CELEX: 62019CJ0059
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili
Regolament (KE) Nru 1215/2012
Ġurisdizzjoni
Punti 1 u 2 tal-Artikolu 7
Ġurisdizzjoni speċjali f’materji ta’ delitt jew kważi delitt
Azzjoni għall-ħruġ ta’ mandat ta’ inibizzjoni kontra prattiki kummerċjali meqjusa bħala kuntrarji għad-dritt tal-kompetizzjoni
Allegazzjoni ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti li jirriżulta minn prattiki kummerċjali koperti minn dispożizzjonijiet kuntrattwali
Pjattaforma ta’ prenotazzjoni ta’ akkomodazzjoni online booking.com

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (
ĠU 2012, L 351, p. 1
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Wikingerhof GmbH & Co. KG, kumpannija rregolata mid-dritt Ġermaniż li topera lukanda fil-Land ta’ Schleswig-Holstein (il-Ġermanja), u Booking.com BV, kumpannija rregolata mid-dritt Olandiż li għandha s-sede tagħha fil-Pajjiżi l-Baxxi u li topera pjattaforma ta’ prenotazzjonijiet ta’ akkomodazzjoni, dwar ċerti prattiki ta’ din l-aħħar kumpannija li Wikingerhof tallega li jikkostitwixxu abbuż minn pożizzjoni dominanti.
Il-kuntest ġuridiku
Il-premessi 15, 16 u 34 tar-Regolament Nru 1215/2012 huma fformulati kif ġej:
“(15)
Ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni għandhom ikunu prevedibbli ħafna u stabbiliti fuq il-prinċipju li l-ġurisdizzjoni hija ġeneralment ibbażata fuq id-domiċilju tal-konvenut. Il-ġurisdizzjoni għandha dejjem tkun disponibbli fuq il-bażi ta’ din ir-raġuni ħlief għal ftit sitwazzjonijiet definiti sewwa li fihom is-suġġett tat-tilwima jew ta’ awtonomija tal-partijiet ikunu jeħtieġu fattur ta’ konnessjoni differenti. Id-domiċilju ta’ persuna ġuridika għandu jiġi definit b’awtonomija u b’hekk jagħmel ir-regoli komuni aktar trasparenti u jevita kunflitti ta’ ġurisdizzjoni.
(16)
Barra d-domiċilju tal-konvenut, għandu jkun hemm raġunijiet alternattivi ta’ ġurisdizzjoni bbażati fuq konnessjoni mill-qrib bejn il-qorti u l-azzjoni jew sabiex tkun iffaċilitata l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. L-eżistenza ta’ konnessjoni mill-qrib għandha tiżgura ċ-ċertezza legali u tevita l-possibbiltà li l-konvenut jiġi mħarrek f’qorti ta’ Stat Membru li dan il-konvenut ma setax raġonevolment jipprevedi. Dan hu importanti b’mod partikolari fir-rigward ta’ tilwim li jirriżulta minn obbligi mhux kuntrattwali li jirriżultaw minn ksur tal-privatezza u tad-drittijiet relatati mal-personalità, inkluża l-malafama.
[…]
(34)
Għandha tiġi żgurata l-kontinwità bejn il-Konvenzjoni [tas‑27 ta’ Settembru 1968 dwar il-ġurisdizzjoni u l-eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (
ĠU 1972, L 299, p. 32
), kif emendata mill-konvenzjonijiet suċċessivi dwar l-adeżjoni ta’ Stati Membri ġodda għal din il-konvenzjoni], ir-Regolament [tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat‑22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42)] u dan ir-Regolament, u għal dan il-għan għandhom jitfasslu dispożizzjonijiet tranżitorji. L-istess ħtieġa għal kontinwità tapplika għall-interpretazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea [ta’ din il-]Konvenzjoni […] u r-Regolamenti li jissostitwixxieha.”
Il-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012, intitolat “Ġurisdizzjoni”, jinkludi b’mod partikolari t-Taqsima 1, intitolata “Dispożizzjonijiet ġenerali” u t-Taqsima 2, intitolata “Ġurisdizzjoni speċjali”. L-Artikolu 4(1) tal-imsemmi regolament, li jinsab fit-Taqsima 1, jistabbilixxi li:
“Soġġetti għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom, jitressqu quddiem il-qrati ta’ dak l-Istat Membru.”
