Mrsailiek/shan-dataset huggingface dataset:
သၵုၼ၊ ၸၢတ်ႈ
35 - ꩡၢတ်ႈသၵုၼ.
ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇယူႇသဝ်း ၊ တီႈတူၵ်းထုၵ်ႇပုၼ်ႈႁဝ်း
ဝတ်ႉထုပၸ်ႉၸုပၼ်ႇ.
ၽွင်းမိူဝ်ႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး တိုၵ်ႉယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉꩡေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်ၽႆးမႆႈဝတ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇတေႁေႃးၼႄ ꩡၢတ်ႈဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၸင်ႇမီး ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ယွၼ်းဢဝ်ၵမ်ႇမထၢၼ်း တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးသေ ၵႂႃႇယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉႁိမ်းဝၢၼ်ႈထိူၼ်ႇဢွၼ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၸင်ႇႁႃ ၵႂႃႇယူႇၼၼ်ႉ ဝတ်ႉမၼ်းလႆႈၶၢမ်ႇတၢင်း ၽႆးမႆႈပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႈတႃႇ တေႁဵတ်းဝတ်ႉမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ၵႂႃႇလၢတ်ႈ တၵႃႇၶဝ်သေတႃႉ တၵႃႇၶဝ်သမ်ႉဢဝ် လွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၼမ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶိူင်းၶၢႆႉဝၼ်းမၼ်းလႄႈ တေႃႇထိုင် ပေႃးဢွၵ်ႇဝႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇပဵၼ်ႁဵတ်းဝတ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼၼ် ၼႂ်းဝႃႇတင်းဝႃႇ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈယူႇ တီႈၵၢင်ပၢင်ႇသေ လႆႈယူႇသဝ်းတုၵ်ႉ ယၢၵ်ႈလႄႈ တြႃးထူးသင်ၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ ပေႃးဝႃႈ ဢွၵ်ႇဝႃႇသႃယဝ်ႉ ႁဵတ်းပဝရၼႃႇယဝ်ႉသေ ၸင်ႇတေပွၵ်ႈမႃး တမ်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၸင်ႇမႃးလဝ်ႈလၢတ်ႈၼႄ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၸင်ႇဝႃႈ “လုၵ်ႈႁၵ်ႉ... မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တေႃႈၵႃႈ တူဝ်သတ်းၶဝ်ၼႆႉ ယင်းမေႃႁူႉႁၼ် တီႈယူႇ ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈသင် မႂ်းၸဝ်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇမေႃႁူႉ”ၼႆသေ ၸင်ႇတေ ႁေႃးလၢတ်ႈၼႄ ꩡၢတ်ႈၵွၼ်ႇဝၼ်းလင် ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ-
ဝတ်ႉထုဢတိတ်ႉ.
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တီႈမိူင်းၿႃႇရႃႇၼသီႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၶုၼ်ၿြႁ်မၻတ်ႈ ႁဵတ်းၶုၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး ပဵၼ်ၶိူဝ်းၼူၵ်ႉသေ ယူႇသဝ်းမူၼ်ႈလူၺ်ႈ ၼူၵ်ႉတင်းၼမ် တမ်ႈတီႈ တူၼ်ႈမႆႉလူင် တူၼ်ႈၼိုင်ႈယူႇ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈ ၵိင်ႇမႆႉၼင်ႇၵၼ် ပွတ်ႈၶိုဝ်းၵၼ် ႁူင်ႈတူၵ်းပဵၼ်ၽွင်သေ ဢွၵ်ႇၵွၼ်းၽႆးမႃးယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၼူၵ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၽႆးတေမႆႈယဝ်ႉၼႆသေ ၸင်ႇဝူၼ်ႉပွင်ႇဝႃႈ “ထုၵ်ႇလီၶၢႆႉၼီ ၵႂႃႇတၢင်ႇတီႈယူႇ”ၼႆသေ ၸင်ႇဢဝ်ၷႃႇထႃႇ တီႈတႂ်ႈၼႆႉ ၸီႉသင်ႇ ၼူၵ်ႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ-
ပႃႇꩮိ.
 36 - ယံ ၼိသ်သိတႃ ꩡၷတိရုႁံ ဝိႁင်ၷမႃ၊ သွႃယံ ဢၷ်ၷိံ ပမုၺ်ၸတိ။
 ၻိသႃ ꧤꩡထ ဝၵ်ၵင်ၷႃ၊ ꩡႃတံ သရၼတေႃ ꧤယံ။
ပိၼ်ႇတႆး.
ၼူၵ်ႉတင်းလၢႆၶဝ်... တူၼ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၼူၵ်ႉတင်းၼမ် ဢိင်ပိုင်ႈယူႇၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၵွၼ်းၽႆးမႃး ယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈမႆႉလူင် ဢၼ်(ႁဝ်းႁႃး)ၵိူဝ်းလီ ပိုင်ႈဢိင်ယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ေꧤးမႃးယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ၵၼ် ဢွၵ်ႇပၢႆႈၵႂႃႇ သီႇၽၢႆႇသီႇၼႃႈတႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼူၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼူၵ်ႉဢၼ်မီးတၢင်းႁူႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ် ထွမ်ႇဢဝ် ၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ၼေႃႇၶမ်းၼူၵ်ႉသေ ၸွမ်းၼေႃႇၶမ်းၼူၵ်ႉ မိၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇ တၢင်ႇတီႈယဝ်ႉ။ ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းဢၼ်မီး တၢင်းႁူႉဢေႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်သႄႉၼႄး ၵိူမ်ႈလိူမ်ႈဝႃႈ “ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လႆႈႁၼ်ငိူၵ်ႈလူင် မီးၼႂ်းၼမ်ႉၼိုင်ႈမဵတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ”ၼႆသေ သိုပ်ႇယူႇသဝ်းၵႂႃႇ ၼင်ႇၼၼ်ယူႇ။ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ပဵၼ်မႃး ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼေႃႇၶမ်းၼူၵ်ႉ လၢတ်ႈၼၼ်ႉသေ ၽႆးမႆႈတူၼ်ႈမႆႉလူင်ၼၼ်ႉလႄႈ ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈတၢႆ ပႅတ်ႈသဵင်ႈသဵင်ႈယဝ်ႉ။
 - ႁူမ်ႈꩡၢတ်ႈ ။ ။ ၼူၵ်ႉဢၼ်မီးတၢင်းႁူႉ မႃးပဵၼ် ၽြႃး။
 ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းဢၼ်ထွမ်ႇၵႂၢမ်း ၼူၵ်ႉဢၼ်မီးတၢင်းႁူႉၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ်ပရိသတ်ႈၽြႃး။
 - ၵၼ်သွၼ် ။ ။ (1) တီႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇႁဝ်း၊ လိူၵ်ႈယူႇသဝ်းၵႂႃႇတႃႉ၊
 (2) ၵႂၢမ်းၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇ ၊ ယႃႇပေၵႂႃႇသၢၼ်ၶတ်း။
 - ပႃႇရမီႇ ။ ။ ပၺ်ႇၺႃႇပႃႇရမီႇ၊ မဵတ်ႉတႃႇပႃႇရမီႇ။
 - မင်ႇၷလႃႇ ။ ။ ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းဢၼ်မီးတၢင်းႁူႉၼၼ်ႉ ပဵၼ် “ပတိရူပၻေသဝႃသ မင်ၷလႃ၊ သေႃဝၸသ်သတႃ မင်ၷလႃ၊ ပၼ်ꩦိတႃၼၺ်ၸ မင်ၷလႃ”သေ ၼူၵ်ႉၸိူဝ်း ဢမ်ႇမီးပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉ “ပတိရူပၻေသဝႃသ မင်ၷလႃ၊ သေႃဝသ်သတႃ မင်ၷလႃ”လူႉလႅဝ်ယဝ်ႉ။
သၵၢႆးၼႅတ်ႉ
ႁၢင်ႈသဵင် Sky Net ၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢၵ်ႈဢတ်းႁၢင်ႈေသ ဢဝ် (Sky Net set-top box) ၺွပ်းတူၺ်းလႆႈ၊ ပဵၼ်ႁၢင်ႈသဵင် ဢၼ်ပွႆႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ၊ ၶွမ်ႇပၼီႇ သူၺ်ႉတၢၼ်ႇလုၼ်ႇမီႇတီႇယႃႇၶဝ် တႄႇတင်ႈ မိူဝ်ႈ ပီ 2010 ၼၼ်ႉ။
တႄႇပွႆႇၼႄၵႂႃႇ မႄူဝ်ႈ ပီ 2010 လိုၼ်ၼူဝ်ႇဝိၼ်ႇပႃႇ 26 ဝၼ်းသေ ထိုင်မႃး ပီ 201 လိူၼ်ၵျၼ်ႇၼိဝ်းဝရီႇ 1 ဝၼ်း ၸင်ႇမီးၶပ်ႉမၢႆ ပွႆပၼ်ၵႂႃႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်း။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵိုၵ်းပႃး ႁၢင်ႈသဵင် ၼွၵ်ႈမိူင်းသေ ပွႆႇပၼ် 48 ၶွင်ႉ၊ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မီးမႃး100 ၶွင်ႉလိူဝ်လိူဝ်။ လုၵ်ႉတီႈ လၢဝ်ထိူမ်း AP star လၢဝ်ထိမ်း (7) သေ ပွႆပၼ် ႁၢင်ႈ SD 109 ၶွင်ႉ ၊ HD 10 ၶွင်ႉယဝ်ႉ။
သၼ်လွႆမိူင်းတႆး
သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်းလွႆ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈယၢဝ်းထိုင် မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ တေႃႇထိုင်မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈသၢႆတူၼ်းလွႆယၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႈတီႈၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၼ်းသေ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် မီးပိုၼ်ႉတီႈလႅၼ်ႊလိၼ်ၵွင်းလွႆတႆးယဝ်ႉ။ လႅၼ်ႊတီႈ လွႆႊမိူင်းတႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၵႄးၼမ်ႉလႄႈ ထုင်ႉဝူဝ်ႇတင်းၼမ်လၢႆ။ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼႆႉ မီးၸွမ်း တွၼ်ႊၵၢင်ပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆၼိူင်ႈသၢႆၼိူင်ႈတူၼ်းၼႆႉ တၢင်းသုင်မၼ်းမီးတေႃႇ 2,500 မီးတိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆ ဢၼ်သုင်သုတ်းတီႈမိူင်းထႆး ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 2,565 မီးတိူဝ်ႇ(8,415 ထတ်း)ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႊသၼ်လွႆ ဢၼ်ၶၼ်ႈပၼ် ၼႂ်းၵႄႈမိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈသၼ်လွႆၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သၼ်လွႆလႃၼႆယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ႁိၼ်ထုၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈတွၼ်ႊလိၼ်သုင်ၶွင် သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ယင်းမီးပႃး ၼွင်တင်းၼမ်လၢႆ ၼင်ႇၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢၼ်မီးႁိမ်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်လႅၼ်ႊတီႈၶွင်မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်း ၵွပ်ႈႁူဝ်ဢႃႇလူးတႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ.
