Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
එනම්, දෙවියන් උදෙසා වීමයි
මෙය මගින් දෙවියන් සතුට උදෙසාත් පිහිට පතාත් මෙම ශාන්ති කර්මය පවත්වන අතර මෙය සස්ශ්‍රීකත්වය උදෙසා කෙරෙන ශාන්තිකර්මයක් වේ
ගොවි ජනපද ආශ්‍රිත මෙන්ම ගොවි පවුල්වල ශාන්ති උදෙසා මෙම ශාන්ති කර්මය පවත්වනු ලබයි
මෙය සදහා, 

අළුත් සහල් මංගල්ල්‍ය 
ගම්මඩු ශාන්ති කර්මය 
දෙවොල් මඩු ශාන්ති කර්මය , 

වශයෙන් ශාන්ති කර්ම 03 ක් පැවැත්වේ
කෝළම් 

පහතරට  නැටුම් කලාව  ශාන්ති කර්ම වලට පමණක් සිමා වී නොමැත
ඉතාමත් උසස් කලාත්මක  නාට්‍ය අංගයන්ගෙන් සමන්විත කෝලම් නාට්‍ය කලාව පහතරට සම්ප්‍රදාය තුළ  ප්‍රධාන තැනක් ගනියි
ශාන්ති කර්ම වල මෙන්ම  වෙස්මුහුණු පැළඳ  කරන රංගනයන් වුවද  කෝලම් නාට්‍ය කලාව ශාන්ති කර්ම සමග සම්බන්දයක් නොමැත
යටත්විජිත  පාලන සමයේ  තිබු  දුර්වලතාවයන් ඉස්මතු කරමින් පවතින පාලන ක්‍රමය උපහාසයට  සහ විවේචනයට  ලක් කිරිමක්  ප්‍රබලව දැකිය හැකිය
ඊට අමතරව  ලංකාව ආක්‍රමණය කළ  සහ ලංකාවේ සංක්‍රමණය  කළ විවිධ ජන කොටස් පිළිබඳවද  කෝලම් නාට්‍යය නිර්මාණය වී තිබෙනු දැකගත හැකිය    

කෝලම් නැටුම් වල ඇති පිටපත්වල නොයෙකුත් චරිත දක්නට ඇත්තේය

සබේ විදාන හා සභාපති පමණක් වෙස් මුහුණු පළඳින්නේ  නැත
සභාපති නික්ම ගිය පසු පිළිවෙළින්

ලියනආරච්චි, අණබෙර, නොංචි, පොලිස්, හේවාජසයා, ලෙංචිනා, මුදලි සමග හොංචා,කාපිරි , දෙමළ
ඉක්බිති  රජ හා බිසව පැමිණේ අනතුරුව  සිංහ , ගොන්  කොටි, කව රාක්ෂ , සුරඹා  වල්ලිය
සඳකිඳුරු , මනමේ , ගෝටයින්බර  වැනි ඓතිහාසික කතා පුවතක් හෝ ජාතක කථා පුවතකි  

පහතරට ශාන්තිකර්ම
සිංහල නැටුම්
ජන නාට්‍ය
 වීදි නාට්‍ය
 වේදිකා නාට්‍ය
 ගුවන් විදුලි නාට්‍ය
 මුද‍්‍රා නාට්‍ය'''

නාට්‍ය
කොළඹ යුගයේ චිත්‍ර ශිල්පීන්
සුමි-එ චිත්‍ර කලාව
ිාොිෙිා ිි
යම් රාජ්‍යයක් විසින් අනෙකුත් රාජ්‍ය මත පතුරවන දේශපාලන, ආර්ථික සහ මිලිටරි ආධිපත්‍යය හෙජමනිය ලෙස හැඳින්වේ
පුරාණ ග්‍රීසියේ (8th c
BC – AD 6th c
), අනෙකුත් නගර-රාජ්‍යවලට වඩා අධිපති නගර රාජ්‍යයේ දේශපාලන-මිලිටරි ආධිපත්‍යය පෙන්නුම් කරනලදී
ව. 19 වන ශතවර්ෂයේදී, ආධිපත්‍යය "සමාජ හෝ සංස්කෘතික ප්‍රමුඛත්වය හෝ නැගීම
සමාජයක් හෝ පරිසරයක් තුළ එක් කණ්ඩායමක් විසින් ප්‍රමුඛත්වය" සහ "සමාජයක් තුළ අනවශ්‍ය බලපෑමක් ඇති කරන කණ්ඩායමක් හෝ පාලන තන්ත්‍රයක්" පෙන්නුම් කරයි
නිදසුන්

21 වන සියවස

ග්‍රාම්ස්චිගේ" හෙජමොනි" සංකල්පය

ග‍්‍රාම්ස්චි හැඳින්වීම

අන්තෝනියෝ ග‍්‍රාම්ස්චි ඉතාලි ජාතික කොමියුනිස්ට් චින්තකයෙකි
දකුණු ඉතාලියානු දිවයිනක් වන "සාර්දිනියාවේ" 1891 දී ග‍්‍රාම්ස්චි උපත ලැබිය
ඔහුගේ පියා ලේඛනාගාරයක ලිපිකරුවෙකු වශයෙන් සේවය කළ අතර ඔවුන් මධ්‍යම පාන්තික පවුලක් විය
1897 දී ග‍්‍රාම්ස්චිගේ පියා රැකියාවෙන් ඉවත් කරනු ලැබූ නිසා ඔවුන්ගේ පවුලට ආර්ථිකමය වශයෙන් කම්කටොළු වලට මුහුණ දීමට සිදු විය
එවකට කුඩා දරුවෙකු වුවද තම ජීවිතය හා පවුලේ ජීවිතය පවත්වාගෙන යාම සඳහා ග‍්‍රාම්ස්චිට සුළු වැටුපකට වැඩ කිරීමට සිදු විය
එම ජීවිතය පිළිබඳව  ඔහු  පසුකාලීනව තම බිරිඳගේ සොයුරියකට ලියන ලද ලිපියක සඳහන් කර ඇත
"මගේ ළමා කාලය ගැන කල්පනා කරන විට මට මතක් වන්නේ එක්තරා ලේඛනාගාරයක් ය
එම ලේඛනාගාරයේ ළමා කම්කරුවෙකු වශයෙන් මා වැඩකරන ලද අතර එහිදී අවුරුදු දහයක පමණ ළමයෙකු වශයෙන් මට බරින් ඉතා වැඩි ලේඛන ගොනු එහා මෙහා ගෙනයාමට සිදුවිය
හැන්දෑවත්ම මගේ ශරීරය වේදනා දෙන්නට පටන්ගත් අතර, මේ නිසා මම සැඟවී වැලපී ඇත්තෙමි
" කුඩා කල ග‍්‍රාම්ස්චි විඳි කටුක ජීවිතය මෙයින් පෙනේ
ග‍්‍රාම්ස්චි වරින් වර උසස් අධ්‍යාපන ආයතන සහ විශ්වවිද්‍යාලවල උගත් නමුත් ඔහුගේ නියම අධ්‍යාපනය එම ආයතනවලින් ලබා ගත්තා යයි කිව නොහැකිය
මැක්සිම් ගෝර්කි විසින් වෙළුම් තුනකින් ලියන ලද තම ජීවිත කථාවේ තෙවන වෙළුම "මගේ විශ්වවිද්‍යාලයන්" ලෙස නම්කර ඇති අතර එහිදී ඔහු විශ්වවිද්‍යාල ලෙස හඳුන්වන්නේ ජීවත්වීමෙන්, මිනිසුන් ආශ‍්‍රය කිරීමෙන්, පන්ති සටනේ යෙදීමෙන් ඔහු ලබාගත් අවබෝධයයි
ග‍්‍රාම්ස්චිට ද මෙය වලංගු සත්‍යයකි
තරුණ අවධියේ දී ඉතාලි කම්කරු පන්තියේ ප‍්‍රධානතම පක්‍ෂය වූ ඉතාලි සමාජවාදී පක්‍ෂයේ ක‍්‍රියාත්මක සාමාජිකයෙකු විය
ලෙනින් විසින් නායකත්වය දෙන ලද තුන්වන ජාත්‍යන්තරයට සම්බන්ධ විය යුතුය යන්න ඉතාලි සමාජවාදී පක්‍ෂයේ අති බහුතරයගේ මතය වූ අතර, එම ස්ථාවරය මත ඉතාලි කොමියුනිස්ට් පක්‍ෂය බෝර්ඩිගා ග‍්‍රාම්ස්චි සහ ටොගලියාට්ටි වැනි සටන්කාමීන්ගේ නායකත්වය යටතේ විකාශනය විය
1920 වන විට ග‍්‍රාම්ස්චි ඉතාලි කොමියුනිස්ට් පක්‍ෂයේ ප‍්‍රධාන ලේකම් පදවියට පත්විය
1920 - 21 සමයේ ඉතාලි නගර සිසාරා කම්කරු පන්තිය විප්ලවකාරී සටන් මාලාවක් දියත් කරන ලද අතර මෙය ‘කර්මාන්ත ශාලා කමිටු ව්‍යාපාරය’ විය
මෙම සටන යටතේ කර්මාන්තශාලාවල පාලනය කම්කරු කමිටු විසින් අල්ලා ගන්නා ලදී
නමුත් රුසියාවේ මෙන් නොව මෙම කම්කරු සටන් ව්‍යාපාරයට ජනතාවගේ බහුතරය වූ ගොවීන්ගේ සහය නොලැබිණ
එම නිසා මෙම සටන පවතින රාජ්‍යය බිඳදමා ඒ මත නිර්ධන පන්තික අඥාදායකත්වයක් ගොඩනැංවීම දක්වා වර්ධනය කළ නොහැකි විය
ඉතාලි පැසිස්ට්වාදය නිර්මාණය වන්නේ මෙම වාතාවරණය යටතේ ය
පැරණි ඉතාලි සමාජවාදී පක්‍ෂයේ නායකයන්ගෙන් කෙනෙකු මෙන්ම එම පක්‍ෂයේ පත්තරයක් වූ
්ඩ්බඑස
හි ග‍්‍රාම්ස්චි සමඟ සම කතෘවරයෙකු වන බෙනිටෝ මුසෝලිනී පැසිස්ට්වාදී ව්‍යාපාරය දියත් කරන ලදී
නිර්ධන පන්තික විප්ලවයකට බිය වූ සියලුම පන්ති සහ ස්ථරයන් මෙම පැසිස්ට්වාදී ව්‍යාපාරයට ආකර්ශනය කර ගැනීමට මසුසෝලිනීට හැකිවිය
1923 දී රෝමය වෙත එල්ල කරන ලද පා ගමනකින් බලය අල්ලාගත් මුසෝලිනී ඇතුළු පැසිස්ට්වාදීන් 1928 මැයි මාසයේ දී අන්තෝනියෝ ග‍්‍රාම්ස්චි සිරගත කරනු ලැබීය
මෙහි මූලික අරමුණ වූයේ ඔහුගේ බුද්ධිමය දායකත්වය වළකාලීමයි
නමුත් ඔහුගේ මොළයේ ක‍්‍රියාකාරීත්වය නැවැත්වීමේ වැඩපිළිවෙල සාර්ථක නොවූ අතර 1928 සිට 1937 අපේ‍්‍රල් මස දක්වා සිරගත ව සිටි ග‍්‍රාම්ස්චි එම කාලය දේශපාලනය, සංස්කෘතිය හා මතවාදය පිළිබඳව හැදෑරිමටත් ඒ පිළිබඳ නව ප‍්‍රවාදයන් හා නිගමනයන් ඉදිරිපත් කිරීමටත් යොදා ගන්නා ලදී
‘සිරගෙදර සටහන්’ නමින් ප‍්‍රකාශයට පත්කොට ඇති ග‍්‍රාම්ස්චිගේ න්‍යායාත්මක කෘති අතුරින් බොහෝමයක් ඔහු විසින් සිරගතව සිටි වසර 11 ක පමණ කාලය තුළ ලියන ලද ඒවාය
1922 දී ඔහු කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරයේ විධායක කමිටුවේ ඉතාලි නියෝජිතයා ලෙස මාස ගණනක් සෝවියට් සංගමයේ ගත කළ අතර එහි දී රෝහල්ගත ව සිටි ග‍්‍රාම්ස්චිට ඔහුගේ බිරිඳ වූ ගිලියා හමුවිය
1924 දී ඔවුන්ගේ වැඩිමහලූ පුත් ඩිලියෝ උපත ලැබූ අතර ඔවුනගේ දෙටු පුත‍්‍රයා වූයේ ගිලියානෝ ය
සාමාන්‍ය වශයෙන් වුවත් යහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක් නොතිබුණු ග‍්‍රාම්ස්චි 1937 අපේ‍්‍රල් මාසයේ දී නිදහස් වූයේ අසාධ්‍ය රෝගියෙකු වශයෙනි
එම මාසයේ ම අග භාගයේ දී මෙම මහා දාර්ශනිකයාගේ අභාවය සිදු වූ නමුත් ඔහුගේ චින්තනය දශකයෙක් දශකයට සමකාලීන වී ඇත
හෙජමොනිය සංකල්පයේ ප‍්‍රභවය හා විකාශනය
|කම්කරු පංති අරගල 20 වන සියවස]]

