CELEX: 62017CJ0631
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Sigurtà soċjali tal-ħaddiema migranti
Regolament (KE) Nru 883/2004
Artikolu 11(3)(e)
Ċittadin ta’ Stat Membru impjegat bħala baħri abbord vapur li jtajjar bandiera ta’ Stat terz
Persuna li timpjega stabbilita fi Stat Membru differenti minn dak ta’ residenza tal-ħaddiem
Determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 72), kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 465/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2012 (
ĠU 2012, L 149, p. 4
) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 883/2004”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn SF u l-inspecteur van de Belastingdienst (l-Ispettur tad-Dipartiment tat-Taxxi, il-Pajjiżi l-Baxxi, iktar ’il quddiem “l-Ispettur”) dwar l-affiljazzjoni ta’ SF mal-iskema ġenerali Olandiża tal‑assigurazzjoni soċjali għall-perijodu bejn it‑13 ta’ Awwissu u l‑31 ta’ Diċembru 2013.
Il-kuntest ġuridiku
It-Titolu II tar-Regolament Nru 883/2004 jistabbilixxi r-regoli għad-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar is-sigurtà soċjali applikabbli u jinkludi l-Artikoli 11 sa 16 ta’ dan ir-regolament.
Skont l-Artikolu 11 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Regoli ġenerali”:
“1.   Il-persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament għandhom ikunu suġġetti għal-leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss. Din il-leġislazzjoni għandha tkun determinata skond dan it-Titolu.
[…]
3.   Bla ħsara għall-Artikolu 12 sa 16:
(a)
persuna li twettaq attività bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha fi Stat Membru għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru;
(b)
persuna impjegata maċ-ċivil għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru li għalih hija suġġetta l-amministrazzjoni li timpjegah jew li timpjegaha;
(ċ)
persuna li tirċievi benefiċċji minħabba li ma taħdimx skond l-Artikolu 65 taħt il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn għandha r-residenza tagħha, għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru;
(d)
persuna msejħa jew imsejħa mill-ġdid biex isservi fil-forzi armati jew biex tagħmel servizz maċ-ċivil fi Stat Membru, għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru;
(e)
kull persuna oħra li għaliha ma japplikawx is-subparagrafi (a) sa (d) għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn għandha r-residenza tagħha: dan iżda mingħajr ħsara għal disposizzjonijiet oħra ta’ dan ir-Regolament li jiggarantixxu benefiċċji taħt il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ Stati Membri oħra.
4.   Għall-għanijiet ta’ dan it-Titolu, attività bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha mwettqa fuq vapur li jbaħħar taħt il-bandiera ta’ Stat Membru għandha titqies bħala attività mwettqa f’dak l-Istat Membru. Madanakollu, persuna impjegata fuq vapur li jbaħħar taħt il-bandiera ta’ Stat Membru iżda mħallas għal din l-attività minn impriża jew persuna li għandha l-uffiċju reġistrat tagħha jew il-post tan-negozju tagħha fi Stat Membru ieħor, għandu jkun suġġett għal-leġislazzjoni ta’ dan l-Istat Membru jekk il-persuna konċernata għandha r-residenza tagħha f’dan l-Istat. […]
[…]”
L-Artikoli 12 sa 16 tar-Regolament Nru 883/2004 jipprevedu r-regoli speċjali applikabbli għall-persuni suġġetti għall-kollokament (Artikolu 12), għall-persuni li jwettqu attività f’żewġ Stati Membri jew iktar (Artikolu 13), għall-persuni li għażlu assigurazzjoni volontarja jew assigurazzjoni kontinwata mhux obbligatorja (Artikolu 14), għall-membri tal-persunal bil-kuntratt tal-istituzzjonijiet Ewropej (Artikolu 15), kif ukoll id-derogi mill-Artikoli 11 sa 15 ta’ dan ir-regolament (Artikolu 16).
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Matul il-perijodu bejn it‑13 ta’ Awwissu u l‑31 ta’ Diċembru 2013, SF, ċittadin Latvjan li jgħix fil-Latvja, ħadem bħala steward f’isem Oceanwide Offshore Services B. V., kumpannija stabbilita fil-Pajjiżi l-Baxxi.
SF wettaq din l-attività abbord vapur li jtajjar bandiera tal-Baħamas, li matul dan il-perijodu kien qed ibaħħar fil-livell tal-parti Ġermaniża tal-blata kontinentali tal-Baħar tat-Tramuntana.
