Mrsailiek/shan-dataset huggingface dataset:
ဝၢၼ်ႈလဝၵႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈလဝၵႄး (လဝကဲရွာ, Lawake) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလဝၵႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191081 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 392 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 477 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 869 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵူင်း (ကျောင်းကုန်းရွာ, Kyaungkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလဵင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191090 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 999 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1345 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2344 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၵူင်း (ညောင်ကုန်းရွာ, Nyaungkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလဵင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191092 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 999 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1345 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2344 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈထွၵ်ႉသျႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈထွၵ်ႉသျႃႇၵူင်း (ထောက်ရှာကုန်းရွာ, Htauksharkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလဵင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191091 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 999 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1345 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2344 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလဵင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈလဵင်ႇၵူင်း (လိန်ကုန်းရွာ, Leinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလဵင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191089 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 999 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1345 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2344 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၶျၢၼ်းတႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၶျၢၼ်းတႃႇၵူင်း (ချမ်းသာကုန်းရွာ, Chantharkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝၼ်းတႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191184 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 758 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 743 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1501 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတွင်းဢူး (ဒေါင်းဦးရွာ, Daungu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝၼ်းတႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191185 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 758 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 743 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1501 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဝၼ်းတႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဝၼ်းတႃႇၵူင်း (ဝမ်းသာကုန်းရွာ, Wantharkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝၼ်းတႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191183 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 758 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 743 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1501 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢေးၸႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢေးၸႂႃႉ (အေးစွရွာ, Ayeswa) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191173 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 705 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 743 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1501 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတိၼ်းတဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတိၼ်းတဵင်း (သင်းတိမ်းရွာ, Thintein) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191172 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 705 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 743 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1501 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတပျေႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတပျေႇၵၢၼ်ႇ (သပြေကန်ရွာ, Thapyaykan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191165 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 873 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1083 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1956 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတပုတ်ႉပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတပုတ်ႉပိၼ်ႇ (သပွတ်ပင်ရွာ, Thaputpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပုတ်ႉပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191148 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 297 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1033783 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 634 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႉတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႉတေႃး (အောက်တောရွာ, Auktaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတမၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191171 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1046 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1182 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2228 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်းၶျၢႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်းၶျၢႆႉ (သမန်းချိုင့်ရွာ, Thamanchaint) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတမၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191170 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1046 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1182 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2228 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်း (သမန်းရွာ, Thaman) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတမၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191169 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1046 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1182 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2228 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႃးမျႃးပႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတႃးမျႃးပႃႉ (သားများဘရွာ, Tharmyarba) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႃးမျႃးပႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191155 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 609 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 709 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1318 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယေႇထႂႅတ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈယေႇထႂႅတ်ႉၵျီး (ရေထွက်ကြီးရွာ, Yaehtwetgyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတဵင်းၼီႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191160 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1383 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1534 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2917 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႅတ်ႉပၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတႅတ်ႉပၢၼ်း (သက်ပန်းရွာ, Thetpan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတဵင်းၼီႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191161 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1383 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1534 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2917 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတဵင်းၼီႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတဵင်းၼီႇၵၢၼ်ႇ (သိန်းနီကန်ရွာ, Theinnikan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတဵင်းၼီႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191159 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1383 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1534 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2917 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းဢူး (ချောင်းဦးရွာ, Chaungu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူႇငႄႇတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191150 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1986 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3952 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတူႇငႄႇတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတူႇငႄႇတေႃႇ (သူငယ်တော်ရွာ, Thungetaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူႇငႄႇတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191149 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1986 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3952 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဝုၼ်ႇပတေႉ (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဝုၼ်ႇပတေႉ (ၸၢၼ်း) (ဝန်ပတေ့ (တောင်)ရွာ, Wunpatayt(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႄးမွင်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191153 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1672 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3142 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဝုၼ်ႇပတေႉ (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဝုၼ်ႇပတေႉ (ႁွင်ႇ) (ဝန်ပတေ့ (မြောက်)ရွာ, Wunpatayt(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႄးမွင်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191152 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1672 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3142 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢဵင်ႇမျိၼ်ႉၸၢမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢဵင်ႇမျိၼ်ႉၸၢမ်ႇ (အိမ်မြင့်စံရွာ, Einmyitsan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႄးမွင်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191154 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1672 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3142 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႄးမွင်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတႄးမွင်းၵၢၼ်ႇ (သဲမောင်းကန်ရွာ, Theamaungkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႄးမွင်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191151 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1672 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3142 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢႆးပႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၵၢႆးပႃး (ကိုင်းဘားရွာ, Kaingbar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191064 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇၸေးၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇၸေးၵျီး (တောင်ဈေးကြီးရွာ, Taungzaygyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191058 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇၽီလူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇၽီလူး (တောင်ဘီလူးရွာ, Taungbilu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191061 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇၸီႇတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇၸီႇတၢၼ်း (ပြင်စီတန်းရွာ, Pyinsitan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191062 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပုတ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈပုတ်ႉတၢၼ်း (ပွတ်တန်းရွာ, Puttan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191059 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျွၵ်ႉၸေးၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈမျွၵ်ႉၸေးၵျီး (မြောက်ဈေးကြီးရွာ, Myaukzaygyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191057 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယုၼ်းတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈယုၼ်းတၢၼ်း (ယွန်းတန်းရွာ, Yuntan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191060 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယႅတ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈယႅတ်ႉတၢၼ်း (ရပ်တန်းရွာ, Yattan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191065 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသျၢၼ်းၸေး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈသျၢၼ်းၸေး (ရှမ်းဈေးရွာ, Shanzay) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191063 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈႁၢင်းသႃႇဝတီႇ (မူင်ႉတီႇၸု)၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈႁၢင်းသႃႇဝတီႇ (မူင်ႉတီႇၸု) (ဟံသာဝတီ (မုံ့တီစု)ရွာ, Hantharwadi(Monttisu)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191056 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1011 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1139 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2150 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽူး (ကျောက်ဖူးရွာ, Kyaukhpu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191048 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1811 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2029 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3840 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈသႄႇ (ဆည်ရွာ, Se) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191049 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1811 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2029 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3840 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်းၵၢၼ်ႇ (သမန်းကန်ရွာ, Thamankan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191047 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1811 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2029 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3840 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢလႄႇ (အလယ်ရွာ, Ahlel) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191046 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1811 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2029 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3840 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ (အင်ကန်ရွာ, Inkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191045 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1811 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2029 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3840 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵူင်ႇပိၼ်ႇဢၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၵူင်ႇပိၼ်ႇဢၢႆႇ (ဂုံပင်အိုင်ရွာ, Gonpinaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်းၵူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191069 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 804 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 906 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1710 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၸီးတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၸီးတေႃး (ဇီးတောရွာ, Zeetaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်းၵူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191070 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 804 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 906 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1710 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပၵၢၼ်ႇတီး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈပၵၢၼ်ႇတီး (ပုဂံတီးရွာ, Bagantee) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်းၵူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191071 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 804 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 906 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1710 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢိၼ်းၵူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢိၼ်းၵူး (အင်းကူးရွာ, Innku) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်းၵူး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191068 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 804 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 906 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1710 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၼႂႃးတပ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၼႂႃးတပ်ႉ (နွားတပ်ရွာ, Nwartat) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191032 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1401 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1547 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2948 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမႄးၶိၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈမႄးၶိၼ်းၵျီး (မဲခင်းကြီးရွာ, Mekhingyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191033 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1401 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1547 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2948 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇတႃႇ (အောင်သာရွာ, Aungthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191031 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1401 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1547 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2948 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျူင်းထဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၵျူင်းထဵၵ်ႉ (ကျုံးထိပ်ရွာ, Kyonehteik) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191180 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၸိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၸိၼ်ႇ (ညောင်ဇင်ရွာ, Nyaungzin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191181 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျွၵ်ႉၸေးၵျီး၊ ဢုတီႇ
