CELEX: 62019CJ0516
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Għajnuna mill-Istat
Artikoli 107 u 108 TFUE
Regolament (UE) Nru 651/2014
Eżenzjoni ta’ ċerti kategoriji ta’ għajnuna kompatibbli mas-suq intern
Anness I
Impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs)
Definizzjoni
Kriterju ta’ indipendenza
Artikolu 3(1)
Impriża awtonoma
Artikolu 3(4)
Esklużjoni
Kontroll indirett ta’ 25 % tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot minn organi pubbliċi
Kunċetti ta’ ‘kontroll’ u ta’ ‘organi pubbliċi’

It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 651/2014 tas-17 ta’ Ġunju 2014 li jiddikjara li ċerti kategoriji ta’ għajnuna huma kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikoli 107 u 108 [TFUE] (
ĠU 2014, L 187, p. 1
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn NMI Technologietransfer GmbH (iktar ’il quddiem “NMI TT”) u EuroNorm GmbH dwar ir-rifjut ta’ din tal-aħħar li tagħti lil NMI TT sussidju intiż għall-finanzjament ta’ proġett ta’ riċerka u ta’ żvilupp favur impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE
Il-premessi 9 u 13 tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE tas-6 ta’ Mejju 2003 dwar id-definizzjoni tal-impriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju (
ĠU 2003, L 124, p. 36
, iktar ’il quddiem ir-“Rakkomandazzjoni tal-2003”), jiddikjaraw kif ġej:
“(9)
Sabiex tinftiehem aħjar ir-realtà ekonomika tal-SMEs u sabiex jiġu esklużi minn din il-klassifikazzjoni l-gruppi ta’ impriżi li s-saħħa ekonomika tagħha hija ikbar minn dik ta’ SME, għandha ssir distinzjoni bejn id-diversi tipi ta’ impriżi skont jekk humiex awtonomi, jekk għandhomx holdings li ma jimplikawx pożizzjoni ta’ kontroll (impriżi msieħba), jew jekk humiex assoċjati ma’ impriżi oħra. Il-livell indikat fir-Rakkomandazzjoni [tal-Kummissjoni] 96/280/KE [tat-3 ta’ April 1996 dwar id-definizzjoni tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (
ĠU 1996, L 107, p. 4
)] ta’ 25 % tal-holding, li jekk ma jintlaħaqx impriża titqies li hija awtonoma, huwa miżmum.
[…]
(13)
Sabiex jiġu evitati distinzjonijiet arbitrarji bejn id-diversi entitajiet pubbliċi ta’ Stat Membru, u fl-interess taċ-ċertezza legali, huwa meħtieġ li jiġi kkonfermat li impriża li 25 % jew iktar tad-drittijiet ta’ kapital jew ta’ vot tagħha huma kkontrollati minn organu pubbliku jew kollettività pubblika ma hijiex SME.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Ir-Regolament Nru 651/2014
Il-premessi 30 u 40 tar-Regolament Nru 651/2014 huma fformulati b’dan il-mod:
“(30)
Biex ikunu eliminati d-differenzi li jistgħu jwasslu għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u sabiex tiġi ffaċilitata l-koordinazzjoni bejn inizjattivi differenti tal-Unjoni u nazzjonali li jikkonċernaw l-SMEs, kif ukoll għal raġunijiet ta’ ċarezza amministrattiva u ċertezza legali, id-definizzjoni ta’ SME użata għall-fini ta’ dan ir-Regolament għandha tkun ibbażata fuq id-definizzjoni stipulata fir-Rakkomandazzjoni [tal-2003].
[…]
(40)
L-SMEs għandhom rwol deċiżiv fil-ħolqien tax-xogħol u, b’mod aktar ġenerali, jaġixxu bħala fattur ta’ stabilità soċjali u ta’ żvilupp ekonomiku. Madankollu, l-iżvilupp tagħhom jista’ jkun imxekkel b’nuqqasijiet tas-suq, li jwasslu biex dawn l-SMEs jsofru mill-iżvantaġġi tipiċi li ġejjin. L-SMEs ta’ spiss ikollhom diffikultajiet biex jiksbu kapital jew self, minħabba n-natura avversa għar-riskju ta’ ċerti swieq finanzjarji u l-garanzija limitata li jkunu kapaċi joffru. Ir-riżorsi limitati tagħhom jistgħu ukoll jirrestrinġu l-aċċess tagħhom għall-informazzjoni, b’mod partikolari dwar teknoloġija ġdida u swieq potenzjali. Biex jiffaċilita l-iżvilupp tal-attivitajiet ekonomiċi tal-SMEs, dan ir-Regolament għandu għalhekk jeżenta ċerti kategoriji ta’ għajnuna meta dawn jingħataw favur l-SMEs. […]”
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Dan ir-Regolament japplika għall-kategoriji ta’ għajnuna li ġejjin:
[…]
(b)
l-għajnuna lill-SMEs f’għamla ta’ għajnuna għall-investiment, għajnuna operatorja u biex l-SMEs jkollhom aċċess għall-finanzjament;
[…]”
L-Artikolu 2 tal-imsemmi regolament jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
2.
‘intrapriżi ta’ daqs żgħir u medju’ jew ‘SMEs’ jfissru intrapriżi li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fl-Anness I;
[…]”
L-Artikolu 2 tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, intitolat “Id-definizzjoni ta’ SME”, huwa fformulat hekk:
“1.   Il-kategorija ta’ intrapriżi mikro, żgħar u medji (‘SMEs’) hija magħmula minn intrapriżi li jħaddmu anqas minn 250 persuna u li għandhom fatturat annwali li ma jaqbiżx il-EUR 50 miljun, u/jew it-total annwali tal-karta tal-bilanċ tagħhom ma jaqbiżx it-EUR 43 miljun.
2.   Fil-kategorija tal-[SME], intrapriża żgħira hija definita bħala intrapriża li tħaddem anqas minn 50 persuna u li l-fatturat annwali tagħha u/jew it-total annwali tal-karta tal-bilanċ tagħha ma jaqbiżx l-EUR 10 miljun.
3.   Fil-kategorija tal-[SME], mikrointrapriża hija definita bħala intrapriża li tħaddem anqas minn 10 persuni u li l-fatturat annwali tagħha u/jew it-total annwali tal-karta tal-bilanċ tagħha ma jaqbiżx l-EUR 2 miljun.”
L-Artikolu 3 ta’ dan l-anness, intitolat “It-tipi ta’ intrapriża meqjusa fil-kalkolu tan-numru ta’ impjegati u tal-ammonti finanzjarji”, huwa fformulat hekk:
“1.   ‘Intrapriża awtonoma’ hija kull intrapriża li mhix ikklassifikata bħala intrapriża msieħba skont it-tifsira tal-paragrafu 2 jew bħala intrapriża assoċjata skont it-tifsira tal-paragrafu 3.
2.   ‘Intrapriżi msieħba’ huma l-intrapriżi kollha mhux ikklassifikati bħala intrapriżi assoċjati skont it-tifsira tal-paragrafu 3 u li bejniethom hemm ir-relazzjoni li ġejja: intrapriża (intrapriża upstream) tkun id-detentriċi, waħedha jew flimkien ma’ intrapriża assoċjata oħra jew aktar, skont it-tifsira tal-paragrafu 3, ta’ 25 % jew aktar tal-kapital jew tad-drittijiet tal-vot ta’ intrapriża oħra (intrapriża downstream).
Madankollu, intrapriża tista’ tiġi kklassifikata bħala awtonoma, jiġifieri ma għandha ebda intrapriżi msieħba, anke jekk dan il-limitu ta’ 25 % jintlaħaq jew jinqabeż mill-investituri segwenti, diment li dawk l-investituri ma jkunux assoċjati, skont it-tifsira tal-paragrafu 3, individwalment jew b’mod konġunt mal-intrapriża inkwistjoni:
[…]
(b)
universitajiet u ċentri ta’ riċerka mingħajr skop ta’ qligħ;
[…]
(d)
awtoritajiet lokali awtonomi b’baġit annwali ta’ anqas minn EUR 10 miljun u anqas minn 5000 abitant.
