Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
භාවිතය
විහාර මන්දිරවලට ප්‍රවේශ වන ස්ථානය සහ එහි ඇතුළු ගර්භය ඉදිකිරීම් අතර මකර තොරණ යන ඉදිකිරීම දැකගත හැකිවේ
ශාන්ති කර්ම අවස්ථාවන්හීදී දෙවොල් තොරණ නිර්මාණය කෙරේ
මීට අමතරව ප්‍රභූන් පිළිගැනීමේදී, විවාහ සහ අවමංගල්‍ය අවස්ථාවලදී ගොක් අතු, තැඹිලි, පොල්වලු හෝ කෘතීම මාධ්‍ය ආශ්‍රයෙන් තැනූ තොරණ භාවිත වේ
තොරණ වර්ග

මකර තොරණ
බොහෝ විට මකර තොරණ, විහාරස්ථානයකට අැතුල් වන ස්ථානයේ හා බුද්ධ ප්‍රථිමා වටා ඉදිකර තිබෙනු දැකගත හැකිවේ
වෙසක් තොරණ

දේවාල තොරණ

මූලාශ්‍ර
සමාජ විද්‍යාව (), යනු නවීන විද්‍යාවේ ශාඛාවකි
සමාජ විද්යාව යනු කුමක්ද
සමාජ විද්යාව, පුළුල් වශයෙන් කථා කරයි, ලෝකය ක්රියා කරන ආකාරය හා සමාජීය හැසිරීම් පිලිබඳ පැහැදිලි කිරීම් භාවිතා කරන ආකාරය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දෙයි
ස්වභාවික විද්යාවන්ට (ජීව විද්යාව, රසායන විද්යාව, භෞතික විද්යාව) වලට සාපේක්ෂව ස්වාභාවික සංසිද්ධි (ප්රාථමික සෛල, අණු, සැහැල්ලු තරංග) විෂමතාවයන් සමාජ විද්යාවේ විෂයය වන්නේ සමාජයයි
සමාජ විද්යාඥයන් විසින් පරිණාමීය පර්යේෂණ ක්රම යොදාගනිමින් එකිනෙකා අතර අන්තර් පුද්ගල හා අන්තර්ක්රියාකාරි හැසිරීම් විමර්ශනය කිරීම, මිනිසුන් අපරාධ සිදු කරන්නේ ඇයිදැයි ජනතාව තුළ පෙලඹෙන්නේ ඇයිදැයි යන්න
මිනිසුන්ගේ හැසිරීම් රටාව ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට ආණ්ඩුවලට සහ ආයතනවලට ඉඩ සලසන අධ්යයනයකි
සමාජ විද්යාවේ පාසලේදී, අපගේ ප්රධානතම විකල්පයන් වශයෙන් ප්රධාන විෂයයන් ලෙස ප්රධාන විෂයයන් තුනක් (මනෝවිද්යාව / දේශපාලන විද්යාව / සමාජ විද්යාව) තෝරා ගැනීම අපගේ ශිෂ්‍යයින්ට ලබා දෙයි
මනෝවිද්යාව හැසිරීම සහ මානසික ක්රියාවලීන්ගේ විද්යාත්මක අධ්යයනයයි
මානසික ක්රියාවලීන් සිතුවිලි, හැඟීම්, චේතනා සහ වෙනත් නොකියවන සංසිද්ධි ලෙස හැසිරෙන අයගේ හැසිරීම් නිරීක්ෂණය කළ හැකිය
මනෝවිද්යාත්මක න්යායන් සහ පර්යේෂණ ව්යාපාරික කර්මාන්තය, අධ්යාපනික සැකසුම්, රාජ්ය ප්රතිපත්ති සහ තවත් බොහෝ යෙදීම් තිබේ
මනෝවිද්යාවෙහි ප්රධාන උප-විෂයයන් සමාජ, සංවර්ධනයේ, සංජානනය, ජීව විද්යාත්මක, සෞඛ්ය, කාර්මික / සංවිධානාත්මක, අසාමාන්ය සහ පෞරුෂය මනෝවිද්යාව ඇතුළත් වේ
දේශපාලන අයිතිවාසිකම්, වැදගත් අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම, අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම හා රට තුළ බලය සංවිධානය කිරීම ජාත්යන්තර සබඳතා හා ත්රස්තවාදය වෙත
සමකාලීන හා ඓතිහාසික සිදුවීම් වටහා ගැනීම සහ අර්ථ නිරූපණය කිරීම සඳහා විශ්ලේෂණ මෙවලම් සපයයි
බලය ව්යුහගතව, තරඟකාරී සහ ක්රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳ වැදගත් අවබෝධයක් හුවමාරු කර ගැනීම
මෙම පාඨමාලාවේ දේශපාලන විද්යාවේ සියලු ප්රධාන උපසපත්වලින්ද - සංසන්දනාත්මක දේශපාලනය, ජාත්යන්තර සබඳතා, දේශපාලන න්යාය සහ දේශපාලන ආර්ථිකය
සමාජීය ප්රවණතා සහ ආයතන සංස්කෘතිය, දේශපාලනය සහ ආර්ථිකය පිළිබඳ හැඟීමක් ඇති කරලීම සමාජවාදය යනු විවිධාකාර විනය හැසිරවීමකි
සමාජ විද්යාව පිළිබඳ පාඨමාලා යොමු වන්නේ ආසියාවේ විශේෂ අවධානයක් යොමු කරමින් ලෝකය වටා සමාජයේ වෙනස්කම්වලට හා තත්වයන්ට අදාළ ශිෂ්ය විවේචනාත්මක චින්තනය වර්ධනය කිරීමයි
සමාජ අසමානතාව, සංක්රමණ හා නාගරීකරණය යන දෙඅංශයේම සමාජීය ගැටළු වලට විසඳුම් සපයන අතර පාඨමාලා හා විලාසිතා වැනි සමාජීය ප්රතිඵලවල ජාල වල භූමිකාවද මෙම ගැටළු වලට විසඳුම් සපයයි
සමාජ විද්යාව යනු සමාජය තුළ සහ සමාජය තුළ සිටින පුද්ගලයන් අතර සම්බන්ධතා පිළිබඳව සැලකිලිමත් වන ශාස්ත්රාලික විනයක ප්රධාන අංශයකි
අනෙක් අතට එය "සමාජ විද්යාව" ලෙස සැලකේ. සමාජ විද්යාව ආර්ථික විද්යාව, දේශපාලන විද්යාව, මානව භූගෝල විද්යාව, ජන විකාශනය, මනෝවිද්යාව, සමාජ විද්යාව, මානව විද්යාව, පුරාවිද්යාව, විද්යාව, ඉතිහාසය සහ වාග් විද්යාව යන ක්ෂේත්රයන්ගෙන් සමන්විතය
19 වන සියවසේදී පිහිටුවන ලද "සමාජයේ විද්යාව" වන සමාජ විද්යාවෙහි ක්ෂේත්රයට විශේෂයෙන් යොමු දැක්වීමට මෙම යෙදුම සමහර අවස්ථාවල භාවිතා වේ
සමාජීය විද්යාවන්හි උප විෂයන් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක ලැයිස්තුවක් සමාජ විද්යාව පිළිබඳ සැකිල්ලේ සොයාගත හැකිය
සමාජ විද්යාව අවබෝධ කරගත් මෙවලම් ලෙස ස්වාභාවික විද්යාවන්හි ඇති සමානකම් ඇති ක්රමවාදී සමාජ විද්යාඥයෝ ක්රමවේදයන් භාවිතා කරති
එබැවින් විද්යාව නිර්වචනය කරන නවීන අර්ථයෙන් එය විද්යාව අර්ථ දක්වයි. පරස්පර විරෝධී සමාජ විද්යාඥයින්, ප්රතිවිරුද්ධව, සමාජ විවේචනය හෝ සංකේතමය අර්ථකථනය භාවිතා කිරීම වෙනුවට අනුක්රමාත්මක ලෙස අසමාදර්ශී න්යායන් සාදනු වෙනුවට, විද්යාව පුලුල් අර්ථයකින් සලකනු ඇත
නූතන අධ්යයන කටයුතුවල දී, පර්යේෂකයන් බොහෝ විට සරල ක්රමවේදයන් භාවිතා කරමින්, විවිධ ක්රමවේදයන් භාවිතා කරති (උදාහරණ වශයෙන් ප්රමාණාත්මක හා ගුණාත්මක පර්යේෂණ ඒකාබද්ධ කිරීම)
සමාජ පර්යේෂණය යන වචනය ද සිය අරමුණු හා ක්රමවේදයන් තුළ විවිධ විවේචනවලින් ලත් වෘත්තිකයන් ලෙස ස්වාධීන උපාධියක් ලබා ගෙන ඇත
ඉතිහාසය

සමාජ විද්යාවේ ඉතිහාසය ආරම්භ වන්නේ 1650 න් පසු බුද්ධි යුගය තුළිනි
ස්වාභාවික දර්ශනය තුල විප්ලවයක් දැකීම, "විද්යාත්මක" යමක් වටහා ගත් පුද්ගලයන්ගේ මූලික රාමුව වෙනස් කිරීමයි
සමාජ විද්යාව මූලාරම්භයෙන් සදාචාරාත්මක දර්ශනයෙන් මතු වූ අතර කාර්මික විප්ලවය හා ප්රංශ විප්ලවය වැනි විප්ලවවාදී යුගයට බලපෑවේය
[1] [2] [3] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [3]
18 වන ශතවර්ෂයේ සමාජ විද්යාවන්ගේ ආරම්භය ඩිඩෝඩෝගේ මහා විශ්වකෝෂය තුලින් පිළිබිඹු වන අතර, ජීන් ජැක් රෙසෝ හා අනෙකුත් පුරෝගාමීන්ගේ ලිපි වලින් පිළිබිඹු වේ
සමාජ විද්යාවන්ගේ වර්ධනය ද වෙනත් විශේෂිත විශ්වකෝෂ වල පිලිබිඹු වේ
නූතන කාල පරිච්ඡේදය "සමාජ විද්යාව" මුලින්ම භාවිතා කළේ සංකල්පමය ක්ෂේත්රයක් ලෙසය
[4] සමාජ විද්යාව බලපෑම්කාරීත්වයේ බලපෑමට [1], සැබවින්ම ධනාත්මක හැඟීම් අත්දැකීම් මත පදනම් වූ දැනුම හා ඍණාත්මක වීම වැළැක්වීම
පාරභෞතික සමපේක්ෂනය මඟහැරී ගියේය
ඔගස්ටේ කොට් විසින් චාල්ස් ෆූරියගේ අදහස් වලින් ගත් කල ක්ෂේත්රයේ විස්තර කිරීම සඳහා "විද්යාත්මක සමාජය" යන යෙදුම යොදා ගත්තේය
කෝට්ස් ද සමාජ ක්ෂේත්රයේ සමාජ භෞතික විද්යාව ලෙස හැඳින්වේ
[1] [5]
මෙම කාල පරිච්ෙඡ්දය තුළ අනෙකුත් විද්යාත්මක ක්ෂේත්රවල බලපෑමට ලක්ව ඇති සමාජීය විද්යාවන් තුළ වර්ධනය වූ මාර්ග පහක් තිබිණි
[1] ගනු ලැබූ එක් මාර්ගයක් වූයේ සමාජ පර්යේෂණයේ නැඟීමයි
එක්සත් ජනපදයේ හා යුරෝපයේ විවිධ ප්රදේශ වල විශාල සංඛ්යානමය සමීක්ෂණ සිදු කරන ලදී
"සමාජ කරුණු" ගැන අධ්යයනය කරමින්, එම්ලී ඩර්ක්හයිම් විසින් ආරම්භ කරන ලද තවත් මාර්ගයක් ආරම්භ කරන ලද අතර විල්ෆ්රෙඩෝ පැරේෝට, උපකල්පිත න්යායන් සහ එක්තරා න්යායන් විවෘත කිරීම ය
සමාජීය සංසිද්ධීන් හඳුනාගෙන අවබෝධ කරගත් ක්රමවේදයට අනුව, තෙවන අර්ථය වර්ධනය වී තිබේ
මෙය මැක්ස් වෙබර් වැනි චරිතවලින් ආරක්ෂා විය
ආර්ථික විද්යාව පදනම් කර ගත් සිව්වන මාර්ගය සංවර්ධනය කර ආර්ථික විද්යාව දැඩි විද්යා විද්යාව ලෙස වර්ධනය කර ඇත
අන්තිම මාර්ගය වූයේ දැනුම හා සමාජ අගයන් අතර සම්බන්ධතාවයකි
මැක්ස් වෙබර්ගේ ප්රතිංධිසරාේධවාදය හා ධෛර්යය පිළිබඳ සමාජ විද්යාව මෙම වෙනස දැඩි ලෙස ඉල්ලා සිටියේය
මෙම මාර්ගයේ න්යාය (විස්තරය) සහ බෙහෙත් වට්ටෝරුව විෂයය පිළිබඳව නොගැලපෙන විධිමත් සාකච්ඡාවක්
විසිවන ශතවර්ෂයේ ආරම්භයේ දී, බුද්ධත්වයට පත් දර්ශනය විවිධාකාරයෙන් අභියෝගයට ලක් විය
විද්යාත්මක විප්ලවයේ අවසානයෙන් පසුව සම්භාව්ය න්යායන් භාවිතයෙන් පසු, විවිධ ක්ෙෂේත වල පරීක්ෂණාත්මක අධ්යයනයන් සඳහා ගණිත අධ්යයනයන් සහ න්යායික ව්යුහය තැනීමට සමීකරණ අධ්යයනය කිරීම ආදේශ කළහ
සමාජ විද්යාවේ උප පොළවල් වර්ධනය කිරීම ක්රමවේදය තුළ ඉතා ප්රමාණාත්මකව වැඩිවිය
මානව හැසිරීම්, සමාජීය සහ පාරිසරික සාධක පිළිබඳ විද්යාත්මක පරීක්ෂණයෙහි අන්තර්-විද්වත් හා හරස්-විනයානුකුල ස්වභාවය සමාජ විද්යා ක්රමවේදයේ ඇතැම් අංගයන් කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වන ස්වාභාවික විද්යාවන් බොහෝය
මායිම් හුදකලා කිරීමේ නිදසුන් වන්නේ වෛද්ය විද්යාව, සමාජීය සමාජ විද්යාව, ස්නායු මනෝ විද්යාව, ජෛව ආර්ථිකය, ඉතිහාසය සහ සමාජ විද්යාව යන සමාජ විද්යාත්මක පර්යේෂණයන් වැනි නැගී එන ශික්ෂණයන් ය
මානව ක්රියාකාරිත්වය හා එහි ඇඟවුම් හා ප්රතිවිපාක අධ්යයනය කිරීම තුලින් ප්රමාණාත්මක පර්යේෂණ සහ ගුණාත්මක ක්රම ඒකාබද්ධ කෙරේ
විසිවන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේ සංඛ්යා ලේඛන ව්යවහාරික ගණිතයේ නිදහස් විනය හැසිරවීම බවට පත් විය
සංඛ්යානමය ක්රම උපයෝගි කර ගත්හ
සමකාලීන කාලවලදී කාල් පොප්පර් සහ ටැල්කොට් පාර්ෂන්ස් සමාජ විද්යාව දියුණු කිරීම කෙරෙහි බලපෑවේය
[1] මහා පරිමාණ, වර්ධනය වන දත්ත බැංකු සඳහා සැලකිය යුතු සාර්ථකත්වයක් සහිත, විවිධාකාර වූ මධ්යම ප්රමාණයේ න්යායන් සමග යෝජිත "ශ්රේෂ්ඨ න්යාය" සමග සම්බන්ධ කිරීමට බලය හා refinement තිබිය හැකි එක් සම්මුතියක් සොයා ගැනීම පර්යේෂකයන් දිගටම කරගෙන යනු ලබයි
තව දුරටත්, අනුග්රහය බලන්න
සමාජ විද්යාවන් අනාගතයේ දී අනාගතයේ දී විවිධ ක්ෂේත්රවල පර්යේෂණයන් හා කෙටිකාලීන ක්ෂේත්ර පිළිබඳ ප්රවේශමෙන් වෙනස් කලාපයන්ගෙන් සමන්විත වේ
[1]

