Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
රුසියානු අධිරාජ්‍යය (1721-1917)

මහා පීටර්

මහා පීටර් (I වන පීටර්, 1672-1725) රුසියාව තුලට මධ්‍යගත ඒකාධිපතිත්වය ගෙන ආ අතර තම රට යුරෝපීය රාජ්‍ය පද්ධතියට ගෙන ඒමේ ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය
බෝල්ටික් මුහුදේ සිට පැසිෆික් සාගරය දක්වා විහිදුණු රුසියාව දැන් ලෝකයේ විශාලතම රට විය
භූමියෙන් අතිමහත් බහුතරයක් පදිංචි නොවූ අතර ගමනාගමනය මන්දගාමී විය
එහි ව්‍යාප්තිය බොහෝමයක් 17 වන සියවසේ සිදු වූ අතර, 17 වන සියවසේ මැද භාගයේ දී පැසිෆික් කලාපයේ පළමු රුසියානු ජනාවාස පිහිටුවන ලදී
කියෙව් නැවත අත්පත් කර ගැනීම සහ සයිබීරියානු ගෝත්‍රිකයන් සාමකාමී කිරීම සිදුවිය
කෙසේ වෙතත්, මෙම විශාල භූ දර්ශනය පුරා පැතිරී තිබුණේ මිලියන 14 ක ජනගහනයක් පමණි
කෙටි වර්ධන සමයක් සමඟ, ධාන්‍ය අස්වැන්න බටහිර රටවලට වඩා පසුපසින් තිබූ අතර අර්තාපල් ගොවිතැන තවමත් පුළුල් වී නොතිබුණි
එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, ජනගහනයේ ශ්‍රම බලකායෙන් අතිමහත් බහුතරය කෘෂිකර්මාන්තයේ යොදවා තිබුණි
රුසියාව මුහුදු වෙළඳාමෙන් තවදුරටත් හුදෙකලා වී තිබූ අතර එහි අභ්‍යන්තර වෙළඳාම, සන්නිවේදනය සහ නිෂ්පාදනය සෘතුමය වශයෙන් රඳා පැවතුනි
පීටර් රුසියානු හමුදාව ප්‍රතිසංස්කරණය කර රුසියානු නාවික හමුදාව නිර්මාණය කළේය
පීටර්ගේ පළමු යුධ ප්‍රයත්නයන් ඔටෝමාන් තුර්කිවරුන්ට එරෙහිව යොමු කරන ලදී
ඔහුගේ අරමුණ වූයේ අසෝව් නගරය අල්ලාගෙන කළු මුහුදේ රුසියානු අඩිතාලමක් ස්ථාපිත කිරීමයි
ඉන්පසු ඔහුගේ අවධානය උතුරට යොමු විය
වයිට් මුහුදේ, වසරකට මාස නවයක් හිමෙන් මිදී පවතින  Archangel හැර පීටර්ට තවමත් ආරක්ෂිත උතුරු වරායක් නොතිබුණි
බෝල්ටික් ප්‍රදේශය වෙත ප්‍රවේශය ස්වීඩනය විසින් අවහිර කරන ලද අතර, එහි භූමි ප්‍රදේශය එය පැති තුනකින් වට කර ඇත
"මුහුදට කවුළුවක්" සඳහා වූ පීටර්ගේ අභිලාෂයන් නිසා ඔහු 1699 දී ස්වීඩනයට එරෙහිව, පෝලන්ත-ලිතුවේනියානු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය සහ ඩෙන්මාර්කය සමඟ රහසිගත සන්ධානයක් ඇති කරගත් අතර එය මහා උතුරු යුද්ධය හට ගැනීමට හේතු විය
මහා පීටර් 1725 දී මිය ගියේ නිසි අනුප්‍රාප්තිකයක් ඉතිරි නොකරමිනි, නමුත් ඔහුගේ පාලන කාලය අවසන් වන විට රුසියාව විශාල බලවතෙකු බවට පත් වී තිබුණි
මහා පීටර් ට පසුව උසස් නිලධාරීන්ගේ බලගතු කණ්ඩායමක ප්‍රධානියා වූ ඔහුගේ දෙවන භාර්යාව වූ කැතරින් I (1725-1727) රාජ්‍යයත්වයට පත් වූ අතර, ඇගෙන් පසුව ඔහුගේ බාල මුනුපුරා වන පීටර් II (1727-1730) ද , පසුව ඔහුගේ ලේලිය මෙන්ම සාර් අයිවන් V ගේ දියණිය වූ ඇනා (1730-1740) ද බලයට පත් විය
ඇනාගේ උරුමක්කාරයා කුමන්ත්‍රණයකින් ඉක්මනින් නෙරපා හරින ලද අතර පළමුවන පීටර්ගේ දියණිය වන එලිසබෙත් 1741 සිට 1762 දක්වා පාලනය කළාය
ඇගේ පාලන සමයේදී රුසියාව සත් අවුරුදු යුද්ධයට සහභාගී වූවාය
මහා කැතරින්

මහා පිටර්ගෙන් පසුව සංසන්දනාත්මක අභිලාෂකාමී පාලකයෙකු පෙනී සිටීමට වසර 40 කට ආසන්න කාලයක් ගත විය
කැතරින් II, "මහා කැතරින්" (r
1762-1796), රුසියානු කිරුළට ජර්මානු උරුමක්කාරයා වූ III වන පීටර් සමඟ විවාහ වූ ජර්මානු කුමරියකි
ඔහු දුර්වල පාලකයෙක් වූ අතර, කැතරින් 1762 දී කුමන්ත්‍රණයකින් ඔහුව බලයෙන් පහකරමින් රැජිනක් බවට පත් විය
කැතරින් ප්‍රබුද්ධත්වයේ පරමාදර්ශයන්ට උද්‍යෝගයෙන් සහාය දුන් අතර එමඟින් ප්‍රබුද්ධ ඒකාධිපතියෙකුගේ තත්ත්වය උපයා ගත්තේය
ඇය කලාව, විද්‍යාව සහ ඉගෙනීම සඳහා අනුග්‍රහය දැක්වූවාය
මහා පීටර්ගේ මරණයෙන් පසු ආරම්භ වූ රුසියානු වංශාධිපතිත්වයේ පුනර්ජීවනය සඳහා ඇය දායක විය
කැතරින් විසින් රුසියානු වංශවතුන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ නිදහස නැවත තහවුරු කිරීම සහ අනිවාර්ය රාජ්‍ය සේවය අහෝසි කිරීම සඳහා ප්‍රඥප්තිය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
ඇය සියලුම පල්ලි ඉඩම්වල පාලනය අත්පත් කර ගත් අතර, ආරාමවල ප්‍රමාණය විශාල ලෙස අඩු කර, දිවි ගලවා ගත් පූජකයන් දැඩි අයවැයක් මත තැබුවාය
පුළුල් විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා කැතරින් විශාල වශයෙන් වියදම් කළාය
ඇය Targowica කන්ෆෙඩරේෂන් හි සහයෝගය ඇතුළු ක්‍රියාවන් මඟින් පෝලන්ත-ලිතුවේනියානු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය කෙරෙහි රුසියානු දේශපාලන පාලනය පුළුල් කළාය
ඇගේ දේශපාලන ව්‍යාපාරවල පිරිවැය මෙන්ම දාසයන්ට තම ස්වාමිවරුන්ගේ ඉඩම් වල තමන්ගේ කාලය මුළුමනින්ම පාහේ කැප කිරීමට සිදු වූ පීඩාකාරී සමාජ ක්‍රමය නිසා 1773 දී විශාල ගොවි නැගිටීමක් ඇති විය
පුගචෙව් නම් කොසැක් වරයෙකුගේ මගපෙන්වීමෙන් ඇති වූ එම විරෝධතා ව්‍යාපාරයේ දී "සියලුම ඉඩම් හිමියන් එල්ලා දමව්
" යනුවෙන් දැඩි හඬින් සටන් පාඨ හඬ ගෑ විරෝධතාකරුවෝ මොස්කව් අල්ලා ගන්නා බවට තර්ජනය කළහ
කැතරින් එම කැරැල්ල මර්ධනය කර දැමුවාය
යුරෝපයේ අනෙකුත් ප්‍රබුද්ධ ඒකාධිපතියන් මෙන්, කැතරින් ඇගේම බලය තහවුරු කරනු වස් වංශවතුන් සමඟ සන්ධානයක් ඇති කළාය
කැතරින් දුර්වල වෙමින් පැවති ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව යුද්ධ දෙකක් (1768-1774, 1787-1792) සාර්ථකව දියත් කළ අතර රුසියාවේ දකුණු මායිම කළු මුහුද දක්වා ඉදිරියට ගෙන ගියාය
රුසියාව 1783 දී ක්‍රිමියාව ඈඳා ගත් අතර කළු මුහුදේ බලඇණිය නිර්මාණය කළේය
ඉන්පසුව, ඔස්ට්‍රියාවේ සහ ප්‍රෂියාවේ පාලකයන් සමඟ මිත්‍ර වීමෙන්, ඇය පෝලන්ත-ලිතුවේනියානු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයේ භූමි ප්‍රදේශ අත්පත් කර ගත් අතර, සියවසකට පසු කතෝලික නොවන, ප්‍රධාන වශයෙන් ඕතඩොක්ස් ජනගහනය මත පැවති රුසියානු පාලනය, පෝලන්තයේ බෙදීම් අතරතුර, මධ්‍යම යුරෝපයට ඇතුළු වෙමින් රුසියාවේ මායිම වඩාත් බටහිර දෙසට තල්ලු කරන ලදී
ආශ්‍රිත

 
රුසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ගූගල් සෙවුම යනු ගූගල් සමාගම විසින් නිර්මාණය කරන ලද වෙබ් සෙවුම් යන්ත්‍රයකි
දිනකට ලොව පුරා සෙවුම් බිලියන තුනකට වඩා සපයන එය දැනට විශ්ව විසිරි වියමනේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය සෙවුම් යන්‍ත්‍රයයි
පෝල් වෝකර් 1987 සැප්තැම්බර්  12 දින උපත ලැබූ ඇමෙරිකානු නළුවෙකි
වර්ෂ 2001 දී, වෝකර් Fast and Furious  චිත්රපටය තුළ Brian O'Conner චරිතය සදහා අන්තර්ජාතික කීර්තිය ලබා ගෙන ඇත
තවද ඔහු රඟපෑ චිත්‍රපට අතර Eight Below, Timeline, Into the Blue, Joy Ride සහ Running Scared වේ
ඔහු 2013 නොවැම්බර් 30 දින වාහන අනතුරකින් මිය ගියේය
ඔහුගෙ මරනයෙන් පසු චිත්‍රපට 3ක් නිකුත් කර ඇත
එවටක ඔහු රගපෑ චිත්‍රපට අතර Hours (2013), Brick Mansions (2014) සහ Furious 7(2015) වේ
Wiz Khalifa විසින් ගායන කරන "See You Again" ගීතය ඔහුට උපහාරයක් විය
ජීවිතයේ මුල් අවධිය

කැලිෆෝනියාවේ, Glendale නගරයේ උපත ලැබු වෝකර්, සිය මව cheryl walker  විලසිතා නිරූපිකාවක් වන අතර ඔහුගෙ පියා වන Paul William Walker 111 කසල කානු කොන්ත්රාත්කරුවෙකු හා සටන්කරුවෙක් විය
William Walker, Golden Gloves හි ශුර්තාවය දෙවරක් ලබා ඇත
Walkerගේ සිය පිය පාර්ශවයේ ඔහුගෙ සීයා වන “'Irish' Billie Walker”  බොක්සිං වෘර්තියේ යෙදීය
Paul පරම්පරාවේ බොහෝ අය ඉංග්‍රීසි වන අතර සමහරු අයර්ලන්ත,ස්විස්සර්ලන්ත සහ ජර්මන් ජාතීන් වූහ
ඔහුගෙ සීයා කෙනෙක් Ford මෝටර් රථ කර්මාන්ත ශලාවෙ හිටපු ධාවකයෙක් විය
සහොදර,සහෝදරියන් පස්දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක වැදිමලා Walker විය
ඔහු ලොස් ඇන්ජලීස්වල පිහිටි Sunland community සහ සැන් ෆර්නෑන්ඩෝ නිම්නයේ පිහිටි Attended high school හි අද්‍යාපනය ලබා ඇති අතර 1991දී Sun Valley වල   Village Christian School හිදී ඔහුගේ උපාදිය ලැබීය
ඔහු "සාන්තුවරුන්ගේ අවසන් දවසේ යේසුස් ක්රිස්තුස් පල්ලිය (The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints)" හි සාමාජිකයෙකු ලෙස මතු විය
උසස් පාසැල් යාමෙන් පසුව Walker සාගර ජීව විද්‍යාව හැදෑරීම සදහා දකුණු කැලිෆෝනියාවේ පිහිටි Several Community colleges පිටත් විය
වෘත්තීය ජීවිතය

පෞද්ගලික ජීවිතය

මරනය

චිත්‍රපට

නළුවෝ
හිරෝෂිමා (ජපන්
広島市 හිරොෂිමා-ශි) යනු ජපානයේ නගරයක් වන අතර හිරෝෂිමා දිස්ත්‍රික්කයේ අගනුවරද වේ
එමෙන්ම එය ජපානයේ විශාලතම දූපත වන හොන්ෂු දූපතේ බස්නාහිර ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති චූගොකු ප්‍රදේශයේ විශාලතම නගරයද වේ
ජපන් බසින් හිරෝෂිමා (広島) යන්නෙන් අදහස් වන්නේ "පුළුල් දූපත" යන්නයි
1889 අප්‍රේල් 1 වැනිදා සිට හිරෝෂිමාව 'නගරයක්' ලෙස සලකන ලදී
1980 අප්‍රේල් 1 වැනිදා එය රජය විසින් නියම කරන ලද නගරයක් හෙවත් නාමෝද්දේශිත නගරයක් ලෙස නම් කරන ලදී
2006 වසරේ ඇස්තමේන්තුගත සංඛ්‍යාලේඛන වලට අනුව හිරෝෂිමාවේ 1,154,391ක ජනගහනයක් පදිංචි වී සිටී. 2011 අප්‍රේල් මාසයේ සිට කසුමි මත්සුයි හිරෝෂිමාවේ නගරාධිපති ධූරය හොබවයි.

