CELEX: 62021CJ0564
Odesłanie prejudycjalne
Prawa podstawowe
Prawo do skutecznego środka prawnego
Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
Polityka azylowa
Dyrektywa 2013/32/UE
Artykuł 11 ust. 1, art. 23 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1 i 3
Dostęp do informacji zawartych w aktach wnioskodawcy
Całość akt sprawy
Metadane
Przekazanie tych akt w formie nieustrukturyzowanych indywidualnych plików elektronicznych
Informacje pisemne
Zdigitalizowana kopia decyzji opatrzonej odręcznym podpisem
Prowadzenie akt elektronicznych bez przechowywania akt papierowych

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 11 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 45 ust. 1 lit. a) oraz art. 46 ust. 1 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (
Dz.U. 2013, L 180, s. 60
), a także art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy BU, osobą ubiegającą się o azyl, a Bundesrepublik Deutschland (Republiką Federalną Niemiec), reprezentowaną przez Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (urząd federalny ds. migracji i uchodźców, Niemcy, zwany dalej „BAMF”), w przedmiocie oddalenia złożonego przez skarżącego w postępowaniu głównym wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, w kontekście którego przedstawiciel tego ostatniego złożył wniosek w przedmiocie środków tymczasowych zmierzający do przekazania kompletnych akt administracyjnych tego skarżącego w postaci pojedynczego pliku w formacie PDF (Portable Document Format) i zawierającego ciągłą numerację stron.
Ramy prawne
Prawo Unii
Zgodnie z brzmieniem motywów 25 i 50 dyrektywy 2013/32:
„(25)
W interesie prawidłowego uznania osób potrzebujących ochrony za uchodźców w rozumieniu art. 1 konwencji {dotyczącej statusu uchodźców, podpisanej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. [
Recueil des traités des Nations unies
, vol. 189, s. 150, nr 2545 (1954)], uzupełnionej Protokołem dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r.} lub za osoby kwalifikujące się do objęcia ich ochroną uzupełniającą, każdy wnioskodawca powinien mieć skuteczny dostęp do procedur, możliwość współpracy i właściwego komunikowania się z właściwymi organami w celu przedstawienia istotnych okoliczności faktycznych swojej sprawy oraz wystarczające gwarancje proceduralne w celu prowadzenia swojej sprawy na wszystkich etapach procedury. Ponadto procedura rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej powinna zasadniczo zapewniać wnioskodawcy przynajmniej […] prawo do odpowiedniego powiadomienia o decyzji oraz o jej faktycznym i prawnym uzasadnieniu; możliwość konsultowania się z doradcą lub zastępcą prawnym; prawo do uzyskania informacji o swojej sytuacji prawnej w decydujących momentach procedury w języku, który rozumie lub co do którego można zasadnie przyjąć, że zostanie przez niego zrozumiany, jak również – w przypadku decyzji odmownej – prawo do skutecznego środka zaskarżenia do sądu.
[…]
(50)
W myśl podstawowej zasady prawa unijnego od decyzji podjętych w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, decyzji dotyczących odmowy wznowienia rozpatrywania wniosku po jego umorzeniu oraz decyzji w sprawie cofnięcia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej przysługują skuteczne środki zaskarżenia do sądu”.
Artykuł 11 tej dyrektywy, zatytułowany „Wymogi dotyczące podejmowania decyzji przez organ rozstrzygający”, stanowi w ust. 1:
„Państwa członkowskie zapewniają, aby decyzje w sprawie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej były wydawane na piśmie”.
Artykuł 23 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Zakres pomocy i reprezentacji prawnej”, stanowi w ust. 1:
„Państwa członkowskie zapewniają, aby doradca lub zastępca prawny dopuszczony lub uprawniony do takiej działalności na mocy prawa krajowego, i który udziela pomocy prawnej wnioskodawcy lub reprezentuje go na warunkach określonych w prawie krajowym, korzystał z dostępu do informacji zawartych w aktach wnioskodawcy, na podstawie których decyzja jest podejmowana lub zostanie podjęta […]”.
Artykuł 45 tej dyrektywy, zatytułowany „Przepisy proceduralne”, stanowi w ust. 1:
„Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadkach, gdy właściwy organ rozważa cofnięcie ochrony międzynarodowej przyznane[j] obywatelowi państwa trzeciego lub bezpaństwowcowi zgodnie z art. 14 lub 19 dyrektywy [Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (
Dz.U. 2011, L 337, s. 9
)], osoba ta korzystała z następujących gwarancji:
a)
otrzymania pisemnej informacji, że właściwy organ ponownie rozpatruje, czy kwalifikuje się jako beneficjent ochrony międzynarodowej, wraz z podaniem powodów takiego ponownego rozpatrzenia; […]
[…]”.
Artykuł 46 dyrektywy 2013/32, zatytułowany „Prawo do skutecznego środka zaskarżenia”, stanowi w ust. 1 i 3:
„1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby wnioskodawcy mieli prawo do skutecznego środka zaskarżenia przed sądem w następujących sytuacjach:
a)
decyzji podjętej w sprawie ich wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym decyzji:
(i)
o uznaniu wniosku za bezzasadny w zakresie dotyczącym nadania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej;
[…]
3.   Aby spełnić wymogi w ust. 1, państwa członkowskie zapewniają, aby skuteczny środek zaskarżenia zapewniał pełne rozpatrzenie ex nunc zarówno okoliczności faktycznych, jak i kwestii prawnych, w tym, w stosownych przypadkach, rozpatrzenie potrzeby zapewnienia ochrony międzynarodowej na mocy dyrektywy [2011/95], co najmniej w postępowaniach odwoławczych przed sądem pierwszej instancji”.
