Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මේ බව ඇය විසින් ඇයගේ සොහොයුරා වෙත හෙළි කල අතර, ඔහු විසින් පවුලේ අනෙකුන් වෙත එය දන්වන ලදි
ෆ්‍රීමන් වැරැදිකරු බව ඔප්පුවූ අතර සිර ගත කෙරුනේ එක් දිනකට පමණි
ඔහු නිදහස ලැබීමෙන් දින සතරකට පසුව, ඔහු ඝාතනය කරනු ලැබූ අතර, බොහෝ විට එය ඈන්ජලෝගේ මාමා වරුන් අතින් සිදු වන්නට ඇත
වසර පහක පමණ කාලයක් පුරා ඈන්ජලෝ නිෂ්ශබ්ද වූයේ, ඇය පැවසූ පරිදී,  "මා සිතන්නේ, මගේ වචනය මොහු මරා දැමූ බවයි
මම ඒ මිනිසා මරා දැමුවේ මම ඔහුගේ නම කිවූ නිසයි
මම නැවත කිසිදිනෙක කතා නොකරන්නේ, මගේ වචන විසින් ඕනෑම අයෙකු මරා දැමිය හැකි නිසයි
" යනුවෙන් විශ්වාස කල බැවිනි
ඈන්ජලෝ පිළිබඳ චරිතාපදානයක් ලියූ මාර්සියා ඈන් ගිලෙස්පි සහ ඇයගේ සගයන් පරිදී, මෙම නිෂ්ශබ්ද කාල පරිච්ඡේදය තුලදී ඈන්ජලෝ විසින් ඇයගේ අසාමාන්‍ය මතක ශක්තිය, පොත් වලට සහ සාහිත්‍යයට ඇයගේ ආදරය සහ, ඇය අවට ලොවට සවන් දීමට සහ එය නිරික්ෂණය කිරීමට ඇයගේ හැකියාව  වර්ධනය කර ගත්තාය
ෆ්‍රීමන්ගේ ඝාතනයෙන් මඳ කලකට පසු, ඈන්ජලෝ සහ ඇයගේ සොහොයුරා යළි ඔවුන්ගේ ආච්චි වෙත යැවිණි
ඇයට නැවත කථා කිරීමට හැකියාව ලබා දීමේ ගෞරවය ඈන්ජලෝ විසින් ලබා දෙන්නේ, ගුරුවරියක සහ ඇයගේ පවුලේ මිතුරියක වන බර්තා ෆ්ලවර්ස් මහත්මියටය
ඇයගේ ජීවිතයට සහ වෘත්තියට බලපෑම් ඇති කල ගත්කතුවරුන් වූ,  චාල්ස් ඩිකන්ස්, විලියම් ෂේක්ස්පියර්, එඩ්ගාර් ඇලන් පෝ, ඩග්ලස් ජොන්සන් සහ, ජේම්ස් වෙල්ඩන් ජොන්සන් වැනි ගත්කතුවරුන් මෙන්ම, ෆ්‍රාන්සස් හාපර්, ඈන් ස්පෙන්සර්, සහ  ජෙසී ෆොසට් වැනි කළු ජාතික කලාකාරිනියන්ද ඇයට හඳුන්වාදුන්නේ ෆ්ලවර්ස් මහත්මිය විසිනි
ආශ්‍රිත

පැහැදිලිකිරීමේ සටහන්

උපන්‍යාස 

මායියා ඈන්ජලෝ
රම්බොඩ ඇල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුස්සැල්ලාව ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති මීටර් 109ක් උසැති දිය ඇල්ලක් වේ
උස අනූව එය ශ්‍රී ලංකාවේ 11වන ස්ථානයත්, ලෝකයේ 729වන ස්ථානයත් හිමි කර ගනියි
මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

ආශ්‍රිත

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 රම්බොඩ ෆෝල්ස් 
 රම්බොඩ ෆෝල්ස් පික්චර්ස් 

ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
පේරාදෙණිය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාත තුල මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ මහනුවරට ආසන්නව පිහිටා තිබෙන උපනගරයකි
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන පැරණිතම විශ්වවිද්‍යාලය වූ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය හා කෘෂිකර්ම දෙපාර්ථමේන්තුව පිහිටුවා තිබෙන්නේද පේරාදෙණිය තුල වෙයි
සංචාරක ආකර්ෂණ
පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය - පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය ශ්‍රි ලංකාවේ පිහිටි උද්භිත උද්‍යාන පහ අතුරින් ප්‍රධානම උද්භිත උද්‍යානය ලෙස සැලකෙයි
බාහිර සබැඳි
පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය

ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
හැරී ජේමිස් පොට' හැරී පොට' කථා මාලාවේ ප්‍රධාන චරිතයයි
පරිසරයේ ඇති උෂ්ණත්වය,ආර්ද්‍රතාවය,පිරිසිදුතාවය යන භෞතික රාශීන් පාලනය කර මිනිසාට වඩාත් සුදුසු එසේම කර්මාන්තයයන්ට අවශ්‍යය පරිදි යොදා ගැනීම වායු සමනය කිරිම යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ
මිනිසාගේ සුව පහසුව සදහා භාවිතා කරනු ලබන වායු සමන Human Comport Air condition system ලෙසත් කර්මාන්ත අශ්‍යයතාවය සදහා භාවිතයට ගන්නා වායු සමන පද්ධති Industrial Air condition system ලෙසත් හදුන්වනු ලබයි
ආශ්‍රීත වෙනත්  ලිපි 
ශීතකාරක වල ඇති අහිතකර තත්වයන් හා ඊට පිලියම් 
වායු සමන යන්ත්‍රයක අමතර කොටස් 
වායු සමන සහ ශීතකරණ යන්ත්‍රයක ප්‍රධාන කොටස් සහ ඒවයේ කාර්‍යයන්  
ස්ථානයට ගැලපෙන ආකාරයට වායු සමන යන්ත්‍රයක් තෝර ගන්නේ කොහොමද
ශීතකරණයේ  අළුත් වැඩියාව සදහා අවැසි ප්‍රධාන උපකරණ
ශීතකරණය හදුන්වාදීම
ගෘහ ශීතකරණය(Home Refregirator)
ශීතකාරක(Refrigerants)
සම්පිඩකය
(Compressor )
 වාෂ්පීකරණය (Evaporator)
සනීකාරකය(Condenser)
කේෂීය නළය (Capillary Tube)
ශීතකාරක(Refrigerants) 
ශීතකරණ පුහුණුවට මග
ශීතකරණ පුහුණුව විඩියෝපට
ශීතකරණ පුහුණුවට වැදගත් 
වෙනත්

දේශගුණය
විදුලි උපාංග
මහාචාර්ය එම්.ඩී.ළමාවංශ
ව. 1581
1501 වසර (MDI) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,  සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය
බේකර්ස් ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටා තිබෙන සුන්දරම දියඇලි වලින් එකක් වේ
බෙලිහුල් ඔයේ අතු ගංගාවකින් හටගන්නා මෙම දියඇල්ල, හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානයේ පිහිටා ඇත
දියඇල්ලෙහි සමස්ත උස මීටර් 20 ක් පමණ වෙයි
බේකර්ස් ඇල්ල සොයාගත්, ප්‍රකට ගවේෂකයෙකු වූ ශ්‍රීමත් සැමුවෙල් බේකර්ගේ නාමයෙන් මේ දියඇල්ල නම්කොට තිබේ
මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි

  

 බේකර්ස් දියඇල්ල 

 ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
උසින් මීටර් 126 ක් පමණ වන ලක්ෂපාන ඇල්ල උස අනූව ශ්‍රී ලංකාවේ  8වැනි හා ලෝකයේම 625වැනි ස්ථානයේ පසුවන දියඇල්ල වෙයි
එය නුවරඑළිය පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ හැටන්හී පිහිටා ඇත
කෙහෙල්ගමු ඔයට සම්බන්ධවන ස්ථානයට ආසන්න මස්කෙළිය ඔයෙන් ලක්ෂපාන දියඇල්ල නිර්මාණය වී තිබෙයි
ජනශ්‍රැති
පැරණි ජනශ්‍රැතියකට අනූව බුදුන් වහන්සේ ශ්‍රී පාදස්ථානයට වැඩම කරන අතරතුරදී, මෙහි සිට ඉරුණු සිවුර පිරියම් කර ගත් බව පැවසෙයි
මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
  

ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
බෝතලේ ඉහලගම නොහොත් ඉහලගම ග්‍රාමය පිහිටා ඇත්තේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේය
මෙය ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ මීරිගම ප්‍රාදේශීය සභාවට අයත් ග්‍රාමයකි
මෙය මීරිගම සිට කිලෝ මීටර 4 සහ වරකාපොල සිට කිලෝ මීටර 7 දුරකින් පිහිටා ඇත
බෝතලේ ඉහලගම යනු ඩී.එස්. සේනානායක උපන් භූමිය පිහිටි ග්‍රාමයයි
ආකර්ෂණීය ස්ථාන

 උණුදිය ඇල්ල
 කිනිතුලගල ආරණ්‍ය

විහාර

බෝතලේ ඉහලගමට පහලගමට සහ මැදගම යන ග්‍රාම සියල්ලේම පදිංචිව ඉන්නා මිනිසුන්ට යා හැකි පහසුම පන්සල ලෙස බෝතලේ ශ්‍රී ගෝටාභය විහාරය නම් කල හැක
ඉතා දීර්ඝ අතීතයක් ඇති මෙම විහාරස්ථානයේ දැනට පිරිවෙනක්ද ඇත
එය ශ්‍රී නාලන්ද පිරිවෙන ලෙස හැදින්වේ
පාසල්

බෝතලේ කනිෂ්ඨ විද්‍යාලය
පෘතුගීසි ජනයා () නිරිතදිග යුරෝපය තුළ ඉබේරියානු පෙනිසියුලාවේ බටහිර පිහිටි පෘතුගාලය තම මව්බිම කරගත් මනුෂ්‍ය ජාතිය කි
ඔවුන්ගේ භාෂාව පෘතුගීසි භාෂාව වන අතර ප්‍රධාන ම ආගම ක්‍රිස්තියානි ධර්මය (ප්‍රධාන වශයෙන් රෝමානු කතෝලික) වේ
මූලාශ්‍ර 

