Mrsailiek/shan-dataset huggingface dataset:
သိမ်ႇၶမ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈသိမ်ႇၶမ်း (Simkham, Simkham, ဆိမ်ခမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ(ၼိူဝ်)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵုၼ်တေႃးလေး၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵုၼ်တေႃးလေး (Kuntaulae, Kuntaulae, ကွန်တောလေး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ(ၼိူဝ်)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼွင်လဝ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်လဝ် (Naunglao, Naunglao, နောင်လောဝ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉမေႃႇႁူၺ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇႁူၺ်ႈ (Nammauhoi, Nammauhoi, နမ့်မော်ဟွေ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးမႆႉၺွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးမႆႉၺွင်ႇ (Naamainyaung, Naamainyaung, နားမိုက်ညောင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးမၢၵ်ႇၸင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးမၢၵ်ႇၸင်ႈ (Naamaakzang, Naamaakzang, နားမစန့်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ဢုၼ်ၵုၼ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈဢုၼ်ၵုၼ် (Unkun, Unkun, အွန်ကွန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵဝ်ႇၵုင်းၵၢတ်ႇၵႅင်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵၢတ်ႇၵႅင်း (Kungkaatkeng, Kungkaatkeng, ကုန်းကတ်ကျိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၽၵ်းႁိ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၽၵ်းႁိ (Phaakhi, Phaakhi, ဖက်ဟိ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼွင်ႁီး၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁီး (Naunghi, Naunghi, နောင်ဟီး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးပၢင်ႇၽၢႆ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးပၢင်ႇၽၢႆ (Naapaangphaai, Naapaangphaai, နားပန်ဖိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ႁွင်ႇၵိပ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈႁွင်ႈၵိပ်ႈ (Haungkip, Haungkip, ဟောင်ကိဗ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးၶၢၼ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးၶၢၼ် (Naakhaan, Naakhaan, နားခန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တႅတ်းတႅပ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈတႅတ်းတႅပ်း (Tettep, Tettep, တဲတဲ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵုင်းမၢၵ်ႇၵႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းမၢၵ်ႇၵႃႇ (Kungmaakkaa, Kungmaakkaa, ကုန်းမကာ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ပူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈပူင်း (Waanpong, Waanpong, ဝမ်ပုံး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၽၢႆႇ (Waanphaai, Waanphaai, ဝမ်ဖိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵုင်းၵေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ (ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း)
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵေႃႇ (Kungkau, KungKau, ကုန်းကော်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးမၢၵ်ႇႁၢတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးမၢၵ်ႇႁၢတ်ႇ (Naamaakhaat, Naamaakhaat, နားမဟတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးသိမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးသိမ်ႇ (Naasim, Naasim, နားဆင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼွင်သႅဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်သႅဝ်း (Naungsheao, Naungsheao, နောင်ရှောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၸၢင်ႈသႅင်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၸၢင်ႈသႅင် (Zaangseng, Zaangseng, စန်ဆိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
မိူင်းပၼ်ႇ (ဢွၵ်ႇ)
မိူင်းပၼ်ႇ (ဢွၵ်ႇ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းပၼ်ႇ (ဢွၵ်ႇ).
 - ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆ
 - ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈမၢၵ်ႇၽိူင်း
 - ဝၢၼ်ႈၸွၵ်ႉ
ၼႃးလေႃး၊ ဢိူင်ႇ
ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး ၼႆႉ ပဵၼ်ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး.
 - ဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃး
 - ဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃမူၼ်ႇ
 - ဝၢၼ်ႈၼွင်သၢမ်ပူး
 - ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵႅင်း (ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ မိူင်းပၼ်ႇ)
 - ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး (ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ မိူင်းပၼ်ႇ)
 - ဝၢၼ်ႈပၢင်တုမ်ႈ
 - ဝၢၼ်ႈၼႃးသဵၼ်ႈ (ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ မိူင်းပၼ်ႇ)
သႃးဝႃး၊ ဢိူင်ႇ
ဢိူင်ႇသႃးဝႃး ၼႆႉ ပဵၼ်ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး.
 - ဝၢၼ်ႈသႃးဝႃး
 - ဝၢၼ်ႈသူပ်းႁူၺ်ႈ
 - ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၵွၵ်ႇ
 - ဝၢၼ်ႈပႃႇႁႄႉ
 - ဝၢၼ်ႈမွၼ်းလႃႉ
 - ဝၢၼ်ႈသူပ်းပွင်ႇ
 - ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇလႅင်
 - ဝၢၼ်ႈၵုင်းပႅၵ်ႇ
ၼွင်ယၢင်း၊ ဢိူင်ႇ
ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း ၼႆႉ ပဵၼ်ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း.
 - ဝၢၼ်ႈၼွင်ယၢင်း
 - ဝၢၼ်ႈပုင်ႇၵိူဝ်
 - ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼေႃႇ
 - ဝၢၼ်ႈၵူတ်ႉ
 - ဝၢၼ်ႈလူင်တွင်း (ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ မိူင်းပၼ်ႇ)
 - ဝၢၼ်ႈၼွင်မူဝ်
 - ဝၢၼ်ႈလွႆပွၵ်း
 - ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင် (ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ မိူင်းပၼ်ႇ)
ၼမ်ႉလွတ်ႈ၊ ဢိူင်ႇ
ဢိူင်ႇၼမ်ႉလွတ်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉလွတ်ႈ.
 - ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလွတ်ႇ
 - ဝၢၼ်ႈၵိူၼ်ႇတူဢွၼ်ႇ
 - ဝၢၼ်ႈၼႃးဢုင်
 - ဝၢၼ်ႈၵုၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်
 - ဝၢၼ်ႈတိုဝ်ႉၼိဝ်ႉ
 - ဝၢၼ်ႈၽၢႆႁိၼ်
 - ဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃႉ
 - ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၶၢၼ်
 - ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင်
 - ဝၢၼ်ႈၼႃးၵူတ်ႉ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆ (Hophaai, Ho Hpai, ဟိုဖိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းပၼ်ႇ (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈမၢၵ်ႇၽိူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈမၢၵ်ႇၽိူင်း (Hoimaakphoeng, Hway Ma Hpein, ဟွေမဖိန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းပၼ်ႇ (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၸွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၸွၵ်ႉ (Waanzauk, Wan Swak, ဝမ်စောက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းပၼ်ႇ (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵႅင်း (Kungkeng, Kone Keng, ကုံးကျိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်လၢင်း (ႁူၺ်ႈလၢင်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်လၢင်း (ႁူၺ်ႈလၢင်း) (Holaang (Hoilaang), Ho Lin, ဟိုလင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶုမ်ႇၶမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶုမ်ႇၶမ်း (Nyaungkhumkham, Nyaung Hkon Hkam, ညောင်ခုံခမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူး၊ ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူး (Namhu, Nam Hu, နမ့်ဟူး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၽၵ်းတူမိူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၽၵ်းတူမိူင်း (Phaaktumoeng, Hpet Tu Mein, ဖက်တူမိန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမႆႉသီႇသႅၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမႆႉသီႇသႅၼ် (Maisisen, Maik Hsehseng, မိုက်ဆီဆိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်ၺွင်ႇ၊ ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း
ဝၢၼ်ႈပၢင်ၺွင်ႇ (Paangnyaung, Pang Yawng, ပန်ရောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼႃးဢႅၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼႃးဢႅၼ်ႇ (Naa-En, Nar In, နားအင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵွင်းပုင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵွင်းပုင်ႇ (Kaungpung, Kawng Pong, ကောင်းပုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁၢႆးၼႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁၢႆးၼႃး (Haainaa, Hai Nar, ဟိုင်းနား) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇငူးလိူမ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇငူးလိူမ် (Nammaunguloem, Nam Maw Ngu Lai, နမ့်မော်ငူးလိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလူင်ၵဵင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလူင်ၵဵင် (Longkaeng, Long Kyein, လုံကြိမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလုၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလုၵ်း (Namluk, Nam Loke, နမ့်လုပ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတိုင်း၊ ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတိုင်း (Namtueng, Nam Tein, နမ့်တိန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမႆႉၵွမ်း၊ ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း
ဝၢၼ်ႈမႆႉၵွမ်း (Maikaum, Maik Kun, မိုက်ကွမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပူင်းၶႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပူင်းၶႄႇ (Pongke, Pong Chei, ပုံးချယ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းလၢင်း၊ ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း
ဝၢၼ်ႈၵုင်းလၢင်း (Kunglaang, Kong Lin, ကုံးလင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမႆႉၼိဝ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမႆႉၼိဝ်ႉ (Mainio, Maik Nyu, မိုက်ညု) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉတူး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉတူး (Pauktu, Pauk Tu, ပေါက်တူး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး (Kaungmu, Kawng Hmu, ကောင်းမှူး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်လိၼ်း (ၵုင်းၵႅင်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်လိၼ်း (Holin, Ho Lin, ဟိုလင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလွႆၼွႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလွႆၼွႆႉ (Lauinaui, Loi Nwet, လွိုင်နွဲ့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမိူင်းပၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမိူင်းပၢႆး (Moengpaai, Mong Pei, မိုင်းပဲ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်း၊ ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း
ဝၢၼ်ႈၵုင်း (Waankung, Wan Kone, ဝမ်ကုန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵၢတ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵၢတ်ႇ (Kungkaat, Kone Kat, ကုန်းကတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇလိုင်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇလိုင်ႈ (Haatlueng, Lat Lai, လတ်လိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁွင်း (Moenghaung, Mong Hawng, မိုင်းဟောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၽိင်ႈပိူင်ႁၢင်ႈၸၢၵ်ႈ သၢမ်ယိူင်ႈ
ၽိင်ႈပိူင်ႁၢင်ႈၸၢၵ်ႈ သၢမ်ယိူင်ႈ ၼႆႉ ထုတ်ႇၵဵပ်းဢဝ် တီႈၼႂ်း "Runnaround" ဢၼ်ပဵၼ်ၶွင် ဢၢႆးသႅတ်ႉမေႃး ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈပၢႆးသၢႆႊ ဝူၼ်ႉႁၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိင်ႈပိူင်ဢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈ သိုပ်ႇမိုတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1942 ၼၼ်ႉသေ ပေႃးတေလႆႈ ထုတ်ႇၵဵပ်းၼႄၼႆ မီးဝႆႉၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
 - ႁၢင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း ႁႂ်ႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈၵူၼ်း။ တူဝ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်းပၼ် ႁႂ်ႈမီးႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈၼင်ႇၼၼ်။
 - ပေႃးဝႃးလိူဝ်သေ ပဵၼ်လွင်ႈၵႂင်ၸႂ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတင်း ၽိင်ႈပိူင်မၢႆၼိုင်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ႁၢင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ တေလႆႈႁပ်ႉၸွမ်း ၶေႃႈပူင်ဢၼ် ၵူၼ်းၸီႉသင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - ပေႃးဝႃႈလိူဝ်သေ ပဵၼ်လွင်ႈၵႂင်ၸႂ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတင်း ၽိင်ႈပိူင်မၢႆၼိုင်ႈလႄႈ မၢႆသွင်ၼႆ ႁၢင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ တေလႆႈၵႅတ်ႇၶႄ လွင်ႈမီးလွင်ႈပဵၼ်ႁင်းသုၼ်ႇတူဝ်လဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်ၽိင်ႈပိူင်ႁၢင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁင်းဢၢႆးသႅတ်ႉမေႃး ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁုမ်ႇငမ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ ငဝ်းတူင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁၢင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းတင်းသဵင်ႈမႃးၼႆ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ်သႂ်ႇထႅင်ႈ ၽိင်ႈပိူင်မၢႆသီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - ႁၢင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း လွင်ႈတေတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း၊ လွင်ႈဢၼ်တေပဵၼ်လႆႈ ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်းပၼ်။