3.   ‘Intrapriżi assoċjati’ huma intrapriżi li għandhom xi waħda mir-relazzjonijiet li ġejjin bejniethom:
(a)
intrapriża li jkollha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tal-azzjonisti jew tal-membri f’intrapriża oħra;
(b)
intrapriża li jkollha d-dritt taħtar jew tneħħi maġġoranza mill-membri tal-korp amministrattiv, tal-ġestjoni jew dak ta’ sorveljanza ta’ intrapriża oħra;
(c)
intrapriża li għandha d-dritt teżerċita influwenza dominanti fuq intrapriża oħra skont kuntratt li tkun daħlet fih ma’ dik l-intrapriża jew skont dispożizzjoni tal-memorandum jew tal-artikoli ta’ assoċjazzjoni tagħha;
(d)
intrapriża, li tkun azzjonista f’intrapriża oħra jew membru tagħha, li waħedha tikkontrolla, skont ftehim ma’ azzjonisti oħra f’dik l-intrapriża jew membri tagħha, maġġoranza tad-drittijiet tal-voti tal-azzjonisti jew tal-membri f’dik l-intrapriża.
Hemm preżunzjoni li l-ebda influwenza dominanti ma teżisti jekk l-investituri elenkati fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 2 ma jinvolvux ruħhom direttament jew indirettament fil-ġestjoni tal-intrapriża kkonċernata, mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tagħhom bħala azzjonisti.
Intrapriżi li għandhom xi waħda mir-relazzjonijiet deskritti fl-ewwel subparagrafu permezz ta’ intrapriża waħda jew aktar, jew kull wieħed mill-investituri msemmija fil-paragrafu 2, huma meqjusa wkoll bħala assoċjati.
Intrapriżi li għandhom waħda jew aktar minn dawn ir-relazzjonijiet permezz ta’ persuna fiżika jew grupp ta’ persuni fiżiċi li jaġixxu flimkien huma wkoll meqjusa bħala intrapriżi assoċjati jekk ikunu involuti fl-attività tagħhom jew f’parti mill-attività tagħhom fl-istess suq rilevanti jew fi swieq qrib.
[…]
4.   Barra mill-każijiet stabbiliti fil-paragrafu 2, it-tieni subparagrafu, impriża ma tistax tkun ikkunsidrata bħala [SME] jekk 25 % jew aktar mill-kapital jew id-drittijiet tal-vot tagħha huma direttament jew indirettament kontrollati, konġuntivament jew individwalment, minn korp pubbliku [jew korp kollettiv pubbliku wieħed] jew aktar.
[…]”
Id-Direttiva 2006/111/KE
L-Artikolu 2 tad-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/111/KE tas-16 ta’ Novembru 2016 dwar it-trasparenza tar-relazzjonijiet finanzjarji bejn l-Istati Membri u l-impriżi pubbliċi kif ukoll dwar it-trasparenza finanzjarja fi ħdan ċerti impriżi (
ĠU 2008, L 348M, p. 906
, rettifika fil-
ĠU 2009, L 84M, p. 555
), jipprevedi:
“Għall-fini ta’ din id-Direttiva:
(a)
‘awtoritajiet pubbliċi’ tfisser l-awtoritajiet pubbliċi kollha, inklużi l-Istat u l-awtoritajiet reġjonali, lokali u territorjali l-oħra kollha;
[…]”
Id-dritt Ġermaniż
Id-Direttiva dwar il-“Programm Ċentrali ta’ Innovazzjoni għas-SMEs”
Skont il-punt 3.1.1(a) tar-Richtlinie “Zentrales Innovationsprogramm Mittelstand” (id-Direttiva dwar il-“Programm Ċentrali ta’ Innovazzjoni għas-SMEs”), tal-Ministeru Federali għall-Ekonomika u għall-Enerġija, fil-verżjoni tal-15 ta’ April 2015, SMEs li għandhom stabbiliment fil-Ġermanja huma eliġibbli għall-proġetti ta’ riċerka u ta’ żvilupp.
In-nota 3 ta’ din id-direttiva tindika li d-dispożizzjonijiet tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 huma applikabbli sabiex jiġi ddeterminat jekk impriża tikkostitwixxix SME.
L-Istatut ta’ NMI-Institut
L-Artikolu 2 tal-Istatut ta’ NMI Naturwissenschaftliches und Medizinisches Institut an der Universität Tübingen (iktar ’il quddiem “NMI-Institut”), fil-verżjoni tiegħu approvata fil-11 ta’ Awwissu 2015 mir-Regierungspräsidium Tübingen (il-Kunsill Reġjonali ta’ Tübingen) (iktar ’il quddiem l-“Istatut ta’ NMI-Institut”), jipprovdi:
“L-għan tal-fondazzjoni huwa li tippromwovi x-xjenza u r-riċerka. Dan l-għan għandu jintlaħaq b’mod partikolari permezz:
–
tal-isfruttament tar-riżultati tar-riċerka fundamentali fil-qasam tax-xjenzi naturali u tal-mediċina u tal-iżvilupp ulterjuri tagħhom sa livell li jippermetti l-introduzzjoni tagħhom fil-prattika industrijali;
–
tal-implimentazzjoni ta’ proġetti ta’ riċerka u ta’ żvilupp f’isem l-Istat Federali, il-Länder u l-organi ta’ riċerka;
–
tal-ippjanar, tal-implimentazzjoni u tal-evalwazzjoni ta’ proġetti ta’ riċerka b’kooperazzjoni mill-qrib bejn l-awtoritajiet kontraenti pubbliċi, l-organi ta’ riċerka l-oħra u l-impriżi kummerċjali;
–
tat-tqegħid għad-dispożizzjoni b’mod adegwat tal-pubbliku speċjalizzat, tal-impriżi kif ukoll ta’ organi ta’ riċerka oħra tal-konoxxenzi akkwistati;
–
tal-organizzazzjoni ta’ avvenimenti xjentifiċi.”
L-Artikolu 5 ta’ dan l-istatut jipprovdi:
“Il-korpi tal-fondazzjoni huma:
1.
il-bord tal-fondazzjoni,
2.
il-bord tat-tmexxija.”
Skont l-Artikolu 6 tal-imsemmi statut:
“(1)   Fil-bord tal-fondazzjoni għandhom ipoġġu bħala membri:
(a)
rappreżentant tal-Ministerium für Finanzen und Wirtschaft Baden-Württemberg (il-Ministeru għall-Finanzi u għall-Ekonomija tal-Land ta’ Baden-Württemberg);
(b)
rappreżentant tal-Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kunst Baden-Württemberg (il-Ministeru għax-Xjenzi, għar-Riċerka u għall-Arti tal-Land ta’ Baden-Württemberg);
(c)
is-sindku tal-Belt ta’ Reutlingen;
(d)
ir-rettur tal-Università ta’ Tübingen;
(e)
tliet professuri mill-Università ta’ Tübingen;
(f)
il-president tal-Hochschule Reutlingen (l-Istitut ta’ Tagħlim Superjuri ta’ Reutlingen);
(g)
rappreżentant ta’ istitut tal-Fraunhofer-Gesellschaft zur Förderung der angewandten Forschung e.V.;
(h)
sitt persuni magħrufa mid-dinja tal-kummerċ.
Il-membri msemmija fil-punti (e) sa (h) għandhom jinħatru mill-Ministeru għall-Finanzi u għall-Ekonomija tal-Land ta’ Baden-Württemberg, il-membri msemmija fil-punti (e) u (f) bi qbil mal-Ministeru għax-Xjenza, għar-Riċerka u għall-Arti tal-Land ta’ Baden-Württemberg u fuq proposta tal-Università ta’ Tübingen jew tal-Istitut ta’ Tagħlim Superjuri ta’ Reutlingen; il-membru msemmi fil-punt (g) għandu jinħatar bi qbil mal-Fraunhofer-Gesellschaft zur Förderung der angewandten Forschung e.V. Il-membri msemmija fil-punt (h) għandhom jinħatru bi qbil mal-bord tal-fondazzjoni, fosthom membru fuq proposta tal-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija ta’ Baden-Württemberg u membru fuq proposta tal-Landesverband der baden-württembergischen Industrie eV (il-Federazzjoni tal-Industrija tal-Land ta’ Baden-Württemberg).
(2)   Il-Ministeru għall-Finanzi u għall-Ekonomija jista’ jaħtar fil-bord tal-fondazzjoni żewġ persuni magħrufa marbuta mal-ħidma tal-fondazzjoni.
[…]
(5)   L-attività fi ħdan il-bord tal-fondazzjoni hija fuq bażi volontarja.”
L-Artikolu 7 tal-Istatut ta’ NMI-Institut huwa fformulat hekk:
“(1)   Il-bord tal-fondazzjoni għandu jiddefinixxi l-prinċipji li jirregolaw il-ħidma tal-fondazzjoni fil-kuntest tal-kompiti msemmija fl-Artikolu 2 u għandu jiżgura l-osservanza tagħhom.
(2)   Il-bord tal-fondazzjoni għandu jistabbilixxi, wara deliberazzjoni:
(a)
il-pjan fuq perijodu twil tal-fondazzjoni fil-qasam tar-riċerka, tal-iżvilupp u ta’ tkabbir;
(b)
il-pjan finanzjarju fuq perijodu medju u twil kif ukoll il-pjan tal-impriża u l-iskeda tal-persunal;
(c)
il-ħatra u r-revoka tal-bord tat-tmexxija;
(d)
it-tneħħija tal-bord tat-tmexxija;
(e)
il-ħatra tal-awditur tal-kontijiet;
(f)
l-approvazzjoni ta’ atti legali […];
(g)
l-emenda tal-Istatut tal-fondazzjoni u x-xoljiment tal-fondazzjoni.
[…]”
L-Artikolu 13 ta’ dan l-istatut jipprevedi:
“(1)   L-Istatut jista’ jiġi emendat u l-fondazzjoni tista’ tiġi xolta permezz ta’ riżoluzzjoni tal-bord tal-fondazzjoni. Il-bord tat-tmexxija għandu jinstema’ minn qabel. Ir-riżoluzzjonijiet jeħtieġu maġġoranza ta’ żewġ terzi tal-membri tal-bord tal-fondazzjoni.
(2)   Fil-każ ta’ xoljiment volontarju jew forzat tal-fondazzjoni jew ta’ dekadenza tal-għanijiet li jagħtu dritt għal tnaqqis fiskali, l-assi tal-fondazzjoni għandhom jiġu ttrasferiti lil-Land ta’ Baden-Württemberg.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
NMI-Institut hija fondazzjoni rregolata mid-dritt ċivili ta’ utilità pubblika li għandha kapaċità legali, li s-sede tagħha huwa stabbilit f’Reutlingen (il-Ġermanja) u li għandha bħala għan il-promozzjoni tax-xjenza u tar-riċerka.
NMI TT hija kumpannija b’responsabbiltà limitata stabbilita fl-istess indirizz bħal NMI-Institut li l-kapital tagħha huwa 90 % miżmum minn NMI-Institut u li għandha bħala għan l-esplojtazzjoni tal-għarfien, il-provvista ta’ servizzi ta’ konsulenza kif ukoll it-twettiq ta’ riċerki taħt kuntratt fl-oqsma tal-inġinerija, tax-xjenzi u tal-mediċina. B’mod partikolari, NMI TT, li wħud mill-oqsma ta’ riċerka tagħha jikkoinċidu wkoll ma’ dawk ta’ NMI-Institut, għandha l-għan li timplimenta fil-prattika, b’benefiċċju finanzjarju, ir-riżultati tar-riċerka miksuba minn NMI-Institut.
Il-kapital ta’ NMI-Institut huwa miżmum, essenzjalment, minn kumpanniji privati, filwaqt li l-Belt ta’ Reutlingen iżżomm madwar 6 %. Il-bord tal-fondazzjoni ta’ NMI-Institut (iktar ’il quddiem il-“bord tal-fondazzjoni”), li d-deċiżjonijiet tiegħu huma bħala prinċipju meħuda fuq il-bażi ta’ maġġoranza sempliċi, huwa kkostitwit minn 17-il membru, li jinkludu fosthom rappreżentant tal-Ministeru għall-Finanzi u għall-Ekonomija tal-Land ta’ Baden-Württemberg, rappreżentant tal-Ministeru għax-Xjenzi, għar-Riċerka u għall-Arti ta’ dan il-land, is-sindku tal-Belt ta’ Reutlingen, ir-rettur u tliet professuri tal-Università ta’ Tübingen, il-president tal-Istitut ta’ Tagħlim Superjuri ta’ Reutlingen u l-amministratur direttur tal-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija ta’ din l-istess belt.
Fis-26 ta’ Lulju 2016, EuroNorm, kumpannija involuta fi proġetti fis-sens tad-Direttiva dwar il-“Programm Ċentrali ta’ Innovazzjoni għas-SMEs”, fil-verżjoni tagħha tal-15 ta’ April 2015, li kienet awtorizzata mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, irrappreżentata mill-Ministeru Federali għall-Ekonomija u għall-Enerġija, sabiex twettaq kompiti amministrattivi fil-qasam tas-sussidji f’isimha stess u skont il-modalitajiet tad-dritt pubbliku, irċeviet applikazzjoni għal sussidju minn NMI TT intiż għall-finanzjament, għall-perijodu bejn l-1 ta’ Settembru 2016 u l-31 ta’ Awwissu 2018, ta’ proġett ta’ riċerka u ta’ żvilupp fis-sens tal-imsemmija direttiva.
Permezz ta’ deċiżjoni tat-28 ta’ Frar 2017, EuroNorm ċaħdet din it-talba għar-raġuni li NMI TT ma setgħetx tiġi kklassifikata bħala SME fis-sens tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 minħabba li, skont l-Artikolu 3(4) ta’ dan l-anness, din il-klassifikazzjoni hija eskluża meta 25 % jew iktar tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot tal-impriża kkonċernata jkunu kkontrollati, direttament jew indirettament, minn organu pubbliku wieħed jew iktar, b’mod individwali jew konġunt. Skont EuroNorm, huwa minnu li kontroll dirett ta’ NMI TT minn korpi pubbliċi huwa eskluż sa fejn kważi 90 % tal-kapital ta’ din tal-aħħar huwa miżmum minn fondazzjoni rregolata mid-dritt ċivili, f’dan il-każ NMI‑Institut. Madankollu, l-eżistenza ta’ kontroll indirett minn organi pubbliċi setgħet tiġi preżunta sa fejn il-maġġoranza tal-membri tal-bord tal-fondazzjoni hija kkostitwita minn rappreżentanti ta’ land, ta’ belt, ta’ università u ta stabbiliment ta’ tagħlim superjuri pubbliċi kif ukoll ta’ kamra tal-kummerċ u tal-industrija, li għandha wkoll l-istatus ta’ organu pubbliku skont id-dritt Ġermaniż. Barra minn hekk, NMI‑Institut u NMI TT huma impriżi assoċjati, fis-sens tal-Artikolu 3(3)(a) tal-imsemmi anness, u għalhekk ir-regola derogatorja stabbilita fil-punti (a) sa (d) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) ta’ dan l-istess anness ma hijiex applikabbli.
NMI TT ippreżentat ilment kontra din id-deċiżjoni u sostniet, insostenn tiegħu, li EuroNorm kienet evalwat b’mod żbaljat l-influwenza eżerċitata mill-organi pubbliċi fuq NMI‑Institut u, għaldaqstant, fuqha stess. Fil-fatt, b’differenza minn assoċjazzjoni jew minn kumpannija b’responsabbiltà limitata li l-operazzjonijiet tagħhom huma ddeterminati mid-deċiżjonijiet meħuda mill-maġġoranza tal-membri tagħha jew tas-soċji tagħha, l-azzjoni ta’ fondazzjoni rregolata mid-dritt ċivili hija bbażata biss fuq ir-rieda tal-fondaturi tagħha. B’hekk, f’dan il-każ, il-bord tal-fondazzjoni la jista’ jinfluwenza d-deċiżjonijiet ta’ NMI‑Institut u lanqas dawk ta’ NMI TT. Il-bord tal-fondazzjoni għandu pjuttost jitqies bħala istanza speċjalizzata ta’ konsulenza. Barra minn hekk, il-membri tal-bord tal-fondazzjoni jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom fuq bażi volontarja u l-laqgħat tiegħu jinżammu biss darba fis-sena.
Permezz ta’ deċiżjoni tat-12 ta’ Ġunju 2017, EuroNorm ċaħdet din l-ilment, filwaqt li speċifikat li l-bord tal-fondazzjoni kien jiggwida lil NMI-Institut fid-dawl tal-kompiti li kienu assenjati lilu mill-Istatut ta’ NMI-Institut. Barra minn hekk, sa fejn il-qasam ta’ attività ta’ NMI TT jagħmel ukoll parti mill-għan ta’ NMI‑Institut, l-eżistenza ta’ influwenza suffiċjenti mill-awtoritajiet pubbliċi fuq din il-kumpannija kellha tiġi preżunta.