මාක්ස්වාදී බුද්ධිමය සම්ප‍්‍රදාය තුළ හෙජමොනිය සංකල්පයේ පැන නැගීම මුලින් ම සටහන් වී ඇත්තේ රුසියානු සමාජ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී ව්‍යාපාරය තුළය
පෙරී ඇන්ඩර්සන් අනුව හෙජමොනිය සංකල්පය රුසියානු සමාජ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයෙන් කොමින්ටර්නයටත් (තුන්වන ජාත්‍යන්තරය) එතැනින් ග‍්‍රාම්ස්චිටත් උරුම විය
මේ යෙදුම මුලින්ම මුණ ගැසෙන්නේ සම්‍යක් - දෘෂ්ටික මාක්ස්වාදයේ රුසියානු නියෝජිතයන් වූ ඇක්සෙල්රොඞ්ගේ සහ ප්ලෙකනොව්ගේ ලිවීම් තුළය
විසිවන සියවස මුල් භාගය වන විට රුසියාවේ කාර්මීකරණය වී තිබුණේ කුඩා ප‍්‍රදේශයක් වූ අතර විශාල ප‍්‍රදේශයක් කෘෂිකාර්මික විය
විශාල ඉඩම් හිමිකම සහ ප‍්‍රවේනි දාසකම සමාජ සබඳතාවයන්හි කැපී පෙනෙන ලක්‍ෂණයක් විය
සාර් ආණ්ඩුවේ පාලනයට එරෙහි ප‍්‍රබල විරෝධයක් සංවිධානය කරන්නට සාපේක්‍ෂව දුර්වල නාගරික කර්මාන්ත හිමි, දේපල හිමි සමාජය සමත් නොවීය
මේ තත්ත්වය ප්ලෙකනොව් සහ ඇක්සෙල්රොඞ් විසින් තේරුම් කරනු ලැබුවේ රුසියානු ධනපති පන්තිය තමන්ට නියමිත ඓතිහාසික කාර්යභාරය එනම්
ධනපති ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රික විප්ලවය ඉටු කිරීමට සමත් නොවීමක් ලෙසය
ප්ලෙකනොව්, ඇක්සෙල්රොඞ් දෙදෙනා ‘හෙජමොනිය’ නැමති යෙදුම හඳුන්වා දෙනු ලැබුයේ මෙසේ දේශපාලන නිදහස උදෙසා වන ස්වකීය ‘සාමාන්‍ය’ අරගලය පෙරට ගෙන යමින් ස්වකීය ඓතිහාසික කාර්යභාරය ඉටු කිරීමට රුසියාවේ ධනපති පංතිය සමත් නොවූ තත්ත්වය තුළ කම්කරු පංතිය එම කාර්යභාරය ඉටු කිරීමට මැදිහත් වීම විග‍්‍රහ කිරීම පිණිසය
එහෙයින් මෙහි දී යම් පංතියකට තම පූර්ව - නිශ්චිත කාර්ය භාරය වෙනුවට වෙනත් පංතික කාර්යභාරයක් භාරගැනීමට සිදුවේ
අරමුණෙහි පංතිමය ස්වභාවයත් එය අත්පත් කරගන්නා ඓතිහාසික ඒජන්තයාත් අතර පවතින්නේ ඛණ්ඩනයකි
ඉතිහාසයේ අනිවාර්ය විකාශනය පිළිබඳ නියතියෙන් අපගමනය වීමක් වූ මෙම තත්ත්වය ‘පංති දේශපාලනයක්’ ලෙස හැඳින්වීම පරස්පර විය
නමුත් රුසියානු මාක්ස්වාදීන් ඒ සඳහා අළුත් නමක් සොයා ගත්හ
‘හෙජමොනික දේශපාලනය’ යි
හෙජමොනිය
ග‍්‍රාම්ස්චිගේ අර්ථ නිරූපණය

ආධිපත්‍යය’ හෙවත් ‘හෙජමොනිය’ (Hegemony) පිළිබඳ න්‍යායය, ග‍්‍රාම්ස්චිගේ චින්තනයේ ඉතාම නවීන වූත්, පොහොසත් වූත් අංගය බව බොහෝ විචාරකයන්ගේ පිළිගැනීමයි
ග‍්‍රාම්ස්චි විසින් සංකල්පනය කරනු ලබන පාලන මාධ්‍යයන් දෙකක් ඇත
"ආධිපත්‍යය" සහ "මර්දකතන්ත‍්‍රය" වශයෙනි
‘හෙජමොනිය’ සංකල්පය තුළින් ග‍්‍රාම්ස්චි අදහස් කරනුයේ පාලනය කිරීම නැතහොත් වඩාත් පුළුල් ආකාරයෙන් දක්වන විට නායකත්වය පිහිටුවීම යන්න කිසිඳු දේශපාලන සමාජයක මර්දනයෙන් පමණක් කළ හැක්කක් නොවන බවයි. මතවාදී ආකාරයෙන් විවිධ පන්ති, සමාජ ස්ථර හා ශ්‍රේණින් තම මතයට දිනා ගැනීම  ඕනෑම රජයක් හෝ පාලක පන්තියක් විසින් අත්‍යාවශ්‍යයෙන්ම කළ යුත්තකි
ඇතැම් රාජ්‍යයන්හි මෙසේ මතවාදී ලෙස දිනාගැනීම විශාල පරිමාණයෙනුත්, මර්දනය සුළු පරිමාණයකිනුත් සිදුවේ
මෙම මතවාදී ආධිපත්‍ය (හෙජමොනිය) ‘කැමැත්ත මඟින් පාලනය කිරීම’ ලෙස හඳුන්වා දිය හැකිය
ජනයා නොදැනුවත්වම පාලක පන්තියේ බලපෑමට කැමැත්තෙන්ම යටත්වීමයි
මෙය ගොඩනංවන ලද කැමැත්තකි
- (1) ශ‍්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනතාවගෙන් බහුතරය යුද්ධයට කැමති වුවද අකැමැති වුවද එල් ටී ටී ඊ සංවිධානය විසින් ජනතාවගේ පක්‍ෂපාතීත්වය ඊට ලබාගෙන ඇත
(2) ජර්මනිය තුළ යුදෙව් සංහාරය සිදු කිරීමට හිට්ලර්ට හැකි වූයේ ජර්මානුවන් ආර්යය ජාතිය වශයෙන් මතවාදයක් ගොඩනංවා බහුතර ජනතාවගේ පක්‍ෂපාතීත්වය තම පාලනයට ලබා ගැනීම තුළිනි
මේ අනුව ‘හෙජමොනිය’, පාලනයේ වැදගත් මානයක් ලෙස ග‍්‍රාම්ස්චි දක්වයි. පාලනයට සුජාත බාවයක් ලැබෙන්නේ මෙම ‘කැමැත්ත’ තුළිනි
මෙම කැමැත්ත නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ දෘෂ්ටිවාදී උපකරණ මඟින් බව ඔහු ප‍්‍රකාශ කරයි
පවුල, අධ්‍යාපනික, ආගමික, ආයතන, ජනමාධ්‍ය වැනි ආයතන දෘෂ්ටිවාදී උපකරණ වේ
මහා පරිමාණ වශයෙන් පාලිත පිරිස් දිනාගැනීම සහ සුළු පරිමානයෙන් මර්දනය යොදා ගැනීම ස්ථිරසාර පාලක පංතියකගේ පාලන ක‍්‍රමය වේ
නමුත් කිසිඳු රාජ්‍යයක් පාලනය කිරීම පරිපූර්ණ වශයෙන්ම මතවාදී දිනා ගැනීමක් තුළින් හෝ පරිපූර්ණ වශයෙන් මර්දනය යෙදීමෙන් හෝ කළ නොහැකිය
විවිධ නිශ්චිත අවස්ථාවන්හි දේශපාලනමය තුලනයක් සඳහා දිනාගැනීම සහ මර්දනය කුමන අනුපාතයන්ගෙන් යොදා ගත යුතුද
යන්න පාලක පන්තිය විසින් තීරණය කළ යුතුය
පාලක පන්තියකට දිගු කලක් ජීවත් විය හැක්කේ, මර්දනය මඟින් පාලිතයන් අවනතකර ගැනීමෙන් නොව, ඔවුන් සිය කැමැත්තෙන්ම පාලක පන්තියේ ආධිපත්‍යය පිළිගන්නා විටය
පාලක පන්තියේ දෘෂ්ටිවාදයට, සමාජයේ බහුතරය අවනතකර ගැනීම එලෙස ආධිපත්‍යය පිහිටුවා ගැනීමේ සුපුරුදු මෙන්ම හොඳ මාධ්‍යයකි
අසීමාන්තික මර්දනය මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ පාලක පන්තියේ ආධිපත්‍යය අර්බුදයට ලක්ව ඇති බවත්, පාලිත කොටස් අතර පාලක පංතිය පිළිබඳ විශ්වාසභංගත්වයක් ඇතිවී තිබෙන බවත්, පාලක පන්තියේ මතවාදී ආධිපත්‍ය ක්‍ෂය වී ඇති බවත්ය
මර්දන යන්ත‍්‍රය පමණක් භාවිතා කර, පාලිත සමාජ කොටස් හා පන්තීන් බලහත්කාරයෙන් තමන්ට අවනත කර ගැනීම පාලක පන්තියක ශක්තිය කියාපාන්නක් නොවන අතර, ඉතා අඩුවෙන් මර්දන යන්ත‍්‍රය පාවිච්චි කරන්නේ දැඩි ආත්ම විශ්වාසයෙන් යුත් පාලක පන්තීන්ය
ඇතැම් විශේෂ අවස්ථාවන්හි දී ආධිපත්‍යයේ සිටි පාලක පන්තීන්ට දේශපාලනමය වෙනස්වීම නිසා මර්ධක තන්ත‍්‍රයට මාරුවීමට සිදුවනු ඇත
එවැනි මාරුවීමක් සිදුවනවාත් සමඟම පාලිත කොට්ඨාසය පාලක ස්ථරයෙන් ඈත්වීමක් සිදුවේ
මර්දන තන්ත‍්‍රය යොදා ගන්නේ මතවාදී ලෙස පාලිත කොට්ඨාස දිනාගැනීම තවදුරටත් අපහසු වී ඇති බැවිනි
මෙවැනි අවස්ථාවක් වනාහී පාලක, පාලිත සබඳතා දිය වී යන සමයකි
එම දිය වී යන සබඳතාවයන්ට ආදේශකයක් වශයෙන් මර්දන බලය යොදා ගනී
එසේ වුවද මර්දන තන්ත‍්‍රය ක‍්‍රියාත්මක කරවීමට ඇතැම් පූර්ව කොන්දේසි අවශ්‍ය වේ
මර්දනකාරී උපකරණ පිළිබඳව පාලක පංතියට විශ්වාසයක් තිබිය යුතුය
ඒ සඳහා පාලක පංතීන් විසින් මර්දනකාරී උපකරණ මත පැහැදිලි න්‍යායික හා මතවාදී ආධිපත්‍යයක් ගොඩනගා තිබිය යුතුය
මෙම මර්දනකාරී උපකරණ වනාහී පොලිසි, හමුදාවන් වැනි ආයතනයන්ය
උක්ත දැක්වූ අයුරින් එම ආයතන මඟින් පාලකයන්ගේ ආධිපත්‍ය ගිලිහී ගියහොත් ඔවුන් පාලක ශ්‍රේණින්ට අවශ්‍ය දිශාවට නොව ප‍්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට ක‍්‍රියාත්මක වීමේ හැකියාව ඇත
එය තවදුරටත් වර්ධනය වූ විට මර්දන උපකරණයන් පාලන ශ්‍රේණීන් කෙරෙහිම එම මර්දනය යෙදීමේ හැකියාව ඇත
ප‍්‍රබුද්ධ පාලක ශ්‍රේණීන් විසින් වුව ද යම් යම් අර්බුද සමයන්හි මර්දනය යොදාගැනීම අවශ්‍යවේ
එලෙස මර්දනය යොදා ගැනීමේ දී කොන්දේසි දෙකක් සම්පූර්ණ විය යුතුය
පළමු වශයෙන්, පාලක ශ්‍රේණීන් විසින් මර්දක උපකරණ මත පරිපූර්ණ මතවාදී ආධිපත්‍යයක් පැවැත්විය යුතු අතර, එම පරිපූර්ණ ආධිපත්‍යය මර්දන උපකරණවල විනයෙන් ප‍්‍රකාශ විය යුතුය
දෙවනුව, මර්දනය සම්පූර්ණ සමාජ ව්‍යුහයේම පැතිර නොයාමට පාලකයන් වගබලා ගතයුතුය
මර්දනය කළ යුතු පිරිස් සාමාන්‍ය සමාජ ව්‍යුහයෙන් ඈත්කර මර්දනය කිරීමේ හැකියාව තිබිය යුතුය
සමස්ත මර්දනයක් ඇතිවන්නේ නම් පාලිතයන් කලකිරී මතවාදී ආධිපත්‍යය ක්‍ෂය වී යයි
ජනතා මානසිකත්වය කිසිඳු විටෙක රික්තකයක්ව නොපවතින තත්ත්වය තුළ දී පාලකයන් ප‍්‍රචාරය කරනු ලබන මතවාදය ප‍්‍රති‍ක්‍ෂේප කරන විටෙක වෙනත් මතවාදයන්ගෙන් ඔවුන් පෝෂණය විය හැකිය
ආධිපත්‍යය සහ මර්දක තන්ත‍්‍රය පිළිබඳ ග‍්‍රාම්ස්චිගේ සංකල්පයන් ඉදිරිපත් වන්නේ සමකාලීන ඉතාලියේ දේශපාලන අර්බුදය හා සම්බන්ධ වෙමිනි
ඉතාලියේ දී පළමු වරට නිර්මාණය වී ජර්මනිය, ස්පාඤ්ඤය, පෘතුගාලය වැනි අනෙකුත් යුරෝපීය රාජ්‍යයන් ට පැසිස්ට්වාදය පැතිරී යමින් තිබුණු යුගයකි මෙය
මේ පිළිබඳව ග‍්‍රාම්ස්චි විග‍්‍රහ කරන ලද්දේ සිරගෙයි සිටිමින්ය
එම විග‍්‍රහයන් කිරීම සඳහා ග‍්‍රාම්ස්චිගේ සංකල්පයන් අත්‍යවශ්‍ය වූත් මූලික වූත් සංකල්ප විය
පැසිස්ට්වාදය