ဝၢၼ်ႈၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်လူမ်ႇ (Naunglom, Nawng Lum, နောင်လွမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁႅင်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁႅင်ႈ (Naungheng, Nawng Hai, နောင်ဟိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵျွင်း၊ ဢိူင်ၼွင်လူမ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွင်း (Waankyaung, Wan Kawng, ဝမ်ကျောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၸၢမ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၸၢမ် (Kungzaam, Kon Sam, ကုံးစံ ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၸွႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၸွႆး (Hoizaui, Hoi Swea, ဟွေစွဲ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမူၵ်း၊ ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမူၵ်း (Wanmok, Wan Moke, ဝမ်မုတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၶွၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၶွၵ်း (Hoikhauk, Hway Hkauk, ဟွေခေါက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးမႆႉဢေႃႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးမႆႉဢေႃႈ (Khaaimai-Au, Hkaing Maik Aw, ခိုင်းမိုက်အော်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးၽၵ်းၼၢမ်၊ ဢိူင်ၼွင်လူမ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးၽၵ်းၼၢမ် (Khaaiphaknaam, Hkaing Hpat Num, ခိုင်းဖတ်နမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵဵင်းတွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵဵင်းတွင်း (Kaengtaung, Keng Tawng, ကျိုင်းတောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈႁူၵ်း၊ ဢိူင်ၼွင်လူမ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈႁူၵ်း (Hoihok, Hway Hoke, ဟွေဟုတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၸႅတ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၸႅတ်ႈ (Hoizet, Hway Sit, ဟွေစစ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁီး၊ ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး
ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁီး (Naunghi, Nawng Hee, နောင်ဟီး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶမ်း (Naungkham, Nyaung Hkam, ညောင်ခမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ (Kungsaa, Kone Hsar, ကုံးဆာ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်မႂ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်မႂ်ႇ (Naungmaue, Nawng Mae, နောင်မယ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်လူင် (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်လူင် (Naunglong, Nawng Long, နောင်လုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼႃးၶေႃ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼႃးၶေႃ (Naakhau, Nar Khaaw, နားခေါ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁၢၼ်ႈ (Naunghaan, Nawng Han, နောင်ဟန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼႃးသဵၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼႃးသဵၼ်ႈ (Naasaen, Nar Hsint, နားဆင့်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵၼ်ႉၵၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၼ်ႉၵၼ် (Kankan, Kant Kan, ကန့်ကန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶူဝ်မိုၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶူဝ်မိုၼ်ႈ (Khomuen, Hko Min, ခိုမင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶုၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶုၵ်း (Waankuk, Wan Hkoke, ဝန်ခုတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶၢႆး၊ ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး
ဝၢၼ်ႈၶၢႆး (Waankhaai, Wan Hkaing, ဝမ်ခိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်လူင် (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်လူင် (Naunglong, Nawng Long, နောင်လုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ႁီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
မိၵ်ႈမၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ
မိၵ်ႈမၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်မိၵ်ႈမၢႆ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ ၼႃႈၵၢၼ် ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၸႅင်ႈ.
တီႈၼိူဝ်ပိုၼ်ႉသီလင်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၶူဝ်ႈမွၵ်ႇသပေႇသေ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇတီႈသီၶမ်း မိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ သၢင်ႈသီႈသွင်တူဝ် ဝၢႆႈၼႃႈဝႆႉ တူဝ်ၽၢႆႇၽၢႆႇယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ၸိၵ်းမၼ်း မီးဝႆႉ လၢဝ်ၶမ်းလူင် လူင်ႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၸိူဝ်းၵိုတ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်မွၵ်ႇမႆသေသႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈလိၵ်ႈၼႃႈပၢႆႉပွတ်းတႂ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈမိူင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ၼႆယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း.
တီႈမိၵ်ႈမၢႆငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ပႃႈသႇႉ လိၵ်ႈ ပြည်ထောင်စုသမတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၼႆႉသေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ သၢင်ႇသီႈ သၢမ်တူဝ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ၸင်ႇၵွႆႈဢဝ် လၢဝ်ၶမ်း တႅၼ်းတၢင်တီႈ သၢင်ႈသီႈ ဢၼ်မီးတီႈၸိၵ်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ၶႅဝ်ႈမႃႉ ဢၼ်လွမ်ႉႁွပ်ႈ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉလိၵ်ႈ သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ထမ်ႇမပတ ၁၉၄ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၸိုဝ်ႈမိူင်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၼႃႈပၢႆႉမၼ်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢူးၼေႇဝိၼ်းၼၼ်ႉ ဢိင်လူၺ်ႈလၵ်းမိူင်း 1974 သေ လႆႈမူၼ်ႉမႄး ၽၢင်ႈႁၢင်ႈသူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ မႃးယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ပိုၼ်ႉလင်သီသွမ်ႇ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇတီႈသီလႅင်၊ ၶဵဝ်ႈမႃႉ၊ ၶူဝ်ႈသပေႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁူင်းၶဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇၶၢင်ႈသွင်ၽၢႆႇ မီးသၢင်ႇသီႈသီသွမ် သွင်တူဝ်၊ လၢဝ်ၶၢဝ် ယူႇတီႇၸိၵ်း လုၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်မွၵ်ႇဢဝ်မႆသႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈလိၵ်ႈၼႃႈပၢႆႉမၼ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ 1988 ယဝ်ႉ ၸူးဢဝ်ပႅတ်ႈ တူဝ်လိၵ်ႈ ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတသေၵေႃႈ လၢႆႈပဵၼ်သီၶမ်းတင်းမူတ်းယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် လၵ်းမိူင်း 2009 သေ လႆႈၸႂ်ႉမိၵ်ႈမၢႆယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မိၵ်ႈမၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ၼူၵ်ႉယုင်းသီၶဵဝ်ယဝ်ႉ။
တႃႇၵၢမ်းတူၺ်း.
