CELEX: 62016CJ0646
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Regolament (UE) Nru 604/2013
Determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali ppreżentata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz
Wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jiksbu protezzjoni internazzjonali
Organizzazzjoni tal-qsim tal-fruntiera mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru bil-ħsieb ta’ tranżitu lejn Stat Membru ieħor
Dħul awtorizzat b’deroga għal raġunijiet umanitarji
Artikolu 2(m)
Kunċett ta’ ‘viża’
Artikolu 12
Ħruġ ta’ viża
Artikolu 13
Qsim irregolari ta’ fruntiera esterna

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 2, 12 u 13 tar-Regolament (UE) Nru 604/2013, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas‑26 ta’ Ġunju 2013, li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida (
ĠU 2013, L 180, p. 31
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Dublin III”), kif ukoll tal-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 562/2006, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal‑15 ta’ Marzu 2006, li jistabbilixxi Kodiċi Komunitarju dwar ir-regoli li jirregolaw il-moviment ta’ persuni minn naħa għal oħra tal-fruntiera (Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen) (
ĠU 2006, L 105, p. 1
), kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 610/2013, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas‑26 ta’ Ġunju 2013 (
ĠU 2013, L 182, p. 1
) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest tal-eżami tar-rikorsi ppreżentati minn Khadija Jafari u Zainab Jafari, ċittadini Afgani, kontra d-deċiżjonijiet meħuda mill-Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl (uffiċċju federali għad-dritt tal-barranin u d-dritt għal ażil, l-Awstrija) (iktar ’il quddiem l-“uffiċċju”) li jiddikjaraw l-applikazzjonijiet tagħhom għal protezzjoni internazzjonali inammissibbli, li jordnaw it-tkeċċija tagħhom u li jikkonstataw li t-trasferiment tagħhom lejn il-Kroazja huwa leċitu.
Il-kuntest ġuridiku
Il-Konvenzjoni li timplementa l-Ftehim ta’ Schengen
L-Artikolu 18(1) tal-Konvenzjoni li timplementa l-Ftehim ta’ Schengen, tal‑14 ta’ Ġunju 1985, bejn il-Gvernijiet tal-Istati tal-Unjoni Ekonomika tal-Benelux, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Repubblika Franċiża dwar it-tneħħija bil-mod ta’ kontrolli fil-fruntieri komuni tagħhom, iffirmata f’Schengen fid‑19 ta’ Ġunju 1990 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 2, p. 9), kif emendata bir-Regolament Nru 610/2013 (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni li timplementa l-Ftehim ta’ Schengen”), jipprovdi:
“Il-viżi għal soġġorni li jeċċedu 90 jum (‘viżi għal soġġorn fit-tul’) għandhom ikunu viżi nazzjonali maħruġa minn wieħed mill-Istati Membri skont il-liġijiet nazzjonali tiegħu jew il-liġi tal-Unjoni. Dawn il-viżi għandhom jinħarġu fil-format uniformi għall-viżi kif stabbilit fir-[Regolament (KE) tal-Kunsill Nru 1683/95, tad‑29 ta’ Mejju 1995, li jistabbilixxi format uniformi għall-viża (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 1, p. 13)], bl-intestatura li tispeċifika t-tip ta’ viża bl-ittra ‘D’. […]”
Id-Direttiva 2001/55/KE
L-Artikolu 18 tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE, tal‑20 ta’ Lulju 2001, dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta’ dawn (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 162) jipprevedi:
“Għandhom japplikaw il-kriterji u l-mekkaniżmi sabiex jiġi deċiż liema Stat Membru jkun responsabbli li jikkunsidra applikazzjoni għall-asil. B’mod partikolari, l-Istat Membru responsabbli mill-eżaminazzjoni ta’ applikazzjoni għall-asil issottomessa minn persuna li tgawdi l-protezzjoni temporanja skond din id-Direttiva, għandu jkun l-Istat Membru li jkun aċċetta t-trasferiment tiegħu lejn it-teritorju tiegħu.”
Il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen
Il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen tħassar u ġie ssostitwit bir-Regolament (UE) 2016/399, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad‑9 ta’ Marzu 2016, dwar Kodiċi tal-Unjoni dwar ir-regoli li jirregolaw il-moviment ta’ persuni min-naħa għall-oħra tal-fruntiera (Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen) (
ĠU 2016, L 77, p. 1
). Il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen kien għaldaqstant applikabbli meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali.
Il-premessi 6, 27 u 28 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen kienu fformulati kif ġej:
“(6)
Il-kontrolli fuq il-fruntieri huma fl-interess mhux biss ta’ l-Istat Membru li fil-fruntieri esterni tiegħu isiru dawn il-kontrolli, iżda ta’ l-Istati Membri kollha li abolixxew il-kontrolli fuq il-fruntieri interni. Il-kontroll fuq il-fruntiera għandu jgħin fil-ġlieda kontra l-immigrazzjoni illegali u t-traffikar tal-bnedmin u biex tkun prevenuta xi theddida għas-sigurtà interna, l-politika pubblika, is-saħħa pubblika u r-relazzjonijiet internazzjonali ta’ l-Istati Membri.
[…]
(27)
Dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp tad-disposizzjonijiet ta’ l-acquis ta’ Schengen li fihom ir-Renju Unit ma jieħux parti […]. Ir-Renju Unit għaldaqstant mhux qed jieħu sehem fl-adozzjoni tiegħu u mhux marbut bih jew soġġett għall-applikazzjoni tiegħu.
(28)
Dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp fid-disposizzjonijiet ta’ l-acquis ta’ Schengen li fihom l-Irlanda ma tiħux sehem […] L-Irlanda għaldaqstant mhix qed tieħu sehem fl-adozzjoni tiegħu u mhix marbuta bih jew soġġetta għall-applikazzjoni tiegħu.”
L-Artikolu 4 ta’ dan il-kodiċi, intitolat “Qsim ta’ fruntieri esterni”, kien jipprovdi:
“1.   Il-fruntieri esterni jistgħu jinqasmu biss minn punti ta’ qsim tal-fruntiera u waqt il-ħinijiet tal-ftuħ stabbiliti. Il-ħinijiet tal-ftuħ għandhom ikunu indikati b’mod ċar fil-punti ta’ qsim tal-fruntiera li mhumiex miftuħa għal 24 siegħa kuljum.
[…]
3.   Mingħajr preġudizzju […] għall-obbligi tagħhom ta’ protezzjoni internazzjonali, l-Istati Membri għandhom jintroduċu penali, skond il-liġi nazzjonali tagħhom, għall-qsim mhux awtorizzat ta’ fruntieri esterni f’postijiet li mhumiex punti ta’ qsim jew f’ħinijiet li mhumiex il-ħinijiet ta’ ftuħ stabbiliti. […]”
Bit-titolu “Kondizzjonijiet ta’ dħul għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi”, l-Artikolu 5 tal-imsemmi kodiċi kien jipprevedi:
“1.   Fil-każ ta’ permanenza fit-territorju tal-Istati Membri ta’ mhux aktar minn 90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum, li jinkludi li jitqies il-perjodu ta’ 180 jum li jippreċedi kull jum ta’ soġġorn, il-kondizzjonijiet tad-dħul għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi għandhom ikunu kif ġej:
(a)
ikollhom dokument validu tal-ivvjaġġar li jintitola lid-detentur jaqsam il-fruntiera […]
[…]
(b)
huma fil-pussess ta’ viża valida, jekk rikjesta […], ħlief meta jkunu detenturi ta’ permess validu ta’ residenza validu jew viża valida għal soġġorn fit-tul;
(c)
jiġġustifikaw l-għan u l-kondizzjonijiet tas-soġġorn li jkunu bi ħsiebhom jagħmlu u jkollhom mezzi biżżejjed ta’ sussistenza, kemm għall-perijodu tas-soġġorn li jkunu bi ħsiebhom jagħmlu kif ukoll għar-ritorn lejn il-pajjiż ta’ l-oriġini tagħhom jew transitu lejn pajjiż terz fejn ikunu ċerti li ser jitħallew jidħlu, jew ikunu f’posizzjoni li jakkwistaw dawn il-mezzi legalment;
(d)
ma jkunux persuni li għalihom ikun inħareġ allert fis-[Sistema ta’ Informazzjoni ta’ Schengen (SIS)] sabiex jiġi miċħud id-dħul;
(e)
mhumiex meqjusa bħala theddida għall-politika pubblika, is-sigurtà interna, is-saħħa pubblika jew ir-relazzjonijiet internazzjonali ta’ xi Stat Membru partikolarment jekk l-ebda allert ma jkun inħareġ fid-databases nazzjonali ta’ l-Istati Membri sabiex jiġi miċħud id-dħul għall-istess raġunijiet.
