CELEX: 62018CJ0039
Appell
Kompetizzjoni
Akkordji
Settur tal-prodotti dderivati minn rati ta’ interessi ddenominati fil-yen
Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE
Responsabbiltà ta’ impriża għar-rwol tagħha ta’ faċilitatur tal-akkordju
Kalkolu tal-multa
Obbligu ta’ motivazzjoni

Permezz tal-appell tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal-10 ta’ Novembru 2017, Icap et vs Il-Kummissjoni (
T‑180/15
, iktar ’il quddiem is-sentenza appellata,
EU:T:2017:795
), li permezz tagħha din il-qorti annullat parzjalment id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2015) 432 finali tal-4 ta’ Frar 2015 dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ AT.39861 – Prodotti dderivati minn rati ta’ interessi ddenominati fil-yen) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża
Mill-fatti tal-kawża esposti fil-punti 1 sa 21 tas-sentenza appellata jirriżulta li Icap plc (li tagħha NEX International Limited saret l-aventi kawża), Icap Management Services Ltd u Icap New Zealand Ltd (iktar ’il quddiem, flimkien “Icap”) jagħmlu parti minn impriża ta’ servizzi ta’ brokerage permezz ta’ netwerks vokali u elettroniċi li hija wkoll fornitur ta’ servizzi ta’ wara n-negozju.
Permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni qieset li Icap kienet ipparteċipat f’sitt okkorrenzi ta’ ksur tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea tat-2 ta’ Mejju 1992 (
ĠU 1994, L 1, p. 3
), dwar il-manipulazzjoni tar-rati ta’ riferiment interbankarji London Interbank Offered Rate (LIBOR, rata interbankarja pprattikata f’Londra, (ir-Renju Unit)) u Tokyo Interbank Offered Rate (TIBOR, rata interbankarja pprattikata f’Tokyo, (il-Ġappun)), fis-suq ta’ prodotti dderivati minn rati ta’ interessi ddenominati fil-yen, li kienu kkonstatati preċedentement mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2013) 8602 finali tal-4 ta’ Diċembru 2013 dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ AT.39861 – Prodotti dderivati minn rati ta’ interessi ddenominati fil-yen).
Fid-29 ta’ Ottubru 2013, il-Kummissjoni bdiet proċedura ta’ ksur kontra Icap.
Fit-12 ta’ Novembru 2013, Icap informat lill-Kummissjoni bl-intenzjoni tagħha li ma tagħżilx proċedura ta’ tranżazzjoni.
Fl-4 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża, fejn imponiet fuq Icap sitt multi li jammontaw għal EUR 14960000 talli “ffaċilitat” sitt okkorrenzi ta’ ksur:
–
il-“ksur UBS/RBS tal-2007”, bejn l-14 ta’ Awwissu u l-1 ta’ Novembru 2007;
–
il-“ksur UBS/RBS tal-2008”, bejn it-28 ta’ Awwissu u t-3 ta’ Novembru 2008;
–
il-“ksur UBS/DB”, bejn it-22 ta’ Mejju u l-10 ta’ Awwissu 2009;
–
il-“ksur Citi/RBS”, bejn it-3 ta’ Marzu u t-22 ta’ Ġunju 2010;
–
il-“ksur Citi/DB”, bejn is-7 ta’ April u s-7 ta’ Ġunju 2010; u
–
il-“ksur Citi/UBS”, bejn it-28 ta’ April u t-2 ta’ Ġunju 2010.
Il-punti 18 sa 21 tas-sentenza appellata huma fformulati kif ġej:
“18
Il-Kummissjoni fakkret b’mod preliminari li, skont il-Linji Gwida għall-Kalkolu tal-Multi Imposti Skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 (
ĠU 2006, C 210, p. 2
, iktar ’il quddiem il-‘Linji Gwida tal-2006’), l-ammont bażiku tal-multa għandu jiġi ddeterminat fid-dawl tal-kuntest li fih twettaq il-ksur kif ukoll, b’mod partikolari, fid-dawl tal-gravità u tat-tul tal-ksur u li r-rwol ta’ kull wieħed mill-parteċipanti għandu jkun is-suġġett ta’ evalwazzjoni individwali li tirrifletti ċ-ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti li jista’ jkun hemm (premessa 284 tad-deċiżjoni [kontenzjuża]).