පෘතුගාලය
රයිගම් බණ්ඩාර, කෝට්ටේ සත්වන විජයබාහු රජුගේ පුත්‍රයෙක් වන අතර විජයබා කොල්ලය ට සම්බන්ධ රජුන් තිදෙනාගෙන් අයෙකි
රයිගම් බණ්ඩාර රජවීමට ප්‍රථම අලකේෂ්වර පාලයින් විසින් රයිගම පාලනය කළේය
හයවන පරාක්‍රම බාහු රජ රයිගම වසර තුනක් රජකම් කර රාජධානියේ අගනුවර කෝට්ටේ නගරයට ගෙනගිය බව රාජාවලිය පවසයි
රයිගම් බණ්ඩාර රජු සීතාවක මායාදුන්නේ රජුට කෝට්ටේට විරුද්ධව සිය පූර්න සහය ලබාදී ඇත
සීතාවක මනන්පිටිය මාළිගයේදී රෝගාතූරව මිය ගිය බව සැලයි
එතුමාගේ බිසව ආලවතී දේවියයි(තුඩුගල තෙන්නකෝන් පරපුර)
එතුමාගේ වැඩිමල් දියණිය සදවතී කුමරියයි
පරංගි උවදුර නිසා ඇය සිටියේ හදපාන්ගොඩ මාළිගාකන්දේ වූ මාළිගාවකය
රෙමුණ කන්දෙන් පැන දිවිනසාගත් බව කියැවේ
දෙවැනි දියණිය චන්ද්‍රාවතී දේවියයි සීතාවක රාජසූරිය කුමරුට විවාහ කරදී තිබුණ බව කියැවේ
රාජසූරිය කුමරු මියගිය පසු ගාල්ලේ කපිතාන් දොන් පිංහාවෝ නම් පරංගියා සමඟ විවාහා වූ ඇය දෝන මාරියා පෙරේරා නමින් බෞතීස්ම ලැබුවේය
පිංහාවෝ ලාදුරු සෑදී ජීවිතක්ෂයට පත්වූ බව කියැවෙන අතර පසු   ඇයද දිවි නසාගත් බව කියැවේ
ඇයට ජලරජ්ජෝරු බණ්ඩාර නම් පුත්‍රයෙකු වූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වූවත් ඇතැම් තැනක සඳහන් වන්නේ කලපුගම විසූ රජ්ජෝරු බණ්ඩාර කුමරු සමඟ චන්ද්‍රාවතී කුමරිය තුන්වෙනි වර විවාහා වූ බවය
රයිගම බණ්ඩාර රජුගේ තුන්වැනි දියණිය ස්වර්ණවතී දේවියයි
ගණේඋඩ කන්දේ(වරකාගොඩ කන්දේ)රජ මාළිගයේ විසූ ඇයද රෙමුණ කන්දේ සිට පැන දිවි නසා ගත් බව    කියැවේ
සතර වැනි දියණිය මොල්ලිනා දේවිය නම් විය
මොල්ලිවතී(මොල්ලිනා)දේවිය වඳ කතක් ලෙස උපන් නිසාවෙන් අසුබ සලකුණක් ලෙස සිතා රයිගම  පතහාවත්ත මාළිගයෙන් පිටමං කරවා වත්මන් මොල්ලිගොඩ (වාද්දුව වෙරළබඩ ප්‍රදේශයක්) සුදර්ශන මාළිගයේ නතර කරවූවේ සුළුමව වූ මාලවතී සමීපයේයි
රයිගම් බණ්ඩාර රජුගේ රාජධානිය සීතාවක විසින් අල්ලාගත් නිසාවෙන් රයිගම බණ්ඩාර ආලවතී දේවිගේ එකම පුතු වූ කුඩා බණ්ඩාර කුමරුට පිළිසරනක් නොවූ අතර මාදම්පේ තම්මිට බණ්ඩාර කුමරුගේ දියණියක වූ ළමා බණ්ඩාර හෙවත් තම්මිට බිසෝ බණ්ඩාර (තම්මිට පෙරුමාල්) කුමරිය සමඟවිවාහ වී සැඟවී දිවි ගෙවූහ
රාජ්‍ය අත්පත් කරගත් පසුවත් සීතාවක රජුන් කුඩා බණ්ඩාර පසුපස පැමිණීම නිසාවෙන් කළුතර ගල්පාත දියගම තොටුපොළෙන් කළුගඟට පැණ දිවි නසාගත් බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ
තම්මිට බණ්ඩාර කුමරිය පැහැරගෙන ගොස් ධර්මසූරිය බණ්ඩාර(ධර්ම කුමරු) කුමරුගේ අන්තඃපුරයට තබා ගත් බව කියැවේ
වැඩිමහලු කුමරියන් තිදෙනාත් එකම පුත් කුමරුත් දිවි නසා ගත් නිසාවෙනුත් මොල්ලිනා කුමරිය වඳකතක් වූ නිසාවෙනුත් රයිගම පරපුර අවසන් වී ගිය බව සැලකේ.
ගොංගල සහ කුකුළුගල සබරග මු කඳු අතරින් ප්‍රධානතම කඳු වේ
අබ්දුල් ෆටා සයීද් හුසෙයින් කාලිල් අල්-සිසී ( , උපත 19 නොවැම්බර් 1954) යනු, ඊජිප්තුවේ ජනාධිපති ලෙසින් තේරී පත්වූ තැනැත්තේය
ඊජිප්තු හමුදා ආඥාපති වරයෙකු වූ ඔහු 2012 අගෝස්තු 12 සිට 2014 මාර්තු 26 දක්වා එහි ප්‍රධාන හමුදා ආඥාපති ලෙසත් ඊජිප්තුවේ ආරක්ෂක ඇමති ලෙසත් ක්‍රියා කළේය
හමුදා ප්‍රධානියා ලෙස ජනාධිපති මොහොමඩ් මොර්සි හා ඔහුගේ රජයට තරයේ ම විරුද්ධ ව ක්‍රියා කළ ඔහු මොහොමඩ් මොර්සි ධූරයෙන් පහ කිරීමේ දී ප්‍රධානත්වය ගෙන කටයුතු කළේය
අල්-සිසී පසුව ඊජිප්තුවේ ආරක්ෂක අමාත්‍යධූරය දරමින් ම ඊජිප්තුවේ ප්‍රථම නියෝජ්‍ය අගමැති බවට පත් විය
2014 මාර්තු 26 වන දින තමාට 2014 ජනාධිපතිවරණය ට තරඟ වැදීම ට ඇති බව නිවේදනය කළ අල්-සිසී හමුදාවෙන් ඉල්ලා අස් විය
2014 මැයි 26 සිට 28 දක්වා පැවති ඡන්ද විමසීමෙන් විශිෂ්ට ජයක් ඔහුට හිමි විය
පූර්ව ජීවිතය සහ හමුදා අධ්‍යාපනය
අල්-සිසී, 1954 නොවැම්බර් 19 දින කයිරෝ හි දී උපත ලැබීය
ඔහු අල්-අසාර් මස්ජිදයේ සිට කෙටි දුරකින් පිහිටා ඇති මුස්ලිම්, ජුදා හා ක්‍රිස්තියානි ජනයා වාසය කළ චතුරස්‍රයක පිහිටි ගමාලියා හි හැදී වැඩුණේ ය
ශ්‍රී ලංකාවේ, මාතර බළකොටුවේ කොටුපවුර මධ්‍යයෙහි පිහිටුවා තිබෙන මාතර ඔරලෝසු කණුව, ලන්දේසීන් විසින් ලන්දේසි ලංකාවේ ඉදිකරනු ලැබූ පැරණි ඔරලෝසු කණුවකි
ව.  1765 දී ලන්දේසීන් විසින්, මෙම ඔරලෝසු කණුව නිමවන ලදී
නමුත් සමහර මූලාශ්‍රයන්, මෙම ඔරලෝසු කණුව ක්‍රි
ව.  1883 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් නිමවන ලද්දක් බැව් සඳහන් කරයි
නඩත්තුව
ඔරලෝසු කණුව හා පැරණි මාතර බළකොටුව, පත්ව සිටි බලධාරීන් විසින් කලින් කලට නඩත්තු කොට ගෙන ගිය බව තොරතුරු දැක්වෙයි
වාරයන් කිහිපයකදී ඔරලෝසු වල ඇතිවූ යම් යම් දෝෂ පිලිසකර කරවූ බවද සඳහන්ය
කෙසේ නමුත් ඔරලෝසු කණුවේ මුල් ආකෘතිය එක් අවස්ථාවකදීවත් වෙනස්කමකට භාජනය නොකල බව පැවසෙයි
මූලාශ්‍ර

ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
රත්නාවලී බාලිකා විද්‍යාලය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ නගරය තුල පිහිටා තිබෙන, රජයට අයත් ජනප්‍රිය බෞද්ධ බාලිකා පාසලකි
ශිෂ්‍යත්ව විභාගයෙන් ලබා ගන්නා ප්‍රථිඵල අනූව, එනම් 6 ශ්‍රේණියේ සිට මෙම පාසල වෙත ශිෂ්‍යාවන් ඇතුලත් කර ගනු ලැබේ
ඉතිහාසය
1800 අග සමයේ ඇතිවූ බෞද්ධ පුනරුදයත් සමග, ගරු හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් තුමා විසින් පරම විඥානාර්ථ සංගමයේ මග පෙන්වීම යටතේ, 1947 දෙසැම්බර් 17ත් වන දින රත්නාවලී බාලිකා විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදී
සමිති සහ සංගම් 
බෞද්ධ සංගමය
විද්‍යා සංගමය
ඉංග්‍රීසී සාහිත්‍ය සංගමය

ක්‍රීඩා 

ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ශ්‍රී ලංකා අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාලය (කෙටියෙන් SEUSL) ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ ඔලුවිල් හී පිහිටා තිබෙන රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයකි
1995 වසරේදී විශ්වවිද්‍යාල පාසලක් ලෙස ආරම්භ කල එය, 1996 වසරේදී සම්පූර්ණ විශ්වවිද්‍යාලයක් බවට පත් විය
ශ්‍රී ලංකාවේ අනෙකුත් රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල වලට හිමිවන පරිදි මෙම විශ්වවිද්‍යාලය සඳහාද, කොළඹ උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයට අයත් විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවෙන් (UGC), අරමුදල් හිමිවෙයි
ශ්‍රී ලංකාවේ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන වර්ගීකරණය අනුව 2015 වර්ෂයේදී මෙම විශ්ව විද්‍යාලය මෙරට 10 වන ස්ථානය හිමිකරගෙන තිබෙන අතර, ලෝකයේ හොඳම විශ්වවිද්‍යාල වර්ගීකරණය අනුව 8333 ස්ථානය හිමිකරගෙන තිබෙයි
විශ්වවිද්‍යාලයේ ප්‍රධාන පරිශ්‍රය අක්කරෙයිපත්තුවට ආසන්නව ඔලුවිල් හී පිහිටුවා තිබෙයි
ඊට අයත් පීඨයක් සමන්තුරේහී පිහිටුවා ඇත
විශ්වවිද්‍යාලය සතුව ප්‍රධාන පීඨ පහක් පවතියි
ඒවා නම් ව්‍යවහාරික විද්‍යා පීඨය, කළමනාකරණ හා වාණිජ්‍යය පීඨය, කලා හා සංස්කෘත පීඨය, ඉස්ලාම් අධ්‍යයනය සහ අරාබි භාෂා පීඨය සහ ඉංජිනේරු පීඨය වෙති
2010 වසර වන විට විශ්වවිද්‍යාලය සතුව සිසුන් 2,237 ක් හා සේවායුක්තයින් 338 දෙනෙකු වූ අතර, ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව අනූව එය ශ්‍රී ලංකාවේ දහතුන්වන විශාලතම විශ්වවිද්‍යාලය වේ
2010 වසරේදී විශ්වවිද්‍යාලයෙහි පුනරාවර්ථී අයවැය රු. මිලියන 277 ක් හා ප්‍රාග්ධන අයවැය රු. මිලියන 121 ක් විය
එම වසරේදී එහි ආදායම රු. මිලියන 397 ක් වූ අතර ඉන් 99% ක ප්‍රමාණයක් රජය විසින් ලබා දුන් ඒවා විය
වත්මන් විශ්වවිද්‍යාල කුලපතිවරයා සහ උප කුලපතිවරයා වන්නේ පිළිවෙලින් මහාචාර්ය අකි
එම්. ඉෂාක් සහ මහාචාර්ය
එම්. එම්. එම්. නජිම් වේ අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාලය, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය විශ්වවිද්‍යාල සංගමයේ සාමාජිකයෙකුද වෙයි
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසයේ සිටි නැසීගිය නායකයෙකු වූ එම්. එච්. එම්. අෂ්රෆ් මහතා මෙම විශ්වවිද්‍යාලය පිහිටුවීමට මූලිකත්වය ගත් බව සඳහන් වෙයි
ශ්‍රී ලංකා අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාල පාසල
1995 වසරේ ජූලි 26 දින නිවේදනය කල ගැසට් අංක
88/9 යටතේ, ශ්‍රී ලංකා අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාල පාසල පිහිටුවනු ලැබූ අතර, එය 1995 ඔක්තෝම්බරයේදී මුල්ම වරට අක්කරෙයිපත්තුවට නුදුරු අඩ්ඩාලච්චනෙයි හී පිහිටි රජයේ ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ පාසල් පරිශ්‍රයේදී ආරම්භ කෙරුණි
මේ අනූව අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාල පාසලට පැමිණි පළමු කාණ්ඩය වූයේ, නැගෙනහිර විශ්වවිද්‍යාලයෙන් මාරුකරණ ලද පැවරුම්ලාභියෝ පිරිසකි
ශ්‍රී ලංකා අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාලය

1996 වසරේ මාර්තු 27 වැනිදා නිකුත් කල ගැසට් පත්‍ර අංක
916/7 යටතේ මෙම පාසල සම්පූර්ණ විශ්වවිද්‍යාලයක් ලෙස නම්කෙරූ අතර, එම ගැසට් නිවේදනය 1996 මැයි 15 වනදා සිට බලාත්මක කෙරුණි
ආරම්භයේදී විශ්වවිද්‍යාලය පීඨ දෙකකින් (කලා හා සංස්කෘත පීඨය සහ කළමණාකරණ හා වාණිජ්‍යය පීඨය), සමන්විත වූ අතර, එම පීඨ දෙකම අඩ්ඩාලච්චනෙයි (Addalachchenai) හී ඉදිකොට තිබුණි
1997 වසරේදී විශ්වවිද්‍යාලයට අළුතින් ව්‍යවහාරික විද්‍යා පීඨය එක් කල අතර, එය කල්මුණේට ආසන්න සමන්තුරේහී පිහිටවනු ලැබුණි
1998 වසරේ මැයි වලදී, කලා හා සංස්කෘත පීඨය, කළමණාකරණ හා වාණිජ්‍යය පීඨය, ප්‍රධාන පුස්තකාලය හා අනෙකුත් පරිපාලන කාර්යාල සියල්ල, අඩ්ඩාලච්චනෙයි සිට ඔලුවිල් හී අලුතින් නිමවනු ලැබූ විශ්වවිද්‍යාල උද්‍යානය වෙත ගෙන එන ලදී
ඉස්ලාම් අධ්‍යයනය සහ අරාබි භාෂා පීඨය 2005 ඔක්තෝම්බරයේදී විශ්වවිද්‍යාලය වෙත එක් කරන ලදී
විශ්වවිද්‍යාලය
විශ්වවිද්‍යාලය, ඔලුවිල් හා සමන්තුරෙයි පිහිටි ප්‍රධාන කොටස් දෙකකින් සමන්විත වේ
ඉන් ඔලුවිල් කොටසෙහි පීඨ හතරක් (කලා හා සංස්කෘත, කළමනාකරණ හා වාණිජ්‍යය සහ ඉස්ලාම් අධ්‍යයනය, ඉංජිනේරු පීඨය සහ අරාබි භාෂා පීඨය) ස්ථාපනය කොට තිබෙන අතර සමන්තුරේ කොටසෙහි ව්‍යවහාරික විද්‍යා පීඨය පිහිටුවා ඇත
මෙම විශ්වවිද්‍යාලය අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ ඔලුවිල් වෙරළබඩ වරාය නගරය තුල පිහිටුවා තිබෙයි
සංවිධානය සහ පරිපාලනය
වත්මන් විශ්වවිද්‍යාල කුලපතිවරයා/චාන්සලර්, මහාචාර්ය අකි
එම්. ඉෂාක් වේ
උපකුලපතිවරයා ලෙස ආචාර්ය
එස්. එම්. මොහමඩ් ඉස්මයිල් ක්‍රියාකරයි
විශ්වවිද්‍යාලය, ප්‍රධාන පීඨ හතරකින් හා අනෙකුත් අංශ/ඒකක රැසකින් සමන්විත වේ
විශ්වවිද්‍යාල පීඨයන්
 ව්‍යවහාරික විද්‍යා පීඨය
 කළමනාකරණ හා වාණිජ්‍යය පීඨය
 කලා හා සංස්කෘත පීඨය
 ඉස්ලාම් අධ්‍යයනය සහ අරාබි භාෂා පීඨය
 ඉංජිනේරු පීඨය