ၸွမ်ပိဝ် မိူင်းမၢၼ်ႈ
လၵ်းမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ(၂၀၀၈)
ဝၢၼ်ႈတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ) (Taungkwaai (Taue), Taung Kaing, တောင်ကိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး၊ ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး (Honaa, Ho Nar, ဟိုနား) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလၢင်း (Waanlaang, Wan Lan, ဝမ်လန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၶၢၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၶၢၼ် (Hoikhaan, Hway Hkan, ဟွေခန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼႃးသိမ်ႇ၊ ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)
ဝၢၼ်ႈၼႃးသိမ်ႇ (Naasim, Nar Hsin, နားဆင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပႃႇၶႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပႃႇၶႃး (Paakhaa, Par Hkar, ပါခါး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတွင်း၊ ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတွင်း (Namtaung, Nam Tawng, နမ့်တောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုၼ်မူင်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုၼ်မူင်ႈ (Kunmong, Kun Mon, ကွန်မုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်ဝူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပၢင်ဝူဝ်း (Paangwo, Pang Woe, ပန်ဝိုး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇၸွၵ်း (Sonmaakzauk, Sum Mat Sawk, ဆွမ်မက်စောက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼႃးၵၢင်ႉပၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼႃးၵၢင်ႉပၢၼ်း (Naakaangpaan, Nar Kant Pang, နားကန့်ပန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁၢင်ၼႃး၊ ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)
ဝၢၼ်ႈႁၢင်ၼႃး (Haangnaa, Han Nar, ဟန်နား) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပဵင်းလူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပဵင်းလူင် (Paenglong, Ping Long, ပိန်းလုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵွင်းဝၢၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵွင်းဝၢၼ် (Waankaungwaan, Wan Kawng Wan, ဝမ့်ကောင်းဝမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆး (တႂ်ႈ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈဝူဝ်းလၢႆး (Wolaai, Woe Laing, ဝိုးလိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်ၸႄႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်ၸေႈ (Maakkoezae, Mat Hkay Se, မက်ခေစယ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈတူင်ႈတႅပ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတူင်ႈတႅပ်ႇ (Tongtep, Ton Tit, တုံတစ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းမူၼ်း၊ ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး
ဝၢၼ်ႈၵုင်းမူၼ်း (Kungmon, Kon Mun, ကုံမွန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈဝေႃႇတွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈဝေႃႇတွင်း (Wautaung, Waw Tawng, ဝေါ်တောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပူၵ်ႇမႆႉၶီႈလူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပူၵ်ႇမႆႉၶီႈလူင် (Pokmaikhilong, Poke Ma Chi Long, ပုတ်မချိလုံး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလွႆပဵင်းၼႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလွႆပဵင်းၼႃး (Lauipaengnaa, Lai Ping Nang, လိုင်ပိန်းနန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵိဝ်ႇတူပ်ႉ (တူပ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵိဝ်ႇတူပ်ႉ (Kiotop, Kyu Toet, ကြူတို့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း (Paangtaung, Pang Tawng, ပန်တောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်တူၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပၢင်တူၵ်း (Paangtok, Pang Toek, ပန်တုတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈထမ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈထမ်ႈ (Waantham, Wan Htan, ဝမ်ထမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈႁိူဝ်း၊ ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈႁိူဝ်း (Waanhoihoe, Wan Hway Hay , ဝမ်ဟွေဟေး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတူၵ်း၊ ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတူၵ်း (Namtok, Nam Toke, နမ့်တုတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်ၺွင်ႇ၊ ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး
ဝၢၼ်ႈပၢင်ၺွင်ႇ (Paangnyaung, Pang Nyaung, ပန်ညောင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈတႃႈသၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတႃႈသၢင်း (Taasaang, Tar Hsan, တာဆန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်း (Samlak, Thone Mile, သုံးမိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႈလၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႈလၵ်း (Kaolak, Koe Mile, ၉ မိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်တဝ်ႇ (ဝၢၼ်ႈသႃႇယႃႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်တဝ်ႇ (Naungtao, Ywar Thar Yar, ရွာသာယာ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼႃးၵႅင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼႃးၵႅင်း (Naakeng, Nar Keng, နားကျိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၵပေႃးတ၊ ၸၢတ်ႈ
42 - ꩡၢတ်ႈၵပေႃးတ.
လွင်ႈတၢင်းၸႂ်လေႃးၽ ၶႂ်ႈၵိၼ်သေ ၸၢင်ႈလႆႈတၢႆ
ၽွင်းမိူဝ်ႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး တိုၵ်ႉယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉꩡေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵဵပ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်လိၵ်းလွၵ်းၼၼ်ႉသေ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၸင်ႇႁေႃး ꩡၢတ်ႈဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူင်းတီႈ ၵႂၢင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ တူၺ်းဢဝ်ၼႂ်း ၼဝၵၼိပၢတ် ၵႃၵꩡၢတ်ႈၼၼ်ႉတႃႉ။
ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းတင်းၼမ် ၸင်ႇဢဝ် ရႁၢၼ်းလိၵ်းလွၵ်းၼၼ်ႉ မႃးၸူး မုၼ်ၶမ်းၽြႃး သေ လဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “မုၼ်ၶမ်းၽြႃးတီႈၶႃႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်ႈၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ရႁၢၼ်း ဢၼ်လိၵ်းလွၵ်းတီႈ ၶႃႈဢေႃႈ”ၼႆယဝ်ႉ။
မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈ “ရႁၢၼ်း... မႂ်းၼႆႉ ယၢမ်ႈလိၵ်းလွၵ်း ၸၢတ်ႈၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး။ ၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇဝၼ်းလင်ၵေႃႈ ယၢမ်ႈလိၵ်းလွၵ်းမႃးလႄႈ လႆႈလူႉသုမ်း သၢႆၸႂ်မႃးယူႇယဝ်ႉ၊ ၽူႈမီး ပႆႇၺႃႇၶဝ် ၵေႃႈ ဢိင်ပိုင်ႈမႂ်းသေ လႆႈလုတ်ႈႁၢမ်း တီႈယူႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇမႃးယဝ်ႉ”ၼႆသေ ၸင်ႇတေ ႁေႃးၼႄ ၸၢတ်ႈ ၵွၼ်ႇဝၼ်းလင်ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။-
ဝတ်ႉထုပၸ်ႉၸုပ်ႉပၼ်ႇ.