L-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, li jinsab fit-Taqsima 2 tal-Kapitolu II ta’ dan ir-regolament, huwa fformulat kif ġej:
“Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’ tiġi mħarrka fi Stat Membru ieħor:
[…]
(1)
a)
fi kwistjonijiet relatati ma’ kuntratt, fil-qrati tal-post tat-twettiq tal-obbligazzjoni in kwistjoni;
[…]
(2)
fi kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt, fil-qrati tal-post fejn l-avveniment dannuż jkun twettaq jew jista’ jitwettaq;
[…]”
L-Artikolu 25(1) ta’ dan ir-regolament, li jinsab fit-Taqsima 7 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012, intitolat “Proroga tal-ġurisdizzjoni”, jistabbilixxi li:
“Jekk il-partijiet, irrispettivament mid-domiċilju tagħhom, ikunu qablu li qorti jew qrati ta’ Stat Membru għandu jkollhom ġurisdizzjoni sabiex isolvu xi tilwimiet li jkunu qamu jew li jistgħu iqumu inkonnessjoni ma’ relazzjoni legali partikolari, dik il-qorti jew dawk il-qrati għandhom ikollhom ġurisdizzjoni, sakemm il-ftehim ma jkunx null u bla effett legali fil-validità sostantiva tiegħu skont il-liġi ta’ dak l-Istat Membru. […]”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Matul ix-xahar ta’ Marzu 2009, Wikingerhof ikkonkludiet ma’ Booking.com kuntratt standard ipprovdut minn din tal-aħħar, li fih huwa previst b’mod partikolari dan li ġej:
“Kundizzjonijiet ġenerali
Il-lukanda tiddikjara li rċeviet kopja tal-verżjoni 0208 tal-kundizzjonijiet ġenerali […] ta’ Booking.com. Dawn jinsabu online fis-sit ta’ Booking.com […] Il-lukanda tikkonferma li qrat il-kundizzjonijiet, fehmithom u qablet magħhom. Il-kundizzjonijiet huma parti integrali tal-kuntratt […]”
Sussegwentement, Booking.com emendat diversi drabi l-kundizzjonijiet ġenerali tagħha, aċċessibbli fuq l-Extranet ta’ din il-kumpannija, sistema li permezz tagħha l-informazzjoni dwar il-lukanda tista’ tiġi aġġornata u l-informazzjoni dwar il-prenotazzjonijiet tiġi kkonsultata.
Wikingerhof ikkontestat bil-miktub l-inklużjoni fil-kuntratt li kien jorbotha ma’ Booking.com ta’ verżjoni ġdida tal-kundizzjonijiet ġenerali li dwarha din l-aħħar kumpannija kienet għarrfet lill-imsieħba kuntrattwali tagħha fil‑25 ta’ Ġunju 2015. Hija qieset li hija ma kellhiex għażla oħra ħlief li tikkonkludi l-imsemmi kuntratt minħabba l-pożizzjoni ta’ forza miżmuma minn Booking.com fis-suq tas-servizzi ta’ intermedjarji u tal-portali ta’ prenotazzjonijiet ta’ akkomodazzjoni, anki jekk ċerti prattiki ta’ Booking.com huma inġusti u għalhekk kuntrarji għad-dritt tal-kompetizzjoni.
Quddiem il-Landgericht Kiel (il-Qorti Reġjonali ta’ Kiel, il-Ġermanja), Wikingerhof ressqet azzjoni intiża sabiex Booking.com tiġi pprojbita milli tqiegħed mal-prezz indikat minn Wikingerhof, mingħajr il-kunsens ta’ din tal-aħħar, il-frażi “prezz iktar vantaġġuż” jew “prezz imnaqqas” fuq il-pjattaforma ta’ prenotazzjonijiet ta’ akkomodazzjoni, milli ċċaħħadha mill-aċċess għad-data ta’ kuntatt li l-imsieħba kuntrattwali tagħha jipprovdu fuq din il-pjattaforma u, fl-aħħar nett, milli tissuġġetta l-pożizzjonament tal-lukanda li hija topera, meta jsiru talbiet għal tfittxija, fuq l-għoti ta’ kummissjoni ta’ iktar minn 15 %.
