CELEX: 62019CJ0189
Προδικαστική παραπομπή
Περιβάλλον
Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οδηγία 2003/87/ΕΚ
Άρθρο 10α
Μεταβατικό καθεστώς δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων
Απόφαση 2011/278/ΕΕ
Άρθρο 9
Προσδιορισμός του ιστορικού επιπέδου δραστηριότητας
Σημαντική μεταβολή της παραγωγικής ικανότητας εγκαταστάσεως η οποία επήλθε πριν από την περίοδο αναφοράς
Προσδιορισμός της κρίσιμης περιόδου αναφοράς

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 9, παράγραφοι 1 και 9, της αποφάσεως 2011/278/ΕΕ της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2011, σχετικά με τον καθορισμό ενωσιακών μεταβατικών κανόνων για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (
ΕΕ 2011, L 130, σ. 1
), καθώς και του άρθρου 1 της αποφάσεως (ΕΕ) 2017/126 της Επιτροπής, της 24ης Ιανουαρίου 2017, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/448/ΕΕ όσον αφορά τον καθορισμό ενιαίου διατομεακού διορθωτικού συντελεστή σύμφωνα με το άρθρο 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (
ΕΕ 2017, L 19, σ. 93
).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Spenner GmbH Staat & Co. KG και της Bundesrepublik Deutschland (Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας) σχετικά με αίτηση δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου (στο εξής: δικαιώματα εκπομπής) σε εγκατάσταση παραγωγής κλίνκερ τσιμέντου.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η οδηγία 2003/87
Το άρθρο 10α, παράγραφος 5, της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου (
ΕΕ 2003, L 275, σ. 32
), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009 (
ΕΕ 2009, L 140, σ. 63
) (στο εξής: οδηγία 2003/87), ορίζει τα εξής:
«Η μέγιστη ετήσια ποσότητα δικαιωμάτων που συνιστά τη βάση υπολογισμού των κατανομών σε εγκαταστάσεις οι οποίες δεν καλύπτονται από την παράγραφο 3 και δεν είναι νεοεισερχόμενες, δεν υπερβαίνει:
α)
τη συνολική ετήσια κοινοτική ποσότητα, όπως καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 9, πολλαπλασιαζόμεν[η] επί το μερίδιο των εκπομπών από εγκαταστάσεις που δεν καλύπτονται από την παράγραφο 3 στο μέσο σύνολο ελεγμένων εκπομπών κατά την περίοδο 2005 έως 2007 από εγκαταστάσεις που καλύπτονταν από το κοινοτικό σύστημα κατά την περίοδο 2008 έως 2012 και
β)
το σύνολο των μέσων ετησίων ελεγμένων εκπομπών των εγκαταστάσεων στην περίοδο 2005 έως 2007 που περιλαμβάνονται στο κοινοτικό πρόγραμμα μόνο από το 2013 και εφεξής και δεν καλύπτονται από την παράγραφο 3, προσαρμοσμένων με τον γραμμικό συντελεστή που αναφέρεται στο άρθρο 9.
Όταν είναι αναγκαίο, εφαρμόζεται ένας ενιαίος διατομεακός διορθωτικός συντελεστής.»
Η απόφαση 2011/278
Η αιτιολογική σκέψη 16 της αποφάσεως 2011/278 έχει ως εξής:
«Η ποσότητα δικαιωμάτων που πρόκειται να κατανεμηθεί δωρεάν σε κατεστημένες εγκαταστάσεις πρέπει να βασίζεται σε ιστορικά δεδομένα παραγωγής. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η περίοδος αναφοράς είναι όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτική των κύκλων της βιομηχανίας, ότι καλύπτει κατάλληλη περίοδο για την οποία υπάρχουν δεδομένα καλής ποιότητας και ότι μειώνει τον αντίκτυπο ειδικών περιστάσεων, όπως η προσωρινή παύση λειτουργίας εγκαταστάσεων, τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας βασίστηκαν στη διάμεσο της παραγωγής κατά την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή, εάν είναι μεγαλύτερη, στη διάμεσο της παραγωγής κατά την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010. Ενδείκνυται επίσης να λαμβάνεται υπόψη κάθε σημαντική μεταβολή της παραγωγικής ικανότητας, η οποία επήλθε κατά τη σχετική περίοδο. Για νεοεισερχόμενους, ο προσδιορισμός των επιπέδων δραστηριότητας πρέπει να βασίζεται στην τυπική χρήση παραγωγικής ικανότητας, βάσει ειδικών κατά τομέα πληροφοριών, ή στην ειδική κατά εγκατάσταση χρήση παραγωγικής ικανότητας.»
Το άρθρο 1 της αποφάσεως 2011/278 ορίζει τα ακόλουθα:
«Με την παρούσα απόφαση θεσπίζονται μεταβατικοί ενωσιακοί κανόνες για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής βάσει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ από το 2013 και έπειτα.»
Το άρθρο 3 της αποφάσεως αυτής ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)
“κατεστημένη εγκατάσταση”: κάθε εγκατάσταση η οποία ασκεί μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα I της οδηγίας 2003/87/ΕΚ ή δραστηριότητα που εντάσσεται στο σύστημα της Ένωσης για πρώτη φορά σύμφωνα με το άρθρο 24 της εν λόγω οδηγίας και η οποία:
i)
απέκτησε άδεια εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου πριν από τις 30 Ιουνίου 2011 ή,
ii)
λειτουργεί πραγματικά, απέκτησε όλες τις σχετικές περιβαλλοντικές άδειες, συμπεριλαμβανομένης της άδειας που προβλέπεται στην οδηγία 2008/1/ΕΚ [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2008, σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (
ΕΕ 2008, L 24, σ. 8
)], κατά περίπτωση, έως τις 30 Ιουνίου 2011, και πληρούσε, το αργότερο στις 30 Ιουνίου 2011, όλα τα λοιπά κριτήρια που καθορίζονται στην εθνική έννομη τάξη του οικείου κράτους μέλους και βάσει των οποίων η εγκατάσταση δικαιούται να λάβει την άδεια εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου·
[…]
θ)
“σημαντική επέκταση παραγωγικής ικανότητας”: σημαντική αύξηση της αρχικής εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας υποεγκατάστασης, με την οποία συμβαίνουν σωρευτικά τα ακόλουθα:
[…]
ι)
“σημαντική μείωση παραγωγικής ικανότητας”: μία ή περισσότερες αναγνωρίσιμες υλικές μεταβολές που οδηγούν σε σημαντική ελάττωση της αρχικής εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας υποεγκατάστασης και του οικείου επιπέδου δραστηριότητας κατά την τάξη μεγέθους που θεωρείται ότι αποτελεί σημαντική επέκταση της παραγωγικής ικανότητας·
ια)
“σημαντική μεταβολή παραγωγικής ικανότητας”: σημαντική επέκταση ή σημαντική μείωση της παραγωγικής ικανότητας·
ιβ)
“πρόσθετη παραγωγική ικανότητα”: η διαφορά μεταξύ της αρχικής εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας μιας υποεγκατάστασης και της εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας της ίδιας υποεγκατάστασης μετά από σημαντική επέκταση παραγωγικής ικανότητας, καθοριζόμενη βάσει του μέσου όρου των δύο υψηλότερων μηνιαίων όγκων παραγωγής κατά το πρώτο εξάμηνο μετά από τις αλλαγές στη λειτουργία·
ιγ)
“μειωμένη παραγωγική ικανότητα”: η διαφορά μεταξύ της αρχικής εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας μιας υποεγκατάστασης και της εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας της ίδιας υποεγκατάστασης μετά από σημαντική μείωση παραγωγικής ικανότητας, καθοριζόμενη βάσει του μέσου όρου των δύο υψηλότερων μηνιαίων όγκων παραγωγής κατά το πρώτο εξάμηνο μετά από τις αλλαγές στη λειτουργία·
[…]
ιη)
“ελεγκτής”: αρμόδιο, ανεξάρτητο πρόσωπο ή φορέας εξακρίβωσης, επιφορτισμένο με τη διεκπεραίωση της διαδικασίας εξακρίβωσης και την υποβολή σχετικών εκθέσεων, σύμφωνα με τις λεπτομερείς απαιτήσεις που θεσπίζονται από τα κράτη μέλη κατ’ εφαρμογή του παραρτήματος V της οδηγίας 2003/87/ΕΚ·
[…]».
