Developing a prediction model for extramural elderly care costs per small or large municipality in the Netherlands

Doel: Dit artikel focust zich op de ontwikkeling van een model waarmee de hoogte van een zogeheten lumpsum budget voor een bepaalde populatie kan worden bepaald. Een dergelijk lumpsum budget wordt gebruikt bij populatiegebonden inkoop. Deze vorm van inkoop is een alternatief inkoop- en betaalovereenkomst tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars die in Nederland nog niet of nauwelijks wordt gebruikt. Verwacht wordt dat deze vorm de ouderenzorgkosten kan laten dalen in Nederland. Literatuuronderzoek: Het gezondheidsgedragsmodel van Andersen (1995) wordt gebruikt om te onderzoeken welke factoren invloed hebben op de extramurale zorgkosten en de mate waarin dit het geval is. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen socio-demografische variabelen (‘predisposing factors’) en de mogelijkheden (‘enabling factors’). Daarnaast zijn bestaande voorspelmodellen onderzocht op hun geschiktheid voor het vaststellen van de hoogte van een lumpsum budget voor extramurale ouderenzorgkosten. Er is daarbij een onderscheid gemaakt tussen kleine en grote gemeenten, omdat blijkt dat de kenmerken van een gemeente zoals het aantal inwoners per vierkante kilometer invloed heeft op het zorggebruik. Methoden: De gevonden bestaande modellen zijn getest op hun geschiktheid betreft de voorspelling van extramurale ouderenzorgkosten. Een multiple lineaire regressie analyse is uitgevoerd betreffende de 65 jaar en oudere inwoners en extramurale ouderenzorgkosten van 10 kleine (N=120) en 10 grote (N=120) gemeenten. Resultaten: De extramurale ouderenzorgkosten zijn in kleine gemeenten hoger dan in grote gemeenten. De resultaten laten zien dat er significante relaties zijn tussen extramurale ouderenzorgkosten en de demografische variabelen. De hoogste zorgkosten worden veroorzaakt door verweduwden, alleenstaanden en ouderen met een hogere leeftijd. Geslacht blijkt minder toegevoegde waarde te hebben, alleen bij een leeftijd boven de 85 jaar blijken vrouwen hogere zorgkosten te hebben. Echter wanneer ouderen verweduwd zijn blijken de mannen meer kosten te veroorzaken. Opvallend is dat een hoger percentage immigranten in kleine gemeenten hogere extramurale ouderenzorgkosten met zich meebrengt, terwijl in grote gemeenten dit juist lagere kosten tot gevolg heeft. Het Risicovereveningsmodel en het ´Erasmus´ model vertonen relatief gezien dezelfde verschillen per gemeente maar zijn niet specifiek geschikt voor de berekening van extramurale ouderenzorgkosten. Conclusie: Dit onderzoek laat zien dat demografische variabelen een belangrijke voorspeller zijn van extramurale ouderenzorgkosten. Zoals al verwacht werd vanuit de literatuur zijn leeftijd, huishoudsamenstelling en burgerlijke staat belangrijke voorspellers van ouderenzorgkosten, maar dit onderzoek laat wel duidelijk zien dat verweduwden hiervan de belangrijkste voorspeller is. Dit verschaft daardoor meer inzicht in de opbouw van de zorgkosten, wat relevant is voor beleidsmakers. Daarnaast is het een start van een voorspelmodel speciaal gericht op extramurale ouderenzorgkosten op basis van demografische kenmerken. Verder onderzoek kan dit voorspelmodel nauwkeuriger maken door de historische zorgkosten toe te voegen dit ook een belangrijke voorspeller is van toekomstige ouderenzorgkosten. Het is nog onvoldoende duidelijk welke factoren het gebruik van zorgkosten door immigranten beinvloeden. Aangezien het aantal immigranten onder de ouderen in de toekomst alleen maar zal toenemen is verder onderzoek hiernaar gewenst om hierop een beleid te kunnen afstemmen. Daarnaast zal het lumpsum model in te toekomst aangepast moeten worden door politieke invloeden zoals de extramuralisering van de zorg.