Mrsailiek/shan-dataset huggingface dataset:
ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး (ʨɔ́k mɛ́), (ကျောက်မဲမြို့), (Kyaukme), (Kyaukme) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ မီးၼႂ်း မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇသေ မီးၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ဢၼ်မႃးၸွမ်းတၢင်း ထိုင်မေႇမဵဝ်ႉ (ပၢင်ႇဢူႈလူင်)၊ ၼွင်ၶဵဝ်သေ ၽႅဝ်ထိုင် ၵျွၵ်းမႄး ပူၼ်ႉၵႂႃႇ သီႇပေႃႉ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ သႅၼ်ႈဝီ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ မူႇၸႄႈသေ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢေးသျႃး 14 (AH 14) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၵျွၵ်းမႄးသေ မီးတၢင်းၽႄၵႂႃႇ ၽၢႆႇတူၵ်း တေႃႇႁွတ်ႈထိုင်လႆႈ မိူင်းၵုတ်ႈ တီႈမီးသႅင်လႅင် လႄႈ ႁွတ်ႈထိုင်လႆႈ မိူင်းမိတ်ႈ ဢၼ်မီးႁိမ်း ၶႅပ်ႇသၢပ်ႇၼမ်ႉမၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းသဵၼ်တၢင်း ရူတ်ႉၾႆးသေ လုၵ်ႉဝဵင်းလိူဝ်ႇ မႃႈၵျွၵ်းမႄးၵေႃႈ လႆႈယူႇ။ တၢင်းရူတ်ႉၾႆႈတႄႉ ႁွတ်ႈထိုင် လႃႈသဵဝ်ႈ။ 
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾတႄႉ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၼႂ်းလိၼ်ၸဝ်ႈၾသီႇပေႃႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းၼိုင်ႈ။ လွႆတီႈဢၼ်ၵႆ ယၢၼ်ဝဵင်းၼႆႉ တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးဝႆႉ ၵုင်းမၢၵ်ႇႁိၼ်လမ်ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၵုင်းႁိၼ်လမ်၊ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈ သမ်ႉပိၼ်ႇပဵၼ်ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ ကျောက်မဲ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ဢဝ်ၸွမ်း ၼင်ႇ ပိုၼ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး မႃးၵႃႉၽႅဝ်တီႈၼႆႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈ မႃႉၶဝ် မႃးၵျွၵ်းတီႈၼႆႈၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈၶိုၼ်းမႄး တၢင်ႇၶဝ်လႄႈ ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃးၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ ၵျွၵ်းမႄး ၼႆသေ ဝၢႆးမႃး ၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၵျွၵ်းမႄးၼႆၵေႃႈဝႃႈ။
ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး
ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး (ʨɔ́k mɛ́), (ကျောက်မဲခရိုင်), (Kyaukme District), (Zetaun Kyaukme) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ တၢင်းသုင်တႄႇၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆသေ မီးယူႇ ၂၅၄၃ ထတ်း (၇၇၅ မီႇတႃႇ) ဢေႃႈ။ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်လုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈပၵ်းသဝ်းဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းၼမ်မၼ်း မီးၵႂႃႇ ၇၆၇,၅၈၂ ၵေႃႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း.
ဢၼ်ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းလႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။
 - ၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်းမႄး
 - ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
 - ဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ
 - ဝဵင်းမိူင်းလူင်
 - ၸႄႈဝဵင်း ၼွင်ၶဵဝ်
 - ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်
 - ၸႄႈဝဵင်း သီႇပေႃႉ
 - ဝဵင်းသီႇပေႃႉ
 - ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတူႈ
 - ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ
 - ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းမိတ်ႈ
 - ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ
 - ၸႄႈဝဵင်း မၢၼ်ႈပဵင်း
 - ဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း
 - ၸႄႈဝဵင်း မၢၼ်ႈတူင်ႈ (ၼႃႈလိၼ် ပလွင်ႈ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
 - ဝဵင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈ
 - ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉသၼ်ႇ (ၼႃႈလိၼ် ပလွင်ႈ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
 - ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး (ʨɔ́k mɛ́), (ကျောက်မဲမြို့နယ်), (Kyaukme Township), (Zewaeng Kyaukme) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်းမႄး.
 - ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
 - ဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ
 - ဝဵင်းမိူင်းလူင်
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတတႃး
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတတႃး (ʨɔ᷇k.ta.tɑ́), (ကျောက်တံတားမြို့နယ်), (Kyauktada Township), (Zewaeng Kyauktataa) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈၵၢင် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးပွၵ်ႉ (9) ပွၵ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၵျွၵ်ႉတတႃးၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းပူဝ်ႇတထွင်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး မႄႈၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵၢၼ်း၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းပပႄးတၢၼ်း လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမိင်ႇၵလႃႇတွင်ႇၺုၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ (5) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် (1) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် (1) ႁူင်း ယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း.
မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၵူင်းပွင်ႇ ၼၼ်ႉ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၽြႃးသူးလေႇၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၼမ်ႉလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉသေ ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ပီ ၁၈၅၂ ပေႃးတူၵ်းတႂ်ႈမိုဝ်းဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်း သူၼ်မွၵ်ႇ မႁႃႇပၼ်ႇတုလၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉဝႆႉယူႇ။ ၽၢႆၼိူဝ်ၵုၼ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵျွင်းယေႇလႄႇၵျီး လႄႈ ၵျွင်းယေလႄႇၵလေး (ႁွင်ႉ) ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉၼၼ်ႉသေ ၶႂ်ႈဝႆႈသႃ ၵွင်းမူးသူးလေႇ ၼႆ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈ ၶူဝ်ႁိၼ် (ကျောက်တံတား) ဢၼ်ဢဝ် မၢၵ်ႇႁိၼ် (ဢမ်ႇၼၼ်) ဢုတ်ႇသေ ၵၢႆႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် ၶူဝ်ၵိၼ် (ကျောက်တံတား) ၼၼ်ႉသေ ဝၢႆးမႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆႇပွတ်းဢွၵ်ႇ ၵွင်းမူးသူးလေႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၽၢႆႇၵျွၵ်ႉတတႃး ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်.