හිරෝෂිමාව ලෝකයා විසින් වඩාත් හොඳින් හඳුනාගෙන තිබෙන්නේ න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයකට ලක් වූ ලොව ප්‍රථම නගරය ලෙසය
ඒ එක්සත් ජනපද යුධ හමුදා ගුවන් හමුදාව (USAAF) විසින් දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමට දින කිහිපයකට පෙර, එනම් 1945 අගෝස්තු 6 වැනිදා පෙ.ව. 8
15ට හිරෝෂිමා නගරයට ගුවනින් පරමාණු බෝම්බයක් හෙලීමෙන් අනතුරුවයි.

ඉතිහාසය

සෙන්ගොකු යුගය (1589–1871) 

ජපානයේ බලවත් යුධ හමුදා අණදෙන නිලධාරියෙකු වූ මෝරි තෙරුමොටෝ විසින් 1589 දී සෙටෝ අභ්‍යන්තර මුහුදු ඉවුරේ ගංගා ඩෙල්ටාවේ හිරෝෂිමා නගරය පිහිටුවන ලදී
අකි පළාතේ කෝරියාමා මාලිගය හැරදා පැමිණි ඔහු, හිරෝෂිමාව ඔහුගේ අගනුවර බවට පත්කර ගත්තේය
හිරෝෂිමා මාලිගය ඉතා ඉක්මනින් ඉදිකළ ඔහු 1593 දී එහි පදිංචි විය
එම කාලය වන විට ඔහු සෙකිගහරා සටන පරාජය වෙමින් සිටියේය
එම සටනේ ජයග්‍රාහකයා වූ ටෝකුගාවා ඉයෙයාසු පසුව හිරෝෂිමාව සහ අකි පළාත සියතට ගත් අතර, එයින් අකි පළාත ඔහුට සහය දැක්වූ දයිමියෝවරයෙකු වූ මසනොරි ෆුකුෂිමා වෙත ලබාදෙන ලදී
අධිරාජ්‍ය යුගය (1871–1939) 

1871 දී හන් ක්‍රමය අවලංගු කිරීමෙන් පසුව හිරෝෂිමාව, හිරෝෂිමා දිස්ත්‍රික්කයේ අගනුවර බවට පත්විය
අධිරාජ්‍ය යුගය තුල ජපාන ආර්ථිකය ප්‍රථමික ග්‍රාමීය මට්ටමේ සිට නාගරික මට්ටමට මාරුවීමේදී, හිරෝෂිමාව ප්‍රධාන නාගරික මධ්‍යස්ථානයක් බවට හැරිණි
1870 දශකයේදී රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබූ ඉංග්‍රීසි පාසල් හතෙන් එකක් හිරෝෂිමාවේ පිහිටවනු ලැබීය
හිරෝෂිමාව වැදගත් වරාය නගරයක් බවට පත්කරමින්, 1880 දශකයේදී එවකට හිරෝෂිමා ආණ්ඩුකාර සඩාකි සෙන්ඩාගේ  මූලිකත්වයෙන් උජිනා වරාය ඉදිකරන ලදී
1894 වසරේදී සන්යෝ දුම්රිය මාර්ගය හිරෝෂිමාව දක්වා දීර්ඝ කෙරිණි
පළමු චීන-ජපන් යුද්ධය පැවති සමයේදී යුධමය කටයුතු සඳහා හිරෝෂිමා ප්‍රධාන දුම්රියපළේ සිට වරාය දක්වා ද දුම්රිය මාර්ගයක් තනන ලදී
එම යුද්ධය අතරතුර කාලයේදී ජපාන රජය තාවකාලිකව හිරෝෂිමාවේ පිහිටුවන ලද අතර, මෙයිජි අධිරාජ්‍යයා විසින් 1894 සැප්තැම්බර් 15 සිට 1895 අප්‍රේල් 27 දක්වා කාලය තුල සිය මූලස්ථානය හිරෝෂිමා මාලිගය තුල පවත්වාගෙන යනු ලැබීය
චීන-ජපන් යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා චීන සහ ජපන් නියෝජිතයින් අතර පළමු වටයේ සාකච්ඡා 1895 පෙබරවාරි 1 සිට 4 දක්වා කාලය තුල හිරෝෂිමාවේදී පැවැත්විණ
19 වන සියවසේ අගභාගයේදී කපු මෝල් ඇතුළු තවත් කර්මාන්තශාලා රැසක් මෙම නගරයේ ස්ථාපනය කරන ලදී
1904 වසරේ රුසියානු-ජපාන යුද්ධය පැවතී සමයේදී යුධමය සැපයුම් නිෂ්පාදනය හා සංවර්ධනය කිරීම සඳහා හිරෝෂිමා නගරය තවදුරටත් කාර්මිකකරණය විය
හිරෝෂිමා දිස්ත්‍රික් වාණිජ ප්‍රදර්ශන ශාලාව 1915 දී ඉදිකරන ලද්දේ නව නිෂ්පාදන වෙළදාම් කිරීමේ සහ ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසය
පසුව එහි නම හිරෝෂිමා දිස්ත්‍රික් නිෂ්පාදන ප්‍රදර්ශන ශාලාව ලෙසත්, ඊටත් පසුව එය හිරෝෂිමා දිස්ත්‍රික් කාර්මික ප්‍රවර්ධන ශාලාව ලෙසත් වෙනස් කෙරිණි
පළමු ලෝක යුද්ධය පැවති සමයේදී ජපානය මිත්‍ර පාක්ෂික හමුදාවක් ලෙස යුද්ධයට එක්වීමත් සමග හිරෝෂිමාව යුධ කටයුතු වල කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත්විය
එම කාලයේදී ජර්මානු යුධ සිරකරුවන් 500ක් පමණ හිරෝෂිමා බොක්කේ පිහිටි නිනොශිමා දූපතේ සිර කර සිටියහ
පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් අනතුරුව තවදුරටත් නගරයක් වශයෙන් වර්ධනය වූ හිරෝෂිමාවට 1923 මැයි 4 දින කතෝලික පල්ලිය විසින් අපෝස්තළුවරයෙක්ද පත්කරන ලදී
දෙවන ලෝක යුද්ධය සහ පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරය (1939-1945) 

දෙවන ලෝක යුද්ධය පැවති සමයේදී ජපාන දෙවන සාමාන්‍ය හමුදාවත්, චූගොකු ප්‍රාදේශීය හමුදාවත් සිය මූලස්ථානය බවට පත්කරගෙන තිබූයේ හිරෝෂිමා නගරයයි
හමුදා නාවික අංශයේ මූලස්ථානය උජිනා වරායේ පිහිටුවා තිබුණි
නගරය තුල යුධ සැපයුම් ගබඩා රැසක් තිබූ අතර එය වැදගත් නාවික තොටුපලක්ද විය
දෙවන ලෝක යුධ සමයේදී ටෝකියෝ සහ ජපානයේ තවත් නගර රැසකට එල්ල වූ බෝම්බ ප්‍රහාර නිසා විශාල වශයෙන් ජීවිත හා දේපල හානි සිදුවිය
උදාහරණයක් වශයෙන් 128,000ක පිරිසක් ජීවත් වූ ටොයෝමා ප්‍රදේශයට එල්ල වූ ප්‍රහාර වලින් එම නගරය මුළුමනින්ම පාහේ විනාශ වූ අතර, ටෝකියෝවට එල්ල වූ ප්‍රහාර වලින් 100,000ක් පමණ මියගියහ
නමුත් එවැනි ගුවන් බෝම්බ ප්‍රහාර හිරෝෂිමාවට එල්ල වූයේ නැත
එහෙත් නගරයට එවැනි තර්ජනයක් තිබෙන බව බලධාරීහු හඳුනාගෙන සිටියහ
එබැවින් හිරෝෂිමාව එවැනි ප්‍රහාර වලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා නිවාස කඩාදමා ගිනිබාධක ඉදිකිරීමට වයස අවුරුදු 11-14 ත් අතර පාසල් සිසුන් යොදවන ලදී
1945 අගෝස්තු 6 වැනි සඳුදා දින පෙ.ව. 8
15 ට හිරෝෂිමා වැසියන් 80,000ක් පමණ සෘජුවම ජීවිතක්ෂයට පත්කරමින්, කර්නල් පෝල් ටිබෙට්ස් විසින් පදවන ලද බෝයිං බී-29 සුපර්ෆෝට්‍රස් වර්ගයට අයත් එනෝලා ගේ නමැති ඇමරිකානු බෝම්බ හෙලීමේ ගුවන්යානය විසින් ලිට්ල් බෝයි නමැති පරමාණු බෝම්බය හිරෝෂිමාවට හෙලන ලදී
එම වසර අවසානය වනවිට එම ප්‍රහාරයෙන් තුවාල ලැබීම නිසා සහ අහිතකර විකිරණයන්ට නිරාවරණය වීම නිසා මියගිය ගණන 90,000-166,000 අතර විය
පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරයට පෙර නගරයේ ජනගහනය 340,000-350,000 අතර විය
දලවශයෙන් නගරයේ ගොඩනැගිලිවලින් 70%ක් පමණ සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වූ අතර තවත් 7%ක් දරුණු හානි වලට ලක්විය
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජයග්‍රාහී කණ්ඩායම විසින් ජපානය අත්පත්කරගෙන සිටි කාලය තුලදී, හිරෝෂිමා නගරයේ විනාශය දැක්වෙන ඡායාරූප සහ පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරය පිලිබඳ පරීක්ෂණ කල කොමිසමේ වාර්ථා ලෝක ප්‍රජාවට හෙලිකිරීම වාරණය කර තිබුණි
එම වාරණය ඉවත් වූයේ ජපානයට ස්වයං පාලන බලය ලබාදුන් 1951 සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ සාම ගිවිසුමින් පසුවය
නගරයේ නිල පුෂ්පය වනුයේ කනේරු මලයි
එලෙස කනේරු මල යොදාගැනීමට හේතුව වනුයේ, පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් පසුව නගරයේ පළමුව පිපුණු මල් වර්ගය වූයේ කනේරු මල් නිසාය
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත 
 ජපානය
 හිරෝෂිමා ප්‍රාන්තය

විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ආසියාව
ජපානය
ජපානයේ නගර
දෙවන ලෝක යුද්ධය
නගර
රන්බීර් කපූර් යනු 1982 සැප්තැම්බර් 28 වන දින උපන්  ඉන්දියානු නලුවෙකි
සිය බොලිවුඩ්   වෘත්තීය ජීවිතය තුළින්, ඔහු ඉන්දියාවේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය සහ වැඩිම වැටුප් ලබන නළුවන්ගෙන් එක් අයෙක් බවට පත්ව ඇත
ඔහු ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන 5ක් ඇතුළු සම්මාන රැසක්, දිනා ගත් දක්ෂ සහ හැකියාවන් රැසකින් පිරිපුන් නලුවෙකි
රන්බීර් කපූර්, නළුරිශී කපූර්ගේ සහ නිලිනීටු  සින්ග්ගේ පුතා වන අතර, අධයක්ෂකවරයෙක් හා නළුවෙකු වන රාජ් කපූර්ගේ මුනුබුරාය
ඔහු, පිළිවෙලින්, දෘශය කලා පාසල සහ ලී ස්ට්‍රාස්බර්ග් රඟහල හා චිත්‍රරපට ආයතනයේ චිත්‍රපට නිපැයුම සහ රංගන ක්‍රම පිලිබඳව ඉගෙනුම ලැබූ අතර,  2005දී සංජය ලීලා බන්සාලිගේ  බ්ලැක්  චිත්‍රපටයට සහය දක්වනවා
රන්බීර් කපූර් ඔහුගේ චිත්‍රපට මංගලාවතරනය සංජය ලීලා බන්සාලි නිපැයූ ඛේදජනක ආදර කතාවක් වන සාවරියා (2007) හරහා සිදු කල අතර, ඔහු එය සඳහා ෆිල්ම් හොඳම පිරිමි නවකයාට හිමි ෆෙයාර් සම්මානය දිනා ගනු ලැබුවා
ඔහු  2009 වෙිකප් සිඩි, විකට චිත්‍රපටයක් වන ආජබි ප්‍රේම් කී ඝසබ් කහානී, සහ රොකට් සිංගේ
සේල්ස්මන් ඔෆ් දි යර් යන චිත්‍රපට තුනේ ඔහුගේ රංගනය සඳහා හොඳම නළුවාට හිමි ෆෙයාර් සම්මානය නිපුණතා සම්මානය දිනා ගනු ලැබුවා
රොක්ස්ටාර් (2011) සහ හාස්‍යජනක චිත්‍රපටයක් වන බර්ෆි
(2012) යන චිත්‍රපට 2 සඳහා රන්බීර් කපූර් එකපිට හොඳම නළුවාට හිමි ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මානය 2වරක් දිනා ගනු ලැබුවා
යේ ජවානී හේ දිවානී (2013) චිත්‍රපටයට ඔහුගෙන් ලැබුනු දායකත්වය මත එය  වැඩිම ආදායම් ඉපයූ බොලිවුඩ් චිත්‍රරපට වලින් එකක් බවට පත් වූ අතර, බොලිවුඩ් නළුවන් අතර ප්‍රමුඛ පෙලේ නළුවෙකු බවට පත් වීමට මෙය ඔහුට මාර්ගය පාදන ලදි
චිත්‍රරපට රඟපෑම් වලට අමතරව, කපූර්  පුන්යාධාර  කටයුතු සඳහාද සහය දක්වන අතරම  ඔහු ඉන්දීය සුපර් ලීග් පාපන්දු කණ්ඩායමේ අයිතිකරුද වනවා
ඔහුගේ සාමාන්‍ය ජීවිතයේ සිදුවීම් ඉන්දියාවේ වාර්තාකරුවන්ගේ අවධානය බොහෝ සේ දිනගෙන තිබෙනවා
වික්‍රම සෙනෙවිරත්න  (ඉංග්‍රීසි
Wickrama Seneviratne) යනු ප්‍රසිද්ධ නාට්‍ය කලාවේදියෙක්, රංගන ශිල්පීයෙක් සහ ගණිත ගුරුවරයෙකි
හත්පණ රූපවාහිනියෙ කිරිහාමි චරිතයට රඟපෑවෙ මොහුය
ජීවන සටහන් 
ඔහු වරෙක කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ගණිත ගුරුවරයා  විය
ආශ්‍රිත
 සරත්චන්ද්‍ර ජයකොඩි සම්භාවනා සාහිත්‍ය උත්සවය අද

 නිළියන්ට අපලයි
ඇගේ වෛරය II 

 භීෂණය මැදින් ටෙලි නාට්‍ය සමග ජීවිතය 4 -ආවෝ ගියෝ සමග පැමිණි තරුණිය
නිදහස් සිතුවිලි

 වික්‍රම සෙනවිරත්න නම් හත්පණේ ‘කිරිහාමි’

 මට තව මතකයි මගේ මුල් ගීතයේ තනුව කියා දුන්නා
තිස් වසරකට පසු වේදිකා ගතවූ විකෘති

    
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
(උපත 1933 දෙසැම්බර් 23) () යනු  ජපානයේ සාම්ප්‍රදායික අනුප්‍රාප්ත වීමේ පිළිවෙල අනුව ඔහු ජපානයේ 125 වැනි අධිරාජ්‍යයා වේ
1989 ජනවාරි 7 සිට 2019  අප්‍රේල් 30 දින සිහසුන අත් හරින තෙක්  ඔහුට ක්‍රයිසැන්තියම් සිහසුන හිමිවිය
නාමය 
ජපානයේදී, අධිරාජ්‍යයාව ඔහුගේ උපන් නමින් හඳුන්වනු නොලබයි
ඒ වෙනුවට "අති ගෞරවනීය අධිරාජ්‍යයා" හෙවත්  ලෙසද, එයම කෙටිකොට "උතුමාණන්" හෙවත්  ලෙසද  භාවිතා කරයි
විධිමත් ලිවීමේදී හුදෙක් "අධිරාජ්‍යයා" යන්න වෙනුවට "බලයේ සිටින අධිරාජ්‍යයා" හෙවත්  ලෙස යොදාගනී
අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයාගේ යුගය "හෙයිසෙයි යුගය" () ලෙස හැඳින්වේ
ජපන් සම්ප්‍රදායට අනුව ඔහුගේ මරණයෙන් පසුව ජපාන කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් ඔහුව "හෙයිසෙයි අධිරාජ්‍යයා" (平成天皇 Heisei Tennō
"මරණින් පසු නම" බලන්න) ලෙස නම් කරනු ඇත
ඒ සමගම ඊළඟ අනුප්‍රාප්තිකයාගේ යුගයට ලබාදෙන නමද ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලබයි
ජීවන චරිතය 
 
අකිහිතෝ, හිරොහිතෝ අධිරාජ්‍යයාගේ සහ කෝජුන් අධිරාජිණියගේ වැඩිමහලුම පුත්‍රයාද, පස්වැනි දරුවාද වේ
කුඩා අවදියේදී ඔහුව හඳුන්වනු ලැබූයේ  ලෙසය
ඔහුගේ පෞද්ගලික ගුරුවරුන්ගෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ හෙතෙම, පසුව 1940 සිට 1952 දක්වා වූ කාලය තුල ගකුශූයින් පාසලෙන් ප්‍රාථමික සහ ද්වීතීයික අධ්‍යාපනය හැදෑරීය
ඔහුගේ පියාගේ ඉල්ලීම මත, රාජකීය පවුලේ ඊට පෙර සිටියවුන්ට මෙන් ඔහුට හමුදා නිලයක් හිමි නොවුනි
1945 මාර්තු මාසයේදී ඇමරිකාව විසින් ටෝකියෝවට ගුවනින් බෝම්බ හෙලූ කාලය තුලදී අකිහිතෝ කුමාරයා සහ ඔහුගේ බාල සොයුරු  මසහිතෝ කුමරු ටෝකියෝ නගරයෙන් බැහැරට රැගෙන යන ලදී
ඇමරිකාව විසින් දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජපානය අත්පත් කරගෙන සිටි සමයේදී, එලිසබෙත් ග්‍රේ විනිං විසින් අකිහිතෝ කුමාරයාට ඉංග්‍රීසි භාෂාව සහ අපරදිග සිරිත්-විරිත් උගන්වන ලදී
අකිහිතෝ කුමාරයා ටෝකියෝ නුවර ගකුශුයින් විශ්වවිද්‍යාලයේ, දේශපාලන විද්‍යා පීඨයේ කෙටිකලක් අධ්‍යාපනය ලැබූ නමුත් ඔහු කිසිදාක උපාධියක් ලබාගෙන නොමැත
අකිහිතෝ කුමාරයා සිය උපතේදීම  කිරුලේ මීලඟ උරුමක්කරු විය
නමුත් ඔහුව ඔටුන්න හිමි කුමාරයා (立太子礼 Rittaishi-no-rei) ලෙස නම් කිරීමේ නිල උත්සවය 1952 නොවැම්බර් 10 වෙනිදා ටෝකියෝ අධිරාජ්‍ය මාලිගයේදී සිදුවිය
1953 ජූනි මාසයේදී ලන්ඩනයේ දී පැවැත්වුණු දෙවන එලිසබෙත් රැජිණගේ රාජාභිෂේකය සඳහා ජපානය නියෝජනය කරනු ලැබූයේ ඔටුන්න හිමි අකිහිතෝ කුමාරයා විසිනි
ඔටුන්න හිමි කුමාරයා සහ කුමරිය ලෙස අකිහිතෝ කුමරා සහ මිචිකෝ කුමරිය රටවල් 37ක සංචාරය කර ඇත
රාජකීය කුමාරයකු වන නමුත් අකිහිතෝ කුමරා විසින් ජපාන රාජකීයත්වය සංසන්දනය කරනු ලැබූයේ රෝබෝවරයෙකුටය
වැඩිදුරටත් ඔහු ප්‍රකාශ කර සිටියේ ජපාන අධිරාජ්‍ය පවුල ජපාන ජනතාවට වඩාත් සමීප කිරීමට තමාට හැකි පමණින් උදව් කරන බවයි.

1989 ජනවාරි 7 වැනිදා හිරොහිතෝ අධිරාජ්‍යයාගේ මරණය සිදුවීමත් සමග අකිහිතෝ කුමාරයා නව අධිරාජ්‍යයා බවට පත්විය
එවැනි පත්වීමක් සෙන්සෝ ලෙස හඳුන්වයි. අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයා නිල වශයෙන් සිහසුන උරුම කර ගනිමින් රාජාභිෂේකය ලැබූයේ 1990 නොවැම්බර් 12 වැනිදා වන අතර එවැනි රාජභිශේකයක් සොකුයි ලෙස හැඳින්වේ
1998 වසරේදී ඔහු එක්සත් රාජධානියේ සිදුකල නිල සංචාරයකදී ඔහුට The Most Noble Order of the Garter සම්මානය පුදකරන ලදී
2001 දෙසැම්බර් 23 වැනිදා, වාර්තාකරුවන් සමග පවත්වන ඔහුගේ වාර්ෂික උපන්දින හමුවේදී, කොරියාව සමග ඇති අර්බුධය පිලිබඳ වාර්තාකරුවෙකු නැගූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් අධිරාජ්‍යයා පැවසුවේ, තමාට කොරියානුවන් සමග ඥාතීත්වයක් දැනෙන බවයි. වැඩිදුරටත් අදහස් දක්වමින් ඔහු පවසා සිටියේ කම්මු අධිරාජ්‍යයාගේ (736–806) මව වන ශොකු නිහොන්ගි සහ කොරියාවේ බේක්ජෙ හි මුරියොං රජු අතර ඥාතී සම්බන්ධයක් තිබූ බවයි.

2003 ජනවාරි 14 වෙනිදා ප්‍රොස්ටේට් ග්‍රන්ථියේ පිළිකාවක් නිසා අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයා ශල්‍යකර්මයකට භාජනය කෙරිණි
සිහසුනට පත්වීමෙන් අනතුරුව අධිරාජ්‍යයා විසින් අධිරාජ්‍ය පවුල ජපාන ජනයාට වඩාත් සමීප කිරීමට කැපවිණි
අධිරාජ්‍යයා සහ අධිරාජිණිය එම තත්වයන්ට පත්වීමෙන් අනතුරුව ජපානයේ දිස්ත්‍රික්ක සියල්ලෙහිම (එනම් 47හිම) සහ රටවල් 18ක නිල සංචාරයන්හි නිරත වී ඇත
2011 ටෝහොකු භූමිකම්පාව සහ සුනාමිය සහ ෆුකුෂිමා I න්‍යෂ්ටික අනතුරු සිදුවූ අවස්තාවේදී, රූපවාහිනිය ඔස්සේ ඓතිහාසික ප්‍රකාශයක් කරමින්, බලාපොරොත්තු අත්නොහරින ලෙසත් එකිනෙකාට උදව් කරගන්නා ලෙසත් අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයා ජපන් ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේය
අධිරාජ්‍යයා සහ අධිරාජිණිය 2011 මාර්තු 30 වෙනි බදාදා දින එම අනතුරු වලින් අවතැන් වූවන්ගේ බලාපොරොත්තු ඉහල නැංවීම පිණිස ඔවුන් රඳවා සිටි තාවකාලික කඳවුරකටද සංචාරයේ යෙදුනහ
අධිරාජයා විසින් අධිරාජ්‍ය පවුල් ජපන් ජනයාට සමීප කිරීමට නිතරම කටයුතු කලද ජපන් ඉතිහාසය තුල මෙවැනි සිදුවීම් ඉතා විරලය
2011 වසරේදී නියුමෝනියාව වැළඳීම හේතුවෙන් අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයා රෝහල්ගත කෙරිණි
2012 පෙබරවාරි මාසයේදී නිවේදනය කෙරුනේ අධිරාජ්‍යයාව කිරීටක පරීක්ෂණයකට යොමු කිරීමට නියමිත බවයි. 2012 පෙබරවාරි 18 වෙනි දින ඔහුට සාර්ථක ලෙස බයිපාස් සැත්කමක් සිදුකරන ලදී
විවාහය සහ දරුවන් 
1959 අප්‍රේල් 10 දින අකිහිතෝ කුමරු මිචිකෝ ෂෝඩා (උපත 1934 ඔක්තෝබර් 20) සමග විවාහ විය
මිචිකෝ ෂෝඩා යනු නිෂින් පිටි මෝල් සමාගමේ සභාපති සහ පසුව එහි ගෞරවනීය සභාපති වූ හිදෙසබුරෝ ෂෝඩාගේ වැඩිමහලුම දියණියයි
ජපාන අධිරාජ්‍ය පවුල සමග විවාහ වූ පළමු සාමාන්‍ය පුරවැසියා වූයේ මිචිකෝ කුමරියයි
අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයාට සහ මිචිකෝ අධිරාජිනියට දරුවන් තිදෙනෙකි
නරුහිතෝ, ජපාන අධිරාජයා (උපත 1960 පෙබරවාරි 23
මුලින් 'හීරෝ කුමාරයා' ලෙස හැඳින්විණි)
ෆුමිහිතෝ, අකිශිනෝ කුමාරයා (උපත 1965 නොවැම්බර් 30
මුලින් 'අයා කුමාරයා' ලෙස හැඳින්විණි)
සයකෝ කුරුඩා මහත්මිය (උපත 1969 අප්‍රේල් 18
මුලින් 'නෝරි කුමරිය' ලෙස හැඳින්විණි)

