CELEX: 62014TJ0732
Politika estera u ta’ sigurtà komuni
Miżuri restrittivi fir-rigward tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina
Inklużjoni u sussegwentement żamma tal-isem tar-rikorrenti fil-lista ta’ entitajiet li fir-rigward tagħhom japplikaw miżuri restrittivi
Żball ta’ evalwazzjoni
Obbligu ta’ motivazzjoni
Drittijiet tad-difiża
Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva
Dritt għall-proprjetà
Dritt għall-eżerċizzju ta’ attività ekonomika

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Ir-rikorrenti, Sberbank of Russia OAO, hija bank ġenerali stabbilita f’Moska (ir-Russja), li tipprovdi servizzi bankarji lill-klijenti nazzjonali u internazzjonali.
Fl‑20 ta’ Frar 2014, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea kkundanna bl-iktar mod qawwi l-użu tal-vjolenza fl-Ukraina. Huwa sejjaħ għat-tmiem immedjat tal-vjolenza, u r-rispett sħiħ tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali fl-Ukraina. Il-Kunsill ikkunsidra wkoll l-impożizzjoni ta’ miżuri restrittivi kontra l-persuni responsabbli għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, tal-vjolenza u tal-użu ta’ forza eċċessiva.
Matul laqgħa straordinarja li saret fit‑3 ta’ Marzu 2014, il-Kunsill ikkundanna l-atti ta’ aggressjoni mill-forzi armati Russi, li kienu qed jiksru b’mod ċar is-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ukraina kif ukoll l-awtorizzazzjoni mogħtija mis-Soviet Federatsii Federal’nogo Sobrania Rossiskoï Federatsii (il-Kunsill tal-Federazzjoni tal-Assemblea Federali tal-Federazzjoni Russa), fl‑1 ta’ Marzu 2014, għall-użu tal-forzi armati fit-territorju tal-Ukraina. L-Unjoni Ewropea talbet lill-Federazzjoni Russa sabiex tirtira minnufih il-forzi armati tagħha lejn iż-żoni ta’ stazzjonament permanenti tagħhom, konformement mal-obbligi internazzjonali tagħha.
Fil‑5 ta’ Marzu 2014, il-Kunsill adotta miżuri restrittivi ffokati fuq l-iffriżar u l-irkupru ta’ fondi miżapproprjati tal-Istat Ukrain.
Fis‑6 ta’ Marzu 2014, il-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tal-Unjoni approvaw il-konklużjonijiet tal-Kunsill adottati fit‑3 ta’ Marzu 2014. Huma kkundannaw bil-qawwa l-ksur mill-Federazzjoni Russa, mingħajr provokazzjoni, tas-sovranità u tal-integrità territorjali tal-Ukraina u huma appellaw lill-Federazzjoni Russa sabiex tirtira immedjatament il-forzi armati tagħha lejn iż-żoni ta’ stazzjonament permanenti tagħhom, konformement mal-ftehimiet applikabbli. Il-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tal-Unjoni ddikjaraw li kwalunkwe pass ulterjuri mill-Federazzjoni Russa sabiex tiddestabbilizza s-sitwazzjoni fl-Ukraina jwassal għal iktar konsegwenzi, ta’ portata kunsiderevoli, għar-relazzjonijiet bejn l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, minn naħa, u l-Federazzjoni Russa, min-naħa l-oħra, u dan f’firxa wiesgħa ta’ oqsma ekonomiċi. Huma talbu lill-Federazzjoni Russa sabiex tippermetti aċċess immedjat lill-osservaturi internazzjonali, filwaqt li enfasizzaw li s-soluzzjoni għall-kriżi fl-Ukraina kellha tkun ibbażata fuq l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-pajjiż kif ukoll fuq ir-rispett rigoruż tal-istandards internazzjonali.
Fis‑16 ta’ Marzu 2014, il-Parlament tar-Repubblika Awtonoma tal-Krimea u l-Gvern Lokali tal-belt ta’ Sevastopol, it-tnejn suddiviżjonijiet tal-Ukraina, organizzaw referendum dwar l-istatus tal-Krimea. Fil-kuntest ta’ dan ir-referendum, il-popolazzjoni tal-Krimea kienet mistiedna tindika jekk riditx tintrabat mal-Federazzjoni Russa bħala suġġett jew jekk hija riditx li jerġgħu lura għall-Kostituzzjoni tal‑1992 u l-istatus tal-Krimea fi ħdan l-Ukraina. Ir-riżultat imħabbar fir-Repubblika Awtonoma tal-Krimea indika 96.77 % tal-voti favur l-integrazzjoni tar-reġjun fil-Federazzjoni Russa, b’rata ta’ parteċipazzjoni ta’ 83.1 %.
Fis‑17 ta’ Marzu 2014, il-Kunsill adotta konklużjonijiet oħra dwar l-Ukraina. Il-Kunsill ikkundanna bil-qawwa ż-żamma, fis‑16 ta’ Marzu 2014, tar-referendum fil-Krimea dwar li din tingħaqad mal-Federazzjoni Russa, li sar fil-fehma tiegħu bi ksur ċar tal-Kostituzzjoni Ukraina. Il-Kunsill ħeġġeġ lill-Federazzjoni Russa tieħu passi sabiex titrażżan il-kriżi, tirtira immedjatament il-forzi tagħha f’dak li jirrigwarda persunal u bażijiet għal kif kienu qabel il-kriżi, f’konformità mal-impenji internazzjonali, tidħol f’diskussjonijiet diretti mal-gvern tal-Ukraina u tagħmel użu mill-mekkaniżmi internazzjonali rilevanti kollha sabiex issib soluzzjoni paċifika u nnegozjata, b’rispett sħiħ tal-impenji bilaterali u multilaterali sabiex tiġi żgurata s-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ukraina. F’dan ir-rigward, il-Kunsill iddispjaċih li l-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti ma setax jadotta riżoluzzjoni, minħabba veto mill-Federazzjoni Russa. Barra minn hekk, huwa ħeġġeġ lill-Federazzjoni Russa biex ma tiħux passi sabiex il-Krimea tiġi annessa bi ksur tad-dritt internazzjonali.
Fl-istess jum, il-Kunsill adotta, abbażi tal-Artikolu 29 TUE, id-Deċiżjoni 2014/145/PESK dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jipperikolaw jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina (
ĠU 2014, L 78, p. 16
) kif ukoll, abbażi tal-Artikolu 215 TFUE, ir-Regolament (UE) Nru 269/2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina (
ĠU 2014, L 78, p. 6
, rettifika fil-
ĠU 2014, L 294, p. 64
), li bihom il-Kunsill impona restrizzjonijiet tal-ivvjaġġar u miżuri dwar l-iffriżar tal-assi kontra persuni responsabbli għal azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina kif ukoll il-persuni u l-entitajiet li kienu assoċjati magħhom.
Fis‑17 ta’ Marzu 2014, il-Federazzjoni Russa rrikonoxxiet uffiċjalment ir-riżultati tar-referendum fil-Krimea tas‑16 ta’ Marzu 2014. Wara dan ir-referendum, il-Kunsill Suprem tal-Krimea u l-Kunsill muniċipali ta’ Sevastopol ipproklamaw l-indipendenza tal-Krimea mill-Ukraina u talbu li jingħaqdu mal-Federazzjoni Russa. Fl-istess jum, il-President Russu ffirma digriet li jirrikonoxxi lir-Repubblika tal-Krimea bħala Stat sovran u indipendenti.
Fil‑21 ta’ Marzu 2014, il-Kunsill Ewropew fakkar id-dikjarazzjoni tal-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tas‑6 ta’ Marzu 2014, u talab lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri sabiex iħejju miżuri oħra mmirati possibbli.
Fit‑23 ta’ Ġunju 2014, il-Kunsill iddeċieda li l-importazzjoni fl-Unjoni ta’ merkanzija li toriġina mill-Krimea jew minn Sevastopol kellha tiġi pprojbita, bl-eċċezzjoni tal-merkanzija li toriġina mill-Krimea jew minn Sevastopol li fuqhom il-Gvern tal-Ukraina kien ħareġ ċertifikat ta’ oriġini.
Sussegwentement għall-inċident tas‑17 ta’ Lulju 2014 li kkawża d-distruzzjoni, f’Donetsk (l-Ukraina), tal-ajruplan ta’ Malaysian Airlines li kien qed iwettaq it-titjira MH17, il-Kunsill talab lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) sabiex jiffinalizzaw il-ħidma preparatorja tagħhom dwar il-miżuri mmirati possibbli u sabiex sal‑24 ta’ Lulju l-iktar tard, jippreżentaw proposti għal azzjoni, inkluż dwar l-aċċess għas-swieq tal-kapital, id-difiża, il-prodotti b’użu doppju u t-teknoloġiji sensittivi, inkluż fis-settur tal-enerġija.
Fil‑31 ta’ Lulju 2014, fid-dawl tal-gravità tas-sitwazzjoni fl-Ukraina minkejja l-adozzjoni, f’Marzu 2014, ta’ restrizzjonijiet fil-qasam tal-ivvjaġġar kif ukoll iffriżar tal-assi mmirati kontra ċerti persuni fiżiċi u ġuridiċi, il-Kunsill adotta, abbażi tal-Artikolu 29 TUE, id-Deċiżjoni 2014/512/PESK dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina (
ĠU 2014, L 229, p. 13
, rettifika fil-
ĠU 2014, L 263, p. 35
), sabiex jintroduċi miżuri restrittivi mmirati lejn l-oqsma ta’ aċċess għas-swieq tal-kapital, tad-difiża, ta’ prodotti b’użu doppju, u ta’ teknoloġiji sensittivi, inkluż fis-settur tal-enerġija.
Peress li qies li dawn il-miżuri tal-aħħar kienu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat FUE u li l-implimentazzjoni tagħhom kienet teħtieġ azzjoni regolatorja fuq il-livell tal-Unjoni, il-Kunsill adotta fl-istess data, abbażi tal-Artikolu 215(2) TFUE, ir-Regolament (UE) Nru 833/2014 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina (
ĠU 2014, L 229, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2014, L 246, p. 59
), li jinkludi dispożizzjonijiet iktar iddettaljati sabiex jagħtu effett kemm fil-livell tal-Unjoni kif ukoll fl-Istati Membri, lir-rekwiżiti tad-Deċiżjoni 2014/512.
L-għan iddikjarat ta’ dawn il-miżuri restrittivi kien li jkabbar l-ispiża tal-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa intiżi li jdgħajfu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina u li titmexxa ’l quddiem soluzzjoni paċifika għall-kriżi. Għal dan il-għan, id-Deċiżjoni 2014/512 stabbilixxiet, b’mod partikolari, projbizzjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ ċerti prodotti u ta’ teknoloġiji sensittivi intiżi għas-settur taż-żejt fir-Russja kif ukoll restrizzjonijiet fuq l-aċċess għas-suq tal-kapital tal-Unjoni għal ċerti operaturi ta’ dan is-settur.
Sussegwentement, il-Kunsill adotta, fit‑8 ta’ Settembru 2014, id-Deċiżjoni 2014/659/PESK li temenda d-Deċiżjoni 2014/512 (
ĠU 2014, L 271, p. 54
), u r-Regolament (UE) Nru 960/2014, li jemenda r-Regolament Nru 833/2014 (
ĠU 2014, L 271, p. 3
) sabiex tiġi estiża l-projbizzjoni fir-rigward ta’ ċerti strumenti finanzjarji li kienet ġiet deċiża fil‑31 ta’ Lulju 2014 u jimponu restrizzjonijiet addizzjonali dwar aċċess għas-suq tal-kapital.