ဝၢၼ်ႈမျွၵ်ႉၸေးၵျီး (မြောက်ဈေးကြီးရွာ, Myaukzaygyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191182 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလေႇၵျီးတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈလေႇၵျီးတၢၼ်း (လှေကြီးတန်းရွာ, Hlaygyitan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191175 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလေႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈလေႇတႃႇ (လေသာရွာ, Laythar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191177 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢတႂိၼ်းၸၢမ်ႇယႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢတႂိၼ်းၸၢမ်ႇယႃႇ (အတွင်းစံရာရွာ, Ahtwinsanyar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191178 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢတ်ႉၶျူၵ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢတ်ႉၶျူၵ်ႉတၢၼ်း (အပ်ချုပ်တန်းရွာ, Ahtchoketan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191179 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢူဝ်းတူၵ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢူဝ်းတူၵ်ႉတၢၼ်း (အိုးတုတ်တန်းရွာ, Oetoketan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191176 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢုတီႇ (ဥတည်ရွာ, Uti) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191174 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇသျေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇသျေႇ (ရွာရှည်ရွာ၊ Ywarshey) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191237 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1953 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2375 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4328 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵတေႃး (ကတောရွာ၊ Kataw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191236 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1953 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2375 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4328 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၵူင်း (သိမ်ကုန်းရွာ၊ Theinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191224 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလေးယႃႇၵျေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလေးယႃႇၵျေႃႇ (လေးရာကျော်ရွာ၊ Layyarkyaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191231 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျေႇၸၵွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမျေႇၸၵွင်း (မြေစကောင်းရွာ၊ Myaysakaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191225 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉၶျူဝ်ႇတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉၶျူဝ်ႇတေႃး (နှပ်ချိုတောရွာ၊ Hnatchotaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191222 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႄႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတႄႇပိၼ်ႇ (တယ်ပင်ရွာ၊ Teipin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191228 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ (ညောင်ပင်သာရွာ၊ Nyaungpinthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191229 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသူင်ႇ၊ ၵၢၼ်ႇၶျေႃး
ဝၢၼ်ႈသူင်ႇ (ဆုံရွာ၊ Son) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191226 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈငူၺ်ႇပေႃႇၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈငူၺ်ႇပေႃႇၵျုၼ်း (ငွေပေါ်ကျွန်းရွာ၊ Ngwepawkyun) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191230 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵူၺ်းၶျူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵူၺ်းၶျူဝ်ႇ (ဂွေးချိုရွာ၊ Gwaycho) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191223 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းဢူး (ချောင်းဦးရွာ၊ Chaungu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191227 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၶျေႃး (ၵလၢၼ်ႉ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၶျေႃး (ၵလၢၼ်ႉ) (ကန်ချော (ဂလန့်)ရွာ၊ Kanchaw(Galant)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191221 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၶျေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1955 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2194 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4149 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
Adobe Photoshop
Adobe Photoshop ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် raster graphics editor ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ Adobe Inc. ၶဝ် ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ Windows လႄႈ macOS ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Photoshop ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ လႄႈ ၶဝ် လႆႈၶူင်သၢင်ႈ မႃး မိူဝ်ႈပီ 1988 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်ယၢမ်းၼၼ်ႉမႃး သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ် ၼႆႉ လႆႈပဵၼ်မႃး လၵ်းၸဵင်ႇတူင်ႇၵၢၼ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမႄးထတ်း raster graphics ၵူၺ်း ပဵၼ်ပႃးတႃႇ digital art တင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။
လွင်ႈတႆးၸိင်းတိုၵ်း မိူင်းဢႃႇဝႃႉ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိူင်ႈ (1524-1525)
လွင်းတႆးလႆႈၶိုၼ်ႈတိုၵ်း မိူင်းဢႃႇဝႃႉ ၼႆႉမၼ်းမီးယူႇ သွင်ပွၵ်ႈ။ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိူင်ႈၼႆႉမၼ်းတႄႇမႃးမိူဝ်ႈပီ1524ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈလူင်မိူင်းယၢင်း ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ သိူဝ်ၼုမ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈသိူဝ်ၼူႈ(သိူဝ်လူႈ)ၼၼ်ႉဢွၼ်ႁူဝ်သေၸိင်းတိုၵ်းမႃး။ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉတႆးႁဝ်းၼႆႉတႄႇၸိင်းတိုၵ်းမိူင်းဢႃႇဝႃႇပွတ်းႁွင်ႇဢွၼ်တၢင်း ၵူၺ်းၵႃႈ ပွၵ်ႈၼႆႉၶဝ်တႄႇၸိင်းတိုၵ်းပွတ်းၼႃႈတၢင်းတူၵ်းမႄႈၼမ်ႉၶျိၼ်းတႂိၼ်းသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတိုၵ်းလႆႈထိုင်ၼႂ်းၵၢင်မၼ်း သေၼိုၵ်းလႆႈမႃးမိူင်းဢႃႇဝႃႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉတၢင်းမႄႈၼမ်ႉၶျိၼ်းတႂိၼ်းၼႆ မၼ်းဢမ်ႇမီးလွးင်ႈႁႄႉၵင်း မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းပွတ်းႁွင်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်တႆးႁဝ်းၵေႃႈၸင်ႇဢဝ်တိုတ်ႉတင်းၼၼ်ႉသေ တိုၵ်းဢဝ်ဝဵင်းမိၼ်းၵိၼ်း(မင်းကင်း) ဢၼ်မီးယူႇပွတ်းၼိူဝ်ၼမ်ႉၶျိၼ်းတႂိၼ်းၼၼ်ႉဢွၼ်တင်းၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၸဝ်ႈလူင်မိူင်းယၢင်းၶိုၼ်းၼႃႈသေလႆႈၵႂႃႇတိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းမျေႇတူးၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းဢႃႇဝႃႉလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈလႆႈသူင်ႇသိုၵ်းၵႂႃႇတီႈဝဵင်းမျေႇတူးၵမ်းလဵဝ်၊ ၸဝ်ႈလူင်မိူင်းယၢင်းၵေႃႈလႆႈ ႁၵ်ႉတိုၵ်းၶဝ်တီႈၼၼ်ႉသေဢဝ်တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမႃႉလႄႈ တင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸၢင်ႉသေလႆႈတိုၵ်းပေႉမႃးတပ်ႉသိုၵ်းမႃႉၾၢႆမၢၼ်ႊၶဝ်ၵေႃႈလႆႈတူၵ်းသုမ်းၵႂႃႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈလူင်မိူင်းယၢင်းၵေႃႈ တိုၵ်းဢဝ်လႆႈ ဝဵင်းမျေႇတူးယဝ်ႉၶိုၼ်းသိုပ်ႇတိုၵ်း ဝဵင်းငရၼႄးလႄႈ သီႇပုၵ်ႉတယႃႇ။ ၶိုၼ်းသိုပ်ႉတိုၵ်းမိူင်းၸေႊၵႅင်း သိမ်းဢဝ်လႆႈပႃးဝၢၼ်ႈလႄႈ တင်းဝဵင်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇမီးၽၢႆတၢင်းတူၵ်း ပၵၢၼ်ႇၵျီး ၼၼ်ႉ။ 
မိူဝ်ႈမိူင်းယၢင်းၶဝ်မႃးတိုၵ်းဢႃႇဝႃႉၼၼ်ႉ မိူင်းပြူင်ႈပဵၼ် မိူင်းဢူၺ်းလီၵၼ်တၢင်းမိူင်းယၢင်း၊ ဢူၺ်းလီမိူင်းဢႃႇဝႃႉပဵၼ်မိူင်းသႅၼ်ဝီ။ ၸဝ်ႈလူင်မိူင်းယၢင်းလႆႈၽွမ်ႉၸွမ်းၸဝ်ႈမိူင်းပြူင်ႈ ဝႃႈ တေဢဝ်မိူင်းဢႃႇဝႃႉပၼ်မၼ်း။
သုၸႃႇတႃႇ ၵေႃႉဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ
ဝဵင်းသႃႇၵေႇတၼႆႉ မီးၼႂ်းတိူင်းဢင်ႇၵ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းတိူင်းၵေႃးသလယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းသဵင်းသႃႇၵေႇတၼႆႉ ၵူၼ်းၵႃႉလူင် "ထၼၼ်ႇၸယ" ယူႇသဝ်းဝႆႉ။ ထၼၼ်ႇတယၼႆႉ မီးလုၵ်ႈယိင်းသွင်ၵေႃႉ၊ ၵေႃႉၼိုင်ႈပဵၼ်ဝိသႃႇၶႃႇ၊ ၵေႃႉၼိုင်ႈပဵၼ် သုၸႃႇတႃႇယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
သုၸႃႇတႃႇၼႆႉ မႅၼ်းႁႅၼ်ႇဢိတ်းဢိ်တး၊ ၵႆႉၵႆႉမေႃၽိတ်းပိူၼ်ႈ၊ လႆႈမႃးပဵၼ်လုၵ်ႈပႂ်ႉဢၼႃႇထပိၼ်ႇတိၵသေ ယွၼ်ႉၵုင်ႇလႆႈပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းထၼၼ်ႇၸယ ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီး ၸဝ်ႈယေးငိုၼ်းလူင်ၼႆလႄႈ ႁူဝ်ၸႂ်ၽႅၼ်သုင်ဝႆႉ။<br>
<br>
မီးဝၼ်းၼိုင်ႈ၊ တီႈႁိူၼ်းဢၼႃႇထပိၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ တူင်ႉတိုၼ်ႇႁိုၼ်ႇသၢၼ်ႈသေ ဢူၼ်ဢၢၼ်မေႃးမႄး သဵင်သမ်ႉပေႃးပၼ်းၵႂႃႇသဵင်ႈ၊ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇသူင်ႇ တၢင်းဢူၼ်ဢၢၼ်းမေႃးမႄးသေ မေႃယူႇတဵတ်ႇတဵတ်ႇယဵၼ်ယဵၼ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇသမ်ႉယေႃးၶိင်းမႃးႁိူၼ်းဢၼႃႇထပိၼ်ႇလႄႈ ၸင်ႇထၢမ်ဝႃႈ "ၼႄႈ ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းမီးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇ၊ တီႈႁိူၼ်းသူၼႆႉ ႁဵတ်းသင်သမ်ႉဢူၼ်ဢၢၼ်မေႃးမႄးလူင်ဝႆႉလႃႇ" ၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၵူၼ်းမီးလူင်ဢၼႃႇထပိၼ်ႇၵေႃႈ ၸင်ႇႁွမ်းမိုဝ်းဝႆႈသႃၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ "ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတီႈၶႃႈ တေႃႈလဵဝ် လုၵ်ႉပႂ်ႉၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ ၽႅဝ်ဝႆႉတီႈႁိူၼ်းၼႆႉဢေႃႈ၊ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်လႄႈ ႁူဝ်ၸႂ်ၽႅၼ်သုင်ဝႆႉသေ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁၢႆ့လိူင်းဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ၊ ၵႆႉၵႆႉၽိတ်းၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်းၵူႈၵေႃႉသေ ၸင်ႇပေႃးမေႃးပၼ်းလူင်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆၶႃႈယဝ်ႉ" တၢင်ႇလဝ်ႈၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ယိၼ်းပဵၼ်ၸႂ်ၵရုၼႃႇၼိူဝ်သုၸႃႇတႃႇသေ ၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ်ႁႂ်ႈမႃးပႃႈၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁႂ်ႈတူၼ်ႈၸႂ် ဢၼ်မေႃၽိတ်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၼႆသေလႄႈ ၸင်ႇႁေႃးၼႄတြႃး ၼမ်ႉၵတ်ႉၶႅၼ်ႇမႄႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵတ်ႉၵျႃႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