"සමාජ විද්යාව" යන්නෙන් අදහස් වන්නේ කොට්ට්, ඩර්ක්හයිම්, මාක්ස් සහ වෙබර් වැනි චින්තකයින් විසින් පිහිටුවන ලද සමාජයේ නිශ්චිත විද්යාවන්ය
සාමාන්යයෙන් "උතුම් විද්යාව" හා කලා ශිල්ප වලින් බැහැරව පවතින සියලූම ශික්ෂණ වලට යොමු විය හැකිය
19 වන ශතවර්ෂයේ අග භාගය වන විට විද්යාත්මක සමාජ විද්යාවන් ක්ෂේත්ර පහකින් සමන්විත විය
නීතිය, අධ්යාපනය, සෞඛ්ය, ආර්ථිකය හා වෙළඳාම හා නීතිය සංශෝධනය කිරීම සහ ව්යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීම [2]

මානව විද්යාව
ප්රධාන ලිපි
මානව විද්යාව සහ මානව විද්යාවේ සැකිල්ල
මානව විද්යාව යනු මානව සම්පුර්ණයෙන් මනුෂ්යත්වයේ විද්යාවයි. එය මිනිසාගේ විද්යාවයි. මෙම ශික්ෂණය සමාජ විද්යාවන්, මානව ශාස්ත්ර සහ මානව ජීව විද්යාවේ විවිධ පැතිකඩයන් ඒකාබද්ධ කිරීම සමඟ කටයුතු කරයි
විසිවන සියවසේ දී, ශාස්ත්රාලික ශික්ෂණයන් බොහෝ විට ආයතනික වශයෙන් පුළුල් වසම් තුනකට බෙදා ඇත
ස්වාභාවික විද්යාව පුනර්ජනනීය හා විශ්වාසනීය පර්යේෂණ මගින් සාමාන්ය නීති පැනවීමට උත්සාහ කරයි
මානව ශාස්ත්රාලිය සාමාන්යයෙන් තනි පුද්ගලයන්, සිද්ධීන්, හෝ යුගයන් පිළිබඳ අවබෝධයෙන් අවධාරණය කරමින් දේශීය ඉතිහාසය, ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය, සාහිත්යය, සංගීතය සහ කලාවන් හරහා අධ්යයනය කරයි
සාමාන්යයෙන් විද්යාත්මක ක්රමවේදයන් මගින් සමාජීය සංසිද්ධීන් සාමාන්යයෙන් විද්යාත්මක ක්රම වලින් වෙනස් වන ක්රමවේදයන් සාමාන්යකරණය කළ හැකි ආකාරයෙන් සමාජ විද්යාවන් විසින් සාමාන්යයෙන් උත්සාහ දරා ඇත
මානව විද්යාත්මක සමාජ විද්යාව බොහෝ විට භෞතික විද්යාවේ හෝ රසායනික විද්යාවේ සාමාන්ය නීතියට වඩා සාමාන්ය ආකාරයේ සංවේදී විස්තර දක්වයි. එසේ නැතහොත්, මනෝවිද්යාවෙහි බොහෝ ක්ෂේත්රවල මෙන්, සාමාන්ය සිද්ධාන්ත මගින් තනි තනි සිද්ධීන් විස්තර කරනු ඇත
ඉතිහාසයෙහි සමහර ක්ෂේත්ර වැනි මානව විද්යාව (මානව ඉතිහාසය) මානව වර්ගයාගේ එක් කාණ්ඩයකට පහසුවෙන් නොගැළපේ
එක්සත් ජනපදය තුළ මානව විද්යාව උප ක්ෂේත්ර හතරකට බෙදී ඇත
පුරාවිද්යාව, භෞතික හෝ ජීව විද්යාත්මක මානව විද්යාව, මානවවිද්යා වාග් විද්යාව හා සංස්කෘතික මානව විද්යාව යන අංශයන් ය
බොහෝ උපාධි අෙප්ක්ෂක ආයතනයන්හි එය ලබා ෙදන පෙද්ශයකි
Anthropos (άνθρωπος) යන වචනය ග්රීක භාෂාවෙන් "මනුෂ්යයා" හෝ "පුද්ගලයා" යන ග්රීක් වචනයයි
එරික් වුල්ෆ් සමාජ විද්යා සංස්කෘතික මානව විද්යාව "මානව ශාස්ත්රයන්ගේ වඩාත්ම විද්යාත්මක හා විද්යාවේ වඩාත් විද්යාත්මක" ලෙස විස්තර කළේය
මානව විද්යාවේ අරමුණ වන්නේ මිනිසුන් හා මිනිස් ස්වභාවය පිළිබඳ සමස්ත තොරතුරු සැපයීමයි
මෙහි අර්ථය වන්නේ මානව විද්යාඥයින් සාමාන්යයෙන් එක් උප ක්ෂේත්රයක විශේෂඥයන් වුවද, ඕනෑම ගැටලුවක ජෛව, භාෂාමය, ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික අංගයන් සැමවිටම මතකයේ තබා ගනී
මානව විද්යාව තුළ සංකීර්ණ හා කාර්මික වූ බටහිර සමාජවල විද්යාව ලෙස විද්යාව ලෙස හැදී වැඩුණු නිසා මානව විද්යාවේ ප්රබල ප්රවනතාවයක් මානව විද්යාවේ ප්රචණඩත්වයට සරිලන සමාජ විද්යාව සමඟ සමීපව කටයුතු කිරීම, "බාල"
[9] අද දින මානව විද්යාඥයන් "අඩු සංකීර්ණ" සමිති වැනි පද යොදා ගනී
නැතහොත් කාර්මික නොවන බටහිර සංස්කෘතීන්වල ජීවත් වන මානවයන් ගැන සඳහන් කිරීම සඳහා "පශු සම්පත්දායකයා" හෝ "ගොවියා" හෝ "උද්යාන විද්යාඥ" එවැනි පුද්ගලයින් හෝ ජනප්රිය (ethnos) මානව විද්යාව තුළ විශාල උනන්දුවක් ඉතිරිව තිබේ
සමකාලීන චාරිත්රානුකූලව නිරීක්ෂණය කිරීමත් සමඟම ජෛව විද්යාත්මක, පුරාවිද්යාත්මක හා භාෂාමය දත්ත යොදාගෙන මිනිසුන් විස්තර කිරීම සඳහා බොහෝ මානව විද්යාඥයින් බොහෝ දෙනෙකු මානව විද්යාව සඳහා යොමු කරයි
1990 දශකයේ හා 2000 දශකවල දී, සංස්කෘතිය යනු කවරෙක් ද යන්න පැහැදිලි කිරීමක් ඉල්ලා සිටියි
ඔහුගේ හෝ ඇයගේ සංස්කෘතිය අවසන් වන විට සහ තවත් ආරම්භයක් ගැන නිරීක්ෂකයෙකු දන්නේ කෙසේද යන්නත්, මානව විද්යාව ලිවීමේ වෙනත් වැදගත් තීරණාත්මක මාතෘකාවන් පිළිබඳවත් දැනගන්නට තිබේ
එක් විශාල පරිණාමීය ගෝලීය සංස්කෘතියක කොටසක් ලෙස සියලු මානව සංස්කෘතීන් දෙස බලනු ලැබේ
බොහෝ දේශීය නිරීක්ෂණයන් මගින් සම්පාදනය කිරීමෙන් නිරීක්ෂණය කළ හැකි දෙය බිමෙහි නිරීක්ෂණය කළ හැකි අතර මෙම ගතික සබඳතා සංස්කෘතික, ජීව විද්යාත්මක, භාෂාමය හෝ පුරාවිද්යාත්මක වේ
ආර්ථික විද්යාව
ප්රධාන ලිපි
ආර්ථික විද්යාව සහ ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ සැකිල්ල
ආර්ථික විද්යාව යනු ධනය නිෂ්පාදනය, බෙදා හැරීම සහ පරිභෝජනය විශ්ලේෂණය කිරීම හා විස්තර කිරීමට උත්සාහ කරන සමාජ විද්යාවයි. [12] "ආර්ථික විද්යාව" යන වචනය ග්රීක οἶκος [oikos], "පවුල, ගෘහය, වතු" සහ νόμος [nomos], "චාරිත්ර, නීතිය" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ "ගෘහ පාලනය" හෝ "රාජ්ය කළමනාකරණය" යන්නයි
අර්ථශාස්ත්රඥයෙක් ආර්ථිකමය සංකල්ප සහ දත්ත යොදා ගනිමින් රැකියාවක නියුක්ත පුද්ගලයකු හෝ විෂය පිළිබඳ උපාධියක් ලබා ඇති අයෙකුය
1932 දී ලයනල් රොබින්ස් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ සම්භාව්ය කෙටි අර්ථ දැක්වීම "මානව හැසිරීම් අධ්යයනය කරන විද්යාව විකල්ප භාවිතයන් ඇති විරල ආකාරයන් අතර සම්බන්ධය" ලෙස අධ්යයනය කරයි
හිඟකමෙන් හා විකල්ප භාවිතයෙන් තොර ආර්ථික ගැටළුවක් නැත
තව දුරටත් අදහස් දක්වන්නේ "අවශ්යතා සහ අවශ්යතා සපුරාලීමට මිනිසුන් උත්සාහ කරන ආකාරය අධ්යයනය කිරීම" සහ "මානව හැසිරීම් වල මූල්ය අංශ පිළිබඳව අධ්යයනය කිරීම" ය
හොඳ මිලකට මිලදි ගැනුම්කරුවන්ගේ ගනුදෙනුව, ග්වාටමාල හි චිකිකස්ටෙන්ගන් වෙළඳපොළේ ඔවුන්ගේ හොඳම පෙරමුනේ ඉදිරියට යන අතරේ
ආර්ථික විද්යාව පුළුල් ශාඛා දෙකක් ඇත
ක්ෂුද්ර ආර්ථිකය, විශ්ලේෂණ ඒකකයක් තනි පුද්ගල නියෝජිතයකු වන අතර, විශ්ලේෂණ ඒකකයක් සමස්තයක් ලෙස ආර්ථිකයක් වන macroeconomics, වැනි
විෂයෙහි තවත් බෙදීම් ඇති ආර්ථික සාධක අනාවැකි සහ පැහැදිලි කිරීම සඳහා ධනාත්මක ආර්ථික විද්යාව, නිර්ණායක ආර්ථික විද්යාව, සමහර නිර්ණායක මගින් තෝරා ගැනීම් සහ ක්රියාවන් සිදු කරනු ලබයි
එවන් නියෝගයන් අනිවාර්යයෙන්ම ආත්මීය වටිනාකම විනිශ්චයන් ඇතුළත් වේ
විසිවන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේ සිට, ආර්ථික විද්යාව බොහෝ සෙයින් ඉලක්කගත කළ හැකි ප්රමාණවලින්, න්යායික ආකෘති සහ ආනුභූතික විශ්ලේෂණයන් භාවිතා කර ඇත
කෙසේ වෙතත්, ප්රමාණාත්මක ආකෘති, භෞතචිකිත්සක පාසල මෙන් ම සොයා ගත හැකිය
දේශපාලනික, නීතිය, මනෝ විද්යාව, ඉතිහාසය, ආගම, විවාහය සහ පවුල් ජීවිතය සහ අනෙකුත් සමාජීය අන්තර්ක්රියාකාරිත්වය වැනි ආර්ථික සමාජ තර්කනයන් මෑත දශකයන්හි දී ආර්ථිකමය තර්ක කිරීම් වැඩි වැඩියෙන් යොදා තිබේ
(2) "ආර්ථික වටිනාකම" යනු වෙළඳපල (ආයුධ "දිගු) ගනුදෙනු මගින් හෙළිදරව් කර ඇති පරිදි ගෙවීමට ඇති කැමැත්තයි
ආයතනික ආර්ථික විද්යාව, හරිත ආර්ථික විද්යාව, මාක්ස්වාදී ආර්ථික විද්යාව හා ආර්ථික සමාජ විද්යාව වැනි වෙනත් ආගම්වල විෂමතාවේ ඇති පාසල්, වෙනත් හේතුන් උපයෝගී කර ගනී
නිදසුනක් ලෙස, මාක්ස්වාදී ආර්ථික විද්යාව උපකල්පනය කරන්නේ ආර්ථික විද්යාවේ මූලික වශයෙන් විනිමය වටිනාකම පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීමයි
මානව ශ්රමයේ මූලාශ්රය එයයි
දකුණු ආසියාවේ සමාජ ආර්ථික ආර්ථීක ප්රවර්ධනය ප්රවර්ධනය කිරීම

