Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
රූපවාහිනී අධ්‍යයනය යනු රූපවාහිනිය පිළිබඳ විවේචනාත්මකව විග්‍රහ කිරීමක් සිදුකරන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයකි මෙකී අධ්‍යයනයන් ජන සන්නිවේදන සමීක්ෂණවලින් කැපී පෙනෙන ලෙස වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය
ඒ ජනසන්නිවේදනයේදී අනුභාවිත දෘෂ්ඨි කෝණයකින් අදාළ මාතෘකාවන් කරා ළඟා වීමට දරන ප්‍රයත්නයන් නිසාය
මෙකී ක්ෂේත්‍රයෙහි අර්ථ දැක්වීමක් සිදු කිරීම ගැටලු සහගතය
ඇතැම් ආයතන සහ විෂය නිර්දේශ මගින් එය මාධ්‍ය අධ්‍යයනයකින් වෙන්කොට හඳුනා නොගත් අතර ජනප්‍රිය සංස්කෘතිකමය අධ්‍යයනයක් උප ක්ෂේත්‍රයක් ලෙසදටද වර්ගීකරණය නොකෙරේ
රූපවාහිනී අධ්‍යනය දළ වශයෙන් දිගුකල් පවත්නා ක්ෂේත්‍රයක් වු සිනමා අධ්‍යනයට ද සමානකමක් දක්වයි. එහිදී වඩාත්ම සුලභ ලෙස අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ සන්දර්භ විෂයක විශ්ලේෂණය පිළිබඳවය
උදාහරණයක් වශයෙන් Cathy come Home සහ Twin Peaks වැනි රූපවාහිනියේ ගුණාත්මක බව විශ්ලේෂණය කිරීම සිදු කල වැඩසටහන් මගින් පර්යේෂකයන් හට ඔවුන්ගේ සිනමා රූපී ගුණාංග සඳහා අභිරුචියක් ඇතිකර ගැනීමට ඉවහල් වී ඇත
කෙසේ නමුත් රූපවාහිනී අධ්‍යයනයේ දී රූපවාහිනිය නැරඹීමම සාපේක්ෂව ජනතාවට එකී වැඩසටහන් මගින් උකහාගන්නා දෙය එකිනෙක අනුබද්ධ කළ හැකිය
මෙය පොදුවේ හඳුන්වනු ලබන්නේ ප්‍රේක්ෂක පිරිස අධ්‍යයනය හෝ ප්‍රතිග්‍රහන න්‍යාය ලෙසටය
සටහන් 

{|

|Television_studies
PAL ලෙස කෙටියෙන් හදුන්වන අදියර විකල්ප මාර්ග ලෝකයේ විශාල කොටසක භාවිතා වන වර්ණ කේත සහිත රූපවාහිනි ප්‍රචාරණ පද්ධතියකි
අනිකුත් පොදු සංණ්‍යා රූපවාහිනි පද්ධති SECAM සහ NTSC වේ
මෙ පිටුව මගින් වර්ණ කේත පද්ධති පමණක් සාකච්ඡා කරනු ලබයි
ප්‍රචාරණ රූපවාහිනි පද්ධති සහ සංඛ්‍යාක රූපවාහිනි මගින් සැලකිලි අගයන්, ප්‍රතිබ්ම්බය විභේදනය සහ ශ්‍රව්‍ය මුර්ජනය සාකච්ඡා කරනු ලබයි
සාකච්ඡාන සදමා රැහැන 25 රූපවාහිනි සම්මත 576 බලන්න
තාක්ෂණික විස්තර
PAL හා NTSC පද්ධති වල මූලික සිද්ධාන්ත එක හා සමාන වේ
මෙහිදී දත්ත ‍රැගෙන යන සෘජුකෝණී විස්තාර පාලනය කරන උපවාහකය, සංයුක්ත වීඩියෝ පාදම් කලාප සංඥාවක් තැනීමට ප්‍රදීප්ත වීඩියෝ වට (Luminance Video) එකතු කරයි
NTSC වල 3.58 MHz (3.58 මෙගා හර්ට්ස්) උපවාහක සංඛ්‍යානයට සාපේක්ෂව PAL වල සංඛ්‍යාතය 4.43 MHz වේ
SECAM පද්ධතිය අනික් අතින්, එහි වර්ණ ප්‍රවාහකය ලෙස සංඛ්‍යාත පාලක ක්‍රමයක් යොදාගනී
"කලාප මාරුකරන මාර්ග" (Phase alternating Line) මඟින් රූපවාහිනී දත්තවල කලාප කොටසේ සංඥා අනිකුත් මාර්ග සමඟ ප්‍රතිවර්තනය කිරීම විස්තර කරයි
කලාප වැරදි (Phase errors) අවලංගු කිරීම මඟින් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය නිවැරදි කිරීම ස්වයංක්‍රීයාව සිදුකරයි
NTSC වලට සාපේක්ෂව වර්ණ කලාප පෙරලන මාර්ග බොහෝවිට PAL හෝ කලාප වෙනස්කරන මාර්ග නම් කරයි
කලින් පැවති PAL පතිග්‍රාහක එම අවලංගු කිරීමට මනුෂ්‍ය ඇසේ දෝෂ මත රඳා පැවති අතර කෙසේවුවත් මෙය පනාවක් වැනි (comb-like effect) බලපෑමක් විශාල කලාප වැරදි මත ඇතිකලේය
මෙලෙස දැනට පවතින බෙහෝ ග්‍රාහක Chrominance (වර්ණවල ආලෝකයේ ගුණය) delay line (ප්‍රමාද මාර්ග) භාවිතා කරන අතර, ඒවා වර්ණ දත්ත සංදර්ශනවල හැම තීරුවකම සංචිත කර තබා ගන්නා අතර පින්තූර කාලය පවත්වාගෙන යාමටද ඉවහල් වේ
මෙහි බලපෑම වනුයේ කලාප වැරදි සංතෘප්තවීම වෙනස්වීමට හේතු වේ
මෙය NTSC පද්ධතිවලට සැසඳීමේදී අඩු ය
NTSC පද්ධතිවලට සාපේක්ෂව වර්ණ විභේදනය අඩු වන අතර මිනිස් ඇසේ විභේදනය PAL වල දීප්ත විභේදනයට වඩා බොහෝ ලෙස අඩු නිසා මෙම බලපෑම එතරම් නොපෙනේ
NTSC, PAL හා SECAM යන හැම පද්ධතියකම chrominance කලාප පළල (තිරස් වර්ණ දත්ත) දීප්තිමත් සංඥා වලට සාපේක්ෂව විශාල ලෙස අඩුවේ
G පද්ධතියක ප්‍රේක්ෂාවලිය (කලාප IV හා V) (වර්ණ PAL හෝ SECAM රූපවාහිනී චැනල)

4.43361875 MHz සංඛ්‍යාතයක් ඇති වර්ණ වාහකය ඇතිවීමට 288.75 වර්ණ‍හෝරාවට/තීරුවකට හා 25 Hz (බාදා වැලැක්වීමේ සංඛ්‍යාතය) එකතුව බලපායි
සංඛ්‍යාතය 15625 Hz බැවින්, වර්ණ ප්‍රවාහක සංඛ්‍යාතය මෙම සමීකරණයෙන් ගණන් කරයි
4.43361875 MHz = 283.75 x 15625 Hz + 25 Hz 

CVBS යනු සංකේතනාමයකි
එය "සංයුක්ත වීඩියෝ පදනම් කලාප සංඥා" හැඟවීමට භාවිතා නොකරයි
CVBS ඇත්ත වශයෙන්ම සංයුක්ත වීඩියෝ වල මූලික සිද්ධානත් වන C (Chroma - වර්ණ ආලෝක ගුණය  V(Video - වීඩියෝ), B(Burst - පැලීම්), S (Sync - සමමුහුර්ත කරණය) වල එකතුවයි.

රූපවාහිනී - PAL සම්මතයේ ඉතිහාසය 

1950 දී පමණ බටහිර යුරෝපීය රටවල්වල වර්ණ රූපවාහිනී ප්‍රචාරණය කිරීමට සැලසුම් කිරීමේදී ගැටලුවක් ඇතිවිණි
එනම් දැනට පවතින ඇමරිකානු NTSC සම්මතය යුරෝපීය ජව ජාලවල 50Hz AC සංඛ්‍යාතයට නොගැලපීමයි
මීට අමතරව NTSC පරිපූර්ණ සම්ප්‍රේෂණ තත්ත්වවලට වඩා අඩු තත්ත්ව යටතේදී වර්ණ සංයෝග ආකාරයේ වෙනස් කිරීම ඇතුළත්ව දුර්වලතා කිහිපයක් පෙන්නුම් කරන ලදී
එම හේතු නිසා SECAM හා PAL සම්මතවල දියුණු වීම ආරම්භ විණි
ආකෘතියේ ප්‍රථම එළි දැක්වීම 1963 දී සිදු කළ අතර ප්‍රථම විකාශනය 1967 දී එක්සත් රාජධානියේ දී හා ජර්මනියේ දී ආරම්භ විය
ටෙලිෆන්කන් ආයතනය පසුව ප්‍රංශ ඉලෙක්ට්‍රොනික නිෂ්පාදකයකු වූ තොම්සන් විසින් මිළට ගන්නා ලදී
තවද තොම්සන් විසින් SECAM සම්මතය හිමි කම්පැනි, ජෙනරල් ඩි ටෙලිවිෂන් ආයතනය ද මිළට ගන්නා ලදී
පළමු යුරෝපීය වර්ණ රූපවාහිනී සම්මතය වූයේ මෙම SECAM සම්මතයයි
එය හේනරි ඩි ෆ්රාන්ස් නිර්මාණය කරන ලදී
තොම්සන් එම ආයතනයට සම්බන්ධ වීමට පෙර NTSC නම් ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග සඳහා වූ RCA වර්ගයේ සම අයිතිකරු ද  වූහ
PAL යන වදන අවිධිමත් ලෙස බහුලව භාවිතා කරන්නේ 625-line/ 50Hz (576i, මූලිකව යුරෝපීය) රූපවාහිනී පද්ධති හැඳින්වීමට හා 525-line/60Hz (480i මූලිකව උතුරු ඇමරිකානු/මධ්‍යම ඇමරිකානු/ජපාන) NTSC පද්ධතිවලින් වෙන් කොට දැක්වීමටය
ඒ අනුව DVD ද PAL හෝ NTSC ලෙස (අවිධිමත්ව රේඛා ගණනයට හා රාමු ශීඝ්‍රතාවයට අදාළ වේ) ලේබල්ගත කර ඇති නමුත් තාක්ෂණික වශයෙන් යුරෝපානු තැටිවල PAL කොටස්වලින් යුත් වර්ණ නැත
මෙම භාවිතය මඟින්, පරිශීලකයන් PAL යන්නෙහි අර්ථය ලෙස රූපවල විභේදක බලය යන්න පිළිගැනීමට ඔවුන් යොමු කරන නමුත් එය එසේ නොවේ
PAL වර්ණ පද්ධති ඕනෑම විභේදක බලයක් හා රාමු ශීඝ්‍රතාවයක් සමඟ සම්බන්ධව භාවිතා කළ හැකි අතර එවැනි සම්බන්ධතා බොහෝමයක් පවතී
සන්සන්දනාත්මක ලෙස NTSC මඟින් වීඩියෝ මාර්ගය හා රාමු ආකෘතිය අර්ථ දක්වයි.
දෙවියන්වහන්සේ තුලින් සැනසීම ලබාගන්නවාට වඩා අප සනසන දෙවියන් වහන්සේව සොයා යන්න
එවිට ඔබව ලස්සන ස්වර්ගයකට සුදානම් කෙරෙණු ඇත
ජීවිතයේ අසාවට, මා මිය ගියේ ඉතා ඈත අතිතයේදිය එනම් වීට අවුරුදු 40 කට පෙර 1948 දි මම වේද පොරොන්දු ගත් දිනයේදිය
කුරුසිය අප බිත්තියේ සවිකර එල්ලා ගන්නා දෙයක් නොවේ
ජේසුතුමා පළමුව එහි එල්ලූණි ඒ අනුව අප අවස්ථාව පැමිණි විට අප සහෝදර සහෝදරියන් වෙනුවෙන් මියයාමට සුදානම්ව සිටිය යුතු වෙමු
මැරෙන්නට අප බිය විය යුත්තේ ඇයි
අර්බුදයෙන් පලායාම සාක්ෂි දැරිම නොවේ
ජනතාව අත්නොහැර අප ඔවුන් සමඟ ජිවත් විය යුතුය
ඒ මයිකල් රුදිගු පියතුමා 1988 දකුණේ භීෂණ යුගයේදී එතුමාගේ ජිවිත ආරක්ෂාව ගැන විමසු තම සොයුරිය වෙත ලියු ලිපියක කොටසකි
1927 ජුනි 30 වනදා දෙහිවල කූවේරි පාරේ විසු ඉංගී‍්‍රසි කථා කරන පවුලක් වු රිචඞ් රුද්‍රිගු හා ජොර්ජියනා රුද්‍රිගු පවුලේ දෙවන පුත් රුවන ලෙස ඔහු උපත ලැබීය
ඔහුගේ පියා බෞද්ධ මෙතෝදිස්ත පසුබිමක් සහිත වූවෙකි
මව කතෝලිකය
තමා කුඩා කල සිටම ආගම් භක්තිය වෙත මයික්ව යොමුකර තිබුණි
දෙවියන් වෙනුවෙන්  ඕනෑම දෙයක් කිරීමට ඔහු කුඩා සන්දියේද මැලි නොවීය
පාසල් නිවාඩු දුන් විට අරළු බීම පවුලේ දරුවන්ට නියමු වූ සෞඛ්‍ය පිළිවෙතකි
දිනක් මයික් ඒවා නොබී විසි කිරිමට යද්දී සොයුරිය ජේසු තුමන් කුරුසියේදි තිත්ත කාඩි බිවු බව මතක් කළාය
මයික් නිහඬව අරළු බීවේය
ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ දෙහිවල රෝමාණු කතෝලික විදුහලෙන් හා කොළඹ ශාන්ත පීතර විදුහලෙනි
එකල ඔහු ගායනයට, රංගනයට මෙන්ම ඉංගී‍්‍රසි කථාවටද දක්ෂයෙකු විය
එසේම ඔහු තම බොදුනු නැදෑයන් සමඟ පන්සල් යාමටද පුරුදුව සිටියේය
ඔව්හූ මයික්ට බෙහෙවින් ආදරය කළෝය
අපේකම සොයමින් 