L-Artikolu 1(1) tad-Deċiżjoni 2014/512, kif emendata bid-Deċiżjoni 2014/659, huwa redatt f’dawn it-termini:
“1.   Il-bejgħ jew ix-xiri b’mod dirett jew indirett, il-forniment b’mod dirett jew indirett ta’ servizzi ta’ investiment jew l-assistenza fil-ħruġ, jew kwalunkwe negozjar ieħor ta’ bonds, ekwità jew strumenti finanzjarji simili b’maturità li taqbeż id-90 jum, maħruġa wara l‑1 ta’ Awwissu 2014 sat‑12 ta’ Settembru 2014, jew b’maturità li taqbeż it-30 jum, maħruġa wara t‑12 ta’ Settembru 2014 minn:
(a)
istituzzjonijiet ta’ kreditu jew istituzzjonijiet tal-iżvilupp finanzjarju ewlenin stabbiliti fir-Russja b’aktar minn 50 % sjieda pubblika jew kontroll pubbliku fl‑1 ta’ Awwissu 2014, kif elenkati fl-Anness I;
(b)
kwalunkwe persuna ġuridika, entità jew korp stabbiliti barra l-Unjoni li aktar minn 50 % minnhom huma proprjetà ta’ entità elenkata fl-Anness I; jew
(c)
kwalunkwe persuna ġuridika, entità jew korp li jaġixxu f’isem jew fuq ordni ta’ entità fil-kategorija msemmija fil-punt (b) ta’ dan il-paragrafu jew elenkata fl-Anness I.”
L-isem tar-rikorrenti jidher fil-punt 1 tal-Anness I tad-Deċiżjoni 2014/512 kif emendata bid-Deċiżjoni 2014/659.
L-Artikolu 5(1) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 833/2014, kif emendat bir-Regolament Nru 960/2014 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament ikkontestatat”), jipprovdi kif ġej:
“1.   Għandu jkun ipprojbit li, direttament jew indirettament, jinxtraw, jinbiegħu jew jiġu pprovduti servizzi ta’ investiment jew li tingħata assistenza fil-ħruġ ta’, jew inkella li jsir negozjar ta’ titoli trasferibbli u strumenti tas-suq tal-flus b’maturità li taqbeż id-90 jum, maħruġa wara l‑1 ta’ Awwissu 2014 sat‑12 ta’ Settembru 2014, jew b’maturità li taqbeż it-30 jum, maħruġa wara t‑12 ta’ Settembru 2014 minn:
(a)
istituzzjoni ewlenija tal-kreditu, jew istituzzjoni ewlenija oħra li jkollha mandat espliċitu li tippromwovi l-kompetittività tal-ekonomija Russa, id-diversifikazzjoni tagħha u tinkoraġġixxi l-investiment, stabbilita fir-Russja b’iktar minn 50 % ta’ sjieda pubblika jew kontroll pubbliku fl‑1 ta’ Awwissu 2014, kif elenkata fl-Anness III; jew
(b)
persuna ġuridika, entità jew korp stabbilit barra l-Unjoni li iktar minn 50 % tad-drittijiet proprjetarji tiegħu jkunu direttament jew indirettament proprjetà ta’ entità elenkata fl-Anness III; jew
(c)
persuna ġuridika, entità jew korp li jaġixxi f’isem jew taħt id-direzzjoni ta’ entità msemmija fil-punt (b) ta’ dan il-paragrafu jew elenkata fl-Anness III.”
L-isem tar-rikorrenti jinsab fl-Anness III tar-regolament ikkontestat.
Permezz ta’ ittra tat‑22 ta’ Ottubru 2014, ir-rikorrenti talbet li jkollha aċċess għad-dokumenti u l-provi li jikkonċernawha li jinsabu fil-fajl tal-Kunsill.
Permezz ta’ ittra tad‑9 ta’ Diċembru 2014, il-Kunsill wieġeb għat-talba tar-rikorrenti u bagħtilha provi u dokumenti dwar id-deċiżjoni ta’ inklużjoni ta’ isimha fil-lista tal-entitajiet suġġetti għall-miżuri restrittivi inkwistjoni fil-pussess tiegħu.
Il-validità tad-Deċiżjoni 2014/512 ġiet estiża sal‑31 ta’ Jannar 2016 bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2015/971 tat‑22 ta’ Ġunju 2015 li temenda d-Deċiżjoni 2014/512 (
ĠU 2015, L 157, p. 50
), u sussegwentement sal‑31 ta’ Lulju 2016 bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2015/2431 tal‑21 ta’ Diċembru 2015 li temenda d-Deċiżjoni 2014/512 (
ĠU 2015, L 334, p. 22
), sal‑31 ta’ Jannar 2017 bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2016/1071 tal‑1 ta’ Lulju 2016 li temenda d-Deċiżjoni 2014/512 (
ĠU 2016, L 178, p. 21
), sal‑31 ta’ Lulju 2017 bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2016/2315 tad‑19 ta’ Diċembru 2016 li temenda d-Deċiżjoni 2014/512 (
ĠU 2016, L 345, p. 65
) u, fl-aħħar nett, sal‑31 ta’ Jannar 2018 bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2017/1148 tat‑28 ta’ Ġunju 2017 li temenda d-Deċiżjoni 2014/512 (
ĠU 2017, L 166, p. 35
).
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑23 ta’ Ottubru 2014, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors.
Intervent
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑23 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni talbet tintervjeni f’din il-kawża insostenn tat-talbiet tal-Kunsill.
Ir-rikorrenti ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar din it-talba fit‑12 ta’ Marzu 2015.
Permezz ta’ digriet tas‑26 ta’ Mejju 2015, il-President tad-Disa’ Awla tal-Qorti Ġenerali laqa’ din it-talba.
Fit‑2 ta’ Lulju 2015, il-Kummissjoni ppreżentat nota ta’ intervent.
Ir-rikorrenti u l-Kunsill ippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq din in-nota fit-terminu mogħti għal dan il-għan.
Sospensjoni tal-proċedura
Fit‑12 ta’ Marzu 2015, il-President tad-Disa’ Awla tal-Qorti Ġenerali ddeċieda li jisma’ lill-partijiet dwar il-possibbiltà ta’ sospensjoni tal-proċedura, sakemm tingħata d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li ttemm l-istanza fil-Kawża C‑72/15, Rosneft. Permezz ta’ ittra tar-Reġistru tal-Qorti Ġenerali tat‑23 ta’ Marzu 2015, ġie ffissat terminu lill-partijiet għal dan il-għan.
Il-Kunsill u r-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq din il-possibbiltà ta’ sospensjoni permezz ta’ atti ppreżentati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali, rispettivament fl‑1 u fit‑8 ta’ April 2015.
Permezz ta’ deċiżjoni tad‑29 ta’ Ottubru 2015, adottata abbażi tal-Artikolu 69(a) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-President tad-Disa’ Awla tal-Qorti Ġenerali ddeċieda li jissospendi l-kawża għar-raġuni li kien hemm koinċidenza mill-inqas parzjali bejn id-dispożizzjonijiet li l-Qorti tal-Ġustizzja ntalbet tevalwa l-portata u l-validità fil-Kawża C‑72/15, Rosneft, u dawk li kienu rilevanti f’din il-kawża.
Wara s-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft, (
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
), is-sospensjoni tal-proċedura ntemmet, konformement mal-Artikolu 71(3) tar-Regoli tal-Proċedura.
Il-partijiet prinċipali ġew mistiedna, f’dan il-kuntest, jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq il-konsegwenzi li għandhom jinġibdu mis-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
), f’dak li jirrigwarda l-motivi u l-argumenti invokati fil-kuntest ta’ dan ir-rikors. Huma osservaw din it-talba fit-terminu stabbilit.
Adattament tat-talbiet
Permezz ta’ nota ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis‑26 ta’ Ġunju 2015, ir-rikorrenti adattat ir-rikors sabiex jinkludi wkoll l-annullament tad-Deċiżjoni 2015/971, sa fejn din testendi l-applikazzjoni tal-miżuri restrittivi previsti bid-Deċiżjoni 2014/512, fosthom l-inklużjoni ta’ isimha fil-lista tal-entitajiet koperti minn dawn il-miżuri, sal‑31 ta’ Jannar 2016.
Il-Kunsill ifformula osservazzjonijiet dwar din in-nota permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl‑20 ta’ Awwissu 2015.
Permezz ta’ nota ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil‑5 ta’ Jannar 2016, ir-rikorrenti adattat ir-rikors sabiex jinkludi wkoll l-annullament tad-Deċiżjoni 2015/2431, sa fejn din testendi l-applikazzjoni tal-miżuri restrittivi previsti bid-Deċiżjoni 2014/512, fosthom l-inklużjoni ta’ isimha fil-lista tal-entitajiet koperti minn dawn il-miżuri, sal‑31 ta’ Lulju 2016.
Permezz ta’ nota ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fid‑19 ta’ April 2017, ir-rikorrenti adattat ir-rikors sabiex jinkludi wkoll l-annullament tad-Deċiżjoni 2016/1071 u tad-Deċiżjoni 2016/2315, sa fejn dawn jestendu l-applikabbiltà tal-miżuri restrittivi previsti mid-Deċiżjoni 2014/512, fosthom l-inklużjoni ta’ isimha fil-lista tal-entitajiet koperti minn dawn il-miżuri, sal‑31 ta’ Jannar 2017 u sal‑31 ta’ Lulju 2017 rispettivament.
Il-Kunsill sostna l-osservazzjonijiet tiegħu dwar dawn in-noti permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil‑15 ta’ Mejju 2017.
Permezz ta’ nota ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis‑27 ta’ Lulju 2017, ir-rikorrenti adattat ir-rikors sabiex jinkludi wkoll l-annullament tad-Deċiżjoni 2017/1148, sa fejn din testendi l-applikazzjoni tal-miżuri restrittivi previsti bid-Deċiżjoni 2014/512, fosthom l-inklużjoni ta’ isimha fil-lista tal-entitajiet koperti minn dawn il-miżuri, sal‑31 ta’ Jannar 2018.
Il-Kunsill sostna l-osservazzjonijiet tiegħu dwar din in-nota permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis‑17 ta’ Awwissu 2017.
Bidla fil-kompożizzjoni tal-awli
Peress illi kien hemm bidla fil-kompożizzjoni tal-awli tal-Qorti Ġenerali konformement mal-Artikolu 27(5) tar-Regoli tal-Proċedura, l-Imħallef Relatur ġie assenjat lis-Sitt Awla u konsegwentement din il-kawża ġiet assenjata lil din l-awla.
It-talbiet tal-partijiet
Ir-rikorrenti titlob, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla d-Deċiżjoni 2014/512 kif estiża jew emendata bid-Deċiżjoni 2014/659, bid-Deċiżjoni 2015/971, bid-Deċiżjoni 2015/2431, bid-Deċiżjoni 2016/1071, bid-Deċiżjoni 2016/2315 u bid-Deċiżjoni 2017/1148 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), minn naħa, u r-Regolament ikkontestat, min-naħa l-oħra (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“atti kkontestati”), sa fejn dawn l-atti jikkonċernawha;
–
tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż.
Il-Kunsill jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors bħala li parzjalment ma jaqgħax taħt il-ġurisdizzjoni tagħha u bħala li huwa kollu kemm huwa inammissibbli jew, fi kwalunkwe każ, bħala infondat;
–
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Fit-tweġiba tagħha bil-miktub għall-mistoqsija tal-Qorti Ġenerali wara s-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
), il-Kunsill ippreċiża li huwa ma kienx iktar sew jinvoka l-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali sabiex tistħarreġ il-legalità tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn din tinkludi miżuri restrittivi fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 275 TFUE, u dan ġie kkonfermat matul is-seduta.
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti Ġenerali sabiex tiċħad ir-rikors kollu kemm huwa.
Id-dritt
Insostenn tar-rikors tagħha għal annullament, ir-rikorrenti tinvoka erba’ motivi bbażati, l-ewwel, fuq il-fatt li l-Kunsill wettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni u aġixxa
ultra vires
billi inkluda isimha fl-annessi tal-atti kkontestati, it-tieni, fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni previst fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE, it-tielet, fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża u d-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv u, ir-raba’, fuq ksur tad-drittijiet fundamentali tagħha, inkluż id-drittijiet għall-protezzjoni tal-proprjetà, għall-eżerċizzju ta’ attività u għar-rispett tar-reputazzjoni, stabbiliti fl-Artikoli 16 u 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”). Ir-rikorrenti tinvoka, barra minn hekk, eċċezzjoni ta’ illegalità bbażata fuq l-Artikolu 277 TFUE fir-rigward tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata u tal-Artikolu 5 tar-regolament ikkontestat.
Preliminarjament, għandha tiġi eżaminata l-ammissibbiltà tar-rikors.
