Mrsailiek/shan-dataset huggingface dataset:
ဝဵင်းၵၼွင်ႇ
ဝဵင်းၵၼွင်ႇ (ကနောင်မြို့ ; Kanaung) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵၼွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်ၽၢႆႇတူၵ်းသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇ ယၢၼ်ႁူၵ်းလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆ ၵႆယၢၼ် (200)လၵ်းယဝ်ႉ။ တီႈၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉ ဝဵင်းၵၼွင်ႇၼၼ်ႉ မီးဝၢၼ်ႈပူဝ်းၸႃႇတေႃးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵၼွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ် ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း ၶုၼ်ၸၢႆးၵၼွင်ႇ ၵေႃႉဢၼ်ၶတ်းၸႂ်ဢဝ် လွင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶိုတ်းၸတ်ႉလုမ်ႈၽႃႉ မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၵုင်ပွင်ႇၼၼ်ႉ ၵေႃႉဢုပ်ႉပိူင်မႃး လိုၼ်းသုတ်းယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉၵၼွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မိူဝ်ႈၽွင်းမွၼ်းၶဝ်မႃးယူႇၼၼ်ႉ တီႈၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ မီးတူၼ်ႈမႆႉၵုၵ်ႉၵူဝ်ႇလူင်တူၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ၸူးႁွင်ႉၵိုၵ်းၼၼ်ႉသေ ပေႃးဢဝ်ၽႃႇသႃႇမွၼ်းဝႃႈ ႁွင်ႉ 'ၵၼ' (သဵင်ဢွၵ်ႇ ၵၼွင်ႇ) ၼႆယဝ်ႉ။ မၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉ ႁွင်ႉတူၼ်ႈမႆႉၼၼ်ႉဝႃႈ 'ၸိတ်ႉပိၼ်ႇ' ၼႆသေတႃႉ ထုင်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ၸူးႁွင်ႉၸွမ်းဝႃႈ 'ၵၼွင်ႇ' ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် တီႈၼႂ်းၵႄႈ ဝဵင်းၵၼွင်ႇ လႄႈ ႁွင်ႈမေႃႇဝုၼ်း တီႈၼိူဝ်ၵိင်ႇႁွင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးဝႆႉ ဝၢၼ်ႈၵၼွင်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇလီယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ်မႆႉၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းလေႃႉ၊ မၢၵ်ႇလေႃႉ၊ ႁိူဝ်း၊ လႅမ်ႈၽၢႆးႁိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵဝ်ႇၵၼွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပတဵင်ႇ (32) ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵျႅၵ်ႉတေႃႇ၊ ၸိုဝ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵျႅၵ်ႉတေႃးတူင်းမျႅင်ႇသႅင်ႇ၊ ၸိုဝ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵၼွင်ႇၼႆသေ လႆႈတႅမ်ၼႄဝႆႉၼႂ်း ပပ်ႉ 'ရႃႇၸဝၢင်ႈပတဵင်ႇ' ႁင်းမႃႇၵႃႇၼၼ်ႉသေတႃႉ ၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇသွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း
ၸႄႈဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း (ကြံခင်းမြို့နယ် ; Kyangin Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းယဝ်ႉ။
ပႃရိၸ်ꧡတ်တၵဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လႆႈလူႇမွၵ်ႇ တီႈၽြႃး
10. ပႃရိၸ်ꧡတ်တၵဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လႆႈလူႇမွၵ်ႇ တီႈၽြႃး.
 - 680။ ၼၢင်းၽီ မႂ်းၼၢင်း သွႆႉမွၵ်ႇၽီ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းမူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်း တႂ်ႈတူၼ်ႈမွၵ်ႇတွင်းၽီ ဢၼ်ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈ ဝႃႈ ပႃႇရိတ်ႉသတ်ႉတၵ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႂ်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 681။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ မႂ်းၼၢင်းၵႃႈယူႇၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ ၸွမ်းတူဝ်ၶိင်းမႂ်း ပွတ်းလႂ်ပွတ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃး သဵင်ႁႆႇတိုင်ႈ ၽီ ဢၼ်လီထွမ်ႇလီငိၼ်း ၵူႈၵမ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႂ်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 682။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ မႂ်းၼၢင်းၵႃႈယူႇၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ ၸွမ်းတူဝ်ၶိင်းမႂ်း ပွတ်းလႂ်ပွတ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃး ဢၢႆသႅဝ်ႁွမ် ၽီ ဢၼ်လီၼူမ်လီသုတ်ႇ ၵူႈၵမ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႂ်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 683။ ၼၢင်းၽီ ၽွင်းမိူဝ်ႈမႂ်းၼၢင်း ၵႃႈသေ ပၼ်ႇတူဝ်မႂ်းၸိုင် သဵင်ဢၼ်မေႃးမႃး တမ်ႈတီႈ ဢၼ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ၶူၼ်ႁူဝ်မႂ်းၼၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ သဵင်တူႇရိယႃႇ ဢၼ်မီးဢင်ႇၵႃႇႁႃႈပိူင် တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 684။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လူမ်းယဵၼ်ထွင်းပဝ်ႇမႃးသေ မိူဝ်ႈမွၵ်ႇႁူဝ်မႂ်းၼၢင်း ၵိူင်းဝႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ သဵင်တူႇရိယႃႇ ဢၼ်မီးဢင်ႇၵႃႇႁႃႈပိူင် တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 685။ ဢၢႆသႅဝ်မွၵ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈႁူဝ်မႂ်းၼၢင်း ဢၼ်မီးသႅဝ်ႁွမ်ႁူၺ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇမွၵ်ႇၽီမႆႇၸူႇသၵ ဢၼ်ႁွမ်ၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 686။ ၼၢင်းၽီ မႂ်းၼၢင်းၼႆႉ ၵူၺ်းလႆႈသုတ်ႇၼူမ် မွၵ်ႇဢၼ်ႁွမ်ႁူၺ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းလႆႈ ႁၼ် ႁၢင်ႈၽၢင်ၽီ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းလီၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ ၵၢမ်ႇၵုသူဝ်ႇဢၼ်လႂ်ၼေႃး။ ၵဝ်ထၢမ်မႂ်းယူႇယဝ်ႉ။ တွပ်ႇပၼ်လႄႈ (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 687။ ၶႃႈၼၢင်း လႆႈမွၵ်ႇသေႃးၵ ဢၼ်မီးသီႁိူဝ်ႈလႅင်း ဢၼ်မီးဢၢႆႁွမ်ႁူၺ်းၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်းပၼ် တမ်ႈတီႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တီႈၶႃႈဢေႃႈ။
 - 688။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၶႃႈၼၢင်း လႆႈႁဵတ်းၵၢမ်ႇၵုသူဝ်ႇ ဢၼ်မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ယွင်ႈယေႃးလႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶီၼႅင်၊ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈၸဵပ်းသႅပ်ႇသေ လႆႈမူၼ်ႈသိူဝ်းယူႇယဝ်ႉ တီႈၶႃႈဢေႃႈ (ၼႆ တွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
ပႃရိၸ်ꧡတ်တၵဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်သိပ်း သုတ်းယဝ်ႉ။
ပႃရိၸ်ꧡတ်တၵဝၷ် ႁူဝ်သၢမ် သုတ်းယဝ်ႉ။
မၺ်ꧢိꩨ်ꩩဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇမွၵ်ႇပဝ်း တီႈၽြႃး
1. မၺ်ꧢိꩨ်ꩩဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇမွၵ်ႇပဝ်း တီႈၽြႃး.
 - 689။ ၼၢင်းၽီ လိၼ်တီႈဢၼ်မႂ်းၼၢင်းယူႇၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ်ၽွင်သၢႆးၶမ်း၊ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇ မႂ်းၼၢင်းၼၼ်ႉ သမ်ႉ ပဵၼ် သီၵုၼ်းၵၼ်သေ လႆႈမူၼ်ႈသိူဝ်း ထွမ်ႇငိၼ်း သဵင်ႁႆႇတိုင်ႈ တူႇရိယႃႇ ဢၼ်ဢင်ႇၵႃႇႁႃႈပိူင် တဵမ်ထူၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
 - 690။ ပေႃးဝႃႈ မႂ်းၼၢင်း လူင်းႁေႃၵႅဝ်ႈမႂ်းၼၢင်း ဢၼ်ၵုသူဝ်ႇၽၢၼ်ႇၼၼ်ႉၸိုင် မႂ်းၼၢင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်း သူၼ် မွၵ်ႇပဝ်း ဢၼ်ၵီႈယူႇၵူႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 691။ ၼၢင်းၽီ မႂ်းၼၢင်းၼႆႉ ၵႂႃႇယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ တႂ်ႈတူၼ်ႈပဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈပဝ်း ဢၼ်တွၼ်း ၵႄးလိူဝ်သေ တူၼ်ႈမႆႉတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ၵိူင်းၼူပ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈသေ ဢဝ်မွၵ်ႇမၼ်း ႁူင်ႈပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
 - 692။ ထိူၼ်ႇမႆႉပဝ်း မႂ်းၼၢင်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၵွပ်ႈလူမ်းပဝ်ႇယဝ်ႉ။ လူမ်းယဵၼ်ဢွၼ်ႇ ထွင်းထူဝ်းယဝ်ႉ။ ၼူၵ်ႉ တင်းလၢႆ လႆႈပိုင်ႈဢိင်ယဝ်ႉ။ ဢၢႆသႅဝ်ႁွမ် ထိူၼ်ႇပဝ်းၼႆႉ ႁွမ်ႁူၺ်းၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇ မိူၼ်ၼင်ႇမွၵ်ႇၽီ မၺ်ၸူသၵၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 693။ ၼၢင်းၽီ မႂ်းၼၢင်းၼႆႉ ၵူၺ်းလႆႈသုတ်ႇၼူမ် မွၵ်ႇဢၼ်ႁွမ်ႁူၺ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းလႆႈ ႁၼ် ႁၢင်ႈၽၢင်ၽီ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းလီၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ ၵၢမ်ႇၵုသူဝ်ႇ ဢၼ်လႂ်ၼေႃး။ ၵဝ်ထၢမ်မႂ်းယူႇယဝ်ႉ။ တွပ်ႇပၼ်လႄႈ (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 694။ ၶႃႈၼၢင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈမိူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် ၶႃႈၸႂ်ႉ တီႈႁိူၼ်းၸဝ်ႈပိူၼ်ႈဢေႃႈ။ လႆႈႁၼ် မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၼင်ႈဝႆႉယူႇလႄႈ လႆႈဢဝ် မွၵ်ႇပဝ်း ပိုၼ်သေ လူႇတၢၼ်းပၼ်တီႈၶႃႈဢေႃႈ။
 - 695။ ၶႃႈၼၢင်း မီးၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် လႆႈဢဝ်မွၵ်ႇပဝ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ပၢၼ်းၵုမ်းသေ တၢမ်တူဝ် လႆႈလူႇတၢၼ်းပၼ် တမ်ႈတီႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတီႈၶႃႈဢေႃႈ။
 - 696။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၶႃႈၼၢင်း လႆႈႁဵတ်းၵၢမ်ႇၵုသူဝ်ႇ ဢၼ်မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ယွင်ႈယေႃးလႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶီၼႅင်၊ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈၸဵပ်းသႅပ်ႇသေ လႆႈမူၼ်ႈသိူဝ်းယူႇယဝ်ႉ တီႈၶႃႈဢေႃႈ (ၼႆ တွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
မၺ်ꧢိꩨ်ꩩၵဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ သုတ်းယဝ်ႉ။
ပꧤသ်သရဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇမွၵ်ႇလႄႈ ၼမ်ႉဢွႆႈၵႅင်ႈ တီႈၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇ
2. ပꧤသ်သရဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇမွၵ်ႇလႄႈ ၼမ်ႉဢွႆႈၵႅင်ႈ တီႈၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇ.