අනෙකුත් අංශ/ඒකක
 රංග සහ ශ්‍රවණාගාරය
 භෝජනාගාරය
 වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශන ඒකකය
 Centre for Gender Studies
 සංස්කෘතික කෞතුකාගාරය
 විද්‍යුත්-ඉගැනුම් මධ්‍යස්ථානය
 ඉංග්‍රීසී භාෂා ඉගැන්වුම් ඒකකය
 තොරතුරු තාක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය
 පුස්තකාලය
 නඩත්තු අංශය
 මාධ්‍ය ඒකකය
 ශාරීරික අධ්‍යාපන ඒකකය
 තත්ත්ව සහතිකකරණ ඒකකය
 පර්යේෂණ සහ සැළසුම් ඒකකය
 ශිෂ්‍ය උපදේශන ඒකකය
 විශ්වවිද්‍යාල නේවාසික සංකීර්ණය

ව්‍යවහාරික විද්‍යා පීඨය
ව්‍යවහාරික විද්‍යා පීඨය ප්‍රධාන අංශ තුනකින් සමන්විත වෙයි
ජෛවීය විද්‍යා අංශය, ගණිත අංශය හා භෞතික විද්‍යා අංශය
කළමනාකරණ හා වාණිජ්‍යය පීඨය
කළමනාකරණ හා වාණිජ්‍යය පීඨය ප්‍රධාන අංශ දෙකකින් සමන්විත වෙයි
ගණකාධීකරණය සහ මූල්‍ය හා කළමණාකරණය
කලා හා සංස්කෘත පීඨය
කලා හා සංස්කෘත පීඨය ප්‍රධාන අංශ දෙකකින් සමන්විත වෙයි
භාෂා සහ සමාජ විද්‍යාව.

ඉස්ලාම් අධ්‍යයන සහ අරාබි භාෂා පීඨය
ඉස්ලාම් අධ්‍යයන සහ අරාබි භාෂා පීඨය ප්‍රධාන අංශ දෙකකින් සමන්විත වෙයි
අරාබි භාෂාව සහ ඉස්ලාම් අධ්‍යයනය
ඉංජිනේරු පීඨය
ඉංජිනේරු පීඨය ප්‍රධාන අංශ පහකින් සමන්විත වෙයි
සිවිල් ඉංජිනේරු, යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු, විද්‍යුත් හා විදුලි සංදේශ ඉංජිනේරු, පරිගණකවිද්‍යා හා ඉංජිනේරු සහ Inter Desciplinary Studies
ශිෂ්‍ය සංගම්
 සිංහල සාහිත්‍ය සංගමය
 බෞද්ධ සංගමය
 භූ විද්‍යා සංගමය
 හින්දු මා මාංද්‍රම් 
 දෙමළ සංගමය

පින්තූර ගැලරිය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 ශ්‍රී ලංකා අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාලය
 ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල වර්ගීකරණය 2014
 "ලංකා යුනිවර්සිටි නිව්ස්” වෙබ් අඩවිය

ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටි විශ්වවිද්‍යාල
මෙන්මාට්රේ පළමුවන සෙති (හෝ ග්‍රීක බසින් පළමුවන සෙතොස්) යනු, ඊජිප්තියානු නව රාජධානියෙහි ඊජිප්තුවෙහි දහනවවන රාජවංශයෙහි පාරාවෝවරයෙක් වූ අතර, පළමුවන රැම්සීස් රජුගේ සහ සිත්රේ බිසවගේ පුත්‍රයා මෙන්ම, දෙවන රැම්සීස් රජුගේ පියා විය
ශීර්ෂ පෙළ
ශීතකාරක යනු 
පද්ධතියක ශීතකරණ ක්‍රියාවලිය සිදු කිරිමේදී තාප විපර්යාසය (මුදා හැරිම හෝ අවශෝෂණය) සදහා යොදා ගන්නා පදාර්ථ මාධ්‍යයකි
ශිතකරණ ශීතකාරක හඳුනාගත් මුල් අවධියේ සිට ශීත කාරක සදහා ස්වභාවික පරිසරයේ පවතින වායු වර්ගයන් සහ ජලය යොදා ගන්නා ලද බව සඳහන්ය
උදාහරණ වශයෙන් ,- ජලය/ඔක්සිජන්/කාබන් ඩයොක්සයිඩ්/ආගන් ශීතකරණ තාක්ෂනයේ දියුණුවත් සමගම මෙවැනි ශිත කාරක වෙනුවට දියුණු ශීත කාරක වර්ගයන් හඳුනාගනු ලැබීය
මේවා වර්තමාන ශීත කාරක ක්‍රමයන් වලදි භාවිතයට ගැනේ
බොහෝවිට ශීතකාරකයේ භෙෘතික ලක්ෂණ මත පදනම්ව ශීතකාරක හඳුනාගෙන ප්‍රයෝජනයට ගනු ලැබේ
ඉහත හඳුනා ගන්නා ලද ශීතකාරකවල රසායනික සංයුතිය යටතේ මේවාද ප්‍රභේද රාශියකි
ස්වභාවික වායුව = ජලය,  ඔක්සිජන්, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සහ ආගන්
    හයිඩ්‍රොකාබන් සංයුතිය = මීතේන්, ප්‍රොපේන්,
    අකාබනික සංයා්ගය = ඇමෝනියා
    C
C (ක්ලෝරෝ ප්ලෝරෝ කාබන්) සංයෝග R11 , R12 , R13, R22 , R502
යළියොමුව ශීතකාරක(Refrigerants) අංකිත ලැයිස්තු

ශිතකාරකය ගුණාංග
මෙලෙස හඳුනාගෙන ඇති ශීතකාරකයන් කාර්යක්ෂම විමට නැතහොත් එය හොඳ ශීතකාරකයක් ලෙස හැදින්විමට නම් ශිතකාරකය සතු විය යුතු ගුණාංග කිහිපයක් ඇත
නළයන්හි ඇලීම,තැවරීම සහ රැදීම අඩුවීම
අඩු පීඩන තත්වයන් තුලදී කාර්යක්ෂමව තාප විපර්යාසයන්
   විෂ සහිත නොවීම
ශීතකාරක(Refrigerants) වර්ග 
ශීතකාරක(Refrigerants) වර්ග ශිතකාරකයන්හි ලක්ෂණ සහ ඒවා හදුනාගැනිමේ පහසුව මෙන්ම සුවශේෂී කාර්යයන් සදහා යෝග්‍යතාවය,ගබඩා කිරිමේ පහසුව සදහා වැනි කරැණු පදනම් කරගෙන ඒවා කාණ්ඩ හතරකට බෙදා ඇත
පළමු කාණ්ඩයේ ශීතකාරක = R12 , R22 , R502
     දෙවන කාණ්ඩයේ ශීතකාරක
පළමු කාණ්ඩයේ ශීතකාරක 
පළමු කාණ්ඩයේ ශීතකාරක = R12 , R22 , R502

දෙවන කාණ්ඩයේ ශීතකාරක 

සොයාදෙන්න

තෙවනකාණ්ඩයේ ශීතකාරක

චක්‍රීය කරනය නොකරන ශීතකාරක

ශීතකාරක සිලින්ඩර් වර්ණ 
 R 11          =   Orange
 R 12          =   White
 R 22          =   Green
 R 502        =  Purple
 R 717        =  Silver

සිලින්ඩර් පරිහරණයේදී අනුගමනය කලයුතු දේ 
මෙලෙස හඳුනාගෙන ඇති ශීතකාරකයන් කාර්යක්ෂම විමට නැතහොත් එය හොඳ ශීතකාරකයක් ලෙස හැදින්විමට නම් ශිතකාරකය සතු විය යුතු ගුණාංග කිහිපයක් ඇත
නළයන්හි ඇලීම,තැවරීම සහ රැ

ගබඩා කිරිම

ආශ්‍රීත  ලිපි 
ශීතකරණයේ  අළුත් වැඩියාව සදහා අවැසි ප්‍රධාන උපකරණ
ශීතකරණය හදුන්වාදීම
ගෘහ ශීතකරණය(Home Refregirator)
ශීතකාරක(Refrigerants)
සම්පිඩකය
(Compressor )
 වාෂ්පීකරණය (Evaporator)
සනීකාරකය(Condenser)
කේෂීය නළය (Capillary Tube)
විවිධ ශීතකාරක වර්ග හා ශීතකාරකයක් තුල පැවතිය යුතු ගුණාංග  
ශීතකාරක(Refrigerants) 
ශීතකරණ පුහුණුවට මග
ශීතකරණ පුහුණුව විඩියෝපට
ශීතකරණ පුහුණුවට වැදගත් 
වෙනත්
ආදී මානවයා ජීවත් වූයේ යැයි සැලැකෙන කිතුල්ගල බෙලිලෙන යටියන්තොට ප්‍රාදේශීය සභා බල ප්‍රදේශයට අයත්ය
කිතුල්ගල නගරයේ සිට හැටන් දෙසට ටික දුරක් යන විට කිතුල්ගල පොලිස් ස්ථානය හමුවේ
පොලිස් ස්ථානය පසුකොට යාර 300ක් පමණ ගිය පසු වම් පසට බෙලිලෙන දක්වා දිවෙන මහබාගේ පාර හමුවේ
එතැන් සිට කිලෝමීටර් 4ක් ගිය තැන ඉන්ඔය දෙමළ විදුහල හමුවේ
එතැන් සිට තවත් කිලෝමීටර් 1 / 2 ගිය තැන බෙලිලෙන හමුවෙයි
පුරා විද්‍යා වටිනාකම 

අදින් අවුරුදු 25000 ක් අතීත මානවයන් මෙහි සිටි බවට ස්ථිර සාක්ෂි හමුවී ඇත
මෙය ලෙන් තුනකින් යුක්ත ය
ලෙන් ද ඇතුළත් අක්කර 28ක භූමියක් පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයක් වශයෙන් නම් කර ඇත
කැණීම් කර ඇත්තේ මැද පිහිටි විශාල ලෙනෙහි ය
එහි ලෙන් විවරය පළලින් අඩි 60ක් ද උසින් අඩි 40ක් පමණ ද වේ
එහි කැණීම් වළවල් 3ක කැණීම් කර තිබේ
අදින් අවුරුදු 25000 ක් අතීත මානවයන් මෙහි සිටි බවට ස්ථිර සාක්ෂි හමුවී ඇත
ලෙන තුළින් මිනිස් ඇටසැකිලි කොටස් හමුවුවද මිනී වළවල්වල සලකුණු දක්නට නොලැබේ
ඒ වෙනුවට වළලෑම් කර ඇත්තේ ලෙන් බිම යාන්තමට හාරා ඒ මත ඉවත ලන කසළ දැමීමෙනි
අළු, අඟුරු, සත්ව ඇටකටු සමඟ මිනී ඇටසැකිලි හමුවීමෙන් පෙනී යන්නේ මිනී මස් කෑමේ සිරිතක් හෝ මිනී කපාකොටා වළ දැමීමේ සිරිතක් තිබූ බව යයි මෙහි කැණීම් මෙහෙය වූ ආචාර්ය ශිරාන් දැරණියගල “ශී‍්‍ර ලංකාවේ ප‍්‍රාග් ඉතිහාසය” කෘතියේ සඳහන් කර ඇත
කිතුල්ගලින් අවම තරමින් පුද්ගලයන් 30 දෙනෙකුගේ අස්ථි හමුවී තිබේ
එදා මධ්‍ය ශිලා යුග මානවයා ගතකළ සරල ජීවිතයට අවශ්‍ය ආයුධ තනා ගත්තේ ද ඉතා සරල ලෙස ය
ප‍්‍රධාන වශයෙන් භාවිත කර ඇත්තේ මුවහත් උල් කුඩා ගල් මෙවලම් ය
ඒවා ක්ෂුද්‍ර ශිලා මෙවලම් නමින් හඳුන්වයි. බෙලි ලෙන කැණීම්වලින් මීට වසර 27000 සිට 34000 දක්වා ඈත යුගයකට අයත් ශිලා අවි ලැබී ඇත
ශිලා මෙවලම් හැරුණුවිට සත්ව ඇටකටු වලින් තනාගත් මෙවලම් ද මෙම මානවයාට සිය එදිනෙදා කටයුතුවලදී උපාකරී වී ඇත
ඇටකටු මෙවලම් ලැබී ඇත්තේ බෙලිලෙනෙහි වසර 28000කට කාල නිර්ණය කර ඇති පස් තට්ටුවලිනි
සත්ව ඇටකටු, දත්, අං ආදී කොටස් ආයුධ තැනීමට යොදාගෙන තිබේ
වඳුරා, අලියා, මුවා, ගෝනා, මී හරකා වැනි සතුන්ගේ අස්ථි කොටස්වලින් මෙම ආයුධ තනාගෙන ඇත
උල් ඇටකටු මෙවලම්,පැතලි ඇටකටු මෙවලම් මෙන් ම ඇටකටු හෝ අංවලින් තනන ලද පබලු ද කැණීම්වල දී හමු විය
මෙහිදී හමු වූ දාර සහිත වූත් දැති සහිතවූත් හැඳි වැනි පතුරු විශේෂ ආයුධ ගණයකට අයත්වේ
පබලු වැනි ශරීර අලංකරණ ආභරණ හමුවීමෙන් පෙනෙන්නේ මේ ආදි මානවයා යම්කිසි කලා රසඥතාවෙයකින් යුක්ත ව සිටි බව ය
පාට තනා ගැනීමට ගත් ගුරුගල් අඹරන ගල් හමුවීමෙන් ද ඒ බව පැහැදිලි වේ
මෙසේ ගුරුගල් අඹරා ඇත්තේ සිරුරේ ආලේප කර ගැනීමට විය හැක
මධ්‍ය ශිලා යුග මිනිසා ආහාර වගා කිරීමට හුරුවී නොසිටි අතර, ප‍්‍රධාන යැපුම් මාර්ගය වූයේ දඩයමයි
මෙසේ දඩයම් කළ සතුන් අතර ප‍්‍රමුඛත්වය ගෙන ඇත්තේ මිනිසාගේ ළඟම නෑදෑයා වූ වඳුරා ය
ඊට අමතරව අලි පැටව්, ගවරා (වඳවී ගිය සතෙකි), කුළුමීමා, ඌරා, ගෝනා, මීමින්නා, ඉත්තෑවා, හාවා, වලිකුකුළා, හබන් කුකුළා ආදී සතුන් ද සර්පයන් හා මත්ස්‍ය වර්ගද ඔවුන්ගේ ආහාරය බවට පත්ව තිබුණි
තවත් ප‍්‍රධාන ආහාරයක් වූයේ ගස් ගොළුබෙල්ලන් ය
අපේ නෑදෑයන් ගොළුබෙල්ලන් රස කරමින් අනුභව කළ බව ඇසීම අද අපට පිළිකුලක් විය හැකි ය
බෙලිලෙන කැණීම් වලින් හමු වූ ආකාවුස් ගණයේ ගොළුබෙල්ලන් වසර 12500-10500 ක අතීතයකට අයත් බව හෙළවී ඇත
මේ කටු සැමෙකකම තියුණු අවියකින් කරන ලද සිදුරක් දැකගත හැකි ය
ඒ සිදුරු මස් පිටතට ගැනීමට හාරන ලද ඒවා යයි මතයකි
කිතුල්ගල කේන්ද්‍රය වශයෙන් ගත් කල අවට වර්ග කිලෝමීටර 200ක ප‍්‍රදේශයකට මෙම ගොළුබෙලි වර්ගය සීමා වී ඇත
ලෙන අවට වල්දෙල් ගස් සරුවට වැවී ඇත
වල්දෙල් ඇට බෙලිලෙන මානවයාට ද ආහාරයක් වූ බවට සාධක ලැබුණේ ගොළුබෙල්ලන් හමුවන පස් තට්ටුවලිනි
කිතුල්ගල අවට වැවෙන වල්කෙසෙල්වල අවශේෂ ද සහ කැකුණ ඇට සහ කුරහන් ඇට ද මෙහි දී හමු වී ඇත
බෙලිලෙන මානවයා එක් තැනකට සීමා නොවූ බවත් තම අවශ්‍යතා සඳහා රට පුරා සංචාරය කළ බවත් පැහැදිලි වන සාධක ලැබී ඇත
එසේ බොහෝ දුර බැහැරින් රැගෙන ආ ද්‍රව්‍යයකි, ලුණු
ඒ බව සනාථ කරන්නේ බෙලිලෙනෙන් හමුවන ලුණුවල දැකගත හැකි මුහුදු බෙලිකටු ය
අද මෙන්ම එදාත් මිනිසාට ලුණු නැතිවම බැරි ද්‍රව්‍යයක් විය
පැවති නොඉඳුල් වනය එළි කිරීමෙන් පසු හටගත් ද්විතියික ශාක ප‍්‍රජාවේ කොස්, වල් දෙල්, මිල්ල, කීන, වැලිපියන්න, හැඩවක, වෙනිවැල්, පුස්වැල්, වේවැල්, කිතුල්, හොර වැනි ශාක ප‍්‍රමුඛ වේ
මේ වනපෙත ක්ෂීරපායී විශේෂ කිහිපයකටම වාසභූමියක් වී ඇත
ඕලු මුවා, මීමින්නා, සිවලා, වල්ඌරා, ඉත්තෑවා, කොළ දිවියා, දඬුලේනා, හාවා, උණහපුලුවා, කොළ වඳුරා ආදීහු ඒ අතර වෙති
මූලාශ්‍ර
දිනමිණ පුවත්පත
සිංහලේ අතීතය සොයා

ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
හැදින්වීම
මෙය NSAIDs කාන්ඩයට අයත් වේදනා නශකයකි
විශේෂයෙන් කුඩා ප්‍රමාණයේ වේදනා සඳහා යොදා ගනී
තවදුරටත් සැලකුව හොත් එයට එහි ඇති ඇන්ටි-ප්ලේට්ලට් ගුණය නිසා හෘද  රෝග සඳහාත්  බහුලව යොදා ගනී
දියලුම ඇල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති
 දියඇලි අතර, උස අනූව තුන්වන ස්ථානය (මීටර 171) ලබා ගන්නා දිය ඇල්ල වේ
එය උස අනූව එය ලෝකයේ 361ක් වන ස්ථානයේ පසුවෙයි
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ කොළඹ-බදුල්ල මහාමාර්ගයෙහි කොස්ලන්ද ග්‍රාමයට කිලෝ මීටර 6 ක් පමණ දුරින් මෙම දියලුම ඇල්ල පිහිටා තිබේ
දිය ඇල්ල නිර්මාණය වී තිබෙන්නේ පූනගල ඔයෙනි
ජනප්‍රවාද
ප්‍රකට ඉතිහාසඥයෙකු වූ ආචාර්ය
ආර්.එල්. බ්‍රොහියර් ට අනූව, දියලුම දිය ඇල්ල සමග තරුණ රජකෙනෙකු සහ කුලයෙන් අඩු කාන්තාවක් සම්බන්ධ ශෝකාන්තයක් වෙලී පවතී
දියලුම ඇල්ල තරණය
2003 ජූලි මස 26 වැනි දිනදී බඹරකන්ද ඇල්ල තරණය කල, දුමින්ද නම් තරුණයෙකු මෙම දියලුම ඇල්ලෙන් බැස වාර්තාවක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කල අවස්ථාවේදී ලිස්සා වැටීමෙන් මරණයට පත්විය
මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
සම්පූර්ණයෙන්ම මුහුදින් වටවූ මහාද්වීප වලට වඩා කුඩා දූපත් දිවයින් නමින් හැඳින්වේ
මේවත් බලන්න
 දූපත්

දිවයින්
"සතර සම්‍යක් ප්‍රදාන"