[…]
4.   B’deroga mill-paragrfu 1:
(a)
ċittadini ta’ pajjiż terz li ma jissodisfawx il-kondizzjonijiet kollha stabbiliti fil-paragrafu 1, iżda li jkollhom permess ta’ residenza jew viża għal soġġorn fit-tul għandhom ikunu awtorizzati jidħlu fit-territorju tal-Istati Membri l-oħra għal skop ta’ transitu sabiex ikunu jistgħu jaslu fit-territorju tal-Istat Membru li jkun ħareġ il-permess ta’ residenza jew il-viża għal soġġorn fit-tul, sakemm isimhom ma jkunx fuq il-lista nazzjonali ta’ allerti tal-Istat Membru li tiegħu jkunu qed jippruvaw jaqsmu l-fruntieri esterni u li l-allert ma jkunx akkumpanjat minn istruzzjonijiet biex jiġi rrifjutat id-dħul jew it-transitu;
(b)
ċittadini ta’ pajjiż terz li jissodisfaw il-kondizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1, ħlief dik stabbilita fil-punt (b), u li jippreżentaw ruħhom fuq il-fruntiera jistgħu jiġu awtorizzati jidħlu fit-territorju tal-Istati Membri, jekk tinħareġ viża fil-fruntiera […]
[…]
(c)
ċittadin(i) ta’ pajjiż terz li ma jissodisfawx xi kondizzjoni waħda jew aktar imsemmija fil-paragrafu 1 jistgħu jiġu awtorizzati minn xi Stat Membru biex jidħlu fit-territorju tiegħu għal raġunijiet umanitarji, għal raġunijiet ta’ interess nazzjonali jew minħabba obbligi internazzjonali. Meta ċ-ċittadin minn pajjiż terz konċernat ikun soġġett għal xi allert kif imsemmi fil-paragrafu 1 punt (d), l-Istat Membru li jkun qed jawtorizza d-dħul tiegħu/tagħha fit-territorju tiegħu għandu jinforma lill-Istati Membri l-oħra b’dan.”
L-Artikolu 10(1) tal-istess kodiċi kien jispeċifika li d-dokumenti tal-ivvjaġġar ta’ ċittadini ta’ pajjiż terz għandhom jiġu ttimbrati b’mod sistematiku mad-dħul u l-ħruġ.
L-Artikolu 12(1) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen kien jispeċifika:
“[…] Persuna li tkun qasmet fruntiera illegalment u li ma għandha l-ebda dritt tibqa’ fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat għandha tiġi arrestata u ssir soġġetta għall-proċeduri li jirrispettaw id-Direttiva 2008/115/KE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas‑16 ta’ Diċembru 2008, dwar standards u proċeduri komuni fl-Istati Membri għar-ritorn ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu qegħdin fil-pajjiż illegalment (
ĠU 2008, L 348, p. 98
)].”
Id-Direttiva 2008/115
L-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 2008/115 (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar ir-ritorn”) jistipula:
“L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma japplikawx din id-Direttiva għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi li:
(a)
huma soġġetti għal ċaħda ta’ dħul, skond l-Artikolu 13 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, jew li jkunu arrestati jew interċettati mill-awtoritajiet kompetenti b’konnessjoni mal-qsim irregolari bl-art, bil-baħar jew bl-ajru tal-fruntiera esterna ta’ Stat Membru u li ma jkunux sussegwentement kisbu awtorizzazzjoni jew dritt biex joqogħdu f’dak l-Istat Membru;
[…]”
L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”, huwa fformulat kif ġej:
“Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni [direttiva] għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(2)
‘soġġorn illegali’ tfisser il-preżenza fit-territorju ta’ Stat Membru, ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz li ma jissodisfax, jew m’għadux jissodisfa l-kondizzjonijiet ta’ dħul kif stabbiliti fl-Artikolu 5 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen jew kondizzjonijiet oħrajn għal dħul, soġġorn jew residenza f’dak l-Istat Membru;
[…]”
Ir-Regolament (KE) Nru 810/2009
Il-premessi 36 u 37 tar-Regolament (KE) Nru 810/2009, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat‑13 ta’ Lulju 2009, li jistabbilixxi Kodiċi Komunitarju dwar il-Viżi (Kodiċi dwar il-Viżi) (
ĠU 2009, L 243, p. 1
), kif emendat bir-Regolament Nru 610/2013 (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi dwar il-Viżi”), huma redatti kif ġej:
“(36)
Dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen li fih ir-Renju Unit ma jiħux sehem […]. Għalhekk ir-Renju Unit mhuwiex qiegħed jieħu sehem fl-adozzjoni tiegħu u mhuwiex marbut bih jew suġġett għall-applikazzjoni tiegħu.
(37)
Dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen li fih l-Irlanda ma tieħux sehem […]. Għalhekk l-Irlanda mhijiex qed tieħu sehem fl-adozzjoni tar-Regolament u mhijiex marbuta minnu jew suġġetta għall-applikazzjoni tiegħu.”
L-Artikolu 1(1) tal-Kodiċi dwar il-Viżi jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-proċeduri u l-kondizzjonijiet għall-ħruġ ta’ viżi għal tranżitu mit-territorju tal-Istati Membri jew soġġorni previsti fihom, li ma jeċċedux id-90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum.”
L-Artikolu 25(1) ta’ dan il-kodiċi jipprevedi:
“Viża b’validità territorjali limitata għandha tinħareġ eċċezzjonalment, fil-każijiet li ġejjin:
(a)
meta l-Istat Membru kkonċernat iqis li huwa meħtieġ, għal raġunijiet umanitarji, għal raġunijiet ta’ interess nazzjonali jew minħabba obbligi internazzjonali:
(i)
b’deroga mill-prinċipju li għandhom ikunu sodisfatti l-kondizzjonijiet ta’ dħul stabbiliti fl-Artikolu 5(1) (a), (c), (d) u (e), tal-Kodiċi dwar il-Fruntieri ta’ Schengen;
[…]”
L-Artikoli 27 sa 29 tal-Kodiċi dwar il-Viżi jiddefinixxu r-regoli dwar kif għandhom jimtlew l-istickers tal-viża, dwar l-invalidar ta’ viżi mimlijin u dwar it-twaħħil tal-istickers tal-viża.
L-Artikolu 35 ta’ dan il-kodiċi, intitolat “Applikazzjonijiet għal viżi fuq il-fruntieri esterni”, jistipula, fil-paragrafu 4 tiegħu:
“Fejn ma jiġux sodisfatti l-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5(1)(a), (c), (d) u (e) tal-Kodiċi dwar il-Fruntieri ta’ Schengen, l-awtoritajiet responsabbli għall-ħruġ tal-viża mal-fruntiera jistgħu joħorġu viża b’validità territorjali limitata għat-territorju tal-Istat Membru li joħroġ il-viża biss, skont l-Artikolu 25(1)(a) ta’ dan ir-Regolament.”
Ir-Regolament Dublin III
Il-premessi 25 u 41 tar-Regolament Dublin III huma redatti kif ġej:
“(25)
Il-ħolqien progressiv ta’ żona mingħajr fruntieri interni li fiha l-moviment liberu ta’ persuni jkun iggarantit skont it-TFUE u l-istabbiliment ta’ politika tal-Unjoni dwar il-kondizzjonijiet tad-dħul u qagħad ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, inklużi sforzi komuni lejn l-amministrazzjoni ta’ konfini esterni, jagħmel meħtieġ li jinstab bilanċ bejn kriterji ta’ responsabbiltà u spirtu ta’ solidarjetà.
[…]
(41)
F’konformità mal-Artikolu 3 u l-Artikolu 4a(1) tal-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u l-Irlanda fir-rigward tal-Ispazju ta’ Libertà, Sigurtà u Ġustizzja, mehmuż mat-TUE u mat-TFUE, dawk l-Istati Membri innotifikaw ix-xewqa tagħhom li jieħdu sehem fl-adozzjoni u l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament.”
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida (‘l-Istat Membru Responsabbli’).”
L-Artikolu 2 tal-imsemmi regolament jipprevedi:
“Għall-għanijiet ta’ dan ir-Regolament:
[…]
m)
‘viża’ tfisser l-awtorizzazzjoni jew deċiżjoni ta’ Stat Membru rekwiżita għal transitu jew dħul għal soġġorn intenzjonat f’dak l-Istat Membru jew f’diversi Stati Membri. In-natura tal-viża għandha tkun iddeterminata skont id-definizzjonijiet li ġejjin:
—
‘viża għal soġġorn twil’ tfisser awtorizzazzjoni jew deċiżjoni maħruġa minn wieħed mill-Istati Membri f’konformità mad-dritt nazzjonali tiegħu jew il-liġi tal-Unjoni rekwiżita għal dħul għal soġġorn intenzjonat f’dak l-Istat Membru ta’ aktar minn tliet xhur;
—
‘viża għal soġġorn qasir’ tfisser awtorizzazzjoni jew deċiżjoni ta’ Stat Membru bil-ħsieb ta’ transitu minn jew soġġorn intenzjonat fit-territorju ta’ Stat Membru wieħed jew aktar jew kollha ta’ tul ta’ mhux aktar minn tliet xhur fi kwalunkwe perijodu ta’ sitt xhur li jibda fid-data tal-ewwel dħul fuq it-territorju tal-Istati Membri;
—
‘viża għal transitu f’ajruport’ tfisser viża valida għal transitu miż-żoni ta’ transitu internazzjonali f’ajruport wieħed jew aktar tal-Istati Membri.