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တီႈမိူင်းၿႃႇရၼသီႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈၶုၼ်ၿြႁမၻတ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ႁဝ်း ပဵၼ်ၵႃဢိုဝ်ႈ။ ပုၼ်ႈတႃႇတေပဵၼ် ၵၢၼ်လီၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၿႃႇရၼသီႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် ဢဝ်ပဵတ်ႈဢဝ်သွင်းသေ ႁွႆႈၽႅၼ်ပၼ် ႁိူၼ်းၼူၵ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇၼူၵ်ႉၶဝ် တေလႆႈယူႇ ၵတ်းၸိုၼ်ႈယဵၼ်ၸႂ်ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၼ်းႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်း တမ်ႈတီႈ ႁိူၼ်းသထေးလူင် ၿႃႇရၼသီႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢဝ်ပဵတ်ႈလူင် ဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁွႆႈတီႈသွင်ႇၽႆးသေ ႁဵတ်းပၼ်ႁိူၼ်းၼူၵ်ႉယဝ်ႉ။
ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၵႃဢိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းပဵတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃလမ် တူဝ်ၼိုင်ႈ မိၼ်လတ်းၵႂႃႇ ၼိူဝ်သွင်ႇၽႆး လႆႈငိၼ်းဢၢႆသႅဝ် ၼိူဝ်ႉပႃလႄႈ ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ တေဢိင်ပိုင်ႈ ႁဵတ်းၵေႃႉယူႇသဝ်းၸွမ်း ၵႃဢိုဝ်ႈသေ ဢၢၼ်းတေလႆႈၵိၼ်ၼႆယူႇ။ ၵူၼ်းႁုင်ၶဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁၼ် ၵႃလမ်မႃးယူႇၸွမ်း ၵႃၶူဝ်ႇလႄႈ ၸင်ႇဢဝ်ပဵတ်ႈ ထႅင်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ႁွႆႈပၼ်တႃႇၵႃယဝ်ႉ။ ၵႃလမ်ၵေႃႈ ၸင်ႇယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ပဵတ်ႈၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ် တင်းၵႃၶူဝ်ႇယူႇ။
ဝၼ်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈႁၼ်ၼိူဝ်ႉပႃ ပုၼ်ႈတႃႇသထေး ဢၼ်ႁွႆႈဝႆႉ တီႈၽႃၼၼ်ႉလႄႈ ၵႃလမ်တူဝ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵဵင်ႈဢမ်ႇယူႇလီသေ ဢမ်ႇၸွမ်း ၵႃဢိုဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇတီႈၼွၵ်ႈ ၸင်ႇယူႇသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းပဵတ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼေႃႇလွင်းၵႃၶူဝ်ႇ သင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ယႃႇပေၵႂႃႇဢဝ်ၵိၼ် ၼိူဝ်ႉပႃၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းတိုဝ်ဝႆႉယူႇ။ ၵမ်းလိုၼ်း ၵႃဢိုဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈ “ပေႃးၼႆၵေႃႈ ဢဝ်ၵၢမ်ႇမႂ်း ဝႃႈလႃႈ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸွမ်းၸႂ်လေႃးၽၵူၺ်း ဝႆႉသတိလႄႈ”ၼႆသေ မိၼ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ။
ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵူၼ်းႁုင်ၽၵ်း ဢမ်ႇမီးၼၼ်ႉ ၵႃလမ် ဢၢင်ႈမႃးလၵ်ႉဢဝ် ၼိူဝ်ႉပႃလႄႈ ၸင်ႇမႃးၸပ်း တမ်ႈတီႈ ႁိမ်းသွင်ႇၽႆးၼၼ်ႉယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈငိၼ်းသဵင်ၵႃလမ်ဝႃႈ “ၵရိၵ်း”ၼႆလႄႈ ၵူၼ်းႁုင်ၽၵ်း ၸင်ႇၼႅတ်ႈမႃး ဢိုတ်းပႅတ်ႈ ၽၵ်းတူသွင်ႇၽႆးသေ ၺွပ်းဢဝ်ၵႃလမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸင်ႇထူၺ်ႈၶူၼ်ၵႃ ပႅတ်ႈ တင်းမူတ်း ဢဝ်ၼမ်ႉလဝ်ႈႁူတ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းပဵတ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၵႃဢိုဝ်ႈ ပွၵ်ႈမႃး မႃးလႆႈႁၼ်ၵႃလမ်ၼၼ်ႉၼႆ ၸင်ႇဝႃႈ “ၸွမ်းၸႂ်လေႃးၽသေ ဢမ်ႇထွမ်ႇၵႂၢမ်းၵဝ်လႄႈ မႂ်းၸင်ႇလႆႈ တုၵ်ႉၶၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်”ၼႆသေ ၸင်ႇတေႁေႃး ၵႃႇထႃႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။-
ပႃႇꩮိ.
42။ ယေႃ ဢတ်ထၵႃမသ်သ ႁိတႃၼုၵမ်ပိၼေႃ၊
 ဢေႃဝꩡ်ꩡမႃၼေႃ ၼ ၵရေႃတိ သႃသၼံ။
 ၵပေႃတၵသ်သ ဝၸၼံ ဢၵတွႃ၊
 ဢမိတ်တႁတ်ထၵတေႃဝ သေတိ။
ပိၼ်ႇတႆး.
ၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇထွမ်ႇဢဝ် ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ဢွၼ်လီ တမ်ႈတီႈ ၽူႈဢၼ်မီးၸႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇ သုင်သေ လူႁၼ်လုမ်းလႃးၼၼ်ႉၼႆၸိုင် တေလႆႈမႆႈၸႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႃလမ် ဢၼ်တူၵ်းၵႂႃႇၼႂ်းမိုဝ်း ၽူႈ ၶဵၼ်သေ လႆႈၼွၼ်း(မႆႈၸႂ်)ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - ႁူမ်ႈꩡၢတ်ႈ ။ ။ ၵႃဢိုဝ်ႈ မႃးပဵၼ် ၽြႃး။
 ၵႃလမ်ဢၼ်လိတ်းလွတ်းၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ်ရႁၢၼ်း ဢၼ်လိတ်းလွတ်း။
 - ၵၼ်သွၼ် ။ ။ ပေႃးၸွမ်းၸႂ်လေႃးၽ ၸၢင်ႈတုၵ်ႉၶလႆႈတၢႆ။
 - ပႃႇရမီႇ ။ ။ ပၺ်ႇၺႃႇပႃႇရမီႇ။
 - မင်ႇၷလႃႇ ။ ။ “သၼ်တုꩦ်ꩧီ မင်ၷလႃ၊ ဢတ်တသမ်မႃပၼိꩪိ မင်ၷလႃ” လူႉလႅဝ်။
ဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃး (Naalau, Nar Law, နားလော) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃမူၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃမူၼ်ႇ (Naungpaamon, Nawng Par Mun, နောင်ပါမွန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်သၢမ်ပူး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်သၢမ်ပူး (Naungsaampu, Naung Hsi Pu, နောင်ဆီပူး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵႅင်း၊ ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး
ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵႅင်း (Kungkeng, Kone Keng, ကုန်းကျိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး၊ ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး (Honaa, Ho Nar, ဟိုနား) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်တုမ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပၢင်တုမ်ႈ (Paangtum, Pang Ton, ပန်တုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼႃးသဵၼ်ႈ၊ ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး
ဝၢၼ်ႈၼႃးသဵၼ်ႈ (Naasaen, Nar Hsint, နားဆင့်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသႃးဝႃး (Saawaa, Hsar War, ဆားဝါး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈသူပ်းႁူၺ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသူပ်းႁူၺ်ႈ (Sophoi, Sut Hway, ဆွတ်ဟွေ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၵွၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၵွၵ်ႇ (Maakkauk, Mat Kauk, မတ်ကောက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပႃႇႁႄႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပႃႇႁႄႉ (Paahe, Par Heit, ပါဟဲ့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမွၼ်းလႃႉ၊ ဢိူင်ႇသႃးဝႃး
ဝၢၼ်ႈမွၼ်းလႃႉ (Maunlaa, Mun La, မွန်းလ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈသူပ်းပွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသူပ်းပွင်ႇ (Soppaung, Soke Pawng, ဆုတ်ပေါင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇလႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇလႅင် (Maukleng, Mawng Lai, မောင်လိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းပႅၵ်ႇ၊ ဢိူင်ႇသႃးဝႃး
ဝၢၼ်ႈၵုင်းပႅၵ်ႇ (Kungpek, Kone Paik, ကုန်းပိုက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ယၢင်း (Naungyaan, Nawng Yin, နောင်ရင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပုင်ႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပုင်ႇၵိူဝ် (Pungkoe, Pong Kay, ပုံကေ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼေႃႇ (Hoinau, Hway Naw, ဟွေနော်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵူတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵူတ်ႉ (Waankot, Wan Kut, ဝမ်ကွတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလူင်တွင်း၊ ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း