	1954 දි මයිකල් රුද්‍රිගු පූජකවරය ලැබීය
රෝමයේ පූජක පුහුණුව ලද එතුමා එකල පැවැති ලතින් භාෂා පිළිවෙත්ද අනිකුත් පිළිවෙත්ද අකුරටම පිළිපදින්නෙකු වූ නිසාම අම්පිටිය පූජක පුහුණු හලේ කථිකාචාර්ය ධූරයකින් ඔහු පිදුම් ලැබුවේය
1955 දී ඔහු ලංකාවට පැමිණි අතර ඒ වනවිට රට තුළ ස්වභාෂා ව්‍යාපාරය දියත් වී තිබුණි
තමන් උගන්වන පූජක සිසුන් යම් දිනක සේවය කරන්නේ සිංහල දෙමළ භාෂා කථා කරන ජනතාවට බවත් ඔවුන්ට ලතින් භාෂා පිළිවෙත් ඉගැන්වීම අර්ථ විරහිත බවත් එතුමාට ඒත්තු ගැනුණි
ඒ දැනුනු දේ තුළ පිහිටා සිංහලයෙන් පිළිවෙත් පැවැත්වීමට එතුමා අත්හදා බැලීම් කළ අතර කිතුනු ජනතාව අතරට යමින් ස්වභාෂාවන්ට මුල් තැනදීම ගැන ඔවුන් දැනුවත් කළේය
ජනතාව අතර ස්වභාෂා පිළිවෙත් ව්‍යාප්ත කළේය
අන් ආගම් මිථ්‍යා දෘෂ්ඨින්ය
කිතු දහම, එයිනුත් කතෝලික දහම පමණක් නිවරදිය යන අදහසේ පිහිටා කි‍්‍රයාකළ කාලයක ඔහු මේ රට බුදු දහමින් යහපත් කරනු ලැබූ රටක් බව පිළිගත්තේය
පන්සල්වලට ගොස් ථියාදෘෂ්ඨිකයින් ඇසුරු කරන බවට චෝදනා කරන විට ඔහු මෙසේ පැවසුවේය
සංඝයා වහන්සේලා සමඟ ඇසුරු කළේය
ඔහුගේ පූජක මිතුරෝ ඔහුට මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිකයින් ඇසුරු කරන බවට චෝදනා කරන විට ඔහු මෙසේ පැවසුවේය
”සියළු යහපත නික්මෙන්නේ දෙවියන්ගෙන්ය
බුදු දහම යහපත ගෙනෙයි
ඉතිං කිතුනු අප ඒ යහපතට ගරු කළ යුතුය
”

	සහෝදරත්වය, යුක්තිය, සාමය සඳහා මඟ සකසා ගන්නට ආසියාවේ ජනතාව ගමන් ගන්නේ තම ඓතිහාසික ශේ‍්‍රෂ්ඨ ආගමික හරයන්ගේ විමුක්ති මාර්ගයන් තුළින් බව විශ්වාස කළ එතුමා පසු කළක බෞද්ධ, හින්දු, ඉස්ලාම්  කි‍්‍රස්තියානි විමුක්ති ධර්මයන් මෙන්ම නුතන සමාජ දර්ශනයන්හි අඩංගු විමුක්තිකාමි මඟ පෙන්වීම් ගැන ගැඹුරු අවබෝධයකින් කටයුතු කළේය
දහමේ හරයට හිස නමමින් 

	පෞද්ගලික පාසල් රජයට පවරා ගැනීමේදී බොහෝ කිතුනු පූජකවරු එයට එරෙහි වෙද්දි මයිකල් පියතුමා ඊට පක්ෂ විය
සමානාත්මතාවය සහිත සමාජයක් සඳහා එය අවශ්‍ය බව එතුමාගේ අදහස විය
සිංහලට මුල්තැන ලැබුනත් පාසල් රජයට පවරා ගත්තත් රට තුළ දුප්පත් ජනයා හට සෙතක් වන ක‍්‍රමයක් නැතිබව එතුමා හඳුනා ගත්තේය
ජනතාව අතරට යමින් ඔවුන් හා කළ සංවාද තුළින් විශේෂයෙන් ග‍්‍රාමීය ජනයාගේ පීඩිත බවත් ග‍්‍රාමීය තරුණයාගේ අසහනයත් එතුමා තේරුම්ගත්තේය
1971 දී මූලික වශයෙන් 15000 ක් පමණ සිංහල තරුණ තරුණියන්ගේ ලේ මතින් එකි අසහනය පුපුරා යද්දී ඒ ගැන කම්පා වූ කිතුනුවන් අතලොස්ස අතර එතුමා සිටියේය
මහා ආගම් හතරක් ඇති රටක මෙය මෙසේ වූයේ ඇයිදැයි එතුමා ගැඹුරින් හැදෑරුවේය
1971 - 73 පැරීසියේ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් දෙවන අචාර්ය උපාධිය සම්පුර්ණ කළේ මෙම ආගමික හරයන් සම්බන්ධයෙනි
සියලූ ආගම් හී මූලික හරය ජනතාව වහල්බවින් නිවහල් බව කරා ගෙනයාම බව සනාථ කරමින් දිගු නිබන්ධනයක් එතුමා සම්පාදනය කළේය
1974 දි ඔහු ආපසු පැමිණෙන විට ජාතික දෙව්සත්හලේ එතුමාගේ කථිකාචාර්යධූරය අත්හිටුවා තිබුණි
එතුමාගේ කාමරයේ තිබූ පතපොත බඩුමුට්ටු පරණ ගබඩාවක මුල්ලකට ඇද දමා තිබුණි
දහමේ හරය සෙවීමේ දඬුවම එය විය
නගරයේ දුක් කඳුළු අතර
	1974 දී තිස්ස බාලසූරිය පියතුමා සමඟ කොළඹ නගරයේ පැල්පත් මුඩුක්කුවල ජිවත්වන ජනතාවට සමීප විය
මරදානේ සමාජය හා සාමයික කේන්ද්‍රය ඇරඹීමට දායකත්වය සැපයුවේය
සලාකයට බඩු ගැනීම කළ යුතු වූ ඒ කාලයේදි එතුමා සාමාන්‍ය මිනිසුන් සමඟ පෝලිමේ සිට බඩු ගත්තේය
ඒ මගින් ජනතාවගේ දුක් ගැනවිලි, අදහස් උදහස් තේරුම් ගත්තේය
කන්‍යාරාම හා මීසම්වලට ජනතාව ගොස් ජනතාවට සමීප වී ජනතාව අතර සිටින දෙවියන් හඳුනාගැනීමට ඔවුන් පෙළඹවීය
පූජා නොවී පවත්වන දිව්‍ය පූජාවේ අරුත විමසීය
වැඩි කලක් යන්නට පෙර එතුමාව මීසම්, කන්‍යාරාම ආදියට ගෙන්වා නොගන්නා ලෙස ඉහලින් නියෝග ලැබුණි
කියාදිමෙන් කි‍්‍රයා කිරිමට

	නිල සභාවෙන් එල්ල වුණු කෙනහිලි අතරතුර එතුමාට පැරිස් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් කථිකාචාර්ය ධූරයක් සඳහා ආරාධනයක් ලැබුණි
බොහෝ අය එය බාරගන්නා ලෙස එතුමාව දිරිමත් කළ අතර බදුලූ රදගුරු ලියෝ නානායක්කාර හිමි පමණක් මේ රට වෙත ඇති වගකිම ඉටු කිරිමට මෙහි රැුදෙන්නැයි ඉල්ලා සිටියේය
තම කැදවීම මෙනෙහිකල මයික් පියතුමා පැරීසියට යාම වෙනුවට බණ්ඩාරවෙලට ගොස් බදුලූ පදවිය සඳහා නව ආරක පූජක පුහුණු පාසලක් ඇරඹීමට කටයුතු කළේය
”සේවක සෙවන” නම්වූ එය රෝමයට අවශ්‍ය  ආකාරයේ නොව ලංකාවට අවශ්‍ය ආකාරයේ පූජකයින් බිහි කිරිම අරමුණු කොට ගෙන ලියෝ රදගුරුතුමාගේ අදහසක් මත ඇරඹුනකි
ඒ වන විටත් ලියෝ රදගුරු තුමාටත් රෝමයෙන් විරෝධතා එල්ලවෙමින් තිබුණු නිසා එය වැඩිකල් කරගෙන යා නොහැකි බව දැනුනත් ජනතාව අතරට යාමට කළ යුතු හිස් කිරීමේ ගමනේ එක් පියවරක් ලෙස මයික් පියතුමා එය මෙහෙයවීම බාරගත්තේය
මෙම නව ආරක පූජක පුහුණුවේ අංගයක් වුයේ සති අන්තයේ ජනතාව අතර ජීවත් වීමයි
ඒ තුලින් ඌව වෙල්ලස්සේ දුප්පත් ගොවි, වතු කම්කරු ජනතාවගේ දැවෙන ප‍්‍රශ්න හදවතට දැනෙන සේ එතුමා අත්දුටුවේය
පසු කළෙක ඌව වෙල්ලස්සේ ජනතාව අතර තම කූඩාරම තනා ගැනීමට මේ අත්දැකිම් එතුමාට උපකාරි විය
ජනතාවගේ කෙනෙක් වෙමින් 

	ලංකාවේ ග‍්‍රාමීය දුප්පත්කම මිනිසුන්ගේ කරුමය හෝ දේව කැමැත්ත නොව අසාධාරණ සමාජ ක‍්‍රමයේ ප‍්‍රතිඵලයක් බව එතුමා ඒ වන විට වටහාගෙන සිටියේය
නමුත් සම්ප‍්‍රදායික චින්තනය දුප්පතාට ඒ බව වටහා ගැනීමට මඟ අහුරා තිබුණේය
දුප්පත් ජනතාවගේ මුහුණු තුලින් දෙවිඳුන් දැකිය යුතු බව ඔහු ඉගැන්වූයේය
එසේම තම සහෝදර ජනතාවගෙන් කොටසක් දහසක් ප‍්‍රශ්නවලින් හෙම්බත් වී කෙඳිරිගාන විට පිරිසක් එය නුදුටු අයුරින් සිටිද්දී ඒ දෙස බලන කිතුතුමන් එදා මෙන් අදත් ”මා මැරෙන තරම් මාගේ ආත්මය ශෝකාකූලය”
කියා කියනු ඇතැයිද, එතුමාට මද අස්වැසිල්ලක් වත් දෙනු සඳහා අප ඒ ජනතාවට සේවය නොකරන විට ”මා සමඟ එක පැයක්වත් පිබිද සිටීමට නුඹලාට බැරිදැයි” එතුමා චෝදනාත්මකව අසන බවත් ඉගැන්වූ පියතුමා තමා ඉගැන්වූ දෙය කි‍්‍රයාත්මක කිරිමට ඉටා ගත්තේය
අවසානයේදී එතුමා ජනතාව අතර ජීවත්වීමට සියල්ලෙන් නික්ම යෑමට තිරණය කළේය
1980 දි එතුමා බුත්තල අළුකලවිට ග‍්‍රාමයට ගොස් එහි කටුමැටි පැලක සාමාන්‍ය ගැමියෙකු සේ ජිවත් වීමට පටන් ගත්තේය
එතැන් සිට ලියවුනේ රෙජිස්ටර් පොතේ නොලියවුනු ජන හදවත් වල ලියැවුනු ලක් ඉතිහාසයේ සැබැ කි‍්‍රස්තියානි විමුක්ති හරය වීම ජීව ගන්වන සැබෑ ධර්මදානයක කතාවකි
වන්දිගෙවීමක් ලෙස 

	ඇයි ඔබ ඌව වෙල්ලස්ස තෝරාගත්තේ
දුප්පතුන් සිටින කි‍්‍රස්තියානි පළාත්  ඕනැ තරම් තිබෙනවානේ
ඇතැමුන් එතුමන්ගෙන් විමසීය
එතුමෝ තම තෝරා ගැනීමේ ගැඹුරු අරුත පැහැදිලි කළේය
”වෙල්ලස්ස කියන්නේ වෙල් ලක්ෂයක් තිබුනු පළාතක් සුදු අධිරාජ්‍ය වාදින්ට එරෙහිව දේශයේ නිදහස සඳහා කැරලි ගැසු අව්‍යාජ මිනිසුන් සිටි පළාතක්
කි‍්‍රස්තියානිකාරයින් වන බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදීන් වෙල්ලස්සේ පිරිමි මරාදමමින් වැව් අමුණු කඩා දමමින් විශාල විනාශයක් සිදුකලා
වෙල්ලස්ස මෙතරම් දුප්පත් වීමට එය විශාල හේතුවක් වුණා
මම වෙල්ලස්ස තෝරාගත්තේ කි‍්‍රස්තියානියේ නාමයෙන් වූ ඒ විනාශයට වන්දිගෙවීමක් ලෙස ඒ ජනතාවට සේවය කිරීමටයි”