Booking.com eċċepixxiet in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni territorjali u internazzjonali tal-Landgericht Kiel (il-Qorti Reġjonali ta’ Kiel) sa fejn jeżisti ftehim li jattribwixxi ġurisdizzjoni fil-kuntratt konkluż ma’ Wikingerhof, li jgħid li l-qrati ta’ Amsterdam (il-Pajjiżi l-Baxxi) għandhom ġurisdizzjoni territorjali sabiex jieħdu konjizzjoni tat-tilwimiet li jirriżultaw minn dan il-kuntratt.
Il-Landgericht Kiel (il-Qorti Reġjonali ta’ Kiel) iddeċidiet li hija ma setgħetx tieħu konjizzjoni tal-azzjoni ta’ Wikingerhof minħabba n-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni territorjali u internazzjonali. Din is-sentenza ġiet ikkonfermata fl-appell permezz ta’ sentenza tal-Oberlandesgericht Schleswig (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Schleswig, il-Ġermanja), li tgħid li la l-ġurisdizzjoni tal-qorti tal-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu kuntrattwali, skont il-punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, u lanqas il-ġurisdizzjoni tal-qorti tal-post fejn seħħ il-fatt dannuż f’materji ta’ delitt jew kważi delitt, skont il-punt 2 tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, ma ġew stabbiliti f’dan il-każ.
Wikingerhof ippreżentat appell għal reviżjoni quddiem il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja).
Din il-qorti tosserva li l-kwistjoni tal-effett eventwali fuq il-ġurisdizzjoni tal-qrati Ġermaniżi aditi minn Wikingerhof bil-ftehim li jattribwixxi ġurisdizzjoni invokat minn Booking.com ma tqumx, peress li dan il-ftehim ma ġiex konkluż b’mod validu skont ir-rekwiżiti li jirriżultaw mill-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1215/2012.
F’dan il-każ, l-appell għal reviżjoni huwa motivat mill-fatt li l-qorti tal-appell wettqet żball meta qieset li l-azzjoni mressqa quddiemha ma taqax taħt il-ġurisdizzjoni tagħha f’materji ta’ delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012.
Skont il-qorti tar-rinviju, li tirreferi għas-sentenza tal‑5 ta’ Lulju 2018, flyLAL-Lithuanian Airlines (
C‑27/17
,
EU:C:2018:533
), azzjoni taqa’ taħt materji ta’ delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, meta l-għan tagħha jkun il-konstatazzjoni tar-responsabbiltà ċivili jew il-kisba ta’ ordnijiet ta’ projbizzjoni bbażati fuq il-fatt li l-aġir ikkritikat jaqa’ taħt abbuż minn pożizzjoni dominanti. Tali abbuż minn pożizzjoni dominanti jista’ jirriżulta mill-fatt li l-konklużjoni ta’ kuntratt tkun suġġetta għall-aċċettazzjoni ta’ kundizzjonijiet ta’ tranżazzjoni inġusti.
Dik il-qorti hija inklinata tqis li l-kawża prinċipali taqa’ taħt materji ta’ delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, sa fejn Wikingerhof aċċettat li tiffirma l-kundizzjonijiet tal-kuntratt inkwistjoni li hija tqis inġusti biss minħabba l-pożizzjoni dominanti ta’ Booking.com u għalhekk ma tatx il-kunsens tagħha liberament. Għaldaqstant, il-kawża prinċipali ma timplikax biss kwistjoni ta’ interpretazzjoni ta’ dan il-kuntratt, iżda tqajjem ukoll il-kwistjoni dwar jekk l-impożizzjoni ta’ ċerti kundizzjonijiet kuntrattwali minn impriża allegatament f’pożizzjoni dominanti għandhiex titqies bħala abbużiva u għalhekk kuntrarja għar-regoli tad-dritt tal-kompetizzjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“L-Artikolu 7(2) [Il-punt 2 tal-Artikolu 7] tar-[Regolament Nru 1215/2012] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ġurisdizzjoni tal-post tal-avveniment dannuż tista’ tapplika fil-każ ta’ azzjoni għal inibizzjoni ta’ ċerti prattiki, jekk ikun possibbli li dawn il-prattiki kkontestati jkunu koperti minn regoli kuntrattwali iżda r-rikorrenti tallega li dawn ir-regoli huma bbażati fuq abbuż ta’ pożizzjoni dominanti min-naħa tal-konvenuta?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li japplika għal azzjoni intiża għall-ħruġ ta’ mandat ta’ inibizzjoni kontra ċertu aġir implimentat fil-kuntest tar-relazzjoni kuntrattwali bejn ir-rikorrent u l-konvenut u bbażata fuq allegazzjoni ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti mwettaq minn dan tal-aħħar, bi ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni.