ၼႂ်းၵႃႈၵူၼ်းၸႃႇတိ ၵျွၵ်ႉတတႃးသေ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ မျူဝ်ႉမဢူင်း (သဵၼ်ႈတၢင်းပႃး (ဘားလမ်း)၊ ယၢမ်းလဵဝ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းမႁႃႇပၼ်ႇတုလ) ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတလူင်းၵျီး
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတလူင်းၵျီး (ʨɔ᷇k ta lǒŋ ʨí), (ကျောက်တလုံးကြီးမြို့), (Kyauktalonegyi), (Kyauktalongkyi) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။။
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း (ကျောက်တန်းမြို့), (Kyauktan), (Kyaukdaan) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပွတ်းတႂ်ႈသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉမေႃႇဝုၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇၵွင်းသၼ်လွင် တၢၼ်ႇလိၼ်ႇၵျႅၵ်ႉၶွၵ်ႉၼၼ်ႉသေ တင်းပၢင်ႇလၢႆႇ ယၢၼ်ၵၼ် 12 လၵ်းယဝ်ႉ။
ဢိင်ဢဝ်လူၺ်ႈ တႅဝ်းမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်ၵၢႆႇဝႆႉတီႈၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉမေႃႇဝုၼ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း (တႅဝ်းမၢၵ်ႇႁိၼ်) ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်မႃးဝဵင်းပၵ်းလုမ်းတႃႇ ၵျွၵ်ႉတၢၼ်း၊ တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ၊ ၶယၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းတူင်းၶႂႃႉ မႃးသေ တေႃႇပေႃးထိုင် တႃႈႁိူဝ်းတၢၼ်ႇလိၼ်ႇၼၼ်. ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝၢၼ်ႈ 90 ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ယွၼ်ႉၵၢင်ၸႂ် ၶွမ်ႇပၼီႇပီႇဢူဝ်ႇၸီႇသေ ဢဝ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇလိၼ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃး ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ႁွင်ႇလႄႈၸၢၼ်း 20 လၵ်း၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ဢွၵ်ႇ လႄႈ တူၵ်း 37 လၵင်းသေ ၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မီး 128500 ဢေႇၵ လႄႈ ၼႃႈလိၼ်ပဝ်ႇ ၶဝ်ႈပႃးမႃး 10000 ဢေႇၵ ၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၶဝ်ႈပႃး 64 ဝၢၼ်ႈသေ ၼႃႈလိၼ်ပူႇၵႄႇ ၶဝ်ႈပႃး 53 ဢိူင်ႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁိူဝ်ႁိူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1953 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ မီးမႃး 3794 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ မီး လုမ်းၶုၼ်ပွင်ဝဵင်း၊ လုမ်းတတ်းသိၼ်၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈ၊ တိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းယႃ၊ ၵၢတ်ႇ လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ 3 ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် 1 ႁိူင်း လႄႈ ၵျွင်းရႁၢၼ်း မီး 21 ၵျွင်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်းၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ ၼိူင်ႈလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇတီႈ ၸႄႈဝဵင်း တႃႇ ႁူဝ်ႇပၢၵ်ႇ 90 % ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးသေ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်လိၼ် ႁိၼ်ၵဝုၼ်ႇသေ လုၵ်ႉဢဝ်ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸိူၼ်းလူင်းၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ တႅမ်ႇလူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတေႇတႄႇဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းၽင်ႇမႄႈၼမ်ႉမေႃႇဝုၼ်းၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ယႂႃႇႁွင်း (ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇ) ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ယူင်ႉသၢင်ႈဢၼ်လိုဝ်းလင်လၢၵ်ႇလၢႆးတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၽြႃးၵျႅၵ်ႉမေႃႇဝုၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၽြႃးၵၢင်ၼမ်ႉၵျွၵ်ႉတၢၼ်း (ကျောက်တန်းရေလယ်ဘုရား) ဢၼ်ဝႃႈ ဢဝ်ထၢတ်ႈတေႃႇမူၺ်ႇတေႃႇ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ထႃႇပၼႃႇသႂ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉၸမ်ႉမီး ၵျႅၵ်ႉပျႃႉတၢတ်ႉ တၼေႃႇ၊ ၵျႅၵ်ႉပျႃႉတၢတ်ႉ ၼုၼ်ႇၽယႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တႅဝ်းမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉမေႃႇဝုၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈဢဝ်မၢၵ်ႇယၢမ်းသေပွႆႇတႅၵ်ႇပႅတ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈ ႁိူဝ်းပေႃးတေၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမႄးၸွမ်းၼင်ႇသၢႆၼမ်ႉဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၾိင်ႈၾႃႉဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်သႃႇယႃႇဝႆႉလႄႈ လႆႈဢၢႆလူမ်းပၢင်ႇလၢႆႇဝႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတၢၼ်ႇလိၼ်ႇသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ သၢႆတၢင်းၵုင်းယူႇယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ လႆႈၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်လီယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်မႃးဢႅဝ်ႇလႄႇ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း (ကျောက်တန်းမြို့နယ်), (Kyauktan Township), (Zewaeng Kyaukdaan) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး (ကျောက်တံခါးမြို့), (Kyaukdaga), (Kyaukdakaa) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၶႃႈဢေႃႈ။
ၵျွၵ်ႉတၵႃးၼႆႉ တႄႇဢဝ်ပၢႆးၸဝ်ႉပၢၼ်ၶူဝ်းလၼီႇမႃး ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် တီႇမေႃးမိၼ်း ပႃးၵႂႃႇၸွမ်းဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉ ၵျႂၵ်ႉတၵႃးၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ် ပႃႇထိူၼ်ႇႁူမ်ႇဝႆႉယူႇ။ တီႈၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈႁိူဝ်းမႃးၵိုတ်းယင်ႉသေ တမ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပီ 1885 ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိၼ်းတီးယႃး ၼႆႉ ဢဝ်လွၵ်းလိၼ် ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးၸဝ်ႈလိၼ် ဢိၼ်းတီးယႃး ဢဵၵ်ႉၶျ်ဢေႇမီးလိၼ်း သေၵေႃႈ လွၵ်းလိၼ်ဢေႇၵ 28700 ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်းၵျွၵ်းတၵႃး တီႈပႃႇထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ ပၼ်ၵရၢၼ်ႇတႃႇ 60 ပီယဝ်ႉ။
မိတ်ႇၸတႃႇမီးလိၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1885 ၼၼ်ႉ မၼ်းတႄႇႁွင်ႉဢဝ် ႁိၼ်ႇတူႇတီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးမႃးဝႃႈ တေပၼ်သုၼ်ႇႁဵတ်းၼႃး ၼႆသေ ၶၢမ်ႇပၼ်ၸရိတ်ႈသေႁွင်ႉမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ ပျုၼ်ႇတၢၼ်ႇသႃႇ-တွင်ႇငူႇ ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉၶဝ် သၢမ်ပီထပ်းၵၼ်သေ ပၼ်ဢွင်ႈတီႈဝႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵရၢၼ်ႇငဝ်ႈတိုၼ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉဝၢၼ်ႈ ယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ တႆး လႄႈ မၢၼ်ႈ ဝႆႉ ဢိတ်းဢွတ်းလႄႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇတီႈၼိူဝ် ၵွင်းလွႆတႆးသေ ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၶဝ်ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၶဝ်လႆႈပိုင်ႈဢိင် မေႃယႃမၢၼ်ႊ ဢၼ်ယူႇတီႈ သျၢၼ်းဢူၵ်ႉသျိတ်ႉၵူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႆးၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉ မေႃယႃၼၼ်ႉဝႃႈ ၵျွင်းတၵႃႇ ၼႆသေ ၸွမ်းၼင်ႇသဵင်ဢွၵ်ႇတႆး သေ မၢၼ်ႈၶဝ်ဝႃႈပဵၼ် ၵျွၵ်ႉတၵႃး (မၢၼ်ႊ:ကျောက်တကား) ၼႆယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇႁဵတ်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းယဝ်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်းငၢႆးၵၼ်တင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတတႃး တီႈတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလၢႆႈပဵၼ် ၵျွၵ်ႉတၵႃး ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢဝ် ဝဵင်းပႄးၼွႆႇၵူင်း၊ တေႃးၵျွႆးဢိၼ်း၊ ၽတူဝ်ႇ ဢဝ်ထုင်ႉၵျွၵ်ႉတၵႃး သီႇဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ပဵၼ်မႃး ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး ယူႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃးၼႆႉ ပၢၼ် တေႃႇလၢၼ်ႇယေးၶွင်ႇၸီႇ မိူဝ်ႈပီ 1964 လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉ 28 ၼၼ်ႉ ၸူးၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇၵႃႈတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပွတ်းတူၵ်း ၺွင်ႇလေးပိၼ်ႇ သေ ပဵၼ်မႃး ၸႄႈဝဵင်းယူႇယဝ်ႉ။ 
ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်.
