CELEX: 62016CJ0561
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Direttiva 2012/27/UE
Artikolu 7(1), (4) u (9)
Artikolu 20(4) u (6)
Promozzjoni tal-effiċjenza tal-enerġija
Skema ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija
Miżuri oħra ta’ politika pubblika
Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija
Stabbiliment ta’ tali fond bħala miżura prinċipali ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija
Obbligu ta’ kontribuzzjoni
Indikazzjoni tal-partijiet obbligati
Distributuri tal-enerġija u/jew impriżi tal-bejgħ bl-imnut tal-enerġija

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(1), (4) u (9), kif ukoll tal-Artikolu 20(4) u (6) tad-Direttiva 2012/27/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2012 dwar l-effiċjenza fl-enerġija, li temenda d-Direttivi 2009/125/KE u 2010/30/UE u li tħassar id-Direttivi 2004/8/KE u 2006/32/KE (
ĠU 2012, L 315, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2013, L 113, p. 24
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn, minn naħa, Saras Energía SA u, min-naħa l-oħra, l-Administración del Estado (l-Amministrazzjoni tal-Istat, Spanja), dwar il-legalità tal-Orden IET/289/2015 del Ministerio de Industria, Energía y Turismo (id-Digriet Ministerjali IET/289/2015 tal-Ministeru għall-Industrija, għall-Enerġija u għat-Turiżmu) por la que se establecen las obligaciones alimentarias de aportación al Fondo Nacional de Eficiencia Energética en el año 2015 (id-Digriet IET/289/2015 li jistabbilixxi l-Obbligi ta’ Kontribuzzjoni għall-Fond Nazzjonali għall-Effiċjenza tal-Enerġija għall-2015), tal-20 ta’ Frar 2015 (BOE Nru 47, tal-24 ta’ Frar 2015, p. 15768), adottat bl-applikazzjoni tal-Ley 18/2014 de aprobación de medidas urgentes para el crecimiento, la competitividad y la eficiencia (il-Liġi 18/2014 dwar Approvazzjoni ta’ Miżuri Urġenti għat-Tkabbir, għall-Kompetittività u għall-Effiċjenza), tal-15 ta’ Ottubru 2014 (BOE Nru 252, tas-17 ta’ Ottubru 2014, p. 83921), kif emendata permezz tal-Ley 8/2015 por la que se modifica la Ley 34/1998, de 7 de octubre, del Sector de Hidrocarburos, y por la que se regulan determinadas medidas tributarias y no tributarias en relación con la exploración, investigación y explotación de hidrocarburos (il-Liġi 8/2015 li temenda l-Liġi 34/1998, tas-7 ta’ Ottubru [1998], dwar is-settur tal-idrokarbon, li tirregola ċerti miżuri fiskali u mhux fiskali relatati mal-esplorazzjoni, ir-riċerka u l-esplojtazzjoni taż-żejt), tal-21 ta’ Mejju 2015 (BOE Nru 122, tat-22 ta’ Mejju 2015, p. 43367) (iktar ’il quddiem il-“Liġi 18/2014”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Skont il-premessa 20 tad-Direttiva 2012/27:
“Valutazzjoni tal-possibbiltà li tiġi stabbilita skema ta’ ‘ċertifikati bojod’ fuq il-livell tal-Unjoni wriet li, fis-sitwazzjoni kurrenti, sistema ta’ din ix-xorta toħloq spejjeż amministrattivi eċċessivi u li hemm riskju li l-iffrankar tal-enerġija jkun ikkonċentrat f’għadd ta’ Stati Membri u ma jiġix introdott fl-Unjoni kollha. L-objettiv ta’ tali skema fil-livell tal-Unjoni jista’ jintlaħaq aħjar, għall-inqas f’dan l-istadju, permezz ta’ skemi nazzjonali ta’ obbligi ta’ effiċjenza fl-enerġija għal utilitajiet tal-enerġija, jew miżuri ta’ politika alternattivi oħra li jilħqu l-istess ammont ta’ ffrankar tal-enerġija. Huwa xieraq għal-livell ta’ ambizzjoni ta’ skemi ta’ din ix-xorta li dawn ikunu stabbiliti f’qafas komuni fuq il-livell tal-Unjoni filwaqt li tkun ipprovduta flessibbiltà sinifikanti lill-Istati Membri sabiex tkun ikkunsidrata b’mod sħiħ l-organizzazzjoni nazzjonali tal-atturi tas-suq, il-kuntest speċifiku tas-settur tal-enerġija u d-drawwiet tal-klijenti aħħarin. Il-qafas komuni għandu jagħti lill-utilitajiet tal-enerġija l-għażla li s-servizzi ta’ enerġija jiġu offruti lill-klijenti aħħarin kollha, mhux biss lil dawk li huma jbigħulhom l-enerġija. Dan iżid il-kompetizzjoni fis-suq tal-enerġija għaliex l-utilitajiet tal-enerġija jistgħu jiddifferenzjaw il-prodott tagħhom billi jipprovdu servizzi ta’ enerġija komplementari. […] L-Istati Membri għandhom jiddeterminaw, abbażi ta’ kriterji oġġettivi u mhux diskriminatorji, liema distributuri tal-enerġija jew kumpanniji li jbiegħu l-enerġija fil-livell tal-konsum għandu jkollhom l-obbligu li jilħqu l-mira stabbilita minn din id-Direttiva tal-iffrankar tal-enerġija fl-użu finali.
L-Istati Membri għandhom ikunu permessi b’mod partikolari jitħallew ma jimponux dan l-obbligu fuq distributuri żgħar tal-enerġija, kumpanniji żgħar li jbiegħu l-enerġija fil-livell tal-konsum u setturi tal-enerġija żgħar biex jiġi evitat piż amministrattiv sproporzjonat. […] Bħala mezz biex jiġu appoġġati inizjattivi nazzjonali għall-effiċjenza fl-enerġija, il-partijiet obbligati taħt skemi nazzjonali ta’ obbligi għall-effiċjenza fl-enerġija jistgħu jissodisfaw l-obbligi tagħhom billi kull sena jikkontribwixxu lill-Fond Nazzjonali għall-Effiċjenza fl-Enerġija ammont ugwali għall-investimenti meħtieġa taħt din l-iskema.”
Skont l-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, hija “tistabbilixxi qafas komuni ta’ miżuri għall-promozzjoni tal-effiċjenza fl-enerġija fi ħdan l-Unjoni sabiex ikun żgurat li sal-2020 tintlaħaq il-mira ewlenija għall-effiċjenza fl-enerġija ta’ 20 % u sabiex titwitta t-triq għal iktar titjib fl-effiċjenza fl-enerġija lil hinn minn dik id-data.”
Skont il-punti 14 u 18 tal-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
14)
‘parti obbligata’ tfisser distributur tal-enerġija jew il-kumpannija tal-bejgħ tal-enerġija fil-livell tal-konsum li hija marbuta bl-iskema nazzjonali ta’ obbligi tal-effiċjenza fl-enerġija msemmija fl-Artikolu 7;
[…]
(18)
‘miżura ta’ politika [pubblika]’ tfisser strument ta’ dispożizzjoni regolatorju, finanzjarju, fiskali, volontarju jew ta’ informazzjoni formalment stabbilit u implimentat fi Stat Membru biex jinħoloq qafas ta’ appoġġ, rekwiżit jew inċentiv għall-atturi tas-suq biex jipprovdu u jixtru servizzi ta’ enerġija u biex jieħdu miżuri oħrajn għat-titjib tal-effiċjenza fl-enerġija”.