"လုၵ်ႈႁၵ်ႉၵဝ်သုၸႃႇတႃႇဢိူၺ်း၊ မေးၼၢင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးလၢႆပိူင်လၢႆမဵဝ်းၼႃႇ" ယၢမ်းၼၼ်ႉ သုၸႃႇတႃႇၸင်ႇဝႃႈ "ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတီႈၶႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶႃႈတေပွင်ႇၸႂ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈသၢင်းလၢင်း ႁေႃးၼႄပၼ်သေၵမ်းတီႈၶႃႈ" လဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ " မႄႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵျႃႉၶႅၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းလိူင်း၊ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမဝ်ၵႂၢမ်းၽၢင်း၊ ဢမ်ႇလၢတ်ႈသဵင်ႁႅင်း။ တေလႆႈမီးၸႂ်ႁဵတ်းပၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇၸဝ်ႈၽူဝ်ႁဝ်းတႃႇသေႇ၊ တေလႆႈလုမ်းလႃးၸဝ်ႈၽူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇမႄႈလုမ်းလႃးလုၵ်ႈလၢင်းၼၼ်ႉသေ တေလႆႈၵႅတ်ႇၶႄပႂ်ႉပႃးၶူဝ်းၶွင်ၸဝ်ႈၽူဝ်ဢိူဝ်ႈ၊ တေလႆႈၼွမ်းတူဝ်ႁူဝ်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ တေလႆႈၼပ်ႉယမ်ၸဝ်ႈၽူဝ်ႁဝ်းဢိူဝ်ႈ၊ တေလႆႈယူႇၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၸဝ်ႈၽူဝ်ႁဝ်းဢိူဝ်ႈ"<br>
<br>
တေလႆႈမီးၸႂ်လီၸႂ်ဝၢၼ်သေ တေလႆႈမီးသတ်ႉၸႃႇၼိူဝ်ၸဝ်ႈၽူဝ်ႁဝ်းဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးလေႃႈႁၼ်ၽူဝ်ႁဝ်းၼႆ တေလႆႈမေႃ မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းလႆႈႁၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈၽၢတ်ႇၵၼ်ႁိုင်လၢႆပီမိူင်းသေ ၸူမ်းသိူဝ်းလူင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ၸႂ်ႁဝ်းတေလႆႈမိူၼ်တင်းၸဝ်ႈၽူဝ်သေ တေလႆႈၸွႆႈထႅမ်ႁဵတ်းၸွမ်း ပႃးၸႂ်ပႃးၶေႃးဢိူဝ်ႈ။ တေလႆႈမီးၾိင်ႈယၢမ်ႈဢၵျၢင်ႉလီသေ တေလႆႈၼပ်ႉယမ်ၸဝ်ႈၽူဝ်ဢိူဝ်ႈ၊ ပေႃးႁဵတ်းၼၼ် ၸင်ႇတေမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ယဝ်ႉ၊ တေလႆႈပဵၼ်ၽူဝ်မေးၵၼ် ႁွတ်ႈၽႅဝ်မိူင်းၽီသေ လႆႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈၽွၼ်းလီ လွင်ႈသိူဝ်းသႃႇၽီၶဝ်ဢိူဝ်ႈ" ပူင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ တႄႇဢဝ်ယၢမ်းၼၼ်ႉမႃးသေ သုၸႃႇတႃႇၼႆႉ ယူႇထင်ၵႂႃႇႁႂ်ႈၽဝၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢိၵ်ႇပႃးပိူၼ်ႈတင်းလၢႆ ႁႂ်ႈပေႃးမီးတၢင်းမူၼ်ႈသိူဝ်းၵတ်းယဵၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
သုၼ်ႇတရိၵ ꧤႃႇရတွႃႇၸ
ပုၼ်ႇၼႃးလူင် သုၼ်ႇတရိၵꧤႃႇရတွႃႇၸၼႆႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၢင်ပွႆးလူင် ပူႇၸေႃႇၾႆးမၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ မၼ်းၸင်ႇဢဝ်ၶဝ်ႈလီၽၵ်းဝၢၼ် ဢၼ်ၵိုတ်းယူႇတီႈ ပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းပၢင်ပွႆးယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵတ်းလႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်းသုမ်ႇႁူဝ်သေ ၼင်ႈယူႇတႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၸမ်ဢမ်ႇၵႆၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႇၼႃးလူင် ꧤႃႇရတွႃႇၸၵေႃႈ ထၢင်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းထမ်ႇမတႃႇၵွႆးၼႆသေ ၸင်ႇယိပ်းတၢင်းၵိၼ်ၽၢႆႇၼိုင်ႈ၊ ယိပ်းၼမ်ႉၽၢႆႇၼိုင်ႈသေ မႃးၸူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈငိၼ်းသဵင်တိၼ်ပုၼ်ႇၼႃးၼၼ်ႉ ၸင်ႇၸၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်းလူင်းသေ ယၵ်ႉတူၺ်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးၸၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်းလူင်းၵေႃႈ ꧤႃႇရတွႃႇၸလႆႈႁၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ၸင်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉလၢတ်ႈဝႃး "ႁႃး...ပဵၼ်သမၼႁူဝ်လွမ်ႈလူင်ၼႆႉ" ဝႃႈၼႆသေ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဝၢႆႇတူဝ်မၼ်းၶိုၼ်းပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢၼ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပုၼ်ႇၼႃးၵမ်ႈၽွင်ႈသမႉ် ၵႂႃႇၸွမ်းလင်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ထႃႁူဝ်လွမ်ႈယူႇလႄႈ မၼ်းၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ ၶႄးတေပဵၼ်ၶိူဝ်းပုၼ်ႇၼႃးႁဝ်းၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈပဵၼ်ၶိူဝ်းပုၼ်ႇၼႃးတႄႉ ၶႂ်ႈဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉပၼ်ယူႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈႁူႉၸႅင်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇထၢမ်ဝႃႈ "သူပဵၼ်ၶိူဝ်းဢီႈသင်" ၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ "ဢေႃး... ပုၼ်ႇၼႃး၊ ၵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းၶတ်ႉတိယ ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူဝ်းတိုၵ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းဝတ်ႉသ ဢၼ်ၵႃႉၶၢႆ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းၸၢတ်ႈတႅမ်ႇ သုတ်ႉတရ၊ ၵဝ်ၼႆႉထႃႁူဝ်သေ ၼုင်ႈဝႆသၢင်ႇၵၢၼ်း၊ ၵၢင်းယၢၼ်တၼ်ႇႁႃႇလေႃးၽလုမ်းလုမ်းလႄႈ ယူႇၼႂ်းၽဝဢၼ်ငမ်းယဵၼ်လုမ်းလုမ်းၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ဢေႃး...ပုၼ်ႇၼႃး သူထၢမ်ဝႃႈ ၵဝ်ပဵၼ်ၶိူဝ်းသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပႆႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ မိူၼ်ထၢမ်ၵႂၢမ်းၸႃႉၵႂၢမ်းလၢႆၵွႆးဢိူဝ်ႈ" ပူင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႇၼႃးꧤႃႇငတွႃႇၸၵေႃႈ ၸင်ႇတွပ်ႇဝႃႈ တီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ "ၶႃႈၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူဝ်းပုၼ်ႇၼႃးလႄႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ ၸွင်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းပုၼ်ႇၼႃး ၼႆသေ ၸင်ႇထၢမ်ၵွႆး" ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ (ဝႃႇတလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ꧤႃႇရတွႃႇၸတႄႉ ၶိူဝ်းပရမ်ႇမၼ ပုၼ်ႇၼႃးၼႆႉ မျၢတ်ႈတွၼ်းလိူဝ်တၢင်ႇၸၢဝ်းတၢင်ႇၸၢတ်ႈၼႆလႄႈ ၸင်ႇထၢမ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ)<br>
<br>
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈတီႈꧤႃႇရတွႃႇၸဝႃႈ "သူၼႆႉ ပၢင်ပွႆးပူႇၸေႃႇသူၵေႃႈယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၶိူင်ႈလူႇတၢင်းတၢၼ်း ပူႇၸေႃႇလူႇတၢၼ်းထိုင် ၸဝ်ႈမီးပၺ်ႇၺႃႇလူင် ဢၼ်ၵိုင်ႇထိူၵ်ႈႁပ်ႉၶူဝ်းလူႇ၊ ဢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼိမ်မၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၵၢင်းလွတ်ႈလွင်ႈဢမ်ႇလီတင်းလူင်သေ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၼ်ႇႁႃႇလေႃးၽၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီထၢမ် ပဵၼ်ၶိူဝ်းလႂ် ၼႆသေ ထုၵ်ႇလီတွင်ႈထၢမ်တြႃးၸဝ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးမိူၼ်ၼၼ်ၸင်ႇ သူၼႆႉ တေၸၢင်ႈႁူႉႁၼ်တြႃးသေ တေမီးၽွၼ်းလီတင်းၼမ်ယဝ်ႉ ပၢင်ပွႆးပူႇၸေႃႇၸဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈၶွတ်ႇယွတ်ႈမၼ်းလီငၢမ်းဢိူဝ်ႈ" ပူင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ꧤႃႇရတွႃႇၸၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဝႃႈ "ၸဝ်ႈသမၼ၊ ၶႃႈၶဝ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈႁဵတ်းပၢင်ပွႆးပူႇၸေႃႇမႃးၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉ၊ ဝၢႆးၼႆႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းပၢင်ပွႆးပူႇၸေႃႇထႅင်ႈတင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်ပၢင်ပွႆးဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈွတ်ႇယွတ်ႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၽႂ်သမ်ႉပဵၼ်ၵေႃႉႁဝ်းထုၵ်ႇလီပူႇၸေႃႇၼႆ ၶႅၼ်းတေႃႈလၢတ်ႈပၼ်သေၵမ်းၶႃႈ" ၸင်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇတွပ်ႇဝႃႈ "ပေႃးၶႂ်ႈႁူႉ ၸွင်ႇၵိုင်ႇထိူၵ်ႈ ပဵၼ်ၵေႃႉႁပ်ႉတုင်းၶူဝ်းလူႇၼႆၸိုင် ၵိုင်ႇလီထၢမ် လွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ်ၸႃႇရိတ်ႉတမၼ်းဢိူဝ်ႈ။ ဢမ်ႇလူဝ်ႇထၢမ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်း" ဝႃႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ထၢမ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ဢမ်ႇႁူႉလႆႈလွင်ႈၵျၢင်ႉတၢင်းၵမ်ၸႃႇရိတ်ႉတမၼ်းလႆႈ။
သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ
 
ၶေႃႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ
သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈပၵ်းၸႂ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼိူဝ် လွင်ႈတူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃး ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ၵေႃႉဢၼ်ဢႃႇယုတိုၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢဝ် ပၢႆးတူဝ်ၸႂ်ဝႃႈ ဢၼ်လႆႈမီးသုၼ်ႇ ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ် ၸၢပ်ႈၼိူဝ်ႉၸၢပ်ႈလိူတ်ႈၼင်ႇ ပေႃႉတင်းမႄႈ၊ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈတင်း လိူင်ႈၵူၼ်းသေဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇပိုၼ်ႉထၢၼ် ၼင်ႇ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ပၢႆးပႆႇၺႃႇ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွင်း ဢၼ်တင်းၵမ်ႇၽႃႉတိုဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ လွင်ႈတူၺ်းထိုင် ပၢႆးယူႇလီ၊ သႅၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်၊ လွင်ႈတူဝ်ၶိင်းယႂ်ႇသုင် လႄႈ ၶဝ်ႈပႃးၸိူဝ်းပဵၼ် ၾိင်ႈမိူင်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢင်ႈၽိတ်းၾိင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
သုၼ်ႇၸူး
သုၼ်ႇၸူး.