NMI TT ippreżentat rikors quddiem il-Verwaltungsgericht Berlin (il-Qorti Amministrattiva ta’ Berlin, il-Ġermanja) kontra din id-deċiżjoni u fil-kuntest tiegħu tenfasizza l-kompetenzi wiesgħa li għandu, b’mod ġenerali, il-bord tat-tmexxija ta’ fondazzjoni. B’hekk, f’dan il-każ, fi ħdan NMI‑Institut, il-bord tal-fondazzjoni ma jista’ jagħti ebda istruzzjoni lill-bord tat-tmexxija, inkluż fir-rigward tal-eżerċizzju minn NMI‑Institut tad-drittijiet azzjonarji miżmuma minnha f’NMI TT. Min-naħa tagħha, EuroNorm ittenni li, fid-dawl tas-setgħat mogħtija lilu mill-Istatut ta’ NMI‑Institut, il-bord tal-fondazzjoni, li l-maġġoranza tal-membri tiegħu jirrappreżentaw organi pubbliċi, jeżerċita influwenza dominanti fuq NMI-Institut u, għaldaqstant, fuq NMI TT.
Il-qorti tar-rinviju tqis li s-soluzzjoni għat-tilwima tiddependi mill-kwistjoni ta’ jekk EuroNorm kellhiex raġun tqis li NMI TT ma setgħetx, b’applikazzjoni tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, tiġi kklassifikata bħala SME, fis-sens ta’ dan l-anness, u, għaldaqstant, kellhiex raġun tiċħad l-applikazzjoni għal sussidju ppreżentata minn NMI TT, u dan sa fejn EuroNorm kienet barra minn hekk qieset li l-proġett ta’ riċerka u ta’ żvilupp inkwistjoni fil-kawża prinċipali kien, bħala tali, eliġibbli għall-finanzjament mitlub. Il-qorti tar-rinviju għandha dubju, għalhekk, dwar jekk fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali hemmx lok li tiġi preżunta l-eżistenza ta’ kontroll indirett eżerċitat fuq NMI TT minn organi pubbliċi permezz ta’ NMI‑Institut.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgericht Berlin (il-Qorti Amministrattiva ta’ Berlin) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
Kumpannija b’responsabbiltà limitata li teżerċita attività ekonomika tista’ ma titqiesx, skont l-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament 651/2014, bħala [SME] unikament minħabba li 90 % tal-kapital azzjonarju tagħha huwa miżmum minn fondazzjoni kkostitwita taħt id-dritt ċivili li l-bord tagħha […], li ma huwiex awtorizzat jiżgura l-ġestjoni, huwa kkostitwit minn 17‑il membru li jinkludu żewġ rappreżentanti ta’ ministeri, is-sindku ta’ belt, ir-rettur ta’ università, tliet professuri ta’ din l-università, il-president ta’ stabbiliment ieħor ta’ edukazzjoni ogħla u d-direttur ta’ kamra tal-kummerċ u tal-industrija?
2)
L-universitajiet u l-istabbilimenti ta’ edukazzjoni ogħla pubbliċi kif ukoll il-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija huma organi pubbliċi fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014?
3)
Il-persuni li jaġixxu fuq bażi volontarja fil-bord tal-fondazzjoni huma organi pubbliċi fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 unikament minħabba li dawn jaħdmu prinċipalment f’organu pubbliku?
4)
Il-kontroll eżerċitat mill-organi pubbliċi fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 jippreżupponi li l-korpi tal-organi pubbliċi jistgħu jagħtu struzzjonijiet ta’ votazzjoni, fuq il-bażi ta’ relazzjoni legali, lill-membri tal-bord tal-fondazzjoni li jaġixxu fuq bażi volontarja?
5)
Il-kontroll indirett tad-drittijiet tal-vot mill-organi pubbliċi jippreżupponi li l-organi pubbliċi jinfluwenzaw lill-membri tal-bord tal-fondazzjoni sabiex dawn jeżerċitaw id-drittijiet ta’ vot tagħhom b’mod iddefinit minn dawn l-organi pubbliċi?
6)
Ikun hemm diġà kontroll indirett tad-drittijiet tal-vot mill-organi pubbliċi jekk ikun possibbli li l-membri tal-bord tal-fondazzjoni li jaġixxu fuq bażi volontarja jieħdu inkunsiderazzjoni l-interessi tal-organi pubbliċi ta’ oriġini tagħhom fil-kuntest tal-attività tagħhom fi ħdan il-bord?
7)
Il-‘kontroll konġunt’, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, jeżiġi li jkun possibbli li tiġi kkonstatata l-formazzjoni ta’ volontà komuni tal-organi pubbliċi fil-qasam tad-dritt tal-vot?
8)
It-terminu ‘kontroll’, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, jirreferi għall-applikazzjoni effettiva tal-istatut [ta’ NMI‑Institut] jew għal interpretazzjoni possibbli tat-termini tal-istatut?”
Fuq id-domandi preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
Permezz tat-tmien domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf, essenzjalment, kif jirriżulta b’mod iktar partikolari mill-formulazzjoni tal-ewwel waħda mid-domandi tagħha, jekk l-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li teskludi li impriża tista’ titqies li hija SME f’sitwazzjoni fejn il-korp tal-impriża li jżomm il-parti essenzjali tal-kapital tagħha, għalkemm ma jkunx awtorizzat jiżgura l-ġestjoni ta’ kuljum tagħha, ikun ikkostitwit, fil-maġġoranza tiegħu, minn membri li jirrappreżentaw organi pubbliċi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, b’tali mod li dawn tal-aħħar jeżerċitaw b’mod konġunt, minħabba dan il-fatt biss, kontroll indirett, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, fuq l-ewwel impriża.
Għal dan il-għan, il-qorti tar-rinviju tixtieq, minn naħa, li jiġi ddeterminat, kif jirriżulta mit-tieni u mit-tielet domanda tagħha, jekk il-kunċett ta’ “organu pubbliku” huwiex intiż li jinkludi entitajiet, bħalma huma universitajiet u stabbilimenti ta’ tagħlim superjuri kif ukoll kamra tal-kummerċ u tal-industrija, mingħajr ma huwa rilevanti f’dan ir-rigward il-fatt li l-persuni maħtura minn dawn l-organi jaġixxu fuq bażi volontarja fl-impriża kkonċernata.
Min-naħa l-oħra, permezz tar-raba’ sat-tmien domanda tagħha, l-imsemmija qorti tistaqsi essenzjalment jekk, għall-finijiet tal-eżistenza ta’ kontroll, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, huwiex biżżejjed li organi pubbliċi jżommu b’mod konġunt, anki jekk b’mod indirett, minn tal-inqas 25% tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot tal-impriża kkonċernata, konformement mat-termini tal-memorandum jew tal-artikoli ta’ assoċjazzjoni tal-impriża li teżerċita l-kontroll dirett fuq din tal-aħħar, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi eżaminat, barra minn hekk, jekk dawn l-organi humiex f’pożizzjoni li jinfluwenzaw u li jikkoordinaw l-eżerċizzju effettiv mir-rappreżentanti tagħhom tad-drittijiet ta’ vot tagħhom jew jekk dawn tal-aħħar jiħdux effettivament inkunsiderazzjoni l-interessi tal-imsemmija organi.
Mill-elementi li għandha għad-dispożizzjoni tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li dawn id-domandi qegħdin isiru fil-kuntest ta’ applikazzjoni għal sussidju ppreżentata minn impriża, NMI TT, li tikkostitwixxi spin-off ta’ fondazzjoni rregolata mid-dritt ċivili, NMI‑Institut, li żżomm 90 % tal-kapital kif ukoll 88.8 % tad-drittijiet ta’ vot ta’ din l-impriża u li l-bord tal-fondazzjoni tagħha huwa kompost, b’mod partikolari, minn żewġ rappreżentanti ta’ ministeri ta’ land, sindku ta’ belt, rettur u tliet professuri ta’ università kif ukoll mill-president ta’ stabbiliment ta’ tagħlim superjuri ta’ din il-belt u mid-direttur ta’ kamra tal-kummerċ u tal-industrija tagħha, li jifformaw maġġoranza fi ħdan dan il-bord tal-fondazzjoni.