නූපන් අකුසල නූපදවීමට කරනු ලබන වීර්යය

අප සරණ ගිය භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ අවුරුදු 45 ක් මුළුල්ලේ දේශනා කොට වදාළ සම්පූර්ණ ධර්මය ඇතුළත් වන්නේ සත්තිස් බෝධිපාක්ෂික ධර්මයන්ටයි
මේ අතරින් අපි ඔබට මින් පෙර සතර සතිපට්ඨානය විස්තර වශයෙන් කියා දුන්නා
මෙහි දෙවැනි කොටස වන සතර සම්‍යක් ප්‍රධාන වීර්යයට අයත් කොටස් සතර මෙතැන් සිට ඉදිරියට විස්තර කරනවා
එයට අයිති වන්නේ නූපන් අකුසල් ධර්මයන් නූපදවීම පිණිස කරනු ලබන වීර්යය, උපන් අකුසල ධර්මයන් ප්‍රහාණය කිරීම පිණිස කරන වීර්යය, නූපන් කුසල ධර්මයන් උපදවා ගැනීම පිණිස කරන වීර්යය, උපන් කුසල ධර්මයන් වැඩි දියුණු කර ගැනීම පිණිස කරන වීර්යය කියන කරුණුයි
ඒ කරුණු හතර තුළින් මුලින් ම ඇති, නූපන් අකුසල ධර්මයන් නූපදවීම පිණිස කරනු ලබන වීර්යය පිළිබඳවයි ඔබට කියා දෙන්නේ
ඔබ තුළ මේ සඳහා වැඩි කැමැත්තක් තිබිය යුතුයි
එය වීර්යයෙන් ආරම්භ කළ යුතුයි
නොපසුබට උත්සාහයත්, උනන්දුවත් ඒ සඳහා තිබිය යුතුයි
මේ තුළින් කතා කිරීමට බොහෝ කරුණු තිඛෙනවා
ඒ අතුරින් තෝරාගත් කරුණු කීපයක් ඔබට කියා දෙනවා
නූපන් අකුසල ධර්මයන් නූපදවා ගැනීම සඳහා ඔබ තුළ ඇති කර ගත යුතුයි සීලය
සීලය තුළ ඔබ පිහිටා නැත්නම් මේ ධර්ම මාර්ගය තුළ ඔබට ගමන් කළ නොහැකියි
කුඩා වරදට පවා බිය දකිමින් සමාදන් වන සිල් පදවල මනාව හික්මියි යුතුයි
සීලය යනු කුසලයකි
එය ඉලක්ක වී තිඛෙන්නේ චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධයටයි
ඔබ සීලසම්පන්න විය යුත්තේ අකුසලයන් ප්‍රහාණය කිරීමටයි
තමා සමාදන් වූ සිල් පදයන් කැඩෙන විට සිහිය පිහිටුවා ගත යුතුයි
මම සිල් සමාදන් වූයේ සිල් රැකීමටයි කියන අධිෂ්ඨානයට පැමිණිය යුතුයි
සතෙක් මරන්න යෙදෙන අවස්ථාවක එය නොකර සිටිය යුතුයි
බොරුවක් කියන්න යෙදෙන විටත්, එය නොකර සිටිය යුතුයි
උත්සහයෙන්, වීර්යය තුළින් සීලය ආරක්ෂා කළ යුතුයි
තමාට මරණය හිමි වූවත් තව කෙනෙකුගේ ප්‍රාණය නැති කිරීමට චේතනාවක් ඇති කරගැනීම අකුසලයක්
සිල් පද ආරක්ෂා කිරීම තමා ගේ ජීවිතයට රැකවරණයක්
එවිට ඔහුගේ ජීවිතය තුළ හට නොගත් අකුසල් ධර්ම කිසියම් ආකාරයකින්වත් හටගන්නේ නැහැ
ඒ තමයි සීලය
දෙවැනි කාරණය ඉන්ද්‍රිය සංවරය
නූපන් අකුසල ධර්මයන් නූපදවා ගැනීමට ඉන්ද්‍රිය සංවරයක් ඉතා අවශ්‍යයි
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළා ශ්‍රාවකයා ඇසට පෙනෙන රූප තුළින් නිමිති ගන්නේ නැහැ
අනු නිමිති ගන්නේ නැහැ
ඇස අසංවර වන විට හිතේ යම් දෝමනස්සයක්, පසුතැවීමක් ඇති වීමට ඉඩ තිඛෙනවා
එය වළක්වා ගැනීම සඳහායි ඉන්ද්‍රිය සංවරය අපට අවශ්‍ය වන්නේ
කණින් අසන ශබ්දයටත් ඔහු නිමිති, අනු නිමිති ගන්නේ නැහැ
නාසයට දැනෙන ගඳ සුවඳටත්, දිවට දැනෙන රසයටත්, කයට දැනෙන පහසටත්, ඔහු නිමිති අනු නිමිති ගන්නේ නැහැ
තමා දුටු ඒ රූපයේ යථා ස්වභාවය ඔහු දකිනවා
එය අනිත්‍ය වූ දෙයක් කියලා නුවණින් විමසනවා
ඇසේ ඇතිවන විඤ්ඤාණයත්, ඇසයි, රූපයයි, විඤ්ඤාණයයි එකතුවෙලා හැදෙන ඇසේ ස්පර්ශයත්, ස්පර්ශය තුළින් හටගන්නා වේදනාවත් අනිත්‍ය ස්වභාවයට අයත් දෙයක් ලෙස ආර්ය ශ්‍රාවකයා අවබෝධ කර ගන්නවා
නමුත් සාමාන්‍ය කෙනෙක් ඊට වෙනස්
ඔහු ඊට වෙනස්
ඔහු ඇසට ප්‍රිය රූපයක් දුටු විට ඒ රූපයේ නිමිති අරගෙන ඇසෙන් දුටු රූපය ඔස්සේ සිතලා නූපන් රාගය ඇති කර ගන්නවා
ඒ වගේම නූපන් ද්වේෂයක් සිතේ ඇති කරගනු ලබනවා
හට නොගත් මුළාවටත් මොහුගේ සිත පත්වෙනවා
පෘතග්ජනයාගේත්, ආර්ය ශ්‍රාවකයාගේත් වෙනස එයයි
ඇසට දකින රූපයට බැෙඳන්න ගියොත්, කණට ඇසෙන හැම ශබ්දයම තමා තුළට ගත්තොත්, නාසයට දැනෙන හැම සුවඳකට ම ප්‍රිය කළහොත්, දිවට දැනෙන හැම රසයකට ම ආශා කළොත්, කයට දැනෙන හැම පහසට ඇලූණොත් ඔබ ගේ ඉන්ද්‍රියන් අසංවරයි
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළා මේ ඉන්ද්‍රියන් අසංවර කර ගනු ලබන පුද්ගලයන්ගේ අවසානය නිරය හෝ ප්‍රේත ලෝකය කියලා
ඉන්ද්‍රියන් සංවරය කියන්නේ දෑස් පියාගෙන සිටීම නොවේ
දකින රූපය කෙරෙහි නිමිති හෝ අනු නිමිති නොගෙන සිටීමයි
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කොට ඇති පරිදි ඇස, කණ, නාසය, දිව, කය, මනස කියන මේ ඉන්ද්‍රියන් සංවර කර ගනු ලබනවා නම් ඔහු තුළ නූපන් අකුසල ඉපදීමට අවස්ථාවක් නැහැ
එනිසා ඒ සඳහා කරන වීර්යය තමයි ඉන්ද්‍රිය සංවරය
නූපන් අකුසල ධර්මයන් නූපදවා ගැනීමට අවශ්‍ය ඊළඟ කරුණු තමයි 'නිදි වැරීම'
නින්දට නිතර නිතර පුරුදු වන පුද්ගලයාටත් මේ ධර්ම මාර්ගයේ ගමන් කළ නොහැකියි
නින්ද කියන්නේ නීවරණයකි
මේ නීවරණය අපි තුළ තිඛෙනවා නම් කාමච්ඡන්ද, ව්‍යාපාදය, උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡ, විචිකිච්ඡා නීවරණ අපි නොදැනීම අප තුළ වැඩෙනවා
නිදි වර්ජිතව සිටිය යුතුයි කියන දෙයින් අදහස් කරන්නේ නොනිදා සිටීම නොවේ
නින්දේ යම් පාලනයක් කළ යුතුයි
නීවරණ තමාගේ සිතට නොඑන ආකාරයට පාලනය කළ යුතුයි
බුදුරජාණන් වහන්සේ තම ශ්‍රාවකයාට නින්ද පාලනය කිරීමේ ක්‍රම කීපයක් පෙන්වා දී තිඛෙනවා
ඒ තමයි දිවා කාලේ ආර්ය ශ්‍රාවකයා සක්මනෙන් හෝ හිඳගෙන තමාගේ සිතට නීවරණ ඇතුළත් වීමට ඉඩනොදී භාවනා කරනවා, නීවරණ ඇතුළත් වීමට නොදී භාවනා කිරීම, අකුසල් තමා තුළට ඇතුල් නොවීමට කරන වීර්යයක්
ඒ වගේ ම රාත්‍රියේ පළමු යාමයේදී සක්මනෙහි යෙදෙනවා
රාත්‍රී මධ්‍යම යාමයේදී ශ්‍රාවකයා අවදිවන වේලාව සිතේ ධාරණය කරගෙන සැතපෙනවා
මේ සෑම වේලාවකදී ම නීවරණ තමා තුළට ඇතුල් වීමට ඉඩ නොදිය යුතුයි
ඒ වගේ ම රාත්‍රියේ අවසාන යාමයේ පාන්දර අවදි වී නීවරණවලට ඉඩනොදී නැවතත් සක්මන් භාවනා ආදිය කරනවා
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ නින්ද නිසා අපේ සිත් තුළ නූපන් රාග, ද්වේශ, මෝහ ඇතිවන්න පුළුවනි
එනිසා නිතරම සිහිය පිහිටුවාගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ ආකාරයෙන් නිදිවැරීමේ යෙදී සිටින්න
එවිට සිතේ හට නොගත් යම් අකුසලයන් වේද එය හටගන්නේ නැහැ
සතරවන කරුණ තමයි ශ්‍රද්ධාව. මෙය අපේ ජීවිතයට බොහෝ ම ප්‍රයෝජනවත් කාරණයක්
යම් කෙනෙක් තුළ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි, ශ්‍රී සද්ධර්මය කෙරෙහි, ආර්ය මහා සංඝ රත්නය කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාවක් නොමැති නම් ඔහුගේ සිත නිරන්තරයෙන් අකුසලයන්ට යොමු වෙන්න පුළුවන්
නූපන් අකුසල ධර්මයන් නූපදවා ගැනීමට වීර්යය කරන කෙනෙක් ඒකාන්තයෙන් ම තෙරුවන් සරණ ගිය පුද්ගලයෙක් විය යුතුයි
නූපන් අකුසල් නූපදනා ගැනීම සඳහා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ ආර්ය ශ්‍රාවකයා නිතරම ප්‍රත්‍යවේක්ෂාව (නුවණින් සැලකීම) කළ යුතුයි කියා උන්වහන්සේ 'ඨාන සූත්‍රයේ' දී එය විස්තර වශයෙන් අපට කියා දෙනවා
නිතරම ශ්‍රාවකයා කරුණු සතරක් ඔස්සේ ප්‍රත්‍යවේක්ෂාව කළ යුතුයි
ඒ තමයි මම ජරාවට පත් වෙන ස්වභාවය ඉක්මවා නොගිය කෙනෙක් කියා සිහිකළ යුතුයි
එවිට ඔහු තරුණ මදය හෙවත් තාරුණ්‍ය නිසා ඇතිව මාන්නය ඔහු කෙරෙහි ගිලිහී යනවා
දෙවනි කරුණ තමයි මම ලෙඩ වන ස්වභාවය ඉක්මවා නොගිය කෙනෙක් කියා නිතර නිතර මෙනෙහි කරනවා
එවිට මොහු තුළ යම් ආරෝග්‍ය මදයක් තිබුණා නම් එය නැති වී යනවා
තමා නීරෝගීයි කියලා යම් කෙනෙක් සිතුවොත් එයාගේ සිතේ නොයෙක් අකුසල් ඇතිවන්න පුළුවන්
එයත් නූපන් අකුසල් නූපදවීම පිණිස කරන වීර්යයකි
තුන්වැනි කාරණය තමයි මම මරණය ඉක්මවා ගිය කෙනෙක් නොවේ කියලා නිතර නිතර සිහි කළ යුතුයි
එවිටත් ඔහු තුළ අකුසල් හට ගන්නේ නැහැ
සතරවැනි කරුණු තමයි ඔහු නිතර නිතර සිතනවා මම කර්මය ඤාතියා කරගෙන ඉන්නේ, කර්මය දැවැද්ද කරගෙන ඉන්නේ, ඒකාන්තයෙන් ම කුසල්, අකුසල් මා කරා එනවා කියලා විශ්වාසයක් ඇති කරගන්නවා
නිතර නිතර මේ කරුණු පුරුදු කරන ශ්‍රාවකයා තුළ නූපන් අකුසල් උපදීමට අවස්ථාවක් නැහැ
අපි මේ සංසාරෙන් මිදීමට නම් චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කර ගත යුතුයි
එවිට මේ සියලූ මුල් අපි තුළින් ගැලවිලා යනවා
ඒ සඳහා අප හට නොගත් අකුසල් වෑයම් කළ යුතුයි
සිත දැඩි කොට ගත යුතුයි
වීර්ය කළ යුතුයි
එවිට ඔබටත්, මටත් ඒකාන්ත වශයෙන් ම මේ සංසාරයෙන් එතෙර විය හැකියි
- පූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමින් වහන්සේගේ සදහම් ලිපි ඇසුරෙනි
පූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් සදහම් වැඩසටහන් වලදී පවත්වන ලද ධර්ම දේශනා ඇසුරෙන්

සකස් කළ ‘සිතට සුව දෙන භාවනා’ සදහම් ග්‍රන්ථයෙන් උපුටා ගන්නා ලදී
සතර සතිපට්ඨාන සූත්‍රයෙහි ධම්මානුපස්සනාවේ ධම්මානුපස්සනා බොජ්ඣඞ්ගපබ්බං කොටසෙහි සප්ත බොජ්ඣංග ගැන දැක්වේ
(දීග නිකාය - මහා සතිපට්ටාන සූත්‍රය) 
 සති සම්බොජ්ඣංග - මානව සිහියෙන් යුතුව වාසය කිරීම
එනම් සතර සතිපට්ඨානය තුල සිහිය පිහිටුවාගෙන වාසය කිරීම
ධම්මවිචය  සම්බොජ්ඣංග - ධර්මය පිලිබදව නුවණින් විමසා බැලීම
එනම් සතර සතිපට්ඨානය පිලිබදව නුවණින් විමසා බැලීමයි
වීරිය  සම්බොජ්ඣංග - කුසල් ධර්මයන් වඩවා ගැනීමට ගන්න වීරිය  වීරිය  සම්බොජ්ඣංගයයි , එය නොනවතින මග නතර කරන්නේ නැති වීරියක් තිබිය යුතුයි
සත්තිස් බෝධිපාක්ෂික ධර්ම කරුණු වල සෑම විටම මෙම වීරිය පිලිබදව බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාරා ඇත
(සතර සම්‍යක් ප්‍රධාන වීරිය, සතර ඉර්ධි පාද තුල, පංච ඉන්ද්‍රිය තුල, ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය තුල,පංච බල තුල)
 ප්‍රීති  සම්බොජ්ඣංග - නිරාමිස ප්‍රීතිය, සතර සතිපට්ඨානය තුල සිටීමෙන් කුසල් දහම් වඩවා ගැනීම නිසා ඇතිවන ප්‍රීතිය
පස්සද්ධි  සම්බොජ්ඣංග - ධර්මයේ හැසිරීමෙන්, සතර සතිපට්ඨානය තුල වාසය කිරීමෙන් සිතේ සහ කයෙහි ඇතිවන සැහැල්ලු භාවය
සමාධි  සම්බොජ්ඣංග - සිතේ ඇතිවන එකග භාවය
සතර සතිපට්ඨානය තුල වාසය කරන විට සිතේ ඇතිවන සමාධිය
උපෙක්ඛා  සම්බොජ්ඣංග - සිතේ ඇතිවන මැදහත් භාවය, සතර සතිපට්ඨානය තුල හැසිරෙන විට සිතේ ඇතිවන උපේක්ෂාව.

සප්ත බොජ්ඣංග 
බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ සතිපට්ඨාන භාවනාවේ ධම්මානුපස්සනාවේ අවසාන කොටස් දැන් අපි ඉගෙන ගනිමින් සිටින්නේ
මේකෙ තියෙනවා සප්ත බොජ්ඣංග කියල කොටසක්
බොජ්ඣංග කියල කියන්නේ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමේ අංග
චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමට උපකාර වන අංග හතක් තියෙනවා
ඒ හත තමයි සති, ධම්මවිචය, විරිය, පීති, පස්සද්ධි, සමාධි, උපේක්ඛා
මේ ඔක්කොම ඔබ තුළ වැඩෙන්නේ සතිපට්ඨානය වැඞීම තුළ
සතිපට්ඨානය වැඩුවෙ නැත්නම් මේ බොජ්ඣංග ධර්ම ඔබතුළ වැඩෙන්නෙ නෑ
අධිෂ්ඨාන කරල ලබන්න බැහැ
එහෙම නම් පින්වතුනි, බොජ්ඣංග ධර්ම අධිෂ්ඨාන කරල, “මට සති සම්බොජ්ඣංගය පහළ වේවා” කියල වඩන්නට පුළුවන් එකක් නෙවෙයි
“මට ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය පහළ වේවා” කියල වඩන්නට පුළුවන් එකක් නෙවෙයි
ඒ විදිහට ප‍්‍රාර්ථනා කරල යමක් ලබන්නට පුළුවන් නම් අපට බුදුරජාණන් වහන්සේලා ඕනෙ නෑනෙ
අපට එහෙනම් සද්ධර්මය ශ‍්‍රවණය කරන්නට ඕනෙ නෑනෙ
එහෙනම් මහරහතන් වහන්සේලා බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පා වදාළ වෙලාවෙ ධර්මය සංගායනා කරල, ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් මේ ධර්මය ආරක්ෂා කරන්නට කැපවෙන්න ඕනෙ නෑනෙ
රහතන් වහන්සේලා බාරගත්තා ධර්මයේ කොටස්
දීඝ නිකාය ආනන්ද මහරහතන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිස භාරගත්තා
මජ්ඣිම නිකාය සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිස භාරගත්තා
සංයුත්ත නිකාය මහා කාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිස භාරගත්තා
අංගුත්තර නිකාය අනුරුද්ධ මහ රහතන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිස භාරගත්තා
එහෙම භාර ගත්තේ ධර්මය හදාරන්නට අවශ්‍ය නිසයි
ධර්මයෙන් බැහැර වෙච්ච ප‍්‍රායෝගික දෙයක් නෑ
අත්දැකීමක් නෑ
යමක් ඔබ අවබෝධ කරනවද ඒක තමයි ධර්මයේ තියෙන්නෙ
යමක් ධර්මයේ තියෙනවද ඒක තමයි අවබෝධ කරන්නෙ
ඒ නිසා අවබෝධයයි ධර්මයයි එකයි
ඒක දෙකක් නෙවෙයි
ඒ නිසා යමෙක් සතර සතිපට්ඨාන ධර්මයන් මනා කොට ප‍්‍රගුණ කරගෙන යද්දී එයාට අවබෝධ වෙන්නේ සප්ත බොජ්ඣංග ධර්මයන්මයි
සති සම්බොජ්ඣංගය

සති කියල කිව්වේ සතර සතිපට්ඨානයට
සතර සතිට්ඨානය චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයේ අංගයක් විදිහට සකස් වෙන කොට ඒක සතිසම්බොජ්ඣංගය
ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය

ඊළඟට ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය
ධම්මවිචය කියල කිව්වෙ බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ධර්ම කරුණු සම්බන්ධයෙන් අනිත්‍ය දේ අනිත්‍ය වශයෙන්, දුක් දේ දුක් වශයෙන්, අනාත්ම දේ අනාත්ම වශයෙන්, හේතු ඵල වශයෙන්, හේතු නැතිවීමෙන් ඵල නැතිවී යන ධර්මතාව මේ ඔක්කොම නුවණින් විමස විමස බලනකොට, ඔබ තුළ ඇතිවෙනවා ධම්මවිචය
එතකොට මේ ධම්මවිචය ඇතිවෙන්නේ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය ඉලක්ක කරගෙනයි
චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයට උපකාර වශයෙන් ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය ඔබ තුළ වැඩෙනව.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සතිපට්ඨාන සූත‍්‍රයේදී විස්තර කරන්නේ, (සන්තං වා අජ්ඣත්තං ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගං අත්ථි මේ අජ්ඣත්තං ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගෝති පජානාති) තමන් තුළ මේ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයට අංගයක් වශයෙන් ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය වැඩෙනවා කියල දන්නව නම්, තමන් තුළ ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය තියෙනවා කියල දැනගන්නවා
එතකොට බලන්න සිහිය කියන එක කොච්චර සියුම් විදිහට දියුණු කරන්නට පුළුවන් එකක්ද
තමන් තුළ චතුරාර්ය සත්‍යය ධර්මයේ අවබෝධයක් විදිහට ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය වැඩිල නැත්නම්, ඒකත් දන්නව. එහෙනම් එයා කරන්නේ තවදුරටත් ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය වැඞීම පිණිස නුවණින් විමසනවා
චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය ඉලක්ක කරගෙන
විරිය සම්බොජ්ඣංගය

ඊළඟට විරිය සම්බොජ්ඣංගය
විරිය සම්බොජ්ඣංගය කියල කියන්නේ වීරිය
වීරිය තමයි උපන්නා වූ අකුසල් ප‍්‍රහාණය කරන්න තියෙන වීරිය
නූපන් අකුසල් නූපදවීමට තියෙන වීරිය
උපන් අකුසල් තමයි ආසාව, තරහ, ඉරිසියාව, පළිගැනීම, එකටෙක කිරීම, බද්ධ වෛරය, කළකෝලාහල කිරීම, හිතුවක්කාරකම
මේ සියල්ලම අකුසල්
මේ උපන්නා වූ අකුසල් ප‍්‍රහාණය කරන්න වීරිය තියෙනව. ඒ වගේම මේ අකුසල් අලූතින් හටගන්න දෙන්නෙත් නෑ
ඉපදිච්ච අකුසල් ප‍්‍රහාණය කරන්නට කල්පනා කරනව.

ඊළඟට නූපන් කුසල් උපදවා ගැනීම
දැන් සීලය නූපන් කුසලයක් නම් ඒක හොඳට දියුණු කරගන්න ඕනෙ
ඊළඟට සමාධිය ඇතිවෙලා නෑ
ඒ කියන්නේ නූපන් කුසලයක්
සමාධිය දියුණු කරගන්නට ඕනෙ
ප‍්‍රඥාව ඇතිවෙලා නෑ
අන්න කුසල් දියුණු වෙලා නෑ
එහෙනම් ප‍්‍රඥාව ඇති කරගන්න එයා කල්පනා කරල දියුණු කරගන්නව. අලෝභය, අද්වේෂය, අමෝහය ඇතිවෙලා නැත්නම්, ඒවා ඇතිකරගන්න මහන්සි ගන්නව. නුවණින් කල්පනා කරනවා
එතකොට නූපන් කුසල් උපදවා ගන්නට වීරිය කරනවා
ඊළඟට උපන් කුසල් වැඩිදියුණු කරන්නට වීරිය කරනවා
සීලසම්පන්න නම් එයා සීලය කඩාගන්න නෙවෙයි මහන්සි වෙන්නෙ
සීලය රැකගෙන අවබෝධය පිණිස සකස් කරගන්න
සමාධිය රැකගෙන අවබෝධයට සකස් කරන්න
ප‍්‍රඥාවත් එහෙමයි
මේ විදිහට උපන් කුසල් දියුණු කරගන්න මහන්සි ගන්නව භාවනා වශයෙන්
ඉලක්කය තමයි චතුරාර්ය සත්‍යය ධර්මය අවබෝධ කරගැනීම
අන්න එතකොට එයාට ආර්ය සත්‍යය අවබෝධයට උපකාරී අංගයක් හැටියට වීරිය දියුණු වෙනව.

පීති සම්බොජ්ඣංගය

මෙහෙම වීරිය දියුණු වෙද්දි ඒ කිව්වෙ අකුසල් ප‍්‍රහාණය වෙද්දි, කුසල් දියුණු වෙද්දි, මෙයාට චිත්ත සමාධියක් ඇතිවෙනවා, හිතට මහා බලවත් ප‍්‍රීතියක් හටගන්නවා
අනේ මා තුළ අකුසල් ප‍්‍රහාණය වෙවී යනව නේද කියල සතුටක් ඇතිවෙනවා
මා තුළ කුසල ධර්මයන් දියුණු වෙවී යනව නේද කියල සතුටක් ඇතිවෙනවා
ඒක ඇතිවෙන්නෙ තමන්ගේ ගුණධර්ම මතමයි
සාමාන්‍යයෙන් ධර්මයේ හැසිරෙන කෙනෙක් පුරුදු කළ යුත්තේ නිහතමානීකමයි
විශේෂයෙන්ම මේ ධර්ම මාර්ගය දියුණු වෙන්න කරුණු දෙකක් ප‍්‍රධාන වෙනවා
පළවෙනි එක තමයි නිහතමානීකම
දෙවෙනි එක තමයි කැපවීම
ධර්මයේ හැසිරීමේදී කවදාවත් අත්තුක්කංසන පරවම්භනයේ යෙදෙන්න එපා. එතකොට තමන්මයි මේ ධර්ම මාර්ගයේ බිඳ වැටෙන්නෙ
අත්තුක්කංසනය කියන්නේ තමා උසස් කොට සැලකීමත්, පරවම්භනය කියන්නේ අනුන් ගරහා කොට සැලකීමත්
ඒක නෙවෙයි අප කළ යුත්තේ, තමන් නිහතමානීව මෙවැනි ධර්මයක් පුරුදු කරන්න පුළුවන් කියලා ප‍්‍රකාශ කරලා, ඒ ධර්මය තුළට නිහතමානීව පිවිසීම
මේ තුළ එයා ලොකු ප‍්‍රීතියක් ඇති කරගන්නවා
මේ ප‍්‍රීතිය ඇතිවෙන්නෙ කුසල් දියුණුවීමත්, අකුසල් දුරුවීමත් නිසා
එතකොට එයා ප‍්‍රීතිය තුළ අවබෝධය කරා යනවා
එතකොට චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයේ අංගයක් හැටියට ප‍්‍රීතිය සකස් වෙනවා
පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣංගය

මේ ප‍්‍රීතිය වැඩෙන කොට කායිකව සැහැල්ලුවක් ඇතිවෙනවා
මානසිකව ලොකු සැහැල්ලුවක් සංසිඳීමක් ඇතිවෙනවා
එතකොට එයාට කාය පස්සද්ධි, චිත්ත පස්සද්ධි තියෙනවා
පස්සද්ධි කියන්නෙ සැහැල්ලු බව. එතකොට කායිකව සැහැල්ලුවක් තියෙනවා, මානසිකවත් සැහැල්ලුවක් තියෙනවා
හේතුව තමයි අකුසල් ප‍්‍රහාණය වෙලා, කුසල් දියුණු වෙලා ඇතිවෙච්ච ප‍්‍රීතියකින් යුතුවීම
එතකොට චතුරාර්ය සත්‍යය ධර්මය අවබෝධයේ අංගයක් විදිහට මේ සැහැල්ලූ බව මෙයා දියුණු කරනවා
තමා තුළ සැහැල්ලු බව චතුරාර්ය සත්‍යය ධර්මය අවබෝධයේ අංගයක් හැටියට තියෙනවා නම්, ඒ බව දැනගන්නවා
නැත්නම් ඒ බවත් දැනගන්නවා
සමාධි සම්බොජ්ඣංගය

ඊළඟට චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයේ අංගයක් හැටියට ඒක දියුණු කරනවා
සමාධියක් ඇති කරගැනීම බොජ්ඣංග ධර්මයක්
ඔබ දන්නවා සමාධිය නැති රහතන් වහන්සේලා බිහිවෙන්න බැහැ
සමාධිය නැති අනාගාමී උතුමන් බිහි වෙන්න බැහැ
සමාධිය නැති සකදාගාමී අය හෝ සෝතාපන්න අය හෝ බිහිවෙන්න බැහැ
මොකද හේතුව, සමාධිය ටික ටික නමුත් සෝතාපන්න අයටත් තියෙනවා, සකදාගාමී අයටත් තියෙනවා
අනාගාමී වෙනකොට සමාධිය හතරවෙනි ධ්‍යානය දක්වා දියුණු වෙන්න ඕනෙ සාමාන්‍යයෙන් පොදු වශයෙන්
ඊළඟට රහතන් වහන්සේ කියන්නේ සමාධිය සම්පූර්ණ වෙච්ච කෙනෙක්
එතකොට ඒ සමාධිය භාවනාවට සම්බන්ධ අංගයක්
චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයට උපකාරී වෙන අංගයක්
සමාධිය කියන්නේ චිත්ත ඒකාග‍්‍රතාවය
1 වෙනි ධ්‍යානය, 2 වෙනි ධ්‍යානය, 3 වෙනි ධ්‍යානය, 4 වෙනි ධ්‍යානය
ඒ ඔක්කොම චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයට උපකාරී වන අංගයි
චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයේ අංගයක් විදිහට සමාධිය තියෙන කොට, ඒ කෙනා දන්නව මේ සමාධිය තියෙන්නේ චතුරාර්ය සත්‍යය ධර්මය අවබෝධ වීමට උපකාරී අංගයක් හැටියටයි
ඒ වගේම එයා දන්නවා මේ සමාධිය එයා තුළ නැත්නම්, මා තුළ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය අනුව සකස්වෙච්ච සමාධියක් නෑ කියල
අන්න ඒ කෙනා නැති සමාධිය දියුණු කරගන්න කල්පනා කරනවා
මහන්සි වෙනවා
ආර්ය සත්‍යය අවබෝධ වීම පිණිස කල්පනා කරනවා
උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣංගය

ඊළඟට මෙයා කල්පනා කරනවා මේ සමාධිය මනාකොට දියුණු කිරීමේදී, සමාධියත් එයා දකිනව නම් චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයේ මාර්ග අංගයක් හැටියට එයා සමාධියේ ඇලෙන්නේ නෑ
එයා සමාධිය අභිනන්දනය කරන්නෙ නෑ
සමාධිය සතුටින් පිළිගන්නවා වෙනුවට සමාධිය තුළ වෙනස් වන්නා වූ පංච උපාදානස්කන්ධයක් දකිනවා
එයා දකිනවා අනිත්‍ය වූ සමාධියක් එතන තියෙන්නේ කියල
අන්න එතකොට එයාගෙ හිත උපේක්ෂාවට පත්වෙනවා
එතකොට එයා ඒ උපේක්ෂාවත් ග‍්‍රහණය කරන්නෙ නෑ
උපේක්ෂාවට මුලා වෙන්නෙ නෑ
උපේක්ෂාවට රැවටෙන්නෙ නෑ
ඒ උපේක්ෂාව එයා දියුණු කරන්නේ චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මයේ අවබෝධයක් විදිහටයි
චතුරාර්ය සත්‍යය කියන්නේ මොකක්ද
දුක නැමති ආර්ය සත්‍යයක් තියෙනවා
ඒක අවබෝධ කළ යුතුයි
මේ දුක සකස් වෙන්නෙ ඒ දුකට ඇලෙන නිසා
දුකට ඇලීම දුක්ඛ සමුදය ආර්ය සත්‍යය
එතකොට මේ දුකට ඇලෙන ගතිය නැතිකරල දාන්න ඕනෙ
ඒකට කියනවා දුක්ඛ සමුදය ප‍්‍රහාණය කරනවා කියලා
ඒක ආර්ය සත්‍යයක්
මේ දුකට ඇලෙන ගතිය නැතිවුනා නම්, එයා දුකින් නිදහස්
ඒකට කියනවා දුක්ඛ නිරෝධය කියලා
දුකට ඇලෙන එක නිකං නැතිවෙන්නෙ නෑ
ඒකට දුක අවබෝධය වෙන්නට ඕනෙ
දුක අවබෝධ වීම පිණිස ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඩෙන්නට ඕනෙ
ඒකට කියනව දුක්ඛ නිරෝධ ගාමිනී පටිපදා කියලා
මේ විදිහට චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයේ අංගයක් විදිහට උපේක්ෂාව වැඩෙන්නට ඕනෙ
එතකොට ඒක උපේක්ෂා සම්බොජ්ඣංගය
දැන් පින්වතුනි, බොජ්ඣංග භාවනා කියල කියන්නේ චතුරාර්ය සත්‍යාවබෝධය ඉලක්ක වෙලා තියෙන කරුණු හත තමා තුළ දියුණු කර ගැනීම
මේ බොජ්ඣංග ධර්මයන් හත මනා කොට තමා තුළ වර්ධනය වීමෙන් තමයි, තමන් නිකෙලෙස් භාවයට පත්වෙන්නේ
ඒ සඳහා සතර සතිපට්ඨානයේ සිහිය පිහිටන්නට ඕනෙමයි
සතර සතිපට්ඨානයේ සිහිය නොපිහිටා බොජ්ඣංග ධර්ම වැඩෙන්නේ නෑ
එහෙනම් අපට පැහැදිලිව පේනවා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මේ ධර්මය තුළ තියෙන්නේ අවබෝධය ඉලක්ක කරපු වැඩපිළිවෙලක්
දැන් ඔබට මේ ගැන සෑහෙන අවබෝධයක් තියෙනවා
(පූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් සදහම් වැඩසටහන් වලදී පවත්වන ලද ධර්ම දේශනා ඇසුරෙන් සකස් කළ ‘සිතට සුව දෙන භාවනා’ සදහම් ග්‍රන්ථයෙන් උපුටා ගන්නා ලදී)