 - ၽူႈၶဝ်ႈပႃးယႄးပေႃႇတူင်းၵျဵၵ်ႉ ပူဝ်ႇမူးဢွင်ႇ 
သဵၼ်ႈတၢင်းၶိုၼ်ႈသိုၵ်း တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး.
တီႈၽၢႆႇတူၵ်းၵျွၵ်ႉတၵႃး ယၢၼ်မွၵ်ႈ 5 လၵ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် သဵၼ်ႈတၢင်း တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ လတ်းၵႂႃႇတီႈ ဝၢၼ်ႈလူင်ပႄးၼွႆႇၵူင်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းၶျွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵဝ်ႇ.
ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၵျွၵ်ႉတၵႃး ယၢၼ်မွၵ်ႈသၢမ်လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇဝဵင်းၼိူင်ႈသေ ယွၼ်ႉမီးဝႆႉတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉလႄႈ ၶုၼ်ပႃႇထိူၼ်ႇ ဢူးဢွင်ႇမျိၼ်ႉ ၸင်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းၵဝ်ႇၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး
 
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၶႃး (ကျောက်တံခါးမြို့နယ်), (Kyauktaga Township), (Zewaeng Kyauktakaa) ၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ဝဵင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၼႆႉ ပဵꧣ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး လႄႈ ဝဵင်းပႄးၼွႆႇၵူင်း ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတင်းသွင်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇၵႆႇ ပႃႇၵိူဝ်-တွင်ႇငူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃးယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃးၼႆႉ ပွၵ်ႉ မီး 13 ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ မီး 47 ဢိူင်ႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈ မီး 283 ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း (ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့), (Kyaukpadaung)ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပွတ်းၵၢင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢၼ်ၵႆႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ 59 လၵ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 2 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 1953 ၼၼ်ႉ မီးမႃး ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 5480 ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတီႈဝဵင်းၼႆ့ ပိူင်လူင် ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးသေ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉထၢၼ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ငႃး၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ မၢၵ်ႇၵႅင်း၊ ၶွၵ်ႇသၼၢၵ်ႈၶႃး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူးၵမ်ႇ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃးသေ တီႈၼႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ႁွမ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢွင်ႇပႄႉ ပီႈဢၢႆႈ ၶုၼ်သူၵ်ႉၵတေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇလိုမ်းလႆႈတႄႈ ၸင်ႇတင်ႈပၼ် ဝၢၼ်ႈဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ မီးမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးႁၢင်ႈမွၵ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် မွၵ်ႈ 60 ထတ်း 70 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸင်ႇဝႃႈ လဵပ်ႈဢိင်ၼိူဝ် မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈမွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ် ၵျွၵ်ႉပတွင်း (ၵျွၵ်ႉပၢၼ်းတွင်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႄႇၵွင်းမူးသေ ၵိူဝ်းယမ်ဝႆႈသႃယူႇယဝ်ႉ။
ၵွင်းမူးၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ် မျႃႉသူၺ်ႇၵူႇ လႄႈ သူၺ်ႇတွင်ႇဢူး ၼႆယဝ်ႉ။ လွႆပူၵ်ႉပႃး ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 4982 ထတ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼၼ်ႉ ၵႆယၢၼ်တင်းဝဵင်း 8 လၵ်းၵူၺ်း။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်းမၼႃး) တေႃႇ ၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ မီးတၢင်းၽႄ လူတ်ႉလဵၼ်းသေ လုၵ်ႉဢဝ်ၵျွၵ်ႉပတွင်း တေႃႇ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထိလႃႇ၊ ဝဵင်းမၵူၺ်း ၼၼ်ႉ မီးတၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႇၵၼ်ဝႆႉယူႇ။
ၶဝ်ႈမုၼ်းမူင်ႉပျႃးတလႅတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်လီ တွၼ်ႈတႃႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းယဝ်ႉ။ ဢႃႇလူးၶူဝ်ႈၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း (ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်), (Kyaukpadaung Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း ယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ.
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထိလႃႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းၼၢတ်ႉမွၵ်ႉ (ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း)၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းယေႇၼၢၼ်ႇၶျွင်ႇး (ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း)၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းၶျွၵ်ႉ (ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း) ႄလႈ ၸဵင်ႈႁွင်ႇပွတ်းတူၵ်း မီး ၸႄႈဝဵင်း ပူးၵမ်ႇ (ၺွင်ႇဢူး) ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ လွႆပူၵ်ႉပႃး လႄႈ ၽၢႆၵျႅတ်ႉမွၵ်ႉတွင်ႇ ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ (Kyaukse), (ကျောက်ဆည်)ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ မီးဝႆႉၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃ မႄႈၼမ်ႉၸေႃႇၵျီႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၶုၼ်ပွင်ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လိုဝ်းလင် တီႈၼိူဝ် သၢႆတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇသေ ပေႃးဢဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၵႆယၢၼ် 27 လၵ်း၊ တင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၵႆယၢၼ် 359 လၵ်းယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 1.05 လွၵ်းလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းၵူၺ်းသေတႃႉ လွၵ်းတင်ႈဝဵင်းၼႆႉ တူၵ်းပိူင်မၼ်းလီဝႆႉ။ တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈတိၼ်ယွၼ် သူၺ်ႇတႃႇလွင်း ဢၼ်တၢင်းသုင်မီး 975 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႁူဝ်လွႆၼၼ်ႉ မၼ်းၵွင်းမူး ဢၼ်ၶုၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူးၵမ်ႇတႄႇမႃးသေ တီႈတိၼ်လွႆၼၼ်ႉ မၼ်းၵွင်းမူးသူၺ်ႇမုၺေႃးယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းဝဵင်း.
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁွင်ႈၽၢႆသေ လႆႈဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁဵတ်းဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၵျွၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်၊ သႄႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽၢႆ သေ ပေႃးတေပိၼ်ႇတူၺ်းၽၢႆတႆး တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၽၢႆႁိၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆလူင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁူးၽႄၼမ်ႉဝႆႉလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၼႃးႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇၼမ်ႉၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇၽႄပၼ်လႆႈယူႇ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း.
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈသေ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1953 ၼၼ်ႉဝႃႈ မီး 8668 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈမူတ်းသႂ် ဝဵင်းၼႆ လႆႈၽွတ်ႈႁဵၼ်းၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ မိူဝ်ႈပီ 1888 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပွႆးၸၢင်ႉၵျွၵ်ႉသႄႇ.
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ ပေႃးထိုင် လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်း မႃးၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးၸၢင်ႉ ၼႆ ၵူႈပီၵူႈပီယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ပွႆးၼႆႉ ပေႃႇပဵၼ်မႃးၼႆႉ ပၢၼ်ၶုၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူးၵမ်ႇၼႆႉ ပၼ်ၶေႃႈပူင်ဝႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလႄႇတုၼ်းၵဝ်ႈတွၼ်ႈ ၼႆႉ တေလႆႈမႃးဝႆႈသႃ ၵွင်းမူး ၼိူဝ်လွႆသူၺ်ႇတႃႇလွင်းၼႆ ၼႆယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းမႃးယဝ်ႉ။
ပေႃးထိုင် လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈမႃးၼႆ ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းႁိမ်းႁွမ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ႁၢင်ႈၸၢင်ႉလူင်သေ ဢဝ်ႁၢင်ႈၸၢင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ လဵပ်ႈပၼ်ဝဵင်းသေ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႃႈၵႃႈဝႅၼ်ဝႅၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ဢဝ်ၸၢင်ႉဢၼ်တႄႉမၼ်းသေ လဵပ်ႈပၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဝႆႈသႃ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတႃႇလွင်းသေ ၸင်ႇၽၢတ်ႇၽုင်ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ပွႆးဢၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းဢွၼ်ႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈၸိူဝ်းလီၶဝ်ႈၸႂ်.