[…]”
L-Artikolu 3(1) u (2) tal-istess regolament jistipula:
“1.   L-Istati Membri għandhom jeżaminaw applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida li japplika fit-territorju ta’ xi wieħed minnhom, inkluż fil-konfini jew fiż-żoni ta’ transitu. L-applikazzjoni għandha tkun eżaminata minn Stat Membru wieħed, li għandu jkun dak li l-kriterji ddikjarati fil-Kapitolu III ta’ dan ir-Regolament juru li huwa responsabbli.
2.   Fejn ebda Stat Membru responsabbli ma jkun jista’ jinħatar fuq il-bażi tal-kriterji elenkati f’dan ir-Regolament, l-ewwel Stat Membru li fih l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali kienet iddepożitata għandu jkun responsabbli biex jeżaminaha.
Fejn huwa impossibbli li applikant jiġi trasferit għall-Istat Membru primarjament nominat bħala responsabbli għax ikun hemm raġunijiet sostanzjali biex wieħed jemmen li hemm difetti sistemiċi fil-proċedura tal-asil u fil-kondizzjonijiet ta’ akkoljenza għall-applikanti f’dak l-Istat Membru, li jirriżultaw f’riskju ta’ trattament inuman jew degradanti fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, l-Istat Membru determinanti għandu jkompli jeżamina l-kriterji stipulati fil-Kapitolu III sabiex jistabbilixxi jekk Stat Membru ieħor jistax jiġi nominat bħala responsabbli.
[…]”
L-Artikolu 7(1) tar-Regolament Dublin III huwa fformulat kif ġej:
“Il-kriterji li jiddeterminaw l-Istat Membru responsabbli għandhom ikunu applikati fl-ordni li fiha huma ddikjarati f’dan il-Kapitolu.”
L-Artikolu 12 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Ħruġ ta’ dokumenti ta’ residenza jew viża” jispeċifika, fil-paragrafi 2 sa 5 tiegħu:
“2.   Fejn l-applikant ikun fil-pussess ta’ viża valida, l-Istat Membru li jkun ħareġ il-viża għandu jkun responsabbli biex jeżamina l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali, sakemm il-viża ma tkunx inħarġet f’isem Stat Membru ieħor taħt arranġament ta’ rappreżentanza kif stipulat fl-Artikolu 8 [tal-Kodiċi dwar il-Viżi]. F’każ bħal dan, l-Istat Membru rappreżentat għandu jkun responsabbli biex jeżamina l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali.
3.   Fejn l-applikant ikun fil-pussess ta’ aktar minn dokument wieħed ta’ residenza validu jew viża maħruġin minn Stati Membri differenti, ir-responsabbiltà biex jeżamina l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali għandhom jassumuha l-Istati Membri fl-ordni li ġejja:
[…]
(b)
l-Istat Membru li ħareġ il-viża li għandha l-aktar tard id-data ta’ skadenza fejn il-viżas varji huma tal-istess tip;
(c)
fejn viżas huma ta’ xorta differenti, l-Istat Membru li ħareġ il-viża li għandha l-itwal perijodu ta’ validità, jew, fejn il-perjodi ta’ validità huma identiċi, l-Istat Membru li ħareġ il-viża li għandha l-aktar tard id-data ta’ skadenza.
4.   Fejn l-applikant ikun fil-pussess biss ta’ […] viża waħda jew aktar li jkunu skadew inqas minn sitt xhur qabel u li ppermettwelu jew ippermettwelha biex attwalment jidħol/tidħol fit-territorju ta’ Stat Membru, il-paragrafi 1, 2 u 3 għandhom japplikaw għal tali żmien li l-applikant ma jkunx ħareġ mit-territorji tal-Istati Membri.
Fejn l-applikant ikun fil-pussess ta’ […] viża waħda jew aktar li jkunu skadew aktar minn sitt xhur qabel u li ppermettwelu jew ippermettwelha biex attwalment jidħol/tidħol fit-territorju ta’ Stat Membru u fejn huwa/hija ma ħarġitx mit-territorji tal-Istati Membri, l-Istat Membru li fih l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali hija ddepożitata għandu jkun responsabbli.
5.   Il-fatt li dokument ta’ residenza jew viża jkun inħareġ fuq bażi ta’ identita falza jew assunta jew fuq sottomissjoni ta’ dokumenti ffalsifikati, simulati jew invalidi m’għandux jimpedixxi li r-responsabbilità tkun allokata lill-Istat Membru li jkun ħarġu/ħariġha. Madankollu, l-Istat Membru li joħroġ id-dokument ta’ residenza jew viża m’għandux ikun responsabbli jekk jista’ jkun stabbilit li l-frodi kienet kommessa wara li d-dokument jew viża kien inħareġ/kienet inħarġet.”
Taħt it-titolu “Dħul u/jew permanenza”, l-Artikolu 13 tar-Regolament Dublin III jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Fejn ikun stabbilit, fuq il-bażi ta’ prova jew xhieda ċirkostanzjali kif deskritt fiż-żewġ listi msemmija fl-Artikolu 22(3) ta’ dan ir-Regolament, inklużi d-data li jirreferi għalihom il-Kapitolu III tar-Regolament (UE) Nru 603/2013, [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas‑26 ta’ Ġunju 2013, dwar l-istabbiliment tal-‘Eurodac’ għat-tqabbil ta’ marki tas-swaba’ għall-applikazzjoni effettiva tar-Regolament Nru 604/2013 u dwar talbiet għat-tqabbil ma’ data tal-Eurodac mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi tal-Istati Membri u mill-Europol għall-finijiet ta’ infurzar tal-liġi, u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1077/2011 li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għat-tmexxija operattiva tas-sistemi tal-IT fuq skala kbira fl-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja (
ĠU 2013, L 180, p. 1
)] li applikant ikun qasam b’mod irregolari l-konfini għal ġo Stat Membru bl-art, bil-baħar jew bl-ajru wara li jkun ġie minn pajjiż terz, l-Istat Membru hekk ippenetrat għandu jkun responsabbli biex jeżamina l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali. Dik ir-responsabbilità għandha tieqaf 12‑il xahar wara d-data li fiha l-qsim irregolari tal-konfini jkun seħħ.”
L-Artikolu 14(1) tar-Regolament Dublin III jipprevedi:
“Jekk ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida jidħol fit-territorju ta’ Stat Membru li fih il-ħtieġa li jkollu viża tkun irrinunzjata, dak l-Istat Membru għandu jkun responsabbli biex jeżamina l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali tiegħu.”
L-Artikolu 17(1) ta’ dan ir-regolament jistipula:
“Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 3(1), kull Stat Membru jista’ jiddeċiedi li jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għandu minn ċittadin ta’ pajjiż terz, ukoll jekk it-tali eżami ma jaqax taħt ir-responsabbilta tiegħu taħt il-kriterji preskritti f’dan ir-Regolament.
L-Istat Membru li jiddeċiedi li jeżamina applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali skont dan il-paragrafu għandu jsir l-Istat Membru responsabbli u għandu jassumi l-obbligi assoċjati ma’ dik ir-responsabbiltà. […]
[…]”
L-Artikolu 33 tar-Regolament Dublin III jistabbilixxi mekkaniżmu għal twissija bikrija, tħejjija u ġestjoni ta’ kriżijiet li jkopri s-sitwazzjonijiet li fihom l-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament tista’ titqiegħed fil-perikolu minħabba l-identifikazzjoni ta’ riskju ssostanzjat ta’ pressjoni partikolari li titpoġġa fuq is-sistema ta’ ażil ta’ Stat Membru u/jew minħabba problemi fil-funzjonament tas-sistema ta’ ażil ta’ Stat Membru.
L-Artikolu 34 ta’ dan ir-regolament jipprevedi mekkaniżmi ta’ skambju ta’ informazzjoni bejn l-Istati Membri.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
K. u Z. Jafari telqu mill-Afganistan fix-xahar ta’ Diċembru 2015, bit-tfal tagħhom, u sussegwentement ivvjaġġaw minn ġewwa l-Iran, it-Turkija, il-Greċja, dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja u s-Serbja. Huma qasmu l-fruntiera bejn dan l-Istat tal-aħħar u l-Kroazja fl‑2016. L-awtoritajiet Kroati organizzaw it-trasport tagħhom, bil-pullman, sal-fruntiera Slovena.
K. u Z. Jafari u t-tfal tagħhom sussegwentement daħlu fis-Slovenja. L-awtoritajiet Sloveni tawhom, fil‑15 ta’ Frar 2016, dokumenti mill-pulizija li jindikaw li d-destinazzjoni tal-vjaġġ tagħhom kienet, għal waħda minnhom, il-Ġermanja, u għall-oħra, l-Awstrija. Dik il-ġurnata stess, wara li daħlu fl-Awstrija, K. u Z. Jafari ppreżentaw, għalihom stess u għat-tfal tagħhom, applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali f’dan l-Istat Membru tal-aħħar.