သုၼ်ႇၸူး Sun Tzu ၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ သုၼ်ႇၸိုဝ်ႇ Sun Zi 孫子 ၼႆသေ မၼ်းပဵၼ် ႁူဝ်သိုၵ်းၶႄႇ၊ ၸွမ်သိုၵ်း၊ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ ၽူႈမီးပၢႆးဝူၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈသေ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်း မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸၢဝ်ႇ မိူင်းပွတ်းဢွၵ်ႇ (Eastern Zhou Period)။ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် မၵ်းမၢႆဝႃႈ သုၼ်ႇၸူးၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈပၢႆးမွၼ်းသိုၵ်း (The Art of War) သေ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႇလူမ်ႈပူၼ်ႉလိူဝ် ပၢႆးဝူၼ်ႉ မိူင်းပွတ်းတူၵ်း လႄႈ မိူင်းပွတ်းဢွၵ်ႇလူးၵွၼ်ႇ။ ၸိုဝ်ႈမၼ်း မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “သုၼ်ႇဝူႇ” (Sun Wu) ၼႆသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းႁိူၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ႁွင်ႉမၼ်းဝႃႈ “ၶျၢၼ်းၵဝိၼ်း” Changqing ။ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်တႄႉ ႁူႉၸိုဝ်ႈမၼ်း ဢၼ်ဝႃႈ သုၼ်ႇၸူးၼႆၼၼ်ႉသေ “ၸူး” ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၼႆလႄႈ သုၼ်ႇၸူး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ “ၶူးသွၼ်လူင်သုၼ်ႇ” ၼႆယဝ်ႉ။ ပိုၼ်းသုၼ်ႇၸူးၼႆႉ ဢမ်ႇႁူႉလႆႈ တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ တေလႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇတၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉ ပိုၼ်းၶဝ်ၼႆယူႇ။ 
ၽူႈတႅမ်ႈပိုၼ်း ပၢၼ်ႁၢၼ်ႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ သီမႃႉၵဝိၼ်း Sima Qing လႄႈ ၸဝ်ႈပၢႆးပိုၼ်းၶႄႇၶဝ် ၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ မၵ်းမၢႆဝႃႈ သုၼ်ႇၸူးပဵၼ် ၶုၼ်ၽွင်းမိူင်း ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ႁေႇလူႇ King Helu ပၢၼ်ဝူႇ Wu ၼၼ်ႉသေ ပၢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ မၵ်းမၢႆဝႃႈ ပဵၼ်ၿီႇၸီႇ 544 – 496 ၼႆယဝ်ႉ။
သုၽတ်ႉတ ႁဵတ်းရႁၢၼ်း
ၼႂ်းမိူင်းၵုသိၼႃႇရုင်ႇၼၼ်ႉ မီးသုꧤတ်ႉတပရိပိူၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ ယၢမ်းလိုၼ်းသုတ်း တႃႇၶမ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတေဢဝ်ပရိၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
မၼ်းၸင်ႇမႃးတီႈသူၼ်ပဝ်း ၶုၼ်မၼ်ႇလ ၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၽႅဝ်မႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈတီႈဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ "ဢေႃး ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ၊ ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈဝႆႈသႃ သႃႇမၼ ၵေႃးတမဢိူဝ်ႈ"၊ ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇၸင်ႇဝႃႈ "ဢေႃး သုꧤတ်ႉတ ယႃႇပၼ်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတထႃႇၵတ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႃႈ၊ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ႁိူဝ်ႉမွႆႈၼႃႇယဝ်ႉယဝ်ႈ" ဝႃႈၼႆ။ သုꧤတ်ႉတၵေႃႈ သွင်ပွၵ်ႈသၢမ်ၽဝ်ႇ "ယွၼ်းႁႂ်းလႆႈဝႆႈသႃ ၸူဝ်ႈၸဝ်ႈပႆႇဢဝ်ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ" ၼႆယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႆႈငိၼ်းသဵင်ၶႃလႄႈ "ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ၊ ယႃႇပေႁၢမ်ႈသီးသုꧤတ်ႉထလႃႈ၊ ပၼ်မၼ်းမႃးဝႆႈလႄႈ၊ မၼ်းတေထၢမ်ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်လိုၵ်ႉလမ်မၼ်းဢိူဝ်ႈ၊ ဢၼ်းဢမ်ႇဢွၵ်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵဝ်ၽြႃးသႄႈ၊ မၼ်းယင်းတေပွင်ႇၸႂ်ၵႂႃႇၼိူဝ်တြႃးတေႇသၼႃႇ ဢၼ်ၵဝ်ၽြႃးတေႁႃးပၼ်မၼ်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ"။<br>
<br>
ပေႃးဝႃႈၼၼ်ၵေႃႈ ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇၸင်ႇၶႂၢင်ႉပၼ်မၼ်းသေ ၸင်ႇမႃးၽႅဝ်သႂ်ႇတီႈၽၢႆႇၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼွၼ်းဝႆႉယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႆႈသႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ "ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ၊ သမၼ၊ ပရမ်ႇမၼ၊ ၵွၼ်းပၢႆး၊ ဢႃႇၸရိယၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းမျၢတ်ႈယႂ်ႇၼႆ ၸွင်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁႃႉ"။<br>
<br>
"သုꧤတ်ႉတ၊ ၸွင်ႇၶဝ်သမ်ႉႁူႉ ဢမ်ႇႁူႉတြႃးထမ်ႇမတင်းမူတ်းၼႆဝႆႉသေၵွၼ်ႇ၊ တေႃႈလဵဝ် တေႁေႃးၼႄထမ်ႇမတေႇသၼႃႇ တႃႇမႂ်းသမ်ႉပေႃးလႆႈၽႅဝ် ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ - ထွမ်တွင်းဢဝ်လႄႈ"<br>
<br>
"ဢေႃး တီႈၶႃႈၸဝ်ႈႁဝ်း" ဝႃႈၼႆသေ ထွမ်ႇငိၼ်းဢဝ်ထမ်ႇမတေႇသၼႃႇၸဝ်ႈလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးသုတ်းယဝ်ႉ "ၽၼ်းတေ... လီဢၢမ်းတႄႉၶႃႈဢေႃႈ၊ ၶႃႈႁဝ်းၵိူဝ်းလီၼပ်ႉယမ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတီႈၶႃႈဢေႃႈ၊ ၵိူဝ်းလီၼပ်ႉယမ်ထမ်ႇမတြႃးၸဝ်ႈလႄႈ ၵိူဝ်းလီၼပ်ႉယမ်ၽိၵ်ႉၶုသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈတီႈၶႃႈဢေႃႈ၊ တေႃႈလဵဝ် ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈယွၼ်းႁဵတ်းရႁၢၼ်းတီႈၶႃႈဢေႃႈ"။<br>
<br>
"ဢေႃး သုꧤတ်ႉတ၊ သူင်မႅၼ်ႈတြႃးဢၼ်ၼႆႉသေ ပေႃးၶႂ်ႈႁဵတ်းရႁၢၼ်းၼႆႉ တေႃႇတေၸႅတ်ႈၵူတ်ႇတူၺ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈယူႇသဝ်းတီႈလဵဝ် ၶၢဝ်းတၢင်းသီႇလိူၼ်ဢိူဝ်။ ဝၢႆးသီႇလိူၼ်ယဝ်ႉၸင်ႇ ၸွမ်းလူၺ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉၽႂ်မၼ်းသေ ၸင်ႇၶႂၢင်ႉပၼ်ႁႂ်ႈလႆႈ ႁဵတ်းရႁၢၼ်းဢိူဝ်ႈ"<br>
<br>
"ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ၊ တႃႇပိူၼ်ႈတႄႉ သူင်မႅၼ်ႈတေႇသၼႃႇၸဝ်ႈဢၼ်ၼႆႉသေ ၶႂ်ႈႁဵတ်းရႁၢၼ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈပႂ်ႉတူၺ်းသီႇလိူၼ်ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တႃႇၶႃႈႁဝ်းတႄႉ တေပႂ်ႉပၼ်သီႇပီၵွၼ်ႇၶႃႈဢေႃႇ၊ ဝၢႆးသီႇပီယဝ်ႉ ပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်ယူႇၼႆ ၸင်ႇၶႂၢင်ႉပၼ်ၶႃႈႁဝ်းႁဵတ်းရႁၢၼ်းၶႃႈလႃႈ" လဝ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ လႆႈႁူႉႁၼ်သတ်ႉထႃႇမၼ်း မၼ်ႈၵိုမ်းၼႅၼ်ႈၼႃလီဝႆႉလႄႈ "ၼႄႈ - ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ၊ ႁႂ်ႈသုꧤတ်ႉတႁဵတ်းရႁၢၼ်း ယၢမ်းလေဝ်ၼႆႉလႄႈ" ပူင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၸဝ်ႈဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ်သုꧤတ်ႉတႁဵတ်းပဵၼ်ရႁၢၼ်းပႃႈၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ။ "ဢေႃႈ - သုꧤတ်ႉတ၊ သူၼႆႉလႆႈၽွၼ်းလီမၼ်းယဝ်ႉယဝ်ႈ"။<br>