මෑත කාලීන සමාජ හා ආර්ථික තත්ත්වයන් මධ්යයේ දකුණු ආසියාතික රටවල්
කලාපයේ වෙනස්කම්, තවදුරටත් අංඟලක්ෂිතව පවතී
ගැඹුරු මුල්බැස ඇති සමාජ හා ආර්ථික අසමානතා
හැබැයි
සැලකිය යුතු අභ්යන්තර කලාපීය සහ අභ්යන්තර රටකි
ඉහත දැක්වෙන වෙනස්කම්, දිළිඳුකම සහ අසමානතාවයන්
දශ ලක්ෂ සංඛ්යාත දහස් ගනනකගේ ජීවිත කාලයට බලපානවා
ආසියානුවන්
එපමනක් නොව, පදනම් වූ ආර්ථික අසමානතාවයන්
ආදායම් හා අනෙකුත් ආර්ථික වත්කම් බෙදා හැරීම,
විවිධාකාරයෙන් පිරිහීම, බෙදාහැරීම සහ
ආන්තිකකරණය, දකුනු ආසියාවේ බොහෝ දේ දක්වයි.
දිගුකාලීන අසමානතා සමහරක් සංකීර්ණයි
කුලය, ස්ත්රී පුරුෂභාවය, වාර්ගික හා ආගමික සම්බන්ධතාවයට සම්බන්ධයි
වෙනස්කම්
ඉහත සඳහන් පසුබිමට අනුව, 2015 දී, a
සමාජ හා ආර්ථික ප්රවර්ධනය පිළිබඳ කලාපීය සම්මන්ත්රණය
දකුණු ආසියාව තුල සම කොටස්
අභියෝග සහ අපේක්ෂාවන් (ICPSE),
ඉන්දියාවේ ඒකාබද්ධව සංවිධානය කරන ලද කොළඹ දී පැවැත්විණ
සමාජ විද්යා පර්යේෂණ හා ජාතික විද්යා මණ්ඩලය
ශ්රී ලංකා විද්යා පදනමේ සහාය ඇතිව
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන
දකුණු ආසියාතිකයන්ගෙන් බොහෝ ලිපි ලේඛන
විවිධ උප තේමාවන් සම්බන්ධව කටයුතු කරන රටවල්
සම්මේලනයේ සමස්ත තේමාව ඉදිරිපත් කරන ලදී
සහභාගි වූ රටවල්වල ප්රවීණ විද්වතුන්
ශ්රී ලංකාවේ මෙම සුවිශේෂී කලාපයට ඇතුළත් වූ ලිපි ලේඛන
සමාජ විද්යා ජර්නලය ද ඉදිරිපත් කරන ලදී
ඉහත සම්මන්ත්රණය
මෙම පත්රිකා තෝරා ගෙන තිබේ
සම්මත කරන ලද සමාලෝචන ක්රියාවලිය අනුගමනය කරමින්
ජර්නලයේ කර්තෘ මන්ඩලය
විසින් ආවරණය කරන ලද ප්රදේශ
ප්රකාශිත පත්රිකා ගුණාත්මකව පුළුල් ලෙස විවිධ වේ
විශ්වවිද්යාල අධ්යාපනය දියුණු කිරීම, යුද්ධයේ බලපෑම
ළමයින්, මල් වගාව, අභිජනනය කිරීම
ජනවාර්ගික-ආගමික වෙනස්කම්, ආබාධිතභාවය සහ දරිද්රතාවය, සහ
ආදායම් උත්පාදනය හරහා කාන්තා බල ගැන්වීම
Chandra Gunawardena පළමුවන ලිපිය විශ්ලේෂණය කරයි
තත්ත්ව ආරක්ෂණ ඒජන්සි කවුන්සිලය යන දෙකෙහිම සමාලෝචන
විවිධ ශ්රී ලාංකිකයන් විසින් පිරිනමනු ලබන අධ්යාපනික වැඩසටහන්
විශ්ව විද්යාල දෙපාර්තමේන්තු හා ආයතනික ගුණාත්මකභාවය
විශ්වවිද්යාල
යුද්ධයෙන් පීඩාවට පත් වූ ළමුන් පිළිබඳ දෙවන ලිපිය
කුමාරි තොරදෙණියා විසින් සංකල්පයන් ගැන සොයා බලයි
මනෝ සමාජීය හා මනෝ සමාජීය වැඩසටහන් පැන නැංවීය
සහ එවැනි දරුවන් සමඟ සම්බන්ධව පවත්වනු ලැබේ
පද්මිණී, එස් එම් පී පී සී සහ කෝදාගොඩ,
ටී ඩී., ඔවුන්ගේ ලිපියෙන්, වර්තමාන තත්ත්වය පරීක්ෂා කර බලන්න
ශ්රී ලංකාවේ මල්වගා කර්මාන්තයේ සහ එහි පරාසයේ විෂය පථය
සමීක්ෂණය කරන ලද ප්රදේශවල කාන්තාවන්ට බලය ලබා දීම
රට
හතරවෙනි ලිපියේ ඇන්ටන් පියරත්න පෙනී සිටී
ශ්රී ලංකාවේ කතරගම පැදියාට්රාහි (ආගමික සංස්කෘතික
සිදුවීම) සහ එහි අභිමතාර්ථයන් අභිබවා යාමේ හැකියාවයි
වාර්ගික ආගමික සීමාවන්
පී. එච්. ටී. කුමාර සහ
ඩී. බී. බී. ගුණවර්ධන මහතා සිය ලිපියෙන් ඔවුන්ගේ ලිපිය පරීක්ෂා කරයි
ශ්රී ලංකාවේ ආබාධිත හා දරිද්රතාවය අතර සම්බන්ධය
ඒවා එකතු කර විශ්ලේෂණය කළ ආනුභූතික දත්ත ආලෝකය
අවසාන වශයෙන්, මෙම කලාපයේ අවසාන ලිපියෙහි එම් ඒ එම් එම්. පෙරේරා
සහ එම්. විජේරත්න අතර සම්බන්ධය විමර්ශනය
ප්රේෂණ සහ ග්රාමීය ප්රාථමික අධ්යාපනය ශ්රී ලංකාවෙන්
කථිකාචාර්යවරුන් විසින් සිදු කරන ලද සිද්ධි අධ්යයනයක ආකාරය
සමාජ විද්යාව අර්ථ දැක්වීම

1
සමාජයේ සමාජය, සමාජීය ආයතන සහ සමාජ සම්බන්ධතා පිළිබඳ විද්යාව
විශේෂයෙන්
සංවිධිත කණ්ඩායම්වල සංවිධානාත්මක කණ්ඩායම්වල සංවර්ධනය, ව්යුහය, අන්තර් ක්රියාකාරීත්වය සහ සාමූහික හැසිරීම ක්රමානුකූලව අධ්යයනය කිරීම
2
සමාජ ආයතනයක ක්රියාකාරී සමස්තයක් ලෙස විද්යාත්මක විශ්ලේෂණය සහ අනෙකුත් සමාජයට සම්බන්ධ වන පරිදි

සමාජ විද්යාව යනු කුමක්ද
සමාජ විද්යාව පහත සියල්ල ලෙස විස්තර කළ හැක
විද්යාවේ ශාඛාව - විශ්වය පිලිබඳ විශ්වසනීය පැහැදිලි කිරීම් සහ පුරෝකථනයන්හි දැනුමෙන් ගොඩනගන සහ සංවිධානය කරන ක්රමානුකූල ව්යවසාය [1] [2] [3]
ශාස්ත්රාලික විනය හැසිරවීම පිළිබඳ ප්රධාන කාණ්ඩයක් - ශාස්ත්රාලික විනය අධ්යයන ක්ෂේත්රයක් හෝ වෘත්තියක අවධානය යොමු කිරීමකි
විද්වත් අධ්යයන අංශයන් හෝ වෘත්තීමය පුහුණුවීම් ක්ෂේත්ර සමඟ දැඩි ලෙස සම්බන්ධ වන විද්වතුන්, ජනතාව, ව්යාපෘති, ප්රජාවන්, අභියෝග, අධ්යයන, විමර්ශනය සහ පර්යේෂණ ක්ෂේත්ර ඇතුළත් වේ
උදාහරණයක් ලෙස, විද්යාවේ අංශයන් සාමාන්යයෙන් විද්යාත්මක අංශයන් ලෙස හැඳින්වේ
නිදසුනක් ලෙස, ගුරුත්වාකර්ෂණය, භෞතික විද්යාවේ විනය සමග දැඩි ලෙස සම්බන්ධ වී ඇති අතර එම විනය පිළිබඳ දැනුමේ කොටසක් ලෙස සැලකේ.

ආශ්‍රිත

සාමාන්‍ය 
 Outline of social science
 Humanities
 National Nothing Day
 Structure and agency

ක්‍රමවේද 
 Ethnography
 Participatory action research
 Representation theory

වෙනත් 
 Ethnology
 Gulbenkian commission
 Labelling
 Obshestvovedeny
 Philosophy of social sciences

සටහන්

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

 Institute for Comparative Research in Human and Social Sciences (ICR) (JAPAN)
 Centre for Social Work Research
 International Conference on Social Sciences
 International Social Science Council
 Introduction to Hutchinson et al
, There's No Such Thing as a Social Science
 Intute
Social Sciences (UK)
 Social Science Research Society 
 Social Science Virtual Library
 Social Science Virtual Library
Canaktanweb (Turkish)
 Social Sciences And Humanities
 UC Berkeley Experimental Social Science Laboratory
 The Dialectic of Social Science by Paul A
Baran
 American Academy Commission on the Humanities and Social Sciences 

 
Academic disciplines
Branches of science
ඒ.ආර්. රහ්මන් born (ඒ.එස්. දිලීප් කුමර්), is an Indian people|Indian composer, singer-songwriter, music producer, musician and philanthropist
Rahman's works are noted for integrating Indian classical music with electronic music, world music and traditional orchestral arrangements
ගූගල් සිතියම් යනු ගූගල් විසින් නිර්මාණය කරන ලද වෙබ් සිතියම්කරණ සේවාවකි
It offers satellite imagery, street maps, 360 panoramic views of streets (Street View), real-time traffic conditions (Google Traffic), and route planning for traveling by foot, car, bicycle (in beta), or public transportation
ක්ෂේත්‍රාරාම මහා විහාරය (කැකිරිදෙනිය පන්සල යනුවෙන්ද හැඳින්වෙයි) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ මොරටුව පිහිටි එෙතිහාසික බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ
එය කොළඹ-ගාල්ල ප්‍රධාන මාර්ගයෙහි (A2) කටුබැද්ද හන්දියේ සිට කිලෝමීටර 1.2ක් පමණ දුරින් වූ ලක්ෂපතිය ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය රජය විසින් නම් කොට ඇත
විහාරය
වර්ෂ 1829දී වලාන සරණපාල මහා විහාරයෙහි වැඩ විසූ පූජ්‍ය වැලිගම ශ්‍රී සුමනතිස්ස හිමි විසින් ක්ෂේත්‍රාරාම මහා විහාරය ආරම්භ කරන ලදී
විහාරයේ දැකගත හැකි පුරාවිද්‍යා ස්මාරක අතර පැරණි පිළිම ගෙය, සීමා මාලකය සහ භික්ෂු ආවාසය ප්‍රධාන වේ
ශෙෙලමය හිඳි ප්‍රතිමාවකින් සමන්විත වන පැරණි පිළිම ගෙය මහනුවර යුගයේ සිතුවම් ලක්ෂණ පෙන්වයි. කෙසේනමුදු 2012 වර්ෂයේ සිදුකල සම්පූර්ණ නවීකරණය කිරීම් හේතුවෙන් විහාර ගෙයිහී ඉපැරණි බව වෙනස්කම් වලට බඳුන්වී තිබේ
මහල් දෙකකින් සමන්විත විහාරයේ වූ සීමාමාලකය දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ ගෘහනිර්මාණ ලක්ෂණ ඉස්මතු කරවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ වෙනත් විහාරයක දැකගත නොහැකි අනන්‍ය සහ දුර්ලභ ගෘහ ලක්ෂණ සීමාමාලකය සතුවේ
විහාරයේ වූ පුස්තකාලයෙහි වටිනා පුස්කොල පොත් රැසක් දැකගත හැකිවේ
මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
ක්ෂේත්‍රාරාම විහාරස්ථානයෙහි පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පිහිටුවනු ලැබූ හැඳින්වීම් පුවරුවෙහි ඡායාරූපයක්

කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ආප්ප () යනු ශ්‍රී ලංකාව, කේරල,සහ තමිල් නාඩු යන රටවල දැකගතහැකි සම්ප්‍රදායික ආහාර වර්ගයකි
ආප්ප ප්‍රධාන වශයෙන් උදෑසන හෝ රාත්‍රී ආහාරය වේලක් ලෙස භාවිතා කරන අතර එය ලුණු මිරිස් සමඟ අනුභව කරනු ලබති
රාම් නාත් කෝවින්ද් (උපත 1 ඔක්තොම්බර් 1945) යනු,  වත්මන් තනතුරුධාරී ජනාධිපති ප්‍රනාබ් මුඛර්ජි වෙනුවට ඉන්දියාවෙහි ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් 2017 ජූලි 25 දිනදී ධූරන්දර වීමට නියමිත ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙකි
2015 සිට  2017 දක්වා ඔහු බිහාරයෙහි ආණ්ඩුකාරවරයා විය
1994 සිට 2006 දක්වා රාජ්‍ය සභාවෙහි පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙසින්ද ඔහු සේවය කර ඇත
1945 උපත්
හොරණ නගරය තුල පිිිහිටි අලංකාර ගෘහ නිර්මාණයන්ගෙන් යුත් දර්ශනීය විහාරස්ථානයක් ලෙස මෙම විිහාරස්ථානය හැඳිිින්න හැකිය
මුතු අරුංගලය පැළඳි යුවතිය (Dutch
Meisje met de parel , English
Girl with a Pearl Earring) යනු ඕලන්ද ජාතික චිත්‍ර ශිල්පී ජොහැන්ස් වමීර් විසින් 17 වන සියවසයේ අඳින ලද තෙල් සායම් සිතුවමකි
එය හිස දවටන ලේන්සුවක් (සාටකයක්) සහ මුතු අරුංගලයක් (කරාඹුවක්) පැලඳි යුවතියකගේ මුහුණේ සිතුවමකි
මෙම සිතුවම 1902 සිට නෙදර්ලන්තයේ හේග් නුවර මොරිට්ශුයිස් කලා කෞතුකාගාරයේ සිතුවම් එකතුවේ සුරක්ශිතව පවතී
විස්තරය 
මෙය විචිත්‍ර පෙරදිග තලප්පාවක් සහ අසාමාන්‍ය ලෙස විශාල මුතු අරුංගලයක් පැලඳි යුරෝපීය යුවතියකගේ මුහුණක සිතුවමකි
මෙම සිතුවම විචාරය කරන ඇතැමෙක් මෙම කරාඹුවේ අන්තර්ගතය සහ දිස්නය අනුව මුතු වලට වඩා ඔප දමන ලද ටින් ලෝහයෙන් සකස් කරන ලද්දක් යැයි අනුමාන කරති
සිතුවම කැන්වසයක් මත තෙල්සායමෙන් සිත්තම් කරන ලද්දක් වන අතර සෙ
44.5ක උසකින් සහ සෙ
39ක පලළකින් යුක්තය
එය "IVMeer" ලෙස අත්සන් තබා ඇති අතර දිනයක් සඳහන් නොවේ
මෙම සිතුවම 1665දී පමණ සිදු කරන ලද්දක් බව නිගමනය කර තිබේ
ඉන්දියාවෙහි  ජනාධිපතිවරණයක් 2017 ජූලි 17 වන සඳුදා දිනයෙහිදී පැවැත්වුණු අතර ඡන්ද ගණන් කර ප්‍රතිඵල නිකුත් කෙරුණේ ජූලි 20 දින බ්‍රහස්පතින්දාය
2017 ජූලි 24 දිනදී නිල කාලය අවසන්වීමට නියමිත ජනාධිපති ප්‍රනාබ් මුඛර්ජි, යළි-මැතිවරණයකට මුහුණදීම ප්‍රතික්ෂේප කලේය
පාලක  ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සන්ධානය සභාගයෙහි සහයෝගය බිහාරයෙහි ආණ්ඩුකාරවර භාරතීය ජනතා පක්ෂයෙහි රාම් නාත් කෝවින්ද් හට හිමිවුනු අතර, මැතිවරණයෙහිදී විපක්ෂ අපේක්ෂක ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසයෙහි මීරා කුමාර් සමග තරග වැදිණි
ෆෙඩරල්, රාජ්‍ය සහ සංගම් ප්‍රදේශ ව්‍යවස්ථාදායකයන්ගේ තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරුන් වෙතින් සමන්විතවූ  මැතිවරණමය පර්ෂදයෙහි ඡන්ද වෙතින් දළවශයෙන් තුනෙන් දෙකක් අත්පත් කර ගැනුමට කෝවින්ද් සමත්වූ අතර  ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් වසර පහක් ධූර කාලයකට තේරී පත්විය
කෝවින්ද්ගේ  ධූරන්දර කාලය ඇරඹෙන්නේ 2017 ජූලි 25 දිනදීය
තේරීම් ක්‍රියාවලිය 

පාර්ලිමේන්තුවෙහි මණ්ඩල දෙකෙහිම තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරුන්, ප්‍රාන්ත 29 හී  ව්‍යවස්ථාදායක සභාවන්හී තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරුන් සහ දිල්ලි සහ පුඩුචෙරි යන සංගම් බලප්‍රදේශයන්හී ව්‍යවස්ථාදායක සභාවන්හී තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරුන් වෙතින් සමන්විතවූ මැතිවරණමය පර්ෂදයක් ‍වෙතින් ඉන්දියානු ජනාධිපතිවරයා   වක්‍රාකාරලෙසින් තෝරා පත් කරගැනීම සිදු කෙරෙයි
2017 වන විට, මැතිවරණමය පර්ෂදයෙහි පාම වරුන්  776 දෙනෙකු සහ වම‍ෙවරුන් 4,120 දෙනෙකු අඩංගු වූහ
මෙම ක්‍රමවේදය විසින්, ඉහත මැතිවරණමය පර්ෂදයෙහි සාමාජිකයන් සඳහා එකිනෙකට වෙනස් ඡන්ද සංඛ්‍යාවන් වෙන්කර දී ඇති අතර එසේ කර ඇත්තේ පාමවරුන් සහ වමමවරුන්ගේ මුළු භාරය වෙන වෙනම ගත් කල දළ වශයෙන් සමාන වන පරිදී සහ ප්‍රාන්ත සහ බලප්‍රදේශයන්හී ඡන්දය දීමෙහි ශක්තිය ඒවායේ ජනගහණයට සමානුපාතික වන පරිදීය
සමස්ත වශයෙන් ගත් කල මැතිවරණමය පර්ෂදයෙහි සාමාජිකයන්ට  ඡන්ද  1,098,882 ප්‍රමාණයක් භාවිතා කල හැකි වන අතර, බහුතරයක් සඳහා අවශ්‍ය ඡන්ද සංඛ්‍යාව 549,442 ක් වෙයි
ලාසන් හිම කවචය යනු, වෙඩ්ල් මුහුදෙහි වයඹ කොටසෙහි පිහිටි දිගු හිම කවචයක් වන අතර, ඇන්ටාක්ටික් අර්ධද්වීපයෙහි නැගෙනහිර වෙරළ ඔස්සේ ලොංගිං තුඩුවෙහි සිට  හර්ස්ට් දිවයිනට මදක් දකුණු පසට වන පෙදෙස දක්වා විහිදෙයි.
රම්බා විහාරය සහ පුරාවිද්‍යා භූමිය දකුණු පලාත් සභාවේ හම්බන්තොට දිස්ති‍්‍රක්කයේ නැගෙනහිර ගිරුවාපත්තුවේ අම්බලන්තොට ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ තංගල්ල මැතිවරණ බල ප‍්‍රදේශයේ අංක 184 දරන රොටේ ග‍්‍රාමසේවා වසමට අයත් උඩරොට මාමඩල ග‍්‍රාමයේ වලවේ ගඟට යාබදව පිහිටා ඇත
පුරාවිද්‍යා භූමිය උතුරින් පැරණි මාමඩල ඇලේ කොටස ද බටහිරින් මාමඩල ඇල ද  දකුණින් වැලි පාර ද නැගෙනහිරින් වලවේ ගඟ ද හිම් කොට පවතී
මෙම පුරාවිද්‍යා රක්‍ෂිතයේ සීමා දක්වා ඇත්තේ මෙම භූගෝලීය හා පිහිටීම් ඇසුරු කරගනිමිනි
නමුත් මෙම අවිධිමත් ස්වරූපය වාසියට හරවාගත් අනවසර පදිංචිකරුවන් දේශපාලන මැදිහත්වීමක් ද ලබාගෙන වැලිපාර ලෙස දක්වා ඇති සීමාව මීටර 300 පමණ උතුරු දෙසට ගෙනවිත් නව වැලි පාරක් තනා එය සීමාව ලෙස ගෙන ඇත
නටබුන් ව්‍යාප්තව ඇති ප‍්‍රදේශය හෙක්ටයාර 100 පමණ වන අතර විහාර බිමේ ස්මාරක 67 වඩා පවතී
භෞතික පාරිසරික තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගැනීමේ දී මෙම ස්ථානය තැනිතලා ස්වරූපයක් දරන අතර ම ගඟ දෙසට බෑවුම්වන ආකාරයක් පෙන්වයි. උතුරු දෙසින් ඇති සුදුගල්පල්ල නම් ස්ථානය පාෂාණ උද්ගතයක් වන අතර දකුණු දෙසින් ඇති වැලි නිධිය ගංගාවේ ගමන් මාර්ගය වෙනස් වීම නිසා ඇති වූවකි
ඉහත දැක්වූ පාෂාණ නිධිය හැර වෙනත් පාෂාණ තැන්පතුවක් ස්ථානීයව නොමැත
පොළව අඩි කිහිපයක් හෑරූ විට වැලි තැන්පතු දැකිය හැකි ය
පස සාමාන්‍යයෙන් රතු දුඹුරු වර්ගයට අයත් වේ
පසෙහි සාමාන්‍ය සංයුතිය වැලි 40‍%  ර්‍ණ දියළු 30%, මැටි 10‍%, සහ හ්‍යුමස් 20% ලෙස පවතී
ප‍්‍රධාන ජල පද්ධතීන් දෙකකට අතරමැදිව පවතින නිසා දැඩි ශුෂ්කබව බොහෝදුරට අවම වී ඇත
මානාවුළුපුරය හෝ රම්බාවිහාරය පිහිටි ස්ථානය හඳුනාගැනීමට කලක් ගතවන තුරු හැකි නොවිණි
20වන සියවස තුළ සිදුවූ විවිධ පර්යේෂණ ආශ‍්‍රයෙන් මෙම ස්ථානය සොයා ගැනීමට උත්සහායක් දරන ලදී
මේ පිළිබඳ මුල් ම උත්සහායක නිරත වූ විල්හෙල්ම් ගයිගර් පඞිතුමා රුහුණේ වලවේ ගඟ මෝය අසල අම්බලන්තොටට ආසන්නව මානාවුළුපුරය පිහිටි බව හඳුනාගෙන ඇත
කොඞ්රිංටන් විසින් ද මෙම ස්ථානය හඳුනාගැනීමට උත්සහායක් දැරුවේ ය
ඒ අනුව වලවේ ගෙඟ් දකුණු ඉවුරේ වැටිය නම් ගමට ගිනිකොණින් මානාවුළුපුරය පිහිටි බව තීරණය කලේ ය
උඩරොට, පල්ලෙරොට, මාමඩල සහ බැමිණියන්වල ආදී ප‍්‍රදේශ මෙයට අයත් බව ද ඔහු හඳුනා ගත්තේ ය
මෙම අනාවරණයත් සමඟ මානාවුළුපුරය පිළිබඳ අදහස් රැුසක් ඇතිවිය
මෙහි දී නටබුන් වශයෙන් පවතින රම්බා විහාර ප‍්‍රදේශය රාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙන් පත් වූයේ ද නැතහොත් එය රාජධානිය ද යන්න අධ්‍යයනයන් සඳහා නැඹුරු විය
මෙම විහාරයේ ශිලා ලේඛනයක් පිළිබඳ මියුලර් 1884 දී හඳුනාගෙන ඇත
ගාල්ල - හම්බන්තොට මාග_යේ 63 සැතපුම් කණුවට සැතපුම් 03 උතුරින් කැලෑවෙන් වැසුණු විහාරයක ශිලා ලේඛනයක් පවතින බව ඔහු වාර්තා කල අතර එය රම්බා විහාරය බව පැහැදිලි ය
1948 ජනපදකරන ව්‍යාපාරය සමඟ පැරණි නටබුන් කෙරෙහි වූ අවධාණය ද ඉහල ගියේ ය
මේ අනුව රම්බා විහාරයත් පැරණි රාජධානියත් දෙකක් බවත් විහාරයට මඳක් දකුණට වන්නට ඇති ආභරණ ඇල්ල ආශි‍්‍රතව මාලිගා සංකීර්ණය වූ බවත් හෙලි විය
2000 වසරේ සිට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව හා මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල විසින් පුරාවිද්‍යා ව්‍යාපෘතිය ඇරඹීම සිදුකරන ලදී
භූ ගෝලීය පසුබිම 
හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික්කයේ භූ ව්‍යූහය මුළුමනින් ම මෙන් නිර්මාණය වී ඇත්තේ භූ ඉතිහාසයේ පැරණිම අවධිය වන ප‍්‍රාග් කේම්බී‍්‍රය යුගයේ නිර්මාණය වූ පාෂාණවලින් නිර්මිත විපරීත පාෂාණවලිනි
මේවා ප‍්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදේ
1. විජයන් ශ්‍රේණියට අයත් පාෂාණ - නෝනාගම හා ඇඹිලිපිටිය අතර මාර්ගයට නැගෙනහිර ප‍්‍රදේශයේ දක්නට ඇත
හෝන්බ්ලෙන්ඞ් බයොටයිට් වලින් මෙම ප‍්‍රදේශයේ භූ ව්‍යූහය ප‍්‍රධාන වශයෙන් නිර්මාණය වී ඇත
2. උස්බිම් ශ්‍රේණියට අයත් පාෂාණ -  නෝනාගම හා ඇඹිලිපිටිය අතර මාර්ගයට බටහිරින් දක්නට ලැබේ
රම්බාවිහාරය අයත්වන්නේ මෙයින් පළමුවන කලාපය අයත් ප‍්‍රදේශයට ය
මෙම ප‍්‍රදේශයේ ප‍්‍රධානත ම ලක්‍ෂණයක් හා රම්බාවිහාරය හා අඛණ්ඩ සම්බන්ධතාවයක් ඇති වළවේ ගංගාව ශී‍්‍ර ලංකාවේ ගංගා අතර දිගින් හයවන ස්ථානය ගනී
එය දිගින් සැ
85 (කි
මී 137) වේ
නොවැම්බර් - මාර්තු අතර කාලයේ එළඹෙන වර්ෂා සෘතුව ගංගාවේ ජල මට්ටම ඉහල නැංවීමට හේතුවන අතර කෘෂිකාර්මික අංශයෙන් මහ කන්නය වන මෙම කාලයට මෙම වර්ෂාව අත්‍යාවශ්‍ය වේ
මැයි - සැප්තැම්බර් අතර කාලයේ දී ගංගාවේ ජල මට්ටම පහල බසී. වර්ග සැතපුම් 954( ව.කි
මී 2470.7) ක පෝෂක ප‍්‍රදේශයකින් පෝෂණය ලබන වළවේ ගංගාව වාර්ෂිකව මුහුදට අක්කර අඩි ලක්‍ෂ 4383( ඝ
මී ලක්‍ෂ 5406342.8) ක ජල ප‍්‍රමාණයක් ගෙන යයි
ප‍්‍රධාන ලෙස අර්ධ ශුෂ්ක ගණයේ ලා සැලකෙන දිස්ති‍්‍රක්කය දේශගුණික වශයෙන් උප කලාප 03 බෙදනු ලැබේ
1. තෙත් දේශගුණික කලාපය