Il-Kummissjoni osservat li l-Linji Gwida tal-2006 pprovdew biss ftit gwida dwar il-metodu tal-kalkolu tal-multa għall-faċilitaturi. Ladarba Icap kienet operatur attiv fis-swieq tas-servizzi ta’ brokerage, u mhux f’dak tal-prodotti dderivati minn rati ta’ interessi, hija qieset li ma setgħetx tissostitwixxi l-ispejjeż tal-prezzijiet tal-prodotti dderivati minn rati ta’ interessi fil-yen Ġappuniż b’dawk tal-brokerage, sabiex tistabbilixxi d-dħul mill-bejgħ u tiffissa l-ammont tal-multa, peress li tali sostituzzjoni ma tirriflettix il-gravità u n-natura tal-ksur. Minn dan hija ddeduċiet, essenzjalment, li kien jeħtieġ li jiġi applikat il-paragrafu 37 tal-Linji Gwida tal-2006, li jippermetti li dawn il-linji gwida jiġu injorati fir-rigward tad-determinazzjoni tal-ammont bażiku tal-multa (premessa 287 tad-deċiżjoni [kontenzjuża]).
Fid-dawl tal-gravità tal-aġir inkwistjoni u tat-tul tal-parteċipazzjoni ta’ Icap f’kull waħda mis-sitt okkorrenzi ta’ ksur inkwistjoni, il-Kummissjoni ffissat, għal kull ksur, ammont bażiku tal-multa, jiġifieri EUR 1040000 għall-ksur UBS/RBS tal-2007, EUR 1950000 għall-ksur UBS/RBS tal-2008, EUR 8170000 għall-ksur UBS/DB, EUR 1930000 għall-ksur Citi/RBS, EUR 1150000 għall-ksur Citi/DB u EUR 720000 għall-ksur Citi/UBS (premessa 296 tad-deċiżjoni [kontenzjuża]).
Fir-rigward tal-iffissar tal-ammont definittiv tal-multa, il-Kummissjoni ma sabet li kien hemm ebda ċirkustanza aggravanti jew attenwanti u ħadet nota tal-fatt li l-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ annwali ma kienx inqabeż (premessa 299 tad-deċiżjoni [kontenzjuża]). L-Artikolu 2 tad-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata timponi, għalhekk, fuq ir-rikorrenti multi li l-ammont definittiv tagħhom huwa ekwivalenti għal dak tal-ammont bażiku tagħhom”.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-14 ta’ April 2015, Icap ressqet azzjoni intiża għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża u, sussidjarjament, it-tnaqqis tal-ammont tal-multi imposti.
Insostenn tat-talba tagħha għall-annullament, Icap invokat sitt motivi. Permezz tal-ewwel erba’ motivi, hija kkontestat il-legalità tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kontenzjuża, fir-rigward tal-eżistenza tal-okkorrenzi tal-ksur. Il-ħames u s-sitt motiv kienu diretti kontra l-Artikolu 2 ta’ dik id-deċiżjoni, fir-rigward tal-multi imposti.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, minn naħa, annullat parzjalment l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kontenzjuża u, min-naħa l-oħra, annullat l-Artikolu 2 ta’ din id-deċiżjoni.
It-talbiet tal-partijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata sa fejn hija tannulla l-multi stabbiliti fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża;
–
tiċħad il-ħames u s-sitt motiv tar-rikors ta’ Icap quddiem il-Qorti Ġenerali, fir-rigward tal-multi, u tistabbilixxi l-ammont xieraq tal-multi imposti fuq Icap fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, u
–
tikkundanna lil Icap tbati l-ispejjeż kollha sostnuti matul dawn il-proċeduri u tadatta l-kundanna fir-rigward tal-ispejjeż fis-sentenza appellata sabiex tirrifletti l-eżitu ta’ dan l-appell.