 - 697။ ၼၢင်းၽီ ဢၼ်မီး ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်း ႁိူဝ်ႈလႅင်းမၢပ်ႈမိပ်ႈ၊ ဢၼ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်း သီလႅင်ႁၢင်ႈလီ၊ ဢၼ်မီး တူဝ်လီႁၢင်ႈသႅၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢဝ်ၸၼ်းၵူး လုပ်ႈတႃးဝႆႉ၊ ဢၼ်မီးဢူၽုင်းယႂ်ႇသေ မႃးဝႆႈၵဝ်ယူႇၼႆႉ မႂ်းၼၢင်း ပဵၼ်ၽႂ် ၼေႃး။
 - 698။ ပလၢင်ႇ တီႈၼင်ႈမႂ်းၼၼ်ႉ ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်တႄႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်ရတၼႃႇၵႅဝ်ႈသႅင် ၵူႈပိူင်ပိူင်(ဢၼ်ႁၢင်ႈ ၶိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ) လၢၵ်ႇလၢႆးတႄႉ တႄ.ယဝ်ႉ။ လီၵေႃႈ လီႁၢၼ်ႉၸႂ်တႄႉယဝ်ႉ။ မႂ်းၼၢင်း ဢၼ်ၼင်ႈဝႆႉယူႇၼိူဝ်ႈ ပလၢင်ႇၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈၽၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်း ဢၼ်မီးယူႇ တမ်ႈတီႈ သူၼ်သိူဝ်းၼၼ်ႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 
 - 699။ ၼၢင်းၽီလီဢိူၺ်း ၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇ မႂ်းၼၢင်းလႆႈႁဵတ်း (သုၸရိတ်ႈ)မဵဝ်းလႂ်မႃးၼေႃး၊ ၼၢင်းၽီ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၽီၼႆႉ မႂ်းၼၢင်း လႆႈမႃးၸၢမ်ႇပူၺ်ႈလူၺ်ႈ ၽွၼ်းလီၵုသူဝ်ႇဢၼ်လႂ်ၼေႃး။ ၽွၼ်းလီဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ ၵၢမ်ႇၵုသူဝ်ႇဢၼ်လႂ်ၼေႃး။ ၵဝ်ထၢမ်မႂ်းယဝ်ႉ။ တွပ်ႇပၼ်လႄႈ (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 700။ ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉ တုင်းသွမ်းယူႇၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းလႆႈဢဝ် မွၵ်ႇလႄႈသင်၊ ၼမ်ႉဢွႆႈၵႅင်ႈ လႄႈသင် လူႇတၢၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈဢေႃႈ။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၽီၼႆႉ ၶႃႈၼၢင်း လႆႈမႃးၸၢမ်ႇပူၺ်ႈလူၺ်ႈ ၽွၼ်းလီ ဢၼ်ၼၼ်ႉတီႈၶႃႈဢေႃႈ။
 - 701။ ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ ၶႃႈၼၢင်းၼႆႉ ၶိုၼ်းလႆႈၼႅင်ၸႂ် မႆႈၸႂ်ၶိုၼ်းယူႇဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးမႃး တၢင်းယူပ်ႈ ယွမ်းလႄႈ လႆႈၶၢၼ်ၸႂ်ယူႇဢေႃႈ။ တြႃးဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းႁေႃးၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်း ဢမ်ႇလႆႈထွမ်ႇမႃးတီႈၶႃႈ။
 - 702။ ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လွင်ႈတၢင်းၼင်ႇၼႆသေ ႁႂ်ႈၶႃႈၼၢင်း လႆႈဝႆႈလဝ်ႈထိုင် တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈႁဝ်း သေၵမ်းၶႃႈ။ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၵိုင်ႇလီပဵၼ် ၵေႃႉလီဢီးလူ ပႂ်ႉပႃးယူႇယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ တိုဝ်းၵမ်ၸွမ်း ၼင်ႇတြႃး ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးမႃးၼၼ်ႉတႃႉ။
 - 703။ ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ ၽီမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တမ်ႈတီႈၽြႃးရတၼႃႇလႄႈသင်၊ တြႃးရတၼႃႇလႄႈသင်၊ သင်ႇၶႃႇရတၼႃႇလႄႈသင် ၶဝ်မီးၸႂ်သတ်ႉထႃႇတြႃးသေ ယုမ်ႇယမ်ဢေႃႈ။ ၽီၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈဢႃႇယုလႄႈသင်၊ လွင်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်လႄႈသင်၊ လွင်ႈဢလုမ်ဢလၢင်းလႄႈသင်၊ လွင်ႈႁၢင်ႈၽၢင်ၶိုၵ်ႉလႄႈသင် ၶဝ်တွၼ်းလိူဝ်သေ ၶႃႈၼၢင်းဢေႃႈ။
 - 704။ ၽီတၢင်ႇၸိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈတၼ်းၶူဝ်းလႄႈသင်၊ လွင်ႈႁၢင်ႈၽၢင်လႄႈသင် ၶဝ်တွၼ်းလိူဝ်သေ ၶႃႈၼၢင်းဢေႃႈ။ ဝိသဵတ်ႇမၼ်း ၶဝ်ၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းယႂ်ႇဢေႃႈ (ၼႆ တွပ်ႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ)။
ပꧤသ်သရဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်သွင် သုတ်းယဝ်ႉ။
ၼႃၷဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လႆႈလူႇသိူဝ်ႈၶူဝ်း တီႈၽြႃး
3. ၼႃၷဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လႆႈလူႇသိူဝ်ႈၶူဝ်း တီႈၽြႃး.
 - 705။ ၼၢင်းၽီ ဢၼ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉ... မႂ်းၼၢင်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈၶီႇဝႆႉ ၼိူဝ်ၸၢင်ႉလူင် ဢၼ်ဢဝ် ၽႃႈယႅင်ႉၶမ်း ၶပ်ႉ သႅင်လႅင် ႁူမ်ႇဝႆႉသေ မိၼ်မႃးၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် ႁွတ်ႈမႃးတီႈၼႆႈယဝ်ႉ။
 - 706။ တီႈငႃးၸၢင်ႉ သွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼမ်ႉသႂ်သႂ် လေႃႈထင်ႇဢွၵ်ႇမႃးသေ ၽၢၼ်ႇပဵၼ်ၼမ်ႉၼွင်သႂ် ဢၼ်မီးမွၵ်ႇမူဝ်ပတုမ်ႇမႃႇ ၵီႈႁၢင်ႈလီဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ မွၵ်ႇမူဝ်ပတုမ်ႇမႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သဵင်တူႇရိယႃႇ လင်မေႃးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၼၢင်းၽီႁၢင်ႈလီဢွၼ်ႇ ဢၼ်မေႃၸၼ်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႃႈၵေႃႈၵႃႈ ႁဵတ်းၵေႃႈႁဵတ်းၵႂၢမ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 707။ ၼၢင်းၽီဢူမုၼ်ၽုင်းၵၢမ်ႇယႂ်ႇ... မႂ်းၼၢင်းၼႆႉ ၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းၽီ ယႂ်ႇၶိုၵ်ႉ တဵမ်ထူၼ်ႈတႄႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈမႂ်းၼၢင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ မႂ်းၼၢင်းလႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်လီၵုသူဝ်ႇသင်မႃးၼေႃး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်လႂ် သေ ၸင်ႇတေလႆႈမီး ဢူၽုင်းႁိူဝ်ႈၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇဢၼ်လႂ်သေ ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်းမႂ်းၼၢင်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်း သႂ်ၵႂႃႇၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး... ၼႆ ၸဝ်ႈဝင်ႇၵီႇသ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 708။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းပႃႇရႃႇၼသီႇၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်း လႆႈၶဝ်ႈၸူးမုၼ်ၶမ်းၽြႃးသေ လႆႈလူႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းၸုမ်ႇၼိုင်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ။ လႆႈၶုပ်ႉဝႆႈ တမ်ႈတီႈ တိၼ်မုၼ်ၶမ်းၽြႃးသေ ႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼႃႇလႄႈ သမ်ႉၼင်ႈၼိူဝ်လိၼ်သေ ႁွမ်းမိုဝ်းဝႆႈသႃ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးယဝ်ႉ။
 - 709။ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်မူတ်းသႂ်မိူၼ်ၶမ်းမဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်တြႃးလွင်ႈ(သမုတယသတ်ႉၸႃႇ၊ တုၵ်ႉၶသတ်ႉ ၸႃႇ) လွင်ႈဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢဝ်တြႃး(ၼိရေႃးထသတ်ႉၸႃႇ) လွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင်မူၼ်ႉမႄးၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢဝ်တြႃး(မၵ်ႉၵသတ်ႉၸႃႇ)သဵၼ်ႈတၢင်းမၢၼ်ႇမႅၼ်းလႄႈသင် ႁေႃးပၼ်ၶႃႈၼၢင်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် ၼင်ႇၼၼ်လႄႈ ၶႃႈၼၢင်း လႆႈႁူႉႁၼ် သတ်ႉၸႃႇသီႇပႃးယဝ်ႉ။
 - 710။ ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ ၶႃႈၼၢင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢႃႇယုပွတ်းလႄႈ လႆႈတၢႆတမ်ႈတီႈ မိူင်းၵူၼ်းသေ မႃးပဵၼ် တမ်ႈတီးမိူင်းၽီ တႃႇဝတိမ်ႇသႃႇၼႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈၵိုၵ်း ဢလုမ်းဢလၢင်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၸဝ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်း မိူင်းၽီ ၶူင်းသွင်ၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ယသုတ်တရႃႇၼႆသေ လႆႈပဵၼ်မေးၼၢင်း(ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်း)ၵေႃႉၼိုင်ႈ ယူႇယဝ်ႉဢေႃႈ...(ၼႆ လဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ)။
ၼႃၷဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်သၢမ် သုတ်းယဝ်ႉ။
ဢလေႃမဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီလူႇၶဝ်ႈမုၼ်းၵိူဝ်ၸၢင်
4။ ဢလေႃမဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီလူႇၶဝ်ႈမုၼ်းၵိူဝ်ၸၢင်.
 - 711။ ၼၢင်းၽီ မိူၼ်ၼင်ႇလၢဝ်မႃမွင်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းလႅင်းပိူင်း ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼင်ႇၼၼ် ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်း ဢၼ်လီႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းလႅင်းၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈတၢင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 712။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇဢၼ်လႂ်သေ မႂ်းလႆႈမီး ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်းႁိူဝ်ႈလႅင်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ။ ယွၼ်ႉ ပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇသင်သေ ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမၢပ်ႈမိပ်ႈၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 714။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇထၢမ်လွင်ႈတၢင်းမၼ်းလႄႈ ၼၢင်းၽီၵေႃႈ ႁူမ်ႁူမ်ၸူမ်းၸူမ်း ၸင်ႇၶိုၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈထၢမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 715။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းပႃႇရႃႇၼသီႇၼၼ်ႉ တၢမ်တူဝ် ၶႃႈၼၢင်း မီးၸႂ်ၼပ်ႉယမ်ယႂ်ႇၼမ် လႆႈဢဝ် ၶဝ်ႈမုၼ်းႁႅင်ႈ (ၶဝ်ႈမုၼ်းမုယေႃး) လူႇတၢၼ်းပၼ် တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်ပဵၼ်ဢူၺ်းလီ ၸဝ်ႈၶုၼ်လႅတ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 716။ တူၺ်းႁၼ် ၽွၼ်းလီ ၶဝ်ႈမုၼ်းမုယေႃးႁႅင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးၵိူဝ်ၼၼ်ႉၶႃႈလူး။ သင်ဝႃႈ လႆႈႁၼ် လွင်ႈ သိူဝ်းသႃႇၽီ ၶႃႈၼၢင်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢလေႃးမၼၼ်ႉၸိုင် လွင်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လီၼၼ်ႉ ၽႂ်တေယူႇလႆႈၶႃႈ။
 - 717။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶႃႈၼၢင်းၸင်ႇမႃးမီး ငဝ်းတူဝ်ႁိူဝ်ႈလႅင်းပိူင်း ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ၵွပ်ႈၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်း ပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၶႃႈဢေႃႈ။
ဢလေႃမဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်သီႇသုတ်းယဝ်ႉ။
ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ
'ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ (ယင်းမာပင်ခရိုင် ; Yinmabin District ; Zetaun Yinmaapin) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး မီးဝႆႉ 4 ၸႄႈဝဵင်းသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီး 540,877 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ဢလွင်းတေႃႇ ၵတ်ႉသၽ၊ ထိူၼ်ႇတူဝ်သတ်းလွတ်ႈၽေး လႄႈ ၽူဝ်ႇဝိၼ်ႇတွင်ႇ၊ တီႈၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ လွႆၵျေးၸိၼ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတွင်းလႅင်၊ တီႈၸႄႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ သၼ်လွႆ ပူင်ႇတွင်ႇပူင်ႇၺႃႇ ဢၼ်ႁၼ် ပရၢႆးမဵၵ်ႉမိူၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း.
ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
 - ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ
 - ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး
 - ၸႄႈဝဵင်းပလႄး
 - ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ
ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ
ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ (ကနီမြို့နယ် ; Kani Township ; Zewaeng Kani) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵၼီႇယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ် လႄႈ လႅၼ်လိၼ်.
ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆ့ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းယေႇဢူး၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵၢင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းပလႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းပုတလိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်းယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႆလတ်းလူင် ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၵႃႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွတ်းၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းၼၼ်ႉ သၼ်လွႆ လႄႈ လွႆ လိူင်ႇၼမ်သေ ပွတ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ပၢင်ႇပဵင်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် သၼ်လွႆမႁူႇ၊ လွႆပူင်ႇ၊ လွႆလႅတ်ႉပၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၵၢႆၸူး ၽၢႆႇႁွင်ႇယူႇယဝ်ႉ။
ပိူင်ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝဵင်း.
ဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ဢဝ် ပွၵ်ႉ 3 ပွၵ်ႉ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ 187 ဝၢၼ်ႈသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ.
ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႃႈလိၼ်ပွတ်းမႆႈသေ ပေႃးဢဝ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႃႈ ႁၢမ်ႉၼၢၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ ပေႃးတေၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇၼႆႉ ၸၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈၸွမ်း သၢႆတၢင်းလိၼ်၊ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉသေ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၶႅမ်ႉလီယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 69% ၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ႇသိၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီး ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ပဵၼ် ၶူဝ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉမၼ်းသေ သူင်ႇၶၢႆႇၸူးတီႈ ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ ၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး.
ၵၼီႇ-ၵၼႄး ၼႆသေ လိုဝ်းလင်ၵိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇၵၼီႇ သူၺ်ႇတဵင်ႇတေႃႇ ဢသျိၼ်ႇသေႃးၽိတ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းတႃႇ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်းၽျူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇယဝ်ႉ။
ယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ်.
တီႈၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ယေးငိုၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိုတ်ႇဝႆႉ 2 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး 8 ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် မီး 11 ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ မီႈ 119 ႁူင်းယဝ်ႉ။ ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း 1 ဢၼ်၊ ႁူင်းယႃဢိူင်ႇ 3 ဢၼ်၊ ႁွင်ႈပၢႆးယူႇလီ မီးဝႆႉ 8 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ တၢင်းလူတ်ႉၵႃးပိူင်လူင် တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ
ဝဵင်းၵၼီႇ
ဝဵင်းၵၼီႇ (ကနီမြို့ ; Kani ; Kani) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ထုင်ႉယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၶၢင်တွင်းပွတ်းတႂ်ႈ သေ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၶုၼ်ၽွင်း ၸႄႈဝဵင်ႈၵၼီႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃႇ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းသေ တင်း ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇၼႆႉ ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 104 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းမၢင်းၵၢင်း၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းပုတလိၼ်ႇ သေ ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ မီးဝႆႉသၼ်လွႆပူင်ႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ႁွင်ႈၼမ်ႉၵေးၼမ်ႉဢွၼ်ႇလႆလတ်းလူင်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ မီးမွၵ်ႇ 1736 လွၵ်းလၵ်းသေတႃႉ ဢမ်ႇပေႃးၵႂၢင်ႈထၢၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းလွႆသူၺ်ႇမျိၼ်းၽျူႇ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 200 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းၵဝ်ႇလႄႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် ဢွင်ႈတီးၶူးဝဵင်း၊ ႁူဝ်ႉဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။
မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ မိူင်းပူးၵမ်ႇၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ဝႆႉမျူဝ်ႉၸႃးသေ ပၼ်ၸိုဝ်ႈၸုမ်ႈၶူး ဢၼီႇၼေႃႇယထႃႇသေ ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။ မီးတႃႇပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၵၼီႇၼေႃႇယထႃႇၼႆႉ လႆႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေ ၵူၼ်းသိုၵ်းၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႆႈလမ်းတိုၵ်းလႄႈ ၵၼီႇၼေႃႇယထႃႇၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵွင်းလွႆသုင်သေ ၶီႇမႃႉၽိူၵ်ႇယဝ်ႉ လူင်းၼႂ်းၼမ်ႉသေ ဢဝ်တူဝ်တၢႆတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၽီ 37 ပႃး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽီမျိၼ်းၽျူႇသျိၼ်ႇၼႆႉ ဝႃႈပဵၼ် ၽီၵၼီႇၼေႃႇယထႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်သီႇပေႃႉၼၼ်ႉ မျူဝ်ႉၸႃးဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ပဵၼ် တၢႆးဝုၼ်ႇမိၼ်းပိၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ပေႃႈ တၢႆးၶိၼ်ႇၶိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢႃႇဝၼၼ်ႉ ဝႆႉ မျူဝ်ႉၸႃး၊ ပူႇႁဵင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁႂ်ႈၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇၼၼ်ႉ ဝႆႉၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ႁႂ်ႈၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ပဵၼ် ဢူးမူဝ်း၊ ၼေႇမျူဝ်းယႄးၶွင်ႇၵျေႃႇထိၼ်ႇ၊ ဢူးဝႅၵ်ႉ၊ ဢူးၽူဝ်းဢူဝ်ႇ၊ မႁႃႇမိၼ်းလႃႉမိၼ်းထိၼ်ႇရႃႇၸႃႇ၊ ဢူးသူၺ်ႇဢွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းလိုၼ်းသုတ်း ဢူးသူၺ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉလႆႈသေႃႉႁူမ်ႈတႂ်ႈမိုဝ်း ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ႈလႄႈ ထုၵ်ႇ ၽူႈၸိူဝ်းႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶဝ် ၶႃႈႁႅမ်မၼ်းတၢႆပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ 
မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ပဵၼ် ၵၼီႇဢူးၺုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼီႇဢူးၺုၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆး ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းၵၼီႇသေ ပဵၼ် ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း၊ မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးယဝ်ႉ။
ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1951 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈ ဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ မီး 2600 ၼႆႉၵူၺ်း။ တီႈဝဵင်းၵၼီႇၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း ဢမ်ႇႁွတ်ႈထိုင်သေတႃႉ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ၸိူဝ်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉတႄႉ ၵိုတ်းဝႄႉယူႇ။ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းတီႈၼ်ႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႃးၵၢၼ်သူၼ်သေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈ၊ ထူဝ်ႇ၊ ငႃး လႄႈ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆလွႆပူင်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ မႆႉသၵ်း၊ မႆႉပဝ်း၊ မႆႉပတွၵ်ႉ သေ မႆႉမွင်ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၵေႃႈ မီးဝႆႉလႄႈ မီးပႃး တူင်ႇၸိူၵ်ႈပႃႇမႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢိင်လူၺ်ႈ ပႃႇထိူၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်မႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။
ဢၺ်ꧡိၵၻႃယိၵႃဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်း တီႈၽြႃး
5. ဢၺ်ꧡိၵၻႃယိၵႃဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်း တီႈၽြႃး.
 - 719။ ၼၢင်းၽီ မိူၼ်ၼင်ႇလၢဝ်မႃမွင်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းလႅင်းပိူင်း ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼင်ႇၼၼ် ငဝ်းတူဝ်မႂ်း ၼၢင်း ဢၼ်လီႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းလႅင်းၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈတၢင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 720။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇဢၼ်လႂ်သေ မႂ်းလႆႈမီး ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်းႁိူဝ်ႈလႅင်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇသင်သေ ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမၢပ်ႈမိပ်ႈၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 722။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇထၢမ်လွင်ႈတၢင်းမၼ်းလႄႈ ၼၢင်းၽီၵေႃႈ ႁူမ်ႁူမ်ၸူမ်းၸူမ်း ၸင်ႇၶိုၼ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈထၢမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 723။ တီႈဝဵင်းဢၼ်ထၵဝိၼ်ႇထၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်း လႆႈဢဝ် ၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်း ဢွင်ႇၼမ်ႉမၢၵ်ႇၶေႃ ဢၼ် ဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းႁွမ်သႂ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်းပၼ် တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်ပဵၼ်ဢူၺ်းလီ ၸဝ်ႈၶုၼ်လႅတ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 724။ မီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် လႆႈဢဝ်ၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်း ဢၼ်လေႃးၽိတ်ႉၶျၢင်း၊ ၽၵ်းမီႇလႄႈ (ပၢၼ်းယိၼ်း)ၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်းၽၢၵ်ႇပၼ် တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇသေ ႁႂ်ႈၵႂႃႇလူႇတၢၼ်းပၼ် တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်မီးလွင်ႈၸိုဝ်ႈလွင်ႈသိုဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 725။ ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ ၼၢင်းယိင်းဢၼ်မီးႁၢင်ႈၽၢင် ႁၢင်ႈလီတဵမ်ထူၼ်ႈ ၵေႃႉၽူဝ်ယၵ်ႉယဵမ်ႈဢမ်ႇဢိမ်ႇသေ လႆႈပဵၼ် မေးၼၢင်းၶုၼ်ၸၵျဝတေးၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈတူၺ်း ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း ၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်းၼိုင်ႈ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ၵႃႈၶၼ်မၼ်း သိပ်းႁူၵ်းပုၼ်ႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး။
 - 726။ ၶမ်းမဝ်ႈၼိုင်ႈသႅၼ်၊ မႃႉၼိုင်ႈသႅၼ်၊ မႃႉလေႃႉ ဢၼ်ဢဝ်မႃႉဢတ်ႉသထူဝ်ႇၼိုင်ႈသႅၼ်လၢၵ်ႈ၊ ၼၢင်း ယိင်းသၢဝ်သႅၼ်ၵေႃႉ ဢၼ်တိုဝ်းဝႆႉပီႇႁူသႅင်ပတ်ႉတမျႃး (ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းသဵင်ႈ) ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈတူၺ်း ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း ၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ၵႃႈၶၼ်မၼ်း သိပ်းႁူၵ်းပုၼ်ႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး။
 - 727။ ၸၢင်ႉပၢႆးမႃႇတင်ႇၵ ပၢၵ်ႇတူဝ် ဢၼ်ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ လွႆႁိမဝၼ်ႇတႃႇ ဢၼ်တေႃႉတႄႉမီး ငႃးမွင်ႉ တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ ဢၼ်မေႃၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်း ဢၼ်ဢဝ်ၸိူၵ်ႈၶမ်း ဢၼ်ဢဝ်ၶိူင်ႈၶမ်း ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈတူၺ်း ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း ၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်းၼိုင်ႈ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ၵႃႈၶၼ်မၼ်း သိပ်းႁူၵ်းပုၼ်ႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး။
 - 728။ တီႈၼႂ်းလေႃးၵၼႆႉ သေၵေႃႉၵေႃႉၼၼ်ႉ တေလႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၵွၼ်းၸိုင်ႈ သီႇၵုၼ်မိူင်းယူႇ။ ၸီးၸိမ်ႇ ၶုၼ်ၸၵျဝတေးၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈတူၺ်း ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း ၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်းၼိုင်ႈ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ၵႃႈၶၼ်မၼ်း သိပ်းႁူၵ်းပုၼ်ႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး (ၼႆ တွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
ၵၺ်ꧡိၵၻႃယိၵႃဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ႁႃႈ သုတ်းယဝ်ႉ။
ၸတုရိတ်ထိ ဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီသီႇၼၢင်း ဢၼ်လႆးလူႇမွၵ်ႇ
7 - ၸတုရိတ်ထိ ဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီသီႇၼၢင်း ဢၼ်လႆးလူႇမွၵ်ႇ.