               2. අන්තර් මධ්‍යම දේශගුණික කලාපය

               3. වියළි දේශගුණික කලාපය

රම්බා විහාරය පිහිටන ප‍්‍රදේශය මෙයින් දෙවන කලාපයට අයත් වේ
අ 26.6 - 27.2 අතර සාමාන්‍ය දෛනික උෂ්ණත්වයක් මෙම කලාපයේ ඇති අතර සාපේක්‍ෂ ආර්ද්‍රතාවය 81%- 76% අතර පවතී
මෙම අගය මැයි- ජුනි- නොවැම්බර් මාසවල ඉහල තත්ත්වයකට පත්වේ
නාම ප්‍රභවය 
රම්බා විහාරයේ නාම උත්තපත්තිය පිලිබඳව විවිධ අදහස් පවතී
රඹ හෙවත් කෙසෙල් වගාවන් බහුල ව පැවති ප‍්‍රදේශයක් වශයෙන් සැලකුණු බැවින් ද කදලිපත්ත (කදලි-කෙසෙල්) ගාමය මෙම ප‍්‍රදේශයට අනුරූප වන බව සැලකේ. 

නන්දසේන මුදියන්සේ මහතා ඉදිරිපත් කරන අදහසක් මෙහි දී හුදෙක් කරුණක් වශයෙන් පමනක් දැක්වීමට කැමැත්තෙමු
ගම්පල යුගයට අයත් උඩ අලූදෙණිය විහාරයේ ඇතිිරඹාව. නමින් හැඳින්වෙන, කැටයම් කල සඳුන්හරයකින් නිමවූ උලූවස්සක් පිළිබඳව සඳහන් කරන ඔහු දක්වනුයේ මෙම වදන එතරම් සිංහල භාෂාවේ දොර උලූවහු සඳහා ව්‍යවහාරිත වදනක් නුවූවත් පූජාවලියේ සහ දළදා සිරිතේ රන් බා යනුවෙන් රනින් කල උලූවස්සක් සඳහා යෙදී ඇති බවයි. එවැනි දොරටු කිහිපයක් දලදා මාලිගයේ තිබු බව දළදා සිරිත දක්වයි. දොර බා (පාලි – ද්වාර බාහා) යන්න පැහැදිලිව ම උලූවස්සට යෙදෙන්නකි
ගලින කල දොර උලූවස්ස නියම්ගම්පා සෙල්ලිපියේ ගල් බා ලෙස යෙදී ඇත
එබැවින් රන් දොර උලූවස්සකට රන් බා ලෙස නිරුත් යෙදීම විය හැක්කකි
මෙම අදහස මෙහි යෙදුවේ රම්බා නාමයේ ප‍්‍රභවය එවැනි රන් දොර උලූවස්සක් තිබු හෙයින් නිපන් බව පෙන්වා දීමට නොවන නමුත් එවැනි අදහසක් එක්වර බැහැර නොකට යුතු බැවිනි
ඓතිහාසික පසුබිම 
රුහුණු රටේ ජනාවාස වීම පිළිබඳ දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇති බව මහාවංශය, ධාතුවංශය ආදී මූලාශ‍්‍ර ග‍්‍රන්ථ වලින් පැහැදිලි වේ
ශ‍්‍රී මහා බෝධි රෝපණයට කතරගම හා චන්දනගාම ක්‍ෂති‍්‍රයන් සහභාගී වූ බව සඳහන් ය
එමෙන් ම වලස්වැව බඳිමින් සිටිය දී සිදුවූ රාජ්‍ය කුමන්ත‍්‍රණයකින් ගැලවීමට අනුරාධපුරයේ සිට යුවරාජ මහානාග රුහුණ බලා පලා ගියේ ය
කතරගම ක්‍ෂති‍්‍රයන්ගේ සහය මත ප‍්‍රදේශයේ බලය පිහිටුවා ගත් ඔහුගේ පුත‍්‍ර යටාලතිස්සට පසුව බලයට පත් ගෝඨාභය විසින් කතරගම ක්‍ෂති‍්‍රයන් විනාශ කර තම රාජධානිය පුළුල් කරන ලදී
මෙම පරම්පරාවට අයත් දුටුගැමුණු රජු පසුව ශී‍්‍ර ලංකාවේ එළාර පාලනය අවසාන කිරීමට මෙන් ම රට එක්සත් කිරීමට ද සමත් විය
මෙයින් පසුව රුහුණු ප‍්‍රදේශය අනුරාධපුර රාජධානියේ ප‍්‍රාදේශීය ඒකකයක් ලෙස පාලනය වූ අතර සියවස් ගණනාවක් මාගම පාලන මධ්‍යස්ථානය විය
අනුරාධපුර රාජධානිය සොළී ග‍්‍රහණයට නතු වූ පසුව එම විදේශීය පාලනය වෙත පහර දීමට සමත් බලවතුන් රැුසක් බිහි කිරීමට රුහුණ සමත් විය
වික‍්‍රමබාහු, කිත්ති, මහාලානකිත්ති, වික්කමපණ්ඩු, ජගතිපාල සහ ලෝකේෂ්වර වැනි පාලකයන් රැුසක් තම බලය මෙම ප‍්‍රදේශයේ පිහිටුවාගත්ත ද චෝළ බලය ඉදිරියේ පරාජය විය
රජ පරපුරෙන් පැවත ආ මොග්ගල්ලාන හා ලෝකිතා යන දෙදෙනාගේ පුත‍්‍රයා වූ කිත්ති කුමරු බුද්ධරාජ හා දේවමල්ල වැනි අධිපතියන්ගේ සහය ලබමින් රුහුණේ බලය ස්ථාපනය කරගත් අතර ප‍්‍රතිවිරුද්ධ පාලකයන් හා චෝළ පාලනය වෙත පැහැදිලි අභියෝගයක් කිරීමට සමත් විය
කතරගම, සිප්පත්ථලය, තම්බලගාමය ආදී ප‍්‍රදේශ කේන්‍ද්‍ර කරගෙන යුධ ප‍්‍රයාණයන් දියත්කල අතර චෝල පාලනයට එරෙහි අවසන් ප‍්‍රහාරය සංවිධානය කරන ලද්දේ පසුකාලීනව රුහුණේ දේශපාලන බලයේ වැදගත් මධ්‍යස්ථානය වූ මහානාගහුල දීය
චෝළයන් පරාජය කර බලයට පත්වූ විජයබාහු රජතුමා තම සහෝදර වීරබාහු කුමරු ද ඔහුගේ ඇවෑමෙන් පුත් වික‍්‍රමබාහු කුමරු ද රුහුණේ ඈපාවරයා බවට පත්කරන ලදී
පළමුවන විජයබාහු රජුගේ ඇවෑමෙන් පොළොන්නරුවේ ජයබාහු යටතේ චාරිත‍්‍ර ඉක්මවා මානාභරණ රුහුණේ පාලකයා බවට පත්විය
පසුව විජයබාහු රජුගේ පුත‍්‍ර වික‍්‍රමබාහු තම ප‍්‍රාදේශීය අගනගරය වූ මහානාගහුල සිට සේනා මෙහෙයවා පොළොන්නරුව අල්ලා ගත් අතර විජයබාහු රජුගේ නැගණියගේ පුතුන්වන සිරිවල්ලභ, කිත්සිරිමෙවන් හා මානභරණ අතර දක්ඛිණ දේශය හා රුහුණ බෙදී ගියේ ය
විශේෂයෙන් මුල්කාලයේ තනි පාලන ඒකකයක් වූ රුහුණ කිත්සිරිමේඝ යටතේ දොළොස්දහස් රට හා සිරිවල්ලභ යටතේ අටදහස් රට ලෙස බෙදී ගියේ ය
කිත්සිරිමේඝ කුමරු යටතේ වූ දොලොස්දහස් රටේ අගනුවර වූයේ මහානාගහුලයි
රජකමට නියම හිමිකරුවා වූ ජයබාහු රජු ද මෙම ප‍්‍රාදේශීය නගරයේ රැඳී සිටීමත් රුහුණේ විශාල කොටසක් එයට අයත් වීමත් මත මහානාගහුල යනු දේශපාලනික අතින් පෙරමුණට පැමිණි බවත් කිව හැකි ය
පසුව මානාභරණ කුමරුගේ පුත් පරක‍්‍රමබාහු කුමරු දීර්ඝ යුද්ධ ව්‍යාපාරයකට පසුව ශ‍්‍රී ලංකාව එක්සත් කිරීමට සමත් වූ අතර එහි දී පෙර රජුන් විසූ මානාහුල නුවර රාජධානි කරනු පිණිස රක්‍ඛ දෙමළ අධිකාරී හා රක්‍ඛ කංචුකීනායක සේනා සමඟ යැවූ අතර  ඔවුන් එම නගරය අල්ලාගත්ත ද පසුව නැවත රක්‍ඛලඞකාධිකාරී නම් සතුරු අමාත්‍යායා අතට නගරය පත් වූ බවත් නැවතත් යුධ මඟින් නගරය අල්ලාගත් පරාක‍්‍රමබාහු රජුගේ සෙනෙවියන් කලක් යන තුරු මානාවුළුපුරය තම සටන් මධ්‍යස්ථානය කරගත් බවත් මහාවංශ විස්තරයෙන් පැහැදිලි වේ
පසුව අවට ගම් සියල්ලේ විසූ පසමිතුරු වැසියන් සමුලඝාතනය කල දෙමළ අධිකාරී රජුගේ ප‍්‍රසාදය හා අවසරය ලබා මහානාකුල වසමින් දොළොස්දහස් රට පාලනය කලේ ය
පරාක‍්‍රමබාහු යුගයෙන් පසුව මානාවුළුපුරය පිළිබඳ ග‍්‍රන්ථාගත සාධක ක‍්‍රමයෙන් අවම වේ
නිශ්ශංකමල්ල රජු රම්බාවිහාරයට පැමිණ කරන ලද සෙල්ලිපියක රුහුණ ප‍්‍රදේශයේ විහාර ඇල වේලි පිලිසකර කරවීමක් පිළිබඳ සඳහන් වේ
මානාවුළු සංදේශය 
ශී‍්‍ර ලංකාවේ ප‍්‍රථම පාලි සංදේශය ලෙස සැලකෙන මානාවුළු සංදේශය හෙවත් රාමඤ්ඤ සංදේශය රචනා කර ඇත්තේ රම්බා විහාරයේ සිට බව සැලකේ. මෙය 12 වන සියවසට අයත් ය
බුරුමයේ අරිමද්දනපුරයේ වෙහෙරක වැඩ විසූ සංඝරක්ඛිත කස්සප නම් යතිවරයෙක් විසින් ඤාන නම් ප‍්‍රධානයකු අත එවන ලද හස්නකට පිළිතුරු ලෙස මෙම සංදේශය නාගසෙන් හිමියන් විසින් රචනාකර යවන ලදී
මෙහි අරමුණ වී ඇත්තේ බුරුමයේ සිරිධම්ම රජුගේ සහය ඇතිව බුදු සසුන විශෝධනයට එරට සංඝයා වහන්සේ පියවර ගනිත්වා යන ප‍්‍රාර්ථනයයි
මෙම කෘතිය එම හිමියන්ගේ ශිෂ්‍යයකු විසින් රචනා කල බවට ද අදහසක් පවතී
මෙම සංදේශයේ කාව්‍ය 62 ඇත
පදසාධනය 
මෙම විහාරයේ පිහිටි දේවරාජ විහාරයේ සිට මුගලන් හිමිගේ ශිෂ්‍යයකු වූ පියපස්සී හිමි කප්පින නම් තැනැත්තකුගේ ආරාධනයෙන් පාලි මුගලන් වියරණයට පදසාධනය ලියු බව සඳහන් වේ
පාලි ව්‍යාකරණය පිළිබඳ රචිත මෙම ග‍්‍රන්ථයේ සංඤ්ඤා, සන්ධි, සමාස, උපසර්ග, ප‍්‍රත්‍ය හා ආඛ්‍යාත පිළිබඳ පරිච්ඡේද 05 ඇතුලත් වේ
එවකට සිටි විද්වතුන් අතර මෙම ග‍්‍රන්ථය විශේෂී ලෙස පරිහරණය වූ බවට සාධක ඇත
මේ අනුව අනුරාධපුරයේ ආගමික කටයුතු අතර මහාවිහාරය මූලික වු ආකාරයට මානාවුළුපුරයේ එම සේවය රම්බා විහාරය විසින් ඉටුකර ඇති බව පැහැදිලි ය
වාරි පද්ධතිය 