නිල උත්සව අවස්ථා 

සිය ව්‍යවස්ථාමය නිලයට අනුව එසේ නොකරන ලෙස බලකර තිබුනද, අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයා විසින් අවස්ථා කිහිපයකදීම ජපානයෙන් පීඩාවට පත්වූ ආසියානු රටවල් රැසකට ඒ පිලිබඳ සිය පසුතැවීම ප්‍රකාශ කර තිබේ
එලෙස ප්‍රකාශයන් කිරීම ආරම්භ වූයේ සිය පියාගේ මරණයෙන් තෙමසකට පසු, එනම් 1989 අප්‍රේල් මාසයේදී චීනය පිලිබඳ එවැනි ප්‍රකාශයක් සිදු කිරීමත් සමගය
2005 වසරේ ජූනි මාසයේදී අධිරාජ්‍යයා විසින් එක්සත් ජනපද පාලනයට අයත් ප්‍රදේශයක් වන සයිපාන්හි සංචාරයේ යෙදුනේය
සයිපාන් යනු දෙවන ලෝක යුද්ධය පැවති සමයේදී 1944 ජූනි 15 සිට ජූලි 9 දක්වා සයිපාන් සටන පැවති ප්‍රදේශයයි
මෙම සංචාරයේදී අධිරාජ්‍යයා සහ අධිරාජිණිය විසින්, මියගිය ජපන් ජාතිකයන් පමණක් නොව, ඇමරිකානු සොල්දාදුවන්, කොරියානු කම්කරුවන් සහ දූපත් වාසීන් ද සිහිකරමින් යාඥාකිරීම් සහ පුෂ්පෝපහාර දැක්වීම් සිදුකළහ
මෙය ජපාන අධිරාජ්‍යයෙකු විසින් ජපානයෙන් පිටත ඇති දෙවන ලෝක යුද්ධ සටන් බිමක සංචාරයේ යෙදුනු පළමු අවස්තාව විය
මෙම අවස්තාව ජපන් ජනතාවගේ ඉමහත් ප්‍රසාදයට හේතු විය
1995 වසරේදී අධිරාජ්‍යයා විසින් ටෝකියෝ, හිරෝෂිමා, නාගසාකි සහ ඔකිනාවා යන නගර වල ඇති යුධ ස්මාරක නැරඹීමට ගියේය
ආශ්‍රිත 

ජපානය
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
() යනු ජපානයේ නගරයක් වන අතර, එය ක්යූශූ දූපතේ පිහිටා ඇති නාගසාකි දිස්ත්‍රික්කයේ අගනුවර මෙන්ම විශාලතම නගරයද වේ
එය 16 වන සියවසේ සිට 19 වන සියවස දක්වා අතර කාලය තුල පෘතුගීසි සහ අනෙකුත් යුරෝපීය ජාතීන් රැසකගේ වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක්ද විය
නාගසාකි නගරයේ පිහිටා ඇති ක්‍රිස්තියානි පල්ලි සහ අනෙකුත් ක්‍රිස්තියානි ආගමට අයත් ස්ථාන රැසක් යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කිරීම සඳහා නිර්දේශ වී ඇත
නාගසාකි නගරයේ කොටසක්, පළමු චීන-ජපාන යුද්ධය සහ රුසියානු-ජපාන යුද්ධය පැවති කාලසීමාවේදී ජපාන අධිරාජ්‍ය නාවික හමුදාවට අයත් කඳවුරක් පිහිටුවීමටද යොදාගෙන ඇත
නාගසාකි යන්නෙහි අර්ථය වන්නේ "දිගු තුඩුව" යන්නයි
නාගසාකි නගරය ලොව න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයකට ලක්වූ දෙවන සහ දැනට අවසන් නගරය ලෙස සැලකේ. ඊට හේතුව වන්නේ දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමට දින කිහිපයකට පෙර, එනම් 1945 අගෝස්තු 9 වෙනිදා පෙ.ව. 11
02 ට ඇමරිකාව විසින් නාගසාකි නගරයට "ෆැට් මෑන්" නමැති පරමාණු බෝම්බය හෙලීමයි
2009 ජනවාරි 1 දිනට නගරයේ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 446,007ක් වන අතර ජනගහන ඝනත්වය වර්ග කිලෝමීටරයට පුද්ගලයින් 1,100ක් වේ
ඉතිහාසය

මධ්‍යකාලීන සහ පූර්ව නූතන ඉතිහාසය 
1543 වසරේ පෘතුගීසි ගවේශකයින් නාගසාකියට ගොඩ බැසීමට පෙර එය පැවතියේ, වැඩි ඓතිහාසික වටිනාකමක් නොමැති, කුඩා වරායන් කිහිපයකින් සමන්විත ධීවර නගරයක් ලෙසය
නගරයට මුලින්ම පැමිණි විදේශිකයන්ගෙන් අයෙකු වූයේ පෘතුගීසි ජාතික ෆර්නාවෝ මෙන්ඩිස් පින්ටෝය
ඔහු පෘතුගීසි නෞකාවකින් පැමිණ ටනෙගශිමා ප්‍රදේශයට ගොඩබසින ලද්දෙකි
එයින් පසු නැන්බැන් වෙළඳාම ආරම්භ වූ අතර, පෘතුගීසි නෞකා, ජපානය සමග විධිමත් වෙළඳ සම්බන්ධතා අරඹමින් ජපානයට නිතරම යාත්‍රා කරන්නට විය
එමගින් චීනය ඇතුළු   බාහිර ලෝකය සමග පවත්වාගෙන යනු ලැබූ ජපාන වෙළඳ සම්බන්ධතා තවදුරටත් වර්ධනය විය
චීනය හා ජපානය අතර ඊට පෙර පැවති වාණිජ සහ දේශපාලන සබඳතා දකුණු චීන මුහුදේදී සිදුවූ වුකෝ මංකොල්ලය වැනි සිදුවීම් නිසා බිඳවැටිණි
නමුත් පෘතුගීසීන්ගේ පැමිණීමෙන් පසු, ජපානය සහ චීනය අතර අතරමැදියන් ලෙස කටයුතු කිරීමට පෘතුගීසින් ක්‍රියා කළහ
මෙම වෙළඳ කටයුතු වලට හවුල් වූ පාර්ශව වලටත්, ඒවායෙන් ඉමහත් ලාභ ලැබීමට බලාපොරොත්තු වූ ක්යූශූ හි දයිමියෝවරයාටත්, ඒ වන විට තිබූ ප්‍රධාන ගැටලුව වූයේ ක්යූශූ දූපතේ වරායක් නොමැති වීමයි
මේ කාලය අතරතුර 1549 දී නවාරේ රාජධානියේ මිෂනාරිවරයෙකු වූ ශාන්ත ෆ්‍රැන්සිස් සේවියර් දකුණු ක්යූශූ ප්‍රදේශයේ කගොශිමාවට සැපත් වී, ඉන්පසු ජපානය පුරා ක්‍රිස්තියානි ආගම ව්‍යාප්ත කිරීමේ මෙහෙයුමක් දියත් කළේය
පසුව 1551 දී හෙතෙම චීනයට ගිය අතර ටික කලකට පසු එහිදී මිය ගියේය
ඔහුගේ අනුගාමිකයින් අතර දයිමියෝවරු රැසක්ද වේ
ඕමුරා සුමිටාඩා ඒ අතරින් ප්‍රධාන වේ
ඔහු ක්‍රිස්තියානි (කිරිශිටාන්) ආගම වැළඳගැනීම ඔහුට ඉමහත් ලාභ ගෙන දුන්නේය
පෘතුගීසි නෞකා වලට ලැබෙන ආදායමෙන් කොටසක් ඔහුටද හිමිවීම ඊට හේතුවයි. 1569 වසරේදී පෘතුගීසි නැව් නැවත්වීම සඳහා නාගසාකියේ වරායක් තැනීමට ඕමුරා විසින් අවසර දෙන ලදී
මිෂනාරිවරයෙකු වූ ගැස්පර් විලේලා සහ පෘතුගීසි කපිතාන්-මේජර් ට්‍රිස්ටාවෝ වාස් ද වෙයිගා යන අයගේ අධීක්ෂණය යටතේ ද, ඕමුරාගේ පෞද්ගලික සහයෝගයෙන්ද, 1571 වන විටදී එම වරාය සාදා නිම විය
කුඩා වරාය ගම්මානයක් ලෙස පැවති නාගසාකිය ඉතා ඉක්මනින් වරාය නගරයක් දක්වා දියුණු විය
ඒ හරහා දුම්කොළ, පාන්, රෙදිපිළි සහ පෘතුගීසි ස්පොන්ජ්-කේක් වර්ගයක් වන කසුතෙරා (castellas) වැනි දෑ ජපානයට ආනයනය කල අතර, ඒවා ජපාන සංස්කෘතියට එකතු විය
තෙම්පුරා නමැති ආහාරය ජපන් සංස්කෘතියට එකතු වූයේ peixinho-da-horta නමැති පෘතුගීසි කෑම වට්ටෝරුවකට අනුවය
පෘතුගීසීන්ගේ ආගමනය ජපන් සංස්කෘතියට බලපෑ ආකාරය පෙන්වීමට එය හොඳ උදාහරණයකි
පෘතුගීසින් විසින් චීනයෙන්ද ජපානයට භාණ්ඩ ගෙන එන ලදී
සෙන්ගොකු යුගයේදී පවතී අස්ථාවර භාවය නිසා කතෝලික නගරයක් කතෝලික නොවන දයිමියෝවරයෙකු අතට පත්වීම වැලැක්වීමට, නාගසාකියේ පාලනය සොසයිටි ඔෆ් ජීසස් නමැති කතෝලික සංවිධානය වෙත පවරා ගැනීමට සුමිටාඩා සහ මිෂනාරියෙකු වූ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රෝ වැලිග්නානෝ යන අය විසින් සැලැස්මක් දියත් කළහ
මේ හේතුවෙන් 1580 වසරෙන් පසු කෙටි කාලයකට නාගසාකිය එම කතෝලික සංවිධානයේ කොලනියක් බවට පත්විය
එය ඔවුන්ගේ පරිපාලන සහ මිලිටරි බලයට යටත් විය
නාගසාකිය මෙලෙස කතෝලික කොලනියක් බවට පත්වීම නිසා, ජපානයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වලදී තාඩන පීඩන වලට ලක්වන කතෝලිකයන් නාගසාකියට පැමිණ පදිංචි වූහ
ටොයොටොමි හිඩෙයෝෂි විසින් දියත් කරනු ලැබූ ජපානය එක්සත් කිරීමේ ව්‍යාපාරය 1587 දී ක්යූශූ දූපතට පැමිණියහ
ඒ වනවිට දකුණු ජපානය තුල ඉතා විශාල වශයෙන් කතෝලික දහම ව්‍යාප්ත වී ඇති ආකාරයත්, ජපාන දේශපාලනයට මිෂනාරීන් විසින් සිදුකර ඇති බලපෑමත් දුටු හිඩෙයෝෂි, සියලුම මිෂනාරීන් දකුණු ජපාන දේශපාලනයෙන් නෙරපා දමා එහි පාලන බලය සියතට ගත්තේය
කෙසේවෙතත් මෙහිදී ඔවුන්ව බලෙන් පිටුවහල් කිරීමක් සිදු නොවුනි
එම නිසා නාගසාකියේ වැඩි ජනකායක් තවදුරටත් කතෝලික දහමම ඇදහූහ
1596 දී ස්පාඤ්ඤ නෞකාවක් වූ සැන් ෆෙලිප් නෞකාව ෂිකොකු වෙරළට ආසන්නයේදී අනතුරකට ලක් විය
ජපානයට එල්ල වූ ඉබරියානු ආක්‍රමණයකදී, එහි යුධ බලඇණිය ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ ස්පාඤ්ඤ ෆ්‍රැන්සිස්කානුවන් බව, එම නැවේ කපිතාන්වරයාගෙන් හිඩෙයෝෂි දැනගත්තේය
ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස එම වසරේ පෙබරවාරි 5 වෙනිදා නාගසාකියේ කතෝලිකයන් 26 දෙනෙකු කුරුසියේ ඇණ ගසා මරාදැමීමට හෙතෙම නියෝග කළේය
කෙසේවෙතත් පෘතුගීසි වෙළෙන්දන් පිටුවහල් කිරීමක් සිදු නොවුණු අතර, එම නිසාම නගරය තව දුරටත් දියුණුවට පත්විය
1602 දී ඔගස්ටීනියන් මිෂනාරීන්ද ජපානයට පැමිණියහ
ටෝකුගාවා ඉයෙයාසු 1603 දී බලයට පත්වන විටත් කතෝලික දහම ප්‍රභලව ව්‍යාප්තව පැවතිනි
සෙකිගහරා සටන පැවති අවස්ථාවේ කතෝලික දයිමියෝවරු රැසක් මිත්‍ර පාක්ෂිකව කටයුතු කළහ
ඔවුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට ටොකුගාවාට බලයක් නොතිබුණි
එක් අවස්තාවකදී ඔසාකා මාලිගාව අල්ලාගත් අතර ටොයොටොමි හිඩෙයෝෂිගේ දරුවෙකුද ඝාතනය විය
කෙසේවෙතත් ටොකුගාවාගේ බලප්‍රදේශය අරක්ශා කරගනීමට හෙතෙම සමත්විය
මේ අතරම ඕලන්ද සහ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයින්ද වෙළඳාම සඳහා ජපානයට පැමිණි අතර, ආගමික බලපෑම් වලින් තොරව වෙළඳ කටයුතු කිරීමට ඔවුන් කටයුතු කළහ
1614 වසරේදී කතෝලික දහම නිල වශයෙන් ජපානය තුල තහනම් වූ අතර, සියලුම මිෂනාරීන්ට ජපානය අතහැර යන ලෙස නියෝග කෙරිණි
බොහොමයක් කතෝලික දයිමියෝවරු ඔවුන්ගේ ආගම අත්හැර ඔවුන්ගේ රාජකාරි දිගටම කරගෙන යාමට එකඟ වූහ
නමුත් ඉතිරි පිරිස ආගම අත්හැරීමෙන් තොරව ජපානයෙන් පිටවී, මැකාවු, ලූසන්, සහ අග්නිදිග ආසියාවේ ඇති ජපන් නගරවලට ගොස් ජීවත් වූහ
ක්යූශූ දූපතෙත්, ඉන් පිටත ජපානයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වලත් සිටි කතෝලිකයන්ට ඔවුන්ගේ ආගමෙන් ඉවත් වීමට බලකිරීම සඳහා ඉතා සාහසික ව්‍යාපාරයක් දියත් විය
එමගින් විශාල පිරිසක් කතෝලික දහම අත්හරින ලද අතර, තවත් විශාල පිරිසකට දරුණු පහරදීම් සහ ඝාතනයන්ට ලක්වීමට සිදුවිය
එයින් පසුව මෙයිජි ප්‍රතිස්ථාපනය දක්වා කාලය තුල ජපානයේ කතෝලිකයන් විසින් සිදුකරනු ලැබූ සැලකියයුතු මට්ටමේ එකම මිලිටරි ක්‍රියාව වූයේ 1637 දී සිදුවූ ෂිමබාරා කැරැල්ල වේ
කෙසේවෙතත් මෙම කැරැල්ලට යුරෝපීයයන් සෘජුවම සම්බන්ධ බවට සාක්ෂි හමුවී නොමැත
නමුත් ෂිමබාරා ප්‍රදේශය දශක ගණනාවක් පුරා ක්‍රිස්තියානි හන් පරිපාලනමය ඒකකයක් ලෙස පැවතිනි
ආශ්‍රිත

