CELEX: 62018CJ0025
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili
Ġurisdizzjoni tal-qrati, rikonoxximent u eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali
Regolament (UE) Nru 1215/2012
Il-punt 1(a) tal-Artikolu 7
Ġurisdizzjoni speċjali fil-qasam kuntrattwali
Kunċett ta’ ‘qasam kuntrattwali’
Deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju
Obbligu tal-komproprjetarji li jħallsu l-kontribuzzjonijiet finanzjarji annwali għall-baġit tal-komproprjetà stabbiliti minn din id-deċiżjoni
Azzjoni ġudizzjarja intiża għall-kisba tal-eżekuzzjoni ta’ dan l-obbligu
Liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali
Regolament (KE) Nru 593/2008
Artikolu 4(1)(b) u (ċ)
Kunċetti ta’ ‘kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi’ u ta’ ‘kuntratt relatat ma’ dritt in rem’
Deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju relatata mal-ispejjeż ta’ manutenzjoni tal-partijiet komuni ta’ dan

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (
ĠU 2012, L 351, p. 1
), kif ukoll tal-Artikolu 4(1)(b) u (ċ) tar-Regolament (KE) Nru 593/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Ġunju 2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali (Ruma I) (
ĠU 2008, L 177, p. 6
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Brian Andrew Kerr u Pavlo Postnov u Natalia Postnova dwar in-nuqqas ta’ ħlas, minn dawn tal-aħħar, ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji annwali għall-baġit tal-komproprjetà relatati ma’ kondominju ta’ appartamenti, li B. A. Kerr, fil-kwalità tiegħu ta’ amministratur, jamministra.
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament Nru 1215/2012
Il-premessi 4, 15 u 16 tar-Regolament Nru 1215/2012 jistabbilixxu:
“(4)
Ċerti differenzi bejn regoli nazzjonali li jirregolaw il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent ta’ sentenzi jfixklu l-operat tajjeb tas-suq intern. Huma essenzjali dispożizzjonijiet biex jiġu unifikati r-regoli ta’ kunflitt ta’ ġurisdizzjoni fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali, u sabiex jiżguraw għarfien u eżekuzzjoni malajr u sempliċi ta’ sentenzi mogħtija fi Stat Membru.
[…]
(15)
Ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni għandhom ikunu prevedibbli ħafna u stabbiliti fuq il-prinċipju li l-ġurisdizzjoni hija ġeneralment ibbażata fuq id-domiċilju tal-konvenut. Il-ġurisdizzjoni għandha dejjem tkun disponibbli fuq il-bażi ta’ din ir-raġuni ħlief għal ftit sitwazzjonijiet definiti sewwa li fihom is-suġġett tat-tilwima jew ta’ awtonomija tal-partijiet ikunu jeħtieġu fattur ta’ konnessjoni differenti. Id-domiċilju ta’ persuna ġuridika għandu jiġi definit b’awtonomija u b’hekk jagħmel ir-regoli komuni aktar trasparenti u jevita kunflitti ta’ ġurisdizzjoni.
(16)
Barra d-domiċilju tal-konvenut, għandu jkun hemm raġunijiet alternattivi ta’ ġurisdizzjoni bbażati fuq konnessjoni mill-qrib bejn il-qorti u l-azzjoni jew sabiex tkun iffaċilitata l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. L-eżistenza ta’ konnessjoni mill-qrib għandha tiżgura ċ-ċertezza legali u tevita l-possibbiltà li l-konvenut jiġi mħarrek f’qorti ta’ Stat Membru li dan il-konvenut ma setax raġonevolment jipprevedi. Dan hu importanti b’mod partikolari fir-rigward ta’ tilwim li jirriżulta minn obbligi mhux kuntrattwali li jirriżultaw minn ksur tal-privatezza u tad-drittijiet relatati mal-personalità, inkluża l-malafama.”
L-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Soġġetti għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom, jitressqu quddiem il-qrati ta’ dak l-Istat Membru.”