මෙම විහාරයේ බටහිර මායිමෙන් ගලා බසින ඇල අතීතයේ සිට කි‍්‍රයාත්මක වූ බව පෙනී යයි
මාමඩල ඇල යනුවෙන් හැඳින්වෙන මෙය මහා විජයබාහු රජතුමා කෘෂිකර්මාන්තය නගා සිටුවීම උදෙසා ලියංගස්ඇල්ල නමින් හැඳින්වෙන ස්ථානයෙන් වලවේ ගඟ හරස්කර අමුණක් බැඳ ජලය මාමඩල වැව දක්වා ගෙන යාමට තනා ඇති බව සැලකේ. 1889 දී ලියංගස්තොට ව්‍යාපාරය සඳහා යටත්විජිත රජය විසින් කරන ලද වේල්ල (දිග අඩි 240.73)නූතනයේ මාමඩල ඇල හා කොස්වතු ඇල නිර්මාණය කරයි
ආතර් ගෝඩන් ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් වලවේ ගෙඟ් වම් ඉවුරු ව්‍යාපාරය ලෙස අරඹන ලද මෙම සංවර්ධන යෝජනාවලියේ වැඩ කටයුතු ජේ. එච්. විල්සන් ඉංජිනේරුවරයා විසින් මෙහෙයවන ලදී
මෙයින් අතීතයේ සුදුගල්පල්ල නම් ස්ථානයෙන් ආරම්භ වූ මාමඩල ඇල වත_මානයේ එයට වඩා බොහෝ ඉහලින් ආරම්භ කිරීමට යෙදිණි
පැරණි ඇලේ කොටස ද තවම ශේෂව ඇත
ලියංගස්තොට අමුණෙන් ම ඇරඹෙන විහාරයේ නැගෙනහිර දෙසින් ඇති රිදියගම ඇල සැ
06(කි
මී 9.7) දිගුවන අතර දිස්ති‍්‍රක්කයේ දෙවන විශාල ම වැව වන රිදියගම වැවට ජලය සපයයි
අඩි 7920(මීටර 2414) වන වැව් බැම්මේ උස අඩි 20 කි (මී 06)
ශිලාලේඛන 
විහාරයෙන් හමවූ සෙල් ලිපිය පුරවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අංක 154 යටතේ ලියාපදිංචි කර ඇත
01 පැත්ත

1 අ                   7 රම්භ              13 තලා             19 ටෙ

2 මහ                8 රචේ(තේ)       14 සික්

3 රදි                 9 මේව              15 ඇ
ලෙ

4 මහ                10 සෙස           16 මෙනි
5 (සිරිස) 11 ස්නට්                      17 ක්සි

6 න්ග(බො)        15 දිවැ              18 මබමි

02 පැත්ත

1 ආ                  7ි
හ             13 හමෙ

2ි
නි            8ි
කෙ          

3ි
පු            9 (ත්) අ

4ි
ග           10 යදි

5ි
11 මෙගන්

6 පාගා               12 ගම

03 පැත්ත

1 ඇත්ත             12 රක්නි

2 ලාදා               13 ඉසා

3 තිරා                14 ගම්වෙ

4 මෙ                 15 සිය

5 තලන             16 ගෙරෙ

6 එයි                 17 සකමි

7 න්ති               18 යන්

8 කදස්              19 රෙවේනො

9 කට                20 වඞ්නා

10 ගෙනො         21 ඉසා

11 බිඩාටා

රම්බා චේතිය අසල නිවාසයේ වාසය කරන මහ සිරිසඟබෝ රජ දීමනාවක් පිරිනමන ලදී
වැව් වලින් ලැබෙන රාජකීය බදු ජලාශ ප‍්‍රධාන ඇලවල් වටිනා මැණික් හා පදිංචි ඉඩම්ි
දෙන ලදී
මෙම ගඟ මහ වැසි සමයේ වැව් ඉවුරේ බුලත් වතුවලට ගලා එන විට එහි සිට දාසයන් විසින් දේපල රැුකිය යුතු ය
උස්බිමේ ඇති ගෙවල්වලට කඩා වැදිය යුතු නොවේ
සතුරන් විසින් ගම් වැසියන්ගේ හරකුන් හා ගැල් ගවයන් පැහැර ගත යුතු නොවේ
මෙම සෙල්ලිපියේ සඳහන්වන පාලකයා 5 කාශ්‍යප බවට ද අදහසක් පවතී
ඔලිම්පියාවේ සියුස් ප්‍රතිමාව යනු ක්‍රි
435 අවට කාලයේ ග්‍රීසියේ ඔලිම්පියා සිද්ධස්ථානයේ ග්‍රීක ප්‍රතිමා ශිල්පී ෆීඩියස් විසින් නිර්මාණය කරන ලද  පමණ උසැති හිඳි ප්‍රතිමාවකි
මෙය එහි සියුස් දේවස්ථානයේ තැන්පත් කොට තිබිණි
දැවමය රාමුවක් මත ඇත්දත් ඵලක සහ රන් පනේල ආධාරයෙන් නිමවූ මෙම ප්‍රතිමාව මගින් කළුවර, ඇත්දත්, රක් සහ වටිනා පාෂාණ එබ්බවූ දේවදාර ආසනයක් මත හිඳගත් සියුස් දෙවියන්ගේ රුව නිරූපණය වේ
පුරාතන ‍ලෝකයේ පුදුම හතෙන් එකක් වන මෙය, ක්‍රි
ව. 5වන සියවසේ දී අතුරුදන් සහ විනාශ වී ඇත
මෙහි කිසිදු අනුරුවක් මෙතෙක් හමුවී නැති අතර, එහි ස්වරූපය පිළිබඳ විස්තර ලැබෙන්නේ පුරාතන ග්‍රීක තොරතුරු සහ කාසි තුළින් පමණි
විස්තරය
ෆීඩියස් විසින් හැඩගැන්වූ මෙම දැවැන්ත හිඳි ප්‍රතිමාව එය තැන්පත් කොට තිබූ දේවස්ථානයෙහි අන්තරාලයේ පළලින් අඩක ප්‍රමාණයක් පුරා පැතිර පැවතිණි
"සියුස් දෙවියන් අසුනින් නැගී සිටියහොත්" ක්‍රි
1වන සියවසේ දී භූගෝල විද්‍යාඥ ස්ට්‍රාබෝ විසින් සඳහන් කරන්නේ "ඔහුට නැගී සිටීමට දේවස්ථානයේ පියස්ස ඉවත් කරන්නට සිදු වන බවයි." මෙම සියුස් ප්‍රතිමාව දැවමය යටිව්‍යූහයක් මත ඉදිකළ ඇත්දත් සහ රන් ඵලකවලින් නිර්මිත දැවැන්ත ප්‍රතිමාවකි
මෙහි කිසිදු කිරිගරුඬ හෝ ලෝකඩ අනුරුවක් හමු නොවේ
නමුත් මෙහි යැයි සිතිය හැකි ආසන්න ප්‍රභේද ඇතුළත් කාසි යාබද එලිස්වලින් සහ රෝමානු කාසිවලින් ද, කැටයම් කළ මැණික්වලින් ද හමුවේ
ව. 2වන සියවසේ දී, භූගෝල විද්‍යාඥයකු සහ දේශාටකයකු වන පෝසානියස් විසින් මේ පිළිබඳ සවිස්තර වාර්තාවක් සපයයි
ප්‍රතිමාවේ හිසෙහි ඔලිව් අතු රිකිල්ලක හැඩයෙන් යුත් කිරුළක් කැටයස් කොට තිබිණි
මෙහි රන් පාවහන් යුගලක් පැවති අතර, රන් පැහැ සළුව සත්ත්ව රූ සහ ලිලී මල්වලින් අලංකාර කොට තිබිණි
එහි දකුණු හස්තයෙහි ජයග්‍රහණයේ දෙවඟන වන නයික් දෙවඟනගේ කුඩා ඇත්දළින් සහ රනින් කළ ප්‍රතිමාවක් විය
ප්‍රතිමාවේ වම් හස්තයෙහි විවිධ ලෝහ එබ්බවූ සෙංකෝලයක් වූ අතර, රාජාලියකු එයට ආධාර වී සිටියේ ය
සිංහාසනය රන්, වටිනා පාෂාණ, කළුවර සහ ඇත්දළින් විසිතුරු කරන ලදී
රෝමානු ඉතිහාසඥ ලිවී අනුව, රෝම සෙන්පති ඇමිලියස් පෞලස් (මැසිඩෝනියාව පරාජය කළ අවස්ථාවේ) මෙම ප්‍රතිමාව දුටු අතර “එය ඔහුගේ ආත්මයට කිඳා බැස්සේ, ඔහු පෞද්ගලිකවම දෙවියන්ව දුටුවාක් මෙනි,” ක්‍රි
ව. 1වන සියවසේ ග්‍රීක දේශක ඩියෝ ක්‍රිසොස්ටොම් පවසා ඇත්තේ ප්‍රතිමාවේ එක් ඡායා මාත්‍රයකින් පවා මිනිසුන්ට සිය දැවෙන ප්‍රශ්න සියල්ල අමතකව යන බවයි.

එක් පුරාවෘත්තයක් අනුව, මෙය නිර්මාණයට පෙළඹුණේ කෙසේදැයි, එනම් ඔහු සියුස් දැකගැනීමට ඔලිම්පස් කන්ද මුදුනට ගියේ ද නැතහොත් ෆීඩියස්ට තමන්ව දර්ශනය වන ලෙස සියුස් පහළට පැමිණියේදැයි ෆීඩියස්ගෙන් විමසූ අවස්ථාවේ ශිල්පියා පිළිතුරු දී ඇත්තේ තමන් සියුස්ව නිරූපණය කළේ හෝමර්ගේ ඉලියඩ් පළමු ග්‍රන්ථයේ පද්‍ය 528 – 530 අනුව බවයි
ἦ καὶ κυανέῃσιν ἐπ' ὀφρύσι νεῦσε Κρονίων
 ἀμβρόσιαι δ' ἄρα χαῖται ἐπερρώσαντο ἄνακτος
 κρατὸς ἀπ' ἀθανάτοιο μέγαν δ' ἐλέλιξεν Ὄλυμπον
ඔහු පැවසූවා, ක්‍රෝනස්ගේ පුතු, ඔහු අඳුරු බැමකින් යුත් සිය මිස සෙලවූවා,
 අමරණීය ලෙස මහා දෙවිඳුන්ගේ කේශ අභිෂේක කරවූවා
 ඔහුගේ දිව්‍යමය හිසෙහි සෙලවීමෙන් සියලුම ඔලිම්පියානුවන් කම්පනයට ලක්වූවා
එමෙන්ම මෙම ප්‍රතිමා ශිල්පියා සිය ඉරෝමිනෝස් පැන්ටාර්කිස් අමරණීය කරවූයේ දෙවියන්ගේ සුළැඟිල්ලෙහි "Pantarkes kalos" යනුවෙන් කැටයම් කිරීමෙන් සහ, ප්‍රතිමාවේ දෙපාමුළ කිරුළ පැළඳගන්නා තරුණයකුගේ කැටයමක් තැන්පත් කිරීමෙනි
හානිය සහ විනාශය
සුවෙටෝනියස් අනුව, රෝම අධිරාජ කලිගියුලා "නියෝග කළේ පාරිශුද්ධත්වය හෝ කලාත්මක ගුණාංග හේතුවෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් එවැනි දේව ප්‍රතිමා ග්‍රීසියේ සිට රැගෙන විත් ඒවායේ හිස ඉවත් කොට එතැන තමන්ගේ හිස තැන්පත් කළ යුතු බවයි." නමුත් මෙය සිදුවීමට ප්‍රථම අධිරාජයා ඝාතනය විය (ක්‍රි
ව. 41)
ඔහුගේ "ඉදිරියේ සිදුවීමට නියමිත ඝාතනය බොහෝ නොයෙකුත් වක්තෘවරුන් විසින් පවසා තිබිණි
කැබලි කොට රෝමය වෙත ගෙනඒමට ඔහු නියෝග කොට තිබූ ඔලිම්පියාවේ ජුපිටර් ප්‍රතිමාව වෙතින් ක්ෂණිකව මහා සිනහ හඬක් නැගී පලංචිය ඇදවැටුණු අතර, එහි කම්කරු‍වෝ ඔවුන්ගේ දෙපා මුළ ඇදවැටුණහ
"