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

 
 

 
ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ජපානය
ජපානයේ නගර
නගර
දෙවන ලෝක යුද්ධය
රූමස්සල කන්ද නමින් හැඳින්වෙන්නේ ගාල්ල නගරයට නුදුරින් ගාල්ල - මාතර මහාමාර්ගය පදනම් කරගෙන කිලෝමීටර් දෙකක් පමණ දුරින් පිහිටි කඳු පර්වත සහිත වනාන්තර භූමියකි
සුවිශාල තැනිතලා බිමකට නෑකම් කියන ගාලු දිස්ත්‍රික්කයේ ගාල්ල නගරයට ආසන්නව මෙවන් කඳු වැටියක් පිහිටා තිබීම ඇදහිය නොහැකි කරුණක් බවයි ඇතැමුන් පවසන්නේ
කොටින්ම කිවහොත් රූමස්සල කන්ද එම ස්ථානයට ආගන්තුක කන්දකි
“රූමස්සල” නමැති නාමය රූ-මස්-සල නමැති වචන තුනට කඩකොට විග්‍රහ කළ හැකි යයි ද අරුත් වශයෙන් එය “ලස්සන කන්ද” නමින් ව්‍යවහාර කළ හැකි යයි ද රූමස්සල “බොනවිස්ටා” යන නමින් ද හැඳින්වෙන අතර එහි අරුත නම් “ලස්සන භූමි භාගය” යන්න බව ද ඇතැමුන්ගේ මතයයි
දිගටිව සහ සිහින්ව පිහිටි මෙම අසිරිමත් කුඩා කඳු වැටියේ පුරාම ඉතාම දුර්ලභ ගණයේ ඖෂධ වර්ග බොහොමයක්ම පවතින බව කියනු ලැබේ
මෙහි ඇති ඖෂධ වර්ග ගණන 150 ද ඉක්මවන බව විද්වත්හු පවසති
රූමස්සල කඳු වැටිය සම්බන්ධයෙන් ගෙතී ඇති ජනප්‍රවාද සංඛ්‍යාව ද සුළුපටු නොවේ
මෙම කඳු මුදුනේ පලතුරු ගස් ඇති අතර ඒවායේ ඉදුණු පලතුරු පවතී
විටෙක රූමස්සල කඳු වැටිය තරණය කරන්නෝ එහි අතරමං වෙති
එවිට එහි පවතින පලතුරු කෑවොත් ඔවුන්ට ඉදිරියට ගමන් කිරීමට ඇති මාර්ගය පෑදෙන බවත් යළිත් මංමුලා නොවන බවත් කියනු ලැබේ
මෙම ජනකතාව නුවරඑළිය ප්‍රදේශයේ පවතින්නේ තරමක් වෙනස්වය
හග්ගල කඳු මුදුනේත් වලපනේ මහකුඩුගල කඳු මුදුනේත් පලතුරු උයන් පවතින අතර එහි යන කෙනෙකුට ඕනෑතරම් පලතුරු කෑ හැකිය
එහෙත් ආපසු යන විට ගෙන යා නොහැකිය
එසේ ගෙන යාමට උත්සාහ කරන අයට මඟ වරදී
තවදුරටත් එහි ඇති මංමුලාවැල් පෑගුනොත් ඔවුනට ද මඟ වරදී
රූමස්සල කඳු වැටිය මෙම ස්ථානයට ආගන්තුකව ලැබුණු එකක් බව මෙහි ඉහතින් ද දක්වා ඇත
එසේ කියා ඇඟ බේරා ගන්නට ද නොහැකිය
රාමායනය අනාවරණය කරන තොරතුරු ආශ්‍රයෙන් රූමස්සල කන්ද ආගන්තුක එකක් බව සනාථ කර ගත හැකි නම් එය අප ලද ජයග්‍රහණයක් බව කිව යුතුය
රාවණාගේ ලංකාපුරය හම්බන්තොට කුඩා රාවණා හා මහා රාවණා කොටු ආශි‍්‍රතව පැවතියා නම් රූමත් සීතා පැහැරගෙන විත් සඟවා තැබීමේ පටන් යළිත් රාම සහ හනුමාන් ඇතුළු පිරිස සීතා සොයාගෙන ආපසු කැඳවාගෙන යාම දක්වා ද සියලු සිදුවීම්, සිදු වූයේ ද එම රාවණා කොටු ආශි‍්‍රතව බව අප පිළිගත යුතුය
රාම සහ රාවණා අතර අති බිහිසුණු යුද්ධය පැවතියේ ද එහිදීමය
රාමත් - රාවණාත් අතර බිහිසුණු යුද්ධයක් ඇති නොවී සඟවා තිබුතැනින් හනුමාන් සොයා ගත් සීතාත් කැටුව ආපසු දඹදිව බලා යන්නට රාමට හොඳටම ඉඩකඩ තිබුණි
සඟවා තිබු තැනින් සොයා ගත් මොහොතේ හනුමාන් සීතාත් පිටේ තබාගෙන ආරක්ෂිතව එක පිම්මෙන්ම දඹදිවට පනින්නදැයි හනුමාන් සීතාගෙන් විමසුවේය
එය නිවට ක්‍රියාවක් බව කී සීතා සිය සැමියා වන රාමගේත් ඔහුගේ සොහොයුරු ලක්ෂමණගේත් බලපරාක්‍රමය දුෂ්ට රාවණාට පෙන්විය යුතු යයි කියා රාවණා සමඟ සටන් කොට ඔහු මරා දමා ආපසු පිටත්ව යාමට සූදානමින් රාම - ලක්ෂමණ සහ හමුදාව ගෙන එන්නැයි සීතා හනුමාන්ට අණ කළාය
රාම - රාවණා අතර ප්‍රබල යුද්ධයක් ඇතිවීමට ප්‍රධාන හේතුව වූයේ සීතාගේ එම ප්‍රකාශයයි
යුද්ධයේ දී වරෙක රාවණාට අවාසි විය
තවත් වරෙක රාමට අවාසි විය
රාවණා යනු ද ඉතා බලසම්පන්න රජෙකි
දසිස් නම් වූ ඔහුට හිස් දහයක් ඇත
ඇත්ත වශයෙන්ම නම් හිස් දහයක් තිබුණා නොවේ
ශක්තිවන්ත මිනිසුන් දස දෙනෙකුගේ ශක්තිය හෙවත් ඇතෙකුගේ ප්‍රබල ශක්තිය රාවණාට තිබුණි
රාම සහ ඔහුගේ වානර හමුදාව කොතරම් බලසම්පන්න වූවත් යුද්ධයේ එක් අවස්ථාවක දී රාවණා හා ඔහුගේ යක්ෂ ගෝත්‍රික හමුදාව ඉදිරියේ රාමත් ලක්ෂමණත් වානර හමුදාවෙන් බොහෝ පිරිසකුත් යුදබිම මැරී වැටුණහ
රාමගේ පක්ෂයට අන්ත පරාජයක් අත්වෙමින් පැවතිය දී රාමගේ හමුදාවේ බලවතෙකු වූ ජම්බුවාන්ට මහාවීර හනුමාන් පිළිබඳව සිහිපත් වෙයි
මියගියවුන් නැවත ජීවත් කරවීමේ හෙවත් අමරණීය කරවීමේ ඖෂධ ගැන දන්නේ ජම්බුවාන්ය
එහෙත් එම ඖෂධ ඇත්තේ දඹදිවය
රැය පහන් වන්නට කලියෙන් එම ඖෂධ රැගෙන ඒමේ හැකියාව ඇත්තේ මහා වීර හනුමාන්ට පමණි
එසේ ඖෂධ ගෙනාවොත් ඒ ඖෂධ බලයෙන් රාම - ලක්ෂමණ පමණක් නොව මියගියවුන් බොහොමයකට යළි ප්‍රාණය ලබා දිය හැකිය
එබැවින් අවශ්‍ය ඖෂධ පිළිබඳ උපදෙස් ලබාගත් හනුමාන් එක පිම්මෙන්ම දඹදිවට ගොස් එහි හිමාලය වනාන්තරයේ ඖෂධ උද්‍යානයට පිවිසෙයි
අවාසනාවකි
මේ වන විට ගෙන යා යුතු ඖෂධවල නම් හනුමාන්ට අමතක වී ඇත
ඒවා මතක් කරමින් ඉන්නට කාලය ද නොවේ
රැය පහන් වන්නට මත්තෙන් ඖෂධත් රැගෙන යළි ලංකාපුරයට යා යුතුය
එසේනම් කළ යුතු එකම දේ ඖෂධ වනාන්තරය ගලවාගෙන අතේ හෝ පිටේ තබාගෙන ලංකාපුරයට එක පිම්මෙන්ම පැනීමයි
ඖෂධ වනාන්තරයේ ඒ-මේ අත සැරිසැරීමේ දී ප්‍රබල ඖෂධවල සුවඳ ආඝ්‍රණය වීමෙන් හනුමාන්ගේ බලය සහ ශක්තිය සිය දහස් ගුණයකින් වැඩි වර්ධනය විය
ලොකු හෝ කුඩා කර ගත හැකි හනුමාන්ගේ ශරීරයේ විශාලත්වය යොදුන් හැත්තෑවකි
හනුමාන් ඖෂධ වනාන්තරය ගලවා හිස පිට තබාගෙන ලංකාපුරයට එයි
එම ඖෂධ බලයෙන් රාම, ලක්ෂමණ සහ පිරිස නැවත ප්‍රාණය ලබති
දැන් හනුමාන් ඖෂධ වනාන්තරය හිමාලයට ගෙන ගොස් එය තිබුණ තැන, තිබුණ අයුරින්ම පිහිටුවිය යුතුය
එසේ පිහිටුවීම සඳහා ගුවනින් රැගෙන යන මොහොතේ ඖෂධ වනාන්තරයෙන් කෑල්ලක් කැඩී මහ පොළව මත පතිත විය
එය පතිත වූයේ ගාල්ලේ මුහුද අද්දරටය
රූමස්සල කන්ද වූයේ එසේ පොළවට පතිත වූ ඖෂධ වනාන්තර කෑල්ලයි
ඇත්ත වශයෙන්ම රූමස්සල කන්ද වැනි කන්දක් එම ස්ථානයේ පිහිටීම මවිතකර වුවත් එය එම ස්ථානයට ආගන්තුකව පැමිණි කන්දක් වුවත් දුර්ලභ ගණයේ ඖෂධ වර්ග 150 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් එහි පැවතීමෙන් එය හනුමාන් ගෙන ගිය ඖෂධ වනාන්තරයෙන් කැඩී වැටුණ කෑල්ල ලෙස හඳුන්වන්නට ගැමියෝ පෙලඹුණහ
රූමස්සල කන්ද පිළිබඳ ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වන්නේ එලෙසිනි
මෙම සිද්ධිය රාවණාගේ ලංකාපුරය කුඩා හා මහා රාවණා කොටු බව සනාථ කරන්නට ප්‍රබල සාක්ෂියක් වනවාට අනුමානයක් නැත
එසේ වුවද රූමස්සල කඳු වැටිය පිළිබඳ මෙවන් අදහසක් ද පළ වේ
රූමස්සල, දොලුගල සහ රිටිගල යනු දුර්ලභ ඖෂධ වර්ගවලින් සපිරි මෙරට පිහිටි ඔසු උයන්ය
මේවා ඉතා පුරාණයේ සිට පැවත එන බව පැවසේ
පුලතිසි නම් වූ ඉසිවරයකු ඉදිකළ ඔසු උයන් ලෙස ද සැලකේ. ඒ හැරෙන්නට හනුමාන් දඹදිව හිමාලය පර්වතයේ සිට ඖෂධ කන්දක් ඔසොවාගෙන පැමිණිමත් ඉන් කැඩුණු කෑල්ල මහ පොළව මත පතිතව රූමස්සල ඖෂධ කන්ද ඉදිවූ බවත් විශ්වාස කළ නොහැකි යයි ඇතැම්මු පවසති
<ref>http
lk/2012/07/22/_art
fn=av12072218&p=1
පුරාණ කාලයේ ජීවත් වූ උගත් වැඩිහිටියන් ඔවුන්ගේ දැනුම හා අත්දැකීම් පාදක කරගෙන සමාජයට දෙනු ලැබු අවවාද අනුශාසනා , 
උපදේශ මුල් කරගෙන ආප්තෝපදේශ ගොඩ නැගී ඇත
උදා - පනින්ට පෙර සිතා බලනු 
කාලය රන් සමානයි
 පෙරළෙන ගලේ පාසි නො බැදේ 
 කඩුවට වඩා පෑන බලවත්ය
 දිලිසෙන සියල්ල රත්රන් නොවේ 
 පැමිණි දුක් පැණි රසයි 
 හිත ඇත්නම් පත කුඩාද 
 යුද්දෙට නැති කඩුව කොස් කොටන්නද
1947 වසරෙහිදී ඉන්දියානු නිදහස ලැබුනු වකවානුව වත්ම, බල ප්‍රදේශ යුගලයකට ඉන්දියාව බෙදී තිබුණු අතර, පළමුවැන්න වූයේ  බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය යටතේ පාලනය වූ බල ප්‍රදේශ වන අතර,දෙවැන්න වූයේ කිරීටය විසින්  එය වෙත ආධිපත්වය දැක්වූ මුත්, එහි පාරම්පරික පාලකයන්ගේ පාලනය යටතේ පැවැති බල ප්‍රදේශ වෙති
මෙයට අමතරව, ප්‍රංශය සහ පෘතුගාලය විසින් පාලනය කෙරුණු යටත්විජිත පරිවෘතයන් කිහිපයක්ද වූහ
මෙම බල ප්‍රදේශයන්හී දේශපාලනමය සමෝධානය,  ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසය විසින් ප්‍රකාශිත පරමාර්ථයක් වූ අතර, ඊළඟ දශකය තුලදී මෙය සාක්ෂාත් කර ගැනුමට ඉන්දියාවෙහි රජය යුහුසුළු විය
සාධකයන් කිහිපයක සංකලනයක් උපයෝගී කරගනිමින්, සර්ඩාර් වල්ලබ්භායි පටේල් සහ වි
පී. මෙනන් විසින් විවිධ කුමාර රාජ්‍යයන්ගේ පාලකයන් වෙත ඉන්දියාවට එකතු වීමේ ධනාත්මක ආදිනව  ඒත්තු ගන්වන ලදි
මෙම රාජ්‍ය්‍යන් ඈඳා ගැනුම සාක්ෂාත් කර ගැනුමෙන් පසුව, ඔවුන් මීලඟට ක්‍රියාත්මක වූයේ, පියවරෙන් පියවර මධ්‍යම රජයෙහි බලාධිකාරිය මෙම රාජ්‍යයන් මෙත බලපවත්වමින් සහ පතුරවාලමින් ඒවායේ පරිපාලනය වෙනස් කර ලීමට වන අතර, 1956 වසර වන විට, පෙරදී  බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවෙහි කොටස් වශයෙන් පැවති සහ කුමාර රාජ්‍යයන්හී කොටස් වශයෙන් පැවති බල ප්‍රදේශ අතර පැවතියේ කුඩා වෙනස්කම් පමණි
මෙයට සමගාමීව, ඉන්දියානු රජය විසින්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ හමුදාමය ක්‍රමවේදයන්ගේ සංකලනයක් අනුගමනය කරමින්, ඉතිරි යටත්විජිත පරිවෘතයන් වෙත  තත්වාකාර  සහ  නීති ප්‍රකාර අධිකාරය බල පවත්වා ගනිමින්, ඒවාද ඉන්දියාව වෙත සමෝධානය කර ගැනුණි
කුමාර රාජ්‍යයන්ගෙන් අති බහුතරයක් මෙම ක්‍රියාවලිය නිසා සාර්ථක ලෙසින් ඉන්දියාව හා සමෝධානය වුවද,  රාජ්‍යයන් කිහිපයක් අරභයා එය එතරම් සාර්ථක නොවූ අතර, සක්‍රීය  බෙදුම්වාදී ව්‍යාපාර පවත්නා ජම්මු සහ කාශ්මීරය, ත්‍රීපුර සහ මනිපූර්, විශේෂිත වශයෙන් සඳහන් කල හැක
ඉන්දියාවේ කුමාර රාජ්‍යයෝ 

