CELEX: 62018CJ0480
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Servizzi ta’ ħlas fis-suq intern
Direttiva 2007/64/KE
Kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2007/64/KE
Servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’munita differenti mill-Euro jew mill-munita uffiċjali ta’ Stat Membru barra miż-żona Euro
Servizzi ta’ ħlas ipprovduti minn istituzzjoni ta’ kreditu
Nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew eżekuzzjoni difettuża ta’ ordni ta’ ħlas
Persuna responsabbli
Proċedura ta’ superviżjoni prudenzjali
Proċeduri dwar ilmenti
Rimedji extraġudizzjarji
Awtoritajiet kompetenti

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(2) u tal-Artikoli 20, 21, 75 u 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Novembru 2007,dwar is-servizzi ta’ ħlas fis-suq intern li temenda d-Direttiva 2007/64/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Novembru 2007 dwar is-servizzi ta’ ħlas fis-suq intern li temenda d-Direttivi 97/7/KE, 2002/65/KE, 2005/60/KE kif ukoll 2006/48/KE u li tħassar id-Direttiva 97/5/KE (
ĠU 2007, L 319, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2009, L 187, p. 5
), kif emendata bid-Direttiva 2009/111/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Settembru 2009 (
ĠU 2009, L 302, p. 97
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2007/64”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċedura mibdija minn “PrivatBank” AS, istituzzjoni ta’ kreditu li għandha s-sede tagħha fil-Latvja, dwar il-legalità ta’ deċiżjoni tal-Finanšu un kapitāla tirgus komisija (il-Kummissjoni tas-Swieq Finanzjarji u tal-Kapitali, il-Latvja, iktar ’il quddiem il-“Kummissjoni tas-Swieq Finanzjarji”) li timponilha multa minħabba n-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ ordni ta’ ħlas.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2007/64 tħassret u ġiet issostitwita b’effett mit-13 ta’ Jannar 2018 bid-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2015 dwar is-servizzi ta’ pagament fis-suq intern, li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2009/110/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) Nru 1093/2010, u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE (
ĠU 2015, L 337, p. 35
). Madankollu, fid-dawl tad-data tal-fatti inkwistjoni, it-tilwima fil-kawża prinċipali tibqa’ rregolata mid-Direttiva 2007/64.
Il-premessi 5, 6, 8, 10, 11, 14, 20, 43, 46 u 50 sa 52 tad-Direttiva 2007/64 jipprovdu dan li ġej:
“(5)
Dak il-qafas legali għandu jiżgura li jkun hemm koordinazzjoni bejn id-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar ir-rekwiżiti ta’ prudenza, l-aċċess għas-suq minn fornituri ġodda ta’ servizzi ta’ ħlas, ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni u d-drittijiet u l-obbligi rispettivi ta’ utenti u fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas. […]
(6)
Madankollu, mhux xieraq li dak il-qafas legali jkun jinkludi kollox. L-applikazzjoni tiegħu għandha tkun limitata għal fornituri tas-servizz ta’ ħlas li l-attività ewlenija tagħhom tikkonsisti fil-forniment ta’ servizzi ta’ ħlas lil utenti ta’ servizzi ta’ ħlas. […]
[…]
(8)
Huwa meħtieġ li jiġu speċifikati l-kategoriji ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas li jistgħu leġittimament jipproponu servizzi ta’ ħlas [fl-Unjoni] kollha, jiġifieri istituzzjonijiet ta’ kreditu li jaċċettaw depożiti ta’ utenti li jistgħu jintużaw biex jiffinanzjaw operazzjonijiet ta’ ħlas u li għandhom jibqgħu soġġetti għar-rekwiżiti prudenzjali stabbiliti skont id-Direttiva 2006/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-14 ta’ Ġunju 2006 dwar il-bidu u l-eżerċizzju tan-negozju tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu [(
ĠU 2006, L 177, p. 1
)]. […]
[…]
(10)
[…] Hu xieraq, […] li tiddaħħal kategorija ġdida ta’ fornituri tas-servizz ta’ ħlas, ‘istituzzjonijiet tal-ħlas’, billi jsir provvediment għall-awtorizzazzjoni, soġġetta għal sett ta’ kundizzjonijiet stretti u li jieħdu kont ta’ kollox, ta’ persuni ġuridiċi barra l-kategoriji eżistenti biex jipprovdu servizzi ta’ ħlas madwar [l-Unjoni kollha]. […]
(11)
[…] Ir-rekwiżiti għall-istituzzjonijiet tal-ħlas għandhom jirriflettu l-fatt li istituzzjonijiet tal-ħlas jeżerċitaw attivitajiet aktar speċjalizzati u limitati, u b’hekk jiġġeneraw riskji li huma idjeq u li jistgħu ikunu monitorjati u kkontrollati b’mod aktar faċli minn dawk li jqumu fil-firxa usa’ ta’ attivitajiet ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu. […]
[…]
(14)
Jeħtieġ li l-Istati Membri jaħtru awtoritajiet responsabbli mill-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet lil istituzzjonijiet tal-ħlas, mit-twettieqta’ kontrolli kontinwi u mid-deċiżjonijiet jekk għandhomx jirtiraw dawk l-awtorizzazzjonijiet. […] Madankollu, għandu jkun hemm il-possibbiltà li d-deċiżjonijiet kollha meħuda mill-awtoritajiet kompetenti jkunu kkontestati quddiem il-qrati. […]
[…]
(20)
Peress li l-konsumaturi u l-impriżi mhumiex fl-istess pożizzjoni, m’għandhomx bżonn l-istess livell ta’ protezzjoni. Waqt li huwa importanti li d-drittijiet tal-konsumatur ikunu garantiti b’dispożizzjonijiet li ma jistax ikun hemm deroga minnhom b’kuntratt, huwa raġonevoli li l-intrapriżi u l-organizzazzjonijiet jitħallew jiftiehmu mod ieħor. […] Fi kwalunkwe każ, ċerti dispożizzjonijiet ewlenin ta’ din id-Direttiva għandhom dejjem ikunu applikabbli irrispettivament mill-istatus ta’ l-utent.
[…]
(43)
Sabiex titjieb l-effiċjenza tal-pagamenti [fl-Unjoni] kollha, għandu jiġi stabbilit perijodu ta’ eżekuzzjoni ta’ ġurnata massimu għall-ordnijiet ta’ ħlas kollha mibdija minn min iħallas u ddenominati bl-euro jew fil-munita ta’ Stat Membru li ma jaqgħux fiż-żona tal-euro […]. Minħabba l-fatt li l-infrastrutturi nazzjonali tal-ħlas huma ħafna drabi effiċjenti ħafna u biex il-livelli preżenti ta’ servizzi ma jmorrux lura, l-Istati Membri għandhom jitħallew iżommu fis-seħħ jew jistabbilixxu regoli li jispeċifikaw żmien ta’ eżekuzzjoni ta’ anqas minn jum ta’ negozju, fejn ikun xieraq.
[…]
(46)
[…] Tenut kont ta’ dawk il-konsiderazzjonijiet kollha, huwa għal kollox xieraq, ħlief għal ċirkostanzi anormali u mhux prevedibbli, li tkun imposta responsabbiltà fuq il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas fir-rigward ta’ l-eżekuzzjoni ta’ transazzjoni ta’ ħlas aċċettata mill-utent, ħlief għall-atti u l-omissjonijiet tal-fornitur ta’ servizzi ta’ min jitħallas li l-għażla tagħhom hija biss ir-responsabbiltà ta’ min qed jiħallas. […] Kull meta l-ammont ta’ ħlas ikun ġie kkreditat fil-kont tal-fornitur ta’ servizz ta’ ħlas li jirċievi, min jitħallas għandu immedjatament ikollu pretensjoni fuq il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas tiegħu għal kreditu fil-kont tiegħu.
[…]
(50)
Hu meħtieġ li jkun żgurat infurzar effettiv tad-dispożizzjonijiet adottati fil-liġijiet nazzjonali skond din id-Direttiva. Għalhekk għandhom jitfasslu proċeduri xierqa li permezz tagħhom ikun possibbli li jitmexxew ilmenti kontra fornituri ta’ servizzi ta’ pagament li ma jikkonformawx ma’ dawk id-dispożizzjonijiet u biex ikun żgurat li, meta xieraq, ikunu imposti penalitajiet effettivi, proporzjonati u dissważivi.