	ඉතා දුප්පත් පළාත් වලට ගොස් නව කි‍්‍රස්තියානි මූලධර්මවාදී සභාවක් මිනිසුන් ආගමට හරවා ගන්නා පසුබිමක ”ස්වාමි ආවේ අපේ උන්ගේ ඔළුවට වතුර වත්කරන්න නම් ආ පැත්ත බලාගෙන යන එක හොඳයි”
යනුවෙන් මුලදි එතුමාට පන්සලෙන් අනතුරු ඇඟවීම් ලැබුණි
නමුත් එතුමා එක්කෙනෙක් වත් කි‍්‍රස්තියානියට හැරෙව්වේ නැත
ඒ වෙනුවට අළුත් ධර්මදානයක් සිඳු කළේය
”මම විශ්වාසයෙන් කිතුනුවෙක්
නමුත් හැදියාවෙන් බොදුනුවෙක්්” බව පැවසූ එතුමා පෝයට පන්සලට ගොස් පංචශීලය ගැන මෙනෙහි කළේය
පසුකලෙක එතුමාට පන්සලේ බණ කියන ලෙස ඇරයුම් ලැබුණු අතර එතුමා සමාජ යථාර්ථය හා පංචශිලය සම්බන්ධකර අළුත් බණක් කීවේය
මේ ධර්මද්දීපයේ ධනවතුන් අපේ ඉඩම් අල්ලාගෙන අපේ දහඩියෙන් මහා ධනස්කන්දයක් උපයාගෙන සුර සැප විඳිනවා
අපේ දරුවෝ මන්දපෝෂණයෙන් පෙළනවා
ඒක මිනීමැරීමක්
පළමු සිල්පදය කැඞීමක්
අපේ කුඹුරු ඉඩම් ඔවුන් පවරාගෙන ඒවායේ උක් වගා කරනවා
ඒක වැදගත් විදියේ හොරකමක්
දෙවැනි සිල්පදය බිඳීමක්
ආදි ලෙස එතුමා පන්සිල් සමාජයට අර්ථ ගැන්වූයේය
පියතුමා කුඹුරට යමින් උදැල්ලට හුරුවිය
ගමේ වෙද ආතාගෙන් ඉගෙන ගනිමින් ගමේම බෙහෙත් නිපදවීය
ඔසු උයන් ඇති කිරීම ආරම්භ කළේය
පියතුමා සමඟ පැවිදි සොයුරියන් දෙදෙනෙකු, තරුණයෙක් හා තරුණියක් සංඝයක් ලෙස ජීවත්විය
මේ සංඝය සමඟත් ජනතාව සමඟත් සුවිසල් සේවයක් එතුමා ඉටු කළේය
ගමේ තරුණියන් හෙදි සේවයට පුහුණු කර ගමේ සෞඛ්‍ය නඟා සිටවූයේ ය
අකරු නොදත් පොඩි දරුවන්ට ඉගැන්නුවේය
ඉංගී‍්‍රසි භාෂාව ඉගැන්නුවේය
ළමුන් ගේ හැකියා ඔප්නංවා නැටුම්, ගැයුම්, රැුගුම් චිත‍්‍ර පෝස්ටර් ආදිය මඟින් ජනතාවන් යථාර්ථයට අවධි කළේය
රසායන පොහොර නිසා ජනතාව ණය කරුවන් වීමත් පස විනාශවීමත් වලක්වා ගැනීමට ගමේ ජනතාව සමඟ කොම්පෝස්ට් පොහොර නිපදවුවේය
කැලෑ කපමින් පාරවල් හදමින් සිඳු කරන සංවර්ධනය දිළිඳු ජනයා සඳහා නොව ධනවතුන්, බලවතුන් සඳහා බව එතුමා පැහැදිලිව හඳුනාගත්තේය
බහු ජාතික සමාගම් වලට අයත් උක් බිම්වල ගොවියෝ කුලීකරුවන් වෙද්දී එතුමා බහුජාතික සමාගම්වලට එරෙහිව හඬ නැගුවේය
මේ නිසා ප‍්‍රදේශයේ ධනවතුන්ගෙන්, දේශපාලකයින්ගෙන්, බහුජාතික සමාගම් නිලධාරින්ගෙන්  එතුමාට  තර්ජන එල්ල විය
යථාර්ථය දකිමින් 

	1987 වන විට උතුරේ සටන් දරුණු ලෙස ඇවිලෙන්නට විය
කොළඹ සිට කොටුවේ බෝම්බ පිපිරීම විශාල කම්පාවක් රට තුල ඇති කළේය
උතුරේ මෙන්ම දකුණේද, තරුණයින් ආයුධ අතට ගන්නා තත්වයක් ඇතිවෙමින් තිබිණ
”විපතට පත්වන අය ගැන මට කණගාටුයි
අද තරුණ පරපුර හිංසාවට යොමුවී සිටින්නේ ඔවුන් එයට කැමැති නිසා නොවෙයි
පාලකයින්ට වැටහෙන එකම භාෂාව හිංසාව ලෙස ඔවුන්ට පෙනීයන නිසයි
එත් ඒක උත්තරය නෙවෙයි
” එතුමෝ පැවසුවෝ ය
ඉන්දු ලංකා ගිවිසුමට පසු දකුණේ තත්වය උත්සන්න විය
ජෙ
පෙ. තරුණ නැඟීටීම හා එයට ප‍්‍රතිවිරුද්ධව රජය කි‍්‍රයාත්මක කල මර්ධනය විසින් භිෂණ යුගයක් නිර්මාණය විය
රජයේ හමුදාවන් මිනිස් දඩයමේ යෙදුණේය
ඌව වෙල්ලස්ස පුරාද දරුවන්, ස්වාමි පුරුෂයන් පැහැර ගෙනයාමෙන්, ඝාතනය කිරීමෙන් මතු වු විලාපය පැතිර ගියේය
මව්වරු පියවරු පියතුමා හමුවට ඇවිත් තම පුතු ගැන, ස්වාමි පුරුෂයා ගැන කියන්නට විය
ඒ සියල්ල අසද්දී දකිද්දී එතුමාගේ බඩ පපුව දා ගියේය
අසල්වැසි මවකට වඳ දෙමින් පුතු ගැන හමුදාව විමසන ආකරය දැක එතුමා දිව්‍ය සත්ප‍්‍රසාදය ඉදිරියේ දණින් වැටි ”ස්වාමිනී ඒ අහිංසක මවට වඳ නොදි මට ඒ වඳ වේදනාව දෙන්නැයි” කෑ ගසා යාච්ඤා කළේය
කීපවිටක්ම හමුදා කණ්ඩායම් පියතුමා සිටි නිවස වටලා ප‍්‍රශ්න 		කළෝය
”ස්වාමි ත‍්‍රස්වාදින්ව ආරක්ෂා කරනවා කියලා චෝදනා ලැබිලා 		තිබෙනවා”
	”මට පක්ෂයක් නෑ
මම දුප්පතුන් එක්ක ජීවත් වෙනවා”
	”බොරු කියන්න එපා. අපට එක නමක්වත් දෙන්න  ඕනෑ”
	”ඔය කියන පක්‍ෂය තහනම් කළ දා සිට එහි කව්රු ඉන්නවද කියලා 	දන්නේ කොහොමද
” 
	
	”එහෙමනම් ගමේ කොල්ලන්ට මෙතෙන්ට එන්න දෙන්න එපා. 		තමුනුත් අමාරුවේ වැටෙයි”
	”මට ඒක කරන්න බෑ”
	
	ඔවුන් එතුමාට  තර්ජනය කර ගමේ තරුණයෙකුව ජීප් රියේ නංවාගෙන ගියේය
බොහෝ වාරයක් මෙවැනි දෑ සිඳුවිය
කොළඹ සිට පැමිණ රහස් පොලීසියද  එතුමාව ප‍්‍රශ්න කළේය
තත්වය ඉතා දරුණු විය
මරණ තර්ජන ගලා ආවේය
මිතුරෝ ඔවුන්ට ආපසු කොළඹ එන්නැයි කීය
විදෙස් ගත වෙන්නැයි කීය
නමුත් ඔවුන් ඒ වනවිට ජනතාවගේ කොටසක් වී සිටියෝ ය
”සමිඳුනි අපට මඟ පෙන්වුව මැනව.” ඔව්හු කළ යුත්ත හඳුනා ගැනිමට යාච්ඤා කළෝය
1987 නොවැම්බර් 10 වෙනිදා රාති‍්‍ර 7.00 ට එතුමා සිය සහයක සොයුරියන් සමඟ දිව්‍ය පූජාව පැවැත්වීම ආරම්භ කළේය
ජනතාව සමඟ සිටිනවාද
ස්ථානය හැර යනවාද
යන්න ඒ පූජාව තුළ තිරණය කරන්නට දෙවිඳුන් යැදිය
ජනතාව සමඟ තව දුරටත් සිටීමට තීරණය කරමින් එය දෙවියන්ට ඔප්පු කරන්නට ගීතිකාව ඇරඹුණී
නමුත් පිටුපස ජනේලයෙන් පැමිණි වෙඩි උණ්ඩය එතුමාගේ හිස පසාරු කරගෙන ගියේය
පූජාවේ මිදිරස පිරි කුසලානයට ලේ වැටී එය පෙරළී ගියේ ය
එතුමාගේ මාංශ කැබලි පැඳුර මත විසිරිනී
සිය ස්වාමියා වූ කිතු තුමන් සේම එතුමා මෙරට දුප්පත් ජනතාව වෙනුවෙන් සිය රුධීරය හෙලණු ලැබීය
මාංශය කඩාදෙනු ලැබීය
ඊට පසු දින එහි පැමිණි අනුනායක පියතුමා ලේ තැවරුණු මල සිරුර අසල සිට එතුමා සමඟ පූජාවට සහභාගිවු සොයුරීයන්ගෙන් මෙසේ විමසීය
‘‘කෝ ස්වාමි පුජාව තියෙන කොට අඳගෙන සිටි පූජා ඇඳුම
පූජා 		ඇඳුම නැතිවද පූජාව තිබ්බේ
”
	කෝ
මෙච්චර  දවස් තැබූ පූජා ගණන ලියු පොත
ඉතා සරල අල්පේච්ජ ජීවිතයක් ගතකළ කියූ දේ කෙරු අපේ කාලයේ පූජකයාගේ මරණයට වගකිව යුත්තේ රජයේ හමුදා බව ගමේ බොහෝ දෙනාගේ මතය විය
නමුත් රජයේ පාර්ශවය එය තරුණයන් පිට දැමීමට උත්සහ කළේය
පියතුමා කළ කී දේ අනුව එතුමාගේ මරණයේ සැබෑ වග උත්තරකරුවන් හඳුනාගැනීම අපහසු නැත
”ෆාදර් මැරුණේ දුප්පත් අපි වෙනුවෙන්
සභාවත්,  නෑදෑයොත් එකතු වෙලා ෆාදර්ගේ මලකඳ කොළඹට අරන් ගියා
ඒක අපිට හරිම කණගාටුයි
ඒත් ෆාදර්ගේ හොඳ හරිය මෙහේ
ඇස් දෙකයි මොළෙයි ලේ ටිකයි
ඒවා තැන්පත් කළේ මේ බිමේ හෙට දවසේ සාරවත්ව හැඳෙන ගස් වැල් වල අල කොළ ගෙඩි කා පෝෂණය වන අපේ දරුවන් ෆාදර් පැතු දුප්පතුන්ගේ සාධාරණ ලෝකය ගොඩනගාවි”

චරිත කතා
කිතුනුවන්
කිතුනු දහම
ලාංකික සිංහලයෝ
සමකාර්ය වන විද්‍යාව යනු ගස් හා ශාක වගා කරන පද්ධතියක් වන අතර එමගින් ගස්  ප්‍රමුඛ  වූ පරිසර පද්ධතිය, මුල් උත්කර්ෂක හා උප උත්කර්ෂක වෘක්ෂලතා සමූහයේ නිර්මාණාත්මක ව්‍යුහයට හා පාරිසරික ක්‍රියාකාරකම් වලට සමාන විය යුතුය
මෙම සමකාර්ය වන විද්‍යාව ස්වභාවික ආකෘති වලින් හා ස්වභාවික වන සන්තනික ගතිකත්වයන්ගෙන් තම පද්ධතියේ හැඩය සකසා ගැනිමට අවශ්‍ය දේ  ලබා ගන්න ලදී
යම් පරිසර පද්ධතියක්, දේශීය උත්කර්ෂණ තත්වයට සමාන ලෙස සැකසුවහොත්,  ස්වභාවික ක්‍රියාකරකම් වල කාර්යක්ෂමතාව හා ගතිකත්වය ප්‍රචලිත විය හැක
මෙලෙස ස්වභාවික වනාන්තර මෙන් පෙ‍ෙනන වනාන්තර, දේශීය වනාන්තර වල ව්‍යුහාත්මක හා ක්‍රියාකාරී රූපයක් අනුකරණය කිරිම සදහා නිර්මාණය අතර ඇති නිසා මේ වනාන්තර සමකාර්ය  වනාන්තර ලෙස හදුන්වයි.  මෙම වනාන්තර වල පාරිසරික ලක්ෂණ වලට අමතරව මෙම සමකාර්ය වනාන්තර ආර්ථිකමය වාසි ලබා ගැනිමටද  නිර්මාණය කර ඇත
කෙසේ වෙතත් වනාන්තර පිහිටන  ස්ථානයේ සියලුම පාරිසරික අවශ්‍යතාවන් විශේෂයන්ගේ ආර්ථික වටිනාකම සපුරන්නේද යන්න සලකා බලා නැත
එම නිසා සමකාර්ය වනාන්තර අන්‍යෝන්‍ය  ප්‍රමාණයන්ගෙන් වූ ස්වභාවික හා විදේශික විශේෂයන් වලින් සමන්විත අතර ව්‍යුහයට හා  ක්‍රියාකාරිත්වය දක්වන දායකත්වය, එහි ප්‍රයෝජනය තීරණය කරන ප්‍රතික්ෂේපන  සාධකය වේ
මෙම සමකාර්ය වන විද්‍යාවේදි ආර්ථික ලබා ගත හැකි දේ මෙන්ම ජෛව විවිධත්වය සංරක්ෂණයද එක හා සමාන ලෙස  වැදගත් වූ අරමුණක් වේ
කෘෂිකාර්මික වන විද්‍යාව මෙම සමකාර්ය වන විද්‍යාවෙන් වෙනස් වේ
මන්ද කෘෂිකාර්මික වන  විද්‍යාවේදි ඵලදාව වැඩි කර ගැනීමට හා ආදායම් මාර්ග ඇති කර ගැනිම අරමුණ වේ
මෙය 1981 වසරේදී පයිනස් හා ඉයුතැලැප්ටිස්  වලට විකල්පයක් ලෙස ඇති වූ අතර ඉන් පසු ඉන්දියාව, වියට්නාමය, පිලිපීනය, ඕස්ට්‍රෙලියාව, පේරු, ඉක්වදෝර්, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, කොස්ටාරිතා, හොන්දුරාස්, මෙත්සිකෝව, කැනඩාව සහ සිම්බාබේ යන රටවලද පැතිරගොස් ඇත
වර්ථමානයේ අන්තර්ජාතික සමකාර්ය වන විද්‍යා ජාලය කොස්ටරිතා වල පිහිටා ඇත
ආර්ථික විද්‍යාවේදී, අතිඋද්ධමනය යනු මුදල් වල වටිනාකම අඩු වනවිට මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යන "පාලනය කළ නොහැකි" තත්ත්වයකි
සමුච්චිත උද්ධමන අනුපාතිකය වර්ෂ තුනක කාලයකදී 100% දක්වා ළගාවීමේ සිට "උද්ධමනය මසකට 50% ඉක්මවීම" දක්වා වන පරාසය තුළ විවිධ අයුරින් මෙය නිර්වචනය කරනු ලබයි
අවිධිමත් භාවිතයේදී, මෙම පදය නිරතුරුව ඉතා ඉහළ අනුපාතිකවලට යොදාගනී
සාමාන්‍ය රීතියක් ලෙස උද්ධමනය වර්ෂයකට වරක් වාර්තා කරනු ලබන නමුත් අතිඋද්ධමනය ඉතා කෙටි කාල ප්‍රාන්තර සඳහා, බොහෝවිට මසකට වරක්, වාර්තා කරනු ලබයි
බොහෝ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් මෙයට භාවිතා කරන නිර්වචනය නම්, "සමතුලිතය දෙසට ගමන් කිරීමේ ප්‍රවණතාවයක් නැති උද්ධමන චක්‍රයක්" යන්නයි
චක්‍රයේ සෑම පුනරාවර්තයකම තව තව උද්ධමනය නිර්මාණය වීම තුළ මෙවැනි උද්ධමන ඇති වේ
අතිඋද්ධමනය තත්ත්වයක් ඇතිවීම කෙරෙහි බලපාන හේතු පිළිබඳව පුළුල් කතිකාවතක් පැවතියද මුදල් සැපයුමේ අපරීක්ෂාකාරී ඉහළ යාමක් ඇතිවිට හෝ අතිවිශාල ලෙස කාසි හා නෝට්ටු නිකුත් කරන විට හෝ බොහෝ විට යුද්ධ (හෝ පසුවිපාක), ආර්ථික පරිහානි හෝ දේශපාලන හෝ සමාජ කැළඹීම් සමඟ එය නිතරම දැකිය හැකිය
1923 - 24 උද්ධමනය
ජර්මානු කාන්තාවක් මුදල්වලට දර මිලදී ගෙන දැවිය හැකි කාලයට වඩා වැඩි කාලයක් දැවිය හැකිවන මුදල් නෝට්ටු පෝරණුවක් තුළට දමද්දී
අර්ථ දැක්වීම
1965 දී පිලිප්ස් කැගැන් ලියන ලද "අතිඋද්ධමනය මූල්‍ය ගතිකත්වය", අතිඋද්ධමනයේ පිළිබඳව හා එහි බලපෑම පිළිබඳව කරන ලද ප්‍රථම ගැඹුරු අධ්‍යයනය ලෙස පොදුවේ සලකනු ලබයි
එහිදී ඔහු මාසික උද්ධමන අනුපාතිකය අවම වශයෙන් 50% ක් වත් අතිඋද්ධමනය ලෙස නිර්වචනය කරන ලදී
අතිඋද්ධමනයක් පවතින ආර්ථිකයක දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණ 04 ක් අන්තර්ජාතික ගිණුම් ප්‍රමිති 29 මඟින් විස්තර කරයි
පොදු ජනතාව තම ධනය මූල්‍ය නොවන වත්කම් ලෙසින් හෝ සාපේක්ෂව ස්ථාවර විදේශ විනිමය ලෙසින් තබා ගැනීමට කැමතිය
පවත්නා දේශිය මුදල් ඉක්මනින්ම කාර්ය ශක්තිය පවත්වා ගැනීම සඳහා යොදාගනී
පොදු ජනතාව මූල්‍ය වටිනාකම් සලකනුයේ දේශීය විනිමයෙන් නොව සාපේක්ෂව ස්ථාවර විදේශ විනිමයෙනි
මිල ගණන් එම විදේශ මුදල් මඟින් ගෙනහැර දැක්විය හැකිය
කාලය ඉතා කෙටි වුවද ණය දීම හා ගැනීම ණය කාල සීමාව තුලදී වන අපේක්ෂිත ක්‍රියාශක්තියේ අලාභය හානිපූරණය කළ හැකි මිල යටතේ සිදුවේ
පොලී අනුපාතික, වැටුප් හා මිල ගණන්, මිල දර්ශකයට සම්බන්ධ වන අතර වර්ෂ තුනක් තුළ සමුච්චිත උද්ධමන අනුපාතිකය 100% කට ළඟාවීම හෝ එය ඉක්මවීම සිදුවේ
මසක උද්ධමන අනුපාතිකය සිය ගණනක ප්‍රතිශතයකින් නිතර දැකිය හැකි එවැනි උදාහරණ කිහිපයක් පහත දැක්වේ
1923 ජර්මනියේ උද්ධමන අනුපාතිකය මසකට 3.25 X 106 ප්‍රතිශතයක් විය (සෑම දින 2 කට වරක් මිල දෙගුණ වෙයි)
1941 - 1944 කාලයේ ජර්මනියේ නාසි හමුදාව ග්‍රීසිය ආක්‍රමණය කළ දින සිට උද්ධමන අනුපාතිකය මසකට 8.55 X 109 ප්‍රතිශතය විය
(සෑම පැය 28 කටම වරක් මිල දෙගුණ වේ
) 
 1993 ඔක්තෝම්බර් 1 සිට 1994 ජනවාරි 24 දක්වා යුගොස්ලෝවියාවේ උද්ධමන අනුපාතිකය 5 X 1015 ප්‍රතිශතයක් විය
(සෑම පැය 16 කටම වරක් මිල දෙගුණ වේ
) # ඉතාම දරුණු උද්ධමනය දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු හංගේරියාවේ ඇතිවිය
එය මසකට 419 X 1016 ප්‍රතිශතයක් දක්වා ඉහළ යන ලදී
(සෑම පැය 15 කට වරක්ම මිල දෙගුණ වේ)

වෙනත් සැලකිය යුතු මට්ටමේ උදාහරණ නම්, 
 බෙලරුසීයාව හා යුක්රේන් වැනි නැගෙනහිර යුරෝපා රටවල 1990 දශකයේ මුල භාගයේ ආර්ථික සංක්‍රාන්ති සමයේදී
1972 සිට 1974 දක්වා චිලී
1982 සිට 1988 දක්වා මෙක්සිකෝ 
 1985 දී බොලීවියා 
 1989 ආජන්ටිනා හා වෙනිසියුලා 
 1988 සිට 1990 දක්වා පීරූ 
 1980 දශකයේ සිට 1990 දශකයේ ආරම්භය දක්වා බ්‍රසීලය
 2006 සිට සිම්බාබ්වේ

හේතු
අති උද්දමනයේ ප්‍රධානතම හේතුව වන්නේ භාණ්ඩ හා සේවා නිමැවුමේ වර්ධනයකින් තොරව මුදල් ප්‍රමාණයේ සිදුවන සීඝ්‍ර ඉහලයාමයි
මෙය මුදලට ඇති ඉල්ලුම හා සැපයුම (අතැති මුදල් හා බැංකු තැන්පතු ඇතුලත්ව) අතර අසමතුලිත තාවයක් ඇති වීමට හේතුවන අතර ඒහා සමඟ මුදලට ඇති විශ්වාසය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී යයි
රත්‍රන්,රිදී, දෘඩ මුදල් වලට සාපේක්ෂව නෝට්ටු මුදල් වල වටිනාව‍කම වට්ටම් කිරීම (අඩු වීම) වලක්වාලීමට නෛතික නීතීන් පැනවීම හා මිල පාලනයක් යොදා ගැනීම නෛසර්ගික අගය අඩු නෝට්ටු මුදල්වල පිළිගැනීම බලගැන්වීමට අසමත්ය
මුදල් නෝට්ටු මුද්‍රණය කිරීමේ වගකීම ඇති ආයතනය අධිකව නෝට්ටු මුද්‍රණය කලහොත් අනෙකුත් සාධක වල දායකත්වයද සමඟ ඇති උද්දමනය අඛණ්ඩව ඉදිරියටම පවතිනු ඇත
බොහෝවිට මුදල් මුද්‍රණය කිරීමේ වගකීම ඇති ආයතනයට නෝට්ටු මුදල් ඒවා අවතක්සේරු වන (අගය අඩු වන) අනුපාතිකයට වඩා වැඩි වේගයකින් නෝට්ටු මුදල් භෞතිකව මුද්‍රණය කල නොහැකි අතර එමඟින් ආර්ථිකය උත්තේජනය කිරීමේ ප්‍රයත්නයන් උදාසීන කරනු ලබයි
අති උද්දමනය යන්න සාමාන්‍යයෙන් සම්බන්ධ වන්නේ නෝට්ටු මුදල් සමඟිනි
එයට හේතුව වන්නේ මුදල් සැපයීම  ඉහල නැංවී‍මේ සරලම ආකාරය වන්නේ නෝට්ටු මුදල් වැඩිකර ලීමයි
(අලුතින්ම මුද්‍රණය කිරීම හෝ පරණ නෝට්ටු වෙනුවට අලුත් නෝට්ටු මුද්‍රණය කිරීම) දෘඩ මුදල් වලට ආපසු හැරීමත් සමඟ අති උද්දමනයේ ආඛ්‍යානයන් විශාල සංඛ්‍යාවක් පවතී
වටිනාකමේ සංනිධියක් ලෙස හුවමාරු මාධ්‍යයේ කාර්යය වැඩිවීම හා හුවමාරු මාධ්‍ය අධික ලෙස අවතක්සේරු වීම (අගය අඩු වීම) නිසා අතීත ආර්ථිකයන් දෘඩ මුදල් වලට හා භාණ්ඩ වලට භාණ්ඩ හුවමාරු කිරීමට එළඹෙන්නට ඇත
අති උද්දමනයක් මඟින් පෞද්ගලික හා රාජ්‍ය ඉතුරුම්වල ක්‍රය ශක්තිය සඵලදායව අතුගා දමයි (ඉවත්කර දමයි)  අධි පරිභෝජනය හා මූර්ත වත්කම් රැස්කිරීම සම්බන්ධයෙන් ආර්ථිකය වඩා නරක අතට හරවනු ලබයි
ලෝහ මුදල් හෝ දෘඩ මුදල් හෝ වුවද මුදල් පදනම රටින් ඉවත් කරන අතර එමගින් පීඩාවට පත්වූ ක්ෂේත්‍රය තුල නැවත ආයෝජනය අතිෂයින්ම අධෛර්යමත් භාවයට පත්කරයි
රාජ්‍ය වියදම් සීඝ්‍රව කප්පාදු කිරීමේ ක්ෂනික ප්‍රතිකාර/පිළියම් පැනවීම හෝ මුදල් පදනම වෙනස් කිරීම මඟින් අති උද්දමනයට ප්‍රභල පිළියම් සපයනු ලබයි
දෙවනුව සඳහන්කල කාරණාවට උදාහරණයක් ලෙස, 2005 බොස්නියාවේදී මහ බැංකුවට ඉඩදෙන ලද්දේ විදේශ සංචිත වල ඇති ප්‍රමාණයට පමණක් මුදල් මුද්‍රණය කිරීමටයි
තවත් උදාහරණයක් ලෙස මුදල් වටිනාකම් අගය 2000හේ ජනවාරි මසදී 75% තරම් ප්‍රමාණයකින් අඩුවීම නිසා 2000 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඉක්වදෝරය විසින් සිදුකල ඩොලර්කරණය (Dollarization) දැක්විය හැක
ඩොලර්කරණය යනු ජාතික මුදල් ඒකකයක් ලෙස විදේශ මුදල් භාවිතා කිරීමයි
(මෙය එක්සත් ජනපද ඩොලර් වීම අනිවාර්යය නොවේ)

