CELEX: 62017CJ0104
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Direttiva 94/62/KE
Imballaġġ u skart mill-imballaġġ
Irkupru u riċiklaġġ tal-iskart
Kontribuzzjoni għal fond ambjentali nazzjonali
Tqegħid fis-suq nazzjonali ta’ prodotti imballati u ta’ imballaġġ, mingħajr intervent fuqhom
Prinċipju magħruf bħala ‘min inniġġes iħallas’
Kwalità ta’ persuna li tniġġes

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Diċembru 1994 dwar l-imballaġġ u l-iskart mill-imballaġġ (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 13, p. 349).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn SC Cali Esprou SRL u l-Administraţia Fondului pentru Mediu (l-Amministrazzjoni tal-Fond għall-Ambjent, ir-Rumanija) (iktar ’il quddiem l-“AFA”) dwar il-legalità ta’ kontribuzzjoni li ġiet imposta fuq Cali Esprou mill-AFA, ikkalkolata fuq il-bażi tal-imballaġġ li hija qiegħdet fis-suq Rumen matul is-snin 2013 u 2014.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
L-ewwel u t-tieni premessi tad-Direttiva 94/62 huma fformulati kif ġej:
“[…] l-miżuri nazzjonali differenti li għandhom x’jaqsmu ma’ l-immaniġġjar ta’ l-imballaġġ u l-iskart mill-imballaġġ għandhom jiġu armonizzati sabiex, minn naħa l-waħda, dawn ma jħallu l-ebda impatt fuq l-ambjent jew sabiex jitnaqqas l-impatt, sabiex b’hekk jiġi pprovdut livell għoli ta’ protezzjoni ambjentali, u min-naħa l-oħra, sabiex jiġi żgurat illi s-suq intern jaħdem kif suppost u jiġi evitat tfixkil tal-kummerċ kif ukoll distorsjonijiet u restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni fil-Komunità;
[…] l-aħjar mezz ta’ prevenzjoni tal-ħolqien ta’ l-iskart mill-imballaġġ huwa li jitnaqqas il-volum totali ta’ l-imballaġġ”
Skont id-disgħa u għoxrin premessa ta’ din id-direttiva:
“[…] huwa essenzjali li dawk kollha involuti fil-produzzjoni, l-użu, l-importazzjoni u d-distribuzzjoni tal-prodotti ta’ l-imballaġġ u l-prodotti imballati jsiru aktar konxji ta’ l-ammont ta’ imballaġġ illi jsir skart, u li skond il-prinċipju li min iniġġeż iħallas jaċċettaw ir-responsabbiltà għal dan l-iskart; billi l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-miżuri pprovduti f’din id-Direttiva għandhom jinvolvu u jeħtieġu l-koperazzjoni mill-qrib tali msieħba kollha, fejn xieraq, fl-ispirtu ta’ responsabbiltà komuni”.
L-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Għanijiet”, jipprovdi:
“1.   Din id-Direttiva għandha bħala għan l-armonizzazzjoni tal-miżuri nazzjonali li għandhom x’jaqsmu ma’ l-immaniġġjar ta’ l-imballaġġ u ta’ l-iskart mill-imballaġġ sabiex, min-naħa l-waħda, ma jkun hemm l-ebda impatt minn dawn fuq l-ambjent ta’ l-ebda Stat Membru jew ta’ terzi pajjiżi jew sabiex jitnaqqas l-impatt, biex b’hekk jiġi pprovdut livell għoli ta’ protezzjoni ambjentali, u sabiex, min-naħa l-oħra, tiġi żgurata l-funzjoni tas-suq intern u jiġu evitati t-tfixkil tal-kummerċ u distorsjonijiet u restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni fil-Komunità.
2.   Għal dan il-għan din id-Direttiva tistabbilixxi miżuri mmirati, bħala l-ewwel prijorità, lejn it-twaqqif tal-produzzjoni ta’ l-iskart mill-imballaġġ u, bħala prinċipji fundamentali addizzjonali, lejn l-użu mill-ġdid ta’ l-imballaġġ, lejn ir-riċiklaġġ u lejn forom oħra ta’ l-irkupru ta’ l-iskart mill-imballaġġ u, b’hekk lejn it-tnaqqis tal-qerda finali ta’ dan l-iskart.”