Qabelxejn, għandu jitfakkar li, skont il-premessa 34 tar-Regolament Nru 1215/2012, dan ħassar u ssostitwixxa r-Regolament Nru 44/2001, li huwa stess issostitwixxa l-Konvenzjoni tas‑27 ta’ Settembru 1968 dwar il-ġurisdizzjoni u l-eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali, kif emendata mill-konvenzjonijiet suċċessivi dwar l-adeżjoni ta’ Stati Membri ġodda għal din il-konvenzjoni. Għaldaqstant, l-interpretazzjoni pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja għal dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet ta’ dawn l-istrumenti legali tal-aħħar tapplika wkoll għal dawk tar-Regolament Nru 1215/2012 meta dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jiġu kklassifikati bħala “ekwivalenti”. Dan huwa l-każ tal-punt 3 tal-Artikolu 5 ta’ din il-konvenzjoni u tar-Regolament Nru 44/2001, minn naħa, u tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, min-naħa l-oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Lulju 2020, Verein für Konsumenteninformation,
C‑343/19
,
EU:C:2020:534
, punt
).
Filwaqt li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni ġenerali tal-qrati tal-Istat Membru tal-konvenut, il-punt 1 tal-Artikolu 7 u l-punt 2 tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament jipprevedu ġurisdizzjoni speċjali f’materji kuntrattwali u f’materji ta’ delitt jew kważi delitt, li tippermetti lir-rikorrent jippreżenta l-azzjoni tiegħu quddiem qrati ta’ Stati Membri oħra.
B’hekk, għall-azzjonijiet li jaqgħu taħt l-ewwel kategorija, il-punt 1 tal-Artikolu 7 tal-imsemmi regolament jippermetti lir-rikorrent iressaq kawża quddiem il-qorti tal-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu li jservi bħala bażi għat-talba, filwaqt li, għall-azzjonijiet li jaqgħu taħt it-tieni kategorija, il-punt 2 tal-Artikolu 7 tal-istess regolament jipprevedi li dawn jistgħu jitressqu quddiem il-qorti tal-post fejn seħħ jew fejn jista’ jseħħ il-fatt dannuż.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kunċett ta’ “materji ta’ delitt jew kważi delitt”, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, jinkludi kull talba intiża sabiex tiġi kkonstatata r-responsabbiltà ta’ konvenut u li ma hijiex marbuta mal-materji kuntrattwali, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑27 ta’ Settembru 1988, Kalfelis,
189/87
,
EU:C:1988:459
, punt
, u tat‑12 ta’ Settembru 2018, Löber,
C‑304/17
,
EU:C:2018:701
, punt
), jiġifieri li ma hijiex ibbażata fuq obbligu ġuridiku assunt liberament minn persuna fir-rigward ta’ persuna oħra (sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Engler,
C‑27/02
,
EU:C:2005:33
, punt
).
F’dan il-każ, l-attribuzzjoni tal-ġurisdizzjoni sabiex il-qorti adita minn Wikingerhof tieħu konjizzjoni tal-kawża prinċipali tiddependi preċiżament mid-distinzjoni li għandha ssir bejn, minn naħa, il-materji ta’ delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, u, min-naħa l-oħra, il-materji kuntrattwali, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament. Fil-fatt, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, jekk it-talba mressqa minn Wikingerhof kellha taqa’ taħt materji kuntrattwali u setgħet, għaldaqstant, titressaq fil-post fejn l-obbligu li jservi bħala bażi għal din it-talba ġie eżegwit jew għandu jiġi eżegwit, il-qorti adita ma jkollhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tagħha.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, iż-żewġ regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali previsti fl-imsemmija dispożizzjonijiet għandhom jiġu interpretati b’mod awtonomu, billi jsir riferiment għas-sistema u għall-għanijiet tar-Regolament Nru 1215/2012, sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tiegħu fl-Istati Membri kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑27 ta’ Settembru 1988, Kalfelis,
189/87
,
EU:C:1988:459
, punt
; tas‑17 ta’ Settembru 2002, Tacconi,
C‑334/00
,
EU:C:2002:499
, punt
; u tat‑18 ta’ Lulju 2013, ÖFAB,
C‑147/12
,
EU:C:2013:490
, punt
). Dan ir-rekwiżit, li japplika b’mod partikolari għad-delimitazzjoni tal-kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi ta’ dawn iż-żewġ regoli, jimplika li l-kunċetti ta’ “materji kuntrattwali” u ta’ “materji ta’ delitt jew kważi delitt” ma jistgħux jinftiehmu bħala li jirreferu għall-klassifikazzjoni li l-liġi nazzjonali applikabbli tagħti lir-relazzjoni ġuridika inkwistjoni quddiem il-qorti nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Marzu 2014, Brogsitter,
C‑548/12
,
EU:C:2014:148
, punt
).