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 5 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵၢၼ်လူႇတၢၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Charity
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 8 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵၢၼ်မေႃလိၵ်ႈလၢႆးလုမ်ႈၾႃႉ - International Literacy Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 10 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁၢမ်ႈႁေႉ ၵၢၼ်ၶႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇတၢႆၶိုၼ်း - World Suicide Prevention Day
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇလွတ်ႈၵၢင်း တၢင်းပဵၼ်တုတ်ႈ
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 15 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Democracy
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 16 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇႁၵ်ႉသႃ ထၢၼ်ႈဢူဝ်ႇၸူၼ်း - International Day for the Preservation of the Ozone Layer
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 18 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလူလွမ်ပႂ်ႉတူၺ်းၼမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ - World Water Monitoring Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 21 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းငမ်းယဵၼ်လုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Peace
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 26 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းသဵၼ်ႈတၢင်းတေႃႉသူင်ႇၽၢႆႇၼမ်ႉ
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 27 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Tourism Day 
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 28 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းတၢင်းပဵၼ်မႃမႃႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Rabies Day
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇသုၼ်ႇႁူႉႁၼ် - International Right to Know Day
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇၵၢၼ်ယႃႉလုၵ်ႈ ဢၼ်လွတ်ႈၽေး - International Safe Abortion Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 29 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လုမ်ႈၾႃႉ - World Heart Day
 - ဝၼ်းၵေႃႇၾီႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Coffee Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 30 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽၢႆႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Translation Day
ပၢင်ပွႆး ဢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ.
 - လိူၼ်မူၼ်း/ဝၼ်းပွႆးၵၢင် ႁူဝ်ၶၢဝ်းၵတ်း (မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး၊ မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ၊ မိူင်းဝိတ်ႉၼမ်း)
ငဝ်ႈ.
 - လိူၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉ <br>
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ
ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ (sʰɛ́n wǐ); (သိန္နီမြို့), (Hsenwi), (Saenwi) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။
ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ
ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ (sʰɛ᷆n wǐ); (သိန္နီမြို့နယ်), (Hsenwi Township), (Zewaeng Senwi) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်လူင်၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လႄႈ ၽၢႆႇတူၵ်း မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ မီးဝႆႉ ပွၵ်ႉ 4 ပွၵ်ႉ သေ ဢိူင်ႇ မီး 32 ဢိူင်ႇယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း.
သႅၼ်ဝီပဵၼ်မိူင်းၵဝ်ႇၵႄႇမိူင်းၼိုင်ႈသေ ပိုၼ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီမိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်းပိုၼ်းမိူင်းမၢဝ်းဝႆႉ။ ၸိုဝ်ႈသၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်ၸဝ်ႉသုတ်းၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈၶုၼ်ဢူတိင်ႇ ပဵၼ်ၶုၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၸွမ်းသၢပ်ႇထုင်ႉမၢဝ်း ဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်။ တေလႆႈဝႃႈ မိူင်းသႅၼ်ဝီမိူဝ်ႈၸဝ်ႉပႆႇမီးၶိူဝ်းၶုၼ်ႁင်းၶေႃၼၼ်ႉ ယူႇတႂ်ႈဢၼႃႇၸၵ်ႈမိူင်းမၢဝ်းၼႆယူႇ။ 
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း သႅၼ်ဝီ.
 - ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ
ဢင်ႇၵုလိမႃႇလ
ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃးသလၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်ႁႄ ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၵေႃႉဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ပိူၼ်တၢႆသေ တႅပ်းဢဝ်ၼိဝ်ႉၸီႉၶဝ် သွႆႉႁွႆႈၶေႃးၼင်ႇတူင်ႇမွၵ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႈဝႄႈ တီႈမၼ်းယၢမ်ႈၵႂႃႇယၢမ်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသိုၵ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃးသလပသေႇၼတီႇ ပႆႇၺွပ်းတီႉလႆႈမၼ်းလႄႈ တူဝ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢွၼ်ဝဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၼ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁႃလမ်းတီႉၺွပ်းမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၽူႈမီးၵရုၼႃႇလူင် ဢၼ်ပဵၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈၵဵဝ်ႇၶႄၵူၼ်းတုၵ်ႉၶၶၢၼ်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ မီးၸႂ်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူၵ်ႈလူင် ဢင်ႇၵုလိမႃႇလလွတ်ႈဢွၵ်ႇၵၢၼ်တၢင်းၽိတ်းဢၵုသူဝ်ႇမၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၸင်ႇယေႃးၶိင်းၵႂႃႇတီႈ ဢၼ်ဢင်ႇၵုလိမႃႇလ မီးယူႇထင်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။<br>
<br>
ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ ယိပ်းၵမ်ဢဝ်မၢၵ်ႈလႅဝ်းမၼ်း လိုပ်ႈလမ်း တႃႇတေတႅင်းတႅပ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ႁေတ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း ၼႃႈတီႈမၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ လိုပ်ႈလမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ယၢင်ႈၵႂႃႇလွႆးလွႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်းလႆႈသေ ၸင်ႇႁိုတ်းသႂ်ႇဝႃႈ "သမၼ၊ ၵိုတ်းလူး" ၼႆ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇသဵင်ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇသေ "ဢေႃႈ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလ၊ ၵဝ်ၸဝ်ႈတႄႉ ၵိုတ်းဝႆႉယူႇလူး၊ မႂ်းၵွႆးဢိူဝ်ႈ ၵုမ်ႇဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆသေ လႅၼ်ႈယူႇဢမ်ႇလိုဝ်ႈဢမ်ႇသဝ်း ၼႂ်းသမ်ႇသရႃႇလူင်ၼႆႉ" ပူင်လၢတ်ႈပၼ်ၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႇ။<br>