Prawo niemieckie
Ustawa o prawie azylu
Paragraf 31 Asylgesetz (ustawy o prawie azylu) z dnia 26 czerwca 1992 r. (BGBl. 1992 I, s. 1126), w wersji opublikowanej w dniu 2 września 2008 r. (BGBl. 2008 I, s. 1798), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, zatytułowany „Decyzja urzędu federalnego w przedmiocie wniosku o udzielenie azylu”, stanowi w ust. 1:
„Decyzja urzędu federalnego wydawana jest na piśmie. Jej uzasadnienie powinno być przedstawione na piśmie. Decyzje podlegające zaskarżeniu powinny być niezwłocznie doręczone uczestnikom postępowania […]”.
Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi
Paragraf 99 Verwaltungsgerichtsordnung (kodeksu postępowania przed sądami administracyjnymi) z dnia 21 stycznia 1960 r. (BGBl. 1960 I, s. 17), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, stanowi w ust. 1:
„Organy są zobowiązane do okazania dokumentów lub akt, przekazania dokumentów elektronicznych i udzielenia informacji. Jeżeli ujawnienie treści tych dokumentów, akt, dokumentów elektronicznych lub informacji byłoby szkodliwe dla federacji lub kraju związkowego lub jeżeli dokumentacje te należy zachować w tajemnicy na mocy ustawy lub ze względu na ich charakter, właściwy najwyższy organ nadzoru może odmówić okazania dokumentów lub akt, przekazania dokumentów elektronicznych i udzielenia informacji”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
Skarżący w postępowaniu głównym złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, który został oddalony przez BAMF decyzją z dnia 18 grudnia 2019 r. (zwaną dalej „decyzją z dnia 18 grudnia 2019 r.”). Decyzja ta została w szczególności oparta na opinii urzędnika BAMF odpowiedzialnego za kwestie konkretnie dotyczące państwa, którego obywatelem jest BU. Treść tej opinii została powtórzona w postaci cytatu w opisie stanu faktycznego zawartym we wspomnianej decyzji.
Zgodnie z praktyką administracyjną BAMF urzędnik, który rozpatrzył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez skarżącego w postępowaniu głównym, umieścił własnoręczny podpis na decyzji z dnia 18 grudnia 2019 r., dokonał digitalizacji tej decyzji i zachował dokument będący wynikiem digitalizacji wspomnianej decyzji w elektronicznych aktach administracyjnych zainteresowanego. Skarżący w postępowaniu głównym otrzymał wydruk tego dokumentu. Natomiast oryginał tejże decyzji został zniszczony po jej zdigitalizowaniu.
Skarżący w postępowaniu głównym wniósł do sądu odsyłającego skargę na decyzję z dnia 18 grudnia 2019 r.
W toku postępowania głównego przed sądem BAMF przedstawił w odpowiedzi akta elektroniczne skarżącego w postępowaniu głównym, uzupełnione wspomnianą opinią, w postaci szeregu odrębnych dokumentów w formacie PDF, jak również zestaw ustrukturyzowanych danych w formacie XML (Extensible Markup Language), które wymagają użycia odpowiedniego oprogramowania w celu odtworzenia pierwotnej struktury dokumentacji w takiej postaci, jaka jest widoczna dla BAMF. Z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że odnośne sądy krajowe posiadają takie oprogramowanie oraz że jest ono publicznie dostępne i może być bezpłatnie pobrane w Internecie przez inne osoby, w tym przez przedstawicieli wnioskodawców. Jednakże nawet w przypadku użycia tego oprogramowania dana dokumentacja nie zawiera ciągłej numeracji stron.
Przedstawiciel skarżącego w postępowaniu głównym zażądał, by BAMF przekazał mu kompletne akta administracyjne skarżącego, przedstawione w postaci pojedynczego pliku w formacie PDF zawierającego ciągłą numerację stron. W następstwie oddalenia tego wniosku złożył on do sądu odsyłającego wniosek w przedmiocie środków tymczasowych w tym względzie.
BAMF podniósł w tej kwestii, że akta nie muszą być obowiązkowo przekazywane zainteresowanym osobom w takim samym formacie, w jakim są one widoczne dla niego. Urząd ten twierdzi, że udostępnienie treści dokumentacji na podstawie prawa Unii może również nastąpić poprzez udzielenie wnioskodawcy dostępu w celu pobrania. Poza tym zasadne jest wymaganie, by przedstawiciel wnioskodawcy pobrał oprogramowanie, które jest dostępne bezpłatnie. Ponadto ciągła numeracja stoi na przeszkodzie efektywności ustrukturyzowanej cyfrowej wymiany akt.
Po pierwsze, sąd odsyłający uważa, że wniosek przedstawiciela skarżącego w postępowaniu głównym jest zasadny, ponieważ jego akta elektroniczne ani nie są dostępne, ani nie zostały okazane w całości zgodnie z § 99 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym względzie sąd odsyłający uważa, że prawidłowe prowadzenie akt przez administrację jest istotne dla zagwarantowania przejrzystości działań publicznych i możliwości skontrolowania tych działań, tak aby został spełniony ciążący na demokratycznym państwie prawa obowiązek rozliczalności. Obowiązek ten pociąga za sobą jego zdaniem obiektywne udokumentowanie przebiegu mających znaczenie i istotnych zdarzeń składających się na proces administracyjny, w szczególności w celu umożliwienia kontroli władzy wykonawczej przez sąd administracyjny. Zauważa on, że ustawodawca wyszedł z założenia, iż organ administracji przestrzega prawa, i że w konsekwencji ustawodawca ten nie przewidział możliwości zobowiązania organu administracji przez sąd do przedstawienia akt administracyjnych. Dany organ administracji powinien zatem, zgodnie z zasadami państwa prawa i rzetelnego procesu, niezwłocznie wywiązać się z obowiązku okazania tych akt w całości w postaci, w jakiej znajdują się w dyspozycji tego organu administracji, wszystkim stronom postępowania. Jedynie w takim przypadku wymogi art. 23 dyrektywy 2013/32 są spełnione.
