Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
කැනේඩියානු කර්තෘවරුන්ගේ සංගමයේ ත්‍යාගය - ඉතා ඉහලින් සළකනු ලැබු කැනේඩියානු ලේඛකයින්ගේ කෘතින් අගය කිරීම සඳහා

CBC සාහිත්‍ය සම්මානය

කැනඩා කවුන්සිලයේ මෝල්සන් ත්‍යාගය - කැනඩා සංස්කෘතික සහ බුද්ධිමය උරුමයන්ට සැළකිය යුතු සේවයක් කළ අයට

ෆ්ලොයිඩ් එස් චාර්මස් කැනේඩියානු නාට්‍ය සම්මානය - කැනේඩියානු නෘත්‍ය සමාගම මගින් වේදිකා ගත කරන හොඳම කැනේඩියානු නාට්‍ය සඳහා 

මේරියන් එංගල් සම්මානය - කාන්තා ලේඛකයින් සඳහා 

මැට් කොහේන් ත්‍යාගය - කීර්තිමත් සේවය වෙනුවෙන් කැනේඩියානු ලේඛකයෙකුට දෙන ත්‍යාගය

ෂවුග්නෙයි කොහෙන් සම්මානය - දේශපාලන ලියවිලි සඳහා

ජෙරාල්ඩ් ලැම්පර්ට් සම්මානය - හොඳම නව කවියා 

ජිලර් ත්‍යාගය - හොඳම කැනේඩියානු නව කථාව හෝ ඉංග්‍රිසියෙන් පල කළ හොඳම කෙටි කථා සංග්‍රහයට 

ආණ්ඩුකාරයාගේ ත්‍යාගය - හොඳම කැනෙඩියානු කවි, ප්‍රබන්ධ නොවන කෘතිය, නාට්‍යය, ළමා සාහිත්‍ය (පාඨ) ළමා සාහිත්‍ය (චිත්‍ර) සහ පරිවර්ථනය (ඉංග්‍රිසි ප්‍රංශ භාෂා දෙකින්ම ලියනු ලැබු)

ග්‍රීනින් කාව්‍ය ත්‍යාගය - හොඳම කාව්‍ය ග්‍රන්ථය සඳහා කැනේඩියානු කවියෙකුට සහ අන්තර්ජාතික කවියෙකුට එක් තෑග්ගක් බැගින් 

මිල්ටන් ඇකො‍්ර්න් කාව්‍ය ත්‍යාගය - ‘ජනතා කවියා’ සඳහා වෙන්වි තිබෙන ත්‍යාගය

පැට් ලෝතර් සම්මානය - කාන්තා කාව්‍ය සංග්‍රහය සඳහා සම්මානය 

ප්‍රී ඔරෝර සම්මානය ඉංග්‍රිසි සහ ප්‍රංශ භාෂා වලින් කැනේඩියානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ සහ මන
කල්පිත ප්‍රබන්ධය සඳහා

ප්‍රී ඇතනේස් - ඩේවිඩ් - ක්විබෙක් ලේඛකයා සඳහා 

ප්‍රී - ජිල්ස් - කොබෙයිල් - ජීවිත කාලය මුලුල්ලේ කරන ලද කාර්යයන් වෙනුවෙන් - (සෑම අවුරුදු 3 කට වරක්)

ප්‍රී විලියම් - ෆ්‍රැන්කෝ  - ඔන්ටාරියන් ලේඛකයෙකුගේ හොඳම කෘතිය සඳහා
 
රොජර්ස් ලේඛකයින්ගේ භාර ප්‍රබන්ධ ත්‍යාගය - හොඳම ප්‍රබන්ධ කාර්යය සඳහා 

ස්ටීවන් ලී කොක් සම්මානය - විහිලු ප්‍රකාශනය සඳහා 

තිමති ෆින්‍ඩ්ලේ සම්මානය - පිරිමි (Mid – Career) සඳහා පිරිමි ලේඛක ත්‍යාගය

ට්‍රිලියම් ග්‍රන්ථ සම්මානය ඔන්ටාරියෝ ලේඛකයෙකු විසින් ලියන ලද හොඳම කෘතිය සඳහා 

WO මිචල් සාහිත්‍ය ත්‍යාගය - නව ලේඛකයින්ට උපදෙස් දීමට සහ කැනේඩියානු සාහිත්‍යයට ජීවිත කාලය පුරා කරන ලද සේවය සම්බන්ධයෙන් දෙන ත්‍යාගය 

