ပရႃႇၽဝသုတ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး
ပရႃႇၽဝသုတ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး.
တူၶႃႈ လႆႈငိၼ်းမႃး ၼင်ႇၼႆဢေႃႈ၊ မိူဝ်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်း တီႈၵ႞င်းၸေႇတဝၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းသူၼ် ၵူၼ်းမီႈလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇ တီႈၼႂ်းမိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ပူၼ်ႉယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ႁွတ်ႈထိုင်ၶၢဝ်းတဵင်ႈၶိုၼ်း ၶုၼ်ၽီၵေႃႉၼိုင်ႈ မီးတၢင်းႁၢင်ႈၽၢင် ဢၼ်လီႁၵ်ႉႁူမ်သေ ဢဝ်(ငဝ်းတူဝ်မၼ်း) ႁႂ်းၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇ ႁိူဝ်ႈလႅင်းၵႂႃႇတင်းသဵင်ႈသေလႄႈ ၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းတၢၼ်းႁဵင်း ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ မီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၶဝ်ႈၸူးယဝ်ႉၵေႃႈ ဝႆႈသႃ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ၸုၵ်းၵိုတ်းဝႆႉ တီႈႁဵင်း ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ ၵိုင်ႇလႅပ်ႈသေလႄႈ ဢဝ်ၵႃႇထႃႇသေ လဝ်ႈလၢတ်ႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ။
 - “ၸဝ်ႈၵေႃးတမ တီႈၶႃႈ - ႁဝ်းၶႃႈတွင်ႈထၢမ်လူၺ်ႈ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ၽူႈၸၢႆးဢေႃႈ၊ တႃႇတေထၢမ် ၸဝ်ႈႁဝ်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၽႅဝ်မႃးဢေႃး၊ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - “တႃႇႁူႉၸၵ်း ၽူႈဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵေႃႈ ငၢႆႈယူႇ၊ တႃႇႁူႉၸၵ်း ၽူႈဢၼ်ယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းၵေႃႈ ငၢႆႈယူႇ၊ ၽူႈဢၼ်သူင်ၵျိူၵ်ႈ ၸႂ်ၽႂ်ႇတြႃးၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ၽူႈဢၼ်ၸင်းတြႃးၼၼ်ႉ လႆႈယူပ်ႈယွမ်း လုသုမ်းယဝ်ႉ”
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း လုသုမ်းထိၼိုင်ႈၼႆ ႁဝ်းလႆႈႁူႉထိုင် တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိသွင်ၶႃႈ၊ ထိသွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃး?”
 - “ၽူႈဢၼ်ႁၵ်ႉႁူမ် ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၵူၼ်းမႂ်ႈ၊ ၽူႈလီၵူၼ်းမျၢတ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢမ်ႇႁၵ်ႉႁူမ်၊ သမ်ႉသူင်ၵျိူၵ်ႈ တြႃးၵူၼ်းမိူၵ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း လုသုမ်းထိသွင် ၼႆ ႁဝ်းလႆႈႁူႉထိုင်တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိသၢမ်ၶႃႈ၊ ထိသၢမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - “ၽူႈဢၼ်ၵႆႉငဝ်ၼွၼ်း၊ ၵႆႉမူၼ်ႈၸွမ်းပွႆး (ၵႆႉမူၼ်ႈသိူဝ်းၸွမ်းဢူၺ်းၵေႃႉ၊ တၢင်းဢုပ်ႇတၢင်းလၢတ်ႈ) ဢမ်ႇမီးတၢင်းၶတ်းၸႂ်၊ ၶၢၼ်ႉဢိူၼ်၊ ၸႂ်လမ်ငၢႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ် ထိသၢမ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉထိုင် တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိသီႇၶႃႈ၊ ထိသီႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - “ၽူႈဢၼ်ပွင်ပဵၼ်လႆႈယူႇလႄႈ ဢမ်ႇလဵင်ႉလူလုမ်းလႃး ၵူၼ်းထဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ။
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ယွမ်းလုသုမ်း ထိသီႇၼႆ ႁဝ်းလႆႈႁူႉထိုင်တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိႁႃႈၶႃႈ၊ ထိႁႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - “ၽူႈဢၼ်ဢဝ်ၵႂၢမ်း ပႅတ်ႉလႅၼ်သေလႄႈ ပႅတ်ႉလႅၼ် ၿြႁမၼ၊ သမၼ (ပုၼ်ႇၼႃး၊ ရႁၢၼ်း)လႄႈ ၵူၼ်းယွၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိႁႃႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉထိုင်တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိႁူၵ်းၶႃႈ၊ ထိႁူၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်တီႈၶႃႈ?”
