dyrektywy. Nie byłoby zatem spójne z tym przepisem branie pod uwagę – w ramach postępowania mającego na celu ustalenie a posteriori wygaśnięcia praw właściciela znaku towarowego – używania mającego miejsce po dniu, w którym ten właściciel sam oświadczył, że zrzeka się tego znaku, lub pozwolił na jego wygaśnięcie.
Wreszcie, z art. 34 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 wynika, że jedynym skutkiem zastrzeżonego dla unijnego znaku towarowego starszeństwa wcześniejszego krajowego znaku towarowego jest uznanie, że właściciel wcześniejszego znaku towarowego, który zrzekł się tego znaku lub zezwolił na jego wygaśnięcie, ma nadal w państwie członkowskim, w którym lub dla którego znak ten był zarejestrowany, te same prawa, które miałby, gdyby wcześniejszy znak towarowy nadal był tam zarejestrowany. Przepis ten tworzy zatem fikcję mającą na celu umożliwienie właścicielowi unijnego znaku towarowego dalsze korzystanie w tym państwie członkowskim z ochrony przysługującej wcześniejszemu krajowemu znakowi towarowemu, który został wykreślony, a nie umożliwienie temu znakowi dalszego istnienia jako takiemu. Wynika z tego w szczególności, że ewentualne używanie danego oznaczenia po tym wykreśleniu należy uważać w takim przypadku za używanie unijnego znaku towarowego, a nie wykreślonego wcześniejszego krajowego znaku towarowego.
Co więcej, wykładnia art. 14 dyrektywy 2008/95 dokonana w pkt 26 niniejszego wyroku znajduje potwierdzenie w art. 6 dyrektywy 2015/2436, która weszła w życie po zaistnieniu okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym, przewidującym jako jedyny warunek ustalenia a posteriori unieważnienia wcześniejszego krajowego znaku towarowego lub wygaśnięcia praw do znaku towarowego to, że unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia można było również dokonać w momencie, gdy uprawniony zrzekł się tego znaku lub pozwolił na jego wygaśnięcie.
Przy uwzględnieniu powyższych rozważań na zadane pytania należy odpowiedzieć, iż art. 14 dyrektywy 2008/95 w związku z art. 34 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą unieważnienie wcześniejszego krajowego znaku towarowego lub wygaśnięcie praw właściciela tego znaku towarowego, którego starszeństwo zastrzeżono dla unijnego znaku towarowego, można ustalić a posteriori, jedynie jeśli przesłanki tego unieważnienia lub tego wygaśnięcia były spełnione nie tylko w chwili, w której zrzeczono się tego wcześniejszego krajowego znaku towarowego, lub w chwili, w której nastąpiło wygaśnięcie, ale również w chwili wydania orzeczenia sądowego dokonującego tego ustalenia.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:

Artykuł 14 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych w związku z art. 34 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie [znaku towarowego Unii Europejskiej] należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą unieważnienie wcześniejszego krajowego znaku towarowego lub wygaśnięcie praw właściciela tego znaku towarowego, którego starszeństwo zastrzeżono dla unijnego znaku towarowego, można ustalić a posteriori, jedynie jeśli przesłanki tego unieważnienia lub tego wygaśnięcia były spełnione nie tylko w chwili, w której zrzeczono się tego wcześniejszego krajowego znaku towarowego, lub w chwili, w której nastąpiło wygaśnięcie, ale również w chwili wydania orzeczenia sądowego dokonującego tego ustalenia.

Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.