CELEX: 62019CJ0699
Αίτηση αναιρέσεως
Ανταγωνισμός
Συμπράξεις
Οδηγοί οπτικών δίσκων
Απόφαση με την οποία διαπιστώνεται παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, της 2ας Μαΐου 1992
Ενιαία και διαρκής παράβαση
Έννοια
Συμφωνίες σύμπραξης στο πλαίσιο διαγωνισμών τους οποίους διοργάνωναν δύο κατασκευαστές ηλεκτρονικών υπολογιστών με αντικείμενο την προμήθεια οδηγών οπτικών δίσκων για φορητούς και επιτραπέζιους υπολογιστές

Με την αίτηση αναιρέσεως, η Quanta Storage Inc. (στο εξής: αναιρεσείουσα) ζητεί την αναίρεση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 12ης Ιουλίου 2019, Quanta Storage κατά Επιτροπής (
T‑772/15
, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση,
EU:T:2019:519
), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της με αίτημα τη μερική ακύρωση της απόφασης C(2015) 7135 τελικό της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 2015, σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ (υπόθεση AT.39639 – οδηγοί οπτικών δίσκων) (στο εξής: επίδικη απόφαση), κατά το μέρος που την αφορά, και, επικουρικώς, τη μείωση του προστίμου που της επιβλήθηκε.
Το νομικό πλαίσιο
Το άρθρο 23, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα [101 και 102 ΣΛΕΕ] (
ΕΕ 2003, L 1, σ. 1
), προβλέπει τα εξής:
«2.   Η [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή δύναται με απόφασή της να επιβάλει σε επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων πρόστιμα, σε περίπτωση που αυτές, εκ προθέσεως ή εξ αμελείας:
α)
διαπράττουν παράβαση των διατάξεων του άρθρου [101 ή 102 ΣΛΕΕ], ή
β)
ενεργούν κατά τρόπο που αντιβαίνει σε εκδοθείσα δυνάμει του άρθρου 8 απόφαση με την οποία διατάσσεται η λήψη προσωρινών μέτρων, ή
γ)
δεν εκπληρώνουν αναληφθείσα από τις ίδιες δέσμευση η οποία έχει καταστεί υποχρεωτική με απόφαση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9.
[…]
Όταν η παράβαση που διέπραξε η ένωση επιχειρήσεων συνδέεται με τις δραστηριότητες των μελών της, το πρόστιμο δεν υπερβαίνει το 10 % του αθροίσματος του συνολικού κύκλου εργασιών κάθε μέλους που συμμετέχει ενεργά στην αγορά που έχει επηρεασθεί από την παράβαση που διέπραξε η ένωση.
3.   Ο καθορισμός του ύψους του προστίμου γίνεται με βάση τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παράβασης.»
Το άρθρο 27, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού ορίζει τα εξής:
«1.   Πριν από τη λήψη των αποφάσεων που προβλέπονται στα άρθρα 7, 8 και 23 και στο άρθρο 24 παράγραφος 2, η Επιτροπή παρέχει στις επιχειρήσεις ή τις ενώσεις επιχειρήσεων τις οποίες αφορά η διαδικασία που έχει κινήσει η Επιτροπή τη δυνατότητα ακρόασης σχετικά με τις αιτιάσεις της Επιτροπής. Η Επιτροπή θεμελιώνει τις αποφάσεις της μόνο στις αιτιάσεις για τις οποίες δόθηκε στα μέρη η δυνατότητα να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους. Οι καταγγέλλοντες μετέχουν στενά στη διαδικασία.
2.   Κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας διασφαλίζονται πλήρως τα δικαιώματα υπεράσπισης των εμπλεκόμενων μερών, τα οποία έχουν το δικαίωμα να αποκτούν γνώση του φακέλου της Επιτροπής, με την επιφύλαξη του έννομου συμφέροντος των επιχειρήσεων για την προστασία του επιχειρηματικού απόρρητου. Το δικαίωμα πρόσβασης στο φάκελο δεν καλύπτει τις εμπιστευτικές πληροφορίες και τα έγγραφα εσωτερικής χρήσης της Επιτροπής ή των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών. Από το δικαίωμα πρόσβασης εξαιρούνται ιδίως η αλληλογραφία μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών ή μεταξύ των τελευταίων, συμπεριλαμβανομένων των εγγράφων που συντάσσονται κατ’ εφαρμογή των άρθρων 11 και 14. Καμία διάταξη της παρούσας παραγράφου δεν εμποδίζει την Επιτροπή να δημοσιοποιεί και να χρησιμοποιεί τις πληροφορίες που απαιτούνται για να αποδειχθεί μια παράβαση.»
Το άρθρο 31 του κανονισμού έχει ως εξής:
«Το Δικαστήριο διαθέτει πλήρη δικαιοδοσία για τον έλεγχο των αποφάσεων με τις οποίες η Επιτροπή επιβάλλει πρόστιμο ή χρηματική ποινή. Το Δικαστήριο δύναται να καταργεί, να μειώνει ή να επαυξάνει τα πρόστιμα ή τις χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί.»
Όσον αφορά τον υπολογισμό των προστίμων, τα σημεία 6 και 13 των κατευθυντήριων γραμμών για τη μέθοδο υπολογισμού των προστίμων που επιβάλλονται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 23 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 (
ΕΕ 2006, C 210, σ. 2
) ορίζουν τα εξής:
«6.   […] [Ο] συνδυασμός της αξίας των πωλήσεων με τις οποίες σχετίζεται η παράβαση και της διάρκειας της παράβασης θεωρείται ως κατάλληλη βάση υπολογισμού για να προσδιοριστεί η οικονομική σημασία της παράβασης καθώς και το σχετικό βάρος της συμμετοχής κάθε επιχείρησης σε αυτήν. Η αναφορά στους παράγοντες αυτούς είναι ενδεικτική της τάξης μεγέθους του προστίμου και δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως η βάση μιας αυτόματης και αριθμητικής μεθόδου υπολογισμού.
[…]
13.   Για τον καθορισμό του βασικού ποσού του προστίμου, η Επιτροπή θα χρησιμοποιεί την αξία των πωλήσεων των προϊόντων ή υπηρεσιών που πραγματοποιήθηκαν από την επιχείρηση, με τις οποίες η παράβαση σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα, στον σχετικό γεωγραφικό χώρο εντός του [Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ)]. […]»
Το ιστορικό της διαφοράς και η επίδικη απόφαση
Το ιστορικό της διαφοράς παρατίθεται στις σκέψεις 1 έως 32 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και μπορεί να συνοψισθεί για τις ανάγκες της υπό κρίση υποθέσεως ως εξής.
Η Quanta Storage δραστηριοποιείται στον κλάδο πληροφορικών συστημάτων αποθήκευσης και αναπτύσσει δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης, σχεδιασμού, κατασκευής και προμήθειας οδηγών οπτικών δίσκων (στο εξής: ΟΟΔ). Ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 1999. Πρόκειται για ανώνυμη εταιρία, εισηγμένη στο χρηματιστήριο της Ταϊπέι στην Ταϊβάν (Δημοκρατία της Κίνας).
Η επίμαχη παράβαση αφορά ΟΟΔ που χρησιμοποιούνται ιδίως σε προσωπικούς υπολογιστές (επιτραπέζιους και φορητούς υπολογιστές) οι οποίοι παράγονται από την Dell Inc. και τη Hewlett Packard (στο εξής: HP).
Η Dell και η HP είναι οι δύο κύριοι κατασκευαστές αυθεντικών προϊόντων στην παγκόσμια αγορά των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οι δύο εταιρίες προσφεύγουν σε συνήθεις διαδικασίες διαγωνισμών για προμήθειες που διεξάγονται σε παγκόσμια κλίμακα και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ανά τρίμηνο διαπραγματεύσεις με μικρό αριθμό προεπιλεγμένων προμηθευτών ΟΟΔ σχετικά με τις τιμές σε παγκόσμιο επίπεδο και τον συνολικό όγκο των αγορών.
Οι διαγωνισμοί περιλαμβάνουν προσκλήσεις προς υποβολή προσφορών, προσκλήσεις προς υποβολή ηλεκτρονικών προσφορών, διαδικτυακές διαπραγματεύσεις, ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς και διμερείς (μη διαδικτυακές) διαπραγματεύσεις. Με το πέρας του διαγωνισμού, οι πελάτες αναθέτουν την παραγωγή συγκεκριμένων ποσοτήτων στους προμηθευτές ΟΟΔ που συμμετείχαν στον διαγωνισμό, με βάση τις τιμές της προσφοράς τους.
Στις 14 Ιανουαρίου 2009, η Επιτροπή έλαβε αίτηση περί μη επιβολής προστίμου από την Koninklijke Philips NV (στο εξής: Philips), η οποία υποβλήθηκε βάσει της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη μη επιβολή και τη μείωση των προστίμων σε υποθέσεις συμπράξεων (καρτέλ) (
ΕΕ 2006, C 298, σ. 17
). Στις 29 Ιανουαρίου και στις 2 Μαρτίου 2009, η αίτηση συμπληρώθηκε προκειμένου να περιλάβει, εκτός από τη Philips, και τις εταιρίες Lite-On IT Corporation και την κοινή τους επιχείρηση Philips & Lite-On Digital Solutions Corporation (στο εξής: PLDS).
Στις 30 Ιουνίου 2009, η Επιτροπή χορήγησε απαλλαγή υπό όρους στη Philips, στη Lite-On IT και στην PLDS.
Στις 18 Ιουλίου 2012, η Επιτροπή απηύθυνε ανακοίνωση αιτιάσεων σε δεκατρείς προμηθευτές ΟΟΔ, μεταξύ των οποίων και στην αναιρεσείουσα (στο εξής: ανακοίνωση αιτιάσεων), με την οποία τους επισήμαινε ότι, με τη συμμετοχή τους από τις 5 Φεβρουαρίου 2004 έως τις 29 Ιουνίου 2009 σε σύμπραξη η οποία αφορούσε τους ΟΟΔ και η οποία συνίστατο σε συντονισμένη συμπεριφορά σε σχέση με διαγωνισμούς για προμήθειες που διοργανώνονταν από δύο εταιρίες κατασκευής υπολογιστών, και συγκεκριμένα από την Dell και την HP, είχαν παραβεί το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, της 2ας Μαΐου 1992 (
ΕΕ 1994, L 1, σ. 3
, στο εξής: Συμφωνία ΕΟΧ).
Στις 26 Οκτωβρίου 2012, απαντώντας στην ανακοίνωση αιτιάσεων, η αναιρεσείουσα υπέβαλε γραπτές παρατηρήσεις. Στις 29 και 30 Νοεμβρίου 2012, πραγματοποιήθηκε ακρόαση στην οποία έλαβαν μέρος όλοι οι αποδέκτες της ανακοίνωσης αιτιάσεων.
Την 21η Οκτωβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την επίδικη απόφαση.
Με την απόφαση αυτή, η Επιτροπή έκρινε ότι οι μετέχοντες στη σύμπραξη είχαν συντονίσει την ανταγωνιστική συμπεριφορά τους, τουλάχιστον από τις 23 Ιουνίου 2004 έως τις 25 Νοεμβρίου 2008. Διευκρίνισε ότι ο συντονισμός αυτός έγινε μέσω δικτύου παράλληλων διμερών επαφών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι οι μετέχοντες στη σύμπραξη επιδίωκαν να προσαρμόσουν τον όγκο των προϊόντων που διέθεταν στην αγορά και να διασφαλίσουν ότι οι τιμές παρέμεναν σε επίπεδα υψηλότερα από αυτά που θα προέκυπταν ελλείψει των διμερών επαφών.
Στην επίδικη απόφαση, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι ο συντονισμός μεταξύ των μετεχόντων στη σύμπραξη αφορούσε τους λογαριασμούς πελατών της Dell και της HP. Κατά την Επιτροπή, πέραν των διμερών διαπραγματεύσεων με τους προμηθευτές ΟΟΔ, η Dell και η HP οργάνωναν τυποποιημένους διαγωνισμούς για προμήθειες οι οποίοι διεξάγονταν τουλάχιστον κάθε τρίμηνο. Επισήμανε ότι τα μέλη της σύμπραξης χρησιμοποιούσαν το δίκτυο διμερών επαφών τους προκειμένου να νοθεύσουν τους διαγωνισμούς, υπονομεύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τις προσπάθειες των πελατών τους να τονώσουν τον ανταγωνισμό μέσω των τιμών.
Κατά την Επιτροπή, οι τακτικές ανταλλαγές πληροφοριών παρείχαν στα μέλη της σύμπραξης τη δυνατότητα, μεταξύ άλλων, να γνωρίζουν λεπτομερώς τις προθέσεις των ανταγωνιστών τους πριν ακόμη συμμετάσχουν στον διαγωνισμό και, ως εκ τούτου, να προβλέπουν την ανταγωνιστική στρατηγική τους.