රූම් ඔෆ් වන්ස් ඕව්න් වාර්ෂික සම්මානය - කවිය සහ සාහිත්‍යය වෙනුවෙන් 

දින 3 නව කථා තරඟය
වාර්ෂික සාහිත්‍ය මැරතන්
කැනඩාවේ සංකල්පයක් 

Danuta Gleed Literary සම්මානය ඉංග්‍රිසියෙන් ලියන කැනේඩියානු ලේඛකයෙකුගේ කෙටි ප්‍රබන්ධයක් සඳහා දෙන සම්මානය 

එතල් විල්සන් ෆික්ෂන් ත්‍යාගය - බ්‍රිතාන්‍ය කොළොම්බියාවේ වැසියෙකු විසින් ලියනු ලැබු කෙටි කථා එකතු වක් හෝ හොඳම නව කථා සඳහා

ඩොරති ලියිව්සේ කාව්‍ය තෑග්ග - බ්‍රිතාන්‍ය කොළොම්බියාවේ වැසියෙකු විසින් ලියනු ලැබු හොඳම කවි එකතුව සඳහා 

ළමා හා තරුණ සාහිත්‍යය සඳහා ත්‍යාගයන්

අත්ලාන්තික් ලේඛක තරඟයේ තරුණ නව කථා සඳහා ත්‍යාගය

ළමා සාහිත්‍ය සඳහා ආර්.රෝස් සැනට් සම්මානය

ඓතිහාසික ප්‍රබන්ධ සඳහා ප්‍යෙජ්රි බිල්සන් සම්මානය

ඈන් කොනර් බ්‍රයිමර් සම්මානය

ළමා සාහිත්‍යය සඳහා ආණ්ඩුකාර ත්‍යාගය
ළමයින් සඳහා - වසරේ කැනේඩියානු පුස්තකාල සංගමයේ පොත - සම්මානය

CLA තරුණ කැනේඩියානු පොත - සම්මානය 

ෂෙයිලා ඒ.ඉගොෆ් ළමා සාහිත්‍ය ත්‍යාගය

එලිසබෙත් ම්‍රැසික් - ක්ලිවර් කැනෙඩියානු පින්තූර පොත සම්මානය

ෆ්ලොයිඩ් එස්.චාමර්ස් සම්මානය - තරුණ නාට්‍ය කලාව සඳහා සම්මානය

වර්ෂයේ හොඳම තොරතුරු පොත

IODE පොත - සම්මානය

මැනිටෝබා තරුණ කියවන්නන්ගේ තේරීම 

මැක්ස්ගේ සහ ග්‍රේටා එබල් අනුස්මරණ සම්මා‍නය - ළමා ලේඛණ සඳහා 

රෑත් ෂ්වාර්ට්ස් ළමා පොත සම්මානය

විකි මෙට්කාෆ් සම්මානය
මුල්කාලීන එක්සත් ජනපද සාහිත්‍යය 
 

යුද්ධයෙන් පසු කාලපරිච්ජේදය අතර තුරදී ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන්, ජේම්ස් මැඩිසම් හා ජෝන් ජේ විසින් ලියන ලද “ද ෆෙඩරලිස්” නිබන්ධන මගින් රාජ්‍ය සංවිධාන හා රිපබ්ලිකන් අගයන් පිළිබද ඓතිහාසික සාකච්ඡාවක් ගෙනහැර දක්වන ලදී
තෝමස් ජේෆර්සන්ගේ එක්සත් ජනපද සාම කෙටුම් පත (Declaration of Peace), ව්‍යවස්ථාවලියට ඔහුගේ බලපෑම, ඔහුගේ චරිතාපදානය, වර්ජිනියා ප්‍රාන්තය පිළිබඳ සටහන් හා ඔහුගේ සුවිසල් ලිපි සමුහය නිසා ඔහුව වඩාත් දක්ෂ මුල් කාලීන ඇමරිකානු ලේඛකයා ලෙස සැලකෙයි
ෆිෂර් ඒම්ස්, ජේම්ස් ඔටිස් හා ෆැට්රික් හෙන්රිද ඔවුන්ගේ දේශපාලනික ලිපි හා දේශනා වලට ඇගයීමකට ලක්වෙයි
විලියම් හිල්බ්‍රවුන්ගේ ද පවර් ඔෆ් සිම්පති (1789) ග්‍රන්ථය ප්‍රථම ඇමරිකානු නව කථාව ලෙස සමහරක් විට සැලකෙයි
නව ජාතියේ බොහෝමයක් මුල් කාලීන සාහිත්‍යයන් ආවේනික ඇමෙරිකානු හඩක් ‍සොයා ගැනීමට වෙර දැරූහ
බොහෝ විට යුරෝපානු ආකාර හා රටා පරිවර්තනයට ලක් වු අතර විභේදකයන් විසින් ඒවා පහත් දේ ලෙස සලකනු ලැබීය
උදාහරණ ලෙස චාල්ස් බ්‍රෝකේඩන්ස් බ්‍රසවුන්ගේ වෙයිලන්ට් හා අනෙකුත් නව කථා බොහෝ විට සලකනු ලබන්නේ එංගලන්තයේ ලියැවුණු ගොතික් නව කතා වල අනුකරණ ලෙසටයි
org/wiki/American_literature#Early_U
_literature
ඉන්දු පර්සියානු සාහිත්‍යය 