Wydrukowana część elektronicznych akt administracyjnych prowadzonych przez BAMF, która została przekazana sądowi odsyłającemu, nie zawiera zaś całej treści tych akt. Sąd odsyłający uważa bowiem, że w ramach wglądu do akt niezbędne jest również przekazanie ich metadanych, dotyczących dostępów do akt, dodawania i usuwania dokumentów, historii akt, powiązania z innymi postępowaniami dotyczącymi wnioskodawcy lub członków jego rodziny, które nie są dostępne dla sądu ani dla przedstawiciela wnioskodawcy.
Ostatecznie sąd odsyłający uważa, że przedstawiciel wnioskodawcy i właściwy sąd powinni mieć możliwość dostępu przez Internet do całości akt administracyjnych zainteresowanego w takiej postaci, w jakiej są one w posiadaniu organu administracji. Jedynie pod tym warunkiem zachowane są wymóg określony w art. 23 dyrektywy 2013/32, zgodnie z którym przedstawiciel osoby ubiegającej się o azyl powinien mieć dostęp do „informacji zawartych w aktach wnioskodawcy”, i zasada prawa do rzetelnego procesu.
Po drugie, sąd odsyłający zauważa, że to nie oryginały danych akt administracyjnych są przekazywane. Zgodnie bowiem z praktyką administracyjną BAMF owe oryginały, opatrzone podpisem osoby sporządzającej daną decyzję, muszą najpierw zostać zdigitalizowane, a następnie zniszczone, wobec czego ostatecznie pozostaje jedynie ich kopia elektroniczna.
Sąd odsyłający uważa zaś, że wymóg ustanowiony w art. 11 ust. 1 dyrektywy 2013/32, zgodnie z którym decyzja w sprawie wniosku o udzielenie azylu powinna zostać wydana na piśmie, oznacza co do zasady złożenie odręcznego podpisu przez osobę sporządzającą tę decyzję. Wskazuje on, że taka wykładnia odpowiada definicji pojęcia „formy pisemnej” zawartego w § 126 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) (kodeksu cywilnego), a w wyroku z dnia 28 maja 2020 r., Asociación de fabricantes de morcilla de Burgos/Komisja (
C‑309/19 P
,
EU:C:2020:401
), Trybunał orzekł również, że zeskanowany podpis nie stanowi podpisu oryginalnego. Ponadto zauważa, że BAMF nie korzysta z podpisu elektronicznego, który umożliwiłby spełnienie wymogu dotyczącego podpisu zgodnie z art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (
Dz.U. 2014, L 257, s. 73
).
Sąd odsyłający uważa zatem, że w razie gdy oryginał decyzji w sprawie wniosku o udzielenie azylu został zniszczony i istnieje jedynie zdigitalizowana kopia tej decyzji, kopia ta nie wykazuje wymaganego przez dyrektywę 2013/32 charakteru pisemnego. W szczególności, o ile kopia może stwarzać pozór prawny, że stanowi odtworzenie oryginału danego aktu administracyjnego, o tyle jej autentyczność nie jest pewna.
Wreszcie, sąd odsyłający zastanawia się, czy w sytuacji, w której oryginał aktu administracyjnego został zniszczony, okoliczność, że pozostaje tylko kopia tego aktu, może prowadzić do jego uchylenia i czy w niniejszym przypadku nie powinien on oddalić wniosku przedstawiciela skarżącego w postępowaniu głównym o udostępnienie całości akt administracyjnych zainteresowanego i nakazać BAMF w ramach postępowania głównego wydania nowej decyzji pisemnej.
W tych okolicznościach sąd odsyłający postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy z przewidzianego w art. 47 [karty] prawa do rzetelnego procesu wynika, że akta administracyjne okazywane przez organ w ramach dostępu do akt lub w ramach kontroli sądowej powinny być – również w formie elektronicznej – okazywane w taki sposób, by były one kompletne i zawierały kolejno numerowane strony, a tym samym umożliwiały prześledzenie dokonywanych w nich zmian?
2)
Czy art. 23 ust. 1 i art. 46 ust. 1–3 dyrektywy [2013/32] stoją na przeszkodzie krajowej praktyce administracyjnej, zgodnie z którą organ okazuje przedstawicielowi prawnemu osoby ubiegającej się o azyl oraz sądowi z reguły zaledwie wyciąg z elektronicznego systemu zarządzania dokumentami, który zawiera zbiór niekompletnych, nieustrukturyzowanych i nieułożonych chronologicznie plików elektronicznych w formacie PDF, przy czym pliki te nie wykazują żadnej struktury ani chronologicznego przebiegu zdarzeń, a tym bardziej nie odzwierciedlają kompletnej treści akt elektronicznych?
3)
Czy z art. 11 ust. 1 i 45 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/32 wynika, że pracownik organu rozstrzygającego wydający decyzję powinien ją podpisać odręcznie, a taka decyzja powinna być załączona do akt lub doręczona wnioskodawcy jako odręcznie podpisany dokument?