අති උද්දමනයේ විපාකයද එතරම්ම සංකීර්ණ වේ
අති උද්දමනය එය බලපාන ලද ක්ෂේත්‍රයට සෑම විටම ඉතා අප්‍රසන්න/දැඩි සෘණාත්මක අත්දැකීමක් වන නිසා ඊළඟ ප්‍රතිපත්ති තන්ත්‍රයන් බොහෝවිට එය නැවත ඇති වීම වැලැක්වීම පිණිස ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය කරනු ලබයි
බොහෝවිට මෙමඟින් අදහස් වන්නේ මිල ස්ථායීතාවය පවත්වාගෙන යාම පිළිබඳව මහ බැංකුව වඩාත් ආක්‍රමණශිලී කිරීමයි
මෙය ජර්මනියේ Blundes Bank හි සිද්ධිය මෙන් වන්නා සේම මුදල් මණ්ඩලයක් වැනි දෘඩ මුදල් පදනමකට මාරු කිරීමයි
බොහෝ රජයන් අති උද්දමනයේ පිඹිදීම හමුවේ අතිශය දැඩි වැටුප් හා මිල පාලනයක් පනවා තිබේ
ආකෘති

වර්ෂ 1996 දී එය සංසරණයෙන් ඉවත්කර, ඒ වෙනුවට කාබොවනෙට්ස් 100,000 = 1 හයිරිවන්‍යා (එකල ආසන්න වශයෙන් එක්සත් ජනපද ඩොලර් 0.5 ක්, 2007දී එක්සත් ජනපද ඩොලර් 0.20 පමණ) වන විනිමය අනුපාතයට හයිරිවන්‍යා ආදේශ කරන ලදී
මෙමගින්, 1992 හා 1996 අතර කාලයේදී මාසික සාමාන්‍ය උද්ධමන අනුපාතය, ආසන්න වශයෙන් 1400% දක්වා වෙනස් කරන ලදී
අතිඋද්ධමනය මූල්‍ය ප්‍රතිවිපාකයක් ලෙස දිස්වන බැවින්, අතිඋද්ධමන ආකෘතීන් මුදල් ඉල්ලුම වටා කේන්ද්‍රගත වු ඒවා වේ
මුදල් සැපයුමේ ශීඝ්‍ර ඉහළයාමක් හා මුදල් සංසරණ ප්‍රවේගයේ ඉහළ යාමක්, උද්ධමනය හා අති උද්ධමනය වර්ධනය කරන සාධක ලෙස ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ දකිති
අතිඋද්ධමනයට හේතුවක් ලෙස, මුදල් සංසරණ ප්‍රවේගයේ ශීඝ්‍ර ඉහළයාම කේන්ද්‍රකොටගෙන අති උද්ධමනය ඇතිවන ආකාරය පිළිබඳ “විශ්වාසයේ අර්බුදය” ආකෘතිය ගොඩනගා ඇත
මෙහි මුල් න්‍යායට විකුණුම්කරුවන්ගේ නාමික අගයට සාපේක්ෂව ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටු සඳහා වන ඉල්ලුමේ අවධානම් වාරිකය ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනයවේ
දෙවන න්‍යායට අනුව සංසරණ මාධ්‍යයේ ප්‍රමාණයේ ශීඝ්‍ර වර්ධනයක් ඇතැයි දක්වන, අතිඋද්ධමනයේ “මූල්‍ය ආකෘතිය” ලෙස හැඳින්විය හැකිය
මේ ඕනෑම ආකෘතියක, දෙවැනි ප්‍රතිවිපාකය ඉන්පසු පළමුවැන්න මඟින් අනුගමනය කරයි
ඒවානම් මුදල් සැපයුම ඉහළ නැන්වීමට බලකරන ඌන විශ්වාසය, නැතිනම් විශ්වාසය විනාශ කරනු ලබන ඉතා ඉහළ මුදල් ප්‍රමාණයයි
විශ්වාසය පිළිබඳ ආකෘතිය තුළ යුද්ධයේදී පරාද වීම වැනි ඇතැම් සිද්ධි හෝ සිද්ධි මාලාවන් මගින්, මුදල් නිකුත් කරන පාලනාධිකාරය (බැංකුවක් වුවද රජය වුවද) බලරහිතව සිටීය, යන විශ්වාසය නැති කරයි
මන්ද යත්, පුද්ගලයන්, නොවටිනා බවට පත්වන මුදල් නෝට්ටු තබා ගැනීමට වඩා ඒවා වැයකිරීමට කැමැත්තක් දක්වන හෙයිනි
මුදල් සඳහා ඉහළ අවධානමක් ඇතිය යන්න තේරුම් ගනිමින්, විකුණුම්කරුවන් මූලික වටිනාකම මත වඩා ඉහළ වාරිකයක් ඉල්ලුම් කරයි
මේ ආකෘතිය යටතේ, අතිඋද්ධමනය අවසන් කිරීමේ ක්‍රමය බොහෝවිට සර්ව සම්පූර්ණයෙන්ම නව මුදල් ඒකකයක් නිකුත් කිරීම මගින්, මුදලේ පිටුබලදීම වෙනස් කිරීමයි
යුද්ධය, විශ්වාසයේ අර්බුදයෙහි, පොදුවේ සඳහන් වන එක හේතුවකි
විශේෂයෙන්ම වියානාහි නැපොලියන්ගේ කාලය තුළ සිදුවූවා මෙන් යුද්ධයෙන් පරාද වනවිටද, ප්‍රාග්ධනයේ ඉහළයාමකදී ද, සමහර විට වසංගත නිසාද,මෙය සිදුවේ
මේ අදහස අනුව, විශ්වාසය නැතිවීමේ මූල සාධක නොසලකා රජය විසින් කාලය වැයකිරීමේ ප්‍රථිඵලයක් ලෙස සංසරණ මාධ්‍යයේ ඉහළයාම සිදුවේ
මූල්‍ය ආකෘතිය තුළ, අතිඋද්ධමනය ශීඝ්‍ර මූල්‍ය ප්‍රසාරණයේ ධන ප්‍රතිපෝෂණ චක්‍රයකි
එයට අනෙකුත් උද්ධමනයන්ට හේතුවන සාධකවලට සමාන සාධක බලපායි
මුදල් නිකුත් කරන ආයතන මධ්‍යගතද නැතිද, ආවර්ථී පිරිවැය ගෙවීමට මුදල් නිකුත් කිරීම, නිරතුරුව ලිහිල් ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති මගින් හෝ සුභසාධනයේ ඉහළ නගින පිරිවැය මගින් මුදල් නිකුත් කරන්නා ශීඝ්‍ර ලෙස මුදල් ප්‍රසාරණයකට කැපවීයයි ව්‍යාපාරිකයන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කර දකිනවිට ඔවුන් මුදලේ වටිනාකම තුළ අපේක්ෂිත ක්ෂයවීම ආවරණය වන ලෙස මිල සළකුණු කරනු ලබයි
එවිට මුදල් නිකුත්කරන්නා මෙම මිල ගණන් ආවරණය කිරීමට එහි ප්‍රසාරණය වේගවත් කරණු ලබයි
එමගින්, පෙර පැවතියාටත් වඩා මුදලේ වටිනාකම පහළයාමට හේතුවේ
මේ ආකෘතිය අනුව නිකුත් කරන්නාට ජයග්‍රහනය කළ නොහැකි අතර එකම විසඳුම මුදල් ප්‍රසාරණය එකවරම නැවැත්වීමයි
අවාසනාවට ප්‍රසාරණය නැවැත්වීම මගින් මුදල්, අපේක්ෂාවන් ලෙස භාවිතා කරන්නන්ට බරපතල මූල්‍ය කම්පන ඇතිකරනු ලබයි
මෙම ප්‍රතිපත්තිය, විශ්‍රාම වැටුප්, වැටුප් හා රාජ්‍ය වියදම් කපාහැරීම සමග සම්බන්ධ වී, 1990 දශකයේදී වොෂින්ටන් සම්මුතිය ඇති කරන ලදී
හේතුව කුමක් වූවත්, අතිඋද්ධමනය මුදල් සැපයුම හා සංසරණ ප්‍රවේගය සමග සම්බන්ධවේ
කුමක් පළමුව සිදුවේද යන්න විවාදාත්මක වන අතර සියලු සිද්ධීන්ට යොදාගතහැකි පොදු දෙයක් නොමැත
නමුත් වරක් අතිඋද්ධමනය ඇතිවීමත් සමග කුමන නියෝජිතයකු විසින් සිදුකිරිමට ඉඩහැරියත් මුදල් තොගයේ ඉහළයාමේ රටාව එක සමානවේ
මෙම භාවිතය මගින් ඉල්ලුමේ ඉහළ යාමකින් තොරව මුදල් සැපයුම ඉහළ නංවන හෙයින්, මුදලේ මිල, එනම් විනිමය අනුපාතය, ස්වාභාවිකවම වෙනත් මුදල් වලට සාපේක්ෂව පහළ වැටේ
මුදල් සැපයුමේ ඉහළයාම මගින් මිල බලයේ විශේෂ අංශ වියදම්වල පොදු වාරගණන බවට ඉක්මනින් හරවන විට උද්ධමනය අතිඋද්ධමනය බවට පත්වේ
මුදලේ ක්‍රය ශක්තිය ශීඝ්‍රයෙන් පහළ වැටෙන අතර මුදල් එක් දිනක්වත් ලඟ තබාගැනීම මගින් ක්‍රය ශක්තියේ අනපේක්ෂිත ලෙස පහළ යාමක් සිදුවේ
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, මුදලේ සංසරණය ඉහළ නංවන, අර්බුදය ඉතා නරක අතට පත් කරණු ලබන, මුදල් කිසිවකුත් ළඟතබා නොගනී
ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යන මිල මගින් වටිනාකමේ සන්නිධියක් ලෙස මුදලේ කාර්යභාරය අවතක්සේරු කරනු ලබන අතර මිනිසුන් හැකි ඉක්මනින් මූර්ථ භාණ්ඩ හෝ සේවා මිලදීගැනීමට මුදල් වියදම් කරනු ලබයි
මේනිසා මුදල් සැපයුම අධික ලෙස ඉහළ යාම මගින් මුදල් සංසරණ ප්‍රවේගය අන්තර්ජන්‍ය ලෙස ඉහළ යන බව මූල්‍ය ආකෘතිය මගින් පුරෝකථනය කරයි
සාමාන්‍ය ප්‍රතිපත්ති උපකරණ අර්ථයෙන් ගත්කල සාමාන්‍ය මිලදී ගැනීම්, උද්ධමන පීඩනයෙන් බලපෑමට ලක්වනවිට අතිඋද්ධමනය පාලනය කළනොහැකි තත්ත්වයට පත්වේ
සංචිත අවශ්‍යතා ඉහළ නැංවීම, පොළී අනුපාතය ඉහළ නැංවීම හෝ රාජ්‍ය වියදම් කපා හැරීම වැනි සාමාන්‍ය ප්‍රතිපත්ති යාන්ත්‍රණයන් සියල්ල ශීඝ්‍රයෙන් වටිනාකම අඩුවන මුදල් භාවිතයෙන් ඉවත්වීම හා වෙනත් හුවමාරු ක්‍රමයකට විතැන්වීම මගින් ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත
අතිඋද්ධමන කාලයකදී, බැංකු මගින් පැය 24 කාල සීමාවට ණය ලබාදීම, විකල්ප මුදල්වලට මාරුවීම, රන් හා රිදී භාවිතයට හෝ භාණ්ඩ හුවමාරුවට ආපසු පැමිණීම, සාමාන්‍ය දේවල් බවට පත්වේ
වර්තමානයේ රත්තරන් රැස්කර තබාගන්නා පුද්ගලයෝ බොහෝදෙනෙක් අති උද්ධමනයක් අපේක්ෂා කරති
ඉදිරියේදී ඊට මුහුණදීම සඳහා රන්කාසි ළඟ තබාගනී
එසේම, ප්‍රාග්ධනයේ ශීඝ්‍ර ඉහළයාමක් හෝ එක්සත් ජනපද ඩොලරය වැනි දැඩි මුදල් ඒකක ඉහළයාමක්ද පවතී
මේවා ඇතැම්විට ප්‍රාග්ධන පාලනයන් සමගද එක්වේ
අසාමාන්‍ය ලෙස ක්‍රියාත්මකවන හා සැබෑ නිෂ්පාදනය පහළ වැටීමක් සිදුවන තත්ත්වයක් මෙමගින් ඇතිවේ
මෙයද අතිඋද්ධමනය පිළිබඳ දෘශ්‍ය චක්‍රයෙහි කොටසකි
අතිඋද්ධමනයේ දෘශ්‍ය චක්‍රය වරක් ඇතිවූ විට, සරලව පොළී අනුපාතය ඉහළ දැමීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන අතර, සෑමවිටම පාහේ, ප්‍රතිපත්ති උපක්‍රම යෝදාගැනීම අවශවේ
බොලිවියාව 1985 වර්ෂයේදී අතිඋද්ධමනයකින් පීඩාවිඳි රටකි
එහි, වර්ෂයකට අඩු කාලයක් තුළ 12000% කින් මිල වැඩිවිය
රජය විසින් ඒ වනවිට දැඩි පාඩු ලබමින් තිබූ ගැසොලින් මිල ඉහළ නංවන ලද අතර විදේශ රටවලට තෙල් විකිණීමෙන් විදේශ විනිමය ඉපයීම නිසා අතිඋද්ධමනය ඉතා ඉක්මනින්ම ඉහළයාම නැවතුණි
මෙමගින් විශ්වාසයේ අර්බුදය අවසන්වී මහජනයා නැවත බැංකු තැන්පතු ඇරඹීමට පටන්ගති
1920 දශකයේ ජර්මනියේ පැවති අති උද්ධමනය, Rentenmark ලෙස හැඳින්වූ බැංකු මගින් ණය ලබාගත් වත්කම් මත ව්‍යවහාර මුදල් නිකුත් කිරීමෙන් අවසන්විය
අතිඋද්ධමනය බොහෝ විට අවසන් වන්නේ මහජන ගැටුමෙන් එක් පාර්ශවයක් ජයග්‍රහණය කිරීමෙනි
උද්ධමනය පාලනය කිරීම සඳහා වැටුප් හා මිල පාලන සමහර අවස්ථාවල භාවිතාකළද මෙම මිල පාලන මගින්ම පමණක් අතිඋද්ධමනය නැවැත්වූ අවස්ථා දැකිය නොහැකිය
අතිඋද්ධමනය නැවැත්වීමට ඇතැම් අවස්ථාවල මෙම ප්‍රතිපත්තිවල මිශ්‍රණයක් යොදාගනී
බලපෑම්