L-uffiċċju indirizza talba għal informazzjoni lill-awtoritajiet Sloveni, skont l-Artikolu 34 tar-Regolament Dublin III, billi urew id-dokumenti mill-pulizija mogħtija lil K. u Z. Jafari. L-awtoritajiet Sloveni wieġbu għal din it-talba li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi kkonċernati ma kienu rreġistrati fis-Slovenja taħt l-ebda titolu rilevanti għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament u li huma kienu qasmu s-Slovenja billi ġew mill-Kroazja.
Fis‑16 ta’ April 2016, l-uffiċċju talab lill-awtoritajiet Kroati jieħdu r-responsabbiltà ta’ K. u Z. Jafari u t-tfal tagħhom abbażi tal-Artikolu 21 tal-imsemmi regolament. L-awtoritajiet Kroati ma wieġbux għal din it-talba. Permezz ta’ ittra tat‑18 ta’ Ġunju 2016, l-uffiċċju indika lil dawn tal-aħħar li, skont l-Artikolu 22(7) tal-istess regolament, ir-responsabbiltà għall-eżami tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali ppreżentati minn K. u Z. Jafari u t-tfal tagħhom kienet issa taqa’ fuq ir-Repubblika tal-Kroazja.
Fil‑5 ta’ Settembru 2016, l-uffiċċju ddikjara l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali ppreżentati minn K. u Z. Jafari inammissibbli, ordna t-tkeċċija tagħhom kif ukoll tat-tfal tagħhom, u kkonstata li r-ritorn tagħhom lejn il-Kroazja kien leċitu. Dawn id-deċiżjonijiet kienu bbażati fuq il-fatt li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi kkonċernati daħlu irregolarment fil-Greċja u fil-Kroazja u li t-trasferiment tagħhom lejn il-Greċja huwa eskluż minħabba nuqqasijiet sistematiċi fil-proċedura tal-ażil f’dan l-Istat Membru.
K. u Z. Jafari kkontestaw dawn id-deċiżjonijiet quddiem il-Bundesverwaltungsgericht (qorti amministrattiva federali, l-Awstrija). Fl‑10 ta’ Ottubru 2016, dik il-qorti ċaħdet ir-rikorsi tagħhom billi rrilevat, b’mod partikolari, li, fl-assenza ta’ viża, id-dħul tagħhom fil-Kroazja kellu jitqies bħala irregolari fid-dawl tal-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u li ma seta’ jinsilet ebda argument mill-ammissjoni tal-persuni kkonċernati fil-Kroazja bi ksur ta’ dawn il-kundizzjonijiet.
K. u Z. Jafari appellaw minn din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju, billi argumentaw b’mod partikolari li huma daħlu fil-Kroazja, fis-Slovenja u fl-Awstrija skont l-Artikolu 5(4)(c) ta’ dan il-kodiċi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgerichtshof (qorti amministrattiva, l-Awstrija) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 2(m), l-Artikolu 12 u l-Artikolu 13 tar-Regolament [Dublin III], għandhom jiġu interpretati billi jittieħdu inkunsiderazzjoni strumenti legali oħra marbuta mar-Regolament Dublin III, jew dawn id-dispożizzjonijiet għandhom jingħataw tifsira awtonoma?
2)
Fil-każ li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Dublin III għandhom jiġu interpretati b’mod indipendenti minn strumenti legali oħra:
a)
Fiċ-ċirkustanzi tal-kawżi prinċipali, ikkaratterizzati mill-fatt li mmaterjalizzaw fi żmien li fih l-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati prinċipalment involuti kienu qegħdin jaffrontaw numru eċċezzjonalment għoli ta’ persuni li kienu qegħdin jitolbu jitħallew jgħaddu mit-territorju tagħhom, id-dħul fit-territorju, ittollerat
de facto
minn Stat Membru għall-finijiet biss tat-tranżitu minn dan l-Istat Membru u tat-tressiq ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru ieħor, għandu jitqies daqslikieku huwa ‘viża’ fis-sens tal-Artikolu 2(m) u tal-Artikolu 12 tar-Regolament Dulbin III?
Jekk tingħata risposta fl-affermattiv għad-domanda 2(a):
b)
Jekk id-dħul fit-territorju għall-finijiet ta’ tranżitu jkun ittollerat
de facto
, il-ħruġ mit-territorju tal-Istat Membru inkwistjoni għandu jitqies li jwassal sabiex il-‘viża’ ma tibqax valida?
c)
Jekk id-dħul fit-territorju għall-finijiet ta’ tranżitu jkun ittollerat
de facto
, għandu jitqies li l-‘viża’ tibqa’ valida meta l-ħruġ mit-territorju tal-Istat Membru inkwistjoni ma jkunx għadu seħħ jew il-‘viża’ ma tibqax valida, irrispettivament mill-assenza ta’ ħruġ mit-territorju, hekk kif l-applikant jabbanduna definittivament kull ħsieb li jmur fi Stat Membru ieħor?
d)
Il-fatt li l-applikant jabbanduna kull ħsieb li jmur fl-Istat Membru inizjalment magħżul bħala destinazzjoni jwassal sabiex jitqies li hemm frodi wara l-ħruġ tal-‘viża’, fis-sens tal-Artikolu 12(5) tar-Regolament Dublin III, b’tali mod li l-Istat Membru li jkun ħareġ il-‘viża’ ma jkunx responsabbli?
Jekk tingħata risposta negattiva għad-domanda 2(a):
e)
L-espressjoni ‘qasam b’mod irregolari l-konfini għal ġo Stat Membru bl-art, bil-baħar jew bl-ajru wara li jkun ġie minn pajjiż terz’, li tinsab fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, għandha tinftiehem fis-sens li, fiċ-ċirkustanzi speċjali deskritti tal-kawżi prinċipali, għandu jitqies li ma kienx hemm qsim irregolari tal-fruntiera esterna?
3)
Fil-każ li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Dublin III għandhom jiġu interpretati billi jittieħdu inkunsiderazzjoni strumenti legali oħra:
a)
Sabiex jiġi evalwat jekk kienx hemm ‘qsim irregolari’ tal-fruntiera fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, għandu jitqies b’mod partikolari jekk id-dħul fit-territorju jissodisfax il-kundizzjonijiet tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u b’mod partikolari l-Artikolu 5 [tiegħu], dispożizzjoni din li tapplika għall-kawżi prinċipali minħabba d-data tad-dħul fit-territorju?
Jekk tingħata risposta negattiva għad-domanda 3(a):
b)
Liema dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jittieħdu partikolarment inkunsiderazzjoni sabiex jiġi evalwat jekk ikunx hemm ‘qsim irregolari’ tal-fruntiera fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III?
Jekk tingħata risposta fl-affermattiv għad-domanda 3(a):
c)
Fiċ-ċirkustanzi tal-kawżi prinċipali, ikkaratterizzati mill-fatt li mmaterjalizzaw fi żmien li fih l-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati prinċipalment involuti kienu qegħdin jaffrontaw numru eċċezzjonalment għoli ta’ persuni li kienu qegħdin jitolbu jitħallew jgħaddu mit-territorju tagħhom, id-dħul fit-territorju, ittollerat
de facto
, mingħajr eżami taċ-ċirkustanzi individwali, minn Stat Membru, għall-finijiet biss tat-tranżitu minn dan l-Istat Membru u tat-tressiq ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru ieħor, għandu jitqies daqslikieku huwa awtorizzazzjoni ta’ dħul fit-territorju fis-sens tal-Artikolu 5(4)(ċ) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen?
Jekk tingħata risposta fl-affermattiv għad-domandi 3(a) u 3(c):
d)
L-awtorizzazzjoni ta’ dħul fit-territorju taħt l-Artikolu 5(4)(ċ) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen twassal sabiex ikollu jitqies li hemm awtorizzazzjoni ekwivalenti għal viża fis-sens tal-Artikolu 5(1)(b) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u, għaldaqstant, ‘viża’ li tissodisfa l-Artikolu 2(m) tar-Regolament Dublin III, b’tali mod li jkollhom jiġu applikati d-dispożizzjonijiet dwar id-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli taħt ir-Regolament Dublin III billi jittieħed inkunsiderazzjoni ukoll l-Artikolu 12 tiegħu?
Jekk tingħata risposta fl-affermattiv għad-domandi 3(a), 3(c) u 3(d):
e)
Jekk id-dħul fit-territorju għall-finijiet ta’ tranżitu jkun ittollerat
de facto
, il-ħruġ mit-territorju tal-Istat Membru inkwistjoni għandu jitqies li jwassal sabiex il-‘viża’ ma tibqax valida?
f)
Jekk id-dħul fit-territorju għall-finijiet ta’ tranżitu jkun ittollerat
de facto
, għandu jitqies li l-‘viża’ tibqa’ valida meta l-ħruġ mit-territorju tal-Istat Membru inkwistjoni ma jkunx għadu seħħ jew il-‘viża’ ma tibqax valida, irrispettivament mill-assenza ta’ ħruġ mit-territorju, hekk kif l-applikant jabbanduna definittivament kull ħsieb li jmur fi Stat Membru ieħor?
g)
Il-fatt li l-applikant jabbanduna kull ħsieb li jmur fl-Istat Membru inizjalment magħżul bħala destinazzjoni jwassal sabiex jitqies li hemm frodi wara l-ħruġ tal-‘viża’, fis-sens tal-Artikolu 12(5) tar-Regolament Dublin III, b’tali mod li l-Istat Membru li jkun ħareġ il-‘viża’ ma jkunx responsabbli?