<br>
ရႁၢၼ်းသုꧤတ်ႉတၼႆႉ ဢမ်ႇႁိုင်သင်၊ ၶတ်းၸႂ်ၵျၢင်ႉၵမ်ၽႄႈတိူၼ်းတြႃးၸဝ်ႈ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉသႃႇဝၵၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းၸူဝ်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပႆႇဢဝ်ပရိၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပျီႇတႃႇ
ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပျီႇတႃႇ (ရွှေပြည်သာမြို့နယ်), (Shwepythar Township), (Zewaeng Soipyitaa) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႉဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပျီႇတႃႇၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းထၢၼ်းတပိၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမိင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး မႄႈၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈ လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇ ယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ်ပီ (၁၉၈၆) ၼၼ်ႉဢဝ်ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပျီႇတႃႇၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈၶွင် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီး လွင်ႈႁူၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇသင်သေ ယူင်ႉသၢင်ႉပိုၼ်ႉငဝ်ႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉယူပ်ႈယွမ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပျီႇတႃႇ ၼႆႉ ဢဝ် ပွၵ်ႉ (15) ပွၵ်ႉလႄႈ ဢိူင်ႇ (5) ဢိူင်ႇသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ (43) ႁူင်း၊ ၸၼ်ႉၵၢင် (3) ႁူင်း လႄႈ ၸၼ်ႉသုင် (4) ႁူင်းယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ
 
ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ (ရွှေကျင်မြို့နယ်), (Shwegyin Township), (Zewaeng Shoikyin) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉဢေႃႈ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇယဝ်ႉ။
သူၺ်ႇၺွင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းသူၺ်ႇၺွင်ႇ (shǒi ɳɔ̀ŋ), (ရွှေညောင်မြို့), (Shwenyaung), (Nyaungshoi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး, ၸႄႈမိူင်းတႆး, မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၼႆ ၵႆယၢၼ် မွၵ်ႈ 12 လၵ်း ေသ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၼႆ ၵႆယၢၼ် 7 လၵ်းယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသူၼ်တေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး
ဝၢၼ်ႈသူၼ်တေႃႇ (Sontau, sʰǒn tɔ̀, ဆွန်တော်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁေႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
သူၼ်မွၵ်ႇ မႁႃႇပၼ်ႇတုလ
သူၼ်မွၵ်ႇ မႁႃႇပၼ်ႇတုလ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆ လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉလိုဝ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်း မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်း သူၼ်မွၵ်ႇမႁႃႇပၼ်ႇတုလ၊ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း မီး သဵၼ်ႈတၢင်းၽြႃးသူးလေႇ၊ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်းမီး သဵၼ်ႈတၢင်းၵူင်ႇတႄႇ လႄႈ ၽၢႆႇတၢင်းႁွင်ႇ မီး သဵၼ်ႈတၢင်းမႁႃႇပၼ်ႇတုလၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိမ်းႁွမ်းသူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီး ၽြႃးသူးလေႇ၊ ႁူင်းႁေႃၸႄႈလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ ယူင်ႉသၢင်ႈၵဝ်ႇ လုမ်းထတ်းသိၼ်ထႅၼ်ႈ၊ ၵျွင်းၽြႃး ဢေးဝုၼ်ႇၵေလိ လႄႈ လုမ်းၽွင်းတၢင်ၵဝ်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ၊ ယူင်ႉသၢင်ႈၵဝ်ႇ ငဝ်ႈငုၼ်းယႄးငိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။သဝ်ႁိၼ် ဢၼ်ပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်း လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ တီႈ ပရိတ်ႉတိတ်ႉ မိူဝ်ႈပီ ၁၉၄၈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း သူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈသူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၸူးႁွင်ႉၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် မႁႃႇပၼ်ႇတုလ ၵေႃႉဢၼ်ၸုၼ်ႉဢသၢၵ်ႈသေ ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉ-မျၢၼ်ႇမႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ (၁၈၂၄-၁၈၂၆) ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ သူၼ်မွၵ်ႇ မႁႃႇပၼ်ႇတုလ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသူၼ်ဢွႆႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း
ဝၢၼ်ႈသူၼ်ဢွႆႈ (Son-aui, Wɑ᷆n sʰǒn ɔ᷆i, ဝမ်ဆွန်အွိုက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇႁၢႆးၵူၺ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
သေႃးပႃႇၵ
သေႃးပႃႇၵၼႆႉ ၵိူတ်ႇမႃးတီႈၶိူဝ်းၸၢတ်ႈတႅမ်ႇ ဢၼ်ယူႇတီႈၼႂ်းမိူင်းရႃႇၸၵျူဝ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈသီႇလိူၼ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇလႄႈ လႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းၽၢၼ်ပေႃႈ၊ ဢၢဝ်ၶဝ်ၸင်ႇၵဵပ်းလဵင်ႉဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၢဝ်ၶဝ်ၵေႃႈ ၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ်လႄႈ တႃႇတေၵဵပ်းလဵင်ႉသေႃးပႃႇၵၼၼ်ႉ ၼၵ်းၼႃပႃးပၢၼ်ႈတႄႉတႄႉ။ သေႃးပႃႇၵၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းဢၢဝ်ၶဝ်ပႄႉၵိၼ်သေ မိူဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈၸဵတ်းၶူပ်ႇၼၼ်ႉ ၽိတ်းၵၼ်တင်းၼွင်ႉၸၢႆးၶႅၼ်ႈတွင်ႉ (လုၵ်ႈၸၢႆးဢၢဝ်ႇမၼ်း)။ ၵေႃႉပဵၼ်ဢၢဝ်ၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇဢူတ်းယိူၼ်ႉလႆႈတေႃးသသေ ဢဝ်ၸိူဝ်ႈမတ်ႉသႃးပႃႇၵယဝ်ႉ တိုတ်ႉလၢၵ်ႈၵႂႃႇတီႈပႃႈႁဵတ်ႈ၊ ၽွင်းၵူၼ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ၵႂႃႇမတ်ႉၵိုၵ်းလေႃးၵူၼ်းတၢႆ၊ ဢၼ်တေသၢင်းၵျူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ပႅတ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်း၊ မႃးၸိူဝ်းၵိၼ်ၼိူဝ်ႉၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇမႃးႁႃၵိၼ်ၼိူဝ်ႉၵူၼ်းတၢႆ၊ သေႃးပႃႇၵၼႆႉ ၵဝ်ႁေသၼ်ႇသၢႆသေ ႁႆႈႁွင်ႉပၢဝ်ႇႁႃတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇထၢင်ႇၸႅင်ႈမႃးၼႂ်းၺၢၼ်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ။ ပဵၼ်မႁႃႇၵရုၼႃႇသေ ႁွင်ႉဢဝ် ရႁၢၼ်းတူၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၵႂႃႇဢဝ်မႃးသေႃးပႃႇၵထိုင်တီႈၵျွင်းၼႆ။ ပေႃးၽႅဝ်တီႈၵျွင်းၵေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁႂ်ႈႁဵတ်းသႃႇမၼေႇသေ သွၼ်ပၼ်ၵၢၼ်တြႃးဝိပသ်သၼႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
