Mrsailiek/shan-dataset huggingface dataset:
ဝၢၼ်ႈၶၢၼ်ႇၸတ်ႉၵူင်း (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၶၢၼ်ႇၸတ်ႉၵူင်း (တူၵ်း) (ခံစပ်ကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ Khansatkone(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꧤူးၵၢႆး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191673 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꧤူးၵၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2372 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2967 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5339 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၶၢၼ်ႇၸတ်ႉၵူင်း (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၶၢၼ်ႇၸတ်ႉၵူင်း (ဢွၵ်ႇ) (ခံစပ်ကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ Khansatkone(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꧤူးၵၢႆး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191672 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꧤူးၵၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2372 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2967 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5339 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလျေႃႇၽျူႇ (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈလျေႃႇၽျူႇ (ႁွင်ႇ) (လျှော်ဖြူ (မြောက်)ရွာ၊ Hlyawhpyu(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꧤူးၵၢႆး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191675 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꧤူးၵၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2372 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2967 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5339 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈꧤူးၵၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈꧤူးၵၢႆး (ဘူးကိုင်းရွာ၊ Bukaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꧤူးၵၢႆး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191671 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꧤူးၵၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2372 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2967 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5339 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း (ကျောက်တန်းရွာ၊ Kyauktan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမႃႉၵျီးၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191806 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမႃႉၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1097 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1392 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2489 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈပႄးၶိၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈပႄးၶိၼ်းၵျီး (ပဲခင်းကြီးရွာ၊ Pegyikhin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမႃႉၵျီးၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191807 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမႃႉၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1097 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1392 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2489 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမႃႉၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမႃႉၵျီးၵူင်း (မကြီးကုန်းရွာ၊ Magyikone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမႃႉၵျီးၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191805 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမႃႉၵျီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1097 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1392 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2489 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမိၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမိၼ်းၵူင်း (မင်းကုန်းရွာ၊ Minkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျု ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191792 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1561 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1908 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3469 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႃႇၸီႇလေး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတႃႇၸီႇလေး (သာစည်လေးရွာ၊ Tharsilay) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျု ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191790 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1561 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1908 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3469 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ (အောင်ချမ်းသာရွာ၊ Aungchanthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျု ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191789 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1561 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1908 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3469 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇမျေႇၸၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇမျေႇၸၢၼ်ႇ (အောင်မြေစံရွာ၊ Aungmyaysan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျု ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191791 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1561 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1908 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3469 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျႅတ်ႉသျု၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမျႅတ်ႉသျု (မျက်ရှုရွာ၊ Myetshu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျု ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191788 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျႅတ်ႉသျုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1561 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1908 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3469 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵၢၼ်ႇၵျီးပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵၢၼ်ႇၵျီးပိၼ်ႇ (ကျောင်းကန်ကြီးပင်ရွာ၊ Kyaungkangyipin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼီႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191703 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 906 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1221 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2127 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းၼီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းၼီႇ (မြင်းနီရွာ၊ Kyaungkangyipin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼီႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191702 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 906 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1221 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2127 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
BTS
BTS ၸိုဝ်တဵမ်ႈ ပင်ထၼ်သူဝ်ၺေႃၼ်တၼ် (방탄소년단) ၸုမ်း Boyband မိူင်းၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း လႄႈၵေႃႇတင်ႈဝၢင်ႈပီ 2013 ပၢႆးတႂ် Big Hit Entertainment. 
Members.
 - ၸွၼ် ၸွင်ၵုၵ် (전정국, Jeon Jungkook)
 - ၵိမ် သွၵ်ၸီၼ် (김석진, Kim Seok-jin)
 - သူၵႃႈ (슈가, Suga) / မီၼ် ယူၼ်ၵီ (민윤기, Min Yoon-gi)
 - ၸေႁူဝ်ပ်း (제이홉, J-Hope) / ၸွင် ႁူဝ်သွၵ်ႉ (정호석, Jung Ho-seok)
 - ဢႃဢဵမ် (RM) / ၵိမ် ၼမ်ၸုၼ် (김남준, Kim Nam-joon)
 - ပႃၵ်း ၸီမိၼ် (박지민, Park Ji-min)
 - ဝီ (V) / ၵိမ် ထႅႁယွင် (Kim Taehyung)
ပလႅၵ်းၽိင်း
ပလႅၵ်းၽိင်း (ၽႃႇသႃႇၵၢဝ်းလီ: 블랙핑크, ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ: Blackpink) ပဵၼ်ၸုမ်း Girlgroup မိူင်းၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း ၵေႃႇတင်ႈတူၺ် YG Entertainment ဝၢင်ႈပီ 2016.
Member.
 - ၵိမ် ၸီသူ (김지수)
 - ၸေၼၼီႈ ၵိမ် (김제니)
 - ရူဝ်သေး (로제)
 - လိသႃႈ / လလိႉသႃ မၼူဝ်ပႃၼ် (리사, ลลิษา มโนบาล)
ဝၢၼ်ႈယူဝ်းပျႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယူဝ်းပျႃး (ရိုးပြားရွာ၊ Yoepyar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျႃႉဝတီႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191778 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျႃႉဝတီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 698 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 889 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1578 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျႃႉဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမျႃႉဝတီႇ (မြဝတီရွာ၊ Myawadi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျႃႉဝတီႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191777 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျႃႉဝတီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 698 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 889 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1578 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ (ကျောက်ဆည်ရွာ၊ Kyaukse) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191698 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1485 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1380 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3315 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵွၼ်းဢူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵွၼ်းဢူင်ႇ (ကွမ်းအုံရွာ၊ Kunohn) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191700 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1485 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1380 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3315 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇမုၼေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇမုၼေႃး (ရွှေမုဌောရွာ၊ Shwemuhtaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191701 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1485 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1380 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3315 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႄးတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတႄးတေႃး (သဲတောရွာ၊ Theataw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191699 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1485 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1380 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3315 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမလႄႇ (မလည်ရွာ၊ Malel) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191697 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1485 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1380 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3315 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇ၊ မူဝ်းၵၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇ (ကံရွာ၊ Kan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191645 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 782 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 774 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1556 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတႃႇၸီႇ (သာစည်ရွာ၊ Tharsi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191644 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 782 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 774 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1556 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႃႇယႃႇဢေး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတႃႇယႃႇဢေး (သာယာအေးရွာ၊ Tharyaraye) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191646 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 782 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 774 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1556 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမူဝ်းၵၢၼ်ႇ (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမူဝ်းၵၢၼ်ႇ (တူၵ်း) (မိုးကန် (အနောက်)ရွာ၊ Moekan(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191643 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 782 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 774 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1556 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမူဝ်းၵၢၼ်ႇ (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမူဝ်းၵၢၼ်ႇ (ဢွၵ်ႇ) (မိုးကန် (အရှေ့)ရွာ၊ Moekan(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191642 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 782 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 774 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1556 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမူဝ်းတဵင်ႇပျိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမူဝ်းတဵင်ႇပျိၼ်ႇ (မိုးတိမ်ပြင်ရွာ၊ Moeteinpyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းတဵင်ႇပျိၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191710 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းတဵင်ႇပျိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 372 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 488 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 860 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇပျေႉယိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇပျေႉယိၼ်ႇ (ရွှေပြည့်ရင်ရွာ၊ Shwepyaytyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇပျေႉယိၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191765 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇပျေႉယိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 354 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 420 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 774 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၼွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၼွင်း (ကံနှောင်းရွာ၊ Kanhnaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191716 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇ၊ ယႂႃႇၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇ (ကံရွာ၊ Kan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191715 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႃႇ (ကုန်းသာရွာ၊ Konethar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191717 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ (ရွာသစ်ရွာ၊ Ywarthit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191712 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယူဝ်းမ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယူဝ်းမ (ရိုးမရွာ၊ Yoema) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191718 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလူင်းတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈလူင်းတေႃး (လုံးတောရွာ၊ Lonetaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191713 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်းတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်းတေႃး (သမန်းတောရွာ၊ Thamantaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191714 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတႃႇယႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတႃႇယႃႇၵူင်း (သာယာကုန်းရွာ၊ Tharyarkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191719 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇၵျီး (ရွာကြီးရွာ၊ Ywargyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191711 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3280 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7804 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတႃႇဢေး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတႃႇဢေး (ရွာသာအေးရွာ၊ Ywartharaye) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇတႃႇဢေး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191661 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇတႃႇဢေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 918 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1107 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2025 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယတိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယတိတ်ႉ (ရသစ်ရွာ၊ Yathit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယတိတ်ႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191737 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယတိတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 609 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 619 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1228 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယူင်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယူင်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ (ရုန်းပင်ကန်ရွာ၊ Yonepinkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယူင်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191744 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယူင်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 325 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 329 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 654 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉဝႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉဝႄး (လက်ဝဲရွာ၊ Letwea) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉဝႄး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191670 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉဝႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 750 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1043 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1793 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ၊ လျေႃႇၽျူႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ (ညောင်ပင်သာရွာ၊ Nyaungpinthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလျေႃႇၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191678 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလျေႃႇၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1109 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1934 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလျေႃႇၽျူႇ (ၵၢင်)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈလျေႃႇၽျူႇ (ၵၢင်) (လျှော်ဖြူ (အလယ်)ရွာ၊ Hlyawhpyu(Middle)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလျေႃႇၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191677 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလျေႃႇၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1109 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1934 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလျေႃႇၽျူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈလျေႃႇၽျူႇ (လျှော်ဖြူရွာ၊ Hlyawhpyu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလျေႃႇၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191676 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလျေႃႇၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1109 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1934 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈလႄးၸထုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈလႄးၸထုၼ်း (လှည်းစထွန်းရွာ၊ Hlesahtun) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႄးၸထုၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191767 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလႄးၸထုၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 194 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 223 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 417 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇဢူး (ကံဦးရွာ၊ Kanu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႅတ်ႉလူး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191774 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝႅတ်ႉလူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2505 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3088 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5593 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလူး (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလူး (တူၵ်း) (ဝက်လူး (အနောက်)ရွာ၊ Wetlu(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႅတ်ႉလူး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191772 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝႅတ်ႉလူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2505 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3088 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5593 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလူး (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလူး (ဢွၵ်ႇ) (ဝက်လူး (အရှေ့)ရွာ၊ Wetlu(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႅတ်ႉလူး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191771 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝႅတ်ႉလူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2505 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3088 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5593 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလူး (ၵၢင်)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလူး (ၵၢင်) (ဝက်လူး (အလယ်)ရွာ၊ Wetlu(Middle)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႅတ်ႉလူး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191773 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝႅတ်ႉလူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2505 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3088 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5593 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈꧡႄႇၵလေး (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈꧡႄႇၵလေး (ဢွၵ်ႇ) (ဆည်ကလေး (အရှေ့)ရွာ၊ Sekalay(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတယႃး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191690 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတယႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1189 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1493 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2682 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈꧡေးထူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈꧡေးထူဝ်း (ဆေးထိုးရွာ၊ Sayhtoe) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတယႃး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191689 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတယႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1189 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1493 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2682 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတိၼ်းတယႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတိၼ်းတယႃး (သင်းတရားရွာ၊ Thintayar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတယႃး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191688 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတယႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1189 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1493 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2682 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတၼတ်ႉၶႃးတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတၼတ်ႉၶႃးတေႃး (သနပ်ခါးတောရွာ၊ Thanatkhartaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191787 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 589 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 748 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1337 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတိၼ်းတီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတိၼ်းတီး (သင်းတီးရွာ၊ Thintee) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191786 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်းတီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 589 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 748 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1337 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတပျေႇတႃႇ (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတပျေႇတႃႇ (တူၵ်း) (သပြေသာ (အနောက်)ရွာ၊ Thapyaythar(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတႃႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191741 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 681 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 724 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1405 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတပျေႇတႃႇ (ဢွၵ်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတပျေႇတႃႇ (ဢွၵ်ႇ) (သပြေသာ (အရှေ့)ရွာ၊ Thapyaythar(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတႃႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191742 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 681 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 724 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1405 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတပျေႇတႃႇ (ၵၢင်)၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတပျေႇတႃႇ (ၵၢင်) (သပြေသာ (အလယ်)ရွာ၊ Thapyaythar(Middle)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတႃႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191743 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 681 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 724 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1405 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈꧤူႇတီးၵျိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈꧤူႇတီးၵျိၼ်း (ဘူသီးကျင်းရွာ၊ Butheekyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇꧤေး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191635 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇꧤေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1022 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1175 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2197 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမျေႇၶျႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမျေႇၶျႃး (မြေခြားရွာ၊ Myaychar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇꧤေး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191634 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇꧤေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1022 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1175 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2197 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတမိၼ်ႇꧤေး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတမိၼ်ႇꧤေး (သမင်ဘေးရွာ၊ Thaminbay) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇꧤေး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191633 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇꧤေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1022 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1175 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2197 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတတႃးဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတတႃးဢူး (တံတားဦးရွာ၊ Tadaru) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191749 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1022 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1175 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2197 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ (သရက်ကန်ရွာ၊ Thayetkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191748 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1022 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1175 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2197 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း
ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) (ùm pàu), (အောင်ပန်း), (Aungpan), (Aungpaan) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (ၵလေႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။
ဢူဝ်းသႅၼ်းၼီးယႃး
ပၢႆးၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ.
ပၢႆးၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၼႆႉ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉ ၸႂ်ႉဝႃႈ ဢꧣ်ꧣဝႃႇၿေႇၻ ၼႆသေ ပဵၼ်ၵိင်ႇၽႄ Earth Science ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ပဵၼ်တၢင်းမေႃ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼမ်ႉသမ်ႇမုတ်ႉတရႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈတူဝ်သတ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း ၵိၼ်သၢင်ႈ ၼႂ်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇလႂ်၊ လွင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ပိူင်ၽၢင်ၶဝ်လႂ်၊ လွင်ႈသၢႆၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ လႆၼၼ်ႉလႂ်၊ လွင်ႈႁွၼ်ၼမ်ႉ ၶိုၼ်ႈလူင်းလႂ်၊ လွင်ႈပိုၼ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ တိုၼ်ႈလိုၵ်ႉလႂ်၊ လွင်ႈၶူဝ်းႁႄႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတႂ်ႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇလႂ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ တႃႇတေ လဵပ်ႈႁဵၼ်း လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇပၢႆးၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၼႆႉ မၼ်းတေလႆႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပႃး ပၢႆးၸီႇဝသၢႆၸႂ်၊ ပၢႆးထၢတ်ႈ၊ ပၢႆးလိၼ်၊ ပၢႆးႁၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၸွမ်းယူႇ။
ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ
ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ (é tɑ̀ yɑ̀), (အေးသာယာ), (Ayetharyar), (Aetaayaa) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။
ဢေးသျႃး
Asia (ဢေးသီးယႂ်း).
ဢေးသီးယႂ်း (Asia) ၼႆႉ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၽိင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈတင်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼမ်လၢႆတေ့ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိုမ်ဢေးသီးယႂ်းၼႆႉ ၽေပဵၼ်ဝႆႉ လႅၼ်ႊတွၼ်ႊလူင်ႁူၵ်းဢၼ်ယဝ်ႉ။ ဢေးသီးယႂ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ၊ ဢေးသီးပွတ်းၼႂ်း၊ ဢေးသီးၸၢၼ်း၊ ဢေးသီးယႂ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ၊ ဢေးသီးယႂ်းႁွင်ႇ၊ ဢေးသီးယႂ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဢၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇတွၼ်ႊၵၢင်ၼႆၵေႃႈႁွင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးၸၢဝ်းယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်လူင်လုမ်ႈၾႃႉတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ပၢႆးၸၢဝ်းပုတ်ႉထ၊ ပၢႆးဢိသ်ႉလၢမ်း၊ ပၢႆးၶရိတ်ႉသတီးယၼ်း၊ တင်းပၢႆးၸူးတႂ်းဢီးသမ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇၵႂႃႇတီႈဢေးသီးယႂ်းလွၼ်ႉလွၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းဢေးသီးယႂ်းၼႆႉ မီးၶူဝ်းငိူၼ်ႈငဝ်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လမ်လွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ထၢၼ်ႇၾႆးငိူၵ်ႈ(ထၢၼ်ႇႁိၼ်ငိူၵ်ႈ) ၊ ႁႄႊၶမ်းၽိူၵ်ႇ၊ ႁဵၵ်ႇ၊ ဢိၵ်ႇၼမ်ႉမဵၼ်ၶဝ်ၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မီးတီႈဢေးသီးယႂ်း ယဝ်ႉ။ ဢေးသီးယႂ်း ၼႆႉပၢႆပဵၼ်လိၼ်ႁိူၼ်း တႃႇတူဝ်သတ်းထိူၼ်ႇၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ သိူဝ်ၾႆးလမ်လႂ်၊ ၸၢင်ႉလူင်ဢေးသီးယႂ်းလႂ်၊ မီတႃတူင်ႇလူင်ၶဝ်လႂ်၊ ၵႂၢႆးဢူပ်ႈၼမ်ႉလူင်ၶဝ်လႂ် ဢိၵ်တင်း ငူးႁဝ်ႇ ၶဝ်လႂ်ၵေႃႈ မီးတီႈဢေးသီးယႂ်း ၼႆႉယဝ်ႉ။
မိူင်းဢေႃႉသထရေးလီးယႃး
ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး.
ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈတႄႉမၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းမၢၵ်ႈမီးတင်းလၢႆ ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး (Commonweath Australia) ၼႆသေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၵမ်ႇၽႃႇလုမ်ႈၾႃႉလူင်ယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၼႆႉ ၵုၼ်ဢွၼ်ႇဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵုၼ်ဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၵေႃႈၶဝ်ႈပႃး၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵုၼ်ငဝ်ႈလူင် တႅတ်ႉသမေးၼီးယႃးလႄႈ ၵုၼ်ဢွၼ်ႇၵုၼ်ဢိတ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းသမ်ႇမုတ်ႉတြႃႇ ဢိၼ်ႇတိယ လႄႈ ပၸိၽိတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၸမ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ တီႇမေႃးဢွၵ်ႇလႄႈ မိူင်းပႃႇပူႇဢႃႇၼိဝ်းၵီႇၼီႇ။ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉ မီးၵုၼ်ၶွၼ်ႈသေႃႇလမုၼ်ႇ၊ ဝၼ်ႇၼႃႇတုလႄႈ ၼိဝ်းၵႄႇလီႇတူဝ်းၼီးယႃး၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်း မီးဝႆႉ မိူင်းၼိဝ်းၸီႇလၢၼ်ႇ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မိူင်းလဵဝ် သမ်ႉဢဝ်ဝႆႉ ၵုၼ်လဵဝ် (တိူၵ်ႈလဵဝ်)ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၼႆႉယဝ်။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
ဢေႃးၵၢတ်ႉ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈပႅတ်ႇ တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းပွႆး.
ဢေႃးၵၢတ်ႉ 8 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ 
 - ဝၼ်းမႅဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Cat Day
ဢေႃးၵၢတ်ႉ 9 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိုၼ်ႉမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of the World's Indigenous People
ဢေႃးၵၢတ်ႉ 12 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Youth Day
ဢေႃးၵၢတ်ႉ 13 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းမိုဝ်းသၢႆႉလုမ်ႈၾႃႉ - International Lefthanders Day
ဢေႃးၵၢတ်ႉ 19 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်းမေႃတူၺ်းထိုင်ၵၼ် - World Humanitarian Day
ဢေႃးၵၢတ်ႉ 23 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶုၵ်းထူပ်း ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လႄႈ လွင်ႈလႆႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈ ပၵ်းပိူင်ၶႃႈလိပ်း - International Day for the Remembrance of the Slave Trade and its Abolition
ဢေႃးၵၢတ်ႉ 29 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း ၵၢၼ်လွင်းၼိဝ်ႇၶလီးယႃး - International Day against Nuclear Tests
ဢေႃးၵၢတ်ႉ 30 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶုၵ်းထူပ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁၢႆလိပ်းၵႂႃႇ - International Day of the Disappeared
ဝၼ်းသုၵ်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း.
 - ဝၼ်းလဝ်ႈပူၵ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Beer Day
ႁူမ်ႈ.
 - လိူၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ႇၵျူႇလၢႆႇ <br>
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
ဢေႃးၼၼ်ႇတႃႇ၊ ၸဝ်ႈ
ၸဝ်ႈဢေႃးၼၼ်ႇတႃႇ.
ၸဝ်ႈဢေႃးၼၼ်ႇတႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈၽၢႆ တူင်ႇဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၽၢႆ မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းသေ ယၢၼ်ဝဵင်း မွၵ်ႈသီႇလၵ်းၸူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1273 ၼီႈသေ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ‘’’ၸၢႆးသႃႇၸၢမ်ႇ’’’ ၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်တီႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ယူႇၵျွင်းမႃးၵွတ်ႇ ၸိုဝ်ႈၵျွင်းမၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇၸပ်းဝႃႈ “ၸဝ်ႈဢေႃးၼၼ်ႇတႃႇ” ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈမၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ် လုင်းထုၼ်းဢွင်ႇ ဢွၵ်ႇၶမ်းမၢတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈၼွင်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁူႉဝႃႈပဵၼ် ၸၢႆးၵေႃးလိယ၊ ၼၢင်းၸၼ်ႉ၊ ၼၢင်းမျဢိင်ႇလႄႈ ၼၢင်းမိၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ 
ၼႂ်းၵႃႈ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး တင်းၼမ်တင်းလၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈဢေႃးၼၼ်ႇတႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸဝ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ တႅမ်ႈဝႆႉ လိၵ်ႈႁူၵ်းၽိုၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
 - ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ၵူတ်ႉဢၢႆႈတုတ်ႈ (ပေႃႉ)
 - ၶမ်းသိပ်းသွင်ၽုင်ႇ (ဢမ်ႇပေႃႉ)
 - မွၵ်ႇၵဝ်ႈၶူဝ်ႈ (ဢမ်ႇပေႃႉ)
 - ဢလွင်းယိုဝ်းလၢဝ် (ဢမ်ႇပေႃႉ)
 - လိၵ်ႈသၢင်းၵျၢၼ်ႇ (ဢမ်ႇပေႃႉ)
 - ပရိတ်ႈလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈ လိၵ်ႈႁူၵ်းၽိုၼ်ၼႆႉ ၼင်းႁေႃၶမ်း ၵူတ်ႉဢၢႆႈတုတ်ႈ၊ ၶမ်းသိပ်းသွင်ၽုင်ႇ၊ မွၵ်ႇၵဝ်ႈၶူဝ်ႈ လႄႈ ဢလွင်းယိုဝ်းလၢဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈဝွၵ်းသေ လိၵ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇလႄႈ ပရိတ်ႈလူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လင်ႇၵႃႇလူင်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပရိတ်ႈလူင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၼ်းထိုင် တီႈသုတ်းယွတ်ႈ ႁွတ်ႈပၢႆ။ မၼ်းၸဝ်ႈ လွၼ်ႇၵႂႃႇပႅတ်ႈ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ပီၵေႃးၸႃႇ 1303 ၼီႈ ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်သၢမ် ၸူဝ်ႈၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လွၵ်ႈဝွၵ်းမၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်း ထဝ်ႇလီ၊ ပုင်ႈလီ၊ ပႅင်ႈၼင်ႇ ၶႂ်ႈဝႃႈၼၼ်ႉ မေႃဝၢၵ်ႇ မေႃဝႃႈ ထိုင်တီႈလီတႄႉတႄႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းလိၵ်ႈ ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ၵူတ်ႉဢၢႆႈတုတ်ႈ တီႈတွၼ်ႈဢၼ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ၶိုၼ်းတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း ၵႂၢမ်းဢၢႆႈတုတ်ႈ လွင်ႈဝႃႈ လႆႈၸၢမ်ႇၸေးၸိမ်ႇ ၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃၼႆႉ ယွၼ်ႉၸိူင်ႉၼၢင်း ၼမ်လႄႈ ဢမ်ႇၵျေႃႇၸႂ်၊ လႆႈယူႇၸွမ်းသူၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်တႃႇၵေႃႉလဵဝ်လႄႈ လီၵျေႃႇၸႂ်ၼႆ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႃႈ “လႆႈၵိၼ်ၼိူဝ်ႉသႃႈပႃၸီႇ ၵျီးမီႇၸုင်ႇလၢင်ႇ ၽိူၼ်တၢင်ႇ မေႃႇလမႅင်ႇပုင်ႇ ပွႆးယူင်ႇသတ်ႉတၢင်ႇတႃႈၼႆၵေႃႈ ႁိုဝ်သမ်ႉမိူၼ် လႆႈၵိၼ်ယွတ်ႈၼၵ်းၼွင်ႈၼႅင်းဢွၼ်ႇ ပူၵ်းပၢႆႉ ဝႂ်ယွတ်ႈၽၵ်းၼွႆး၊ ၵိၼ်ယုမ်ႉ ၵိၼ်ယုမ်ႉ တူၺ်းၼႃႈၶီၼႃႈၵႅၼ်း ၼႃႈၽၢၼ်ၼႃႈငႅၼ်းဢွၼ်ႇ မွင်သဝ်ႈသႃးၺူဝ်ႇ ႁူဝ်ယုင်ႈႁၢင်းၵႃၼႆႉ” ၼႆလူင်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တီႈဢၼ်လူဝ်ႇတႅမ်ႈ ဝၢၵ်ႇ လွင်ႈပိူဝ်ႉ လွင်ႈၼႆႈၼႆၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၵႂၢမ်းဝူၺ်ႇၵႂၢမ်းႁင်ႈ၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵႂၢမ်းယဵၼ်ႇငႄႈ ဢဝ်ပိူင်တဝ်ႉ ပိူင်တႅၵ်ႈသေ ဝႃႈၵႂႃႇလႄႈ လႆႈဝႃႈပဵၼ် လွင်ႈဢၼ်လီဢၢမ်း တၢင်းမေႃမၼ်းၸဝ်ႈ ပိူင်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈဢၼ် မၼ်းၸဝ်ႈ ဝၢၵ်ႇၶိူဝ်း ၼၢင်းႁေႃၶမ်း လူင်းလူင်းလဵၼ်ႈ ဢၢႆႈတုတ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝႃႈ “ႁဵတ်းၼၼ် ထၢၼ်ႈပေႃးႁိုင်ၼႃႇ ၵျႃႇတၢင်ႇ ၼၢင်းႁၢၼ်ႇတေႇဝီႇ မႁေႇသီႇၶၢမ်ႇ ၺႃႇတေႃႇၸၢမ်ႇ လူင်းၵူတ်ႉဢၢႆႈတုတ်ႈ ႁဵတ်းၶိူင်ႈပွႆး ဢၢၼ်ႇၸႃႇၵျူၺ်ႇ သိူင်းၼိုင်ႈယွမ်းသၢမ်” ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈၼႆႉ လႆႈဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ မေႆဢဝ်ၵႂၢမ်းၸူၺ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇဝူၺ်ႇဢမ်ႇႁင်ႈသေ တၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄၵႂႃႇ လွင်ႈဝူၺ်ႇႁင်ႈ ဢၼ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်း လူင်းယူႇၸွမ်း ဢၢႆႈတုတ်ႈ ၽွင်းၵၢင်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈ ဢလွင်းယိုဝ်းလၢဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ် ၼမ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်းၸဝ်ႈ လဝ်းလီ၊ လီလူ၊ လီထွမ်ႇ၊ မေႃဝၢၵ်ႇ၊ မေႃဝႃႈ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈလီတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ႁုပ်ႈမၼ်းတႄႉ လွင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈဝွၵ်း၊ လိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇၼုမ်ႇၼႆႉ လႆႈဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈပဵꧣ် ၸဝ်ႈဢၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လႅၼ်ႇၽၢႆဝႆႉတႄႉတႄႉ ၸဝ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင် မၼ်းၸဝ်ႈတႄႉ ပႆႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈႁၼ်မႅၼ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၸိမ်သေ လၢတ်ႈၸွမ်း။
ဢေႇပရႄႇ
ဢေႇပရႄႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈသီႇ တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းပွႆး.
ဢေႇပရႄႇ 1 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းဢေႇပရႄႇၾူး (ဝၼ်းဢေႇပရႄႇၼႃႈငေႃး) - April Fools' Day 
ဢေႇပရႄႇ 2 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းႁႂ်ႈၾၢင်ႉႁူႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇမူၵ်းမိုၼ်ႇ - World Autism Awareness Day 
 - ဝၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Children's Book Day
ဢေႇပရႄႇ 4 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉႁူႉ ၽေးၶဵၼ်မၢၵ်ႇမႅင်း လႄႈ ႁႂ်ႈၸွႆႈထႅမ် တႃႇၵႂၢတ်ႇၽဵဝ်ႈမၢၵ်ႇမႅင်း
ဢေႇပရႄႇ 7 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၶုၵ်းထူပ်း လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၶိူဝ်းၵူၼ်း တီႈမိူင်းရႃႇဝၢၼ်ႇတႃႇ - Day of Remembrance of the Victims of the Rwanda Genocide
 - ဝၼ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ - World Health Day
ဢေႇပရႄႇ 12 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵၢၼ်ၾၢႆႈမိၼ်ၼႂ်းၾႃႉၵၢင်ႁၢဝ် ပိုၼ်းမိူင်းၵူၼ်း
ဢေႇပရႄႇ 18 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇဢွင်ႈတီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း - International Day For Monuments and Sites
ဢေႇပရႄႇ 22 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇမႄႈလုမ်ႈၾႃႉ - International Mother Earth Day
ဢေႇပရႄႇ 23 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းပပ်ႉ လႄႈ သုၼ်ႇပိူင်ႇ - World Book and Copyright Day
 - ဝၼ်းၽႃႇသႃႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ - English Language Day
ဢေႇပရႄႇ 24 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇသတ်းၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇလွင်း - World Day for Laboratory Animals
ဢေႇပရႄႇ 25 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၼၢဝ်ၶႆႈပႃႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Malaria Day
ဢေႇပရႄႇ 26 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵုၼ်ႇသိၼ်ပၺ်ႇၺႃႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Intellectual Property Day
ဢေႇပရႄႇ 28 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇပူၼ်ႉၽေး လႄႈ ပၢႆးယူႇလီ ၼႂ်းၵၢၼ်ထၢမ်းငၢၼ်း - World Day for Safety and Health at Work
ဢေႇပရႄႇ 29 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၶုၵ်းထူပ်း လွင်ႈယိူဝ်ႇ ၶွင်ၶိူင်ႈသိုၵ်းၶႄးမီး - Day of Remembrance for all Victims of Chemical Warfare
 - ဝၼ်းတၢင်းၵႃႈလုမ်ႈၾႃႉ - International Dance Day 
 - ဝၼ်းၽိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - International Bee Day
ဢေႇပရႄႇ 30 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵီႇတၵျႅတ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - International Jazz Day
<br><br>
 - မႁႃႇသၢင်းၵျၢၼ်ႇ (မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး) - ဢေႇပရႄႇ 13 ဝၼ်း
 - သၢင်းၵျၢၼ်ႇ (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းလၢဝ်း) - ဢေႇပရႄႇ 11 -16 ဝၼ်း
 - ပီမႂ်ႇမၢၼ်ႈ 1 ဝၼ်း (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ) - ဢေႇပရႄႇ 17-18 ဝၼ်း
ငဝ်ႈ.
 - လိူၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ <br>
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် <br>
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်မေႇ
ဢွင်ႇထီးၶမ်း၊ ၸၢႆး
ၸၢႆးဢွင်ႇထီးၶမ်းၼႆႉ တႄႇဢဝ် ပီ 1996 သေ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းတႆးမႃးလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ႁပ်ႉႁွင်းပၼ်ႁႅင်းၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸၢႆးဢွင်ႇထီးၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼွင်ႉၸၢႆး ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸၢႆးထီးသႅင် ဢၼ်လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ မၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶႅပ်းၵႂၢမ်း မီးၵႂႃႇ ပႅတ်ႇၶႅပ်းယဝ်ႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶႅပ်းၵႂၢမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼွင်ႉၸၢမ်ႁွမ် ၼၼ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ပီႈဢၢႆႈ ၸၢႆးထီးသႅင် ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ႈသေ ၵေႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶႅပ်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ စန်းတက်ချိန် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ၼၢင်းငဝ်း မေႇတၢၼ်းၼု ၵေႃႉႁဵတ်းၸဝ်ႈၶွင်သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2011 လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉ ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶႅပ်းၵႂၢမ်း မၢၼ်ႈ ၸၢႆးဢွင်ႇထီးၶမ်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ စန်းတက်ချိန် ၼႆႉ မၼ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း သဵၼ်ႈမၢႆ ၶႅပ်းၵႂၢမ်း သိပ်းၶႅပ်း ဢၼ်လႆႈၶၢႆသေပိူၼ်ႈၼႆလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ၽူႈပၼ်ႁႅင်း ၶႅပ်းၵႂၢမ်း ၸၢႆးဢွင်ႇထီးၶမ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵႃးတႆးၵူၺ်း ပႃးၸဵမ်ပႃး ၽူႈထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယူႇၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ဢွင်ႇပေႉ ပႅတ်ႇပိူင်
 - ဢဝ်လွင်ႈယိူၼ်ႉၵၼ်သေ ဢွင်ႇပေႉ။
 - ဢဝ်လွင်ႈဢီးလူ တၢင်းႁၵ်ႉသေ ဢွင်ႇပေႉ။
 - ဢဝ်ပၺ်ႇၺႃႇသေ ဢွင်ႇပေႉ။
 - ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ပၼ်သေ ဢွင်ႇပေႉ။
 - ဢဝ်ႈၶိူင်ႈယိပ်းသေ ဢွင်ႇပေႉ။
 - ဢဝ်ႁႅင်းၼႂ်း-ၼွၵ်ႈ တင်းၼမ်သေ ဢွင်ႇပေႉ။
 - ဢဝ်လၢႆးမိူၵ်ႈတိုဝ်တၼ်သေ ဢွင်ႇပေႉ။
 - ဢဝ်လွင်ႈတိုတ်းၶၢတ်ႇပႅတ်ႈ ဝၢင်းသေ ဢွင်ႇပေႉ။
ၼႂ်းၼင်ႇၵၢၼ်ဢွင်ႇပေႉ 8 ပိူင်ၼႆႉ ဢၼ်ဢွင်ႇပေႉၼိူဝ် ၽူႈၶဵၼ်ႁဝ်း 8 ပိူၼ်ၼႆႉ မၢႆ 4 တေႃႇ 8 ဢွင်ႇပေႉလႆႈ 5 ပိူင်ၼႆႉၸမ်ႉ ဢမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈတေႃႇၸူဝ်ႈ ဢႃႇယုၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းလႆႈ။ ၸၢတ်ႈၼႃႈပၢၼ်လိုၼ်း ယႃႇၽူမ်ႈလၢတ်ႈလႃႈ ၸၢတ်ႈၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းသုတ်းယဝ်ႉ။ တေႇဢဝ် 1 တေႃႇ 3 လၢႆးဢွင်ႇပေႉ 3 ပိူင်ၼႆႉတေႉ ၸၢတ်ႈၼႆႉ တေႃႇၽဝၸၢတ်ႈ သိုပ်ႇႁွတ်ႈၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၵေႃႈ လႆႈပိုင်ႈဢိင်မၼ်းမႃး ၼမ်ၼႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႇလႅင်ႇမျိၼ်ႉ၊ ၸၢႆး
စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်ကို ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၆ တွင် မြစ်ကြီးနားမြို့၌ ဦးတင်မောင်၊ ဒေါ်မယ်ခတို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ တင်လှိုင် ဖြစ်၏။ 
မြစ်ကြီးနားမြို့ အထက (၁) တွင် ပညာ ဆည်းပူးစဉ် အတွင် ကြက်ခြေနီ အသင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ သူနာပြု တပ်ကြပ်ကြီး အဆင့်သို့တိုင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အသက် ၂၁ အရွယ်တွင် ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့၏ အမြင့်ဆုံးဆု ဖြစ်သော ဟင်နရီဒူးနန့်ဆု ကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုနှစ်မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်း ဌာနချုပ်တွင် လက်ထောက် ပြန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်၌ ဂျပန်နိုင်ငံ လူငယ် ကြက်ခြေနီ အသင်းသို့ သွားရောက် လေ့လာခဲ့သည်။
ဆုရရှိခဲ့သည့် အဖြစ်အပျက်.
၁၉၇၆ ခုနှစ်က မြစ်ကြီးနားမြို့ တဖက်ကမ်း ခတ်ချိုကျေးရွာ ကူးတို့ဆိပ်တွင် အင်ဂျင်နီယာတပ်မှ မော်တော်ယာဉ် တစင်း ဖောင်ပေါ် အတက်၌ ဘရိတ်ချော်ပြီး ရေထဲ ကျသွားသည်။ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပျက်မှုကြောင့် အံ့အားသင့် နေကြစဉ် စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်က ကားထဲတွင် ပါသွားသော ရဲဘော် ခင်မောင်အေးအား မိနစ် ၂၀ ကြာ ရေငုပ်ရင်း သက်စွန့်ဆံဖျား ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ဤသို့သော စွန့်စား စွမ်းဆောင်ခဲ့မှုကြောင့်ပင် စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်အား ကမ္ဘာ့ ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့က ဟင်နရီဒူးနန့်ဆု ပေးအပ် ချီးမြှင့်ခဲ့ပါသည်။ စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်သည် ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၇ တွင် ရူမေးနီးယားနိုင်ငံ ဘူခါရက်မြို့၌ ကျင်းပသော (၂၃) ကြိမ်မြောက် အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ညီလာခံတွင် ဆုတက်ရောက်ယူခွင့် ရရှိခဲ့၏။
စာပေ.
စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်သည် စာပေ ဝါသနာရှင် တဦး ဖြစ်သည့် အလျောက် သူ၏ ဘဝ အတွေ့အကြုံများကို သုံးဆယ့်တစ်ရက် နိုင်ငံခြားခရီး စာအုပ်ဖြင့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး.
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် စောစုစုခိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ အသက် ၂၉ နှစ် အရွယ် ၂၅ မတ် ၁၉၈၅ တွင် စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့် ဦးနှောက် အမြှေးရောင် ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ သားတယောက်၊ သမီးတယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ဢွင်ႇဝိၼ်း၊ ၸၢႆး
စိုင်းအောင်ဝင်းသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသင်ကြားသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို ရေးသားနေသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
စိုင်းအောင်ဝင်းကို အဖ ဦးဝင်းဝေါ် အမိ ဒေါ်ခမ်းလူ တို့မှ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ နမ့်ဆန်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လားရှိုးမြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို အင်္ဂလိပ်စာ ရမှတ် ၁၅၀-၂၀၀ ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီအေဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်မှစပြီး ကိုယ်ပိုင် အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် အလယ်တန်း၊ အထက်တန်းနှင့် အဆင်မြင့်တန်း ကျောင်းသူကျောင်းသားများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချ လျက်ရှိသည်။
အင်္ဂလိပ်စာ ပညာပေးဆောင်းပါးများ၊ ဗဟုသုတဆောင်းပါးများ၊ ဘာသာပြန်ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ပြုစုရေးသားလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် English For All Magazine နှင့် Global English Magazine တို့တွင် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် ရေးသားလျှက်ရှိသည်။
ဢွမ်လူမ်း
radio
ငဝ်ႈပိုၼ်ႉတၢင်းၶိုၼ်ႈသင်ႉလူင် ၼႂ်းလုမ်ႈၽႃႉၼႆႉ တႄႇမႃး တီႈသွၵ်ႈႁႃႁၼ် ထၢတ်ႈၽႆးၽႃႉသေ သမ်ႉႁူႉ ၸႂ်ႉထၢတ်ႈၽႆးၽႃႉ ၼႂ်းၵၢင်ႁၢဝ်သေ မေႃႇပွႆႇသဵင် ၼႂ်းဢွမ်ႇလူမ်း(radio)မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ r)၊ ၾူၼ်း(Phone)၊ႁၢင်ႈသဵင်(TV) ၸၢၵ်ႈၼပ်း(Computer) သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းပဵၼ်မႃး လိၵ်ႈၽႆးၽႃႉ(email)၊ ၼႅင်ႈလူၵ်ႈ (internet) ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။<br>
မိူဝ်ႈပႆႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈဢွမ်လူမ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁူႉ လွင်ႈဝၢႆႇယႃႇလႅတ်ႉ(wireless) ဢၼ်ပဵၼ် ၵဝ်ႉငဝ်ႈ ဢွမ်လူမ်းၼႆႉယူႇ။ တႃႇတေပဵၼ်မႃး လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄ့ မိူဝ်ႈပီၶရဵတ်ႈ(1873)ၼီႈၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉပႆႇၺႃႇၽၢႆႇပၢႆးသၢႆ ʻʻမိတ်ႉသတိူဝ်ႇမႅၵ်ႉၵသွႆးʼʼ သေႃႉႁၼ်သၢႆႁႅင်းၽႆးၽႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈပီ 1883 မိတ်ႉသတိုဝ်ႇၽိတ်ႉၸၵျႃႇရႄႇ သေႃႉႁႃႁၼ် သၢႆႁႅင်းၸၼ်ၽႆးၽႃႉ ၼႂ်းၵၢင်ႁၢဝ်ယူႇယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ပီ 1896 ၼီႈၼၼ်ႉတႄႉ ၵေႃႉပဵၼ်ʻမိတ်ႉသတိူဝ်ႇ မႃႇၵူဝ်ႇၼီႇʼ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းဢီႇတလီႇ ၶူင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၶိူင်ႉၸႂ်ႉ ဝၢႆႇယႃႇလႅတ်ႉသေ လႆႈၶၢဝ်ႇလိုဝ်း ၵႂႃႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵေႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။
