A Study on Communication Breakdowns: Sources of Misunderstanding in a Cross-Cultural Setting

Problem durumu: Son yillarda artan kulturler arasi iletisim olgusu, kulturler arasi iletisim kavraminin dil ogretimi surecine de katilmasi gerekliligini ortaya cikarmistir. Bu yuzden, ozellikle Ingilizce ogretmenligi bolumu ogrencilerinin, ogrenmekle ve gelecekte ogretmekle yukumlu olduklari dilin, evrensel ve toplumlari birbirine baglayan bir dil oldugu da goz onunde bulunduruldugunda, kultur ve kuresel toplum konularinda egitilmesi gerektigi dogru bir dusunce olacaktir. Bu dusunce, ikinci dil ogrencilerinin ikinci dilde kurduklari iletisimlerin kulturel gelisimleri acisindan degerlendirmelerini on plana tasimaktadir. Turk egitim sisteminde ogrencilere bu olanagi sunan degisim programlari yer almaktadir. En onemlisi de Avrupa Birligi Komisyonunun sundugu Erasmus Ogrenci Degisim Programidir. Erasmus Degisim Programi’nin ogrencilerin baska kulturlerden ogrencilerle bulusmalarini saglamasi acisindan uluslararasi farkindaliklarina katkida bulundugu soylenebilir. Ingilizcesi ileri derecede olan ogrenciler icin bile farkli kulturlerden biriyle karsilastiginda, bircok kaynaga bagli olarak, yanlis anlamalar soz konusu olabilir. Bunun sonucunda da Erasmus Degisim Programi cok kulturluluk hedefine ulasamiyor olabilir. Arastirmanin Amaci: Bu calismanin amaci Erasmus Programi ile gelen ziyaretci ogrenciler ile Turk sinif arkadaslari arasinda gecen iletisimlerde kultur farkliligindan kaynaklanan iletisim problemlerini arastirmaktir. Bu problemlerin ortaya cikarilmasi gerekli onlemlerin alinmasi ve Erasmus programina dahil olan ogrencilerin oryantasyon etkinliklerinde kullanilabilmesi acisindan alan yazina katki sunacaktir. Arastirmanin Yontemi: Bu arastirma, nitel arastirma yontemlerinden fenomenolojik arastirma turundedir. Veriler toplam 69 katilimcidan toplanmistir. Bunlarin 39’u Turkiye’deki uc farkli universitede okumakta olan Turk universite ogrencileri iken 30 katilimci da bu universitelerde Erasmus program ile ziyaretci ogrenci statusunde olan bes farkli ulkeden gelen ogrencilerdir. Literatur taramasindan elde edilen teorik bilgiler isiginda olusturulan bes adet acik uclu soru katilimcilara yoneltilmistir. Veriler toplanirken sorularin her biri katilimcilara aciklanmis ve tartisilmistir. Daha sonra katilimcilara yanitlarini kâgida dokmeleri icin zaman taninmistir. Bu sekilde ozellikle ziyaretci ogrencilerin birbirlerine anadillerinde sorulardan anladiklarini aciklamalari mumkun olmus, olusabilecek yanlis anlamalarin onune gecilmeye calisilmistir. Elde edilen veriler, arastirmacilar tarafindan icerik analizi ile incelenerek temalar ve alt temalar olusturulmustur. Oncelikle her arastirmaci kendi universitesinden gelen cevaplari ayri ayri okumus ve ornek alintilar ile ozetlemistir. Daha sonra uc arastirmaci bir araya gelerek analizlerin ortusen ve ortusmeyen yonlerini tartismislardir. Arastirmacilar, literaturun isiginda temalari birlikte belirlemislerdir. Daha sonra her arastirmaci verileri belirtilen temalar dogrultusunda okuyarak kontrol etmistir. Arastirmanin Bulgulari: Katilimcilarin verdikleri cevaplar uc ana tema etrafinda toplanmistir: (1) iletisimin kalitesi (2) genel olarak yanlis anlamalarin kaynaklari – kulturel davranislar, edimbilimsel unsurlar, egitim ve diger alanlar ve (3) birbirlerini algilayis bicimleri. Buna gore Turk ogrenciler ziyaretci ogrenciler