 တမ်ႈတီႈ တိူင်းဢေႇသိၵ ဢွင်ႈတီႈၵုင်းသုင် ဝဵင်းပၼ်ႇၼၵၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမႆႉလူမ်းလိူင် လူႇတၢၼ်း ပၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မႃးတုင်းသွမ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမူဝ်ၵမ်ႇ လူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမူဝ်ပတုမ်ႇမႃႇ လူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢၼ်ဢူငဝ်းႁၢင်ႈၽၢင် ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈ လႆႈမူၼ်ႈသိူဝ်း ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇသီႇၼၢင်း
 - 755။ မိူၼ်ၼင်ႇလၢဝ်မႃမွင်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းလႅင်းပိူင်း ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼင်ႇၼၼ် ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်း ဢၼ်လီ ႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းလႅင်းၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈတၢင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 758။ ၼၢင်းၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်းသေ ။ ပ ။ ၶိုၼ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ် လွင်ႈတၢင်း ၵၢမ်ႇပျသၼႃႇ ဢၼ် ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉယူႇ။
 - 759။ တမ်ႈတီႈ တိူင်းဢေႇသိၵ တီႈၵုင်းလွႆသုင် ဝဵင်းပၼ်ႇၼၵတ ဢၼ်လီမူၼ်ႈသိူဝ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းၼႆႉ လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမႆႉလူမ်းလိူင် လူႇတၢၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မႃးတုင်းသွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 760။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶႃႈၼၢင်းၸင်ႇမႃးမီး ငဝ်းတူဝ်ႁိူဝ်ႈလႅင်းပိူင်း ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ၵွပ်ႈၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်း ပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၶႃႈဢေႃႈ။
 - 762။ မီးတင်းငဝ်းတူဝ် ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ထုၵ်ႇၸႂ်သေ ။ ပ ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်လႂ်သေ ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး ႁိူဝ်ႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။
 - 765။ ၼၢင်းၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်းသေ ။ ပ ။ ၶိုၼ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ် လွင်ႈတၢင်း ၵၢမ်ႇပျသၼႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉယူႇ။
 - 766။ တမ်ႈတီႈ တိူင်းဢေႇသိၵ တီႈၵုင်းလွႆသုင် ဝဵင်းပၼ်ႇၼၵတ ဢၼ်လီမူၼ်ႈသိူဝ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းၼႆႉ လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမူဝ်ၵမ်ႇ လူႇတၢၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မႃးတုင်းသွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 767။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶႃႈၼၢင်းၸင်ႇမႃးမီး ငဝ်းတူဝ်ႁိူဝ်ႈလႅင်းပိူင်း ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ၵွပ်ႈၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်း ပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၶႃႈဢေႃႈ။
 - 769။ မီးတင်းငဝ်းတူဝ် ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ထုၵ်ႇၸႂ်သေ ။ ပ ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်လႂ်သေ ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး ႁိူဝ်ႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။
 - 772။ ၼၢင်းၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်းသေ ။ ပ ။ ၶိုၼ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ် လွင်ႈတၢင်း ၵၢမ်ႇပျသၼႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉယူႇ။
 - 773။ တမ်ႈတီႈ တိူင်းဢေႇသိၵ တီႈၵုင်းလွႆသုင် ဝဵင်းပၼ်ႇၼၵတ ဢၼ်လီမူၼ်ႈသိူဝ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းၼႆႉ လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမူဝ်ၶၢဝ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉ ဢၼ်မႂ်မၼ်းၶဵဝ်ၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မႃး တုင်းသွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 774။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶႃႈၼၢင်းၸင်ႇမႃးမီး ငဝ်းတူဝ်ႁိူဝ်ႈလႅင်းပိူင်း ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ၵွပ်ႈၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်း ပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၶႃႈဢေႃႈ။
 - 776။ မီးတင်းငဝ်းတူဝ် ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ထုၵ်ႇၸႂ်သေ ။ ပ ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်လႂ်သေ ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး ႁိူဝ်ႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။
 - 779။ ၼၢင်းၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်းသေ ။ ပ ။ ၶိုၼ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ် လွင်ႈတၢင်း ၵၢမ်ႇပျသၼႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉယူႇ။
 - 780။ တမ်ႈတီႈ တိူင်းဢေႇသိၵ တီႈၵုင်းလွႆသုင် ဝဵင်းပၼ်ႇၼၵတ ဢၼ်လီမူၼ်ႈသိူဝ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ သုမၼႃႇၼႆႉ မီးၸႂ်လီၸႂ်ဝၢၼ် လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇပၢၼ်းသေး ဢၼ်မီးသီငႃးၸၢင်ႉၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မႃး တုင်းသွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 781။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶႃႈၼၢင်းၸင်ႇမႃးမီး ငဝ်းတူဝ်ႁိူဝ်ႈလႅင်းပိူင်း ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ၵွပ်ႈၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်း ပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၶႃႈဢေႃႈ။
ၸတုရိတ်ထိဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ၸဵတ်း သုတ်းယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး
ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး (ဆားလင်းကြီးမြို့နယ် ; Salingyi Township ; zɛ᷆ wéŋ sɑ́ lín kʨ́i) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး
ဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး (ဆားလင်းကြီးမြို့ ; Salingyi ; sɑ́ lín kʨ́i) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ၊ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 296 လွၵ်းလၵ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵုၺ်၊ ငႃး၊ ထူဝ်ႇ၊ ထူဝ်ႇလိူင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ လွႆၵိူဝ်(သႃးတွင်ႇ) တီႈၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီးၼၼ်ႉသေ ၶုတ်းဢဝ်လႆႈၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼမ် ဝဵင်းၼိုင်ႈ ၵႃႈတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၶၢင်တွင်းပွတ်ႈတႂ်ႈၼၼ်ႉသေ မီးတၢင်းရူတ်ႉၵႃး ၵၢႆၸူးဝႆႉတင်း ဝဵင်းမျႅင်ႇ လႄႈ ဝဵင်းယေႇၸၵျူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတီႈ ဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီးၼႆႉ မီး 5553 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢမ်ပဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇမၢၵ်ႇမူင်ႈ
8. ဢမ်ပဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇမၢၵ်ႇမူင်ႈ.
 ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ဝတ်ႉၵျွင်း ဢၼ်မီးတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လူတၢၼ်းသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ ၶဝ်သေ မိူဝ်ႈပွႆးယၢတ်ႇၼမ်ႉၵျွင်းၸမ်ႉ တမ်ႈတီႈ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉဢဝ် သိူဝ်ႈၶူဝ်းႁွႆႈႁဵတ်းပဵၼ် တူၼ်ႈပတေႇသႃႇသေ တႆႈၽႆးသေ လူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ်လႄႈ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၽီၼႆႉ လႆႈမႃး မီးႁၢင်ႈႁေႃဝိမၢၼ်ႇၶိုၵ်ႉလူင် ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် သူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈလူင်သေ သဵင်တူႇရိယႃႇဝၢၼ်ႁူဢွၼ်ႇ လင်မေႃး၊ ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ တင်းၼမ် ဢဝ်တၢင်းၵႃႈသေ မူၼ်ႈသိူဝ်းၸႂ်ပၼ်ယူႇလႄႈ
 - 783။ သူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈၽီမႂ်းၼႆႉ လီမူၼ်ႈသိူဝ်းတႄႉယဝ်ႉ။ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၶိုၵ်ႉယႂ်ႇ မႂ်းၼၢင်း ဢၼ်မီး ၼႂ်းသူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈလူင်ၼႆႉ သဵင်တူႇရိယႃႇလင်မေႃးသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇ ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇၶဝ် ၵႃႈမူၼ်ႈသိူဝ်းပၼ် ပေႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇ ဝႆႉယဝ်ႉ။
 - 784။ ႁေႃပြသၢတ်ႈၼႆႉၵေႃႈ သီၽႆးၶမ်း ႁိူဝ်ႈလႅင်းဝႆႉယူႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈပတေႇသႃႇ ဢၼ်မီး သိူဝ်ႈၶူဝ်းၽီ ၸိူင်ႉၼၢင်ႇမၢၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉ ဢုမ်ႇလွမ်ႉဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 785။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇဢၼ်လႂ်သေ မႂ်းလႆႈမီး ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်းႁိူဝ်ႈလႅင်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇသင်သေ ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမၢပ်ႈမိပ်ႈၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 787။ ၼၢင်းၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်းသေ ။ ပ ။ ၶိုၼ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ် လွင်ႈတၢင်း ၵၢမ်ႇၽၢၼ်ႇ ဢၼ် ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉယူႇ။
 - 788။ မိူဝ်ႈၽဝႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ်ၼႆ ၶႃႈၼၢင်းလႆႈၸႂ်ႉႁႂ်ႈႁဵတ်းလူႇ ၵျွင်းဢၼ်မီး သူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈ ဢုမ်ႇလွမ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 789-790။ ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းၵျွင်းယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉၼႆ မိူဝ်ႈၽွင်းပွႆးယၢတ်ႇၼမ်ႉၵျွင်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽႅၼ်ႇႁဵတ်း ပူၵ်ႉႁဵတ်းၸွၵ်း ႁဵတ်းပဵၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈ ႁွႆႈသႂ်ႇတီႈတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈသေ တႆးၽႆးလႅင်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈ လႆႈလူႇၶဝ်ႈသွမ်းသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် ဢၼ်မျၢတ်ႈတွၼ်းလိူဝ် ၽီၵူၼ်းတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉသေ ဝႆႉၸႂ်ၽိူၵ်ႇၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၸိုၼ်ႈ ဢဝ်ၵျွင်းၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်းထိုင် ၼႂ်းမိုဝ်းသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈယဝ်ႉ။
 - 791။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ သူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈၶႃႈၼၢင်းၼႆႉ လီသိူဝ်းၸႂ်တႄႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁေႃပြ သၢတ်ႈယႂ်ႇၶိုၵ်ႉလူင် ဢၼ်မီးၼႂ်းသူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈၼႆႉၵေႃႈ သဵင်တူႇရိယႃႇ လင်မေႃးထုၵ်ႇႁူသေ သဵင်ၵႂၢမ်းဝၢၼ် ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇၶဝ် ဢူၼ်ၼၼ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 792။ တမ်ႈတီႈ ႁေႃပြသၢတ်ႈၼႆႉ ၽႆးသီၶမ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈလႅင်းယူႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈမႆႉဢၼ်မီး သိူဝ်ႈၶူဝ်းၽီ ၸိူင်ႉၼင်ႇမၢၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢုမ်ႇလွမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။
 - 793။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ် ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶႃႈၼၢင်းၸင်ႇမႃးမီး ငဝ်းတူဝ်ႁိူဝ်ႈလႅင်းပိူင်း ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ၵွပ်ႈၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်း ပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၶႃႈဢေႃႈ (တွပ်ႇၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
ဢမ်ၿဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ပႅတ်ႇသုတ်းယဝ်ႉ။
ပီတဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ ဢၢၼ်းလူႇမွၵ်ႇမၢၵ်ႇမူပ်ႇသီႇလူင်ႇ
9. ပီတဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ ဢၢၼ်းလူႇမွၵ်ႇမၢၵ်ႇမူပ်ႇသီႇလူင်ႇ.
 ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ မိူဝ်ႈမိူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတေဢဝ် မွၵ်ႇမၢၵ်ႇမူပ်ႇသီႇလူင်ႇ ဢၢၼ်းတေၵႂႃႇလူႇတၢၼ်း တမ်ႈတီႈ ထၢတ်ႈ(သရီႇရထၢတ်ႈ)သေ ၽွင်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ သမ်ႉၵႂႃႇတၢႆၸွမ်းတၢင်း သမ်ႉလႆႈမႃးၸၢမ်ႇပူၺ်ႈႁေႃပြသၢတ်ႈ ၶမ်းလူင်
 - 795-6။ ၼၢင်းၽီ ဢၼ်ၼုင်ႈၶူဝ်းလိူင်မိူၼ်ၶမ်း ဢၼ်မီးတမ်းၶွၼ်ႇလိူင်ၶမ်း ဢၼ်မီးၽႃႈယၢၵ်ႈတၼ်းသႃႇ မိူၼ်ၶမ်း ဢၼ်တူဝ်တႃးၸၼ်းၵူးၶမ်း ဢၼ်ပၵ်းမွၵ်ႇမူဝ်ၶမ်း ဢၼ်မီးႁေႃပြသၢတ်ႈၶမ်း ဢၼ်မီးၽႃႈသိူဝ်ႇၼွၼ်းၶမ်း ဢၼ်မီးတီႈယူႇၶမ်း ဢၼ်မီးၵွပ်းၶမ်း ဢၼ်ၵင်ႈၸွင်ႈၶမ်း ဢၼ်မီးရထႃးၶမ်း ဢၼ်မီးမႃႉၶမ်း ဢၼ်မီးဝီးၶူၼ်ႁၢင်ၶမ်း
 - 797။ မႂ်းၼၢင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈယူႇမိူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းၵုသူဝ်ႇသင်မႃးၼေႃး။ ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ ၽွၼ်းလီဢၼ် ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီၵုသူဝ်ႇ ဢၼ်လႂ်ၼႆ ၵဝ်ထၢမ်မႂ်းယူႇယဝ်ႉ။ တွပ်ႇမႃးပၼ်ၵဝ်လႄႈ (ၼႆ ၶုၼ်ဢိၼ်းထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)
 - 798-9။ ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်း ၶိူဝ်းမၢၵ်ႇမူပ်ႇၶူမ် ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ မီးဢေႃႈ။ ၶႃႈၼၢင်း မီးၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ယိူင်းၸူးဝႃႈ တေလူႇတၢၼ်းပၼ် တမ်ႈတီႈ ထၢတ်ႈသရီရၸဝ်ႈၼႆသေ လႆႈၵႂႃႇပိတ်းဢဝ်မႃး မွၵ်ႇ ၶိူဝ်းမၢၵ်ႇမူပ်ႇၶူမ် သီႇလူင်ႇဢေႃႈ။ ၸွမ်းတၢင်း ၶႃႈၼၢင်း ဢမ်ႇဝႆႉသတိ ၽုင်ဝူဝ်းမႄႈ ဢၼ်တေမႃးပဵၼ်(ၶဵၼ်) တမ်ႈတီႈ ၶႃႈၼၢင်းၼၼ်ႉၶႃႈ။
 - 800။ ၼႂ်းၽုင်ဝူဝ်းၼၼ်ႉ ဝူဝ်းမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတူဝ်ၼိုင်ႈ ၸင်ႇမႃးတေႃးသႂ်ႇ ၶႃႈၼၢင်းတၢႆပႅတ်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ပႆႇတၼ်းထိုင် တမ်ႈတီႈထၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၶႃႈၼၢင်းလႆႈၵႂႃႇလူႇတၢၼ်း တၢင်းလူႇၶႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်မီးသေ လႆႈၵႂႃႇလူႇတၢၼ်း တမ်ႈတီႈ ထၢတ်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ၽွၼ်းလီမၼ်း တေယႂ်ႇၼမ်တွၼ်း လိူဝ်ၼႆႉၵွၼ်ႇဢေႃႈ။
 - 801။ ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်း ဢၼ်ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မႃႇၶ ဢၼ်မျၢတ်ႈထွတ်ႈလိူဝ် ၽီတင်းလၢႆတီႈၶႃႈ... ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽွၼ်းလီ (ၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်ၶႂ်ႈၵႂႃႇလူႇတၢၼ်း မွၵ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း) ၶႃႈၼၢင်း လႆႈဝၢင်းၸုၼ်ႉပႅတ်ႈ ၶၼ်ႇထႃႇၵူၼ်းသေ လႆႈမႃး ၶဝ်ႈပဵၼ် မူႇၸုမ်းၸဝ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်းႁဝ်းၶဝ် တီႈၶႃႈယဝ်ႉဢေႃႈ (တွပ်ႇၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
 - 802။ ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်း ဢၼ်မျၢတ်ႈလွၼ်ႇတွၼ်းလိူဝ်ၽီတင်းၸိူဝ်း ဢၼ်ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၶုၼ်မႃႇၶ ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽီတႃႇဝတိမ်ႇသႃႇၶဝ် ၼပ်ႉယမ်ၵုၼ်းမုၼ် ရတၼႃႇသၢမ်ပိူင်လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉၶုၼ်ၽီမႃႇတလိမႃးသေ လၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
 - 803။ ၶုၼ်ၽီမႃႇတလိ... ၽွၼ်းလီၵုသူဝ်ႇ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး လီဢၢမ်းၼင်ႇၼႆၼႆႉ ႁႃတူၺ်းလူး။ ပိၵ်ႉသမ်ႉ ၶူဝ်းလူႇဢွၼ်ႇ မီးဢိတ်းၼိုင်ႈၵူၺ်းသေတ တၢင်းလီဢၼ်ႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၽွၼ်းလီမၼ်း ယႂ်ႇမႃႈၵႃႈသုင်တႄႉယဝ်ႉ။ 
 - 804။ တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃႈ ဢၼ်မႃးၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်း ၽြႃးၸိူဝ်းပူၼ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ လုၵ်ႈႁၵ်ႉတပႄးၽြႃး ဢၼ်ပဵၼ် သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင် မီးၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်သေ သင်လႆႈဢဝ် တႃႇၼ လူႇတၢၼ်းၼႆၸိုင် ဢၼ်ဢေႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး။
 - 805။ ၶုၼ်ၽီ မႃႇတလိ မႃးလႄႈ။ ၸိူဝ်းႁဝ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဝႆႈသႃ ပူႇၸေႃႇ တွၼ်းလိူဝ် တမ်ႈတီႈ ထၢတ်ႈၵႅဝ်ႈမုၼ်ၶမ်းၽြႃးၼၼ်ႉတႃႉ။ ႁဵတ်းတၢင်းလီၼႆႉ လႆႈသိူဝ်းသႃႇယဝ်ႉ။
 - 806။ တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်တိုၵ်ႉမီးသၢႆၸႂ်ယူႇၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်ၶဝ်ႈ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉလႄႈသင် သင်မီး ၼမ်ႉၸႂ်ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၸိုင် ၽွၼ်းလီမၼ်း တၵ်းပၼ်ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ သတ်ႉတဝႃႇၶဝ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဝႆႉၸႂ်လီလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇႁွတ်ႈတီႈလီ သုၵတိယဝ်ႉ။
 - 807။ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽြႃးမႃး ပုၼ်ႈတႃႇ ၽွၼ်းလီ ပိူၼ်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တၵႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ လႆႈပူႇၸေႃႇသၵ်ႉၵႃႇရ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၸိုင် လႆႈႁွတ်ႈထိုင် မိူင်းၽီယဝ်ႉ။ (ၼႆ ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်းလၢတ်ႈၵွႃႇယဝ်ႉ)။
ပီတ ဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ၵဝ်ႈ သုတ်းယဝ်ႉ။
ဝၼ်ၻၼဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လႆႈဝႆႈၸဝ်ႈရႁၢၼ်း
11 - ဝၼ်ၻၼဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လႆႈဝႆႈၸဝ်ႈရႁၢၼ်း.
 ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ... မိူဝ်ႈၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇ လႆႈမီးၸႂ်ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၼပ်ႉယမ်ဝႆႈသႃ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မီးသိၼ်သႂ်လႄႈ လႆႈမႃးၸၢမ်ႇပူၺ်ႈလူၺ်ႈ ဢူငဝ်းႁၢင်ႈလီႁၢင်ႈလဝ်းၼင်ႇၼႆ
 - 819။ ၼၢင်းၽီ မိူၼ်ၼင်ႇလၢဝ်မႃမွင်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းလႅင်းပိူင်း ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼင်ႇၼၼ် ငဝ်းတူဝ်မႂ်း ၼၢင်း ဢၼ်လီႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းလႅင်းၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈတၢင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
 - 820။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇဢၼ်လႂ်သေ မႂ်းလႆႈမီး ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်းႁိူဝ်ႈလႅင်း ၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇသင်သေ ငဝ်းတူဝ်မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမၢပ်ႈမိပ်ႈၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။ 
 - 822။ ၼၢင်းၽီၵေႃႈ ႁူမ်ႁူမ်ၸူမ်းၸူမ်း ။ပ။ ၸင်ႇၶိုၼ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈ ၶေႃႈထၢမ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလွင်ႈတၢင်းၵၢမ်ႇ မၼ်း ၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။
 - 823။ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မီးသိၼ်သီႇလ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် လႄႈ မီးၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ႁၢၼ်ႉၸႂ်ႁၢၼ်ႉၶေႃး ၶုပ်ႉဝႆႉ တမ်ႈတီႈ တိၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ်သေ ယၢမ်ႈလႆႈႁွမ်းမိုဝ်း ဝႆႈမႃးၶႃႈဢေႃႈ။
 - 824။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶႃႈၼၢင်း ၸင်ႇမႃးမီး ငဝ်းတူဝ်ႁိူဝ်ႈလႅင်းပိူင်း ၼင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ၵွပ်ႈၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်း ပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၶႃႈဢေႃႈ။
ဝၼ်ၻၼဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်သိပ်းဢဵတ်းသုတ်းယဝ်ႉ။
မၼ်ꩦူၵၻေဝပုတ်တဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီၶဵတ်ႇ
1 - မၼ်ꩦူၵၻေဝပုတ်တဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီၶဵတ်ႇ.