බොජඣඞග,  බොජ්ජංග, බෝධි අංග යනු කුමක්ද
මීවනපලානේ සිරි ධම්මාලංකාර සිව්පිළිසිඹියාපත් මහඅරහතුන් වහන්සේ පවත්වන ලද ධර්ම දේශනා ඇසුරෙන්
නිවන් අවබෝධ කර ගැනීමේදී අනිවාර්යෙන්ම සම්පූර්ණ කරගත යුතු සත්තිස් බෝධිපාක්‍ෂික ධර්මයන් අතරින් සත්ත බොජ්ජංග ධර්මයන් ඉතාමත්ම වැදගත් දෙයකි
බොජ්ජංග – බෝධි අංග බුද්ධ අංග – යන පදවලින් විග්‍රහකර පෙන්වූ පදයන්හි ධර්ම අර්ථය නිවැරදිව තේරුම් ගැනීමත්, ප්‍රායෝගික වශයෙන්ම මෙහිදි කරගත යුතු කෙලෙස් ප්‍රහාණයට උපකාර වන කරණීය ධර්මයනුත් තේරුම් ගත් කෙනෙකුට පමණක්ම මගඵල අධිගමයට උපකාර වන සේ නිවන් මග සම්පූර්ණ කරගත හැකිවෙයි
මේ නිසා ත්‍රිපිටකයේ – පටිසම්භිදා මග්ගප්පකරණයේදී- බෝජජංග විග්‍රහය පැහැදිලිකර දුන් ආකාරය කෙරෙහි අවධානය යොමුකල යුතුය
“බොජඣඞගාති කේනටේඨ්න බොජඣඞගා”  (කිනම් ධර්ම අර්ථයකින් බොජ්ජංග යන පදය විග්‍රහ කෙරේද
) 
බෝධාය සංවත්තන්තීති බොජඣඞගා

බුජ්ඣන්තීති බොජඣඞගා

අනුබුජ්ඣන්තීති බොජඣඞගා

පටිබුජ්ඣන්තීති බොජඣඞගා

සම්බුජ්ඣන්තීති බොජ්ඣඞගා

මේ පස් (5) ආකාරයෙන් බොජ්ජංගයන් වැඩීම යන්න මෙහිදී අර්ථ ගන්වා ඇත
මෙසේ පටිසම්භිදාමග්ග ප්‍රකාරණයේදී කළ විග්‍රහය සිංහලයට ත්‍රිපිටකය පරිවර්තනය කළ අය මේ සඳහා භාවිතා කළ (විග්‍රහ කළ) සිංහල පදයන් ද තේරුම් ගැනීම කළ යුතුය
අවබෝධය පිණිස පවතිත්නුයි
අවබෝධ කෙරෙත්නුයි
අනුබෝධ කෙරෙත්නුයි
ප්‍රතිබෝධ කෙරෙත්නුයි
මොනවට අවබෝධ කරණුයි
බොජ්ජංග නම්වේ
මෙහිදී බොජ්ජංග (බෝධි අංග) යනු අවබෝධ කිරීම, අවබෝධ කරගැනීම, යන සිංහල භාෂාවේ එන පදය භාවිත කර විග්‍රහ කරදී ඇත
“බොජ්ඣඞග” බෝධි අංග යන පදයෙහි අවබෝධය, අවබෝධ කරගැනීම යනාදී අර්ථයක් කිසිසේත්ම ගැබ් වී නැත
බොජ්ජංග යනු බුද්ධ අංග බෝධි අංග පුර්ණ කරගැනීම යන අර්ථයයි
භව උදුරා දැමීම යන්න බෝධි අංග නම්වෙයි
මේ ජීවිත පැවැත්ම යලි යලිත් නිර්මාණය කර මතු මතුත් “පුනබ්බවෝති” තත්ත්වයට පත් කරවන්නේම භව (සංභව, සංභූතං) සකස් කර ගැනීම හේතුකොට ගෙනයි
භව යනු රාග බව, ද්වේෂ බව, මෝහ බව යන දෛනිකව අලුතින් නිර්මාණය කරගන්නා කෙලෙස් සහගත (අනුසය) ධර්මයෝය
මෙසේ ජීවිත පැවැත්ම දිගටම පවත්වාගෙන යන්නට උපකාර වන, අලුතින් නිර්මාණය කර ගන්නා මේ කෙලෙස් ගති (භව) අලුතින් නොඋපදවා වර්තමාන මොහොත සහමුලින්ම ඒවායින් මිදී නිදහස් වීම කළ හැක්කේ – භව උදුරා දැමීමෙනි
මේ ආකාරයට භව උදුරා දැමීම යන අර්ථයෙන් බොජ්ඣඞග නම් විය
භව උදුරා දැමීම පිණිස ක්‍රියාකිරීම
(සංවත්තන්ති)

භව උදුරා දැමීම ප්‍රායෝගිකව දිගටම කරගෙන යාම
අලුතින් උපත ලබන (අනුසය) භව උදුරා දැමීම
භව උදුරා දැමීම නිසා බැමි (සසර බැමි) කැපීම
යලි මතුවට භව නොඉපදවීම
(බැමි සකස් නොකිරීම) “රාග අනුසයං න අනුසේති

පටිඝ අනුසයං න අනුසේති

අවිජ්ජා අනුසයං න අනුසේති” යන අර්ථයෙන් බොජ්ජංග විය
බුද්ධ අංග නම් විය
සත්ත බොජ්ජංග ලෙස ධර්මයේ පෙන්වා දෙනු ලබන,

සති සංබොජ්ජංග 
ධම්ම විචය සම්බොජ්ජංග

විරිය සම්බොජ්ජංග

පීති සම්බොජ්ජංග

පස්සදි සම්බොජ්ජංග

සමාධි සම්බොජ්ජංග

උපේක්‍ඛා සංබොජ්ජංග යනුවෙන් අංග හතකි
මේ අංග හතම සම්පූර්ණ කර ගැනීමෙන් රාග බව, ද්වේෂ බව, මෝහ බව සහමුලින්ම උදුරා ඉවත් කර දැමීම කළ හැකිය
එය කෙලෙස් යලි නොඋදවන්නටමත් හේතු වෙයි
මෙසේ රාග බව, ද්වේෂ බව, මෝහ බව උදුරා දමන්නට උපකාර වන ප්‍රතිපදාවක් නිසාම බොජ්ජංග නමින් නම් කළ බව ඉතාම පැහැදිලිය
මේ බව පටිසම්භිදා මග්ගප්‍රකරණ විග්‍රහයේ තව දුරටත් විග්‍රහ වෙයි
පච්චයටෙඨන බොජ්ජංගා (කර්ම හේතු උදුරා දමන්නට උපස්ථම්බක වන බැවින් බොජ්ජංග නම්වේ
විශුද්ධටෙඨන බොජ්ජංගා (සප්ත විශුද්ධිය පරිපූර්ණ වන්නට උපකාර වන නිසා බොජ්ජංග විය
)

අනවජ්ජටෙඨන බොජ්ජංග (වැරදි දේ, කෙලෙස් ගති, ඉවත් කර දමන්නට උපකාරවන නිසා බොජ්ජංග විය
නෙක්ඛම්මටෙඨන බොජ්ජංගා (කය රමනය කිරීමේ ක්‍රියාවලියෙන් නිදහස්වන හෙයින් බොජ්ජංග නම් විය
විමුක්තටෙඨන බොජ්ජංගා (කෙලෙස් වෙන්කර කලෙස්වලින් මිදී නිදහස් වන අර්ථයෙන් බොජ්ජංග විය
)

අනාසවටෙඨ්න බොජ්ජංගා (ආසය අනුසය නැතිකරන, ප්‍රහාණය කරන, නොඋපදවන අර්ථයෙන් බොජ්ජංග ණම් විය
විවේකටේඨන බොජ්ජංගා (කාය (ක්‍රියාව) වේදනාවන්ගෙන් වෙන්වන ස්වභාවයක් ඇතිවන නිසා බොජ්ජංග නම් විය
වොස්සග්ගටේඨන බොජ්ජංගා (උපාදානය කරගත් සියලු උපධීන් මුලින් ගලවා නැවත නොඋපදින ලෙස හැරපීම් කරන අර්ථයෙන් බොජ්ජංග නම් විය
මේ හැම අවස්ථාවකදීම විග්‍රහ කර පෙන්වුයේ රාග, ද්වේෂ, මෝහ බව (යලි යලිත් මේ ගති අලුතින් සිතක උපත ලැබීම
)නවතා දමන්නට උපකාර වන අර්ථයෙන් මේ සියලු ක්‍රියාකාරකම් කිරීම බොජ්ජංග නම් වූ බවයි. බොජ්ජංග, බුද්ධ අංග, බෝධි අංග යන මේ පදවලින් අර්ථ ගැන්වුයේ භව උදුරා දමන්නට උපකාර වන දේ යන අර්ථයෙනි
මීවනපලානේ සිරි ධම්මාලංකාර සිව්පිළිසිඹියාපත් මහඅරහතුන් වහන්සේ පවත්වන ලද ධර්ම දේශනා ඇසුරෙනි
මහනුවරට අයත් උපනගරයක් වූ පේරාදෙණියේ පිහිටා තිබෙන, පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ගල් බංගලාව, විශ්වවිද්‍යාලය විසින් වර්තමානයේදී අමුත්තන්ගේ නිවාසයක් ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලබයි
අතීතය
මහකන්ද වතුයායේ හිමිකරුවා වූ තේ වැවිලිකාර කර්නල් තෝමස් යැට්ස් රයිට් විසින් 1939 වර්ෂයේදී මෙම බංගලාව ඉදිකල බව සඳහන් වෙයි
එකල මෙම බංගලාව රයිට්ගේ බංගලාව, ලෙස හඳුන්වා තිබෙයි
පසුකාලීනව මෙම බංගලාව පේරාදෙණිය, ලංකා විශ්වවිද්‍යාලය විසින් සිය භාරයට ගනු ලැබූ අතර, එය විවාහක ශාස්ත්‍රඥයින් වෙනුවෙන් වූ නේවාසිකාගාරයක් ලෙස භාවිතයට ගන්නා ලදී
වර්තමානයේදී බංගලාව, පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට බාහිරින් පැමිණෙන ශාස්ත්‍රඥයින් වෙනුවෙන් වූ අමුත්තන්ගේ නිවාසයක් ලෙස භාවිතයට ගනු ලැබේ
බාහිර සබැඳි
From LPs to cassettes - a trail of music

ආශ්‍රිත
ජුබිලි අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් අම්බලම් අතුරින් එකකි
එය කෑගල්ල නගර සීමාව තුළ ඉදිකොට තිබෙයි
ඉදිකිරීම
1887 වර්ෂයේ යෙදී තුබූ එංගලන්තයේ වික්ටෝරියා මහ රැජිණගේ රාජ්‍යප‍්‍රාප්තියේ 50 වන සංවත්සරය සැමරීම උදෙසා මෙම අම්බලම ඉදිකරන ලදී
එකලදී මෙම අම්බලම, කෑගල්ල ඒජන්තවරයා බැහැදැකීමට පැමිණි රටේ මහත්වරු, කෝරාළවරු, ගම්මුලාදෑනිවරු ආදී නිලධාරීන්ට සිය  නිලඇඳුමින් සැරසීම සඳහා ස්ථානයක් වශයෙන් ප්‍රයෝජනවත් වූ බව සඳහන් වෙයි
භාවිතය
කෑගල්ල නගර සභාව යටතේ පාලනය වන කෑගල්ල ජුබිලි අම්බලම වර්තමානයේදී ආයුර්වේද වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලැබේ
මේවාද බලන්න
ජුබිලි කණුව