4)
Czy wymóg odręcznego podpisu w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 45 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/32 jest dochowany, jeżeli osoba wydająca decyzję podpisuje ją, lecz potem decyzja taka jest skanowana, zaś oryginał jest niszczony, a zatem decyzja jedynie w części zachowuje wymóg pisemności?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie dopuszczalności pytań prejudycjalnych
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału wyłącznie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i na którym spoczywa odpowiedzialność za mające zapaść rozstrzygnięcie, należy zarówno ustalenie, czy, przy uwzględnieniu specyfiki danej sprawy, w celu wydania rozstrzygnięcia zachodzi potrzeba uzyskania orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i ocena zasadności zadawanych Trybunałowi pytań, które korzystają w tym względzie z określonego domniemania. W konsekwencji, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni lub ważności prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia, chyba że okazuje się, iż wykładnia, o którą się zwrócono, nie ma żadnego związku z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, problem jest natury hipotetycznej bądź Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na takie pytania (wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Profi Credit Slovakia,
C‑485/19
,
EU:C:2021:313
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
W pierwszej kolejności w uwagach na piśmie rząd niemiecki wyraża wątpliwości co do istotności pytań pierwszego i drugiego w zakresie, w jakim dotyczą one zakresu prawa dostępu do akt. Wątpliwości te opierają się na założeniu, zgodnie z którym dostęp do metadanych, będący przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, nie jest konieczny sądowi odsyłającemu do orzeczenia co do zasadności rozpatrywanej przez niego decyzji oddalającej wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika zaś, że sąd odsyłający nie zwrócił się z nim do Trybunału dla potrzeb orzeczenia o zgodności z prawem tej decyzji odmownej, lecz dla potrzeb orzeczenia co do złożonego przez skarżącego w postępowaniu głównym wniosku w przedmiocie środków tymczasowych, mającego na celu przedstawienie kompletnych akt administracyjnych w postaci pojedynczego pliku w formacie PDF zawierającego ciągłą numerację stron. Dla sądu odsyłającego istotne jest zatem rozważenie, czy takie akta można uznać za kompletne, nawet jeśli nie zawierają one metadanych, którymi dysponuje administracja, gdy korzysta z tych akt.
W drugiej kolejności w uwagach na piśmie również Komisja Europejska zastanawia się nad istotnością pytań pierwszego i drugiego. I tak wskazuje ona, że nie rozumie związku między zasadą prawa do rzetelnego procesu a realiami lub przedmiotem sporu w postępowaniu głównym. Ponadto ze względu na to, że z postanowienia odsyłającego nie wynika jej zdaniem, by przedstawiciel wnioskodawcy nie był w stanie pobrać oprogramowania dla celów wglądu do jego akt, a tym samym reprezentowania swojego klienta, wątpi ona, by ustalenie, czy prawo Unii stoi na przeszkodzie praktyce krajowej wymagającej od przedstawiciela osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową pobrania oprogramowania w celu uzyskania wglądu do akt zainteresowanego, było konieczne do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym co do istoty.
Po pierwsze, co się tyczy rozważań sądu odsyłającego dotyczących zasady prawa do rzetelnego procesu, z uzasadnienia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że sąd ów uważa, iż zasada ta, ustanowiona w art. 47 akapit drugi karty, wymaga dostępu do całości akt wnioskodawcy w postaci, w jakiej znajdują się one w posiadaniu organu administracji. Wspomniany sąd zastanawia się zaś właśnie, czy biorąc pod uwagę sposób przekazania informacji zamieszczonych w aktach skarżącego w postępowaniu głównym, będący przedmiotem zawisłego przed nim sporu, można uznać, że dostęp do całości tych akt jest zapewniony. Znaczenie tych rozważań dla niniejszej sprawy nie budzi zatem żadnych wątpliwości.
Po drugie, co się tyczy przyjętej przez Komisję interpretacji pytań pierwszego i drugiego, zgodnie z którą pytania te zmierzają w szczególności do ustalenia, czy prawo Unii stoi na przeszkodzie praktyce krajowej wymagającej od przedstawiciela osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową pobrania oprogramowania w celu uzyskania wglądu do jego akt, należy zauważyć, że wspomniane pytania dotyczą nie materialnej niemożności uzyskania przez przedstawiciela wnioskodawcy dostępu do akt tego wnioskodawcy, lecz pełnego dostępu do tych akt w formie umożliwiającej wgląd do nich w ten sam sposób co w przypadku danego organu administracji. Sąd odsyłający uważa bowiem, że rozwiązanie przyjęte w niniejszej sprawie przez BAMF, które wymaga w szczególności pobrania bezpłatnego oprogramowania przez przedstawiciela wnioskodawcy, nie pozwala na spełnienie takich wymogów.
Pytania pierwsze i drugie są zatem dopuszczalne.
W trzeciej kolejności należy jednak stwierdzić, że w odniesieniu do pytań trzeciego i czwartego można podnieść, że w zakresie, w jakim decyzja zaskarżona przez skarżącego w postępowaniu głównym jest decyzją oddalającą złożony przez niego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, wynik sporu w postępowaniu głównym nie wydaje się jako taki wymagać wykładni art. 45 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/32, do którego odnoszą się te pytania. Przepis ten ma bowiem zastosowanie do sytuacji, w których właściwy organ rozważa cofnięcie ochrony międzynarodowej osobie, której została już ona udzielona. Zatem jedynie wykładnia art. 11 ust. 1 tej dyrektywy, który znajduje zastosowanie do decyzji w sprawie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej i do którego również odnoszą się pytania trzecie i czwarte, wydaje się użyteczna dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym. Ponadto sąd odsyłający nie przedstawia żadnego wyjaśnienia pozwalającego zrozumieć, w jaki sposób wykładnia tego art. 45 ust. 1 lit. a) jest konieczna do tego, by umożliwić mu rozstrzygnięcie tego sporu. Wynika z tego, że pytania trzecie i czwarte są niedopuszczalne w zakresie, w jakim dotyczą wykładni wspomnianego art. 45 ust. 1 lit. a).
W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego
Poprzez pytania pierwsze i drugie, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 23 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1 i 3 dyrektywy 2013/32 w świetle art. 47 karty należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie krajowej praktyce administracyjnej, zgodnie z którą organ administracyjny, który orzekł w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przekazuje przedstawicielowi wnioskodawcy kopię akt elektronicznych dotyczących tego wniosku w postaci nieustrukturyzowanego ciągu odrębnych plików w formacie PDF niezawierającego ciągłej numeracji stron, którego struktura może zostać uwidoczniona za pośrednictwem bezpłatnego oprogramowania swobodnie dostępnego w Internecie.