 - ၽြႃးသူၺ်ႇတဵင်ႇတေႃႇ (ရွှေသိမ်တော်ဘုရား (ကျောက်ဆည်))
 - ၽြႃးသူၺ်ႇတႃႇလွင်း (ရွှေသာလျှောင်းဘုရား)
 - ၽြႃးသီႇၼႃႈ (လေးမျက်နှာဘုရား)
 - ၽြႃးသူၺ်ႇၵူႇၵျီး (ရွှေဂူကြီးဘုရား)
 - လွႆသူၺ်ႇတဵင်ႇတေႃႇ 
 - လွႆသူၺ်ႇတႃႇလွင်ႈ
 - လွႆဝေႇပူႇ (ဝေဘူတောင်)
 - လွႆသၢင်းၽေႃးႁိၼ် (ကျောက်သင်္ဘော)
ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ.
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပွတ်းၵၢင်မိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈဢၼ်မႆႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယၢၼ်ၵႆ 30 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးသၼ်ႇလွႆမိူင်းတႆးသေ ၽၢႆႇတၢင်း ဢွၵ်ႇဝဵင်းၸမ်ႉမီးလွႆသူၺ်ႇတႃႇလွင်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် မႄႈၼမ်ႉၸေႃႇၵျီႇ ၼႆႉ လုၵ်ႉဢၼ် ပွတ်းဢွၵ်ႇၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ လတ်းလႆၶၢမ်ႈၵႂႃႇ ပွတ်းတူၵ်းၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ မီး ႁွင်ႈတမူတ်ႉ၊ ႁွင်ႈမိၼ်းယႄး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈၶေႃးလဵၵ်ႉ.
ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃ ၵျွၵ်ႉသႄႇ.
ၵေႃႈတင်ႈဝႆႉ ႁိမ်းၶၢင်ႈ ႁွင်ႈတမူၵ်ႉ၊ တီႈပွၵ်ႉဢေးမျႃႉၵျီႇလိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းပွတ်းၸၢၼ်းၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ
ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ (ကျောက်ဆည်ခရိုင်), (Kyaukse district) ၼႆႉ ပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပွတ်းၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈ မီးၵူၼ်း 739, 315 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝၢၼ်ႈၸိုဝ်ႈမိူၼ်ႈၵၼ် ၼမ်တႄႉတႄႉ။ ဢၼွၵ်ႉငႄႇတူဝ်း၊ ဢသျေႉငႄႇတူဝ်း၊ ဢၼွၵ်ႉၼၢၼ်းယႂႃႇ၊ ဢသျေႉၼၢၼ်းယႂႃႇ၊ ဢသျေႉသႃႇၵရ၊ ဢၼွၵ်ႉသႃႇၵရ၊ ဢသျေႉတပျေႇၵူင်း၊ ဢၼွၵ်ႉတပျေႇၵူင်း၊ တွင်ႈပွင်လွင်၊ မျွၵ်ႉပွင်လွင်၊ ဝၢၼ်ႈတိၼ်ႇတွင်းၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈတိၼ်ႇတွင်းငႄႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း.
ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
 - ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
 - ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
 - ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
 - ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢေႃႈ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢင်မၢၵ်ႇလၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး
ဝၢၼ်ႈၵၢင်မၢၵ်ႇလၢင်း (Kaangmaaklaang, kɑ̌ŋ mɑ̀k lɑ́ŋ, ကာမလန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးၸၢမ်၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၵၢင်ႉမေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဘော်ကြိုရွာသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်တွင် ပါဝင် တည်ရှိသည်။ ဘော်ကြိုရွာသည် သီပေါနှင့် ကျောက်မဲအကြားတွင် ရှိ၍၊ မန္တလေး-လားရှိုး မီးရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းသည် ဘော်ကြိုရွာကြီးကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ဘော်ကြိုရွာ၏ အနောက်ဘက်တွင် ဘော်ကြိုစေတီ တည်ရှိသည်။
ဘော်ကြိုဘုရား‎ကို အကြောင်းပြု၍ ဘော်ကြိုရွာကိုလည်း လူသိများခဲ့သည်။ ထိုရွာသည် အိမ်ခြေ ၁ ရာခန့်မျှသာရှိ၍ လူဦးရေ ၅ ရာခန့်သာရှိသော ရှမ်းရွာကြီး တစ်ရွာပေတည်း။ မော်တော်ကားလမ်း၏ တစ်ဘက် တစ်ချက်တွင် အိမ်များ ဆောက်လုပ်ထား၍ ရွာတန်းရှည်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မီးရထားဘူတာရုံကို ၁၈၉၈ ခုနှစ် ကပင် ဘော်ကြိုရွာ၌ ဖွင့်လှစ်ထားခဲ့သည်။ မီးရထားလမ်းသည် ရွာ၏ နောက်ကျောဘက်မှ ဖြတ်သန်းသွား၍ ဘူတာရုံသည် ရွာ၏အနောက်ဘက် မိုင်တစ်မတ်ခန့်တွင်ရှိသည်။ ထိုမှာ ဘက်တွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် ဘုရားစေတီ များလည်းရှိရာ ဘော်ကြိုဘုရားလည်း ပါဝင်သည်။
ဘော်ကြိုရွာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်မှ ထွက်ကုန်များမှာ ဆား၊ လိမ္မော်၊ ရှောက်ချို၊ သံပရာနှင့် ဆန်စပါးတို့ဖြစ်သည်။ ရွာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဆားတွင်းများရှိ၍ ရွာ၏နောက်ကျောတွင် စပါးလယ်ကွင်းများ ရှိသည်။ ဘော်ကြိုတွင် ငါးရက်တစ်ဈေးရှိသည်။ ဈေးရှိသော အပိုင်းကို ရွာသစ်ဟု ခေါ်ကြ၍ စေတီများရှိသော အပိုင်းကို ရွာဟောင်းဟု ခေါ်ကြလေသည်။
ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ
ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (wén kɑ̀t lɔ᷇), (ကလောမြို့), (Kalaw), (Kaatlau) ၼႆႉ မီးဝႆႉၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆ မွၵ်ႈ 1430 ထတ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ လႆႈလၢတ်းဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉၵႂႃႇယူႇ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉၼႆႉ မီး ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း)သေ ၽၢႆႇတူၵ်းမၼ်းတႄႉ ၵပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။ ပေႃးဝႃႈ တေလုၵ်ႉဢဝ် မိူင်းတႆးလူင်းၵႂႃႇၸူး မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်ႈၵၢင်ၼႆ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇၽၵ်းတူဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းၼႆႉ မၼ်းႁွင်ႈၵၢတ်ႈလေႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်ႉႁုၺ်ႈၼမ့်လွႆတူၵ်းမႃးၼၼ်ႉသေ ႁွင်ႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႆၶဝ်ႈၸူး ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ (ဢိၼ်းလေး) ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတႄႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ် မႃးမိူင်းတႆး ၵၢတ်ႇလေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်တီႈယင်ႉလိုဝ်ႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ပၢၼ် ၶူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇမႃး ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ၸင်ႇလႆႈၸႂ်ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃသေလႄႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးၽွတ်ႈႁႅၼ်း ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးဢွၵ်ႇ ၽၢင်ႁၢင်ႈဝဵင်းသေ ယူႇသဝ်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ
ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (kɑ̀t lɔ᷇; ကလောမြို့နယ်), (Kalaw Township), (Zewaeng Kaatlau) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (ၵလေႃး)ယဝ်ႉ။။ ၼႂ်းၵႃႈ ဝဵင်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉၼႆႉ ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) ၼႆႉပဵၼ် ဝဵင်းပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီးဝႃႈၵေႃႈ ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ၵႃႉၶၢႆပိူင်ယႂ်ႇတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။
ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ၵၢတ်ႇလေႃႉ.
 - ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (ၵလေႃး)
 - ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း)
ဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၼွၵ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး
ဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၼွၵ်ႈ (Kaatnauk, kɑ̀t nɔ᷆k, ကတ်နောက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉမေႃႇသူမ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၵၢမ်ႇ
ၵၢမ်ႇ (ၵမ်မ - Action).
လုၵ်ႉတီႈၽႃႇသႃႇပႃႇလိ ဢၼ်ဝႃႈ ၵမ်မ ၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ ပဵၼ်လွင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ တႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢဝ်တီႈပွင်ႇ ၵၢမ်ႇၼႆႉ ၽိတ်းပိူင်ႈဝႆႉၵေႃႈမီး။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း တူဝ်လိၵ်ႈ ဢင်းၵိတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် Action သေပၼ်ဢၼၢၵ်ႈမၼ်းၼႆ မၼ်းတေတိူဝ်းပွင်ႇၸႅင်ႈလႅင်းလီယူႇ။
ၵၢမ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ် -
1။ ၵုသူဝ်ႇၵၢမ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈပၼ် ၽွၼ်းလီ လႄႈ 
2။ ဢၵုသူဝ်ႇၵၢမ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈပၼ် ၽွၼ်းလီ ၼႆ မီးဝႆႉသွင်ႈယိူင်ႈယူႇ။ 
ဢၼ်ပဵၼ် ၵုသူဝ်ႇၵၢမ်ႇ၊ ဢၵုသူဝ်ႇၵၢမ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ
1။ ၵႃႇယၵၢမ်ႇ ဢၼ်လႆႈဢဝ် တူဝ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊
2။ ဝၸီႇၵၢမ်ႇ ဢၼ်လႆႈဢဝ် သူပ်းသေ လၢတ်ႈ၊
3။ မၼေႃးၵၢမ်ႇ ဢၼ်လႆႈဢဝ် ၸႂ်သေၵေႃႈ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈ ၼႆသေ မီးဝႆႉယူႇ သၢမ်ယိူင်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽွၼ်းၵၢမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၶွင် လိတ်းတိူဝ်းလ်ထရီး
Directed by Richard Friedenberg<br>
Produced by Jake Eberts<br>
Screenplay by Richard Friedenberg<br>
Earl Hamner, Jr.<br>
Don Sipes<br>
Starring Joseph Ashton<br>
James Cromwell<br>
Tantoo Cardinal<br>
Graham Greene (actor)<br>
Music by Mark Isham<br>
Cinematography Anastas Michos<br>
Edited by Jere Huggins, Wayne Wahrman<br>
Distributed by Paramount Pictures<br>
Release dates<br>
December 25, 1997<br>
Country United States<br>
Language English<br>
The Education of Little Tree - ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၶွင် လိတ်းတိူဝ်းလ်ထရီး
ဢိင်ၼိူဝ်ပပ်ႉ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈ ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉသေ လႆႈပိၼ်ႇပၢႆႇပဵၼ်မႃး ငဝ်းတူင်ႉဢၼ်ၼႆႉ။ ပဵၼ်ၸိူင်းငဝ်းတူင်ႉလွင်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ "လိတ်းတိူဝ်းလ်ထရီး" (ပေႃးပိၼ်ႇၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈ "တူၼ်ႈမႆႉဢွၼ်ႇ") ၼႂ်းမိူင်းဢမႄးရိၵ ၽွင်း 1920 ၼီႈ ပၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလႄးပျႅတ်ႉတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈလႄးပျႅတ်ႉတွင်ႇ (လှည်းပျက်တောင်ရွာ၊ Hlepyettaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇပေႃႇပလူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192132 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇပေႃႇပလူင်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 430 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 565 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 995 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇပေႃႇပလူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇပေႃႇပလူင် (တောင်ပေါ်ဗလုံရွာ၊ Taungpawbalon) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇပေႃႇပလူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192131 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇပေႃႇပလူင်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 430 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 565 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 995 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢမ်ႇ၊ တွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈၵၢမ်ႇ (ကံရွာ၊ Kan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192143 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1799 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2283 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4082 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၸဵင်ႇပၢၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၸဵင်ႇပၢၼ်းၵူင်း (စိန်ပန်းကုန်းရွာ၊ Seinpankone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192140 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1799 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2283 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4082 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႄးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတႄးၵူင်း (တဲကုန်းရွာ၊ Tekone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192142 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1799 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2283 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4082 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈထၼွင်ၵျိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈထၼွင်ၵျိၼ်း (ထနောင်ကျင်းရွာ၊ Htanaungkyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192141 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1799 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2283 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4082 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇဢူး (တောင်ဦးရွာ၊ Taungu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192139 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1799 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2283 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4082 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ မီးတီႈႁိမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းၽႂ်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၵၢင် ၵႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင််း လႄႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထိလႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပႆၢးမွၼ်း
ပႆၢးမွၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းၶူင်သၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉပႆၢးဝူၼ်ႉ ဢၼ်ႁၼ်ၼႂ်းတႃ ၸႂ်ႉတၢင်းလူင်ႉလႅၼ်ႇသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉ။
ပႆၢးမွၼ်းပဵၼ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵူၼ်းႁဝ်း ၵူႈလွင်ႈꧦ ဢၼ်လႆႈၸၼ်ႁၢင်ႈ ၵႃႈဝႅၼ် လႄႈဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တႅမ်ႈဝွၵ်း တႅမ်ႈၸိူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းလူ ၵူၼ်းတူၺ်းမၼ်းလႆႈမီးလွင်ႈၶုၼ်ႉႁၼ် (feeling) တၢင်းတႃ ႁူ လိၼ်ႉ တူဝ် လႄႈၸႂ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမွၼ်းမၢင်ဢၼ်ၵေႃႈပဵၼ်တီႈယူႇတီႈသဝ်း ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၸႂ်ႉၵူႈဝၼ်းꧦ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဝၢၼ်ႇလိၼ် ၼမ်ႉတဝ်ႈလိၼ် ၵွၵ်ႉၼမ်ႉဢၼ်ဢဝ်မႆႉသၢင်းသေႁဵတ်း ပၢႆးမွၼ်းမဵဝ်းၼႆႉႁွင်ႉဝႃႈ ပႆၢးမွၼ်းလွင်ႈၶႅၵ်းၸၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဢၼ်ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးပၢႆးမွၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေႁွင်ႉဝႃႈၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၼႆယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈပၢႆးမၼ်းၶဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းဢၼ်လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးမွၼ်းၶဝ်ဢမ်ႇဝႃႈတၢင်းတႃ ႁူ ၶူးၼင် လိၼ်ႉ တူဝ် လႄႈၸႂ် ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၶုၼ်ႉႁၼ် မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈတေဝႃႈပၢႆးမွၼ်း မၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ်ႈ တၢင်းမႆႈၸႂ်ႁဝ်းႁၢႆယွမ်းလူင်း၊ မၢင်ၵေႃႉသမ်ႉဝႃႈမၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ်ႈႁဝ်း မီးလွင်ႈတိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ၊ မၢင်ၵေႃႉသမ်ႉဝႃႈမၼ်းပၼ်တၢင်းႁူႉ ဢမ်ႇၼၼ်မၼ်းသူၼ်းႁိုဝ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းၸႂ်ႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉၶူင်သၢင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းမီးယူႇ တၢင်းၼႂ်းၸႂ်ႁဝ်းဢွၵ်ႇမႃးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
မဵဝ်းၶွင်ပၢႆးမွၼ်း.