Fuq l-ammissibbiltà
Il-Kunsill jikkontesta l-kwalità tar-rikorrenti sabiex titlob l-annullament tal-atti kkontestati.
Il-Kunsill isostni li t-talba għall-annullament tal-miżuri li permezz tagħhom l-isem tar-rikorrenti ġie inkluż fil-listi tal-atti kkontestati ma tissodisfax il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE. Għalhekk, ir-rikorrenti ma kellhiex
locus standi
fuq l-ebda wieħed mit-tliet strumenti previsti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
Il-Kunsill josserva, preliminarjament, li r-rikorrenti ma kkontestatx il-fatt li ma hijiex rikorrenti privileġġata u l-fatt li ma hijiex destinatarja tal-miżuri stabbiliti mir-regolament ikkontestat. Għalhekk, l-ewwel każ tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE ma japplikax.
Sussegwentement, fir-rigward tat-tieni u tat-tielet ipoteżi previsti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, il-Kunsill iqis, l-ewwel nett, li r-rikorrenti ma hijiex “direttament ikkonċernata” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
F’dan ir-rigward, il-Kunsill isostni li l-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-lista annessa mar-regolament ikkontestat ma jfissirx li hija direttament msemmija fil-miżuri kkontestati previsti mill-imsemmi regolament, u dan minħabba n-natura tal-attività pprojbita minn dan it-test. L-Artikolu 5(1) tar-regolament ikkontestat ma jipprekludix il-ħruġ ta’ strumenti finanzjarji minn entitajiet imsemmija, iżda ix-xiri jew il-bejgħ ta’ servizzi ta’ investiment jew ta’ għajnuna għall-ħruġ ta’ strumenti finanzjarji kkonċernati minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Unjoni. Ir-rikorrenti hija entità li tista’ toħroġ strumenti finanzjarji, iżda hija ma pprovatx li hija kienet attiva f’servizzi pprojbiti marbuta mal-ħruġ tal-istrumenti finanzjarji inkwistjoni. Għalhekk hija ma hijiex direttament ikkonċernata mill-atti kkontestati. Il-fatt li isem ir-rikorrenti jiġi msemmi ma jkunx suffiċjenti sabiex ir-rikors ikun ammissibbli, peress li l-atti kkontestati ma jaffettwawx “direttament” is-sitwazzjoni legali tagħha.
It-tieni nett, f’dak li jikkonċerna l-klassifikazzjoni tal-miżuri inkwistjoni, il-Kunsill isostni li d-dispożizzjonijiet tad-deċiżjoni kkontestata jeħtieġu miżuri ta’ implimentazzjoni addizzjonali, li seħħ fil-forma tar-regolament ikkontestat. Min-naħa l-oħra, ir-regolament ikkontestat jikkostitwixxi att regolatorju li ma jinvolvix miżuri ta’ implimentazzjoni addizzjonali.
It-tielet nett, il-Kunsill isostni li r-rikorrenti ma hijiex “individwalment ikkonċernata” fl-atti kkontestati. Ir-rikorrenti ma werietx u lanqas ma tkun tista’ turi li hija tinsab f’sitwazzjoni partikolari li tikkaratterizzaha meta mqabbla ma’ istituzzjonijiet oħra fejn l-aċċess għas-suq tal-kapital u s-self tal-Unjoni ġie limitat mill-atti kkontestati. Il-Kunsill josserva f’dan ir-rigward li l-atti kkontestati jistgħu jaffettwaw l-attivitajiet kummerċjali ta’ għadd kbir ta’ operaturi mingħajr ma dan jimplika d-dritt li tikseb l-annullament tal-miżuri restrittivi li huma jistabbilixxu. Barra minn hekk, l-impatt ekonomiku tal-miżuri inkwistjoni ma huwiex limitat għall-istituzzjonijiet finanzjarji, imma jaffettwa għadd kbir ta’ professjonisti jew impriżi u mhux biss entitajiet stabbiliti fil-pajjiż terz ikkonċernat.
Ir-rikorrenti tikkontesta dawn l-argumenti.
Għandu jitfakkar f’dan ir-rigward li skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika tista’, taħt il-kundizzjonijiet previsti fl-ewwel u fit-tieni paragrafi, tressaq rikors kontra att indirizzat lilha jew li jirrigwardaha direttament u individwalment kif ukoll kontra atti regolatorji li jirrigwardawha direttament u li ma jinvolvux miżuri ta’ eżekuzzjoni. It-tieni parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE tippreċiża li jekk il-persuna fiżika jew ġuridika li tippreżenta r-rikors għal annullament ma tkunx id-destinatarju tal-att ikkontestat, l-ammissibbiltà tar-rikors tkun suġġetta għall-kundizzjoni li r-rikorrenti tkun direttament u individwalment ikkonċernata minnha. It-Trattat ta’ Lisbona żied ukoll tielet parti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE li naqqset is-severità tal-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà tar-rikorsi għal annullament ippreżentati minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi. Fil-fatt, din il-parti, mingħajr ma tissuġġetta l-ammissibbiltà tar-rikorsi għal annullament ippreżentati mill-persuni fiżiċi jew ġuridiċi għall-kundizzjoni dwar l-interess individwali, tagħti dan ir-rimedju fir-rigward tal-“atti regolatorji” li ma jinvolvux miżuri ta’ implimentazzjoni u li jirrigwardaw lir-rikorrenti direttament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill,
C‑583/11 P
,
EU:C:2013:625
, punti
u
).
L-ewwel nett, fir-rigward tal-kundizzjoni dwar l-interess dirett tar-rikorrenti, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-kundizzjoni li persuna fiżika jew ġuridika għandha tkun direttament ikkonċernata, kif previst fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, teħtieġ li l-miżura tal-Unjoni kkontestata tipproduċi direttament effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tal-individwu u ma tħalli ebda setgħa diskrezzjonali lid-destinatarji tagħha li għandhom jimplimentawha, peress li din hija ta’ natura purament awtomatika u tirriżulta biss mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, mingħajr l-applikazzjoni ta’ regoli intermedji oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Marzu 2008, Il‑Kummissjoni vs Infront WM,
C‑125/06 P
,
EU:C:2008:159
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, l-Artikolu 1(1)(a) tad-deċiżjoni kkontestata u l-Anness I ta’ din id-deċiżjoni, minn naħa, u l-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat u l-Anness III ta’ dan ir-regolament, min-naħa l-oħra (iktar ’il quddiem, meħudin flimkien, id-“dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati”), jipprojbixxu lill-operaturi kollha tal-Unjoni li jagħmlu ċerti tipi ta’ tranżazzjonijiet finanzjarji ma’ istituzzjonijiet ta’ kreditu stabbiliti fir-Russja, li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dawk l-artikoli u fejn l-isem huwa elenkat f’dawn l-annessi.
Għandu jiġi kkonstatat, għaldaqstant, li r-rikorrenti hija direttament ikkonċernata mid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati. Fil-fatt, il-miżuri restrittivi inkwistjoni għandhom japplikaw direttament fir-rigward tagħha, bħala konsegwenza immedjata tal-fatt li hija entità msemmija f’dawn id-dispożizzjonijiet, meta moqrija fid-dawl tal-annessi korrispondenti, u mingħajr ma jkun hemm ebda setgħa diskrezzjonali lid-destinatarji responsabbli mill-implimentazzjoni tagħhom. Huwa irrilevanti, f’dan ir-rigward, li l-imsemmija dispożizzjonijiet ma jipprekludux lir-rikorrenti milli jwettqu t-tranżazzjonijiet imsemmija barra mill-Unjoni. Fil-fatt, huwa stabbilit li d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati jimponu restrizzjonijiet fuq l-aċċess għas-suq tal-kapital tal-Unjoni lir-rikorrenti.
Bl-istess mod, għandu jiġi miċħud l-argument tal-Kunsill li r-rikorrenti ma hijiex direttament affettwata fis-sitwazzjoni ġuridika tagħha, peress li l-miżuri stabbiliti permezz tal-atti kkontestati japplikaw biss għal entitajiet stabbiliti fl-Unjoni. Għalkemm huwa minnu li l-atti kkontestati jipprevedu projbizzjonijiet li japplikaw l-ewwel għal istituzzjonijiet ta’ kreditu u istituzzjonijiet finanzjarji oħrajn stabbiliti fl-Unjoni, dawn il-projbizzjonijiet għandhom bħala għan u bħala effett li jaffettwaw direttament l-entitajiet, bħar-rikorrenti, li għandhom l-attività ekonomika tagħhom limitata bħala riżultat tal-applikazzjoni ta’ dawn il-miżuri fir-rigward tagħhom. Huwa ovvju li huwa għall-organi stabbiliti fl-Unjoni li japplikaw dawn il-miżuri, peress li l-atti adottati mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma għandhomx, bħala prinċipju, japplikaw barra mit-territorju tal-Unjoni. Dan ma jfissirx li l-entitajiet affettwati permezz tal-atti kkontestati ma humiex direttament ikkonċernati mill-miżuri restrittivi applikati fil-konfront tagħhom. Fil-fatt, il-fatt li jiġi pprojbit lill-operaturi tal-Unjoni milli jwettqu ċerti tipi ta’ tranżazzjonijiet ma’ entitajiet stabbiliti barra mill-Unjoni huwa ekwivalenti għal projbizzjoni lil dawn l-entitajiet milli jwettqu t-tranżazzjonijiet inkwistjoni ma’ operaturi tal-Unjoni. Barra minn hekk, jekk tintlaqa’ t-teżi tal-Kunsill f’dan ir-rigward wieħed ikollu jikkunsidra li, anki fil-każijiet ta’ ffriżar ta’ fondi individwali, il-persuni elenkati li għalihom japplikaw il-miżuri restrittivi ma humiex ikkonċernati direttament minn tali miżuri, peress li huwa primarjament f’idejn l-Istati Membri tal-Unjoni u tal-persuni fiżiċi jew ġuridiċi taħt il-ġurisdizzjoni tagħhom li japplikawhom.
Barra minn hekk, huwa inutli li l-Kunsill jibbaża ruħu, f’dan ir-rigward, fuq il-kawża li tat lok għad-digriet tas‑6 ta’ Settembru 2011, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (
T‑18/10
,
EU:T:2011:419
). Fil-fatt, f’din il-kawża, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li r-Regolament (KE) Nru 1007/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Settembru 2009 dwar il-kummerċ tal-prodotti mill-foki (
ĠU 2009, L 286, p. 36
) jaffettwa biss is-sitwazzjoni ġuridika tar-rikorrenti li huma attivi fit-tqegħid fis-suq tal-Unjoni ta’ prodotti dderivati mill-foki u li huma kkonċernati mill-projbizzjoni ġenerali fir-rigward tat-tqegħid fis-suq ta’ dawn il-prodotti, b’differenza mir-rikorrenti li l-attività tagħhom ma hijiex it-tqegħid fis-suq ta’ dawn il-prodotti jew ta’ dawk li jaqgħu taħt l-eċċezzjoni prevista mir-Regolament Nru 1007/2009, peress li, bħala prinċipju, it-tqegħid fis-suq tal-Unjoni ta’ prodotti dderivati mill-foki li ġejjin minn forom ta’ kaċċa pprattikati tradizzjonalment mill-komunitajiet Inuit u minn komunitajiet indiġeni oħra għal skopijiet ta’ sussistenza kienet awtorizzata (ara, f’dan is-sens, id-digriet tas‑6 ta’ Settembru 2011, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill,
T‑18/10
,
EU:T:2011:419
, punt
). F’dan il-każ, min-naħa l-oħra, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti hija attiva fis-suq tas-servizzi finanzjarji msemmija fid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati, u mhux f’xi suq upstream jew downstream ta’ dawn is-servizzi, kif isostni l-Kunsill. Fil-fatt, huwa minħabba l-atti kkontestati li r-rikorrenti kienet fl-impossibbiltà li twettaq ċerti tranżazzjonijiet finanzjarji pprojbiti ma’ istituzzjonijiet stabbiliti fl-Unjoni, meta hija kellha d-dritt li twettaq tali tranżazzjonijiet fl-assenza ta’ dawn l-atti.
Għandu jiġi konkluż, għaldaqstant, li r-rikorrenti hija direttament ikkonċernata mid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati, sa fejn dawn jikkonċernaw lilha.