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, της εν λόγω αποφάσεως προβλέπει τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, τα κράτη μέλη διαιρούν κάθε εγκατάσταση που είναι επιλέξιμη για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής βάσει του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες υποεγκαταστάσεις, όπως απαιτείται:
α)
υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς προϊόντος·
β)
υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας·
γ)
υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς καυσίμου·
δ)
υποεγκατάσταση εκπομπών διεργασίας.
Οι υποεγκαταστάσεις αντιστοιχούν, στο μέτρο του δυνατού, σε υλικά τμήματα της εγκατάστασης.
[…]»
Το άρθρο 7, παράγραφοι 1, 2 και 8, της ίδιας αποφάσεως ορίζει τα εξής:
«1.   Για κάθε κατεστημένη εγκατάσταση η οποία είναι επιλέξιμη για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων που λειτουργούν μόνο περιστασιακά, και ειδικότερα, των εγκαταστάσεων που διατηρούνται σε εφεδρεία ή σε ετοιμότητα και εκείνων που λειτουργούν βάσει εποχιακού προγραμματισμού, τα κράτη μέλη συλλέγουν από τον φορέα εκμετάλλευσης, για όλα τα έτη της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή, κατά περίπτωση, από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, κατά τα οποία η εγκατάσταση λειτουργούσε, όλες τις σχετικές πληροφορίες και τα δεδομένα που αφορούν κάθε παράμετρο του παραρτήματος IV.
2.   Τα κράτη μέλη συλλέγουν δεδομένα για κάθε υποεγκατάσταση χωριστά. Εάν είναι απαραίτητο, τα κράτη μέλη μπορεί να απαιτήσουν από τον φορέα εκμετάλλευσης να υποβάλει περισσότερα δεδομένα.
[…]
8.   Σε περίπτωση ελλιπών δεδομένων, τα κράτη μέλη απαιτούν από τον φορέα εκμετάλλευσης να αιτιολογήσει δεόντως την απουσία των δεδομένων.
Πριν από την εξακρίβωση από τον ελεγκτή ή, το αργότερο, κατά τη διάρκειά της, τα κράτη μέλη απαιτούν από τον φορέα εκμετάλλευσης να υποκαταστήσει όλα τα ελλείποντα δεδομένα με συντηρητικές εκτιμήσεις, ιδίως βάσει της βέλτιστης πρακτικής του κλάδου και πρόσφατων επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων.
[…]»
Το άρθρο 8 της αποφάσεως 2011/278 έχει ως εξής:
«1.   Κατά τη διαδικασία συλλογής δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 7, τα κράτη μέλη αποδέχονται μόνο δεδομένα τα οποία έχουν κριθεί ικανοποιητικά από ελεγκτή. Η διαδικασία εξακρίβωσης σχετίζεται με τη μεθοδολογική έκθεση και τις δηλωθείσες παραμέτρους που αναφέρονται στο άρθρο 7 και στο παράρτημα IV. Η εξακρίβωση αφορά την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και την ακρίβεια των δεδομένων που παρέχονται από τον φορέα εκμετάλλευσης, και καταλήγει σε γνωμάτευση εξακρίβωσης, η οποία αναφέρει με εύλογη βεβαιότητα κατά πόσον τα υποβληθέντα δεδομένα είναι απαλλαγμένα από ουσιώδεις ανακρίβειες.
[…]
4.   Τα κράτη μέλη δεν κατανέμουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπής σε εγκατάσταση εάν τα δεδομένα που αφορούν τη συγκεκριμένη εγκατάσταση δεν έχουν κριθεί ικανοποιητικά.
[…]»
Το άρθρο 9 της αποφάσεως αυτής προβλέπει τα εξής:
«1.   Για τις κατεστημένες εγκαταστάσεις, τα κράτη μέλη προσδιορίζουν τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας κάθε εγκατάστασης για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή, εάν είναι υψηλότερα, για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, βάσει των δεδομένων που έχουν συλλεχθεί σύμφωνα με το άρθρο 7.
2.   Το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας που σχετίζεται με προϊόν παραπέμπει, για κάθε προϊόν για το οποίο καθορίστηκε δείκτης αναφοράς προϊόντος που αναφέρεται στο παράρτημα I, στη διάμεσο της ετήσιας ιστορικής παραγωγής του συγκεκριμένου προϊόντος στην οικεία εγκατάσταση κατά την περίοδο αναφοράς.
3.   Το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας που σχετίζεται με θερμότητα παραπέμπει στη διάμεσο της ετήσιας ιστορικής εισαγωγής από εγκατάσταση ή άλλη οντότητα κατά την περίοδο αναφοράς υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης ή παραγωγής, ή και των δύο, μετρήσιμης θερμότητας που είτε καταναλώνεται εντός των ορίων της εγκατάστασης για την παραγωγή προϊόντων, για την παραγωγή άλλης μηχανικής ενέργειας πλην της χρησιμοποιούμενης για ηλεκτροπαραγωγή, και για θέρμανση ή ψύξη, με εξαίρεση την κατανάλωση για ηλεκτροπαραγωγή, είτε εξάγεται σε εγκατάσταση ή άλλη οντότητα μη υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης, εξαιρουμένων των εξαγωγών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκφρασμένη σε terajoule ανά έτος.
4.   Το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας που σχετίζεται με καύσιμο παραπέμπει στη διάμεσο της ετήσιας ιστορικής κατανάλωσης καυσίμων για την παραγωγή μη μετρήσιμης θερμότητας η οποία καταναλώνεται για την παραγωγή προϊόντων, για την παραγωγή άλλης μηχανικής ενέργειας πλην της χρησιμοποιούμενης για ηλεκτροπαραγωγή, και για θέρμανση ή ψύξη, με εξαίρεση την κατανάλωση για ηλεκτροπαραγωγή, συμπεριλαμβανομένων των πυρσών ασφαλείας, κατά την περίοδο αναφοράς, εκφρασμένη σε terajoule ανά έτος.