L-Artikolu 7 tal-imsemmi regolament jipprevedi:
“Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’ tiġi mħarrka fi Stat Membru ieħor:
1)
a)
fi kwistjonijiet relatati ma’ kuntratt, fil-qrati tal-post tat-twettiq tal-obbligazzjoni in kwistjoni;
[…]”
L-Artikolu 24 tal-istess regolament huwa fformulat kif ġej:
“Dawn il-qrati li ġejjin ta’ Stat Membru għandu jkollhom ġurisdizzjoni esklużiva, independentement mid-domiċilju tal-partijiet:
1)
fi proċedimenti li l-objettiv tagħhom ikunu drittijiet
in rem
fi proprjetà immobbli jew kirjiet ta’ proprjetà immobbli, il-qrati tal-Istat Membru li fih tkun tinstab il-proprjetà.
[…]”
Ir-Regolament Nru 593/2008
Il-premessi 7 u 17 tar-Regolament Nru 593/2008 jistabbilixxu:
“(7)
L-ambitu sostantiv u d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu konsistenti mar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat-22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (‘Brussell I’) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42) u r-Regolament (KE) Nru 864/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Lulju 2007 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet mhux kuntrattwali [(‘Ruma II’) (
ĠU 2007, L 199, p. 40
)].
[…]
(17)
Sa fejn tkun konċernata l-liġi applikabbli fin-nuqqas ta’ għażla, il-kunċetti ta’ ‘forniment ta’ servizzi’ u ‘bejgħ ta’ oġġetti’ għandhom jkunu interpretati bl-istess mod meta jiġi applikat l-Artikolu 5 tar-[Regolament Nru 44/2001] sa fejn il-bejgħ ta’ oġġetti u l-forniment ta’ servizzi ikunu koperti minn dak ir-Regolament. Għalkemm kuntratti ta’ konċessjoni u ta’ distribuzzjoni huma kuntratti għal servizzi, huma s-suġġett ta’ regoli speċifiċi.”
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 593/2008 jistabbilixxi:
“1.   Dan ir-Regolament għandu japplika, f’sitwazzjonijiet li jinvolvu konflitt tal-liġijiet, għal obbligazzjonijiet kuntrattwali f’materji ċivili u kummerċjali.
[…]
2.   Dawn li ġejjin huma esklużi mill-ambitu ta’ dan ir-Regolament:
[…]
f)
kwistjonijiet regolati mil-liġi tal-kumpanniji u entitajiet oħra, inkorporati jew mhux inkorporati, bħall-kostituzzjoni f, permezz ta’ reġistrazzjoni jew b’mod ieħor, il-kapaċità ġuridika, l-organizzazzjoni interna jew l-istralċ ta’ kumpanniji u entitajiet oħra, inkorporati jew mhux inkorporati, u r-responsabbiltà personali ta’ uffiċjali u membri, bħala tali, għall-obbligazzjonijiet tal-kumpannija jew tal-korp;
[…]”
Skont l-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament:
“Sa fejn il-liġi applikabbli għall-kuntratt ma ntgħażlitx skond l-Artikolu 3 u mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 5 sa 8, il-liġi li tirregola l-kuntratt għandha tkun determinata kif ġej:
a)
kuntratt għall-bejgħ ta’ merkanzija għandu jkun regolat mil-liġi tal-pajjiż li fih il-bejjiegħ ikollu r-residenza abitwali tiegħu;
b)
kuntratt għall-forniment ta’ servizzi għandu jkun regolat mil-liġi tal-pajjiż li fih il-fornitur tas-servizz ikollu r-residenza abitwali tiegħu;
ċ)
kuntratt relatat ma’ dritt
in rem
fuq proprjetà immobbli jew ma’ kiri ta’ proprjetà immobbli għandu jkun regolat mil-liġi tal-pajjiż li fih tkun tinsab il-proprjetà;
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
P. Postnov u N. Postnova, iddomiċiljati f’Dublin (l-Irlanda), huma proprjetarji ta’ appartament li jagħmel parti minn kondominju f’komproprjetà f’Bansko (il-Bulgarija), li huma kisbu permezz ta’ kuntratt ta’ bejgħ konkluż fit-30 ta’ Mejju 2008.
Matul il-laqgħat ġenerali annwali tal-komproprjetarji ta’ dan il-kondominju, li nżammu matul ix-xhur ta’ Jannar 2013, Jannar 2014, Frar 2015, Marzu 2016 u Marzu 2017, ġew adottati deċiżjonijiet relatati mal-kontribuzzjonijiet finanzjarji annwali għall-baġit tal-komproprjetà, għall-ispejjeż tal-partijiet komuni.