W tym względzie należy najpierw zauważyć, że art. 23 ust. 1 dyrektywy 2013/32 wdraża prawo dostępu do akt w ramach postępowań dotyczących wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, przewidując, że doradca prawny, który udziela pomocy prawnej wnioskodawcy lub reprezentuje go, ma dostęp do informacji zawartych w jego aktach, na podstawie których decyzja jest podejmowana lub zostanie podjęta.
Następnie, co się tyczy art. 46 ust. 1 i 3 dyrektywy 2013/32, przepis ten wdraża zasadę skutecznej ochrony sądowej, przewidując, że państwa członkowskie zapewniają, aby skuteczny środek zaskarżenia zapewniał pełne rozpatrzenie ex nunc zarówno okoliczności faktycznych, jak i kwestii prawnych, w tym, w stosownych przypadkach, rozpatrzenie potrzeby zapewnienia ochrony międzynarodowej na mocy dyrektywy 2011/95, co najmniej w postępowaniach odwoławczych przed sądem pierwszej instancji.
Wreszcie, należy przypomnieć, że w ramach ochrony praw i wolności zagwarantowanych prawem Unii i prawa do skutecznej ochrony sądowej art. 47 akapit drugi karty gwarantuje prawo do rzetelnego procesu sądowego, a jednym ze szczególnych aspektów tego prawa jest poszanowanie prawa do obrony, które zgodnie z tym akapitem oznacza możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela. Prawo to musi być przestrzegane w każdym postępowaniu wszczętym przeciwko danej osobie i mogącym doprowadzić do wydania niekorzystnego dla niej aktu. Konieczną konsekwencją skutecznego wykonywania tego prawa jest prawo dostępu do akt (wyrok z dnia 13 września 2018 r., UBS Europe i in.,
C‑358/16
,
EU:C:2018:715
, pkt
–
i przytoczone tam orzecznictwo).
Jednakże z utrwalonego orzecznictwa wynika, że prawa podstawowe, takie jak poszanowanie prawa do obrony na mocy tego art. 47, w tym prawo do ujawnienia dokumentów istotnych dla obrony, nie mają charakteru bezwzględnego, lecz mogą podlegać ograniczeniom, pod warunkiem że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego, jakim służy omawiany środek, i nie powodują z punktu widzenia realizowanych celów nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji, która godziłaby w samą istotę praw w ten sposób gwarantowanych (zob. podobnie wyrok z dnia 13 września 2018 r., UBS Europe i in.,
C‑358/16
,
EU:C:2018:715
, pkt
,
i przytoczone tam orzecznictwo).
W odniesieniu w szczególności do prawa dostępu do akt z utrwalonego orzecznictwa wynika, że prawo to wymaga, aby osoba dotknięta niekorzystnym dla niej aktem miała możliwość zbadania wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach dochodzenia, które mogą mieć znaczenie dla jej obrony. Dokumenty te obejmują zarówno dokumenty obciążające, jak i odciążające, z zastrzeżeniem tajemnicy handlowej dotyczącej innych osób, dokumentów wewnętrznych organu, który przyjął akt, oraz innych poufnych informacji (wyrok z dnia 13 września 2018 r., UBS Europe i in.,
C‑358/16
,
EU:C:2018:715
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
Jeśli chodzi o dokumenty, jakie powinny znajdować się w aktach dochodzenia, należy zauważyć, jak wynika także z orzecznictwa Trybunału, że o ile ustalenie tego, które dokumenty są przydatne do obrony danej osoby, nie może należeć jedynie do organu, który wydał niekorzystną decyzję, o tyle organ ten może wyłączyć elementy, które nie mają żadnego związku z aspektami faktycznymi i prawnymi wspierającymi uzasadnienie tej decyzji i które w konsekwencji nie mają żadnego znaczenia dla jej wyniku (zob. podobnie wyrok z dnia 13 września 2018 r., UBS Europe i in.,
C‑358/16
,
EU:C:2018:715
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
Trybunał orzekł ponadto, że naruszenie prawa do obrony, w tym prawa dostępu do akt, należy oceniać przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności danej sprawy, zwłaszcza charakteru rozpatrywanego aktu, okoliczności jego przyjęcia oraz przepisów prawa regulującego daną dziedzinę (wyrok z dnia 16 maja 2017 r., Berlioz Investment Fund,
C‑682/15
,
EU:C:2017:373
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
Dokładniej rzecz ujmując, ponieważ pytania pierwsze i drugie dotyczą dostępu do akt w kontekście postępowania sądowego, należy zauważyć, że w świetle szczegółowych wymogów określonych w art. 46 ust. 3 dyrektywy 2013/32 akta postępowania, które są przekazywane właściwemu sądowi, przynajmniej w pierwszej instancji, przez organ, który orzekł w przedmiocie danego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, powinny być kompletne i obejmować wszystkie pisma procesowe, dokumenty i materiały, którymi organ ten dysponował w tym celu, a nawet, w stosownych przypadkach, materiały późniejsze od tej decyzji, które mają znaczenie dla następstw tej decyzji.
Ponadto zakres kontroli sądowej decyzji dotyczącej wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w sposób konieczny ma rozstrzygający wpływ na zakres dostępu do akt wymagany do tego, by umożliwić zainteresowanemu skuteczne korzystanie z prawa do obrony.