Għal dak li jikkonċerna, fl-ewwel lok, is-sistema tar-Regolament Nru 1215/2012, din hija bbażata fuq ir-regola ġenerali tal-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut, filwaqt li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali previsti b’mod partikolari fl-Artikolu 7 tiegħu jikkostitwixxu derogi għal din ir-regola ġenerali u, bħala tali, għandhom jiġu interpretati b’mod strett (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Settembru 1988, Kalfelis,
189/87
,
EU:C:1988:459
, punt
) u jeskludu lil xulxin mill-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament.
Fl-istess ħin, kif osserva l-Avukat Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 87 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-imsemmija sistema hija kkaratterizzata mill-possibbiltà li hija tagħti lir-rikorrent li jinvoka waħda mir-regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali previsti mill-imsemmi regolament.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-għanijiet tar-Regolament Nru 1215/2012, mill-premessa 16 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali li r-rikorrent jista’ jinvoka abbażi, minn naħa, tal-punt 1 tal-Artikolu 7 tal-imsemmi regolament u, min-naħa l-oħra, tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tiegħu, ġew introdotti fid-dawl tal-eżistenza, fil-materji koperti minn dawn id-dispożizzjonijiet, ta’ rabta partikolarment stretta bejn talba u l-qorti li tista’ tintalab tieħu konjizzjoni tagħha jew sabiex tiġi ffaċilitata l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2018, Feniks,
C‑337/17
,
EU:C:2018:805
, punt
).
Għaldaqstant, għandu jitqies li l-applikabbiltà tal-punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 jew tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tiegħu tiddependi, minn naħa, fuq l-għażla tar-rikorrent li jinvoka jew le waħda minn dawn ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali u, min-naħa l-oħra, fuq l-eżami, mill-qorti adita, tal-kundizzjonijiet speċifiċi previsti minn dawn id-dispożizzjonijiet.
F’dan ir-rigward, meta rikorrent jinvoka waħda mill-imsemmija regoli, huwa neċessarju għall-qorti adita li tivverifika jekk it-talbiet tar-rikorrent humiex, indipendentement mill-klassifikazzjoni tagħhom fid-dritt nazzjonali, ta’ natura kuntrattwali jew, għall-kuntrarju, ta’ natura delittwali jew kważi delittwali, fis-sens tal-imsemmi regolament.
B’mod partikolari, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 90 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-qorti adita għandha tipproċedi bir-rabta mal-materji kuntrattwali, fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, jew mal-materji ta’ delitt, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, ta’ talba magħmula bejn il-partijiet kontraenti fir-rigward tal-obbligu, kuntrattwali jew delittwali jew kważi delittwali, li jservi ta’ kawża għat-talba (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Marzu 2014, Brogsitter,
C‑548/12
,
EU:C:2014:148
, punt
).
Għalhekk, azzjoni taqa’ taħt il-materji kuntrattwali, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, jekk l-interpretazzjoni tal-kuntratt li jorbot lill-konvenut mar-rikorrent tidher indispensabbli sabiex tiġi stabbilita n-natura legali jew, għall-kuntrarju, illegali tal-aġir ikkritikat fil-konfront tal-konvenut mir-rikorrent (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Marzu 2014, Brogsitter,
C‑548/12
,
EU:C:2014:148
, punt
). Dan huwa b’mod partikolari l-każ ta’ azzjoni li hija bbażata fuq id-dispożizzjonijiet ta’ kuntratt jew fuq dispożizzjonijiet legali li huma applikabbli minħabba dan il-kuntratt (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑10 ta’ Settembru 2015, Holterman Ferho Exploitatie et,
C‑47/14
,
EU:C:2015:574
, punt
, kif ukoll tal‑15 ta’ Ġunju 2017, Kareda,
C‑249/16
,
EU:C:2017:472
, punti
sa
).