L-Artikolu 7 tal-istess direttiva, intitolat “L-iskemi tal-obbligi tal-effiċjenza [f]l-użu tal-enerġija”, jipprovdi:
“1.   Kull Stat Membru għandu jistabbilixxi skema waħda ta’ obbligi ta’ effiċjenza fl-enerġija. Dik l-iskema għandha tiżgura li d-distributuri tal-enerġija u/jew il-kumpanniji tal-bejgħ tal-enerġija fil-livell tal-konsum li huma nnominati bħala partijiet obbligati skont il-paragrafu 4 li joperaw fit-territorju ta’ kull Stat Membru jiksbu mira kumulattiva ta’ effiċjenza fl-użu finali tal-enerġija jew iffrankar fl-enerġija sal-31 ta’ Diċembru 2020, mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2.
Dik il-mira għandha tkun mill-inqas ekwivalenti għall-kisba ta’ ffrankar ġdid kull sena mill-1 ta’ Jannar 2014 sal-31 ta’ Diċembru 2020 ta’ 1,5 % tal-bejgħ annwali tal-enerġija, bil-volum, lil klijenti aħħarin tad-distributuri kollha tal-enerġija jew tal-kumpanniji kollha li jbiegħu l-enerġija fil-livell tal-konsum, bil-medja kkalkulata fuq il-perijodu ta’ tliet snin l-aktar reċenti qabel l-1 ta’ Jannar 2013. Il-bejgh tal-enerġija, bil-volum, użata fit-trasport jista’ jiġi parzjalment jew kompletament eskluż minn dan il-kalkolu.
L-Istati Membri għandhom jiddeċiedu kif il-kwantità kkalkulata tal-iffrankar ġdid msemmija fit-tieni subparagrafu għandha tinfirex fuq il-perijodu.
[…]
4.   Mingħajr preġudizzju għall-kalkolu tal-iffrankar tal-enerġija għall-mira skont it-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1, kull Stat Membru għandu, għall-finijiet tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 1, jinnomina, abbażi ta’ kriterji oġġettivi u nondiskriminatorji, partijiet obbligati fost id-distributuri tal-enerġija u/jew kumpanniji li jbiegħu l-enerġija fil-livell tal-konsum li joperaw fit-territorju tiegħu u dawn jistgħu jinkludu distributuri tal-karburant għat-trasport jew bejjiegħa fil-livell tal-konsum tal-karburant għat-trasport li joperaw fit-territorju tiegħu. L-ammont ta’ ffrankar tal-enerġija biex jiġi ssodisfat l-obbligu għandu jinkiseb mill-partijiet obbligati fost il-klijenti aħħarin, nominati, kif xieraq, mill-Istat Membru, indipendentement mill-kalkolu magħmul fil-paragrafu 1, jew, jekk l-Istati Membri jiddeċiedu hekk, permezz ta’ ffrankar iċċertifikat li jkun ġej minn partijiet oħra kif deskritt fil-punt (b) tal-paragrafu 5.
[…]
9.   Bħala alternattiva għall-istabbiliment ta’ skema ta’ obbligi tal-effiċjenza enerġetika skont il-paragrafu 1, l-Istati Membri jistgħu jagħżlu li jieħdu miżuri ta’ politika [pubblika] oħra biex jiksbu l-iffrankar fl-enerġija fost il-klijenti aħħarin, ladarba dawk il-miżuri ta’ politika jilħqu l-kriterji stabbiliti fil-paragrafi 10 u 11. L-ammont annwali ta’ ffrankar ġdid tal-enerġija permezz ta’ dan l-approċċ għandu jkun ekwivalenti għall-ammont ta’ ffrankar ġdid ta’ enerġija meħtieġ mill-paragrafi 1, 2 u 3. Dment li tinżamm l-ekwivalenza, l-Istati Membri jistgħu jikkombinaw skemi ta’ obbligu ma’ miżuri ta’ politika alternattivi, inklużi programmi nazzjonali tal-effiċjenza fl-enerġija.
Il-miżuri ta’ politika msemmija fl-ewwel subparagrafu jistgħu jinkludu, iżda mhumiex ristretti għall-miżuri ta’ politika li ġejjin jew kombinazzjonijiet tagħhom:
(a)
taxxi fuq l-enerġija jew il-karbonju li jkollhom l-effett li jnaqqsu l-konsum finali tal-enerġija;
(b)
skemi u strumenti ta’ finanzjament jew inċentivi fiskali li jwasslu għall-applikazzjoni ta’ teknoloġija jew tekniki effiċjenti fl-użu tal-enerġija u li jkollhom l-effett li jnaqqsu l-konsum finali tal-enerġija;
(c)
regolamenti jew ftehimiet volontarji li jwasslu għall-applikazzjoni ta’ teknoloġija jew tekniki effiċjenti fl-użu tal-enerġija u li jkollhom l-effett li jnaqqsu l-konsum finali tal-enerġija;
(d)
standards u regoli li għandhom l-għan li jtejbu l-effiċjenza fl-enerġija ta’ prodotti u servizzi, inklużi bini u vetturi, għajr meta dawn ikunu obbligatorji u applikabbli fl-Istati Membri skont il-liġi tal-Unjoni;
(e)
skemi ta’ tikkettar tal-enerġija, bl-eċċezzjoni ta’ dawk li jkunu obbligatorji u applikabbli fl-Istati Membri skont il-liġi tal-Unjoni;
(f)
it-taħriġ u l-edukazzjoni, inklużi programmi konsultattivi dwar l-enerġija, li jwasslu għall-applikazzjoni ta’ teknoloġija jew tekniki effiċjenti fl-użu tal-enerġija u li jkollhom l-effett li jnaqqsu l-konsum finali tal-enerġija.
L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni, sal-5 ta’ Diċembru 2013, dwar il-miżuri ta’ politika li huma qed jippjanaw li jadottaw għall-finijiet tal-ewwel subparagrafu u tal-Artikolu 20(6), skont il-qafas li jinsab fil-punt (4) tal-Anness V, filwaqt li juru kif ser jilħqu l-ammont ta’ ffrankar meħtieġ. Fil-każ ta’ miżuri ta’ politika msemmijin fit-tieni subparagrafu u fl-Artikolu 20(6), din in-notifika għandha turi kif il-kriterji fil-paragrafu 10 qed jiġu ssodisfati. Fil-każ ta’ miżuri ta’ politika minbarra dawk imsemmijin fit-tieni subparagrafu jew fl-Artikolu 20(6), l-Istati Membri għandhom jispjegaw kif jinkiseb livell ekwivalenti ta’ ffrankar, monitoraġġ u verifika. Il-Kummissjoni tista’ tagħti suġġerimenti għall-modifiki fit-tliet xhur wara n-notifika.