මුල් කාලීන මුස්ලිම් කාලය අතරතුරදී පර්සියානු භාෂාව උප මහද්වීපයේ ප්‍රධාන භාෂාවවු අතර බොහෝමයක් උගතුන් හා රාජ්‍යයන් විසින් භාවිතා කරන ලදී
පර්සියාවේ තිබු පර්සියානු සාහිත්‍ය්‍ය එහි ප්‍රසිද්ධ අතර ඉන්දියානුවන් කිහිප දෙනෙක් ප්‍රධාන පර්සියානු පද්‍යකරුවන් බවට පත් වෙයි
ඔවුන් අතරට අමීර් කෘසෝ හා නූතන කාලයේ අලාමා ඉබ්බාල් ඇතුළත් වෙයි
පැරණි සංස්කෘත සාහිත්‍යය බොහෝමයක් ද පර්සියානු භාෂාවට පරිවර්ථනය කරන ලදී
යම් කාලයක් පුරාවට එය මෝගල් අධිරාජ්‍යයේ අධිකරණ භාෂාව ලෙස තිබු අතර පසුව එය උර්දු භාෂාව මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය  ‍විය
උර්දු වල ව්‍යාප්තවීම නොසලකා හරිමින් පර්සියානු භාෂාව තවමත් එහි තත්ත්වය ඉන්දියාවේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයේ මුල් කාලීන වර්ෂ දක්වා ආරක්ෂා කර ගෙන සිටී. බොහෝමයක් බ්‍රිතාන්‍ය නිළධාරීන්ට ඉන්දියාවට පැමිණීමේදි පර්සියානු භාෂාව ඉගෙනීමට සිදු වු අතර ඔවුන්ගේ සාකච්ඡා පර්සියානු භාෂාවෙන් සිදු කිරීමට සිදු විය
කෙසේ නමුත් 19 වන සිය වසේ මුල් භාගයේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ඔවුන්ගේ බලපෑම ව්‍යාප්ති කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස පර්සියානු භාෂා භාවිතය නැවැත්වීමට රාජ්‍ය නීතියක් පැනවු අතර ඒ වෙනුවට ඉංග්‍රීසි භාෂා භාවිතය හදුන්වා දෙන ලදී
මේ නිසා උප මහද්වීපයේ ප්‍රධාන භාෂාවලෙස වු පර්සියානු භාෂාවේ පසු බැසීම ආරම්භ වු අතර එහි ස්ථානය ඉංග්‍රීසි භාෂාව විසින් හිමි කරගන්නා ලදී
බොහෝමයක් නූතන ඉන්දියානු භාෂා තවමත් අධික පර්සියානු බලපෑමේ සලකුණු පෙන්වයි. (වඩාත් විශේෂිතව උර්දු හා හින්දු) 

