Non-dipper ve dipper normotansif bireylerede SCORE kardiyovasküler risk puanlama sisteminin değerlendirilmesi

Amac: Klinik kan basinci (KB) olcumu ile karsilastirildiginda 24-saatlik ambulatuar kan basinci izlenmesi ile (AKBI), hipertansiyon (HT) siddeti, gun ici kan basincinin (KB) degiskenligi ve 24 saatlik terapotik etkinligi degerlendirmede belirgin avantaj elde edilmistir. Normotansif veya komplike olmayan esansiyel HT’li bircok kimsede sistolik (SKB) ve diyastolik KB (DKB) gece uykusu sirasinda en dusuk seviyelere iner, en yuksek degere sabah ulasir ve gun icinde yavas bir azalma gosterir. KB’nin uyku suresi boyunca gunduz olcumlerine gore % 10'dan fazla azalmasi sirkadiyen degisimin oldugunu gosterir. Bu gunluk degisimin bulunmasi normal bir bulgu olan dipper KB paterni olarak tanimlanirken, olmamasi ise non-dipper olarak tanimlanir. Non-dipper KB uc organ hasari ve olumcul - olumcul olmayan kardiyovaskuler hastaliklarla (KVH) anlamli sekilde iliskili oldugu gosterilmistir. Cok sayida AKBI calismasinda sadece hipertansif hastalarda degil, normotansif bireylerde de non-dipper KB uc organ hasari ve olumcul ve olumcul olmayan KV olaylarla iliskili oldugu gosterilmistir. Kardiyovaskuler (KV) olay riskinde artis bulunan bireylerde sistematik KV risk degerlendirmesi onerilir. SCORE risk sistemi, ilk olumcul aterosklerotik olayin 10 yillik riskini degerlendirir. Bu calismanin amaci normotansif bireylerde non-dipper KB ile SCORE risk sistemi arasindaki bir iliski olup olmadiginin arastirilmasidir. Yontemler: Bu calismada, normotansif olan ardisik 100 kisi prospektif olarak degerlendirildi. Bu kisilerden 52 tanesi normotansif non-dipper grubunda ve 48 tanesi normotansif dipper grubundaydi. Non-dipper ve dipper hasta gruplari 24 saatlik ambulatuar kan basinci izlemine (AKBI) gore belirlendi. SCORE sistemine gore yas, cinsiyet, sigara kullanimi, sistolik kan basinci (SKB) total kolesterol (TK) ve HDL kolesterol gibi risk faktorleri kullanilarak 10 yillik olumcul KV olay riski hesaplandi. Bulgular: Non dipper normotansif calisma grubunda SCORE risk sistemi anlamli olarak yuksek saptandi (p=0.005). Ayrica LDL ve TK degerleri non dipper HT’li hasta grubunda anlamli olarak daha yukseti. Kreatinin klirensi ise dipper normotansif calisma grubunda daha yuksek saptandi. Diger demografik, klinik ve laboratuvar parametreler iki grup arasinda benzerdi. AKBI’de ise gece SKB ve DKB anlamli olarak non-dipper normotansif calisma grubunda yuksek saptandi (p<0.001). SCORE risk orani ile gunduz-gece SKB degisim orani arasinda orta derecede olmasina ragmen anlamli negatif korelasyon, gunduz-gece DKB degisim orani ile ise zayif ama anlamli negatif korelasyon izlendi (r = 0.-386, p < 0.001; r = -0.294, p=0.004; sirasiyla) Sonuc: Bu calismada ilk defa non-dipper HT ile SCORE risk sistemi arasinda onemli bir iliski oldugu gosterilmistir. SCORE risk sistemi ile hesaplanan 10 yillik fatal KV olay ihtimalinin non dipper hasta grubunda daha yuksek saptanmasi, normotansif bireylerinde AKBI ile takibinin onemini ortaya cikarmistir. Ayrica, non-dipper HT, SCORE risk sisteminin icinde ek bir risk faktoru olmasi acisindan degerlendirilebilir. Bunun icin prospektif ve daha cok hasta uzerinde yapilan uzun donemli takip calismalarina ihtiyac vardir.