10.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 11, il-kriterji għall-miżuri ta’ politika meħudin skont it-tieni subparagrafu tal-paragrafu 9 u l-Artikolu 20(6) għandhom ikunu kif ġej:
(a)
il-miżuri ta’ politika jipprevedu mill-inqas żewġ perijodi intermedji sal-31 ta’ Diċembru 2020 u jwasslu għall-kisba tal-livell ta’ ambizzjoni kif stipulat fil-paragrafu 1;
(b)
tiġi ddefinita r-responsabbiltà ta’ kull parti inkarigata, parti parteċipanti jew awtorità pubblika ta’ implimentazzjoni, skont liema tkun rilevanti;
(c)
l-iffrankar ta’ enerġija li għandu jintlaħaq jiġi ddeterminat b’mod trasparenti;
(d)
l-ammont ta’ ffrankar ta’ enerġija meħtieġ jew li għandu jintlaħaq mill-miżura ta’ politika jiġi espress fil-konsum finali tal-enerġija jew primarja, bl-użu tal-fatturi ta’ konverżjoni fl-Anness IV;
(e)
l-iffrankar tal-enerġija jiġi kkalkulat bl-użu tal-metodi u l-prinċipji previsti fil- punti (1) u (2) tal-Anness V;
(f)
l-iffrankar tal-enerġija jiġi kkalkulat bl-użu tal-metodi u l-prinċipji previsti fil-punt 3 tal-Anness V;
(g)
rapport annwali tal-iffrankar tal-enerġija miksub jiġi pprovdut mill-partijiet parteċipanti dment li jkun fattibbli u jsir disponibbli pubblikament;
(h)
jiġi żgurat il-monitoraġġ tar-riżultati u jiġu previsti miżuri xierqa jekk il-progress ma jkunx sodisfaċenti;
(i)
tiġi stabbilita sistema ta’ kontroll li tinkludi wkoll il-verifika indipendenti ta’ proporzjon statistikament sinifikanti tal-miżuri għat-titjib fl-effiċjenza fl-enerġija; u
(j)
kull sena tiġi ppubblikata data dwar ix-xejra annwali ta’ ffrankar tal-enerġija.
11.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-taxxi msemmijin fil-punt (a) tat-tieni subparagrafu tal-paragrafu 9, jikkonformaw mal-kriterji elenkati fil-punti (a), (b), (c), (d), (f), (h) u (j) tal-paragrafu 10.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li r-regolamenti u l-ftehimiet volontarji msemmijin fil-punt (c) tat-tieni subparagrafu tal-paragrafu 9, jikkonformaw mal-kriterji elenkati fil-punti (a), (b), (c), (d), (e), (g), (h), (i) u (j) tal-paragrafu 10.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-miżuri ta’ politika oħrajn imsemmijin fit-tieni subparagrafu tal-Paragrafu 9 u l-Fondi Nazzjonali għall-Effiċjenza fl-Enerġija msemmijin fl-Artikolu 20(6) jikkonformaw mal-kriterji elenkati fil-punti (a), (b), (c), (d), (e), (h), (i) u (j) tal-paragrafu 10.
[…]”
Skont l-Artikolu 20 tad-Direttiva 2012/27, intitolat “Fond Nazzjonali għall-Effiċjenza fl-Enerġija, Finanzjament u Appoġġ Tekniku”:
“1.   Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 107 u 108 [TFUE], l-Istati Membri għandhom jiffaċilitaw l-istabbiliment tal-faċilitajiet ta’ finanzjament, jew l-użu ta’ dawk eżistenti, għall-miżuri ta’ titjib tal-effiċjenza fl-enerġija biex jiġu massimizzati l-benefiċċji ta’ diversi sorsi ta’ finanzjament.
[…]
4.   L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu Fond Nazzjonali għall-Effiċjenza fl-Enerġija. L-iskop ta’ dan il-fond għandu jkun li jappoġġa inizjattivi nazzjonali għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija.
[…]
6.   L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li l-partijiet obbligati jkunu jistgħu jissodisfaw l-obbligi tagħhom stipulati fil-Artikolu 7(1) billi kull sena jikkontribwixxu għall-Fond Nazzjonali għall-Effiċjenza fl-Enerġija ammont ugwali għall-investimenti meħtieġa biex jintlaħqu dawk l-obbligi.
[…]”
Id-dritt Spanjol
Skont il-preambolu tal-Liġi 18/2014, li hija intiża sabiex tittrasponi d-Direttiva 2012/27:
“[Din il-liġi għandha bħala għan] l-istabbiliment ta’ skema ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija skont il-politika tal-Unjoni. […]
[…] [L]-Artikolu 20 tad-Direttiva [2012/27] jippermetti lill-Istati Membri jistabbilixxu, insostenn tal-inizjattivi nazzjonali fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija, [f]ond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija li l-impriżi obbligati skont l-Artikolu 7 jistgħu jikkontribwixxu għaliha b’mod annwali billi jħallsu ammont ugwali għall-investimenti meħtieġa sabiex jissodisfaw l-obbligi tagħhom fil-qasam tal-iffrankar tal-enerġija. […]
Filwaqt li d-Direttiva [2012/27] toffri l-possibbiltà li l-partijiet obbligati jkunu kummerċjanti tal-enerġija jew distributuri tal-enerġija, huma l-kummerċjanti tal-enerġija li huma kkunsidrati bħala l-partijiet obbligati li l-Unjoni teżiġi minnhom l-iffrankar tal-enerġija, peress li, fi Spanja, id-distributuri tal-enerġija ma għandhomx attività ta’ kummerċjalizzazzjoni (kuntrarjament għal dak li jiġri fi Stati Membri oħra), iżda għandhom attività rregolata ta’ ġestjoni tan-netwerk korrispondenti.
Is-settur tat-trasport huwa inkluż fil-partijiet obbligati minħabba l-importanza kbira tiegħu fid-domanda tal-enerġija finali u l-potenzjal kbir ta’ ffrankar tal-enerġija li jista’ jitwettaq fih. Fil-każ tal-prodotti petrolifiċi u gassijiet likwifikati taż-żejt, lanqas ma ġiet kkunsidrata xierqa l-impożizzjoni tal-obbligi fuq l-operatur tan-netwerk iżda pjuttost fuq l-impriżi li huma
de facto
responsabbli għall-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti fid-dawl tal-bejgħ lill-konsumaturi finali u, b’mod partikolari, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-firxa tal-kummerċjalizzazzjoni finali ta’ dawn il-prodotti, lill-bejjiegħa bl-ingrossa tal-prodotti ta’ żjut u ta’ gassijiet likwifikati taż-żejt.
[…]
[…] [S]abiex ikunu jistgħu jittieħdu mill-iktar fis possibbli l-miżuri tal-effiċjenza tal-enerġija bl-inqas spiża possibbli, huma meħtieġa riżorsi ekonomiċi suffiċjenti fil-fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija, li jippermetti li dawn il-miżuri jiġu implimentati fuq skala kbira, l-istabbiliment mill-iktar fis possibbli tal-iskema ta’ obbligi li tippermetti li tipprovdi lill-fond b’dawn il-mezzi fl-interess ġenerali wiesa’. Fost l-alternattivi li ġew eżaminati sabiex jiġu introdotti miżuri bikrija ta’ ffrankar tal-enerġija fuq skala kbira, l-istabbiliment ta’ skema ta’ obbligi ta’ kontribuzzjoni għal [f]ond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija huwa dak li jippermetti l-provvista malajr kemm jista’ jkun tal-mezzi meħtieġa sabiex jitwettqu miżuri ta’ effiċjenza tal-enerġija li jwasslu għal kontabbiltà bikrija ta’ ffrankar fid-dawl tal-osservanza tal-għanijiet tad-Direttiva [2012/27] bl-iktar mod effettiv mil-lat ekonomiku.