 ၶုၼ်ၽီ တမ်ႈတီႈ ႁိမ်းၼွင်ႇၼမ်ႉ မိူဝ်ႈၽွင်းလႆႈပဵၼ်ၶဵတ်ႇ ဝၼ်းၼိုင်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉထွမ်ႇတြႃး ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ယူႇၼၼ်ႉ လႆႈတၢႆယွၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵင်ႉဝူဝ်းသေ မိူဝ်းၽႅဝ်မိူင်းၽီ လႆႈမိူဝ်းပဵၼ် ၶုၼ်ၽီ ၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းယႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈ သဵင်လိုဝ်းလင် ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်း တဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ
 - 857။ ဢဝ်ၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းလႄႈသင်၊ ဢဝ်လွင်ႈဢလုမ်းဢလၢင်းၼမ်လႄႈသင် ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် လီႁၢၼ်ႉၸႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇ ႁိူဝ်ႈလႅင်းသေ မႃးၵူမ်ႈၵွမ်းၼွမ်းဝႆႈ တမ်ႈတီႈ ႁိမ်းတိၼ်ၵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽႂ်ၼေႃး (ၼႆ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 858။ ၶႃႈတပႄးႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇ လႆႈပဵၼ်ၶဵတ်ႇ ယူႇၵႂ်ႈၵိၼ်ၸမ် တီႈႁိမ်းၼွင်ဢေႃႈ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ တိုၵ်ႉထွမ်ႇတြႃး ၸဝ်ႈႁဝ်းယူႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵင်ႉဝူဝ်း မႃးဢဝ်တၢႆ ၶႃႈတပႄးဢေႃႈ။
 - 859။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်ယုမ်ႇယမ်ဢွၼ်ႇ ၼိုင်ႈၵႅပ်ႉၼၼ်ႉသေ တူၺ်းၶႃႈလူး တမ်ႈတီႈ ၶႃႈတပႄးၼၼ်ႉ လွင်ႈတဵမ် ထူၼ်ႈလႄႈသင်၊ လွင်ႈဢလုမ်းဢလၢင်းၼမ်လႄႈသင် လႆႈပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ တူၺ်းဢူၽုင်းဢႃႇၼုၽေႃႇ ၶႃႈ တပႄးၶႃႈလႄႈ။ ငဝ်းတူဝ်ၶိင်းၶႃႈႁဝ်းလႄႈသင်၊ လွင်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ၶႃႈႁဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တူၺ်းႁၼ်ၶႃႈလႄႈ။ 
 - 860။ သတ်ႉတဝႃႇ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈထွမ်ႇငိၼ်း လိၼ်းထမ်း တြႃးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵေႃးတမၼၼ်ႉ တႄႉ တၵ်းတေလႆႈႁွတ်ႈထိုင် တီႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶီၼႅင်၊ တီႈ(ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ)ၼိမ်မၼ်ႈ ဢမ်ႇၵၢတ်ႈယဝ်ႉ (ၼႆ လၢတ်ႈၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)
 မၼ်ꩦူၵဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ႁႅၵ်ႈပိူၼ်ႈ သုတ်းယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူး
ၸႄႈဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူး (ခင်ဦးမြို့နယ် ; Khin-U Township ; zɛ́ wéŋ kʰín ú) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူး
ဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူး (ခင်ဦးမြို့ ; Khin-U ; kʰì ú) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵၵ်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူး ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉသေ ပဵၼ် ဝဵင်းတႃႈရူတ်ႉလဵၼ်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း ၸႄႈၵႅင်း-ၸႄႈၼႃး ဢၼ်မီး ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ယၢၼ် 14 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ် မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်ႈၼိူဝ်ယဝ်ႉ မိူဝ်ႈႁိမ်းႁွမ်း ပီ 1891 ၼၼ်ႉ ဢဝ် ဝၢၼ်ႈၶျွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၸိၼ်ႇ ၼႃႈလိၼ်သၢမ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈၶျွၵ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူးယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸႄႈဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူးၼႆယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူးၼႆႉ တင်း ဝဵင်းယေႇဢူး ဢၼ်မီးတီႈၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉၼမ်ႉမူးၼၼ်ႉ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် 12 လၵ်းသေ မီးသဵၼ်ႈတၢင်းယၢင်ရူတ်ႉၵႃး ႁွတ်ႈထိုင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးတေၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼႆၵေႃႈ တႆၼိူဝ် ပႅၵ်ႈတၢင်းႁွင်ႈမူးၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ဢဝ်တင်းရူတ်ႉၵႃးသေ ၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ပေႃးၵႂႃႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မွၵ်ႈ 25 လၵ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ဝၢၼ်ႈၵပႂႅတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈ ၽင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ လုမ်းၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်း၊ ႁွင်ႈပလိၵ်ႈ၊ သၢႆလူမ်း လႄႈ တိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ၊ ၵၢတ်ႇ လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မီးယူႇ မွၵ်ႈ 500 ပၢႆယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူးၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်လႄႈ တီးၼိူဝ်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၶူၵ်ႉၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ငၶျိတ်ႉၺူဝ်ႇၵိၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇၶၢမ်ႇသႅတ်ႉၸႃႇ တီႈဢလွင်းၽယႃးသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်းပိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေတႃႉ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈၼႆ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼမ်ႉၶၢၼ်ၸႂ်လႄႈ ဢမ်ႇပေႃးၵိုၼ်းၵႃႈႁိုဝ်။
မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈဢိၼ်ႇၵျိၼ်း မွၵ်ႈသွင်လၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇဝေႇပူႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူးၼႆႉ ၶူၵ်ႉၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈဢၼ်ယႂ်ႇလူင် မီးဝႆႉမွၵ်ႈ (7) လုၵ်ႈၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူၵ်ႉၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈ (ငႃးပူင်ႇၸႅတ်ႉ - ငါးပုံစက်) ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်း
ၸႄႈဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်း (ဒီပဲယင်းမြို့နယ် ; Tabayin Township ; zɛ᷆ wéŋ dìpɛ́jín) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်းယဝ်ႉ။
ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် မႁႃႇပၼ်ႇထုလၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်းမႃႈယဝ်ႉ။ ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈငပယိၼ်း တီးႁိမ်း တီႇပႄးယိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈဢၵ်ႉၵသမႃႇထိဢၵျေႃႇၼၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၽျႃး တီႈႁိၼ်း တီႇပႄးယိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလႄႇတီႇၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ ဝၢၼ်ႈၸၢႆးပျိၼ်ႇ တီႈႁိမ်းတီႇပႄးယိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၽူႈၵွၼ်းသႃႇသၼႃႇသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇထူၼ်ႈသွင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတီႇပႄးယိၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈ ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၽျႃး တီႈႁိမ်းတီႇပႄးယိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇသၼ်လွႆ ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢူးဢူၵ်ႉတမသႃႇရၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈထုင်ႉတီႇပႄးယိၼ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႈ ၵလူင်ႇသြႃႇၸၢမ်ႇၵေႃး ပဵၼ်တီႈ ဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်း တီႇပႄးယိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်း
ဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်း (ဒီပဲယင်းမြို့ ; Tabayin ; dìpɛ́jín) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း.
မီးဝႆႉတီႈ ၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ မွၵ်ႈလၢႆၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်တီႈ ဢၼ်ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် မႁႃႇပၼ်ႇထုလ ဢိၵ်ႇပႃး ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼွင်ႇတေႃႇမိၼ်းၵျီးၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1760 မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် ၶုၼ်ႈသိုပ်ႇ သၢႆၸိူဝ်ႉႁိူၼ်းၵုင်းပွင်ႇ ထူၼ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸၢႆး ဢၼ်လႆႈၽွင်းငမ်း တီႇပႄးယိၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ႈ ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း သတူဝ်းမိၼ်းၸေႃး ဢၼ်ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းတေႃႇ မိူင်းရၶႅင်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1784 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ တီႈပႄးယိၼ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1808 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢႆးၸႄႈၵႅင်း (ဝၢႆးမႃး ပဵၼ် [[ပၵျီးတေႃႇ (ၶုၼ်ႇၸႄႈၵႅင်း)|ၶုၼ်ၸႄႈၵႅင်း) ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး သတူဝ်းမိၼ်းၸႃးၼၼ်ႉ ႁပ်ႉဢဝ်ၸုမ်ႈၶူး ၸဝ်ႈၸၢႆးတီႇပႄးယိၼ်းယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီ 2003 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇတူင်ႇဝူင်းပၢႆးမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၸႂ်မႃးယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၶၢဝ်းတၢင်း [[ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ]]ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် [[လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈ တီႇပႄးယိၼ်း]] မႃး မိူဝ်ႈပီ 2003 လိူၼ်မေႇ 30 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း.
ဝဵင်းတီႇပႄးယိၼ်းၼႆႉ မီးတၢင်းရူတ်ႉၵႃး ဢၼ်ၵၢႆႇသိုပ်ႇဝႆႉတင်း [[ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ]]၊ [[ဝဵင်းပုတလိၼ်ႇ]] [[ဝဵင်းယေႇဢူး]] လႄႈ [[ဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူး]]ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ
ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ (ရွှေဘိုမြို့နယ် ; Shwebo Township ; zɛ᷆ wéŋ sʰòi pò) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈပၢင်ႇပဵၼ်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၵႄႈ ၼမ်ႉမူး လႄႈ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ လႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမျွင်းသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇယဝ်ႉ။
ၵၵ်ၵꩦၵရသၻႃယၵဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လႆႈလူႇၽၵ်းသွမ်းပူႇ
4. ၵၵ်ၵꩦၵရသၻႃယၵဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လႆႈလူႇၽၵ်းသွမ်းပူႇ.
 ၶုၼ်ၽီ မိူဝ်ႈပၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်း လႆႈဢဝ် ၽၵ်းသွမ်းပူလူႇတၢၼ်းလႄႈ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၽီၼၼ်ႉ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇမၼ်း လႆႈမိူဝ်းမီး ၽၵ်းတူၵႅဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢင်ႈပူၶမ်းသေ လႆႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ တၢင်းၵႃႈတၢင်းဝႅၼ် ပရိသတ်ႈတင်းၼမ်။
 - 910။ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သဝ်သႅင်လႅင်ၼႆႉ သုင်တႄႉယဝ်ႉ။ တၢင်းသုင်မၼ်း မီးသိပ်းသွင်ယူႇၸၼႃႇယဝ်ႉ။ ႁေႃပြသၢတ်ႈပၢႆလႅမ် ၵႂၢင်ႈၵူင်လူင် ၸဵတ်းပၢၵ်ႇလင် ဢၼ်ဢဝ်ပတ်းလမ် ႁဵတ်းပဵၼ်သဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇမၼ်း ဢဝ်ၶႅပ်းၶမ်း သိူဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတႄႉတႄႉ။
 - 911။ (မႂ်းၶုၼ်ၽီၸမ်ႉ) ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ သူတ်ႉၵေႃႈ သူတ်ႉ ၵိၼ်ၵေႃႈ ၵိၼ်ယဝ်ႉ။ သဵင်တိင်ႇၽီၶဝ်ၵေႃႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လီထွမ်ႇတႄႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼႆႉ ၵႃႇမၵုင်ႇႁႃႈပိူင် ၸီးၸိမ်ႇၽီ မီးဝႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် တၼ်းသႃႇၶမ်း ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈမူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
 - 912။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင်သေ လႆႈမီးဢူငဝ်းႁၢင်ႈၽၢင် ၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၵ်ႇလၢႆး ဢၼ်လႂ်သေ တမ်ႈတီႈၼႆႈ (လွင်ႈၽွၼ်းလီသိူဝ်းသႃႇ) မႃးလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈယူႇၼေႃး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်လႂ်သေ မႂ်းလႆႈမီး လွင်ႈသိူဝ်းၸႂ် ၸီးၸိမ်ႇတင်းသဵင်ႈ တဵမ်ထူၼ်ႈၼေႃး။
 - 913။ ၶုၼ်ၽီဢၼ်ဢႃႇၼုၽေႃႇ ၽုင်းယႂ်ႇ။ ၵဝ်ထၢမ်မႂ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်း ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇ လၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်ၼေႃး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်သေ မႂ်းမႃးလႆႈမီး ၽူင်းတၼ်းၶူဝ်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်သေ ဢူဢၢႆသၢႆငဝ်းမႂ်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 914။ ၶုၼ်ၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈဢဝ်တၢင်းမၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 915။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽွၼ်းလီၵုသူဝ်ႇ ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း ၽၵ်းပူၼၼ်ႉလႄႈ ၶႃႈၸင်ႇမႃးလႆႈ ၸီးၸိမ်ႇၽီ ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ် တီႈၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵုသူဝ်ႇတၢင်းလီၼၼ်ႉ တီႈၽၵ်းတူ ၸင်ႇမႃးမီးဝႆႉ ႁၢင်ႈပူၶမ်း ဢၼ်မီးတိၼ်သိပ်းၶွၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 916။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽွၼ်းလီၵုသူဝ်ႇ ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း ၽၵ်းပူၼၼ်ႉလႄႈ ၶႃႈၸင်ႇမႃးလႆႈ ၸီးၸိမ်ႇၽီ ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၵဝ်ၶႃႈ မႃးလႆႈ(ၽွၼ်းလီ)တဵမ်ထူၼ်ႈ တီႈမိူင်းၽီၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၶႃႈႁဝ်း လႆႈမီးလွင်ႈသိူဝ်းၸႂ် ၸီးၸိမ်ႇတင်းသဵင်ႈ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။
 - 917။ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်ဢူမုၼ်ၽုင်းယႂ်ႇ၊ တွပ်ႇလၢတ်ႈၼႄပၼ် ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈတပႄး လႆႈႁဵတ်း ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇၼႆလႄႈ ၶႃႈလႆႈမီး ၽုင်းတၼ်းၶူဝ်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇၼႆလႄႈ ငဝ်းတူဝ်ၶႃႈတပႄးႁဝ်း ႁိူဝ်ႈလႅင်းၵႂႃႇ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇယဝ်ႉ။
ၵၵ်ၵꩦၵ ရသ ၻႃယၵဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်သီႇ သုတ်းယဝ်ႉ။
ၻွႃရပႃလၵဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ ဢၼ်ဢဝ်သူပ်းလၢတ်ႈ ပၼ်တီႈယူႇရႁၢၼ်း
5 - ၻွႃရပႃလၵဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ ဢၼ်ဢဝ်သူပ်းလၢတ်ႈ ပၼ်တီႈယူႇရႁၢၼ်း.