1ႉ ပၢႆးမွၼ်းၸၼ်ႁၢင်ႈ ၶႅၵ်းႁၢင်ႈ ပၼ်ႈႁၢင်ႈ (Plastic art)
1ႉ1ႉ ပၢႆးမွၼ်းၸၼ်ႁၢင်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ၵမ်ႁႅင်ႈ ၵမ်ၸိုမ်း ဢဝ်ယုမ်ၸုပ်ႉသီသေၸၼ်ႁၢင်ႈဝႆႉ
1ႉ2ႉ ပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈၶႅၵ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၶႅၵ်းႁၢင်ႈၽြႃး ၶႅၵ်းႁၢင်ႈၼူၵ်ႉၼူ မွၵ်ႇဢၼ်ဢဝ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ၸွမ်းႁိူၼ်းၸွမ်းၵျွင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
2ႉ ပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႈၼေ (Performing art)
2ႉ1ႉ ပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႈၼေ ၼႆႉမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ လွင်ႈၵႃႈၸၢတ်ႈ ၵႃႈၸွမ်းၵႂၢမ်းဝၼ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆး လွင်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸိူဝ်ႈၼႆႉၶဝ်ႈပႃးဝႆႉပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႈၼႆႉမူတ်းꧦ ယဝ်ႉ။
3ႉပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈထူပ်းမိုဝ်း (Practical art)
3ႉ1ႉ ပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈထူပ်းမိုဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ၼိုင်ႈပဵၼ်ပၢႆးမွၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈႁုင်တူမ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈၸိမ်းၼမ်ႉဝၢၼ် ၶဝ်ႈၽၵ်းတၢင်းၵိၼ်ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
3ႉ1ႉ ပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈထူပ်းမိုဝ်း ႁႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈၸၼ်ႁၢင်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ႁိူၼ်းယေတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း၊ လွင်ႈထႆႇၸိူင်း၊ လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းမႂ်ႇꧦ ၊ လွင်ႈ
ဝၢၼ်ႈတဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတဝႃး (ဒဝါးရွာ၊ Dawar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192927 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတဝႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 464 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 636 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1100 ၵေႃႉယဝ်ႉ။။
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းၶျႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းၶျႃး (ချောင်းချားရွာ၊ Chaungchar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191845 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2320 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3137 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသႃးၵျိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈသႃးၵျိၼ်း (ဆားကျင်းရွာ၊ Sarkyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191842 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2320 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3137 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းၶျွၵ်ႉပိၼ်ႇ (ႁွင်ႉ) တၼပ်ႉပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းၶျွၵ်ႉပိၼ်ႇ (ႁွင်ႉ) တၼပ်ႉပိၼ်ႇ (ထန်းချောက်ပင် (ခ) သနပ်ပင်ရွာ၊ Htanchaukpin(A)Thanatpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191841 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2320 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3137 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၵူင်း (မြင်းခြံကုန်းရွာာ၊ Myinchankone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191840 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2320 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3137 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇၽိူင်း
တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၽိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈ ဢမ်ႇပေႃးယႂ်ႇ။ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတူၼ်ႈ Oxalidaceae သေ ဢွင်ႈၸႃႇတိမၼ်း ပဵၼ်ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၵုၼ်လူင်ဢေးသျႃး။ <br>
မၢၵ်ႇမၼ်း ပဵၼ်သၼ် မီးဝႆႉ 5 သၼ်။ ပေႃးထိူဝ်မႃးၸိုင် မိူၼ်ႁၢင်ႈလၢဝ်ႁႃႈၸဵင်ႇလႅမ်ဝႆႉလႄႈ ၽၢႆႇဢႅင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ Star Fruit။ မႂ်မၼ်းဢမ်ႇပေႃးယႂ်ႇ။ ၶၢဝ်းမၼ်းမွၵ်ႇၼၼ်ႉ တုမ်ႇမွၵ်ႇဢွၼ်ႇမၼ်း မိူဝ်ႈၸဝ်ႉမူၼ်းတလွမ်ႉ ပဵၼ်သီၵမ်လႅင်ဢွၼ်ႇသေ ပေႃးၵီႈမႃး မိူၼ်သီမွၵ်ႇၵွၼ် ၼႂ်းၵႅၼ်ၵၢင်မၼ်း ၶွင်ႇၵမ်ႇဝႆႉသေ ႁၢင်ႈလီဝႆႉတႄႉတႄႉ။ မၢၵ်ႇမၼ်း မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၼုမ်ႇၸိုင် ပဵၼ်သီၶဵဝ်သေတ ပေႃးၵႄႇမႃး ပဵၼ်သီလိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ သီၽိူင်းလႄႈ တႆးၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မၢၵ်ႇၽိူင်း။ ပဵၼ်မၢၵ်ႇဢၼ်မီးသၢႆသူမ်ႈသေတ မၢင်တူၼ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးသူမ်ႈႁႅင်းသေ မီးပႃး သၢႆဝၼ်ယူႇ။ တူၼ်ႈမၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ဢွၵ်ႇၸွမ်းထိူၼ်ႇပႃႇၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇသူႈလႃႈလီႈၽုၵ်ႇၶေႃၶေႃ။ 
 - လၢႆးၵိၼ်
ၶူပ်းၵိၼ်လုၵ်ႈမၼ်း၊ ထိူဝ်ႁဵတ်းသိၵ်ႈသေၵိၼ်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈယႅၼ်ႈလေႃးၼမ်ႉၵိူဝ်သေၵိၼ်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ သွႆးသႂ်ႇလေႃး ၵိူဝ်မၢၵ်ႇၽိတ်ႉသေၵိၼ်။
 - လၢႆႈၽုၵ်ႇ
(1) ဢဝ်ၸိူဝ်ႉမၼ်းသေ ၽုၵ်ႇ
(2) ၵွပ်ႈၵိင်ႇမၼ်းသေ ၽုၵ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတီးၵူင်း (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတီးၵူင်း (ဢွၵ်ႇ) (သီးကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ Theekone(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191843 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2320 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3137 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတီးပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတီးပိၼ်ႇ (သီးပင်ရွာ၊ Theepin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191839 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2320 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3137 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတူင်းဢဵင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတူင်းဢဵင်ႇၵူင်း (သုံးအိမ်ကုန်းရွာ၊ Thoneeinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191844 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2320 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3137 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတီးတူၵ်ႉၵူင်း (ဒီးဒုတ်ကုန်းရွာ၊ Deedokekone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191838 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးတူၵ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2320 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3137 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵူင်းပေႃႇၼႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵူင်းပေႃႇၼႅတ်ႉ (ကုန်းပေါ်နက်ရွာ၊ Konepawnet) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်းလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191861 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်းလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1380 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1755 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3135 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၸီႇတၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၸီႇတၢႆႇ (ရွှေစီတိုင်ရွာ၊ Shwesitaing(Shwesetaing)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်းလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191862 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်းလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1380 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1755 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3135 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်းလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတွင်းလႄႇ (ဒေါင်းလည်ရွာ၊ Daunglel) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်းလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191860 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်းလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1380 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1755 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3135 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉၵၢၼ်ႇလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉၵၢၼ်ႇလႄႇ (နတ်ကန်လည်ရွာ၊ Natkanlel) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼတ်ႉၵၢၼ်ႇလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191875 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၼတ်ႉၵၢၼ်ႇလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1140 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1398 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2538 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၼၵျႅတ်ႉၶႂႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၼၵျႅတ်ႉၶႂႄး (နှစ်ကျပ်ခွဲရွာ၊ Hnitkyatkhwe) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼၵျႅတ်ႉၶႂႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191914 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၼၵျႅတ်ႉၶႂႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1557 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1906 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3463 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇမၵျီး (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇမၵျီး (ၸၢၼ်း) (ပျဉ်မကြီး (တောင်)ရွာ၊ Pyinmagyi(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပျိၼ်ႇမၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191876 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပျိၼ်ႇမၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 336 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 439 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 766 