လႄႉလႄႉမေႃႇ
တွၵ်ႇတႃႇလႄႉလႄႉမေႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွင်း ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼၢင်းယိင်းသွင်ၵေႃႉ ဢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ မၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၵၢၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ.
တေႃႇလႄႉလႄႉမေႃႇၼႆႉ ပဵၼ် ယၢင်း-မၢၼ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်မေႃယႃၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တူၺ်းထိုင်ပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်ဢမ်ႇဢဝ်ၵႃႈဢဝ်ႁူဝ်မၼ်းမႃး တႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း ၂၅ ပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း.
ပီ 2012 ၼၼ်ႉ မၼ်းၶဝ်ႈ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ သေ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ပဵၼ်မႃး ၽူႈၶဝ်ႈၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈ ပႃႇတီႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် တူဝ်တႅၼ်းလုမ်းတႅၼ်းၽွင်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းတယႅတ်ႉၶျွင်း သေ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ တေႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်းယႂ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ တေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ် လွင်ႈထဵင်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွၵ်းလိၼ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်းဝႃႈ မၼ်းလႆႈ ဢၢမ်းၼိူဝ် လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူဝ်ႈလုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တႃႇဝၼ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ.
ပၼ်ႁႃမၼ်းၼၢင်း ဢၼ်တႄႇပဵၼ်မႃးၼႆႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီ 2018 လွင်ႈၸႂ်ႉငိုၼ်း ၄၀၀၀ သႅၼ် တွၼ်ႈတႃႇၽဵဝ်ႈယုမ်းတီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ထဝႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထိုင် ပီ 2019 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် တၢမ်းၶမ်ႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၵေႃႇမသျိၼ် ၽၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ လွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈဢဝ်လိူင်ႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင် တွၵ်ႇတႃႇလႄႉလႄႉမေႃႇ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ ဢူးတဵင်းထူၺ်း ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် မၼ်းၼေးၵျိၼ်းတႃႇရႅၵ်ႇတႃႇ ၶမ်ႇပၼီႇ Global Grand Services (GGS)၊ တႃႇရႅၵ်ႇတႃႇ ဢူးဢွင်ႇမျၢတ်ႈ လႄႈ ဢူးတူႇရဢူင်ႇ ၶဝ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈမီးမႃး လွင်ႈတိူင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်လွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈၼႆလႄႈ တီႈၵေႃႇမသျိၼ်ႇ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းၸုမ်းၵူတ်ႇထတ်းသၢင်သေ တႄႇဢဝ် ပီ 2019 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ၄ ဝၼ်းတေႃႇ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၆ ဝၼ်းၼႆႉ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းသၢင် တီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ တႃးၵုင်ႈ လႄႈ ဝဵင်းထဝႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ် ၸုမ်းၵူတ်ႇထတ်းသၢင်ၶဝ် ထတ်းသၢင်ႈႁၼ်မႃးၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင် တွၵ်ႇတႃႇလႄႉလႄႉမေႃႇၼႆႉ ဢဝ်တႃႈၶုၼ် ႁဵတ်းၼႃႈသေ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၵ်းပိူင် ငိုၼ်းတွင်းလႄႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸီႉသင်မႃး၊ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈသေ ပၼ်သုၼ်ႇတင်းၼမ် တႃႇႁႂ်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇ GGS လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ 2017 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 1 ဝၼ်း တေႃႇပေႃးထိ ဝၼ်းၵူတ်ႇထတ်းသၢင်ၼႆႉ ၽၢႆႇၶမ်ႇပၼီႇ GGS ၼႆႉ လႆႈလူႉႁၢမ်း တွၼ်ႈတႃႇပၼ် ငိုၼ်းၵႃႈ ဢၢႆႇၵႂၢၼ်းထၢတ်ႈ တႃႇ (၈၀၀၀) လၢၼ်ႉသေ လုၵ်ႉတီႈ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ လႄႈ ၵၢၼ်တၢင်ႉႁႅင်း လႆႈပၼ်တၢင်မႃးလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ငိုၼ်းတွင်းၸိုင်ႈမိူင်း လႆႈမီး လွင်ႈသုမ်းၸွမ်းၼမ်တႄႉတႄႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပိူင်ပဵၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈတိူင်းလႄႈ ဢူးတဵင်းထုၼ်း၊ ဢူးဢွင်ႇမျႅတ်ႉ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈပူၼ်ႉပႅၼ်ႈလွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ ၼႆ ပႃးဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈႁၼ်မႅၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းသၢင်ၼၼ်ႉသေ ၸွမ်းၽွင်းလူင် ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ တွၵ်ႇတႃႇလႄႉလႄႉမေႃႇ ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်လိူင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ လွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ တွၼ်ႈ ၅၅ ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် MD ဢူးတဵင်းထုၼ်း၊ တႃႇရႅၵ်ႇတႃႇ ဢူးဢွင်ႇမျၢတ်ႈ လႄႈ ဢူးတူႇရဢူင်ႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃဢဝ်လိူင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႈ လွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ တွၼ်ႈ ၅၅/၆၃ သေ လႆႈ ၸႅၵ်ႇဢမူႉ (၄)ဢၼ်သေၵေႃႈ လႆႈတိူင်ႇလၢတ်ႈပၼ်ၶၢဝ်ႇတီႈ ႁၢၼ်ပလိၵ်ႈမျူဝ်ႉမ ဝဵင်းထဝႄႇ မိူဝ်ႈ 2019 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆ လႆႈမီး ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ မၼ်းသေ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပဵၵ်ႉလႄႈ ထဝႄႇ ၁၀၀ ပၢႆ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ တၢင်ႇထိုင်မႃး မိူဝ်ႈလိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ ဝူင်ႈသုတ်းၼၼ်ႉသေ လိၵ်ႈတၢင်ႇလိူၵ်ႈ ဢၼ်ၽၢႆႇလုမ်းတႅၼ်းၽွင်း လႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်းလုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸႄႈတိူင်းလႄႈ တႅၼ်းၽွင်း ၁၄ ၵေႃႉၵေႃႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ လႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၸူး ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢိၵ်ႇပႃး ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း NLD ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈ ပီ 2019 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ လႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း တၼိၼ်းတႃႇယီႇ ႁိုင်သၢမ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ တီႈ ပဵၵ်ႉ၊ ၵေႃႉတွင်း၊ ထဝႄႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၼႂ်းၵႃႈၶၢဝ်းတၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈမီးလွင်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈတိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽွင်းမၼ်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇ ဝဵင်းၵေႃႉတွင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႇမသျိၼ်ႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ လွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈၼႆႉ ပိုတ်ႇဢမူႉတီႈ တပ်ႉႁၢၼ်ပလိၵ်ႉမျူဝ်ႉမထဝႄႇသေ လိူၼ်မၢတ်ႉ 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်မၼ်းၼၢင်း ၶင်ဝႆႉတီႈၵႂၢင်ႈ တီႈႁွင်ႈလိုဝ်ႈႁၢၼ်ပလိၵ်ႈမျူဝ်ႉမ တီႈၸႄႈဝဵင်းၵေႃႉတွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 11 ဝၼ်းမႃး လုၵ်ႉဢဝ်ဝဵင်းၵေႃႉတွင်း ၸွမ်းသၢႆတင်းႁိူဝ်းမိၼ်သေ ၶိုၼ်းသူင်ႇမၼ်းမႃး ဝဵင်းထဝႄႇလႄႈ သိုပ်ႇသူင်ႇမၼ်းၵႂႃႇတီႈ ၶွၵ်ႈထဝႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။