පසුවිපාක

මුදල්

උද්දමනයක් පවතින කාල වලදී නෝට්ටු මුදල් අවමූලනය සහ රත්‍රං වල මිල ඉහල යයි
ඉහත සඳහන් කල පරිදි අතිඋද්දමනයට මුහුණ දෙන රටවල් වල මහබැංකුව කුඩා නාමිකයන්ගෙනුත් නෝට්ටුවල වටිනාකමක් නොමැතිවීම හේතුවෙන් ඉතා විශාල නාමිකයන්ගෙන් යුක්ත මුදල් මුද්‍රණය කරයි
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1000,000,000 හෝ වැඩි නාමිකයන්ගෙන් යුත් බැංකු නෝට්ටු උත්පාදනයට හේතු වේ
1923 අග භාගයේදී ජර්මනියේ වෙයිමර් (Weimar) සමූහාණ්ඩුව මිලියන 50ක ලකුණකින් යුත් බැංකු නෝට්ටු සහ මුහුණත අගය බිලියන 50ක ලකුණකින් යුත් තැපැල් මුද්දර නිකුත් කරන ලදී
වෙයිමර් රජයේ රිච්ස් බැංකුව (Reichs bank) විසින් නිකුත් කරන ලද ඉහලම අ‍ගයෙන් යුත් බැංකු නෝට්ටුව වන්නේ මුහුණත අගය ට්‍රිලියන (100,000,000,000,000) බැංකු නෝට්ටුවයි.  රික්ස් බැංකුව සඳහා මෙම නෝට්ටු මුද්‍රණය කරනු ලබන සමාගම් වලින් එක් සමාගමක් සඳහා 32,776,899,763,734,490,417,05 (3.28 x 1019 or 33) ලකුණු අගයෙන් යුත් ඉන්වොයිසියක් යොමු කරන ලදී
මේ දක්වා නිකුත්කරන ලද විශාලතම නාමික අගයෙන් යුත් රාජකාරීමය නාමිකයෙන් යුත් බැංකු ‍නෝට්ටුව වන්නේ හන්ගේරියානු ජාතික බැංකුව විසින් නිකුත් කරන ලද ක්වින්ටිලියන් (quintillion) සියයක අගයෙන් යුත් පෙන්ගෝ (pengo) බැංකු නෝට්ටුවයි.  ඉමේජ් (පෙන්ගෝ බැංකු නෝට්ටු මෙන් දස ගුණයකින් යුත් වටිනාකමකින් බැංකු නෝට්ටුවක් පවා මුද්‍රණය කල නමුත් නිකුත් නොකර තිබේ
එය ඉමේජ් [Image] වේ)
කෙසේ වෙතත් බැංකු නෝට්ටු අංකය විස්තර කර නොදක්වන ලදී
බැංකු නෝට්ටු මත බිංදු දැක්වීමේදී යුගෝස්ලාවේ ඩිනාරය ලෝකයේ ප්‍රභල ස්ථානයක් ගනී
දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසු මෙතෙක් තිබූ උපරිම උද්දමන ප්‍රතිශතය වන්නේ 1946 ජූලි මාසයේ හංගේරියාවේ 41, 900,000,000,000,000% (4.19 x 1016%) ප්‍රතිශතයයි
මෙහිදී සෑම පැය 15කටම මිළ ගණන් දෙගුණවී යැයි ගණන් තබන ලදී
විශාල අංක භාවිතා කිරීමෙන් වැලකිය හැකි එක් ක්‍රමයක් වනනේ අලුත් මුදල් ඒකක ප්‍රසිද්ධියට පත්වීමයි
(ඩොලර් 10,000,000,000 වෙනුවට බැංකුවට පරණ ඩොලර් 1,000,000,000 සමාන වන එක් අලුත් ඩොලරයක් යොදාගත හැක
එමඟින් අලුත් නෝට්ටුව “අලුත් ඩොලර් 10ක්” ලෙස දැක්විය හැක
)  මේ සඳහා උදාහරණයක් ලෙස 2005 ජනවාරි 01වෙනිදා ලීරා (Lira) සඳහා වූ තුර්කියේ විප්ලවය දැක්විය හැක
මෙම විප්ලවය ඇති වූයේ තුර්කියේ පැරණි ලීරා එකක් නව ලීරා 1ක් සඳහා 1,000,000 ප්‍රතිශතයකින් පරිවර්තනය කිරීමෙනි
මෙය මුදලේ සත්‍ය වටිනාකම අඩු නොකරන අතර එය ප්‍රතිප්‍රමාණය හෝ නැවත නාමිකය ලෙස හඳුන්වයි.  එමෙන්ම සම්මත උද්දමන මට්ටම් පවතින රටවල කාලයත් සමඟ මෙය සිදුවේ
අත්‍යුද්ධමනය අතරතුරදී බිල්පත් වල අගය ප්‍රතිමානය කිරීමට පෙර ඉහල යන්නේ මුදල් උද්දමනය ඉතා ඉක්මනින් සිදුවන බැවිනි‍
නාමිකයෙහි වෙනස්කම් දැක්වීම සඳහා ඇතැම් බැංකු නෝට්ටු මුද්‍රා තබන ලද‍ී
මුද්‍රණය සඳහා විශාල කාලයක් ගතවන බැවින් මෙය සිදුකරන ලදී
අලුත් නෝට්ටු ‍මුද්‍රණය කර තිබෙන කාලයේදී ඒවා යල් පැනීමට ඉඩ තිබෙන ලදී
අතිඋද්දමනයට සීග්‍ර හේතුවක් වනුයේ මුහුණත වටිනාකමට වඩා ඉතා වැඩි සුන්බුන් වටිනාකමකින් යුත් ලෝහ කාසිය නීති විරෝධී ලෙස මුද්‍රණය කරන ලද කාසි උණුකර දෘඩ මුදල් ලෙස මෙහිදී පදනම් ලෝහයේ වටිනාකම මුහුණත වටිනාකමට වඩා වැඩි බැවින් මෙම කාසි උණු කිරීම සිදුවන බවට වාර්තා ලැබී තිබේ
ආශ්‍රිත
 උද්දමනය

සටහන්

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

 Wheelbarrows of Money
5 Times Currencies Crashed, Commodity
com වෙතින් 

ආර්ථික විද්‍යාව
අති උද්ධමනය
Economic collapses
Financial crises
Inflation
ජයරත්න (දිසානායක මුදියන්සෙලාගේ ජයරත්න) ( උපත ජූනි 7, 1931 )( විපත නොවැම්බර් 19,2019 ))  ශ්‍රී ලංකාවේ 14වන   අග්‍රාමාත්‍යවරයා විය
වර්තමානයේ මොහු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි ආරම්භක සාමාජිකයෙක් වන ජයරත්න, මුලින්ම  පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වුනේ 1970 දීය
අග්‍රාමාත්‍ය වරයා ලෙසින් ඔහු දිවුරුම් දුන්නේ 2010, අප්‍රේල් 21 දිනදීය
මුල් දිවිය 
දි
ජයරත්න උපන්නේ 1931, ජූනි 7 වන දිනදීය
ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුයේ   ගම්පොල පිහිටි දොළුව මහා විද්‍යාලයෙහිය
1950 ගණන් වල මැද භාගයෙහිදී,  ඔහු  පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයෙහි, කලා පීඨයෙහි ශිෂ්‍යයෙක් විය
එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක විසින් 1951දී මහනුවරදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව, ඔහු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ 13 වන සාමාජිකයා වශයෙන් එහි සාමාජිකත්වය ලබා ගත්තේය
ජයරත්න දොළුව මහා විද්‍යාලයෙහි ගුරුවරයෙකු ලෙසින් සේවය කලේය
ඔහු පසුව දොළුව තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරයා ලෙසින්  1960 සිට 1962 දක්වා සේවය කලේය
දේශපාලනය 
මෙතුමා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වුනේ  1970 මහා මැතිවරණයෙහිදී, ගම්පොළ මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි (ශ්‍රිලනිප) අපේක්ෂකයා වශයෙන් ඡන්ද  14,463  ලැබ එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි (එජාප) ඩබ්.පී.බී. දිසානායක පරාජය කරමිනි
පසුව  1977 මැතිවරණයෙහිදී දිසානායක විසින් ඔහුව පරාජය කරන ලද අතර, එහිදී ශ්‍රීලනිප වෙතින් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ මුළු මන්ත්‍රීවරුන් සංඛ්‍යාව 8 දෙනෙක් විය
1989 දී ඔහු  මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය වෙනුවෙන් නැවත පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වුනේ නව සමානුපාතික මැතිවරණ ක්‍රමය යටතේය
මනාප ඡන්ද 54,290 සංඛ්‍යාවක් ලැබූ ඔහු, මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයෙහි ශ්‍රිලනිප ලැයිස්තුවෙහි මුල් තැන ලැබීය
1994 දී, පොදු පෙරමුණ යටතේ  පාර්ලිමේන්තුවට යළි-තේරී පත්වූ ජයරත්න මැතිතුමා, ජනාධිපතිනි  චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විසින්, ඉඩම්, කෘෂිකර්ම හා වන සංරක්ෂණ අමාත්‍යවරයා වශයෙන් පත් කරනු ලැබ, පළමු වරට  කැබිනට් මණ්ඩලයට ඇතුළත් විය
දරන ලද කැබිනට් අමාත්‍ය ධූරයන් 
 ඉඩම්, කෘෂිකර්ම සහ වන සම්පත් - 1994-2000
 කෘෂිකර්ම, ආහාර සහ සමූපකාර - 2000-2001
 තැපැල් සහ විදුලි සංදේශ
උඩරට සංවර්ධන - 2004-2005
 තැපැල් සහ විදුලි සංදේශ
ග්‍රාමීය  ආර්ථික  සංවර්ධන - 2005-2007
 වැවිලි කර්මාන්ත 2007-2010

අග්‍රාමාත්‍ය 
2010 මහා මැතිවරණයෙහිදී,  එක්සත් ජනතා නිදහස් සංධානයෙහි මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් අනතුරුව, ශ්‍රිලනිපයෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨතම සාමාජිකයාවූ ජයරත්න මැතිතුමා, 2010 අප්‍රේල් 21 දිනදී අග්‍රාමාත්‍ය වරයා ලෙසින් දිවුරුම් දෙනු ලැබීය
ඔහු බුද්ධ සාසන සහ ආගමික කටයුතු අමාත්‍යා පදවියද  දරයි
ජයරත්න අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ පාලන සමයේදී 2600 ශ්‍රී සම්බුද්ධත්ව ජයන්ති කාල පරිච්ඡේදය උදාවූ අතර ඒ සමයේ සම්බුද්ධ ශාසනයේ උන්නතිය උදෙසා අග්‍රාමාත්‍ය සහ බුද්ධ ශාසන හා ආගමික කටයුතු අමාත්‍යවරයාගේ උපදෙස් පරිදි දීප ව්‍යාප්තව වැඩසටහන් රැසක් දියත් කෙරිණි
See also 
 Cabinet of Sri Lanka