Η Επιτροπή προσέθεσε ότι, σε τακτά διαστήματα, τα μέλη της σύμπραξης αντάλλασσαν πληροφορίες σχετικά με τις τιμές που αφορούσαν τους λογαριασμούς συγκεκριμένων πελατών καθώς και πληροφορίες που δεν σχετίζονταν με τις τιμές, όπως η υφιστάμενη παραγωγή, η προμηθευτική ικανότητα, η κατάσταση των αποθεμάτων, το καθεστώς πιστοποίησης και ο χρόνος εισαγωγής νέων προϊόντων ή βελτιώσεων. Επισήμανε, επίσης, ότι οι προμηθευτές ΟΟΔ είχαν πρόσβαση στα τελικά αποτελέσματα των περατωθέντων διαγωνισμών, δηλαδή την κατάταξη, την τιμή και τον όγκο που επιτεύχθηκαν.
Η Επιτροπή επισήμανε επίσης ότι οι προμηθευτές ΟΟΔ, γνωρίζοντας ότι τα μέλη της σύμπραξης έπρεπε να διατηρούν μυστικές τις επαφές τους από τους πελάτες, χρησιμοποιούσαν για να επικοινωνούν μεταξύ τους τα μέσα που έκριναν αρκούντως κατάλληλα για την επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος. Διευκρίνισε, εξάλλου, ότι το 2003 είχε αποτύχει, μετά την αποκάλυψή της σε πελάτη, απόπειρα διεξαγωγής συνάντησης με σκοπό τη διοργάνωση τακτικών πολυμερών συναντήσεων μεταξύ των προμηθευτών ΟΟΔ. Κατά την Επιτροπή, αντ’ αυτού, έλαβαν χώρα διμερείς επαφές, κυρίως μέσω τηλεφωνικών κλήσεων και, ενίοτε, μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων, συμπεριλαμβανομένων μηνυμάτων σε προσωπικές διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και μέσω υπηρεσιών στιγμιαίων μηνυμάτων, ή μέσω συναντήσεων, κυρίως στο επίπεδο των διαχειριστών των παγκόσμιων λογαριασμών.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι μετέχοντες στη σύμπραξη επικοινωνούσαν τακτικά και ότι οι επαφές, κυρίως μέσω τηλεφώνου, καθίσταντο συχνότερες στο στάδιο της υποβολής προσφορών, στη διάρκεια του οποίου πραγματοποιούνταν πλείονες κλήσεις μεταξύ ορισμένων ζευγών μετεχόντων στη σύμπραξη. Διευκρίνισε ότι, γενικώς, οι επαφές μεταξύ ορισμένων ζευγών που μετείχαν στη σύμπραξη ήταν κατά πολύ αυξημένες σε σχέση με άλλα ζεύγη μετεχόντων.
Όσον αφορά τον υπολογισμό του ύψους του προστίμου που επιβλήθηκε στην αναιρεσείουσα, η Επιτροπή στηρίχθηκε στις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 23, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1/2003.
Κατ’ αρχάς, για τον καθορισμό του βασικού ποσού του προστίμου, η Επιτροπή θεώρησε ότι, λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών διαφορών ως προς τη διάρκεια συμμετοχής των προμηθευτών ΟΟΔ στη σύμπραξη και προκειμένου να αποτυπώσει καλύτερα τον πραγματικό αντίκτυπο της σύμπραξης, ήταν ενδεδειγμένο να χρησιμοποιήσει ετήσιο μέσο όρο υπολογιζόμενο με βάση την πραγματική αξία των πωλήσεων που πραγματοποίησαν οι οικείες επιχειρήσεις κατά τους πλήρεις ημερολογιακούς μήνες της αντίστοιχης συμμετοχής τους στην παράβαση.
Η Επιτροπή εξήγησε, ειδικότερα, ότι η αξία των πωλήσεων υπολογίστηκε βάσει των πωλήσεων ΟΟΔ για προσωπικούς υπολογιστές, οι οποίες τιμολογήθηκαν στις εγκατεστημένες στον ΕΟΧ οντότητες της HP και της Dell.
Η Επιτροπή διευκρίνισε ότι, όσον αφορά την προσφεύγουσα, οι ετήσιες πωλήσεις που ελήφθησαν υπόψη περιελάμβαναν επίσης τις πωλήσεις ΟΟΔ προς τη Sony Optiarc Inc., για φορητούς και επιτραπέζιους υπολογιστές της HP και της Dell.
Επιπλέον, δεδομένου ότι η αντίθετη στον ανταγωνισμό συμπεριφορά έναντι της ΗΡ είχε αρχίσει αργότερα και, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη της σύμπραξης, η Επιτροπή θεώρησε ότι έπρεπε να υπολογιστεί χωριστά η αξία των οικείων πωλήσεων για την HP και την Dell και να εφαρμοστούν πολλαπλασιαστές με βάση τη διάρκεια της σύμπραξης.
Στη συνέχεια, η Επιτροπή αποφάσισε ότι, καθόσον οι συμφωνίες συντονισμού των τιμών περιλαμβάνονταν, ως εκ της φύσεώς τους, μεταξύ των σοβαρότερων παραβάσεων του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ και η σύμπραξη κάλυπτε γεωγραφικώς τουλάχιστον τον ΕΟΧ, το ποσοστό του μεταβλητού ποσού του προστίμου βάσει της σοβαρότητας της παράβασης έπρεπε να καθοριστεί εν προκειμένω στο 16 % για όλους τους αποδέκτες της επίδικης απόφασης.
Τέλος, η Επιτροπή επισήμανε ότι, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της υπόθεσης, αποφάσισε να προστεθεί στο πρόστιμο συμπληρωματικό ποσό αποτρεπτικού χαρακτήρα, ύψους 16 %.
Το διατακτικό της επίδικης απόφασης, καθόσον αφορά την αναιρεσείουσα, έχει ως εξής:
«Άρθρο 1
Οι κάτωθι επιχειρήσεις παρέβησαν το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ, συμμετέχοντας, κατά τη διάρκεια των αναφερόμενων χρονικών περιόδων, σε μια ενιαία και συνεχή παράβαση, αποτελούμενη από πλείονες διακριτές παραβάσεις, στον τομέα των οδηγών οπτικών δίσκων, η οποία καλύπτει το σύνολο του ΕΟΧ και συνίσταται σε συμφωνίες συντονισμού των τιμών:
[…]
η)
[η αναιρεσείουσα] από τις 14 Φεβρουαρίου 2008 έως τις 28 Οκτωβρίου 2008, για τον συντονισμό της έναντι της Dell και της HP.
Άρθρο 2
Για την παράβαση που αναφέρεται στο άρθρο 1, επιβάλλονται τα ακόλουθα πρόστιμα:
[…]
η)
[στην αναιρεσείουσα]: 7146000 ευρώ».
Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 29 Δεκεμβρίου 2015, η νυν αναιρεσείουσα άσκησε προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της επίδικης αποφάσεως κατά το μέρος που την αφορά και, επικουρικώς, τη μείωση του ύψους επιβληθέντος σε αυτήν προστίμου.
Προς στήριξη της προσφυγής της, η νυν αναιρεσείουσα προέβαλε πέντε λόγους ακυρώσεως. Οι λόγοι ακυρώσεως στηρίζονταν, ο πρώτος, σε προσβολή των δικαιωμάτων υπεράσπισης, παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης και προσβολή του δικαιώματος χρηστής διοίκησης, ο δεύτερος, σε πρόδηλο νομικό σφάλμα και παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης οφειλόμενη σε ασυμφωνία μεταξύ του διατακτικού της επίδικης απόφασης και του σκεπτικού της Επιτροπής όσον αφορά τη διάρκεια της παράβασης έναντι της HP, ο τρίτος, σε έλλειψη αποδείξεων και πλημμελή αιτιολογία σχετικά με τη συμμετοχή της προσφεύγουσας σε ενιαία και διαρκή παράβαση, ο τέταρτος, στην αναρμοδιότητα της Επιτροπής να εφαρμόσει το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ και, ο πέμπτος λόγος ακυρώσεως, σε νομική και πραγματική πλάνη κατά τον υπολογισμό του προστίμου και παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης.
Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τους ανωτέρω λόγους ακυρώσεως και, ως εκ τούτου, την προσφυγή στο σύνολό της.
Αιτήματα των διαδίκων
Με την αίτηση αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση·
–
να ακυρώσει την επίδικη απόφαση κατά το μέρος που την αφορά·
–
επικουρικώς, να μειώσει το πρόστιμο που της επιβλήθηκε·
–
επικουρικώς, να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και
–
να καταδικάσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο σύνολο των δικαστικών εξόδων.
Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και
–
να καταδικάσει την αναιρεσείουσα στο σύνολο των δικαστικών εξόδων της παρούσας διαδικασίας.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει πέντε λόγους, οι οποίοι άπτονται, κατ’ ουσίαν, της εκτίμησης στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο όσον αφορά, πρώτον, το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι η προσαφθείσα στην αναιρεσείουσα ενιαία και διαρκής παράβαση αποτελούνταν από πλείονες διακριτές παραβάσεις, δεύτερον, ορισμένα παραμορφωθέντα αποδεικτικά στοιχεία, τρίτον, τη διάρκεια της συμμετοχής της στην ενιαία και διαρκή παράβαση, τέταρτον, την εικαζόμενη εκ μέρους της γνώση της εν λόγω παράβασης και, πέμπτον, το ποσό του προστίμου που της επιβλήθηκε.
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι στις σκέψεις 58 έως 72 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης δεν εφάρμοσε το προσήκον νομικό κριτήριο και παραμόρφωσε αποδεικτικά στοιχεία κατά την απόρριψη του λόγου ακυρώσεως περί προσβολής των δικαιωμάτων υπεράσπισής της, τα οποία η Επιτροπή προσέβαλε διαπιστώνοντας, στην επίδικη απόφαση, πέραν μιας ενιαίας και διαρκούς παραβάσεως, πλείονες διακριτές παραβάσεις τις οποίες δεν είχε χαρακτηρίσει ως τέτοιες στην ανακοίνωση αιτιάσεων.
Η αναιρεσείουσα υπενθυμίζει τον θεμελιώδη χαρακτήρα της αρχής του σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας, η οποία εφαρμόζεται σε κάθε διαδικασία δυνάμενη να καταλήξει στην επιβολή κυρώσεων, ιδίως προστίμων ή χρηματικών ποινών. Στον τομέα του ανταγωνισμού, η αρχή αυτή απαιτεί, μεταξύ άλλων, η ανακοίνωση αιτιάσεων, την οποία απευθύνει η Επιτροπή σε επιχείρηση στην οποία προτίθεται να επιβάλει κύρωση, να περιλαμβάνει ορισμένα ουσιώδη στοιχεία, όπως τα προσαπτόμενα πραγματικά περιστατικά, τον νομικό χαρακτηρισμό τους και τα αποδεικτικά στοιχεία επί των οποίων στηρίζεται η Επιτροπή, προκειμένου η επιχείρηση να μπορέσει να προβάλει λυσιτελώς τα επιχειρήματά της στο πλαίσιο της κινηθείσας σε βάρος της διοικητικής διαδικασίας.
Κατά την αναιρεσείουσα, η μνημονευόμενη από το Γενικό Δικαστήριο νομολογία στις σκέψεις 62 και 63 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης δεν συμβιβάζεται ούτε με το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950, ούτε με το άρθρο 41, παράγραφοι 1 και 2, και με το άρθρο 48, παράγραφοι 1 και 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κρίνοντας ότι τα δικαιώματα άμυνας της αναιρεσείουσας δεν είχαν προσβληθεί, ενώ στην ανακοίνωση αιτιάσεων η Επιτροπή δεν χαρακτήρισε ως διακριτές παραβάσεις στοιχεία στα οποία είχε αποδώσει τον χαρακτηρισμό αυτόν στο διατακτικό της επίδικης απόφασης. Συγκεκριμένα, οι διάφοροι συνδυασμοί εικαζόμενων αντίθετων προς τους κανόνες του ανταγωνισμού επαφών που διαλαμβάνονται στην ως άνω ανακοίνωση αιτιάσεων μπορεί να έχουν προκαλέσει μεγάλο αριθμό παραβάσεων.
Κατά την αναιρεσείουσα, το ίδιο θα συνέβαινε και στην περίπτωση που η Επιτροπή είχε στηρίξει την επίδικη απόφαση σε πέντε μόνον επαφές. Η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι, παραδείγματος χάριν, η επαφή αριθ. 5 δεν μπορεί αφ’ εαυτής να συνιστά παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ. Αντιθέτως, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως τέτοια σε συνδυασμό με άλλες. Το ίδιο ισχύει και για όλους τους συνδυασμούς αντίθετων με τους κανόνες του ανταγωνισμού επαφών που περιλαμβάνουν τη συγκεκριμένη επαφή.