(51)
Mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-klijenti li jressqu kawża quddiem il-qrati, l-Istati Membri għandhom jiżguraw riżoluzzjoni barra mill-qrati aċċessibbli faċilment u mingħajr spejjeż żejda tal-konflitti bejn fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas u konsumaturi li jirriżultaw mid-drittijiet u l-obbligi stabbiliti f’din id-Direttiva. […]
(52)
L-Istati Membri għandhom jiddeterminaw jekk l-awtoritajiet kompetenti maħturin biex jagħtu l-awtorizzazzjoni lill-istituzzjonijiet għall-ħlas jistgħux ikunu wkoll l-awtoritajiet kompetenti rigward il-proċedura ta’ ilment jew rikors barra l-qorti.”
Skont l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2007/64:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli li skondhom l-Istati Membri għandhom jiddistingwu s-sitt kategoriji li ġejjin ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas:
(a)
istituzzjonijiet ta’ kreditu fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Direttiva 2006/48/KE, inklużi fergħat fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 4(3) ta’ din id-Direttiva li jinsabu [fl-Unjoni] tal-istituzzjonijiet tal-kreditu li għandhom l-uffiċċji ewlenin tagħhom [fl-Unjoni] jew, b’konformità mal-Artikolu 38 ta’ din id-Direttiva, barra mill-[Unjoni];
[…]
d)
istituzzjonijiet tal-ħlas fis-sens ta’ din id-Direttiva;
[…]”
L-Artikolu 2 ta’ id-Direttiva 2007/64, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprevedi:
“1.   Din id-Direttiva għandha tapplika għal servizzi ta’ ħlas ipprovduti [fl-Unjoni]. Madankollu, ħlief għall-Artikolu 73, [Data tal-valur u tad-disponibbiltà tal-fondi], it-Titoli III [Trasparenza tal-kundizzjonijiet u tar-rekwiżiti fil-qasam tal-informazzjoni li tirregola s-servizzi ta’ ħlas] u IV [Drittijiet u l-obbligi relatati mal-provvista u mal-użu ta’ servizzi ta’ ħlas] għandhom japplikaw biss, fejn kemm il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min iħallas u l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min jitħallas, jew il-fornitur uniku ta’ servizzi tal-ħlas fit-transazzjoni ta’ ħlas, jinsabu [fl-Unjoni].
2.   It-Titoli III u IV ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw għas-servizzi ta’ ħlas li jsiru bl-euro jew f’valuta uffiċjali ta’ Stat Membru li qiegħed barra miż-żona euro.”
Skont l-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva:
“Għall-għan ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
4)
‘istituzzjoni ta’ pagament’ tfisser persuna ġuridika li tkun ingħatat l-awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 10 biex tipprovdi u twettaq servizzi ta’ pagament [fl-Unjoni kollha];
[…]
10)
‘utent ta’ servizzi ta’ ħlas’ tfisser persuna fiżika jew ġuridika li tagħmel użu minn servizzi ta’ ħlas fil-kapaċità ta’ min iħallas jew ta’ min jitħallas, jew tat-tnejn;
‘konsumatur’ tfisser persuna fiżika li, f’kuntratti ta’ servizzi ta’ ħlas koperti minn din id-Direttiva, qed taġixxi għal finijiet li ma humiex is-sengħa, in-negozju jew il-professjoni tagħha;
[…]”
L-Artikolu 20 tad-Direttiva 2007/64, intitolat “Ħatra ta’ l-awtoritajiet kompetenti”, li jidher fit-Titolu II tiegħu, intitolat “Fornituri Ta’ Servizzi ta’ Ħlas”, jipprevedi:
“1.   L-Istati Membri għandhom jaħtru bħala l-awtoritajiet kompetenti responsabbli mill-awtorizzazzjoni u s-superviżjoni prudenti ta’ l-istituzzjonijiet tal-ħlas li jkunu ser iwettqu d-doveri previsti taħt dan it-Titolu, jew awtoritajiet pubbliċi, jew korpi rikonoxxuti mil-liġi nazzjonali jew mill-awtoritajiet pubbliċi li jkollhom is-setgħa speċifika għal dak il-għan mil-liġi nazzjonali, inklużi banek ċentrali nazzjonali.
[…]
2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti maħtura skont il-paragrafu 1 ikollhom is-setgħat kollha meħtieġa biex iwettqu d-dmirijiet tagħhom.
[…]
5.   Il-paragrafu 1 ma jimplikax li l-awtoritajiet kompetenti huma obbligati jikkontrollaw l-attivitajiet tal-istituzzjonijiet ta’ ħlas, minbarra l-provvista ta’ servizzi ta’ ħlas elenkati fl-Anness […]”
L-Artikolu 21 ta’ din id-direttiva, intitolat “Superviżjoni”, li jidher ukoll fit-Titolu II ta’ din tal-aħħar jistipula:
“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kontrolli mwettqa mill-awtoritajiet kompetenti biex jikkontrollaw il-konformità kontinwa ma’ dan it-Titolu jkunu proporzjonali u adegwati u li jkunu kapaċi jirreaġixxu għar-riskji li għalihom ikunu esposti l-istituzzjonijiet tal-ħlas.
Biex tkun ikkontrollata l-konformità [mat]-Titolu [II], l-awtoritajiet kompetenti għandhom ikunu intitolati jieħdu l-passi li ġejjin, b’mod partikolari:
a)
jirrikjedu li l-istituzzjoni tal-ħlas tipprovdi kwalunkwe informazzjoni meħtieġa biex tkun monitorjata l-konformità;
b)
iwettqu spezzjonijiet fil-post tal-istituzzjoni tal-ħlas, ta’ kwalunkwe aġent jew fergħa li jfornu servizzi ta’ ħlas taħt ir-responsabbiltà ta’ l-istituzzjoni tal-ħlas, jew ta’ kwalunkwe entità li lilha jiġu outsourced operazzjonijiet ta’ servizzi ta’ ħlas;
ċ)
joħorġu rakkomandazzjonijiet, linji gwida u, jekk applikabbli, dispożizzjonijiet amministrattivi li jorbtu;[…]
[…]
2.   Mingħajr preġudizzju għall-proċeduri għall-irtirar ta’ awtorizzazzjonijiet u d-dispożizzjonijiet tal-liġi kriminali, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-awtoritajiet kompetenti rispettivi tagħhom, jistgħu, kontra l-istituzzjonijiet tal-ħlas jew dawk li effettivament jikkontrollaw in-negozju ta’ istituzzjonijiet tal-ħlas li jiksru liġijiet, regolamenti jew dispożizzjonijiet amministrattivi li jikkonċernaw is-superviżjoni jew is-segwitu tan-negozju tagħhom ta’ servizzi ta’ ħlas, jadottaw jew jimponu fir-rigward tagħhom penali jew miżuri mmirati b’mod speċifiku biex itemmu il-ksur osservat jew il-kawżi ta’ tali ksur.
[…]”
Mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 51(1) tal-imsemmija direttiva jirriżulta li, meta l-utent ta’ servizzi ta’ ħlas ma jkunx konsumatur, il-partijiet jistgħu jiddeċiedu li, b’mod partikolari, l-Artikolu 75 tal-istess direttiva ma japplikax, kompletament jew parzjalment.
L-Artikolu 75 tad-Direttiva 2007/64, bl-isem “Nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew eżekuzzjoni difettuża”, jipprovdi:
“1.   Fejn ordni tal-ħlas tinbeda minn min iħallas, il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas tiegħu għandu, […] ikun responsabbli lejn min iħallas għall-eżekuzzjoni korrett tat-transazzjoni ta’ ħlas, ħlief jekk jista’ jagħti prova lil min iħallas u, fejn rilevanti, lill-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min jitħallas li l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min jitħallas irċieva l-ammont tat-transazzjoni ta’ ħlas skond l-Artikolu 69(1), f’liema każ, il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min jitħallas għandu jkun responsabbli lejn min jitħallas għall-eżekuzzjoni korrett tat-transazzjoni ta’ ħlas.
Fejn il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ikun responsabbli taħt l-ewwel sub-paragrafu, hu għandu mingħajr dewmien bla bżonn iħallas lura lil min iħallas l-ammont tat-transazzjoni ta’ ħlas mhux eżegwita jew difettuża u, fejn applikabbli, ireġġa’ lura l-kont tal-ħlas iddebitat għall-istat li fih kien ikun li kieku t-transazzjoni ta’ ħlas difettuża ma seħħitx.
Fejn il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min jitħallas ikun responsabbli taħt l-ewwel subparagrafu, hu għandu minnufih iqiegħed l-ammont tat-transazzjoni ta’ ħlas għad-dispożizzjoni ta’ min jitħallas u, fejn applikabbli, jikkredita l-ammont korrispondenti għall-kont tal-ħlas ta’ min jitħallas.