ඉන්දියාව තුල බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යාප්තියෙහි  මුල් ඉතිහාසයෙහි ලාක්ෂණික ගුණාංගයක් වූයේ, පැවති කුමාර රාජ්‍යයන් කෙරෙහි උපගමනයන් දෙකක්  සමපැවතීම වෙයි
මෙයින් පළමුවැන්න වූයේ ඈඳාගැනීමේ ප්‍රතිපත්තිය වන අතර, එහිදී වූයේ ඔවුන්ගේ ඉන්දියාවෙහි අධිරාජ්‍යය සමන්විත වූ පළාත් වලට ඉන්දියානු කුමාර රාජ්‍යයන් අන්තර්ග්‍රහණය කිරීමට බ්‍රිතාන්‍යයන් උත්සුක වීමයි
දෙවැන්න වූයේ අනියම් පාලන ප්‍රතිපත්තියක් වන අතර, එහිදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් කුමාර රාජ්‍යයන් මත ආධිපත්‍යය සහ පරමතමත්වය ආරූඨ කර ගෙන සිටි මුත්, විවිධ මට්ටමෙහි අභ්‍යන්තර ස්වයං-පාලන ක්‍රමවේදයන් පවත්වාගෙන යෑමට එම රාජ්‍යයන්ට අවකාශ සලසා තිබුණි
19වන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී, බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ප්‍රතිපත්තිය නැඹුරු වූයේ ඈඳාගැනීම වෙත වූ මුත්, 1857 ඉන්දියානු කැරැල්ල මෙම උපගමනයෙහි වෙනසක් සිදු කිරීමට බල කෙරුණේ, ඈඳාගත් රාජ්‍යයන් අන්තර්ග්‍රහණය සහ අභිභවනය කිරීම යන කෘත්‍යයන් දෙකෙහිම දුෂ්කරතා සහ, කුමාර රාජ්‍යයන් උපකාර සපයන මූලාශයන් ලෙසින් පවත්වාගෙන යෑමේ වැදගත් කම ප්‍රදර්ශනය වීම නිසාවෙනි
1858 වසරෙහිදී, ඈඳාගැනීමේ ප්‍රතිපත්තිය විධිගත ලෙසින් අත්හැර දමන ලද අතර, ඉන්පසුව, ඉතිරි කුමාර රාජ්‍යයන් හා බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ සබැඳියාව,  පරිපාලිත සාමග්ගියන් මත පදනම් වූ අතර, මෙහිදී, අත්‍යන්ත  ආධිපත්‍යය ලෙසින් පැවතියේ බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටය මත  වන පරිදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් සියළු කුමාර රාජ්‍යයන් මත පරමතමත්වය පවත්වා ගත් මුත්, ඒ අතරම ඔවුන් මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් ලෙසින් සැලකීම සහ සුරැකීම සිදු කෙරුනේ, ඔවුන්ගේ බාහිර සබඳතා පිළිබඳ පාලනය නතු කර ගනිමිනි
ප්‍රත්‍යෙක සම්මුති විසින්, බ්‍රිතාන්‍යයන් සහ එක් එක් කුමාර රාජ්‍යය අතර තථ්‍ය සම්බන්ධතා පාලනය කෙරුනු අතර,  සමහරක් රාජ්‍යයන් වෙත සම්පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වරාජ්‍යය පවතින ආකාරයටද, අනෙකුන් ඔවුන්ගේ අභ්‍යන්තර කටයුතු මත සැලකිය යුතු පාලනයක් පැනවෙන ආකාරයටද සහ,  සමහරක් පාලකයන් ඉතා ස්වල්ප ස්වාධිපත්‍යයක් සහිතව, වතු පිටි වල අයිතිකාරයන්ට වඩා මඳක් ඉහලින් සිටින ආකාරයකටද වන පරිදී මෙම සම්බන්ධතා ඉතා විවිධ වූහ
20වන සියවස තුලදී, බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව හා සමගින් කුමාර රාජ්‍යයන් වඩාත් කිට්ටුවෙන් සමෝධානය කෙරුමට බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් දැරූ උත්සාහයන් අතර, උපදේශක හා අනුශාසනාත්මක ව්‍යුහයක් ලෙසින්,   1921 වසරෙහිදී  කුමාරවරුන්ගේ මණ්ඩලය තැනීම, සහ 1936 වසරෙහිදී,  කුඩා රාජ්‍යයන් අධීක්ෂණය කිරීමේ වගකීම, ප්‍රාන්තයන් වෙතින් මධ්‍යම රජයට පවරාගැනුම සහ දේශපාලන අනුයෝතයන් සමාලෝපනය කරමින්   ඉන්දියාවේ රජය සහ වඩාත් විශාල  කුමාර රාජ්‍යයන් අතර සෘජු සම්බන්ධතා නිමැවීම දැක්විය හැක
වඩාත්  මහේච්ඡ අරමුණක් ලෙසින් ඉන්දියානු රජය පණත 1935 තුල අඩංගුවූ සන්ධියන උපක්‍රමයක් තිබූ අතර, එය විසින් බලාපොරොත්තු වූයේ,  කුමාර රාජ්‍යයන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව, ෆෙඩරල් රජයක් යටතේ එක්සත් වීමයි
සටහන්

ආශ්‍රිත

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ඉන්දියාව
ඉන්දියාවෙහි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ඉතිහාසය
නිදහස් ඉන්දියාව
 
නේරු පරිපාලනය
වීඩියෝ තිරපට සහිත ලිපි
රතන සූත්‍රය අර්ථය සමග

යානීධ භූතානි සමාගතානි
භුම්මානි වා යානිව අන්තලික්ඛෙ
සබ්බේ ව භූතා සුමනා භවන්තු
අථොපි සක්කච්ච සුනන්තු භාසිතං

තේරුම  (භූමියෙහි උපන්නා වූ හෝ අහසෙහි උපන්නා වූ හෝ යම් මනුෂ්‍ය කෙනෙක් මෙහි රැස් වූවාහු වෙත් ද, ඒ සියලු භූතයෝ සතුටු සිත් ඇත්තාහු වෙත් වා
තව ද මාගේ වචනය මනාකොට අසත්වා
)

තස්මාහි භූතා නිසාමේථ සබ්බේ
මෙත්තං කරොථ මානුසියා පජාය
දිවා ච රත්තෝච හරන්ති යෙ බලිං
තස්මා හි නෙ රක්ඛථ අප්පමත්තා

තේරුම  (අමනුෂ්‍යයිනි, (යම් කරුණක් සඳහා තෙපි රැස්ව සිටින්නාහුද
එහෙයින් සියල්ලෝම මාගේ ධර්මය අසවු
මනුෂ්‍ය ප්‍රජාව කෙරෙහි මෛත්‍රිය කරවු
යම් මනුෂ්‍ය කෙනෙක් රෑ දාවල්හි තොපට පූජා ගෙනෙත් ද
එහෙයින් ඔවුන් රකිවු
)

යං කිඤ්චි විත්තං ඉධ වා හුරං වා
සග්ගෙසු වා යං රතනං පණීතං
න නො සමං අත්ථි තථාගතෙන
ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම  ( මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි හෝ අවශේෂ ලෝකයෙහි හෝ යම් ධනයක් වේ ද, දෙව ලෝකයන්හි හෝ යම් රත්නයක් වේ ද
ඒ කිසි තැනෙක තථාගතයන් හා සමාන වූ ධනයක් හෝ රත්නයක් හෝ නැත්ම ය
බුදුරදුන් කෙරෙහි මෙය ද ශ්‍රේෂ්ඨ වූ රත්න භාවයෙකි
මේ සත්‍ය බලයෙන් සත්වයනට සෙත්වේවා
)