L-Artikolu 2(1) tal-istess direttiva jipprovdi:
“Din id-Direttiva tkopri l-imballaġġ kollu mqiegħed fis-suq tal-Komunità u l-iskart mill-imballaġġ kollu, kemm jekk jigi użat kemm jekk jinħareg fil-livell ta’ l-industrija, tal-kummerċ, ta’ l-uffiċini, tal-ħwienet, ta’ xi servizzi, domestiku jew ta’ xi livell ieħor, ikun xi jkun il-materjal użat.”
Il-punt 11 tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 94/62 jipprovdi li:
“Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
11.
‘l-operaturi ekonomiċi’ fir-rigward ta’ l-imballaġġ għandhom ifissru l-fornituri tal-materjali ta’ l-imballaġġ, il-produtturi ta’ l-imballaġġ u dawk li jimlew l-imballaġġ u l-utenti, l-importaturi, in-negozjanti u d-distributuri, l-awtoritajiet u l-organizzazzjonijiet statutorji”
L-Artikolu 15 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“Waqt li jaġixxi fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet relevanti tat-Trattat, il-Kunsill jadotta strumenti ekonomiċi biex imexxi ‘l quddiem l-implimentazzjoni ta’ l-għanijiet stabbiliti b’din id-Direttiva. Fl-assenza ta’ miżuri adottati mill-Kunsill, din id-dispożizzjoni tawtorizza lill-Istati Membri jadottaw miżuri biex jimplimentaw dawn l-għanijiet, skond il-prinċipji li jirregolaw il-politika ambjentali tal-Komunità, fost ħwejjeġ oħra, il-prinċipju li min iniġġeż iħallas, u l-obbligazzjonijiet taħt it-Trattat.”
Id-dritt Rumen
L-Artikolu 16(1) u (4) tal-Hotărârea Guvernului nr. 621/2005 privind gestionarea ambalajelor și a deșeurilor de ambalaje (id-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 621/2005 dwar il-Ġestjoni tal-Imballaġġ u l-Iskart tal-Imballaġġ) (
Monitorul Oficial al României
, Nru 639 tal-20 ta’ Lulju 2005, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni tal-Gvern Nru 621/2005”), fil-verżjoni applikabbli fil-kawża prinċipali, jipprevedi:
“(1)   L-operaturi ekonomiċi, persuni ġuridiċi Rumeni, huma responsabbli għall-iskart kollu prodott mill-imballaġġ li jqiegħdu fis-suq nazzjonali, skont il-modalitajiet li ġejjin:
a)
l-operaturi ekonomiċi li jqiegħdu fis-suq prodotti imballati huma responsabbli għall-iskart prodott mill-imballaġġ primarju, sekondarju u terzjarju użati fl-imballaġġ tal-prodotti tagħhom, bl-eċċezzjoni tal-imballaġġ bl-imnut użat għall-imballaġġ, fil-post tal-bejgħ, tal-prodotti li huma jqiegħdu fis-suq nazzjonali;
b)
l-operaturi ekonomiċi li jimballaw eċċessivament prodotti imballati individwalment bil-ħsieb tal-bejgħ mill-ġdid jew tad-distribuzzjoni mill-ġdid huma responsabbli għall-iskart prodott mill-imballaġġ sekondarju u terzjarju li jqiegħdu fis-suq;
c)
l-operaturi ekonomiċi li jqiegħdu l-imballaġġ bl-imnut fis-suq huma responsabbli għall-iskart li jirriżulta minn dan l-imballaġġ.
[…]
(4)   L-operaturi ekonomiċi msemmija fil-paragrafu 2 huma mistennija li jilħqu tal-inqas l-għanijiet previsti fl-Anness 3 tal-[Ordonanța de urgență a guvernului nr. 196/2005 privind Fondul pentru mediu (Digriet ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 196/2005 dwar il-Fond għall-Ambjent) (
Monitorul Oficial al României
, parti I, Nru 1193 tat-30 ta’ Diċembru 2005)], approvat bl-emendi u bis-supplimenti tiegħu permezz tal-[Legea nr. 105/2006 (Liġi Nru 105/2006)], bl-emendi u bis-supplimenti ulterjuri tagħha, applikati għall-iskart tal-imballaġġ li jirriżulta mill-imballaġġ imqiegħed fis-suq nazzjonali/meħud fuq bażi kuntrattwali u li t-traċċabilità tiegħu hija żgurata.”