ආශ්‍රිත 

වත්මන් ජාතික නායකයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අමාත්‍යවරු
ජීවත්වන්නෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ 7වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ 9වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ 10වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ11වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ13වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ14වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු
සිංහල ජනතාව
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ශ්‍රී ලාංකික දේශපාපනඥයෝ
1931 උපත්
තුන්වන වික්‍රමබාහු රජතුමාගෙන් පසු ගම්පොල රජ වූයේ පස්වන බුවනෙකබාහු රජු ය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1372 සිට 1408 දක්වා කාලය මෙතුමාගේ රාජ්‍ය කාලය වශයෙන් සැලකේ.මේ කාලයේදී නැවතත් ආර්ය චක්‍රවර්ති ගොඩින් හා මුහුදින් සිංහල රාජ්‍යයට පහර දුන්නත් අලගක්කෝනාර ගේ ශූර මෙහෙයවීමෙන් ඒ හමුදාංක දෙකම පරාජයට පත් කරනු ලැබීය
මේ රජු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1396 දී පමණ තම රාජධානිය කෝට්ටේ ට ගෙන ගිය අතර කොට්ටේ පුරවරය සැලසුම් සහගත  ව ඉඳි කරන ලද්දේ නිශ්ශංක අලගක්කෝනාර විසිනි
මේ රජුගෙන් පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1412 දී බලයට පැමිණියේ  හයවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා ය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1408 සිට 1412 දක්වා කාලය අනුමාන කිරීමට සිදු ව ඇත
The soursop (Spanish guanbana, Portuguese graviola, Annona muricata
sericea Dunal in Correia, M
, (1984), A
macrocarpa Werckl, A
bonplandiana  H
&  K
cearensis Barb
Rodr
coriacea, Guanabanus muricatus (L
) M
Gómez in Rain-tree) is a broadleaf flowering evergreen tree native to Mexico, Central America, the Caribbean and northern South America
Soursop is also native to Sub-Saharan Africa countries that lie within the tropics
Today, it is also grown in some areas of අග්නිදිග ආසියාව. It is in the same genus as the chirimoya and the same family as the pawpaw
In most Spanish speaking countries it is commonly known as Guanbana
In the Philippines, it is known as guyabano
In Kerala, India it is known as Aathakka pazham
The soursop is adapted to areas of high humidity and relatively warm winters, temperatures below 5 C/41 F will cause damage to leaves and small branches, and temperatures below 3 C/37.4 F can be fatal
The fruit becomes dry and is no longer good for concentrate
Its flavor is described as a combination of strawberry and pineapple with sour citrus flavor notes contrasting with an underlying creamy flavor reminiscent of coconut or banana
වගාව හා භාවිතය
සාමාන්‍යයෙන් කි
2.5 ක් පමණ බර වන අතර කොල පැහැති වර්ණයෙන් යුත් රසවත් පළතුරක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය
දිගින් සෙ
20-30 පමණ දිගට වැඩේ
පලතුරු
ඖෂධීය පැළෑටි
Hadun
විද්‍යුත් චුම්බකත්වය යනු විද්‍යුත් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර පිළිබද හදාරන භෞතික විද්‍යාවේ විෂය  කොටසයි
විද්‍යුත් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර මගින් විද්‍යුත් වශයෙන් ආ‍රෝපිත අංශු මත බලයන් ඇති කරයි
එම බලයට ප්‍රධාන ලෙස බලපාන්නේ අදාල වස්තුවේ හැඩය සහ චලනයයි
චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර වෙනස් කිරීමෙන් විද්‍යුත් ක්‍ෂේත්‍ර හටගත් අතර මෙය විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය පිළිබද සංකල්පයි
මෙය විද්‍යුත් උත්පාදන යන්ත්‍ර හා විදුලි සහ පරිනාමකවල මුලික පදනමයි
මීට සමානව විද්‍යුත් ක්‍ෂේත්‍රයක් වෙනස් කිරීමෙන් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍රයන් උපදවාගත හැක
විද්‍යුත් සහ චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රවල මෙම අන්තර සම්බන්ධ නිසා මෙම ක්‍ෂේත්‍ර වර්ග දෙක සංගත කර විද්‍යුත් චුම්බභක ක්‍ෂේත්‍ර ලෙස හදුන්වනු ලබයි
ඒකක
විද්‍යුත් චුම්භක ඒකක, වන අතර විද්‍යුත් ධාරාවේ චුම්භක ගුණ මත පදනම් වී ඇත
ඇම්පියර් (ධාරාව)
	කූලෝම් ( ආරෝපණය)
	ෆැරඩේ(ධාරිතාව)
	හෙන්රි (ප්‍රේරකතාව )
	ඕම් (ප්‍රතිරෝධය)
	වෝල්ට් ( විද්‍යුත් විභවය)
	වොට් (ක්ෂමතාව)

විද්‍යුත් චුම්භක cgs පද්ධතිවයක විද්‍යුත් ධාරාව යන මූලික රාශිය ඇම්පියර් නියමය ‍මගින් අර්ථ දැක්වේ
මෙය රික්තයක දී අගය එකක් (1) වන මාන රහිත පාරගම්‍යතාවක් (සාපේක්ෂ පාරගම්යතාව) දක්වයි. එනිසා ඇතැම් සමීකරණවල ආලෝකයේ වේගයේ වර්ගය සමහර රාශින් සමග අන්තර් සම්බන්ධයක් දක්වන අතර තවෙකක පැහැදිලිව යෙදේ
සටහන්

        

විද්‍යුතය
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ලෙස විදුලිය ජනනය කරන්නේ ජල විදුලි ක්‍රමය මගින් වන අතර ද්විතීයික වශයෙන් ඉල්ලුම අධික කාල සීමාවන්හිදී එය තාප එන්ජින් මගින් සිදු කෙරේ
තාප එන්ජින් වලට ප්‍රධාන වශයෙන් තාපය සපයන්නේ ෆොසිල ඉන්ධන දහනයෙනි
මීට අමතරව න්‍යෂ්ටික විකිරණනය මගින්ද තාපය සපයනු ලබයි
ටර්බයින 

සියලු තාප විදුලි එන්ජින් ටර්බයින ලෙස හැදින්විය හැක
වෙනත් වර්ගවල ටර්බයින නම් සුළගින් සහ ගලායන ජලයෙන් ක්‍රියාකරන ටර්බයිනයි
සියලු ටර්බයිනවල අන්තර් මාධ්‍ය ශක්ති වාහකයා ලෙස ක්‍රියා කරයි
හුමාලය 

න්‍යෂ්ටික ඛණ්ඩනය, ෆොසිල ඉන්ධන දහනය (ගල් අගරු, ස්වාභාවික වායු හෝ පෙට්‍රෝලියම් හෝ ජෛව ස්කන්ධ) දහනයෙන් ජලය නැට‍වීම, මීට අමතර සමහර කර්මාන්ත සුර්ය බලය තාපය ලෙස යොදා ගනී
මෙහිදී සුර්යය කිරණවලින් සුර්ය ශක්ති කුලුණු මගින් සුර්යාලෝකය කාන්දු කර කාබන් නිපදවන අතර මෙම තාපය ද්‍රව තුළට හුවමාරු කරණු ලබයි
අලුතින්ම යොදා ගන්නා තාප නිෂ්පාදන ප්‍රභවයක් වන්නේ භූ උෂ්ණත්ව ශක්තියයි
මෙහිදී පොළවෙන් ජනිත වන උෂ්ණත්වයෙන් සෘජුවම ටර්බයින ධාවනයකර හෝ උණුවෙන් ද්‍රව්‍යයකින් ජලය වාෂ්පකරවා එමගින් ටර්බයින ධාවනය කරවයි.

ජලය(ජල විදුලිය) 

මෙහිදී ටර්බයින් පෙති මතට ගලායන ජලය වැටෙයි
එම ජලය වේල්ලකින් වේගයෙන් විදින ජලපහරක් හෝ උදම් ජලපහරක් විය යුතුය
සුලඟ 

බොහෝවිට ටර්බයින ද්වභාවික යුගලකින් විදුලිය නිපදවයි. එමෙන්ම solar updraft කුලුණු භාවිතා කර සාමාන්‍ය වාතය සුර්ය රශ්මියෙන් රත්කර ලබාගන්නා වාතයෙන්ද ටර්බයින ක්‍රියාකරවයි. එය සුර්ය ශක්ති ප්‍රභවයක් ද වේ
ස්වභාවික වායු හෝ තෙල් දහනයෙන් නිකුත්වන  වායු මගින් ටර්බයින ධාවනය කර විදුලිය නිකුත් කිරීම සිදු කෙරේ
සංයුක්ත වක්‍ර 

සංයුක්ත වක්‍ර (Combved cucle) ටර්බයින ධාවනය වන්නේ හුමාලය සහ වායු යන දෙකෙන්මය
ස්වාභාවික වායු වායු ටර්බයින තුළ දහනයෙන් ශක්තිය නිපදවන අතර ඉතිරිවන තාපය භාවිතා කර හුමාලය මගින් අමතර විදුලි ප්‍රමාණයක් නිපදවා ගනී
මෙම බලාගාරවල කාර්යක්ෂමතාව 60% පමණ වේ
ඇනුවැටුම් එන්ජින් 

කුඩා ප්‍රමාණයේ විදුලි ජනක යන්ත්‍රවලට ශක්තිය සපයන්නේ අනුවැටුම් එන්ජිම මගිනි
එහිදී ඩීසල් හා වායු, ස්වභාවික වායු දහනයෙන් ශක්තිය නිපදවයි. අවශ්‍ය අමතර ශක්තිය සැපයීමට අඩු වෝල්ටීයතා ඩීසල් එන්ජින් යොදාගනී

ජීව වායුව නිපදවන තැන්වලදී දහනයට ලක් කරන අතර එනම් ගොඩකලබිම් සහ අපවිත්‍ර ජල පිරිපහදුවලදී අනුවැටුම් හෝ ක්ෂුද්‍ර ටර්බයින් යොදා දහනය කිරීමෙනි
- ප්‍රකාශ වෝල්ටීයතා පතල ඉහතදී සාකච්ඡා ලෙස සුර්යය ශක්තිය සාන්ද්‍ර කිරණ වලදී මෙන් නොව ප්‍රකාශ වෝල්ටීයතා ජනේල මගින් සුර්යය ශක්තිය කෙලින්ම විදුලිය බවට පරිවර්තනය කරයි
සුර්යාලෝකයන් නොමිලේ ලැබුනද සුර්යශක්තියෙන් විදුලිය නිපදවීම මහා පරිමාන යාන්ත්‍රීය ශක්ති නිෂ්පාදනයට වඩා වියදම් සහිතය මෙයට හේතුව පැනලවල මිල අධික වීමය
වර්තමානයේ අඩු කාර්යක්ෂමතා සිලිකොනයේ සුර්යකෝෂ භාවිතය වියදම් අවම කිරීමට හේතු වුවද බහු සන්ධි කෝෂ වල කාර්යක්ෂමතාව 30% පමණ වේ
සමහර පර්යෙෂණාත්මක පද්ධතිවලදී නම් කාර්යක්ෂමතාව 40% දක්වා දියුණු කර ඇත
වර්තමානයේ බොහෝ දුෂ්කර බලශක්තිය නැති ප්‍රදේශවල ප්‍රකාශ කෝෂ ශක්ති ප්‍රභවයක් ලෙස භාවිතා කරයි
සමහර නිවෙස් හා ව්‍යාපාරික ස්ථානවල ප්‍රකාශ කෝෂ අමතර ශක්ති ප්‍රභව ලෙස භාවිතා කරයි
වර්තමානයේ පවතින ප්‍රකාශ වොල්ටීයතා තාක්ෂණයේ දියුණුව නිසා විදුලි උත්පාදනය හා පරිසර දුෂණය අවම නිසා සුර්යකෝෂ භාවිතය  ශීඝ්‍රයෙන් දියුණු වී ඇත
ජර්මනිය, ජපානය, කැලිෆෝනියාව සහ නවයිර් යන ප්‍රදේශවල මෙම භාවිතය වසරක‍ට40% පමණ වැඩි වී ඇත
වෙනත් ජනන ක්‍රම 

වර්තමානයේ විදුලි නිෂ්පාදනය කරන වෙනත් ක්‍රම පිළිබදව අධ්‍යයනය කර ‍ඒවා නිර්මාණය කර ඇත
මෙහිදී අවමතා ජනනය (solld-state scieration)වඩාත් පහසුක්‍රමයක් ලෙස අවධානයට ලක්ව ඇත
එමෙන්ම බොහෝ දියුණු තාවයෙන් යුතු (TT) තාප ප්‍රකාශ වොල්ටීයතා පද්ධති තිබුනද තාප විද්‍යුත් උත්පාදනය (TE) වඩාත් ප්‍රමුඛත්වයෙන් යුතුය
සාමාන්‍යයෙන් අඩු උෂ්ණත්වවලදී තාමායන හා තාප ප්‍රකාශ වොල්ටීයතා පද්ධති වෙනුවට තාප විද්‍යුත් උත්පාදන භාවිතා කරයි
බීටොවොල්ටැයික් (Betavoltaics) සහ වෙනත් ඝන තත්ත්වයේ ශක්ති උත්පාදන ශක්තිය ජනනය කරන්නේ විකිරණශීලී ක්ෂවීම මගිනි මේ අතර ද්‍රව මත පදනම් වු චුම්භක ද්‍රව ගතික ශක්ති ජනනයද අධ්‍යයනය කර ඇත
මෙහිදී ශක්තිය ලබා ගන්නේ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා මගිනි
මෙම ක්‍රමය ලෝක සම්මත ඉන්ධන දහන ක්‍රමය ද වේ
විද්‍යුත් රසායනික විදුලි ජනනය වැදගත් වන්නේ සරල හා නිරතුරැව වෙනස් කල හැකි ක්‍රමයක් ලෙසය
වර්තමානයේ විද්‍යුත් රසායනික ශක්තිය ලැබෙන්නේ බැටරි හෙවත් සංවෘත විද්‍යුත් රසායනික කෝෂ මගිනි
මේවා බොහෝ විට ශක්ති උත්පාදන ක්‍රමයට වඩා ශක්ති ගබඩාකරණ ක්‍රමයක් ලෙස භාවිත වේ
නමුත් විවෘත විද්‍යුත් රසායනික පද්ධති එනම් දහන කෝෂ පසුගිය සමයේ බෙහෙවින් පර්යේෂණයට සහ සංවර්ධනයට බදුන්වී ඇත
දහන කෝෂ මගින් ස්වභාවික ඉන්ධන (Hudrogen) හෝ කෘතිම ඉන්ධන මගින් ශක්තිය ජනනය කල හැක
එමෙන්ම ශක්ති උත්පාදන හා ගබඩාකරණ ක්‍රමයක් ලෙසද යොදා ගත හැක
විද්‍යුත් කෂේත්‍රය

විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රවලදි E සංකේතවත් කරන්නේ ස්ථාවර ආරෝපනයකි
F=  E

මෙහි  යනු  පරික්ෂණයක ආරෝපණයයි
මෙම ආරෝපණය මගින් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර උත්තේජනය නොකරන තරමට කුඩා අගයක් විම සැහෙන අතර එහි සංඛ්‍යාත්මක අගයට නියතයක් නැත
මෙම අර්ථ දැක්විමට අනුව මෙහි සැලැස්ම නම් E වල අගය N/C හෙවත් කුලෝමයට නිවුටන් වලින් මැන්නද මෙම ස්කන්ධ V/M හෙවත් මීටරයට වොල්ට් වලින් ද මැනිය හැකි බව පෙන්වයි.