Επομένως, μολονότι τα πραγματικά περιστατικά και τα αποδεικτικά στοιχεία είχαν εκτεθεί στην ανακοίνωση αιτιάσεων, δεν είχε γίνει το ίδιο και με τον χαρακτηρισμό τους. Η απουσία χαρακτηρισμού στην ανακοίνωση αιτιάσεων είχε ως αποτέλεσμα την προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της αναιρεσείουσας, προσβολή την οποία δεν αναγνώρισε το Γενικό Δικαστήριο.
Το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε επίσης σε νομικό σφάλμα περιορίζοντας τον έλεγχό του μόνο στις μνημονευόμενες στην επίδικη απόφαση επαφές. Κατά την αναιρεσείουσα, ακόμη και στην περίπτωση που στην ανακοίνωση αιτιάσεων αναφερόταν ότι κάθε συνδυασμός επαφών αποτελούσε παράβαση, θα της ήταν αδύνατον να υπεισέλθει σε καθέναν εξ αυτών, χωρίς να γνωρίζει τον ακριβή χαρακτηρισμό που του αποδόθηκε από την Επιτροπή. Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κρίνοντας ότι με την ανακοίνωση αιτιάσεων είχε επισημανθεί στην αναιρεσείουσα ότι η Επιτροπή είχε θεωρήσει κάθε συνδυασμό διμερών επαφών ως διακριτή παράβαση.
Όσον αφορά την παραμόρφωση των πραγματικών περιστατικών, η αναιρεσείουσα επισημαίνει ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι αιτιολογικές σκέψεις 301, 308, 353 και 354 της ανακοίνωσης αιτιάσεων αναφέρονταν σε ένα σύμπλεγμα συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών και ότι, ως εκ τούτου, η αναιρεσείουσα είχε ενημερωθεί για την πρόθεση της Επιτροπής να προβεί στη διαπίστωση διακριτών παραβάσεων. Ωστόσο, το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη την πρώτη περίοδο της αιτιολογικής σκέψης 353 της ανακοίνωσης αιτιάσεων, στην οποία διευκρινίζεται σαφώς ότι η Επιτροπή θεωρούσε ότι υπήρχε μία μόνον ενιαία και διαρκής παράβαση.
Η Επιτροπή θεωρεί, προκαταρκτικώς, ότι ο συγκεκριμένος λόγος αναιρέσεως είναι αλυσιτελής. Υπογραμμίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο επιβεβαίωσε τη διαπίστωσή της ότι η αναιρεσείουσα είχε μετάσχει σε ενιαία και διαρκή παράβαση από τις 14 Φεβρουαρίου 2008 έως τις 28 Οκτωβρίου 2008. Επομένως, τα επιχειρήματα της αναιρεσείουσας σχετικά με την παρεμπίπτουσα διαπίστωση της Επιτροπής ότι η εν λόγω ενιαία και διαρκής παράβαση αποτελείται από πλείονες διακριτές παραβάσεις είναι αλυσιτελή, δεδομένου ότι δεν ασκούν επιρροή στο διατακτικό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.
Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι τα ανωτέρω επιχειρήματα είναι αβάσιμα.
Πρώτον, η αναιρεσείουσα παραμορφώνει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση υποστηρίζοντας ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε σε αυτήν ότι, κατά τη νομολογία, τα δικονομικά δικαιώματα του μετέχοντος στη διαδικασία αίρονται εφόσον έχει διατυπώσει παρατηρήσεις επί των όσων του είχαν υποβληθεί. Αντιθέτως, το Γενικό Δικαστήριο συνόψισε ορθώς, στις σκέψεις 60 έως 63 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τις αρχές που διέπουν το δικαίωμα ακροάσεως.
Δεύτερον, το επιχείρημα της αναιρεσείουσας που στηρίζεται σε πρόδηλη παραμόρφωση της ανακοίνωσης αιτιάσεων, στη σκέψη 65 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, πρέπει να απορριφθεί. Συγκεκριμένα, οι απόψεις της αναιρεσείουσας επί του ισχυρισμού ότι η συμπεριφορά της συνίστατο όχι μόνον σε μια ενιαία και διαρκή παράβαση, αλλά και σε σειρά διακριτών παραβάσεων, ακούστηκαν πράγματι κατά τη διοικητική διαδικασία. Αφενός, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε, στις σκέψεις 66 και 67 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι επαφές αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού μπορούν να συνιστούν διακριτές παραβάσεις και ταυτοχρόνως, εξεταζόμενες από κοινού, να χαρακτηρισθούν ως ενιαία και διαρκής παράβαση. Το ανωτέρω συμπέρασμα συνάδει με τη νομολογία του Δικαστηρίου. Αφετέρου, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας, στην ανακοίνωση των αιτιάσεων γινόταν σε πολλά σημεία σαφής αναφορά σε σύμπλεγμα παραβάσεων.
Τρίτον, κατά την Επιτροπή, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας, το Γενικό Δικαστήριο απάντησε, στις σκέψεις 68 έως 70 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, στο επιχείρημά της ότι οι μνημονευόμενοι στην ανακοίνωση αιτιάσεων διάφοροι συνδυασμοί εικαζόμενων επαφών προκάλεσαν μεγάλο αριθμό πιθανών παραβάσεων. Αφενός, διαπίστωσε ότι ο αριθμός των επαφών στις οποίες μετείχε η αναιρεσείουσα ήταν περιορισμένος. Η ανωτέρω διαπίστωση αφορά ζήτημα του πραγματικού και δεν μπορεί να αμφισβητηθεί κατ’ αναίρεση. Αφετέρου, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε επίσης ότι, εν πάση περιπτώσει, η αναιρεσείουσα ήταν σε θέση να αμυνθεί όσον αφορά το σύνολο των εικαζόμενων διμερών επαφών και έκανε χρήση της δυνατότητας αυτής με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ισχυριστεί ότι προσβλήθηκαν τα δικαιώματα άμυνάς της.
Τέταρτον, η αναιρεσείουσα παραμορφώνει την επίδικη απόφαση υποστηρίζοντας ότι ο αντίθετος προς τους κανόνες του ανταγωνισμού χαρακτήρας της επαφής αριθ. 5 εξαρτάται μόνον από την επαφή αριθ. 1. Πέραν του γεγονότος ότι ερμηνεία αυτή δεν λαμβάνει υπόψη την ουσία των αιτιολογικών σκέψεων 257 έως 259 της επίδικης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς διαπίστωσε στις σκέψεις 68 έως 70 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι η αναιρεσείουσα είχε την ευκαιρία να αμφισβητήσει τον αντίθετο προς τους κανόνες του ανταγωνισμού χαρακτήρα τόσο της επαφής αριθ. 1 όσο και της επαφής αριθ. 5.
Πέμπτον, η αναιρεσείουσα ερμηνεύει εσφαλμένα τις σκέψεις 70 και 71 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Το Γενικό Δικαστήριο δεν διαπίστωσε ότι τα δικαιώματα άμυνας ισχύουν μόνον όταν μια επιχείρηση ασχολείται με περιορισμένο αριθμό διμερών επαφών. Απλώς επισήμανε στη σκέψη 71 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ως εκ περισσού, ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για τον ενδεχομένως μεγάλο αριθμό διμερών επαφών που διατηρούσε η αναιρεσείουσα.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι στις σκέψεις 58 έως 72 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης υπέπεσε σε νομικό σφάλμα και παραμόρφωσε αποδεικτικά στοιχεία κρίνοντας ότι δεν υπήρξε προσβολή των δικαιωμάτων άμυνάς της εκ μέρους της Επιτροπής, καθόσον διαπίστωσε, στην επίδικη απόφαση, πέραν μιας ενιαίας και διαρκούς παράβασης, πλείονες διακριτές παραβάσεις τις οποίες στην ανακοίνωση αιτιάσεων δεν είχε χαρακτηρίσει ως τέτοιες.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι στο άρθρο 1, στοιχείο ηʹ, της επίδικης απόφασης η Επιτροπή διαπίστωσε, κατ’ ουσίαν, αφενός, την ύπαρξη ενιαίας και διαρκούς παράβασης και, αφετέρου, την ύπαρξη «πλειόνων διακριτών παραβάσεων» οι οποίες τη συναποτελούν.
Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται επίσης ότι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως βάλλει μόνον κατά της εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εκτιμήσεως όσον αφορά τη δεύτερη ως άνω διαπίστωση περί ύπαρξης πλειόνων διακριτών παραβάσεων. Αντιθέτως, δεν αφορά την εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με το περιλαμβανόμενο στην ως άνω διάταξη συμπέρασμα ότι η αναιρεσείουσα μετείχε σε ενιαία και διαρκή παράβαση.
Επομένως, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Επιτροπή, δεδομένου ότι, εν προκειμένω, το εν λόγω θεσμικό όργανο στήριξε την επίδικη απόφαση σε δύο διακριτές διαπιστώσεις περί παραβάσεως, ο συγκεκριμένος λόγος αναιρέσεως δεν μπορεί να απορριφθεί άνευ ετέρου ως αλυσιτελής.
Στο πλαίσιο της εξέτασης του ίδιου λόγου αναιρέσεως, υπενθυμίζεται, προκαταρκτικώς, ότι, κατά πάγια νομολογία, παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ μπορεί να προκύπτει όχι μόνον από μεμονωμένη πράξη, αλλά και από σειρά πράξεων ή ακόμη και από συνεχιζόμενη συμπεριφορά, έστω και αν ένα ή περισσότερα στοιχεία αυτής της σειράς πράξεων ή της συνεχιζόμενης συμπεριφοράς θα μπορούσαν επίσης να αποτελέσουν, εξεταζόμενα αφ’ εαυτών και μεμονωμένα, παράβαση της εν λόγω διατάξεως. Έτσι, όταν οι διάφορες πράξεις εντάσσονται σε ένα «συνολικό σχέδιο», λόγω του ότι επιδιώκουν τον ίδιο σκοπό, ήτοι τη νόθευση του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά, η Επιτροπή δικαιούται να καταλογίσει την ευθύνη για τις πράξεις αυτές αναλόγως της συμμετοχής στην παράβαση, η οποία λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό της (πρβλ. απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 2012, Επιτροπή κατά Verhuizingen Coppens,
C‑441/11 P
,
EU:C:2012:778
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Επιχείρηση η οποία έχει μετάσχει σε μια τέτοια ενιαία και διαρκή παράβαση με ενέργειές της, εμπίπτουσες στην έννοια της αντίθετης προς τους κανόνες του ανταγωνισμού «συμφωνίας» ή «εναρμονισμένης πρακτικής», κατά το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, οι οποίες απέβλεπαν στην υλοποίηση της παραβάσεως στο σύνολό της, είναι συνυπαίτια, για όλη τη διάρκεια της συμμετοχής της στην εν λόγω παράβαση, για ενέργειες στις οποίες προέβησαν άλλες επιχειρήσεις στο πλαίσιο της ίδιας παραβάσεως (πρβλ. απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 2012, Επιτροπή κατά Verhuizingen Coppens,
C‑441/11 P
,
EU:C:2012:778
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 59 των προτάσεών του, για τη συμμετοχή επιχειρήσεως σε ενιαία και διαρκή παράβαση δεν απαιτείται η άμεση συμμετοχή της στο σύνολο των αντίθετων προς τους κανόνες του ανταγωνισμού συμπεριφορών που συνθέτουν την εν λόγω παράβαση (πρβλ. απόφαση της 22ας Οκτωβρίου 2020, Silver Plastics και Johannes Reifenhäuser κατά Επιτροπής,
C‑702/19 P
,
EU:C:2020:857
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Ο πρώτος λόγος αναιρέσεως θα εξεταστεί υπό το πρίσμα των ως άνω στοιχείων.
Η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε νομικό σφάλμα στις σκέψεις 58 έως 72 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης καθόσον απέρριψε το επιχείρημά της ότι η Επιτροπή προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνάς της προσάπτοντάς της, το πρώτον με την επίδικη απόφαση, πέραν της συμμετοχής της σε ενιαία και διαρκή παράβαση, συμμετοχή σε πλείονες διακριτές παραβάσεις οι οποίες συναποτελούν την ενιαία και διαρκή παράβαση.