Min-naħa l-oħra, meta r-rikorrent jinvoka, fir-rikors tiegħu, ir-regoli tar-responsabbiltà delittwali jew kważi delittwali, jiġifieri l-ksur ta’ obbligu impost mil-liġi, u ma jidhirx indispensabbli li jiġi eżaminat il-kontenut tal-kuntratt konkluż mal-konvenut sabiex tiġi evalwata n-natura legali jew illegali tal-aġir ikkritikat fil-konfront ta’ dan tal-aħħar, peress li dan l-obbligu huwa impost fuq il-konvenut indipendentement minn dan il-kuntratt, il-kawża tal-azzjoni taqa’ taħt il-materji ta’ delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012.
F’dan il-każ, Wikingerhof tinvoka, fir-rikors tagħha, ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni Ġermaniż, li jipprevedi projbizzjoni ġenerali li jitwettaq abbuż minn pożizzjoni dominanti, indipendenti minn kull kuntratt jew impenn volontarju ieħor. B’mod konkret, hija tqis li hija ma kellhiex għażla oħra ħlief li tikkonkludi l-kuntratt inkwistjoni u li ssofri l-effett tal-modifiki ulterjuri tal-kundizzjonijiet ġenerali ta’ Booking.com minħabba l-pożizzjoni ta’ saħħa li din tal-aħħar għandha fis-suq rilevanti, minkejja li ċerti prattiki ta’ Booking.com huma inġusti.
B’hekk, il-kwistjoni ta’ liġi fil-qalba tal-kawża prinċipali hija dik dwar jekk Booking.com wettqitx abbuż minn pożizzjoni dominanti, fis-sens tal-imsemmi dritt tal-kompetizzjoni. Issa, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punti 122 u 123 tal-konklużjonijiet tiegħu, sabiex tiġi ddeterminata n-natura legali jew illegali fid-dawl ta’ dan id-dritt tal-prattiki kkritikati fil-konfront ta’ Booking.com, ma huwiex indispensabbli li jiġi interpretat il-kuntratt li jorbot lill-partijiet fil-kawża prinċipali, peress li tali interpretazzjoni hija l-iktar l-iktar neċessarja sabiex tiġi stabbilita l-materjalità tal-imsemmija prattiki.
Għaldaqstant, għandu jitqies li, bla ħsara għal verifika mill-qorti tar-rinviju, l-azzjoni ta’ Wikingerhof, sa fejn hija bbażata fuq l-obbligu legali li persuna tastjeni minn kull abbuż minn pożizzjoni dominanti, taqa’ taħt il-materji ta’ delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012.
Din l-interpretazzjoni hija konformi mal-għanijiet ta’ prossimità u ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja mfittxija minn dan ir-regolament, imsemmija fil-premessa 16 tiegħu u mfakkra fil-punt 28 ta’ din is-sentenza. Fil-fatt, il-qorti li għandha ġurisdizzjoni skont il-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, jiġifieri, fiċ-ċirkustanzi inkwistjoni fil-kawża prinċipali, dik tas-suq affettwat mill-aġir antikompetittiv allegat, hija l-iktar adattata sabiex tiddeċiedi dwar il-kwistjoni prinċipali tal-fondatezza ta’ din l-allegazzjoni, u dan b’mod partikolari f’termini ta’ ġbir u ta’ evalwazzjoni tal-provi rilevanti f’dan ir-rigward (ara, b’analoġija, is-sentenzi tat‑29 ta’ Lulju 2019, Tibor-Trans,
C‑451/18
,
EU:C:2019:635
, punt
, u tad‑9 ta’ Lulju 2020, Verein für Konsumenteninformation,
C‑343/19
,
EU:C:2020:534
, punt
).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika għal azzjoni intiża għall-ħruġ ta’ mandat ta’ inibizzjoni kontra ċertu aġir implimentat fil-kuntest tar-relazzjoni kuntrattwali bejn ir-rikorrent u l-konvenut u bbażata fuq allegazzjoni ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti mwettaq minn dan tal-aħħar, bi ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

Il-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika għal azzjoni intiża għall-ħruġ ta’ mandat ta’ inibizzjoni kontra ċertu aġir implimentat fil-kuntest tar-relazzjoni kuntrattwali bejn ir-rikorrent u l-konvenut u bbażata fuq allegazzjoni ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti mwettaq minn dan tal-aħħar, bi ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.