[…]
2.   […]
Fil-każ ta’ tranżazzjoni ta’ pagament li ma tkunx ġiet esegwita jew li tkun ġiet esegwita b’mod difettuż li għaliha l-fornitur ta’ servizzi ta’ pagament tal-benefiċjarju mhuwiex responsabbli skont l-ewwel u t-tieni subparagrafi, il-fornitur ta’ servizzi ta’ pagament tal-pagatur għandu jkun responsabbli lejn il-pagatur. Fejn il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min iħallas ikun responsabbli b’dan il-mod, hu għandu, kif ikun xieraq u mingħajr dewmien bla bżonn, iħallas lura lil min iħallas l-ammont tat-transazzjoni ta’ ħlas mhux imwettqa jew difettuża u jreġġa’ lura l-kont tal-ħlas iddebitat għall-istat li fih kien ikun li kieku t-transazzjoni ta’ ħlas difettuża ma seħħitx.
[…]”
Skont l-Artikolu 80, intitolat “Ilmenti”, ta’ din id-direttiva:
“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jiġu stabbiliti proċeduri li jippermettu lill-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas u partijiet oħra interessati, inklużi assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi biex jissottomettu ilmenti lill-awtoritajiet kompetenti fir-rigward ta’ allegat ksur mill-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas tad-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li jimplimentaw id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.
2.   Fejn ikun il-każ u mingħajr preġudizzju għad-dritt li jinfetħu proċedimenti fil-qorti skond il-liġi nazzjonali proċedurali, ir-risposta mill-awtoritajiet kompetenti għandhom jinfurmaw lil min jilmenta bl-eżistenza tal-proċeduri ta’ ilmenti u ta’ rikors barra l-qorti stabbiliti taħt l-Artikolu 83.”
L-Artikolu 81 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Penali”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skond din id-Direttiva u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li huma implimentati. Dawk il-multi għandhom ikunu effettivi, proporzjonali u dissważivi.”
L-Artikolu 82 tad-Direttiva 2007/64, intitolat “Awtoritajiet kompetenti”, jiddikjara, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li l-proċeduri dwar l-ilmenti u l-penali previsti fl-Artikolu 80(1) u 81(1) rispettivament ikunu amministrati mill-awtoritajiet li jkollhom il-poter li jiżguraw li jkun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali adottata skond ir-rekwiżiti stabbiliti f’din it-Taqsima.”
L-Artikolu 83 ta’ din id-direttiva, intitolat “Rimedju barra mill-qorti”, jipprovdi fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li proċeduri adegwati u effettivi ta’ ilmenti u ta’ rikors għar-riżoluzzjoni ta’ ilmenti bejn l-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas u l-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas tagħhom jiġu stabbiliti għal disputi dwar id-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw minn id-Direttiva, bl-użu ta’korpi eżistenti fejn ikun approprjat.”
Mill-Artikolu 86 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Armonizzazzjoni sħiħa”, jirriżulta li, bla ħsara għall-eċċezzjonijiet elenkati fiha, sa fejn din “fiha dispożizzjonijiet armonizzati, l-Istati Membri ma jistgħux iżommu jew jintroduċu dispożizzjonjiet minbarra dawk stabbiliti f’din id-Direttiva”.
Id-dritt tal-Latvja
L-Artikolu 2(3) tal-Maksājumu pakalpojumu un elektroniskās nawdas likums (il-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas u dwar il-Flus Elettroniċi,
Latvijas Vēstnesis
, 2010, Nru 43), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas”), jipprovdi:
“L-Artikoli 57 [sa] 96 [u] 98 [sa] 104 ta’ din il-liġi japplikaw għall-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas li jipprovdu servizzi ta’ ħlas fil-Latvja, jekk il-fornituri rispettivi ta’ min iħallas u tal-benefiċjarju jkunu jinsabu fi Stat Membru u jipprovdu servizzi ta’ ħlas bl-Euro jew fil-munita nazzjonali ta’ Stat Membru.”
L-Artikolu 49 tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas tipprevedi:
“Sabiex jikkontrolla l-konformità tal-attivitajiet tal-istituzzjonijiet mar-rekwiżiti ta’ din il-liġi, il-Kumitat [tas-Swieq] għandu d-dritt:
1)
li jitlob li istituzzjoni tipprovdi l-informazzjoni neċessarja għall-kontroll;
2)
li jwettqu spezzjonijiet fi ħdan l-istabbiliment.”
Skont l-Artikolu 56(1) sa (2) tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas:
“(1)   Jekk il-Kummissjoni [tas-Swieq] jikkonstata li stabbiliment ma jissodisfax ir-rekwiżiti stabbiliti fil-Kapitoli II [sa] VI ta’ din il-liġi […] jew ta’ l-atti legali direttament applikabbli adottati mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, għandu jitlob l-istabbiliment jieħu l-miżuri neċessarji mingħajr dewmien sabiex jirrimedjaw din is-sitwazzjoni.
(2)   Minbarra d-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, il-Kummissjoni [tas-Swieq] għandu s-setgħa li jimplementa waħda jew iktar mill-miżuri li ġejjin:
[…]
5)
timponi multi sa l-100 000 [lats Latvjani (LVL) (madwar Euro 140,000)].”
Skont l-Artikolu 99 tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas:
“(1)   Jekk min iħallas ikun beda ordni ta’ ħlas, il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas tiegħu huwa responsabbli fil-konfront ta’ min iħallas għall-eżekuzzjoni korretta tal-pagament, ħlief jekk jista’ jipprova lil min iħallas u, fejn xieraq, lill-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min jitħallas, li l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas tal-benefiċjarju rċieva l-ammont tal-ħlas skont l-Artikolu 94(1) ta’ din il-liġi. Jekk il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min iħallas jista’ jġib din il-prova, huwa l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas tal-benefiċjarju li huwa responsabbli għall-eżekuzzjoni korretta tal-pagament.
[…]
(9)   Fil-każ ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew ta’ eżekuzzjoni żbaljata tal-ħlas u jekk il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas tal-benefiċjarju ma jkunx responsabbli skont dan l-artikolu, il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min iħallas għandu jkun responsabbli fil-konfront ta’ min iħallas.
(10)   Jekk il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min iħallas ikun responsabbli skont il-paragrafu 9 ta’ dan l-Artikolu, huwa għandu jirrimborsa mingħajr dewmien lil min iħallas l-ammont ta’ ħlas li ma jkunx ġie eżegwit jew li ġie eżegwit bi żball jew jerġa’ jqiegħed il-kont ta’ ħlas ta’ min iħallas li fuqu l-ammont tal-pagament inkwistjoni jkun nġabar fis-sitwazzjoni li kien ikun fiha kieku l-ħlas żbaljat ma kienx ġie eżegwit.”
L-Artikolu 105 tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas tipprovdi:
“[…]
(2)   Konformement mal-leġiżlazzjoni, il-Kummissjoni [tas-Swieq] għandha teżamina l-ilmenti mressqa mill-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas jew mid-detenturi ta’ flus elettroniċi li ma għandhomx jitqiesu bħala konsumaturi fis-sens tal-liġi dwar il-protezzjoni tal-konsumaturi, dwar in-nuqqas ta’ osservanza tad-dispożizzjonijiet tal-Kapitoli VII [sa] XIV ta’ din il-liġi, jekk dan in-nuqqas ta’ osservanza kkawżax jew jistax jippreġudika serjament l-interessi tal-grupp tal-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas jew detenturi ta’ flus elettroniċi msemmija iktar’ il fuq (interessi kollettivi). […]
[…]
(5)   Jekk, matul l-eżami ta’ kawża amministrattiva, il-Kummissjoni tas-Swieq tikkonstata li ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Kapitoli VII [sa] XIV ta’ din il-liġi kkawża jew jista’ jippreġudika serjament l-interessi kollettivi tal-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas jew ta’ detenturi ta’ flus elettroniċi li ma għandhomx jiġu kkunsidrati bħala konsumaturi fis-sens tal-Liġi dwar il-Protezzjoni tal-Konsumaturi, huwa għandu s-setgħa li jadotta deċiżjoni li timponi fuq il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas jew fuq l-emittent ta’ flus elettroniċi li jtemm in-nuqqas ta’ osservanza tad-dispożizzjonijiet tal-Kapitoli VII [sa] XIV ta’ din il-liġi jew biex tirrimedja l-irregolaritajiet imwettqa, u biex tiffissa limitu ta’ żmien għall-implimentazzjoni tal-azzjonijiet meħtieġa għal dan il-għan.
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Fis-16 ta’ Novembru 2011, Forcing Development Ltd bdiet ma’ PrivatBank, li tagħha hija klijenta, ordni ta’ ħlas għat-trasferiment tas-somma ta’ USD 394 138.12 (madwar Euros 347130) fuq il-kont ta’ terz miftuħ ma’ Bankas Snoras AB (iktar ’il quddiem “Snoras”), stabbilit fil-Litwanja.