Jekk tingħata risposta fl-affermattiv għad-domandi 3(a) u 3(c) iżda [risposta fin-negattiv] għad-domanda 3(d):
h)
L-espressjoni ‘qasam b’mod irregolari l-konfini għal ġo Stat Membru bl-art, bil-baħar jew bl-ajru wara li jkun ġie minn pajjiż terz’, li tinsab fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, għandha tinftiehem fis-sens li, fiċ-ċirkustanzi speċjali deskritti fil-kawżi prinċipali, għandu jitqies li l-qsim tal-fruntiera, li jiġi kklassifikat bħala awtorizzazzjoni ta’ dħul fit-territorju fis-sens tal-Artikolu 5(4)(ċ) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, ma għandux jitqies li huwa qsim irregolari tal-fruntiera esterna?”
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Fid-deċiżjoni ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju għamlet talba għall-applikazzjoni tal-proċedura mħaffa prevista fl-Artikolu 105 tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
Permezz ta’ digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑15 ta’ Frar 2017, Jafari (
C‑646/16
, mhux ippubblikat,
EU:C:2017:138
), dan tal-aħħar laqa’ din it-talba.
Fuq id-domandi preliminari
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li, sa fejn l-Artikolu 2(m) u l-Artikoli 12 u 13 tar-Regolament Dublin III jirrigwardaw aspetti tal-politiki dwar il-kontrolli fil-fruntieri u dwar l-immigrazzjoni li huma rregolati b’atti tal-Unjoni separati, għandha, sabiex tingħata risposta għall-ewwel domanda, tiġi evalwata b’mod separat ir-rilevanza ta’ dawn l-atti għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(m) u tal-Artikolu 12 ta’ dan ir-regolament, minn naħa, u għal dik tal-Artikolu 13 tal-imsemmi regolament, min-naħa l-oħra.
Fuq l-ewwel domanda, il-punt (a) tat-tieni domanda, u l-punt (d) tat-tielet domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, tal-punt (a) tat-tieni domanda tagħha, u tal-punt (d) tat-tielet domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 12 tar-Regolament Dublin III, moqri flimkien mal-Artikolu 2(m) ta’ dan ir-regolament u, jekk ikun il-każ, mad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi dwar il-Viżi, għandux jiġi interpretat fis-sens li l-fatt, għall-awtoritajiet tal-ewwel Stat Membru ikkonfrontati bil-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jittranżitaw minn dan l-Istat Membru sabiex iressqu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru ieħor, li jittolleraw id-dħul fit-territorju ta’ tali ċittadini, li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet ta’ dħul meħtieġa bħala prinċipju f’dan l-ewwel Stat Membru, għandux jiġi kklassifikat bħala “viża” fis-sens tal-Artikolu 12.
B’mod partikolari mill-Artikolu 3(1) u mill-Artikolu 7(1) tar-Regolament Dublin III, jirriżulta li l-Istat Membru responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali huwa, bħala prinċipju, dak indikat mill-kriterji stipulati fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Ġunju 2016, Ghezelbash,
C‑63/15
,
EU:C:2016:409
, punt
).
L-Artikolu 12 tal-imsemmi regolament, li jinsab fil-Kapitolu III tiegħu, jipprevedi li, fejn l-applikant għal protezzjoni internazzjonali jkun fil-pussess ta’ viża valida jew skaduta, l-Istat Membru li jkun ħareġ din il-viża għandu, taħt ċerti kundizzjonijiet, ikun responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali.
L-Artikolu 2(m) tal-istess regolament jistipula definizzjoni ġenerali tal-kelma “viża” u jispeċifika li n-natura tal-viża għandha tiġi evalwata skont definizzjonijiet iktar speċifiċi li jirrigwardaw il-viża għal soġġorn twil, il-viża għal soġġorn qasir u l-viża għal tranżitu f’ajruport, rispettivament.
Minn din id-dispożizzjoni jirriżulta li l-kunċett ta’ “viża”, fis-sens tar-Regolament Dublin III, ikopri mhux biss il-viżi għal soġġorn qasir u għal tranżitu f’ajruport, li l-proċeduri u l-kundizzjonijiet għall-ħruġ tagħhom huma armonizzati mill-Kodiċi dwar il-Viżi, iżda wkoll il-viżi għal soġġorn twil li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-kodiċi u jistgħu, fl-assenza attwali ta’ miżuri ġenerali adottati mil-leġiżlatur tal-Unjoni abbażi tal-Artikolu 79(2)(a) TFUE, jinħarġu b’applikazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2017, X u X,
C‑638/16 PPU
,
EU:C:2017:173
, punti
u
).
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, bħalma jenfasizzaw il-premessi 36 u 37 tal-Kodiċi dwar il-Viżi u l-premessa 41 tar-Regolament Dublin III, uħud mill-Istati Membri li ma humiex marbuta b’dan il-kodiċi huma min-naħa l-oħra marbuta b’dan ir-regolament. Minn dan isegwi li viżi għal soġġorn qasir jew għal tranżitu maħruġa minn dawn l-Istati Membri mingħajr ma jsegwu r-regoli stipulati fl-imsemmi kodiċi għandhom madankollu jitqiesu bħala “viża”, fis-sens tal-Artikolu 2(m) u tal-Artikolu 12 tar-Regolament Dublin III.
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-leġiżlatur tal-Unjoni ddefinixxa l-kelma “viża”, fl-Artikolu 2(m) ta’ dan ir-regolament tal-aħħar, mingħajr ma semma l-Kodiċi dwar il-Viżi jew atti oħrajn tal-Unjoni li jirregolaw speċifikament il-qasam tal-viżi, filwaqt li għamel riferiment dirett għal diversi atti tal-Unjoni fid-definizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 2(a), (b), (d), (e) jew (f) tar-Regolament Dublin III.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, minkejja li l-atti adottati mill-Unjoni fil-qasam tal-viżi jikkostitwixxu elementi ta’ kuntest li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(m) u tal-Artikolu 12 tar-Regolament Dublin III, xorta jibqa’ l-fatt li l-kunċett ta’ “viża” fis-sens ta’ dan ir-regolament ma jistax jiġi dedott direttament minn dawn l-atti u għandu jinftiehem billi wieħed jibbaża ruħu fuq id-definizzjoni speċifika fl-Artikolu 2(m) tal-imsemmi regolament kif ukoll fuq l-istruttura ġenerali tiegħu.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li din id-definizzjoni tispeċifika li viża hija “awtorizzazzjoni jew deċiżjoni ta’ Stat Membru” li hija “rekwiżita għal transitu jew għal soġġorn” fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru jew ta’ diversi Stati Membri. Għaldaqstant mill-kliem użat mil-leġiżlatur tal-Unjoni jirriżulta li, minn naħa, il-kunċett ta’ viża jagħmel riferiment għal att adottat formalment minn amministrazzjoni nazzjonali, u mhux għal sempliċi tolleranza, u li, min-naħa l-oħra, il-viża ma għandhiex tiġi konfuża mal-ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru, għaliex il-viża hija ġustament meħtieġa sabiex din l-ammissjoni tiġi permessa.
Din il-konstatazzjoni hija kkorroborata mid-distinzjoni magħmula mill-Artikolu 2(m) tar-Regolament Dublin III bejn il-kategoriji differenti ta’ viżi. Fil-fatt, dawn il-kategoriji, identifikati b’mod ġenerali bis-saħħa tal-informazzjoni fuq l-istickers tal-viża, huma distinti minn xulxin inkwantu l-viżi li jirriżultaw minn dawn il-kategoriji huma meħtieġa sabiex jiġi permess dħul fit-territorju fid-dawl ta’ tipi differenti ta’ soġġorn jew ta’ tranżitu.
Il-kuntest li jidħol fih l-Artikolu 12 ta’ dan ir-regolament jikkorrobora din l-analiżi. B’dan il-mod, il-ħruġ ta’ viża, li jirrigwarda dan l-artikolu flimkien mal-ħruġ ta’ permess ta’ residenza, huwa distint mid-dħul u mis-soġġorn bħala tali, li huma s-suġġett tal-Artikolu 13 tal-imsemmi regolament. Barra minn hekk, il-kriterju stipulat fl-Artikolu 14 tal-istess regolament, jiġifieri d-dħul eżentat minn viża, juri l-fatt li l-leġiżlatur tal-Unjoni ddistingwa d-dħul mill-viża nfisha.
Din id-distinzjoni hija barra minn hekk koerenti mal-istruttura ġenerali tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fl-oqsma kkonċernati. Fil-fatt, filwaqt li r-regoli dwar l-ammissjoni fit-territorju tal-Istati Membri kienu previsti, meta seħħew il-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, mill-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, il-kundizzjonijiet għall-ħruġ tal-viżi huma ddefiniti f’atti differenti bħal, fir-rigward tal-viżi għal soġġorn qasir, il-Kodiċi dwar il-Viżi.