<br>
ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ လႆႈငိၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းထမ်ႇမဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵꧣ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းလႄႈ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ ယိၼ်းပဵꧣ်ဢၼ်တူၵ်းၸႂ်လႆတိုၼ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်းသေ တေႃးသမၼ်း၊ မၢၼ်ႇမႃႇၼမၼ်းၵေႃႈ ၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁူႉတူဝ်ၶိုၼ်းသေ ဢဝ်လႅဝ်းမၼ်းတမ်းဝၢင်းလူင်ၼိူဝ်လိၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇႁပ်ႉပဵꧣ်လုၵ်ႈၼွင်ႉ တပႄးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇၸွမ်းမိူဝ်းတီႈၵျွင်းဝေႇလုဝၼ်ႇဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ဢိၻ်ꩪိ ꧤိသင်ခတမၼေႃ ꩡိတွႃ မုၼိၼ်တေႃ "ပုတ်ႉထၼႆႉ ဢဝ်ၽုၼ်းတၼ်းၶူဝ်းမၼ်းပႄႉပုၼ်ႈဢင်ႇၵုလိမႃႇလယူႇယဝ်ႉ" (ꩡယမင်ၵလ၊ ဢꩪၵႃထႃ)<br>
မီဝၼ်းၼိုင်ႈ ၶၢဝ်းဝၢႆးဝၼ်း၊ ၶုၼ်လူင်ပသေႇၼတီႇၼႆႉ လႆႈမုင်ႁၼ်ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼင်ႇယူႇႁိမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ပဵꧣ်ဢၼ်တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄၵႂႃႇ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇပၼ်ႁႅင်းဝႃႈ "ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢိူၺ်း၊ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇၵူဝ်ဢင်ႇၵုလိမႃႇလယဝ်ႉ၊ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ ပဵꧣ်သေႃးတႃႇပၢၼ်ႇယဝ်ႉ" ၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ဝၢႆးၼၼ်ႉႁၢမ်ႉၶႂ်ႈႁိုင်ႁိုင်၊ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ တိုၵ်ႉၵႂႃႇႁႃတုင်းသွမ်းသေ ၵႂႃႇႁၼ်မႅၼ်ႈၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၵိူတ်ႇလုၵ်ႈလႆႈလႄႈ လႆႈပဵၼ်ဝေႇတၼႃႇၶၢၼ်ၸႂ်လူင်ဝႆႉ။ ၶိုၼ်းမိူဝ်းတီႈၵျွင်းၵမ်းလဵဝ်သေ လဝ်ႈလၢတ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁႂ်ႈၵဵဝ်ႇၶႄပၼ်ၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇၵိူတ်ႇလုၵ်ႈလႆႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇၸီႉသင်ႇဝႃႈ "ၸဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၼၢင်းယိင်းၼၼ်ႉၵမ်းလေဝ်သေ ၵႂႃႇတိူင်ႇၵၢဝ်ႇသတ်ႉၸႃႇဝႃႈ - ၵဝ်ၼႆႉတႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇလႅင်မႃး ဢမ်ႇယၢမ်ႈဢဝ်သၢႆၸႂ်ၽႂ်ၶၢတ်ႇၼႆလႄႈ၊ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈသိူဝ်းသႃႇယူႇယဝ်ႉ" ၼႆ။ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၶၢႈႁႅမ်ပိူၼ်ႈတၢႆၼႆႉ ဢၢမ်းလူင်ဢၢမ်းလၢင်၊ တူၵ်းၸႂ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ၸင်ႇလဝ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဝႃႈ "ၶႃႈတပႄးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶႃႈပိူၼ်ႈတၢႆတင်းၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ" လဝ်ႈၼင်ႇၼႆလႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ "ၸဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပဵၼ်မႃးသေႃးတႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၽဝဢၼ်မႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ၊ တႄႇဢဝ်ယၢမ်းၼၼ်ႉမႃး ၸဝ်ႈဢမ်ႇၶႃႈႁႅမ်ၽႂ်တၢႆယဝ်ႉလူး" သင်ႇသွၼ်ပၼ်ၼင်ႇၼႆ။ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇသတ်ႉၸႃႇၼင်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသင်ႇသွၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈဢၼ်လႆႈၶၢမ်ႇဝေႇတၼႃႇလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈသိူဝ်းသႃႇၵႂႃႇ။ သၸ်ႉၸႃႇဢင်ႇၵုလိမႃႇလတိူင်ႇၵၢဝ်ႇၼၼ်ႉလီၵိူဝ်းယမ်တႄႉတႄႉ။
ဢမ်ႇပပႃႇလီလႄႈ ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပိမ်ႇပိသႃႇရ တိူင်းမႃႇၵထၼႆႉ လႆႈယူႇၸွမ်းဢမ်ႇပပႃႇလီ ဢၼ်ပဵၼ်မႄႈမွၵ်ႇယႃႈ မိူင်းဝေႇသႃႇလီၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၼိုင်ႈသေ မီးမႃးလုၵ်ႈၸၢႆး ဝိမလၵွၼ်းတိင်ႇၺ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပိမ်ႇပိသႃႇရၼႆ့ ပဵၼ်တႃႇယၵႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈၸၢႆးဢၼ်လႆႈတင်း ဢမ်ႇပပႃႇလီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းသႃႇသၼႃႇသေ လႆႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇပပႃႇလီၵေႃႈ ၽႃႈဝၢင်းပႅတ်ႈၵၢၼ်မႄႈမွၵ်ႇယႃႈမၼ်းယဝ်ႉ မႃးပဵၼ်တႃႇယိၵႃႇမ ဢၼ်ၵိူဝ်းယမ်ၼပ်ႉထိုင်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ၸူဝ်ႈပႆႇဢဝ်ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ်ရႃႇၸၵီႇရိသေ ယေႃးၶိင်းမိူဝ်းမိူင်းဝေႇသႃႇလီႇယဝ်ႉ ယူႇသဝ်းယူႇတီႈသူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ၶဝ်၊ ၵူၼ်းမၢၵ်ႈၵူၼ်းမီးၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်မႃးဝႆႈသႃၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မႃးယူႇသဝ်းတီႈသူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈ ဢမ်ႇပပႃႇလီလႄႈ မၼ်းၼၢင်းၸင်ႇလႆႈဝႆႈသႃ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈၼႂ်ၼိုင် ဢမ်ႇပပႃႇလီ ပၢင်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ မိူဝ်းဢဝ်သွမ်းတီႈႁိူၼ်းမၼ်းၼၢင်းၼႆလႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇတဵတ်ႇတဵတ်ႇသေႁပ်ႉ။ ၶုၼ်ၶဝ်၊ ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးၶဝ် မီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်းလူႇတၢၼ်းသွမ်းဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပပႃႇလီသမ်ႉပေႃးတၼ်းဢွၼ်တၢင်းၶဝ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ဢမ်ႇပပႃႇလီၼႆႉ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ လုၵ်ႉဢဝ်သူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈမၼ်း ၶိုၼ်းမိူဝ်းႁိူၼ်းမၼ်း။ ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵႂႃႇၸူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ လႆႈႁူပ်ႉၵၼ်ၸွမ်းတၢင်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼုင်ႈၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆသီႇသွမ်ႇယဝ်ႉ ၶီႇလေႃႉမႃႉသွမ်ႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉၼုင်ႈၶူဝ်းသီလိူင်သေ ၶီလေႃႉမႃႉလိူင်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼုင်ႈၶူဝ်းသီလႅင်သေ ၶီႇလေႃႉမႃႉလႅင်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼုင်ႈၶူဝ်းသီၶၢဝ်သေ ၶီႇလေႃႉမႃႉၶၢဝ်ယဝ်ႉ ၶပ်ႉယႆၵၼ်ၵႂႃႇလႄႈ ပေႃးတၢၼ်ႇၶုၼ်ၽီၶဝ်သေ လီတူၺ်းလူင်ဝႆႉယဝ်ႉ။<br>
<br>
ပေႃးလေႃႉမၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် လႆႈထူပ်းႁူပ်ႉတင်းလေႃႉမႃႉၶုၼ်ၶဝ်ၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈငိူင်ႉဝႄႈယၢင်ႇပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပပႃႇလီၼႆႉ ႁႅင်ႉၸူမ်းပူၼ်ႉၼႃႇသေ ဢမ်ႇတၼ်းႁႂ်ႈလေႃႉမႃႉမၼ်းဝႄႈယၢင်ႇၽႂ်ယဝ်ႉ။ ႁေႃႈၽႂ်းၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ မၢၵ်ႇလေႃႉ၊ ၵၢၼ်းမၢၵ်ႇလေႃႉ၊ ၵၢၼ်းၶေႃးလေႃႉမၼ်း လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၺႃးတင်းလေႃႉမႃႉ ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်၊ ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇယၢမ်ႈထူပ်းၺႃးသေ ဢၢမ်းလူင်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇထၢမ်ဢမ်ႇပပႃႇလီဝႃႈ "ႁဵတ်းသင်လႄႈ လႆႈႁေႃႈလေႃႉပေႃးမိူၼ်ၸိူင်ႉၼႆ" ၼႆ။ ဢမ်ႇပပႃႇလီၸင်ႇတွပ်ႇဝႃႈ "မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼႆႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁပ်ႉဢဝ် တႃႇတေမႃးၵိၼ်သွမ်းတီႈႁိူၼ်းၼႆလႄႈ ႁႅင်ႉယိၼ်းၸူမ်းၼႃႇသေ ၸင်ႇလႆႈႁေႃႈၸိူင်ႉၼႆ" ဝႃႈၼႆတီႈၶဝ်။ ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်တႄႉ တူၵ်းလိုၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႁူႉဝႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးႁပ်ႉသွမ်းတီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶၢႆႉသေ ႁပ်ႉထႅင်ႈတၢင်ႇတီႈ ၼႆလႄႈ ၶဝ်ၸႂ်တူၵ်းၵႂႃႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇဝႃႈ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇပပႃႇလီပၼ်ၶဝ်လူႇတၢၼ်းသွမ်းပေႃးၼႆၸိုင် တေပၼ်ငိုၼ်းမဵတ်ႉတႅင်ႈၶမ်ႈ ပၢၵ်ႇသႅၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵႃႈတူဝ်မႄႈမွၵ်ႇယႃႈၼႆႉ ၵွႆးလႆႈ ၼိုင်ႈၶိုၼ်းမဵတ်းတႅင်ႈၶမ်းႁႃႈၶၼ်ၵွႆးၼႆလႄႈ ပၢၵ်ႇသႅၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈၼမ်လူင်ၼမ်လၢင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇပပႃႇလီဢမ်ႇႁပ်ႉ၊ "ငိုၼ်းမဵတ်ႉတႅင်ႈၶမ်းပၢၵ်ႇသႅၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတႅၵ်ႈၼိူင်းလႆႈတင်း ၵုသူဝ်ႇဢၼ်တေလႆႈလူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈသွမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ၊ ဢဝ်မိူင်းလူင်ဢၼ်ၶုၼ်ၶဝ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉသေ မႃးလႅၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႅၵ်ႈလႆႈ" ၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈၼင်ႇၼႆ။ ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်လႆႈသုမ်းၵၢၼ်ႉၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇပပႃႇလီတႄႉ ၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ မိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ဢမ်ႇႁပ်ႉၶေႃႈယိုၼ်ႈယွၼ်းမၼ်းၼၢင်း
ၽိၵ်ႉၶုဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇၼႆႉ ဝၢႆးသေၵိၼ်ၼမ်ႉတီႈၼၢင်းသၢဝ်ၸၢတ်ႈတႅမ်ႇပၵတိယဝ်ႉ ၸင်ႇသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ။ ၼၢင်းသၢဝ်ပၵတိၵေႃႈ ၸင်ႇသၼ်ႇသၼ်ႇသၢႆသၢႆသေ လွမ်တူၺ်းၸွမ်းတၢင်းလင်ၸဝ်ႈ ယင်းဢမ်ႇၽႅပ်ႉတႃမၼ်းၼၢင်း။<br>
<br>
ၼႂ်းၸႂ်မၼ်းၼၢင်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉမိူၼ်ၾႃႉမႅပ်ႈမႃး။ ၽူႈၸၢတ်ႈသုင်ၵေႃႉၼႆႉ ႁပ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၵူၼ်းၸၢတ်ႈတႅမ်ႈၼင်ႇမၼ်းၼၢင်းသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၢင်ႈမိူၼ်ႁိုဝ်၊ ၶႄးထၢင်ႇတေႁပ်ႉဢဝ်ႁဵတ်းမေးၵွၼ်ႇႁိုဝ်၊ ၵေႃႉဢၼ်ၸၢတ်ႈသုင်ၵေႃႉၼႆႉ သင်ဝႃႈၽွမ်ႉမၼ်း ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်မေးၼၢင်းတႄႉ တႃႇၸူဝ်ႈပၢၼ်မၼ်းတေတဵမ်ထူၼ်ႈလီၼႃႇယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႈတႃႈၵူၼ်းၸၢတ်ႈတႅမ်ႇၼင်ႇမၼ်းၼၢင်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇႁႃလႆႈၽူဝ်ႁႂ်းပေႃးႁၢင်ႈလီသေ ၼမ်ႉၸႂ်ထၢၼ်ႈသုင်ၸိူင်ႉၼႆ?။<br>
<br>
ဢွၵ်ႇၸႂ်မႃးၼင်ႇၼႆသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလမ်းၸွမ်းၵႂႃႇႁိမ်းၽိၵ်ႉၶုဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်မၼ်းၼၢင်းမီးၼၼ်ႉ။ ၽိၵ်ႉၶုဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉၼင်ႇမၼ်းၼၢင်းလဝ်ႈလၢတ်ႈ။ မၼ်းၼၢင်းပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီသေ ၼႃႈတႃမၼ်းပေႃးလူႉၵႂႃႇ၊ ပေႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇသိုပ်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
"ယွၼ်ႉသင်တီႈၶႃႈ၊ ၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ပေႃးႁပ်ႉတုင်းၵိၼ်ၼမ်ႉတီႈၶႃႈၼၢင်းၵေႃႉၸၢတ်ႈတႅမ်ႇယဝ်ႉ၊ မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇသင်လႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇႁပ်ႉၶႃႈၼၢင်းႁႂ်ႈပေႃးလႆႈပဵၼ်တူၼ်ႈႁိူၼ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၶႃႈလႃႇ"၊ "ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ပၢႆႈပႅတ်ႈလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄၸၢတ်ႈသုင်ၸၢတ်ႈတႅမ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တေတိုဝ်းၵမ် ၾိင်ႈယၢမ်ႈပျမ်ႇမၸရိယတေႃႇၸူဝ်ႈၼႆလႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇႁပ်ႉယဝ်ႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈမႁႃႇၵရုၼႃႇၼႆႉ ပၼ်ႁူမ်ႈၵတ်းယဵတ်တႃႇသတ်ႉတဝႃႇတင်းလူင်ဢိူဝ်ႈ မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ ၵႂႃႇၸူးတမ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ၵႂႃႇသွၼ်ႈသေႃႉႁူမ်ႈလႄႈ၊ ၼႂ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ရႃႇၸလႄႈ မႁႃႇရႃႇၸၶဝ်၊ ပရမ်ႇမၼၶဝ်၊ ပုရေႃးႁိတ်ႈၶဝ်၊ ၵူၼ်းၵႃႉၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး ပၢႆပႃႆးၵူၼ်းၸၢတ်ႈတႅမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇသုတ်ႉတၼၼ်ႉၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇၽူႈႁၢပ်ႇၽဵဝ်ႈထၢင်ၽၢႆ၊ ၽူႈပႂ်ႉပႃႇႁဵဝ်ႈ၊ မေႃမိုဝ်း၊ မေႃပၢၼ်းယၢင်ႇ၊ ၸၢင်ႈၶမ်း၊ ၽူႈၵႅတ်းၶူၼ်ႁူဝ်၊ ၶႃႈၸၢႆး၊ ၶႃႈယိင်း၊ ၽူႈၶၢႆၼမ်ႉ၊ ၽူႈၽဝ်မေႃႈ၊ ၸဝ်ႈတႃႈ၊ ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ၊ ၸဝ်ႈၼိူဝ်ႉ၊ လႃႈထိူၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပၼ်ႁႂ်ႈၶဝ်လႆႈသေႃႉႁူမ်ႈဢိူဝ်ႈ။ မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ တေလႆႈႁူမ်ႈၵတ်းယဵၼ်ၼင်ႇၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ဢွၼ်ၵၼ်သေႃႉႁူမ်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇၽႄၸၢတ်ႈသုင်ၸၢတ်ႈတႅမ်ႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၵျၢင်ႉၵမ်ၽႃႇဝၼႃႇတြႃးလႄႈ တေႃႇထိုင်ပေႃးလႆႈပေၼ်ဢရိယႃႇၵႂႃႇၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။ ယၢမ်းတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၽူႈၸိူဝ်းလႆႈၶၢမ်ႇမၢင်ပႅတ်ႈတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵိူဝ်းလီၼပ်ႉယမ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ။ မႂ်းၼၢင်းၵေႃႈ ယႃႇဝႆႉၸႂ်ငမ်းငဝ်းသင်သေ သေႃႉႁူမ်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႃႈ။ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈမႄႈပၸႃႇပတိတေတူၺ်းတူၺ်းသေ တေၸီႉပၢၵ်ႈၼႄပၼ် ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇမၼ်းဢိူဝ်ႈ"။<br>
<br>
ၼၢင်းယိင်းသၢဝ်ၸၢတ်ႈတႅမ်ပၵတီၼႆႉ ပေႃးလႆႈငိၼ်းၵႂၢမ်းၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်းၵႂႃႇတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ပႃးၸႂ်ပႃးၶေႃးသေ ၸင်ႇၵႂႃႇၸူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တႃႇသေႃႉႁူမ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵၢမ်ႇမၼ်းၼၢင်းၵေႃႈလီမႃး၊ မၼ်းၼၢင်းမီးတၢင်းသိူဝ်းမူၼ်ႈသေ တႃၸူဝ်ႈပၢၼ်မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ဢမႄးရီးၶိူဝ်းတႂ်ႈ
ဢမႄးရီးၵႃ့ၸၢၼ်း.