L-Artikolu 9(1)(d) tad-Digriet ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 196/2005 dwar il-Fond għall-Ambjent (iktar ’il quddiem id-“DEG Nru 196/2005”), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali, jipprovdi:
“Is-sorsi tad-dħul tal-Fond għall-Ambjent huma li ġejjin:
[…]
d)
kontribuzzjoni ta’ 2 [lei Rumeni (RON)]/kilo, dovuti mill-operaturi ekonomiċi li jqiegħdu fis-suq nazzjonali prodotti imballati, li jiddistribwixxu għall-ewwel darba fis-suq nazzjonali ta’ imballaġġ bl-imnut, u mill-operaturi ekonomiċi li jikru professjonalment imballaġġ, fi kwalunkwe forma, għad-differenza bejn, minn naħa, il-kwantitajiet tal-iskart tal-imballaġġ li jikkorrispondu għall-għanijiet minimi ta’ rkupru jew ta’ inċinerazzjoni f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’irkupru ta’ enerġija u ta’ rkupru permezz tar-riċiklaġġ previsti fl-Anness 3 u, min-naħa l-oħra, il-kwantitajiet tal-iskart tal-imballaġġ effettivament irkuprati jew inċinerati f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’irkupru ta’ enerġija u rkuprati permezz ta’ riċiklaġġ”.
L-Ordinul nr. 578/2006 pentru aprobarea metodologiei de calcul al contribuțiilor și taxelor datorate la Fondul pentru mediu (id-Digriet Nru 578/2006 dwar l-Adozzjoni tal-Metodu ta’ Kalkolu tal-Kontribuzzjonijiet u tat-Taxxi Dovuti lill-Fond għall-Ambjent) (
Monitorul Oficial al României
, parti I, Nru 516 tal-14 ta’ Ġunju 2006), kif emendat, b’mod partikolari, bl-Ordinul nr. 1032 (id-Digriet Nru 1032), tal-10 ta’ Marzu 2011 (
Monitorul Oficial al României
, parti I, Nru 196 tat-22 ta’ Marzu 2011), jipprevdi, fil-punt 11 tal-anness tiegħu:
“It-tqegħid fis-suq nazzjonali ta’ prodott huwa l-att li bih prodott isir disponibbli għall-ewwel darba, fis-suq nazzjonali, kemm bi ħlas jew bla ħlas, fid-dawl tad-distribuzzjoni tiegħu u/jew tal-użu tiegħu, inkluż l-użu/il-konsum stess.[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Cali Esprou takkwista diversi prodotti diġà imballati barra mill-pajjiż, li hija tbigħ u tikkonsenja, mingħajr intervent min-naħa tagħha, lil bejjiegħa bl-imnut fis-suq Rumen.
Hija qiegħdet fis-suq Rumen prodotti li ġew ikkummerċjalizzati bejn id-19 ta’ Awwissu 2011 u l-31 ta’ Diċembru 2014. Bejn it-30 ta’ Marzu u t-2 ta’ April 2015, twettaq kontroll fiskali fis-sede ta’ Cali Esprou dwar l-osservanza tal-obbligu tal-ħlas ta’ kontribuzzjoni dovuta lill-AFA, skont l-Artikolu 9(1)(d) tad-DEG Nru 196/2005, għall-imballaġġ tal-prodotti imballati mqiegħda fis-suq Rumen matul il-perijodu 2011-2014.
Wara dan il-kontroll, l-ebda obbligu ta’ ħlas addizzjonali, skont l-Artikolu 9(1)(d) tad-DEG Nru 196/2005, għas-snin 2011 u 2012, ma ġie kkonstatat fir-rigward ta’ Cali Esprou. Min-naħa l-oħra, l-awtoritajiet fiskali imponew fuqha, abbażi ta’ din id-dispożizzjoni, obbligu ta’ ħlas addizzjonali ta’ ammont ta’ RON 4242 (madwar EUR 909), għas-snin 2013 u 2014.