ဝၢၼ်ႈလူင်တွင်း (Longtaung, Long Tawng, လုံတောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်မူဝ်၊ ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း
ဝၢၼ်ႈၼွင်မူဝ် (Naungmo, Nawng Po, နောင်ပို) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလွႆပွၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလွႆပွၵ်း (Lauipauk, Loi Pauk, လွိုင်ပေါက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင်၊ ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင် (Honaung, Ho Nawng, ဟိုနောင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼႃးမွၼ် (ၼႃးဝွၼ်)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼႃးမွၼ် (Naamaun, Nar Mun, နားမွန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပုင်ႇၸၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပုင်ႇၸၢၼ်း (Pungzaan, Pong Sam, ပုံစမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း၊ ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း (Namlin, Nam Lin, နမ့်လင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလၼႄႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလၼႄႉ (Lane, La Neit, လနဲ့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမေႃႈတွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမေႃႈတွင်း (Mautaung, Maw Tawng, မော်တောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းႁႆး (ႁၢႆး)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းႁႆး (Kunghai, Kone Hawng, ကုန်းဟောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်လိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်လိူဝ်ႇ (Naungloe, Nawng Lay, နောင်လေ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလွႆမူၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလွႆမူၼ်း (Lauimon, Loi Mun, လွိုင်မွန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးမၢၵ်ႇသပေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးမၢၵ်ႇသပေႇ (Khaaimaaksapae, Hkaing Mat Sa Pay, ခိုင်းမက်ဆပေ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်တုင်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပၢင်တုင်ႈ (Paangtung, Pang Ton, ပန်တုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇလႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇလႅင် (Aoengleng, Ein Lai, အိမ်လိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမႆႉသီႇသႅၼ်၊ ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်
ဝၢၼ်ႈမႆႉသီႇသႅၼ် (Waanmaisisen, Maik Hsi Hsin, မိုက်ဆီဆင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်သူမ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပၢင်သူမ်ႈ (Paangsom, Pang Sun, ပန်ဆွန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမႆႉၶႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမႆႉၶႆႉ (Nammaikai, Nam Maik Hkaik, နမ့်မိုက်ခိုက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမႆႉၵၢင်း၊ ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်
ဝၢၼ်ႈမႆႉၵၢင်း (Maikaang, Maik Tan, မိုက်တန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းႁႅင်ႈ (ႁႅင်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းႁႅင်ႈ (Kungheng, Kone Hing, ကုန်းဟိန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးပႃႇဢေႃႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးပႃႇဢေႃႈ (Khaaipaa-Au, Hkaing Par Aw, ခိုင်းပါအော်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈတွင်ၶႅမ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတွင်ၶႅမ် (Taungkhem, Tawng Chaing, တောင်ချို) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈသၢၼ်ပုင်ႇ (သၼ်ပုင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသၢၼ်ပုင်ႇ (သၼ်ႇပုင်ႇ) (Saanpung (Sanpung), Hsan Pong, ဆန်ပုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပုင်ႇၸၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈ (Pungsan, Pong Sam, ပုံစန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးၵေႃႉ (Khaaikau, Hkaing Kwat, ခိုင်းကော့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈလွႆၶူး၊ ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်
ဝၢၼ်ႈလွႆၶူး (Lauikhu, Loi Hku, လွိုင်ခူး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၸွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်
ဝၢၼ်ႈၸွၵ်ႉ (Waanzauk, Wan Sawk, ဝမ်စောက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတႄႇ (Namte, Nam Tei, နမ့်တယ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပုင်ႇဝ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပုင်ႇဝ (Pungwa, Poet Wa, ပို့ဝ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵုင်းသုင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုင်းသုင် (Kungsung, Kone Hson, ကုန်းဆုံ့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇသွမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇသွမ်ႇ (Oengsaum, Ein Sum, အိမ်ဆွမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပၢင်တၶ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပၢင်တၶ (Paangtakha, Pang Ta Hka, ပန်တခ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈမႆႉပူၵ်ႇ၊ ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်
ဝၢၼ်ႈမႆႉပူၵ်ႇ (Maipok, Hpaik Poke, ဖိုက်ပုတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၵွႆ (သၼ်ၵွႆ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၵွႆ (Saankaui, Sam Kwei, ဆမ်ကွယ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးပူ (ပူႉ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶၢႆးပူ (Khaaipu, Hkaing Hpu, ခိုင်းပူ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉၵျွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉၵျွင်း (Paukkyaung, Pauk Kyawng, ပေါက်ကျောင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးမွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝေႇလုၵ၊ ၸၢတ်ႈ
43 - ꩡၢတ်ႈဝေꩮႃၵ.
ဢမ်ႇဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းသြႃႇ လႆႈတၢႆၵႂႃႇသုမ်းပၢၼ်
ၽွင်းမိူဝ်ႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး တိုၵ်ႉယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉꩡေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢိင်ႇပိုင်ႈလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်သင်ႇသွၼ်ယၢပ်ႇၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇတေႁေႃး ၸၢတ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၸင်ႇ ဝႃႈတီႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်ဝႃႈယၢပ်ႇၼၼ်ႉဝႃႈ “ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း... မႂ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်ႈဝႃႈယၢပ်ႇမႃး ၸၢတ်ႈၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး၊ ၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇဝၼ်းလင်ၵေႃႈ ဝႃႈယၢပ်ႇသေ ဢမ်ႇထွမ်ႇဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းၽူႈမီး ပႆႇ ၺႃႇလႄႈ လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းငူးသၵ်းသေ ယၢမ်ႈလႆႈတၢႆမႃးယဝ်ႉ”ၼႆသေ ၸင်ႇတေႁေႃးၼႄ ၸၢတ်ႈတီႈတႂ်ႈ ၼႆႉယဝ်ႉ။-
ဝတ်ႉထု ဢတိတ်ႈ.