ဢမႄးရီးၵႃႉၸၢၼ်း ပဵၼ်လိုမ် ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ထူၼ်ႈသီႇ။ မၼ်းမီးတၢင်းယၢဝ်းမွၵ်ႈ 4,600 လၵ်း(7,401 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇ။ ပေႃးဢဝ်တီႈ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈသေပိူၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် မၼ်းၼႆႉမီး 3,000 လၵ်း(4,827 ၵီးလူဝ်းမီးတႂ်း)လိူဝ်၊ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းဢွၵ်ႇတႅၵ်ႈၸူးတၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 
ဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မီးလႅၼ်ႊမိူင်း ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼႃႇၼၼ်ႉလၢႆၸိူဝ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ မၼ်းမီးလွႆလူင်၊ လႅၼ်ႊၼႃႈလိၼ်သုင်၊ ႁူၺ်ႈႁိုၵ်း၊ ပႃႇႁၢတ်ႇသၢႆး၊ ထိူၼ်ႇမႆႉလႅၼ်ႊမိူင်းမႆႈတၼ်ၼႃ၊ ပၢင်ႇပႃႇယိူဝ်ႈ၊ လႅၼ်ႊပဵင်းလူင်၊ တင်းၼမ်ႉၵႄးယႂ်ႇလူင် မိူင်ၼင်ႇ ၼမ်ႉလူင်ဢမေႇသူၼ်ႊတင်း ဢူဝ်ရိၼ်းၼူဝ်းၵူဝ်းၶဝ်လႂ်ယဝ်ႉ။ ဢႅၼ်းတိသ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢဝ်းလွႆလူင် ဢၼ်ၼၢင်ယၢဝ်းၵႆသေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉသမ်ႉ တတ်းၽၢတ်ႈလူင်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၸွမ်းပွတ်းတွၼ်ႊ ၽၢႆတူၵ်းလိုမ်လိၼ်လူင်ယဝ်ႉ။ လွႆလူင်မွင်ႉတ်ႉ ဢၵွၼ်းၵႃးၵူးဢႃး တီႈဢႃႇၸႅၼ်ႇတီးၼႂ်း တင်း ၶျိလ်းလီးၶဝ်ၼႆႉ မီးတၢင်းသုင်ထိုင် 22,834 ထတ်း၊ (6,960 မီးတႂ်း)။ မၼ်းၼႆႉပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆဢၼ်သုင်သုတ်း တီႈၽၢႆႇၵၢႆလုမ်ႈၾႃႉတၢင်းတူၵ်း။ ဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မီးၽၢႆႇတႂ်ႈ တၢင်းသႆၵၢင်ႊလႄႈ ၾိင်ႈၶၢဝ်းမၼ်းၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈပိၼ်ႈၽူၼ်ႈၵၼ်တင်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးတီႈဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ဢဝ်ၸိုင်ႈမိူင်း 13 ဢၼ်သေၵေႃႇပဵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းလၢၼ်ႉ 230 ၶဝ်ယူႇသဝ်းဝႆႉ။ ဢိၼ်းတီးယၼ်းဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးယူႇသဝ်းဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼႃႈ ပီ 1500 ပီၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိူဝ်းသပႅၼ်းၼိသ်ႉတင်း ပွတ်ႉတူးၵိသ်ႉၶဝ်တႄႇမႃးပၵ်းသဝ်း။ ၶဝ်တေႃႉဢဝ် ၵူၼ်းလမ် လုၵ်ႉဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်း ၵႂႃႇၸူးဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းတႃႇဢဝ်ႁဵတ်းၶႃႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇၵူၼ်းဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်း မွၵ်ႈၶိုင်ႈလိူဝ်ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းလေႃးလႄႈး ၶိူဝ်းၽိူၵ်ႇ၊ လမ်ႇတင် ဢိၼ်းတီးယၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉသေမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်း မီးလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႂ်ႇလူင်တင်းၼမ်လၢႆ ဢိၵ်ႇမေႃႇႁႄႊ ၶဝ်ၵေႃႈမီးၼမ်။ ၶူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈပိူင်လူင်ပဵၼ် ၵႃႇၽီႇ၊ ၵူၺ်ႈ၊ မဵတ်ႉသၢၼ်၊ ယႃႈမႂ်ႊလူင်၊ တင်းဢွႆႈ။ ဝူဝ်းၵႂၢႆးတႄႉ လဵင်ႉတႃႇဢဝ်ၼိူဝ်ႉ။ တွင်းသမ်ႉလႆႈတီႈမေႃႇမိူင်းၶျိလ်းလီး။ ႁဵၵ်ႇသမ်ႉလႆႈတီႈမေႃႇၼႂ်းပူဝ်ႇလီးဝီးယႂ်း။ ဝႅၼ်ႇၼီႇသွႆးလႂ်း တင်းဢႃႇၸႅၼ်ႇတီးၼႂ်းသမ်ႉ မီးမေႃႇယေးၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်ၶဝ်။
ႁူဝ်ၵူၼ်းဢမႄရီးၵႂ်းၸၢၼ်း မွၵ်ႈၶႂ်ႈၶိုင်ႈၼိူင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ပရႃႇသိလ်း၊ သမ်ႉလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ပွတ်ႉတူးၵိသ်ႉ။ တႃႇၸိုင်ႈမိူင်းဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈတႄႉ ၵႂၢမ်းသပႅၼ်း ၼိသ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်ဝႆႉတႃႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢိၼ်းတီးယၼ်း ဢၢၼ်ႇလၢၼ်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ၵွၺ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၶိူဝ်းၵိုၵ်းမိူင်းၶဝ် ဢၼ်လဵဝ်ၵွၺ်းယဝ်ႉ။
ဢမႄးရီးၶိူဝ်းၼိူဝ်
ဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇ
ဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လိုမ်လိၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈသုတ်းထူၼ်ႈထီႈသၢမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းမီးလႅၼ်ႊၵႂၢင်ႈတႃႇ 906,862 လွၵ်းလၵ်း(23477765 လွၵ်းၵီးလူဝ်းမီးတႂ်း)သေယဝ့် တႄႇဢဝ်လႅၼ်ႊတွၼ်ႊဢၢၵ်ႈတိၵ်ႉဢၼ်ၵတ်းတီႈတၢင်းၽၢႆႁွင်ႇၼၼ်ႉ ဝၢတ်ႈၵႂၢင်ႈလူင်းထိုင်လႅၼ်ႊ တီႈမိူင်းဢုၼ်ႇမႅၵ်းသီးၵူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢမႄးရီးၵႂ်း တင်းၵၼေႇတႂ်ႇႁူမ်ႈပႃးတင်း ၵုၼ်ၼမ်ႉယႂ်ႇလူင်ၵရိၼ်းလႅၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ပေႃးမီးတႃႇသိပ်းပုၼ်ႈၵဝ်ႈပုၼ်ႈလႅ်ႊၵႂၢင်ႈဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 300 လၢၼ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇတီႈမၼ်းၸဵမ်ပိုင်းၸမ်း ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵိုၵ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၽူႈႁၢႆးလႅၼ်ႊမိူင်းယူးရူပ်ႉၶဝ်မႃးတႄႇႁၼ်မိူဝ်ႈၶဝ်လႆႈၽႅဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢႅသ်ႉၵီးမိူဝ်းသ်ၶဝ်၊ ဢိၼ်းတီးယၼ်းဢမႄးရီးၵႅၼ်ႇႁွင်ႇၶဝ်၊ ဢိၵ်တင်း ဢိၼ်းတီးယၼ်းတီႈမႅၵ်းသီးၵူဝ်းၶဝ်လႂ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူင်းႁၢႆးၼၼ်ႉၼႆ ပွတ်းတွၼ်ႊ ၽၢႆႁွင်ႇၼႆႉသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်မႃးပၵ်းသဝ်း။ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၾရႅၼ်ႉသျ်ႉပေႃးပႃးဢိတ်းဢွတ်း။ ပွတ်းတွၼ်ႊတၢင်းၸၢၼ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸူဝ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းသပႅၼ်းၼိသ်ႉမႃးပၵ်းသဝ်း။ ဝၢႆးမႃးၸင်ႇ ဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵူႊတီႈ ၵူႊလႅၼ်ႊၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၶဝ်မႃးသဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၸၢဝ်းယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်လူင်သွင်ဢၼ် တီႈဢမႄးရီးၵႂ်ႁွင်ႇၸမ်း ပဵၼ်ပရူဝ်ႇတႅသ်ႉတႅၼ်ႉတီးသမ်း တင်းၵႅတ်ႉတူဝ်ႇလိၵ်ႉဢီးသမ်း။ ၶူဝ်းၶွင်ဢွၵ်ႇတီႈၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈတင်းလူင်ၼၼ်ႉ ဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၼမ်လိူဝ် သီႇပၼ်ႈယေႈပုၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃးမၼ်းပၢႆပဵၼ် လႅၼ်ႊလိၼ်တီႈဢၼ်ဢွၼ်ၼႃႈဝႆႉ ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈလဵင်ႉလူဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶဝ်ႈၶႅပ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ၵုၺ်၊ တင်းတူၼ်ႈၽုၵ်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်းတင်းၼမ်လၢႆလႂ်ယဝ်ႉ။ ဢမႄးရီးၵႂ်းွင်ႇၼႆႉ ၽၢႆႇငိူၼ်ႈငဝ်ႈထၢတ်ႈႁႄႊၼႆၵေႃႈ မၢၵ်ႈမီးတေႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ထၢၼ်ႇငိူၵ်ႈ၊ ၼမ်ႉမဵၼ်၊ ၶမ်း၊ ငိုၼ်း၊ လဵၵ်း၊ တင်းတွင်းလႂ်ယဝ်ႉ။ ဢမႄးရီၵႂ်းႁွင်ႇၼႆႉ မႅးလႅၼ်ႊမုင်ႈသႃႇဢၼ်ႁၢင်ႊလီတီႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉမၢင်ႊၽွင်ႈသေယဝ်ႉ၊ မီးပႃးသၢႆသၢပ်ႇၾၢင်ႇပၢင်ႇလၢႆ ဢၼ်ယၢဝ်းလိူဝ်သေလိုၼ်လိၼ်တၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉလႂ်ယဝ်ႉ။ ပႃႇထိူၼ်ႇသမ်ႉ ႁူမ်ႇဝႆႉမွၵ်ႈသၢမ်ပုၼ်ႈယေႈပုၼ်ႈလိုမ်လိၼ်သေ ဢွၵ်ႇပၼ်လမ်းတုမ်မႆႉတႃႇသီႇပုၼ်ႈ ယေႈပုၼ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းဢလူင်ႇ
ၸႄႈဝဵင်းဢလူင်ႇ (ရန်ကုန်မြို့), (Ahlone Township), (Zewaeng Along) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းတူၵ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ဢၼ်မီးၽၢႆႇပွတ်းတူၵ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းၸၢၼ်းၶျွင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျိမျိၼ်ႇတႅင်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး မႄႈၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းလၢၼ်းမတေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ မီး 2 ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢၼ် မီး 2 ႁူင်း လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး 6 ႁူင်း ယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းဢလူင်ႇၼႆႉ မီးပွၵ်ႉယၢင်းၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၶဝ် ယူႇသဝ်းၵမ်ႉၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇၶဝ် ယူႇသဝ်းၵမ်ႉၼမ်လႄႈ တေလႆႈႁၼ် ၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၵႂိၼ်းၵျွင်း ၼႆႉ ပဵၼ်ၵျႂင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်လိုဝ်းလင်ၵျွင်းၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ မီး ပလီႇ ဢၼ်ၼိူင်ႈလႄႈ မီး ၵျွင်းၽြႃးႁိၼ်ႇတူႇ (2) ၵျွင်းယဝ်ႉ။
မီးဝႆ့ တီႈၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း မႄႈၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ တႃႈႁိူဝ်းဢေးသျႃးဝေႃး လႄႈ တႃႈႁိူဝ်း မျၢၼ်မႃႉၸႅတ်ႉမူႉ ယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢိုၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း
ဝၢၼ်ႈဢိုၼ်ႈ (Waan-uen, wɑ᷆n ɯ᷆n, ဝမ်အင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇမႆႉဢုၼ်လဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဢိူင်ႇၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ဢိူင်ႇ ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၸၼ်ႉဢုပ်ႉပိူင် ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဝႃႈ ပဵၼ်ၸၼ်ႉသီႇၶႃႈဢေႃႈ။ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၽၢႆႇတႂ်ႈ ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉသၢမ်ၼၼ်ႉသေ၊ ပဵၼ်ၸၼ်ႉဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်း ၶႃႈဢေႃႈ။ ဢိင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈမၢႆ လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 2014 ၼၼ်ႉသေ ဢိူင်ႇၸိူဝ်းဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ 13,619 ဢိူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ 70,560 ဝၢၼ်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ ။ ဢိူင်ႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၼ်ႉမၼ်းမိူၼ်ၵၼ်တင်း ပွၵ်ႉ ၶႃႈဢေႃႈ။
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း.
 - ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႇပိူင်ႇ ၶွင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇ
ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇ (အင်းစိန်မြို့နယ်), (Insein Township), (Zewaeng Inzaeng) ၼႆႉ မီးဝႆႉပွတ်းႁွင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပျီႇတႃႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းလႅင်ႇတႃႇယႃႇ၊ ပွတ်းဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းမိင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇၼႆႉ မီး ပွၵ်ႉ (21) ပွၵ်ႉ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ (33) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် မီး (10) ႁူင်း လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး (5) ႁူင်းယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၶွၵ်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ် ၶွၵ်ႈဢိၼ်းၸဵင်ႇ ဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၽြႃးႁိၼ်ၶၢဝ် ဢၼ်တၢင်းသုင် သုင်သေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၽြႃးၵျွၵ်ႉတေႃႇၵျီး (လေႃးၵၶျၢၼ်းတႃႇ ဢပယလႃႇပမုၼိ) ဢၼ် ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉၵျီးၶိၼ်ႇၺုၼ်ႉ တင်ႈမႃးၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ထမ်ႇမ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ၼိတ်ႉၶျိၼ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ထမ်ႇမမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃ ၽၢႆႇယႃႈယႃ (တႃႈၵုင်ႈ) လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႈၵုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈယႂႃႇမပရိတ်ယတ်ႉတိ ဢၼ်မီးတီႈ ဢိၼ်းၸဵင်ႇယႂႃႇမပွၵ်ႉတူၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈသေ ပဵၼ်တီႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇ ရႁၢၼ်းဢႃႇၸႃႇၼီႇ တီႈၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ ၵျွင်းဢႃႇလိင်ႇႁႃႈၸၼ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈ ၸေႃႇပႂႃးၵျီးၵူင်း တီႈၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉၶဵင်ႇမုင်ႈယဵမ်ႈလူင်သေဢေႃႈ။ ၵူႈပီၵူႈပီ ပေႃးပီမႂ်ယၢင်းၽိူၵ်ႇမႃး ယၢင်းၽိူၵ်ႇၶဝ်ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးတၢင်ႇၸွမ်ပိဝ် တီႈၼႂ်းဝၢင်းၵျႂင်းၼၼ်ႉသေ မီးပၢင်ပွႆး ၸဵတ်းဝၼ်းၸဵတ်းၶိုၼ်းလႄႈ ပဵၼ်ပွႆးဢၼ်ၵိုၼ်းလူင်လၢင်ဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။
ႁူင်းယႃဢိၼ်းၸဵင်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ႁူင်းယႃပိူင်လူင်တႃႇ ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇယဝ်ႉ။ ၵၢတ်ႇဢိၼ်းၸဵင်ႇလေႇႁႃႇပျိၼ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၶၢႆၶူဝ်းၵဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵိုၼ်းယူႇတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီ 1949 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီ 31 ၽွင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶေႇဢႅၼ်ႇထီႇဢူဝ်ႇၶဝ် ယၢမ်ႈသိမ်းဢဝ်မႃးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢိၼ်းၸဵင်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၽႃႇသႃႇမွၼ်းသေ လူင်းမႃးလႄႈ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ တီႈၸၢင်ႉဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢိၼ်းၸဵင်ႇ = ဢိၼ်း-ၼွင်ၼမ်၊ ၸဵင်ႇ-ၸၢင်ႉ
ၸိုဝ်ႈသဵင်ၼႃႇမ.
ဢိၼ်းၸဵင်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈဝေႃးႁၢၼ်မွၼ်း ဢၼ်ဝႃႈ ဢိင်ႇၸႅင်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ လူင်းမႃးဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၼွင်ၼမ်၊ ၸႅင်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၸၢင်ႉၼႆလႄႈ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၼွင်ၸၢင်ႉ ၼႆႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၼွင် တီႈဢၼ်ၸၢင်ႉၶဝ် ယူႇသဝ်းၵိၼ်မူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ 
ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇၼႆႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉၸွမ်းၵုင်း (ၵူင်း) ၼႆယဝ်ႉ။ ၵုင်းၵဝ်ႈၵုင်း ဢၼ်လိုဝ်းလင်ၼႆႉ (တၺိၼ်းၵူင်း၊ ပူဝ်ႇၵူင်း၊ တွင်ႇတူႇၵူင်း၊ သျၢၼ်းၵူင်း၊ ၸေးၵူင်း၊ ၸီးဢူင်ႉၵူင်း၊ ၼၼ်ႉတႃႇၵူင်း၊ ၸေႃႇပႂႃးၵျီးၵူင်း လႄႈ ၵျူဝ်ႉၵူင်း) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မီးပႃးပွၵ်ႉ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၽေႃႉၵၢၼ်ႇ၊ ဢွင်ႇသၢၼ်း၊ ယႂႃႇမပွတ်းတူၵ်း၊ ယႂႃႇမပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ယူင်ႉသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်.