မီးဝၼ်းၼိုင်ႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ မႃးသွၵ်ႈႁႃလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းသေ ၽႅဝ်မႃးတီႈၵျွင်း ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇသဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးထမ်ႇမတြႃးတေႇသၼႃႇၼႄၵူၼ်းတင်းလၢႆယူႇ။ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ သေႃးပႃႇၵၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈထွမ်ႇငိၼ်းထမ်ႇမတေႇသၼႃႇသေ ပဵၼ်သေႃးတႃႇပၢၼ်ႇၵႂႃႇ။ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ လႆႈႁူႉဝႃႈ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းလႆႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇယဝ်ႉၼႆလႄႈ ယိၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းႁၢၼ်ႉၸႂ်လူင်လၢင်။ မိူဝ်ႈၽွင်းတေဢၢင်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸင်ႇႁေႃးတြႃးပၼ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ꩡိတိယႃ သတ်ဝဝသ်သႃႁံ လၻ်ꩪႃၼ ၵဢသမ်ပတံ<br>
ႁဝ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်း ဢၼ်ဢႃႇယုတိုၵ်ႉလႆႈၸဵတ်းၶူပ်ႇၵွႆးဢိူဝ်ႈ။
<br>
ၻႃရေမိ ဢၼ်တိမံ ၻေႁံ<br>
ပတိသၼ်ႇထေႇၼႆႉ ပဵꧣ်ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၸဝ်ႈလႆႈယွင်ႈႁၢမ်ဝႆႉ တူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းယဝ်ႉ။<br>
ဝၢႆးၼၼ်ႉ သေႃးပႃႇၵၼႆႉ ၸင်ႇမီးၸႂ်လူၺ်ႈတၢင်းသိူဝ်းသႃႇသေ ပၢဝ်ႇၶၢၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
<br>
"ဢႁေႃ ꩪမ်မသုꩪမ်မသႃ" ထမ်ႇမၼႆႉ ၵတ်းယဵၼ်တႄႉ။ ငမ်းယဵၼ်တႄႉ။<br>
<br>
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ႁူႉႁၼ်ထိုင်လွင်ႈသေႃးပႃႇၵ ဢွၵ်ႇမူၼ်ႉပူၼ်ႉလွတ်ႈသမ်ႇသရႃႇဝူတ်ႈတုၵ်ႉၶသေ ၸင်ႇႁေႃးတေႇသၼႃႇၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။<br>
လႃꧤႃ ဢင်ၷႃၼံ မၷၻႃၼံ၊ ယေသႃယံ ပရိၽုၼ်ꩡတိ၊<br>
ၸိဝရံ ပိꧣ်တပႃတၼ်ၸ၊ ပၸ်ၸယံ သယၼႃသၼံ<br>
ပၸ်ၸုၻႃၼၼ်ၸ သႃမိၸိင်၊ တေလံ လႃꧤႃတိ ၸႃၿြဝိ<br>
<br>
ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းတိူင်း ဢင်ႇၵမႃႇၵထၼႆႉ ပေႃးဝႃႈလူႇတၢၼ်းလၢပ်ႈလႃႇၽ၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈ၊ ဢွင်ႈတီႈ၊ ၵျွင်း၊ သွမ်း၊ ယႃႈယႃလႄႈ ဢႃႇႁႃႇရၽေႃးၸၼ်ႇတီႈသေႃးပႃႇၵပေႃးၼႆၸိုင် တေလႆႈၽွၼ်းလီယႂ်ႇလူင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵျီးၶၼွင်ႇတူဝ်ႇ
ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵျီးၶၼွင်ႇတူဝ်ႇ (ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်), (Seikgyi Kanaungto Township), (Zewaeng Saekkyikhanaungto) ၼႆႉ မီးဝႆ့တီႈၼိူဝ်ၽင်ႇ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မႄႈၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵျီးၶၼွင်ႇတူဝ်ႇၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး မႄႈၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ႁွင်ႈၶုတ်းတုၼ်ႇတေး၊ ၽၢႆႇတူၵ်း လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းတုၼ်ႇတေး ယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵျီးၶၼွင်ႇတူဝ်ႇၼႆႉ ဢဝ်ပွၵ်ႉ (9) ပွၵ်ႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးၽၢႆႇပုၼ်ႉၽင်ႇၼမ်ႉ ၵၢင်ဝဵင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေတႃႉ ဢမ်ႇပႆႇမီး ၶူဝ်ဢၼ်ၵၢႆႇၸူးလႄႈ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ တိုၵ်ႉဢေႇဝႆႉယူႇ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵျီးၶၼွင်ႇတူဝ်ႇ ၼၼ်ႉ မီး ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ (16) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် (1) ႁူင်းယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵၢၼ်း
ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵၢၼ်း (ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်), (seikan Township), (Zewaeng Saekkaan) ၼႆႉ မီးပွတ်းတူၵ်း ဝဵင်းတႃးၵုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ပွၵ်ႉ 3 ပွၵ်ႉ လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ (1) ႁူင်းၼိူင်ႈ၊ ႁူင်းယႃ (1) ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတၢင်းပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်း
သဵၼ်ႈတၢင်းပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်း (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်) ၼႆႉ မီးဝႆႉပွတ်းၸၢၼ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းပိူင်လူင်သဵၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵၢႆႇလတ်း လုၵ်ႉတၢင်းတူၵ်း ၵႂႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၵၢႆႇၶၢင်းၵၼ်ဝႆႉတင်း သဵၼ်ႈတၢင်းမႁႃႇပၼ်ႇတုလ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်တၢင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ (1) (လတႃႇ) (ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းသႅၼ်ႇထရႄႇ)၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ (2) (လတႃႇ) (ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်း ၸဵင်ႉၵျုၼ်းၶွၼ်ႇပႅၼ်ႉ) လႄႈ ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း တႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈမၢႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ
ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ တႄႇဢဝ် ပီ 1948 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈသွင်ၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈမၢႆၽူႈၼၢမ်း မျၢၼ်ႇမႃႉသူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ လၢၼ်းၸိၼ်ႇပႃႇတီႇ ပီ 1962-88၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ တပ်ႉမတေႃႇ လႆႈသိမ်းဢဝ် ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမႃးယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ (၁၉၄၈-တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်).
မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် သူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ (၁၉၇၄-၁၉၈၈).
 - Status
ၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃး
ၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃး (ရှားတောမြို့နယ်), (Sharrtaw Township), (Zaewaeng Syaatau) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသျႃးတေႃး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း.
ၼႃႈလိၼ်သျႃးတေႃးၼႆႉ လၢတ်ႈဝႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သၢႆတၢင်း ဢလွင်းမိၼ်းတယႃး ပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇ ၽွင်းၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်းၸူး ဢယုတ်ႉထယ သေ ပဵၼ်တီႈလိုဝ်ႈသဝ်းၼိုင်ႈၵႅပ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ပီ 1980 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမီးယူႇမွၵ်ႈ သွင်ႁဵင်ၼႆႉသေ ပဵၼ်တီႈဢၼ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼႆႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 1972 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 2010 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ် ပွၵ်ႉ 4 ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ 4 ဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈ 20 ဝၢၼ်ႈသေၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ.
ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်.
ၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်သေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 19 တီႇၵရီႇ 10 မိတ်ႉၼိတ်ႉ လႄႈ 19 တီႇၵရီႇ 27 မိတ်ႉၼိတ်ႉသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ 97 တီႇၵရီႇ 27 မိတ်ႉၼိတ်ႉ လႄႈ 97 တီႇၵရီႇ 51 မိတ်ႉၼိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်တႄႉ ယဝ်ႉ။ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇတေႃႇ တၢင်းတူၵ်း ယၢဝ်း 35 လၵ်းသေ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းတေႃႇ တၢင်းႁွင်ႇ ယၢဝ်း 50 လၵ်းယဝ်ႉ။
ၶွပ်ႇလႅၼ်လိၼ်.
ၽၢႆႇႁွင်ႇၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ (ၸႄႈမိူင်းတႆး)၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး မိူင်းထႆး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းမႄႈၸႄႉ၊ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းဝေႃးလၶႄႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၽၢင်ႁၢင်ႈၼႃႈလိၼ်.
ၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇမေႃႈၶၢင် ဢၼ်လွႆလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသေ မီးဝႆႉတီႈၼႃႈလိၼ်တႅမ်ယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ၼိူင်ႈလႄႈဢၼ်ၼိူင်ႈ ၵၢႆႇတၢမ်းၵၼ်ဝႆႉသေ တၢင်းသုင်မီႈဝႆႉၽၢႆႇၼိူဝ် ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ 985 ထတ်းယဝ်ႉ။ ပွတ်းဢွၵ်ႇၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၶူင်း လႆႈလူင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်း ႁႃႈပုၼ်ႈသၢမ်ပုၼ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉပွတ်းဢွၵ်ၶူင်းသေ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်မီး မႄႈၼမ်ႉ ႁွင်ႈၼမ်ႉၼမ်လိူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွႆဢၼ်သုင်သုတ်း ဢၼ်ပဵၼ် လွႆလၢၼ်း ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၼိူဝ်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ 7212 ထတ်းယဝ်ႉ။
သၢႆၵေးၼမ်ႉ.
တီႈၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁွင်ႈၼမ်ႉ ႁွင်ႈၽႄးပုလႃလႄး လႄႈ ႁွင်ႈၼမ်ႉမႃ ဢၼ်လုၵ်းတၢင်းတူၵ်းလႆးၸူးတၢင်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈဢဝ်ၸႂ်ႉၼမ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ တွၼ်ႈတႃႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းသေ တီႈၼႂ်းၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလိူၵ်ႈယႃႇသီႇၾိင်ႈၾႃႉသေ ၸၢင်ႈဢဝ်ႁိူဝ်းၸၢၵ်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ.
ၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼႆႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉ မႆႈလိူတ်ႇႁႅင်ႈႁႂ်ႇသေ တၢင်ႉမႆႈ ဢၼ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီး 38 တီႇၵရီႇ သႅၼ်ႇတီႇၵရဵတ်ႉသေ တၢင်ႉမႆႈ ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်းၼႆႉ မီး 7 တီႇၵရီႇသႅၼ်ႇတီႇၵရဵတ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ် ၽတ်ႉၽဵင်ႇၼႆႉ မီႈ 32.79 ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း.
တီႈၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃး တေႃႇထိုင် ပီ 2017 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇသဵင်ႈၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉ 7,076 ၵေႃႉသေ ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းလႅင် ယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ၵၼ်ၵိူဝ်းယမ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ လႄႈ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး.
ၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼႆႉၵေႃႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈထိူင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပိူင်လူင်တႄႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်ဢွၵ်ႇပိူင်လူင်တႄႉ ပဵၼ် ငႃးယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ.
တီႈၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်ပႆႇၺႃႇၸၼ်ႉသုင်။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းပိုၼ်ႉထၢၼ်တႄႉ ၸၼ်ႉသုင်မီႈ 1 ဢၼ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၽႄၸၼ်ႉသုင်မီး 1 ဢၼ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၽႄ ၸၼ်ႉၵၢင် 1 ဢၼ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ 14 ဢၼ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈၸၼ်ႉငဝ်ႈ 3 ဢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးယူႇလီ.
တီႈၸႄႈဝဵင်းသျႃးတေႃးၼႆႉ မီးႁူင်းယႃၸႄႈဝဵင်း 1 ဢၼ်၊ ႁူင်းယႃဢိူင်ႇတႅၵ်ႇၼႄႇ 1 ဢၼ်၊ ႁွင်ႈယႃပၢႆးယူႇလီဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ 4 ဢၼ်၊ ႁွင်ႈယႃၽႄပၢႆးယူႇလီဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ 4 ဢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသွင်ၵႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း
ဝၢၼ်ႈသွင်ၵႄး (Saungke, sʰɔ̌ŋ kɛ́, ဆောင်ကျဲ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈတဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
သၢႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆး
သၢႆတၢင်းလူတ်ႉ.
သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉ/ၵႃး။ ပွတ်းႁွင်ႇ - လုၵ်ႉဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ၽႅဝ်ၼမ်ႉၶမ်း မူႇၸႄႊ၊ လုၵ်ႉသႅၼ်ဝီ ထိုင် ၵုၼ်လူင် -ႁူဝ်ပၢင်ႇ။ ပွတ်းၸၢၼ်း - လုၵ်ႉတႃႇၸီႇ ၽႅဝ် ၵဵင်းတုင် တႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ပွတ်းၵၢင် - လုၵ်ႉသီႇပေႃႉ ထိုင် လွႆလႅမ်။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉ/ၵႃး မီး 3 သဵၼ်ႈသေ မီးတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ် ၵႂႃႇလႆႈထိုင်ၵူႈဝဵင်း။
သၢႆတၢင်းလူတ်ႉၾႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး
သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၾႆး.
သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၾႆး။ တၢင်းပွတ်းႁွင်ႇ - လုၵ်ႉဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ၽႅဝ်လွွႆယဵဝ်ႈ။ တၢင်းပွတ်းၸၢၼ်း လုၵ်ႉတႃႇၸီႇ ၵႂႃႇ ဝဵင်းသူၺ်ႇၺွင်ႇ မီး 2 သဵၼ်ႈ။ [ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႉသူၺ်ႇၺွင်ႇ ထိုင် တူၼ်ႈတီး၊ လုၵ်ႉၼမ်ႉၸၢင် -မိူင်းၼၢႆး၊ လုၵ်ႉဢွင်ႇပၢၼ်း - ပၢင်လွင်း -လွႆၵေႃႇ။