ඛයං විරාගං අමතං පණීතං
යදජ්ක්‍ධගා සක්‍ය මුනී සමාහිතො
න තෙන ධම්මේන සමත්ථි කිඤ්චි
ඉදම්පි ධම්මෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම (ආය¸මාර්ග සමාධියෙන් සුපිහිටි සිත් ඇති ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන් මුනි තෙම රාගාදීන් ක්‍ෂයවන්නා වූ රාගාදියෙන් වෙන් වූ ප්‍රණීත යම් නිවනක් නුවණින් අවබෝධ කළේ ද, ඒ නිර්වාණ ධර්මය හා සමාන වූ කිසි රත්නයෙක් නැත
මෙය ද ධර්මයෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ රත්න භාවයෙකි
ඒ සත්‍ය බලයෙන් සෙත් වේවා
)

යං ඛුද්ධ සෙට්ඨො පරිවණ්ණයී සුචිං
සමාධිමානන්තරිකඤ්ඤ මාහු
සමාධිනාතෙන සමොන විජ්ජති
ඉදම්පි ධම්මෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු

තේරුම ( බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨ තෙමේ ඉතා පිරිසිදු යමක් ප්‍රශංසා කොට ප්‍රකාශ කෙළේ ද
එය ආනන්තරික සමාධියයි කියති
ඒ සමාන වූ අන්කිසි සමාධියක් නැත
මෙය ද ධර්මයෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ රත්න භාවයෙකි
මේ සත්‍ය බලයෙන් සෙත්වේවා
)

යෙ පුද්ගලා අට්ඨ සතම්පසත්ථා
චත්තාරි එතානි යුගානි හොන්ති
තෙ දක්ඛිණෙය්‍යා සුගතස්ස සාවකා
එතෙසු දින්නානි මහප්ඵලානි
ඉදම්පි සඞඝෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම (බුද්ධාදී සත් පුරුෂයන් විසින් පසස්නා ලද යම් අෂ්ටාර්ය්‍ය පුද්ගල කෙනෙක් වෙත්ද, පසස්නා ලද යම් එක් සිය අටක් ආර්ය්‍ය පුද්ගල කෙනෙක් වෙත් ද ඔවුහු යුග සතරක් වෙති
බුදුන් ගේ ශ්‍රාවක වූ ඒ ආය¸ පුද්ගලයෝ දක්ෂිණාවට සුදුසු වෙති
ඔවුන් කෙරෙහි දුන් දානයෝ මහත්ඵල ඇත්තාහු වෙති
මෙය ද සංඝයා කෙරෙහි ප්‍රණීත වූ රත්නභාවයකි
මේ සත්‍ය බලයෙන් සෙත් වේවා
)

යෙ සුප්ප යුත්තා මනසා දළ්හේන
නික්කාමිනො ගොතම සාසනම්හි
තෙ පත්තිපත්තා අමතං විගය්හ
ලද්ධා මුධා නිබ්බුතිං භුඤ්ජමානා
ඉදම්පි සංඝෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු

තේරුම ( යම් රහත් කෙනෙක් ගෞතම ශාසනයෙහි මනා කොට යෙදුනාහු ස්ථිර සිතින් සියලු කෙලෙසුන් ගෙන් නික්මුණාහු ද, ඔවුහු නිවනට අරමුණු වශයෙන් බැස ඵල සමවත් සුවය නොමිලයේ ලැබ අනුභව කරන්නාහු පැමිණිය යුතු රහත් ඵලයට පැමිණියාහු වෙති
මෙය ද සංඝයා කෙරෙහි ප්‍රණීත වූ රත්න භාවයෙකි
)

යථින්ද ඛීලො පඨවිංසිතො සියා
චතුබ්භිවාතෙහි අසම්පකම්පියො
තථූපමං සප්පුරිසං වදාමි
යො අරියසච්චානි අවෙච්ච පස්සති
ඉදම්පි සඞඝෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම (ඉන්ද්‍රඛීල නම් වූ කණුව යම්සේ පොළොව ඇතුළට පිවිස සිටියේ සිවු දිගින් හමන සුලඟින් සොලවාලිය නොහැකි වන්නේ ද
යමෙක් ආය¸ සත්‍යයෙන් නුවණින් බැස දකී නම් ඒ සත් පුරුෂයා එබඳු ඉන්ද්‍රඛීලය හා සමාන කොට කියමි
මෙය සංඝයා කෙරෙහි ප්‍රණීත රත්න භාවයෙකි
මේ සත්‍ය බලයෙන් සත්වයනට සෙත් වේවා
)

යෙ අරිය සච්චානි විභාවයන්ති
ගම්භීර පඤ්ඤෙන සුදෙසිතානි
කිඤ්චාපි තෙ හොන්ති භුසප්පමත්තා
න තෙ භවං අට්ඨමං ආදියන්ති
ඉදම්පි සඞඝෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම ( යමෙක් ගැඹුරු නුවණ ඇති සර්වඥයන් වහන්සේ විසින් මැනවින් දේශිත ආය¸ සත්‍යයන් තමනට ප්‍රකට කෙරෙත්ද
ඔවුහු කිසිසේත් බොහෝ සේ පමාවූවෝ වෙත්ද,ඔවුහු අටවන භවයක් නම් නො ගනිති
මෙය ද සඞඝයා කෙරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ රත්න භාවයකි
)

සහාවස්ස දස්සන සම්පදාය
තයස්සුධම්මා ජහිතා භවන්ති
සක්කාය දිට්ඨි විචිකිච්ඡිතඤ්ච
සීලබ්බතං වාපි යදත්ථි කිඤ්චි
චතූහපායෙහිච විප්පමුත්තො
චඡාභිඨානානි අභබ්බොකාතුං
ඉදම්පි සඞඝෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම ( දර්ශන සමාපත්තිය සමග ම සක්කාය දිට්ඨිය ද, විචිකිච්ඡාවද යම්කිසි සීලබ්බත පරාමාසයෙක් ඇත්නම් එය ද යන සංයෝජන ධර්ම තුන ඔහු විසින් හරන ලද්දාහු වෙති
හේ සතර අපායෙන් මිදුනේ ද වේ
පඤ්චානන්තරිය කර්ම හා අන්‍ය ශාස්තාවරයකු ඇදහීම ද කරන්නට සුදුසු නො වේ
මෙය සංඝයා කෙරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ රත්න භාවයෙකි
මේ සත්‍ය බලයෙන් සත්වයනට සෙත් වේවා)
කිඤ්ඤාපි සො කම්මං කරෝති පාපකං
කායෙන වාචා උද චෙතසා වා
අභබ්බො සො තස්ස පටිච්ඡාදාය
අභබ්බතා දිට්ඨ පදස්ස වුත්තා
ඉදම්පි සඞඝෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම (ඒ සෝවාන් පුද්ගල තෙමේ තිදොරින් යම් පවක් කෙරේද
හෙතෙම එය සඟවාලීමට නො හැකි වෙයි
නිවන් දුටුවහු ගේ පව් සැඟවීමේ නො හැකි බව සංඝයා කෙරෙහි ප්‍රණීත වූ රත්න භාවයෙකි
)

වනප්පගුම්බෙ යථා ඵුස්සි තග්ගෙ
ගිම්හාන මාසේ පඨමස්මිං ගිම්හේ
තථූපමං ධම්මවරං අදෙසයි
නිබ්බාණගාමිං පරමං හිතාය
ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං
ඒතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම ( ගී‍්‍රෂ්ම ඍතුවෙ පළමු වන බක් මසෙහි රුක් ලැහැබ් යම්සේ පිපුණු අග ඇත්තේ වේ ද
බුදුරජ තෙම එබඳු උපමා ඇති නිවනට පමුණුවන උතුම් ධර්මයක් පරම හිත පිණිස දෙසී ය
මෙය බුදුරදුන් කෙරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ රත්න භාවයකි
මෙම සත්‍ය බලයෙන් සත්වයනට සෙත් වේවා
)

වරො වරඤ්ඤු වරදො වරාහරො
අනුත්තරො ධම්මවරං අදෙසයි
ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම (උතුම් වූ නිවන දන්නා වූ නිවන දෙන්නා වූ ශ්‍රේෂ්ඨ වු බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් ධර්මයක් දෙසූ සේක
මෙය ද බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ රත්න භාවයෙකි
මේ සත්‍ය බලයෙන් සත්වයනට සෙත් වේවා)

ඛීණං පුරාණං නවං නත්ථි සම්භවං
විරත්ත චිත්තා ආයතිකෙ භවස්මිං
තෙ ඛීණා බීජා අවිරූළ්හිච්ඡන්දා
නිබ්බන්ති ධීරා යථා යං පදීපෝ
ඉදම්පි සඞඝෙ රතනං පණීතං
එතෙන සච්චේන සුවත්ථි හොතු

තේරුම  (යම් කෙනෙකුගේ පුරාණ කර්ම ගෙවී ගියේ ද, පහළ වන අළුත් කර්මයකුත් නැත් ද, මතු භවයෙහි නො ඇලුණූ සිත් ඇති ක්‍ෂය කළ ප්‍රතිසන්ධී විඥාන බීජ ඇති වැඩෙන ඡන්දයක් නැති ඒ ධෘතිමත් රහත්හු මේ නිවුණු පහන් මෙන් පිරිනිවෙති
මෙය ද සංඝයා කෙරෙහි උතුම් රත්න භාවයෙකි
)

යානීධ භූතානි සමාගතානී
භුම්මානි වා යානිව අන්තලික්ඛෙ
තථාගතං දෙව මනුස්ස පූජිතං
බුද්ධං නමස්සාම සුවත්ථි හොතු

තේරුම ( පොළොවෙහි උපන් හෝ අහසෙහි උපන් හෝ අමනුෂ්‍ය කෙනෙක් මෙතැන්හි රැස්ව සිටිත්ද, ඒ අපි දෙව් මිනිසුන් විසින් පුදනලද බුදුරදුන් වඳිමු
)

යානීධ භූතානි සමාගතානී
භුම්මානි වා යානිව අන්තලික්ඛෙ
තථාගතං දෙව මනුස්ස පූජිතං
ධම්මං නමස්සාම සුවත්ථි හොතු

තේරුම (පොළොවෙහි උපන් හෝ අහසෙහි උපන් හෝ යම් අමනුෂ්‍ය කෙනෙක් මෙතැන්හි රැස්ව සිටිත් ද
ඒ අපි දෙව්මිනිසුන් විසින් පුදන ලද තථාගත දේශිත ධර්මය වඳිමු
)

යානීධ භූතානි සමාගතානී
භුම්මානි වා යානිව අන්තලික්ඛෙ
ථාගතං දෙව මනුස්ස පූජිතං
සඞඝං නමස්සාම සුවත්ථි හොතු

තේරුම  (පොළොවෙහි උපන් හෝ අහසෙහි උපන් හෝ යම් අමනුෂ්‍ය කෙනෙක්
ම තැන්හි රැස්ව සිටිත් ද, ඒ අපි දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද ශ්‍රාවක සඞඝයා වහන්සේ වඳිමු
)

අවසන් ගාථා තුන  ශක්‍රදේවේන්ද්‍රයා විසින් කියන ලද ගාථා තුනකි
විශාලා මහනුවර තුන් බිය දුරු කිරීම පිණිස රතන සූත්‍රය දෙසන ලදී
උදේ සවස උවදුරු දුරු කර ගැනීම සඳහා භාවිතා කළයුතු උතුම් සෙත් පිරිතකි
බුදුදහම
කරණිය මෙත්ත සුත්‍රය අර්ථය සමග

 කරණීය මත්‍ථ කුසලෙන
යං තං සන්තං පදං අභිසමෙච්ච
සක්කො උජූ ච සූජූ ච
සුවචො චස්ස මුදු අනතිමානි

අර්ථය  (ශාන්ත පදයට පැමිණ වසනු කැමැත්තහු විසින් යමක් කළ යුතු ද
අභිවෘද්ධියෙහි දක්ෂයා එය කට යුතු ය
හේ සමර්ථයෙක් වන්නේ ය
අවංක වන්නේ ය
මැනවින් අවංක වන්නේ ය
කීකරු වන්නේ ය
මෘදු වන්නේ ය
නිහතමානි වන්නේ ය
)

සන්තුස්සකො ච සුභරො ච
අප්පකිච්චො ච සල්ලහුකවුත්ති
සන්තින්ද්‍රියො ච නිපකො ච
අප්පගබ්බො කුලෙසු අනනුගිද්ධො

අර්ථය (සන්තෝෂ ඇත්තෙක් වන්නේ ය
පහසුවෙන් පෝෂණය කළ හැකෙක් වන්නේ ය
ස්වල්ප කටයුතු ඇත්තෙක් වන්නේ ය
සැහැල්ලු පැවතුම් ඇත්තෙක් වන්නේ ය
සන්හුන් ඉඳුරන් ඇත්තෙක් වන්නේ ය
ප්‍රඥාවත් වන්නේ ය
හැඩි දැඩි නොවන් නේ ය
කුලයන්හි නො ඇලෙන්නේ ය
)

නච ඛුද්ධං සමාචරේ කිඤ්චි
යෙන විඤ්ඤු පරෙ උපවදෙය්‍යුං
සුඛිනො වා ඛෙමිනො හොන්තු
සබ්බේ සත්තා භවන්තු සුඛිතත්තා

අර්ථය  (යම් ක්‍රියාවක් නිසා නුවණැති අන්‍යයෝ නින්දා කෙරෙත් නම් එබඳු කුඩා වූ වරදක් පවා නො කරන්නේ ය
සියුල සත්හු සුව අත්තෝ භය නැත්තෝ වෙත් වා
සියලු සත්හු සුවයෙන් යුතු සිත් ඇත්තෝ වෙත් වා
)