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၿႃႇရၼသီႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၿြႁမၻတ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ်ၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ၼေႃႇၶမ်းၽြႃးႁဝ်း ပဵၼ်ၽူႈမၢၵ်ႈ တီႈတိူင်းၵႃႇသိၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ မၼ်းၸၢႆးယႂ်ႇမႃႈၵႃႈသုင်မႃး ၸင်ႇၵႂႃႇႁဵတ်း ရသေႉရႁၢၼ်း ဢဝ်ၵသိူၼ်းႁဵတ်းပဵၼ် ပရိၵမ်ႇသေ ၽႄႈတိူၼ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢꧤိၺ်ၺႆႇႁႃႈပိူင်၊ သမႃႇပတ်ႈပႅတ်ႈပိူင်သေ ဝၢႆးမႃး ၸင်ႇပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ရသေႉႁႃႈပၢၵ်ႇယဝ်ႉ။
ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈရသေႉဢွၼ်ႇၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ၸင်ႇၺွပ်းလဵင်ႉဝႆႉ ငူးႁဝ်ႇၵၢၵ်ႇဢွၼ်ႇ တူဝ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၽႅဝ်မႃး တမ်ႈတီႈ ၵျွင်းမၼ်းၼၼ်ႉႁင်းၵူၺ်းသေ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းမူၵ်ႇမႆႉပူၵ်ႇ လဵင်ႉဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸင်ႇႁွင်ႉၸိုဝ်ႈ ငူးတူဝ်ၼၼ်ႉဝႃႈ “ဝေꩮုၵ = ငူးဢွၼ်ႇ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းမူၵ်ႇမႆႉပူၵ်ႇ”ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈရသေႉဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ဝေꩮုၵပိတႃ = ပေႃႈငူးဝေႇꩮုၵ”ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၼေႃႇလွင်းရသေႉ လႆႈငိၼ်းၼင်ႇၼၼ် ၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ် ဝေꩮုၵပိတႃႇ မႃးသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “ငူးႁဝ်ႇၵၢၵ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်မီးၵွင်ႉဢိူဝ်ႈ။ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ မိုတ်ႈၵိုဝ်း။ ယႃႇပေလဵင်ႉဝႆႉ” ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇထွမ်ႇဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼေႃႇလွင်းရသေႉသေ သိုပ်ႇလဵင်ႉဝႆႉယူႇ။
ဝၼ်းၼိုင်ႈ ဝေႇꩮုၵပိတႃႇ ၸင်ႇဢဝ် ငူးႁဝ်ႇၵၢၵ်ႇၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းမူၵ်ႇမႆႉပူၵ်ႇသေ ၵႂႃႇႁႃမၢၵ်ႇ မႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇ ၸွမ်းၸဝ်ႈရသေႉၶဝ် တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိုင်ၵႂႃႇ သွင်သၢမ်ဝၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈၽႅဝ် ၵျွင်းၼႆ ပုၼ်ႈတႃႇ တေၵႂႃႇလဵင်ႉ တၢင်းၵိၼ်ပၼ် ငူးႁဝ်ႇၵၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵႂႃႇၽုၺ်ႇ မူၵ်ႇမႆႉပူၵ်ႇၼၼ်ႉ လႄႈ ငူးႁဝ်ႇတူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်သင်ၵေႃႈ ႁိုင်ယဝ်ႉလႄႈ ၸႂ်လမ်သေ ၸင်ႇတေသၵ်းမင်ပၼ် မိုဝ်းရသေႉယဝ်ႉ။ ရသေႉ ဢၼ်ဢမ်ႇထွမ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼေႃႇလွင်းၽြႃးၼၼ်ႉ ၸင်ႇတၢႆထင်တီႈၵႂႃႇ တီႈၼၼ်ႈ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉသေ ငူးၵေႃႈ ပၢႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းထိူၼ်ႇယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ ဢဝ်တူဝ်တၢႆရသေႉၼၼ်ႉ ၸုတ်ႇၽဝ်ၽႆးၼႆ ၼေႃႇလွင်းၽြႃးရသေႉလူင် ၸင်ႇဢဝ် ၵႃႇထႃႇ တီႈတႂ်ႈၼႆႉ လွတ်ႈႁေႃးသင်ႇသွၼ်ပၼ် ရသေႉတင်းသဵင်ႈယူႇ။-
ပႃႇꩮိ.
43။ ယေႃ ဢတ်ထၵႃမသ်သ ႁိတႃၼုၵမ်ပိၼေႃ၊
 ဢေႃဝꩡ်ꩡမႃၼေႃ ၼ ၵရေႃတိ သႃသၼံ။
 ဢေဝံ သေႃ ၼိႁတေႃ သေတိ၊
 ဝေꩮုၵသ်သ ယထႃ ပိတႃ။
ပိၼ်ႇတႆး.
ၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇထွမ်ႇဢဝ် ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ဢွၼ်လီ တမ်ႈတီႈ ၽူႈဢၼ်မီးၸႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇ သုင်သေ လူႁၼ်လုမ်းလႃးၼၼ်ႉၼႆၸိုင် တေလႆႈတၢႆ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဢူႈဝေႇꩮုၵၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - ႁူမ်ႈꩡၢတ်ႈ ။ ။ ၶူးဝႃးရသေႉလူင်ၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ် ၽြႃး။
 ဢူႈဝေႇꩮုၵ ဢၼ်ပဵၼ်ရသေႉၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ် ရႁၢၼ်းဝႃႈယၢပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 - ၵၼ်သွၼ် ။ ။ (1) ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ႁဵတ်းၵေႃႉ သတ်းဢၼ်မီးၵွင်ႉ။
 (2) ပေႃးဢမ်ႇထွမ်ႇၵႂၢမ်းသြႃႇၼႆၸိုင် ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉတွၼ်းသင်။
 - ပႃႇရမီႇ ။ ။ မဵတ်ႉတႃႇပႃႇရမီႇ။
 - မင်ႇၷလႃႇ ။ ။ “ပၼ်ꩦိတႃၼၺ်ၸ မင်ႇၷလႃႇ၊ ဢသေဝၼႃ ၸ ၿႃလႃၼ မင်ႇၷလႃႇ” လူႉလႅဝ်။
ၼမ်ႉမေႃႇပူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇပူင်း (Nammaupong, Nammawpong, နမ့်မော်ပုံး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ဝေႃႇသူမ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈဝေႃႇသူမ်ႈ (Wausom, Wausom, ဝေါ်ဆွမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၸဵတ်းႁၢတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၸဵတ်းႁၢတ်ႇ (Zaethaat, Zeethaat, စေ့ဟတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼွင်ပႃလမ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃလမ် (Naungpaalam, Naungpaalam, နောင်ပါလမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼွင်ၶဝ်ႈလၢမ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶဝ်ႈလၢမ် (Naungkhaolaam, Naungkhaolaam, နောင်ခေါက်လမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တူင်ႈၸု၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈတူင်ႈၸု (Tongzu, Tongzu, တုံစု) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးမၢၵ်ႇဢူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးမၢၵ်ႇဢူဝ်း (Naamaak-O, Naamaak-O, နားမအိုး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵုင်းလႅင်၊ ဝၢၼ်ႈ (ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ)
ဝၢၼ်ႈၵုင်းလႅင် (Kungleng, Kungleng, ကုန်းလိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တၢင်းတူၵ်းၼွင်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈတူၵ်းၼွင် (Toknaung, Toknaung, တုတ်နောင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼွင်ဝူဝ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ဝူဝ် (Naungwo, Naungwo, နောင်ဝို) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉတိုင်း၊ ဝၢၼ်ႈ (ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ)
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတိုင်း (Namtueng, Namtueng, နမ့်တိန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးပွႆး၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးပွႆး (Naapaui, Naapaui, နားပွဲ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ႁူဝ်လိၼ်း (လွႆၼွႆႉ)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်လိၼ်း (လွႆၼွႆႉ) (Holin (Lauinaui), Holin (Lauinaui, ဟိုလင်း (လွိုင်နွဲ့)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တူင်ႈမွၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈတူင်ႈမွၼ်း (Tongmaun, Tongmaun, တုံမွမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉလုၵ်းပႅၵ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလုၵ်းပႅၵ်ႇ (Namlukpek, Namlukpek, နမ့်လုပ်ပက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးၶႆႉ၊ ဝၢၼ်ႈ (ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ)
ဝၢၼ်ႈၼႃးၶႆႉ (Naakhai, Naakhai, နားခိုက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးလႅင်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးလႅင်ႉ (Naaleng, Naaleng, နားလိုင့်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တူင်ႈဢေႃႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈတူင်ႈဢေႃႈ (Tong-Au, Tong-Au, တုံအော်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၽၢႆလူင် (တႂ်ႈ)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆလူင် (တႂ်ႈ) (Hoophaailong (Taue), Hophaailong (Taue), ဟိုဖိုင်လုံ (အောက်)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵုင်း၊ ဝၢၼ်ႈ (ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ)
ဝၢၼ်ႈၵုင်း (Waankung, Waankung, ဝမ်ကုန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ၵုင်းလၢင်း
ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ၵုင်းလၢင်း (Waanmaue Kunglaan, Waanmaue Kunglaang, ဝမ်မိုင် ကုန်းလန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၽၢႆ မွၵ်ႇၸၢမ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆ မွၵ်ႇၸၢမ် (Hophaai Maukzaam, Hophaai Maukzaam, ဟိုဖိုင် မောက်စမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးၼႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယူႇၽၢႆႇၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်း မိူဝ်ႈပီ 1996 ၼၼ်ႉလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဢမ်ႇမီးၼမ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်း ၵွပ်ႈၶိူဝ်းၼိုင်ႈလႄႈၶိူဝ်းၼိုင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းၵၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်လႆႈလိုပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၶႅပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇတၢင်းသဵင်ႈသေယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉပၢႆႈဝၢၼ်ႈပၢႆႈၼႃး ၵမ်ႈၽွင်ႈမႃးႁူမ်ႈသေႃႉယူႇၼႂ်းဝဵင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇပေႃးမီးငိုၼ်းၵေႃႈ မႃးၵိုတ်းထင်ယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆမွၵ်ႇၸၢမ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ၶႃႈယဝ်ႉ ။
ႁူဝ်ၽၢႆလူင် (ၼိူဝ်)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆလူင် (ၼိူဝ်) (Hophaailong (Noe), Hophaailong (Noe), ဟိုဖိုင်လုံ (အထက်)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇႁႅင်လဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇႁႅင်လဝ်း (Maakhenglao, Maakhenglao, မက်ဟဲန်လောဝ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တွင်ၵႂၢႆး (ၼိူဝ်)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈတွင်ၵႂၢႆး (ၼိူဝ်) (Taungkwaai (Noe), Taungkwaai (Noe), တောင်ကွိုင်း (အထက်)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
လုမ်ႇလူင်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈလုမ်ႇလူင် (Lumlong, Lumlong, လုံလုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵျွင်းထမ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းထမ်ႈ (Kyaungtham, Kyaungtham, ကျောင်းထမ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ပၢင်ပိ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈပၢင်ပိ (Paangpi, Paangpi, ပန်ပိ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼွင်ၶဵဝ်၊ ဝၢၼ်ႈ (ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ)
ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶဵဝ် (Naungkhaeo, Naungkhaeo, နောင်ချို) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵွင်းတဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵွင်းတဝ်ႇ (Kaungtao, Kaungtao, ကောင်းတောင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တႃႇတေး၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈတႃႇတေး (Taatae, Taatae, တာတေး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးၸၢၼ်း (တႂ်ႈ)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးၸၢၼ်း (တႂ်ႈ) (Naazaan (Taue), Naazaan (Taue), နားစန်း (အောက်)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼႃးၸၢၼ်း (ၼိူဝ်)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးၸၢၼ်း (ၼိူဝ်) (Naazaan (Noe), Naazaan (Noe), နားစန်း (အထက်)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလွတ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလွတ်ႈ (Namlaut, Nam Lut Ywar Ma, နမ့်လွတ်ရွာမ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
ဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇတူဢွၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ
ဝၢၼ်ႈၵိူၼ်ႇတူဢွၼ်ႇ (Koentu-Aun, Ka Du Lay, ဂဒူးလေး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။