L-awtoritajiet tat-taxxa Olandiżi ħarġu, fil-konfront ta’ SF, avviż ta’ impożizzjoni tat-taxxa għas-sena 2013 fir-rigward tat-taxxa fuq id-dħul u tal-kontribuzzjonijiet għall-assigurazzjoni soċjali. Wara l-ilment minn SF kontra dan l-avviż, l-Ispettur żamm biss dik il-parti tal-avviż li tiddikjara lil SF bħala persuna taxxabbli fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet soċjali mal-iskema Olandiża tal-assigurazzjoni soċjali għall-perijodu bejn it‑13 ta’ Awwissu u l‑31 ta’ Diċembru 2013.
SF ippreżenta rikors quddiem ir-rechtbank Zeeland-West-Brabant (il-Qorti ta’ Zeeland-West-Brabant, il-Pajjiżi l-Baxxi) kontra d-deċiżjoni tal-Ispettur, fejn sostna li huwa ma huwiex suġġett għal din l-iskema.
Adita sabiex tiddeċiedi jekk SF kienx effettivament persuna taxxabbli fir-rigward ta’ dawn il-kontribuzzjonijiet u peress li kellha dubji f’dan ir-rigward, din il-qorti ddeċidiet li tagħmel domandi preliminari lill-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi).
Il-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi) tqis li, anki jekk l-attività professjonali mwettqa minn SF matul il-perijodu inkwistjoni ma tistax titqies li twettqet fit-territorju ta’ Stat Membru tal-Unjoni, hemm rabta suffiċjentement stretta mat-territorju ta’ din tal-aħħar li jimplika l-applikazzjoni fil-kawża preżenti tar-Regolament Nru 883/2004. Din il-qorti tqis ukoll li SF jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni personali ta’ dan ir-regolament.
Skont din il-qorti, is-sitwazzjoni li tikkaratterizza t-tilwima pendenti quddiem ir-rechtbank Zeeland-West-Brabant (il-Qorti ta’ Zeeland-West-Brabant), li l-attività bħala persuna impjegata tal-ħaddiem ikkonċernat isseħħ fuq vapur li jtajjar bandiera ta’ Stat terz, ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 11(3)(a) sa (d) jew tal-Artikolu 11(4) tar-Regolament Nru 883/2004.
Hija tqis li tali sitwazzjoni x’aktarx li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004, li jipprevedi li persuni oħra għajr dawk imsemmija fil-punti (a) sa (d) ta’ dan l-Artikolu 11(3) huma suġġetti għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza.
Il-qorti tar-rinviju tenfasizza, f’dan ir-rigward, li ġie argumentat quddiemha li l-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 ma huwiex applikabbli għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, peress li jirriżulta min-Noti ta’ Spjega dwar il-Modernizzazzjoni tal-Koordinazzjoni fil-Qasam tas-Sigurtà Soċjali – Regolamenti tal-Kummissjoni (KE) Nru 883/2004 u (KE) Nru 987/2009, tax-xahar ta’ Jannar 2011, li din id-dispożizzjoni hija applikabbli biss għall-persuni ekonomikament inattivi.
Din il-qorti tqis, madankollu, li tali interpretazzjoni ma tidhirx mill-kliem tad-dispożizzjoni inkwistjoni, li tikkostitwixxi regola ta’ kunflitt miktuba f’termini ġenerali, li tapplika awtomatikament għall-persuni oħra minbarra dawk imsemmija fl-Artikolu 11(3)(a) sa (d) u fl-Artikoli 12 sa 16 tar-Regolament Nru 883/2004.
Barra minn hekk, ġie wkoll sostnut quddiem il-qorti tar-rinviju li, għalkemm mhux direttament applikabbli, l-Artikolu 11(3)(a) u l-Artikolu 11(4) tar-Regolament Nru 883/2004 għandhom japplikaw b’analoġija u jwasslu sabiex jindikaw il-liġi tal-Istat Membru li fiha l-persuna li timpjega hija stabbilita, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenzi tagħha tad‑29 ta’ Ġunju 1994, Aldereweld (
C‑60/93
,
EU:C:1994:271
) u tad‑19 ta’ Marzu 2015, Kik (
C‑266/13
,
EU:C:2015:188
), dwar id-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71 tal‑14 ta’ Ġunju 1971 dwar l-applikazzjoni ta’ l-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità, fil-verżjoni tiegħu emendata u aġġornata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97 tat‑2 ta’ Diċembru 1996 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 3), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 647/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ April 2005 (
ĠU 2005, L 117, p. 1
) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1408/71”). Madankollu, din il-qorti tqis li s-sistema tar-regoli dwar il-kunflitt tal-liġijiet stabbilita bir-Regolament Nru 883/2004 hija iktar kompluta u ma fiha l-ebda lakuna, b’tali mod li f’dan il-każ ma hemmx bżonn li tittieħed ispirazzjoni minn din il-ġurisprudenza.