"မိတ်ႉသတိူဝ်ႇ မႃႇၵူဝ်ႇၼီႇ"ၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ1899 ၼီႈၼၼ်ႉ ၶူင်ဢွၵ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်ၸၢၵ်ႈဝၢႆႇယႃႇလႅတ်ႉ သွင်ဢၼ်သေ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ပွင်ႇၶၢဝ်ႇလႆႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ၵႅတ်ႇၶႄလႆႈပႃး ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးလူင် ဢၼ်ၸူမ်ၼမ်ႉလမ်းၼိုင်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလီ ၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉ မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈပီ 1911ၼီႈ လိူၼ်တီႇသိမ်ႇပိူဝ်ႇ (2) ဝၼ်းၼၼ်ႉ ပွင်ႇၶၢဝ်ႇ ၶၢမ်ႈလႆႈ ၼမ်ႉသမ်ႇမုတ်ႇတရႃႇ ဢတ်ႉတလၼ်ႇတိတ်ႉသေ တိတ်းတေႃႇၸူး မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တီႈၵႆလိူဝ်သုတ်း လႄႈ ၶၢဝ်ႇမၼ်း လိုဝ်းႁူင်ၵႂႃႇတင်းၵမ်ႇၽႃႇ ဢွၼ်တင်းသုတ်းပိူၼ်ႈ ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
–-!+×@÷#$=/%_^&<>[])(*-'cv":;,?.,
ဢၼ်ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းဝႃႈ ဢွမ်လူမ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇလူဝ်လူဝ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈတႄ့မၼ်း သဵင်မႃးၸွမ်းလူမ်းဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ။ သဵင်ဢၼ်လုၵ်ႉ တီႈႁူင်းပွႆႇသဵင်မႃးၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈပဵၼ်ထၢတ်ႈ လႆၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းထၢတ်ႈၽႆးၽႃႉယဝ်ႉ ဢဝ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တီႉဢဝ်ထၢတ်ႈၽႆးၽႃႉၼၼ်ႉသေ လႅၵ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်သဵင်မိူၼ် ၵဝ်ႇၶိုၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈဝႃႇယႃႇလႅတ်ႉ တႄႇပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ ၵမ်ႇၽႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈပၢၼ်မၼ်း ၵႂႃႇပၢၼ်ၼိုင်ႈသေတႃႉ တေႃႉတႄႉ သူင်ႇၶၢဝ်ႇလႆႈ တႃႇမၵ်းမၼ်ႈ လွင်ႈပဵၼ်လွင်ႈလု ၶၢဝ်လီၶၢဝ်ႇၸႃႉၵူၺ်းလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးပိူင်ႈသင်ၵၼ်တၢင်းလၢႆးသူင်ႇၶၢဝ်ႇ သၢႆလဵၵ်း(Telegrapher) ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။<br>
တေႃႇပေႃးထိုင် ပီ 1918 ၼီႈၵေႃႈ ပႆႇပႃႈလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်း ၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈရေႇတီႇယူဝ်ႇၼၼ်ႉၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ၊ တႄႇဢဝ်တီႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဝႃႇယႃႇလႅတ်ႉသေ ၸင်ႇသိုပ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇပဵၼ်မႃး ရေႇတီႇယူဝ်ႇ ယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇတေပဵၼ်မႃး ရေႇတီႇယူဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်း သုတ်း လႆႈၶူင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး လွတ်ႇႁၢင်ႉလူမ်း ʻဝႅတ်ႉၵျူႇဢႅမ်ႇၵျူႇʼလႄႈ ဢွမ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်း ʻမၢႆႇၵရူဝ်ႇၽူင်းʼယူႇယဝ်ႉ။ ဢွမ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်း မၢႆႇၵရူဝ်ႇၽူင်းတႄ့ ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းသႂ်ႇသေ လွတ်ႇႁၢင်ႉလူမ်း ဝႅၵ်ႉၵျူႇဢႅမ်ႇၵျူႇတႄ့ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ပွႆႇဢွၵ်ႇပဵၼ်သဵင်လႄႈ တီႉဢဝ်သဵင်ဢၼ် မၢႆႇၶရူဝ်ႇၽူင်း သူင်ႇမႃးၼၼ်ႉယူႇ။ ဢိင်ဢဝ်ၶိူင်ႈသွင်ဢၼ်ၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းသေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ၸၢၵ်ႈဢွမ်လူမ်း"ရေႇတီႇယူဝ်ႇ" ယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1904 ၼီႈၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉပႆႇၺႃႇ "မိတ်ႉသတိူဝ်ႇ ၵျွၼ်းဢီမ်ႇဝရူဝ်ႇၽလိင်းမိၼ်း" ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢင်းၵိတ်း ၶူင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈလွတ်ႇႁၢင်ႉလူမ်းၼၼ်ႉသေ ၵေႃႉပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ "မိတ်ႉသတိူဝ်ႇ လီတႃႇၽေႃႉရႅတ်ႉ" ၶိုၼ်းမႄးလိုမ်ႉမႄးႁဵတ်းႁႂ်ႈလီလိူဝ် ၶိုၼ်ႈသၢင်ႉမႃးယူႇယဝ်ႉ။<br>
ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ "မၢႆႇၶရူဝ်ႇၽူင်း" ၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈသၢင်ႉဝႆႉႁင်းမၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ပီ 1908 ၼၼ်ႉ ၵူႈဝၼ်းသဝ်ယူႇ။
 - ႁၵ်ႉၶိူဝ်း (ၸၢႆး)၊ တၢတ်ႇႁူဝ်ယၢဝ်၊ ပပ်ႉၸဵင်ၶမ်းလႅင်း မၢႆ (12)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 27-30 ။
 - ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ (တူဝ်ထူပ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း)
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်း လုမ်ႈၾႃႉ.
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 1 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Older Persons
 - ဝၼ်းၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢႆလုမ်ႈၾႃႉ - World Vegetarian Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း ၵၢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉ - International Day of Non-Violence
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 5 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းမေႃသွၼ်လုမ်ႈၾႃႉ - World Teachers' Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 9 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၵၢၼ်သူင်ႇလိၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Post Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 10 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းပၢႆးၸႂ်ယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ - World Mental Health Day
 - ဝၼ်းသၢႆတႃလုမ်ႈၾႃႉ
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 11 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of the Girl Child
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 13 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇလူတ်းလူင်း ၽေးၶဵၼ်- International Day for Disaster Reduction
 - World Thrombosis Day
 - ဝၼ်းဢမ်ႇၼုင်ႈသိူဝ်ႈပိတ်း - No Bra Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 14 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလၵ်းၸဵင်လုမ်ႈၾႃႉ - World Standards Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 15 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းသုၵ်ႈမိုဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ - Global Handwashing Day
 - ဝၼ်းၶွၼ်ႉတဝ်ႉၶၢဝ်လုမ်ႈၾႃႉ - International White Cane Day
 - ဝၼ်းၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းယူႇဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 16 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ - World Food Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 17 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၵွတ်းၽၢၼ်ႁဵၼ်ႈ - International Day for the Eradication of Poverty
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 18 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၶူၼ်ႉႁႃပိုၼ်းၵဝ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Archaeology Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 20 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းတၢင်းပဵၼ်လုပ်ႇၶွပ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Osteoporosis Day
 - ဝၼ်းပၢႆးသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆလုမ်ႈၾႃႉ - World Statistics Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 24 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - United Nations Day
 - ဝၼ်းၶေႃႈမုၼ်းမုၼ်းလႅင်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Development Information Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 27 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ငဝ်းႁၢင်ႊသဵင် လႄႈ သဵင်ဢတ်း - World Day for Audiovisual Heritage
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 28 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းၸိူင်းငဝ်းႁၢင်ႈလူၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ - International Animation Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 29 ဝၼ်း.
