ၸၢတ်ႈၸဝ်ႈမႁႃႇၸၼၵ/ၼၢင်းၸုမ်ႈၸဵတ်းပၢၵ်ႇ လမ်းၸွမ်း
ၼၢင်းၸုမ်ႈၸဵတ်းပၢၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽိူဝ်ႇၶဝ်ၶိုၼ်းၵႂႃႇတူၺ်း ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ တီႈၼိူဝ်ႁေႃ ၸၼ်ႉၼိူဝ်သုတ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၼုင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵွင်ဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၵူႇၶမ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႈ။ ၼိူဝ်ၶူဝ်းၼုင်ႈၸဝ်ႈၶုၼ် ဢၼ်ၵွင်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈႁၼ်ပႃးၶူၼ်ႁူဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်လမ်လီ ပေႃးၼင်ႇသီမႅင်းပူႈၼၼ်ႉ ၶူတ်းၶူၺ်ႇသေ တၢင်ႇဝႆႉယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸင်ႇတေလႆႈႁူႉ လွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉလီလီသေ ဝႃႈ “ဢေႃး ၸဝ်ႈဢၼ်မႆသၢင်ႇၵၼ်းသေ လူင်းၵႂႃႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၵိူဝ်းထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈပိၸ်ႉၸေႇၵပုတ်ႉထႃႇၼႆ တီႈတႄႉမၼ်း ၵူၺ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်းၵူၺ်းလူင်ႁွႆး၊ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈၵႂႃႇဝွၼ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်း တေႃးလဵဝ်ယဝ်ႉ“ ၼႆသေ ၶဝ်ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ် လူင်းႁေႃၶမ်းၼၼ်ႉမႃးသေလႄႈ လမ်းၸွမ်းလင် ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈယဝ်ႈ။ ၶဝ်ၸင်ႇလမ်းၶိုတ်းၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ တီႈၽၢႆႇၼႃႈႁေႃဢွၼ်ႇ တီႈတၢင်းၶဝ်ႈမႃးၸူး ႁေႃၶမ်းလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈၼၢင်းၸုမ်ႈၸဵတ်းပၢၵ်ႇ လမ်းၶိုတ်းၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် ႁွင်ႉႁႆႈသေ ဢဝ်ၶူၼ်ႁူဝ်ၶဝ် သိူဝ်ႇၸူး တီႈတိၼ်ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈႁဝ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢဝ်မိုဝ်းၶဝ်ၶိုၼ်းတူပ်းၼႃႈဢူၵ်းၶဝ်သေ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁဝ်းတီႈၶႃႈ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်း ႁဵတ်းလႆႈ တီႈၼိူဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈတူၵ်းၸႂ်၊ လႆႈသုမ်းၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ“ ၼႆသေ ဝႆႉၼႃႈတႃၶဝ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈႁဝ်း ဢီးလူၶဝ်သေ လမ်းၸွမ်းယူႇၽၢႆႇလင် ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈႁဝ်း တိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။
ၽွင်းမိူင်းၶဝ် ႁူဝ်သိုၵ်းၶဝ် လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် တူၵ်းၸႂ်ၵႂႃႇသဵင်ႈသေယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ႁႆႈသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁဝ်း ႁဵတ်းရႁၢၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၸိုင် ႁဝ်းတေ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ ႁႃလႆႈၶိုၼ်းၸဝ်ႈၶုၼ် ဢၼ်မီး ၽုင်းၵၢမ်ႇပၺ်ႇၺႃႇ၊ မီးသိၼ်သီႇလ တၢင်းၵျၢင်ႉၵမ်လီ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁဝ်း ယၢမ်းတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ လႆႈယဝ်ႉလႃႇ“ ၼႆသေ လႄႈ ဢၼ်ၵၼ် လမ်းၸွမ်းလင် ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶဝ်တိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။