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tqis li għad hemm dubji dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 883/2004 għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Il-leġiżlazzjoni ta’ liema Stat Membru għandha tapplika skont ir-Regolament Nru 883/2004 f’sitwazzjoni fejn il-parti kkonċernata (a) tirrisjedi fil-Latvija, (b) hija ta’ nazzjonalità Latvjana, (ċ) hija impjegata minn persuna stabbilita fil-Pajjiżi l-Baxxi, (d) taħdem bħala baħrija, (e) taħdem fuq bastiment li jtajjar il-bandiera tal-Baħamas, u (f) twettaq dawn l-attivitajiet barra mit-territorju tal-Unjoni Ewropea?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 għandux jiġi interpretat fis-sens li sitwazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fiha persuna, waqt li tkun qed taħdem bħala baħri f’isem persuna li timpjega stabbilita fi Stat Membru, fuq vapur li jtajjar bandiera ta’ Stat terz u li jkun qed ibaħħar barra mit-territorju tal-Unjoni Ewropea, tkun żammet ir-residenza tagħha fl-Istat Membru ta’ oriġini tagħha, taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, b’tali mod li l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli tkun dik tal-Istat Membru ta’ residenza ta’ din il-persuna.
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li meta persuna taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
tar-Regolament Nru 883/2004, kif iddefinit fl-Artikolu 2 ta’ dan tal-aħħar, ir-regola ta’ uniċità stabbilita fl-Artikolu 11(1) ta’ dan ir-regolament hija, bħala prinċipju, rilevanti u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli hija ddeterminata konformement mad-dispożizzjonijiet tat-Titolu II ta’ dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2015, Kik,
C‑266/13
,
EU:C:2015:188
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll is-sentenza tal‑25 ta’ Ottubru 2018, Walltopia,
C‑451/17
,
EU:C:2018:861
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, jirriżulta mill-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li, matul il-perijodu inkwistjoni, SF, filwaqt li żamm ir-residenza tiegħu fl-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu, jiġifieri l-Latvja, kien qed jaħdem bħala baħri f’isem persuna li timpjega stabbilita fi Stat Membru ieħor, jiġifieri l-Pajjiżi l-Baxxi, fuq vapur li jtajjar bandiera ta’ Stat terz, li kien qed ibaħħar barra mit-territorju tal-Unjoni.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà sostniet li s-sempliċi fatt li l-attivitajiet ta’ ħaddiem jitwettqu barra mit-territorju tal-Unjoni ma huwiex biżżejjed sabiex tiġi eskluża l-applikazzjoni tar-regoli tal-Unjoni dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema, u b’mod partikolari tar-Regolament Nru 883/2004, sakemm dik ir-relazzjoni ta’ xogħol iżżomm rabta suffiċjentement stretta ma’ dak it-territorju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2015, Kik,
C‑266/13
,
EU:C:2015:188
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, rabta suffiċjentement stretta bejn ir-relazzjoni ta’ xogħol inkwistjoni u t-territorju tal-Unjoni tirriżulta, b’mod partikolari, mill-fatt li ċittadin tal-Unjoni, residenti fi Stat Membru, ġie rreklutat minn impriża stabbilita fi Stat Membru ieħor li f’isimha huwa jeżerċita l-attivitajiet tiegħu (sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2015, Kik,
C‑266/13
,
EU:C:2015:188
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Kif qieset il-qorti tar-rinviju, jirriżulta li, anki jekk, f’dan il-każ, l-attivitajiet ta’ SF twettqu barra mit-territorju tal-Unjoni, ir-relazzjoni ta’ xogħol inkwistjoni żammet rabta suffiċjentement stretta ma’ dak it-territorju peress li, matul il-perijodu inkwistjoni, SF kien żamm ir-residenza tiegħu fil-Latvja u li l-post fejn kienet stabbilita l-persuna li timpjegah kien fil-Pajjiżi l-Baxxi.
Sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha konsegwentement titqies bħala li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 883/2004 u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli fil-kawża prinċipali għandha għalhekk tiġi ddeterminata konformement mad-dispożizzjonijiet tat-Titolu II ta’ dan ir-regolament.
F’dan il-każ, huwa stabbilit li persuna bħal SF ma taqax taħt ir-regoli speċjali previsti fl-Artikoli 12 sa 16 tar-Regolament Nru 883/2004, li jikkonċernaw persuni li huma s-suġġett ta’ kollokament, dawk li huma attivi f’żewġ Stati Membri jew iktar, dawk li għażlu assigurazzjoni volontarja jew fakultattiva, jew ukoll dawk li huma membri tal-persunal awżiljarju tal-istituzzjonijiet Ewropej.
Il-persuna kkonċernata lanqas ma taqa’ taħt is-sitwazzjonijiet previsti fil-punti (a) sa (d) tal-Artikolu 11(3) tar-Regolament Nru 883/2004, li jikkonċernaw persuni li huma impjegati fi Stat Membru, uffiċjali, persuni li jirċievu benefiċċji tal-qgħad, jew ukoll persuni li huma msejħa jew li huma msejħa mill-ġdid sabiex iservu fil-forzi armati jew sabiex jagħmlu s-servizz maċ-ċivil fi Stat Membru.
Barra minn hekk, SF meta kien qed jaħdem bħala baħri fuq vapur li jtajjar bandiera ta’ Stat terz, lanqas ma kien kopert bir-regola ġenerali fl-Artikolu 11(4) tar-Regolament Nru 883/2004, li tindika lil-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru tal-bandiera fir-rigward tal-baħħara (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2015, Kik,
C‑266/13
,
EU:C:2015:188
, punt
).
Fir-rigward ta’ jekk l-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 japplikax għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jitfakkar li, konformement mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandu jittieħed kont mhux biss tat-termini tagħha iżda wkoll tal-kuntest tagħha u tal-għanijiet imfittxija mir-regoli li hija parti minnhom (sentenzi tal‑15 ta’ Ottubru 2014, Hoštická et,
C‑561/13
,
EU:C:2014:2287
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tad‑19 ta’ Settembru 2018, González Castro,
C‑41/17
,
EU:C:2018:736
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata), bl-oriġini ta’ din id-dispożizzjoni tkun tista’ wkoll ikollha elementi rilevanti għall-interpretazzjoni tagħha (sentenza tat‑3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill,
C‑583/11 P
,
EU:C:2013:625
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Mill-kliem tal-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 jirriżulta li “kull persuna oħra li għaliha ma japplikawx is-subparagrafi (a) sa (d) għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn għandha r-residenza tagħha: dan iżda mingħajr ħsara għal disposizzjonijiet oħra ta’ dan ir-Regolament li jiggarantixxu benefiċċji taħt il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ Stati Membri oħra.”
Hekk kif enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punti 34 u 35 tal-konklużjonijiet tiegħu, jirriżulta mill-analiżi letterali ta’ dik id-dispożizzjoni li l-leġiżlatur tal-Unjoni uża termini ġenerali, b’mod partikolari l-espressjonijiet “kull persuna oħra” u “mingħajr ħsara għal disposizzjonijiet oħra ta’ dan ir-Regolament”, sabiex jagħti lil dan l-Artikolu 11(3)(e), il-karattru ta’ regola residwa, li hija maħsuba sabiex tapplika għall-persuni kollha li jinsabu f’sitwazzjoni li ma hijiex irregolata b’mod speċifiku minn dispożizzjonijiet oħra ta’ dan ir-regolament, u sabiex tiġi stabbilita sistema sħiħa għad-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli.
Barra minn hekk, il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni ma tipprevedi l-ebda limitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din għall-persuni ekonomikament inattivi.