Z zastrzeżeniem bowiem elementów, w odniesieniu do których dany organ wnosi o zachowanie poufności z uwagi na należycie przedstawione cele interesu ogólnego, takie jak te, o których mowa w pkt 37 i 38 niniejszego wyroku, oraz dokumentów, które nie mają żadnego znaczenia dla wyniku wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przedstawiciel wnioskodawcy musi korzystać z dostępu do kompletnych akt, takich, jakie przedłożono właściwemu sądowi, aby mieć możliwość przedyskutowania w ramach kontradyktoryjnej debaty zarówno okoliczności faktycznych, jak i okoliczności prawnych, które są decydujące dla wyniku postępowania. Taki wymóg jest konieczny dla pełnego zagwarantowania przysługującego wnioskodawcy prawa do obrony i poszanowania kontradyktoryjnego charakteru postępowania, które to aspekty są związane z prawem do rzetelnego procesu (zob. podobnie wyrok z dnia 4 czerwca 2013 r., ZZ,
C‑300/11
,
EU:C:2013:363
, pkt
–
i przytoczone tam orzecznictwo).
Ponadto takie prawo dostępu do akt może również obejmować dostęp do metadanych zawartych w aktach administracyjnych wnioskodawcy, to znaczy danych, które odnoszą się do struktury tych akt i które mają na celu opisanie, wyjaśnienie, zlokalizowanie lub ułatwienie w inny sposób dostępu do tej treści. Nie można bowiem wykluczyć, że w zależności od ich charakteru i treści takie metadane stanowią „informacj[e] zawart[e] w aktach wnioskodawcy, na podstawie których decyzja jest podejmowana lub zostanie podjęta”, w rozumieniu art. 23 ust. 1 dyrektywy 2013/32. Może tak być w szczególności w przypadku powiązań z innymi postępowaniami dotyczącymi wnioskodawcy lub członków jego rodziny. Sąd odsyłający powinien jednak sprawdzić, czy nie istnieją cele interesu ogólnego, takie jak te wskazane w pkt 37 i 38 niniejszego wyroku, które stoją na przeszkodzie ujawnieniu tych metadanych, dążąc przy tym do znalezienia równowagi między przysługującym wnioskodawcy prawem do obrony a interesami związanymi z zachowaniem poufności informacji (zob. podobnie wyrok z dnia 13 września 2018 r., UBS Europe i in.,
C‑358/16
,
EU:C:2018:715
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
Co się tyczy formatu, w jakim poszczególne elementy akt są przekazywane przedstawicielowi wnioskodawcy, oraz ich struktury, należy od razu zauważyć, że treść art. 23 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1 i 3 dyrektywy 2013/32 nie zawiera żadnej normy regulującej wyraźnie praktyczne i techniczne zasady dostępu przedstawiciela wnioskodawcy do akt.
Jak wynika ponadto z orzecznictwa przypomnianego w pkt 37 niniejszego wyroku, ochrona prawa do obrony na mocy art. 47 karty, w tym prawa dostępu do akt, oznacza, że dane uregulowanie krajowe lub praktyka krajowa nie stanowią nieproporcjonalnej i niedopuszczalnej ingerencji godzącej w samą istotę praw w ten sposób gwarantowanych.
W niniejszym przypadku, jak wskazano w pkt 13 powyżej niniejszego wyroku, zgodnie z rozpatrywaną krajową praktyką administracyjną przedstawiciel wnioskodawcy otrzymał akta elektroniczne skarżącego w postępowaniu głównym w postaci szeregu odrębnych dokumentów w formacie PDF oraz zestaw ustrukturyzowanych danych w formacie XML, które wymagają użycia odpowiedniego oprogramowania, możliwego do pobrania bezpłatnie z Internetu, w celu odtworzenia pierwotnej struktury akt. Natomiast ich przekazanie nie obejmuje metadanych dotyczących tej dokumentacji, takich jak dostępy personelu organów administracyjnych do akt, historia akt lub powiązania z innymi postępowaniami dotyczącymi wnioskodawcy lub członków jego rodziny.
Sąd odsyłający uważa, że w odróżnieniu od przekazania pojedynczego pliku w formacie PDF zawierającego ciągłą numerację stron, sposób przekazywania taki jak przyjęty przez BAMF nie pozwala na śledzenie zmian w aktach administracyjnych skarżącego w postępowaniu głównym i na zagwarantowanie, że przedstawione akta odpowiadają tym, które znajdują się w posiadaniu organu administracji. Zdaniem tego sądu ów sposób przekazywania nie jest zgodny z prawem do rzetelnego procesu ustanowionym w art. 47 akapit drugi karty. Zauważa on w szczególności, że ze względu na okoliczność, iż wyświetlenie w porządku chronologicznym wszystkich dokumentów przekazanych przez organ administracyjny w formacie PDF wymaga pobrania określonego oprogramowania, nie można wykluczyć, że owo wyświetlenie będzie się inaczej prezentować dla właściwego sądu i dla przedstawiciela zainteresowanego, wobec czego nie jest zagwarantowane udostępnienie wszystkim zainteresowanym stronom danego postępowania w sprawie azylu dokumentacji o takiej samej treści i tej samej formie.
Z kolei w uwagach na piśmie rząd niemiecki twierdzi, że dane strukturalne towarzyszące indywidualnym plikom w formacie PDF umożliwiają odtworzenie za pomocą odpowiedniego oprogramowania układu pierwotnej dokumentacji. Ponadto nazwy indywidualnych plików, które zawierają numerację i opis za pomocą słów kluczowych, pozwalają na określenie tego, w jakim porządku poszczególne dokumenty były załączane do akt, charakteru tych poszczególnych dokumentów i liczby dokumentów, które akta te zawierają. Tym samym możliwe jest sprawdzenie, czy przekazano całość wspomnianych akt.