Fl-istess jum, fit-15:08, il-Lietuvos bankas (il-Bank Ċentrali tal-Litwanja) innotifika lil Snoras bid-deċiżjoni tiegħu li timponilu moratorju u li tipprojbixxih milli jipprovdi kull tip ta’ servizz finanzjarju.
Ukoll fl-istess jum, fit-15:24, PrivatBank bagħat l-ordni ta’ ħlas lil Snoras fil-kuntest tas-sistema SWIFT, iddebita l-kont ta’ Forcing Development għas-somma ta’ USD 394 138.12 (madwar Euro 347130) u ttrasferixxa l-fondi lejn il-kont korrispondenti tiegħu mingħand dan l-aħħar bank.
Peress li l-fondi ttrasferiti minn PrivatBank kienu rċevuti minn Snoras fl-16:20, dan tal-aħħar ikkredita l-kont korrispondenti ta’ PrivatBank iżda, minħabba l-moratorju impost mill-Bank Ċentrali tal-Litwanja, ibblokka l-fondi f’dan l-aħħar kont u la kkredita l-kont tat-terz u lanqas ma ta lura l-fondi lil PrivatBank.
PrivatBank sostna kreditu ta’ USD 394 138.12 (madwar Euro 347130) mingħand Snoras.
Fil-25 ta’ Ottubru 2012, Forcing Development ressqet ilment quddiem il-Kummissjoni tas-Swieq kontra PrivatBank billi sostniet li dan ma kienx irrestitwixxa l-ammont imqiegħed għad-dispożizzjoni tiegħu sabiex jeżegwixxi l-ordni ta’ ħlas.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-4 ta’ Lulju 2013, il-Kummissjoni tas-Swieq, l-ewwel nett, ikkonstatat li, skont l-Artikolu 99(9) tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas, PrivatBank kien responsabbli għall-eżekuzzjoni tal-ordni tal-ħlas mibdija minn Forcing Development, sussegwentement, ordnat lil PrivatBank jevalwa n-neċessità li jiġu emendati s-sistema tiegħu u l-proċeduri ta’ kontroll intern tiegħu u li jinformaha dwar ir-riżultati ta’ din l-evalwazzjoni sa mhux iktar tard mit-30 ta’ Awwissu 2013, fl-aħħar nett, jimponi fuq PrivatBank multa ta’ madwar EUR 100000 LVL (madwar EUR 140000).
Din id-deċiżjoni ġiet ikkonfermata permezz tad-deċiżjoni tas-17 ta’ Ottubru 2013 tal-Kummissjoni tas-Swieq F’din l-aħħar deċiżjoni, il-Kummissjoni tas-Swieq reġgħet enfasizzat li PrivatBank kien impenjat abbażi tal-Artikolu 99 (1) u (9) tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas, peress li din ma setgħetx turi li Snoras kienet irċeviet l-ammont tal-ħlas fit-termini mitluba. Hija żiedet li ma kienx ġie stabbilit li PrivatBank u Forcing Development kienu ftehmu dwar dispożizzjonijiet oħra sabiex jirregolaw ir-relazzjonijiet reċiproċi tagħhom.
Fix-xahar ta’ Novembru 2013, billi bbażat ruħha fuq il-kuntratt ta’ ġestjoni ta’ kont kurrenti li hija kienet ikkonkludiet ma’ PrivatBank, Forcing Development talbet permezz ta’ arbitraġġ l-irkupru tal-ammont imqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ PrivatBank għall-eżekuzzjoni tal-ordni ta’ ħlas.
Fl-4 ta’ Frar 2014, it-tribunal ta’ arbitraġġ ċaħad it-talba għal Forcing Development. Hija ddeċidiet li PrivatBank kienet osservat l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 99(1) tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas kif ukoll taħt id-Direttiva 2007/64, peress li Snoras kienet irċeviet mingħand PrivatBank l-ammont neċessarju sabiex teżegwixxi l-ordni ta’ ħlas ikkonċernata. Skont it-tribunal ta’ arbitraġġ, il-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas ma tissuġġettax lill-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min iħallas għall-obbligu li jiddisponi fuq il-kontijiet bankarji tiegħu ammonti suffiċjenti sabiex ikun jista’ jeżegwixxi immedjatament l-ordnijiet eventwali ta’ ħlas tal-klijenti tiegħu kollha. Din il-liġi sempliċement timponi fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas terminu — sa mhux iktar tard mill-aħħar tal-jum tax-xogħol wara dak tal-ħruġ tal-ordnijiet ta’ ħlas mibdija mill-utenti — sabiex jeżegwixxu ordnijiet bħal dawn u, għaldaqstant, sabiex jiġi kkreditat l-ammont neċessarju fil-kont bankarju tal-benefiċjarju jew tal-fornitur ta’ servizzi tal-benefiċjarju.
PrivatBank ippreżenta rikors quddiem l-Administratīvā apgabaltiesa (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali, il-Latvja) għall-annullament tad-deċiżjoni tas-17 ta’ Ottubru 2013, imsemmija fil-punt 29 ta’ din is-sentenza, u għall-kumpens għad-dannu materjali allegatament subit. Insostenn tar-rikors tagħha, PrivatBank sostniet li Snoras ma kinitx innotifikatha bin-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-ħlas fit-terminu previst mill-kuntratt li kien jirregola r-relazzjonijiet rispettivi tagħhom. Hija annettiet mal-proċess id-deċiżjoni tal-arbitraġġ tal-4 ta’ Frar 2014 bħala prova.
Permezz ta’ sentenza tal-5 ta’ Awwissu 2015, l-Administratīvā apgabaltiesa (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali) ċaħdet ir-rikors. Din il-qorti kkonstatat, minn naħa, li huwa minħabba l-fatt li PrivatBank ma kinitx żgurat li tipprovdi suffiċjentement il-kont tagħha mingħand Snoras li l-ordni ta’ ħlas mibdija minn Forcing Development ma setgħetx tiġi eżegwita fil-ħin u, min-naħa l-oħra, li, skont l-Artikolu 99 tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas, Snoras ma kienx responsabbli għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-ordni ta’ ħlas, peress li huwa ma kellux il-fondi sabiex jeżegwixxi tali ordni. Fir-rigward tal-kreditu li PrivatBank kellu fuq Snoras, l-imsemmija qorti kkonstatat li l-ammont ikkonċernat kien legalment miżmum minn PrivatBank, anki jekk dan ma setax, f’dan l-istadju, jaċċedi għalih. L-istess qorti kkonkludiet li, minkejja d-deċiżjoni tal-arbitraġġ tat-4 ta’ Frar 2014, il-Kummissjoni tas-Swieq ġustament ikkonstatat li PrivatBank kien kiser l-Artikolu 99(9) tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas, kienet imponietlu li jevalwa n-neċessità li jemenda s-sistema u l-proċeduri ta’ kontroll intern tiegħu, u imponitlu multa ta’ LVL 100000 (madwar EUR 140000), sabiex jevita li tali ċirkustanzi jirrepetu ruħhom. L-Administratīvā apgabaltiesa (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali) ma ħaditx inkunsiderazzjoni d-deċiżjoni tal-arbitraġġ tal-4 ta’ Frar 2014.
PrivatBank appella fil-kassazzjoni kontra s-sentenza tal-Administratīvā apgabaltiesa (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali) quddiem il-qorti tar-rinviju.
PrivatBank isostni, l-ewwel nett, li, billi kkonstatat ir-responsabbiltà tagħha abbażi tal-Artikolu 99(9) tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas, il-qorti tal-ewwel istanza marret lil hinn mill-kompetenzi tagħha. Fil-fatt, peress li r-responsabbiltà tagħha fir-rigward ta’ Forcing Development, f’dak li jirrigwarda l-eżekuzzjoni tal-ordni ta’ ħlas inkwistjoni fil-kawża prinċipali, taqa’ taħt id-dritt ċivili u mhux taħt id-dritt amministrattiv, din l-aħħar qorti kienet marbuta bis-sentenza arbitrali mogħtija fl-4 ta’ Frar 2014 mit-tribunal ta’ arbitraġġ, kompetenti fil-qasam tar-relazzjonijiet tad-dritt ċivili. Barra minn hekk, peress li t-tribunal arbitrali ddeċieda li PrivatBank ma kienx responsabbli għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-ordni ta’ ħlas, dan ma jistax ikun obbligat, mill-Kummissjoni tas-Swieq, li jbiddel is-sistema tiegħu ta’ kontroll intern. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-impożizzjoni ta’ multa ma jkollha ebda ġustifikazzjoni.