Υπενθυμίζεται ότι η έννοια της «ενιαίας και διαρκούς παραβάσεως» προϋποθέτει ένα σύνολο συμπεριφορών οι οποίες θα μπορούσαν επίσης να συνιστούν, αφ’ εαυτών, παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ. Μολονότι ένα σύνολο συμπεριφορών μπορεί να χαρακτηριστεί, υπό τις προϋποθέσεις που εκτίθενται στις σκέψεις 54 και 55 της παρούσας απόφασης, ως ενιαία και διαρκής παράβαση, εξ αυτού δεν συνάγεται ότι καθεμία από τις συμπεριφορές αυτές πρέπει κατ’ ανάγκην να χαρακτηρισθεί, αφ’ εαυτής και μεμονωμένως, ως διακριτή παράβαση της συγκεκριμένης διάταξης. Συγκεκριμένα, για τον τελευταίο αυτό χαρακτηρισμό, η Επιτροπή πρέπει ακόμη να προσδιορίσει και να χαρακτηρίσει ως διακριτή παράβαση καθεμία από τις ως άνω συμπεριφορές και, εν συνεχεία, να αποδείξει την εμπλοκή της επιχείρησης στην οποία τις καταλογίζει.
Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι στην απόφαση της Επιτροπής που χαρακτηρίζει μια συνολική σύμπραξη ως ενιαία και διαρκή παράβαση δεν είναι εφικτός ένας τέτοιος διαχωρισμός παρά μόνον εάν, αφενός, η εν λόγω επιχείρηση ήταν σε θέση, κατά τη διοικητική διαδικασία, να αντιληφθεί ότι κατηγορείται επίσης και για καθεμία από τις συμπεριφορές που συνθέτουν τη σύμπραξη, και άρα να αντικρούσει τις σχετικές αιτιάσεις, καθώς και εάν, αφετέρου, η εν λόγω απόφαση είναι αρκούντως σαφής επ’ αυτού (πρβλ. απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 2012, Επιτροπή κατά Verhuizingen Coppens,
C‑441/11 P
,
EU:C:2012:778
, σκέψη
).
Κατά πάγια νομολογία, ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας σε κάθε διαδικασία ικανή να καταλήξει σε κυρώσεις, και μεταξύ άλλων σε πρόστιμα ή χρηματικές ποινές, αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δικαίου της Ένωσης η οποία πρέπει να τηρείται από την Επιτροπή (πρβλ. απόφαση της 5ης Μαρτίου 2015, Επιτροπή κ.λπ. κατά Versalis κ.λπ.,
C‑93/13 P και C‑123/13 P
,
EU:C:2015:150
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Συναφώς, όπως ορθώς υπενθύμισε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 60 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ο κανονισμός 1/2003 προβλέπει την αποστολή στους διαδίκους της ανακοίνωσης αιτιάσεων, η οποία πρέπει να αναφέρει με σαφήνεια όλα τα ουσιώδη στοιχεία επί των οποίων στηρίζεται η Επιτροπή στο συγκεκριμένο στάδιο της διαδικασίας. Η ανακοίνωση αιτιάσεων αποτελεί τη δικονομική εγγύηση περί εφαρμογής της θεμελιώδους αρχής του δικαίου της Ένωσης που απαιτεί τον σεβασμό των δικαιωμάτων άμυνας σε κάθε διαδικασία η οποία μπορεί να καταλήξει σε κυρώσεις. Η αρχή αυτή απαιτεί ιδίως ότι η ανακοίνωση αιτιάσεων που απευθύνει η Επιτροπή σε επιχείρηση στην οποία προτίθεται να επιβάλει κύρωση λόγω παραβάσεως των κανόνων περί ανταγωνισμού πρέπει να περιλαμβάνει τα ουσιώδη στοιχεία σε βάρος της εν λόγω επιχειρήσεως, όπως τα προσαπτόμενα πραγματικά περιστατικά, τον χαρακτηρισμό που τους αποδίδεται και τα αποδεικτικά στοιχεία επί των οποίων στηρίζεται η Επιτροπή, ώστε η επιχείρηση να είναι σε θέση να προβάλει λυσιτελώς τα επιχειρήματά της στο πλαίσιο της κινηθείσας κατ’ αυτής διοικητικής διαδικασίας (πρβλ. απόφαση της 3ης Σεπτεμβρίου 2009, Papierfabrik August Koehler κ.λπ. κατά Επιτροπής,
C‑322/07 P, C‑327/07 P και C‑338/07 P
,
EU:C:2009:500
, σκέψεις
και
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Βεβαίως, όπως υπενθύμισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 88 των προτάσεών του, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να διευκρινίζει, στην απόφαση που εν τέλει εκδίδει, τον νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που περιέχεται στην ανακοίνωση αιτιάσεων, λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που προκύπτουν από τη διοικητική διαδικασία, είτε για να παραιτηθεί από αιτιάσεις που αποδείχθηκαν αβάσιμες είτε για να προσαρμόσει και να συμπληρώσει, τόσο από πραγματικής όσο και από νομικής απόψεως, την επιχειρηματολογία που διατύπωσε προς στήριξη των αιτιάσεών της (πρβλ. απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2013, SNIA κατά Επιτροπής,
C‑448/11 P
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2013:801
, σκέψεις
έως
). Ωστόσο, τούτο συνεπάγεται ότι η Επιτροπή οφείλει να αναφέρει στην ανακοίνωση αιτιάσεων κάθε νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών τον οποίο σκοπεύει να συμπεριλάβει στην απόφαση που θα εκδώσει εν τέλει.
Επομένως, συντρέχει προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της οικείας επιχείρησης λόγω απόκλισης μεταξύ της ανακοίνωσης αιτιάσεων και της τελικής απόφασης μόνον εφόσον αιτίαση η οποία περιελήφθη στην απόφαση δεν είχε διατυπωθεί ή δεν είχε αναπτυχθεί επαρκώς στην ανακοίνωση αιτιάσεων, ώστε να παράσχει στους αποδέκτες της τη δυνατότητα να προβάλουν λυσιτελώς τα επιχειρήματά τους στο πλαίσιο της κινηθείσας εις βάρος τους διαδικασίας.
Συνεπώς, σε περίπτωση που η Επιτροπή προτίθεται να καταλογίσει στους αποδέκτες της ανακοίνωσης αιτιάσεων, πέραν μιας ενιαίας και διαρκούς παράβασης, εκάστη εκ των συμπεριφορών που τη συναποτελούν, μεμονωμένως, ως διακριτή παράβαση, ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας των αποδεκτών επιβάλλει στην Επιτροπή την υποχρέωση να εκθέσει στην ανακοίνωση τα στοιχεία που χρειάζονται οι τελευταίοι προκειμένου να είναι σε θέση να κατανοήσουν το γεγονός ότι το θεσμικό όργανο κινείται εναντίον τους τόσο στο πλαίσιο της ενιαίας και διαρκούς παράβασης όσο και για καθεμία από τις διακριτές παραβάσεις.
Στις σκέψεις 60 έως 63 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης το Γενικό Δικαστήριο ορθώς υπενθύμισε τις αρχές που διέπουν τον σεβασμό των δικαιωμάτων άμυνας στο πλαίσιο διαδικασίας για τη διαπίστωση παραβάσεως του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ. Επίσης, ορθώς διευκρίνισε στη σκέψη 62 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας πρέπει να διαπιστώνεται μόνον εφόσον η τελική απόφαση καταλογίζει στις οικείες επιχειρήσεις παραβάσεις διαφορετικές από εκείνες στις οποίες αναφέρεται η ανακοίνωση αιτιάσεων ή δέχεται διαφορετικά πραγματικά περιστατικά.
Αντιθέτως, η αναιρεσείουσα δεν μπορεί να αντλήσει επιχείρημα από το γεγονός ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε στη σκέψη 63 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, κατά παραπομπή στην απόφαση της 15ης Οκτωβρίου 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής (
C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, C‑250/99 P έως C‑252/99 P και C‑254/99 P
,
EU:C:2002:582
), ότι δεν διαπιστώνεται προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας όταν οι προβαλλόμενες αποκλίσεις μεταξύ της ανακοίνωσης αιτιάσεων και της τελικής απόφασης δεν αφορούν συμπεριφορές διαφορετικές από εκείνες για τις οποίες οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις είχαν παράσχει εξηγήσεις και, ως εκ τούτου, δεν αφορούν τυχόν νέες αιτιάσεις.
Συγκεκριμένα, η ως άνω εκτίμηση στηρίζεται στην παραδοχή ότι η Επιτροπή ανέφερε σαφώς, αφενός, την πρόθεσή της να χαρακτηρίσει ως διακριτή παράβαση καθεμία εκ των επίμαχων συμπεριφορών ή συνδυασμού συμπεριφορών και, αφετέρου, σε ποια επιχείρηση τις καταλογίζει.
Στη σκέψη 65 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, βεβαίως, ότι πολλά από τα στοιχεία που εκτίθενται στην ανακοίνωση αιτιάσεων ήταν ενδεικτικά του γεγονότος ότι η Επιτροπή θεωρούσε ότι η σύμπραξη συνίστατο σε διάφορες συμφωνίες. Εντούτοις, το Γενικό Δικαστήριο κακώς συνήγαγε από τις γενικές αυτές εκτιμήσεις και από τις διμερείς επαφές, οι οποίες είχαν προσδιοριστεί και καταγραφεί στην ανακοίνωση αιτιάσεων και οι οποίες μνημονεύονται στη σκέψη 69 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η Επιτροπή εξέθεσε σαφώς τα στοιχεία που ήταν αναγκαία προκειμένου η αναιρεσείουσα να είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι το θεσμικό όργανο είχε την πρόθεση να της προσάψει επίσης, πέραν μιας ενιαίας και διαρκούς παραβάσεως, και καθεμία εκ των συμπεριφορών ή συνδυασμών συμπεριφορών στις οποίες η αναιρεσείουσα είχε άμεση συμμετοχή ως διακριτή παράβαση, μεμονωμένως.
Το Γενικό Δικαστήριο, κρίνοντας κατά τα ανωτέρω, υπέπεσε σε νομικό σφάλμα. Συγκεκριμένα, λόγω της έμμεσης εξάλλου σύγχυσης των εννοιών της «συμπεριφοράς» και της «παράβασης», η αναιρεσείουσα δεν είχε τη δυνατότητα να κατανοήσει, ελλείψει οποιασδήποτε σαφούς ενδείξεως στην ανακοίνωση αιτιάσεων, ότι η Επιτροπή προετίθετο να κινηθεί σε βάρος της όχι μόνο βάσει της προβαλλόμενης στην ανακοίνωση ενιαίας και διαρκούς παραβάσεως, αλλά και για τις πλείονες διακριτές παραβάσεις οι οποίες συνίσταντο στις μνημονευόμενες στην ανακοίνωση διμερείς επαφές.
Το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε επομένως κατ’ ανάγκην σε νομικό σφάλμα κρίνοντας ότι η Επιτροπή δεν είχε προσβάλει τα δικαιώματα άμυνας της αναιρεσείουσας, ενώ η ανακοίνωση αιτιάσεων δεν περιελάμβανε τα ουσιώδη στοιχεία που έγιναν σε βάρος της δεκτά όσον αφορά τις διακριτές παραβάσεις, ιδίως δε όσον αφορά τον νομικό χαρακτηρισμό των συμπεριφορών ή συνδυασμών συμπεριφορών που της καταλογίστηκαν.
Ως εκ τούτου, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτός.
Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι στις σκέψεις 104 έως 107 και 113 έως 115 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης παραμόρφωσε τα αποδεικτικά στοιχεία τα οποία προσκόμισε στο πλαίσιο του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως και τα οποία αφορούσαν τον σεβασμό των δικαιωμάτων άμυνας και του δικαιώματος χρηστής διοίκησης. Ειδικότερα, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι παραμόρφωσε την αληθή έννοια του σημείου 13 της απάντησής της στην ανακοίνωση αιτιάσεων, στο οποίο γινόταν λόγος μόνο για επαφές μεταξύ αυτής και της Philips και της Sony Optiarc, των οποίων η αναιρεσείουσα ήταν προμηθευτής, συμπεραίνοντας ότι οι συγκεκριμένες επαφές αποτελούσαν απόδειξη του γεγονότος ότι η αναιρεσείουσα είχε άμεση επικοινωνία με τους ανταγωνιστές της.
Πρώτον, διαπιστώνοντας στις σκέψεις 104 έως 107 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι η Επιτροπή δεν είχε προσβάλει τα δικαιώματα άμυνας της αναιρεσείουσας, το Γενικό Δικαστήριο αντέστρεψε το βάρος αποδείξεως.
Δεύτερον, όσον αφορά το δικαίωμα χρηστής διοίκησης, το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε ότι η Επιτροπή, αρνούμενη να ζητήσει από την HP και την Dell να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με τη διαφάνεια της αγοράς, δεν το προσέβαλε.