တီႈၼႆႈ ၵွပ်ႈၽြႃးၸဝ်ႈၶႂ်ႈႁေႃးလၢတ်ႈၼႄ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ် လွင်ႈဝႃႈ ၼၢင်းၸုမ်းၶဝ်ၸဵတ်းပၢၵ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ႁႆႈသေ ၸွမ်းယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇဝႆႉလွင်ႈၸႂ်ၸပ်းၸႂ်ႁွႆႈ တီႈၼိူဝ်ၶဝ်သင်သေ တိုၼ်းဝႃႈပွႆႇၽႃႈပႅတ်ႈလႆႈတႄႉတႄႉယဝ်ႉလႄႈ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸင်ႇႁေႃးၶႆႈၵႂႃႇ ၵႂၢမ်းႁူၵ်းၶေႃႈယဝ်ႉ၊ ႁေႃးဝႃႈ -
“ရႁၢၼ်းၶဝ်ဢိူၺ်း မိူင်ႈၽွင်းၵဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ် မႁႃႇၸၼၵသေ ႁဵတ်းရႁၢၼ်းသေလႄႈ ဢွၵ်ႇၽၢတ်ႇႁေႃ၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၵႂႃႇၸူး တီႈထိူၼ်ႇလူင် ႁိမဝၼ်ႇတႃႇယူႇၸိူင်ႉၼၼ် ၼၢင်းၸုမ်ႈၶဝ်ၸဵတ်းပၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ႁၢင်ႈလီႁၢင်ႈငၢမ်း၊ ႁွင်ႉႁႆႈသေ ဢဝ်မိုဝ်ၶဝ် တူပ်းဢူၵ်းၶဝ်သေလႄႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ဢိူၺ်း ၶႃႈၼၢင်းႁဝ်းၶဝ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတၢင်းၽိတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်လႄႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းသမ်ႉပေႃးလႆႈ မိူဝ်ႇၸၢၼ်ႈၼိူဝ်ႁဝ်းၶႃႈသေ ပွႆႇပႅတ်ႈႁဝ်းၶႃႈ၊ ပၢႆႈဢွၵ်ႇႁၢင်ႈႁေႃၶမ်းၼႆႉၵႂႃႇၶႃႈလႃႇ“ ၼႆသေ သိုပ်ႇလမ်းၸွမ်း ၽၢႆႇလင် ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ယူႇယဝ်ႉ။
ယၢၼ်းၼၼ် ၼၢင်းၸုမ်ႈၶဝ်ႈၸဵတ်းပၢတ်ႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢႅဝ်ႇၶႅဝ်ႉ၊ ဢူၵ်းဝၢတ်ႈ ႁၢင်ႈလီ၊ မေႃၵေႃႈမေႃလၢတ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉႁႆႈၸွမ်းသေလႄႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ဢိူၺ်း ပေႃးၸဝ်ႈၶုၼ်ႁဝ်း ၶႂ်ႈပၢႆႈပႅတ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆၵေႃႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁဝ်း ထုၵ်ႇလီလႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈဝႃႈၵွပ်ႈသင်၊ မီးတၢင်းၽိတ်းသင်လႄႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁဝ်း ၸင်ႇပေႃးၸိုတ်ႇၸၢၼ်ႈ ၶႃႈၼၢင်းႁဝ်းၶဝ်သေ လႆႈပၢႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်းပေႃးလႆႈႁူႉ ၸႅင်ႈလီၵွၼ်ႇၶႃႇလႄႈ။ ၸဝ်ႈႁဝ်းၸိုင်ဢမ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄသင်သေ ဢွၵ်ႇပၢႆႈႁၢင်ႈႁေႃ ပႃးၸဵမ် ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၼႆႉ ၵူၺ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ လႆႈဝူၼ်ႉၵႂင်မဝ်းမႆႈ ဢူၵ်းပေႃးၶႂ်ႈတႅၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉဢေႃႈ“ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼၼ် ၼၢင်းၸုမ်ႈၶဝ်ၸဵတ်းပၢၵ်ႇ ဢၼ်မေႃ ဢွၼ်ဝွၼ်းမေႃၸွမ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၽူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ပႆမႃးႁိမ်းၶႅပ်ႇၶၢင်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်ၶဝ်သေ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွမ်းမိုဝ်းဝႆႆႈသေယဝ်ႉ ဝႆႉတင်းၼႃႈတႃမွင်သဝ်ယိၼ်းၶီသေလႄႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ဢိူၺ်း ၾႆးဢၼ်မႃးမႆႈဝႆႉယူႇ တီႈၼႂ်း မၢၵ်ႇလမ်းႁူဝ်ၸႂ် ၶႃႈၼၢင်းႁဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇမွတ်ႇပၼ်ယဝ်ႉၶႃႈႁႃႉ။ ၵွပ်ႈလွင်ႈသင်လႄႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းသမ်ႉပေႃးၶႂ်ႈပွႆႇၽႃႈပႅတ်ႈ ၶႃႈၼၢင်းႁဝ်းၶဝ်ၵႂႃႇၶႃႈ“ ၼႆယဝ်ႉ။
ရႁၢၼ်းၶဝ်ဢိူၺ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် မႁႃၸၼၵ ဢၼ်ႁဵတ်းရႁၢၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸႂ်ဢၼ်ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇယူႇသဝ်း ၼႂ်းထိူၼ်ၵေႃႉလဵဝ်သေ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵမ်ႇမထၢၼ်းၼၼ်ႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႃႇလႄႈ တူင်ႇၶိူမ်းတၼ်ႁႃၼၢင်းၸုမ်ႈၶဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်ႁၢင်ႈလီမိူၼ်ၼင်ႇၼၢင်းၽီ ဢၼ်ၸၢမ်ႇပူၺ်ႈၸေးၸိမ်ႇၸွမ်း ၶုၼ်ဢိၼ်းၶဝ် ႁၢင်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတိုတ်ႉၶၢတ်ႇပႅတ်ႈ ယႃႉပႅတ်ႈတၢင်းသဵင်ႈတၢင်းမူတ်းသေ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၶိုၼ်းမီး လွင်ႈၸႂ်ၸပ်းၸႂ်ၸွႆးသင်ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈမၼ်း ဢဝ်ၸႂ် သမႃႇထိ တၢင်ႇဝႆႉ တီႈၼိူဝ်သီႇမွမ်ႈၸွမ်ႁူဝ်မၼ်းဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၸုၼ်ႉပႅတ်ႈ ၵွၵ်းၶမ်း ဢၼ်ၼမ်ႉၼၵ်းမၼ်းမီး သိပ်းၸွႆႉၼၼ်ႉသေ ႁွပ်ႇဢဝ်သီႇပိတ်ႈလိၼ်ဢွၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ်သင်ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ မႆသၢင်ႇၵၢၼ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းရႁၢၼ်းလႆႈၵႂႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယဝ်ႉ" ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် သီႇဝလိတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢႃႇယုမၼ်းၼၢင်းယႂ်ႇယဝ်ႉလႄႈ မၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇႁဵတ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼၢင်းၸုမ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၸဵတ်းပၢၵ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းၵူၺ်း တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ၼၢင်းၸုမ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ဝႃႈ "ၸိူဝ်းသူၼၢင်းၸုမ်ႈဢွၼ်ႇ ဝႆႉၼႃႈတႃသူ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁဝ်း ပေႃးမီးၸႂ်ဢိတ်းလူသူသေ ႁႂ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၶိုၼ်းပႃးမႃးၸွမ်း ၽၢႆႇႁဝ်းလႄႈ" ၼႆၵူၺ်းသေ ဝႆႉတၢင်း ဢိၼ်ႇတရေႇမၼ်ႈမၼ်ႈၼိမ်ၼိမ်သေ ႁႆႈၸွမ်းၽၢႆႇလင် ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ယူႇယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ် ၼၢင်းၸုမ်းဝွၼ်းၸႃ တႃႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း တီႈႁေႃၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် သီႇဝလိ မၼ်းၼၢင်းဢဝ်လွင်ႈတၢင်း ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈယိူင်ႈသေ တၢင်ႇလဝ်ႈႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်း တီႈႁေႃၶမ်းသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈသေၶေႃႈလႄႈ ၸင်ႇၶပ်းၶိုင်တၢင်ႇလၢႆးသေ ၸႂ်ႉဝႃႈ "ႁူဝ်သိုၵ်းလူင်ဢိူၺ်း ႁိူၼ်းယွၵ်းသႃလႃးယွၵ်း ဢၼ်မီးယူႇ တီႈၽၢႆႇၼႃႈသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ၶုၼ်လူင်ႁဝ်း တေၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ် ႁႂ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်းႁၼ်တႃႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵွၼ်းၾႆး မုၵ်ႉယွတ်ႈၾႆး ပေႃးတေလုၵ်ႉၵိုၼ်းၼမ်ၼၼ်ႉ သူၵႂႃႇႁႃဢဝ် ယိူဝ်ႈယႃႈၽိူင်း တင်းၶႃးႁႅင်ႈတႄႇၵႂႃႇ ဢၼ်ၾႆးမႆႈငၢႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸုပ်ႉၼမ်ႉသေ ဢဝ်တၢင်ႇသႂ်ႇဝႆႉ တီႈၼိူဝ်ၵွင်ၾႆးလႄႈ" ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင်ၵေႃႈ ၸင်ႇပႆပူၼ်ႉၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ၵႂႃႇ ၽႂ်းၽႂ်းသေယဝ်ႉ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ် ႁိူၼ်းယွၵ်းသႃလႃးယွၵ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် သင်လၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈၵွၼ်းၾႆး ယွၼ်ႈၾႆးလူင် ဢွၵ်ႇမႃးၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉၸိုင် ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် သီႇဝလိ လႅၼ်ႈၵႂႃႇႁိမ်းၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈယဝ်ႈ။ ၸင်ႇၼင်ႈသေ ဢဝ်ၶူၼ်ႁူဝ်မၼ်းၼၢင်း ၵီႈသိူဝ်ႇတမ်းဝႆႉၼိူဝ်လိၼ် တီႈဢၼ်ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ တေယုၵ်ႉတိၼ်ပႆၼၼ်ႉသေ ႁွမ်းမိုဝ်းတၢင်ႇလဝ်ႈဝႃႈ "ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်းတီႈၶႃႈ တေႃႈၵႃႈၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်း ယင်းပႆႇၵႂႃႇထိုင် တၢင်းၼွၵ်ႈဝဵင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းဝဵင်းၶဝ် သမ်ႉပေႃး ဢမ်ႇၸွမ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်တမ်းဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ၾႆးၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈထိင်းပႄႉလႆႈယဝ်ႉၶႃႈလႄႈ ၸဝ်ႈႁဝ်း ၸၢမ်းၵႂႃႇတူၺ်းတၢင်းပုၼ်ႉၶႃႈလူး။ ၾႆးပေႃးမႆႈႁိမ်းၽၵ်းတူဝဵင်း ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈၼေႈ။ ပေႃးၸဝ်ႈႁဝ်း ဢွၼ်ႇၵူၼ်းတၢင်းလၢႆသေ မွတ်ႇပႅတ်ႈၾႆးၼၼ်ႉလႆႈၵေႃႈ ႁေႃၶမ်းလူင်ႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇတေဢမ်ႇလူႉလႅဝ်ၶႃႈယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်း ဢမ်ႇတူၺ်း ဢမ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၾႆးၼၼ်ႉလႆႈ ပေႃးၼႆၸိုင် ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵႅဝ်ႈသင်ငိုၼ်းၶမ်းတႄႇၵႂႃႇ ၶူဝ်းၶွင်ရတၼႃႇတၢင်းသဵင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ငႃးၸၢင်ႉ လဵၵ်း တွင်းလိူင် တွင်းလႅင်တႄႇၵႂႃႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ၵၼ်ႉထိင်းသိမ်းမႃးဝႆႉလီလီ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇတွမ်ႉယၢမ်ႈလႆႈလူႉလႅဝ်မႃးသေပွၵ်ႈၼၼ်ႉ တေႁႂ်းလူႉလႅဝ်သုမ်းၵႂႃႇ ပၢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်း။ ၽၢႆႇၼႃႈၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈပဵၼ်ၶႃႈ။ ၶႅၼ်းတေႃႈၸဝ်ႈႁဝ်း ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း တီႈၼႂ်းႁၢင်ႈႁေႃတေႃႈလဵဝ်သေယဝ်ႉ ဢွၼ်ၽွင်းမိူင်းႁူဝ်သိုၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် မွတ်ႇပႅတ်ႈၾႆး ဢၼ်လီၵူၵ်လီၵၢၵ်ႇၼႆႉၵွၼ်ႇၶႃႈလႄႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်း။ လွင်ႈႁဵတ်းရႁၢၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဝၢႆးၼႆႉမႃးၸင်ႇၵွႆႈႁဵတ်းၵေႃႈ တေႃႈလႆႈယူႇၵူၺ်းၶႃးလူး။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇတူၺ်းထိုင်သင်သေ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉၼႆၸိုင် တေပဵၼ်တီးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်၊ ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈႁူႉလႆႈငိၼ်းၶဝ် တေၵိူဝ်ႉလဵၼ်ႈသႄႉၼႄးဝႃႈ "ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် မႁႃႇၸၼၵၼႆႉ တေႃႈၵႃႈၾႆးဢၼ်မႆႈယူႇ တၢင်းၽၢႆႇၼႃႈမၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇၸႂ်ႉႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမွတ်ႇ" ၼႆ။ ႁဵတ်းၼႆႉ မၼ်းတေၵိုၵ်းပိုၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉလူင်ၵႂႃႇတီႈႁဝ်းသေ တေပဵၼ်တီႈ ပိူၼ်ႈသႄႉၼႄးၸဝ်ႈႁဝ်းတႄႉတႄႉၶႃႈဢေႃႈ။ ပဵၼ်ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ဢၼ်လႆႈၶၢမ်ႇပိူၼ်ႈ တၢင်ႇတၢင်းၽိတ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီဢၢႆတႄႉၶႃႈဢေႃႈ။ ၵွပ်ႈၼႆၶႃႈလႄႈ တေႃႈလဵဝ် ၸဝ်ႈႁဝ်းပႆႇထုၵ်ႇလီၵႂႃႇႁဵတ်းၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶႃႈ။ ပေႃးၸဝ်ႈႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းရႁၢၼ်းၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းၶိုၼ်းၶဝ်ႈမိူဝ်း ၼႂ်းႁေႃႁဝ်းသေယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၶႃႈလႄႈ" ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈႁဝ်း လႆႈငိၼ်းၵႂၢမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇပူင်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ "ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင်ဢိူၺ်း ၸႂ်ၵဝ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမႆႈၸွမ်း ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်း ၵႃႇမၵုင်ႇသေၸိူဝ်ႉသေပိူင်ယဝ်ႉလႄႈ ၸႂ်ၵဝ်ၸဝ်ႈၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၸႂ်ၵဝ်ၵတ်းယဵၼ်ဝႆႉလႄႈ ပိၵ်ႉဝႃႈ ၾႆးမႆႈပႅတ်ႈမိူင်းလူင်မိထိလႃႇၼႆႉ ၵႂႃႇတင်းမိူင်းသေတႃႉၵေႃႈ ၵဝ်ဢမ်ႇမႆႈၸႂ်ၸွမ်းသင်ယဝ်ႉ၊ ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင်ဢိူၺ်း" ၼႆသေ ဢွၵ်ႇၽၵ်းတူဝဵင်းသေ သိုပ်ႇၵႂႃႇၽၢႆႇတၢင်းႁွင်ႇယဝ်ႉ။