Cali Esprou ppreżentat rikors amministrattiv quddiem l-AFA kontra dan l-obbligu ta’ ħlas addizzjonali, billi sostniet li hija ma kinitx responsabbli għall-obbligi ta’ ħlas previsti mill-Artikolu 9(1)(d) tad-DEG Nru 196/2005 peress li hija ma setgħetx tiġi klassifikata bħala “persuna li tniġġes”. Fit-3 ta’ Lulju 2015, l-AFA ċaħdet ir-rikors. Fil-21 ta’ Diċembru 2015, Cali Esprou ppreżentat rikors quddiem it-Tribunalul Vâlcea (il-Qorti tal-Kontea ta’ Vâlcea, ir-Rumanija), intiż, b’mod partikolari, għall-annullament tad-deċiżjoni tal-AFA. Dan ir-rikors ġie miċħud b’sentenza tas-6 ta’ Mejju 2016.
Cali Esprou kkontestat dik is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Curtea de Apel Piteşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Piteşti, ir-Rumanija), billi sostniet li, sa fejn hija tiġġestixxi l-imballaġġ u mhux l-iskart tal-imballaġġ, hija ma tistax titqies li hija persuna li tniġġes. Barra minn hekk, skont Calis Esprou, l-Artikolu 9(1)(d) tad-DEG Nru 196/2005 huwa kuntrarju għall-prinċipju magħruf bħala “min iniġġes iħallas” stabbilit fl-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62, li jipprevedi l-adozzjoni ta’ miżuri nazzjonali sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta’ din id-direttiva b’osservanza tal-prinċipji li jirregolaw il-politika ambjentali tal-Unjoni, b’mod partikolari l-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-kontribuzzjoni prevista fl-Artikolu 9(1)(d) tad-DEG Nru 196/2005 hija “miżura” li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62. Madankollu, hija tqajjem il-kwistjoni dwar jekk din il-kontribuzzjoni hijiex kompatibbli mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas stabbilit f’dan l-artikolu. B’mod partikolari, fir-rigward tad-definizzjoni tal-operatur ekonomiku li tinsab fil-punt 11 tal-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, hija tqis li persuna li tniġġes, fis-sens tal-Artikolu 15 tal-imsemmija direttiva, għandu jkollha konnessjoni mat-trasformazzjoni tal-imballaġġ fi skart. Issa, Cali Esprou kienet intermedjarja li ma kinitx tintervjeni fuq l-imballaġġ, b’tali mod li l-qorti tar-rinviju għandha dubju dwar jekk l-obbligu ta’ ħlas ta’ kontribuzzjoni lill-AFA, skont l-Artikolu 9(1)(d) tal-DEG Nru 196/2005, impost fuq Cali Esprou, huwiex konformi mal-Artikolu 15 tal-istess direttiva.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel Piteşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Piteşti) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domanda preliminari segwenti:
“L-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62 jista’ jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-adozzjoni, minn Stat Membru tal-Unjoni Ewropea, ta’ leġiżlazzjoni li tistabbilixxi kontribuzzjoni li għandha titħallas mill-operatur ekonomiku li jqiegħed fis-suq nazzjonali prodotti ppakkjati u mballaġġ, mingħajr ma jibdilhom b’ebda mod, u li jbiegħhom fl-istess forma lil operatur ekonomiku, li min-naħa tiegħu jbiegħhom lill-konsumatur finali, fejn l-ammont tal-kontribuzzjoni huwa stabbilit għal kull kilogramma, fuq il-bażi tad-differenza bejn, minn naħa, il-kwantitajiet ta’ skart mill-imballaġġ li jikkorrispondi għall-għanijiet minimi ta’ rkupru jew ta’ inċinerazzjoni f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’irkupru tal-enerġija u b’irkupru permezz tar-riċiklaġġ u, min-naħa l-oħra, il-kwantitajiet ta’ skart mill-imballaġġ effettivament irkuprat jew inċinerat f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’irkupru tal-enerġija u b’irkupru permezz tar-riċiklaġġ?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62 u l-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas li huwa jimplementa jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi kontribuzzjoni fuq operatur ekonomiku li ma jintervjenix fuq l-imballaġġ li huwa jqiegħed fis-suq, ikkalkolata skont id-differenza fil-piż bejn, minn naħa, il-kwantità tal-iskart tal-imballaġġ li tikkorrispondi għall-għanijiet minimi ta’ rkupru tal-enerġija u ta’ rkupru permezz tar-riċiklaġġ u, min-naħa l-oħra, il-kwantità tal-iskart tal-imballaġġ effettivament irkuprat jew riċiklat.