Barra minn hekk, PrivatBank isostni li l-Artikolu 99 tal-Liġi dwar is-servizzi ta’ ħlas jippermetti li fornitur ta’ servizzi jiġi eżentat minn kull responsabbiltà fil-konfront tal-utent ta’ dawn is-servizzi jekk ikunu ftehmu b’dan il-mod. Issa, sa fejn PrivatBank u Forcing Development kienu kkonkludew kuntratt ta’ ġestjoni tal-kont kurrenti li kien jipprovdi li tal-ewwel ma kinitx responsabbli għall-fondi matul it-trasferiment bejn is-sistemi bankarji, ir-responsabbiltà tagħha kellha tiġi evalwata fid-dawl tal-klawżoli tal-imsemmi kuntratt u mhux tal-Artikolu 99 tal-Liġi dwar is-servizzi ta’ ħlas.
Il-Kummissjoni tas-Swieq, fl-osservazzjonijiet tagħha dwar l-appell ta’ kassazzjoni, tirrileva qabel kollox li l-Artikolu 105(2) tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas jagħtiha kompetenza sabiex teżamina l-ilmenti mressqa mill-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas li ma għandhomx jitqiesu bħala konsumaturi. Barra minn hekk, hija tirrileva li, peress li PrivatBank huwa istituzzjoni ta’ kreditu u mhux istituzzjoni ta’ ħlas, fis-sens tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva 2007/64, id-deċiżjoni tas-17 ta’ Ottubru 2013 ġiet adottata abbażi tal-Artikolu 113 tal-Kredītiestāžu likums (il-Liġi dwar l-Istituzzjonijiet ta’ Kreditu), li tagħti kompetenza lill-Kummissjoni tas-Swieq sabiex tadotta deċiżjonijiet fir-rigward tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu li ma josservawx il-leġiżlazzjoni applikabbli għalihom. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni tas-Swieq tqis li PrivatBank huwa suġġett għall-kontroll tagħha, bħala fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda r-responsabbiltà tiegħu skont l-Artikolu 99 tal-Liġi dwar is-servizzi ta’ ħlas, li jimplimenta l-Artikolu 75 tad-Direttiva 2007/64.
B’risposta għal domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju dwar l-applikabbiltà tal-liġi dwar is-servizzi ta’ ħlas għal tilwima li tirrigwarda provvista ta’ servizzi ta’ ħlas f’dollari tal-Istati Uniti, il-Kummissjoni tas-Swieq issostni li istituzzjoni ta’ kreditu tista’ tagħżel li tissuġġetta għar-rekwiżiti ta’ din il-liġi s-servizzi li ma humiex ipprovduti f’Euro jew fil-munita ta’ Stat Membru barra miż-żona Euro, jekk tqis li hija tista’ tosserva dawn ir-rekwiżiti għal tali servizzi. Il-Kummissjoni tas-Swieq, billi tibbaża ruħha fuq il-leġiżlazzjoni interna ta’ PrivatBank, tikkonkludi li din kienet l-għażla tagħha u, konsegwentement, eżaminat l-attivitajiet tagħha fid-dawl tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas.
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tas-Swieq tirrileva li, anki jekk il-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas, konformement mal-Artikolu 51 tad-Direttiva 2007/64, tippermetti li jiġu miftiehma ċerti derogi mid-dispożizzjonijiet tagħha meta l-utent ta’ servizzi ta’ ħlas ma jkunx konsumatur, tali fakultà ma tistax tintuża in
mala fide
, billi tiġi abbużata mill-pożizzjoni ta’ saħħa li fiha tinsab l-istituzzjoni ta’ kreditu, sabiex tiġi miftiehma sistema ta’ responsabbiltà intiża sabiex tiġi evitata s-sistema prevista fl-Artikolu 99 tal-Liġi dwar is-servizzi ta’ ħlas u li tiġi ttrasferita f’ordni ta’ ħlas. Huwa għalhekk fid-dawl ta’ din il-kunsiderazzjoni li l-kuntratt ta’ ġestjoni ta’ kont kurrenti konkluż fil-11 ta’ April 2005 bejn PrivatBank u Forcing Development għandu jiġi evalwat. Issa, dan il-kuntratt ma huwiex limitat għal deroga mill-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet partikolari tad-Direttiva 2007/64 iżda huwa totalment oppost għaliha.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, minn naħa, dwar il-kompatibbiltà mad-Direttiva 2007/64 tal-proċedura ta’ lment prevista mil-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas meta dawn is-servizzi ma jiġux ipprovduti f’Euro jew fil-munita ta’ Stat Membru barra miż-żona Euro. Min-naħa l-oħra, hija tistaqsi dwar il-kompatibbiltà ma’ din id-direttiva tas-setgħat li din il-liġi tagħti lill-Kummissjoni tas-Swieq fil-kuntest ta’ tali proċedura.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tfakkar li l-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas tawtorizza lill-Kummissjoni tas-Swieq teżamina mhux biss l-ilmenti li jirrigwardaw is-servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’Euro jew fil-munita ta’ Stat Membru barra miż-żona euro, iżda wkoll l-ilmenti li jirrigwardaw servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’kull munita oħra, filwaqt li l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 2007/64 jillimita l-applikabbiltà tal-proċeduri ta’ lment previsti fl-Artikoli 80 sa 82 tagħha biss għas-servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’Euro jew fil-munita ta’ Stat Membru barra minn dan.
Min-naħa l-oħra, skont il-qorti tar-rinviju, il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64 ma huwiex limitat għas-servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’Euro jew fil-munita ta’ Stat Membru barra miż-żona Euro. Għaldaqstant, minn dawn id-dispożizzjonijiet jista’ jiġi dedott, b’mod partikolari mill-Artikolu 20(5) ta’ din id-direttiva, li l-awtoritajiet li l-ħatra tagħhom hija imposta fuq l-Istati Membri skont l-imsemmija dispożizzjonijiet huma kompetenti sabiex jiggarantixxu l-osservanza mhux biss tad-dispożizzjonijiet tat-Titolu II tal-imsemmija direttiva iżda wkoll ta’ dawk tat-Titoli III u IV tal-istess direttiva fir-rigward tal-attività ta’ provvista ta’ servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’munita li ma hijiex l-Euro jew dawk tal-Istati Membri barra miż-żona Euro.
Il-qorti tar-rinviju tqis, fl-aħħar nett, li jekk il-kompetenza li d-Direttiva 2007/64 tagħti lill-awtoritajiet nazzjonali, bħall-kummissjoni tas-swieq, tkopri wkoll l-attività tal-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’munita ta’ pajjiżi terzi, għandhom jiġu ppreċiżati l-limiti tal-kompetenza ta’ dawn l-awtoritajiet fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 75 ta’ din id-direttiva.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tikkonstata li l-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas ma tawtorizzax lill-Kummissjoni tas-Swieq sabiex issolvi t-tilwim bejn il-fornituri u l-utenti tas-servizzi ta’ ħlas, peress li tali ġurisdizzjoni hija pjuttost attribwita lill-parteċipanti fit-tranżazzjoni (Artikolu 104), lill-Ombudsman tal-Assoċjazzjoni ta’ Banek Kummerċjali tal-Latvja jew lill-qrati (Artikolu 106). F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi ppreċiżat jekk, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kontroll prudenzjali, prevista fl-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64, jew tal-proċedura ta’ lment prevista fl-Artikolu 80 ta’ din id-direttiva, il-kumitat tal-kuntratti huwiex kompetenti sabiex jirregola t-tilwim bejn min iħallas u l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas li jirriżultaw mir-relazzjonijiet legali msemmija fl-Artikolu 75 tal-imsemmija direttiva, billi jiddetermina l-persuna responsabbli għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew l-eżekuzzjoni ħażina ta’ tranżazzjoni ta’ ħlas. Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv, għandu jiġi ddeterminat il-valur probatorju ta’ deċiżjoni ta’ arbitraġġ li tirregola tilwima bejn min iħallas u fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-Augstākā tiesa (il-Qorti Suprema, il-Latvja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti lill-Kummissjoni [Latvjana tas-Swieq Finanzjarji u ta’ Kapitali] teżamina wkoll l-ilmenti ta’ utenti ta’ servizzi ta’ ħlas li ma ġewx ipprovduti f’Euro jew fil-munita nazzjonali ta’ Stat Membru [barra miż-żona euro] u, għalhekk, li tikkonstata ksur tal-Liġi [dwar Servizzi ta’ Ħlas] u li timponi sanzjonijiet, hija konformi mal-Artikolu 2(2) tad-Direttiva [2007/64]?