[…]”
L-Artikolu 69 ta’ din il-liġi jipprevedi:
“1.   Skema nazzjonali ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija għandha tiġi stabbilita, li abbażi tagħha l-kummerċjanti tal-gass u tal-elettriku, il-bejjiegħa bl-ingrossa tal-prodotti ta’ żjut u l-bejjiegħa bl-ingrossa tal-prodotti ta’ gassijiet likwifikati taż-żejt, iktar ’il quddiem il-partijiet obbligati skont l-iskema ta’ obbligi, huma jiġu assenjati kwota annwali ta’ ffrankar tal-enerġija fuq livell nazzjonali, deskritta bħala obbligi ta’ ffrankar.
L-obbligi ta’ ffrankar li jirriżultaw minnha huma ekwivalenti, f’forma aggregata, matul it-tul kollu tal-iskema, għall-għan assenjat [lir-Renju ta’ Spanja] mill-Artikolu 7 tad-Direttiva [2012/27], wara t-tnaqqis tal-iffrankar li jkun ġej mill-miżuri alternattivi msemmija fl-Artikolu 7(9) tal-imsemmija direttiva.
2.   It-tul tal-iskema nazzjonali ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija jestendi fuq perijodu bejn id-dħul fis-seħħ tar-Real Decreto‑ley 8/2014 de aprobación de medidas urgentes para el crecimiento, la competitividad y la eficiencia (id-Digriet Leġiżlattiv 8/2014 dwar l-Approvazzjoni ta’ Miżuri Urġenti għat-Tkabbir, għall-Kompetittività u għall-Effiċjenza), tal-4 ta’ Lulju 2014, sal-31 ta’ Diċembru 2020.
3.   Sabiex jiġi vverifikat il-progress fit-twettiq tal-għan assenjat [lir-Renju ta’ Spanja], huwa possibbli li ssir reviżjoni tal-iskema għall-perijodu bejn l-1 ta Jannar 2017 u l-31 ta’ Diċembru 2020.”
L-Artikolu 70(1) tal-imsemmija liġi jipprovdi:
“L-għan ta’ ffrankar annwali, il-perċentwali ta’ tqassim bejn il-partijiet obbligati kkonċernati kif ukoll il-kwoti jew l-obbligi ta’ ffrankar li jirriżultaw minn dan u l-ekwivalenti finanzjarju tagħhom għandhom jiġu stabbiliti kull sena permezz ta’ digriet tal-Ministru għall-Industrija, għall-Enerġija u għat-Turiżmu, bil-kunsens tal-Kumitat delegat tal-gvern responsabbli għall-Affarijiet Ekonomiċi u wara opinjoni minn qabel tal-Istitut għad-diversifikazzjoni u għall-iffrankar tal-enerġija.
L-għan annwali ta’ ffrankar tal-enerġija li jiġi stabbilit għandu jitqassam bejn il-partijiet obbligati proporzjonalment, fil-każ tal-kummerċjanti tal-gass u tal-elettriku, skont il-volum tal-bejgħ tagħhom tal-enerġija finali lil konsumaturi finali fuq livell nazzjonali, u, fil-każ ta’ bejjiegħa bl-ingrossa tal-prodotti ta’ żjut u gassijiet likwifikati taż-żejt, skont il-volum tal-bejgħ tagħhom tal-enerġija finali fuq livell nazzjonali sabiex dan jiġi ddistribwit sussegwentement bl-imnut u lill-konsumaturi finali, espress bħala gigawatt fis-siegħa (GWh), matul it-tieni sena ta’ qabel il-perijodu annwali tal-obbligu.
[…]”
Skont l-Artikolu 71 tal-istess liġi, intitolat “Eżekuzzjoni tal-obbligi u ċertifikati ta’ ffrankar tal-enerġija”:
“1.   Sabiex jeżegwixxu l-obbligi annwali ta’ ffrankar tal-enerġija, il-partijiet obbligati għandhom iħallsu lill-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija msemmi fl-artikolu li ġej kontribuzzjoni finanzjarja annwali ta’ ammont ekwivalenti għall-ammont li jirriżulta mill-multiplikazzjoni tal-obbligu ta’ ffrankar annwali tagħhom bl-ekwivalenza finanzjarja stabbilita […]
2.   [Alternattivament], sistema ta’ validazzjoni tat-twettiq ta’ volum ta’ ffrankar tal-enerġija ekwivalenti għall-eżekuzzjoni tal-obbligi imposti mill-iskema tista’ tiġi stabbilita fit-termini li l-Gvern Spanjol jistabbilixxi b’mod leġiżlattiv. Din is-sistema hija bbażata fuq il-produzzjoni ta’ ċertifikati ta’ ffrankar tal-enerġija […] negozjabbli li jirriżultaw mit-twettiq tal-miżuri għall-effiċjenza tal-enerġija ddefiniti f’katalogu, skont ir-rekwiżiti u l-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan il-katalogu, li l-ġestjoni tiegħu hija r-responsabbiltà tal-istitut għad-diversifikazzjoni u għall-iffrankar tal-enerġija.
[…]”
L-Artikolu 72 tal-Liġi 18/2014 huwa fformulat kif ġej:
“1.   Il-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija għandu jiġi stabbilit, mingħajr personalità ġuridika, bil-għan tal-finanzjament tal-inizjattivi nazzjonali fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija previst fl-Artikolu 20 tad-Direttiva [2012/27].
2.   Il-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija għandu jintuża għall-finanzjament ta’ skemi ta’ appoġġ ekonomiku u finanzjarju, tal-assistenza teknika, tat-taħriġ, tal-informazzjoni, jew ta’ miżuri oħrajn sabiex tiżdied l-effiċjenza tal-enerġija f’setturi differenti b’tali mod li jikkontribwixxu għat-twettiq tal-għan nazzjonali ta’ ffrankar tal-enerġija stabbilit mill-iskema nazzjonali ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija prevista fl-Artikolu 7 tad-direttiva ċċitata iktar ’il fuq.
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Saras Energía, impriża Spanjola attiva fis-settur tal-enerġija, ressqet rikors, quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja), kontra d-Digriet IET/289/2015 li jistabbilixxi, b’mod partikolari fil-konfront tagħha, l-obbligi ta’ kontribuzzjoni għall-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija għas-sena 2015.
Saras Energía ssostni li dan id-digriet imur kontra d-Direttiva 2012/27, peress li, minn naħa, huwa jobbligaha tissodisfa l-obbligi tagħha fil-qasam tal-iffrankar tal-enerġija permezz ta’ kontribuzzjoni annwali għall-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija mingħajr ma dan jippermettilha tagħmel dan permezz tal-introduzzjoni ta’ miżuri ta’ ffrankar tal-enerġija effettivi u, min-naħa l-oħra, tali obbligu ta’ kontribuzzjoni huwa impost biss fuq impriżi tal-bejgħ bl-imnut tal-enerġija, bl-esklużjoni tad-distributuri tal-enerġija.
Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li l-kwistjoni essenzjali fil-kawża prinċipali hija dik dwar jekk l-Artikolu 71 tal-Liġi 18/2014 huwiex kompatibbli mad-Direttiva 2012/27, sa fejn huwa jistabbilixxi l-ħlas ta’ kontribuzzjoni finanzjarja annwali għall-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija bħala mezz prinċipali ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam tal-iffrankar tal-enerġija. Hija tispeċifika li dan il-Fond ġie stabbilit skont l-Artikolu 20(4) tad-Direttiva 2012/27 u huwa intiż għall-finanzjament tal-inizjattivi nazzjonali fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija.
Skont il-qorti tar-rinviju, l-Artikolu 71(2) tal-Liġi 18/2014 jipprevedi, “alternattivament”, il-possibbiltà għall-Gvern Spanjol li jistabbilixxi sistema ta’ validazzjoni tal-iffrankar tal-enerġija mwettaq, skont l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2012/27. Hija tispeċifika li, meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, din is-sistema ma kinitx ġiet stabbilita mill-awtorità regolatorja Spanjola.
Mid-Direttiva 2012/27 jirriżulta, b’mod partikolari mill-Artikolu 7 tagħha, li l-partijiet obbligati għandhom ikollhom tal-inqas il-possibbiltà li jissodisfaw l-għanijiet tal-iffrankar tal-enerġija b’mod effettiv u dirett, jiġifieri permezz ta’ miżuri speċifiċi li jippermettu lill-utent finali jnaqqas il-konsum tal-enerġija tiegħu.
Barra minn hekk, skont il-qorti tar-rinviju, għandu jiġi ddeterminat jekk il-kontribuzzjoni annwali għall-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija tistax tikkostitwixxi miżura “alternattiva” fis-sens tal-Artikolu 7(9) tad-Direttiva 2012/27. Hija għandha dubji f’dan ir-rigward u tirrileva, l-ewwel nett, li l-possibbiltà għall-Istati Membri li joħolqu fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija hija espressament prevista mill-Artikolu 20(4) ta’ din id-direttiva, mingħajr ma hija kklassifikata bħala miżura “alternattiva” fis-sens tal-imsemmi Artikolu 7(9), it-tieni nett, li l-Liġi 18/2014 ma tagħmilx riferiment għal din l-aħħar dispożizzjoni bħala bażi tal-ħolqien ta’ dan il-fond u, it-tielet nett, li l-miżuri “alternattivi” elenkati fl-Artikolu 7(9) tad-Direttiva 2012/27, jidhru li huma miżuri li għandhom bħala effett dirett it-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija, filwaqt li l-fond previst fl-Artikolu 20(4) ta’ din id-direttiva u fl-Artikolu 72 tal-Liġi 18/2014 għandu bħala għan, b’mod iktar ġenerali, li “jappoġġa inizjattivi nazzjonali għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija”.
Għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk id-Direttiva 2012/27 hijiex trasposta korrettament permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, minn naħa, tistabbilixxi bħala mezz prinċipali ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam ta’ effiċjenza tal-enerġija sistema ta’ kontribuzzjoni finanzjarja annwali għall-fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija u, min-naħa l-oħra, tistabbilixxi l-iskema prevista prinċipalment fl-Artikolu 7(1) tal-imsemmija direttiva, bħala skema alternattiva li tista’ tiġi implimentata b’mod diskrezzjonali mill-awtorità regolatorja.
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tindika li l-Liġi 18/2014 tindika biss, bħala “partijiet obbligati”, fis-sens tal-Artikolu 7(1) u (4) tad-Direttiva 2012/27, il-kummerċjanti tal-gass u tal-elettriku kif ukoll il-bejjiegħa bl-ingrossa tal-prodotti ta’ żjut u gassijiet likwifikati taż-żejt, bl-esklużjoni tad-distributuri tal-enerġija, filwaqt li l-paragrafu 4 tal-imsemmi Artikolu 7, fil-verżjoni tiegħu bil-lingwa Spanjola, jagħmel riferiment għad-distributuri tal-enerġija “u” għall-impriżi tal-bejgħ bl-imnut tal-enerġija. Barra minn hekk, din il-liġi ma tiġġustifikax ir-raġunijiet li wasslu lil-leġiżlatur nazzjonali għal tali esklużjoni. Sussegwentement, hija tistaqsi dwar il-kompatibbiltà ta’ tali indikazzjoni tal-partijiet obbligati mad-Direttiva 2012/27.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li t-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Hija kompatibbli mal-Artikolu 7(1) u (9) tad-Direttiva 2012/27 leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tistabbilixxi mekkaniżmu nazzjonali ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza fl-enerġija li l-mod ewlieni ta’ twettiq tiegħu jikkonsisti f’kontribuzzjoni finanzjarja annwali lil fond nazzjonali għall-effiċjenza fl-enerġija stabbilit skont l-Artikolu 20(4) tal-istess direttiva?
2)
Hija kompatibbli mal-Artikoli 7(1) u 20(6) tad-Direttiva 2012/27 leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi l-possibbiltà li jitwettqu l-obbligi ta’ ffrankar tal-enerġija billi jiġi kkreditat l-iffrankar miksub bħala alternattiva għall-kontribuzzjoni finanzjarja lil fond nazzjonali għall-effiċjenza fl-enerġija?
3)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għad-domanda preċedenti, huwa kompatibbli mal-imsemmija Artikoli 7(1) u 20(6) tad-Direttiva [2012/27] li tkun prevista l-imsemmija possibbiltà alternattiva ta’ twettiq tal-obbligi ta’ ffrankar tal-enerġija meta l-eżistenza effettiva ta’ din l-alternattiva tiddependi mill-fatt li l-Gvern jimplementaha fid-diskrezzjoni tiegħu permezz ta’ leġiżlazzjoni?
F’dan is-sens, tali leġiżlazzjoni hija kompatibbli [mad-Direttiva 2012/27] meta l-Gvern ma jimplementax din il-possibbiltà alternattiva?
4)
Huwa kompatibbli mal-paragrafi 1 u 4 tal-Artikolu 7 tad-Direttiva [2012/27] mekkaniżmu nazzjonali li jqis li huma partijiet suġġetti għall-obbligi ta’ ffrankar tal-enerġija biss l-impriżi li jikkummerċjalizzaw il-gass u l-elettriku u l-bejjiegħa bl-ingrossa ta’ prodotti taż-żejt u ta’ gassijiet likwifikati taż-żejt, u mhux id-distributuri tal-gass u tal-elettriku u l-bejjiegħa bl-imnut ta’ prodotti taż-żejt u ta’ gassijiet likwifikati taż-żejt?
5)
Fil-każ li tingħata risposta fl-affermattiv għad-domanda preċedenti, hija kompatibbli mal-imsemmija paragrafi tal-Artikolu 7 l-indikazzjoni bħala partijiet obbligati tal-impriżi li jikkummerċjalizzaw il-gass u l-elettriku u tal-bejjiegħa bl-ingrossa ta’ prodotti taż-żejt u ta’ gassijiet likwifikati taż-żejt, mingħajr ma jiġu ddeterminati r-raġunijiet li wasslu sabiex id-distributuri tal-gass u tal-elettriku u l-bejjiegħa bl-imnut ta’ prodotti taż-żejt u ta’ gassijiet likwifikati taż-żejt ma jiġux inklużi bħala partijiet obbligati?”