L-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62 jipprevedi li l-Kunsill għandu jadotta strumenti ekonomiċi sabiex jippromwovi l-implimentazzjoni tal-għanijiet stabbiliti mill-imsemmija direttiva u li, fin-nuqqas ta’ tali strumenti, l-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet, konformement mal-prinċipji li jirregolaw il-politika ambjentali tal-Unjoni, fost oħrajn mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas, u b’osservanza tal-obbligi li jirriżultaw mit-Trattat FUE.
Peress li l-Kunsill ma adottax strumenti ekonomiċi bħal dawn li jimponu kontribuzzjoni għall-iskart tal-imballaġġ imqiegħed fis-suq tal-Istati Membri, dawn tal-aħħar jistgħu għalhekk jadottaw miżuri b’osservanza tal-kundizzjonijiet magħmula fit-tieni sentenza ta’ dan l-Artikolu 15.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li l-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas evokat fl-Artikolu 15 u fid-disgħa u għoxrin premessa tad-Direttiva 94/62, jeżiġi, skont l-imsemmija premessa, li “dawk kollha involuti fil-produzzjoni, l-użu, l-importazzjoni u d-distribuzzjoni tal-prodotti ta’ l-imballaġġ u l-prodotti imballati jsiru aktar konxji ta’ l-ammont ta’ imballaġġ illi jsir skart” u “jaċċettaw ir-responsabbiltà” għal dan l-iskart. L-imsemmi prinċipju għalhekk ma jkoprix biss dawk li huma direttament responsabbli għall-produzzjoni tal-iskart, iżda għandu portata iktar wiesgħa. Huwa jkopri wkoll dawk li jikkontribwixxu għal din il-produzzjoni tal-iskart, li jinkludu l-importaturi u d-distributuri ta’ prodotti imballati (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-30 ta’ Marzu 2017, VG Čistoća,
C‑335/16
,
EU:C:2017:242
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-għanijiet iddefiniti mid-Direttiva 94/62, l-Artikolu 1 tagħha, intitolat “Għanijiet”, jippreċiża, fil-paragrafu 1 tiegħu, li din id-direttiva għandha bħala għan li “jiġi pprovdut livell għoli ta’ protezzjoni ambjentali”. Barra minn hekk, skont il-paragrafu 2 tal-imsemmi Artikolu 1, l-imsemmija direttiva tistabbilixxi “miżuri mmirati, bħala l-ewwel prijorità, lejn it-twaqqif tal-produzzjoni ta’ l-iskart mill-imballaġġ u, bħala prinċipji fundamentali addizzjonali, lejn l-użu mill-ġdid ta’ l-imballaġġ, lejn ir-riċiklaġġ u lejn forom oħra ta’ l-irkupru ta’ l-iskart mill-imballaġġ u, b’hekk lejn it-tnaqqis tal-qerda finali ta’ dan l-iskart.” Għal dan il-għan, l-Artikolu 2 tad-Direttiva 94/62 jikkonferma l-portata wiesgħa tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, billi jipprevedi li din tapplika għall-imballaġġ kollu mqiegħed fis-suq tal-Unjoni u għall-iskart tal-imballaġġ kollu.