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇမၵျီး (ႁွင်ႇ) (ႁွင်ႉ) လႄႇၵျိၼ်းၶွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇမၵျီး (ႁွင်ႇ) (ႁွင်ႉ) လႄႇၵျိၼ်းၶွင်း (ပျဉ်မကြီး (မြောက်) (ခေါ်) လယ်ကျင်းခေါင်းရွာ၊ Pyinmagyi(North)(Lelkyinkhaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပျိၼ်ႇမၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191877 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပျိၼ်ႇမၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 336 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 439 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 766 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇထၢၼ်းတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇထၢၼ်းတေႃး (တောင်ထန်းတောရွာ၊ Taunghtantaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူၺ်းၵျိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192022 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူၺ်းၵျိတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 891 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1114 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2005 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပူၺ်းၵျိတ်ႉသူးတပ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပူၺ်းၵျိတ်ႉသူးတပ်ႉ (ပွေးကျစ်ဆူးတပ်ရွာ၊ Pwaykyitsutat) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူၺ်းၵျိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192020 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူၺ်းၵျိတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 891 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1114 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2005 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပူၺ်းၵျိတ်ႉယႂႃႇတိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပူၺ်းၵျိတ်ႉယႂႃႇတိတ်ႉ (ပွေးကျစ်ရွာသစ်ရွာ၊ Pwaykyitywarthit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူၺ်းၵျိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192021 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူၺ်းၵျိတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 891 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1114 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2005 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းၽျႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းၽျႃး (ချောင်းဖျားရွာ၊ Chaunghpyar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191910 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3034 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3376 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 6410 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇၵလပ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇၵလပ်ႉ (တောင်ကလပ်ရွာ၊ Taungkalat) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191911 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3034 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3376 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 6410 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတေႃးၸႃႇၶျွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတေႃးၸႃႇၶျွင်း (တောဇာချောင်းရွာ၊ Tawzarchaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191909 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3034 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3376 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 6410 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပူပ်ႉပႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပူပ်ႉပႃး (ပုပ္ပါးရွာ၊ Popa) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191908 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3034 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3376 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 6410 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်း
 မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မွၵ်ႇတူၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ဢႃႇယုယၢဝ်းသေ ပဵၼ်ၸၢဝ်းမွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်း Rosa. ပဵၼ်မွၵ်ႇ ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈၶၢဝ်းႁိုင်။ မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼႆႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈမၼ်း မီး 3,000 လိူဝ်သေ ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈၸႂ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်။ မၼ်းပဵၼ် ၸုမ်းတူၼ်ႈ၊ မီးၼၢမ်သေ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်တူၼ်ႈယုမ်း၊ ပဵၼ်တူၼ်ႈၶိူဝ်းယၢဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် တူၼ်ႈတၢၵ်ႇတိူၼ်းယဝ်ႉ။ လူင်ႇမွၵ်ႇမၼ်းတႄႉ မီးၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း မီးပိူင်ၽၢင်တင်းၼမ်သေ ႁၼ်ၸႅင်ႈၸၼ်ၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းတႄႉယဝ်ႉ။ <br>
သီမၼ်းတႄႉ တႄႇဢဝ်သီၽိူၵ်ႇ တေႃႇသီလိူင် ထိုင်ၵႂႃႇ သီလႅင် မီးၵူႈပိူင်ယူႇ။ ငိူၼ်ႈငဝ်ႈၸႃႇတိ မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၵမ်ႉပႃးၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ် တီႈဢေးသျႃးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႃႇတိ ယူးရူပ်ႉ၊ ဢမေႇရိၵႃးႁွင်ႇ လႄႈ ဢႅပ်ႉၾရိၵိူဝ်ႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၵေႃႈ မီးၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းပၵတိ ဢိၵ်ႇ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းပၢၼ်ႇၸၢပ်ႈသေ ပဵၼ်မွၵ်ႇႁၢင်ႈလီ ၸၼ်ၸႂ် ပဵၼ်မွၵ်ႇမီးဢၢႆသႅဝ်ႁွမ်လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်လေႉၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တင်းယႂ်ႇတင်းၼမ်။ တီႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်းၸမ်ႉ မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼႆ့ လွၵ်းလၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လုမ်းလႃးမၼ်း မီးတင်းၼမ်။ လူင်ႇမွၵ်ႇမၼ်း မီးသႅၼ်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇ ၼႃမၢင် ၵူႈပိူင်ပိူင်၊ မၢင်ၸိူဝ်းပဵၼ်တူၼ်ႈၶိူဝ်းသေ သုင်ယၢဝ်းလႆႈ 7 မီႇတိူဝ်ႇ (21 ထတ်း)။ တႃႇတေ ဢဝ်တူၼ်ႈမၼ်း မွၵ်ႇမၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၼ်ၵေႃႈ ငၢႆႈယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တီႈသူၼ်မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုင်ပွင်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁၢင်ႈၶိူင်ႈတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ <br>
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်း ပဵၼ်မွၵ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ထုၵ်ႇၸႂ်မႅၼ်ႈၸႂ်။ လိူဝ်သေ ဢွင်ႈတီႈ ၼမ်ႉမူၺ်ၵၢမ်ႈၼၼ်ႉ တူၼ်ႈမၼ်း ဢွၵ်ႇလႆႈၵူႈတီႈသေ ၽုၵ်ႇလႆႈၵူႈၶဝ်း၊ သီမွၵ်ႇမၼ်းၵေႃႈ မီးသီၵူႈပိူင်ပိူင်သေဢမ်ႇၵႃး ဢၢႆသႅဝ်ႁွမ်မၼ်းၵေႃႈ ႁွမ်ဢူၼ်ႈႁွမ်ဢွၼ်ႇလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈယင်းသႂ်ႇၸိုဝ်ႈပႅင်းမၼ်းဝႃႈ မွၵ်ႇၼၢင်းႁေႃၶမ်း (Queen of Flower) ၼႆၵွၼ်ႇ။ (br)
မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မွၵ်ႇၽၢင်ႁၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇသေ ပဵၼ်မွၵ်ႇဢၼ်ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႂ်ႇလူင် ပုၼ်ႈတႃႇ ပွႆးၶရိတ်ႉသမၢတ်ႉ၊ ပွႆးဝၼ်းၵႅဝ်ႈမႄႈ၊ ပွႆးဝၼ်းၵႅဝ်ႈၵေႃႉႁၵ်ႉ ဢိၵ်ႇ ပွႆးယႂ်ႇပွႆးလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၶျၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၶျၢႆး (ချိုင်းရွာ၊ Chaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191865 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1012 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1837 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈငယၢၼ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈငယၢၼ်ႉၵူင်း (ငရန့်ကုန်းရွာ၊ Ngaryantkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191864 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1012 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1837 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇလႃႉ၊ ပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇလႃႉ (တောင်လှရွာ၊ Taunghla) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191866 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1012 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1837 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇ (ပုပ္ပါးလွင်ရွာ၊ Popalwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191863 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပူပ်ႉပႃးလႂိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1012 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1837 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႉတေႃးယေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႉတေႃးယေႇ (ဖက်တောရေရွာ၊ Hpettawyae) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽႅတ်ႉတေႃးယေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191891 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၽႅတ်ႉတေႃးယေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1012 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1837 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပြိၸိၼ်ႇဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပြိၸိၼ်ႇဢိၼ်း (ဗြိစင်အင်းရွာ၊ Byisininn) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပြိၸိၼ်ႇဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192144 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပြိၸိၼ်ႇဢိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 219 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 299 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 518 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၼေႃးပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၼေႃးပိၼ်ႇ (နှောပင်ရွာ၊ Hnawpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပိၼ်ႇၵႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191973 