ප්‍රතිමාවේ ක්‍රමික පරිහානිය කෙරෙහි හේතු වූ සිදුවීම් නොදනී
බයිසැන්තියානු ඉතිහාසඥයකු වන ජෝර්ජියස් කෙඩ්‍රේනස් වාර්තා කරන්නේ එය කොන්ස්තන්තිනෝපලය වෙත ගෙනගිය බවත්, ක්‍රි
ව. 475 ලෝසස් මාලිගයේ මහා ගින්නෙන් එය විනාශ වූ බවට ජනශ්‍රැතියක් ඇති බවයි. විකල්ප මතයකින් කියැවෙන්නේ ක්‍රි
ව. 425දී මහා ගින්නකින් දේවස්ථානය සහ ප්‍රතිමාව විනාශ වූ බවයි. 2වන සියවසේ පසු කාලයේ සාමෝසේටාහි ලුෂියන් විසින් මෙයට මුල් කාලයේ හානි වී තිබූ බවට ඉඟි කරයි
"මාගේ අධිපති අකුණු බලධාරීනි, ඔලිම්පියාවේ ඔබගේ සිරුරට ඔවුන් අත තබා ඇත
ඔබට සුනඛයින් අවදි කිරීඹට හෝ අසල්වැසියන්ට ඇමතීමට හැකියාවක් නොවී ය
නිසැකවම ඔවුහු මුදා ගැනීමට පැමිණ කොල්ලකෑ දෑ අසුරා ගැනීමටත් ප්‍රථම හවුල්කරුවන් අල්ලා ගත්හ
"

ෆීඩියස්ගේ ශිල්පායතනය
ප්‍රතිමාවේ ආසන්න දිනය (ක්‍රි
5වන සියවසේ තෙවන කාර්තුවේ) ෆීඩියස්ගේ ශිල්පායතනය නැවත සොයාගැනීම (1954–58) තුළින් සනාථ විය
පෝසානියස් පවසා ඇත්තේ සියුස් ප්‍රතිමාව නිර්මාණය වූයේ මෙම ස්ථානයේ බව ය
මෙහි පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් අතරට රන් සහ ඇත්දළ නිර්මාණ සඳහා භාවිතා වූ උපකරණ, ඇත්දත් පතුරු, වටිනා පාෂාණ සහ ටෙරාකොටා අච්චු හමු විය
මින් ටෙරාකොටා අච්චු බහුතරයක් භාවිතා වී ඇත්තේ වීදුරු ඵලක නිර්මාණය කිරීමටයි
එසේම ප්‍රතිමාවේ සළුව වීදුරු තහඩු ආධාරයෙන් නිර්මාණය විය
අනතුරුව එහි රන් ආලේප කෙරිණි
"ΦΕΙΔΙΟΥ ΕΙΜΙ" හෙවත් "මා අයත් වන්නේ ෆීඩියස්ට ය" යනුවෙන් කැටයම් කළ සරාවක් මෙම භූමියෙන් හමු විය
මේවාත් බලන්න
උස අනුව ප්‍රතිමා ලැයිස්තුව

ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථාවලිය

 Kenneth D
Lapatin, Chryselephantine Statuary in the Ancient Mediterranean World, Oxford University Press (2001) ISBN 0-19-815311-2
 Alfred Mallwitz and Wolfgang Schiering, Die Werkstatt des Pheidias in Olympia I
Olympische Forschungen V, Berlin
Walter de Gruyter (1964)
 Wolfgang Schiering, Die Werkstatt des Pheidias in Olympia II
Werkstattfunde
Olympische Forschungen XVIII, Berlin
Walter de Gruyter (1991) ISBN 3-11-012468-8
 Janette McWilliam, Rashna Taraporewalla, Tom Stevenson, and Sonia Puttock (Ed
), The Statue of Zeus at Olympia
New Approaches
Cambridge, Cambridge Scholars Publishing (2011)

බාහිර සබැඳි

කොලින් ඩිලේනි, "නිරීක්ෂණය කළ යුතු පුදුමය
ඔලිම්පියානු සියුස් ප්‍රතිමාව"
ආකියෝපීඩියා
සියුස් ප්‍රතිමාව ග්‍රන්ථාවලිය සමග
(එලන් පැපකයිරියාකෞ) ඔලිම්පියා
කලාව
සියුස්ගේ සියුස්ගේ ඇත්දත් සහ රන් ප්‍රතිමාව
මයිකල් ලැහනාස්, "ෆීඩියස්ගේ දැවැන්ත සියුස් ප්‍රතිමාව" 
ඩේවිඩ් ෆෙන්සල්
"ඔලිම්පික් ප්‍රතිමා ප්‍රතිනිර්මාණය" 
History
පුදුම හත

දැවැන්ත ප්‍රතිමා
නැතිවූ ප්‍රතිමා
ෆීඩියස්ගේ ප්‍රතිමා
කලාවේ ඇත්දත් නිර්මාණ
ග්‍රීසියේ විනාශ වූ මංසලකුණු
පුරාතන ඔලිම්පියාව
ක්‍රි
5වන සියවසේ ග්‍රීක ප්‍රතිමා
සියුස් ප්‍රතිමා
විනාශ වූ ප්‍රතිමා
පුරාතන ලෝකයේ පුදුම හත
බිම්බා දේවී හෙවත් යශෝධරා යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ඉදිරියේ දී තිරගත වීමට නියමිත සුනිල් ආරියරත්න විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපටයකි
සිංහල-භාෂා චරිතාපදාන චිත්‍රපටයක් වන මෙය සඳහා පාදක වී ඇත්තේ සිද්ධාර්ථ කුමරුන්ගේ පතිනිය වූ යශෝධරා දේවියගේ කථා පුවතයි
මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ඉන්දියානු නළු නිළියන් දෙපළක වන පල්ලවී සුභාෂ් සහ අර්පිත් චෞධරි විසිනි
(මෙය පල්ලවී සුභාෂ්ගේ චිත්‍රපට වෘත්තියේ සිංහල-භාෂා ප්‍රවිෂ්ඨයයි) මෙහි සෙසු චරිත දිනෙත් ද සිල්වා, සංගීතා තෙදානි, අජිත් වීරසිංහ, උදාරි පෙරේරා, හේෂාන් මනුල සහ කමල් දේශප්‍රිය ඇතුළු නළු නිළියන් පිරිසක් විසිනි
මෙය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු වන මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න‍යන් විසිනි
මෙම චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් සිදුවන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ රන්මිහිතැන්න ටෙලි සිනමා ගම්මානයේ ය‍
වෙසක් උළෙල හා සමගාමීව 2018 අප්‍රේල් 26 දින මෙම චිත්‍රපටය මුදාහැරීමට නියමිත ය
චරිත නිරූපණය
 පල්ලවී සුභාෂ්, යශෝදරා දේවිය ලෙස
 අර්පිත් චෞධරි, සිද්ධාර්ථ කුමරුන් ලෙස
 දිනෙත් ද සිල්වා, දේවදත්ත කුමරු ලෙස
 සංගීතා තෙදානි, ප්‍රජාපතී ගෝතමී ලෙස
 අජිත් වීරසිංහ, ශුද්ධෝදන රජු ලෙස
 උදාරි පෙරේරා,  නන්දා කුමරිය ලෙස
 හේෂාන් මනුල, නන්ද කුමරු ලෙස
 ෂම්මු කසුන්, ඡන්න ලෙස
 කමල් දේශප්‍රිය, සුප්‍රබුද්ධ රජු ලෙස
 තුමිඳු දොඩංතැන්න, කාව්‍යක්කාරයා ලෙස
 රුවි ලක්මාලි, රාධිතා ලෙස
 විල්සන් ගුණරත්න, අසිත ලෙස
 ඇනස්ටා ග්‍රේ, උත්තරා ලෙස
 නෙත්සුඛ මුළුතැන්රාළ, රාහුල කුමරුන් ලෙස