It-tieni nett, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi eżaminat jekk id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati jinkludux jew le miżuri ta’ eżekuzzjoni, għandu jiġi rrilevat li l-kundizzjoni dwar l-interess individwali, prevista mit-tieni każ tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE hija wkoll issodisfatta f’dan il-każ.
Fil-fatt, għandu jitfakkar f’dan ir-rigward li kull inklużjoni fuq lista ta’ persuni jew entitajiet koperti minn miżuri restrittivi tiftaħ għal din il-persuna jew għal din l-entità, li hija simili fil-konfront tagħha għal deċiżjoni individwali, l-aċċess għall-qorti tal-Unjoni, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, li jagħmel riferiment għalih it-tieni paragrafu tal-Artikolu 275 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Novembru 2013, Il‑Kunsill vs Manufacturing Support & Procurement Kala Naft,
C‑348/12 P
,
EU:C:2013:776
, punt
; mill‑1 ta’ Marzu 2016, National Iranian Oil Company vs Il‑Kunsill,
C‑440/14 P
,
EU:C:2016:128
, punt
, u tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, f’dan il-każ, peress li isimha ġie inkluż fil-listi tal-Anness I tad-deċiżjoni kkontestata u tal-Anness III tar-regolament ikkontestat, fost l-entitajiet li għalihom il-miżuri restrittivi stabbiliti fid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati japplikaw, ir-rikorrenti għandha titqies li hija kkonċernata individwalment dawn il-miżuri.
Kull soluzzjoni oħra tikser id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 263 u tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 275 TFUE u għalhekk ikun kuntrarju għas-sistema ta’ protezzjoni ġudizzjarja stabbilita mit-Trattat FUE, kif ukoll għad-dritt għal rimedju effettiv stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2014, National Iranian Oil Company vs Il‑Kunsill,
T‑578/12
, mhux ippubblikata,
EU:T:2014:678
, punt
).
Għaldaqstant, hemm lok li jiġi konkluż li r-rikorrenti għandha d-dritt titlob l-annullament tal-miżuri restrittivi stabbiliti fid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati sa fejn dawn jikkonċernawha.
Fuq il-mertu
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat, essenzjalment, fuq żball ta’ evalwazzjoni allegatament imwettaq mill-Kunsill meta inkluda l-isem tar-rikorrenti fl-annessi tal-atti kkontestati
Fil-kuntest tal-ewwel motiv tagħha, ir-rikorrenti ssostni li l-Kunsill wettaq żewġ żbalji ta’ fatt materjali kif ukoll żball manifest ta’ evalwazzjoni u aġixxa
ultra vires
meta kkunsidra li hija kienet tissodisfa l-kriterji previsti fl-Artikolu 5(1) tar-regolament ikkontestat, li jippermetti l-inklużjoni ta’ isimha fl-annessi tal-atti kkontestati.
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li hija la hija proprjetà ta’ jew ikkontrollata mill-Gvern Russu u li topera għal skopijiet purament kummerċjali. Hija ssostni li l-fatt li l-azzjonist ewlieni tagħha, jiġifieri l-Bank Ċentrali tal-Federazzjoni Russa, għandu iktar minn 50 % tal-azzjonijiet bi dritt tal-vot ma jbiddilx din is-sitwazzjoni. Il-Bank Ċentrali tal-Federazzjoni Russa jaġixxi indipendentement mill-awtoritajiet pubbliċi, bl-istatus indipendenti tiegħu huwa b’mod partikolari kkodifikat fl-Artikolu 75 tal-Kostituzzjoni Russa.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti tqis li l-fatt li hija “miżmuma jew ikkontrollata mill-Istat” għandu jiġi interpretat bħala li jirreferi għal żamma jew kontroll mill-Gvern Russu. Kull interpretazzjoni iktar wiesgħa tmur b’mod partikolari kontra l-prinċipju ta’ interpretazzjoni stretta tal-miżuri restrittivi fid-dawl tal-konsegwenzi tagħhom u l-indħil fid-drittijiet fundamentali li jġibu magħhom l-entitajiet imsemmija.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti ssostni li jirriżulta b’mod ċar mill-istatuti tagħha li hija ma għandhiex mandat espliċitu sabiex tippromwovi l-kompetittività tal-ekonomija Russa u d-diversifikazzjoni tagħha u sabiex tinkoraġġixxi l-investimenti tagħha. Peress li kull waħda mill-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 5(1) tar-regolament ikkontestat huma kumulattivi u li l-Kunsill ma stabbilixxiex li r-rikorrenti kellha l-mandat indikat, il-Kunsill kien manifestament żbaljat fl-evalwazzjoni tiegħu li tgħid li hija kienet tissodisfa l-kriterji stabbiliti. Ir-rikorrenti tinsisti fuq in-natura kumulattiva taż-żewġ kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5(1) tar-regolament ikkontestat. Hija tqis li, jekk kien hemm xi dubju dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1) tar-regolament ikkontestat, hija r-responsabbiltà tal-Qorti Ġenerali li tinterpreta d-dispożizzjonijiet fir-rigward tagħha b’mod restrittiv, billi tneħħi kull ambigwità favur tagħha. Barra minn hekk, waqt is-seduta, ir-rikorrenti ppreżentat tabella li tikkonsisti f’ġabra tad-diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 5(1) tar-regolament ikkontestat, li juri li, f’diversi verżjonijiet lingwistiċi, ir-rekwiżit li jkun hemm mandat espliċitu hija kundizzjoni supplimentari li tapplika għal kull istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali proprjetà ta’ jew ikkontrollata f’iktar minn 50 % mill-Istat Russu fl‑1 ta’ Awwissu 2014.
Il-Kunsill, sostnut mill-Kummissjoni, jikkontesta dawn l-argumenti.
Preliminarjament, hemm lok li jiġi kkunsidrat li r-rikorrenti għandha tiġi kkunsidrata bħala li qed tinvoka żball ta’ liġi u żball ta’ evalwazzjoni u mhux żball manifest ta’ evalwazzjoni.
Fil-fatt, l-effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju ggarantit mill-Artikolu 47 tal-Karta teżiġi wkoll li l-qorti tal-Unjoni tiżgura li d-deċiżjoni li permezz tagħha ġew adottati jew miżmuma miżuri restrittivi, li għandha portata individwali għall-persuna jew l-entità kkonċernata, hija bbażata fuq bażi fattwali suffiċjentement solida. Dan jimplika verifika tal-fatti allegati fl-espożizzjoni tal-motivi li fuqhom hija bbażata l-imsemmija deċiżjoni, b’mod li l-istħarriġ ġudizzjarju ma jkunx limitat għall-evalwazzjoni tal-plawżibbiltà astratta tal-motivi invokati, iżda jirrigwarda l-kwistjoni jekk dawn il-motivi, jew tal-inqas, wieħed minnhom meqjus suffiċjenti fih innifsu sabiex isostni din l-istess deċiżjoni, humiex issostanzjati (sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il‑Kummissjoni et vs Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, punt
).
Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat jikkonċerna ċerti tipi ta’ istituzzjonijiet miżmuma jew ikkontrollati għal iktar minn 50 % minn “l-Istat” Russu u mhux mill-“Gvern” Russu, kif issuġġerixxiet ir-rikorrenti. L-interpretazzjoni restrittiva proposta mir-rikorrenti twassal sabiex jiġi ristrett il-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolament ikkontestat u sabiex jerġgħu jinkitbu mill-ġdid il-kriterji bażiċi previsti mid-deċiżjoni kkontestata u ma tistax, għaldaqstant, tiġi milqugħa.
Issa, ir-rikorrenti ma tikkontestax li hija miżmuma għal iktar minn 50 % mill-Bank Ċentrali tal-Federazzjoni Russa. Barra minn hekk, mil-Liġi Federali Nru 86‑FZ tal‑10 ta’ Lulju 2002 dwar il-Bank Ċentrali tal-Federazzjoni Russ, jirriżulta li dan huwa organu federali tal-awtorità tal-Istat (Artikolu 1(2)) li l-President u l-Kunsill Amministrattiv tiegħu jinħatru mill-Gosudarstvennaya Duma Federal’nogo Sobrania Rossiskoï Federatsii (id-Duma tal-Istat tal-Assemblea Federali tal-Federazzjoni Russa) fuq proposta jew bil-qbil tal-President tal-Federazzjoni Russa (Artikolu 5), li jipparteċipa fl-iżvilupp tal-politika ekonomika tal-Gvern tal-Federazzjoni Russa (Artikolu 21), li jirrappreżenta l-interessi tal-Federazzjoni Russa, b’mod partikolari, l-organizzazzjonijiet monetarji u finanzjarji internazzjonali (Artikolu 51) u li jittrasferixxi għall-baġit federali tal-Istat 50 % (75 % mill‑1 ta’ Jannar 2016) tal-profitti tiegħu f’sena sħiħa.
Fit-tieni lok, għandu jiġi eżaminat jekk il-kundizzjoni dwar “mandat espliċitu” stabbilit fl-Artikolu 5(1)(a) tar-Regolament ikkontestat huwiex kundizzjoni alternattiva, kif isostnu l-Kunsill u l-Kummissjoni, jew kumulattiva, kif issostni r-rikorrenti, meta mqabbel mal-kunċett ta’ “istituzzjoni prinċipali ta’ kreditu”.
Għandu jitfakkar, f’dan ir-rigward, li l-formulazzjoni tal-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat, li huwa kemxejn iktar preċiż u ddettaljat minn dak tal-Artikolu 1(1)(a) tad-deċiżjoni kkontestata jipprevedi li “[g]ħandu jkun ipprojbit li, direttament jew indirettament, jinxtraw, jinbiegħu jew jiġu pprovduti servizzi ta’ investiment jew li tingħata assistenza fil-ħruġ ta’, jew inkella li jsir negozjar ta’ titoli trasferibbli u strumenti tas-suq tal-flus b’maturità li taqbeż id-90 jum, maħruġa wara l‑1 ta’ Awwissu 2014 sat‑12 ta’ Settembru 2014, jew b’maturità li taqbeż it-30 jum, maħruġa wara t‑12 ta’ Settembru 2014 minn […] istituzzjoni ewlenija tal-kreditu, jew istituzzjoni ewlenija oħra li jkollha mandat espliċitu li tippromwovi l-kompetittività tal-ekonomija Russa, id-diversifikazzjoni tagħha u tinkoraġġixxi l-investiment, stabbilita fir-Russja b’iktar minn 50 % ta’ sjieda pubblika jew kontroll pubbliku fl‑1 ta’ Awwissu 2014, kif elenkata fl-Anness III”
Huwa minnu li interpretazzjoni letterali ta’ numru ta’ verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat tista’ tissuġġerixxi li l-alternattiva tinsab bejn, minn naħa, “istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali” u, min-naħa l-oħra, “istituzzjoni ewlenija oħra” u li dawn iż-żewġ tipi ta’ istituzzjonijiet għandhom, fil-każijiet kollha, ikollhom mandat espliċitu li jippromwovi l-kompetittività tal-ekonomija Russa u d-diversifikazzjoni tagħha u tinkoraġġixxi l-investiment, kif issostni r-rikorrenti.
Barra minn hekk, mill-qari tad-diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat ma jippermettix, bħala tali, s-sostenn tat-teżi tal-Kunsill li tgħid li fil-verità hemm alternattiva bejn, minn naħa, “istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali” u, min-naħa l-oħra, “istituzzjoni ewlenija oħra li jkollha mandat espliċitu li tippromwovi l-kompetittività tal-ekonomija Russa, id-diversifikazzjoni tagħha u tinkoraġġixxi l-investiment”. Barra minn hekk, kif irrikonoxxa l-Kunsill waqt is-seduta, ċerti verżjonijiet lingwistiċi huma ambigwi u jistgħu jiġu interpretati f’dan is-sens mir-rikorrenti, jiġifieri li teżiġi, anki għal istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali, l-eżistenza ta’ “mandat espliċitu”.