http
org/wiki/Indian_literature#Indian_Persian_literature
සාපේක්ෂව කුඩා දිවයිනක් වන අයර්ලන්තය එහි අංශ වලින් ලෝක සාහිත්‍ය්‍යට සමානු පාතික නොවන දායකත්වයක් ලබාදී ඇත
අයර්ලන්ත සාහිත්‍යය අයර්ලන්ත හා ඉංග්‍රීසි භාෂා සංයුක්ත කරයි
මෙම දිවයිනෙහි වඩාත් සුප්‍රසිද්ධ සාහිත්‍යමය කටයුතු විවාදයකින් තොරවම ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් එවැනි කටයුතු වලට උදාහරණ වන්නේ ජේම්ස් ඩෝයිල්, ඔස්කාර් වයිල්ඩ් හා අයර්ලන්තයේ සාහිත්‍යය සදහා නොබෙල් ත්‍යාගලාභීන් 4 දෙනා වන විලියම් බට්ලර් යීට්ස්, ජෝර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ, සැමුවෙල් බැකට් හා සීමස් හීනිගේ නිර්මාණ ය
කෙසේ නමුත් අයර්ලන්තයේ පැරණිතම සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදායයන්  අයර්ලන්ත භාෂාවෙන් ලියවී ඇත
එමෙන්ම යුරෝපයේ තෙවැනියට පැරණිතම සාහිත්‍යය වන්නේ අයර්ලන්ත සාහිත්‍යයයි
(ග්‍රීත හා ලතින් සාහිත්‍යයන්ට පසුව) තවද ඕනෑම කෙල්ටික භාෂාවකින් ලියන සාහිත්‍යයේ (පෞරාණික හා නූතන)‍ වඩාත්ම සුවිශේෂී ව්‍යුහය ඇත්තේ ද අයර්ලන්ත භාෂාවටයි
තවදුරටත් පුරාවෘත්ත හා පද්‍ය  වල බලවත් මුඛ සම්ප්‍රදායයන්වැනි අයර්ලන්ත භාෂා සම්ප්‍රදායයයේ ඓතිහාසික බලපෑම් අනෙක් රටවලට වඩා සැලකිය යුතු අන්දමින් වෙනස් ලෙස ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයක් නිර්මාණය කිරීමට උදවු විය
පැරැණි සම්ප්‍රදායයන් වලදී ඉංග්‍රීසි  භාවිතා කරන ලද බොහෝමයක් අයර්ලන්ත ලේඛකයන් ස්වභාව සෞන්දර්යය විස්තර කිරීමේ දී විශ්මය ජනක හැගීමක් අයත් කර ගෙන සිටි අතර ඉන්පසු එය වඩා විස්තිර්ණ හෝ තියුණු හාස්‍යරසයක් දක්වා ඇදී ගියේය
ඊට අමතරව භාෂා දෙක අතර අන්තර් ක්‍රියාව ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ ව්‍යුත්පන්නයක් වු හර්බනෝ ඉංග්‍රීසි භාෂාවට උත්පත්තිය ලබාදී ඇති අතර එමගින් ලියැවී ඇති සාහිත්‍යයට වෙනස් පද ගැලපුමක් හා සංගිතයකට ද මග පාදා ඇත
අයර්ලන්තය
සාහිත්‍යය
මලයාලම් සාහිත්‍යය යන පදය භාවිතා වන්නේ මලයාලම් භාෂාවෙන් රචිත සාහිත්‍යයට අදාලවය
මලයාලම් යනු මිලියන 30ක ජනතාවක් කතා කරන භාෂාවකි
ප්‍රධාන වශයෙන්ම කේරල ප්‍රාන්තවාසීන් හා ඉන්දියාවේ ලක්ෂදීප දූපත්වාසීන් ඒ අතරට ගැනේ
මෙය ද්‍රවිඩ භාෂාවක් වන අතර එබැවින් වෙනත් ද්‍රවිඩ භාෂාවන් සමඟ, විශේෂයෙන්ම දෙමළ භාෂාව සමඟ සංයෝජනය වී ඇත
සංස්කෘත භාෂාව ද සමඟ එසේමය
ඓතිහාසිකව කේරළ ප්‍රාන්තය විදේශීය බලපෑමට ලක් වූ අතර එය මලයාලම් සාහිත්‍යයට ද බලපෑවේය
එය කාලානුරූපව පරිණාමය විය
සාහිත්‍යය‍
ඉන්දියාව