Filwaqt li sostna li P. Postnov u N. Postnova ma kinux wettqu għalkollox l-obbligu tagħhom ta’ ħlas tal-kontribuzzjonijiet annwali, B. A. Kerr, fil-kwalità tiegħu ta’ amministratur tal-imsemmi kondominju, ippreżenta rikors quddiem ir-Rayonen sad Razlog (il-Qorti Distrettwali ta’ Razlog, il-Bulgarija), intiż sabiex dawn jiġu kkundannati għall-ħlas tal-ammont tal-imsemmija kontribuzzjonijiet, flimkien ma’ interessi moratorji.
Permezz ta’ digriet dwar dan ir-rikors, ir-Rayonen sad Razlog (il-Qorti Distrettwali ta’ Razlog, il-Bulgarija) ikkunsidrat li, abbażi tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, hija ma kellhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi l-kawża bejn B. A. Kerr u P. Postnov u N. Postnova, peress li dawn kienu ddomiċiljati f’Dublin (l-Irlanda) u li l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-eċċezzjonijiet għar-regola ta’ ġurisdizzjoni ġenerali stabbilita f’din id-dispożizzjoni ma kinux issoddisfatti.
B. A. Kerr appella minn din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.
Din tistaqsi dwar in-natura ġuridika tal-obbligi li jirriżultaw minn deċiżjoni ta’ kollettività li ma għandhiex personalità ġuridika, bħal laqgħa ġenerali ta’ komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Okrazhen sad – Blagoevgrad (il-Qorti Reġjonali ta’ Blagoevgrad, il-Bulgarija) iddeċiediet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati taħt l-Artikolu 7(1)(a) tar-[Regolament Nru 1215/2012], id-deċiżjonijiet ta’ soċjetajiet [assoċjazzjonijiet] legali li ma għandhomx personalità ġuridika, maħluqa permezz tal-liġi minħabba dritt speċjali ta’ proprjetà fir-rigward ta’ drittijiet partikolari, li jittieħdu permezz ta’ maġġoranza tal-membri ta’ dawn is-soċjetajiet [assoċjazzjonijiet] iżda li jorbtu lill-membri kollha, inklużi dawk li ma jkunux ivvotaw, għandhom jitqiesu li jikkostitwixxu s-sors ta’ ‘obbligu kuntrattwali’?
2)
Fil-każ li r-risposta għall-ewwel domanda tkun fin-negattiv: fir-rigward ta’ tali deċiżjonijiet għandhom jiġu applikati r-regoli dwar id-determinazzjoni tal-liġi applikabbli għar-relazzjonijiet kuntrattwali previsti fir-[Regolament Nru 593/2008]?
3)
Fil-każ li r-risposti għall-ewwel u għat-tieni domanda jkunu fin-negattiv: fir-rigward ta’ tali deċiżjonijiet għandhom jiġu applikati r-regoli previsti fir-[Regolament Nru 864/2007] u r-regoli ta’ liema wieħed mis-sorsi ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali msemmija fir-Regolament għandhom jiġu applikati?
4)
Fil-każ li r-risposta għall-ewwel jew għat-tieni domanda tkun fil-pożittiv: id-deċiżjonijiet ta’ soċjetà [assoċjazzjoni] legali li ma għandhiex personalità ġuridika dwar spejjeż għall-manutenzjoni ta’ bini għandhom jitqiesu li huma ‘kuntratt għall-provvista ta’ servizzi’ fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tar-[Regolament Nru 593/2008] jew bħala kuntratt relatat ma’ ‘dritt
in rem
’ jew ma’ ‘kiri’ fis-sens tal-Artikolu 4(1)(ċ) tal-istess regolament?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li kawża dwar obbligu ta’ ħlas li jirriżulta minn deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti li ma għandhiex personalità ġuridika u li hija speċjalment maħtura mil-liġi sabiex teżerċita ċerti drittijiet, adottata mill-maġġoranza tal-membri tagħha, iżda vinkolanti għall-membri kollha tagħha, għandha tiġi kkunsidrata bħala li taqa’ taħt il-kunċett ta’ “kwistjoni fil-qasam kuntrattwali”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
F’dan il-każ, l-obbligu li hija mitluba l-eżekuzzjoni tiegħu jirriżulta minn deċiżjoni adottata mil-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti, li tistabbilixxi l-ammont tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji annwali għall-baġit tal-komproprjetà għall-manutenzjoni tal-partijiet komuni ta’ dan il-kondominju.