Madankollu, għandu jitfakkar li konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati u applikati b’mod uniformi fid-dawl tal-verżjonijiet stabbiliti fil-lingwi kollha tal-Unjoni. Fil-każ ta’ diverġenza bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-għan tal-leġiżlazzjoni li tifforma parti minnha (ara s-sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2005, Jyske Finans,
C‑280/04
,
EU:C:2005:753
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Novembru 1974, Moulijn vs Il‑Kummissjoni,
6/74
,
EU:C:1974:129
, punti
u
).
F’dan il-każ, peress li l-Artikolu 5(1) tar-regolament ikkontestat għandu l-għan, konformement mal-Artikolu 215 TFUE, tal-adozzjoni tal-miżuri neċessarji sabiex jingħata effett lill-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata, it-termini ta’ dik l-ewwel dispożizzjoni għandhom jiġu interpretati, sa fejn possibbli, fid-dawl ta’ din tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punt
).
Issa l-Artikolu 1(1)(a) tad-deċiżjoni kkontestata jirreferi għal “istituzzjonijiet ta’ kreditu jew istituzzjonijiet tal-iżvilupp finanzjarju ewlenin stabbiliti fir-Russja b’aktar minn 50 % sjieda pubblika jew kontroll pubbliku fl‑1 ta’ Awwissu 2014, kif elenkati fl-Anness I” (punt 17 iktar ’il fuq). Hemm alternattiva, għalhekk, bejn l-“istituzzjonijiet ta’ kreditu ewlenin” u l-“istituzzjonijiet finanzjarji ta’ żvilupp”, peress li dawn tal-aħħar huma ddefiniti b’mod iktar preċiż fl-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat bħala “istituzzjoni ewlenija oħra li jkollha mandat espliċitu li tippromwovi l-kompetittività tal-ekonomija Russa, id-diversifikazzjoni tagħha u tinkoraġġixxi l-investiment”.
Għaldaqstant, huwa żbaljat li r-rikorrenti ssostni li “kull istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali” għandu jkollu wkoll “mandat espliċitu li tippromwovi l-kompetittività tal-ekonomija Russa, id-diversifikazzjoni tagħha u tinkoraġġixxi l-investiment”, minbarra li tissodisfa l-kundizzjonijiet l-oħra stabbiliti fl-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat, sabiex tiġi inkluża fil-lista tal-Anness III ta’ dak ir-regolament.
Għaldaqstant, huwa mingħajr ma wettqet żball ta’ liġi u lanqas żball ta’ evalwazzjoni li l-Kunsill seta’ jikkunsidra li r-rikorrenti kienet “istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali […], stabbilita fir-Russja b’iktar minn 50 % ta’ sjieda pubblika jew kontroll pubbliku fl‑1 ta’ Awwissu 2014”, li tissodisfa, għaldaqstant, il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat sabiex tiġi inkluża fl-Anness III ta’ dan ir-regolament.
L-ewwel motiv tar-rikorrenti għandu, għaldaqstant, jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat, essenzjalment, fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni previst fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE
Fil-kuntest tat-tieni motiv tagħha, ir-rikorrenti ssostni li l-Kunsill naqas milli jagħti motivazzjoni xierqa jew suffiċjenti sabiex tkun inkluża fil-listi tal-annessi tal-atti kkontestati, bi ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE.
Ir-rikorrenti ssostni li, fl-ewwel lok, ma rċevietx l-ittra ta’ notifika tal-Kunsill dwar l-inklużjoni tagħha fil-listi tal-annessi tal-atti kkontestati, wisq inqas li informatha bil-motivi li għalihom il-Kunsill ried jinkludiha f’dawn il-listi, flimkien mal-provi li jsostnu dan. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti tqis li huwa irrilevanti li d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati ma jistgħux jitqiesu bħala miżuri għall-iffriżar tal-assi, minħabba li dawk id-dispożizzjonijiet jikkostitwixxu miżuri restrittivi li jaffettwaw negattivament persuni fiżiċi jew ġuridiċi mmirati individwalment. Il-Kunsill kien għalhekk obbligat li jipprovdi lir-rikorrenti l-motivi li jiġġustifikaw l-inklużjoni tagħha fil-listi tal-annessi tal-atti kkontestati u l-pubblikazzjoni tal-miżuri inkwistjoni f’
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
kienet insuffiċjenti.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tqis li huwa impossibbli li jiġi identifikat, fl-atti kkontestati, il-bażi li fuqha l-Kunsill ikkunsidra li kienet taqa’ taħtha tal-kriterji ta’ inklużjoni u fuq liema fatti huwa bbaża ruħu għal dan il-għan, b’isimha jkun imsemmi fl-annessi tal-atti kkontestati mingħajr ebda spjegazzjoni. Barra minn hekk, l-argument li jgħid li d-dispożizzjonijiet huma stess jipprovdu l-motivazzjoni meħtieġa li tippermetti li isem ir-rikorrenti jiġi inkluż fil-listi annessi għall-atti kkontestati twassal għal raġunament ċirkolari min-naħa tal-Kunsill.
Il-Kunsill, sostnut mill-Kummissjoni, jikkontesta dawn l-argumenti.
Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE, “[l]-atti legali għandhom jiddikjaraw ir-raġunijiet li fuqhom ikunu bbażati […]”. Barra minn hekk, bis-saħħa tal-Artikolu 41(2)(ċ) tal-Karta, li għaliha l-Artikolu 6(1) TUE jirrikonoxxi l-istess valur legali bħat-Trattati, id-dritt għal amministrazzjoni tajba jinkludi b’mod partikolari “l-obbligu għall-amministrazzjoni li tagħti r-raġunijiet għad-deċiżjonijiet tagħha”.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 296 TFUE u mill-Artikolu 41(2)(ċ) tal-Karta għandha tiġi adatta għan-natura tal-att ikkontestat u għall-kuntest li fih huwa ġie adottat. Hija għandha turi b’mod ċar u mhux ekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni, awtriċi tal-att, b’tali mod li tippermetti lill-partijiet ikkonċernati li jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda u lill-qorti kompetenti li teżerċita l-istħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat skont iċ-ċirkustanzi tal-każ (ara s-sentenza tal‑14 ta’ April 2016, Ben Ali vs Il‑Kunsill,
T‑200/14
, mhux ippubblikata,
EU:T:2016:216
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti, sa fejn il-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 296 TFUE u tal-Artikolu 41(2)(ċ) tal-Karta għandha tiġi evalwata fid-dawl mhux biss ta’ kliemha, iżda wkoll tal-kuntest tagħha kif ukoll f’dak tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam inkwistjoni. Għalhekk, minn naħa, att li jikkawża preġudizzju jkun motivat b’mod suffiċjenti jekk jiġi adottat f’kuntest magħruf mill-persuna kkonċernata li permezz tiegħu tkun tista’ tifhem il-portata tal-miżura meħuda fir-rigward tagħha. Min-naħa l-oħra, il-livell ta’ preċiżjoni tal-motivazzjoni ta’ att għandu jkun proporzjonat għall-possibbiltajiet materjali u għall-kundizzjonijiet tekniċi jew għat-terminu li fihom hija għandha tintervjeni (ara s-sentenza tal‑14 ta’ April 2016, Ben Ali vs Il‑Kunsill,
T‑200/14
, mhux ippubblikata,
EU:T:2016:216
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-atti kkontestati kellhom ikunu suġġetti għal komunikazzjoni individwali, għandu jiġi osservat li tali lment huwa relatat iktar mal-motiv ibbażat fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża u għalhekk ser jiġi eżaminat fil-kuntest tat-tielet motiv.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni impost fuq il-Kunsill f’dan il-każ, għandu jitfakkar li r-rikorrenti titlob biss l-annullament tal-atti kkontestati sa fejn dawn jikkonċernawha u jipprevedu l-inklużjoni ta’ isimha fil-listi annessi ma’ dawn l-atti.
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi rrilevat li s-suġġett tal-miżuri restrittivi li jirriżultaw mid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati huwa ddefinit b’riferiment għal entitajiet speċifiċi, peress li huma jipprojbixxu, b’mod partikolari, l-eżekuzzjoni ta’ diversi tranżazzjonijiet finanzjarji fil-konfront ta’ entitajiet inklużi fl-Anness I tad-deċiżjoni kkontestata u fl-Anness III tar-regolament ikkontestat, li fosthom hemm ir-rikorrenti. Għalhekk, fir-rigward tar-rikorrenti, dawn huma miżuri restrittivi individwali (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punti
u
).
Il-ġurisprudenza ppreċiżat ukoll li l-motivazzjoni ta’ att tal-Kunsill li jimponi miżura restrittiva ma għandhiex biss tidentifika l-bażi legali ta’ din il-miżura, iżda wkoll ir-raġunijiet speċifiċi u konkreti li abbażi tagħhom il-Kunsill jikkunsidra, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali ta’ evalwazzjoni tiegħu, li l-persuna kkonċernata għandha tkun is-suġġett ta’ tali miżura (ara s-sentenza tat‑3 ta’ Lulju 2014, National Iranian Tanker Company vs Il‑Kunsill,
T‑565/12
,
EU:T:2014:608
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għaldaqstant, hemm lok li jiġi miċħud l-argument tal-Kunsill li l-kriterji ġurisprudenzjali dwar l-obbligu ta’ motivazzjoni tal-atti li jimponu miżuri restrittivi individwali ma humiex applikabbli f’dan il-każ.
Madankollu, konformement mal-ġurisprudenza stabbilita fil-punt 93 iktar ’il fuq, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest li fih ġew adottati l-miżuri restrittivi kif ukoll ir-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat.
F’dan il-każ, l-ewwel nett, għandu jiġi mfakkar li dawn il-miżuri jirriżultaw mill-kuntest, magħruf mir-rikorrenti, ta’ tensjoni internazzjonali qabel l-adozzjoni tal-atti kkontestati, imfakkar fil-punti 2 sa 12 iktar ’il fuq. Mill-premessi 1 sa 8 tad-deċiżjoni kkontestata u mill-premessa 2 tar-regolament ikkontestat jirriżulta li l-għan iddikjarat tal-atti kkontestati huwa li tikber l-ispiża tal-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa intiżi li jdgħajfu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina u li titmexxa ’l quddiem soluzzjoni paċifika għall-kriżi. L-atti jindikaw għaldaqstant is-sitwazzjoni globali li wasslet għall-adozzjoni tagħhom u l-għanijiet ġenerali li huma jixtiequ jilħqu (sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punt
).
It-tieni nett, għandu jitfakkar li dawn id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati jipprojbixxu, għall-operaturi tal-Unjoni, ix-xiri, il-bejgħ jew il-forniment, dirett jew indirett, ta’ servizzi ta’ investiment jew l-assistenza fil-ħruġ jew kwalunkwe tranżazzjoni oħra ta’ bonds, azzjonijiet jew strumenti finanzjarji simili b’maturità itwal minn 90 jum jekk ikunu ġew maħruġa wara l‑1 ta’ Awwissu 2014 sat‑12 ta’ Settembru 2014, jew b’maturità li taqbeż it-30 jum, jekk dawn ikunu nħarġu wara t‑12 ta’ Settembru 2014, minn persuni ġuridiċi li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dawn id-dispożizzjonijiet, fosthom dik li jiġu miżmuma jew ikkontrollati f’iktar minn 50 % mill-Istat Russu, u li l-isem jidher fl-Anness I tad-deċiżjoni kkontestata u fl-Anness III tar-regolament ikkontestat (ara l-punti 17 u 19 iktar ’il fuq). Dawn l-annessi, min-naħa tagħhom, ma jinkludu ebda motivazzjoni speċifika għal kull waħda mill-entitajiet elenkati.
Għandu jiġi kkunsidrat, madankollu, li r-“raġunijiet speċifiċi u konkreti” li għalihom il-Kunsill ikkunsidra, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tiegħu, li r-rikorrenti kellha tkun is-suġġett tal-miżuri inkwistjoni, fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 97 iktar ’il fuq, tikkorrispondi f’dan il-każ għall-kriterji stabbiliti fid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati.
Fil-fatt, ir-rikorrenti ġiet imsemmija għas-sempliċi raġuni li hija tissodisfa l-kundizzjonijiet speċifiċi u konkreti previsti fid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati.