2)
L-Artikolu 20(1) u (5) u l-Artikolu 21(2) tad-Direttiva [2007/64] għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprevedu li l-awtoritajiet kompetenti għandhom iwettqu superviżjoni u jimponu sanzjonijiet anki fir-rigward ta’ servizzi ta’ ħlas mhux ipprovduti f’Euro jew f’munita uffiċjali oħra ta’ Stat Membru li ma jagħmilx parti miż-żona tal-Euro?
3)
Fil-każ ta’ ħtieġa għall-finijiet tal-implimentazzjoni tal-funzjoni ta’ superviżjoni msemmija fl-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva [2007/64] jew tal-proċedura ta’ lment imsemmija fl-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva [2007/64], l-awtorità kompetenti għandha l-jedd li tirriżolvi t-tilwim bejn il-persuna li tħallas u l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas li jirriżulta mir-relazzjonijiet ġuridiċi msemmija fl-Artikolu 75 [ta’ din id-] Direttiva billi tiddetermina l-persuna responsabbi għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew l-eżekuzzjoni żbaljata ta’ tranżazzjoni?
4)
Fl-implimentazzjoni tal-funzjoni ta’ superviżjoni msemmija fl-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva [2007/64] jew tal-proċedura ta’ lment imsemmija fl-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva, l-awtorità kompetenti għandha tieħu inkunsiderazzjoni sentenza arbitrali li tiddeċiedi tilwima bejn fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas u utent ta’ tali servizzi?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 2007/64 għandux jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li l-awtorità msemmija fl-Artikolu 82 ta’ din id-direttiva hija kompetenti sabiex teżamina l-ilmenti u timponi sanzjonijiet fil-każ ta’ servizzi ta’ ħlas ipprovduti fil-munita ta’ Stat terz.
F’dan ir-rigward, għandu qabelxejn jitfakkar li t-Titoli III u IV, imsemmija fl-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 2007/64, jirrigwardaw, rispettivament, it-trasparenza tal-kundizzjonijiet u r-rekwiżiti fil-qasam tal-informazzjoni li tirregola s-servizzi ta’ ħlas ipprovduti mill-kategoriji kollha ta’ fornituri elenkati fl-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva kif ukoll id-drittijiet u l-obbligi marbuta mal-provvista u mal-użu ta’ dawn is-servizzi. Dawn it-titoli japplikaw għas-servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’Euro jew fil-munita ta’ Stat Membru barra miż-żona Euro, bil-kundizzjoni, prevista fl-Artikolu 2(1) tal-imsemmija direttiva, li kemm il-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min iħallas u l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ta’ min jitħallas, jew il-fornitur uniku ta’ servizzi tal-ħlas fit-transazzjoni ta’ ħlas, jinsabu fl-Unjoni.
Għandu jiġi enfasizzat ukoll li, skont l-Artikolu 86 tad-Direttiva 2007/64, sa fejn din fiha dispożizzjonijiet armonizzati, l-Istati Membri la jistgħu jżommu fis-seħħ u lanqas jintroduċu dispożizzjonijiet differenti minn dawk li jinsabu f’din id-direttiva.
Issa, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 37 tal-konklużjonijiet tiegħu, fir-rigward, f’dan il-każ, ta’ qasam ta’ kompetenza kondiviża, fis-sens tad-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 2(2) u tal-Artikolu 4(2) (a) TFUE, u sa fejn l-Unjoni ma eżerċitatx, permezz tad-Direttiva 2007/64, il-kompetenza leġiżlattiva tagħha sabiex tarmonizza l-qasam tas-servizzi ta’ ħlas fis-suq intern ipprovduti fil-munita ta’ Stat terz, l-Istati Membri huma liberi li jirrendu applikabbli, għal din l-aħħar kategorija ta’ servizzi ta’ pagament, b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet tat-Titoli III u IV ta’ din id-direttiva, li hija stabbilixxiet għal servizzi ta’ pagament provduti f’Euro jew fil-munita ta’ Stat Membru barra ż-żona tal-Euro.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 2007/64 għandux jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li l-awtorità msemmija fl-Artikolu 82 ta’ din id-direttiva hija kompetenti sabiex teżamina l-ilmenti u timponi sanzjonijiet fil-każ ta’ servizzi ta’ ħlas ipprovduti fil-munita ta’ Stat terz.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 20(5) u l-Artikolu 21(2) tad-Direttiva 2007/64 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-awtorità msemmija fl-Artikolu 20(1) ta’ din id-direttiva hija kompetenti sabiex twettaq kontrolli u tagħti sanzjonijiet fil-każ ta’ ksur tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi d-dispożizzjonijiet tat-Titoli III u IV tal-imsemmija direttiva fil-każ ta’ servizzi ta’ ħlas ipprovduti fil-munita ta’ Stat terz.
Il-qorti tar-rinviju tibbaża din id-domanda, minn naħa, fuq il-konstatazzjoni li l-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tat-Titolu II tad-Direttiva 2007/64, li jinkludi b’mod partikolari l-Artikoli 20 u 21 tagħha, ma huwiex is-suġġett ta’ eċċezzjoni identika għal dik stabbilita fl-Artikolu 2(2) tagħha u, konsegwentement, li d-dispożizzjonijiet ta’ dan it-titolu japplikaw ukoll għas-servizzi ta’ ħlas ipprovduti f’munita li ma hijiex l-Euro jew dik ta’ Stat Membru barra miż-żona Euro. Min-naħa l-oħra, mill-Artikolu 20(5) tad-Direttiva 2007/64 hija tiddeduċi li l-awtoritajiet kompetenti, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, huma wkoll awtorizzati li jeżerċitaw kontrolli sabiex jivverifikaw l-osservanza tad-dispożizzjonijiet tat-Titoli III u IV ta’ din id-direttiva u li japplikaw sanzjonijiet fil-każ ta’ ksur ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li l-awtoritajiet kompetenti fis-sens tal-Artikolu 20 tad-Direttiva 2007/64 huma responsabbli mill-missjoni ta’ sorveljanza tal-istituzzjonijiet ta’ ħlas sabiex tiġi kkontrollata l-osservanza tad-dispożizzjonijiet tat-Titolu II ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Marzu 2016, Safe Interenvíos,
C-235/14
,
EU:C:2016:154
, punti
u
).
Fit-tieni lok, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 46 tal-konklużjonijiet tiegħu, minbarra l-fatt li l-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64 jinsabu fil-Kapitolu 1, intitolat “Istituzzjonijiet tal-ħlas”, tat-Titolu II ta’ din id-direttiva, minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li dawn japplikaw esklużivament għall-istituzzjonijiet ta’ ħlas, kif iddefiniti fil-punt 4 tal-Artikolu 4 tal-imsemmija direttiva. Il-kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
tal-imsemmija dispożizzjonijiet huwa għalhekk limitat għall-kategorija ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas ikkostitwita minn dawn l-istituzzjonijiet ta’ ħlas, b’tali mod li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu huma esklużi minn dan il-kamp ta’ applikazzjoni.
L-esklużjoni tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu mill-kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
tat-Titolu II tad-Direttiva 2007/64 hija kkonfermata mill-premessi 8 u 11 tagħha. Fil-fatt, minn dawn tal-aħħar jirriżulta li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu, li jaċċettaw id-depożiti ta’ utenti li jistgħu jintużaw sabiex jiffinanzjaw operazzjonijiet ta’ ħlas, għandhom jibqgħu suġġetti għar-rekwiżiti prudenzjali stabbiliti skont id-Direttiva 2006/48, filwaqt li l-istituzzjonijiet ta’ ħlas, li l-attivitajiet tagħhom, speċjalizzati u iktar ristretti, għalhekk joħolqu riskji iktar limitati u iktar faċli li jsegwu u jikkontrollaw li dawk inerenti għall-attivitajiet tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu, huma suġġetti għar-rekwiżiti stabbiliti skont din id-direttiva.
Issa, mill-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li PrivatBank hija istituzzjoni ta’ kreditu, fis-sens tal-Artikolu 1(1)(a) tad-Direttiva 2007/64, li jirreferi għall-punt 1(a) tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2006/48, u mhux istituzzjoni ta’ ħlas.
Peress li l-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64 ma humiex applikabbli
ratione personae
għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu, ma huwiex neċessarju li tingħata risposta għat-tieni domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju.