5.   Για τις εκπομπές διεργασίας οι οποίες προέκυψαν σε σχέση με την παραγωγή προϊόντων στην οικεία εγκατάσταση κατά την περίοδο αναφοράς που αναγράφεται στην παράγραφο 1, το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας που σχετίζεται με διεργασία παραπέμπει στη διάμεσο των ετήσιων ιστορικών εκπομπών διεργασίας, εκφρασμένη σε τόνους ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα.
[…]
9.   Εάν σε κατεστημένη εγκατάσταση έχει πραγματοποιηθεί σημαντική επέκταση ή σημαντική μείωση παραγωγικής ικανότητας την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 30 Ιουνίου 2011, τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας της εγκατάστασης αυτής είναι το άθροισμα των διάμεσων τιμών που προσδιορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 1, χωρίς τη σημαντική μεταβολή παραγωγικής ικανότητας, και των ιστορικών επιπέδων δραστηριότητας της πρόσθετης ή της μειωμένης παραγωγικής ικανότητας.
Τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας της πρόσθετης ή της μειωμένης παραγωγικής ικανότητας είναι το γινόμενο της διαφοράς μεταξύ της αρχικής εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας κάθε υποεγκατάστασης στην οποία σημειώθηκε ουσιαστική αλλαγή ικανότητας, υπολογιζόμενης σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3 μέχρι την έναρξη της αλλαγής λειτουργίας, και της εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας μετά τη σημαντική μεταβολή παραγωγικής ικανότητας, υπολογιζόμενης σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 4, πολλαπλασιαζόμενη επί τη μέση ιστορική χρήση παραγωγικής ικανότητας της οικείας εγκατάστασης κατά τα έτη πριν από την έναρξη της μεταβληθείσας λειτουργίας.»
Το παράρτημα ΙV της εν λόγω αποφάσεως ορίζει ότι, για τους σκοπούς της συλλογής των δεδομένων βάσεως, που αναφέρεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, της αποφάσεως, τα κράτη μέλη απαιτούν από τον φορέα εκμεταλλεύσεως να υποβάλει τουλάχιστον τα δεδομένα που απαριθμούνται στο παράρτημα αυτό «σε επίπεδο εγκατάστασης και υποεγκατάστασης για όλα τα ημερολογιακά έτη της περιόδου αναφοράς που επιλέγεται βάσει του άρθρου 9 παράγραφος 1 (2005‑2008 ή 2009-2010)». Μεταξύ των στοιχείων αυτών περιλαμβάνονται η «[α]ρχική εγκατεστημένη παραγωγική ικανότητα», η «[π]ρόσθετη ή μειωμένη παραγωγική ικανότητα, καθώς και εγκατεστημένη παραγωγική ικανότητα της υποεγκατάστασης ύστερα από σημαντική μεταβολή παραγωγικής ικανότητας, εφόσον αυτή επήλθε στο διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 30 Ιουνίου 2011» και τα «[ι]στορικά επίπεδα δραστηριότητας». Όσον αφορά αυτά τα τελευταία, από το εν λόγω παράρτημα προκύπτει ότι τα επίπεδα αυτά πρέπει να καθορίζονται «[α]νάλογα με τον τύπο της υποεγκατάστασης» και σε συνάρτηση με «όλ[ους] [τους] ετήσι[ους] όγκ[ους] παραγωγής βάσει των οποίων υπολογίστηκε η διάμεσος».
Η απόφαση 2013/448/ΕΕ
Το άρθρο 4 της αποφάσεως 2013/448/ΕΕ της Επιτροπής, της 5ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με τα εθνικά μέτρα εφαρμογής για τη μεταβατική δωρεάν κατανομή των δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σύμφωνα με το άρθρο 11, παράγραφος 3, της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (
ΕΕ 2013, L 240, σ. 27
), είχε, πριν τροποποιηθεί με την απόφαση 2017/126, ως εξής:
«Ο ενιαίος διατομεακός διορθωτικός συντελεστής, ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 10α παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 3 της απόφασης 2011/278/ΕΕ, ορίζεται στο παράρτημα II της παρούσας απόφασης.»
Στο παράρτημα II της αποφάσεως 2013/448 περιλαμβανόταν πίνακας βάσει του οποίου ήταν δυνατόν να προσδιορισθεί ο διατομεακός διορθωτικός συντελεστής για κάθε έτος της περιόδου από το 2013 έως το 2020.
Η απόφαση 2017/126
Το άρθρο 1 της αποφάσεως 2017/126 ορίζει τα εξής:
«Η απόφαση 2013/448/ΕΕ τροποποιείται ως εξής:
1)
Το άρθρο 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
“Άρθρο 4
Ο ενιαίος διατομεακός διορθωτικός συντελεστής, ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 10α παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 3 της απόφασης 2011/278/ΕΕ, ορίζεται στο παράρτημα II της παρούσας απόφασης.”
2)
Το παράρτημα II αντικαθίσταται από το κείμενο που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.»
Στο παράρτημα της αποφάσεως 2017/126 περιλαμβάνεται πίνακας βάσει του οποίου είναι δυνατόν να προσδιορισθεί ο διατομεακός διορθωτικός συντελεστής για κάθε έτος της περιόδου από το 2013 έως το 2020 και ο οποίος αντικαθιστά τον πίνακα που περιλαμβανόταν στο παράρτημα II της αποφάσεως 2013/448.
Το γερμανικό δίκαιο
Οι εφαρμοστέες στην κύρια δίκη διατάξεις του γερμανικού δικαίου περιλαμβάνονται στην Verordnung über die Zuteilung von Treibhausgas-Emissionsberechtigungen in der Handelsperiode 2013 bis 2020 (Zuteilungsverordnung 2020) [κανονιστική πράξη σχετικά με την κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου για την περίοδο εμπορίας 2013 έως 2020 (κανονιστική πράξη κατανομής δικαιωμάτων 2020)], της 26ης Σεπτεμβρίου 2011 (BGBl. 2011 I, σ. 1921), όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο της 13ης Ιουλίου 2017 (BGBl. 2017 I, σ. 2354) (στο εξής: ZuV 2020). Το άρθρο 8 της ZuV 2020 ορίζει τα εξής:
«(1)   Για τις κατεστημένες εγκαταστάσεις το κρίσιμο επίπεδο δραστηριότητας προσδιορίζεται κατ’ επιλογήν του αιτούντος κατά τρόπο ενιαίο για όλα τα στοιχεία κατανομής της εγκαταστάσεως είτε για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2005 μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2008 είτε για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2009 μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2010, βάσει των δεδομένων που έχουν συλλεγεί σύμφωνα με το άρθρο 5.