පැසිස්ට්වාදය පිළිබඳව ග‍්‍රාම්ස්චිගේ නිරීක්‍ෂණයන්, දේශපාලන අර්බුදය පිළිබඳ නිර්වචනය හා සම්බන්ධවේ
දේශපාලන අර්බුදයක් ලෙස ග‍්‍රාම්ස්චි දක්වන්නේ සමාජ පන්තීන්, එම පන්තීන්ට චිරාගතව නායකත්වය සැපයූ නායකත්වයන්ගෙන් ගිලිහී යන තත්ත්වයකි
චිරාගත නායකත්වයන්ට තම පන්තිය මත තිබූ මතවාදී ආධිපත්‍ය අහිමිවන තත්ත්වයකි
මෙය ආර්ථික අර්බුදයකින් පමණක් පැන නොනගී
සුවිශේෂී තත්ත්වයක දී එය එසේ සිදු විය හැකිය
ආර්ථික අර්බුදයක් මඟින් ගැටලූකාරී දේශපාලන තත්ත්වයන් මතුකළ හැකි වුවද, පන්තීන් තම චිරාගත නායකත්වයන්ගෙන් ගිලිහී යන තත්ත්වයක් අනිවාර්යයෙන් පැන නොනගී
නමුත් ග‍්‍රාම්ස්චි සඳහන් කළ දේශපාලන අර්බුදය එලෙස පන්තීන් නායකත්වයන්ගෙන් වෙන්වීම මඟින් පැනනගින්නකි
පැසිස්ට්වාදය මතුවන්නේ මෙබඳු දේශපාලන අර්බුදයක් පවතින අවස්ථාවකය
ඉතාලිය සැලකිල්ලට ගත් කල, කම්කරු පන්තිය සමාජවාදී හා කොමියුනිස්ට් පක්‍ෂවලටත්, ධනේෂ්වර පන්තිය, ක‍්‍රිස්තියානි ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පක්‍ෂයටත් සහයෝගය දෙමින් පැවතුනි
එහෙත් පැසිස්ට්වාදය නැගීගෙන එන කාලය වන විට මෙම නායකත්වයන්ගේ, තම පන්තීන් මත තිබූ ආධිපත්‍යය ගිලිහී යමින් පැවතුනි
පැසිස්ට්වාදය බලයට පත් වන්නේ මෙබඳු දේශපාලන තත්ත්වයක් උපයෝගී කොටගෙනය
පැසිස්ට් ව්‍යාපාරය මුල් වකවානුවේ දී වාමාංශික හා රැඩිකල් පෙනුමකින් යුතු ව්‍යාපාරයක් විය
එසේම පැසිස්ට්වාදයට තිබූ ජනතා පදනම විසින් පැසිස්ට්වාදය, යුධමය ඒකාධිපතිත්වයකින් කැපී පෙනන ලෙස වෙනස් කෙරෙයි
යුධමය ඒකාධිපතිත්වයක් ජනතාව මර්දනය කිරීම මඟින් දිගින් දිගටම ජනතාවගෙන් කොන් වෙමින් පවතින ආඥාදායකත්වයකි
පැසිස්ට්වාදය ද මර්දනයකාරී ඒකාධිපති ස්වරූපයක් ගත්ත ද එයට පුළුල් ජනතා පදනමක් සහ එම ජනතා කොටස් මත මතවාදී ආධිපත්‍යයක් ඇත
මෙම තත්ත්වය ග‍්‍රාම්ස්චිගේ හෙජමොනික අර්ථ දැක්වීමට පදනම් වී ඇත
ඉතාලි තත්ත්වය තුළ පැසිස්ට්වාදයේ ආරම්භක අවධියේ දී සමාජ කණ්ඩායම් තුනක් මත එය පදනම් විය
ග‍්‍රාමීය මැද ධනේෂ්වර පන්තිය, නාගරික සුළු ධනේෂ්වර පන්තිය හා නන්නත්තාර නිර්ධන පන්තියයි
මුල්කාලීනව මෙම කොට්ඨාසයන්ගෙන් සමන්විත වූ නමුත් පසු අවධියේ දී එහි සමාජ පදනම පුළුල් වේ
මේ වන විට පැරණි පක්‍ෂවල චිරාගත නායකත්වයෙන් එම පක්‍ෂයන් විසින් නියෝජනය කරන ලද පන්තීන් ගිලිහී යාමෙන් ඓන්ද්‍රීය දේශපාලන අර්බුදයක් නිර්මාණය වී ඇත
මෙහි දී අර්බුදයට ලක් වූ ධනේෂ්වර පාලනයත්, ධනේෂ්වර නිෂ්පාදන ක‍්‍රමයත් නිසා තම පාලනය හා නිෂ්පාදනය පවත්වාගෙන යාමට වෙනත් විකල්ප සෙවීමට ධනේෂ්වර පන්තියට සිදුවේ
මේ මත තමන් අකැමැති වුව ද තම නිෂ්පාදන අයිතීන් රැකගනු වස් පැසිස්ට් ව්‍යාපාරයට සහය දීමට ධනේෂ්වර පන්තිය පෙළඹේ
මෙම තත්ත්වය ඉතාලියේ මෙන්ම ජර්මනියේ ද උද්ගත වූ අතර ඊට සමගාමීව එහි ගුණාත්මක වෙනසක් ඇති විය
සමාජයේ පන්ති ප‍්‍රතිවිරෝධතා නැති බව කීමත්, පැසිස්ට් ව්‍යාපාරය ඊට ඉහළින් සිටින ව්‍යාපාරයක් වශයෙන් ඉස්මතු කිරීමත් පැසිස්ට්වාදයේ ලක්‍ෂණයකි
එකම ජාතියේ හෝ එකම ආගමේ වශයෙන් වූ සම්බන්ධතාවයන් ඉස්මතු කරමින් බහු ජනතාව දිනා ගැනීම මෙහි දී සිදුවේ
මෙය ජනතාව මත මතවාදී ආධිපත්‍ය දැරීමකි
පාලක පංතිය කෙරෙහි ජනතාවගේ ගොඩනංවන ලද කැමැත්ත මඟින් පාලනය කිරීමයි
මෙය හෙජමොනියේ ප‍්‍රායෝගික භාවිතාවයි.

උදා
- (1) මුසෝලිනී විසින් රෝම අධිරාජ්‍යයේ පැරණි කීර්තිය නැවත ගොඩනැගීම කෙරෙහි වූ අපේක්‍ෂාවන් ජනතා සන්තානයට ඇතුල් කිරීම
(2) හිට්ලර් විසින් ජර්මන් ජනතාව ආර්ය වංශිකයන් ලෙස සලකමින් යුදෙව්වන් සතුරන් ලෙස සලකමින් උග‍්‍ර ජාතිවාදයක් ගොඩනගා ඒ මත පාලනය ගෙනයාම
එසේ ම පැසිස්ට්වාදය ජනතාවාදී වූත්, සමහර විටෙක සමාජවාදී වූත්, ජාතිවාදී වූත් ස්වරූපයෙන් දැකිය හැකිය
බොහෝ විට මෙය සමාජවාදී සටන් පාඨයන්ගෙන් පවා ආවරණය ලබන අතර සැබෑ සමාජවාදීන් ලෙස පෙනී සිටීමට උත්සාහ ගනී
- හිට්ලර් තම පක්‍ෂය නම් කරන ලද්දේ "ජාතික සමාජවාදී පක්‍ෂය" වශයෙනි
සාමාන්‍ය ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රික ධනේෂ්වර ක‍්‍රමයක හෝ මර්දනකාරී ධනේෂ්වර රාජ්‍යයක පවතිනවාට වඩා ඉතා පුළුල් මට්ටමකින් ජනතාවගේ නිදහස මර්දනය කිරීම පැසිස්ට් රාජ්‍යයේ විශේෂිත ලක්‍ෂණයකි
දේශපාලන අර්බුදයක දී තම නිෂ්පාදන ක‍්‍රමය හා පන්ති පාලනය පවත්වාගෙන යාම සඳහා මෙබඳු පාලනයක් හෝ පවත්වාගෙන යාමට ධනේෂ්වරය පෙළඹේ
ඒ සඳහා ධනේෂ්වරයේ කැමැත්ත, අකැමැත්ත තීරණය වන්නේ දේශපාලන අර්බුදයේ තියුණුතාව මතය
බුද්ධිමය ශ්‍රේණීන්

ග‍්‍රාම්ස්චි ප‍්‍රකාශ කර ඇත්තේ "සියලු මිනිසුන් වනාහී බුද්ධිමතුන්ය" කියාය
මෙයින් ඔහු අදහස් කර ඇත්තේ සෑම මිනිසකුටම යම්කිසි ලෝක දැක්මක් ඇති අතර, තමන්ගේම බුද්ධිමය ආවේගයන්ට අනුව කටයුතු කරන බවයි. ග‍්‍රාම්ස්චිට අනුව බුද්ධිමතුන් හෝ බුද්ධිමතුන් නොවන ලෙස බෙදීම කළ හැක්කේ ඔවුන්ගේ චින්තනය හෝ ලෝක දැක්ම මත නොව සමාජයෙන් ඔවුන්ට බුද්ධිමය ක‍්‍රියාවක් නියම වී ඇද්ද
යන කරුණ මතයි
එබඳු කාර්යභාරයක් නියම වී ඇති පුද්ගලයන් වනාහී බුද්ධිමතුන්ය යි ග‍්‍රාම්ස්චි පෙන්වා දෙයි
බුද්ධිමතුන් විවිධ පන්ති පදනම්වලින් බිහිවන බැවින් බුද්ධිමතුන් වෙනම සමාජ පන්තියක් වශයෙන් හඳුනා ගත නොහැකි බවත් ඔවුන් හඳුනාගත හැක්කේ විවිධ පන්තිවලට අයත් පිරිස් වශයෙනි යි ඔහු වැඩි දුරටත් පවසයි
එක් අතකින් පාලක පන්තීන්ට සම්බන්ධ බුද්ධිමතුන් පිරිසක් ද අනෙක් අතින් පාලක පන්තියට සම්බන්ධ නැති පාලිත පන්තිවලින් එන බුද්ධිමය පිරිස් ද සිටින බව ඔහුගේ මතයයි
ග‍්‍රාම්ස්චි මුලින් ම ‘ග‍්‍රාමීය බුද්ධිමතුන්’ නම් කොටසක් හඳුනාගනී
එනම්, ගුරුවරු, වෙදමහත්වරු, ග‍්‍රාමීය පූජකයන්, නොතාරිස්වරු ආදීන්ගෙන් සමන්විත වූවන් ය
මෙම පිරිස ග‍්‍රාමීය ක්‍ෂේත‍්‍රයේ බුද්ධිමය කාර්යභාරයක් ඉටු කරති
මොවුන් ගොවිජන කොට්ඨාසයන්ගෙන් මතු වුව ද ග‍්‍රාමීය බුද්ධිමතුන්ගේ තත්ත්වයට පත් වූ පසු තම මුල් පසුබිම්වලින් වෙන්වීමේ තත්ත්වයක් පවතී
ග‍්‍රාම්ස්චි ග‍්‍රාමීය බුද්ධිමතුන්ගේ තත්ත්වය විග‍්‍රහ කරන්නේ අන්තර් මධ්‍යම පන්ති කොට්ඨාසයක් ලෙසය
පාලක පංතියට හෝ සෘජු ලෙස පාලිත පන්තියට සම්බන්ධ නැති එහෙත් පාලන බලය පවත්වාගෙන යාමට ආධාර වන සමාජ කණ්ඩායම්ය
ඔවුන්ගේ ක‍්‍රියාකාරිත්වය තීරණය වන්නේ එම අවස්ථාවේ පවතින පන්ති බලතුලනය අනුවය
සමාජයේ ඉදිරිගාමී බලවේග ක‍්‍රියාත්මක වී ඉදිරියට එන කාලපරිච්ජේදවල දී මෙම කොටස් පැරණි මත අතහැර අළුත් තත්ත්වයන්ට යාමේ තත්ත්වයක් මතුවන නමුත් මෙම පන්තීන්ට කිසිවිටෙක සමාජ පරිවර්තනයක් සඳහා ආධිපත්‍යධාරී කාර්යභාරයක් ඉටු කළ නොහැකි බව ග‍්‍රාම්ස්චි කියයි
නමුත් ශ‍්‍රී ලංකාව තුළ 1956 මැතිවරණයේ දී බණ්ඩාරනායක මහතා විසින් පෙරටුගාමී කරගන්නා ලද්දේ මෙම ග‍්‍රාමීය බුද්ධිමතුන්ය
සඟ, වෙද, ගුරු, ගොවි, කම්කරු ආදීන් ය
මෙරට බහුතරය මෙම කොටස්වලට අයත් වූ අතර එය ජාතිකවාදය ගොඩ නැගීමට ද ඉවහල් විය
එසේම කැමැත්ත මඟින් ආධිපත්‍යය පවත්වාගෙන යාමට මෙම බුද්ධිමතුන්ගේ කාර්ය භාරය ඉවහල් විය
කොයි ආකාරයේ වුව ද බුද්ධිමතුන් රාජ්‍ය ආධිපත්‍යය පවත්වාගෙන යනු වස් මතවාදය සකස් කිරිම පිණිස දායක වන්නෝ වෙති
මූලික වශයෙන් තම කායික ශ‍්‍රමය වැය නොකරන සියලුම ශ‍්‍රමික කොටස් ග‍්‍රාම්ස්චිගේ විග‍්‍රහයට අනුව නාගරික බුද්ධිමතුන් වේ
ඉංජිනේරුවන්, දාර්ශණිකයන්, කලාකරුවන් වැන්නවුන්ය
ඔවුන්ගේ කාර්ය භාරය බුද්ධිමය බව ඔහු පෙන්වා දෙයි
ඓන්ද්‍රීය බුද්ධිමතුන් පිළිබඳ විග‍්‍රහයේ දී ඔහු විසින් ඓන්ද්‍රීය බුද්ධිමතුන් කොටස් දෙකක් දක්වයි. එනම්
පාලක කොටස් සමඟ සෘජු ලෙස සම්බන්ධ සහ ඔවුන්ගේ මතවාදය නියෝජනය කරන බුද්ධිමය කොට්ඨාසයත්, පාලිත කොට්ඨාසයේ ඉදිරියට බලය ලබා ගන්නට සිටින පන්තිය සමඟ සම්බන්ධව එම මතවාදය නියෝජනය කරන පිරිසත්ය
තමන්ගේම ඓන්ද්‍රීය බුද්ධිමතුන් ඇතිකරගත හැක්කේ දැනට පාලන බලය දරන පන්තියට හා අනාගතයේ පාලන බලය දරන්නට සිටින පන්තියට යන මූලික පන්තීන් දෙකට පමණි
(ගොවි ජනතාව අතරමැදි පන්තියක් වන බැවින් ඔවුන්ට එම හැකියාව නොමැත
) ඒ අනුව ධනපති සමාජයේ දී එම හැකියාව ඇත්තේ ධනපති පන්තියට සහ නිර්ධන පන්තියට පමණකි
තම පන්තියේ දේශපාලනය හා මතවාදය සංවර්ධනය කර ඉදිරියට ගෙනයාම හා එම පන්තියේ රාජ්‍ය තන්ත‍්‍රය ගොඩනැගීමේ මතවාදී පදනම දැමීම මෙම බුද්ධිමතුන්ගේ කාර්යභාරය වේ
ඓන්ද්‍රීය බුද්ධිමතුන් යනු
යම් සමාජ පංතියකට ඓන්ද්‍රීයව සම්බන්ධ වන, එම සමාජ පංතියේ දෘෂ්ටිවාදය සහ ලෝක දැක්ම ගොඩනැගීමට මෙන්ම ව්‍යාප්ත කිරීමට සාමාන්‍ය ජනයාගේ එදිනෙදා ජීවිතය සමඟ සම්බන්ධ වී වැඩ කරන අයයි
ග‍්‍රාම්ස්චි යෝජනා කරන ලද විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරයට අවශ්‍ය වන්නේ නිර්ධන පංතියේ ඓන්ද්‍රීය බුද්ධිමතුන් බව ඔහු ප‍්‍රකාශ කර ඇත
මේ අනුව පෙනී යන්නේ පාලක පන්තියේ මතවාදී ආධිපත්‍යයට ජනතාව නතුකරගනු උදෙසා බුද්ධිමතුන්ගේ කාර්යභාරය මූලික හා සුවිශේෂී වන බවය
ප‍්‍රතිහෙජමොනිය