Għall-finijiet tal-eżami tal-imsemmija domandi, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessa 40 tar-Regolament Nru 651/2014, li l-għan tiegħu huwa li ċerti kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat jiġu ddikjarati li huma kompatibbli mas-suq intern b’applikazzjoni tal-Artikoli 107 u 108 TFUE, il-Kummissjoni tadotta approċċ favorevoli fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat lil SMEs minħabba n-nuqqasijiet fis-suq li jwasslu sabiex dawn l-impriżi jkollhom jiffaċċjaw ċertu numru ta’ żvantaġġi li jillimitaw l-iżvilupp mixtieq tagħhom mill-perspettiva tal-azzjonarji u minn perspettiva ekonomika.
Konformement mal-Artikoli 2 u 3 tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, impriża tista’ tiġi kklassifikata bħala SME, fis-sens ta’ dan ir-regolament, jekk tissodisfa tliet kriterji, jiġifieri kriterju marbut man-numru ta’ persuni impjegati, kriterju finanzjarju marbut mad-dħul mill-bejgħ annwali jew mat-total tal-bilanċ annwali, kif ukoll kriterju ta’ indipendenza (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-29 ta’ April 2004, L‑Italja vs Il‑Kummissjoni,
C‑91/01
,
EU:C:2004:244
, punt
).
Fir-rigward ta’ dan il-kriterju tal-aħħar, li huwa l-uniku kriterju inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li dan huwa intiż li jiżgura li l-miżuri maħsuba għal SMEs ikunu verament ta’ benefiċċju għall-impriżi li għalihom id-daqs jikkostitwixxi żvantaġġ u mhux għal dawk li jagħmlu parti minn grupp kbir u li għalhekk għandhom aċċess għar-riżorsi u għas-sostenn li ma għandhomx il-kompetituri tagħhom ta’ daqs ekwivalenti (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-29 ta’ April 2004, L‑Italja vs Il‑Kummissjoni,
C‑91/01
,
EU:C:2004:244
, punt
).
B’hekk, dan il-kriterji huwa intiż li jippermetti li tinftiehem aħjar, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessa 9 tar-Rakkomandazzjoni tal-2003, li fuqha huwa bbażat, kif indikat fil-premessa 30 tar-Regolament Nru 651/2014, il-kunċett ta’ “SME” iddefinit fl-Anness I ta’ dan ir-regolament, ir-realtà ekonomika ta’ SMEs u li jiġu esklużi mill-klassifikazzjoni bħala SME l-gruppi ta’ impriżi li s-saħħa ekonomika tagħhom hija ikbar minn dik ta’ SME, sabiex b’hekk il-vantaġġi li jirriżultaw għall-kategorija ta’ SMEs minn diversi liġijiet jew miżuri favur tagħhom ikunu rriżervati għall-impriżi li verament għandhom bżonnhom (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-27 ta’ Frar 2014, HaTeFo,
C‑110/13
,
EU:C:2014:114
, punt
).
Minn din il-perspettiva, skont l-Artikolu 3(1) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, għandha titqies li hija “impriża awtonoma” kull impriża li ma hijiex ikklassifikata bħala “impriża msieħba”, fis-sens tal-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, jew bħala “impriża assoċjata”, fis-sens tal-paragrafu 3 tal-imsemmi artikolu.
Skont l-Artikolu 3(3)(a) ta’ dan l-anness, żewġ impriżi jitqiesu li huma “assoċjati” meta, b’mod partikolari, waħda minnhom ikollha l-maġġoranza tad-drittijiet ta’ vot tal-azzjonarji tal-oħra, filwaqt li, konformement mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tal-imsemmi anness, żewġ impriżi jitqiesu li huma “msieħba” meta ma jkunux ikklassifikati bħala “impriżi assoċjati” iżda waħda minnhom ikollha, waħedha jew flimkien ma’ impriża assoċjata waħda jew iktar oħra, minn tal-inqas 25 % tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot tal-oħra, bla ħsara għall-eċċezzjonijiet elenkati fil-punti (a) sa (d) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tal-istess anness.
Fir-rigward ta’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar, hija tipprevedi li impriża għandha tiġi kklassifikata bħala “impriża awtonoma”, fis-sens tal-Artikolu 3(1) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, anki meta minn tal-inqas 25 % tal-kapital tagħha jew tad-drittijiet ta’ vot tagħha jkunu miżmuma minn ċerti kategoriji ta’ investituri, bħalma huma, b’mod partikolari, skont il-punti (b) u (d) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) ta’ dan l-anness, l-universitajiet u ċerti awtoritajiet lokali awtonomi, bil-kundizzjoni li dawn l-investituri ma jkunux, b’mod individwali jew konġunt, assoċjati ma’ din l-impriża, fis-sens tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi anness.
F’dan il-kuntest, madankollu, l-Artikolu 3(4) ta’ dan l-anness jistabbilixxi regola ġenerali ta’ esklużjoni mill-klassifikazzjoni bħala SME, li tipprovdi li impriża ma tistax titqies li hija SME “jekk 25 % jew aktar mill-kapital jew id-drittijiet tal-vot tagħha huma direttament jew indirettament kontrollati, konġuntivament jew individwalment, minn korp pubbliku [jew korp kollettiv pubbliku wieħed] jew aktar”, sakemm dawn tal-aħħar ma jaqgħux, kif tispeċifika din l-istess dispożizzjoni, fil-kategoriji ta’ investituri elenkati fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tal-imsemmi anness.
Minn dawn id-dispożizzjonijiet kollha jirriżulta li impriża hija eskluża mill-klassifikazzjoni bħala SME, fis-sens tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 meta minn tal-inqas 25 % tal-kapital tagħha jew tad-drittijiet ta’ vot tagħha jkunu kkontrollati, anki jekk b’mod indirett, minn organu pubbliku wieħed jew iktar, b’mod individwali jew konġunt, ħlief fil-każ li dawn tal-aħħar ikunu investituri li ma jkunux assoċjati ma’ din l-impriża, fis-sens tal-Artikolu 3(3) ta’ dan l-anness, u li jissemmew fil-punti (a) sa (d) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tal-imsemmi anness.
F’dan il-każ, huwa paċifiku, kif jirriżulta mit-tweġibiet għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja matul is-seduta, li NMI TT, li fir-rigward tagħha ġiet irrifjutata l-klassifikazzjoni bħala SME permezz tad-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, hija impriża assoċjata ma’ NMI‑Institut, fis-sens tal-Artikolu 3(3)(a) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, peress li din tal-aħħar iżżomm il-maġġoranza tad-drittijiet ta’ vot tagħha. Minn dan isegwi li NMI TT ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-eċċezzjoni prevista fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) ta’ dan l-anness fir-rigward ta’ ċerti kategoriji ta’ investituri.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi eżaminat biss jekk, konformement mar-regola ġenerali ta’ esklużjoni prevista fl-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, impriża, bħalma hija NMI TT, tistax tiġi eskluża mill-klassifikazzjoni bħala SME, fis-sens ta’ dan l-anness, għas-sempliċi raġuni li hija kkontrollata indirettament minn organi pubbliċi rrappreżentati fi ħdan l-impriża li magħha hija assoċjata u li teżerċita kontroll dirett fuqha.
F’dan ir-rigward, għandu madankollu jitfakkar li l-Artikolu 267 TFUE ma jawtorizzax lill-Qorti tal-Ġustizzja tapplika d-dispożizzjonijiet legali tal-Unjoni għal każ partikolari iżda jawtorizzaha biss li tagħti deċiżjoni dwar l-interpretazzjoni tat-Trattati u tal-atti meħuda mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Għaldaqstant, ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tistabbilixxi l-fatti li jkunu taw lok għat-tilwima fil-kawża prinċipali u li tislet, minn dawn il-fatti, il-konsegwenzi għad-deċiżjoni li għandha tittieħed mill-qorti tar-rinviju, u lanqas ma huwa l-kompitu tagħha li tinterpreta l-liġijiet jew ir-regolamenti nazzjonali kkonċernati (sentenza tal-14 ta’ Mejju 2020, Bouygues travaux publics et,
C‑17/19
,
EU:C:2020:379
, punti
u
).
Huwa fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet preliminari li għandha tingħata risposta għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju.