Sa fejn ir-Regolament Nru 1215/2012 jabroga u jissostitwixxi r-Regolament Nru 44/2001, l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-aħħar regolament tgħodd ukoll għar-Regolament Nru 1215/2012 meta d-dispożizzjonijiet ta’ dawn iż-żewġ strumenti tad-dritt tal-Unjoni jistgħu jiġu kklassifikati bħala ekwivalenti (sentenza tal-15 ta’ Novembru 2018, Kuhn,
C‑308/17
,
EU:C:2018:911
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Konsegwentement, l-interpretazzjoni pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dak li jikkonċerna l-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 44/2001 tapplika wkoll għall-punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, sa fejn dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jiġu kkwalifikati bħala ekwivalenti (sentenza tal-15 ta’ Ġunju 2017, Kareda,
C‑249/16
,
EU:C:2017:472
, punt
).
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-ġurisdizzjoni prevista mill-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1215/2012, jiġifieri dik tal-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-konvenut ikollu d-domiċilju, hija r-regola ġenerali. Huwa biss b’eċċezzjoni għal din ir-regola ġenerali, li l-imsemmi regolament jipprevedi regoli speċjali u esklużivi ta’ ġurisdizzjoni f’każi elenkati b’mod limitat fejn il-konvenut jista’ jew għandu, skont il-każ, jiġi mħarrek quddiem qorti ta’ Stat Membru ieħor (sentenzi tas-7 ta’ Marzu 2018, E.ON Czech Holding,
C‑560/16
,
EU:C:2018:167
, punt
, u tat-12 ta’ Settembru 2018, Löber,
C‑304/17
,
EU:C:2018:701
, punt
).
Għaldaqstant, ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali previsti mir-Regolament Nru 1215/2012 huma ta’ interpretazzjoni stretta u ma jippermettux interpretazzjoni li tmur lil hinn mill-ipoteżi kkunsidrata b’mod espliċitu mill-imsemmi regolament (sentenzi tat-18 ta’ Lulju 2013, ÖFAB,
C‑147/12
,
EU:C:2013:490
, punt
; tas-17 ta’ Ottubru 2013, OTP Bank,
C‑519/12
, mhux ippubblikata,
EU:C:2013:674
, punt
, u tal-14 ta’ Lulju 2016, Granarolo,
C‑196/15
,
EU:C:2016:559
, punt
).
Fir-rigward tar-regola ta’ ġurisdizzjoni speċjali prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-konklużjoni ta’ kuntratt ma tikkostitwixxix kundizzjoni għall-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni (sentenzi tat-28 ta’ Jannar 2015, Kolassa,
C‑375/13
,
EU:C:2015:37
, punt
, u tal-21 ta’ April 2016, Austro-Mechana,
C‑572/14
,
EU:C:2016:286
, punt
).
Għalkemm din id-dispożizzjoni ma teħtieġx il-konklużjoni ta’ kuntratt, l-identifikazzjoni ta’ obbligu hija xorta waħda indispensabbli għall-applikazzjoni tagħha, peress li l-ġurisdizzjoni tal-qorti abbażi ta’ din id-dispożizzjoni hija stabbilita skont il-post fejn l-obbligu li jservi ta’ bażi għat-talba twettaq jew għandu jitwettaq. Għalhekk, il-kunċett ta’ “kwistjonijiet fil-qasam kuntrattwali”, fis-sens ta’ din l-istess dispożizzjoni, ma jistax jinftiehem fis-sens li jinkludi sitwazzjoni fejn ma jeżisti ebda obbligu meħud liberament minn parti fil-konfront ta’ oħra (sentenzi tal-14 ta’ Marzu 2013, Česká spořitelna,
C‑419/11
,
EU:C:2013:165
, punt
; tat-28 ta’ Jannar 2015, Kolassa,
C‑375/13
,
EU:C:2015:37
, punt
, u tal-21 ta’ April 2016, Austro-Mechana,
C‑572/14
,
EU:C:2016:286
, punt
).