Icap titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell kollu kemm hu jew parzjalment, u
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż kollha ta’ dawn il-proċeduri, inklużi dawk tal-ewwel istanza.
Fuq l-appell
Il-Kummissjoni tinvoka aggravju wieħed, ibbażat fuq żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-ġurisprudenza dwar il-motivazzjoni tad-deċiżjonijiet li jimponu l-multi.
L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li hija ma kinitx ipprovdiet motivazzjoni suffiċjenti fid-deċiżjoni kontenzjuża fir-rigward tal-iffissar tal-ammont tal-multi imposti fuq Icap.
Din l-istituzzjoni ssostni li, fil-punti 287 sa 291 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq interpretazzjoni żbaljata tal-obbligu ta’ motivazzjoni. Il-Qorti Ġenerali injorat il-ġurisprudenza riżultanti mis-sentenzi tat-8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il-Kummissjoni (
C‑386/10 P
,
EU:C:2011:815
, punt
) u tat-22 ta’ Ottubru 2015, AC‑Treuhand vs Il-Kummissjoni (
C‑194/14 P
,
EU:C:2015:717
, punti
sa
), li tipprovdi li l-Kummissjoni tissodisfa dan l-obbligu meta tindika lil impriża miżmuma responsabbli ta’ ksur tal-Artikolu 101 TFUE, għar-rwol tagħha ta’ faċilitatur, l-elementi ta’ evalwazzjoni li jkunu ppermettewlha tevalwa l-gravità u t-tul tal-ksur, mingħajr ma tkun madankollu obbligata tindika ċ-ċifri u l-kalkoli mwettqa sabiex tkun waslet biex tiffissa l-ammont tal-multa.
Barra minn hekk, fil-punti 295 u 296 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni s-sentenza tat-28 ta’ Jannar 2016, Quimitécnica.com u de Mello vs Il-Kummissjoni (
C‑415/14 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2016:58
, punt
), li minnha madankollu jirriżulta li l-motivazzjoni ta’ att tal-Kummissjoni għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-kuntest tiegħu, li jinkludi l-iskambji bejn din tal-aħħar u l-persuni kkonċernati, li setgħu seħħew qabel jew wara l-adozzjoni tal-att inkwistjoni.
Il-Kummissjoni tqis li d-deċiżjoni kontenzjuża tindika, suffiċjentement fil-liġi, il-fatturi ta’ gravità u ta’ tul tal-parteċipazzjoni ta’ Icap fil-ksur u li l-motivazzjoni tagħha hija, f’dan ir-rigward, paragunabbli ma’ dik tad-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, AC‑Treuhand vs Il-Kummissjoni (
C‑194/14 P
,
EU:C:2015:717
).
Il-Kummissjoni tqis li marret lil hinn minn dak li kienet obbligata tagħmel, sabiex tirrispondi lil Icap, li ħassitha vittma ta’ inugwaljanza fit-trattament meta mqabbla mal-impriża R.P. Martin, li kienet ikkundannata wkoll għall-ħlas ta’ multi għar-rwol tagħha ta’ faċilitatur fl-istess kartell iżda li, bil-kontra ta’ Icap, kienet għażlet tranżazzjoni.
Il-Kummissjoni tispjega li, l-ewwel nett, hija ħadet bħala l-bażi tal-kalkolu l-valur tal-bejgħ u d-dħul mill-bejgħ dinji applikati lill-banek parteċipanti. Sussegwentement, hija ħadet inkunsiderazzjoni t-tul tal-parteċipazzjoni ta’ Icap u fl-aħħar nett applikat tnaqqis għall-ammont bażiku ipotetiku sabiex tikseb multa f’somma f’daqqa, xierqa u proporzjonata. L-istess metodu ġie applikat għall-impriża R.P. Martin, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Madankollu, din l-impriża tal-aħħar ibbenefikat minn tnaqqis ta’ 25 % abbażi tal-klemenza, kif ukoll tnaqqis ta’ 10 % abbażi tal-proċedura ta’ tranżazzjoni. Id-dħul mill-bejgħ tagħha kien, barra minn hekk, kważi għoxrin darba inqas minn dak ta’ Icap u l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur damet madwar xahar, filwaqt li dik ta’ Icap damet iktar minn xahrejn.
Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tixtieq tagħti deċiżjoni dwar l-ammont tal-multi abbażi tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, il-Kummissjoni tistedinha tiffissa l-ammont ta’ kull multa fi proporzjon mat-tnaqqis tat-tul ta’ żmien meqjus mill-Qorti Ġenerali, li kiseb l-awtorità ta’
res judicata
.
Icap issostni li dan l-aggravju ma huwiex ammissibbli.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
L-aggravju essenzjalment iqajjem il-kwistjoni dwar jekk il-Qorti Ġenerali injoratx il-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni li għandha l-Kummissjoni, meta ddeċidiet, essenzjalment, fil-punti 287 sa 296 tas-sentenza appellata, li din tal-aħħar ma tistax sempliċement tibbaża ruħha fuq il-garanzija ġenerali li l-ammonti bażiċi meqjusa fir-rigward tal-impriżi responsabbli mill-ksur tal-Artikolu 101 TFUE, minħabba li ffaċilitaw akkordju, jirriflettu l-gravità, it-tul u n-natura tal-parteċipazzjoni tagħhom fl-okkorrenzi tal-ksur kif ukoll l-effett dissważiv tal-multi, minkejja li huwa paċifiku li dawn l-ammonti ġew iddeterminati abbażi ta’ metodoloġija speċifika, li ma ġietx żvelata lil dawn l-impriżi.
Hekk kif fakkret il-Qorti Ġenerali fil-punti 287 u 288 tas-sentenza appellata, skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi adattata għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi b’mod ċar u mhux ekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni, awtriċi tal-att ikkontestat, b’tali mod li tippermetti li l-partijiet ikkonċernati jsiru jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda u li l-qorti tal-Unjoni tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ tagħha. Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti ta’ fatt u l-punti ta’ liġi rilevanti kollha, inkwantu l-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi evalwata mhux biss fir-rigward tal-kliem tagħha iżda wkoll tal-kuntest tagħha u tar-regoli legali kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France,
C‑367/95 P
,
EU:C:1998:154
, punt
, kif ukoll tat-8 ta’ Mejju 2019, Landeskreditbank Baden-Württemberg vs BĊE,
C‑450/17 P
,
EU:C:2019:372
, punt
).
Għal dak li jirrigwarda d-deċiżjonijiet li jimponu multi fuq l-impriżi għall-ksur tal-Artikolu 101 TFUE, l-obbligu ta’ motivazzjoni għandu importanza kbira. Hija l-Kummissjoni li għandha timmotiva d-deċiżjoni tagħha u, b’mod partikolari, tispjega l-piż mogħti lill-elementi meħuda inkunsiderazzjoni u l-evalwazzjoni magħmula minnha ta’ dawn l-elementi. Il-preżenza ta’ motivazzjoni għandha tiġi vverifikata
ex officio
mill-qorti (sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il‑Kummissjoni,
C‑386/10 P
,
EU:C:2011:815
, punt
).
Għalkemm huwa minnu li l-Kummissjoni tibbenefika minn diskrezzjoni wiesgħa għal dak li jirrigwarda l-metodu ta’ kalkolu tal-multi fil-każ ta’ ksur tar-regoli tal-Unjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni (sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2012, Heineken Nederland u Heineken vs Il-Kummissjoni,
C‑452/11 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2012:829
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata), hija madankollu adottat, għall-finijiet ta’ trasparenza, il-Linji Gwida tal-2006, li fihom hija tindika fuq liema bażi ser tieħu inkunsiderazzjoni tali ċirkustanza jew oħra tal-ksur u l-konsegwenzi li jistgħu jinsiltu minnha fuq l-ammont tal-multa (sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il-Kummissjoni,
C‑386/10 P
,
EU:C:2011:815
, punt
).