Fuq it-tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64, jew l-Artikoli 80 sa 82 tagħha, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li l-awtoritajiet li huma intiżi huma awtorizzati, fl-eżerċizzju tal-kompetenzi rispettivi tagħhom, li jirregolaw it-tilwimiet bejn min iħallas u fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas, li jirriżultaw minn nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew minn eżekuzzjoni ħażina ta’ tranżazzjoni ta’ ħlas, billi jiddeterminaw il-persuna responsabbli għal dan in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew ta’ din l-eżekuzzjoni ħażina tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 75 ta’ din id-direttiva.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, qabelxejn, li, kif ġie kkonstatat fil-punti 54 u 55 ta’ din is-sentenza, l-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64 ma japplikawx meta, bħal fil-kawża prinċipali, waħda mill-partijiet fit-tilwima tkun istituzzjoni ta’ kreditu, fis-sens tal-Artikolu 1(1)(a) ta’ din id-direttiva, u mhux istituzzjoni ta’ ħlas, fis-sens tal-punt 4 tal-Artikolu 4 tagħha. Għaldaqstant, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tielet domanda sa fejn din tirrigwarda l-Artikoli 20 u 21 tal-imsemmija direttiva.
Sussegwentement, fir-rigward tal-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64, anki jekk dawn id-dispożizzjonijiet ma humiex applikabbli, skont l-Artikolu 2(2) ta’ din id-direttiva, għas-servizzi ta’ ħlas ipprovduti fil-munita ta’ Stat terz, xorta jibqa’ l-fatt li, f’dan il-każ, sa fejn il-leġiżlatur nazzjonali għamel dawn id-dispożizzjonijiet applikabbli għal tali servizzi ta’ ħlas, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tinterpreta l-imsemmija dispożizzjonijiet b’mod preliminari (ara, b’analoġija, is-sentenzi tal-21 ta’ Diċembru 2011, Cicala,
C‑482/10
,
EU:C:2011:868
, punt
, u tat-13 ta’ Marzu 2019, E.,
C‑635/17
,
EU:C:2019:192
, punt
).
Għalhekk, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li, kif tippreċiża l-premessa 50 tad-Direttiva 2007/64, il-proċeduri previsti fl-Artikoli 80 sa 82 tagħha huma intiżi sabiex jippermettu li jintlaqgħu l-ilmenti mressqa kontra fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas li ma jikkonformawx mad-dispożizzjonijiet li huma obbligati josservaw, fosthom dawk tat-Titoli III u IV tal-imsemmija direttiva, u li jiggarantixxu li jiġu imposti sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi, jekk ikun il-każ.
Fit-tieni lok, għandu jiġi osservat li, b’mod parallel mal-obbligu tal-Istati Membri mill-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64 li jistabbilixxu proċeduri ta’ lmenti u ta’ sanzjonijiet għall-finijiet previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet, l-Artikolu 83 tagħha jimponilhom ukoll li jistabbilixxu rimedji extraġudizzjarji għall-finijiet tas-soluzzjoni tat-tilwim bejn l-utenti u l-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas fir-rigward tad-drittijiet u tal-obbligi li jirriżultaw minn din id-direttiva, billi jirrikorru, jekk ikun il-każ, għall-entitajiet eżistenti. Kif tippreċiża l-premessa 51 tal-imsemmija direttiva, dan id-dispożittiv faċilment aċċessibbli u ma jiswiex ħafna flus għar-riżoluzzjoni extraġudizzjarja ta’ tilwim huwa bla ħsara għad-dritt ta’ azzjoni ġudizzjarja tal-konsumaturi.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li r-rikorsi extraġudizzjarji intiżi għar-riżoluzzjoni ta’ tilwim bejn fornituri u utenti ta’ servizzi ta’ ħlas, previsti fl-Artikolu 83 tad-Direttiva 2007/64, għandhom għan li ma għandux jiġi konfuż ma’ dak li jirrigwardaw il-proċeduri ta’ lment, previsti fl-Artikolu 80 ta’ din id-direttiva. Fil-fatt, dawn tal-aħħar la għandhom l-għan li jirregolaw tilwim bejn il-fornituri u l-utenti tas-servizzi ta’ ħlas ikkonċernati u lanqas li jistabbilixxu r-responsabbiltà ċivili għad-dannu mġarrab f’dan il-kuntest. Madankollu, tali ċirkustanza ma teskludix li l-awtorità kompetenti, fis-sens tal-Artikolu 82 tad-Direttiva 2007/64, tista’ tapplika d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jimplementaw id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 75 ta’ din id-direttiva sabiex teżamina l-fondatezza ta’ lment imressaq skont l-Artikolu 80 tal-imsemmija direttiva u tissanzjona l-ksur ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, skont l-Artikolu 81 tal-istess direttiva.
Minn dan isegwi li l-awtorità kompetenti sabiex teżamina l-ilmenti u timponi sanzjonijiet, skont l-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64, ma hijiex awtorizzata, fil-kuntest tal-kompetenzi li hija tislet minn dawn id-dispożizzjonijiet, tirregola t-tilwim bejn il-fornituri u l-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas. Tali konklużjoni hija kkonfermata b’mod partikolari mill-Artikolu 80(2) tal-imsemmija direttiva li jimponi fuq din l-awtorità, meta tieħu deċiżjoni dwar ilment ta’ utent ta’ servizzi ta’ ħlas, li tinforma, jekk ikun il-każ, lill-persuna li tressaq l-ilment bl-eżistenza ta’ rimedji extraġudizzjarji stabbiliti skont l-Artikolu 83 tal-istess direttiva.
Huwa minnu li l-kompetenzi previsti fl-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64 u dawk previsti fl-Artikolu 83 ta’ din id-direttiva jistgħu jiġu eżerċitati minn awtorità nazzjonali waħda, kif jipprovdi espressament l-Artikolu 83(1) tal-imsemmija direttiva, moqri fid-dawl tal-premessa 52 tagħha. Xorta jibqa’ l-fatt li, anki f’tali ipoteżi, il-proċeduri ta’ lment u ta’ sanzjoni previsti fl-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64 u r-rikorsi extraġudizzjarji msemmija fl-Artikolu 83 ta’ din id-direttiva jibqgħu distinti u awtonomi, b’tali mod li l-kompetenzi mogħtija lill-awtorità nazzjonali fil-kuntest tal-proċeduri ta’ lment u ta’ sanzjoni ma jistgħux jiġu eżerċitati fil-kuntest ta’ rikorsi extraġudizzjarji u viċeversa.
Għandu jiġi rrilevat, fit-tielet lok, li, skont l-Artikolu 51(1) tad-Direttiva 2007/64 jirriżulta li, meta l-utent ta’ servizzi ta’ ħlas ma jkunx konsumatur, il-partijiet jistgħu jiddeċiedu li, b’mod partikolari, l-Artikolu 75 tal-istess direttiva ma japplikax, kompletament jew parzjalment. Il-premessa 20 tal-imsemmija direttiva, li fid-dawl tagħha għandu jinqara dan l-Artikolu 51, tenfasizza fil-fatt li, peress li l-konsumaturi u l-impriżi ma jinsabux fl-istess sitwazzjoni, huma ma jeħtiġux livell identiku ta’ protezzjoni. L-imsemmija premessa 20 tippreċiża wkoll li, filwaqt li huwa importanti li d-drittijiet tal-konsumatur ikunu ggarantiti b’dispożizzjonijiet li ma jistax ikun hemm deroga minnhom b’kuntratt, huwa raġonevoli li l-intrapriżi u l-organizzazzjonijiet jitħallew jiftiehmu mod ieħor. Madankollu, l-istess premessa 20 iżżid li, fi kwalunkwe każ, ċerti dispożizzjonijiet essenzjali tad-Direttiva 2007/64 għandhom dejjem ikunu applikabbli, indipendentement mill-istatus tal-utent.