(2)   Το κρίσιμο επίπεδο δραστηριότητας παραπέμπει για κάθε προϊόν της εγκαταστάσεως για το οποίο πρέπει να καθορισθεί ένα στοιχείο κατανομής κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, σημείο 1, στη διάμεση τιμή όλων των ετήσιων ποσοτήτων του προϊόντος αυτού κατά την επιλεγείσα σύμφωνα με την παράγραφο 1 περίοδο αναφοράς […]
[…]
(8)   Στις περιπτώσεις σημαντικών επεκτάσεων της παραγωγικής ικανότητας την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 30 Ιουνίου 2011, τα κρίσιμα επίπεδα δραστηριότητας του στοιχείου κατανομής υπολογίζονται ως το άθροισμα των διάμεσων τιμών που προσδιορίζονται σύμφωνα με τις παραγράφους 2 έως 5, χωρίς τη σημαντική μεταβολή παραγωγικής ικανότητας, και των επιπέδων δραστηριότητας της πρόσθετης παραγωγικής ικανότητας. Τα επίπεδα δραστηριότητας της πρόσθετης παραγωγικής ικανότητας είναι το γινόμενο της διαφοράς μεταξύ της αρχικής εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας του στοιχείου κατανομής μετά την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας και της αρχικής εγκατεστημένης παραγωγικής ικανότητας του στοιχείου κατανομής στο οποίο σημειώθηκε η αλλαγή μέχρι την έναρξη της αλλαγής λειτουργίας, πολλαπλασιαζόμενης με τη μέση χρήση παραγωγικής ικανότητας του οικείου στοιχείου κατανομής κατά τη χρονική περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2005 μέχρι το τέλος του ημερολογιακού έτους πριν από την έναρξη της μεταβληθείσας λειτουργίας. Κατόπιν αιτήσεως του φορέα εκμεταλλεύσεως, οι περιπτώσεις σημαντικών επεκτάσεων της παραγωγικής ικανότητας το έτος 2005 εκλαμβάνονται ως μη σημαντικές επεκτάσεις της παραγωγικής ικανότητας· κατά τα λοιπά στις περιπτώσεις αυτές για τον προσδιορισμό της μέσης χρήσεως παραγωγικής ικανότητας του οικείου στοιχείου κατανομής κρίσιμη είναι η μέση μηνιαία χρήση παραγωγικής ικανότητας το έτος 2005 έως τον ημερολογιακό μήνα πριν από την έναρξη της μεταβληθείσας λειτουργίας. Στις περιπτώσεις περισσότερων επεκτάσεων της παραγωγικής ικανότητας κρίσιμη είναι η μέση χρήση παραγωγικής ικανότητας του οικείου στοιχείου κατανομής πριν από την έναρξη της για πρώτη φορά μεταβληθείσας λειτουργίας.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Το κλίνκερ τσιμέντου παράγεται από τους κλιβάνους τσιμέντου. Το συστατικό αυτό του τσιμέντου πρέπει εν συνεχεία να θρυμματιστεί προκειμένου να κονιορτοποιηθεί. Η Spenner είναι γερμανική εταιρία η οποία εκμεταλλεύεται εγκατάσταση παραγωγής κλίνκερ τσιμέντου.
Με απόφαση της 17ης Φεβρουαρίου 2014, η Deutsche Emissionshandelsstelle (γερμανική υπηρεσία πωλήσεως δικαιωμάτων εκπομπής, στο εξής: DEHSt) καθόρισε την ποσότητα των δικαιωμάτων εκπομπής που έπρεπε να κατανεμηθεί δωρεάν στην εταιρία αυτή για την περίοδο εμπορίας που αντιστοιχούσε στα έτη 2013 έως 2020, για την εγκατάστασή της παραγωγής κλίνκερ τσιμέντου. Η Spenner υπέβαλε, ανεπιτυχώς, διοικητική ένσταση κατά της αποφάσεως αυτής, ζητώντας συμπληρωματική κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής. Η ένδικη προσφυγή που άσκησε εν συνεχεία απορρίφθηκε πρωτοδίκως.
Στο πλαίσιο της αιτήσεως αναιρέσεως που άσκησε απευθείας ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου, Γερμανία), η Spenner υποστηρίζει ότι η πρωτοδίκως προκριθείσα ερμηνεία του άρθρου 8, παράγραφοι 1, 2 και 8, της ZuV 2020 δεν είναι συμβατή με το άρθρο 9, παράγραφοι 1 και 9, της αποφάσεως 2011/278. Ειδικότερα, η εταιρία αυτή θεωρεί ότι η DEHSt κακώς δεν εφήρμοσε το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 και ότι όφειλε να ελέγξει και να διορθώσει την επιλογή της περιόδου αναφοράς στην οποία προέβη.
Όσον αφορά το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278, το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) εκτιμά ότι η διάταξη αυτή προβλέπει τον προσδιορισμό του ιστορικού επιπέδου δραστηριότητας των εγκαταστάσεων, σε συνάρτηση με το υψηλότερο επίπεδο δραστηριότητας, κατά τη διάρκεια της μίας εκ των δύο περιόδων αναφοράς που προβλέπονται στη διάταξη αυτή, ήτοι της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010.
Το δε άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως αυτής διέπει, κατά το αιτούν δικαστήριο, τη συνεκτίμηση, κατά τον προσδιορισμό του ιστορικού επιπέδου δραστηριότητας μιας εγκαταστάσεως, των σημαντικών μεταβολών της παραγωγικής ικανότητας. Το πρώτο εδάφιο της διατάξεως αυτής προβλέπει ένα μαθηματικό τύπο βάσει του οποίου πρέπει να αθροίζεται, αφενός, το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας της εγκαταστάσεως «χωρίς τη σημαντική μεταβολή παραγωγικής ικανότητας» και, αφετέρου, το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας της πρόσθετης ή της μειωμένης παραγωγικής ικανότητας. Το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας της εγκαταστάσεως χωρίς τον όγκο παραγωγής που συνδέεται με την μεταβολή προσδιορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278. Το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας της πρόσθετης ή της μειωμένης παραγωγικής ικανότητας υπολογίζεται σύμφωνα με τον κανόνα του άρθρου 9, παράγραφος 9, δεύτερο εδάφιο, της αποφάσεως αυτής.
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 8, παράγραφος 1, της ZuV 2020, εναπόκειται στον φορέα εκμεταλλεύσεως να καθορίσει την περίοδο αναφοράς. Κατά τη Γερμανική Κυβέρνηση, αυτός δεσμεύεται από την επιλογή του.
Εν προκειμένω, η Spenner επέλεξε, για την εγκατάστασή της παραγωγής κλίνκερ τσιμέντου, την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010. Στην εγκατάσταση αυτή, σημειώθηκε σημαντική επέκταση της παραγωγικής ικανότητας κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008.
Κατά το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο), η Spenner ισχυρίζεται ότι από το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278 προκύπτει ότι η επιλογή της περιόδου αναφοράς εναπόκειται στις εθνικές αρχές και όχι στους φορείς εκμεταλλεύσεως των εγκαταστάσεων. Οι αρχές αυτές πρέπει να επιλέξουν την περίοδο αναφοράς με το υψηλότερο επίπεδο δραστηριότητας.
Επιπλέον, η Spenner υποστηρίζει ότι κάθε σημαντική μεταβολή της παραγωγικής ικανότητας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278, ακόμη και αν δεν έλαβε χώρα κατά την επιλεγείσα περίοδο αναφοράς.
Το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) εκτιμά ότι η τελευταία αυτή διάταξη στερείται σαφήνειας, αλλά ότι πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι εφαρμόζεται μόνο στις επεκτάσεις παραγωγικής ικανότητας που σημειώθηκαν κατά την επιλεγείσα περίοδο αναφοράς. Όσον αφορά τυχόν προηγούμενη επέκταση της παραγωγικής ικανότητας, η εντεύθεν αύξηση της δραστηριότητας περιλαμβάνεται, εν πάση περιπτώσει, στην ιστορική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αναφοράς. Τυχόν πρόσθετη συνεκτίμηση της επεκτάσεως της παραγωγικής ικανότητας κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 θα κατέληγε σε διπλή καταμέτρησή της.