Barra minn hekk għandu jiġi rrilevat li, fil-kuntest iddefinit minn din il-leġiżlazzjoni, l-Istati Membri li jipparteċipaw fih huma obbligati joħorġu l-viżi taħt format uniformi, magħmul minn tikketta li teħel, fir-rigward ukoll tal-viżi għal soġġorn qasir, skont l-Artikoli 27 sa 29 tal-Kodiċi dwar il-Viżi, kif ukoll tal-viżi għal soġġorn twil, skont l-Artikolu 18(1) tal-Konvenzjoni li timplementa l-Ftehim ta’ Schengen. Il-ħruġ ta’ viża fis-sens tal-imsemmija leġiżlazzjoni għandu għalhekk forma differenti minn dak tal-adozzjoni ta’ awtorizzazzjoni għal dħul li, konformement mal-Artikolu 10(1) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, hija magħmula minn timbru fuq dokument tal-ivvjaġġar.
Fid-dawl ta’ dawn il-punti kollha, għandu jitqies li ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru, skont il-każ sempliċement ittollerata mill-awtoritajiet tal-Istat Membru kkonċernat, ma tikkostitwixxix “viża” fis-sens tal-Artikolu 12 tar-Regolament Dublin III, moqri flimkien mal-Artikolu 2(m) ta’ dan ir-regolament.
Il-fatt li l-ammissjoni fit-territorju tal-Istat Membru meħud inkunsiderazzjoni tidħol f’sitwazzjoni kkaratterizzata mill-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jiksbu protezzjoni internazzjonali ma huwiex ta’ natura li jbiddel din il-konklużjoni.
Fil-fatt, minn naħa, ebda punt tar-Regolament Dublin III ma jindika li l-kunċett ta’ “viża” għandu jkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni differenti f’tali sitwazzjoni.
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi kkonstatat li, minkejja li l-leġiżlatur tal-Unjoni qies li atti dwar l-ammissjoni fit-territorju u dwar il-ħruġ ta’ viżi jistgħu jkunu bbażati fuq raġunijiet umanitarji, huwa żamm, f’dan il-qafas, distinzjoni ċara bejn dawn iż-żewġ tipi ta’ atti.
B’dan il-mod, huwa ddistingwa espressament il-possibbiltà li jiġi awtorizzat id-dħul fit-territorju għal raġunijiet umanitarji, prevista fl-Artikolu 5(4)(c) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, minn dik li tinħareġ, għall-istess raġunijiet, viża b’validità territorjali limitata, prevista fl-Artikolu 25(1)(a) tal-Kodiċi dwar il-Viżi. Minkejja li l-Artikolu 35(4) ta’ dan il-kodiċi ċertament jippermetti, taħt ċerti kundizzjonijiet, li tinħareġ tali viża fil-fruntiera, id-dħul fit-territorju għandu għaldaqstant, f’ċerti każijiet, jiġi awtorizzat abbażi tal-Artikolu 5(4)(b) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u mhux abbażi tal-Artikolu 5(4)(c) ta’ dan il-kodiċi. Issa, f’dan il-każ, ma huwiex ikkontestat li l-Artikolu 5(4)(b) tal-imsemmi kodiċi ma jistax ikun applikabbli.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li r-risposta għall-ewwel domanda, għall-punt (a) tat-tieni domanda u għall-punt (d) tat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 12 tar-Regolament Dublin III, moqri flimkien mal-Artikolu 2(m) ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-fatt, għall-awtoritajiet tal-ewwel Stat Membru kkonfrontati bil-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jittranżitaw minn dan l-Istat Membru sabiex iressqu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru ieħor, li jittolleraw id-dħul fit-territorju ta’ tali ċittadini, li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet ta’ dħul meħtieġa bħala prinċipju f’dan l-ewwel Stat Membru, ma għandux jiġi kklassifikat bħala “viża” fis-sens tal-Artikolu 12.
Fuq l-ewwel domanda, il-punt (e) tat-tieni domanda, u l-punti (a) sa (c) u (h) tat-tielet domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, tal-punt (e) tat-tieni domanda tagħha, u tal-punti (a) sa (c) u (h) tat-tielet domanda tagħha, li għandhom jiġu ttrattati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III moqri, jekk ikun il-każ, flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u tad-Direttiva dwar ir-ritorn, għandux jiġi interpretat fis-sens li ċittadin ta’ pajjiż terz li d-dħul tiegħu ġie ttollerat, mill-awtoritajiet tal-ewwel Stat Membru kkonfrontati bil-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jittranżitaw minn dan l-Istat Membru sabiex iressqu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru ieħor, mingħajr ma jissodisfaw il-kundizzjonijiet ta’ dħul bħala prinċipju meħtieġa f’dan l-ewwel Stat Membru, għandu jitqies li “qasam b’mod irregolari” l-fruntiera ta’ dan l-ewwel Stat Membru fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
L-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, li jinsab fil-Kapitolu III tiegħu, intitolat “Il-kriterji biex ikun iddeterminat l-Istat Membru responsabbli”, jipprevedi b’mod partikolari li, meta applikant għal protezzjoni internazzjonali jkun qasam b’mod irregolari l-fruntiera ta’ Stat Membru wara li jkun ġie minn pajjiż terz, dan l-Istat Membru għandu jkun responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali.
Il-kunċett ta’ “qsim irregolari” tal-fruntiera ta’ Stat Membru ma huwiex iddefinit minn dan ir-regolament.
Lanqas ma hemm tali definizzjoni fl-atti l-oħrajn tal-Unjoni, fis-seħħ meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, dwar il-kontroll fil-fruntieri jew dwar l-immigrazzjoni.
B’mod iktar speċifiku, fir-rigward tal-atti msemmija mill-qorti tar-rinviju, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li d-Direttiva dwar ir-ritorn tiddefinixxi biss, fil-punt 2 tal-Artikolu 3 tagħha, il-kunċett ta’ “soġġorn illegali”, li ma għandux jiġi konfuż ma’ dak ta’ “dħul irregolari” (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Ġunju 2016, Affum,
C‑47/15
,
EU:C:2016:408
, punt
).
Bl-istess mod, il-kunċett ta’ “qsim irregolari” tal-fruntiera ta’ Stat Membru ma jistax jiġi ekwiparat ma’ dak ta’ “soġġorn illegali”.
Barra minn hekk, minkejja li l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva dwar ir-ritorn isemmi ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi arrestati jew interċettati meta jseħħ “qsim irregolari” tal-fruntiera esterna ta’ Stat Membru, dan ma jipprovdi ebda indikazzjoni fir-rigward tal-portata preċiża ta’ dan il-kunċett.
Fit-tieni lok, bħalma rrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 127 tal-konklużjonijiet tagħha, il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen lanqas ma jiddefinixxi l-kunċett ta’ “qsim irregolari” tal-fruntiera ta’ Stat Membru.
Filwaqt li huwa jipprevedi, ċertament, fl-Artikolu 4(3) tiegħu, l-istabbiliment ta’ sanzjonijiet fil-każ ta’ qsim mhux awtorizzat tal-fruntieri esterni f’postijiet li ma humiex punti ta’ qsim jew f’ħinijiet li ma humiex il-ħinijiet ta’ ftuħ stabbiliti, hawnhekk huwa jagħmel riferiment għal sitwazzjoni speċifika ħafna li ma tistax tkopri l-każijiet kollha ta’ qsim irregolari ta’ fruntiera.
Bl-istess mod, minkejja li t-tieni sentenza tal-Artikolu 12(1) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen tistipula regola applikabbli għal “persuna li tkun qasmet fruntiera illegalment”, hija ma tispeċifika b’ebda mod id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “qsim illegali” u ma tispeċifikax, b’mod partikolari, jekk dan japplikax meta jiġu miksura r-regoli dwar il-qsim tal-fruntieri esterni, previsti fl-Artikolu 4 ta’ dan il-kodiċi, dawk li jiddefinixxu l-kundizzjonijiet ta’ dħul, previsti fl-Artikolu 5 tiegħu, jew anki dawk dwar il-kontroll fil-fruntieri esterni, li huma s-suġġett tal-Kapitolu II tat-Titolu II tal-imsemmi kodiċi.
Barra minn hekk, il-kunċett ta’ “qsim irregolari” tal-fruntiera jintuża, fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, b’rabta mal-għan speċifiku ta’ dan ir-regolament, jiġifieri d-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli mill-eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali. Issa, tali għan huwa nieqes minn kull rabta mat-tieni sentenza tal-Artikolu 12(1) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, għaliex din hija intiża li tispeċifika r-relazzjoni bejn is-sorveljanza tal-fruntieri u l-implementazzjoni tal-proċeduri ta’ ritorn previsti bid-Direttiva dwar ir-ritorn.
