Family Relationships, Roles and the Meaning of Active Aging among Rural Northeastern Thai Elders

บทคดยอ ผปฏบตการพยาบาลขนสงเปนเรองใหมของการไดรบรองวฒบตรสำหรบพยาบาลในประเทศไทยโดยสภาการพยาบาลเมอ พ. ศ. 2546 ตงแตมบทบาทผปฏบตการพยาบาลขนสงในประเทศไทยยงไมพบการศกษาวจยเกยวกบการพฒนาบทบาทของผปฏบตการพยาบาลขนสง ดงนนวตถประสงคของการวจยครงน เพอศกษาการพฒนาบทบาทของผปฏบตการพยาบาลขนสงในประเทศไทย โดยใชระเบยบวธวจยแบบผสมผสาน 2 ระยะ ระยะแรกใชวธการศกษาเชงปรมาณโดยใชแบบสอบถามเพอสำรวจผปฏบตการพยาบาลขนสงทไดรบวฒบตรจากสภาการพยาบาล ตงแต พ. ศ. 2546 – 2548 จำนวน154 คน ระยะทสองใชวธการศกษาเชงคณภาพเพอศกษาขอมลจากผใหขอมลจำนวน 13 คน โดยใชวธการสมภาษณเชงลก การสงเกตอยางไมมสวนรวม การบนทกภาคสนาม และการทบทวนเอกสารวเคราะหขอมลโดยใชสถตเชงพรรณนาและวเคราะหเชงเนอหา ผลการศกษาระยะแรกพบวา การปฏบตบทบาทของผปฏบตการพยาบาลขนสงมมาก คอ บทบาทของผปฏบตการพยาบาล ผใหความร ผใหคำปรกษา ผจดการ และผวจย ในขณะทการปฏบตบทบาทดานจรยธรรมและกฎหมายมปานกลาง ผลการศกษาระยะทสองพบวา กระบวนการพฒนาบทบาทของผปฏบตการพยาบาลขนสงประกอบดวย 3 ขน ไดแก ผเรมตน ผมความสามารถ และผเชยวชาญ ปจจยสนบสนนทสำคญของการพฒนาบทบาทของผปฏบตการพยาบาลขนสง คอ ก) ปจจยดานองคกร (ระบบบรการสขภาพและนโยบายองคกร) ข) ปจจยดานบคคล (คณลกษณะของผบรหารการพยาบาล และการปฏบตงานทดของทมสหสาขาวชาชพ) และ ค) ปจจยแหลงสนบสนน (การไดรบทน) ปจจยอปสรรคทสำคญทสดในการพฒนาบทบาทของผปฏบตการพยาบาลขนสง คอ ก) ปจจยดานองคกรเกยวกบการบรหารงานทไมด(ขาดคำอธบายโครงสรางองคกรทชดเจน และนโยบายขององคกรไมชดเจน) ข) ปจจยดานบคคลเกยวกบการสนบสนนจากผบรหารดานการปฏบตการพยาบาลขนสงนอย (การมอบหมายงานทไมสะทอนการปฏบตการพยาบาลขนสง และพฤตกรรมไมใหความรวมมอของสมาชกในทมสหสาขาวชาชพ และ ค) ปจจยแหลงสนบสนนเกยวกบการขาดอตรากำลงพยาบาล (การมอบหมายงานทไมใชการปฏบตการพยาบาลขนสง) คำสำคญ: การวจยแบบผสมผสาน; การปฏบตและการพฒนาบทบาท; ผปฏบตการพยาบาลขนสงประเทศไทย Abstract This ethnographic study sought to explore family relationships, roles andthe meaning of active aging among rural Northeastern Thai elders. Study participantsconsisted of 58 elderly informants and 45 family members from 44 different familystructures. Data were collected through participant observation and in-depthinterviews, and analyzed via latent content analysis. Results revealed four typesof family relationships (one-generation, two-generation, three-generation and fourgenerationliving patterns) and two major roles (earning a living and instructingchildren/grandchildren). Active aging meant elders made contributions and achievedhappiness by doing things beneficial for themselves, family and society. Within activeaging, eight ways of life were noted (working; looking after grandchildren/greatgrandchildren; getting loans; participating in social life; visits from descendants;children’s gratitude; health; and, pre-death preparations). Positive circumstancesresulting from elders’ active aging included: having economic stability; good health;and, having children who were grateful to them in times of independence, as well asdependence. One and two-generation family patterns were found not to promoteactive aging, resulting in elders not feeling secure that someone would care for themin the future. However, three and four-generation family patterns were found topromote active aging, resulting in elders feeling secure that someone would care forthem now and in the future. Keywords: Active aging; Rural Thai elders; Family relationships; Ways of life; Roles