ඉහත අර්ථ දැක්විම මෑදක් ගැටලු කාරි උවද විද්‍යුත් ස්ථිතිකයේදි ආරෝපන වෙනස් නොවන නිසා 
කුලොලොම් නියමයට අනුව 
 

මෙහි n	= 	ආරොපණ අංකය
 	=	i වන ආරෝපනයේ ඇති ආරෝපණ ප්‍රමාණය 
 	=	i	 වන ආරෝපනයේ ස්ථානය
r	=	විද්‍යුත් ‍ෙක්‍ෂ් ත්‍රය නිර්ණ කරන ස්ථානය
 	=	නිදහස් අවකාශයේ පාරවේදිතාවය

මෙම සමිනකරණය යනු කොලම්බස් නියම  වලින් බෙදා බහු ආරෝපනයක් මෙම ව්‍යුත්පන්න කිරිමෙන් 
 
මෙහි p	=  	ආරෝපන ඝනත්වය
runit	=	දෛශිකයකි
r	= 	E නම් ලක්ෂයේ සිට ඇති දුර 
ඉහත යම් ඉහත සමිකරණ දෙකම සංකිර්ණ නිසා යමෙකුට ස්ථානයේ ශිතයක් ලෙස E සෙවිමට අවශ්‍ය නම් ආදිශයක් වන විද්‍යුත් විභව භාවිතා කල හැක එකි එකකද වොල්ට්ම වේ
මෙහි   විද්‍යුත් විභවටය 
S= (is are path over why the inkagral is being taken)

කෙසේ නමුදු කේසමිවෙල්ගේ සමිකරණ වලට අනුව මෙම අර්ථ දැක්විම ප්‍රතික්ෂේප කක හැක
මෙහි හැමවිටම බිංදුව නොවේ
එනිසා එහි අදිශමය ගුණයක් පමණක් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර අර්ථ දැක්විමට ප්‍රමාණවත් නැත
මෙය නිවැරදි කිරිමට පහත පරිදි  A නම් දෛශිකයෙන් කල ව්‍යුත්පන්න අඩු කිරිම සිදු කරයි
කිසියම් අයනික ආරෝපණය ප්‍රසස් ස්ථානිත නම් ඒකක පරිමණය පිළිබද ගැටලුවක් මතුවේ
(යමෙකු V=O ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකි අතර E සම්පුර්ණයෙන් A වල සටහන් කල ව්‍යුතක්පන්නයක් ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක) නමුදු මෙය සිදු වන්නේ කලාතුරකිනිත

a)	මෙය වැදගත් රාශියක් උවද ගැටලුකාරිය
b)	මෙය ලෝරනස් ඒකක වලට‍නොගැලපිම නිසා අස්චල්‍යය

ආරෝපනය පිළිබද අර්ථ දැක්විමට අනුව කිසියම් ලක්ෂණයක් වැදගත් විභවය ස්ථානයේ ශිතයක් ලෙස දැක්විම නොවැදගත්යත්
මෙහි 	q		= 	පක්ෂයක් ආරෝපිත ‍ආරෝපනය
r			=	යම් ලක්ෂයක්
 			=	ආරෝපිතක ලක්ෂය
 	
p 			=	ආරෝපන ඝනත්ව ලක්ෂ ශිතය
r			=	වල සිට දුර (පරිමාව අංගයේ සිට දුර )
 			=	අදිශයකි - මෙය වෙනත් ආරෝපිත ප්‍රදේශවලට එකතු වන්නේද ආශියක් ලෙසයි
එනිසා එය ‍බිදිය හැකි
මෙමගින් සංකිරණ ප්‍රස්ථාරයක් සරලවන අතර ඒවාගේ ආ‍ොප්න එකතුවේ සෙහිදි වලඅර්ථ දැක්විම අග සිට මුලට ගත්විට විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයෙනු ආරෝපණයේ ඝනත්මක අනුමනයකි
එනම් E =  මෙම සමිකරණයට අනුව E මිටරය වොල්ට් වලින් දැකිවිය හැක
ගිවිසුම් ඉදිරිපත් කිරීම සහ පිළි ගැනීම
ප්‍රධාන ලිපිය
ඉදිරිපත් කිරීම සහ පිළිගැනීම

සමහරවිට කොන්ත්‍රතුවක ඉතාමත් වැදගත් ලක්ශනය නම් එක් පාර්ශවයක් විසින්, පිළි ගන්නා අනෙක් පාර්ශවය උදෙසා කේවල්    කිරීම පිණිස ඉදිරිපත් කිරීමයි
මෙය පාර්ශවයන් දෙකක 'අභිප්‍රායන්ගේ සමගාමීත්වය' නැතහොත් 'අදහස් එකතු වීමක්' ලෙස  හැඳින්විය හැක
මේ සඳහා දෙපාර්ශවයම  එක් අභිප්‍රායක සිටින වගට එකඟත්වය පල කරන සාක්ෂි තිබිය යුතු වීම අණිවාර්‍ය වේ
මෙහිදී අභිප්‍රාය ලෙස හැඳින්වෙනුයේ යමෙක් සාධාරණ නිරවද්‍ය දෘශ්ටිකෝණයෙන්  උපස්ථිතික වශයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමක් හෝ පිළි ගැනීමක් ප්‍රමාණවත් බවයි.

කාර්ලිල් එදිරිව කාබොලික් ස්මෝක් බෝල් සමාගම නඩු තීන්දුව 'ඒක පාර්ශවීය ගිවිසුමක්' සඳහා හොද උදාහරණයකි
එනම් බැඳීසිටීමක් බලපැවත්විය හැක්කේ එහි දක්වා ඇති කොන්දේසියක අනුයංජනය එක් පාර්ශවයක් විසින් අනුමත කලහොත් පමණකි
එක්සත් ජනපදයේ පොදු නියමය නම් "සංශාය [විතාර්කික] අවස්තාවකදී ඉදිරිපත්කිරීමක් යනු අපර්ණලාභියා හට ඔහුගේ/ඇයගේ තෝරා ගැනීම මත   ප්‍රාප්‍රේක්ශව  ඉදිරිපත් ඌ ඉල්ලීම ඉටු කිරීමට හෝ ක්‍රියාකාරීත්වය ප්‍රවාචනය කිරීමට ලබා දුන්    ආරාධනාවක් වශයෙනි"

ඉදිරිපත්කිරීම සෑම විටම වාචිකව හෝ ලිඛිතව ප්‍රකාශ කිරීම අනිවාර්‍ය නොවේ
ව්‍යංගෙ‍ය් ගිවිසුමක් යනු කොන්දේසි වචනයෙන් විස්තර නොකකරන ලද එක් අවස්තාවකි
ව්‍යංගෙ‍ය  කොන්ත්‍රාතුවක පාර්ශවයන් එහි අඩංගු දෑ සදහා විශේශයෙන්ම අධ්‍යන නොකර උවද සම්මුතියකට පැමිණ සිටීමට ඉඩ ඇත
උදාහරනයක් වශයෙන් වෛද්‍ය පරීක්ෂාවක් සඳහා වෛද්‍ය වරයෙකු වෙත යන රොඅගියෙකු එම ලබාගත් සේවාව සඳහා වූ සාධාරණ මිලක් ගෙවීමට එකඟ වේ
යම් හෙයකින් ඔහු/ඇය එම ගෙවීම පැහර හැරීම ගිවිසුම් කඩ කිරීමකි
ව්‍යන්ග්‍ය ගිවිසුමක් අර්ධ ගිවිසුමක් වශයෙන්ද හැඳින්විය හැක, මක් නිසාද යත් එය කොන්ත්‍රාත්තුවක පාරිසිද්දියක් නොවේ
එනම් එම අවස්තා වලදි  අධිකරනයට පිලියම් යෙදීමට හැක
උදාහරනයක් ලෙස පයිප්ප වැද්දුම්කරුවෙක් වතුරමලක් වැරදි තණකොල පිටියක සවි කලහොත්, නිවසේ හිමිකරු ඔහුගේ අසල්වාසියා නව වතුරමල් පද්ධතියක ලැබූ බව දැකීමෙන් දැන ගනී
එම දින උදයේ වැද්දුම්කරු විසින්  වැරදීමකින් එය ඔහුගේ තණකොළපිට්යේ සවි කරනු දකී
නමුත් ඔහු ඒ ගැන කිසිවක් නොපවසා සිටියි, එසේම වැද්දුම්කරු බිල්පත ඔහු අතට පත් කල විට එය ගෙවීම පැහැර හරියි
එම පුද්ගලයා  ගෙවීම සඳහා බැඳී සිටීද
අත්තවශයෙන්ම අධිකරනය හමුවේ  ඔහු/ ඇය වද්දුම්කරු විසින් අතපසුවීමකින් එය සවි කරන බව දැන සිටි බව ඔප්පු කලහොත් ඔහු/ඇය එම ගෙවීම සඳහහා බැඳී සිටී. එසේ ඔප්පු කළ නොහැකිනම් ඔහු ඒ සඳහා බැඳීමක් නොමැත
මෙවැනි හිමිකම් පෑමක් " සේවා ප්‍රමාණික" ලෙස හැඳින් වේ
ගිවිසුම්
නීතිය
ගිවිසුම් කඩකිරීම් සඳහා පිළියම්

ගිවිසුම් කඩකිරීමක් යනු එය ගිවිසුමේ සඳහන් වූ පරිදි  ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපොහොසත් වීමකි
ගිවිසුමක් කඩ වූ පසු එය අත්හැර නොදැමූ බව සලකා පිපිළියම් කළ හැකි ක්‍රම රැසක් පවතී
දූර්ශීය වශයෙන් ගිවිසුම් කඩ වීමකට පිළියම නම් මුදල්මය අලාභහානි ප්‍රදානය කිරීමයි
නමුත් යම් අණන්‍ය විශයානුබද්ධ අවස්තාවක් සමග ගනුදෙනු කිරීමේදී විශේශ කාර්‍යසධනයක් නියෝග කළ හැක
බොහෝ රාජ්‍යන්ට අනුව එක්සත් රාජදනියේ කිරුළ දරන්න හට 1948 ට පෙර ගිවිසුම් කඩ කිරීම් සඳා දඩුවම් කිරීම කළ නොහැකි විය
නමුත් ගිවිසුම්කරුවන් එවන් අවස්තාවලදී ගිවිසුම් වලට එළඹීමට අදිමදි කිරීමක් කළහැක, එසේම එයිතිවාසිකම් පෙත්සම් යටතේ වූ වන්දි ගෙවීම්ද ස්වදේශකටයුතු භාර ලෙඛම් හෝ ඇටෝනි ජෙනරාල් විසින් පිටසන් කළයුතු විය
ක්‍රව්න් ප්‍රොසීඩිං ඇක්ට් 1947 කිරුළ දරඅන්නාද අනෙක් ඕනෑම අයෙකු මෙන්  උසාවිය ඉදිරියේ ගිවිසුම් කඩවීම් සඳා වන්දි ගෙවීමට මග විවර කරන ලදී
අලාභහානි
ප්‍රධාන වශයෙන් අලාඹ්හහානි ආකාර හතරකි
ගිවිසුම කඩවීම සිදු ඌ පාර්ශවයට වන්දි  ගෙවිය යුතු අලාභහානි
මෙම අලාබහානි ප්‍රධාන වශයෙන් දෙකොට්සකි, එනම් අලාබහානි සහ ඍජු අලාභහානි වේ
අවම මූල්‍යමය වටිනාකමක් සහිත නාමමාත්‍රික අලාභහානි

 වරද සිදු කළ පාර්ශවයට දඬුවම් අත් කළ හකි දණ්ඩණීය අලාභහානි
මේව බොහෝ විට වන්චාකරීව හසිරුනු අවස්තා වලදී භාවිතා වේ
අනාගතයේදී එම වරදම සිදු කරන්නන් හට එය සිදු කිරීම අධෛර්‍ය කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා නිදර්ශනීය අලාභහානි
වන්දි  ගෙවිය යුතු අලාභහානි ප්‍රධානය කෙරෙනුයේ පාර්ශවයක් ගිවිසුම නිසිලෙස ක්‍රියාත්මක ඌවා නම්සිටිය යුතු ඌ හොඳ තත්වයට ඒ ආකාරයෙන්ම පත් කිරීම සඳහාය
මේ සඳහා ඔවුන් ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක ඌවේ නම් ලබීමට තිබූ ප්‍රතිලාභය පිළිබඳ නිස්චිත ඇඟයීමක සිටිය යුතු වීම අණිවාර්‍ය වේ
තවද ගිවිසුම් කඩවීමක් පැමිණි විට එම කඩකිරීම සිදු නොකළ පාර්ශවයට අලාභහානිය අවම කිරීමට හෝ එය ආවරනය කිරීමට වගකීමක් ඇත්තේය
එසේ දූරදර්ශිතව හඳුනාගෙන අමතර අවදානමක් හෝ වියදමක් හෝ අමානුශිකත්වයක් නොමැතිව වලක්වාගත හැකිව තිබූ කඩකිරීම් සඳහා වන්දි අය කිරීමක් සිදු කළ නොහැක