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, bħalma jispeċifikaw il-premessi 27 u 28 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u l-premessa 41 tar-Regolament Dublin III, uħud mill-Istati Membri li ma kinux marbuta b’dan il-kodiċi huma min-naħa l-oħra marbuta b’dan ir-regolament. Minn dan isegwi li l-qsim tal-fruntieri ta’ dawn l-Istati Membri għandu, jekk ikun il-każ, jiġi kklassifikat bħala “regolari” jew “irregolari”, fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, filwaqt li l-ammissjoni fit-territorju tal-imsemmija Stati Membri ma hijiex irregolata bir-regoli dwar il-qsim tal-fruntieri u d-dħul stabbiliti bil-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkonstatat li l-leġiżlatur tal-Unjoni għażel li ma jsemmix, fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, id-Direttiva dwar ir-ritorn jew il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, filwaqt li għamel riferiment espress għar-Regolament Nru 603/2013.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, minkejja li l-atti adottati mill-Unjoni fl-oqsma tal-kontroll fil-fruntieri u tal-immigrazzjoni jikkostitwixxu elementi ta’ kuntest li hemm lok jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, xorta jibqa’ l-fatt li l-portata tal-kunċett ta’ “qsim irregolari” tal-fruntiera ta’ Stat Membru fis-sens ta’ dan ir-regolament ma tistax, bħala prinċipju, tiġi direttament dedotta minn dawn l-atti.
Konsegwentement, fl-assenza ta’ definizzjoni ta’ dan il-kunċett fl-imsemmi regolament, hemm lok, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, li tiġi ddeterminata t-tifsira u l-portata tagħhom konformement mas-sens abitwali tal-kliem użat, billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest li fih jintuża u l-għanijiet segwiti mil-leġiżlazzjoni li jifforma parti minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2014, Diakité,
C‑285/12
,
EU:C:2014:39
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl tas-sens abitwali tal-kunċett ta’ “qsim irregolari” ta’ fruntiera, għandu jitqies li l-qsim ta’ fruntiera mingħajr ma jiġu osservati l-kundizzjonijiet meħtieġa mil-leġiżlazzjoni applikabbli fl-Istat Membru kkonċernat għandu neċessarjament jitqies bħala “irregolari”, fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III.
Minn dan isegwi li, fil-każ li l-fruntiera maqsuma hija dik ta’ Stat Membru marbut bil-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, in-natura irregolari tal-qsim tagħha għandha tiġi eżaminata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, ir-regoli stabbiliti minn dan il-kodiċi.
Dan huwa l-każ, fil-kawża prinċipali, għaliex minbarra l-ewwel sentenza tal-Artikolu 1, l-Artikolu 5(4)(a), it-Titolu III tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u d-dispożizzjonijiet tat-Titolu II ta’ dan il-kodiċi u tal-annessi tiegħu li jagħmlu riferiment għas-sistema ta’ informazzjoni ta’ Schengen, id-dispożizzjonijiet tal-imsemmi kodiċi japplikaw għar-Repubblika tal-Kroazja, skont l-Artikolu 4(1) u (2) tal-att dwar il-kondizzjonijiet tal-adeżjoni tal-Kroazja u l-aġġustamenti għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (
ĠU 2012, L 112, p. 21
), moqri flimkien mal-punt 8 tal-Anness II tiegħu.
Għaldaqstant, il-konstatazzjoni magħmula fil-punt 74 ta’ din is-sentenza ma hijiex biżżejjed għad-definizzjoni kompleta tal-kunċett ta’ “qsim irregolari” fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III.
Għaldaqstant, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-leġiżlazzjonijiet dwar il-qsim tal-fruntieri esterni jistgħu jagħtu lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti l-possibbiltà li jidderogaw, billi jinvokaw motivi umanitarji, mill-kundizzjonijiet ta’ dħul bħala prinċipju imposti fuq iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi sabiex jiżguraw ir-regolarità tas-soġġorn futur tagħhom fl-Istati Membri.
Possibbiltà ta’ dan it-tip hija b’mod partikolari prevista fl-Artikolu 5(4)(c) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, li jippermetti lill-Istati Membri li jipparteċipaw f’dan il-kodiċi jawtorizzaw, bħala eċċezzjoni, liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li ma jissodisfawx kundizzjoni waħda jew diversi ta’ dħul bħala prinċipju imposti fuq dawn iċ-ċittadini sabiex jidħlu fit-territorju tagħhom għal raġunijiet umanitarji jew ta’ interess nazzjonali jew minħabba obbligi internazzjonali.
Għaldaqstant, għandu jiġi rrilevat, qabel kollox, li l-Artikolu 5(4)(c) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen jispeċifika, b’differenza għall-Artikolu 5(4)(b) ta’ dan il-kodiċi, li tali awtorizzazzjoni tapplika biss għat-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, u mhux għat-territorju “tal-Istati Membri” fit-totalità tagħhom. Għaldaqstant, din l-ewwel dispożizzjoni ma tistax twassal sabiex tagħmel regolari l-qsim tal-fruntiera minn ċittadin ta’ pajjiż terz, ammess mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru għas-sempliċi għan li jiġi permess it-tranżitu ta’ dan iċ-ċittadin lejn Stat Membru ieħor sabiex iressaq hemmhekk applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali.
Sussegwentement, u fi kwalunkwe każ, fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, għall-punt (a) tat-tieni domanda, u għall-punt (d) tat-tielet domanda, l-użu ta’ possibbiltà bħal dik prevista fl-Artikolu 5(4)(c) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen ma jistax jiġi ekwiparat mal-ħruġ ta’ viża, fis-sens tal-Artikolu 12 tar-Regolament Dublin III.
Bl-istess mod, peress li dan l-użu ma għandux effett fuq l-eżistenza eventwali ta’ obbligu ta’ pussess ta’ viża għaċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ikkonċernat, dħul awtorizzat f’dan il-kuntest ma jistax jitqies bħala dħul fit-territorju ta’ Stat Membru li fih il-persuna kkonċernata hija eżentata mill-obbligu ta’ viża, fis-sens tal-Artikolu 14 ta’ dan ir-regolament.
Għaldaqstant, jekk jiġi aċċettat li d-dħul ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz awtorizzat, billi jiġu invokati raġunijiet umanitarji, minn Stat Membru b’deroga għall-kundizzjonijiet ta’ dħul bħala prinċipju imposti fuq iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, ma jikkostitwixxix qsim irregolari tal-fruntiera ta’ dan l-Istat Membru fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, dan ikun jimplika li meta l-imsemmi Stat Membru juża din il-possibbiltà, huwa ma jkunx responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali mressqa minn dan iċ-ċittadin fi Stat Membru ieħor.
Issa, tali konklużjoni hija inkompatibbli mal-istruttura ġenerali u mal-għanijiet ta’ dan ir-regolament.
B’dan il-mod, il-premessa 25 tar-Regolament Dublin III issemmi b’mod partikolari r-rabta diretta bejn il-kriterji ta’ responsabbiltà stabbiliti fi spirtu ta’ solidarjetà u l-isforzi komuni ta’ ġestjoni tal-fruntieri esterni li jsiru, bħalma tfakkar il-premessa 6 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, mhux biss fl-interess tal-Istat Membru mal-fruntieri esterni fejn isir il-kontroll mal-fruntieri, iżda wkoll fl-interess tal-Istati Membri kollha li abolixxew il-kontroll mal-fruntieri fil-fruntieri interni tagħhom.
F’dan il-kuntest, mir-rabta bejn l-Artikoli 12 u 14 tar-Regolament Dublin III jirriżulta li dawn l-artikoli jkopru, bħala prinċipju, is-sitwazzjonijiet kollha ta’ dħul regolari fit-territorju tal-Istati Membri, għaliex id-dħul regolari ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz f’dan it-territorju huwa normalment ibbażat jew fuq viża jew permess ta’ residenza, jew fuq eżenzjoni mill-obbligu ta’ viża.
L-applikazzjoni tal-kriterji differenti stipulati f’dawn l-artikoli, kif ukoll fl-Artikolu 13 ta’ dan ir-regolament, għandha, bħala regola ġenerali, tippermetti li l-Istat Membru li minnu joriġina d-dħul jew is-soġġorn ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz fit-territorju tal-Istati Membri jiġi attribwit ir-responsabbiltà li jeżamina l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali eventwalment ippreżentata minn dan iċ-ċittadin.
F’dan ir-rigward, jista’ jiġi rrilevat li din l-idea hija stipulata espressament fl-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta tal-Kummissjoni, tat‑3 ta’ Diċembru 2008 [COM(2008) 820 final], li wasslet għall-adozzjoni tar-Regolament Dublin III, li jżomm, dwar dan il-punt, dak li kien diġà ġie espress fl-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta tal-Kummissjoni [COM(2001) 447 final] li wasslet għall-adozzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 343/2003, tat‑18 ta’ Frar 2003, li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat l-Stat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil iddepożitata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 109). Din l-espożizzjoni tal-motivi tal-aħħar kienet tispeċifika wkoll li l-kriterji stabbiliti b’dan ir-regolament, li fosthom kien hemm il-qsim irregolari tal-fruntiera ta’ Stat Membru, kienu bbażati b’mod partikolari fuq l-idea li kull Stat Membru huwa responsabbli, fil-konfront tal-Istati Membri l-oħrajn kollha, għall-azzjoni tiegħu fil-qasam ta’ dħul u ta’ soġġorn taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi u għandu jassumi l-konsegwenzi ta’ dan fi spirtu ta’ solidarjetà u ta’ kooperazzjoni leali.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-kriterji stipulati fl-Artikoli 12 sa 14 tar-Regolament Dublin III ma jistgħux, mingħajr ma jqiegħdu inkwistjoni l-istruttura ta’ dan ir-regolament, jiġu interpretati b’mod li l-Istat Membru li jkun iddeċieda li jawtorizza, billi jinvoka raġunijiet umanitarji, id-dħul fit-territorju tiegħu ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz mingħajr viża u li ma jgawdix minn eżenzjoni minn viża, jiġi eżentat mir-responsabbiltà tiegħu.