Fuq il-kunċett ta’ “organu pubbliku”, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014
Sabiex jiġi ddeterminat jekk il-kunċett ta’ “organu pubbliku”, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, huwiex intiż li jinkludi entitajiet, bħalma huma universitajiet, stabbilimenti ta’ tagħlim superjuri u kamra tal-kummerċ u tal-industrija, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, mir-rekwiżiti kemm tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni u kemm mill-prinċipju ta’ ugwaljanza jirriżulta li t-termini ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma tagħmel ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri għall-finijiet tad-determinazzjoni tat-tifsira u tal-portata tagħhom għandhom normalment jingħataw, fl-Unjoni kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi, irrispettivament mill-klassifikazzjonijiet użati fl-Istati Membri, filwaqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni t-termini tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni kif ukoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti (sentenza tal-5 ta’ Frar 2020, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Reġistrazzjoni ta’ baħħara fil-port ta’ Rotterdam),
C‑341/18
,
EU:C:2020:76
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan jirriżulta li, fl-assenza ta’ riferiment, fl-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, għad-dritt nazzjonali, il-kunċett ta’ “organu pubbliku” li jinsab f’din id-dispożizzjoni għandu jitqies li huwa kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni li t-tifsira u l-portata tiegħu għandhom ikunu identiċi fl-Istati Membri kollha. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħti lil dan il-kunċett interpretazzjoni uniformi fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tat-termini tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, peress li la din id-dispożizzjoni u lanqas xi dispożizzjoni oħra ta’ dan ir-regolament, b’mod partikolari l-Artikolu 2 tiegħu, ma fihom definizzjoni tal-kunċett ta’ “organu pubbliku”, it-tifsira u l-portata ta’ dan il-kunċett għandhom jiġu ddeterminati konformement mat-tifsira abitwali tiegħu fil-lingwa kurrenti (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-5 ta’ Frar 2020, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Reġistrazzjoni ta’ baħħara fil-port ta’ Rotterdam),
C‑341/18
,
EU:C:2020:76
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, fit-tifsira abitwali tiegħu, il-kunċett ta’ “organu pubbliku” għandu jinftiehem bħala li jagħmel riferiment għall-Istat, għall-korpi kollettivi territorjali, kif ukoll għall-organi li jinħolqu sabiex jissodisfaw speċifikament bżonnijiet ta’ interess ġenerali, li jkollhom personalità legali u li huma ffinanzjati fil-parti l-kbira tagħhom jew li jkunu kkontrollati direttament jew indirettament mill-Istat, mill-korpi kollettivi territorjali jew minn organi pubbliċi oħra.
Minn dan jirriżulta li l-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 huwa intiż li jinkludi l-entitajiet u l-awtoritajiet kollha li jagħmlu parti mill-awtoritajiet pubbliċi.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kuntest li tagħmel parti minnu l-imsemmija dispożizzjoni, mill-premessa 13 tar-Rakkomandazzjoni tal-2003, li fuqha hija bbażata, kif ġie rrilevat fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “SME”, fis-sens tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, jirriżulta li l-esklużjoni prevista fl-imsemmija dispożizzjoni tinkludi, fl-interess taċ-ċertezza legali, id-diversi entitajiet pubbliċi ta’ Stat Membru, sabiex jiġu evitati distinzjonijiet arbitrarji bejniethom.
Issa, f’dan id-dawl, għandu jiġi rrilevat, bħalma tagħmel il-Kummissjoni, li d-Direttiva 2006/111, li l-għan tagħha huwa li timponi fuq l-Istati Membri ċertu numru ta’ obbligi sabiex tiġi żgurata t-trasparenza tar-relazzjonijiet finanzjarji bejn dawn l-Istati u l-impriżi pubbliċi, tiddefinixxi, fl-Artikolu 2(a) tagħha, il-kunċett ta’ “awtoritajiet pubbliċi” bħala li jinkludi, minbarra l-Istat, l-awtoritajiet reġjonali u lokali kif ukoll il-korpi kollettivi territorjali l-oħra kollha.
Fit-tielet lok, fir-rigward tal-għan imfittex mill-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, għandu jitfakkar li, kif ġie rrilevat fil-punti 33 u 34 ta’ din is-sentenza, il-kriterju ta’ indipendenza huwa intiż li jirriżerva l-miżuri favorevoli maħsuba għas-SMEs għall-impriżi li ma għandhomx aċċess għal riżorsi li jippermettulhom jegħlbu l-ostakoli marbuta mad-daqs tagħhom. Issa, minħabba diversi riżorsi, b’mod partikolari ta’ natura ekonomika u finanzjarja, li huma jistgħu jimmobilizzaw, l-entitajiet u l-awtoritajiet li jagħmlu parti mill-awtoritajiet pubbliċi, irrispettivament min-natura tagħhom jew mill-modalitajiet tal-organizzazzjoni tagħhom, jistgħu jippermettu lil impriża tegħleb tali ostakoli.
Minn dan jirriżulta li l-kunċett ta’ “organu pubbliku”, previst fl-imsemmija dispożizzjoni, għandu jinftiehem bħala li jinkludi kull entità jew awtorità li tagħmel parti mill-awtoritajiet pubbliċi, inklużi l-korpi kollettivi territorjali u l-organi maħluqa sabiex jissodisfaw speċifikament bżonnijiet ta’ interess ġenerali, li jkollhom personalità legali u li huma jew ffinanzjati fil-parti l-kbira tagħhom jew ikkontrollati direttament jew indirettament mill-Istat, minn korpi kollettivi territorjali jew minn organi pubbliċi oħra.
F’dan il-każ, hija għaldaqstant il-qorti tar-rinviju li, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, għandha tiddetermina, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni d-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli, li wħud minnhom ġew invokati minn EuroNorm u mill-Kummissjoni iżda li l-interpretazzjoni tagħhom ma taqax fil-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, jekk l-Università ta’ Tübingen, l-Istitut ta’ Tagħlim Superjuri ta’ Reutlingen kif ukoll il-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija ta’ din il-belt jissodisfawx dawn il-kriterji.
F’dan ir-rigward, matul is-seduta, NMI TT sostniet li, mill-“Gwida għall-utent għad-definizzjoni ta’ SME”, ippubblikat mill-Kummissjoni matul l-2015, b’mod partikolari mill-paġna 19 ta’ dan id-dokument, jirriżulta li, skont din l-istituzzjoni, l-universitajiet, irrispettivament mill-istatus mogħtija mid-dritt nazzjonali, ma jistgħux jitqiesu li huma “organi pubbliċi” li jaqgħu taħt ir-regola ġenerali ta’ esklużjoni prevista fl-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014.
Madankollu, għandu jiġi rrilevat qabel kollox li din il-gwida tispeċifika, fil-paġna 2 tagħha, b’mod ċar daqs kemm huwa espliċitu, li “[m]’għandha ebda saħħa legali u bl-ebda mod ma torbot lill-Kummissjoni” u li r-“rakkomandazzjoni [tal-2003] hija l-unika bażi awtentika għad-determinazzjoni tal-kundizzjonijiet dwar il-kwalifika bħala SME”.
A fortiori
, din il-gwida mhux vinkolanti ma tistax torbot lill-Qorti tal-Ġustizzja.
Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi kkonstatat li, fil-paġna 19 tal-imsemmija gwida, il-Kummissjoni, għall-kuntrarju ta’ dak li tissuġġerixxi NMI TT, bl-ebda mod ma tindika li l-universitajiet fl-ebda każ ma jistgħu jaqgħu taħt ir-regola ġenerali ta’ esklużjoni prevista fl-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, iżda tfakkar biss li, kif jirriżulta diġà mill-punti 38 sa 41 ta’ din is-sentenza, l-universitajiet, meta jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “organu pubbliku”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, ma jaqgħux taħt din ir-regola sakemm ma jkunux assoċjati, fis-sens tal-Artikolu 3(3) ta’ dan l-anness, mal-impriża kkonċernata, kundizzjoni li fir-rigward tagħha NMI TT stess ammettiet, matul is-seduta, kif jirriżulta mill-punt 40 ta’ din is-sentenza, li ma kinitx issodisfatta f’dan il-każ.