 - “ၽူႈဢၼ်မီး ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်း တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယူႇလႄႈ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်လီဢၼ်ဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉၵိၼ်ႁင်းၵူၺ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိႁူၵ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉထိုင် တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိၸဵတ်းၶႃႈ၊ ထိၸဵတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - "ၽူႈဢၼ်မီး ၸႂ်ၽႅၼ်သုင်လူၺ်ႈ လွင်ႈၶိူဝ်း၊ မီးၸႂ်ၽႅၼ်သုင် လူၺ်ႈလွင်ႈမၢၵ်ႈမီး၊ မီးၸႂ်ၽႅၼ်သုင် လူၺ်ႈလွင်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉငိူၼ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ"။
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိၸဵတ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉထိုင် တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိပႅတ်ႇၶႃႈ၊ ထိပႅတ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - ” ၽူႈ ဢၼ်ပိုၼ်ႇၼၢင်းယိင်း၊ ပိုၼ်ႇလဝ်ႈ၊ ပိုၼ်ႇလွင်ႈတေႃႇလွင်ႈလွင်းၼႃႇသေ ၶူဝ်းၶွင်ၵူႈလႆႈလႄႈ ၵူႈဢဝ်ႁၢႆလၢႆသုမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိၵဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉထိုင် တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိၵဝ်ႈၶႃႈ၊ ထိၵဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - ”ၽူႈ ဢၼ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ၼိူဝ်ၼၢင်းမေး ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၵဝ်းမႄႈမွၵ်ႇယႃႈ၊ ၵဝ်းၼၢင်းမေးပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိၵဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉထိုင် တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိသိပ်းၶႃႈ၊ ထိသိပ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - ”ၽူႈၸၢႆး ဢၼ်ပၢၼ်ပူၼ်ႉယဝ်ႉလႄႈ ဢဝ်ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်တဝ်ႈၼူမ်း တိုၵ်ႉတၢၼ်ႇ မၢၵ်ႇမႆႉတတ်းတဝ်ႇသေ ႁဵတ်းၼၢင်းမေးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇတမ်းၸႂ် (တႃႇၽူႈၸၢႆးတၢင်ႇၵေႃႇ) ၵႃႈၼိူဝ် ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်း၊ ဢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”။
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိသိပ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉထိုင် တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိသိပ်းဢဵတ်းၶႃႈ၊ ထိသိပ်းဢဵတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - ”ၽူႈဢၼ် ဢဝ်ၼၢင်းယိင်း ႁိတ်ႉၼိူဝ်ႉႁိတ်ႉပႃ၊ ၼၢင်းယိင်းဝူၺ်ႇလႄႈသင်၊ ၽူႈၸၢႆး ဢၼ်မိူၼ်ၼၼ်လႄးသင် (ပၼ်) ထိင်းၼႃႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”။
 - “ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိသိပ်းဢဵတ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉထိုင် တီႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း ထိသိပ်းသွင်ၶႃႈ၊ ထိသိပ်းသွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈၶႃႈၼေႃႈ?”
 - ”ၽူႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶုၼ်သေ မီးၶူဝ်းဢႄႇ၊ လေႃးၽသမ်ႉယႂ်ႇ၊ မၼ်းသမ်ႉ မုင်ႈမွင်း ၶႂ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်းယဝ်ႉ”။
 - ”ၼႂ်းလေႃးၵၼႆ့ ၽူႈဢၼ်မီး တၢင်းႁူႉၶၢဝ်သႂ်လီ မီးလၢမ်းႁၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းလုသုမ်း (24) ပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၶႆႈၸႂ်လီလီသေ ငိူင်ႉဝႄႈလႆႈလႄႈ လႆႈႁွတ်ႈထိုင် မိူင်းၽီ ၵတ်းယဵၼ်လီပုၼ်ႉယဝ်ႉ” (ႁေႃးၼႄ) ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။