පවතින හෙජමොනිය වෙනස් කිරීම සම්බන්ධව ග‍්‍රාම්ස්චි උපාය මාර්ගයක් යෝජනා කළේය
පවතින හෙජමොනියට විරුද්ධව ප‍්‍රතිහෙජමොනිය (ක්‍දමබඑැර යැටැපදබහ) නම් සංකල්පය හඳුන්වා දීමයි
ප‍්‍රතිහෙජමොනිය ග‍්‍රාම්ස්චිගේ වැදගත් සංකල්පයකි
පවතින රාජ්‍ය පවතින්නේ බලහත්කාරය මතම පමණක් නොව ඒ සඳහා පාලිතයන්ගේ කැමැත්ත ද අවශ්‍ය බව ඉහත පෙන්වා දෙන ලදී
ඒ අනුව පවතින පාලනය වෙනස් කිරීමට ද මර්දනය මෙන්ම කැමැත්ත අවශ්‍ය බව ඔහු කීය
මාක්ස්වාදී න්‍යායේ කේන්ද්‍රීය අවශ්‍යතාවය රාජ්‍ය බලය අත්පත් කර ගැනීමය
එය ලෙනින්ගේ ‘රාජ්‍ය සහ විප්ලවය’ නැමැති කෘතියෙන් අවධාරණය කෙරෙයි
ග‍්‍රාම්ස්චිගේ විශ්ලේෂණය අනුව රාජ්‍ය බලය අත්පත් කරගැනීමෙන් පමණක් ධනවාදී හෙජමොනිය වෙනස් කළ නොහැකිය
එයට හේතුව ධනවාදය පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ රාජ්‍ය මඟින් පමණක් නොවන නිසාය
එයට සිවිල් සමාජය ද සම්බන්ධ වේ
(සිවිල් සමාජය යනු
දෘෂ්ටිවාදී කැමැත්ත ක‍්‍රියාවට නගන ක්‍ෂේත‍්‍රය වේ
) එහෙයින් ඔහු ප‍්‍රකාශ කරනුයේ රාජ්‍ය බලය අල්ලා ගැනීමෙන් නොනැවතී පවත්නා හෙජමොනිය ද වෙනස් කළ යුතු බවයි.

"යමෙක් රාජ්‍ය බලය අත්පත් කර ගැනීමට පෙර රාජ්‍ය බලය අභ්‍යාස කළ යුතුය
"

මින් ග‍්‍රාම්ස්චි අදහස් කළේ පවතින රාජ්‍යයේ හෙජමොනියට ප‍්‍රතිවිරුද්ධ හෙජමොනියක් සමාජයේ ස්ථාපිත කළ යුතු බවයි. එනම්
මහජනයා තුළ නව දෘෂ්ටිවාදයක් ගොඩනැගිය යුතුය
එය පවතින හෙජමොනික දෘෂ්ටිවාදයට ප‍්‍රතිවිරුද්ධ හෙජමොනික දෘෂ්ටිවාදයක් විය යුතුය
ධනවාදී හෙජමොනියට ප‍්‍රතිවිරුද්ධ දෘෂ්ටිවාදය වශයෙන් ඔහු යෝජනා කරනු ලැබූයේ කොමියුනිස්ට් ව්‍යාපාරයයි
මෙම දෘෂ්ටිවාදී වෙනස සමාජයේ ඉහළ ස්ථරයේ සිට පහළ ස්ථරය දක්වා සිදුකළ නොහැකි බවත් එය පහළ ස්ථරයෙන් ආරම්භ කළ යුතු බවත් ඔහු ප‍්‍රකාශ කරයි
මේ අනුව ග‍්‍රාම්ස්චිගේ දර්ශනය තුළ දෘෂ්ටිවාදී අරගලයට (ෂබාසැදකදටසජ්ක ිඑරමටටකැ) ප‍්‍රධාන ස්ථානයක් හිමි වේ
ග‍්‍රාම්ස්චිගේ දෘෂ්ටිවාදී අරගලය යනු
හුදෙක් ධනවාදී ගැටුමක් නොවේ
එය ඉන් ඔබ්බට ගමන් කළ දෙයකි
එය දෛනික ජීවිතය වෙනස් කරන එකක් විය යුතුය
- ‘ධනවාදය යනු
හුදෙක් නිෂ්පාදනය, බෙදා හැරීම සහ පරිභෝජනය පිළිබඳ කාරණයක් නොවේ
ධනවාදය විසින් ධනවාදී ශිෂ්ටාචාරයක් පවත්වාගෙන යයි
ධනවාදය විසින් එයට ඔබින මිනිසෙකු නිර්මාණය කරයි
” -

එම නිසා වෙනසක් ඇති කිරීමට සිවිල් සමාජය තුළ දෘෂ්ටිවාදී වෙනසක් ඇති කළ යුතුය
මේ සඳහා ග‍්‍රාම්ස්චි ජනවහර (ක්‍දපපදබ ීැබජැ)නැමැති සංකල්පය යෝජනා කරයි
මෙය සාමාන්‍ය / පොදු දැනුම යන්නට වඩා පුළුල් අදහසකි
ඔහුට අනුව දෘෂ්ටිවාදය කාලාන්තරයක් තිස්සේ ජනතාව අතර ව්‍යවහාරයක් බවට පත් වීමෙන් මිනිසුන් එය ස්වභාවික යැයි පිළිගනී
එය සාමාන්‍යකරණය වේ
පොදු වහරක් බවට පත් වන්නේ අතීත දර්ශනයන්ය
එය පාලක පංතිය විසින් තම පාලිතයන් පාලනය කරනු පිණිස දෘෂ්ටිවාදී උපකරණයක් ලෙස භාවිත කරනු ලබයි
එම දෘෂ්ටිවාදයන් බොහෝ කලක් තිස්සේ භාවිත කිරීම තුළින් පසුකාලීනව ස්වභාවය බවට පත් වේ
මේ අනුව විප්ලවය සිදුකළ යුත්තේ ප‍්‍රතිදෘෂ්ටිවාදයක් ගොඩනැගීමෙනි
ඒ සඳහා දෘෂ්ටිවාදී අරගලයක් අවශ්‍යයය
එසේ නම් දෘෂ්ටිවාදී අරගලයක් ගොඩනඟන්නේ කෙසේ ද
යන්න විමසා බැලිය යුතුය
ග‍්‍රාම්ස්චි ප‍්‍රකාශ කරනු ලැබූයේ ඒ සඳහා බුද්ධිමය සහ සදාචාරමය ප‍්‍රතිසංස්කරණ (ෂබඑැකකැජඑම්ක ්බා ඵදර්ක රුදෙරප) ඇති කළ යුතු බවකි
බුද්ධිමතුන් විසින් සත්‍ය සහ අසත්‍ය ජනතාවට අවබෝධ කර දෙයි
සදාචාරයේ වැදගත්කම වන්නේ හොඳ සහ නරක පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත් කරන බැවිනි
මේවා දෘෂ්ටිවාදී ගොඩනැංවීම්ය
මේ අනුව ග‍්‍රාම්ස්චි ප‍්‍රකාශ කරන්නේ නිර්ධන පංතිය සමාජයේ බුද්ධිමය සහ සදාචාරාත්මක ප‍්‍රතිසංස්කරණයන් ඇති කිරීමට නම් බුද්ධිමය හා සදාචාරාත්මක නායකත්වය (ෂබඑැකකැජඑම්ක ්බා ඵදර්ක ඛැ්ාැරියසච) ඔවුන් විසින් දිනාගත යුතු බවයි. ග‍්‍රාම්ස්චිට අනුව සමාජයේ සියළලුම දෙනා බුද්ධිමතුන්ය
සාම්ප‍්‍රදායික බුද්ධිමතුන් සහ ඓන්ද්‍රීය බුද්ධිමතුන් ලෙස දෙකොටසකි
සාම්ප‍්‍රදායික බුද්ධිමතුන් යනු
මේ වන විටත් සම්ප‍්‍රදායික දෘෂ්ටිවාදයේ ප‍්‍රචාරකයින්ය
යම් සමාජ පංතියකට ඓන්ද්‍රීයව සම්බන්ධවන, එම සමාජ පංතියේ දෘෂ්ටිවාදය සහ ලෝක දැක්ම ගොඩනැගීමට සහ ව්‍යාප්ත කිරීමට සාමාන්‍ය ජනයාගේ එදිනෙදා ජීවිතය සමඟ සම්බන්ධ වී ක‍්‍රියා කරන අයයි
ග‍්‍රාම්ස්චි විසින් ඉදිරිපත් කළ විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරයට අවශ්‍යය වන්නේ නිර්ධන පංතියේ ඓන්ද්‍රීය බුද්ධිමතුන් ය
ග‍්‍රාම්ස්චිගේ සංකල්පය තුළ දේශපාලන නායකත්වය පමණක් නොව බුද්ධිමය සහ සාදාචාරාත්මක නායකත්වයන් නිර්ධන පංතිය විසින් දිනාගත යුතුය
එය පංතිමය සාධකය තුළින් පමණක් ලබාගත නොහැකිය
පංතිමය නොවන ආගමික, ජාතිකත්වය වැනි සාධකද ඇත
මෙහි දී ග‍්‍රාම්ස්චි "ජාතික ජනතා බලවේගයක්" පිළිබඳ සංකල්පයක් ඉදිරිපත් කරයි
නිර්ධන පංති ව්‍යාපාරය ක‍්‍රියාත්මක වන ප‍්‍රදේශයෙහි පවතින ජාතික ජනතා බලවේගය මෙම විප්ලවීය ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ කරගත යුතු බවයි. (මෙම අදහසට ඔහුට බලපානු ලැබූයේ ඉතාලි පැසිස්ට්වාදය ජයග‍්‍රහණය කිරීම ජාතික ජනතා බලවේගය තුළින් සිදුවීමය
)

ග‍්‍රාම්ස්චි ‘පංතිය’ ලෙස අදහස් කළේ හුදෙක් ආර්ථික පංතිය පිළිබඳ සරල තේරුම නොවේ
ඔහුට අනුව පංතිය ගොඩනැගිය යුත්තේ ඔවුන්ගේ බුද්ධිමය, දේශපාලනික හා සදාචාරාත්මක නායකත්වය තුළිනි
සාමූහික අධිෂ්ඨානය (ක්‍දකකැජඑසඩැ අසකක) පිළිබඳ සංකල්පය ඉදිරිපත් කරන ග‍්‍රාම්ස්චි ප‍්‍රතිහෙජමොනික ව්‍යාපාරයක් යන්න හඳුන්වා ඇත්තේ "බුද්ධිමය සහ සදාචාරාත්මක නායකත්වයකින් ගොඩනැගෙන සාමූහික අධිෂ්ඨානය"ලෙසය
ග‍්‍රාම්ස්චිට අනුව නිර්ධන පංති දේශපාලනයේ යෙදෙන්නේ නිර්ධන පංතිය පමණක් නොවේ
පාලක පංතියත් එයට සහභාගී වෙයි
පාලක පංතියේ හෙජමොනික උපාය මාර්ගයත් වන්නේ ‘නිෂ්ක‍්‍රීය විප්ලවය’ (ඡු්ිිසඩැ ඍැඩදකමඑසදබ) යයි
ඉන් අදහස් කෙරෙනුයේ පාලක පංතියට විරුද්ධව යම් යම් ව්‍යාපාරයන් ඇතිවෙද්දී ඒවාට දේශපාලනිකව ආමන්ත‍්‍රණය කරනු වෙනුවට ඒවා පවතින දේශපාලනයට අන්තර්ග‍්‍රහණය කර ගැනීමයි
ග‍්‍රාම්ස්චිගේ ප‍්‍රති හෙජමොනික ක‍්‍රියාමාර්ගයට අනුව නිෂ්ක‍්‍රීය දේශපාලනයට විරුද්ධව යළි දේශපාලනීකරණය ක‍්‍රියාත්මක කළ යුතුය
ආශ‍්‍රිත මූලාශ‍්‍ර

1. ීසපදබල ඍදටැරග 1982ග ඨර්පිජස
ි ඡුදකසඑසජ්ක ඔයදමටයඑථ ්බ සබඑරදාමජඑසදබථ ඛදබාදබග ඛ්අරුබජැ ්බා අසිය්රඑග 

2. ගුණසිංහ, නිව්ටන්
1986. අන්තෝනිඞ් ග‍්‍රාම්ස්චි
කෙටි හැඳින්වීමක්
කම්කරු ගොවි ආයතනය
3. ප‍්‍රභාෂිණී, සන්ධ්‍යා
ප‍්‍රවාද
කොළඹ 05. සමාජවිද්‍යාඥයන්ගේ සංගමය
4. යඑඑචථරැුරැුැබගඅසනසචැාස්ගදරටරැුඅසනසරැු්බඑදබසද_ඨර්පිජස

5. යඑඑචථරැුරැුඅඅඅගසබෙැාගදරටරැුඑයසබනැරිරැුැඑ-ටර්පගයඑපක

6. යඑඑචථරැුරැුඅඅඅගඑයැදරහගදරටගමනරැුජඑර-ටර්පගයඑප
ආචාර්ය ගුණදාස සූරියආරච්චි අමරසේකර (ඉංග්‍රීසි
Gunadasa Amarasekara) ශ්‍රී ලංකාවෙන් බිහිවූ විශිෂ්ට සිංහල නවකතාකරුවෙකි
කෙටිකතාකරුවෙකි
කවියෙකි
විචාරකයෙකි
චින්තකයෙකි
ජීවන සටහන්
ඔහු ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ  යටලමත්ත ප‍්‍රදේශයේ ගුරු නිවසේ 1929  නොවැම්බර් 12 වැනි දා උපත ලැබී ය
අමරසේකරගේ මව පාසැල් ගුරුවරියකි
පියා සිංහල වෙද මහතෙකි
ගාල්ල මහින්ද සහ නොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය යන විද්‍යාල වලින් මූලික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ලැබීය
ආරම්භක සභාපති ලෝක අක්ෂි දාන සංගමය දේශබන්දු වෛද්‍ය හඩ්සන් සිල්වා, කරුණාරත්න අබේසේකර, හිටපු දේශිය වෛද්‍ය ඇමති ගෞරවණීය (වෛද්‍ය) ධර්මසේන ආටිගල, හිටපු වැවිලි ඇමති ගෞරවණීය රුපා කරුනාතිලක, සිංහලයේ මහාසම්මත භූමිපුත්‍ර පක්ෂයේ නායක ආචාර්ය හරිශ්චන්ද්‍ර විජයතුංග, ප්‍රවීන චිත්‍රපට නළු සහ වේදිකා නළු, නාටක කර්තෘ ආචාර්ය හෙන්රි ජයසේන, හිටපු සිලෝන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක හා එන්ගලන්ත ලැන්කශයර් ක්‍රීඩක ස්ටැන්ලි ජයසිංහ,  චිත්‍රපට නළු රවීන්ද්‍ර රූපසේන,  චිත්‍රපට නළු ආනන්ද වීරකෝන්, කීර්තිමත් සිවිල් නිලධාරි රිජ්වේ තිලකරත්න  ගුණදාස අමරසේකරසේකරයන්ගේ නොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ සමකාලීනයෝය
ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයේ උපාධිධාරියකු වන අමරසේකර වෘත්තියෙන් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකි
සිය සාහිත්‍ය සේවාව උදෙසා ආචාර්යඋපාධියෙන් පුද ලැබුවෙකි
අමරසේකර නූතන ලාංකීය සාහිත්‍යයේ බොහෝ අවදානයට ලක් වූ පේරාදෙණි ගුරුකුලයේ සමාරම්භකයෙකි
සිය නිර්මාණවල වස්තු විෂය සහ ලේඛන ශෛලිය නිසා හෙතෙම සාහිත්‍ය ලෝකයේ මහත් ආන්දෝලනාත්මක චරිතයක් විය
පසුකාලීනව ගන්ධබ්බ ආපදානය වැනි කෘති මඟින් සිය මුල් නිර්මාණ සහ සාහිත්‍ය දර්ශනය පිළිබඳ ස්වයං විවේචනයක නිරත වූ අමරසේකර නව දැක්මකින් නිර්මාණකරණයට පිවිසිණි
1970 න් පසු ඔහු සමාජ සංස්කෘතික සහ දේශපාලනික විවේචනයන්ට යොමු විය
1980 සිට වර්තමානය දක්වා සිංහල විද්වත් සංවාදය තුළ ආධිපත්‍යය දරන ජාතික චින්ත සතවාදය නිර්මාණය කිරීමට නලින්ද සිල්වා සමග ගුණදාස අමරසේකරද පුරෝගාමී විය
කෝට්ටේ යුගයෙන් පසු ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත් සිංහල කවිය නැවත සම්ප්‍රදාය සිය සම්ප්‍රදාය මත පිහිටුවීමෙහිලා අමරසේකර මූලික විය
18 මත් සිව්පදයට සිර වූ ජනප්‍රිය කොළඹ කවිය මෙන් ම ඊට විකල්පයක් ලෙස ගෙන ආ නිසඳැස් කවිය ද ප්‍රතික්ෂේප කළ ඔහු සිංහල කවියේ අගමුල සොයා ගියේ ය
ඡන්දසින් විනිර්මුක්තව සිංහලෙන් කවි ලිවිය නොහැකි බව අවධාරණය කළ අමරසේකර වස්තු විෂයට අනුකූල විවිධ විරිත් ඔස්සේ සදාතනික පද්‍ය නිර්මාණ ගොන්නක් නිර්මාණය කළේ ය
සිංහල සාහිත්‍යය විෂයයෙහි අමරසේකරගේ සම්ප්‍රදානයට බුහුමන් ලෙස 2008 නොවැම්බර් මස සිට 2009 නොවැම්බර් දක්වා අමරසේකර ප්‍රත්‍යාවලෝකණ වසර ලෙස නම් කර තිබේ
වසර 2009 දී ඔහු ඉගෙන ගත් නාලන්දා විද්‍යාලය ඔහුට නාලන්දාවේ වැදගත්ම ආදි සිසුවාට පිරිනමන නාලන්දා කීර්ති ශ්‍රී සම්මානය පිරිනැමුවේය
කෘතීන්

නවකතා
ධාතුසේන
කරුමක්කාරයෝ
යළි උපන්නෙමි
දෙපා නොලද්දෝ
ගන්ධබ්බ ආපදානය
අසත්‍ය කථාවක්
පේ‍්‍රමයේ සත්‍ය කථාව
ගමනක මුල
ගම්දොරින් එළියට
ඉණි ම‍ඟේ ඉහළට
වංකගිරියක
යළි මඟ වෙත
දුරු රටක දුකට කිරියක
ගමනක මැද
අතරමඟ
ගමනක අග

කෙටිකතා
රතු රෝස මල(1953)
ජීවන සුවඳ(1960)
එක ම කථාව(1969)
එක්ටැමෙන් පොළවට
කථා පහක්
ගල් පිළිමය සහ බොල් පිළිමය
මරණ මංචකයේ දුටු සිහිනය
පිළිම ලොවයි පියවි ලොවයි
විල් තෙර මරණය
කවන්ධයක කතන්දරය
කියනු මැන දිවි අරුත

පද්‍ය
භාව ගීත (1955)
උයනක හිඳ ලියූ කවි (1957)
අමල්බිසෝ
ගුරුළු වත
ආවර්ජනා
අසක් දා කව

විචාර
අලියා සහ අන්ධයෝ (1966)
අබුද්දස්ස යුගයක්
අනගාරික ධර්මපාල මාක්ස්වාදීද
ගණඳුරු මැදියම දකිනෙමි අරුණලූ
අරුණලුසෙරෙන් අරුණෝදයට
ජාතික චින්තනයයි සහ ජාතික ආර්ථිකයයි
සිංහල කාව්‍ය සම්ප්‍රදාය
සමාජ-දේශපාලන විචාර I
සමාජ-දේශපාලන විචාර II
නොසෙවුනා කැඩපත - නවකතාවේ පරිහානිය

ආශ්‍රිත ලිපි 
 නාලන්දා කීර්තී ශී‍්‍ර ගෞරව සම්මානය
 කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ව්‍යෛද්‍යවරු

මූලාශ්‍ර

බාහිර බැඳි සහ ආශ්‍රිතයන් 
ගුණදාස අමරසේකර, ලයිබ්රරි ඔෆ් කොන්ග්‍රස්, නව දිල්ලි කාර්යාලයය
"ගුණදාස අමරසේකර
ද ඩෙන්ටිස්ට් — ෆිලෝසෆර් රූටඩ් ඉන් සින්හල සො‍යිල්" මලින්ද සෙනෙවිරත්නගේ ලිපියක්
අමරසේකර විවරණය 
 ආදි නාලන්දයීය ව්‍යෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය

 

 Pinbara Udesana (පින්බර උදෑසන) | 2017-02-12 | 8.30 AM (නාලන්දා විද්‍යාලය (කොළඹ 10))

1929 උපත්
සිංහලයන්
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ දන්ත ශල්‍ය‍වෛද්‍යවරු
ශ්‍රී ලංකීය නවකතාකරුවන්
ශ්‍රී ලාංකික පද්‍ය රචකයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ ලේඛකයෝ
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකික ලේඛකයෝ
ඉන්දියන් සාගරයේ පිහිටි දූපතක් වන ශ්‍රී ලංකාව ඉන්දියාවේ දකුණු කෙළවරේ උතුරු 60 සහ 100 අතරත් නැගෙනහිරට 800 සහ 820 අතරත් පිහිටා ඇත
කිලෝමීටර් 32 ක අඩුම පළලක් තිබෙන පෝක් සමුද්‍ර සන්ධිය මගින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව වෙන් ව තිබේ
විකියක් යනු, විකි නම් මෘදුකාංගය භාවිතා කරගෙන නිර්මාණය කරණු ලබන වෙබ් අඩවියකි
මෙමගින් වෙබ් බ්‍රවුසරය තුළ ඉතා පහසුවෙන් WYSIWYG පෙළ සකසුවක හෝ මාර්ක්අප් භාෂාවක් උපයෝගී කරගෙන වෙබ් පිටු තැනීම, සංස්කරණය කිරීමේ හැකියාව සහ පිටු අතර සබැඳිමේ හැකියාවක් ඇත
විකි බොහෝ විට භාවිතා කරනුයේ සහයෝගීව වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කිරීමට සහ ප්‍රජා වෙබ් අඩවි බලාත්මක කිරීමටය
විකිපීඩියා විශ්වකෝෂය යනු එවැනි සහයෝගීව නිර්මාණය වන වඩාත්ම ප්‍රචලිත විකියක්ය
තවද ව්‍යාපාරමය කටයුතු වලදී දැනුම් කළමණාකරණ පද්ධතියක් (knowledge management systems) ලෙසත් ඉන්ට්‍රානෙට් (intranet) පහසුකමක් ලෙසද විකී භාවිතා කරයි
විකි මෘදුකාංගයේ ප්‍රථම නිමැවුම් කරුව වන්නේ වර්ඩ් කනින්හම් (Ward Cunningham) නැමැත්තාය
ගුණාංග 
වෝඩ් කනිංහැම් සහ තවත් සමකර්තෘවරයෙකු වන Bo Leuf  සිය The Wiki Way
Quick Collaboration on the Web නැමති පොතේ විකි සංකල්පයේ මූලික ස්වභාවය පහත පරිදි විස්තර කර ඇත
විකියක් ඕනෑම පිටුවක් සංස්කරණය කිරීමට සහ විකි වෙබ් අඩවිය තුළ නව පිටු තැනීමට හුදෙක් විශේෂඥයන්ගේ පමණක් නොව සෑම තරාතිරමක පරිශීලකයන්ගේ සහභාගීත්වය අපේක්ෂා කරන අතර වෙනත් කිසිදු බාහිර මෙවලමක සහායෙන් තොර ව හුදෙක් සාමාන්‍ය වෙබ් බ්‍රවුසරයක් හරහා එය ඉටු කිරීමට ඉඩ සලසා දෙයි
විකියක් පිටු සබැඳීම ප්‍රත්‍යක්ෂමය ලෙස සරල කිරීමෙන් සහ සබැඳියකින් ඉලක්කගත පිටුවක් විකිය තුළ පවතින්නේද නොපවතින්නේද යන්න දැක්වීම තුළින් විවිධ පිටු අතර අර්ථාන්විත තේමාත්මක සබඳතාවන් ගොඩනංවයි.
 විකියක් යනු කිසිදු සංස්කාරක මණ්ඩලයක හෝ විශේෂඥ පිරිසක සංස්කරණයට හෝ පරීක්ෂාවට ලක් වූවක් නොවේ
එය සාම්ප්‍රදායික පරිශීලනයට ඔබ්බට ගොස් අඩවියේ දියුණුව පිණිස පාඨක  සහභාගීත්වයද අපේක්ෂා කරයි
ඒ අනුව එය පරිශීලකයන්ගේ දායකත්වයන් මත නිරන්තර ව යාවත්කාලීන වෙමින් පවතී
විකියක් සිය සංස්කාරක ප්‍රජාවට සාමූහික ව ලේඛනයේ යෙදීමට අවස්ථාව සලසා දෙයි
ඒ සදහා පරිගණකයක්, අන්තර්ජාල සබදතාවක්, එච්. ටී. එම්. එල්. වලට සමාන සරළ සළකුණු භාෂාවක් පිළිබද ව මූලික අවබෝධයක් තිබීම පමණක් සෑහෙයි
විකියක ඇති තනි පිටුවක් විකි පිටුවක් යනුවෙන් හැදින්වෙන අතර විකිය යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ අධිසන්ධාන වලින් සබැදුණු සමස්ත පිටු එකතුවයි. විකියක් යනු ඇත්ත වශයෙන් ම පිටු සැකසීමට, කියැවීමට, තොරතුරු සෙවුම් කිරීමට හැකි පිණිස නිමැවුණු දත්ත පාදකයකි
විකියක් ඒකරේඛීය නොවූ සංකීර්ණ, පරිණාමය වෙමින් පවතින, ජාලගත තොරතුරු සංග්‍රහයක් සපයන අතර එහි දී තොරතුරු සහ හැඩසවීම සම්බන්ධයෙන් සංස්කාරකවරුන්ට සංවාදයේ නිරත වෙමින් ප්‍රජාවක් ලෙස කටයුතු කිරීමටද ඉඩ සලසයි
විකි ක්‍රමවේදයේ අනන්‍ය ලක්ෂණය වන්නේ පිටු සැකසීමට සහ යාවත්කාලීන කිරීමට ඇති විවෘත ඉඩ හසර යි
බොහෝවිට වෙබ් අඩවියට සිදුකරන වෙනස්කම් කිසිදු මණ්ඩලයකගේ පරීක්ෂාවට ලක් වීමෙන් තොර ව එසැණින් දිස් වේ
බොහෝ විකි ගිණුමක් රහිත ව වුව පැමිණෙන ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට වෙනස්කම් කිරීමට ඉඩකඩ ලබා දේ
මේ තත්ත්වය විසින් ඇතැම්විට විකි අඩවි අනිසි සංස්කරණවලට ලක්වීමටද ඉඩ සලසා දී ඇත
පසුව තමා  ලෙ කොබූසියර් නමින් හැඳින්වීමට මනාප වූ චාල්ස්-එඩුවර්ඩ් ජිනරෙට්-ග්‍රිස්  (ඔක්තෝබර් 6, 1887 – අගෝස්තු 27, 1965) යනු, ස්විස්-ප්‍රංශ වාස්තු විද්‍යාඥයෙක්, මොස්තර රචකයෙක්, නගර නිර්මාණකරුවෙක්, ලේඛකයෙක් සහ එලෙසින්ම  සිත්තරෙක් වූ අතර, වර්තමානයෙහි නූතන වාස්තුවිද්‍යාව ‍හෝ ජාත්‍යන්තර ශෛලිය ලෙසින් හැඳින්වෙන්නෙහි පුරෝගාමීන් අතුරින් එක් අයෙකු වීම නිසාවෙන් ජනප්‍රිය වූවෙකු වෙයි
හේ ස්විට්සර්ලන්තයෙහි උපන් නමුත්, ඔහු 30 ගණන් වයසැති වූ කල ප්‍රංශ පුරවැසියෙක් බවට පත්විය
නූතන උස් ගොඩනැගිලි සැලසුම අධ්‍යයනයෙහි පුරෝගාමියෙකු වූ හේ, ජනාකීර්ණ නගරයන්හී වැසියන් හට වඩා හොඳ ජීවන තත්ත්වයන් සැපයීමෙහි ලා කැපවී ක්‍රියා කලේය
දශක පහක් ඔස්සේ පැතුරුණු ඔහුගේ වෘත්තිය තුලදී, මධ්‍යම යුරෝපය, ඉන්දියාව, රුසියාව තුල ඔහුගේ බොහෝ ගොඩනැගිලි ඉදිවූ අතර, උතුරු හා දකුණු ඇමරිකාවෙහි එක් ගොඩනැගිල්ල බැගින් තැනිණි
හේ  නගර නිර්මාණකරුවෙක්, සිත්තරෙක්, මූර්ති ශිල්පයෙක්, ලේඛකයෙක්, හා නූතන ගෘහභාණ්ඩ සැලසුම්කරුවෙකු ද විය
දිවිය