Dawn l-għanijiet huma kkonfermati mill-formulazzjoni tal-ewwel u tat-tieni premessi tad-Direttiva 94/62, li jiddikjaraw, rispettivament, li din id-direttiva tfittex, minn naħa, li “tevita jew tnaqqas” l-effetti tal-iskart tal-imballaġġ “sabiex b’hekk jiġi pprovdut livell għoli ta’ protezzjoni ambjentali” u, min-naħa l-oħra, sabiex “jitnaqqas il-volum totali ta’ l-imballaġġ”.
Il-konformità mad-dritt tal-Unjoni tal-kontribuzzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha tiġi evalwata fid-dawl, b’mod partikolari, tal-għanijiet tad-Direttiva 94/62 u tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas.
Issa, mill-Artikolu 9(1)(d) tad-DEG Nru 196/2005 jirriżulta li l-kontribuzzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li hija dovuta mill-operaturi ekonomiċi li jqiegħdu għall-ewwel darba prodotti imballatti fis-suq nazzjonali, hija kkalkolata skont id-differenza fil-piż bejn, minn naħa, il-kwantitajiet ta’ skart mill-imballaġġ li jikkorrispondu għall-għanijiet minimi ta’ rkupru jew ta’ inċinerazzjoni u, min-naħa l-oħra, il-kwantitajiet ta’ skart mill-imballaġġ effettivament irkuprat jew inċinerat f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’irkupru tal-enerġija u rkuprati permezz ta’ riċiklaġġ.
Skont il-Gvern Rumen, din il-kontribuzzjoni hija intiża, b’mod ġenerali, sabiex tirresponsabbilizza lil dawk li jqiegħdu l-imballaġġ fis-suq Rumen. Fil-fatt, bla ħsara għal verifika mill-qorti tar-rinviju, billi timponi kontribuzzjoni kkalkolata abbażi tal-piż tal-iskart tal-imballaġġ li jeċċedi l-għanijiet minimi ta’ rkupru jew ta’ inċinerazzjoni fl-impjanti ta’ inċinerazzjoni b’irkupru ta’ enerġija u ta’ rkupru permezz ta’ riċiklaġġ, l-imsemmija kontribuzzjoni tinkoraġġixxi, minn naħa, it-tnaqqis tal-imballaġġ imqiegħed fis-suq nazzjonali u, min-naħa l-oħra, tiffavorixxi l-irkupru jew ir-riċiklaġġ tal-imsemmi skart.
Għalhekk, il-kontribuzzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali twieġeb għall-għanijiet segwiti mid-Direttiva 94/62, b’mod partikolari, billi hija intiża għat-tnaqqis tal-eliminazzjoni finali tal-iskart previst fl-Artikolu 1(2) ta’ din id-direttiva u fit-tieni premessa tagħha, minn naħa, billi tiffavorixxi l-irkupru jew l-inċinerazzjoni tal-iskart tal-imballaġġ f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’irkupru ta’ enerġija u l-irkupru permezz ta’ riċiklaġġ u, min-naħa l-oħra, billi tiddiswadi, permezz ta’ piż pekunjarju, in-nuqqas ta’ osservanza tal-għanijiet minimi ta’ rkupru jew ta’ inċinerazzjoni b’irkupru ta’ enerġija u ta’ rkupru permezz tar-riċiklaġġ.
Bl-istess mod, kontribuzzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija b’mod ċar konformi mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas stabbilit fl-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62. Fil-fatt, il-kontribuzzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kif deskritta fil-punt 26 ta’ din is-sentenza, timponi piż pekunjarju fuq dawk li jqiegħdu l-imballaġġ fis-suq nazzjonali u li jeċċedu ċerti għanijiet minimi ta’ rkupru ta’ enerġija u ta’ rkupru permezz tar-riċiklaġġ tal-iskart. Għaldaqstant, kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, mill-Artikolu 9(1)(d) tad-DEG Nru 196/2005 u mill-punt 11 tal-Anness tad-Digriet Nru 578/2006 dwar l-Adozzjoni tal-Metodu ta’ Kalkolu tal-Kontribuzzjonijiet u tat-Taxxi Dovuti lill-Fond għall-Ambjent, kif emendat, jirriżulta li dan il-piż japplika biss għal dawk li jqiegħdu l-imsemmi imballaġġ fis-suq għall-ewwel darba u mhux għall-intervenjenti fi stadju ulterjuri. Barra minn hekk, dan il-piż huwa impost biss jekk l-għanijiet minimi għall-irkupru ta’ enerġija u l-irkupru permezz tar-riċiklaġġ tal-iskart ma jkunux osservati.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li kontribuzzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija konformi kemm mal-għanijiet tad-Direttiva 94/62 kif ukoll mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas fis-sens tal-Artikolu 15 tal-imsemmija direttiva.