Fil-każ li l-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li entità waħda jew iktar imsemmija fil-punt 53 ta’ din is-sentenza jikkostitwixxu organi pubbliċi, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-imsemmi anness, ikun għad irid jiġi speċifikat, b’risposta għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju f’dan ir-rigward, li huwa irrilevanti, għall-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, li l-persuni maħtura fuq proposta ta’ dawn l-organi pubbliċi jaġixxu fuq bażi volontarja fi ħdan l-impriża kkonċernata, u dan sa fejn huma jiġu proposti u maħtura fil-kwalità tagħhom bħala membri ta’ dawn l-organi pubbliċi, punt dan li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
Għaldaqstant, l-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “organu pubbliku” li jinsab f’din id-dispożizzjoni huwa intiż li jinkludi entitajiet, bħalma huma universitajiet u stabbilimenti ta’ tagħlim superjuri kif ukoll kamra tal-kummerċ u tal-industrija, meta dawn l-entitajiet ikunu maħluqa sabiex jissodisfaw speċifikament bżonnijiet ta’ interess ġenerali, ikollhom personalità legali u jkunu jew iffinanzjati fil-parti l-kbira tagħhom jew ikunu kkontrollati direttament jew indirettament mill-Istat, minn korpi kollettivi territorjali jew minn organi pubbliċi oħra. Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni, ma huwiex rilevanti li l-persuni maħtura fuq proposta ta’ dawn l-organu pubbliċi jaġixxu fuq bażi volontarja fi ħdan l-impriża kkonċernata, sa fejn huma jiġu proposti u jinħatru fil-kwalità tagħhom bħala membri ta’ dawn l-organi pubbliċi.
Fuq l-eżistenza ta’ kontroll, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014
Konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 44 ta’ din is-sentenza, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni t-termini tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, kif ukoll il-kuntest ta’ dan l-artikolu u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li jagħmel parti minnha, sabiex jiġi ddeterminat jekk l-eżistenza ta’ kontroll, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni teżiġix biss li organi pubbliċi jżommu b’mod konġunt, anki jekk b’mod indirett, minn tal-inqas 25 % tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot tal-impriża kkonċernata, konformement mat-termini tal-memorandum jew tal-artikoli ta’ assoċjazzjoni tal-impriża li teżerċita l-kontroll dirett fuq din tal-aħħar, jew jekk hemmx lok li jiġi eżaminat ukoll jekk dawn l-organi humiex f’pożizzjoni li jinfluwenzaw jew li jikkoordinaw l-eżerċizzju effettiv mir-rappreżentanti tagħhom tad-drittijiet tal-vot tagħhom jew jekk dawn tal-aħħar jiħdux effettivament inkunsiderazzjoni l-interessi tal-imsemmija organi.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tat-termini tal-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, għandu jiġi kkonstatat li din id-dispożizzjoni, konformement mal-premessa 13 tar-Rakkomandazzjoni tal-2003, li fuqha, kif ġie rrilevat fil-punti 34 u 49 ta’ din is-sentenza, huwa bbażat dan l-anness, tirreferi biss għal-livell ta’ parteċipazzjoni tal-organi pubbliċi fil-kapital jew fid-drittijiet ta’ vot tal-impriża kkonċernata, mingħajr ma ssemmi, barra minn hekk, l-aġir effettiv adottat minn dawn l-organi jew mir-rappreżentanti tagħhom.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kuntest tal-imsemmija dispożizzjoni, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 3 tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 jipprevedi espliċitament, sabiex jiġi ddeterminat jekk impriża hijiex assoċjata ma’ impriża oħra, il-ħtieġa li jiġi eżaminat, b’mod konkret, jekk tal-ewwel teżerċitax effettivament influwenza determinanti fuq it-tieni.
B’mod partikolari, fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 3 tiegħu, dan l-Artikolu 3 jipprevedi preżunzjoni ta’ assenza ta’ influwenza dominanti meta l-investituri msemmija fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 2 tiegħu ma jinvolvux ruħhom direttament jew indirettament fil-ġestjoni tal-impriża kkunsidrata, “mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tagħhom bħala azzjonisti”.
Mill-banda l-oħra, kif jirriżulta mir-raba’ subparagrafu tal-paragrafu 3 tiegħu, l-imsemmi Artikolu 3 jipprevedi li impriżi jistgħu jitqiesu li huma assoċjati meta, minħabba r-rwol li jkollha persuna fiżika jew li jkollu grupp ta’ persuni fiżiċi li jaġixxu b’mod ikkordinat sabiex jeżerċitaw influwenza fuq id-deċiżjonijiet kummerċjali tal-impriżi kkonċernati, dawn l-impriżi jikkostitwixxu entità ekonomika waħda, anki meta dawn l-impriżi ma jkollhomx formalment waħda mir-relazzjonijiet previsti fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-27 ta’ Frar 2014, HaTeFo,
C‑110/13
,
EU:C:2014:114
, punti
,
u
, kif ukoll id-digriet tal-11 ta’ Mejju 2017, Bericap,
C‑53/17
, mhux ippubblikat,
EU:C:2017:370
, punt
).
Għall-kuntrarju, għandu jiġi kkonstatat li l-istess Artikolu 3 ma fihx, fil-paragrafu 4 tiegħu, dispożizzjonijiet analogi fir-rigward tal-korpi pubbliċi li jikkontrollaw, b’mod individwali jew konġunt, minn tal-inqas 25 % tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot ta’ impriża oħra.
Issa, id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “SME”, fis-sens tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, sa fejn twassal sabiex l-impriżi li jaqgħu taħt dan il-kunċett jingħataw vantaġġi, ħafna drabi, permezz ta’ regoli li jikkostitwixxu eċċezzjonijiet għar-regoli ġenerali, għandha tkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni stretta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-27 ta’ Frar 2014, HaTeFo,
C‑110/13
,
EU:C:2014:114
, punt
).
Fit-tielet lok, fir-rigward tal-għan imfittex mill-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, għandu jiġi rrilevat li din id-dispożizzjoni hija intiża, konformement mal-kriterju ta’ indipendenza li fuqu huwa bbażat, b’mod partikolari, il-kunċett ta’ “SME”, fis-sens ta’ dan l-anness, li tiżgura, kif jirriżulta mill-punti 32 sa 39 ta’ din is-sentenza, li l-impriża kkonċernata jkollha l-kapaċità li tieħu deċiżjonijiet kummerċjali b’mod awtonomu.
Issa, sitwazzjoni kkaratterizzata mill-eżistenza, bejn diversi impriżi, ta’ rabtiet strutturali, f’termini ta’ parteċipazzjonijiet fil-kapital u ta’ drittijiet ta’ vot, teskludi li dawn l-impriżi jkunu jistgħu jitqiesu bħala ekonomikament indipendenti minn xulxin, sa fejn twassal sabiex impriża tkun f’pożizzjoni, indipendentement mill-aġir reali tagħha, li teżerċita influwenza determinanti fuq it-teħid ta’ deċiżjonijiet minn impriża oħra (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-2 ta’ April 2009, Glückauf Brauerei,
C‑83/08
,
EU:C:2009:228
, punti
sa
).
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li kemm l-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessa 30 ta’ dan ir-regolament u mill-premessa 13 tar-Rakkomandazzjoni tal-2003, u kemm l-imsemmi regolament stess, li jipprevedi eżenzjoni għal kategoriji ta’ għajnuna kompatibbli mas-suq intern, huma intiżi li jtejbu ċ-ċarezza amministrattiva u ċ-ċertezza legali billi jiżguraw kontroll effettiv u ssemplifikat tar-regoli tal-kompetizzjoni fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-29 ta’ Lulju 2019, Bayerische Motoren Werke u Freistaat Sachsen vs Il‑Kummissjoni,
C‑654/17 P
,
EU:C:2019:634
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, is-sempliċi teħid inkunsiderazzjoni, sabiex jiġi ddeterminat jekk impriża hijiex eliġibbli għar-regoli iktar favorevoli applikabbli f’dan il-qasam għas-SMEs, tal-livell ta’ parteċipazzjoni tal-organi pubbliċi fil-kapital jew fid-drittijiet ta’ vot ta’ din l-impriża, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi eżaminat, barra minn hekk, l-aġir adottat b’mod konkret minn dawn l-organi jew mir-rappreżentanti tagħhom, huwa manifestament ta’ natura li jiffaċilita l-applikazzjoni mill-awtoritajiet kompetenti tar-regoli ġenerali ta’ esklużjoni prevista fl-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014.
Kemm mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni u kemm mill-kuntest tagħha u mill-għan imfittex minnha, kif ukoll mil-leġizlazzjoni li tagħmel parti minnha, jirriżulta li l-eżistenza ta’ kontroll, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, hija dedotta biss mil-livell ta’ parteċipazzjoni tal-organi pubbliċi fil-kapital jew fid-drittijiet ta’ vot tal-impriża kkonċernata.