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi rrilevat li l-fatt li jużaw l-istess kunsiderazzjonijiet sabiex jadottaw miżuri restrittivi fil-konfront ta’ diversi persuni ma jeskludix li dawn il-kunsiderazzjonijiet iwasslu għal motivazzjoni suffiċjentement speċifika għal kull waħda mill-persuni kkonċernati (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2014, Ezz et vs Il‑Kunsill,
T‑256/11
,
EU:T:2014:93
, punt
).
Barra minn hekk, mill-atti tal-proċess jirriżulta li, b’risposta għall-ittra tar-rikorrenti tat‑22 ta’ Ottubru 2014, il-Kunsill ippreċiża, permezz ta’ ittra tad‑9 ta’ Diċembru 2014, li kienet proprju l-kwalità tagħha bħala istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali stabbilita fir-Russja, b’iktar minn 50 % minnha proprjetà tal-Bank Ċentrali tal-Federazzjoni Russa, li isem ir-rikorrenti kien ġie inkluż fil-listi annessi għall-atti kkontestati.
Tali motivazzjoni komplementari ma tistax tiġi kkunsidrata bħala tardiva, sa fejn din hija intiża biss sabiex tikkompleta l-motivazzjoni diġà pprovduta billi bbażat ruħha fuq elementi li kienu magħrufa mir-rikorrenti fil-mument tal-adozzjoni tal-atti kkontestati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ April 2015, Tomana et vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni,
T‑190/12
,
EU:T:2015:222
, punt
). F’dawn iċ-ċirkustanzi, filwaqt li huwa ammess li motivi iktar iddettaljati kienu jkunu iktar adatti, il-motivazzjoni pprovduta ppermettiet lir-rikorrenti tifhem, b’mod suffiċjentement preċiż, il-ġustifikazzjoni tal-miżuri restrittivi li jikkonċernawha u li tikkontestahom. Bl-istess mod, l-imsemmija motivazzjoni tippermetti lill-Qorti Ġenerali teżerċita stħarriġ tal-legalità tal-atti kkontestati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2015, Ministry of Energy of Iran vs Il‑Kunsill,
T‑564/12
,
EU:T:2015:599
, punti
u
).
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, hemm lok li t-tieni motiv jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat, essenzjalment, fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża u tad-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv
Fil-kuntest tat-tielet motiv tagħha, ir-rikorrenti tinvoka ksur tad-drittijiet tad-difiża u tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva fid-dawl, minn naħa, tal-fatt li hija ma rċevietx l-ittra li tinnotifikaha dwar l-inklużjoni ta’ isimha fil-listi tal-atti kkontestati u, min-naħa l-oħra, il-fatt li l-Kunsill ma ppreżenta l-ebda element ta’ prova sabiex isostni l-motivi li huwa kellu sabiex jiġġustifika din l-inklużjoni. Għalhekk, il-Kunsill kien ikkomunika dokumenti relatati mad-deċiżjoni għall-inklużjoni tal-isem tar-rikorrenti li ma kienu jipprovdu ebda bażi fattwali fir-rigward ta’ din id-deċiżjoni.
Il-Kunsill jikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti u jqis li, peress li d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati ma jikkostitwixxux miżuri restrittivi “immirati” u ma jikkonċernawx direttament u individwalment lir-rikorrenti, huwa ma kienx obbligat li jinformaha individwalment. Barra minn hekk, ir-rikorrenti qatt ma weriet kif l-assenza ta’ notifika individwali ppreġudika d-drittijiet tad-difiża tagħha f’dan il-każ. Il-Kunsill isostni barra minn hekk li ma għandu l-ebda obbligu li jagħti
ex officio
u b’mod spontanju, lil entità inkluża fuq il-lista, aċċess għad-dokumenti li jinsabu fil-fajl li jikkonċernawha. Huwa kien madankollu wieġeb it-talba tar-rikorrenti fid‑9 ta’ Diċembru 2014 u bagħtilha provi u dokumenti relattivi għad-deċiżjoni kkontestata li kienu inklużi fil-fajl.
Għandu jiġi mfakkar li l-osservanza tad-drittijiet tad-difiża u d-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva huma drittijiet fundamentali li jagħmlu parti integrali mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, li fir-rigward tagħhom il-qrati tal-Unjoni għandhom jiżguraw stħarriġ, bħala prinċipju komplet, tal-legalità tal-atti kollha tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑24 ta’ Mejju 2016, Good Luck Shipping vs Il‑Kunsill,
T‑423/13 u T‑64/14
,
EU:T:2016:308
, punti
u
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża, li huwa espressament stabbilit fl‑Artikolu 41(2)(a) tal-Karta, jinkludi matul proċedura għall-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi d-dritt għal smigħ u d-dritt ta’ aċċess għall-fajl fl-osservanza tal-interessi leġittimi tal-kunfidenzjalità (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Novembru 2013, Il‑Kunsill vs Fulmen u Mahmoudian,
C‑280/12 P
,
EU:C:2013:775
, punt
, u tal‑15 ta’ Ġunju 2017, Kiselev vs Il‑Kunsill,
T‑262/15
,
EU:T:2017:392
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Id-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, li huwa stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta, jeżiġi li l-persuna kkonċernata għandha d-dritt li tkun tista’ jkollha għarfien tal-motivi li fuqhom hija bbażata id-deċiżjoni meħuda kontriha mill-qari tad-deċiżjoni nnifisha, jew permezz ta’ komunikazzjoni tal-motivi fuq talba tagħha, bla ħsara għas-setgħa tal-qorti kompetenti li titlob lill-awtorità inkwistjoni tikkomunikahom, sabiex il-persuna kkonċernata tkun tista’ tiddefendi d-drittijiet tagħha taħt l-aħjar kundizzjonijiet possibbli u tiddeċiedi b’għarfien sħiħ jekk huwiex għaqli li tadixxi lill-qorti kompetenti, kif ukoll li tpoġġi lil din tal-aħħar kompletament f’pożizzjoni li teżerċita l-istħarriġ tal-legalità tad-deċiżjoni inkwistjoni (ara s-sentenza tal‑24 ta’ Mejju 2016, Good Luck Shipping vs Il‑Kunsill,
T‑423/13 u T‑64/14
,
EU:T:2016:308
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Waqt din il-komunikazzjoni, l-awtorità kompetenti tal-Unjoni għandha tippermetti lil din il-persuna li turi utilment il-perspettiva tagħha fir-rigward tal-motivi meqjusa kontriha (sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il-Kummissjoni et vs Kadi,
C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P
,
EU:C:2013:518
, punt
).
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li għandhom jiġu eżaminati l-argumenti tar-rikorrenti.
Preliminarjament, għandu jiġi miċħud l-argument tal-Kunsill li jgħid li l-ġurisprudenza fil-qasam ta’ miżuri restrittivi individwali ma huwiex applikabbli f’dan il-każ, peress li dawn huma miżuri ta’ portata ġenerali u mhux miżuri restrittivi mmirati. Fil-fatt, il-kompetenza tal-Qorti Ġenerali fir-rigward tad-deċiżjoni kkontestata tirriżulta preċiżament mill-fatt li dan ir-rikors jirrigwarda l-legalità ta’ miżuri restrittivi kontra persuni fiżiċi jew ġuridiċi, fis-sens tat-tieni paragrafu tal‑Artikolu 275 TFUE, kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża li tat lok għas-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
).
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li l-Kunsill kellu jinnotifikalha individwalment l-atti kkontestati, sa fejn dawn l-atti jipprevedu miżuri restrittivi fil-konfront tagħha, għandu jiġi osservat li l-assenza ta’ komunikazzjoni individwali tal-atti kkontestati, għalkemm tinċidi fuq il-mument li minnu jibda jiddekorri t-terminu għall-preżentata tar-rikors, ma tiġġustifikax waħedha, l-annullament tal-atti inkwistjoni. Issa, ir-rikorrenti ma tinvoka l-ebda argument maħsub sabiex juri li, f’dan il-każ, l-assenza ta’ notifika individwali ta’ dawn l-atti kellha bħala konsegwenza dannu għad-drittijiet tagħha li jiġġustifika l-annullament tagħhom sa fejn dawn jikkonċernawha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Novembru 2014, Mayaleh vs Il‑Kunsill,
T‑307/12 u T‑408/13
,
EU:T:2014:926
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-allegata assenza ta’ komunikazzjoni mill-Kunsill tal-provi li jsostnu l-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-listi tal-atti kkontestati, għandhom jiġu eżaminati separatament l-atti inizjali li permezz tagħhom l-isem tar-rikorrenti ġie inkluż fil-listi tal-entitajiet imsemmija mill-miżuri restrittivi għall-ewwel darba (iktar ’il quddiem l-“atti inizjali”) u l-atti sussegwenti li jikkonfermaw din l-inklużjoni u jżommu isimha fuq dawn il-listi.
L-ewwel nett, għal dak li jirrigwarda l-atti orġinali, għandu jitfakkar li l-ġurisprudenza rrikonoxxiet li, fil-każ ta’ deċiżjoni inizjali ta’ ffriżar ta’ fondi, il-Kunsill ma huwiex obbligat li jikkomunika minn qabel lill-persuna jew lill-entità kkonċernata, il-motivi li fuqhom dik l-istituzzjoni kellha l-intenzjoni li tibbaża l-inklużjoni ta’ isem din il-persuna jew ta’ din l-entità fil-lista rilevanti. Fil-fatt, tali miżura, sabiex ma tikkompromettix l-effettività tagħha, għandha, min-natura tagħha stess, tkun tista’ tibbenefika minn effett ta’ sorpriża u tiġi applikata b’mod immedjat. F’tali każ, bħala prinċipju jkun suffiċjenti li l-istituzzjoni tikkomunika l-motivi lill-persuna jew lill-entità kkonċernata u tagħti d-dritt għal smigħ ta’ din tal-aħħar b’mod kontemporanju jew immedjatament wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni (sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran,
C‑27/09 P
,
EU:C:2011:853
, punt
).
Mistoqsi dwar dan waqt is-seduta, il-Kunsill sostna li l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 118 iktar ’il fuq ma kinitx applikabbli f’dan il-każ, peress li l-miżuri restrittivi inkwistjoni kienu jirrigwardaw restrizzjonijiet fuq l-aċċess għas-suq tal-kapital tal-Unjoni, ta’ portata ġenerali, u mhux fuq miżuri ta’ ffriżar ta’ fondi individwali fis-sens strett. Sussidjarjament, il-Kunsill jemmen li minkejja li din il-ġurisprudenza kienet tapplika f’dan il-każ, ma kien hemm ebda obbligu li tisma’ lir-rikorrenti qabel l-adozzjoni tal-atti inizjali u lanqas li tikkomunikalha l-elementi kkunsidrati fir-rigward tagħha f’dak l-istadju.
Tali interpretazzjoni ma tistax tiġi aċċettata.
Fil-fatt, għandu jitfakkar li d-dritt fundamentali għar-rispett tad-drittijiet tad-difiża matul proċedura li tippreċedi l-adozzjoni ta’ miżura restrittiva jirriżulta direttament mill-Artikolu 41(2)(a) tal-Karta (ara l-punt 111 iktar ’il fuq).
Għaldaqstant, sa fejn ir-restrizzjonijiet imposti fuq ir-rikorrenti skont id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati jikkostitwixxu miżuri restrittivi ta’ portata individwali fil-konfront tagħha (ara l-punt 96 iktar ’il fuq) u fl-assenza ta’ kwalunkwe neċessità li tagħti effett ta’ sorpriża għal dawn il-miżuri sabiex tiġi żgurata l-effiċjenza tagħhom, il-Kunsill kellu jikkomunika l-motivi dwar l-applikazzjoni ta’ dawn il-miżuri fir-rigward tar-rikorrenti qabel l-adozzjoni tal-atti kkontestati.
Madankollu, għandu jiġi mfakkar li, f’dan il-każ, il-motivi adottati mill-Kunsill sabiex jimponi miżuri restrittivi fil-konfront tar-rikorrenti, li jinsabu fid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati nnifishom, jikkonsistu fil-fatt li din hija istituzzjoni ta’ kreditu stabbilita fir-Russja, miżmuma jew ikkontrollata f’iktar minn 50 % mill-Istat fl‑1 ta’ Awwissu 2014.