Barra minn hekk, il-fatt li, bħal f’dan il-każ, iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ikkonċernat ikun daħal fit-territorju tal-Istati Membri taħt is-sorveljanza tal-awtoritajiet kompetenti mingħajr ma evita b’ebda mod il-kontroll fil-fruntieri, ma jistax ikun determinanti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 13(1) tal-imsemmi regolament.
Fil-fatt, il-kriterji ta’ responsabbiltà stipulati fl-Artikoli 12 sa 14 tar-Regolament Dublin III ma għandhomx l-għan li jippenalizzaw aġir illegali taċ-ċittadin ikkonċernat ta’ pajjiż terz, iżda li jiddeterminaw liema huwa l-Istat Membru responsabbli billi jittieħed inkunsiderazzjoni r-rwol li għandu dan l-Istat Membru fil-preżenza ta’ dan iċ-ċittadin fit-territorju tal-Istati Membri.
Minn dan isegwi li ċittadin ta’ pajjiż terz ammess fit-territorju tal-ewwel Stat Membru, mingħajr ma jissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ dħul bħala prinċipju meħtieġa f’dan l-Istat Membru, sabiex jittranżita lejn Stat Membru ieħor biex hemmhekk iressaq applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali, għandu jitqies li “qasam b’mod irregolari” l-fruntiera ta’ dan l-ewwel Stat Membru fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III, kemm jekk dan il-qsim ġie ttollerat jew awtorizzat bi ksur tar-regoli applikabbli, jew jekk ġie awtorizzat billi ġew invokati raġunijiet umanitarji u b’deroga mill-kundizzjonijiet ta’ dħul bħala prinċipju imposti fuq iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi.
Il-fatt li l-qsim tal-fruntiera seħħ f’sitwazzjoni kkaratterizzata bil-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jiksbu protezzjoni internazzjonali ma huwiex ta’ natura li jaffettwa l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III.
Fil-fatt, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li l-leġiżlatur tal-Unjoni ħa inkunsiderazzjoni r-riskju li tqum tali sitwazzjoni u, konsegwentement, qiegħed għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri għodod sabiex ikunu jistgħu jwieġbu għaliha b’mod xieraq, mingħajr madankollu ma ppreveda l-applikazzjoni, f’din is-sitwazzjoni, ta’ sistema speċifika sabiex jiġi ddeterminat l-Istat Membru responsabbli.
B’dan il-mod, l-Artikolu 33 tar-Regolament Dublin III jistabbilixxi mekkaniżmu għal twissija bikrija, tħejjija u ġestjoni ta’ kriżijiet bl-għan li jiġu implementati azzjonijiet preventivi intiżi, b’mod partikolari, li jiġi evitat li l-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament tkun imminata minħabba riskju serju ta’ pressjoni partikolari eżerċitata fuq is-sistema tal-ażil ta’ Stat Membru.
B’mod parallel, l-Artikolu 3(1) tal-imsemmi regolament jipprevedi l-applikazzjoni tal-proċedura ddefinita bl-istess regolament għal kull applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali ppreżentata minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew minn persuna apolida fit-territorju ta’ wieħed mill-Istati Membri, mingħajr ma jiġu esklużi l-applikazzjonijiet li huma ppreżentati f’sitwazzjoni kkaratterizzata bil-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jiksbu protezzjoni internazzjonali.
Fit-tieni lok, dan it-tip ta’ sitwazzjonijiet huwa speċifikament irregolat bid-Direttiva 2001/55, li l-Artikolu 18 tagħha jistipula li, fil-każ ta’ influss kbir ta’ persuni spostati, għandhom japplikaw il-kriterji u l-mekkaniżmi ta’ determinazzjoni tal-Istati Membru responsabbli.
Fit-tielet lok, l-Artikolu 78(3) TFUE jippermetti lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, fuq proposta tal-Kummissjoni Ewropea u wara konsultazzjoni tal-Parlament Ewropew, jadotta miżuri provviżorji għall-benefiċċju ta’ Stat Membru wieħed jew diversi li jkunu jinsabu f’sitwazzjoni ta’ urġenza kkaratterizza minn influss f’daqqa ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi.
Għaldaqstant, il-Kunsill adotta, abbażi tal-Artikolu 78(3) TFUE, id-Deċiżjoni (UE) 2015/1523, tal‑14 ta’ Settembru 2015, li tistabbilixxi miżuri proviżorji fil-qasam tal-protezzjoni internazzjonali għall-benefiċċju tal-Italja u tal-Greċja (
ĠU 2015, L 239, p. 146
), u d-Deċiżjoni (UE) 2015/1601, tat‑22 ta’ Settembru 2015, li tistabbilixxi miżuri proviżorji fil-qasam tal-protezzjoni internazzjonali għall-benefiċċju tal-Italja u l-Greċja (
ĠU 2015, L 248, p. 80
).
Fir-raba’ lok, indipendentement mill-adozzjoni ta’ tali miżuri, l-immaniġġjar fi Stat Membru, ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jiksbu protezzjoni internazzjonali jista’ wkoll jiġi ffaċilitat bl-eżerċizzju minn Stati Membri oħrajn, b’mod unilaterali jew bi ftehim mal-Istat Membru kkonċernat fl-ispirtu ta’ solidarjetà li, konformement mal-Artikolu 80 TFUE, qiegħed fil-bażi tar-Regolament Dublin III, tal-possibbiltà, prevista fl-Artikolu 17(1) ta’ dan ir-regolament, li jiddeċiedu li jeżaminaw applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali li huma ppreżentati lilhom, anki jekk dan l-eżami ma huwiex responsabbiltà tagħhom skont il-kriterji stabbiliti b’dan ir-regolament.
Fi kwalunkwe każ, għandu jitfakkar li, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tal-istess regolament u tal-Artikolu 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, ma għandux isir it-trasferiment ta’ applikant għall-protezzjoni internazzjonali lill-Istat Membru responsabbli meta dan it-trasferiment iwassal għal riskju reali li l-persuna kkonċernata ssofri trattamenti inumani jew degradanti, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 4 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Frar 2017, C. K. et,
C‑578/16 PPU
,
EU:C:2017:127
, punt
). Għaldaqstant trasferiment ma jistax jiġi eżegwit jekk, wara l-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jiksbu protezzjoni internazzjonali, kien hemm tali riskju fl-Istat Membru responsabbli.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li r-risposta għall-ewwel domanda, għall-punt (e) tat-tieni domanda, u għall-punti (a) sa (c) u (h) tat-tielet domanda, għandha tkun li l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III għandu jiġi interpretat fis-sens li ċittadin ta’ pajjiż terz li d-dħul tiegħu ġie ttollerat, mill-awtoritajiet tal-ewwel Stat Membru kkonfrontati bil-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jittranżitaw minn dan l-Istat Membru sabiex iressqu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru ieħor, mingħajr ma jissodisfaw il-kundizzjonijiet ta’ dħul bħala prinċipju meħtieġa f’dan l-ewwel Stat Membru, għandu jitqies li “qasam b’mod irregolari” il-fruntiera tal-imsemmi l-ewwel Stat Membru fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Fuq il-punti (b) sa (d) tat-tieni domanda, kif ukoll il-punti (e) sa (g) tat-tielet domanda
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għad-domandi l-oħrajn, ma hemmx lok li tingħata risposta, la għall-punti (b) sa (d) tat-tieni domanda, u lanqas għall-punti (e) sa (g) tat-tielet domanda.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 12 tar-Regolament (UE) Nru 604/2013, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas‑26 ta’ Ġunju 2013, li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida, moqri flimkien mal-Artikolu 2(m) ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-fatt, għall-awtoritajiet tal-ewwel Stat Membru kkonfrontati bil-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jittranżitaw minn dan l-Istat Membru sabiex iressqu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru ieħor, li jittolleraw id-dħul fit-territorju ta’ tali ċittadini, li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet ta’ dħul meħtieġa bħala prinċipju f’dan l-ewwel Stat Membru, ma għandux jiġi kklassifikat bħala “viża” fis-sens tal-Artikolu 12.

2)
L-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 604/2013 għandu jiġi interpretat fis-sens li ċittadin ta’ pajjiż terz li d-dħul tiegħu ġie ttollerat, mill-awtoritajiet tal-ewwel Stat Membru kkonfrontati bil-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jittranżitaw minn dan l-Istat Membru sabiex iressqu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru ieħor, mingħajr ma jissodisfaw il-kundizzjonijiet ta’ dħul bħala prinċipju meħtieġa f’dan l-ewwel Stat Membru, għandu jitqies li “qasam b’mod irregolari” il-fruntiera tal-imsemmi l-ewwel Stat Membru fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.