Għaldaqstant, sabiex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ tali kontroll, huwa biżżejjed li tali organi pubbliċi jżommu b’mod konġunt, anki jekk indirettament, minn tal-inqas 25 % tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot tal-impriża kkonċernata, konformement mal-memorandum jew mal-artikoli ta’ assoċjazzjoni tal-impriża li teżerċita l-kontroll dirett fuq din tal-aħħar, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi eżaminat, barra minn hekk, jekk dawn l-organi humiex f’pożizzjoni li jinfluwenzaw jew li jikkoordinaw l-eżerċizzju effettiv mir-rappreżentanti tagħhom tad-drittijiet ta’ vot tagħhom jew jekk dawn ir-rappreżentanti jiħdux effettivament inkunsiderazzjoni l-interessi tal-imsemmija organi.
F’dan il-każ, għalkemm huwa paċifiku li NMI-Institut iżżomm 88.8 % tad-drittijiet ta’ vot f’NMI TT, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-Istatut ta’ NMI-Institut ma jirregolax il-kwistjoni tal-eżerċizzju ta’ dawn id-drittijiet.
Madankollu, jidher li, konformement mal-Artikoli 2, 7 u 13 ta’ dan l-istatut, il-bord tal-fondazzjoni, li l-membri tiegħu kollha, kif jirriżulta mid-dibattitu matul is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u kif NMI TT stess indikat espliċitament, huma attwalment membri tal-bord eżekuttiv ta’ din il-kumpannija, huwa responsabbli, minn naħa, sabiex jiddefinixxi l-prinċipji li jirregolaw il-ħidma ta’ NMI-Institut li tikkonċerna, b’mod partikolari, l-isfruttament tar-riżultati tar-riċerka u l-implimentazzjoni ta’ proġetti ta’ riċerka u ta’ żvilupp, u, min-naħa l-oħra, għandu numru ta’ setgħat konsultattivi u deċiżjonali fil-qasam tal-ippjanar tal-kontenut u tal-ippjanar finanzjarju kif ukoll fir-rigward tal-ħatra, tar-revoka u tat-tneħħija tal-bord tat-tmexxija, kif ukoll is-setgħa li jemenda l-Istatut ta’ NMI-Institut u li jxolji din il-fondazzjoni tal-aħħar.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidher li, bla ħsara, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, għall-verifiki li għandhom jitwettqu mill-qorti tar-rinviju, id-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-Istatut ta’ NMI-Institut huma ta’ natura li jagħtu lil organi pubbliċi, minħabba l-preżenza tar-rappreżentanti tagħhom fi ħdan il-bord tal-fondazzjoni, iż-żamma indiretta ta’ iktar minn 25 % tad-drittijiet ta’ vot f’NMI TT.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta li għandha tingħata għad-domandi preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju hija li l-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li teskludi li impriża tista’ titqies li hija SME f’sitwazzjoni fejn il-korp tal-impriża li żżomm il-parti essenzjali tal-kapital tagħha, għalkemm ma jkunx awtorizzat jiżgura l-ġestjoni ta’ kuljum tagħha, ikun fil-parti l-kbira tiegħu kkostitwit minn membri li jirrappreżentaw organi pubbliċi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, b’tali mod li dawn tal-aħħar jeżerċitaw b’mod konġunt, minħabba dan il-fatt biss, kontroll indirett, fis-sens tal-istess dispożizzjoni, fuq l-ewwel impriża, filwaqt li jitqies li:
–
minn naħa, il-kunċett ta’ “organu pubbliku” li jinsab fl-imsemmija dispożizzjoni huwa intiż li jinkludi entitajiet, bħalma huma universitajiet u stabbilimenti ta’ tagħlim superjuri kif ukoll kamra tal-kummerċ u tal-industrija, f’sitwazzjoni fejn dawn l-entitajiet ikunu nħolqu sabiex jissodisfaw speċifikament bżonnijiet ta’ interess ġenerali, ikollhom personalità legali u jkunu jew iffinanzjati fil-parti l-kbira tagħhom jew ikunu kkontrollati direttament jew indirettament mill-Istat, minn korpi pubbliċi territorjali jew minn organi pubbliċi oħra, mingħajr ma huwa rilevanti f’dan ir-rigward li l-persuni maħtura fuq proposta tal-imsemmija entitajiet jaġixxu fuq bażi volontarja fi ħdan l-impriża kkonċernata, sa fejn dawn il-persuni jkunu ġew proposti u maħtura fil-kwalità tagħhom ta’ membri ta’ dawn l-entitajiet, u
–
min-naħa l-oħra, għall-finijiet tal-eżistenza ta’ tali kontroll, huwa biżżejjed li organi pubbliċi jżommu b’mod konġunt, anki jekk indirettament, minn tal-inqas 25 % tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot tal-impriża kkonċernata, konformement mat-termini tal-memorandum jew tal-artikoli ta’ assoċjazzjoni tal-impriża li teżerċita l-kontroll dirett fuq l-impriża kkonċernata, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi eżaminat, barra minn hekk, jekk dawn l-organi humiex f’pożizzjoni li jinfluwenzaw u li jikkoordinaw l-eżerċizzju effettiv mir-rappreżentanti tagħhom tad-drittijiet ta’ vot tagħhom jew jekk dawn ir-rappreżentanti jiħdux effettivament inkunsiderazzjoni l-interessi tal-imsemmija organi.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 3(4) tal-Anness I tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 651/2014 tas-17 ta’ Ġunju 2014 li jiddikjara li ċerti kategoriji ta’ għajnuna huma kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikoli 107 u 108 [TFUE], għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li teskludi li impriża tista’ titqies li hija impriża żgħira u ta’ daqs medju (PME) f’sitwazzjoni fejn il-korp tal-impriża li żżomm il-parti essenzjali tal-kapital tagħha, għalkemm ma jkunx awtorizzat jiżgura l-ġestjoni ta’ kuljum tagħha, ikun fil-parti l-kbira tiegħu kkostitwit minn membri li jirrappreżentaw organi pubbliċi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, b’tali mod li dawn tal-aħħar jeżerċitaw b’mod konġunt, minħabba dan il-fatt biss, kontroll indirett, fis-sens tal-istess dispożizzjoni, fuq l-ewwel impriża, filwaqt li jitqies li:

–
minn naħa, il-kunċett ta’ “organu pubbliku” li jinsab fl-imsemmija dispożizzjoni huwa intiż li jinkludi entitajiet, bħalma huma universitajiet u stabbilimenti ta’ tagħlim superjuri kif ukoll kamra tal-kummerċ u tal-industrija, f’sitwazzjoni fejn dawn l-entitajiet ikunu nħolqu sabiex jissodisfaw speċifikament bżonnijiet ta’ interess ġenerali, ikollhom personalità legali u jkunu jew iffinanzjati fil-parti l-kbira tagħhom jew ikunu kkontrollati direttament jew indirettament mill-Istat, minn korpi pubbliċi territorjali jew minn organi pubbliċi oħra, mingħajr ma huwa rilevanti f’dan ir-rigward li l-persuni maħtura fuq proposta tal-imsemmija entitajiet jaġixxu fuq bażi volontarja fi ħdan l-impriża kkonċernata, sa fejn dawn il-persuni jkunu ġew proposti u maħtura fil-kwalità tagħhom ta’ membri ta’ dawn l-entitajiet, u
–
min-naħa l-oħra, għall-finijiet tal-eżistenza ta’ tali kontroll, huwa biżżejjed li organi pubbliċi jżommu b’mod konġunt, anki jekk indirettament, minn tal-inqas 25 % tal-kapital jew tad-drittijiet ta’ vot tal-impriża kkonċernata, konformement mat-termini tal-memorandum jew tal-artikoli ta’ assoċjazzjoni tal-impriża li teżerċita l-kontroll dirett fuq l-impriża kkonċernata, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi eżaminat, barra minn hekk, jekk dawn l-organi humiex f’pożizzjoni li jinfluwenzaw u li jikkoordinaw l-eżerċizzju effettiv mir-rappreżentanti tagħhom tad-drittijiet ta’ vot tagħhom jew jekk dawn ir-rappreżentanti jiħdux effettivament inkunsiderazzjoni l-interessi tal-imsemmija organi.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.