Στην περίπτωση κατά την οποία θα έπρεπε, κατ’ εφαρμογήν της διατάξεως αυτής, να ληφθεί υπόψη σημαντική επέκταση της παραγωγικής ικανότητας ακόμη και αν αυτή έλαβε χώρα πριν από την επιλεγείσα περίοδο αναφοράς, θα ετίθετο, περαιτέρω, το ζήτημα αν πρέπει να γίνει αφαίρεση της τοιουτοτρόπως προστιθέμενης παραγωγικής ικανότητας, προκειμένου να αποφευχθεί ο διπλός συνυπολογισμός της.
Αν το Δικαστήριο ήθελε κρίνει ότι το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 αφορά μόνον τις σημαντικές μεταβολές παραγωγικής ικανότητας που επήλθαν μετά την έναρξη της επιλεγείσας περιόδου αναφοράς, θα ήταν επίσης αναγκαίο να ερμηνευθεί η παράγραφος 1 του άρθρου αυτού.
Σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίσουν το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας των εγκαταστάσεων βάσει της περιόδου αναφοράς κατά την οποία το επίπεδο αυτό είναι το υψηλότερο. Εντούτοις, δεν αποκλείεται να εναπόκειται, εν τέλει, στους φορείς εκμεταλλεύσεως των εγκαταστάσεων να καθορίσουν την κρίσιμη περίοδο. Ενδεχομένως, πρέπει να διαπιστωθεί αν οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται να διορθώσουν αυτεπαγγέλτως την εσφαλμένη επιλογή του φορέα εκμεταλλεύσεως. Στη Γερμανία, ο έλεγχος αυτός είναι εφικτός, δεδομένου ότι οι φορείς εκμεταλλεύσεως εγκαταστάσεων καλούνται να παράσχουν στοιχεία σχετικά με αμφότερες τις περιόδους αναφοράς, ενώ το άρθρο 7, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278 απαιτεί μόνον τη συλλογή δεδομένων για τη μία εκ των δύο αυτών περιόδων.
Εξάλλου, αν, βάσει των απαντήσεων του Δικαστηρίου, γίνει δεκτή η αναίρεση της Spenner, θα πρέπει να προσδιοριστεί η ποσότητα των πρόσθετων δικαιωμάτων εκπομπής που πρέπει να κατανεμηθούν στη Spenner και να εφαρμοσθεί, στο πλαίσιο αυτό, ο διατομεακός διορθωτικός συντελεστής. Αρχικώς, τούτος καθορίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το άρθρο 4 και το παράρτημα II της αποφάσεως 2013/448. Με την απόφασή του της 28ης Απριλίου 2016, Borealis Polyolefine κ.λπ. (
C‑191/14, C‑192/14, C‑295/14, C‑389/14 και C‑391/14 έως C‑393/14
,
EU:C:2016:311
), το Δικαστήριο έκρινε ότι οι εν λόγω διατάξεις της αποφάσεως 2013/448 είναι ανίσχυρες, περιορίζοντας συγχρόνως τα διαχρονικά αποτελέσματα της κηρύξεως του ανισχύρου, κατά τρόπον ώστε, αφενός, τα ήδη θεσπισθέντα μέτρα να μην μπορούν να αμφισβητηθούν και, αφετέρου, η Επιτροπή να διαθέτει προθεσμία που να της παρέχει τη δυνατότητα να εκδώσει νέα απόφαση. Εκδίδοντας την απόφαση 2017/126, η Επιτροπή καθόρισε νέο διατομεακό διορθωτικό συντελεστή του οποίου η εφαρμογή καθορίστηκε σε συνάρτηση με τις απαιτήσεις που απορρέουν από την εν λόγω απόφαση του Δικαστηρίου.
Το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) εκτιμά ότι από την απόφαση 2017/126 προκύπτει ότι, όσον αφορά τις πριν από την 1η Μαρτίου 2017 κατανομές, έχει εφαρμογή ο διατομεακός διορθωτικός συντελεστής που καθορίσθηκε στην απόφαση 2013/448 ως αυτή είχε αρχικώς. Αντιθέτως, παραμένει εκκρεμές το ζήτημα αν, όσον αφορά τα πρόσθετα δικαιώματα εκπομπής που χορηγήθηκαν με δικαστική απόφαση από την ημερομηνία αυτή και εφεξής, πρέπει να εφαρμόζεται ο διατομεακός διορθωτικός συντελεστής που καθορίστηκε με την απόφαση 2017/126 σε όλες τις πρόσθετες κατανομές ή μόνον σε εκείνες που αφορούν τα έτη 2018 έως 2020.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Προϋποθέτει το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως [2011/278] ότι η σημαντική επέκταση της παραγωγικής ικανότητας κατεστημένης εγκαταστάσεως επέρχεται εντός της περιόδου αναφοράς που έχει προσδιορισθεί από το κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, της [αποφάσεως 2011/278];
2)
Στην περίπτωση σημαντικών επεκτάσεων της παραγωγικής ικανότητας, έχει το άρθρο 9, παράγραφος 9, πρώτο εδάφιο, της αποφάσεως [2011/278], σε συνδυασμό με την παράγραφο 1, την έννοια ότι κατά τον προσδιορισμό των ιστορικών επιπέδων δραστηριότητας της περιόδου αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως την 31η Δεκεμβρίου 2010 πρέπει να μην συνυπολογίζονται τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας της πρόσθετης παραγωγικής ικανότητας, (ακόμη και) όταν η σημαντική επέκταση της παραγωγικής ικανότητας έχει λάβει χώρα κατά την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως την 31η Δεκεμβρίου 2008;
3)
α)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα:
Έχει το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως [2011/278] την έννοια ότι η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους πρέπει να προσδιορίσει η ίδια την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως την 31η Δεκεμβρίου 2008 ή από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως την 31η Δεκεμβρίου 2010 ή επιτρέπεται στο κράτος μέλος να παράσχει στον φορέα εκμεταλλεύσεως το δικαίωμα να επιλέξει την περίοδο αναφοράς;
β)
Σε περίπτωση που επιτρέπεται στο κράτος μέλος να παράσχει στον φορέα εκμεταλλεύσεως δικαίωμα επιλογής:
Πρέπει το κράτος μέλος να λάβει υπόψη την περίοδο αναφοράς που ενδεχομένως οδηγεί στα υψηλότερα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας, ακόμη και όταν, σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους μέλους, ο φορέας εκμεταλλεύσεως μπορεί να επιλέξει ελεύθερα μεταξύ των περιόδων αναφοράς και έχει αποφασίσει να επιλέξει μια περίοδο αναφοράς με χαμηλότερα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας;
4)
Έχει η απόφαση [2017/126] την έννοια ότι, στην περίπτωση κατανομών προ της 1ης Μαρτίου 2017, ο διατομεακός διορθωτικός συντελεστής πρέπει να εφαρμόζεται για τα έτη 2013 έως 2020 κατά το άρθρο 4 και το παράρτημα ΙΙ της αποφάσεως [2013/448] ως αυτά είχαν αρχικώς, στη δε περίπτωση πρόσθετων δικαιωμάτων εκπομπών που χορηγούνται βάσει δικαστικής αποφάσεως μετά την 28η Φεβρουαρίου 2017 ότι εφαρμόζεται στο σύνολο των πρόσθετων δικαιωμάτων για τα έτη 2013 έως 2020 ή μόνον ως προς τη χορήγηση πρόσθετων δικαιωμάτων για τα έτη 2018 έως 2020;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου ερωτήματος
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας της εγκαταστάσεως παραγωγής κλίνκερ τσιμέντου της Spenner προσδιορίσθηκαν για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010. Στην εγκατάσταση αυτή, σημειώθηκε σημαντική επέκταση της παραγωγικής ικανότητας κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς, από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008. Αντιθέτως, δεν υπήρξε αναφορά για σημαντικές μεταβολές της παραγωγικής ικανότητας μετά την 1η Ιανουαρίου 2009.
Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 έχει την έννοια ότι δεν εφαρμόζεται στις σημαντικές επεκτάσεις της παραγωγικής ικανότητας κατεστημένης εγκαταστάσεως που επήλθαν πριν από την περίοδο αναφοράς η οποία καθορίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως αυτής.
Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι, όσον αφορά τις «κατεστημένες» εγκαταστάσεις πριν από τις 30 Ιουνίου 2011, τα άρθρα 5 έως 14 της αποφάσεως 2011/278 ρυθμίζουν τις λεπτομέρειες της δωρεάν κατανομής των δικαιωμάτων εκπομπής. Η ποσότητα που τους κατανέμεται εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τα «ιστορικά» επίπεδα της δραστηριότητάς τους κατά τη διάρκεια μιας περιόδου αναφοράς, τα οποία καθορίζονται κατ’ εφαρμογήν των άρθρων 7 και 9 της αποφάσεως αυτής.
Δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 1, τα κράτη μέλη συλλέγουν από τον φορέα εκμεταλλεύσεως, για όλα τα έτη της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή, κατά περίπτωση, από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, κατά τα οποία η εγκατάσταση λειτουργούσε, όλες τις σχετικές πληροφορίες και τα δεδομένα που αφορούν κάθε παράμετρο του παραρτήματος IV της αποφάσεως αυτής. Μεταξύ των παραμέτρων αυτών περιλαμβάνονται η «αρχική εγκατεστημένη παραγωγική ικανότητα», η «πρόσθετη ή μειωμένη παραγωγική ικανότητα» και τα «ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας» της εγκαταστάσεως.
Όσον αφορά τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας, από το άρθρο 9, παράγραφος 1, προκύπτει ότι τα κράτη μέλη προσδιορίζουν τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας κάθε εγκαταστάσεως για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή, εάν είναι υψηλότερα, για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, βάσει των δεδομένων που έχουν συλλεχθεί σύμφωνα με το άρθρο 7.
Από τις παραγράφους 2 έως 5 του άρθρου 9 της αποφάσεως 2011/278, ερμηνευόμενες υπό το πρίσμα του παραρτήματός της IV, προκύπτει ότι τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας εγκαταστάσεως προσδιορίζονται βάσει των δεικτών αναφοράς που ισχύουν για κάθε υποεγκατάσταση. Ως εκ τούτου, λαμβάνονται υπόψη οι διάμεσες τιμές της ιστορικής ετήσιας παραγωγής, της ιστορικής ετήσιας εισαγωγής μετρήσιμης θερμότητας, της ιστορικής ετήσιας καταναλώσεως καυσίμων και των ιστορικών ετήσιων εκπομπών διεργασίας κατά την περίοδο αναφοράς που επελέγη κατ’ εφαρμογήν της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού.
Εντούτοις, αν, κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς που καθορίζεται κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278, επήλθε σημαντική μεταβολή της παραγωγικής ικανότητας, σύμφωνα με την παράγραφο 9 του άρθρου αυτού, η συνακόλουθη πρόσθετη ή μειωμένη παραγωγική ικανότητα δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τον καθορισμό των διάμεσων τιμών κατ’ εφαρμογήν των παραγράφων 2 έως 5 του άρθρου αυτού.
Πράγματι, από το άρθρο 9, παράγραφος 9, πρώτο εδάφιο, της αποφάσεως αυτής προκύπτει ότι, στην περίπτωση αυτή, το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας της οικείας εγκαταστάσεως είναι το άθροισμα, αφενός, των διάμεσων τιμών της περιόδου αναφοράς που καθορίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, «χωρίς τη σημαντική μεταβολή παραγωγικής ικανότητας», και, αφετέρου, του ιστορικού επιπέδου δραστηριότητας της πρόσθετης ή της μειωμένης παραγωγικής ικανότητας, το οποίο καθορίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 9, δεύτερο εδάφιο, του άρθρου αυτού.
Αντιθέτως, το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278, σε αντίθεση προς όσα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα της κύριας δίκης, δεν διέπει τη συνεκτίμηση των παραγωγικών ικανοτήτων που μειώθηκαν ή προστέθηκαν στο πλαίσιο σημαντικής μεταβολής της παραγωγικής ικανότητας που σημειώθηκε πριν από την περίοδο αναφοράς που καθορίσθηκε κατ’ εφαρμογήν της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι το άρθρο 9, παράγραφος 9, πρώτο εδάφιο, της αποφάσεως αυτής αναφέρεται στην περίοδο «από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 30 Ιουνίου 2011» μόνον προκειμένου να περιορίσει το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω παραγράφου. Επομένως, μόνον οι σημαντικές μεταβολές παραγωγικής ικανότητας που επέρχονται κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής μπορούν να έχουν ως συνέπεια την εφαρμογή της παραγράφου 9 του άρθρου αυτού. Αντιθέτως, εξ αυτού δεν προκύπτει ότι κάθε σημαντική μεταβολή επελθούσα κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατ’ εφαρμογήν της εν λόγω διατάξεως.
Πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφοι 2 έως 5, της αποφάσεως 2011/278, οι διάμεσες τιμές βασίζονται στην ιστορική δραστηριότητα μιας εγκαταστάσεως από την έναρξη της περιόδου αναφοράς, η οποία καθορίζεται κατ’ εφαρμογήν της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού, έως το τέλος αυτής.
Επομένως, όταν η περίοδος αναφοράς είναι η περίοδος από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, οι σημαντικές μεταβολές παραγωγικής ικανότητας που επήλθαν μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2005 και της 31ης Δεκεμβρίου 2008 καθορίζουν, εξ ορισμού, τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας την 1η Ιανουαρίου 2009. Επομένως, οι μεταβολές αυτές αποτυπώνονται στις διάμεσες τιμές που υπολογίζονται κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφοι 2 έως 5, της αποφάσεως 2011/278, οπότε δεν συντρέχει λόγος εφαρμογής της παραγράφου 9 του άρθρου αυτού.
Το ίδιο ισχύει και για τις μεταβολές που επήλθαν πριν από την πρώτη περίοδο αναφοράς. Για τον λόγο αυτόν, το άρθρο 9, παράγραφος 9, έχει εφαρμογή μόνον από την 1η Ιανουαρίου 2005.
Εξάλλου, η συνεκτίμηση, κατ’ εφαρμογήν της τελευταίας αυτής διατάξεως, των μεταβολών που επήλθαν πριν από την περίοδο αναφοράς που καθορίζεται δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 1, θα συνεπαγόταν τη διπλή καταμέτρηση των πρόσθετων ή των μειωμένων παραγωγικών ικανοτήτων.