Konsegwentement, l-applikazzjoni tar-regola dwar il-ġurisdizzjoni speċjali prevista fi kwistjonijiet fil-qasam kuntrattwali fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 tippreżumi d-determinazzjoni ta’ obbligu ġuridiku assunt liberament minn persuna fil-konfront ta’ persuna oħra u li fuqu hija bbażata l-azzjoni tar-rikorrent (sentenzi tal-14 ta’ Marzu 2013, Česká spořitelna,
C‑419/11
,
EU:C:2013:165
, punt
; tat-18 ta’ Lulju 2013, ÖFAB,
C‑147/12
,
EU:C:2013:490
, punt
, u tal-21 ta’ April 2016, Austro-Mechana,
C‑572/14
,
EU:C:2016:286
, punt
).
Fir-rigward tal-punt 1 tal-Artikolu 5 tal-Konvenzjoni tas-27 ta’ Settembru 1968 dwar il-ġurisdizzjoni u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (
ĠU 1972, L 299, p. 32
), li l-formulazzjoni tagħha tikkorrispondi għal dik tal-punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, minkejja li, kif tfakkar fil-punt 19 ta’ din is-sentenza, l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-ewwel waħda fost dawn id-dispożizzjonijiet tapplika wkoll għat-tieni waħda, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-obbligi li għandhom bħala suġġett il-ħlas ta’ somma ta’ flus u li huma bbażati fuq rabtiet eżistenti bejn assoċjazzjoni u l-membri tagħha għandhom jiġu kkunsidrati li jaqgħu taħt “kwistjonijiet fil-qasam kuntrattwali”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, minħabba li l-adeżjoni għal assoċjazzjoni toħloq bejn il-membri rabtiet stretti tal-istess tip bħal dawk li huma stabbiliti bejn il-partijiet ta’ kuntratt (sentenzi tat-22 ta’ Marzu 1983, Peters Bauunternehmung,
34/82
,
EU:C:1983:87
, punti
u
; tal-10 ta’ Marzu 1992, Powell Duffryn,
C‑214/89
,
EU:C:1992:115
, punt
, kif ukoll tal-20 ta’ Jannar 2005, Engler,
C‑27/02
,
EU:C:2005:33
, punt
).
Issa, kif irrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tagħha, anki jekk il-parteċipazzjoni f’komproprjetà hija meħtieġa mil-liġi, xorta jibqa’ l-fatt li d-dettalji tal-amministrazzjoni tal-partijiet komuni tal-kondominju kkonċernat huma, skont il-każ, irregolati minn kuntratt u li d-dħul f’komproprjetà jsir permezz ta’ akkwist volontarju konġunt ta’ appartament u ta’ partijiet ta’ komproprjetà f’dawn il-partijiet komuni, b’tali mod li obbligu tal-komproprjetarji fir-rigward tal-komproprjetà, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jiġi kkunsidrat bħala obbligu ġuridiku li ngħata kunsens liberu għalih, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 25 ta’ din is-sentenza.
Il-fatt li dan l-obbligu jirriżulta esklużivament minn dan l-att ta’ akkwist jew jirriżulta fl-istess ħin minn dan u minn deċiżjoni adottata mil-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji tal-imsemmi kondominju huwa irrilevanti għall-applikazzjoni tal-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 għall-kawża relatata mal-imsemmi obbligu (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-22 ta’ Marzu 1983, Peters Bauunternehmung,
34/82
,
EU:C:1983:87
, punt
).