Fir-rigward tal-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 883/2004, għandu jitfakkar li, konformement mal-ġurisprudenza stabbilita, id-dispożizzjonijiet tat-Titolu II tar-Regolament Nru 883/2004, li jinkludu l-Artikoli 11 sa 16 tiegħu, jikkostitwixxu sistema sħiħa u uniformi ta’ regoli dwar il-kunflitt tal-liġijiet li huma maħsuba mhux biss sabiex jipprevjenu l-applikazzjoni simultanja ta’ diversi leġiżlazzjonijiet nazzjonali u l-kumplikazzjonijiet li jistgħu jirriżultaw minnha, iżda wkoll sabiex jipprevjenu persuni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dak ir-regolament milli jiġu mċaħħda mill-protezzjoni tas-sigurtà soċjali minħabba nuqqas ta’ leġiżlazzjoni applikabbli għalihom (sentenzi tal‑14 ta’ Ġunju 2016, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit,
C‑308/14
,
EU:C:2016:436
, punt
, kif ukoll tal‑25 ta’ Ottubru 2018, Walltopia,
C‑451/17
,
EU:C:2018:861
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward, b’mod iktar speċifiku, tal-Artikolu 11(3) tar-Regolament Nru 883/2004, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-għan ta’ dik id-dispożizzjoni huwa li tiddetermina, suġġett għall-Artikoli 12 sa 16 ta’ dak ir-regolament, il-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għall-persuni f’waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmija fil-punti (a) sa (e) ta’ dan l-Artikolu 11(3) (sentenza tal‑25 ta’ Ottubru 2018, Walltopia,
C‑451/17
,
EU:C:2018:861
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 japplika, b’mod partikolari, għall-persuni ekonomikament inattivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Ġunju 2016, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit,
C‑308/14
,
EU:C:2016:436
, punt
).
Madankollu, kif enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punti 44 u 45 tal-konklużjonijiet tiegħu, interpretazzjoni restrittiva tal-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004, li tillimita l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni għall-persuni ekonomikament inattivi biss x’aktarx iċċaħħad lil persuni, li ma jaqgħux fi ħdan is-sitwazzjonijiet imsemmija fil-punti (a) sa (d) ta’ dan l-Artikolu 11(3), jew fi ħdan dispożizzjonijiet oħra tar-Regolament Nru 883/2004, minn protezzjoni tas-sigurtà soċjali, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni li tkun applikabbli għalihom.
Fir-rigward tal-oriġini tal-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004, li huwa parti minn kuntest ta’ modernizzazzjoni u semplifikazzjoni tar-regoli li jinsabu fir-Regolament Nru 1408/71, għandu jiġi indikat, kif iddikjarat ukoll mill-Avukat Ġenerali fil-punt 49 tal-konklużjonijiet tiegħu, li din id-dispożizzjoni ssostitwiet l-Artikolu 13(2)(f) tar-Regolament Nru 1408/71, li jipprevedi li “persuna li għaliha tispiċċa li tkun valida il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru, mingħajr ma ssir applikabbli għaliha leġislazzjoni ta’ Stat ieħor skond waħda mir-regoli stipulata fis-sottoparagrafi li għaddew jew skond waħda mill-eċċezzjonijiet jew dispożizzjonijiet speċjali stipulati fl-Artikoli 14 u 17 tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ l Istat Membru li fit-territorju tiegħu tkun tabita skond id-dispożizzjonijiet ta’ dik il-leġislazzjoni biss.”
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1408/71 u, b’mod iktar speċifiku, il-paragrafu 2(f) tiegħu, ġew interpretati b’mod wiesa’ sabiex jilħqu l-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni li jagħmel parti minnha, għan li huwa li jiġi evitat li persuni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament jiġu mċaħħda mill-protezzjoni fil-qasam tas-sigurtà soċjali minħabba li l-ebda leġiżlazzjoni ma tkun applikabbli għalihom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 1998, Kuusijärvi,
C‑275/96
,
EU:C:1998:279
, punt
).
Madankollu, l-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 għandu l-istess għan, u sal-punt fejn din id-dispożizzjoni hija fformulata f’termini iktar estensivi minn dawk użati fl-Artikolu 13(2)(f) tar-Regolament Nru 1408/71, peress li tirreferi b’mod espliċitu għall-persuni li huma f’sitwazzjoni li ma hijiex koperta mid-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dak ir-regolament, din ma tistax tiġi interpretata b’mod restrittiv.
Konsegwentement, l-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika għall-persuni kollha li ma humiex imsemmija fil-punti (a) sa (d) ta’ din id-dispożizzjoni u mhux biss għal dawk li ma humiex ekonomikament attivi.