Il-Linji Gwida tal-2006 jibbażaw ruħhom, għaldaqstant, fuq it-teħid inkunsiderazzjoni tal-valur tal-bejgħ tal-prodotti kkonċernati f’relazzjoni mal-ksur għall-iffissar tal-ammont bażiku tal-multi li jridu jiġu imposti. Dawn il-linji gwida jipprevedu, fil-punti 6 u 13 tagħhom, li l-valur ta’ dan il-bejgħ, flimkien mat-tul tal-ksur, huwa intiż sabiex tiġi “riflessa l-importanza ekonomika tal-ksur kif ukoll il-piż relattiv għal kull impriża li tipparteċipa fil-ksur”.
Madankollu, dan il-metodu jista’ xi drabi ma jkunx adatt għaċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kawża. Dan huwa b’mod partikolari l-każ meta impriża ddikjarata responsabbli minn ksur tal-Artikolu 101 TFUE peress li ffaċilitat akkordju ma tikseb ebda dħul mill-bejgħ fis-suq tal-prodotti rilevanti. F’sitwazzjoni ta’ dan it-tip, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet iġġustifikata li użat metodu ta’ kalkolu differenti minn dak deskritt fil-Linji Gwida tal-2006 u, konformement mal-punt 37 tagħhom, iffissat f’somma f’daqqa l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq l-impriża li, permezz tal-attività tagħha ta’ konsulenza, kienet iffaċilitat akkordju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, AC‑Treuhand vs Il-Kummissjoni,
C‑194/14 P
,
EU:C:2015:717
, punti
sa
).
Għal dak li jirrigwarda d-determinazzjoni tal-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni li l-Kummissjoni għandha meta tiddevja mill-metodoloġija ġenerali prevista mil-Linji Gwida tal-2006, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, jekk deċiżjoni tal-Kummissjoni li hija parti minn prassi deċiżjonali stabbilita tista’ tkun motivata b’mod sommarju, b’mod partikolari permezz ta’ referenza għal din il-prassi, meta din tmur iktar lil hinn, b’mod sinjifikattiv, minn deċiżjonijiet preċedenti, huwa għall-Kummissjoni li tiżviluppa r-raġunament tagħha b’mod espliċitu (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-26 ta’ Novembru 1975, Groupement des fabricants de papiers peints de Belgique et vs Il-Kummissjoni,
73/74
,
EU:C:1975:160
, punt
, u tad-29 ta’ Settembru 2011, Elf Aquitaine vs Il-Kummissjoni,
C‑521/09 P
,
EU:C:2011:620
, punt
).
Għandha titfakkar ukoll il-ġurisprudenza stabbilita li rrikonoxxiet li l-imsemmija linji gwida jistabbilixxu regola ta’ kondotta indikattiva tal-prassi li għandha tiġi segwita u li minnha l-Kummissjoni ma tistax tiddevja, f’każ partikolari, mingħajr ma tagħti raġunijiet li jkunu kompatibbli, b’mod partikolari, mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-30 ta’ Mejju 2013, Quinn Barlo et vs Il-Kummissjoni,
C‑70/12 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2013:351
, punt
, u tal-11 ta’ Lulju 2013, Ziegler vs Il‑Kummissjoni,
C‑439/11 P
,
EU:C:2013:513
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għaldaqstant, meta l-Kummissjoni tinvoka l-punt 37 tal-Linji Gwida tal-2006, hija tkun obbligata tesponi r-raġunijiet li jippermettulha tqis li l-partikolaritajiet tal-kawża li biha hija adita jew in-neċessità li jintlaħaq livell dissważiv jiġġustifikaw li hija tiddevja mill-metodu indikat fl-imsemmija linji gwida, kif essenzjalment iddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 289 tas-sentenza appellata.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tissodisfa l-obbligu tagħha ta’ motivazzjoni meta fid-deċiżjoni tagħha tesponi l-elementi ta’ evalwazzjoni li jkunu ppermettewlha tkejjel il-gravità u t-tul tal-ksur (sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, AC‑Treuhand vs Il-Kummissjoni,
C‑194/14 P
,
EU:C:2015:717
, punt
). Minkejja li ma hijiex obbligata tindika ċ-ċifri relattivi għal kull stadju intermedju tal-metodu tal-kalkolu ta’ multa meqjusa, madankollu, hija obbligata, hekk kif il-Qorti Ġenerali ddeċidiet fil-punt 291 tas-sentenza appellata, tispjega l-piż mogħti u l-evalwazzjoni li għamlet tal-elementi li ħadet inkunsiderazzjoni (sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il-Kummissjoni,
C‑386/10 P
,
EU:C:2011:815
, punt
).