Issa, ir-rikorrenti baqgħet ma spjegatx sa liema punt l-assenza ta’ komunikazzjoni minn qabel mill-Kunsill ta’ ċerti elementi fil-fajl rigward dawn il-motivi kien affettwa d-drittijiet tad-difiża tagħha b’mod li jwassal għall-annullament tal-atti inizjali.
Fil-fatt, hemm lok li jitfakkar li, sabiex ksur tad-drittijiet tad-difiża jwassal għall-annullament ta’ att, huwa meħtieġ li, fl-assenza ta’ din l-irregolarità, il-proċedura setgħet twassal għal riżultat differenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑18 ta’ Settembru 2014, Georgias et vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni,
T‑168/12
,
EU:T:2014:781
, punt
, u tal‑15 ta’ Ġunju 2017, Kiselev vs Il‑Kunsill,
T‑262/15
,
EU:T:2017:392
, punt
).
F’dan il-każ, ir-rikorrenti baqgħet ma spjegatx liema huma l-argumenti jew l-elementi li hija setgħet issostni kieku kienet irċeviet id-dokumenti inkwistjoni qabel u lanqas ma weriet li dawn l-argumenti jew dawn l-elementi setgħu jwasslu għal riżultat differenti fil-każ tagħha. Fil-fatt, ir-rikorrenti ma tistax validament issostni li hija ma kinitx taf, fil-mument tal-adozzjoni tal-atti inizjali, li hija kienet istituzzjoni ta’ kreditu stabbilita fir-Russja, miżmuma għal iktar minn 50 % mill-Istat. Barra minn hekk, minkejja li r-rikorrenti kkontestat, fil-kuntest tal-ewwel motiv tagħha, li hija kienet tissodisfa l-kriterji stabbiliti fid-dispożizzjonijiet rilevanti tal-atti kkontestati, hija ma spjegatx kif l-assenza ta’ komunikazzjoni minn qabel ta’ dawn il-kriterji seta’ affettwa d-drittijiet tad-difiża tagħha f’dan il-każ. Għaldaqstant, dan l-ilment ma jistax iwassal għall-annullament tal-atti inizjali.
It-tieni nett, fir-rigward tal-atti sussegwenti li bihom inżammu l-miżuri restrittivi kontra r-rikorrenti, il-ġurisprudenza ppreċiżat li, fil-kuntest tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni li żżomm l-isem ta’ persuna jew entità f’lista ta’ persuni jew ta’ entitajiet suġġetti għal miżuri restrittivi, il-Kunsill għandu jirrispetta d-dritt ta’ din il-persuna jew ta’ din l-entità li jkunu nnotifikati l-provi kontriha u d-dritt li tinstema’ qabel l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni meta kien hemm elementi ġodda fir-rigward tagħha, jiġifieri provi li ma kinux inklużi fid-deċiżjoni inizjali ta’ inklużjoni ta’ isimha fuq din il-lista (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran,
C‑27/09 P
,
EU:C:2011:853
, punt
, u tat‑18 ta’ Ġunju 2015, Ipatau vs Il‑Kunsill,
C‑535/14 P
,
EU:C:2015:407
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, f’dan il-każ, il-kriterji kkunsidrati għaż-żamma tal-isem tar-rikorrenti fil-listi annessi għall-atti kkontestati kienu sa mill-oriġini tagħhom fl-Artikolu 1(1)(a) tad-deċiżjoni kkontestata u fl-Artikolu 5(1)(a) tar-regolament ikkontestat. Fil-fatt, huwa minħabba l-kwalità tagħha ta’ istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali stabbilita fir-Russja, miżmuma jew ikkontrollata f’iktar minn 50 % mill-Istat fl‑1 ta’ Awwissu 2014, li r-rikorrenti kienet inkluża fl-Anness I tad-deċiżjoni kkontestata u fl-Anness III tar-regolament ikkontestat. Dawn l-elementi kienu magħrufa sew mir-rikorrenti u, għaldaqstant, ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala elementi ġodda fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq.
F’dan ir-rigward, hemm lok li jitfakkar li, meta tiġi kkomunikata informazzjoni biżżejjed preċiża, li tippermetti lill-persuna kkonċernata li tkun tista’ tesprimi b’mod utli l-perspettiva tagħha dwar il-provi miżmuma kontriha mill-Kunsill, il-prinċipju ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża ma jimplikax li din l-istituzzjoni għandha l-obbligu li tagħti, b’mod spontanju, aċċess għad-dokumenti li jinsabu fil-fajl tagħha. Huwa biss fuq talba tal-parti kkonċernata li l-Kunsill huwa marbut jagħti aċċess għad-dokumenti amministrattivi u mhux kunfidenzjali kollha li jirrigwardaw il-miżura inkwistjoni (ara s-sentenza tal‑14 ta’ Ottubru 2009, Bank Melli Iran vs Il‑Kunsill,
T‑390/08
,
EU:T:2009:401
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-Kunsill issodisfa dan l-obbligu u wieġeb għat-talba għal informazzjoni tar-rikorrenti tat‑22 ta’ Ottubru 2014 b’ittra tad‑9 ta’ Diċembru 2014. F’dan il-kuntest, il-Kunsill ta aċċess għal dokumenti fil-pussess tiegħu dwar id-deċiżjoni tiegħu li jimponi miżuri restrittivi fir-rigward tar-rikorrenti.
Għaldaqstant, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-komunikazzjoni ta’ dawn l-elementi seħħet fi żmien raġonevoli u kienet suffiċjenti sabiex tippermetti lir-rikorrenti li ssostni d-drittijiet tagħha b’mod effettiv u jiġu rrispettati d-drittijiet tad-difiża tagħha.
Għaldaqstant, hemm lok li jinċaħad it-tieni lment tar-rikorrenti kif ukoll it-tielet motiv fl-intier tiegħu.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat, essenzjalment, fuq ksur tad-drittijiet fundamentali tar-rikorrenti, b’mod partikolari d-dritt għall-proprjetà, id-dritt li teżerċita attività u d-dritt ta’ rispett lejn ir-reputazzjoni tagħha
Fil-kuntest tar-raba’ motiv tagħha, ir-rikorrenti ssostni li d-deċiżjoni tal-Kunsill li jadotta l-miżuri restrittivi inkwistjoni jammonta għal ksur mhux iġġustifikat u sproporzjonat tad-drittijiet fundamentali tagħha, b’mod partikolari d-dritt tagħha għall-proprjetà, tad-dritt tagħha li teżerċita attività ekonomika u għall-osservanza tar-reputazzjoni tagħha, li joħorġu mill-Artikoli 16 u 17 tal-Karta u mill-Artikolu 1 tal-Protokoll Nru 1 anness mal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmat f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950.
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti tqis li l-inklużjoni ta’ isimha fil-listi tal-atti kkontestati hija sproporzjonata meta mqabbla ma’ kull għan leġittimu. Il-fatt li tiġi inkluża fil-listi ta’ dawn l-atti ma jmurx fid-direzzjoni tal-għan leġittimu tal-miżuri restrittivi meħuda fir-rigward tal-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina. Barra minn hekk ma huwiex allegat li hija ffinanzjat il-proċess tat-tfassil tal-politika jew tad-deċiżjonijiet relatati ma’ dawn l-azzjonijiet jew li hija eżerċitat rwol f’dan il-proċess. Ir-rikorrenti stess issostni li hija ssostni l-ekonomija Ukraina billi tipprovdi kapital u likwidità supplimentari lill-klijenti tagħha li jinsabu fl-Ukraina. L-atti kkontestati għandhom jiġu interpretati bħala li huma intiżi li jeżerċitaw pressjoni fuq l-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa li tiddistabbilizza s-sitwazzjoni fl-Ukraina u mhux sabiex tiġi eżerċitata pressjoni ikbar fuq in-negozji jew iċ-ċittadini mingħajr rabta mas-sitwazzjoni fl-Ukraina. Għaldaqstant, ir-rikorrenti tikkunsidra li r-rabta bejn il-persuni jew l-entitajiet imsemmija fl-atti kkontestati u l-attivitajiet tal-Gvern Russu fl-Ukraina għandhom ikunu deċiżivi fir-rigward tal-inklużjoni tal-isem ta’ dawn il-persuni u l-entitajiet f’dawk l-atti.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti ssostni li l-inklużjoni ta’ isimha fil-listi tal-atti kkontestati jikkawżalha telf finanzjarju u dannu kbir. Id-dannu għar-reputazzjoni tagħha jkun ta’ detriment għaliha, iżda ġeneralment joħloq ukoll telf ta’ fiduċja u effetti negattivi fuq il-grupp kollu u fuq it-trade mark.
Il-Kunsill, sostnut mill-Kummissjoni, jikkontesta dawn l-argumenti.
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 16 tal-Karta, “[i]l-libertà ta’ intrapriża skond il-liġi ta’ l-Unjoni u l-liġijiet u l-prattiċi nazzjonali hija rikonoxxuta”.
It-tieni nett, l-Artikolu 17(1) tal-Karta jipprevedi kif ġej:
“Kull persuna għandha d-dritt li tgawdi mill-proprjetà tal-beni tagħha li tkun akkwistat legalment, li tużahom, li tiddisponi minnhom u li tħallihom bħala wirt. L-ebda persuna ma tista’ tiġi mċaħħda mill-proprjetà tagħha, ħlief fl-interess pubbliku u fil-każijiet u skond il-kondizzjonijiet previsti mil-liġi, bi ħlas ta’ kumpens xieraq fi żmien utli għal dak li tkun tilfet. L-użu tal-proprjetà jista’ jiġi rregolat bil-liġi sa fejn ikun meħtieġ għall-interess pubbliku.”
Huwa ċertament minnu li miżuri restrittivi bħal dawk inkwistjoni f’dan il-każ jillimitaw inkontestabbilment id-drittijiet li r-rikorrenti għandha bis-saħħa tal-Artikoli 16 u 17 tal-Karta (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tat‑22 ta’ Settembru 2016, NIOC et vs Il‑Kunsill,
C‑595/15 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2016:721
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, id-drittijiet fundamentali invokati mir-rikorrenti ma jikkostitwixxux prerogattivi assoluti u jistgħu, konsegwentement, ikunu s-suġġett ta’ limitazzjonijiet, fil-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 52(1) tal-Karta (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Novembru 2013, Il‑Kunsill vs Manufacturing Support & Procurement Kala Naft,
C‑348/12 P
,
EU:C:2013:776
, punt
, u tas‑27 ta’ Frar 2014, Ezz et vs Il‑Kunsill,
T‑256/11
,
EU:T:2014:93
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li skont l-Artikolu 52(1) tal-Karta, minn naħa, “[k]ull limitazzjoni fl-eżerċizzju tad-drittijiet u tal-libertajiet rikonoxxuti [mill]-Karta għandha tkun prevista mil-liġi u għandha tirrispetta l-essenza ta’ dawk id-drittijiet u l-libertajiet” u, min-naħa l-oħra, li “[b]la ħsara għall-prinċipju ta’ proporzjonalità, jistgħu jsiru limitazzjonijiet f’dawk il-każijiet biss fejn ikun meħtieġ u fejn ġenwinament jintlaħqu l-objettivi ta’ interess ġenerali rikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa li jiġu protetti d-drittijiet u l-libertajiet ta’ oħrajn”.
Għalhekk, sabiex tkun konformi mad-dritt tal-Unjoni, limitazzjoni tal-eżerċizzju tad-drittijiet fundamentali inkwistjoni għandha tissodisfa tliet kundizzjonijiet. L-ewwel nett, il-limitazzjoni għandha tkun prevista mil-liġi. Fi kliem ieħor, il-miżura inkwistjoni għandha jkollha bażi legali. It-tieni nett, il-limitazzjoni għandha jkollha għan ta’ interess ġenerali, irrikonoxxut bħala tali mill-Unjoni. It-tielet nett, il-limitazzjoni ma tistax tkun eċċessiva. Minn naħa, hija għandha tkun neċessarja u proporzjonali għall-għan li għandu jintlaħaq. Min-naħa l-oħra, l-“kontenut essenzjali”, jiġifieri s-sustanza tad-dritt jew tal-libertà inkwistjoni ma għandhiex tiġi ppreġudikata (ara s-sentenza tat‑30 ta’ Novembru 2016, Rotenberg vs Il‑Kunsill,
T‑720/14
,
EU:T:2016:689
, punti
sa
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, għandu jiġi kkonstatat li dawn it-tliet kundizzjonijiet huma ssodisfatti f’dan il-każ.