Το Δικαστήριο, εντούτοις, έχει κρίνει ότι θα πρέπει να αποφεύγεται οι εκπομπές των εγκαταστάσεων να λαμβάνονται υπόψη δύο φορές κατά την κατανομή δικαιωμάτων, δεδομένου ότι η οδηγία 2003/87 και η απόφαση 2011/278 αντιτίθενται τόσο στη διπλή προσμέτρηση των εκπομπών όσο και στη διπλή κατανομή δικαιωμάτων (απόφαση της 17ης Μαΐου 2018, Evonik Degussa,
C‑229/17
,
EU:C:2018:323
, σκέψη
).
Η ερμηνεία αυτή του άρθρου 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 ενισχύεται από τα έγγραφα που η Επιτροπή έθεσε στη διάθεση των κρατών μελών και των επιχειρήσεων προκειμένου να διευκολυνθεί η ερμηνεία και η εφαρμογή της νομοθεσίας περί εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής, στην οποία περιλαμβάνεται η απόφαση 2011/278.
Μολονότι τα έγγραφα αυτά δεν είναι νομικώς δεσμευτικά, συνιστούν εντούτοις συμπληρωματικές ενδείξεις που αποσαφηνίζουν τη γενική οικονομία της οδηγίας 2003/87 και της αποφάσεως 2011/278 (απόφαση της 18ης Ιανουαρίου 2018, INEOS,
C‑58/17
,
EU:C:2018:19
, σκέψη
).
Συναφώς, από το έγγραφο με τίτλο «Guidance Document n
o
2 on the harmonized free allocation methodology for the EU-ETS post 2012 (Guidance on distribution methodologies)» [κατευθυντήριο έγγραφο αριθ. 2 για την εναρμονισμένη μέθοδο δωρεάν κατανομής στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το 2012 (οδηγός των μεθοδολογιών κατανομής)], της 14ης Απριλίου και της 29ης Ιουνίου 2011 (σελίδες 40 και 41), προκύπτει ότι τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας μιας εγκαταστάσεως πρέπει να προσδιορίζονται σε συνάρτηση με τη διαθέσιμη παραγωγική ικανότητα κατά την περίοδο αναφοράς η οποία καθορίζεται κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278.
Επιπλέον, από τις σελίδες 28 και 29 του ίδιου εγγράφου προκύπτει ότι μόνον μια σημαντική μεταβολή της παραγωγικής ικανότητας επελθούσα μετά την έναρξη της εν λόγω περιόδου αναφοράς πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278. Η διαπίστωση αυτή επαναλαμβάνεται στη σελίδα 6 του εγγράφου με τίτλο «Questions & Answers on the harmonised free allocation methodology for the EU-ETS post 2012» (Ερωτήματα και απαντήσεις σχετικά με την εναρμονισμένη μέθοδο δωρεάν κατανομής στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το 2012).
Κατόπιν όλων των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 έχει την έννοια ότι δεν εφαρμόζεται στις σημαντικές επεκτάσεις της παραγωγικής ικανότητας κατεστημένης εγκαταστάσεως οι οποίες επήλθαν πριν από την περίοδο αναφοράς η οποία καθορίσθηκε σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως αυτής.
Επί του δεύτερου ερωτήματος:
Λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως που δόθηκε στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής του άρθρου 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 σε περίπτωση σημαντικής μεταβολής της παραγωγικής ικανότητας η οποία επήλθε πριν από την περίοδο αναφοράς που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως αυτής.
Επί του τρίτου ερωτήματος
Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278 έχει την έννοια ότι επιβάλλει στην αρμόδια εθνική αρχή να καθορίζει η ίδια την κρίσιμη περίοδο αναφοράς για την εκτίμηση των ιστορικών επιπέδων δραστηριότητας μιας εγκαταστάσεως.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278, τα κράτη μέλη προσδιορίζουν τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας κάθε εγκαταστάσεως για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή, εάν τα επίπεδα αυτά είναι υψηλότερα, για την περίοδο αναφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, βάσει των δεδομένων που έχουν συλλεχθεί σύμφωνα με το άρθρο 7 της αποφάσεως αυτής.
Το εν λόγω άρθρο 9, παράγραφος 1, καθόσον απευθύνεται γενικώς στα κράτη μέλη, δεν καθορίζει τις διαδικαστικές λεπτομέρειες που τους παρέχουν τη δυνατότητα να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις που προβλέπει.
Από το δε γράμμα του άρθρου 7, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278 συνάγεται ότι τα κράτη μέλη συλλέγουν από τον φορέα εκμεταλλεύσεως τα δεδομένα που καθιστούν δυνατό τον προσδιορισμό των παραμέτρων που αναφέρονται στο παράρτημα IV της αποφάσεως αυτής, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα ιστορικά επίπεδα δραστηριότητας μιας εγκαταστάσεως, πράγμα που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι εναπόκειται στους φορείς εκμεταλλεύσεως των εγκαταστάσεων να παράσχουν τα κρίσιμα δεδομένα, όπως ρητώς επιβεβαιώνει το εν λόγω παράρτημα IV.
Επιπλέον, το άρθρο 7, παράγραφος 1, καθώς και το παράρτημα IV της αποφάσεως 2011/278 απαιτούν τη συλλογή δεδομένων σχετικών με μία μόνον περίοδο αναφοράς. Ωστόσο, χωρίς τα δεδομένα που αφορούν αμφότερες τις περιόδους αναφοράς, οι αρμόδιες εθνικές αρχές δεν μπορούν να εκτιμήσουν αν η ιστορική δραστηριότητα μιας εγκαταστάσεως ήταν υψηλότερη κατά την πρώτη ή κατά τη δεύτερη περίοδο. Ως εκ τούτου, εναπόκειται στους φορείς εκμεταλλεύσεως των εγκαταστάσεων να καθορίσουν αν διαβιβάζουν τα δεδομένα σχετικά με την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή σχετικά με την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010.
Βεβαίως, το άρθρο 7, παράγραφος 2, της αποφάσεως 2011/278 καθώς και το παράρτημα IV της αποφάσεως αυτής επιτρέπουν στα κράτη μέλη να ζητούν, εφόσον παρίσταται ανάγκη, από τους φορείς εκμεταλλεύσεως των εγκαταστάσεων να τους διαβιβάσουν περισσότερα δεδομένα. Ως εκ τούτου, οι αρμόδιες αρχές μπορούν, εν ανάγκη, να προβαίνουν σε συμπληρωματικούς ή ενισχυμένους ελέγχους. Εντούτοις, ουδόλως προκύπτει εντεύθεν ότι οι αρχές αυτές υποχρεούνται συστηματικά να ελέγχουν αν οι φορείς εκμεταλλεύσεως εγκαταστάσεων επέλεξαν πράγματι την περίοδο αναφοράς κατά τη διάρκεια της οποίας η ιστορική δραστηριότητα ήταν η υψηλότερη. Κατά μείζονα λόγο, οι διατάξεις αυτές δεν μπορούν να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι επιβάλλουν στις εν λόγω αρχές να διορθώνουν τις επιλογές των φορέων εκμεταλλεύσεως.
