The Effects of Working in Public or Private Schools on Job Satisfaction of Teachers in Turkey: A Meta-Analysis Study

Problem Durumu: Egitimin niteligi ile ogretmenlerin is doyumu (ID) arasinda iliski oldugu gunumuzde tartisilmaktadir. Rekabetin yogun olarak yasandigi resmi ve ozel okullarda calisan ogretmenlerin ID; okulun kulturu, calisma kosullari, yonetim bicimi ve calisanlarin iletisim bicimi gibi bircok faktorden etkilenebilir. Ozellikle son yillarda egitimin ozellestirilmesi politikalari baglaminda ozel okullarin kurulmasi tesvik edilmekte ve velilere de bu yonde katkilar saglanarak cocuklarini bu okullara gonderme konusunda destek saglanmaktadir. Bir yandan da ogretmen istihdami konusunda atanamayan ogretmenlerin bir cogununda alternatif olarak ozel okullarda calismasi, ozel ve resmi okullarda calisan ogretmenlerin ID duzeylerinin belirlenmesini onemli hale gelmektedir. Ogretmenlerin isten doyumunda, calistiklari okul turunun (ozel/resmi) etkili olup olmadiginin belirlenmesi, bu calismanin problemini olusturmaktadir. Arastirmanin Amaci: Bu arastirmanin amaci: ogretmenlerin calistiklari okul turunun (resmi ve ozel okul) isten doyumlarina etki duzeyini belirlemektir. Arastirmanin Yontemi: Calismada, arastirma sentezleme yontemlerinden biri olan ve ampirik calismalarin bulgularinin yeniden analiz edilmesinde kullanilan meta-analiz yontemi kullanilmistir. Meta-analiz yontemi ayni konu ile ilgili birbirinden bagimsiz olarak yapilmis nicel calismalarin verilerinin sistematik bir sekilde analiz edillmesi ve sentezlenmesi yontemidir. Verilerin analizinde grup karsilastirma meta-analiz yontemlerinden (Rastgele etkiler modelleri) Grup Farkliligi yontemi kullanilmistir. Turkiye’de resmi ve ozel okullarda calisan ogretmenlerin is doyumu (ID)’na iliskin algilarini konu alan yuksek lisans ve doktora tezleri ile arastirma makaleleri, bu calismanin temel veri kaynagini ve kapsamini olusturmaktadir. Ilgili arastirmalara ulasmak icin Web of Science, ERIC, ULAKBIM, EBSCOhost, Google Akademik, Scopus ve YOK Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarindan “is/isten doyumu”, “mesleki doyum”, “is tatmini”, “resmi ve ozel okul” ve “is mennuniyeti” anahtar sozcukleri kullanilarak tarama yapilmistir. Yapilan tarama sonrasi arastirma konusuna yonelik yapilan 126 calismadan dâhil edilme kriterlerine uygun 43 calismanin oldugu belirlenmistir. Arastirmaya dahil edilen calismalarin seciminde kullanilan dahil edilme kriterleri asagida verilmistir; (i) Kriter 1: Yayinlanmis veya yayimlanmamis calisma kaynaklari: Yuksek lisans ve doktora tezleri ile alanyazinda yayinlanmis arastirma makaleleri kapsama alinmistir. (ii) Kriter 2: Calismalardaki bagimli ve bagimsiz degiskenin meta-analiz calismasina uygun olmasi: Meta-analiz calismalarinda etki buyuklugune ulasabilmek icin dahil edilen calismalarin empirik calismalar olmasi ve ozel-resmi okullarin bagimsiz degisken olarak kullanilmis olmasi dikkate alinmistir. (iii) Kriter 3: Meta-analiz icin gerekli nicel verileri icermesi: Meta-analiz calismasi icin gerekli olan etki buyukluklerinin hesaplanabilmesi icin nicel veriler (ortalama, standart sapma, orneklem sayisi, p degeri vb.) icermesi dikkate alinmistir. (iv) Kriter 4: 1990 ve 2019 yillari arasinda Turkiye’de yapilan calismalar dikkate alinmistir. Bu calismalar kapsamindaki toplam orneklem sayisi 14599 olup bunun 4296’si ozel okullarda ve 10303’u ise devlet okullarindaki ogretmenlerdir. Haric Tutma Kriterleri: Literatur taramasi sonucu elde edilen 83 calisma; farkli orneklemlerde yapilan calismalar olmasi (okul yoneticileri ve ogretim uyeleri), meta-analizi icin gerekli istatistiksel verilere sahip olmamasi ve yalnizca nitel bulgulara yer vermesi baglaminda dâhil edilme kriterlerine uygun olmadigi icin yapilan meta-analiz calismasi disinda tutulmustur. Arastirmanin Guvenirligi: Kodlama islemi yapildiktan sonra kodlayicilar arasi guvenirligin (interrater reliability) saglanmasi icin Cohen’s Kappa istatistigi kullanilmis ve guvenirlik . 97 olarak bulunmustur. Bu sonuc, kodlayicilar arasinda mukemmel bir uyumu gostermektedir. Arastirmanin Gecerligi: Meta-analize dahil edilme kriterlerine uygun tum calismalarin ulasilabilecek tum veri tabanlari kullanilarak taranmasi ve calismaya dahil edilmesi arastirmanin gecerliliginin bir gostergesidir. Tarama sonucunda butun calismalara ulasilmasi baglaminda gecerliligin saglandigi soylenebilir. Bu baglamda meta-analize dahil edilen 43 calismanin her biri ayrintili olarak incelenmis, arastirmada kullanilan veri toplama araclarinin gecerliginin ve guvenirligin saglandigi dogrulanmistir. Dolayisiyla bu meta-analiz calismasinin da gecerli oldugu soylenebilir. Bu calismanin istatistiksel hesaplamalari icin, CMA Ver. 2. [Comprehensive Meta Analysis] yazilimi kullanilmistir. Verilerin analizinde grup farkliligi meta-analiz yontemi kullanilmistir. Genel etki buyuklugunun hesaplanmasinda rastgele etkiler modeli kullanilmistir.