Oxidative and Nitrosative Stress in Stable Renal Transplant Recipients with Respect to the Immunosuppression Protocol – Differences or Similarities?

Summary Background: The aim of the study was to evaluate parameters of oxidative and nitrosative stress as well as antioxidative parameters in a group of renal transplant recipients with stable graft function and no clinical signs of cardiovascular disease. We also aimed to determine the correlations among these parameters and to evaluate potential differences in all the biomarkers with regard to the immunosuppression protocol. Methods: We enrolled 57 renal transplant recipients and 31 controls who were age and sex matched with the renal transplant recipients. All of the patients included in this study had post-renal transplant surgery at least 12 months earlier and were on standard immunosuppressive therapy. In this study, we determined thiobarbituric acid-reactive substances in plasma and red blood cells and advanced oxidation protein products, nitrosative stress parameters (asymmetric and symmetric dimethylarginine - ADMA and SDMA), and antioxidative parameters (total SH groups and catalase activity). Results: The results of our study demonstrated that the levels of oxidative and nitrosative stress were significantly increased compared to the healthy population (p<0.01 except for plasma catalase activity p<0.05). Correlation analysis showed significant positive correlations between: ADMA and SDMA (p<0.01); ADMA and nitrates (p<0.05); SDMA and nitrates (p<0.05); between OS parameters in the experimental group; AOPP and SH groups (p<0.05) and TBARS in plasma and SH groups (p<0.01), SDMA and AOPP (p< 0.05); SDMA and TBARS in plasma (p<0.05); SDMA and SH groups (p<0.01); nitrates and SH groups (p<0.05). Conclusion: There was no significant difference in oxidative and nitrosative stress parameters with respect to the immunosuppressive protocol. Kratok sadrzaj Uvod: Transplantacija bubrega sama po sebi popravlja bubrežnu funkciju, ali ne dovodi do potpunog oporavka. Cilj ovog rada bio je da se odrede parametri oksidativnog i nitrozativnog stresa kao i parametri antioksidativne zastite u populaciji pacijenata sa presacfenim bubregom sa stabilnom funkcijom grafta i bez kliničkih znakova kardiovasku- larne bolesti. Takođe, naš cilj je bio da se utvrdi povezanost među ispitivanim parametrima i procene potencijalne razlike između svih ispitivanih biomarkera u odnosu na imunosupresivni protokol. Metode: U istraživanje jeuključeno 57 pacijenata sa presadenim bubregom i 31 kontrolni subjekt, koji su po go- dinama i polu odgovarali pacijentima sa presađenim bubregom. Svi pacijenti uključeni u istrazivanje imali su transplantaciju bubrega najmanje 12 meseci pre početka istraživanja i bili su na standardnoj imunosupresivnoj terapiji. U ovom radu određivali smo reaktivne supstance tiobar- bituratne kiseline (TBARS) u plazmi i eritrocitima, uznapre- dovale produkte oksidacije proteina (AOPP), parametre nitrozativnog stresa (asimetrični i simetrični dimetilarginin- ADAAA i SDMA) i antioksidativne zastite (ukupne SH grupe i aktivnost katalaze). Rezultati: Rezultati naše studije su pokazali znatno više vrednosti parametara oksidativnog i nitrozativnog stresa kod pacijenata sa presađenim bubregom u odnosu na zdrave dobrovoljce (p<0,01 osim za aktivnost katalaze u plazmi, kada je p<0,05). Korelaciona analiza pokazala je znacajnu pozitivnu korelaciju između ADMA i SDMA (p<0,01); ADMA i nitrata (p<0,05); SDMA i nitrata (p<0,05); između parametara oksidativnog stresa u eksperimentalnoj grupi; AOPP i SH grupe (p<0,05), kao i TBARS u plazmi i SH grupe (p<0,01), SDMA i AOPP (p<0,05); SDMA i TBARS u plazmi (p<0,05); SDMA i SH grupe (p<0,01); nitrata i SH grupe (p<0,05). Zakljudak: Naši rezultati nisu ukazali na statistički značajnu razliku u ispitivanim parametrima među pacijentima na ciklosporinu A i takrolimusu