ယူင်ႉသၢင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇ ဢၼ်ၼႄဝႆႉၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၼႆႉ ထိင်းသိမ်းဝႆႉပဵၼ် ၶူဝ်းပူၺ်ႈၵဝ်ႇမွၼ် တီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ။
မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး
ဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ ၸိုဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်မၼ်း ပဵၼ် "ၸိုင်ႈမိူင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢိၼ်ႇတိယ"ၼႆသေ၊ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးတီႈ ဢေးသျႃးၸၢၼ်း။ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ မၢႆထီႈၸဵတ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၼမ်သေပိူၼ်ႈ မၢႆသွင်လႄႈ ၵႃႊၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ တင်းလၢႆၼၼ်ႉ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၼမ်သေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်း။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉသမုတ်ႉတရႃႇဢိၼ်ႇတိယ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ပၢင်ႇလၢႆႇဢႃႇရပ်ႉလႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ပင်းၵလႃးၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ။ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ မီးမွၵ်ႈ 4671 လၵ်း (7517 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ)။ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမၼ်းၸမ်း ၽၢႆႇတူၵ်းပဵၼ် မိူင်းပႃႇၵိတ်ႉၸတၢၼ်ႇ၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်း မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၼီႇပေႃး လႄႈ မိူင်းပူႇတၢၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸမ်း မိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉသျ် လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၼမ်ႉသမုတ်ႉတရႃႇ ဢိၼ်ႇတိယ ဢၼ်ၸမ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် မိူင်းသီႇရိလင်ႇၵႃႇ၊ မိူင်းမေႃႇလတၢႆႉ လႄႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈငႄႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵႄႈလွႆဢိၼ်ႇတု ပဵၼ်မႃး မီးမႃးပိုၼ်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉ လွင်ႈၵႃႉၶၢႆ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ မီးပႃး ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵႂၢင်ႈ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ပိုၼ်းႁိုင်ႁီးသေယဝ်ႉ ပဵၼ်တီႈထုင်ႉမိူင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးယဵၼ်ႇငႄႈ လိူင်ႇၼမ်ယမ်တွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈ ၽႃႇသႃႇႁိၼ်ႇတူႇ၊ ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထ၊ ၽႃႇသႃႇၵျဵၼ်း လႄႈ ၽႃႇသႃႇသိၵ်ႉ သီႇဢၼ် မုတ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ၽႃႇသႃႇၶရိယၢၼ်ႇ ၽႃႇသႃႇဢိတ်ႉၸလၢမ်ႇ ၸင်ႇလုၵ်ႉၼွၵ်ႈမိူင်းသေ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတိယလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ ၽႃႇသႃႇ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ် မီးၸွတ်ႇမီးၸေးတႄႉတႄႉ။ တႄႇဢဝ် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 18 မႃး ၶွမ်ႇပၼီႇပရိတိသျ ဢိၼ်ႇတိယပွတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် ၽိုတ်ႉၶဝ်ႈမႃးလွႆးလွႆးသေ ထိုင်မႃး ၵၢင်ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 19 ၼၼ်ႉ တူၵ်းၵႂႃႇတႂ်ႈမိုဝ်း မိူင်းပရိတဵင်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ထိုင်မႃး 1947 ဢဝ်လွင်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉသေ တူင်ႉၼိုင်တိုၵ်းတေႃးမႃးလႄႈ ပီ 1947 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ တႂ်ႈမိုဝ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ယဝ်ႉ။
မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းပႃႇလီႇမၢၼ်ႇ ၾႅတ်ႇတရႄႇ ဢၼ်ဢဝ် ၸႄႈမိူင်း 28 မိူင်း ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ 7 မိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် လွၵ်းၵၢတ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႃႈၸိုင် ပဵၼ်မိူင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁႅင်းယႂ်ႇလူင် မၢႆ 12 မိူင်းဢၼ်ႁႅင်းသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် မၢႆ 4 ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပၵ်းပိူင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသေလႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ ပဵၼ်မၢႆသွင်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းမိူင်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႆႇမေႃလိၵ်ႈ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၽၢၼ်ၵႅၼ်း၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉ တင်းၼမ်ယူႇ။ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ဢၼ်မီး ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူႈပိူင်ပိူင်၊ ဢၼ်မီးၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ တင်းၼမ်၊ ဢၼ်မီးၶိူဝ်းၵူၼ်း တင်းၼမ်သေဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မိူင်းၶဝ် ဢမ်ႇလႃႈလီႈ ဢဝ်တၢႆ တူဝ်သတ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတယၼႆႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းတီႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ပုၼ်ႈပၢင်ႈ သတ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇၶဝ် တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းဢုတ်ႉတရသီႇရိ
ၸႄႈဝဵင်းဢုတ်ႉတရသီႇရိ ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉၼႆ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းပုပ်ႉပသီႇရိ ၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး ၈၁,၄၉၉ ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢုတ်ႉတၵရႃႇမပုတ်ႉတ
ဝၢႆးသေသွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ် ၸၢၼ်ႇၸဵတ်းၸၼ်ႉတီႈ ဢႃႇလႃႇရၵႃႇလႃႇမယဝ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၼႆႉ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းသေ ၽႅဝ်ၵႂႃႇၸူး ဢုတ်ႉတၵရႃႇမပုတ်ႉတ ဢၼ်ယူႇၼိူဝ်သၢႆတၢင်း တၢင်းၵႂႃႇဢုရုဝေႇလၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢမ်ႇတၼ်းႁိုင်သင် သွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ်လၢႆးၸၢၼ်ႇၸၼ်ႉပႅတ်ႇ တမ်ႈတီႈဢုတ်ႉတၵရႃႇမပုတ်ႉတယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၸၢၼ်ႇၸၼ်ႉပႅတ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢၼ်ႇ ၼေႇဝသၺ်ႇၺႃႇ ၼႃႇသၺ်ႇၺႃႇ ယတၼ ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးၸၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၼႃႈ ၸၢၼ်ႇ ဢၵိၼ်ႇၸၺ်ႇၺႃႇယတၼ ၼၼ်ႉ သၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ တိုၵ်ႉဝဝ်းဝႆႉသေ ယင်းဢမ်ႇႁူႉၸႅင်ႈလီဝႃႈ မၼ်းမီးယူႇႁႃႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးႁႃႉ ၼႆယူႇ။ သၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ တေႃႉတႄႉဝႃႈ မီးၸိုဝ်ႈၼႃႇမတ်ႉတဢွၼ်ႇၵွႆးယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁွင်ႉ ၸုိဝ်ႈမၼ်းဝႃႈသင်တေလႆႈႁွင်ႈဢီသင်ဝႃႈ ၵၢင်ႈႁၢဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈသုတ်းလႅၼ် ဢၼၢတ်ႉတဢႃႇၵႃႇသ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼတ်ႉတဝိၺ်ၺၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် သုၼ်ႇၺ ၼႆၼၼ်ႉလႃႇ။ ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ ၽႅဝ်ဝႆႉပႃႈၼွၵ်ႈၶွပ်ႇလႅၼ် ငဝ်းလၢႆးဢၼ် ဢမ်ႇတၢင်ႇၸိုဝ်းမၼ်းလႆႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ သၺ်ႇၺႃႇယေႃးၵီႇၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်သၺ်ႇၺႃႇသုၼ်ႇၺလုမ်းလုမ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်ဢမ်ႇပုတ်းၶၢတ်ႇ (ဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်း)လီၼၼ်ႉ သၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ မီးယူႇၼႆၵေႃႈ ပႆႇဝႃႈလႆႈ၊ သၺ်ႇၺႃႇၼႆႉဢမ်ႇမီးၼႆႉၵေႃႈ ပႆႇဝႃႈလႆႈ။<br>
<br>
ၽွင်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းႁူႉႁၼ် ၸၢၼ်ႇၸၼ်ႉပႅတ်ႇယဝ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပွင်ႇၸႂ်ၸိူင်ႉၼႆၵႂႃႇ - ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်းလၢႆး ၽုင်ႇဢရူႇပၿြမ်ႇမ ဢၼ်သုင်သုတ်းၶွင်သမ်ႇသရႃႇ ၵိူတ်ႇတၢႆၼၼ်ႉၵွႆး။ လႆႈပဵၼ်ၸူဝ်ႈပၢၼ်ဢၼ်သုင်သုတ်းသေတႃႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းၶွပ်ႇလႅၼ်ၶုၼ်တၢႆၵွႆးလႄႈ ပႆႇလွတ်ႈလႆႈၼႂ်းမိုဝ်းၶုၼ်တၢႆၵွၼ်ႇ။ ၵေႃႉဢၼ်ၵိူတ်ႇၼႂ်းၽုင်ႇဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ဢႃႇယုယၢဝ်းယိုၼ်း လၢႆလၢႆၵၢပ်ႈၵမ်ႇၽႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်ႇယူႇဝိုၼ်ႈဝိုၼ်ႈ ၼႂ်းသမ်ႇသရႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ၊ ဢမ်ႇပၼ်လႆႈ ငဝ်းလၢႆးတုၵ်ႉၶၼိရေႃးထသင်ယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ဢွၵ်ႇယၢၼ်လႅၼ်လိၼ်လေႃးၵီႇသေယဝ်ႉ ၶႂ်ႈထူပ်းႁူပ်ႉႁၼ် ၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်လေႃးၵုတ်ႉတရႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈထူပ်းႁူပ်ႉႁၼ် ၼိၸ်ၸ၊ သသ်သတ၊ ၻုဝ၊ ပရမတ်ထ သတ်ႉၸႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁႃသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတူင်ႇဝူင်းၸၢၵ်ႈလေႃးၵယူႇယဝ်ႉ။ သတ်းတဝႃႇၶဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်းတုၵ်ႉၶ၊ တေလႆႈႁဵၻ်းႁိုဝ်ႁႂ်ႈပေႃးလွတ်ႈဢွၵ်ႇယၢၼ်လႆႈ တၢင်းတုၵ်ႉၶတႄႉတႄႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁူႉလႆႈလွင်ႈၼႆႉ တေလႆႈမီးသပ်ႉပၺ်ႇၺုတၺၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ႁူႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆသေလႄႈ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ၸင်ႇဢွၵ်ႇမႃးၸူးဢုရုဝေႇလ ဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈၶႅမ်ႉလီၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်းၼႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်းၼႃး (ကမ်းနားရွာ၊ Kannar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူႇၸူဝ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191706 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတူႇၸူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 777 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1040 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1817 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇလျႃးသျေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇလျႃးသျေႇ (ကံလျှားရှည်ရွာ၊ Kanhlyarshey) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူႇၸူဝ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191705 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတူႇၸူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 777 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1040 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1817 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉတမႃးၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉတမႃးၵၢၼ်ႇ (လက်သမားကန်ရွာ၊ Letthamarkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူႇၸူဝ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191707 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတူႇၸူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 777 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1040 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1817 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတူႇၸူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတူႇၸူဝ်း (သူစိုးရွာ၊ Thusoe) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူႇၸူဝ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191704 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတူႇၸူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 777 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1040 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1817 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသႄႇၵလေး (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈသႄႇၵလေး (တူၵ်း) (ဆည်ကလေး (အနောက်)ရွာ၊ Sekalay(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၶျွင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191709 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၶျွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 505 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 568 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1073 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢိၼ်ႇၶျွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈဢိၼ်ႇၶျွင်း (အင်ချောင်းရွာ၊ Inchaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၶျွင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191708 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢိၼ်ႇၶျွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 505 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 568 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1073 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢူၵ်ႉတႂိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈဢူၵ်ႉတႂိၼ်း (အုတ်တွင်းရွာ၊ Oketwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢူၵ်ႉတႂိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191650 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢူၵ်ႉတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 585 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 674 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1259 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၸီႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၸီႇပိၼ်ႇ (စည်ပင်ရွာ၊ Sipin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191664 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2377 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2625 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5002 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမၵျီးၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမၵျီးၵၢၼ်ႇ (မကျီးကန်ရွာ၊ Magyikan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191666 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2377 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2625 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5002 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတထေးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတထေးၵူင်း (သူဌေးကုန်းရွာ၊ Thuhtaykone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191665 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2377 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2625 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5002 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်း (အောင်ပန်းကုန်းရွာ၊ Aungpankone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191663 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢွင်ႇပၢၼ်းၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2377 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2625 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5002 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး (ၸၢၼ်း) (ကံကြီး (တောင်)ရွာ၊ Kangyi(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194120 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး (ႁွင်ႇ) (ကံကြီး (မြောက်)ရွာ၊ Kangyi(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194121 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၸု (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၸု (တူၵ်း) (ကျောင်းစု (အနောက်)ရွာ၊ Kyaungsu(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194127 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျေႃႇၶွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျေႃႇၶွင်ႇ (ကျော်ခေါင်ရွာ၊ Kyawkhaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194124 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျႅတ်ႉတီးၵျိၼ်း (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမျႅတ်ႉတီးၵျိၼ်း (ႁွင်ႇ) (မျက်သီးကျင်း (မြောက်)ရွာ၊ Myettheekyin(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194126 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉၵလေး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉၵလေး (ရွာသစ်ကလေးရွာ၊ Ywarthitkalay) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194125 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢလႄႇၶျွင်ႇ (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈဢလႄႇၶျွင်ႇ (ၸၢၼ်း) (အလယ်ချောင် (တောင်)ရွာ၊ Ahlelchaung(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194122 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢလႄႇၶျွင်ႇ (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈဢလႄႇၶျွင်ႇ (ႁွင်ႇ) (အလယ်ချောင် (မြောက်)ရွာ၊ Ahlelchaung(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194123 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလႄႇတႃႇဢူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈလႄႇတႃႇဢူဝ်ႇ (လယ်တာအိုရွာ၊ Leltaroh) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194071 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1443 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1714 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3157 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယေႇငူၺ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈယေႇငူၺ်ႉ (ရေငွေ့ရွာ၊ Yaengwayt) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194070 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1443 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1714 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3157 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမူင်ႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမူင်ႇပိၼ်ႇ (မုံပင်ရွာ၊ Monpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194073 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1443 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1714 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3157 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၻႁၢတ်ႉပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၻႁၢတ်ႉပိၼ်ႇ (ဒဟတ်ပင်ရွာ၊ Dahatpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194072 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1443 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1714 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3157 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း (ကံတွင်းရွာ၊ Kantwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194069 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1443 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1714 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3157 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတၽၢၼ်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတၽၢၼ်းၵၢၼ်ႇ (သဖန်းကန်ရွာ၊ Thahpankan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194026 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 722 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 896 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1618 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလျေႃႇၽျူႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈလျေႃႇၽျူႇၵူင်း (လျှော်ဖြူကုန်းရွာ၊ Hlyawhpyukone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194029 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 722 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 896 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1618 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယေႇတႂိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈယေႇတႂိၼ်း (ရေတွင်းရွာ၊ Yaetwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194028 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 722 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 896 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1618 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈထမ်မၵွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈထမ်မၵွၵ်ႉ (ထမ္မကောက်ရွာ၊ Htanmakauk) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194027 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 722 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 896 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1618 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵမ်းꧤႃးၽျူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵမ်းꧤႃးၽျူႇ (ကမ္ဘားဖြူရွာ၊ Kanbarhpyu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194025 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵမ်းꧤႃးၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 722 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 896 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1618 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈထၼွင်ႇၵၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈထၼွင်ႇၵၢႆး (ထနောင်ကိုင်းရွာ၊ Htanaungkaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194180 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1458 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1904 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3362 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျႃႇဢၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျႃႇဢၢႆႇ (ကြာအိုင်ရွာ၊ Kyaraing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194182 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1458 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1904 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3362 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျႃႇပႂႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျႃႇပႂႃး (ကြာပွားရွာ၊ Kyarpwar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194181 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1458 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1904 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3362 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွႆးၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွႆးၶျၢၼ်ႇ (ကျွဲခြံရွာ၊ Kywechan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194179 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1458 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1904 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3362 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယေႇဢဵၵ်ႉၵျိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈယေႇဢဵၵ်ႉၵျိၼ်း (ရေအိတ်ကျင်းရွာ၊ Yaeaikkyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194068 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2429 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2892 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5321 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမူင်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမူင်ႇၵၢၼ်ႇ (မုံကန်ရွာ၊ Monkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194066 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2429 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2892 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5321 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမဵၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမဵၵ်ႉၵူင်း (မိတ်ကုန်းရွာ၊ Meikkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194065 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2429 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2892 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5321 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇမျိၼ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇမျိၼ်ႉ (ညောင်မြင့်ရွာ၊ Nyaungmyint) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194067 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2429 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2892 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5321 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း (ကျောက်တန်းရွာ၊ Kyauktan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194064 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2429 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2892 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5321 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၶျွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၶျွင်ႇ (ကံချောင်ရွာ၊ Kanchaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194228 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇ (ကံရွာ၊ Kan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194229 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသတ်ႉၶိၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈသတ်ႉၶိၼ်းၵျီး (ဆပ်ခင်းကြီးရွာ၊ Satkhingyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194226 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႄႇၵျီးတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတႄႇၵျီးတေႃး (တယ်ကြီးတောရွာ၊ Teigyitaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194233 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတူင်းတိၼ်ႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတူင်းတိၼ်ႇၵျီး (တုံးတင်ကြီးရွာ၊ Tonetingyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194230 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပႂိၼ်ႉတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈပႂိၼ်ႉတေႃး (ပွင့်တောရွာ၊ Pwinttaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194232 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတပျေႇလႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတပျေႇလႃႉ (သပြေလှရွာ၊ Thapyayhla) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194227 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢꧡူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈဢꧡူင်ႇ (အဆုံရွာ၊ Ahson) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194231 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျႅၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျႅၵ်ႉသႄႇ (ကြပ်ဆည်ရွာ၊ Kyatse) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194225 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1880 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2198 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4078 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျိၼ်းတႃႇ (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျိၼ်းတႃႇ (တူၵ်း) (ကျင်းသာ (အနောက်)ရွာ၊ Kyinthar(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတႄး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194077 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 630 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 773 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1403 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျိၼ်းတႃႇ (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျိၼ်းတႃႇ (ဢွၵ်ႇ) (ကျင်းသာ (အရှေ့)ရွာ၊ Kyinthar(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတႄး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194076 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 630 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 773 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1403 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႄး (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႄး (ၸၢၼ်း) (ကုန်းတဲ (တောင်)ရွာ၊ Konete(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတႄး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194074 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 630 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 773 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1403 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႄး (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႄး (ႁွင်ႇ) (ကုန်းတဲ (မြောက်)ရွာ၊ Konete(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတႄး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194075 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 630 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 773 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1403 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ (သရက္ကန်ရွာ၊ Thayetkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194131 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1037 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1321 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2358 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ၊ ၵူႇၵျီး
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ (ရွာသစ်ရွာ၊ Ywarthit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194129 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1037 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1321 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2358 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယႃႇၵျီးတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈယႃႇၵျီးတေႃး (ယာကြီးတောရွာ၊ Yargyitaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194132 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1037 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1321 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2358 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျႅတ်ႉတီးၵျိၼ်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမျႅတ်ႉတီးၵျိၼ်း (ၸၢၼ်း) (မျက်သီးကျင်း (တောင်)ရွာ၊ Myettheekyin(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194133 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1037 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1321 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2358 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၶုၼ်ႇၼၶျႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶုၼ်ႇၼၶျႅတ်ႉ (ခုနှစ်ချက်ရွာ၊ Khunhnitchet) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194130 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1037 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1321 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2358 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵူႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵူႇၵျီး (ကူကြီးရွာ၊ Kugyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194128 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1037 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1321 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2358 ၵေႃႉယဝ်ႉ။