මූලාශ්‍ර

අම්බලම්
කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
මංගලගම අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි
එය කෑගල්ල සහ මාවනැල්ල යන නගර දෙක අතර ඉදිකොට තිබෙයි
අතීතය
මංගලගම අම්බලම, දුටුගැමුණු රජ සමයේ ඉදිකරන ලද අම්බලමක් බැව් විශ්වාස කෙරේ
ජනප්‍රවාද
වරක් ඉන්දියාවේ සිටි මංගල නම් බ‍්‍රාහ්මණයෙකු, ලංකාවේ වූ බෞද්ධ පුදබිම් වැඳපුදාගැනීම සඳහා ආනන්ද බෝධි පරපුරේ බෝධි අංකුරයක් ද සහිතව මෙරටට පැමිණි අතර, සිය සංචාරය අතරතුරදී දිනක් රෑ බෝවූ නිසා ඔහු තමා රැගෙන ආ බෝධි අංකුරය සහිත බඳුණ අසල පිහිටි උස් භූමියක තබා, මහමග අයිනේ වූ මෙම අම්බලමේ ලැගුම් ගත් බව සඳහන් වෙයි
පසුදිනදී නැවතත් සිය ගමන ඇරඹීමට සූදානම් වූ බ‍්‍රාහ්මණයාට, තමා කලින් දින සැන්දෑවේ තැන්පත් කළ බෝධි අංකුරයේ මුල් පොළවට ඇදී ඇති ගොස් ඇති බව දැකගත හැකි විය
කිසියම් ආශ්චර්යයක් නිසා මෙවැනි සිදුවීමක් වෙන්නට ඇතැයි සිතූ බ‍්‍රාහ්මණයා, සිය බෝධි අංකුරය රෝපණය කිරීමට සුදුසු ස්ථානය මෙය යැයි වටහාගෙන එම බෝධි අංකුරය එහිම රෝපණය කිරීමට කටයුතු කරන ලදී
මේ සිදුවීම සැළවූ එකල ලක්දිව රජතෙමේ, සිදුවී සියළු තෙරතුරු බ‍්‍රාහ්මණයාගෙන් විමසා එම ස්ථානයේ විහාරස්ථානයක් කරවූ බවට සඳහන් වෙයි
බ‍්‍රාහ්මණයා විසින් රැගෙන ආ එම බෝධි අංකුරය, අම්බලම අසල ඇති මංගලගම බෝධිමාලකාරාම විහාරස්ථානයේ පිහිටි පැරණි බෝධිය බව පැවසෙයි
ප්‍රතිසංස්කරණය
පසුකාලීනව විනාශයට පත්ව තිබූ මෙම අම්බලම, 1970 සමයේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ සහාය ඇතිව යළි ගොඩනැංවීමට පියවර ගත් බව සඳහන්ය
මූලාශ්‍ර

අම්බලම්
පනාවිටිය අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි වටිනා ලී කැටයම් සහිත ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි
එය පනාවිටිය, දීකිරිකෑවේ ශ‍්‍රී ලංකාතිලකාරාමය විහාරස්ථානය ආසන්නයෙන් ඉදිකොට තිබෙයි
ඉදිකිරීම
දෙවන පරාක්‍රමභාහු රජුගේ උපදෙස් පරිදි හා මහාමාත්‍ය දේවපතිරාජයන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ, පනාවිටිය අම්බලම ඉදිකරනු ලැබූ බවට තොරතුරු පවතියි
ආකෘතිය
ටැම්පිට ගෘහ ආකෘතිය අනූව යමින්, පොළොවේ ශක්තිමත් ලෙස ඉන්දවනු ලැබූ ගල් බැමි හතරක් මත පිහිටුවන ලද දැව තලාඳ 4ක් මත, පනාවිටිය අම්බලම ගොඩනංවා තිබේ
වැසි දියෙන් තෙමීම වැළැක්වීම, ගොඩනැගිල්ල කෘමීන්ගෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම, රාත‍්‍රී නවාතැන් ගන්නා පිරිස්, සර්පයන් වැනි සතුන්ගෙන් ආරක්ෂා කරගැනීම උදෙසා සහ නඩත්තු කටයුතුවල පහසුව වෙනුවෙන්, අම්බලම මෙසේ පොළොවෙන් මඳක් උස් ව ඉදිකොට තිබෙයි
අම්බලමේ වහලයේ මූට්ටු සවිකොට ඇති ආකාරය දැකගත හැකි අතර, එහි වූ ලී කැටයම්ද වර්ණ ගන්වා ඇත
ප්‍රතිසංස්කරණය
1961 වර්ෂයේදී පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස්වරයා වූ ආචාර්ය චාල්ස් ගොඩකුඹුර මහතාගේ අධීක්ෂණය යටතේ, 1962 - 1963 අතර කාලය තුලදී මෙම අම්බලම ප‍්‍රතිසංස්කරණයට ලක් කෙරුණි
මූලාශ්‍ර

අම්බලම්
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
කරගහගෙදර අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි
එය දඹදෙණිය-යාපහුව මාර්ගයේ දැකගත හැකි පනාවිටිය අම්බලම හැරුණු කොට හමුවන අනෙක් අම්බලම වෙයි
ව. 1837 දී පමණ කරගහගෙදර අම්බලම ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැළකේ.

ඉදිකිරීම් ආකෘතිය
පොළවේ තබන ලද ගෝලාකාර ගල් 4ක් මත පිහිටුවන ලද දැව තලාඳ 4ක් මත, අම්බලම ගොඩනංවා තිබේ
මෙහි වූ එක් විශේෂත්වයක් වන්නේ අම්බලම තුල ඉඳගැනීමට අමතරව කකුල් තබාගැනීම සඳහා වෙනමම කොටයක්ද සවිකොට තිබීමයි
රූපවාහිනී තිරයට
ජාතික රූපවාහිනියේ විකාශය වූ ඇත්කඳ ලිහිණියා ටෙලි සිත්තමේ සමහර කොටස් මෙම අම්බලම ආශ්‍රිතව රූපගත කොට තිබෙයි
ඇම්බැක්ක අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර කුණ්ඩසාලේ ඉදිකොට ඇති, නමුත් වර්තමානය වන විට නටඹුන් බවට පත්ව තිබෙන ඉපැරණි අම්බලමකි
එය උඩුනුවර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ ඇම්බැක්ක දේවාලය අසල ඇති වෙල්යාය ආසන්නයේ ඉදිකොට පවතියි
අතීතය
ඇම්බැක්ක අම්බලමේ ඉතිහාසය ඇම්බැක්ක දේවාලය ඉදිකරන ලද සමයටම දිව යයි
ව. 1341-1351 අතර කාලයේ රජකම් කල සිව් වන බුවනෙකබාහු රජු විසින් මෙය කරවන ලදැයි සඳහන් වෙයි
අතීතයේදී රජු විසින් මේ ස්ථානය පෙරහැර නැරඹිම සඳහා යොදා ගත් බැවින්, මෙම අම්බලම "සිංහාසන මණ්ඩපය" ලෙසද හැඳින්වේ
ව්‍යුහය
දිග අඩි 27 ක් හා පළල අඩි 22 ක් පමණ වන මෙම අම්බලමේ වර්තමානය වන විට ඉතිරිව ඇත්තේ, එකල වහලය දරා සිටි ගල් කැටයම් සහිත ගල් කණු  කිහිපයක් පමණි
මාරස්සන අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි, ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි
එය හඟුරන්කෙත සිට කන්දෙනුවර (මහනුවර) දක්වා වූ මාර්ගයේ පිහිටා ඇත
අතීතය

ඉදිකිරීම් ආකෘතිය
පො‍ලවේ සෘඡුකෝණාශ්‍රාකාර කොටසක විශාල ගල් හතරක් තබා ඒ මත විශාල දැව කඳන් සමබර කොට අම්බලම ඉදිකොට තිබෙයි
අම්බලමෙහි කොන් හතරේ සවිකොට තිබෙන දැව කණු මත වහල රඳවා ඇත
කොන් වල වූ ප්‍රධාන දැව කණු හතරට අමතරව, පිටින්ද තවත් කණු 12ක් පවතියි
වහලෙහි වූ කොත් ස්වරූපය, එහි කැණිමඬලක් ආධාරයෙන් තනා ඇත
මීට අමතරව කොන් වල වූ දැව කණු හා වහලෙහි වූ පේකඩ, කැටයම් වලින් අලංකාරවත් කොට තිබේ
පුටුපාගල අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි, ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි
එය ගම්පහ දිස්ත‍්‍රික්කයේ දොම්පේ පුටුපාගල ග‍්‍රාමයේ පිහිටා ඇත
අතීතය
කෝට්ටේ යුගයේ රජකම්කල හය වන ශ‍්‍රී වීරපරාක‍්‍රම රජු විසින්, පුටුපාගල අම්බලම කරවූ බව සඳහන් වෙයි
කෝට්ටේ සිට දෙකටන පද්මාවතී විහාරය වැඳපුදා ගැනීමට පැමිණි වන්දනාකරුවන්ට, සිය ගමන් විඩාව නිමාගනු පිණිස මෙම අම්බලම ඉදිකොට තිබෙයි
කන්දේවෙල අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ හේවා හැට ප්‍රදේශයේ ඉදිකොට ඇති ඉපැරණි අම්බලම් කිහිපය අතුරින් එකකි
එය හඟුරන්කෙත - මහනුවර මාර්ගයේ කන්දේවෙල ග‍්‍රාමය තුල පිහිටා ඇත
අතීතය

ඉදිකිරීම් ආකෘතිය
ටැම්පිට ආකෘතියේ ඉදිකිරීම් අනූව යමින්, පො‍ලවේ සෘඡුකෝණාශ්‍රාකාර කොටසක විශාල ගල් හතරක් තබා ඒ මත විශාල දැව කඳන් සමබර කොට අම්බලම ඉදිකොට තිබෙයි
වහලය කොත් ස්වරූපයකින් යුක්ත වන අතර, එය කැණිමඬල ආධාරයෙන් මතුකොට තිබෙයි
ප්‍රතිසංස්කරණය
2005 වර්ෂයේදී පමණ මෙම අම්බලම පුරාවිද්‍යා ස්ථානයක් වශයෙන් තහවුරු කොට තිබෙයි
මීට අමතරව අම්බලමෙහි වූ පැරණි පෙති උළු ඉවත්කොට ඒ වෙනුවට නව උළු සහ දිරා ගිය පැරණි දැව වෙනුවට නව දැව යොදා ප්‍රතිසංස්කරණය කොට ඇත
මූලාශ්‍ර

අම්බලම්
මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ගොඩමුන්න අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි, ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි
ජනප්‍රවාද
ගොඩමුන්න අම්බලම හා බැඳි ජනප්‍රවාදයකට අනූව, දන්ත ධාතූන් වහන්සේ හඟුරන්කෙතට වැඩමවන අවස්ථාවේදී මෙම අම්බලමෙහි මොහොතක් තැන්පත් කොට තිබූ බව පැවසෙයි
එනම් දන්ත ධාතූන් වහන්සේ හඟුරන්කෙතට වැඩමවූ කාලයේදී පවා මෙම අම්බලම ඉදි කොට තිබී ඇත
තවත් ජනප්‍රවාදයකට අනූව ඉංග්‍රීසින් මෙම ප්‍රදේශයේ කඳවුරු බැඳි අවස්ථාවක ඔවුන් විසින් මෙම අම්බලම මස් මඩුවක් ලෙසට භාවිත කොට තිබේ
ඔවුන් විසින් එහිදී සිදු කල ක්‍රියාකාරකම් නිසා, අම්බලමේ කැටයම් වලට හානි සිද්ධ වූ බවද සඳහන් වෙයි
ප්‍රතිසංස්කරණය
වර්ෂ 1967 සිට වර්ෂ 1968 පමණ දක්වා කාලය තුලදී මෙම අම්බලම පුරාවිද්‍යා ස්ථානයක් වශයෙන් තහවුරු කරන ලද අතර, අම්බලමෙහි වූ  දිරා ගිය පැරණි දැව වෙනුවට නව දැව යොදා ප්‍රතිසංස්කරණය කොට ඇත
සත්ත්ව පුරාවිද්‍යාව යනු, සත්ත්ව සංහතිමය නෂ්ටාවශේෂ පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි
සත්ත්ව සංහතිමය නෂ්ටාවශේෂ යනු සත්ත්වයෙකු මිය ගිය පසු ඉතිරිව තබන දෙයයි
එයට අයත් වන්නේ
අස්ථි, කවච, කෙස්, කයිටීන්, කොරල, හම්, ප්‍රෝටීන සහ ඩීඑන්ඒ යන ඒවාය
ආශ්‍රිත

සටහන්

ඕර්ටය්, ඩේවිඩ් සී. "ඇන්ත්‍රොෙපාලොජිකල් ඇප්‍රා්චර්ස් ටු සූආකියලොජි
කොලොනියලිස්ම්, කම්ප්ලෙක්සිටි ඇන්ඩ් ඇනිමල් ට්‍රාන්ෆොර්මේෂන්ස්
" කේම්බ්‍රිජ් ආකියලොජිකල් ජර්නල් 21.2 (2011)
323-24. මුද්‍රණය
විද්‍යා ප්‍රබන්ධ වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ විද්‍යාත්මක පරිකල්පනයන් රසවත් කථාන්දර ලෙසින් ඉදිරිපත් කිරීම තුළින් බිහි ව ඇති සාහිත්‍යය යි
මෙහි දී බොහෝ විට විද්‍යාවේ සහ තාක්ෂණයේ විස්මයජනක අනාගත වර්ධනයන්, අභ්‍යවකාශ තරණය (space exploration), වෙනත් ග්‍රහලෝක පද්ධති ජනාවාස කිරීම (space colonization), දුරස්ථ ග්‍රහලෝකවල පැවතිය හැකි බුද්ධිමය ජීවීන් (extraterrestrial/alien life), කාලතරණය (time travel), සමාන්තර විශ්ව (parallel universes) වැනි පවතින අනාගතවාදී (futurism) සහ විද්‍යාත්මක තේමා ඇසුරු කරගනිමින් කථා ලියැවෙනු දැකිය හැකි ය