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပိၼ်ႇၵႂႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 277 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 377 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 654 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပိၼ်ႇၵႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပိၼ်ႇၵႂႃႉ (ဘင်ဂွရွာ၊ Bingwa) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပိၼ်ႇၵႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191972 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပိၼ်ႇၵႂႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 277 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 377 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 654 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းပူဝ်းၵူင်း (ႁွင်ႉ) သႄႉၼယႃႇတီႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းပူဝ်းၵူင်း (ႁွင်ႉ) သႄႉၼယႃႇတီႇပိၼ်ႇ (ကျွန်းဘိုးကုန်း (ခေါ်) ဆယ့်နှစ်ရာသီပင်ရွာ၊ Kyunboekone(Sathnityarthipin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပိၼ်ႇၵႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191994 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပိၼ်ႇၵႂႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 700 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 869 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1569 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၽယႃးၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၽယႃးၵျီးၵူင်း (ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ Hpayargyikone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽယႃးၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191993 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၽယႃးၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 700 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 869 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1569 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပဵင်းၼႄးတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပဵင်းၼႄးတေႃး (ပိန္နဲတောရွာ၊ Peinhnetaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပႄးမျႃး (ႁွင်ႉ) ၸီႇယိၼ်ႇၸု၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191934 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပႄးမျႃး (ႁွင်ႉ) ၸီႇယိၼ်ႇၸုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 503 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 623 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1126 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပႄးမျႃး (ႁွင်ႉ) ၸီႇယိၼ်ႇၸု၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပႄးမျႃး (ႁွင်ႉ) ၸီႇယိၼ်ႇၸု (ဘဲများ (ခေါ်) စီရင်စုရွာ၊ Bemyar(Siyinsu)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပႄးမျႃး (ႁွင်ႉ) ၸီႇယိၼ်ႇၸု၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191933 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပႄးမျႃး (ႁွင်ႉ) ၸီႇယိၼ်ႇၸုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 503 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 623 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1126 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမၵျီးငူၵ်ႉတူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမၵျီးငူၵ်ႉတူဝ်ႇ (မကျီးငုတ္တိုရွာ၊ Magyingoketo) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးငူၵ်ႉတူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192002 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးငူၵ်ႉတူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 274 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 351 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 625 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႄး (ကုန်းတဲရွာ၊ Konete) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191957 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 818 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1041 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1859 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၸၢမ်းလႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၸၢမ်းလႃႉ (စမ်းလှရွာ၊ Sanhla) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191958 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 818 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1041 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1859 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၸီႇပိၼ်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၸီႇပိၼ်ႇတႃႇ (စီပင်သာရွာ၊ Sipinthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191959 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 818 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1041 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1859 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပျေႉဝ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပျေႉဝ (ပြည့်ဝရွာ၊ Pyaytwa) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218296 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 818 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1041 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1859 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမၵျီးတၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမၵျီးတၢႆး (မကျီးတိုင်းရွာ၊ Magyitaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191956 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 818 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1041 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1859 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵမ်းပႃးၼီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵမ်းပႃးၼီႇ (ကမ္ဘားနီရွာ၊ Kanbarni) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191102 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသူးတပ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈသူးတပ်ႉ (ဆူးတပ်ရွာ၊ Sutat) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191103 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းတူင်းၶႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းတူင်းၶႂႃႉ (ထန်းသုံးခွရွာ၊ Htanthonegwa) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191106 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၼပႄးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၼပႄးၵူင်း (နဘဲကုန်းရွာ၊ Nabekone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192104 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉတေႃး (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉတေႃး (ဢွၵ်ႇ) (ပေါက်တော (အရှေ့)ရွာ၊ Pauktaw(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192107 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉတေႃး (ၵၢင်)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉတေႃး (ၵၢင်) (ပေါက်တော ((အလယ်)ရွာ၊ Pauktaw(Middle)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192108 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမျွင်းဢူး (မြောင်းဦးရွာ၊ Myaungu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192105 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသျႃးပိၼ်ႇလႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈသျႃးပိၼ်ႇလႃႉ (ရှားပင်လှရွာ၊ Sharpinhla) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192101 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢတႃႇၵူင်းတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈဢတႃႇၵူင်းတႃႇ (အတာကုန်းသာရွာ၊ Ahtarkonethar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192109 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢဵင်ႇဢူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈဢဵင်ႇဢူဝ်ႇ (အိမ်အိုရွာ၊ Einoh) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192110 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမၵျီးၵူင်း (မကြီးကုန်းရွာ၊ Magyikone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192100 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1795 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2430 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4225 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၸီႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၸီႇတႃႇ (စီသာရွာ၊ Sithar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192051 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 757 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 980 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1737 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉပိၼ်ႇၸုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉပိၼ်ႇၸုၼ်း (ပေါက်ပင်စွန်းရွာ၊ Paukpinsun) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192050 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 757 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 980 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1737 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ (ႁွင်ႉ) မၢႆ (9)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ (ႁွင်ႉ) မၢႆ (9) (အောင်ချမ်းသာ (ခေါ်) အမှတ် (၉)ရွာ၊ Aungchanthar(No.9)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192052 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 757 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 980 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1737 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း) (မင်းဂေါင်း (တောင်)ရွာ၊ Mingaung(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192049 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ၸၢၼ်း)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 757 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 980 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1737 ၵေႃႉယဝ်ႉ။