W tym względzie z orzecznictwa przypomnianego w pkt 38, 39 i 43 niniejszego wyroku wynika, że w celu ustalenia, czy sposób przekazania akt postępowania, taki jak przyjęty przez BAMF, jest zgodny z prawem dostępu do akt, zagwarantowanym w art. 47 karty, do sądu odsyłającego należy ocena, czy wspomniany sposób przekazania gwarantuje wierne odtworzenie, w miarę możliwości, struktury tych akt i chronologii składania poszczególnych materiałów, które zostały do nich załączone, tak aby przedstawiciel wnioskodawcy był w stanie sprawdzić, czy w aktach znajdują się wszystkie materiały, które są istotne dla obrony tego wnioskodawcy, i w odpowiednim przypadku zażądać przekazania brakujących materiałów lub powiadomienia o przyczynie ich braku. Takie brakujące materiały mogą bowiem w stosownym przypadku okazać się użyteczne dla obrony wnioskodawcy, jeżeli zawierają istotne elementy postępowania administracyjnego lub informacje pozwalające na dokonanie interpretacji istotnych okoliczności faktycznych innej niż ta przyjęta przez organ, który orzekł w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Ponadto należy podkreślić, że nie można zakładać, że istnieje pojedyncze rozwiązanie techniczne mogące zagwarantować skuteczność prawa do obrony i skuteczną ochronę sądową zgodnie z art. 47 karty. W braku bowiem jednolitych norm na szczeblu Unii regulujących ten sposób przekazywania i w kontekście nowych technologii nie można wykluczyć, że istnieje szereg rozwiązań funkcjonalnie równoważnych będących w stanie zapewnić dostateczne gwarancje ochrony prawa dostępu do akt (zob. analogicznie wyrok z dnia 5 lipca 2012 r., Content Services,
C‑49/11
,
EU:C:2012:419
, pkt
–
).
W szczególności nie można wykluczyć, że przekazanie danych akt w postaci indywidualnych plików w formacie PDF może zapewnić, w sposób równoważny z przekazaniem pojedynczego pliku w tym formacie zawierającego ciągłą numerację stron, skuteczność przysługującego wnioskodawcy prawa do obrony, o ile przekazanie to odbywa się w sposób zapewniający pod względem formalnym i technicznym możliwie najbardziej wierne przedstawienie całości akt zainteresowanego i ich układu, w razie potrzeby za pomocą oprogramowania łatwo dostępnego do pobrania i oferującego wystarczające gwarancje bezpieczeństwa, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.
W szczególności sąd odsyłający będzie mógł sprawdzić, czy oprogramowanie wykorzystywane do wizualizacji struktury akt postępowania przekazanych przez organ krajowy właściwy do orzeczenia w przedmiocie złożonego przez wnioskodawcę wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej gwarantuje jego przedstawicielowi prezentację ich układu równoważną z prezentacją, jaka jest widoczna dla samego tego organu, o ile taka równoważność jest niezbędna, aby umożliwić mu skuteczne skorzystanie w imieniu tego wnioskodawcy z prawa do obrony przed tym sądem.
Ponadto do sądu krajowego należy sprawdzenie, czy – jak sugeruje rząd niemiecki w swoich uwagach na piśmie – dane strukturalne i pliki w formacie PDF, za pomocą których akta wnioskodawcy są przekazywane jego przedstawicielowi, dostarczają wystarczających informacji, aby uzyskać wgląd w strukturę tych akt, i czy do wizualizacji tej struktury nie jest niezbędne użycie oprogramowania. Podobnie sąd ten będzie mógł sprawdzić, czy – jak twierdzi ten rząd – dane oprogramowanie do wizualizacji, które może być używane przez tego przedstawiciela, jest takie samo jak oprogramowanie, którym dysponują sądy właściwe do orzekania w przedmiocie skarg na decyzje dotyczące wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, i czy – jak również ów rząd twierdzi – używanie tego oprogramowania skutkuje różnicami w prezentacji jedynie w odniesieniu do drobnych aspektów, nie zmieniając w ten sposób możliwości skutecznego realizowania przez tego przedstawiciela prawa do obrony w imieniu wnioskodawcy.
Ponadto należy zauważyć, że z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający nie wydaje się, by konieczność pobrania przez przedstawiciela wnioskodawcy takiego oprogramowania w celu umożliwienia wizualizacji struktury akt wnioskodawcy w porządku chronologicznym sama w sobie stanowiła nieproporcjonalną i nieakceptowalną interwencję, która może godzić w samą istotę jego prawa do obrony.
W świetle całości powyższych rozważań na pytania pierwsze i drugie należy odpowiedzieć w ten sposób, że art. 23 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1 i 3 dyrektywy 2013/32 w związku z art. 47 karty należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie krajowej praktyce administracyjnej, zgodnie z którą organ administracyjny, który orzekł w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przekazuje przedstawicielowi wnioskodawcy kopię akt elektronicznych dotyczących tego wniosku w postaci ciągu odrębnych plików w formacie PDF niezawierającego ciągłej numeracji stron, którego struktura może zostać uwidoczniona za pośrednictwem bezpłatnego oprogramowania swobodnie dostępnego w Internecie, o ile, po pierwsze, ten sposób przekazania gwarantuje dostęp do wszystkich zamieszczanych w tych aktach informacji istotnych dla obrony wnioskodawcy, na podstawie których decyzja dotycząca tego wniosku została podjęta, a po drugie, wspomniany sposób przekazania zapewnia możliwie najbardziej wierne przedstawienie struktury i chronologii wspomnianych akt, z zastrzeżeniem przypadków, w których cele interesu ogólnego stoją na przeszkodzie ujawnieniu przedstawicielowi wnioskodawcy niektórych informacji.