දිවියෙහි මුල් කල හා අධ්‍යාපනය, 1887-1913 
වයඹ දිග ස්විට්සර්ලන්තයෙහි,  ජුරා කඳුවැටියෙහි, ප්‍රංශ දේශ සීමාවෙන් කිලෝමීටර පහක් පමණක දුරකින් පිහිටි,   නිව්චාටෙල් පාලන ප්‍රදේශයෙහි පිහිටි කුඩා නගරයක් වූ  ලා චො-ඩි-ෆොන්ඩ්ස් හි, ඔහු උපන්නේ චාල්ස්-එඩුවර්ඩ් ජිනරෙට්-ග්‍රිස් ලෙසිනි
ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබූවේ ‍ෆ්‍රොබෙලියානු ක්‍රමවිධි අනුගමනය කල බාලාංශ පාසැලකිනි
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෝ
ළමයින් යනු කවුරුන්ද
බල්ලෝ
Dewalaya-sketch-
main
jpg|500px|right]]

හැඳින්වීම
සබරගමු මහ සමන් දේවාලය රත්නපුර පානදුර ප්‍රධාන මාර්ගයේ රත්නපුර සිට කිලෝ මීටර් තුනක් දුරින් ප්‍රධාන මාවතට වම් පසින් කළු ගඟ අසබඩ ඇති උස්බිමක පිහිටා ඇත
සුමන සමන් දෙවියන් වෙනුවෙන් ඉඳිකර ඇති මෙම දේවාලය දඹදෙනි යුගයේ දෙවැනි පැරකුම්බා රජුගේ අණින් රජුගේ අමාත්‍ය ආර්යකාමදේව විසින් තැනවූ බව සැලකේ. ඉන් අනතුරුව ශ්‍රී පරාක්‍රමබාහු, දෙවන රාජසිංහ හා දෙවන රාජසිංහ ආදී රාජ්‍ය සමයන්හිදී ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද සමන් දෙවොල අද වන විට සබරගමු පළාතේ ඓතිහාසික ස්ථාන අතුරින් ප්‍රධාන තැනක් උසුලයි
දේවාලය ආශ්‍රිත ව ගොඩනැගුණු පුද පූජා, වත්පිළිවෙත් හා සමාජීය කුල පරම්පරා ආදිය නිසා ඓතිහාසික වටිනාකම අතින් පමණක් නොව සංස්කෘතිමය වශයෙන් ද ආවේණික වටිනාකමක් ගෙන එයි
දේවාලය ආශ්‍රිත ව පවතින ප්‍රධාන සංස්කෘතිකාංග අතර දිනපතා පූජා හා කාර්තු පුජා වැදගත් වේ
දුරුතු, බක් හා ඉල්මහ කාර්තු වලදී නැටුම්, ගැයුම්, වැයුම් වලින් තොරව හේවිසි ශබ්ද පූජාව පමණක් පවත්වමින් දේවාල ගොඩනැගිල්ල වටා ඉතා චාම් ලෙස පෙරහැර පවත්වන අතර ඇසළ කාර්තුවේදී ඉතා උත්කර්ශවත් අන්දමින් පෙරහැර පවත්වයි. එය ඇසළ මහ පෙරහැර වන අතර මෙම ලිපිය තුළින් සාකච්ඡා කෙරෙනුයේ ඇසළ මහ පෙරහැර හා ඒ ආශ්‍රිත වත්පිළිවෙත් හා විවිධ සංස්කෘතිකාංග පිළිබඳවයි.

ඇසළ මහ පෙරහැර
	
දඹදෙනි සමයේ දී සමන් දේවාලය ආරම්භ කළ ද ඇසළ පෙරහැරක් පැවැත් වූ  බවට ප්‍රථම වරට වාර්තා වන්නේ හයවන  පැරකුම්බා රාජ්‍ය සමයේදීයි
මේ කාලයේ ඇරඹි ඇසළ පෙරහැර සීතාවක රාජසිංහ සමය වන විට දළඳා පෙරහැරක් බවට පත්විය
ඒ වන විට තහවුරුව පැවති මතයක් වුයේ දළඳාව හිමි තැනැත්තාට රජකම් උරුම බවයි. ඒ අනුව සීතාවක රාජසිංහ රජු දෙල්ගමු විහාරයේ වැඩසිටි දළඳා වහන්සේ ඇසළ සමය වන විට සමන් දෙවොලට වැඩමවා පෙරහැර පවත්වා ඇත
මෙම පෙරහැර ඉතා සංවිධානාත්මකව පවත්වා ඇති බව දළඳා පෙරහැර කවි නම් කාව්‍ය සංග්‍රහයෙන් මනාව පිළිඹිබු වන බවත් මේ අනුව සමන් දේවාලයේ ඇසළ උත්සවය ක‍්‍රමවත් ව ආරම්භ කරන්නට ඇත්තේ හයවන වන රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ දී බවත් මඩලගම වජිරබුද්ධි හිමි පෙන්වා දෙයි
(වජිරබුද්ධි හිමි, 2007) දළඳා වහන්සේ මහනුවරට වැඩම කරවීමෙන් පසු දේවාභරණ සමන් දෙවොලට වැඩමවා (පෘතුගීසීන්ගෙන් බේරා ගැනීමට ඉඩම්ගොඩ දෙවොලේ සගවා තිබූ දේවාභරණ) පළවන රාජසිංහ රජු විසින් විධාන කරන ලද ආකාරයට නැවත දළඳා පෙරහැර පැවැත්වීමට දෙවන රාජසිංහ රජු සමය වන විට හැකිවී ඇත
එතැන් සිට දේවාභරණ පෙරහැරේ වැඩම කරවමින් උත්සවාකාරයෙන් ඇසළ උත්සවය පැවැත්වීම අද දක්වාම දක්නට ඇත
මෙලෙස ආරම්භ කළ ඇසළ පෙරහැර සෑම වසරක් පාසාම ඇසළ මස අමාවකදාට පසු දින ආරම්භ කර එදින සිට පසළොස්වක පෝය දිනට පසු දින දක්වා දින පහළවක් පෙරහැර පවත්වයි. පෙරහැර අවසන් කිරීම සඳහා ගෙවැදීමට සුභ මොහොතක් උදාවන තුරු ඇතැම් විට දිනක් දෙකක් ඉදිරියට පෙරහැර පවත්වයි.
	
මෙම ඇසළ උත්සවය පෙරහැර තුනකින් සමන්විත වෙයි
කුඹුල් පෙරහැර
 දෙවේලේ පෙරහැර
 මහ පෙරහැර

කුඹුල් පෙරහැර

	
වළං කඳක් ගත් අතවැසියෙකු සමග කුඹලා (වළං තනන්නා) කළස් දෙකක් අතින් ගෙන පෙරහැර ඉදිරියෙන් ගමන් කර හඳුන්කුනමේ කළස් දෙක තබා යෑම මෙම පෙරහැරේ ප්‍රධාන සිරිතයි
එබැවින් මෙයට කුඹල් පෙරහැර යයි කියනු ලැබේ
පෙරහැර පවත්වන දින පහළවෙන් පළමු දින පහ තුළ පවත්වන්නේ කුඹල් පෙරහැරයි
මෙම පෙරහැර හළඹ ගත් පත්තිනි දේවාලයේ පෙරහැර හා ආභරණ ගත් මහ දේවාලයේ පෙරහැර සමග එක්ව සුභ මොහොතින් පිටත් වී දෙවොලේ උඩ මළුවේ පමණක් ගමන්කර ගෙවදියි
දිය කැපීමේ දිනය ප‍්‍රමාද වන්නේ නම් මෙම පෙරහැර පවත්වන දින ගණන වැඩි කරයි
රාත්‍රී තේවාවට පෙර පෙරහැර අවසන් කළ යුතු අතර කුඹල් පෙරහැර තේවාවේ පෙරහැර යන නමින් ද හඳුන්වයි. ඉතා චාම් ලෙස පවත්වන මෙම පෙරහැරට දේවාභරණ එකක් පමණක් වැඩම කරවන අතර රාජකාරිකාරයන් පමණක් සහභාගී වෙයි
වීදි පෙරහැර

	
කුඹල් පෙරහැරෙන් පසුව පවත්වන්නේ වීදි පෙරහැරයි
මෙය ද දින පහක් පැවැත්වේ
මහ දේවාලයේ ආභරණ රන් දෝලියකින් හා ඇතෙකු පිටින් ද පත්තිනි දේවාලයේ හළඹ දෝලියකින් ද ගෙන යයි
ආභරණ දෙකක් වැඩම කරවයි. මෙම පෙරහැරේ ගමන් මඟ වන්නේ දේවාලයේ සතර මායිමේ පිහිටි වීදී හතරයි
හුණුවල වීදිය
 ගම්පහේ වීදිය
 උඩ වීදිය
 බඩල් වීදිය

	
වීදි වල ගමන් කරන පළමු පෙරහැර මෙය නිසා මෙම පෙරහැරට වීදි පෙරහැර යයි කියයි
මෙම පෙරහැර දෙවේලේ පෙරහැර යන නමින්ද හඳුන්වයි. එයට හේතුව වන්නේ එය දිනකට දෙවතාවක් පවත්වන බැවිනි
දේවාලයේ කපු මහතා පුජා වස්තූන් රැගෙන හස්තියා පිට ගමන් කරන අතර මහ දේවාලයේ දෝලාව උඩුවියනක් යටින් රැගෙන යයි
පත්තිනි දේවාලයේ දෝලාවත් මෙම පෙරහැරේ ම ගමන් කරයි
වීදි සතරේ ගමන් කරන අතරතුර නැට්ටුවෝ සමන් දෙවියන් ගැනත් සමනළ සිරිපා සටහන ගැනත් ස්ත්‍රෝත‍්‍ර ගායනා කරන අතර නුග ගස ළඟ හා සිංහාසන මණ්ඩපය ළඟ මඳකට නවත්වා චාරිත‍්‍ර ඉටු කොට අවසානයේ දී දේවාලයට නැවත පැමිණෙයි
මහ පෙරහැර
	
තුන්වැනි දින පහ තුළ පවත්වන්නේ මහ පෙරහැරයි
මුලින් පැවති කුඹල් පෙරහැර සහ වීදි පෙරහැර යන පෙරහැර දෙකටම වඩා උත්සවාකාරනේ මෙය පවත්වයි. මෙම පෙරහැරේ ද ගමන් මඟ වන්නේ දේවාලයේ සතර මායිම් තුළ පිහිටි වීදි හතරයි
මහපෙරහැර  පෙරහැර පහකින් සමන්විත වෙයි
දළඳා පෙරහැර
 පත්තිනි පෙරහබිසෝ දෙවි පෙරහැර
 කුමාර දෙවි පෙරහැර
 මහ සමන් දෙවි පෙරහැර