Fuq l-ewwel sat-tielet domanda
Permezz tal-ewwel tliet domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 7(1) u (9), u l-Artikolu 20(4) u (6) tad-Direttiva 2012/27 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li huma jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi, bħala l-metodu prinċipali ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija, skema ta’ kontribuzzjoni annwali għal fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija, mingħajr previżjoni tal-possibbiltà għall-partijiet obbligati li jissodisfaw l-għanijiet ta’ ffrankar tal-enerġija b’mod effettiv u dirett minflok permezz tal-ħlas tal-imsemmija kontribuzzjoni.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li d-Direttiva 2012/27 ġiet trasposta fid-dritt Spanjol permezz tal-Liġi 18/2014, li b’applikazzjoni tagħha d-Digriet IET/289/2015 stabbilixxa obbligi ta’ kontribuzzjoni għall-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija għas-sena 2015 u, b’mod partikolari, il-kontribuzzjoni li Saras Energía hija obbligata li tħallas. Skont il-qorti tar-rinviju, din il-liġi tipprevedi, bħala miżura prinċipali ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija, fis-sens tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2012/27, skema li timponi fuq il-partijiet obbligati li jħallsu lill-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija kontribuzzjoni annwali li l-ammont tagħha għandu jkun ekwivalenti għall-investimenti meħtieġa sabiex jissodisfaw l-obbligi tagħhom stabbiliti skont din id-dispożizzjoni. Huwa biss “alternattivament” li l-imsemmija liġi tipprevedi li l-Gvern Spanjol jista’ jadotta, b’mod leġiżlattiv, sistema ta’ validazzjoni tal-volumi tal-iffrankar tal-enerġija mwettaq, ibbażata fuq ċertifikati ta’ ffrankar tal-enerġija. Il-qorti tar-rinviju tispeċifika li din is-sistema ma kinitx ġiet implimentata fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali, filwaqt li kellha tirrappreżenta, fil-fehma tagħha, miżura prinċipali ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija skont l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2012/27.
Kif jirriżulta mid-Direttiva 2012/27 u, b’mod partikolari, mill-premessa 20 tagħha, il-leġiżlatur tal-Unjoni ried iħalli lill-Istati Membri setgħa diskrezzjonali wiesgħa fl-istabbiliment tal-metodi li bihom jiġu ssodisfatti l-għanijiet ta’ ffrankar tal-enerġija stabbiliti fl-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-26 ta’ Settembru 2013, IBV & Cie,
C‑195/12
,
EU:C:2013:598
, punt
). L-imsemmija direttiva għandha fil-fatt bħala għan l-istabbiliment, fil-livell tal-Unjoni, tal-prinċipji ġenerali li jikkostitwixxu qafas għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija, filwaqt li tħalli f’idejn l-Istati Membri l-għażla tal-modalitajiet ta’ implimentazzjoni. Għaldaqstant, id-Direttiva 2012/27 hija intiża biss li tistabbilixxi, skont l-ewwel artikolu tagħha, qafas komuni ta’ miżuri għall-promozzjoni tal-effiċjenza tal-enerġija fl-Unjoni, sabiex jiġi żgurat it-twettiq tal-għan stabbilit mill-Unjoni li tiżdied b’20 % l-effiċjenza tal-enerġija sal-2020 u sabiex titwitta t-triq għal iktar titjib fl-effiċjenza tal-enerġija wara din id-data.
Għalhekk, l-Istati Membri huma obbligati, skont id-Direttiva 2012/27, li jadottaw skemi ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija sabiex jiġi żgurat it-twettiq ta’ ffrankar tal-enerġija fl-istadju tal-użu finali, skont l-għanijiet ta’ din id-direttiva.
L-istabbiliment ta’ fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija, skont l-Artikolu 20(4) tad-Direttiva 2012/27, jinsab fost il-miżuri li jippermettu l-iffrankar tal-enerġija.
Jirriżulta madankollu minn qari flimkien tal-Artikolu 7(1) sa (4) u tal-Artikolu 20(6) tad-Direttiva 2012/27 li, sabiex skema stabbilita minn Stat Membru tkun taqa’ taħt l-Artikolu 7(1) tal-imsemmija direttiva, huwa neċessarju li tkun tirrigwarda obbligi ta’ iffrankar tal-enerġija li l-impriżi kkonċernati jistgħu jwettqu huma stess mal-konsumaturi finali. Din il-portata tirriżulta b’mod partikolari mill-kliem “[l]-ammont ta’ ffrankar tal-enerġija biex jiġi ssodisfat l-obbligu għandu jinkiseb mill-partijiet obbligati fost il-klijenti aħħarin”, li jinsab fil-paragrafu 4 ta’ dan l-artikolu, li jispeċifika l-paragrafu 1 tiegħu.
Barra minn hekk, kif irrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punti 31 sa 34 tal-konklużjonijiet tagħha, skema ta’ obbligu ta’ kontribuzzjoni annwali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li ċċaħħad lill-impriżi indikati mill-possibbiltà li jagħżlu bejn il-ħlas ta’ tali kontribuzzjoni finanzjarja u t-twettiq effettiv u dirett ta’ ffrankar tal-enerġija, ma taqax taħt il-fakultà deskritta fl-Artikolu 20(6) tad-Direttiva 2012/27. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-kliem “[i]l-partijiet obbligati jkunu jistgħu jissodisfaw l-obbligi tagħhom stipulati fil-Artikolu 7(1) billi kull sena jikkontribwixxu għall-[Fond] Nazzjonali għall-Effiċjenza fl-Enerġija ammont”, li jinsab fl-imsemmi Artikolu 20(6), din id-dispożizzjoni tirrigwarda skemi li permezz tagħhom Stat Membru jħalli għażla lill-impriżi indikati. Issa, leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali timponi fuq dawn l-impriżi li jsegwu t-triq tal-ħlas ta’ kontribuzzjoni annwali lill-fond, mingħajr ma tipprevedi l-possibbiltà li jissodisfaw l-obbligi tagħhom b’xi mod ieħor.
Konsegwentement, kif esponiet l-Avukat Ġenerali fil-punt 35 tal-konklużjonijiet tagħha, l-obbligu kontenzjuż ta’ kontribuzzjoni mingħajr alternattiva jkun biss konformi mad-Direttiva 2012/27 jekk dan jista’ jitqies bħala miżura oħra ta’ politika pubblika fis-sens tal-Artikolu 7(9) ta’ din id-direttiva.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 7(9) tad-Direttiva 2012/27 jippermetti espliċitament lill-Istati Membri jadottaw, “[b]ħala alternattiva għall-istabbiliment ta’ skema ta’ obbligi tal-effiċjenza enerġetika”, miżuri oħra ta’ politika pubblika intiżi għat-twettiq tal-għanijiet ta’ ffrankar tal-enerġija mal-klijenti finali. Il-punt 18 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2012/27 jiddefinixxi l-miżuri ta’ politika pubblika li l-Istati Membri jistgħu jadottaw bħala li huma strumenti regolatorji, finanzjarji, fiskali jew volontarji jew bħala mezzi ta’ informazzjoni formalment stabbiliti u implimentati għall-ħolqien ta’ ambjent xieraq jew għall-istabbiliment ta’ rekwiżiti jew ta’ inċentivi li jwasslu lill-atturi fis-suq biex jipprovdu u jixtru servizzi tal-enerġija jew jieħdu miżuri oħra intiżi għat-titjib tal-effiċjenza tal-enerġija.