Issa, f’dan il-każ, mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li Forcing Development, li hija impriża u mhux konsumatur, fis-sens tal-Artikolu 4(11) tad-Direttiva 2007/64, ftiehem ma’ PrivatBank, permezz ta’ kuntratt ta’ ġestjoni ta’ kont kurrenti konkluż fil-11 ta’ April 2005, li jeskludi l-applikazzjoni, għar-relazzjonijiet tagħhom, bħala utenti u fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas, tad-dispożizzjonijiet tad-dritt intern li jimplementaw l-Artikolu 75 ta’ din id-direttiva.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 103 tal-konklużjonijiet tiegħu, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa l-konformità ta’ dan il-kuntratt ta’ ġestjoni tal-kontijiet kurrenti mad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jimplementaw id-Direttiva 2007/64, moqrija fid-dawl b’mod partikolari tal-premessa 20 tagħha.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jawtorizzawx lill-awtorità kompetenti, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, tirregola, skont il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 75 ta’ din id-direttiva, it-tilwim li jirriżulta minn nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew minn eżekuzzjoni żbaljata ta’ tranżazzjoni ta’ ħlas bejn l-utenti u l-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas, meta tali awtorità teżerċita l-kompetenza tagħha sabiex teżamina l-ilmenti tal-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas u sabiex timponi sanzjonijiet f’każ ta’ ksur fil-konfront ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas fil-każ ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet applikabbli. Dawn il-kawżi għandhom jiġu riżolti fil-kuntest tar-rikorsi extraġudizzjarji msemmija fl-Artikolu 83 tad-Direttiva 2007/64, bla ħsara għad-dritt ta’ rikors quddiem qorti previst mid-dritt proċedurali nazzjonali. Għalkemm il-leġiżlatur nazzjonali għażel li jikkonċentra l-kompetenzi li jirriżultaw, minn naħa, mill-imsemmija Artikoli 80 sa 82 u, min-naħa l-oħra, mill-imsemmi Artikolu 83 fl-idejn tal-istess awtorità, din għandha teżerċita kull waħda minn dawn il-kategoriji ta’ kompetenzi b’mod awtonomu, esklużivament fil-kuntest tal-proċeduri relatati rispettivi.
Fuq ir-raba’ domanda
Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment jekk l-awtoritajiet kompetenti sabiex jeżerċitaw, rispettivament, is-superviżjoni prudenzjali, skont l-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64, u jeżaminaw l-ilmenti u jimponu sanzjonijiet, skont l-Artikoli 80 sa 82 ta’ din id-direttiva, għandhomx jieħdu inkunsiderazzjoni deċiżjoni ta’ arbitraġġ mogħtija fil-kuntest ta’ tilwima bejn utent u fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas.
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li l-konstatazzjonijiet magħmula fil-punti 59 u 60 ta’ din is-sentenza japplikaw ukoll għar-risposta li għandha tingħata għal din id-domanda. Fil-fatt, minn naħa, l-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64 ma japplikawx għal kawża bħal dik fil-kawża prinċipali, li tirrendi inutli risposta għall-parti tad-domanda li tikkonċerna l-interpretazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Min-naħa l-oħra, l-Artikoli 80 sa 82 ta’ din id-direttiva saru applikabbli mil-leġiżlatur nazzjonali għal servizzi ta’ ħlas li ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva, u dan jiġġustifika l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għal din il-parti tad-domanda.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat, qabel kollox, li d-Direttiva 2007/64 ma tinkludi ebda dispożizzjoni dwar il-valur probatorju, fil-kuntest tal-proċeduri ta’ lment u ta’ sanzjoni msemmija fl-Artikoli 80 u 82 ta’ din id-direttiva, ta’ deċiżjoni ta’ arbitraġġ.
Issa, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fl-assenza ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni f’dan il-qasam, huwa kull Stat Membru li għandu jirregola l-modalitajiet tal-proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji, li minnhom jaqa’ l-valur probatorju ta’ dokument, intiżi sabiex jiżguraw is-salvagwardja tad-drittijiet li l-individwi jisiltu mid-dritt tal-Unjoni, fl-osservanza tal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Diċembru 1976, Rewe-Zentralfinanz u Rewe-Zentral,
33/76
,
EU:C:1976:188
, punt
, kif ukoll tas-26 ta’ Ġunju 2019, Craeynest et,
C-723/17
,
EU:C:2019:533
, punt
), u mingħajr ma tiġi ppreġudikata l-effettività tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-6 ta’ Ottubru 2015, Orizzonte Salute,
C-61/14
,
EU:C:2015:655
, punt
, u tas-27 ta’ Ġunju 2018, Diallo,
C-246/17
,
EU:C:2018:499
, punt
).
Sussegwentement, għandu jitfakkar li l-proċeduri ta’ lment u ta’ sanzjoni, skont l-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64, u r-rimedji extraġudizzjarji, skont l-Artikolu 83 ta’ din id-direttiva, li taħthom jaqgħu l-proċeduri ta’ arbitraġġ, għandhom għanijiet u għanijiet differenti, kif ġie kkonstatat fil-punt 63.
Minn dan isegwi li l-possibbiltà li jittieħed inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tal-proċeduri ta’ lment u ta’ sanzjoni, skont l-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64, dokument prodott fil-kuntest ta’ rikors extraġudizzjarju, skont l-Artikolu 83 ta’ din id-direttiva, hija għalhekk delimitata skont l-għanijiet speċifiċi tal-imsemmija proċeduri ta’ lment u ta’ sanzjoni kif ukoll tad-drittijiet suġġettivi li għandhom jiġu ggarantiti f’dan il-kuntest.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun li, skont il-prinċipju tal-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri, il-leġiżlatur nazzjonali jista’ jawtorizza lill-awtorità kompetenti, fil-kuntest tal-proċeduri ta’ lment u ta’ sanzjoni msemmija fl-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64, tieħu inkunsiderazzjoni deċiżjoni ta’ arbitraġġ li tirregola tilwima bejn l-utent u l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ikkonċernat minn dawn il-proċeduri, bil-kundizzjoni li s-saħħa probatorja rrikonoxxuta lil din id-deċiżjoni fil-kuntest tal-imsemmija proċeduri x’aktarx ma tippreġudikax l-għan u l-iskopijiet, id-drittijiet tad-difiża tal-persuni kkonċernati, jew l-eżerċizzju indipendenti tal-poteri u s-setgħat mogħtija lil dik l-awtorità, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 2007/64/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Novembru 2007 dwar is-servizzi ta’ ħlas fis-suq intern li temenda d-Direttivi 97/7/KE, 2002/65/KE, 2005/60/KE u 2006/48/KE u li tħassar id-Direttiva 97/5/KE, kif emendata bid-Direttiva 2009/111/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Settembru 2009 għandha tiġi interpretata fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li l-awtorità msemmija fl-Artikolu 82 ta’ din id-direttiva hija kompetenti sabiex teżamina l-ilmenti u timponi sanzjonijiet fil-każ ta’ servizzi ta’ ħlas ipprovduti fil-munita ta’ Stat terz.

2)
L-Artikoli 20 u 21 tad-Direttiva 2007/64, kif emendata bid-Direttiva 2009/111, ma japplikawx
ratione personae
għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu.

3)
L-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64, kif emendata bid-Direttiva 2009/111, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jawtorizzawx lill-awtorità kompetenti, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, tirregola, skont il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 75 ta’ din id-direttiva, it-tilwim li jirriżulta minn nuqqas ta’ eżekuzzjoni jew minn eżekuzzjoni żbaljata ta’ tranżazzjoni ta’ ħlas bejn l-utenti u l-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas, meta tali awtorità teżerċita l-kompetenza tagħha sabiex teżamina l-ilmenti tal-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas u sabiex timponi sanzjonijiet f’każ ta’ ksur fil-konfront ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas fil-każ ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet applikabbli. Dawn il-kawżi għandhom jiġu riżolti fil-kuntest tar-rikorsi extraġudizzjarji msemmija fl-Artikolu 83 tad-Direttiva 2007/64 kif emendata bid-Direttiva 2009/111, bla ħsara għad-dritt ta’ rikors quddiem qorti previst mid-dritt proċedurali nazzjonali. Jekk il-leġiżlatur nazzjonali għażel li jikkonċentra l-kompetenzi li jirriżultaw, minn naħa, mill-imsemmija Artikoli 80 sa 82 ta’ din id-direttiva u, min-naħa l-oħra, mill-imsemmi Artikolu 83 f’idejn l-istess awtorità, din għandha teżerċita kull waħda minn dawn il-kategoriji ta’ kompetenzi b’mod awtonomu, esklużivament fil-kuntest tal-proċeduri relatati rispettivi.

4)
Skont il-prinċipju tal-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri, il-leġiżlatur nazzjonali jista’ jawtorizza lill-awtorità kompetenti, fil-kuntest tal-proċeduri ta’ lment u ta’ sanzjoni msemmija fl-Artikoli 80 sa 82 tad-Direttiva 2007/64 kif emendata bid-Direttiva 2009/111, tieħu inkunsiderazzjoni deċiżjoni ta’ arbitraġġ li tirregola tilwima bejn l-utent u l-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas ikkonċernati minn dawn il-proċeduri, bil-kundizzjoni li s-saħħa probatorja rrikonoxxuta lil din id-deċiżjoni fil-kuntest tal-imsemmija proċeduri x’aktarx ma tippreġudikax l-għan u l-iskopijiet, id-drittijiet tad-difiża tal-persuni kkonċernati, jew l-eżerċizzju indipendenti tal-poteri u s-setgħat mogħtija lil dik l-awtorità, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Latvjan.