Konklużjoni bħal din ma tistax tiġi invalidata mill-argument ippreżentat minn Cali Esprou quddiem il-qorti tar-rinviju, fis-sens li l-operatur ekonomiku li ma jintervjenix fuq l-imballaġġ ta’ prodotti importati u mqiegħda fis-suq Rumen ma huwiex “persuna li tniġġes” fis-sens tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas.
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punt 22 ta’ din is-sentenza, il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas għandu portata li testendi għall-importaturi u għad-distributuri tal-prodotti imballati, u ma huwiex limitat għal dawk li jintervjenu fuq l-imballaġġ tal-prodotti inkwistjoni. L-importaturi u d-distributuri, irrispettivament minn jekk jintervjenux jew le fuq l-imballaġġ, ikkontribwixxew għat-tqegħid tal-iskart, fil-forma ta’ imballaġġ, fis-suq nazzjonali.
Din il-konklużjoni hija kkonfermata minn qari sistematiku tad-Direttiva 94/62. Operatur ekonomiku, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li ma jintervjenix fuq l-imballaġġ ta’ prodotti importati u mqiegħda fis-suq Rumen huwa kopert mill-imsemmija direttiva, li, fil-punt 11 tal-Artikolu 3 tagħha, tiddefinixxi “l-operaturi ekonomiċi” b’mod wiesa’, billi tinkludi b’mod partikolari, l-“importaturi, in-negozjanti u d-distributuri”.
Huwa għalhekk possibbli għal Stat Membru, mingħajr ma jikser il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas stabbilit fl-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62, li jordna l-ħlas ta’ kontribuzzjoni, kif deskritta fil-punt 26 ta’ din is-sentenza, għall-operaturi ekonomiċi li ma jintervjenux fuq l-imballaġġ li jqiegħdu fis-suq nazzjonali.
Għandu jingħad ukoll li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62 ma jipproċedix b’armonizzazzjoni eżawrjenti tal-miżuri nazzjonali fl-oqsma rregolati minn din id-direttiva, iżda, kif tfakkar fil-punt 20 ta’ din is-sentenza, jagħti s-setgħa lill-Kunsill li jadotta strumenti ekonomiċi sabiex jippromwovi għanijiet iddefiniti mill-imsemmija direttiva jew, fin-nuqqas ta’ dan, lill-Istati Membri li jaġixxu b’osservanza “tal-obbligazzjonijiet taħt it-Trattat”. Għaldaqstant, din id-dispożizzjoni teħtieġ ukoll l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat FUE (sentenza tat-12 ta’ Novembru 2015, Visnapuu,
C‑198/14
,
EU:C:2015:751
, punt
).
F’dan ir-rigward, mill-Artikolu 110 TFUE jirriżulta li, minn naħa, l-ebda Stat Membru ma għandu jimponi fuq il-prodotti tal-Istati Membri l-oħra taxxi interni superjuri minn dawk imposti fuq prodotti nazzjonali simili u, min-naħa l-oħra, li l-ebda Stat Membru ma għandu jimponi fuq il-prodotti ta’ Stati Membri oħra taxxi interni ta’ natura li jagħtu protezzjoni indiretta lil prodotti oħra.
Il-Qorti tal-Ġustizzja repetutament iddeċidiet li piż pekunjarju jikkostitwixxi taxxa interna fis-sens tal-Artikolu 110 TFUE jekk dan jirriżulta minn sistema ġenerali ta’ taxxi interni applikata sistematikament għal kategoriji ta’ prodotti skont kriterji oġġettivi applikati irrispettivament mill-oriġini jew mid-destinazzjoni tal-prodotti (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-8 ta’ Ġunju 2006, Koornstra,
C‑517/04
,
EU:C:2006:375
, punt
, kif ukoll tat-8 ta’ Novembru 2007, Stadtgemeinde Frohnleiten u Gemeindebetriebe Frohnleiten,
C‑221/06
,
EU:C:2007:657
, punt
).