Το ίδιο ισχύει όσον αφορά το άρθρο 7, παράγραφος 8, της αποφάσεως 2011/278, στο μέτρο που αυτό διευκρινίζει ότι, σε περίπτωση ελλιπών δεδομένων, τα κράτη μέλη οφείλουν να απαιτούν από τον φορέα εκμεταλλεύσεως να αιτιολογήσει την «απουσία» των δεδομένων και να υποκαταστήσει όλα τα «εν μέρει διαθέσιμα δεδομένα» με συντηρητικές εκτιμήσεις, χωρίς ωστόσο να καθορίζει διαδικασία που θα παρείχε τη δυνατότητα διορθώσεως ή συμπληρώσεως των σχετικών δεδομένων (απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2018, INEOS Köln,
C‑572/16
,
EU:C:2018:100
, σκέψη
).
Αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα της κύριας δίκης, ούτε το άρθρο 8 της αποφάσεως 2011/278 επιβάλλει στις αρμόδιες εθνικές αρχές υποχρέωση να ελέγχουν την επιλογή της περιόδου αναφοράς από τον φορέα εκμεταλλεύσεως μιας εγκαταστάσεως και να τη διορθώνουν σε περίπτωση που είναι αναγκαίο. Η διάταξη αυτή απαιτεί, αφενός, τα δεδομένα που συλλέγονται από τους φορείς εκμεταλλεύσεως να εξετάζονται από ελεγκτή, με γνώμονα, μεταξύ άλλων, την εγκυρότητά τους, την αξιοπιστία τους καθώς και την ακρίβειά τους, και, αφετέρου, οι αρμόδιες εθνικές αρχές να αποδέχονται μόνον δεδομένα τα οποία έχουν κριθεί ικανοποιητικά από ελεγκτή.
Όπως έχει κρίνει συναφώς το Δικαστήριο, μολονότι το άρθρο 8 της αποφάσεως 2011/278 απαγορεύει στα κράτη μέλη να αποδέχονται δεδομένα τα οποία δεν έχουν κριθεί ικανοποιητικά από ελεγκτή, η διάταξη αυτή δεν καθιερώνει διαδικασία για τη διόρθωση των μη ικανοποιητικών δεδομένων (πρβλ. απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2018, INEOS Köln,
C‑572/16
,
EU:C:2018:100
, σκέψη
).
Η ερμηνεία αυτή του άρθρου 7, παράγραφος 1, και του άρθρου 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278 επιβεβαιώνεται από τον σκοπό της συλλογής δεδομένων σχετικών με τις ιστορικές δραστηριότητες εγκαταστάσεως. Πράγματι, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 16 της αποφάσεως αυτής, σκοπός της αποφάσεως είναι να εξασφαλισθεί ότι η περίοδος αναφοράς είναι όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτική των κύκλων της βιομηχανίας, ότι καλύπτει κατάλληλη περίοδο για την οποία υπάρχουν δεδομένα καλής ποιότητας και ότι μειώνει τον αντίκτυπο ειδικών περιστάσεων, όπως η προσωρινή παύση λειτουργίας εγκαταστάσεων. Για τους λόγους αυτούς μπορεί να πραγματοποιηθεί επιλογή μεταξύ δύο περιόδων αναφοράς.
Επομένως, η επιλογή αυτή εναπόκειται στους φορείς εκμεταλλεύσεως των εγκαταστάσεων, οι οποίοι είναι οι πλέον ενδεδειγμένοι να ελέγχουν τη διαθεσιμότητα των δεδομένων και να συγκρίνουν τη δραστηριότητα των εγκαταστάσεών τους κατά τις δύο περιόδους αναφοράς. Αν, για οποιονδήποτε λόγο, δεν επιλέξουν την περίοδο κατά την οποία τα επίπεδα δραστηριότητας των εγκαταστάσεών τους ήσαν υψηλότερα, η απόφαση 2011/278 δεν επιβάλλει στις αρμόδιες εθνικές αρχές να το πράξουν αντ’ αυτών.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278 έχει την έννοια ότι δεν επιβάλλει στην αρμόδια εθνική αρχή να καθορίζει η ίδια την κρίσιμη περίοδο αναφοράς για την εκτίμηση των ιστορικών επιπέδων δραστηριότητας μιας εγκαταστάσεως.
Επί του τέταρτου ερωτήματος
Όσον αφορά το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, σε περίπτωση που, βάσει των απαντήσεων στα τρία πρώτα ερωτήματά του, ήθελε γίνει δεκτή η αναίρεση της οποίας έχει επιληφθεί, θα πρέπει να προσδιοριστεί η ποσότητα των πρόσθετων δικαιωμάτων εκπομπής που πρέπει να χορηγηθούν στην αναιρεσείουσα της κύριας δίκης και να εφαρμοσθεί, στο πλαίσιο αυτό, ο διατομεακός διορθωτικός συντελεστής.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, με την αναίρεσή της, η αναιρεσείουσα της κύριας δίκης προσάπτει στην DEHSt ότι υπέπεσε πλειστάκις σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την έκδοση της από 17 Φεβρουαρίου 2014 αποφάσεώς της. Ειδικότερα, κακώς δεν εφήρμοσε το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 και όφειλε να ελέγξει και να διορθώσει την επιλογή της περιόδου αναφοράς στην οποία προέβη η αναιρεσείουσα της κύριας δίκης. Το βάσιμο των ισχυρισμών αυτών αποτελεί, κατ’ ουσίαν, το αντικείμενο του πρώτου, του δεύτερου και του τρίτου ερωτήματος του αιτούντος δικαστηρίου.
Όπως όμως προκύπτει από την απάντηση που δόθηκε στο πρώτο ερώτημα, δεν μπορεί να προσαφθεί στην αρμόδια αρχή κράτους μέλους ότι δεν εφήρμοσε το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278 σε σημαντική μεταβολή παραγωγικής ικανότητας επελθούσα πριν από την περίοδο αναφοράς που επέλεξε ο φορέας εκμεταλλεύσεως της εγκαταστάσεως.
Επιπλέον, από την απάντηση που δόθηκε στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα προκύπτει ότι η απόφαση 2011/278 δεν επιβάλλει στην αρχή αυτή ούτε να ελέγχει ούτε να διορθώνει την εκ μέρους του οικείου φορέα εκμεταλλεύσεως επιλογή της περιόδου αναφοράς.
Ως εκ τούτου, παρέλκει η απάντηση στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σε αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έκτο τμήμα) αποφαίνεται:

1)
Το άρθρο 9, παράγραφος 9, της αποφάσεως 2011/278/ΕΕ της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2011, σχετικά με τον καθορισμό ενωσιακών μεταβατικών κανόνων για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, έχει την έννοια ότι δεν εφαρμόζεται στις σημαντικές επεκτάσεις της παραγωγικής ικανότητας κατεστημένης εγκαταστάσεως οι οποίες επήλθαν πριν από την περίοδο αναφοράς η οποία καθορίσθηκε σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως αυτής.

2)
Το άρθρο 9, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2011/278 έχει την έννοια ότι δεν επιβάλλει στην αρμόδια εθνική αρχή να καθορίζει η ίδια την κρίσιμη περίοδο αναφοράς για την εκτίμηση των ιστορικών επιπέδων δραστηριότητας μιας εγκαταστάσεως.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.