ආශ්‍රේයයන් 

තිරගත වීමට නියමිත චිත්‍රපට
සිංහල-භාෂා චිත්‍රපට
ශ්‍රී ලංකා චිත්‍රපට
ඒක් තා රාජා ඒක් ති රාණි (සිංහල
වරෙක රජකු විය, වරෙක රැජිනක විය) යනු සී ටීවී නාළිකාවෙන් විකාශය වන ඉන්දියානු රූපවාහිනී කාලාන්තර නාට්‍යයකි
2015 ජූලි 27 දින විකාශය ඇරඹි මෙය, සතියේ දිනවල ප
ව. 9.30ට විකාශය වේ
මෙහි 1වන කථාවාරයේ දී ද්‍රාෂ්ටි ධාමි සහ සිද්ධාන්ත් කර්ණික් විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන ලදී
2වන කථාවාරයේ දී ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ ඊෂා සිං සහ සර්තාජ් ගිල් විසිනි
3වන කථාවාරයේ දී එම ප්‍රධාන නළු නිළි දෙපළ විසින්ම රංග‍නයේ යෙදිණි
මෙම වැඩසටහන 2017 ජූලි 4 දින අවසන් වීමට නියමිත ය
කථාපුවත
ඒක් තා රාජා ඒක් ති රාණි සඳහා පසුබිම් වී ඇත්තේ 1940 දශකයයි
ගයාත්‍රි යනු ධනවත් සමීන්දාර් කෙනකුගේ දියණියක් වන අතර, ජනයා විසින් ඔහුව මංගලික යැයි සලකනු ලබයි
අනෙක් අතින්, අමේර්කොට්හි රජු වන රාණා ඉන්ද්‍රවාදන් සිං සිය ප්‍රථම බිරිය වන රාණි සුලක්ෂණාගේ වියෝව හේතුවෙන් ක්ෂතිජයට පත්ව සිටියි
රාණාජිගේ මව වන රාජමාතා ප්‍රියංවදා ගයාත්‍රිගේ පියාගෙන් ණය ලබාගෙන එය ගෙවිය යුතුව ඇත
මේ නිසා ඇය රාණාජි සහ ගයාත්‍රි විවාහ කරවීමට යෝජනා කරයි
අකමැත්තෙන් වුවත් රාණාජි ගයාත්‍රි සමග විවාහ වේ
විවාහයෙන් පසුව, ක්‍රමයෙන් රාණාජි සහ ගයාත්‍රි එකිනෙකාට සමීප වෙති
නමුත් එවිටම, බාඩි රාණි මා, ව්‍යාජ සුලක්ෂණා, අව්දේශ්, රාගේශ්වරී වැනි විවිධ දුෂ්ට පුද්ගලයින් ඔවුන්ගේ දිවියට පැමිණෙයි
පසුව බාඩි රාණි මා සහ රාගේශ්වරීගේ බලපෑම හේතුවෙන් රාණාජි රාගේශ්වරී සමග විවාහ වෙයි
ඔහුගේ මතකය අහිමි වන අතර, ගයාත්‍රි පිළිබඳ ඔහුට අමතක වේ
රාණාජිගේ ප්‍රේමය යළි ලබාගැනීම පිණිස ගයාත්‍රි සාවිත්‍රි ලෙස වෙස්වලා ගනියි
විවිධ අරගල මධ්‍යයේ ඇය සාර්ථක වන අතර, රාණාජිහට සිය මතකය නැවත ලැබෙයි
නමුත් කෲර බාඩි රාණි මා විසින් කාල් නැමැති වනගත පුද්ගලයකු ගෙන්වා ගන්නා අතර, ඔහු රාණාජිව මරාදමයි
ගයාත්‍රි පලිගන්නට ප්‍රතිඥා දෙන නමුත්, ඇය බිළිඳියකට උපත ලබා දීමෙන් පසුව බාඩි රාණි මා විසින් ඇයව ද මරාදමනු ලබයි
බිළිඳිය සමගින් රාජමාතාව පලා යයි
රාණාජි සහ ගයාත්‍රි දෙව්ලොවේ දී යළි එක්වෙති
ගයාත්‍රි සහ රාණාජිගේ දියණිය වන රාණි වැඩී සිටින අතර, ඇයව රැකබලා ගනු ලබන්නේ රාජමාතා සහ ලක්ෂණ් විසිනි
ඇය රාජ මාලිගයේ සේවිකාවක ලෙස සේවයට බැ‍ඳෙන අතර එහි දී ඇයට රාජා, ජීවන් සහ බින්දු වැනි මිතුරන් හමුවේ
රාජා සහ ජීවන් යනු කාල්ගේ පුත්‍රයින් වන අතර, බින්දු යනු ලක්ෂන්ගේ දියණියයි
මේ වනවිට කාල් රජු බවට පත්ව සිටියි
නමුත් ඔවුන්ගේ මිත්‍රත්වය බිඳීයන්නේ බාඩි රාණි මා විසින් සිදුකරන කුමන්ත්‍රණ හේතුවෙනි
මඳ කලින්ම, රාජා සහ රාණි ඔවුන්ගේ ළමාවියේ දී වෙන් කෙරේ
වසර 12කට පසු, රාජා සහ රාණි කොලීජියේ දී මුණගැසෙති
මේ වනවිට, රාජා ඇයට ගැටලු ඇතිකරන්නේ තමන්ව නේවාසික පාසලට ඇතුළු කිරීමට හේතුව ඇය යැයි විශ්වාස කරමිනි
ඔවුන්ගේ වෛරය එතරම් කල් නොපවතින අතර, ඔවුහු ප්‍රේමයෙන් බැ‍ඳෙති
විවාහ දිනයේ දී, රාණි යනු රාණාජි සහ ගයාත්‍රිගේ දියණිය බවත්, ඔවුන්ව මරාදැමූයේ කාල් සහ බාඩි රාණි මා විසින් බවත් රාජා දැනගනියි
ඔවුහු දෙදෙන විවාහ වෙති
විවාහයෙන් පසුව, ඔවුන් දෙදෙනාගේ ප්‍රේමය දළුලා වැඩෙයි
ජීවන්, බින්දු සහ බාඩි රාණි මා වැනි එදිරිවාදීන් විසින් ඔවුන්ගේ දිවියට නොයෙකුත් ගැටලු ඇති කරයි
රාජා විසින් කාල්ව සිරගත කරනු ලබන අතර, රාණිව මරාදැමීමට උත්සාහ දැරීමේ දී බාඩි රාණි මා ද මියයයි
බින්දු ද සිරගත කෙරේ
රාණි සිය දෙමාපියන්ගේ ඝාතකයන්ට දඬුවම් පමුණුවයි. මේ වනවිට, නවාක් ඉක්බාල් ඛාන් ඔවුන්ගේ දිවියට පැමිණෙන්නේ රාණි සහ රාජාගේ දිවියට නොයෙකුත් අභියෝග එල්ල කරමිනි
ඉක්බාල් රාණිට පෙම්කරන අතර, ඔහු රාජා සහ රාණි වෙන් කිරීමට ප්‍රයත්න දරයි
ඔහු රාජාට වෙඩිතබන අතර, ඔහු ගිරිකුලකින් පහළට ඇදවැටෙයි
මේ අතර ඔහුගේ පලිගැනීමට සිතා රාණි ඉක්බාල්ට තමන් ප්‍රියකරන බව ව්‍යාජ ලෙසින් ‍හඟවයි. මාස 4කට පසු, රාජා නැවත පැමිණෙයි
ඔහුව බින්දු විසින් බේරාගෙන තිබිණි
නමුත් රාජා නැවත පැමිණෙන විට, ඔහු රාණි සහ ඉක්බාල් එකට සිටිනු දකියි
මේ නිසා පලිගැනීමට සිතන ඔහු අංගද් ලෙස වෙස්වලා ගනියි
නමුත් රාණි මඳ කලකින්ම ඔහුව හඳුනාගනියි
ඉක්බාල් ඔවුනට එරෙහිව කුමන්ත්‍රණය කරන අතර, රාජා රාණිට වෛර කිරීමට පෙළඹෙයි
රාජා මැරවරයන්ගේ ඇසුරට පත්වෙයි
රාණි සහ ඉක්බාල් මෝටර් රථ අනතුරකින් මිය යති
වසර 10කට පසු, රාජා මුම්බායේ මැර නායකයකු බවට පත්ව සිටියි
රාණිට සමාන පෙනුමක් ඇති නයනා නම් යුවතියක කථාවට පිවිසෙයි
රාජා මැර නායකයකුගේ දියණියක වන ලයිලා සමග දිවිගෙවන අතර, ඔහු ලයිලාව රැක බලාගන්නා බවට පොරොන්දු වී සිටියේ ය
නයනා චිත්‍රපටවල කනිෂ්ඨ චිත්‍ර ශිල්පිනියක වන අතර, ඇය සිය මව සහ සොයුරිය සමගින් දිවි ගෙවයි. නයනා යනු රාණි යැයි සිතන රාජා ඇයට වෛර කරයි
අනෙක් අතින්, රාණි හට පොලිස් නිලධාරියකු වන විජේ ප්‍රිය කරයි
මෙම කථාව මගින් නයනා, රාජා සහ ලයිලා තුන්කොන් ප්‍රේමයක සිරවනු දක්නට ලැබේ
රාජා සහ ලයිලා විවාහ වීමට ආසන්නව සිටින විටථ රාජා පවසන්නේ තමන්ට ලයිලාව විවාහ කරගැනීමට අවශ්‍ය නොවන බවයි. මේ නිසා ලයිලා සිතන්නේ නයනා විසින් රාජාගේ සිත වෙනස් කර ඇති බවයි. මේ අතර නයනාහට රාණිගේ ආත්මය ද මුණගැසෙන අතර, ඇයට ද අවශ්‍ය වන්නේ නයනා සහ රාජා එක්වනු දැකීමටයි
විජේ නයනාට අතවර කිරීමට උත්සාහ දරන අතර, ඇගේ දෙපා ද කඩා දමයි
රාජා සහ විජේ අතර සටනක් ඇතිවන අතර, එහි දී විජේ හට දුර්ගා දේවතාවියගේ ත්‍රිශූලයෙන් අනිනු ලැ‍‍බේ
නමුත් ලයිලා දූසමාන ආරංචි පතුරුවන්නේ නයනාගේ චරිතය අයහපත් බව පවසමිනි
නයනාව ආරක්ෂා කරගැනීමේ අරමුණින් රාජා ඇය සමග විවාහ වේ
මේ නිසා ලයිලා නයනාට වෛර කරයි
රාජා සහ නයනාගෙන් පලිගැනීමට ලයිලා තීරණය කරයි
මැරයන් විසින් නයනාව ළිඳකට තල්ලු කොට කිඹුලන් පිරි විලක ඇයව හැර දමා යයි
අවසානයේ ලයිලා මියයයි
තම දිවියේ නව ඇරඹුමක් යැයි සිතන රාජා රාණි සමග මධුසමය ගතකිරීමට ලෝනවාලා වෙත යයි
එහි දී, ඔහුට දුෂ්ට බලවේගයක් බවට පත්වූ රාණිගේ ආත්මය හමුවේ
රාණිට රාජාව අවශ්‍ය අතර, ඇය ඒ වෙනුවෙන් ඕනෑම දෙයක් සිදු කිරීමට සූදානම් ය
සිය භාණ්ඩ අසුරාගන්නා මෙන් නයනාට පවසන රාජා රාණිව සිය නිවසේ දී සොයාගනියි
රාණිගේ ආත්මව බාඩි රාණි මාගේ (BRM) ආත්මයේ මෙහෙයවීම යටතේ ඇති බැව් පෙනී යයි
BRM පසුව පැවසූයේ සිය දේහය ආදාහනය නොකළ බැවින්, ඇගේ බාබා ඇයට නව සිරුරක් ලබාදුන් බවයි. මේ වනවිට ඇය දාකිනියක් බවට පත්ව සිටියි
මාලිගයේ සියලු වැසියෝ රාණි සහ BRMගේ නැවත පැමිණීම දැනගනිති
රාණි නැවත යැවීමට ඔවුන් දරන උත්සාහයන් අපතේ යයි
බොහෝ වේදනාවන්ට පසුව, රාජා රාණිට පවසන්නේ ඇයව තමන්ට වටිනා තැනැත්තියක බවයි. තමන් නයනා සමග විවාහ වූයේ ඇගේ අනුමැතිය සමග බවත්, මරණින් පසුව තමන් ඇය සමග යළි එක්වන බවත් ඔහු පවසයි
මේ නිසා රාණිට මෝක්ෂය ලබාගැනීමට හැකිවේ
එසේම ඔවුහු සැලසුමක් දියත් කරන්නේ BRMහට රාජමාතාව පණපිටින් සිරුරට ගිනිතබාගත් බව ඒත්තු ගැන්වීමටයි
නමුත් සත්‍යය සොයාගැනීමෙන් පසුව, BRM නැවත පැමිණ රාජා සහ නයනාව මරාදමයි
නමුත් ඇය ලිස්සා ගොස් ඔවුන්ගේ රුධිරය ස්පර්ශ වන අතර, අනතුරුව ඇගේ බලයන් අහිමි වේ
බාබා රාජමාතාවට පවසන්නේ සත්‍ය ප්‍රේමයට වඩා කිසිවක් බලවත් නොවන බැව් ඒත්තු ගැන්වීමට රාජා-රාණි නැවත පැමිණෙන බවයි. මේ අතර රාණි නැමැත්තියගේ ආරක්ෂාවට රාජ් නම් ආරක්ෂකයාව පත් කෙරේ
මෙය ඇගේ අප්‍රසාදයට හේතුවේ
ඇය ඔහුව නිවසෙන් පිටතට යැවීමට උත්සාහ කළ ද එය අසාර්ථක වේ
ඇගේ විවාහය කුන්දන් සමග ස්ථිර වන විට, ඇය රාජ්ට පවසන්නේ තමන්ව පැහැරගන්නා ලෙසයි
මේ අතර ආනන්දි (රාණිගේ නැන්දණිය) විසින් රාජ්ට තර්ජන එල්ල කරයි
මේ කාලයේ, රාජ්-රාණි අමීර්කොට් වෙත පැමිණෙන අතර, රාණිට මෙම ස්ථානය හා තමන්ට සම්බන්ධතාවක් ඇතැයි හැඟී යයි
එහිදී ඇයට රාණි ගයාත්‍රිගේ (ද්‍රාෂ්ටි ධාමි) සිනපොතක් හමුවන අතර, ඇය රාජ් පසුපස යයි
නමුත් රාජ් ඇයට ඇති ප්‍රේමය හෙළි නොකරයි
මේ අතර රාජ්හට රාණිව මරාදමන මෙන් නියෝග ලැබෙන්නේ ආනන්දි භාරයේ සිටින සිය සොයුරා දේව් බේරාගැනීම පිණිසයි
රාජ් මේ බව රාණිට පාපොච්ඡාරණය කළ ද, ඔහු ආනන්දිගේ නම හෙළි නොකරයි
නිවසේ දී, රාණි සිය විවාහය පිළිබඳ රාජ්ට මුසා පවසන අතර, ක්‍රමයෙන් රාජ් සහ දේව් යන දෙදෙනාම බේරාගැනීමට සමත් වේ
එහි දී හෙළිවන්නේ ආනන්දි විසින් රාණිගේ පියාව ද ඝාතනය කොට ඇති බවයි. රාණි සුනන්දාට පවසන්නේ තමන් කුන්දන් සමග විවාහ වන බවයි. මේ වනවිට ආනන්දි සිරභාරයේ සිට නැවත පැමිණ සිටියි
කුන්දන්ට සිය ලන්ඩන් දිවිය සඳහා රාණිගේ මුදල් අවශ්‍ය වන අතර, ආනන්දිට අවශ්‍ය වන්නේ ඇගේ දේපළයි
රාණි මේ වනවිට මෙම ලේඛනවලට අත්සන් තබා ඇත
නමුත් රාණි සහ කුන්දන්ගේ විවාහ දිනයේ දී රාජ් විසින් කුන්දන් සහ ආනන්දි ඇගේ සියලු දෑ පැහැරගැනීමට සිදුකරන සැලැස්ම හෙළි කරයි
ඔවුන් දෙදෙනාව සිරභාරයට ගැනෙයි
පසුව රාණි රාජ් තුළ ඇය කෙරෙහි ඇති ප්‍රේමය පාපොච්ඡාරණයට සලස්වන්නේ ඔහුව පැහැරගෙන අමේර්කොට් වෙත ගෙනයාමෙනි
එහි දී ඔහු ඇයට සිය හැඟීම් හෙලි කරයි
එතැන දී ඔවුනට බාඩි රාණි මාගෙන් ප්‍රහාරයක් එල්ල වේ
ඇයට අවශ්‍ය වන්නේ ඔවුන්ව මරාදැමීමටයි
නමුත් ඔවුන් ඇයව දකින විට, ඔවුනට සිය පෙර ආත්මය සිහිපත් වේ
අනතුරුව ඔවුන් ඇගේ කෙස්වැටිය කපාදමමින් ඇගේ බලය නැති කිරීමට උත්සාහ දැරීමේ දී ඇය අතුරුදන් වේ
ඔවුනට රාජමාතාව ද මුණගැසෙයි
ඇය ඔවුනට බාජි රාණි මා විනාශ කිරීමට සහාය ලබා දෙයි
ආනන්දි සිය නොමනා ක්‍රියා වෙනුවෙන් පවුලෙන් සමාව ගන්නා අතර, ඇයට සමාව හිමි වේ
දැන් රාණි සහ රාජ් විවාහ වේ
විවාහ දිනයෙන් පසුව, රාජ් රාණිව සිය පැරණි පැල්පත වෙත රැගෙන යන අතර, රාණි‍ගේ මව විසින් සිය පවුල විනාශ කළ බව හෙළිකරයි
තමන් ඇයට කිසි දින පෙම් නොකළ බවත්, තමන් මේ සියල්ල කළේ ඇගෙන් පලිගැනීමට බවත් ඔහු පවසයි