	
පෙරහැරේ ඉදරියෙන් ම ගමන් කරන්නේ දළඳා පෙරහැරයි
සරසන ලද හස්තියා පිට ධාතු කරඬුව තබා ඉතා ගෞරවාන්විතව පෙරහැර අරඹයි
මහ පෙරහැර නැටුම් ගැයුම් වැයුම් වලින් පමණක් නොව විශාල අලි ඇතුන් සංඛ්‍යාවකින්ද සමන්විත වෙයි
මහ පෙරහැරේ මුලින් ම ගමන් කරන දළඳා පෙරහැර පිටත්වීමට පෙර ඉටුකරන සිරිත් කිහිපයක් පවතී
හේවිසි පුජාව, තෙරුවන් නැමදීම, මඟුල් බෙර වාදනය, දළඳා වර්ණනාව ගායනය, කරඬුව පත්තිරිප්පුව දක්වා ගෙන ගොස් ඇතා පිට ඇති රන්සිව් ගෙයි තැන්පත් කරීම, පෙරහැර ඇරඹූ බව දැන්වීමට වෙඩිල්ලක් පත්තු කිරීම ආදී සිරිත් ඒ අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගනි
දළඳා පෙරහැර පිටත්වීමෙන් පසු දේව පෙරහැර පිටත් වීමට සූදානම් වෙයි
ප්‍රථමයෙන් දේව නමස්කාරය ද පසුව වන්දිභට්ට ගායනය ද සිදු කරයි
ඉන් පසුව සිරිත් 24 ක් පවත්වයි. මඩලගම වජිර බද්ධි හිමි එම සිරිත් 24 පහත ආකාරයට හඳුන්වා දී ඇත
01.	ආලත්ති ගායනය
	                   
දැල්වූ පහන් අතැතිව තාලයට පා තබමින් ස්ත‍්‍රීන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ආශිර්වාද ගායනය

02.	දුම් තේවාව
	
පෙරහැර ගමන් කරන මාර්ගයට දුම් ඇල්ලීම
03.	සක් පීඹීම
	
04.	කොම්බුව
	
කුකුළා හඬලන ආකාරයට පුරම්පේත්තුව පීඹිම මෙයින් අදහස් කරයි
05.	දවුල
	
සබරගමු නැටුම සඳහා යොදාගන්නා බෙරයයි
මෙය සබරගමුවට ආවේණික වූ වාදය භාණ්ඩයකි
06.	තම්මැට්ටම
	
දවුල් පදය ඇල්ලීමට තම්මැට්ටම සහය දෙයි
07.	හොරණෑ
	
08.	කොඩි
	
පෙරහැරේ ගෙනයන ප්‍රධාන කොඩි අටකි
09.	පන්දම්
	
10.	කුඩය
	
ශ‍්‍රී පාද ස්ථානයට අයත් ලෙස සැලකෙන රිදී කුඩය පෙරහැරේ ප්‍රධාන භාණ්ඩයකි
ඊට අමතරව  මුතු කුඩ දෙකක් ද සමන්දෙවි හා කුමාර දෙවි පෙරහැරේ ගෙන යයි

11.	පේලිය
	
පෙරහැරේ ගමන් කිරිමේදී ඇතිවන බාධා ඉවත් කිරීමත් නරඹන්නන් පෙරහැර මගට පිවිසීම වැළැක්වීමත් සිදු කරමින් පෙරහැර නිසි පරිදි හසුරුවන්නා පේළි විදානේය
12.	කවිය
	
පෙරහැරේ ගමන් තාලයට අනුව කවි කීම
13.	පියවිල්ල 
	
පාවඩ එළීම
	
14.	හඳුන් කිරිපැන්
	
රථය දක්වා පාවඩයට හඳුන් කිරිපැන් ඉසීම

15.	දෝලිය
	
මෙයින් සමන් දෙවියන්ගේ බිසෝ දෙවියන් අදහස් කරයි
දේවිය වෙනුවට දෝලාවෙහි ආභරණ තැන්පත් කරයි
16.	වැඩවීම
	
සමන් දෙවියන් මාළිගයෙන් පිටතට වැඩම කරවීම මෙයින් අදහස් කරන අතර මෙහිදී සිදුවන්නේ ආභරණ රථයේ තැන්පත් කර රථය ඇඳගෙන යාමයි
ඒ සඳහා රථය දෙපැත්තේ වේවැල් දෙකක් බැඳ ඇති අතර ඒ සඳහා රාජකාරිකාරයන් දහ දොළොස් දෙනෙකු සම්බන්ධ වෙයි
17.	කුමාර දෙවි වැඩවීම

18.	පළිහ දැනීම
	
දේව පෙරහැර  තුන මාළිගාවෙන් පිටත්වෙන විට ඊට පිටු පසින් පලිහ දෙකක් දැරීම
19.	චාමර සැලීම
	

21.	අව්අතු දැරීම
	
අව්ව වැළකීම සඳහා භාවිතා කරන උපකරණ 

22.	ආලත්ති
	
දෙවියන් දෙපසින් ආලත්ති සේවාව භාර කාන්තාවන් ආශීර්වාද ගායනය සිදු කරමින් ගමන් කිරීම
23.	මාණික්කෙලා
	
කාන්තාවන් විසින් ඉදිරිපත් කරන නැටුමකි
දේව පෙරහැර පිටුපසින් ගමන් කරයි
24.	මූලදෑනි
	
මහපෙරහැරේ අවසානයට ගමන් කරන්නේ මූලදෑනීන්ය
බස්නායක නිලමේ, මොහොට්ටාලවරුන්, ලේකම්වරු, විදානෙලා ආදී අය මෙලෙස ගමන් කරයි
පෙරහැර ආරම්භ කිරීම - කප්සිටුවීම
	සෑම දේවාලයක මෙන් ම පෙරහැර ආරම්භ කරන්නේ කප් සිටුවීම නම් චාරිත්‍රයෙනි
මීටරයක් පමණ දිගැති ලී දණ්ඩක් සිදුරු කරන ලද ගල් පුවරුවක සිටුවා එහි පොල් මලක් බැඳ පොල් ගෙඩි 2 ක් එල්ලා තැබීම කප්සිටුවීමේදී සිදු කෙරේ
මේ සඳහා යොදා ගන්නේ කිරි ගසක ලී දණ්ඩකි
- රුක් අත්තන
		කිරි ගස තෝරා ගෙන එය කැපීමට පෙර හදුන් කිරිපැන් ඉස පසුව කප් ගස කපා ගොක් කොළ ආදියෙන් සරසා පෙරහැරකින් වැඩම කරවා සිංහාසන මණ්ඩපයේ තැන්පත් කරයි
ඉන් පසු වියනක් යටින් හේවිසි හබ්ද පූජා ද සහිත පෙරහැරකින් කප් ගස සිටුවන ස්ථානයට වැඩම කරවයි.කප්ගස රැගෙන පෙරහැර සිංහාසන මණ්ඩපයෙන් පිටත් වන අවස්ථාවේ සමන් දේවාලය සහ පත්තිනි දේවාලයේ කපු මහත්වරුන් දෙදෙනා ඇතුළු පිරිසද පෙරහැරින් පැමිණ සමන් දේවාල අංගනයේදී කප රැගත්පෙරහැර සමඟ එක්වේ
මෙහිදී වළං කඳක් රැගෙන එන කුඹලා ද පෙරහැරට සම්බන්ධ වේ
අනතුරුව කප් සිටුවන ස්ථානයට පෙරහැර ගමන් කර, පිරුවටයකින් ඔතා ඇති කප් ගස ඉන්මුදා කප් සිටුවන පුද්ගලයා විසින් සුභ මොහොත උදාවත් ම කප් ගස සිටුවීම සිදු කරයි
පෙරහැර අවසන් කිරීම - දිය කැපීම
	ඇසළ උත්සවය අවසන් වන්නේ දිය කැපීමේ මංගල්‍යයෙනි
මහ පෙරහැර අවසන් වූ දා රාත‍්‍රියේ පිරිත් නිලය භාර හිමි වරුන් මහ දේවාලයට වැඩමවා පිරිත් දේශනාව ආරම්භ කරයි
ඒ අතරතුර දිය කැපීමට පෙර දේවාලයේදී සිදු කරනු ලබන චාරිත්‍ර එනම් දේවාභරණවලට පළදවා ඇති ඇඳුම් ගලවා ඉවත් කිරිම, දේවාභරණ පෙරහැරින් ගෙන ගොස් රථයේ තැනපත් කිරීම, රථය සිංහාසන මණ්ඩපය දක්වා පෙරහැරින් වැඩම කරවීම හා ආභරණ දෝලියෙහි තැන්පත් කිරීම ආදී සිරිත් ඉටු කරයි
දිය කැපීම සිදු කරන්නේ කළු ගඟේ රත්මල් ඇල්ල නම් ස්ථනයේදීය
එය පිහිටා තිබෙන්නේ සමන් දේවාලයේ සිට සැතපුම් 7 ක් පමණ දුරින් පිහිටි අංගම්මන  නම් ගමේය
ගඟේ වතුර අඩු වැඩි වීම යන සාධකය හෝ වෙනත් බාධාවක් හෝ තිබුණහොත් මෙම දියකැපීමේ මංගල්‍ය ය සිදු කරන්නේ දේවාලයේ ඉදිරිපිට බෝඹූගල කන්ද පාමුල පිහිටි බොලපැන්  ලිඳෙහිය
ගගේ වතුර අඩු අවස්ථාවක් උදා වුවහොත් ගඟ දිය අඩු තැන් වලින් ඔරු ඇඳගෙන යමට අලි ඇතුන්ද සූදානම් කරයි
දෙවියන්ට ආලින්ති ගායනය කරමින් හේවිසි වයමින් රත්මල් ඇල්ල දක්වා පෙරහැරකින් ගමන් කිරීම සිදු කරයි
මෙයට ගඟේ  පෙරහැර යන නමද කියනු ලබයි
අඟුල් දෙකක් පෙරහැරේ ගමන් කරන අතර එම අඟුල් දෙකටම වහලවල් යොදා අලංකාරවත් ලෙස සරසා එක් අඟුලක සමන් දේවාලයේ දෝලාව
ද අනෙකෙහි පත්තිනි දේවාලයේ දෝලාවද වැඩම කරවයි. දේව අඟුල රත්මල් ඇල්ලේ යාහැකි ඉහළම තැනට ගොස් කඹ වලින් බඳිනු ලබයි
ඉන් පසුව කපු මහතාත්, බත්වඩන රාළත්, අඟුල පදවන්නාත් පමණක් අඟුලේ රැඳී සිට අන් සියලු දෙනාම ගොඩ බිමට යැවීම සිඳු කරයි
දිය කැපීම කිසිදු බාහිර පුද්ගලයෙකුට නොපෙනෙන සේ වියන් බැඳ සිදු කරන අතර එය අවසන් වීමෙන් පසු වෙඩිල්ලක් පත්තු කර පෙරහැර ආපසු ගමන් ආරම්භ කරයි
ගඟ දෙපස සිටින ජනයා ගඟට බැස අඟුල දෙපසේ සිට පූජා පවත්වන අතර කපු මහතා සඳුන් නිලක තබා ආශිර්වාද කරනු ලබයි
බැතිමතුන්ට ආශීර්වාද කරමින් ඉතා සෙමින් ආපසු ඇදෙන ගඟේ පෙරහැර කොටාඹේ තොටුපලට පැමිණි පසු ආභරණ ඇතු පිටින් ද දිය කපා ගත් ජලය සහිත කෙන්ඩිය දෝලාවෙන් ද වැඩම කරවයි. මෙම පෙරහැර ඉදිරියෙන් පෙළ ගස්වා ඇති මහ පෙරහැරට එකතුවේ
මහ පෙරහැරේ ඉදිරියෙන්ම සිටින ගරා යකුන් දෙදෙනා දේවාභරණ ගෙන එන ඇතු ලඟට ගොස් සෙත් ශාන්ති කළ පසු වෙඩිල්ලක් පත්තු කොට මහ පෙරහැර ගමන් අරඹයි
පසුව පෙරහැර දෙකම සිංහාසන මණ්ඩපය වෙත පැමිණෙන අතර ගෙවැදීමට නියමිත නැකත් වේලාව පැමිණෙන තුරු සිංහාසන මණ්ඩපයේ දේවාභරණ තැන්පත් කර විවේක ගනියි
පසුව නැකැත් වේලාව පැමිණි පසු සංහිඳේ වීදියේ ගමන් අරඹා දිය කැපු පෙරහැර දේවාලයට ගෙවදී
ඉන් අනතුරුව ගරායකුන් නැට්මක් පවත්වයි.දියකැපීමෙන් ලබා ගන්නා ලද ජලය ඊළඟ වර්ෂයේ දිය කැපීම දක්වා ආරක්ෂා කිරීමට දේවාලය තුළ තැන්පත් කරයි
මෙම දිය කැපීමේ මංගල්‍යය සමඟ  ඇසළ උත්සවය නිමාවට පත්වෙයි
දිය කැපීමට අගුල සැරසූ ආකාරය දැක්වෙන පැරණි කාව්‍යයක්

 රුවන් කණක මුතු මැණික් ද බබලන පත්මරාග යන ජය සිහිලැල්
 මෙවන් පසිඳු කළු ගංඟා ජල පිට මකර තොරණ සිංහාසන වල්
 සවන් බිහිරි කර පොකුර' ඔගෝසා යනෙන කැළඹි ගඟ ඉදිරිය රැල්
 සමන් දෙවිදු අඹ කෙළියට වැඩි තැන සැදුනි මෙවන් තිර දේව අඟුල්*

(ඥාණවිමල හිමි, 2001*

පින්තූර එකතුවකරමු

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය

ඤාණවිමල,කිරිඇල්ලේ
සපරගමුවේ පැරණි ලියවිලි
නුගේගොඩ
මානව හිතවාදී ලේඛක පර්ශදය,2001

එම
සපරගමු දර්ශන
රත්නපුර
ශාස්ත්‍රෝදය යන්ත්‍රාලය, 1967

මාලිමගේ,අශෝක
සුමන සමන් දෙවියෝ
පිටකෝට්ටේ
කතෘ ප්‍රකාශන,2003

රත්නපාල,ඊ.එම්. සමන් දෙවියෝ
ආරිය ප්‍රකාශන,1992

රාජපක්ෂ,ශ්‍රියානි
සබරගමු මහ සමන් දේවාලය
කෝට්ටේ
කාශ්‍යප බණ්ඩාර,2001

වජිරබුද්ධි, මඩලගම
දේව පුරාණය සමන් දෙවිදු හා සමන් දෙවොල
බළංගොඩ
සුනිල් ශාන්ත වීරසේකර