 - ဝၼ်းတၢႆၽၢၵ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ/ဝၼ်းတၢင်းပဵၼ်ဢဵၼ်လိူတ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃတႅၵ်ႇ - World Stroke Day
ဝၼ်းၽတ်း ထူၼ်ႈသွင်.
 - ဝၼ်းသၢႆတႃလုမ်ႈၾႃႉ - World Sight Day
ဝၼ်းသုၵ်း ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ.
 - ဝၼ်းယုမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ - World Smile Day
ဝၼ်းသဝ် ထူၼ်ႈသွင်.
 - ဝၼ်းၼူၵ်ႉၶၢႆႉမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Migratory Bird Day
ပၢင်ပွႆး ဢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ.
 - ပွႆးဢွၵ်ႇဝႃႇ (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ) - ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 14 ဝၼ်း
 - တီႇပႃႇဝလီႇ (မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး)
ငဝ်ႈ.
 - လိူၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ <br>
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
ဝဵင်းဢၢင်ႇတေႃး
ဝဵင်းဢၢင်ႇတေႃး (ɑ́ŋ tɔ́), (အင်တောမြို့), (Intaw), (Intau) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။
ဢၵ်ႉၵေႃးသꧤႃႇရတွႃႇၸ
ꧤႃႇရတွႃႇၸၼႆႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႇၼႃးၸႂ်ႁၢဝ်ႈၸႂ်ပွတ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ။ လွင်ႈလဵၵ်ႉၼွႆႉဢွၼ်ႇၵွႆးၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတေႃးသ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵၢင်ၸ်ဢမ်ႇမိူၼ်တင်းမၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၵႆႉႁိုတ်းႁၢတ်ႇၸၢတ်ႇသဵင်လႃႇပွင်ႉမင်ပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉမၼ်းဝႃႈ ဢၵ်ႉၵေႃးသꧤႃႇရတွႃႇၸ (ꧤႃႇရတွႃႇၸ ၵေႃႉတေႃးသယႂ်ႇ)ၼႆ။<br>
<br>
မိူဝ်ႈမၼ်းလႆႈႁူႉငိၼ်းဝႃႈ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵၻ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ယင်းပၢႆပႃးပုၼ်ႇၼႃးၸိူဝ်းမီးပၺ်ႇၺႃႇၼႆလႄႈ မၼ်းၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ "ပေႃးၶၢဝ်းႁိုင်မႃး လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႇတပုၼ်ႇၼႃးႁဝ်းတေၸူမ်းႁၢႆသေ တေပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉ ရႁၢၼ်းၵေႃႉတမဢၼ်ပဵၼ်မိတ်ႉသႃႇတိတ်ႉထသဵင်ႈယဝ်ႉ" တင်းဝူၼ်ႉတင်းၸႂ်လမ်ဢွၵ်ႇတေႃးသယူႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇမၼ်းလႆႈႁူႉဝႃႈ ၽူႈယႂ်ႇၼႂ်းၸၢဝ်းၽႃႇရတွႃႇၸၶဝ် ဢၼ်ၸမ်ၸႂ်တင်းမၼ်း ဢူၺ်းလီမၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ပွႆႇၽႃႈၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇပႃးၸွမ်းၼႂ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆလႄႈ ၸင်ႇဢွၵ်ႇတေႃးသသေ မီးၸႂ်ၸင်းတေႃႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈထူပ်းႁၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸင်ႇၵႂႃႇၸူးတီႈၵျွင်းဝေႇလုဝၼ်ႇ မိူင်းရႃႇၸၵျူဝ်ႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
မႅၼ်ႈၽွင်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတိုၵ်ႉဢဝ်တြႃးၼမ်ႉၸိုမ်းသႅင် ၸႅၵ်ႇလဵင်ႉၵူၼ်းတင်းလၢႆယူႇ။ ꧤႃႇရတွႃႇၸၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၽႅဝ်ၵႂႃႇပႃႈၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ဢႃႇယုမၼ်းၵေႃႈယႂ်ႇ တေႃႈသမၼ်းၵေႃႈဢွၵ်ႇလႄႈ ပေႃးသၼ်ႇလူင်ဝႆႉတင်းတူဝ်း။ ပေႃးၽႅဝ်ၵႂႃႇပႃႈၼႃႈၸဝ်ႈၵေႃႈ လႃႇပွင်ႉၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ၼင်ႈၼိမ်ယူႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇထၢမ်မၼ်းၼင်ႇၼႆ၊ "ဢေႃး... ꧤႃႇရတွႃႇၸ ပီႈၼွင်ႉမီး ဢမ်ႇၼၼ် ဢူၺ်းလီမႂ်းသေၵေႃႉၵေႃႉၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ဢမ်ႇမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇမႂ်းႁႃႉ" ထၢမ်ၼင်ႇၼႆ။ ꧤႃႇရတွႃႇၸၵေႃႈ ၸင်ႇတွပ်ႇဝႃႈ "မႃးၽႅဝ်လေႃႇ၊ တေႁဵတ်းသင်လႃႇ"၊ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇတွပ်ႇဝႃႈ "ပုၼ်ႇၼႃးလူင်- ပေႃးၼၼ် သင်ဝႃႈမႂ်းသမ်ႉတမ်းလဵင်ႉၶဝ်ႈမုၼ်းတၢင်းၵိၼ်ၼႆ သင်ၶဝ်သမ်ႉဢမ်ႇၵိၼ်၊ ၶဝ်ႈမုၼ်းတၢင်းၵိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်သင်ၵႂႃႇၼႆ လၢတ်ႈၼႄၵဝ်ၽြႃးလူး" လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆလႄႈ ꧤႃႇရတွႃႇၸၸင်ႇတွပ်ႇဝႃႈ "ၸၢင်ႈပဵၼ်သင်လႃႇ၊ ၶဝ်ႈမုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵိုတ်းဝႆႉတီႈႁဝ်းၵွႆးဢိူဝ်ႈ" ဝႃႈၼႆ။<br>
<br>
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ "ပေႃးမိူၼ်ၼၼ် မႂ်းပုၼ်ႇၼႃးၼႆႉ ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းလႃႇပွင်ႉဢၼ်ၶိုၵ်ႉဢၼ်ၶမ်ႇ ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်သေ တမ်းလဵင်ႉၵဝ်ၽြႃးၵေႃႈ ၵဝ်ႇဢမ်ႇႁပ်ႉဢဝ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵႂၢမ်းလႃႇပွင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵိုတ်းဝႆႉယူႇတီႈမႂ်းၵွႆးဢိူဝ်ႈ" ပူင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။<br>
<br>
ꧤႃႇရတွႃႇၸၼႆႉ လႅတ်းလႅင်ႈၺၢၼ်ႇၽၢႆလႄႈ ၸင်ႇဝူၼ်ႉမႅၼ်ႈဝႃႈ "ႁဝ်းၼႆႉ ပေႃးပိူၼ်ႈလႃႇႁဝ်းၼႆ ႁဝ်းၶိုၼ်းလႃႇမင်ပၼ်ၵမ်းလဵဝ်၊ ႁဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢွၵ်ႇတေႃးသသေ ႁဝ်းၵေႃႈၸွမ်းဢွၵ်ႇတေႃးသ၊ ၽၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်လႅၵ်ႈဢဝ်တေႃးသယူႇႁဵတ်းၼၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၸင်ႇလႆႈတုၵ်ႉၶတင်းသွင်ၽၢႆႇဢိူဝ်ႈ" ဝူၼ်ႉၼင်ႇၼႆ။<br>
<br>
တူၺ်းလူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၽူႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉဢိူဝ်ႈ။ မၼ်းၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇႁပ်ႉတေႃးသဢၼ်ပိူၼ်ႈပၼ်မၼ်း။ တႃႇပိူၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်တေႃးသသင်၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈတုၵ်ႉၶ၊ ꧤႃႇရတွႃႇၸပွင်ႇၸႂ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ယိၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းႁၢၼ်ႉၸႂ်သေ "ဢေႃး-ရႁၢၼ်းၵေႃးတမ၊ ၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈမျၢတ်ႈတွၼ်းယႂ်ႇလူင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ" ၸင်ႇၶၢၼ်ပၢဝ်ႇၸိူင်ႉၼႆ။<br>
<br>
ဢၵ်ႉၵေႃးသꧤႃႇရတွႃႇၸၼႆႉ ၸင်ႇႁပ်ႉပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ၽိုၵ်းသႃၵၢၼ်ဝိပသ်သၼႃႇလီလီငၢမ်းငၢမ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ဢရေႃသ ၼေယျေႃ ၼသေႃ ရေႃသေတိ ၵိၼ်ၸိ<br>
တံဝႃပိ ၻီရႃ မုၼိ ဝေၻယၼ်တိ။<br>
(သုတ်တၼိပႃတ၊ မုၼိသုတ်တ)<br>
<br>
ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈႁႂ်ႈၵဝ်ဢွၵ်ႇတေႃးသ၊ ၵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈလႂ်ၽႂ်ဢွၵ်ႇတေႃးသၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉၶဝ်မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ "မုၼိ" ပဵၼ်ၽူႈသိၼ်ႁိူင်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ဢၼႃႇထပိၼ်ႇတိၵ