යෙ කෙචි පාණ භූතත්ථි
තසා වා ථාවරා වා අනවසෙසා
දීඝා වා යෙ මහන්තා වා
මජ්ඣිමා රස්සඛාණුකථූලා

අර්ථය  (කෙලෙස් ඇති සත්වයෝ ද කෙලෙස් රහිත සත්වයෝ ද යන සියලු ප්‍රාණභූත සත්ව කෙනෙක් වෙත් ද දික් වූ හෝ මහත් වූ හෝ මධ්‍යම වූ හෝ කුඩා ශරීර ඇත්තා වූ හෝ ඉතා කුඩා වූ හෝ ස්ථූල වු සත්වයෝ වෙත් ද
)

දිට්ඨා වෙ යෙව අද්දිට්ඨා
යෙච දූරෙ වසන්ති අවිදූරෙ
භූතා වා සම්භවෙසීවා
සබ්බේ සත්තා භවන්තු සුඛිතත්තා

අර්ථය  (තම ඇසට පෙනෙන්නා වූ හෝ නොපෙන්නා වූ සත්වයෝ වෙත් ද යම් සත්ව කෙනෙක් දුර හෝ වසත් ද , ළඟ හෝ වසත් ද, උපන්නා වූ යම් සත්ව කෙනෙක් වෙත් ද, හේ ඉපැදෙමින් සිටින යම් සත්ව කෙනෙක් වෙත් ද
)

නපරො පරං නිකුබ්බේථ
නාතිමඤ්ඤේථ කත්ථචිනංකඤ්චි
ඛ්‍යාරොසනා පටිඝසඤ්ඤා
නාඤ්ඤ මඤ්ඤස්ස දුක්ඛ මිච්ඡෙය්‍ය

අර්ථය  (අනෙකෙක් අනෙකකු නො රවටන්නේය
කිසි තැනෙක්හි ඒ කිසිවකුට අවමන් නො කරන්නේ ය
කය වචන දෙකින් කරන රෝෂණයෙන් ද සිතින් කරන ක්‍රෝධයෙන් ද ඔවුනොවුන්ට දුක් නොකැමති වන්නේ ය
)

මාතා යථා නියං පුත්තං
ආයුසා එක පුත්ත මනුරක්ඛෙ
එවම්පි සබ්බභූතෙසු
මානසං භාවයෙ අපරිමානං

අර්ථය (යම් සේ මවුතොමෝ ආයුෂයෙන් ස්වකීය පුත්‍රයා රකී ද, එසේම සියලු සතුන් කෙරෙහි අප්‍රමාණ මෛත්‍රි සිත වඩන්නේ ය
)

මෙත්තං ච සබ්බලොකස්මිං
මානසං භාවයෙ අපරිමානං
උද්ධං අධො ච තිරියඤ්ච
අසම්බාධං අවෙරං අසපත්තං

අර්ථය  (පමණ රහිත වූ,එසේම පීඩා රහිත වූ වෛර චේතනා රහිත වූ,සතුරන් රහිත වූ සිතෙහි වූ මෛත්‍රිය ද උඩ යට සරස යන සියලු සත්ව ලෝකයෙහි වඩන්නේ ය
)

තිට්ඨං චරං නිසින්නෝ වා
සයානො වා යාවතස්ස විගතමිද්ධො
එතං සතිං අධිට්ඨෙය්‍ය
බ්‍රහ්ම මෙතං විහාරං ඉධමාහු

අර්ථය (සිටිමින් හෝ යමින් හෝ හිඳිමින් හෝ සයනය කරමින් හෝ යම්තාක්කල් නොනිදා ද ඒ තාක්කල් මෛත්‍රී ස්මෘතිය වඩන්නේ ය
)

දිට්ඨිං ච අනුපගම්ම සීලවා
දස්සනේන සම්පන්නො
කාමෙසු විනෙය්‍ය ගෙධං
නහිජාතු ගබ්භසෙය්‍යං පුනරෙතීති

අර්ථය (මිත්‍යාදෘෂ්ටියට නො පැමිණ ශ්‍රොතාපන්න මාර්ග ඥාන දර්ශනයෙන් යුක්තවූයේ වස්තුකාමයෙහි ගිජුබව හෙවත් ක්ලේශ කාමය සකෘදාගාමි අනාගාමි මාර්ග දෙකින් ප්‍රහීණකොට ඒකාන්තයෙන් මවුකුස පිළිසිඳ ගැනීමට නැවත නො පැමිණෙන්නේ ය
ඉන්දියාව යනු ප්‍රාන්ත රාජ්‍යයන් විසිනවයක් හා මධ්‍යම රජයට අයත් පාලන ප්‍රදේශ හතක් අඩංගු සන්ධීය ජනරජයකි
ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ තවදුරටත් දිස්ත්‍රික්ක වලට ද ඒවා තවදුරටත් කුඩා පාලන කොට්ඨාස වලට ද බෙදා වෙන් කෙරේ
වගකීම් හා බලතල
ඉන්දියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ඕනෑම ප්‍රාන්තයක පාලන ප්‍රදේශයක් සම්බන්ධයෙන් භාවිතා කළ හැකි ස්වාධීන බලතල සමූහාණ්ඩුව හා ප්‍රාන්තය අතර බෙදා දෙනු ලබයි
"73 වන වගන්තියේ පුළුල් ලෙස ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, පාර්ලිමේන්තුවට නීති සෑදීමට ඇති බලතල අනුව ජනරජයේ විධායක බලතල විෂයයන්ට පතුරුවා හැරීමට ඉඩ සැලසෙන බව ය
162 වන වගන්තිය විසින් ද එපරිද්දෙන්ම ප්‍රාන්තයක ව්‍යවස්ථාදායකයට නීති සෑදීමට ඇති බලතල අනුව ප්‍රාන්තයේ විධායක බලතල විෂයයන්ට පතුරුවා හැරීමට ඉඩ සැලසෙන බව ප්‍රකාශ කෙරෙයි
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මෙම තත්ත්වය රමනයියා නඩුව හැසිරවීමේ දී පුනර්වාචනය කර ඇත්තේ පුළුල් ව කථා කෙරෙන ජනරජයේ හෝ ප්‍රාන්තයේ විධායක බලතල එහි අදාළ ව්‍යවස්ථාදායක බලතල සමග සමවිස්තෘත හා සමාන්තික බව ය
" (ඇලකුරු මූලාකෘතියෙනි)

ඉතිහාසය

වර්ෂ 1956 ට පෙර
ඉතිහාසය මුළුල්ලෙහිම ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය පාලනය කෙරී ඇත්තේ තමාගේ පාලන ප්‍රදේශයේ පරිපාලන කොට්ඨාසවල ස්වකීය ආණ්ඩුක්‍රම පිහිටුවා ගත් විවිධාකාර වූ ජනවර්ගයන් විසින් ය
බ්‍රිටිෂ් රාජ් අවධියේ දී, මුල් පරිපාලන ව්‍යුහය ම බොහෝ දුරට පැවති අතර ඉන්දියාව, බ්‍රිතාන්‍යයින් විසින් ඍජුව ම පාලනය කළ පළාත් (ජනපද) වලට හා ඩි ෆැක්ටො පරමාධිපත්‍යය (අධීශ්වරත්වය) දැරූ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට ගැති ව කුමරෙකු හෝ රජෙකු විසින් නාමමාත්‍රික ව පාලනය කළ රාජකීය රාජ්‍යයන් වලට බෙදන ලදී
වර්ෂ 1956 ට පසු
පෙර පැවති ප්‍රාන්ත තුළින් නව ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ කිහිපයක් 1956 වර්ෂයේ පටන් නිර්මාණය විය
1960 මැයි මස 1 වැනි දා බොම්බේ ප්‍රාන්තය බොම්බේ ප්‍රතිසංවිධාන පණතින් ගුජරාට් හා මහාරාෂ්ට්‍ර යන භාෂාමය ප්‍රාන්ත වලට බෙදන ලදී
1963 දෙසැම්බර් මස 1 වැනි දා නාගලන්ඩ් තැනිණි
1966 පන්ජාබ් ප්‍රතිසංවිධාන පණත මගින් පන්ජාබය භාෂාමය සීමාවලට බෙදන ලද්දේ, නොවැම්බර් 1 වැනි දා හර්යානා නම් නව හින්දි කථාකරන ප්‍රාන්තයක් ද, පන්ජාබයේ උතුරු දිස්ත්‍රික්ක පවරන ලද හිමාචල් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තය ද, පන්ජාබයේ හා හර්යානාහි පොදු අගනගරය ලෙස නම් කළ චන්දිගාර්හ් ප්‍රදේශය මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශයක් ලෙස ද ස්ථාපිත කරමිනි
1971 ජනවාරි මස 25 වන දින හිමාචල් ප්‍රදේශ් වලට ද  1972 ජනවාරි මස 21 වන දින මනිපූර්, මෙඝාලයා හා ත්‍රීපුර යන ප්‍රදේශ වලට ද  ප්‍රාන්ත තත්ත්වය ප්‍රදානය කරන ලදී
1975 අප්‍රියෙල් මස 26 වන දින සික්කිම් රාජධානිය ප්‍රාන්තයක් ලෙස ඉන්දියානු සමූහාණ්ඩුවට එක් විය
1987 දී, පෙබරවාරි 20 වන දින අරුනාචල් ප්‍රදේශ් හා මිසෝරාම් ප්‍රදේශ ප්‍රාන්ත බවට පත්විය, ඒ අනුව මැයි 30 වන දින ගෝව ද ප්‍රාන්තයක් බවට පත්විය, ඒ අතර ගෝව ප්‍රාන්තය තුළ උතුරේ පිහිටි දමන් හා දීව් ප්‍රදේශ වෙන් වෙන් මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ බවට පත්විය
2000 වසරේ දී නව ප්‍රාන්ත තුනක් නිර්මාණය විණි
චටිස්ගාර්හ් (2000 නොවැම්බර් 1) නැගෙනහිර මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයෙන් නිර්මාණය විය, උත්තරණ්චල් (2000 නොවැම්බර් 9), 2007 දී උත්තරාඛාන්ඩ් ලෙස යළි නම් කළ අතර, වයඹදිග උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ කඳුකර ප්‍රදේශ වලින් නිර්මාණය විය, ජාර්ඛාන්ඩ් (2000 නොවැම්බර් 15) බිහාරයේ දකුණු දිස්ත්‍රික්ක වලින් නීර්මාණය විය
2014 වසරේ දී, තෙලන්ගනා නම් නව ප්‍රාන්තයක් ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ වයඹදිග ප්‍රදේශ වලින් නිර්මාණය කරන ලදී
හයිද්‍රාබාද් නගරය අවුරුදු 10 ක් නොඉක්මවන කාලයකට එම ප්‍රාන්ත දෙකටම පොදු අගනගරය බවට පත් විය
වත්මන් යෝජනා
ඉන්දියාවේ යෝජිත ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව බලන්න

ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව

ප්‍රාන්ත

  වන දින ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ කොටසකින් තෙලන්ගනා ප්‍රාන්තය නිර්මාණය කළ අතර ඉතිරි කොටස ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයටම හිමිවිය
තෙලන්ගනා සීමාව තුළ පිහිටි හයිද්‍රාබාද් නගරය, වසර 10 ක් නොඉක්මවන කාලයකට එම ප්‍රාන්ත දෙකටම පොදු අගනගරය ලෙස පවතියි
මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ

මේවාත් බලන්න
 Adjectivals and demonyms for states and territories of India
 Autonomous regions of India
 Emblems of Indian States
 ISO 3166-2
IN
 List of states and union territories of India by population
 List of states in India by past population
 List of Indian state and union territory name etymologies
 Subdivisions of India

සටහන්

මූලාශ්‍ර

අතිරේක සබැඳි
 Maps of the Historical Territorial Evolution of the States of India 
 Official Government of India website
States and Union Territories

States and terrtories
India 1
States, India
India-related lists
{{තොරතුරුකොටුව රූපවාහිනිය
| show_name          = ක්වීන් සොන්දොක්
| image                = 
| caption              = "ක්වීන් සොන්දොක් ප්‍රවර්ධන පෝස්ටරයක්
| show_name_2          = The Great Queen Seondeok (සොන්දොක් මහා රැජිනිය)
| genre              = ඓතිහාසික කාලාන්තර නාට්‍ය  නාට්‍ය  ප්‍රේම වෘත්තාන්ත  ක්‍රියාදාම
| camera             = බහු කැමරා
| picture_format     =
| runtime            = සදදා සහ අගහරුවාදා 21
55ට (KST)
| director           = කිම් ගියුන්-හොං  පාක් හොං-ග්යුන් 
| writer             = කිම් යොං-හ්යුන්  පාක් සං-යොන්
| executive_producer = ලී චං-සූ
| starring           = ලී යො-වොන්  ගෝ හ්යුන්-ජුං  උම් තේ-වූං  පාක් යේ-ජින්  කිම් නම්-ගිල්  යූ ස්‍යුං-හෝ
| narrated           =
| opentheme          =
| endtheme           =
| country            = දකුණු කොරියාව
| network            = මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව
| first_aired        = 
| last_aired         = 
| num_episodes       = 62
| preceded_by        = Queen of Housewives| followed_by        = Pasta| website            = http