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
<onlyinclude> 

ISO 3166-1 යනු ප්‍රමිතිකරණය සඳහා වූ අන්තර්ජාතික සංවිධානය (ISO) විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ISO 3166 ප්‍රමිතියෙහි කොටසක් වන අතර, මෙමගින් රටවල් වල නම්, පරාධීන දේශභූමි, සහ භූගෝලීය බැඳියාවල විශේෂ ප්‍රදේශ සඳහා සංකේත නියම කරනු ලබයි
වත්මන් සංකේත

නිල වශයෙන් පවරන ලද සංකේත මූලිකාංග
The following is a complete ISO 3166-1 encoding list of the countries which are assigned official codes
It is listed in alphabetical order by the English short country name used by the ISO 3166/MA
Click on the button in the header to sort each column
For more information on each country and the assignment of its code elements, click on its alpha-2 code
ජ දූලත්
	US	ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
	UY	උරුගුවේ
	UZ	උස්බෙකිස්ථානය
	VA	වතිකානුව
	VC	ශාන්ත වින්සන්ට් හා ග්‍රෙනේඩීන්
	VE	වෙනුසුවේලාව
	VG	බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දිවයින්
	VI	ඇමරිකානු වර්ජින් දිවයින්
	VN	වියට්නාමය
	VU	වනාටු
	WF	ෆටූනා
	WS	බටහිර සැමෝවා
	YE	යේමනය
	YT	මයෝටි
	ZA	දකුණු අප්‍රිකාව
	ZM	සැම්බියාව
	ZR	සය‍රේ
	ZW	සිම්බාබ්වේ

sv
ISO 3166#ISO 3166-1-koder
බ්‍රිතාන්‍ය යනු මහා බ්‍රිතාන්‍යය සහ එක්සත් රාජධානිය ආශ්‍රිත නාම-විශේෂණය සහ ජාති-නාමය යි
එය පහත දෙයටද යොමු විය හැක
ජනතාව
 බ්‍රිතාන්‍ය ජනතාව, හෝ බ්‍රිතාන්‍යයන්, එක්සත් රාජධානියේ, අයිල් ඔෆ් මෑන් හී, චැනල් දූපත් වලින් එකක, හෝ බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය භූමිප්‍රදේශ වලින් එකක පුරවැසියන්, සහ ඔවුන්ගෙන් පැවතෙන්නන්
 බ්‍රිතාන්‍යයන්(‍ඓතිහාසික), මහා බ්‍රිතාන්‍යය දූපතෙහි දකුණු කොටසෙහි පුරාතන කෙල්ටික නිවැසියන් 
 බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකත්ව නීතිය, එක්සත් රාජධානියෙහි, චැනල් දූපත් වල සහ බ්‍රිතාන්‍ය කිරීට යටත් ප්‍රදේශ වල පුරවැසියන් පාලනය කෙරෙන නීතිය

භාෂාව
 බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි, එක්සත් රාජධානියෙහි භාවිතා වන ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙහි ආකෘතීන්
 බ්‍රිතාන්‍ය භාෂාව (කෙල්ටික්), බ්‍රිතොනික් යනුවෙන්ද හැඳින්වේ, වෙල්ෂ්, කෝනිෂ් සහ බ්‍රෙටන් භාෂා වලට පූර්වජ, කලෙක බ්‍රිතාන්‍යයෙහි භාෂිත පුරාතන කෙල්ටික් භාෂාව

භූගෝලය
 බ්‍රිතාන්‍ය දිවයින්, මහාද්වීපික යුරෝපයෙහි වයඹ දිග වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි, මහා බ්‍රිතාන්‍යය, අයර්ලන්තය සහ අනෙකුත් කුඩා දූපත් සය-දහසකට වැඩි ගණනක් අයත් දූපත් සමුදායක්
 බ්‍රිතාන්‍ය දූපත්, එක්සත් රාජධානිය, චැනල් දූපත් සහ අයිල් ඔෆ් මෑන් සාමුහිකව විස්තර කෙරෙන නෛතික පදයක්
 බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය, එක්සත් රාජධානිය විසින් පාලනය හෝ පරිපාලනය කරන ලද, ඩොමීනියන, යටත් විජිත, ආරක්ෂිත රාජ්‍යයන්, භාර ප්‍රදේශ සහ අනෙකුත් භූමි ප්‍රදේශයන්
වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන් (දමිළ
வேலுப்பிள்ளை பிரபாகரன்
1954 නොවැම්බර් 26 – 2009 මැයි 18) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු නැගෙනහිර ස්වාධීන දෙමළ රාජ්‍යයක් බිහිකිරීමට උත්සාහ කළ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (LTTE) සංවිධානයේ ආරම්භක නායකයා ය
ළමයින් 4 දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලයා වූ ප්‍රභාකරන් ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය අර්ධද්වීපයේ උතුරු වෙරළ තීරයේ ඇති වැල්වෙටිතුරෙයි හි උපත ලැබීය
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ සංස්කෘතියේ සහ සාහිත්‍යයේ හදවත ලෙස සැළකිය හැකි යාපනය ප්‍රදේශයේ එවකට දෙමළ ජාතිවාදී අදහස් ප්‍රචලිත වන්නට විය
මෙයට ප්‍රධානම හේතුව ලෙස සැළකිය හැක්කේ 1948 ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස ලැබීමෙන් පසුව පත්වූ ශ්‍රී ලාංකාවේ රජයන් විසින් දෙමළ ජනයාට නොයෙක් ආකාරයට සිදුවූ වෙනස්කම් කිරීම් ය
1976 ආරම්භ වූ LTTE ය වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත් වූයේ, ඔවුන් 1983 දි ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ සෙබළුන් 13 දෙනෙකු මරණයට පත් කළ රැක සිට පහර දීමකින් පසු වය
මෙම ප්‍රහාරයෙන් පසුව සිදුවූ කලු ජූලිය මගින් රටපුරා දෙමළ වැසියන් දහස් ගණනක් මරණයට පත් වූ අතර, එය ශ්‍රී ලංකානු සිවිල් යුද්ධයේ ආරම්භය ලෙස සැළකේ. 

ප්‍රභාකරන් තම ප්‍රචන්ඩකාරි සහ ත්‍රස්තවාදි ක්‍රියා නිසා දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක් වී ඇත
LTTE ය රටවල් 32 ක් මගින් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් ලෙස නම් කරන ලදී
මේවාට පිළිතුරු දෙමින් ප්‍රභාකරන් පැවසුවේ තමා ප්‍රචන්ඩත්වය තෝරාගත්තේ ප්‍රචන්ඩ-නොවන අරගල නිෂ්එල වූ බැවින් යනුවෙනි
කෙසේ නමුත් ඔහු ආරම්භ කළ වසර 30 ක යුද්ධයෙන් සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් වැසියන් දහස් ගණනක් විපතට පත් විය
ඔහු Jan Pulkowo Janowka වැනි බටහිර ජර්මනියේ රැඩිකල්වාදීන් සමඟ සන්ධානගත වූ විප්ලවවාදී සමාජවාදියෙකි
මේ සමඟ ඔහු මුවර්ස් දහසක් මරා දැමූ දුම්රියක් පීලි පැනුවේය
චරිත කතා
දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි
එල්.ටී.ටී.ඊ. නායකයෝ
ත්‍රස්තවාදී නායකයෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
පුරා විද්‍යාවේ ඉතිහාසය

පුරා විද්‍යාවේ ඉතිහාසය දිනෙන් දින දියුණු වන වෘත්තීයකරණය වීම්වලින් එකක් වන අතර එමඟින් සමීක්ෂණයට ලක් කරනු ලබන ප්‍රදේශයේ හැකිතාක් දත්ත ලබා ගැනීම සඳහා දිනෙන් දින වැඩි වන තාක්ෂණික ක්‍රම පරාසයක් යොදා ගනී
පුරාතන ස්මාරක කැනීම හා කෞතුක භාණ්ඩ එකතු කිරීම වසර දහස් ගණනක් පුරාවට පැවතී ඇති නමුත් ඒවා බොහෝ විට සිදු වී ඇත්තේ වටිනා දෑ එකතු කිරීමට හෝ සෞන්දර්යාත්මක වශයෙන් වැදගත් මානව කෘති ලබා ගැනීමටය
එහි භෞතික අවශේෂ හරහා අතීතය පිළිබඳ ක්‍රමානුකූල අධ්‍යයනය කිරීම ඇරඹුනේ 19 වන සියවසේ දීය
මෙහි සැලකිය යුතු මුල්කාලීන දියුණු වීමක් වූයේ 1829 දී පුරා විද්‍යාත්මක අනුරූපතා පිළිබඳ ආයතනයේ එඩ්වඩ් ජෙහාඩ් හා ඔහුගේ පිරිස විසින් රෝමයේ සිදු කළ සොයා ගැනීම්ය
පුරා විද්‍යාත්මක ක්‍රම ඒ සඳහා ආශාවක් ඇති ආධුනිකයන් විසින් හා වෘත්තීයමය පුරා විද්‍යාඥයින් විසින් දියුණු කළ අතර ඔවුන් අතරට ඕගස්ටස් පිට් රිවස් හා විලියම් ෆින්ඩර්ස් පෙට්‍රි ඇතුළත් වේ
මෙම ක්‍රියාවලිය 20 වන සියවසේ දී මෝටයිමර් වීලර් වැනි පුද්ගලයන් විසින් අඛණ්ඩව සිදු කළ අතර ඔවුන්ගේ කැනීම් සඳහා වූ අතිශය ශික්ෂාකාමී ප්‍රවේශය ලබා ගත හැකි සාක්ෂිවල තත්වය වර්ධනය කරන ලදී
20 සියවස අතරතුර දී නාගරික පුරා විද්‍යාවේ හා ඉන්පසු මුදා ගැනීමේ පුරා විද්‍යාවේ දියුණුවීම් පුරා විද්‍යාත්මක විද්‍යාවේ දියුණුවත් සමඟ වඩාත් වැදගත් සාධක බවට පත්විය
එමඟින් ලබා ගත හැකි දත්ත ප්‍රමාණය අතිශයින් වර්ධනය විය
මෙහි තවත් අංශයක් වන පුරා විද්‍යාත්මක තාරකා විද්‍යාව පුරා විද්‍යාව ලෙස නොහඳුනන නමුත් එය සංස්කෘතිකමය සන්දර්භයක් පුරා පුරාතන හෝ සාම්ප්‍රදායික තාරකා විද්‍යාව පිළිබඳ අධ්‍යයන සමඟ ගණුදෙණු කරයි
org/wiki/Archaeology#History_of_archaeology

පුරාවිද්‍යාව
විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
මුතු හා මුතුපරවල තිඹිරිගෙය සප්ත මහා සාගරයයි
මේ වටා ගෙතී ඇත්තේ හරි අපූරු කතාන්දරය
මහ මුහුද මුතු සඟවාගෙන විසිරී පැතිරී පවතින රහස් ගුහාවක් වැනිය
ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක වි
මු
ලොකුබණ්ඩාර ශූරීන් මුතු ගැන වරෙක පවසා සිටියේ මුතුඇට මෙන්ම වූ හරි ලස්සන කතාවකි
සාගර කුස තුළ සිsටින මුතු බෙල්ලකුගේ කුසට කැති නැකතකින් තුෂර බිංදුවක් ඇතුළු වූ විට මුතුබෙල්ලා එය අනර්ඝ ලෙස මුතු ඇටයක් බවට පත්කරන බැව් සංස්කෘත ශ්ලෝකයක් උපුටා දක්වමින් හෙතෙම සඳහන් කළේය
සැබැවින්ම අපේ

මුතු කර්මාන්තය 
මුතු කර්මාන්තයට ඇත්තේ දිගු ඉතිහාසයකි
අනාදිමත් කාලයක සිටම මේ පුංචි දිවයින ඉන්දියන් සාගරයේ මුතුඇටය වශයෙන් විරුදාවලිය ලැබුවේ එබැවිනි
වෛදික යුගයේ අශ්ව මේධය සඳහා සැරසීමට මුතු ගෙන යනු ලැබුවේ ලක්දිවින් යෑයි ද මතයක් පවතී
එමෙන්ම දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා අශෝක රජතුමා වෙත යෑවූ තෑගි අතර මුතු ද තිබූ බව සඳහන් වේ
පුරාතනයේ සිටම ලංකාව පෙර අපර දෙදිග වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයකි
එකල ලංකාවෙන් වැඩි වශයෙන්ම අපනයනය කරන ලද්දේ මුතු මැණික් ඇත්දත් සහ දළ ඇතුන්ය
මේ තුළින් පැහැදිලි වන්නේ පුරාතනයේ සිටම ලංකාව මුතුවලින් පොහොසත්ව තිබූ බවය
මුතු ඉතිහාසය 

මුතු ගැන කතා කරන විට කාන්තාවන් ගැන කතා නොකරම බැරිය
කාන්තාව මුතුවලට දැක්වූයේ දැඩි ඇල්මකි
ලොල්බවකි
ස්ත්‍රියගේ කරේ තිබුණු මුතු දෙපට ගැන අපේ ජනකවීන් හරි අපූරුවට වර්ණනා කොට ඇත්තාහ
මේ එවැනි ජනකවියෙකි
කටුගස්තොටේ මම තනියම නාන කොට
ළමිස්සියක් බැස්සයි මගෙ ඉස්සර ට
කරේ තිබුණු මුතු දෙපටේ ලස්සන ට
ගෙන යන්නට සිතුනයි මට ඈ ගමට

එමෙන්ම ඉසුරුමුණි පෙම් යුවළගේ ද පයෝදර දක්වා වැටෙන මුතු දෙපටක් ආභරණ වශයෙන් තිබී ඇත
මුතු කෙළිය ද එකල කාන්තාවන් අතර පැවැති ඉතා පැරණි ක්‍රීඩාවකි
මෙම ක්‍රීඩාව එකල රජමැඳුරටත් ධනවතුන්ටත් පමණක් සීමා වූ අතර පසුව එය පොදු ජනතාව අතරට ද පැමිණියේය
මේ මුතු කෙළිය ගැන සඳහන් ජනකවියකි