W przedmiocie pytań trzeciego i czwartego
Poprzez pytania trzecie i czwarte, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 11 ust. 1 dyrektywy 2013/32 należy interpretować w ten sposób, że konieczne jest, by decyzja w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej była opatrzona odręcznym podpisem urzędnika właściwego organu, który wydał tę decyzję, do tego, by uznać ją za wydaną na piśmie w rozumieniu tego przepisu, a jeśli tak, to czy stoi ona na przeszkodzie praktyce administracyjnej polegającej na digitalizowaniu podpisanego oryginału takiej decyzji, następnie jego niszczeniu i zachowaniu zdigitalizowanej wersji tej decyzji w aktach elektronicznych.
Na wstępie należy zauważyć, że wskazany w art. 11 ust. 1 dyrektywy 2013/32 wymóg, by decyzja w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej została wydana na piśmie, nie pociąga za sobą obowiązku opatrzenia tej decyzji podpisem osoby ją sporządzającej.
Z orzecznictwa wynika bowiem, że obowiązek sporządzenia aktu – w szczególności niekorzystnej decyzji – w formie pisemnej, który jest przewidziany w wielu przypadkach w prawie Unii [wyroki: z dnia 5 czerwca 2014 r., Mahdi,
C‑146/14 PPU
,
EU:C:2014:1320
, pkt
–
i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 17 grudnia 2020 r., Komisja/Węgry (Przyjmowanie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową),
C‑808/18
,
EU:C:2020:1029
, pkt
–
,
], skutkuje jedynie tym, że decyzja ta ma przybrać postać znaków graficznych posiadających pewne znaczenie, niezależnie od tego, czy ich nośnik jest odręczny, wydrukowany na papierze, czy też zarejestrowany w formie elektronicznej (zob. podobnie wyrok z dnia 12 kwietnia 2018 r., Finnair,
C‑258/16
,
EU:C:2018:252
, pkt
,
,
). Wyrażenie „na piśmie” w rozumieniu art. 11 ust. 1 dyrektywy 2013/32 należy zatem interpretować w ten sposób, że wyklucza ono decyzję dorozumianą lub – jak podniosły rządy niemiecki i węgierski – decyzję zakomunikowaną ustnie.
Natomiast obowiązek opatrzenia tej decyzji podpisem osoby ją sporządzającej albo w postaci odręcznej, albo w postaci podpisu elektronicznego, nie wynika automatycznie z formy pisemnej wspomnianej decyzji.
O ile bowiem zarówno wymóg, by niekorzystny akt indywidualny został przekazany na piśmie, jak i wymóg, by taki akt został opatrzony podpisem osoby go sporządzającej – to znaczy osoby upoważnionej przez właściwy organ do jego wydania – odpowiadają celom pewności prawa i ochrony praw procesowych adresata, o tyle cele te należy jednakże od siebie odróżnić. Wymóg, by akt miał formę pisemną, zmierza bowiem do umożliwienia w szczególności jego adresatowi zaznajomienia się ze znaczeniem prawnym tego aktu, jego trybem stosowania i uzasadnieniem, tak aby w razie potrzeby był on w stanie skutecznie zakwestionować go przed sądem (zob. podobnie wyrok z dnia 5 czerwca 2014 r., Mahdi,
C‑146/14 PPU
,
EU:C:2014:1320
, pkt
–
). Natomiast formalność dotycząca uwierzytelnienia aktu, w szczególności za pomocą podpisu, jeżeli jest wymagana przez właściwe prawo, zmierza do zagwarantowania, że akt jest pewny co do jego autora i jego treści, co powinno być przedmiotem kontroli poprzedzającej każdą inną kontrolę, taką jak w szczególności kontrola poszanowania obowiązku uzasadnienia aktów (zob. podobnie wyrok z dnia 23 listopada 2021 r., Rada/Hamas,
C‑833/19 P
,
EU:C:2021:950
, pkt
).
W świetle tych rozważań nie jest konieczne udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy art. 11 ust. 1 dyrektywy 2013/32 stoi na przeszkodzie praktyce administracyjnej polegającej na digitalizowaniu podpisanego oryginału decyzji w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, następnie jego niszczeniu i zachowaniu zdigitalizowanej wersji tej decyzji w aktach elektronicznych.
Przy uwzględnieniu całości powyższych rozważań na pytania trzecie i czwarte należy odpowiedzieć, iż art. 11 ust. 1 dyrektywy 2013/32 należy interpretować w ten sposób, że nie jest konieczne, by decyzja w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej była opatrzona podpisem urzędnika właściwego organu, który wydał tę decyzję, do tego, by uznać tę decyzję za wydaną na piśmie w rozumieniu tego przepisu.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:

1)
Artykuł 23 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoją one na przeszkodzie krajowej praktyce administracyjnej, zgodnie z którą organ administracyjny, który orzekł w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przekazuje przedstawicielowi wnioskodawcy kopię akt elektronicznych dotyczących tego wniosku w postaci ciągu odrębnych plików w formacie PDF (Portable Document Format) niezawierającego ciągłej numeracji stron, którego struktura może zostać uwidoczniona za pośrednictwem bezpłatnego oprogramowania swobodnie dostępnego w Internecie, o ile, po pierwsze, ten sposób przekazania gwarantuje dostęp do wszystkich zamieszczanych w tych aktach informacji istotnych dla obrony wnioskodawcy, na podstawie których decyzja dotycząca tego wniosku została podjęta, a po drugie, wspomniany sposób przekazania zapewnia możliwie najbardziej wierne przedstawienie struktury i chronologii wspomnianych akt, z zastrzeżeniem przypadków, w których cele interesu ogólnego stoją na przeszkodzie ujawnieniu przedstawicielowi wnioskodawcy niektórych informacji.

2)
Artykuł 11 ust. 1 dyrektywy 2013/32
należy interpretować w ten sposób, że:
nie jest konieczne, by decyzja w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej była opatrzona podpisem urzędnika właściwego organu, który wydał tę decyzję, do tego, by uznać tę decyzję za wydaną na piśmie w rozumieniu tego przepisu.

Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.