 ၶုၼ်ၽီ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်သေ လဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ယူႇသဝ်းတီႈၼႆႈၶႃႈလႄႈ” ၼႆလႄႈ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၽီၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇမီးႁၢင်ႈႁေႃဝိမၢၼ်ႇ ဢၼ်သဝ်မၼ်း ပဵၼ်သႅင်လႅင်၊ ႁေႃပြသၢတ်ႈ ဢၼ်သဝ်မၼ်းပဵၼ် ပတ်းလမ်
 - 918။ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သဝ်သႅင်လႅင်ၼႆႉ သုင်တႄႉယဝ်ႉ။ တၢင်းသုင်မၼ်း မီးသီပ်းသွင်ယူႇၸၼႃႇယဝ်ႉ။ ႁေႃပြသၢတ်ႈပၢႆလႅမ် ၵႂၢင်ႈၵူင်လူင် ၸဵတ်းပၢၵ်ႇလင် ဢၼ်ဢဝ်ပတ်းလမ် ႁဵတ်းပဵၼ်သဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇမၼ်း ဢဝ်ၶႅပ်းၶမ်း သိူဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတႄႉတႄႉ။
 - 919။ (မႂ်းၶုၼ်ၽီၸမ်ႉ) ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ သူတ်ႉၵေႃႈသူတ်ႉ ၵိၼ်ၵေႃႈ ၵိၼ်ယဝ်ႉ။ သဵင်တိင်ႇၽီၶဝ်ၵေႃႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လီထွမ်ႇတႄႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼႆႉ ၵႃႇမၵုင်ႇႁႃႈပိူင် ၸီးၸိမ်ႇၽီ မီးဝႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် တၼ်းသႃႇၶမ်း ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈမူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
 - 920-1။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်သေ လႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ ။ ဢူငဝ်းမႂ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။ (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 922။ ၶုၼ်ၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈ ဢဝ်တၢင်းမၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 923။ ဢႃႇယုၽီၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁဵင်ပီယဝ်ႉ။ ၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶႃႈယၢမ်ႈဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း သေ လၢတ်ႈပၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းဝႃႈ “ၼင်ႈတီႈၼႆႈၶႃႈလႄႈ”ၼႆယဝ်ႉ။ (ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ႁၵ်ႉသႃ သိၼ်သီႇလယဝ်ႉ။ ထႅမ်သၢင်ႈ ၵၢၼ်လီၵုသူဝ်ႇယဝ်ႉ) ၼႆသေ ဢဝ်ၸႂ် ၼပ်ႉယမ် ၸဝ်ႈၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵွမ်ႉၵူၺ်း (ဢဝ်သူပ်းဢွၼ်ႇဝႃႈ ၸႂ်ဢွၼ်ႇ ၼပ်ႉယမ်)ၼင်ႇၼႆၵူၺ်း ၵေႃႉဢၼ်မီးၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇႁွတ်ႈမိူင်းၽီ လႆႈမီးၸီးၸိမ်ႇၽီ တဵမ်ထူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ 
 - 924-5။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၶႃႈလႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵႃႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇယဝ်ႉဢေႃႈ။ (ၼႆ တွၵ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
ၻွႃရပႃႇၵဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ႁႃႈ သုတ်းယဝ်ႉ။
ပꩪမၵရၼီယဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လႆႈဢဝ်ၸႂ် ၼပ်ႉယမ်ၽြႃး
6 - ပꩪမၵရၼီယဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လႆႈဢဝ်ၸႂ် ၼပ်ႉယမ်ၽြႃး.
 ၶုၼ်ၽီ မီးၸႂ်ယုမ်ႇယမ်ၽြႃးသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းတႃႇၼၵုသူဝ်ႇလႄႈ လႆႈမႃးၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ ႁေႃပြသၢတ်ႈ ၸဵတ်းပၢၵ်ႇ ဢၼ်သုင်သိပ်းသွင်ယူႇၸၼႃႇ ဢၼ်သဝ်မၼ်းပဵၼ် ပတ်းလမ်ၼၼ်ႉလႄႈ
 - 926။ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သဝ်သႅင်လႅင်ၼႆႉ သုင်တႄႉယဝ်ႉ။ တၢင်းသုင်မၼ်း မီးသီပ်းသွင်ယူႇၸၼႃႇ ယဝ်ႉ။ ႁေႃပြသၢတ်ႈပၢႆလႅမ် ၵႂၢင်ႈၵူင်လူင် ၸဵတ်းပၢၵ်ႇလင် ဢၼ်ဢဝ်ပတ်းလမ် ႁဵတ်းပဵၼ်သဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇမၼ်း ဢဝ်ၶႅပ်းၶမ်း သိူဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတႄႉတႄႉ။
 - 927။ (မႂ်းၶုၼ်ၽီၸမ်ႉ) ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ သူတ်ႉၵေႃႈသူတ်ႉ ၵိၼ်ၵေႃႈ ၵိၼ်ယဝ်ႉ။ သဵင်တိင်ႇၽီၶဝ်ၵေႃႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လီထွမ်ႇတႄႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼႆႉ ၵႃႇမၵုင်ႇႁႃႈပိူင် ၸီးၸိမ်ႇၽီ မီးဝႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် တၼ်းသႃႇၶမ်း ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈမူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
 - 928-9။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်သေ လႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ ။ ဢူငဝ်းမႂ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။ (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 930။ ၶုၼ်ၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈ ဢဝ်တၢင်းမၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 931။ ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်မေႃႁူႉဝႃႈ ပုၼ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၽွၼ်းလီ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ၵိုင်ႇလီႁဵတ်း (ၸိူဝ်းတႃႇၼ)ၵုသူဝ်ႇတၢင်းလီပၼ် တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်မီးတၢင်းတိုဝ်းၵမ်လီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းလူႇ ဢၼ်လူႇထိုင်တီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၼၼ်ႉ ၽွၼ်းလီမၼ်း ယႂ်ႇမျၢတ်ႈတႄႉယဝ်ႉ။
 - 932။ ပုၼ်ႈတႃႇ ၽွၼ်းပၢင်ႈ ၶႃႈတပႄးသေ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵျွင်းၸေႇတၼဝၼ်ႇသေ ႁွတ်ႈမႃး ထိုင် မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိယဝ်ႉ။ ၶႃႈတပႄးၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်ၼပ်ႉယမ်မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၼၼ်ႉသေ လႆႈၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင် မိူင်းၽီ ယူႇယဝ်ႉ။
 - 933-4။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၶႃႈလႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵႃႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇယဝ်ႉဢေႃႈ။ (ၼႆ တွၵ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
ပꩪမၵရၼီယဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ႁူၵ်း သုတ်းယဝ်ႉ။
ၻုတိယၵရၼီယဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ ဢၼ်ၼပ်ႉယမ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း
7 - ၻုတိယၵရၼီယဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ ဢၼ်ၼပ်ႉယမ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း.
 လွင်ႈၶုၼ်ၽီပႃးၼိုင်ႈ မီးၸႂ်သတ်ႉထႃႇ ၼပ်ႉယမ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းပႃးၼိုင်ႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇၼလႄႈ လႆႈၵႂႃႇ ၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ ႁေႃပြသၢတ်ႈ ၸဵတ်းပၢၵ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶုၼ်ၽီပႃႈၼႃႈၼၼ်ႉ-
 - 935။ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သဝ်သႅင်လႅင်ၼႆႉ သုင်တႄႉယဝ်ႉ။ တၢင်းသုင်မၼ်း မီးသီပ်းသွင်ယူႇၸၼႃႇယဝ်ႉ။ ႁေႃပြသၢတ်ႈပၢႆလႅမ် ၵႂၢင်ႈၵူင်လူင် ၸဵတ်းပၢၵ်ႇလင် ဢၼ်ဢဝ်ပတ်းလမ် ႁဵတ်းပဵၼ်သဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇမၼ်း ဢဝ်ၶႅပ်းၶမ်း သိူဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတႄႉတႄႉ။
 - 936။ (မႂ်းၶုၼ်ၽီၸမ်ႉ) ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ သူတ်ႉၵေႃႈ သူတ်ႉ ၵိၼ်ၵေႃႈ ၵိၼ်ယဝ်ႉ။ သဵင်တိင်ႇၽီၶဝ်ၵေႃႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လီထွမ်ႇတႄႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼႆႉ ၵႃႇမၵုင်ႇႁႃႈပိူင် ၸီးၸိမ်ႇၽီ မီးဝႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် တၼ်းသႃႇၶမ်း ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈမူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
 - 937-8။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်သေ လႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ ။ ဢူငဝ်းမႂ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။ (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 939။ ၶုၼ်ၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈ ဢဝ်တၢင်းမၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 940။ ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်မေႃႁူႉဝႃႈ ပုၼ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၽွၼ်းလီ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ၵိုင်ႇလီႁဵတ်း (ၸိူဝ်းတႃႇၼ)ၵုသူဝ်ႇတၢင်းလီပၼ် တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်မီးတၢင်းတိုဝ်းၵမ်လီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းလူႇ ဢၼ်လူႇ ထိုင်တီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၼၼ်ႉ ၽွၼ်းလီမၼ်း ယႂ်ႇမျၢတ်ႈတႄႉယဝ်ႉ။
 - 941။ ပုၼ်ႈတႃႇ ၽွၼ်းပၢင်ႈ ၶႃႈတပႄးသေ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵျွင်းၸေႇတၼဝၼ်ႇသေ ႁွတ်ႈမႃး ထိုင် မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိယဝ်ႉ။ ၶႃႈတပႄးၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်ၼပ်ႉယမ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼၼ်ႉသေ လႆႈၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင် မိူင်းၽီ ယူႇယဝ်ႉ။
 - 942-3။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၶႃႈလႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵႃႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇယဝ်ႉဢေႃႈ။ (ၼႆ တွၵ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
ၻုတိယၵရၼီယဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ၸဵတ်း သုတ်းယဝ်ႉ။
ပꩪမသူၸိဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လူႇၶဵမ်
8 - ပꩪမသူၸိဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လူႇၶဵမ်.