L-Artikolu 7(9) tad-Direttiva 2012/27 jistabbilixxi wkoll, b’mod mhux eżawrjenti, lista ta’ miżuri ta’ politika pubblika li jistgħu jużaw l-Istati Membri, jekk ikun il-każ flimkien. Dawn il-miżuri jistgħu, b’mod partikolari, jieħdu l-forma ta’ taxxi fuq l-enerġija, ta’ skemi u ta’ strumenti finanzjarji li jinċentivaw l-iffrankar tal-enerġija, ta’ dispożizzjonijiet regolatorji jew ftehimiet volontarji li jwasslu għall-implimentazzjoni ta’ teknoloġija jew ta’ tekniki li huma effiċjenti fl-użu tal-enerġija, ta’ regoli u ta’ standards intiżi li jtejbu l-effiċjenza tal-enerġija tal-prodotti u tas-servizzi, ta’ skemi ta’ tikkettar tal-enerġija jew ta’ programmi ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ.
Fir-rigward tal-konformità ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma’ din id-dispożizzjoni, għandu jitfakkar li jirriżulta b’mod partikolari l-Artikolu 72(1) u (2) tal-Liġi 18/2014 li l-Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandu bħala għan il-finanzjament ta’ inizjattivi nazzjonali fil-qasam ta’ effiċjenza tal-enerġija. Huwa intiż għall-finanzjament ta’ skemi ta’ appoġġ ekonomiku u finanzjarju, ta’ assistenza teknika, ta’ taħriġ u ta’ informazzjoni jew ta’ miżuri oħra intiżi għaż-żieda tal-effiċjenza tal-enerġija, b’tali mod li jikkontribwixxi għat-twettiq tal-għanijiet tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll tad-dritt Spanjol f’dan il-qasam. Barra minn hekk, kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, il-kontribuzzjonijiet annwali għall-imsemmi Fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija għandhom jintużaw għall-promozzjoni ta’ miżuri intiżi li jtejbu l-iffrankar tal-enerġija.
Għaldaqstant, jista’ jiġi kkunsidrat li l-obbligu ta’ kontribuzzjoni annwali għall-Fond inkwistjoni fil-kawża prinċipali jaqa’ taħt il-punt (b) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 7(9) tad-Direttiva 2012/27, sa fejn huwa jikkonsisti fi strument ta’ finanzjament li jwassal għall-implimentazzjoni ta’ teknoloġiji jew tekniki effiċjenti fl-użu tal-enerġija u li jkollhom l-effett li jnaqqsu l-konsum finali tal-enerġija.
Minn dan isegwi li, minkejja li dan l-obbligu ta’ kontribuzzjoni għall-fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija ma jikkostitwixxix skema ta’ obbligi fil-qasam ta’ ffrankar tal-enerġija, fis-sens tal-Artikolu 7(1), moqri flimkien mal-Artikolu 20(6) tad-Direttiva 2012/27, dan l-obbligu jikkorrispondi madankollu għal wieħed mill-mezzi, elenkati minn din id-direttiva, intiżi għat-twettiq tal-iffrankar tal-enerġija mal-klijenti finali. Il-fatt li l-Artikolu 7(9) tal-imsemmija direttiva jsemmi dan it-tip ta’ miżuri bħala “alternattiva” huwa biss l-espressjoni ta’ possibbiltà ta’ għażla mħollija lill-Istati Membri.
Sa fejn l-Istati Membri għandhom f’dan il-qasam flessibbiltà kbira u marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa, it-twettiq tal-għanijiet tad-Direttiva 2012/27 ma jistax jitqies mingħajr ma kull wieħed mill-Istati Membri jkollu l-opportunità li jagħżel l-iskema l-iktar xierqa għas-sitwazzjoni partikolari tiegħu, minn fost tipi differenti ta’ skemi, u dan b’teħid inkunsiderazzjoni, kif jirriżulta mill-premessa 20 ta’ din id-direttiva, tal-partikolaritajiet nazzjonali tiegħu (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-26 ta’ Settembru 2013, IBV & Cie,
C‑195/12
,
EU:C:2013:598
, punti
u
).
F’dan ir-rigward, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, kif jirriżulta mill-Artikolu 7(9) tad-Direttiva 2012/27, li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tosserva l-għan ta’ ffrankar tal-enerġija fl-istadju tal-użu finali, li għandu jintlaħaq, sa tmiem is-sena 2020, f’miżura ekwivalenti għall-iskemi ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija li jistgħu jkunu stabbiliti bis-saħħa tal-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva u li tissodisfa r-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 7(10) u (11) tal-imsemmija direttiva.
Konsegwentement, ir-risposta għall-ewwel tliet domandi għandha tkun li l-Artikolu 7 u l-Artikolu 20 tad-Direttiva 2012/27 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi, bħala l-metodu prinċipali ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija, skema ta’ kontribuzzjoni annwali għal fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija, sakemm, minn naħa, din il-leġiżlazzjoni tiżgura t-twettiq ta’ ffrankar tal-enerġija f’miżura ekwivalenti għall-iskemi ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija li jistgħu jiġu stabbiliti skont l-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva, u sakemm, min-naħa l-oħra, ir-rekwiżiti tal-Artikolu 7(10) u (11) tal-imsemmija direttiva jiġu osservati, li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika.
Fuq ir-raba’ u l-ħames domanda
Fuq l-ammissibbiltà
Ir-Renju ta’ Spanja, matul is-seduta, eċċepixxa l-inammissibbiltà tar-raba’ u tal-ħames domanda, minħabba li huma ma jikkonċernawx is-settur taż-żejt. Il-kawża prinċipali tikkonċerna biss il-prodotti taż-żejt u l-impriżi li jaqgħu fis-setturi l-oħra msemmija fid-domandi magħmula, jiġifieri dawk tal-gass, tal-gassijiet likwifikati taż-żejt u tal-elettriku, ġew ammessi fil-proċedura fil-kawża prinċipali biss bħala intervenjenti insostenn ta’ Saras Energía. Dawn l-impriżi ma jistgħux għaldaqstant jestendu s-suġġett tat-tilwima għal setturi oħra minbarra dak tal-prodotti taż-żejt.
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li ma jirriżulta la mill-formulazzjoni tad-domandi magħmula u lanqas mill-motivazzjoni tagħhom li dawn jirrigwardaw biss l-impriżi li jaqgħu fis-settur taż-żejt u mhux dawk li jaqgħu f’setturi oħra bħal dawk tal-gass, tal-gassijiet likwifikati taż-żejt jew tal-elettriku.
Ir-raba’ domanda għandha tinftiehem fis-sens li tistaqsi jekk l-impożizzjoni ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija biss fuq ċerti impriżi fis-settur tal-enerġija u mhux fuq impriżi oħra ta’ dan is-settur hijiex konformi mal-Artikolu 7(1) u (4) tad-Direttiva 2012/27.