Barra minn hekk, l-iskart għandu jitqies li huwa prodott fis-sens tal-Artikolu 110 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-9 ta’ Lulju 1992, Il‑Kummissjoni vs Il-Belġju,
C‑2/90
,
EU:C:1992:310
, punti
sa
).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti u tad-deskrizzjoni tal-kontribuzzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali magħmula fil-punt 26 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi kkunsidrat li din il-kontribuzzjoni hija piż pekunjarju li tagħmel parti minn sistema ġenerali ta’ taxxi interni applikata sistematikament għal kategorija ta’ prodotti, jiġifieri l-kwantitajiet ta’ skart tal-imballaġġ li jeċċedu l-għanijiet minimi ta’ rkupru jew ta’ inċinerazzjoni u li ma ġewx effettivament irkuprati jew inċinerati f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’irkupru ta’ enerġija u rkuprati permezz tar-riċiklaġġ.
Minn dan isegwi li l-kontribuzzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tikkostitwixxi taxxa interna fis-sens tal-Artikolu 110 TFUE.
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li jkun hemm ksur tal-Artikolu 110 TFUE meta t-taxxa imposta fuq il-prodott importat u dik imposta fuq prodott simili nazzjonali jkunu kkalkolati b’mod differenti u skont modalitajiet differenti, b’mod li jwasslu, anki jekk biss f’ċerti każijiet, għal tassazzjoni ogħla tal-prodott importat (sentenzi tat-12 ta’ Novembru 2015, Visnapuu,
C‑198/14
,
EU:C:2015:751
, punt
, u tas-16 ta’ Ġunju 2016, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall,
C‑200/15
, mhux ippubblikata,
EU:C:2016:453
, punt
).
Issa, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-kontribuzzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija imposta fuq l-iskart tal-imballaġġ skont kriterji oġġettivi applikati indipendentament mill-oriġini tagħhom jew mid-destinazzjoni tagħhom. Fil-fatt, din il-kontribuzzjoni hija dovuta mill-operaturi ekonomiċi li jqiegħdu fis-suq nazzjonali prodotti imballati, irrispettivament mill-oriġini tagħhom. Barra minn hekk, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tipprovdi ebda prova li turi li l-imsemmija kontribuzzjoni hija ta’ natura li tolqot b’mod iktar qawwi l-iskart tal-imballaġġ tal-prodotti importati milli l-iskart tal-imballaġġ tal-prodotti nazzjonali.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62 u l-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas li huwa jimplementa ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi kontribuzzjoni fuq operatur ekonomiku li ma jintervjenix fuq l-imballaġġ li huwa jqiegħed fis-suq, ikkalkolata skont id-differenza fil-piż bejn, minn naħa, il-kwantità tal-iskart tal-imballaġġ li tikkorrispondi għall-għanijiet minimi ta’ rkupru tal-enerġija u ta’ rkupru permezz tar-riċiklaġġ u, min-naħa l-oħra, il-kwantità tal-iskart tal-imballaġġ effettivament irkuprat jew riċiklat.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 15 tad-Direttiva 94/62/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Diċembru 1994 dwar l-imballaġġ u l-iskart tal-imballaġġ, u l-prinċipju magħruf bħala “min iniġġes iħallas” li huwa jimplementa ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi kontribuzzjoni fuq operatur ekonomiku li ma jintervjenix fuq l-imballaġġ li huwa jqiegħed fis-suq, ikkalkolata skont id-differenza fil-piż bejn, minn naħa, il-kwantità tal-iskart tal-imballaġġ li tikkorrispondi għall-għanijiet minimi ta’ rkupru tal-enerġija u ta’ rkupru permezz tar-riċiklaġġ u, min-naħa l-oħra, il-kwantità tal-iskart tal-imballaġġ effettivament irkuprat jew riċiklat.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.