'Nuclear factor kappa B' in perifere leukocyten is verhoogd bij patiënten met ischemie-reperfusieschade

Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2007, vol. 32, no. 4 Tijdens oxidatieve fosforylering wordt zuurstof grotendeels gereduceerd tot onschadelijke produkten; een klein gedeelte van deze zuurstof wordt echter omgezet in reactieve zuurstofradicalen. Dit proces vindt voortdurend in beperkte mate plaats in het lichaam. In normale omstandigheden is er evenwicht tussen de ‘scavenging’-mechanismen voor zuurstofradicalen en de productie ervan. Als dat evenwicht verstoord wordt en er meer zuurstofradicalen geproduceerd worden dan er onschadelijk gemaakt kunnen worden, spreken we van oxidatieve stress; een situatie met een overmaat aan radicalen die schade aan diverse celcomponenten tot gevolg heeft. Van een groot aantal acute en chronische aandoeningen is aangetoond dat zij gepaard gaan met verhoogde oxidatieve stress (1), waarbij zuurstofradicalen zowel schade veroorzaken aan weefsels als dat zij het gevolg zijn van deze schade. Meting van oxidatieve stress zou daarom gebruikt kunnen worden om weefselschade en/of de reactie daarop in kaart te brengen. Transcriptiefactor ‘nuclear factor kappa B’ (NFKB) speelt een sleutelrol in de reactiecascade geïnitieerd door oxidatieve stress (2). Expressie is verhoogd bij oxidatieve stress, o.a. in skeletspier (3, 4). Spier biopten lenen zich echter niet tot veelvuldige afname; monitoren van de mate van oxidatieve en/of fysio logische stress via meting van NFKB in perifere leukocyten, middels eenvoudige venapunctie te verkrijgen, is mogelijk een patiëntvriendelijker alternatief. Omdat messenger-RNA (mRNA) sneller geïnduceerd wordt dan het overeenkomstige eiwit, de amplitude van de inductie meestal groter is en NFKB een intracellulair eiwit is dat niet gesecreteerd wordt, gaat de voorkeur uit naar meting van het messenger-RNA van NFKB in perifere leukocyten. Reperfusie na myocardinfarct leidt tot verhoogde oxidatieve stress en een inflammatoire respons (5-7). Daarom hebben we bij patiënten met een myocardinfarct (AMI), die behandeld worden met percutane coronaire interventie (PCI), de invloed van oxidatieve stress en inflammatoire respons op mRNA-expressie van NFKB in perifere leukocyten onderzocht. Methoden en materialen Negen patiënten met een AMI werden na schriftelijke toestemming geïncludeerd. AMI werd als volgt gedefinieerd: (i) symptomen van myocardinfarct die minimaal 30 minuten aanhouden en niet verdwijnen met aspirine, heparine of nitroglycerine; (ii) gelijktijdige verhoging van het ST-segment van meer dan 1 mm (0,1mV) bij twee of meer ECG’s en (iii) concentratie cardiaal troponine-I (cTnI) is hoger dan de afkapwaarde 10 uur na optreden van de symptomen. Om een reïnfarct uit te sluiten, werden patiënten waarvan de concentratie cTnI bij binnenkomst hoger was dan de afkapwaarde, niet geïncludeerd. Bloed werd afgenomen bij binnenkomst in het ziekenhuis en 10, 16 en 24 uur na optreden van de symptomen. PCI werd zo snel mogelijk na opname uitgevoerd. Het bloed werd afgenomen in PAXgene Blood RNA Tubes (Becton Dickinson, Franklin Lakes, NJ) en onmiddellijk ingevroren. RNA werd uit volbloed geïsoleerd met het PAXgene Blood RNA System (Qiagen, Valencia, CA) zoals beschreven in de bijsluiter. ‘Copy’DNA werd vervolgens overgeschreven uitgaande van ongeveer 50 ng RNA met random hexameren en Taqman Reverse Transcription Reagents (Applied Biosystems, Foster City, CA) volgens de richtlijnen in de bijsluiter. β-glucuronidase (GUSB) en NFKB werden gekwantificeerd met Taqman Universal PCR Master Mix (Applied Biosystems, Foster City, CA) en zelf ontworpen primers en probes. Alle analyses werden uitgevoerd op een Applied Biosystems 7500-systeem. De ΔΔCtmethode werd gebruikt voor relatieve kwantificatie met GUSB als referentiegen en het gemiddelde van twee normale patiënten als kalibrator (8). Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2007; 32: 274-276