Fir-rigward tal-ħames domanda, hija għandha tinftiehem fis-sens li tistaqsi jekk l-Istat Membru huwiex obbligat jimmotiva l-għażla tal-impriżi indikati, bħala li huma partijiet obbligati, fis-sens tad-Direttiva 2012/27, bl-użu ta’ kriterji oġġettivi u mhux diskriminatorji.
Minn dan isegwi li r-raba’ u l-ħames domanda huma ammissibbli.
Fuq il-mertu
Permezz tar-raba’ u l-ħames domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 7(1) u (4), tad-Direttiva 2012/27 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, minn naħa, timponi obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija biss fuq ċerti impriżi tas-settur tal-enerġija, indikati bħala partijiet obbligati, u, min-naħa l-oħra, ma tesponix espliċitament ir-raġunijiet għalfejn dawn l-impriżi huma indikati bħala partijiet obbligati.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 7(4) tad-Direttiva 2012/27 jipprevedi li kull Stat Membru għandu jindika partijiet obbligati għall-finijiet tal-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva minn fost id-distributuri tal-enerġija “u/jew” l-impriżi tal-bejgħ bl-imnut tal-enerġija, fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi u mhux diskriminatorji.
Issa, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(4) tal-imsemmija direttiva hija wkoll utli sabiex jiġi evalwat jekk Stat Membru, fil-kuntest tal-applikazzjoni ta’ strument finanzjarju li jaqa’ taħt il-paragrafu 9 ta’ dan l-artikolu, indikax b’mod xieraq l-impriżi li huma obbligati li jikkontribwixxu għal dan l-istrument. Fil-fatt, tali miżura hija adottata bħala “alternattiva” għall-istabbiliment ta’ skema imsemmija fil-paragrafu 1 tal-imsemmi artikolu u għandha jkollha garanziji ekwivalenti. Għaldaqstant, il-modalitajiet imsemmija fl-Artikolu 7(4) tad-Direttiva 2012/27 għall-indikazzjoni tal-partijiet obbligati għandhom jiġu ssodisfatti wkoll meta tali partijiet huma indikati fil-kuntest ta’ skema minbarra dik imsemmija fl-imsemmi paragrafu 1.
Il-fatt li l-verżjoni bil-lingwa Spanjola tal-Artikolu 7(4) tad-Direttiva 2012/27 ma tinkludix il-kliem “u/jew”, iżda unikament il-konġunzjoni ta’ koordinazzjoni “u” ma huwiex ta’ natura li jqiegħed inkwistjoni din il-konstatazzjoni, peress li jirriżulta, kif irrilevat ukoll l-Avukat Ġenerali fil-punt 64 tal-konklużjonijiet tagħha, mill-istruttura ġenerali tal-imsemmija dispożizzjoni li l-Istati Membri jistgħu fil-fatt jagħżlu jekk jindikawx bħala partijiet obbligati d-distributuri tal-enerġija jew l-impriżi ta’ bejgħ bl-imnut tal-enerġija u b’dan il-mod jeskludu mill-kategorija tal-partijiet obbligati parti mill-atturi tas-settur tal-enerġija.
Fil-fatt, il-verżjoni bil-lingwa Spanjola tal-Artikolu 7(4) tad-Direttiva 2012/27, bħall-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra ta’ din id-dispożizzjoni, tipprevedi li l-Istati Membri għandhom jagħżlu l-impriżi obbligati minn fost id-distributuri tal-enerġija u l-impriżi ta’ bejgħ bl-imnut tal-enerġija.
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 7(1) tal-imsemmija direttiva jindika, anki fil-verżjoni tiegħu bil-lingwa Spanjola, li l-impriżi obbligati jistgħu jappartjenu għall-kategorija tad-distributuri tal-enerġija “u/jew” tal-impriżi tal-bejgħ bl-imnut tal-enerġija.
Minbarra dan, id-definizzjoni tal-“parti obbligata”, kif indikata fil-punt 14 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2012/27 tuża biss il-konġunzjoni “jew”, u dan, anki fil-verżjoni bil-lingwa Spanjola ta’ din id-dispożizzjoni.
Minn dan jirriżulta, l-ewwel nett, li l-Istati Membri huma liberi li jindikaw, bħala partijiet obbligati, ċerti operaturi biss, bl-esklużjoni ta’ oħrajn, u dan indipendentement mill-bażi tal-miżura ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija effettivament implimentata mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.
It-tieni nett, mill-Artikolu 7(4) tad-Direttiva 2012/27 jirriżulta li din id-dispożizzjoni teżiġi li, għall-finijiet tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva, partijiet obbligati għandhom ikunu indikati fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi u mhux diskriminatorji.
Kif irrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 79 tal-konklużjonijiet tagħha, l-imsemmija kriterji oġġettivi u mhux diskriminatorji għandhom ikunu esposti b’mod espliċitu mill-Istat Membru kkonċernat.
Għaldaqstant, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fil-kuntest tal-istabbiliment, mir-Renju ta’ Spanja, ta’ obbligu annwali ta’ kontribuzzjoni għal fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l-indikazzjoni tal-impriżi obbligati hijiex effettivament ibbażata fuq kriterji espliċitament stabbiliti, oġġettivi u mhux diskriminatorji.
Għal dan il-għan, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-konfigurazzjoni u l-karatteristiċi tas-suq nazzjonali, kif ukoll is-sitwazzjoni tal-operaturi ta’ dan is-suq, kif tissuġġerixxi d-Direttiva 2012/27, b’mod partikolari fil-premessa 20 tagħha.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li r-risposta għar-raba’ u l-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2012/27 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija fuq ċerti impriżi determinati biss tas-settur tal-enerġija, sakemm l-indikazzjoni ta’ dawn l-impriżi, bħala partijiet obbligati, tkun effettivament ibbażata fuq kriterji oġġettivi u mhux diskriminatorji esposti b’mod espliċitu, li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 7 u l-Artikolu 20 tad-Direttiva 2012/27/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2012 dwar l-effiċjenza tal-enerġija, li temenda d-Direttivi 2009/125/KE u 2010/30/UE u li tħassar id-Direttivi 2004/8/KE u 2006/32/KE għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi, bħala l-metodu prinċipali ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija, skema ta’ kontribuzzjoni annwali għal fond nazzjonali għall-effiċjenza tal-enerġija, sakemm, minn naħa, din il-leġiżlazzjoni tiżgura t-twettiq ta’ ffrankar tal-enerġija f’miżura ekwivalenti għall-iskemi ta’ obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija li jistgħu jiġu stabbiliti skont l-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva, u sakemm, min-naħa l-oħra, ir-rekwiżiti tal-Artikolu 7(10) u (11) tal-imsemmija direttiva jiġu osservati, li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika.

2)
L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2012/27 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi obbligi fil-qasam tal-effiċjenza tal-enerġija fuq ċerti impriżi determinati biss tas-settur tal-enerġija, sakemm l-indikazzjoni ta’ dawn l-impriżi, bħala partijiet obbligati, tkun effettivament ibbażata fuq kriterji oġġettivi u mhux diskriminatorji esposti b’mod espliċitu, li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.