 ၶုၼ်ၽီ ဢၼ်မီးၸႂ်သတ်ႉထႃႇ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၶူဝ်းလူႇလဵၵ်ႉၼွႆႉသေတႃႉ ၽွၼ်းလီမၼ်း ၸၢင်ႈယႂ်ႇယူႇၼႆလႄႈ ဢဝ်ၶဵမ်လူႇတၢၼ်းသေ လႆႈမိူဝ်းၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ ႁေႃၿြသၢတ်ႈ ၸဵတ်းပၢၵ်ႇလင် ဢၼ်သဝ်မၼ်း ပဵၼ်သႅင်လႅင်၊ 
 - 944။ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သဝ်သႅင်လႅင်ၼႆႉ သုင်တႄႉယဝ်ႉ။ တၢင်းသုင်မၼ်း မီးသိပ်းသွင်ယူႇၸၼႃႇယဝ်ႉ။ ႁေႃပြသၢတ်ႈပၢႆလႅမ် ၵႂၢင်ႈၵူင်လူင် ၸဵတ်းပၢၵ်ႇလင် ဢၼ်ဢဝ်ပတ်းလမ် ႁဵတ်းပဵၼ်သဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇမၼ်း ဢဝ်ၶႅပ်းၶမ်း သိူဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတႄႉတႄႉ။
 - 945။ (မႂ်းၶုၼ်ၽီၸမ်ႉ) ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ သူတ်ႉၵေႃႈ သူတ်ႉ ၵိၼ်ၵေႃႈ ၵိၼ်ယဝ်ႉ။ သဵင်တိင်ႇၽီၶဝ်ၵေႃႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လီထွမ်ႇတႄႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼႆႉ ၵႃႇမၵုင်ႇႁႃႈပိူင် ၸီးၸိမ်ႇၽီ မီးဝႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် တၼ်းသႃႇၶမ်း ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈမူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
 - 946-7။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်သေ လႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ ။ ဢူငဝ်းမႂ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။ (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 948။ ၶုၼ်ၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈ ဢဝ်တၢင်းမၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 949။ လႆႈလူႇတၢၼ်း ၶူဝ်းလူႇ ဢၼ်မီးသၽေႃးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းလူႇ ဢၼ်မီးသၽေႃးၼင်ႇၼႆၼၼ်ႉ ၽွၼ်းလီမၼ်း မီးသၽေႃး ၼင်ႇၼၼ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ထုၵ်ႇလီလူႇတၢၼ်း ၶူဝ်းလူႇ (ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသၽေႃးတၢင်း ၽိတ်း)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းလူႇ (ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသၽေႃးတၢင်းၽိတ်းၼၼ်ႉ) ၽွၼ်းလီမၼ်း ယႂ်ႇမျၢတ်ႈတႄႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈ တၢင်းမၼ်းတႄႉ ၵဝ်လႆႈလူႇၶဵမ်မႃးလႄႈ တၢင်းလူႇ(ၶဵမ်)ၵဝ်ၼၼ်ႉ မျၢတ်ႈတွၼ်းတႄႉယဝ်ႉ။
 - 950-1။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၶႃႈလႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵႃႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇယဝ်ႉဢေႃႈ။ (ၼႆ တွပ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
ပꩪမသူၸိဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ပႅတ်ႇ သုတ်းယဝ်ႉ။
ၻုတိယသူၸိဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လူႇၶဵမ်
9 - ၻုတိယသူၸိဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လူႇၶဵမ်.
 ၶုၼ်ၽီ ဢၼ်မီးၸႂ်သတ်ႉထႃႇ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၶူဝ်းလူႇလဵၵ်ႉၼွႆႉသေတႃႉ ၽွၼ်းလီမၼ်း ၸၢင်ႈယႂ်ႇယူႇၼႆလႄႈ ဢဝ်ၶဵမ်လူႇတၢၼ်းသေ လႆႈမိူဝ်းၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ ႁေႃၿြသၢတ်ႈ ၸဵတ်းပၢၵ်ႇလင် ဢၼ်သဝ်မၼ်းပဵၼ်သႅင်လႅင်ပတ်ႉတမျႃး၊
 - 952။ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သဝ်သႅင်လႅင်ၼႆႉ သုင်တႄႉယဝ်ႉ။ တၢင်းသုင်မၼ်း မီးသီပ်းသွင်ယူႇၸၼႃႇ ယဝ်ႉ။ ႁေႃပြသၢတ်ႈပၢႆလႅမ် ၵႂၢင်ႈၵူင်လူင် ၸဵတ်းပၢၵ်ႇလင် ဢၼ်ဢဝ်ပတ်းလမ် ႁဵတ်းပဵၼ်သဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇ မၼ်း ဢဝ်ၶႅပ်းၶမ်း သိူဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတႄႉတႄႉ။
 - 953။ မႂ်းၸမ်ႉ ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ သူတ်ႉၵေႃႈ သူတ်ႉ ၵိၼ်ၵေႃႈ ၵိၼ်ယဝ်ႉ။ သဵင်တိင်ႇ ၽီၶဝ်ၵေႃႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လီထွမ်ႇတႄႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ႁေႃဝိမၢၼ်ႇၼႆႉ ၵႃႇမၵုင်ႇႁႃႈပိူင် ၸီးၸိမ်ႇၽီ မီးဝႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် တၼ်းသႃႇၶမ်း ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈမူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
 - 954-5။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်သေ လႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ ။ ဢူငဝ်းမႂ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။ (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 956။ ၶုၼ်ၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈ ဢဝ်တၢင်းမၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 957။ မိူဝ်ႈၶႃႈႁဝ်း ပဵၼ်ၽဝၵူၼ်းၼၼ်ႉ-
 - 958။ ၶႃႈတပႄးလႆႈဝႆႈသႃ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းတႃႇ ဢၼ်မုၼ်ႈၶႆးၵိလေႇသႃႇဢမ်ႇမီး၊ ဢၼ်မီးၸႂ်ၸိုၼ်ႈသႂ် ဢမ်ႇ ၶုၼ်ႇဢမ်ႇသဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶႃႈတပႄး မီးၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်သေ တၢမ်တူဝ် လႆႈဢဝ် ၶဵမ် လူႇတၢၼ်းပၼ် တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းတႃႇယဝ်ႉ။
 - 959-960။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၶႃႈလႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်း ၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵႃႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇယဝ်ႉဢေႃႈ။ (ၼႆ တွပ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
ၻုတိယသူၸိဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ၵဝ်ႈ သုတ်းယဝ်ႉ။
ပꩪမၼႃၷဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လူႇမွၵ်ႇပႅတ်ႇလူင်
10 - ပꩪမၼႃၷဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီ လူႇမွၵ်ႇပႅတ်ႇလူင်.
 ၶုၼ်ၽီ ဢၼ်လႆႈဢဝ် မွၵ်ႇပႅတ်ႇလူင်ႇ တၢမ်တူဝ် လူႇတၢၼ်း တမ်ႈတီႈ ထၢတ်ႈၵွင်းမူးၽြႃးမႁႃႇၵတ်ႉသပလႄႈ လႆႈၶီႇၸၢင်ႉႁႅင်းလူင် ၽႂ်းၽၢႆသေ ၸၢမ်ႇပူၺ်ႈသိူဝ်းလူၺ်ႈၸွမ်း ၼွင်မူဝ်၊ သဵင်တူႇရိယႃႇၵူႈပိူင်ပိူင်-
 - 961။ ၶီႇၼိူဝ်ၸၢင်ႉ ဢၼ်တူဝ်ၶၢဝ်ပွတ်ႇ ဢၼ်ငႃးမၼ်း ဢမ်ႇမီးႁွႆးတႅၵ်ႇ ဢၼ်လုၼ်ႈယႂ်ႇ မီးႁႅင်းယႂ်ႇသေ ၵႂႃႇလႆႈၽႂ်းၽၢႆ ဢၼ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီငၢမ်း မိၼ်မႃးၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်သေ ၽႅဝ်မႃးတီႈၼႆႈယဝ်ႉ။
 - 962။ ငႃးၸၢင်ႉသွင်လူၼ်ႈၼၼ်ႉ မေႃၽၢၼ်ႇပဵၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ၼွင်ၼမ်ႉၸိုၼ်ႈသႂ် ဢၼ်မီးမွၵ်ႇမူဝ်ပတုမ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မွၵ်ႇမူဝ်ပတုမ်ႇမႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သဵင်တူႇရိယႃႇ မေႃးလင်ၵူႈပိူင်ပိူင်ယဝ်ႉ။ ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇ ဢၼ်မေႃ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉၽဵင်ႈၵႂၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
 - 963။ မႂ်းၼႆႉ မီးဢႃႇၼုၽေႃႇယႂ်ႇသေ ၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းၽီ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင်မႃး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်လႂ်သေ လႆႈမီးဢႃႇၼုၽေႃႇ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်လႂ်သေ ငဝ်းတူဝ်မႂ်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းၸွတ်ႇၵႂႃႇ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး (ၼႆ ၸဝ်ႈမွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 964 ၶုၼ်ၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈ ဢဝ်တၢင်းမၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈမွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 965။ လႆႈမီးၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၵဵပ်းဢဝ် မွၵ်ႇႁူင်ႈ ပႅတ်ႇလူင်သေ တၢမ်တူဝ်လႆႈၵႂႃႇလူႇတၢၼ်း တမ်ႈတီႈ ထၢတ်ႈၵွင်းမူး ၽြႃးမႁႃၵတ်ႉသပယဝ်ႉ။
 - 966-7။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၶႃႈလႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်း ၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵႃႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇယဝ်ႉဢေႃႈ။ (ၼႆ တွပ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
ပꩪမသူၸိဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်သိပ်း သုတ်းယဝ်ႉ။
ၻုတိယၼႃၷဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီသိၼ်မၼ်ႈ လူႇၶဝ်ႈသွမ်း ၼမ်ႉဝၢၼ်
11 - ၻုတိယၼႃၷဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၶုၼ်ၽီသိၼ်မၼ်ႈ လူႇၶဝ်ႈသွမ်း ၼမ်ႉဝၢၼ်.
 ၶုၼ်ၽီ ဢၼ်ဢမ်ႇဢဝ်တၢႆသၢႆၸႂ်ပိူၼ်ႈ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇလၵ်ႉ ၶူဝ်းပိူၼ်ႈ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၵိၼ်လဝ်ႈ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇလၢတ်ႈ ပႅတ်ႉလႅၼ်၊ ဢၼ်ငိူင်ႉဝႄႈ ၵႃႇမေႇသုသေ မီးၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် လႆႈလူႇတၢၼ်း ၶဝ်ႈသွမ်းလႄႈ ၼမ်ႉဝၢၼ်မႃး သေ လႆႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈလူၺ်ႈ ၶီႇၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ-
 - 968။ မိူၼ်ၼင်ႇလၢဝ်မႃမွင်း ႁိူဝ်ႈလႅင်း ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇၼၼ်ႉ မႂ်းၶိုၼ်ႈၶီႇၼိူဝ်ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ဢၼ်မီးၼၢင်းၽီတင်းၼမ် ဢုမ်ႇလွမ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇ ႁိူဝ်ႈလႅင်း ဢႅဝ်ႇလႄႇ ထိူၼ်ႇၼိုင်ႈယဝ်ႉထိူၼ်ႇၼိုင်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။
 - 969-70။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်သေ လႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆၼေႃး။ ပ ။ ဢူငဝ်းမႂ်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇၼေႃး။ (ၼႆ ၸဝ်ႈဝင်ႇၵီႇသ ထၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ)။
 - 971။ ၶုၼ်ၽီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈ ဢဝ်တၢင်းမၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈဝင်ႇၵီႇသၵႂႃႇယဝ်ႉ။
 - 972။ မိူဝ်ႈၶႃႈတပႄး ပဵၼ်ၵူၼ်းတီႈမိူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢုပႃႇသၵႃႇ တပႄးမုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်မီး ဢၼ်မီး ၸၵ်ႉၶုႁႃႈပိူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ငိူင်ႉဝႄႈ လွင်ႈဢဝ်တၢႆပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ငိူင်ႉဝႄႈ လွင်ႈလၵ်ႉဢဝ် ၶူဝ်းဢၼ်ၸဝ်ႈပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇပၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - 973။ လဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိၼ်မႃး။ ၵႂၢမ်းဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈ။ ၵူၺ်းႁၢၼ်ႉၸႂ်လူၺ်ႈၸွမ်း မေး ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်း။ မီးၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်သေ ၶဝ်ႈသွမ်းလႄႈသင် ၼမ်ႉၸဵမ်းၼမ်ႉဝၢၼ်လႄႈသင် တၢင်းလူႇတၢင်ႇ ပိူင်လႄႈသင် လူႇတၢၼ်းၵႂႃႇ ၼပ်ႉၼပ်ႉယမ်ယမ်တီႈၶႃႈယဝ်ႉ။
 - 974-5။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉသေ ၶႃႈလႆႈမႃးမီး ဢူငဝ်းၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပ။ ဢူငဝ်းၶႃႈႁဝ်း ၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇ ၵႃႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇယဝ်ႉဢေႃႈ။ (ၼႆ တွပ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)။
ၻုတိယၼႃၷဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်သိပ်းဢဵတ်း သုတ်းယဝ်ႉ။