Συναφώς, από τις σκέψεις 113 και 114 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο κακώς ερμήνευσε τις δηλώσεις της αναιρεσείουσας ως εκ μέρους της παραδοχή της αθέμιτης επικοινωνίας της με ανταγωνιστές, ενώ επρόκειτο απλώς για επαφές μεταξύ προμηθευτή και πελατών του. Η παραμόρφωση του σαφούς περιεχομένου των δηλώσεων αυτών οδήγησε το Γενικό Δικαστήριο στο εσφαλμένο συμπέρασμα ότι δεν ήταν αναγκαίο να ζητήσει η Επιτροπή από την HP και την Dell να προσκομίσουν ορισμένα έγγραφα.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι αλυσιτελής και αβάσιμος.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, το Δικαστήριο απορρίπτει πάραυτα τις αιτιάσεις οι οποίες στρέφονται κατά των αιτιολογιών που παρατίθενται ως εκ περισσού σε απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, δεδομένου ότι οι εν λόγω αιτιάσεις δεν μπορούν να επιφέρουν την αναίρεση της αποφάσεως αυτής (απόφαση της 25ης Ιανουαρίου 2007, Sumitomo Metal Industries και Nippon Steel κατά Επιτροπής,
C‑403/04 P και C‑405/04 P
,
EU:C:2007:52
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Επισημαίνεται, όμως, ότι οι παραμορφώσεις αποδεικτικών στοιχείων τις οποίες προβάλλει η αναιρεσείουσα αφορούν μόνο σκέψεις στις οποίες δεν στηρίζονται ευθέως τα διαλαμβανόμενα στις σκέψεις 107 και 115 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης συμπεράσματα.
Συγκεκριμένα, αφενός, τα αποδεικτικά στοιχεία για τα οποία γίνεται λόγος στις σκέψεις 104 έως 106 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης συμπληρώνουν άλλα τρία, τα οποία εκτίθενται στις σκέψεις 96, 100 και 103 της ίδιας απόφασης και τα οποία θεμελιώνουν επαρκώς τη διαλαμβανόμενη στη σκέψη 107 της εν λόγω απόφασης διαπίστωση. Αφετέρου, ούτε το υπό αμφισβήτηση σημείο της σκέψης 113 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης είναι αναγκαίο για τη στήριξη των συμπερασμάτων που διαλαμβάνονται στις σκέψεις 114 και 115 της εν λόγω απόφασης. Η σκέψη 113 στηρίζεται σε μη αμφισβητούμενη πραγματική διαπίστωση, η οποία μπορεί αφ’ εαυτής να στηρίξει τα ως άνω συμπεράσματα. Η συγκεκριμένη διαπίστωση αφορά το γεγονός ότι η αναιρεσείουσα συμμετείχε σε απευθείας επαφές στο πλαίσιο των οποίων οι μετέχοντες στη σύμπραξη είχαν ανταλλάξει πληροφορίες όσον αφορά τις τιμές. Τούτο δικαιολογεί επαρκώς το συμπέρασμα του Γενικού Δικαστηρίου ότι η Επιτροπή δεν χρειαζόταν να ζητήσει από την Dell και την HP την προσκόμιση εγγράφων με τα οποία ενημέρωναν τους προμηθευτές ΟΟΔ σχετικά με τις τιμές των ανταγωνιστών τους. Τυχόν παραμόρφωση αποδεικτικού στοιχείου στο δεύτερο μέρος της σκέψης 113 δεν ασκεί επιρροή επί των συμπερασμάτων που διατυπώνονται στις σκέψεις 114 και 115 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.
Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως που προβάλλει η αναιρεσείουσα πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής.
Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο παράβαση της υποχρέωσης αιτιολογήσεως ή μη εφαρμογή του ορθού κριτηρίου κατά την απόρριψη του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος στηρίζεται σε αντίφαση μεταξύ του σκεπτικού και του διατακτικού της επίδικης απόφασης.
Κατά την αναιρεσείουσα, η συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου που εκτίθεται στις σκέψεις 118 έως 121 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης δεν αποτελεί επαρκή απάντηση στον δεύτερο λόγο αναιρέσεως. Κατ’ αυτήν, υπάρχει αντίφαση μεταξύ της αιτιολογικής σκέψης 553 της επίδικης απόφασης, από την οποία προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα μετείχε, όσον αφορά την HP, στην επίμαχη ενιαία και διαρκή παράβαση μόνον από τις 10 Απριλίου έως τις 28 Οκτωβρίου 2008, και του διατακτικού της, κατά το οποίο η αναιρεσείουσα μετείχε στην εν λόγω παράβαση, τόσο ως προς την Dell όσο και ως προς την HP, από τις 14 Φεβρουαρίου 2008 έως τις 28 Οκτωβρίου 2008.
Βάσει της ως άνω αντίφασης, το Γενικό Δικαστήριο θα έπρεπε να είχε κάνει δεκτό τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως της αναιρεσείουσας.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν τήρησε την υποχρέωση αιτιολογήσεως ή ότι υπέπεσε σε νομικό σφάλμα απορρίπτοντας τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος στηρίζεται σε αντίφαση μεταξύ του σκεπτικού και του διατακτικού της επίδικης απόφασης.
Συναφώς, στη σκέψη 118 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι το άρθρο 1 της επίδικης απόφασης αναφέρει ότι η Επιτροπή επισήμανε την ύπαρξη ενιαίας και διαρκούς παράβασης, χωρίς τούτο να σημαίνει ότι έπρεπε να επιβληθούν κυρώσεις σε όλους τους αποδέκτες της επίδικης απόφασης για το σύνολο της εν λόγω παράβασης. Συγκεκριμένα, στη σκέψη 119 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο υπογράμμισε ότι το άρθρο 1 της επίδικης απόφασης διευκρινίζει ότι η ως άνω παράβαση αποτελείται από «πλείονες διακριτές παραβάσεις».
Στη σκέψη 120 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο συμπέρανε ότι η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε αντίφαση επισημαίνοντας στο άρθρο 1 της επίδικης απόφασης ότι η αναιρεσείουσα είχε συμμετάσχει σε ενιαία και διαρκή παράβαση όσον αφορά την Dell και την HP από τις 14 Φεβρουαρίου 2008 έως τις 28 Οκτωβρίου 2008 και, προκειμένου να υπολογίσει το ύψος του προστίμου, έλαβε υπόψη της, στην αιτιολογική σκέψη 553 της επίδικης απόφασης, την ημερομηνία κατά την οποία έλαβαν χώρα οι πρώτες επαφές της αναιρεσείουσας όσον αφορά την HP και η οποία ήταν μεταγενέστερη.
Το σκεπτικό αυτό δεν ενέχει ούτε ελλιπή αιτιολογία ούτε νομικό σφάλμα όσον αφορά το εφαρμοστέο νομικό κριτήριο.
Συγκεκριμένα, κατά πάγια νομολογία, το γεγονός ότι η επιχείρηση δεν συμμετείχε σε όλα τα συστατικά στοιχεία μιας σύμπραξης ή διαδραμάτισε ελάσσονα ρόλο σε όσες πτυχές συμμετείχε δεν ασκεί επιρροή για τη στοιχειοθέτηση της υπάρξεως της παραβάσεως, δεδομένου ότι τα στοιχεία αυτά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνον κατά την εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως, ενδεχομένως δε και της επιμετρήσεως του προστίμου (απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 2018, Infineon Technologies κατά Επιτροπής,
C‑99/17 P
,
EU:C:2018:773
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, η Επιτροπή ακολούθησε συλλογιστική σύμφωνη με τις απαιτήσεις που απορρέουν από την προαναφερόμενη νομολογία. Αφού διαπίστωσε, στην αιτιολογική σκέψη 517 της επίδικης απόφασης, ότι η αναιρεσείουσα είχε μετάσχει σε ενιαία και διαρκή παράβαση από τις 14 Φεβρουαρίου έως τις 28 Οκτωβρίου 2008, εξέτασε, στο όγδοο μέρος της επίδικης απόφασης, ποια ήταν τα διορθωτικά μέτρα που έπρεπε να ληφθούν έναντι των επιχειρήσεων που μετείχαν στην παράβαση. Στο πλαίσιο της ανωτέρω εκτιμήσεως, η Επιτροπή εξέθεσε λεπτομερώς, για τον υπολογισμό του προστίμου, τη διάρκεια της συμμετοχής των εμπλεκομένων επιχειρήσεων σε καθένα από τα συστατικά στοιχεία της παράβασης, και συγκεκριμένα την πτυχή που αφορά τις πωλήσεις στην Dell (στο εξής: πτυχή της παράβασης που αφορά την Dell) και την πτυχή που αφορά τις πωλήσεις στην HP (στο εξής: πτυχή της παράβασης που αφορά την HP). Συνεπώς, ο πίνακας της αιτιολογικής σκέψης 553 της επίδικης απόφασης παρέχει απλώς στοιχεία τα οποία δεν αφορούν τη διαπίστωση της επίμαχης ενιαίας και διαρκούς παράβασης, αλλά τον υπολογισμό του προστίμου. Δεν υπάρχει επομένως καμία αντίφαση μεταξύ της αιτιολογικής σκέψης 553 και του άρθρου 1, στοιχείο ηʹ, της επίδικης απόφασης, το οποίο δεν αφορά τον υπολογισμό του προστίμου, αλλά τη διαπίστωση της παράβασης.
Ως εκ τούτου, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που εκτίθενται στις σκέψεις 87 και 88 της παρούσας απόφασης, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο ότι αιτιολόγησε κατά τρόπο εσφαλμένο την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ή ότι υπέπεσε σε νομικό σφάλμα απορρίπτοντας τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως της αναιρεσείουσας.
Συνεπώς, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Επί του τετάρτου λόγου αναιρέσεως
Με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο πολλαπλά νομικά σφάλματα όσον αφορά την εκ μέρους του εκτίμηση της ευθύνης της για την πτυχή της παράβασης που αφορά την Dell. Ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως υποδιαιρείται σε δύο σκέλη.
Επί του πρώτου σκέλους του τετάρτου λόγου αναιρέσεως
–
Επιχειρήματα των διαδίκων
Το πρώτο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως αφορά, κατ’ ουσίαν, τον ισχυρισμό ότι η αναιρεσείουσα τελούσε σε γνώση της επίμαχης ενιαίας και διαρκούς παράβασης. Η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το συμπέρασμα του Γενικού Δικαστηρίου ότι η Επιτροπή ορθώς έκρινε ότι η αναιρεσείουσα γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει την πτυχή της παράβασης που αφορά την Dell στηρίζεται σε παραμόρφωση αποδεικτικών στοιχείων.
Συναφώς, προκειμένου να το αποδείξει, η Επιτροπή στηρίχθηκε σε δύο εσωτερικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Sony Optiarc, της 14ης Φεβρουαρίου και της 28ης Οκτωβρίου 2008, αντίγραφο των οποίων έλαβε η αναιρεσείουσα. Η Επιτροπή συνήγαγε εξ αυτού ότι η αναιρεσείουσα είχε αντιληφθεί ή όφειλε να αντιληφθεί ότι οι περιλαμβανόμενες στα ηλεκτρονικά μηνύματα πληροφορίες προέρχονταν από ανταγωνιστή και αποτελούσαν απόδειξη αθέμιτης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών.
Ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η αναιρεσείουσα υποστήριξε ότι τα ανωτέρω μηνύματα δεν αποτελούσαν επαρκείς αποδείξεις προς στοιχειοθέτηση της εκ μέρους της γνώσης της επίμαχης ενιαίας και διαρκούς παράβασης, δεδομένου ότι, κατά την αντίληψή της, οι πληροφορίες που περιείχαν προέρχονταν από την Dell.
Η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως απέρριψε με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση το ως άνω επιχείρημα.
Όσον αφορά το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 14ης Φεβρουαρίου 2008, κατά την αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο ανέλυσε, στις σκέψεις 157 έως 160 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τέσσερις διακριτές ενδείξεις οι οποίες συνιστούσαν, κατά την άποψή του, μια δέσμη ενδείξεων οι οποίες αρκούσαν προς απόδειξη του γεγονότος ότι η αναιρεσείουσα όφειλε να αντιληφθεί ότι οι περιλαμβανόμενες στο εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου πληροφορίες δεν προέρχονταν από την Dell αλλά από ανταγωνιστή. Αυτό σημαίνει, επομένως, ότι, αν το σκεπτικό του Γενικού Δικαστηρίου ενείχε πλημμέλεια ως προς μία από τις ενδείξεις, το συμπέρασμά του θα έπασχε στο σύνολό του.