Hekk kif enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punt 50 tal-konklużjonijiet tiegħu, din l-interpretazzjoni ma tistax tiġi kkontestata permezz tan-Noti ta’ Spjega tal-Kummissjoni, imsemmija fil-punt 14 ta’ din is-sentenza, u l-Gwida Prattika dwar il-Leġiżlazzjoni Applikabbli fl-Unjoni Ewropea (UE), fiż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) u fl-Isvizzera, imfassla u approvata mill-Kummissjoni Amministrattiva għall-Koordinazzjoni tas-Sistemi tas-Sigurtà Soċjali u ppubblikata f’Diċembru 2013. Anki jekk dawn id-dokumenti huma għodda utli għall-interpretazzjoni tar-Regolament Nru 883/2004, dawn ma għandhomx saħħa vinkolanti u għalhekk ma jistgħux jorbtu lill-Qorti tal-Ġustizzja fl-interpretazzjoni ta’ dan ir-regolament.
Fid-dawl ta’ dan kollu, sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija rregolata mill-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004, li jipprevedi li l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli hija dik tal-Istat Membru tar-residenza tal-persuna kkonċernata.
Din il-konklużjoni ma tistax titqiegħed fid-dubju mill-fatt, invokat mill-Gvern Olandiż matul is-seduta, li ċerti Stati Membri jissuġġettaw l-affiljazzjoni tal-persuna kkonċernata mas-sistema tas-sigurtà soċjali nazzjonali bil-kundizzjoni li din il-persuna twettaq attività bħala persuna impjegata fit-territorju tagħhom, sabiex, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-persuna kkonċernata x’aktarx ma tkunx affiljata ma’ sistema tas-sigurtà soċjali u tiġi mċaħħda mill-protezzjoni soċjali.
Fil-fatt, f’dan il-każ, ma jirriżultax mill-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat Membru ta’ residenza tal-persuna kkonċernata tipprevedi tali kundizzjoni.
Fi kwalunkwe każ, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li filwaqt li hija l-leġiżlazzjoni ta’ kull Stat Membru li tiddetermina l-kundizzjonijiet għall-eżistenza tad-dritt ta’ affiljazzjoni fi skema ta’ sigurtà soċjali, l-Istati Membri għandhom madankollu, meta jistabbilixxu tali kundizzjonijiet, jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni fis-seħħ. B’mod partikolari, ir-regoli dwar il-kunflitt previsti mir-Regolament Nru 883/2004 jimponu ruħhom b’mod imperattiv fuq l-Istati Membri u dawn tal-aħħar għaldaqstant ma għandhomx il-possibbiltà li jiddeterminaw sa liema punt il-leġiżlazzjoni tagħhom stess jew dik ta’ Stat Membru ieħor hija applikabbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ottubru 2018, Walltopia,
C‑451/17
,
EU:C:2018:861
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Konsegwentement, il-kundizzjonijiet tal-eżistenza tad-dritt li wieħed jaderixxi ma’ skema ta’ sigurtà soċjali ma jistax ikollhom l-effett li jeskludu mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni l-persuni li, skont ir-Regolament Nru 883/2004, din il-leġiżlazzjoni tapplika għalihom (sentenza tal‑25 ta’ Ottubru 2018, Walltopia,
C‑451/17
,
EU:C:2018:861
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li sitwazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fiha persuna, waqt li tkun qed taħdem bħala baħri f’isem persuna li timpjega stabbilita fi Stat Membru, fuq vapur li jtajjar bandiera ta’ Stat terz u li jkun qed ibaħħar barra mit-territorju tal-Unjoni, tkun żammet ir-residenza tagħha fl-Istat Membru ta’ oriġini tagħha, taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, b’tali mod li l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli tkun dik tal-Istat Membru ta’ residenza ta’ din il-persuna.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 11(3)(e) tar-Regolament Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali, kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 465/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2012, għandu jiġi interpretat fis-sens li sitwazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fiha persuna, waqt li tkun qed taħdem bħala baħri f’isem persuna li timpjega stabbilita fi Stat Membru, fuq vapur li jtajjar bandiera ta’ Stat terz u li jkun qed ibaħħar barra mit-territorju tal-Unjoni Ewropea, tkun żammet ir-residenza tagħha fl-Istat Membru ta’ oriġini tagħha, taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, b’tali mod li l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli tkun dik tal-Istat Membru ta’ residenza ta’ din il-persuna.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.