Jekk ir-riferiment għal dawn l-elementi huwa neċessarju, il-kwistjoni dwar jekk huwiex suffiċjenti għandha tiġi evalwata fid-dawl taċ-ċirkustanzi inkwistjoni u tal-kuntest li minnu tagħmel parti d-deċiżjoni tal-Kummissjoni.
Huwa minnu li, f’kawża li fiha l-Kummissjoni kienet iffissat f’somma f’daqqa l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq l-impriża li kienet iffaċilitat l-akkordju, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li kienet suffiċjenti l-motivazzjoni li sempliċement tipprovdi li ttieħed kont tal-gravità u tat-tul tal-ksur meta ġie ddeterminat dan l-ammont (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, AC‑Treuhand vs Il-Kummissjoni,
C‑194/14 P
,
EU:C:2015:717
, punti
u
). Madankollu, ma jistax jiġi dedott minn din is-sentenza li tali motivazzjoni hija dejjem suffiċjenti, irrispettivament mill-partikolaritajiet tas-sitwazzjoni inkwistjoni.
Barra minn hekk, meta l-Kummissjoni tiddevja mil-Linji Gwida tal‑2006 u tapplika metodoloġija adattata speċifikament għall-partikolaritajiet tas-sitwazzjoni tal-impriżi li ffaċilitaw akkordju, huwa neċessarju, fid-dawl tad-drittijiet tad-difiża, li l-persuni kkonċernati jkunu informati b’din il-metodoloġija, sabiex ikunu jistgħu juru l-perspettivi tagħhom fuq l-elementi li fuqhom il-Kummissjoni jkollha l-intenzjoni li tibbaża d-deċiżjoni tagħha (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑22 ta’ Ottubru 2013, Sabou,
C‑276/12
,
EU:C:2013:678
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata). Fil-fatt, dan l-iżvelar jikkontribwixxi għall-ekwità, għall-imparzjalità u għall-kwalità tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li fuqhom tiddependi, finalment, il-fiduċja li l-pubbliku u l-impriżi jpoġġu fil-legittimità tal-azzjoni ta’ din l-istituzzjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta’ Jannar 2019, Il-Kummissjoni vs United Parcel Service,
C‑265/17 P
,
EU:C:2019:23
, punti
,
,
u
).
Fil-każ ineżami, huwa paċifiku li l-Kummissjoni ddeterminat l-ammont bażiku tal-multi imposti fuq Icap u fuq R.P. Martin abbażi ta’ metodu mfassal speċifikament sabiex jissodisfa s-sitwazzjoni partikolari tal-faċilitaturi u jibbaża ruħu fuq test ta’ ħames passi li huwa tali li jkejjel it-tul u l-gravità tal-involviment tagħhom fl-okkorrenzi ta’ ksur inkwistjoni. Għaldaqstant, iċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti huma differenti minn dawk inkwistjoni fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat‑22 ta’ Ottubru 2015, AC‑Treuhand vs Il-Kummissjoni (
C‑194/14 P
,
EU:C:2015:717
), li fiha l-Kummissjoni kienet stabbilixxiet f’somma f’daqqa l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq l-uniku faċilitatur tal-akkordju.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punt 293 tas-sentenza appellata, li l-premessa 287 tad-deċiżjoni kkontestata “ma tipprovdix dettalji dwar il-metodu alternattiv ippreferut mill-Kummissjoni, iżda sempliċement tirreferi għall-assigurazzjoni ġenerali li l-ammonti bażiċi jirriflettu l-gravità, it-tul u n-natura tal-parteċipazzjoni ta’ Icap fil-ksur inkwistjoni u għan-neċessità li jiġi ggarantit li l-multi jkollhom effett suffiċjentement dissważiv” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Fid-dawl ta’ punti ta’ liġi mfakkra fil-punti 28 sa 34 tas-sentenza preżenti, il-Qorti Ġenerali kienet ġusta meta approvat l-evalwazzjoni, li tinsab fil-punt 294 tas-sentenza appellata, li tipprovdi, minn naħa, “[r]edatta b’dan il-mod, il-premessa 287 tad-[deċiżjoni kontenzjuża] ma