ပီမႂ်ႇၶႄႇ ဝၼ်းၵိၼ်ဝေႃးတႆးၼိူဝ်
ဝၼ်းပီမႂ်ႇၶႄႇ ႁူမ်ႈတင်း ဝၼ်းၵိၼ်ဝေႃးတႆးၼိူဝ်(တႆးမိူင်းၼိူဝ်) တူၵ်းၼႂ်းလိူၼ်သၢမ်တႆးၵူႈပီ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပီၼႆႉ တူၵ်းၼႂ်းလိူၼ်သီႇ (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈတႆး) ပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 15 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊပေႃးလီ။
<br>
ပဵၼ်ပီမႂ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်လႄႈ မႃးတူၵ်းၼႂ်းလိူၼ်သၢမ်-သီႇတႆးႁဝ်းလႃႇ? ၶဝ်ဢမ်ႇမီးလိူၼ်ဢၢႆႈ(လိူၼ်ၼိုင်ႈ)? မီးမိူၼ်ၵၼ် တင်းတႆးႁဝ်းယူႇ။ ဝၼ်းပီမႂ်ႇၶႄႇၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်ဢၢႆႈ (လိူၼ်ၸဵင်) မႂ်ႇ(1) ၶမ်ႈ ၶွင်လိူၼ်ၶႄႇၶဝ်ယဝ်ႉၼႃႇ။ ၼႂ်း ပီ 2018 ၼႆႉ လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 15 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ တႃႇၶႄႇၶဝ်။ ဝၼ်းဢၼ်ပီၵဝ်ႇ-ၶၢႆႉၸူးပီမႂ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ် 1 မႂ်ႇ 1 ဝၼ်း ၶွင်ၶိူဝ်းၽႂ်ၶိူဝ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ ဝၼ်းတီႈ 15-16 လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၵူႈပီဢၼ်ႁဝ်းႁွင်ႉဝႃႈ ပီမႂ်ႇသွၼ်းၼမ်ႉၼႆၼၼ်ႉ ၵေႃႈပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ (1)ၶမ်ႈ ၶွင်ၸၢဝ်း ၶိူဝ်းၵလႃးဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊၶဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ယႃႇပေလိုမ်းၵၼ်သေၵမ်းၼႆ။
<br>
ၵိၼ်ဝေႃး ဢမ်ႇၼၼ် ပီမႂ်ႇၵိၼ်ဝေႃးၼႆၼၼ်ႉၼႃႇပွင်ႇသင်? ၵိၼ်ဝေႃး – ၼႆၼၼ်ႉ ၵိၼ်ပီမႂ်ႇ၊ ၵိၼ်ၵၼ်လဵင်ႉၵၼ်၊ ပူးၸႃးတီႈဢၼ်လီပူးၸႃးၵၼ် ၼႂ်းၽွင်းပီမႂ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁၼ်ႉ(ၶႄႇႁၼ်ႉ) ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ဝေႃး – ထွႆႈၵႂၢမ်းၼႆႉလႅပ်ႈတေပဵၼ်ၸွမ်းၶႄႇယုၼ်ၼၢၼ်(ၶႄႇၼွင်သႄ) ယူႇၼႆၵၼ်။ ပွင်ႇဝႃႈ- လဵင်ႉ၊ ဝႆႈ(ဝႆႈၸဝ်ႈ၊ လဵင်ႉၸဝ်ႈ၊ ဝႆႈပီ၊ လဵင်ႉပီ) ၼႆၼၼ်ႉႁိုဝ် လီသိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၼ်ယူႇ။
<br>
ဝေႃး- ဝူဝ်းၼႆဢမ်ႇႁၼ်ၸၢဝ်းၶႄႇၶဝ်ၸႂ်ႉ၊ မီးၵႃႈၸၢဝ်းတႆးၼိူဝ်ႁဝ်းၵွႆးဢၼ်ၸႂ်ႉလႄႈ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းပီမႂ်ႇၶႄႇၼႆ ႁွင်ႉဝႃႈ ပီမႂ်ႇၵိၼ်ဝေႃး။ ပေႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ပီမႂ်ႇၵိၼ်ဝေႃးၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်ပီမႂ်ႇတႆးၼိူဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ႁူႉၵမ်းလဵဝ်ယူႇ။
<br>
ၸၢဝ်းတႆးၼိူဝ်တင်းၸၢဝ်းၶႄႇၼႆႉ ႁဵတ်းသင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပီမႂ်ႇဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ ၶိူဝ်းၵူၼ်းယင်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်? လွင်ႈၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢွၼ်တၢင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းယင်းပႆႇၼပ်ႉယမ်ပုတ်ႉထသႃသၼႃၼႆႉ ၽႂ်ယူႇၸမ်တီႈ လႂ်ၸွမ်းဢဝ်ၾိင်ႈတီႈၼၼ်ႈ။ တႆးၼိူဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈယူႇၸမ်ၶႄႇ၊ ၶူၼ်းလေႃးၶႄႇၼမ်သေတႆးတၢင်ႇၸုမ်းလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉတႆးၼိူဝ်။ ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်ယူႇပႃႈၼိူဝ်(ပႃႈတၢင်းႁွင်ႇ) တႆးႁဝ်းသုတ်းသုတ်းၼၼ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၶႄႇ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်တႆးတႂ်ႈ(တႆးပႃႈၸၢၼ်း) ၸင်ႇႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ တႆးၼိူဝ်(တႆးတၢင်းႁွင်ႇ) မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း။ တႆးၼိူဝ်ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈၶႄႇ၊ ၶႄႇႁွင်ႉၶဝ်ၵူၼ်းတႂ်ႈ၊ ႁဝ်းသမ်ႉႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈၵူၼ်းၼိူဝ်။
<br>
တႆးၼိူဝ်ၶဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈလႆႈယူႇၸမ်ၶႄႇ၊ ၶူၼ်းလေႃးၶႄႇပဵၼ်ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုဝ်သေ ၶၢတ်ႇပႅတ်ႈၵၢၼ်တိတ်း တေႃႇသူႇ ႁႃတႆးတႂ်ႈလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈလိုမ်းၾိင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၾိင်ႈၶႄႇၵႂႃႇလၢႆလၢႆသႅၼ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ- ၾိင်ႈပီမႂ်ႇ၊ ၾိင်ႈဝႆႈ ပေႃႈဝႆႈမႄႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
<br>
မီးၸၢဝ်းတႆးၼိူဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸိူဝ်ဢၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈလူင်းမႃးယူႇသဝ်းၸွမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆးတႂ်ႈသေ ဝၢႆးမႃးလႆႈႁပ်ႉဢၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထသႃသၼႃၼၼ်ႉၵူၺ်း ဢၼ်ပိၼ်ႇမႃးႁပ်ႉၾိင်ႈပီမႂ်ႇတႆး မိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵင်တႆး၊ ပီမႂ်ႇသွၼ်းၼမ်ႉ မိူၼ် လိူၼ် 4 ဢင်းၵိသျ်ႊ မိူၼ်ၸိူင်ႉႁၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်။ၼၼ်သေတႃႉ ၾိင်ႈပီမႂ်ႇၵိၼ်ဝေႃး ယင်းဢမ်ႇပႅတ်ႈၵၼ်၊ တိုၵ်ႉၸႂ်ႉယူႇတေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်။
<br>
ၸင်ႇဝႃႈ ၾိင်ႈပီမႂ်ႇတႆးၼိူဝ်ဢမ်ႇၼၼ် ၾိင်ႈပီမႂ်ႇၵိၼ်ဝေႃးၼႆႉ တႆးၼိူဝ်ၼပ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ပီမႂ်ႇၶွင်ပူႇယႃႈတႃႇၼၢႆး ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးလၢႆလၢႆပၢၵ်ႇပီလႄႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပႂ်ႉပႃးၵၼ်ဝႆႉ ပဵၼ်ဝႃႈလႆႈၼပ်ႉယမ်ၾိင်ႈ ပုတ်ႉထသႃသၼႃယဝ်ႉ ၵေႃႈယႃႇၼၼ်ႉယူႇ။
<br>
သျိၼ်ႊၼႅၼ်(ပီမႂ်ႇ) ၸၢဝ်းၶႄႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၾိင်ႈၸၢဝ်းၶႄႇၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾိင်ႈၵိၼ်ဝေႃးၼႆႉတႆး ၼိူဝ်ၶဝ်ၼပ်ႉဝႃႈ ပဵၼ် ၾိင်ႈပီမႂ်ႇတႆးၼိူဝ်ၶဝ်ၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၼပ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၾိင်ႈပီမႂ်ႇၶႄႇသင်။
<br>
ၶိူင်ႈပူးၸႃးဝႆႈဝၢၼ်းၵၼ်ႇတေႃးလႄႈ ဝၢင်းတမ်းလဵင်ႉၶႅၵ်ႇၼႂ်းၾိင်ႈပီမႂ်ႇၵိၼ်ဝေႃးၼႆႉ တေမီးၶဝ်ႈႁူၸၢင်ႉ၊ ၶဝ်ႈၶီႈမႃႉ၊ ၶဝ်ႈလူၵ်ႈလၢၼ်း၊ ၶဝ်ႈၶူပ်ႈ၊ ၶဝ်ႈတေႃႇ၊ ၶဝ်ႈတႅၼ်- ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈပီမႂ်ႇၵိၼ်ဝေႃး။ မီးလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် မၢၵ်ႇၼိမ်း၊ ၶီႇဢူင်ႇၸႃး၊ ၵႃၸပ်းလၵ်း၊ ႁူင်ႉၵိၼ်ႁၢင်၊ ၸၼ်ၸိူၵ်ႈလႄႈ လိူၵ်ႈၵူႈမၢဝ်ႇသၢဝ်ၵၼ် ပဵၼ်မူၼ်ႈပဵၼ်သိူဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇၼိုင်ႈပီ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပီမႂ်ႇၵိၼ်ဝေႃး ၸိူင်ႉၼႆ။