ၼၢင်းၸုမ်ႈၶဝ်ၸဵတ်းပၢၵ်ႇၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁႆႈသေ တၢင်ႇလဝ်ႈလၢႆးၼိုင်ႈယဝ်ႉ လၢႆးၼိုင်သေယဝ်ႉ လမ်းၵႂႃႇၸွမ်းၽၢႆႇလင် ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ယူႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူင်း ႁူဝ်သိုၵ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပႆၸွမ်းလင် ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ယူႇၸိူင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 
မိူဝ်ႈၽႅဝ်မႃးတၢင်းၼွၵ်ႈဝဵင်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင်ဝူၼ်ႉမႅၼ်ႈ လွၵ်းလၢႆးမၼ်းထႅင်းသေ လၢတ်ႈဝႃႈ "ၽွင်းမိူင်း လႄႈ ႁူဝ်သိုၵ်းၶဝ်ဢိူၺ်း သူႁဵတ်းၵဵင်ႈ ႁဵတ်းမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၵူၼ်းၸူၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးယႃႉဝၢၼ်ႈယႃႉမိူင်းႁဝ်းၼႆလႄႈ" ၼႆ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းမိူင်း လႄႈ ႁူဝ်သိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် သင်ႇလၢတ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယိပ်းၵမ်ႁွၵ်ႇလၢပ်ႇသေယဝ်ႉ ႁွင်ႉပၢဝ်ႇၸွမ်းႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁိမ်းဝဵင်းဝႃႈ "ၽၼ်းလႄႈ၊ ႁႅမ်တၢႆလႄႈ၊ ၺွပ်ဢဝ်ႁႂ်းလႆႈလႄႈ" ၼႆသေ သဵင်ၶဝ်ပေႃးလီၵူၼ်လီၵၢၵ်ႇ ပေႃးၼင်ႇ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵမ်ႇၽႃႇလူင် တႅၵ်ႇလႅဝ်ပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ဢဝ်ၼမ်ႉၶီႈၶင်ႈ ထွၵ်ႇသႂ်ႇၵၼ်သေ ႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ပိူၼ်ဢဝ်ၽႃႉ လႅဝ်း ႁွၵ်ႇ ၽၼ်းတႅင်းၶဝ်လႄႈ လႆႈၸဵပ်းမၢတ်ႇပဵၼ်လိူတ်ႈပဵၼ်ယၢင်၊ ႁဵတ်းႁၢင်ႈဢႅၼ်ႇလႅၼ်ႈၵၢင်ပၢင်ႇၵႄႈတူၼ်ႈမႆႉ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၸႂ်ႈႁႂ်ႈၼွၼ်းၸွမ်းၽင်ႇတၢင်း ၸွမ်းယုမ်းၸွမ်းယွမ်ႇတႄႇၵႂႃႇ ပေႃးမၢၵ်ႇမိူဝ်ဝႆႉသေ ႁွင်ႉၶင်းသႅၼ်ႇသဵင်ယႂ်ႇသဵင်လူင် ပေႃးလီၵူဝ်လီၵၢၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼၼ် ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် သီႇဝလိၵေႃႈ ၸင်ႇလႅၼ်ႈၵႂႃႇတီႈႁိမ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်သေ ၼင်ႈဝႆႉၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်သေယဝ်ႉ တၢင်ႇလဝ်ႈဝႃႈ "ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်းတီႈၶႃႈ တေႃႈၵႃႈၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်တိုၵ်ႉမီးယူႇ ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၵူၼ်းၸူၼ်ၶဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇတီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဢွၼ်ၵၼ်မႃးပႄႉၵိၼ် ၼိူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းႁဝ်း ၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈလူႉသုမ်း၊ တၢႆလူင်ယူႇယူႇၶႃႈယဝ်ႉ။
ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ဝႆႉယူႇယၢမ်းတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းမွတ်ႇ ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈ တေဢွၼ်ၵၼ်လႆႈ ထူပ်းၺႃးၽေးၶဵၼ်သေ တေလႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇမူတ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁ်ဝး ႁၼ်ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၵူၼ်းႁၢႆႉၶဝ် မႃးႁဵတ်းၽေးၶဵၼ်သႂ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ယူႇသိုဝ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃၸိူင်ႉၼႆသေ ပေႃးၸဝ်ႈႁဝ်း ပႆႇမွတ်ႇၽေးၶဵၼ်လူင်ၼႆႉႁၢႆၸိုင် ၸဝ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇပႆႇထုၵ်ႇလီလႆႈၵႂႃႇၶႃႈ။ ၶႅၼ်းတေႃႈၸဝ်ႈႁဝ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽေးၶဵၼ်လူင်ၼႆႉ ႁၢႆသေယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ပေႆးၸဝ်ႈႁဝ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းရႁၢၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇၵွႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၶႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ၶႅၼ်းတေႃႈၸဝ်ႈႁဝ်း ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း တီႈၼႂ်းႁေႃၶမ်းလူင်ႁဝ်းၶႃႈသေၵမ်းၶႃႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ႁဝ်း" ၼႆယဝ်ႉ။
ပေၢးၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈႁဝ်း လႆႈငိၼ်းၵႂၢမ်းၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် တၢင်ႇလဝ်ႈမႃးၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ "ၸူဝ်ႈၵႃႈၵဝ်တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇၼႆႉ ၽႂ်တေႁတ်းမႃးယႃႉၵဝ်းလႆႈမိူင်းၼႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၵူၺ်းတေပဵၼ် လွၵ်းလၢႆးၽႅၼ်ၵၢၼ် ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင်ၵူၺ်းယဝ်ႉ" ၼႆ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇတွပ်ႇလၢတ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်းတွပ်ႇလႆႈၼၼ်ႉဝႃႈ "ၼၢင်းၸုမ်ႈလူင်ဢိူၺ်း ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မီးၸႂ် ၵိလေႇလႃႇ လွင်ႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ မီးၶဵၼ်ႁဵတ်းတေႃႇၵၼ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵဝ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမႆးၸႂ်ၸွမ်းသင်ယဝ်ႉလႄႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇမီးၶဵၼ်ႁဵတ်းတေႃႇၵဝ်ၸဝ်ႈ။ ပိၵ်ႉဝႃႈ ၶဵၼ်ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်မႃးယႃႉတဝ် သိမ်းဢဝ်မိူင်းလူင်မိထိလႃႇၼႆၵေႃႈ မၼ်းႁိုဝ်တေမႃးတိူဝ်ႉထိုင်လႆႈတီႈၵဝ် ၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ၸႂ်တိတ်းႁွႆႈသင်သေ ႁႃၵိၼ်ၸွမ်းသိၼ်ၸွမ်းထမ်း ၵႂႃႇၵတ်းၵတ်းယဵတ်ဵၼ်ၼႆႉၼေႃး၊ ၵဝ်ၸဝ်ႈသမ်ႉပေႃးၸုၼ်ႉပႅတ်ႈ ၸေးၸိမ်ႇႁၢင်ႈႁေႃ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်းသဵင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၢႆးထူမ်ႇပႅတ်ႈၼမ်ႉလၢႆးၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇမီး ၸႂ်ႁွႆႈၸပ်းပႅၼ်းသင်ယဝ်ႉလႄႈ ၵူၺ်းမီးတၢင်းၵိၼ် ဢႃးႁၢရ်ပီႇတိ (တၢင်းႁူမ်ၸူမ်း) ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶုၼ်သၢင်လူင်ၼႂ်းၽုင်ႇ ဢႃၽသ်သရသေ ပျေႃႇၸွမ်းသၢၼ်ႇယူႇဢိူဝ်ႈ" ဝႃႈၼႆသေ သိုပ်ႇပႆၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။