Κατά την αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε ένα από τα αποδεικτικά στοιχεία τα οποία προσκομίστηκαν ως τέταρτη ένδειξη και για τα οποία γίνεται λόγος στη σκέψη 160 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Τα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία συνίστανται σε δύο ηλεκτρονικά μηνύματα της Sony Optiarc, το ένα της 30ής Οκτωβρίου 2007 και το άλλο της 13ης Δεκεμβρίου 2007. Σαφώς όμως προκύπτει ότι, αντιθέτως προς όσα έκρινε το Γενικό Δικαστήριο, όσον αφορά το ηλεκτρονικό μήνυμα της 30ής Οκτωβρίου 2007, επρόκειτο για ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ δύο υπαλλήλων της Sony Optiarc και όχι μεταξύ της Sony Optiarc και της αναιρεσείουσας. Το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε επομένως το συγκεκριμένο αποδεικτικό στοιχείο, γεγονός που κλονίζει το συμπέρασμά του όσον αφορά το ηλεκτρονικό μήνυμα της 14ης Φεβρουαρίου 2008.
Όσον αφορά το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 28ης Οκτωβρίου 2008, το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε, στις σκέψεις 202 έως 205 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι μπορούσε να γίνει δεκτό ως αποδεικτικό στοιχείο αντίθετης προς τους κανόνες του ανταγωνισμού επικοινωνίας σχετικά με τις τιμές. Κατά την αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο στήριξε το συμπέρασμά του σε ορισμένες ενδείξεις.
Το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε τα αποδεικτικά στοιχεία που ελήφθησαν υπόψη εν είδει ενδείξεων. Όχι μόνο δεν μπορεί να συναχθεί από το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 14ης Φεβρουαρίου 2008 κανένα στοιχείο το οποίο να αποδεικνύει τον αντίθετο προς τους κανόνες του ανταγωνισμού χαρακτήρα της επαφής της 28ης Οκτωβρίου 2008, αλλά είναι και αδύνατον επίσης να εξαχθεί από τα αποδεικτικά στοιχεία της πτυχής της παράβασης που αφορά την HP οποιοδήποτε συμπέρασμα σχετικά με την πτυχή της παράβασης που αφορά την Dell. Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κρίνοντας ότι τα αποδεικτικά στοιχεία αρκούσαν για τη στοιχειοθέτηση του αντίθετου προς τους κανόνες του ανταγωνισμού χαρακτήρα της συγκεκριμένης επαφής.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το πρώτο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελές και αβάσιμο.
–
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Με το πρώτο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωση των αποδεικτικών στοιχείων όσον αφορά το κατά πόσον η ίδια τελούσε σε γνώση της πτυχής της παράβασης που αφορά την Dell, καθώς και έλλειψη αιτιολογίας.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι συντρέχει παραμόρφωση όταν, χωρίς να εξετασθούν νέα αποδεικτικά στοιχεία, προκύπτει ότι η εκτίμηση των υφιστάμενων αποδεικτικών στοιχείων είναι προδήλως εσφαλμένη. Στην αναιρεσείουσα εναπόκειται να αναφέρει επακριβώς τα αποδεικτικά στοιχεία που παραμορφώθηκαν και να εκθέσει τις πεπλανημένες εκτιμήσεις στις οποίες υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο (απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 2018, Infineon Technologies κατά Επιτροπής,
C‑99/17 P
,
EU:C:2018:773
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, όσον αφορά, πρώτον, το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Sony Optiarc της 14ης Φεβρουαρίου 2008, το οποίο της κοινοποιήθηκε, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο στήριξε το συμπέρασμά του –κατά το οποίο το συγκεκριμένο μήνυμα αποδείκνυε επαρκώς ότι η αναιρεσείουσα έπρεπε να είχε αντιληφθεί ότι συντρέχει παράβαση– στις τέσσερις ενδείξεις που παρατίθενται στις σκέψεις 157 έως 160 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι ενδείξεις αυτές έχουν σωρευτικό χαρακτήρα, με αποτέλεσμα, ελλείψει μίας εξ αυτών, το συγκεκριμένο συμπέρασμα να μην μπορεί να σταθεί.
Πάντως, ανεξαρτήτως του ζητήματος αν το Γενικό Δικαστήριο όντως παραμόρφωσε το ένα εξ αυτών των στοιχείων, διαπιστώνεται ότι, αντιθέτως προς όσα ισχυρίζεται η αναιρεσείουσα, από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση προκύπτει σαφώς ότι οι εν λόγω ενδείξεις δεν πρέπει να νοούνται ως σωρευτικές προϋποθέσεις εκ των οποίων εξαρτάται το συμπέρασμα του Γενικού Δικαστηρίου, αλλά ότι αποτελούν αυτοτελή μεν, αλλά συγκλίνοντα αποδεικτικά στοιχεία, με τα οποία επιχειρείται να αποδειχθεί ότι η αναιρεσείουσα έπρεπε να είχε αντιληφθεί ότι το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 14ης Φεβρουαρίου 2008 αναφερόταν σε ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών.
Συγκεκριμένα, το Γενικό Δικαστήριο ανέλυσε, κατ’ αρχάς, στις σκέψεις 157 και 158 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το περιεχόμενο του εν λόγω ηλεκτρονικού μηνύματος. Εξ αυτού συνήγαγε, αφενός, ότι από τις φράσεις αυτές καθεαυτές που είχαν χρησιμοποιηθεί στη διατύπωσή του μπορούσε να υποτεθεί ότι η Sony Optiarc είχε απευθείας συνομιλίες με τις Toshiba Samsung Storage Technology (TSST) και PLDS και, αφετέρου, ότι το περιεχόμενο των πληροφοριών που είχαν παρασχεθεί στις προαναφερόμενες εταιρίες με το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ήταν τέτοιο ώστε η προσφεύγουσα έπρεπε να είχε αντιληφθεί ότι οι πληροφορίες που περιείχε μπορούσαν να είχαν παρασχεθεί από τις εν λόγω εταιρίες μόνο σε άλλον ανταγωνιστή και όχι στην Dell.
Εν συνεχεία, από τη διαπίστωση ότι, όταν οι πληροφορίες προέρχονταν από την Dell, η Sony Optiarc φρόντιζε, γενικώς, να το καθιστά αυτό σαφές, το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε στη σκέψη 159 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης το συμπέρασμα ότι η έλλειψη σχετικής διευκρίνισης είχε, στην περίπτωση αυτή, σημασία.
Τέλος, στη σκέψη 160 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο ανέφερε και άλλα δύο μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Sony Optiarc, το ένα της 30ής Οκτωβρίου 2007 και το άλλο της 13ης Δεκεμβρίου 2007, προκειμένου και πάλι να συναγάγει το συμπέρασμα ότι η αναιρεσείουσα έπρεπε να είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι το εσωτερικό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 14ης Φεβρουαρίου 2008 της Sony Optiarc αναφερόταν σε επαφές με ανταγωνιστές.
Από την κατά τα ανωτέρω ανάλυση του Γενικού Δικαστηρίου προκύπτει ότι το εν λόγω δικαιοδοτικό όργανο σαφώς και δεν εξέθεσε τις τέσσερις αυτές ενδείξεις σωρευτικώς, ως τέσσερα στοιχεία απαραίτητα για την εξαγωγή του συμπεράσματος ότι η αναιρεσείουσα έπρεπε να αντιληφθεί ότι συνέτρεχε παράβαση, αλλά απλώς και μόνον ως αυτοτελείς ενδείξεις, οι οποίες συνέτειναν όλες στην εξαγωγή του ίδιου συμπεράσματος.
Επομένως, η αιτίαση περί παραμόρφωσης των μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 30ής Οκτωβρίου 2007 και της 13ης Δεκεμβρίου 2007 δεν μπορεί, αφ’ εαυτής, να άρει το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 161 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελές.
Όσον αφορά, δεύτερον, το εσωτερικό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 28ης Οκτωβρίου 2008, η αναιρεσείουσα υποστήριξε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ότι το μήνυμα αυτό μπορούσε να εκληφθεί ως αναφερόμενο σε πληροφορίες προερχόμενες από την Dell και όχι από ανταγωνιστές. Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον εν λόγω ισχυρισμό.
Βάλλοντας κατά της ως άνω απόρριψης, η αναιρεσείουσα αμφισβητεί, κατ’ αρχάς, με τα ίδια επιχειρήματα που προέβαλε και όσον αφορά το μήνυμα της 14ης Φεβρουαρίου 2008, τον χαρακτήρα του μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 28ης Οκτωβρίου 2008 ως αποδεικτικού στοιχείου.
Εντούτοις, για τους ίδιους λόγους με εκείνους που εκτίθενται στις σκέψεις 106 έως 111 της παρούσας απόφασης, το εν λόγω επιχείρημα δεν μπορεί να ευδοκιμήσει.
Εν συνεχεία, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο το γεγονός ότι δεν εξήγησε, στη σκέψη 204 αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τον λόγο για τον οποίο το ζήτημα κατά πόσον τελούσε σε γνώση του τμήματος της ενιαίας και διαρκούς παράβασης που αφορούσε την HP ή το ζήτημα της συμμετοχής της σε αυτήν αποτελούσε στοιχείο προκειμένου να αποδειχθεί ότι η ίδια όφειλε να αντιληφθεί ότι το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 28ης Οκτωβρίου 2008 αφορούσε αποκάλυψη πληροφοριών που προέρχονταν από ανταγωνιστές.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι με το επιχείρημα αυτό η αναιρεσείουσα επιδιώκει στην πραγματικότητα εκ νέου εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των εν λόγω στοιχείων, η οποία, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, δεν εμπίπτει στην αναιρετική του αρμοδιότητα, εκτός εάν υπάρχει παραμόρφωσή τους (απόφαση της 12ης Ιανουαρίου 2017, Timab Industries και CFPR κατά Επιτροπής,
C‑411/15 P
,
EU:C:2017:11
,σκέψη 153 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), η αναιρεσείουσα όμως δεν αποδεικνύει ότι συντρέχει τέτοια περίπτωση. Υπό τις συνθήκες αυτές, το εν λόγω επιχείρημα πρέπει να κριθεί απαράδεκτο.
Επομένως, το πρώτο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει αλυσιτελές και εν μέρει απαράδεκτο.
Επί του δευτέρου σκέλους του τετάρτου λόγου αναιρέσεως
–
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με το δεύτερο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι στις σκέψεις 148 έως 207 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης κακώς έκρινε ότι η Επιτροπή απέδειξε ότι η αναιρεσείουσα είχε την πρόθεση να συμβάλει, με τη συμπεριφορά της, στους επιδιωκόμενους από όλους τους μετέχοντες στην επίμαχη παράβαση κοινούς σκοπούς. Το Γενικό Δικαστήριο δεν απάντησε στα επιχειρήματα που η αναιρεσείουσα προέβαλε συναφώς ενώπιόν του.
Η αναιρεσείουσα θεωρεί ότι από τη νομολογία προκύπτει ότι η Επιτροπή όφειλε να αποδείξει τη συμμετοχή της στην επίμαχη ενιαία και διαρκή παράβαση, στοιχειοθετώντας την πρόθεσή της να συμβάλει, με τη συμπεριφορά της, στους επιδιωκόμενους από όλους τους μετέχοντες στη συγκεκριμένη παράβαση σκοπούς. Η Επιτροπή μπορούσε θεμιτώς να στοιχειοθετήσει παθητική συμμετοχή εφόσον η αναιρεσείουσα είχε μετάσχει σε αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού συζητήσεις και δεν είχε αποστασιοποιηθεί δημοσίως από αυτές.
Η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι, στην αιτιολογική σκέψη 219 της επίδικης απόφασης, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η συμβολή της αναιρεσείουσας, με τη συμπεριφορά της, στους προαναφερόμενους σκοπούς αποδεικνυόταν από το γεγονός ότι δεν είχε αντιταχθεί στην εμφάνισή της στα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Sony Optiarc ως παραλήπτη προς τον οποίο γίνεται κοινοποίηση των μηνυμάτων. Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή αρκέστηκε στη διαπίστωση ότι η αναιρεσείουσα δεν αποστασιοποιήθηκε δημοσίως όταν έλαβε εσωτερικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Sony Optiarc, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η αναιρεσείουσα είχε μετάσχει στην εικαζόμενη παράβαση. Όσον αφορά την πτυχή της παράβασης που αφορούσε την Dell, η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι δεν είχε μετάσχει σε καμία απευθείας συζήτηση και έλαβε μόνον εμμέσως πληροφορίες από τη Sony Optiarc, η οποία ήταν πελάτης της και η οποία της γνωστοποιούσε το περιεχόμενο της ανταλλαγής πληροφοριών με τους ανταγωνιστές της. Η αναιρεσείουσα δεν ήταν επομένως σε θέση να προβάλει αντιρρήσεις όσον αφορά την ανταλλαγή των πληροφοριών. Δεν μπορούσε ούτε να εμποδίσει τους ανταγωνιστές ούτε να τους δώσει την εντύπωση ότι επιδοκίμαζε τη συμφωνία ή την εναρμονισμένη πρακτική τους. Επομένως, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι η αναιρεσείουσα άρχισε να μετέχει στην εικαζόμενη παράβαση, είτε σιωπηρώς είτε ρητώς, στις 14 Φεβρουαρίου 2008 ή στις 28 Οκτωβρίου 2008.