tippermettix la li r-rikorrenti jifhmu l-fondatezza tal-metodoloġija ppreferuta mill-Kummissjoni u lanqas li l-Qorti Ġenerali tivverifika l-istess”, u min-naħa l-oħra, “[d]in l-insuffiċjenza ta’ motivazzjoni tinsab ukoll fil-premessi 290 sa 296 tal-imsemmija deċiżjoni, li ma jipprovdux informazzjoni minima li setgħet tippermetti li wieħed jifhem u jivverifika r-rilevanza u l-valutazzjoni tal-elementi kkunsidrati mill-Kummissjoni fid-determinazzjoni tal-ammont bażiku tal-multi, u dan b’mod li jmur kontra l-ġurisprudenza” (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il-Kummissjoni,
C‑386/10 P
,
EU:C:2011:815
, punt
).
Bil-kontra ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni, l-obbligu li tagħti motivazzjoni suffiċjenti fir-rigward tar-rilevanza u tal-piż mogħti lill-elementi li hija ħadet inkunsiderazzjoni meta ddeterminat il-metodu alternattiv li hija ppreferiet ma jimplikax, fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 31 tas-sentenza preżenti, li hija obbligata tipprovdi ċifri relattivi għall-metodu ta’ kalkolu tal-multa jew li hija marbuta tispjega fid-dettall il-kalkoli interni mwettqa minnha. Barra minn hekk, fil-każ ineżami, il-Kummissjoni ma allegatx li l-elenkar tal-ħames passi li minnhom huwa kkostitwit il-metodu alternattiv użat minnha u li hija esponiet biss fl-istadju tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, kien wassalha sabiex tiżvela ċifri jew kalkoli interni.
Il-Kummissjoni toġġezzjoni wkoll li l-Qorti Ġenerali naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-informazzjoni relattiva għall-metodoloġija ta’ kalkolu, li ġiet ipprovduta lir-rikorrenti matul il-proċedimenti amministrattivi kif ukoll fl-istadju kontenzjuż.
Madankollu, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-importanza li għandu l-obbligu ta’ motivazzjoni fir-rigward tal-elementi mfakkra fil-punt 34 tas-sentenza preżenti, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta ddeċidiet, fil-punt 295 tas-sentenza appellata, li għalkemm “il-motivazzjoni ta’ att ikkontestat għandha tiġi eżaminata billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest tiegħu, ma jistax jitqies li l-kontenut ta’ […] diskussjonijiet esplorattivi u informali jista’ jiddispensa lill-Kummissjoni mill-obbligu tagħha li tispjega, fid-deċiżjoni kkontestata, il-metodoloġija li hija applikat sabiex tiddetermina l-ammonti tal-multi imposti.”
Barra minn hekk, fid-dawl tal-assenza ta’ kwalunkwe spjegazzjoni rigward ir-rilevanza u l-piż mogħti lill-elementi meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni meta ddeterminat il-metodu ta’ kalkolu tal-ammont bażiku tal-multa imposta fuq Icap, il-Qorti Ġenerali kienet ġusta, fil-punt 296 tas-sentenza appellata, meta ddeċidiet li “spjegazzjoni pprovduta fl-istadju tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali ma tistax tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata l-osservanza mill-Kummissjoni tal-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha.”
Għaldaqstant, l-uniku aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-appell għandu jiġi miċħud.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura tal-appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) tal-istess regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub minn Icap.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-appell huwa miċħud.

2)
Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata għall-ispejjeż.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.