ile iletisimlerinin kalitesini onlarin algiladiklarindan daha iyimser olarak degerlendirmektedirler. Ornegin Turk ogrenciler icinden iletisimini %100, yani mukemmel olarak degerlendiren 4 katilimci olmasina ragmen ziyaretci ogrenciler arasinda mukemmel iletisimi oldugunu rapor eden katilimci cikmamistir. Yanlis anlamalarda onemli kaynaklar genellikle goz temasi kurma aliskanliklari, davet etme ve davete istirak aliskanliklari olarak tanimlanmistir. Ziyaretci ogrenciler uzun goz temasi kurduklarinda Turk ogrencilerin kendilerinden bir sey istedigini dusunduklerini belirtmislerdir. Davet ve davete istirak konularinda da Turk ogrencilerin hayir cevabini kolay kolay kabul etmedigini dusunduklerini, daha sonra Turk kulturunu tanidikca buna alistiklarini anlatmislardir. Benzer sekilde Turk katilimcilar da ziyaretci ogrencilerin siklikla davet ve ikramda bulunmadiklarini ve davetlere karsilik vermediklerini ifade etmislerdir. Egitim konusunda Turk ogrenciler ziyaretci ogrencilerin ders calisma disiplinleri ve ornegin kutuphaneyi daha fazla kullanmalari gibi noktalari belirtmisler, bu ozelliklerini de yurt disindaki egitim sisteminin farkli olmasina baglamislardir. Ziyaretci ogrenciler icin ise ozellikle ogretim uyeleri ile aralarindaki iletisimdeki zorluklarin genellikle onlarin Ingilizce seviyelerinin daha yuksek olmasini beklemelerinden kaynaklandigi ortaya cikmistir. Birbirlerini nasil gordukleri sorusuna da ziyaretci ogrencilerin Turkleri yardimsever, iyi niyetli ama bazen sinirlari asma noktasinda fazla korumaci olarak tarif ederken Turk ogrenciler de ziyaretci ogrencileri daha bireysel ve ozgur ruhlu kisiler olarak tarif etme egilimindedirler. Arastirmanin Sonuclari ve Oneriler: Arastirmanin sonuclarina gore hem Turk ogrenciler, hem de ziyaretci ogrencilerin iletisimlerinde birbirlerini yanlis anladiklari, ya da yanlis anlasildiklarini dusundukleri durumlar olmustur. Bu yanlis anlasilmalar cogunlukla, iletisim kaynaklarinin sahip oldugu kulturel farkliliklardan kaynaklanmaktadir. Bunlar, bilgilendirme ile kolayca ustesinden gelinebilecek, goz temasi, davet ve davete istirak gibi konulardir. Kolayca anlasilmaktadir ki, hem ev sahibi hem de misafir ogrenciler, yeni karsilastiklari kulturdeki sosyokulturel aciklarini, kendi sahip olduklari kulturun normlari ile doldurmaya calisarak iletisimsel bozukluklara ve yanlis anlasilmalara sebebiyet vermistir. Calisma gostermektedir ki, sosyokulturel deneyim eksikliginden kaynaklanan yanlislar, ogrencilerin dilsel iletisim becerilerine de ket vurmaktadir. Bunun onune gecebilmek icin, universitelerde verilen dil egitiminde ve ogrencileri Erasmus degisim programina hazirlama programlarinda bu calismanin sonuclari isiginda farkindalik etkinlikleri yurutulebilir. Daha fazla oryantasyon etkinlikleri ile ogrencilerin yasadigi zorluklar ortadan kaldirilmaya calisilabilir. Ogrencilerin, farkli kulturlere, kulturel farkliliklara karsi tutumlarini gelistirmeye, tolerans ve saygi gostermeye yonelik calismalar ve bilgilendirmeler yapilabilir. Ozellikle Erasmus Degisim Programi kapsaminda uzun donem yurt disinda bulunacak ogrencilerin, kulturel bir sok yasamamasi ve tolerans gelistirmelerinin kolaylastirilmasi acisindan, yabanci ogrencilerle kisa donemli gorusmelere ve etkinliklere katilmalari saglanabilir. Ileriki calismalarda daha farkli veri toplama surecleri tasarlanarak daha fazla kulturun temsil edildigi calismalar yapilmalidir.