Η Επιτροπή φρονεί ότι το δεύτερο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως είναι αβάσιμο.
–
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Με το δεύτερο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι κακώς έκρινε ότι η Επιτροπή ορθώς θεώρησε, στην επίδικη απόφαση, ότι η συμβολή της αναιρεσείουσας, μέσω της συμπεριφοράς της, στην επίμαχη παράβαση στοιχειοθετούνταν από το γεγονός ότι δεν αποστασιοποιήθηκε δημοσίως από τις αθέμιτες συμπεριφορές, παρότι η συμμετοχή της συνίστατο μόνο στο να περιλαμβάνεται στους παραλήπτες προς τους οποίους κοινοποιούνται τα εσωτερικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Sony Optiarc, στα οποία γινόταν λόγος περί αθέμιτης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι από πάγια νομολογία προκύπτει ότι, προς απόδειξη της συμμετοχής επιχειρήσεως σε ενιαία και διαρκή παράβαση, η Επιτροπή πρέπει να αποδείξει ότι η επιχείρηση αυτή είχε την πρόθεση να συμβάλει, με τη συμπεριφορά της, στους κοινούς σκοπούς τους οποίους επιδίωκε το σύνολο των μετεχόντων και ότι γνώριζε συγκεκριμένες συμπεριφορές τις οποίες είχαν κατά νου ή ανέπτυσσαν άλλες επιχειρήσεις επιδιώκοντας τους ίδιους σκοπούς ή ότι μπορούσε ευλόγως να τις προβλέψει και αποδεχόταν τον σχετικό κίνδυνο (πρβλ. απόφαση της 24ης Σεπτεμβρίου 2020, Prysmian και Prysmian Cavi e Sistemi κατά Επιτροπής,
C‑601/18 P
,
EU:C:2020:751
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Υπό το πρίσμα αυτό, το γεγονός ότι μια επιχείρηση εγκρίνει σιωπηρώς μια παράνομη πρωτοβουλία, χωρίς να αποστασιοποιηθεί δημοσίως από το περιεχόμενό της ή να την καταγγείλει στις διοικητικές αρχές, έχει ως αποτέλεσμα να ενθαρρύνει τη συνέχιση της παραβάσεως και δυσχεραίνει την αποκάλυψή της. Η συνέργεια αυτή συνιστά παθητικό τρόπο συμμετοχής στην παράβαση και είναι συνεπώς ικανή να επισύρει την ευθύνη της επιχείρησης (απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 2012, Επιτροπή κατά Verhuizingen Coppens,
C‑441/11 P
,
EU:C:2012:778
, σκέψη
).
Εξάλλου, υπενθυμίζεται ότι το γεγονός ότι η επιχείρηση δεν συμμετείχε σε όλες τις επιμέρους πτυχές μιας συμπράξεως ή έχει διαδραματίσει ελάσσονα ρόλο σε όσες πτυχές συμμετείχε δεν ασκεί επιρροή για τη στοιχειοθέτηση της υπάρξεως της παραβάσεως εκ μέρους της επιχειρήσεως, δεδομένου ότι τα στοιχεία αυτά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνον κατά την εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως και, ενδεχομένως, κατά τον καθορισμό του ύψους του προστίμου (αποφάσεις της 7ης Ιανουαρίου 2004, Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής,
C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P και C‑219/00 P
,
EU:C:2004:6
, σκέψη
, και της 26ης Σεπτεμβρίου 2018, Infineon Technologies κατά Επιτροπής,
C‑99/17 P
,
EU:C:2018:773
, σκέψη
).
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 217 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η αναιρεσείουσα είχε εν γνώσει της λάβει πληροφορίες που αφορούσαν τους μετέχοντες στη σύμπραξη, πληροφορίες που αφορούσαν τις TSST, PLDS, Hitachi-LG Data Storage Inc. και Hitachi-LG Data Storage Korea Inc., και ότι είχε διμερείς επαφές με ανταγωνιστή σχετικά με διαγωνισμό που οργάνωνε η HP. Ακολούθως, έκρινε, στις σκέψεις 218 και 219 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι βάσει, μεταξύ άλλων, των εν λόγω αποδεικτικών στοιχείων, εκτιμώμενων στο σύνολό τους, η Επιτροπή είχε τη δυνατότητα, αφενός, να διαπιστώσει ορθώς ότι η αναιρεσείουσα είχε ανταλλάξει πληροφορίες με τους λοιπούς προμηθευτές ΟΟΔ σχετικά με τη στρατηγική στον τομέα των τιμών ή της κατάταξης ενόψει μελλοντικών διαγωνισμών προκειμένου να συντονίσουν τις συμπεριφορές τους και, αφετέρου, να καταλήξει ορθώς στο συμπέρασμα ότι η αναιρεσείουσα είχε συμβάλει με πρόθεση στον οικονομικό και αντίθετο με τους κανόνες του ανταγωνισμού σκοπό της επίμαχης παράβασης.
Ως εκ τούτου, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που υπομνήσθηκε στις σκέψεις 124 και 125 της παρούσας απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι η Επιτροπή μπορούσε να αντλήσει επιχείρημα από τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τα οποία έλαβε η αναιρεσείουσα υπό μορφή κοινοποίησης του περιεχομένου τους προς αυτήν, προκειμένου να στοιχειοθετήσει τη συμβολή της στην παράβαση, δεδομένου ότι ο χαρακτηρισμός της συμμετοχής της αναιρεσείουσας στην παράβαση ως παθητική συμμετοχή δεν εξαρτάται από την προϋπόθεση της συμμετοχής της σε απευθείας συζητήσεις με τους ανταγωνιστές της.
Εν πάση περιπτώσει, επισημαίνεται ότι η αιτίαση της αναιρεσείουσας στηρίζεται σε μια τεχνητή διάκριση μεταξύ του τμήματος της παράβασης που αφορά την Dell και του τμήματος της παράβασης που αφορά την HP.
Υπό το φως της νομολογίας που υπομνήσθηκε στις προηγούμενες σκέψεις της παρούσας απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο δεν όφειλε να εξακριβώσει κατά πόσον η Επιτροπή απέδειξε ότι η αναιρεσείουσα γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει την ύπαρξη παράβασης και αν είχε συμβάλει ή είχε την πρόθεση να συμβάλει σε αυτήν τόσο ως προς την πτυχή που αφορούσε την Dell όσο και ως προς την πτυχή που αφορούσε την HP. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε, στη σκέψη 219 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, αφενός, ότι η αναιρεσείουσα συνέβαλε με πρόθεση στον ενιαίο οικονομικό και αντίθετο προς τους κανόνες του ανταγωνισμού σκοπό που συνίσταται στη νόθευση του ανταγωνισμού στο πλαίσιο διαδικασιών διαγωνισμών για προμήθειες ΟΟΔ, οι οποίες διοργανώνονταν από την Dell και την HP, και, αφετέρου, ότι η αναιρεσείουσα ενημερώνονταν για την εμπλοκή και άλλων μετεχόντων στη σύμπραξη που αφορούσε τους ΟΟΔ καθ’ όλη τη διάρκεια της συμμετοχής της.
Κατά συνέπεια, το δεύτερο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως είναι αβάσιμο. Ως εκ τούτου, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του ως εν μέρει απαράδεκτος, εν μέρει αλυσιτελής και εν μέρει αβάσιμος.
Επί του πέμπτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον πέμπτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως απέρριψε το επιχείρημά της κατά το οποίο το ποσό του προστίμου που της επιβλήθηκε ήταν προδήλως δυσανάλογο.
Κατά την αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο, κατά παράβαση των κανόνων σχετικά με την άσκηση της πλήρους δικαιοδοσίας του, υπέπεσε σε νομικό σφάλμα ή αιτιολόγησε πλημμελώς την απόφασή του, κρίνοντας ότι η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά τον υπολογισμό του ως άνω ποσού.
Συνεπώς, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι εσφαλμένως έκρινε, στη σκέψη 236 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι οι αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού επαφές της μπορούσαν να επηρεάσουν την τιμολογιακή πολιτική της. Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε, κατά την αναιρεσείουσα, αφενός, ότι αυτή είχε ενεργό συμμετοχή σε συζητήσεις με άλλους ανταγωνιστές προμηθευτές και, αφετέρου, ότι η ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά τις τιμές και τις ποσότητες, την κατάταξη των προμηθευτών ή τους περιορισμούς στον εφοδιασμό επηρέασαν την τιμολογιακή πολιτική της.
Η αναιρεσείουσα θεωρεί ότι οι εκτιμήσεις αυτές του Γενικού Δικαστηρίου είναι εσφαλμένες.
Συγκεκριμένα, πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο όφειλε, κατά τον έλεγχο στον οποίον προέβη όσον αφορά τον υπολογισμό του ύψους του προστίμου, να λάβει υπόψη το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο στο πλαίσιο του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, δεν μπορούσε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η αναιρεσείουσα είχε μετάσχει στην πτυχή της παράβασης που αφορούσε την Dell.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο δεν απέδειξε ότι οι ανταλλαγές πληροφοριών περί των οποίων γίνεται λόγος στη σκέψη 134 της παρούσας απόφασης είχαν οποιαδήποτε επίπτωση στις τιμές της αναιρεσείουσας. Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο αρκέστηκε, στη σκέψη 236 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, σε απλή διαπίστωση, μη τεκμηριωμένη.
Η Επιτροπή φρονεί ότι ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως είναι εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αλυσιτελής ή αβάσιμος.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Με τον πέμπτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε νομικό σφάλμα και δεν αιτιολόγησε επαρκώς την απόφασή του περί απόρριψης του πέμπτου λόγου ακυρώσεως.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας ο οποίος στηρίζεται στην εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου παράβαση των κανόνων σχετικά με την άσκηση της πλήρους δικαιοδοσίας του, ο οποίος πρέπει να εξεταστεί κατά πρώτον, επισημαίνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως στο σύνολό του, χωρίς να συντρέχει ανάγκη να αποφανθεί επί του επικουρικού αιτήματος της αναιρεσείουσας περί ασκήσεως της εν λόγω αρμοδιότητας. Κατά τα λοιπά, δεδομένου ότι ο ως άνω ισχυρισμός της αναιρεσείουσας δεν είναι αιτιολογημένος, δεν πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του άρθρου 168, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας και, κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.
Όσον αφορά, κατά δεύτερον, την έλλειψη αιτιολογίας που προσάπτεται στη σκέψη 236 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, επισημαίνεται, αφενός, ότι το γεγονός και μόνον ότι η αναιρεσείουσα παραδέχθηκε ότι μετείχε, όσον αφορά την HP, σε απευθείας επαφές με ανταγωνιστές επιβεβαιώνει τη διαπίστωση του Γενικού Δικαστηρίου κατά την οποία είχε ενεργή συμμετοχή σε συζητήσεις με άλλους προμηθευτές, χωρίς να είναι αναγκαίο να αποδειχθεί ότι συμμετείχε σε όλες τις επίμαχες ανταλλαγές πληροφοριών.
Αφετέρου, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο οποιαδήποτε έλλειψη αιτιολογίας για τον λόγο ότι έκρινε ότι οι πληροφορίες σχετικά με τις τιμές και τις ποσότητες, την κατάταξη των προμηθευτών ή τους περιορισμούς στον εφοδιασμό επηρέασαν την τιμολογιακή πολιτική της αναιρεσείουσας. Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι υπάρχει τεκμήριο αιτιώδους συνάφειας μεταξύ μιας συμπράξεως και της συμπεριφοράς στην αγορά των επιχειρήσεων που μετέχουν σ’ αυτήν, κατά το οποίο οι εν λόγω επιχειρήσεις, όταν εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στην αγορά αυτή, λαμβάνουν υπόψη τις πληροφορίες που ανταλλάσσουν με τους ανταγωνιστές τους για να καθορίσουν τη συμπεριφορά τους στην αγορά (απόφαση της 21ης Ιανουαρίου 2016, Eturas κ.λπ.,
C‑74/14
,
EU:C:2016:42
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η αιτιολογία του Γενικού Δικαστηρίου είναι επομένως σύμφωνη προς τη νομολογία του Δικαστηρίου.