Fl-ewwel lok, il-miżuri restrittivi inkwistjoni huma “previsti mil-liġi”, peress li dawn huma stabbiliti f’atti li b’mod partikolari għandhom portata ġenerali u għandhom bażi legali ċara fid-dritt tal-Unjoni kif ukoll motivazzjoni suffiċjenti (ara l-punti 91 sa 107 iktar ’il fuq).
Fit-tieni lok, jirriżulta mill-premessi 1 sa 8 tad-deċiżjoni kkontestata u mill-premessa 2 tar-regolament ikkontestat li l-għan iddikjarat ta’ dawn l-atti huwa li tikber l-ispiża tal-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa intiżi li jdgħajfu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina u li titmexxa ’l quddiem soluzzjoni paċifika għall-kriżi. Tali għan huwa konsistenti ma’ dak taż-żamma tal-paċi u s-sigurtà internazzjonali, konformement mal-għanijiet tal-azzjoni esterna tal-Unjoni elenkati fl-Artikolu 21 TUE (sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punt
).
Fit-tielet lok, fir-rigward tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, għandu jitfakkar li dan il-prinċipju, inkwantu prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jirrikjedi li l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jaqbżux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet li għandhom jintlaħqu mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni. Għalhekk, meta jkun hemm għażla bejn numru ta’ miżuri xierqa, għandha tiġi adottata l-inqas waħda restrittiva u l-inkonvenjenti kkawżati ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet li għandhom jintlaħqu (ara s-sentenza tat‑30 ta’ Novembru 2016, Rotenberg vs Il‑Kunsill,
T‑720/14
,
EU:T:2016:689
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan is-sens, il-ġurisprudenza tispeċifika li, fir-rigward tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, għandha tiġi rrikonoxxuta setgħa diskrezzjonali wiesgħa lil-leġiżlatur tal-Unjoni f’oqsma li min-naħa ta’ dan tal-aħħar jinvolvu għażliet ta’ natura politika, ekonomika u soċjali, u li fihom huwa mitlub iwettaq evalwazzjonijiet kumplessi. Għalhekk, hija biss in-natura manifestament mhux xierqa ta’ miżura adottata f’dawn l-oqsma, meta pparagunata mal-għan li l-istituzzjoni kompetenti tixtieq tilħaq, li tista’ taffettwa l-legalità ta’ miżura bħal din (ara s-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
L-ewwel nett, ir-rikorrenti tqis li l-miżuri restrittivi li ġew imposti lilha bis-saħħa tal-atti kkontestati ma jippermettux li jintlaħaq l-għan imfittex minn dawn l-atti, li hija teżerċita pressjoni fuq il-Gvern Russu billi jillimitaw l-aċċess għas-swieq tal-kapital tal-banek pubbliċi Russi identifikati mill-Kunsill, peress li hija ma għandha l-ebda rwol fl-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina.
Madankollu, iċ-ċirkustanza li r-rikorrenti ma kellha ebda rwol fl-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa li tiddistabbilizza s-sitwazzjoni fl-Ukraina huwa irrilevanti, peress li hija ma kinitx timponi miżuri restrittivi għal din ir-raġuni, iżda minħabba l-fatt li hija istituzzjoni ta’ kreditu prinċipali stabbilita fir-Russja, miżmuma jew ikkontrollata f’iktar minn 50 % mill-Istat fl‑1 ta’ Awwissu 2014.
Barra minn hekk, huwa ċertament veru li l-miżuri restrittivi għandhom, mid-definizzjoni tagħhom stess, effetti li jaffettwaw id-drittijiet ta’ proprjetà u l-eżerċizzju liberu ta’ attivitajiet professjonali, u għalhekk joħolqu danni lil partijiet li ma għandhom ebda responsabbiltà fir-rigward tas-sitwazzjoni li wasslet għall-adozzjoni tas-sanzjonijiet. Dan huwa
a fortiori
l-effett tal-miżuri restrittivi mmirati lejn l-entitajiet imsemmija minnhom (ara s-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, hemm lok li jiġi rrilevat li l-importanza tal-għanijiet imfittxija mill-atti kkontestati, jiġifieri, il-protezzjoni tal-integrità territorjali, tas-sovranità u tal-indipendenza tal-Ukraina kif ukoll li tippromwovi soluzzjoni paċifika għall-kriżi f’dan il-pajjiż, li jaqgħu taħt l-għan iktar wiesgħa taż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali, konformement mal-għanijiet tal-azzjoni esterna tal-Unjoni elenkati fl-Artikolu 21 TUE, hija ta’ natura li tiġġustifika konsegwenzi negattivi, anki kunsiderevoli, għal ċerti operaturi li ma għandhom ebda responsabbiltà fir-rigward tas-sitwazzjoni li wasslet għall-adozzjoni tas-sanzjonijiet (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punti
u
u l-ġurisprudenza ċċitata).
It-tieni nett, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, teżisti relazzjoni raġonevoli bejn il-miżuri restrittivi inkwistjoni u l-għan imfittex mill-Kunsill permezz tagħhom. Fil-fatt, sa fejn dan l-għan huwa, b’mod partikolari, li tikber l-ispiża tal-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa intiżi li jdgħajfu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina, l-approċċ li jimmira banek pubbliċi Russi jissodisfa, b’mod koerenti, l-imsemmi għan u ma jistax, fi kwalunkwe każ, jitqies li huwa manifestament mhux xieraq fid-dawl tal-għan imfittex (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punt
).
Fil-fatt, il-Kunsill seta’ leġittimament iqis li l-fatt li jirrestrinġi l-aċċess għas-suq tal-kapital tal-Unjoni lir-rikorrenti jista’ jikkontribwixxi sabiex jintlaħaq l-għan tal-atti kkontestati, li tikber l-ispiża tal-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa intiżi li jdgħajfu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina u li titmexxa ’l quddiem soluzzjoni paċifika għall-kriżi (ara l-punt 15 iktar ’il fuq). F’dan ir-rigward, sa fejn ir-rikorrenti ssostni li, wara l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi inkwistjoni, hija ġarrbet telf u dannu kontinwat, dan juri li l-miżuri restrittivi inkwistjoni jippermettu li jintlaħaq l-għan tagħhom, peress li, fil-każ ta’ diffikultajiet finanzjarji, ikunu l-azzjonisti tagħha, u fl-aħħar mill-aħħar, l-Istat Russu, li jkollhom isalvawha.
Għaldaqstant, il-Kunsill seta’ jqis leġittimament li, sabiex jinkiseb dan l-għan, għandu jimmira lejn istituzzjonijiet ta’ kreditu jew istituzzjonijiet finanzjarji ta’ żvilupp stabbiliti fir-Russja, miżmuma jew ikkontrollati f’iktar minn 50 % mill-Istat fl‑1 ta’ Awwissu 2014.
It-tielet nett, għandu jiġi osservat li l-miżuri adottati mill-Kunsill f’dan il-każ jikkonsistu f’sanzjonijiet ekonomiċi mmirati, li ma jistgħux jitqiesu bħala interruzzjoni sħiħa tar-relazzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji ma’ pajjiż terz, minkejja li l-Kunsill jiddisponi minn tali setgħa skont l-Artikolu 215 TFUE.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u fid-dawl, b’mod partikolari, tal-evoluzzjoni b’mod progressiv tal-intensità tal-miżuri restrittivi adottati mill-Kunsill b’reazzjoni għall-kriżi fl-Ukraina, l-interferenza fil-libertà tal-intrapriża u d-dritt għall-proprjetà tar-rikorrenti ma jistgħux jitqiesu bħala sproporzjonati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft,
C‑72/15
,
EU:C:2017:236
, punt
).
Fl-aħħar nett, fir-rigward tad-dritt għal reputazzjoni, invokat mir-rikorrenti, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li dannu għar-reputazzjoni ta’ persuna milquta minn miżuri restrittivi minħabba motivi li jiġġustifikaw dawk il-miżuri ma tistax, minnha nnifisha, tikkostitwixxi ksur sproporzjonat tad-dritt għall-proprjetà u għal-libertà tal-intrapriża tal-persuna. Għalhekk, fin-nuqqas ta’ preċiżazzjoni dwar ir-rabta bejn l-allegat dannu għar-reputazzjoni tagħha mir-rikorrenti u l-ksur tad-drittijiet fundamentali fuq imsemmija li huma s-suġġett ta’ dan il-motiv, dan l-argument huwa ineffettiv. Min-naħa l-oħra u fi kwalunkwe każ, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita sew, bħad-dritt għall-proprjetà u l-libertà ta’ impriża, id-dritt għall-protezzjoni tar-reputazzjoni tagħha ma tikkostitwixxix prerogattiva assoluta u l-eżerċizzju tiegħu jista’ jkun is-suġġett ta’ restrizzjonijiet iġġustifikati minn għanijiet ta’ interess ġenerali mħaddna mill-Unjoni. Għalhekk, l-importanza tal-għanijiet segwiti permezz tal-miżuri restrittivi inkwistjoni hija ta’ natura li tiġġustifika konsegwenzi negattivi, anki kunsiderevoli, għar-reputazzjoni tal-persuni jew l-entitajiet ikkonċernati (ara s-sentenza tat‑30 ta’ Ġunju 2016, Al Matri vs Il‑Kunsill,
T 545/13
, mhux ippubblikata,
EU:T:2016:376
, punti
u
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li r-raba’ motiv jiġi miċħud.
Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata u tal-Artikolu 5 tar-regolament ikkontestat
Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti Ġenerali tikkonstata l-illegalità, abbażi tal-Artikolu 277 TFUE, tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata u tal-Artikolu 5 tar-regolament ikkontestat.
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kunsill jista’ biss jinkludi kriterji ta’ għażla xierqa u proporzjonati għall-miżuri inkwistjoni. Ir-rikorrenti tqis li, f’dan il-każ, il-Kunsill ma weriex kif l-impożizzjoni ta’ projbizzjonijiet fir-rigward tat-titoli trasferibbli u l-istrumenti tas-suq monetarju għall-istituzzjonijiet imsemmija fl-atti kkontestati hija ġġustifikata fir-rigward tal-għanijiet intiżi minn dawn l-atti u iktar u iktar kif dan ikun b’mod li jkun proporzjonat għal dawn l-għanijiet.
Il-Kunsill, sostnut mill-Kummissjoni, iqis li l-eċċezzjoni ta’ illegalità għandha tiġi ddikjarata inammissibbli jew, fi kwalunkwe każ, infondata.
Għandu jiġi osservat li l-argumenti invokati insostenn ta’ tali motiv, ibbażati fuq in-natura mhux xierqa u sproporzjonata tal-miżuri restrittivi inkwistjoni, huma identiċi jew jikkoinċidu ħafna ma’ dawk li diġà ġew eżaminati fil-kuntest tar-raba’ motiv iktar ’il fuq.
Għaldaqstant, mingħajr ma hemm bżonn li tiġi eżaminata l-ammissibbiltà ta’ dan il-motiv, neċessarjament għandha ssir referenza għall-kunsiderazzjonijiet stipulati fil-punti 146 sa 157 iktar ’il fuq u tiċħad, għall-istess raġunijiet, l-eċċezzjoni ta’ illegalità invokata mir-rikorrenti.
Għaldaqstant, l-eċċezzjoni ta’ illegalità għandha tiġi miċħuda, kif ukoll ir-rikors fl-intier tiegħu, mingħajr ma hemm bżonn li tingħata deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà tat-talbiet għall-adattament tar-rikors.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li r-rikorrenti tilfet, hemm lok li tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mill-Kunsill.
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet li intervjenew fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom stess. Għaldaqstant, il-Kummissjoni għandha tbati l-ispejjeż tagħha.

Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Ir-rikors huwa miċħud.

2)
Sberbank of Russia OAO hija kkundannata tħallas, minbarra l-ispejjeż tagħha, dawk sostnuti mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea.

3)
Il-Kummissjoni Ewropea għandha tbati l-ispejjeż tagħha.

Berardis
Spielmann
Csehi
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit‑13 ta’ Settembru 2018.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.