Bl-istess mod, il-fatt li l-komproprjetarji kkonċernati ma pparteċipawx fl-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni jew opponewha iżda li, skont il-liġi, l-imsemmija deċiżjoni u l-obbligu li jirriżulta minnha għandhom natura vinkolanti u torbothom, huwa irrilevanti fuq din l-applikazzjoni, peress li, billi sar u baqa’ komproprjetarju ta’ kondominju, kull komproprjetarju jissuġġetta ruħu għad-dispożizzjonijiet kollha tal-att li jirregola l-komproprjetà kkonċernata kif ukoll għad-deċiżjonijiet adottati mil-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ dan il-kondominju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Marzu 1992, Powell Duffryn,
C‑214/89
,
EU:C:1992:115
, punti
u
).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li kawża dwar obbligu ta’ ħlas li jirriżulta minn deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti li ma għandhiex personalità ġuridika u li hija speċjalment maħtura mil-liġi sabiex teżerċita ċerti drittijiet, adottata mill-maġġoranza tal-membri tagħha, iżda vinkolanti għall-membri kollha tagħha, għandha tiġi kkunsidrata bħala li taqa’ taħt il-kunċett ta’ “kwistjoni fil-qasam kuntrattwali”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Fuq it-tieni u t-tielet domanda
Peress li t-tieni u t-tielet domanda saru biss għall-każ li tingħata risposta negattiva għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għalihom.
Fuq ir-raba’ domanda
Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk tilwima dwar obbligu ta’ ħlas li jirriżulta minn deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti, relatata mal-ispejjeż ta’ manutenzjoni tal-partijiet komuni ta’ dan il-kondominju, għandhiex tiġi kkunsidrata bħala li tikkonċerna kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament Nru 593/2008, jew kuntratt li għandu bħala suġġett dritt
in rem
, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(ċ) ta’ dan ir-regolament.
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li l-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 593/2008 tal-kwistjonijiet li jaqgħu taħt id-dritt tal-kumpanniji, assoċjazzjonijiet u persuni ġuridiċi, bħall-kostituzzjoni, permezz ta’ reġistrazzjoni jew b’mod ieħor, il-kapaċità ġuridika, il-funzjonament intern u x-xoljiment ta’ kumpanniji, assoċjazzjonijiet u persuni ġuridiċi, stabbilit fl-Artikolu 1(2)(f) ta’ dan ir-regolament, tikkonċerna mhux talba ta’ komunità ta’ dritt, f’dan il-każ dik magħmula mill-komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti rrappreżentati mill-amministratur ta’ dan, intiża għall-ħlas ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji annwali għall-baġit tal-komproprjetà ta’ dan il-bini, li taqa’ taħt id-dritt komun tal-obbligi kuntrattwali, iżda esklużivament l-aspetti organiċi ta’ dawn il-kumpanniji, assoċjazzjonijiet u persuni ġuridiċi.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat ukoll li din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mir-rapport dwar il-Ftehim dwar il-liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali, redatt minn Mario Giuliano, Professur fl-Università ta’ Milano, u Paul Lagarde, Professur fl-Università ta’ Pariġi I (
ĠU 1980, C 282, p. 1
), skont liema l-esklużjoni tal-imsemmija kwistjonijiet mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Konvenzjoni dwar il-liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali, miftuħa għall-firem f’Ruma fid-19 ta’ Ġunju 1980 (
ĠU 1980, L 266, p. 1
), li ġiet issostitwita, bejn l-Istati Membri, mir-Regolament Nru 593/2008, tirreferi għall-atti kollha ta’ natura kumplessa neċessarji għall-ħolqien ta’ kumpannija jew li jirregolaw il-ħajja interna tagħha jew ix-xoljiment tagħha, jiġifieri atti li jaqgħu taħt id-dritt tal-kumpanniji.
Minn dan isegwi li r-Regolament Nru 593/2008 japplika għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Skont il-premessa 7 tar-Regolament Nru 593/2008, il-kamp ta’ applikazzjoni
ratione materiae
u d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament għandhom ikunu koerenti mar-Regolment Nru 44/2001. Sa fejn dan tal-aħħar ġie abrogat u ssostitwit bir-Regolament Nru 1215/2012, dan il-għan ta’ koerenza japplika wkoll għalih.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fir-rigward tal-punt 1 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012, li jipprevedi ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati tal-Istat Membru fejn jinsab il-kondominju fil-qasam ta’ drittijiet
in rem
u kiri ta’ immobbli, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li din il-ġurisprudenza ma tkoprix l-azzjonijiet kollha li jikkonċernaw drittijiet
in rem
fuq proprjetà immobbli, iżda tkopri biss dawk li, fl-istess ħin, jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija konvenzjoni jew rispettivament tal-imsemmi regolament u jkunu fost l-azzjonijiet intiżi, minn naħa, li jiġu ddeterminati l-portata, il-kontenut, it-titolu, il-pussess ta’ proprjetà immobbli jew l-eżistenza ta’ drittijiet
in rem
oħra fuq din il-proprjetà u, min-naħa l-oħra, li jiżguraw lid-detenturi ta’ dawn id-drittijiet il-protezzjoni tal-prerogattivi marbuta mat-titolu tagħhom (sentenzi tas-17 ta’ Diċembru 2015, Komu et,
C‑605/14
,
EU:C:2015:833
, punt
, kif ukoll tas-16 ta’ Novembru 2016, Schmidt,
C‑417/15
,
EU:C:2016:881
, punt
).
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha u sa fejn l-azzjoni li tat lok għall-kawża prinċipali ma taqa’ taħt ebda waħda minn dawn l-azzjonijiet iżda hija bbażata fuq id-drittijiet tal-komproprjetà għall-ħlas tal-kontribuzzjonijiet relatati mal-manutenzjoni tal-partijiet komuni ta’ kondominju, din l-azzjoni ma għandhiex tiġi kkunsidrata bħala li tikkonċerna kuntratt li għandu bħala suġġett dritt
in rem
fuq immobbli, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Nru 593/2008.
F’dak li jikkonċerna l-kunċett ta’ “servizzi”, fis-sens tat-tieni inċiż tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament Nru 1215/2012, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li dan il-kunċett jimplika, tal-inqas, li l-parti li tipprovdihom twettaq attività ddeterminata inkambju għal remunerazzjoni (sentenzi tat-23 ta’ April 2009, Falco Privatstiftung u Rabitsch,
C‑533/07
,
EU:C:2009:257
, punt
; tad-19 ta’ Diċembru 2013, Corman-Collins,
C‑9/12
,
EU:C:2013:860
, punt
; tal-10 ta’ Settembru 2015, Holterman Ferho Exploitatie et,
C‑47/14
,
EU:C:2015:574
, punt
; tal-15 ta’ Ġunju 2017, Kareda,
C‑249/16
,
EU:C:2017:472
, punt
, kif ukoll tat-8 ta’ Marzu 2018, Saey Home & Garden,
C‑64/17
,
EU:C:2018:173
, punt
).
F’dan il-każ, l-azzjoni li hija adita biha l-qorti tar-rinviju hija intiża sabiex tinkiseb l-eżekuzzjoni ta’ obbligu ta’ ħlas tal-kontribuzzjoni tal-persuni kkonċernati għall-ispejjeż tal-kondominju fejn huma proprjetarji, li l-ammont tagħha huwa stabbilit mil-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji.
Għaldaqstant, kawża bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha tiġi kkunsidrata li għandha bħala suġġett mhux id-dritt
in rem
fuq immobbli, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Nru 593/2008, iżda provvista ta’ servizzi, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tiegħu.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun li l-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament Nru 593/2008 għandu jiġi interpretat fis-sens li, kawża bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, dwar obbligu ta’ ħlas li jirriżulta minn deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti, relatata mal-ispejjeż ta’ manutenzjoni tal-partijiet komuni ta’ dan il-kondominju, għandha tiġi kkunsidrata bħala li tikkonċerna kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Il-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali għandu jiġi interpretat fis-sens li kawża dwar obbligu ta’ ħlas li jirriżulta minn deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti li ma għandhiex personalità ġuridika u li hija speċjalment maħtura mil-liġi sabiex teżerċita ċerti drittijiet, adottata mill-maġġoranza tal-membri tagħha, iżda vinkolanti għall-membri kollha tagħha, għandha tiġi kkunsidrata bħala li taqa’ taħt il-kunċett ta’ “kwistjoni fil-qasam kuntrattwali”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

2)
L-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament (KE) Nru 593/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Ġunju 2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali (Ruma I) għandu jiġi interpretat fis-sens li, kawża bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, dwar obbligu ta’ ħlas li jirriżulta minn deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ kondominju ta’ appartamenti, relatata mal-ispejjeż ta’ manutenzjoni tal-partijiet komuni ta’ dan il-kondominju, għandha tiġi kkunsidrata bħala li tikkonċerna kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.