ၵူၼ်းမီးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇတိၵ မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထၼႆႉ ၽႅဝ်မႃးမိူင်းရႃႇၸၵျူဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၼွင်ႉၽၢႆႇမေးမၼ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တေယေႃးၶိင်းမႃးၵိၼ်ၸွမ်းတီႈႁိူၼ်းၼွင်ႉမၼ်းၼႆလႄႈ ပိၼ်ႇတိၵယိၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၶႂ်ႈဝႆႈသႃ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတႄႉတႄႉ။ ၸႂ်မႆႈသေ ထိုင်မႃးၵၢင်ၼႂ်ၸဵမ်ၸဝ်ႉ ၸင်ႇပႆႇၵႂႃႇၸူးထိူၼ်ႇမႆႉ တီႈဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။<br>
<br>
"မႃးလႄႈ သုတ်ႉတတ်ႉတ" ၽိူဝ်ႇလႆႈငိၼ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁွင်ႉတူင်ႉတၵ်ႉၼင်ႇမိုတ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ယိၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းတႄႉတႄႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇသိုပ်ႇႁေႃးၼႄ တေႇသၼႃႇတြႃးၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမီးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇတိၵၼႆႉ လႆႈၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ဢၼႃႇထပိၼ်ႇတိၵၼႆႉ ယွၼ်ႉပႃႇရမီႇမီးဝႆႉဝၼ်းလင်လႄႈ ပေႃးလႆႈထွမ်ႇတြႃးၸဝ်ႈၼႆႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈဢၼိတ်ႉၸဢၼ်ဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၼၼ်ႉ ၽုတ်းမႃးၼႂ်းၸႂ်သေ လႆႈပဵၼ်သေႃးတႃႇပၢၼ်ႇၵႂႃႇ။ ၵူၼ်းမီးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇတိၵၼႆႉ ယိၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းၼႃႇလႄႈ ၸင်ႇၽိတ်ႈပၢင်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပေႃးထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈမႃးၵိၼ်သွမ်းတီႈႁိူၼ်းမၼ်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ပေႃးၵိၼ်သွမ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းမီးလူင် ၸင်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈတီႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဝႃႈ "ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတီႈၶႃႈ - ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်ဢၼ်တေမႃးၼႆႉ တင်းသင်ႇၶႃႇၶဝ်သေ ၶႅၼ်းတေႃႈ မႃးဢဝ်ဝႃႇတီႈမိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိသေၵမ်းၶႃႈ" ၼႆလႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ "ဢိူဝ်ႈ ၵူၼ်းမီးလူင် ၵေႃႉပဵꧣ်ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈႁိူၼ်းဢိူၺ်း၊ ၽြႃးပုတ်ႉထဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶႂ်ႈယူႇသဝ်းတီႈဢတ်တဵတ်ႇယဵၼ်ႁင်းၵွႆးၸဝ်ႈလဵဝ်ၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ" ၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၵူၼ်းမီးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇၸင်ႇဝႃႈ "ၶႃႈၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် ပွင်ႇၸႂ်ယူႇတီႈၶႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတီႈၶႃႈ၊ ၶႃႈႁဝ်းၶဝ်ပွင်ႇၸႂ်ယူႇတီႈၶႃႈဢေႃႈ" လဝ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။<br>
<br>
ပေႃးၶိုၼ်းၽႅဝ်မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထၵေႃႈ ဢၼႃႇထမိၼ်ႇၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇၽြႃးပဵꧣ်ၸဝ်ႈတေသဝ်းထင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁႃဢွင်ႈတီႈမၼ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈမၼ်းတႄႉ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်တီႈဢမ်ႇပေႃးၸမ်ပေႃးၵႆဝဵင်းသေ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵေႃးၵႂႃႇငၢႆးမႃးလူမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေလႆႈပဵၼ်တီႈတဵတ်ႇယဵꧣ် ၽွင်းၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းသေ ၽွင်းၶၢဝ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၵေႃႈ ယႃႈႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်တီႈၵူၼ်းဢူၼ်ဢၢၼ်မေႃးမႄးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၸင်ႇဢွၵ်ႇႁႃဢွင်ႈတီႈ ႁႂ်ႈပေႃးမိူၼ်ၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းႁႃႁၼ်သူၼ်သိူဝ်းၸဝ်ႈၸၢႆးၸေႇတ မိူၼ်ၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉ၊ ၸင်ႇၵႂႃႇထၢမ်သိုဝ်ႉတီႈၸဝ်ႈမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၸၢႆးၸေႇတၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶၢႆလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးဢဝ်တႅင်းၵႃးၶမ်းသိူဝ်ႇႁႂ်ႈလူမ်ႈသူၼ်ၵွၼ်ႇ ၸင်တေၶၢႆ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။<br>
<br>
ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမီးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇၼႆႉ ပၼ်လႆႈၼင်ႇၵႃႈၶၼ်မၼ်းယွၼ်းလႄႈ ၶႃၸင်ႇပဵၼ်သိုဝ်ႉပဵၼ်ၶၢႆၵၼ်။ ၵူၼ်းမီးလူင် ၸင်ႇဢဝ်လေႃႉတေႃႉတၢင်ႇဢဝ်တႅင်းၵႃးၶမ်းမၼ်းမႃး ၽႄႇသိူဝ်ႇၼိူဝ်လိၼ်သူၼ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇတေလူမ်ႈမူၼ်းၼၼ်ႉ ၵိုတ်းပွတ်းတွၼ်ႈဢွၼ်ႈၼိုင်ႈၵွႆးယဝ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၸၢႆးၸေႇတၸင်ႇလွမ်တူၵ်းၸႂ်တၢင်းလူႇလူင်ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇဝႃႈ- လိၼ်ဢၼ်ၵိုတ်းၼၼ်ႉတႄႉ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈၶၢႆသေၵမ်း၊ ပွတ်းတွၼ်ႈလိၼ်ဢၼ်ၵိုတ်းၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတႃႈႁႂ်ႈဝႆႉပဵၼ်တႃႇၼၶႃႈႁဝ်းသေၵမ်းၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁပ်ႉႁဵၻ်းၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼႃႇထမိၼ်ႇၵေႃႈ ၸင်ႇၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းတီႈယူႇ၊ ႁုင်းထမ်းလူင်၊ သိုင်ႇၾႆး၊ တီႈဝႆႉၶူဝ်း၊ ထၢင်ႇၽၢႆႈ၊ တႅၼ်ႈတႃႇပႆ ဢၼ်ပႃးမုင်းမၼ်း။ တႅၼ်ႈတၢင်းၼွၵ်ႈ၊ ၼမ်ႉၼွင်၊ ၼမ်ႉမေႃႇ၊ ၶွင်ႉဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် တေလႆႈမႃးထွမ်ႇငိၼ်းဢဝ် ထမ်ႇမတြႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ တၢင်းလူႇယႂ်ႇလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇ ဢၼ်ပဵꧣ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တၵ်ႉၵႃႇၸိူဝ်းမႃးၵိူဝ်းယမ်ဝႆႈသႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵိုၵ်းပိုၼ်းၵႂႃႇတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇယိုၼ်ႈပူင်ပၼ် ၶူးဢေႇတတၵ်ႉၵ တီႈဢၼႃႇထပိၼ်ႇတ လူၺ်ႈတႃႇၼလူင်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။