Συνεπώς, ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως είναι εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αβάσιμος.
Επί της αναιρέσεως της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως
Όπως προκύπτει από την εκτιθέμενη στις σκέψεις 50 έως 72 της παρούσας απόφασης ανάλυση του πρώτου λόγου αναιρέσεως της αναιρεσείουσας, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί.
Επί της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν η αναίρεση κριθεί βάσιμη, το Δικαστήριο αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου. Μπορεί στην περίπτωση αυτή είτε να αποφανθεί το ίδιο οριστικώς επί της διαφοράς, εφόσον αυτή είναι ώριμη προς εκδίκαση, είτε να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο για να την κρίνει.
Εν προκειμένω, το Δικαστήριο πρέπει να αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς, η οποία είναι ώριμη προς εκδίκαση.
Όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 31 της παρούσας απόφασης, προς στήριξη της προσφυγής της ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η αναιρεσείουσα προέβαλε πέντε λόγους ακυρώσεως.
Με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι η Επιτροπή, ισχυριζόμενη για πρώτη φορά στην επίδικη απόφαση ότι η αναιρεσείουσα είχε μετάσχει σε πλείονες διακριτές παραβάσεις που συνθέτουν την ενιαία και διαρκή παράβαση η οποία της καταλογίστηκε, χωρίς να έχει προβάλει τον εν λόγω ισχυρισμό κατά τη διοικητική διαδικασία, προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνας της αναιρεσείουσας.
Υπό το πρίσμα των σκέψεων 54 έως 72 της παρούσας αποφάσεως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Επιτροπή προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνας της αναιρεσείουσας προσάπτοντάς της, με την επίδικη απόφαση, συμμετοχή σε πλείονες διακριτές παραβάσεις οι οποίες συνθέτουν την ενιαία και διαρκή παράβαση που της καταλογίστηκε, τούτο δε παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχε καμία σαφής προς τούτο ένδειξη στην ανακοίνωση των αιτιάσεων.
Τούτου λεχθέντος, διευκρινίζεται ότι μια διαδικαστική πλημμέλεια συνεπάγεται την εν όλω ή εν μέρει ακύρωση αποφάσεως μόνον εφόσον αποδεικνύεται ότι, ελλείψει της πλημμέλειας αυτής, η επίδικη απόφαση θα μπορούσε να έχει διαφορετικό περιεχόμενο (απόφαση της 11ης Μαρτίου 2020, Επιτροπή κατά Gmina Miasto Gdynia και Port Lotniczy Gdynia Kosakowo,
C‑56/18 P
,
EU:C:2020:192
, σκέψη
).
Εν προκειμένω, η προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της αναιρεσείουσας είχε ως αποτέλεσμα η Επιτροπή να της καταλογίσει παραβάσεις έναντι των οποίων η αναιρεσείουσα δεν μπόρεσε να αμυνθεί. Συγκεκριμένα, αν η Επιτροπή είχε ρητώς διευκρινίσει, κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας, τον νομικό χαρακτηρισμό που προετίθετο να αποδώσει σε καθεμία από τις συμπεριφορές τις οποίες σκόπευε να προσάψει στην αναιρεσείουσα, η τελευταία θα μπορούσε ενδεχομένως να προβάλει στοιχεία ικανά να αναιρέσουν τους οικείους χαρακτηρισμούς. Επομένως, αν δεν συνέτρεχε η συγκεκριμένη παράβαση, η επίδικη απόφαση θα μπορούσε να έχει διαφορετικό περιεχόμενο.
Ως εκ τούτου, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως που προέβαλε η αναιρεσείουσα προς στήριξη της προσφυγής της πρέπει να γίνει δεκτός καθόσον προσάπτει στην Επιτροπή προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της αναιρεσείουσας όσον αφορά τη συμμετοχή της στις διακριτές παραβάσεις.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, και υπό το πρίσμα των διευκρινίσεων που εκτίθενται στις σκέψεις 51 έως 53 της παρούσας απόφασης, το άρθρο 1, στοιχείο ηʹ, της επίδικης απόφασης πρέπει να ακυρωθεί, καθόσον διαπιστώνει ότι η αναιρεσείουσα παρέβη, με τη συμμετοχή της σε πλείονες διακριτές παραβάσεις, το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ.
Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πρόδηλο νομικό σφάλμα και παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως που υπέχει, καθόσον παρατηρείται απόκλιση μεταξύ του σκεπτικού και του διατακτικού της επίδικης απόφασης.
Εν προκειμένω, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, για τους λόγους που εκτίθενται στις σκέψεις 86 έως 93 της παρούσας απόφασης, ουδεμία αντίφαση υφίσταται μεταξύ του πίνακα που περιλαμβάνεται στην αιτιολογική σκέψη 553 της επίδικης απόφασης και του άρθρου 1, στοιχείο ηʹ, αυτής. Δεν μπορεί επομένως να προσαφθεί στην Επιτροπή ότι υπέπεσε σε νομικό σφάλμα ή ότι παρέβη ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα την υποχρέωση αιτιολογήσεως που υπέχει.
Επομένως, ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως που προέβαλε η αναιρεσείουσα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου πρέπει να απορριφθεί.
Με τον τρίτο λόγο ακυρώσεως που προέβαλε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι αυτή συμμετείχε σε ενιαία και διαρκή παράβαση.
Εν προκειμένω, το Δικαστήριο συμφωνεί με την αιτιολογία που παραθέτει το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 128 έως 147, 150 έως 162, 166 έως 174, 177 έως 187, 190 έως 199, 202 έως 207 και 210 έως 222 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Επομένως, για τους λόγους που εκτίθενται στις ανωτέρω σκέψεις, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.
Με τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως που προέβαλε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν είναι αρμόδια να εφαρμόσει το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ.
Εν προκειμένω, το Δικαστήριο συμφωνεί με την αιτιολογία που παραθέτει το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 43 έως 56 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Επομένως, για τους λόγους που εκτίθενται στις εν λόγω σκέψεις, ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.
Με τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως που προέβαλε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει, αφενός, ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε νομική και πραγματική πλάνη κατά τον υπολογισμό του ύψους του προστίμου και, αφετέρου, ότι παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως που υπέχει.
Εν προκειμένω, υπό το πρίσμα των σκέψεων 139 έως 143 της παρούσας απόφασης, το Δικαστήριο συμφωνεί με την αιτιολογία που παραθέτει το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 226 έως 239, 243 έως 251, 255 έως 258 και 262 έως 267 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Επομένως, για τους λόγους που εκτίθενται στις προαναφερόμενες σκέψεις της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ο πέμπτος λόγος ακυρώσεως που προέβαλε η αναιρεσείουσα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου πρέπει να απορριφθεί.
Το Δικαστήριο πρέπει επίσης να αποφανθεί, κατ’ εφαρμογήν της πλήρους δικαιοδοσίας την οποία του αναγνωρίζουν το άρθρο 261 ΣΛΕΕ και το άρθρο 31 του κανονισμού 1/2003, επί του ποσού του προστίμου που πρέπει να επιβληθεί στις αναιρεσείουσες (απόφαση της 21ης Ιανουαρίου 2016, Galp Energía España κ.λπ. κατά Επιτροπής,
C‑603/13 P
,
EU:C:2016:38
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο, αποφαινόμενο αμετακλήτως επί της διαφοράς, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 61, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίοδος, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει την εξουσία, στο πλαίσιο της πλήρους δικαιοδοσίας του, να υποκαθιστά την Επιτροπή προβαίνοντας στη δική του εκτίμηση και, κατ’ επέκταση, να καταργεί, να μειώνει ή να αυξάνει το πρόστιμο ή τη χρηματική ποινή που έχει επιβληθεί (απόφαση της 21ης Ιανουαρίου 2016, Galp Energía España κ.λπ. κατά Επιτροπής,
C‑603/13 P
,
EU:C:2016:38
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Προκειμένου να καθορίσει το ποσό του επιβαλλομένου προστίμου, το Δικαστήριο πρέπει να εκτιμήσει το ίδιο τις συνθήκες της υπό κρίση υποθέσεως και το είδος της επίμαχης παραβάσεως (απόφαση της 21ης Ιανουαρίου 2016, Galp Energía España κ.λπ. κατά Επιτροπής,
C‑603/13 P
,
EU:C:2016:38
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Ο καθορισμός αυτός απαιτεί, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 23, παράγραφος 3, του κανονισμού 1/2003, να λαμβάνεται υπόψη, για κάθε επιχείρηση στην οποία επιβάλλεται κύρωση, η σοβαρότητα της επίμαχης παραβάσεως και η διάρκειά της, τηρουμένων, μεταξύ άλλων, των αρχών της αιτιολογήσεως, της αναλογικότητας, της εξατομικεύσεως των κυρώσεων και της ίσης μεταχειρίσεως, χωρίς το Δικαστήριο να δεσμεύεται από τους ενδεικτικούς κανόνες που καθορίζει η Επιτροπή στις κατευθυντήριες γραμμές της, ακόμη και αν οι κατευθυντήριες γραμμές είναι δυνατό να καθοδηγούν τα δικαστήρια της Ένωσης όταν ασκούν την πλήρη δικαιοδοσία τους (απόφαση της 21ης Ιανουαρίου 2016, Galp Energía España κ.λπ. κατά Επιτροπής,
C‑603/13 P
,
EU:C:2016:38
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, το Δικαστήριο κρίνει ότι ούτε κάποιο εκ των στοιχείων που επικαλέστηκαν οι αναιρεσείουσες στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως ούτε και κάποιος λόγος δημοσίας τάξεως δικαιολογούν την άσκηση της εν λόγω δικαιοδοσίας προκειμένου να μειώσει το πρόστιμο που επιβλήθηκε με το άρθρο 2, στοιχείο ηʹ, της επίδικης απόφασης.
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, πρέπει να ακυρωθεί το άρθρο 1, στοιχείο ηʹ, της επίδικης απόφασης, καθόσον με αυτό διαπιστώνεται ότι η αναιρεσείουσα παρέβη το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ μετέχοντας σε πλείονες διακριτές παραβάσεις, και να απορριφθεί η προσφυγή κατά τα λοιπά.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, όταν το Δικαστήριο δέχεται την αίτηση αναιρέσεως και κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, αποφαίνεται και επί των εξόδων.
Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, που εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, αυτού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Το άρθρο 138, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας διευκρινίζει ότι, σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων, κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά έξοδά του. Πάντως, αν τούτο δικαιολογείται από τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υποθέσεως, το Δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει ότι ένας διάδικος, πέραν των δικαστικών εξόδων του, φέρει και μέρος των εξόδων του αντιδίκου.
Εν προκειμένω, η αναιρεσείουσα ζήτησε να καταδικαστεί η Επιτροπή στο σύνολο των δικαστικών εξόδων και η Επιτροπή ηττήθηκε στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως καθώς και εν μέρει πρωτοδίκως. Η αναιρεσείουσα ηττήθηκε εν μέρει πρωτοδίκως. Τούτου λεχθέντος, το Δικαστήριο κρίνει, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της υπό κρίση υποθέσεως, ότι η Επιτροπή πρέπει να φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της στο πλαίσιο της πρωτόδικης και της αναιρετικής διαδικασίας, το σύνολο των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε η αναιρεσείουσα στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, καθώς και το ήμισυ των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε πρωτοδίκως. Η αναιρεσείουσα φέρει το ήμισυ των δικαστικών εξόδων στα οποία υποβλήθηκε στο πλαίσιο της πρωτόδικης διαδικασίας.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:

1)
Αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 12ης Ιουλίου 2019, Quanta Storage κατά Επιτροπής (
T‑772/15
,
EU:T:2019:519
).

2)
Ακυρώνει το άρθρο 1, στοιχείο ηʹ, της απόφασης C(2015) 7135 τελικό της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 2015, σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ (υπόθεση AT.39639 – οδηγοί οπτικών δίσκων), κατά το μέρος που διαπιστώνει ότι η Quanta Storage Inc. παρέβη το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο της 2ας Μαΐου 1992, συμμετέχοντας, από τις 14 Φεβρουαρίου έως τις 28 Οκτωβρίου 2008, σε πλείονες διακριτές παραβάσεις.

3)
Απορρίπτει κατά τα λοιπά την προσφυγή.

4)
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της στο πλαίσιο της πρωτόδικης και της αναιρετικής διαδικασίας, το σύνολο των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε η Quanta Storage Inc. στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, καθώς και το ήμισυ των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε πρωτοδίκως.

5)
Η Quanta Storage Inc. φέρει το ήμισυ των δικαστικών εξόδων στα οποία υποβλήθηκε στο πλαίσιο της πρωτόδικης διαδικασίας.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.