මධ්‍යතන යුගයෙහිදී (ක්‍රිව 500  ගණන් වලදී බටහිර රෝමන් අධිරාජ්‍යයෙහි බිඳවැටීමෙහි සිට 15වන සියවසෙහි අගභාගයෙහි ෆ්ලොරන්සීය පුනරුදයෙහි ඇරඹීම අතරවූ වසර එක් දහසක කාලපරිච්ඡේදය ඇතුළත්) හා ඉන් ඔබ්බට යුරෝපයෙහි නිර්මාණය වූ සියලු ‍ලිඛිත කෘතීන් සියල්ලම අන්තර්ගත මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍යය පුළුල් විෂයයකි
මෙම කාලය සාහිත්‍යමය ආගමික ලිවිම් වලින් මෙන්ම අගාරික නිර්මාණ වලදී යුක්ත විය
නූතන සාහිත්‍ය මෙන්ම එය පෝසත් හා සංකිර්ණ විශේෂ ක්ෂේත්‍රයක් වෙයි
කාලය හා ප්‍රදේශයේ පුළුල් පරාසය නිසා අධි සරළ කරණයෙන් තොරව සාමාන්‍ය වදන් වලින් කතා කිරීමට නොහැකි නිසා සාහිත්‍ය්‍ය එහි මුලාරම්භයේ ස්ථානය හා හෝ භාෂාව‍ මෙන්ම වර්ගය අනුව වර්ගීකරණය කෙරෙයි
භාෂාවන්
බටහිර හා මධ්‍යම යුරෝපය පාලනය කළ රෝමානු කතෝලික සභාවෙහි භාෂාව ලතින් භාෂාව වු බැවින් හා පල්ලි අධ්‍යාපනයෙන් එකම ප්‍රබවයක් බැවින් මධ්‍යමකාලීන ලේඛකයන් අතර හා කිසිදා රෝමානුකරණය නොවු යුරෝපයේ ප්‍රදේශ වල පවා ලතින් භාෂාව සුලභ විය
කිසේ නමුත් නැගෙනහිර රෝමානු අධිරාජ්‍යයේය හා නැගෙනහිර සාම්ප්‍රදායික පල්ලියේ බලපෑම විසින් ග්‍රීක භාෂාවෙන් පුරාතන සැලුවෝනික පල්ලියේ භාෂාව ප්‍රමුඛ ලිඛිත භාෂාවන් බවට පත්විය
පොදු මහජනතාව ඔවුන්ගේ අනන්‍ය ග්‍රාමීය භාෂාව අඛණ්ඩව භාවිතා කළේය
උදාහරණ වශයෙන් පැරණි ඉංග්‍රිසි Beowulf හා‍ මධ්‍යම ජර්මනියේ Nibelungenlied, මධ්‍යම ග්‍රීකයේ Digenis Acritas හා පැරණි ප්‍රදේශයේ Choanson De roland මෙකල වඩාත් ප්‍රසිද්ධ විය
එසේ නමුත් තනි පුද්ගලයන් විසින් සිදු කළ බවට සැලකෙන මෙම වීර කාව්‍යයන් ඔවුන්ගේ  ජනතාවගේ පුරාතන වාචික සම්ප්‍රදායන් මත පදනම් වු බව නිසැකය
සෙල්ටික සම්ප්‍රදායන් Lais of Marie De France, Mabinogion හා Arthurian Cycle වල සුරැකිව පවතියි
නිර්නාමික භාවය
මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍යයෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් නිර්ණාමික වෙයි
මෙයට එකම හේතුව යුගයේ ලේඛන වල හිඟභාවය පමණක්ම නොවෙයි
ලේඛකයාගේ චරිතයෙහි ඉදිරිපත් කිරීම ද නොඑසේනම් ප්‍රේමණීය ප්‍රකාශනය ද හේතු විය
මධ්‍යතන යුගයේ ලේඛකයන් බොහෝ විට සම්භාව්‍ය රචකයන්ගෙන් හා පල්ලි වල පූජක වරුන‍්ගෙන් සැදුම්ලත් අතර නව කතාන්දර පැවසීම වෙනුවට ඔවුන් කියවු හෝ ඇසු දේ යලි යලිත් ඉදිරිපත් කිරීමේ නැඹුරුතාවයක් පැවතුණි
එසේ අළුත් යමක් ඉදිරිපත් කළ විටදී ද ඒවා වෙන්දේසි කිරීමේ ස්වරූපයක් පැවති බවට චෝදනා එල්ල විය
මෙම කෝණයෙන් ගත් කළ තනි ලේඛකයාගේ නම අඩු වැදගත්කමකින් යුතු බව පෙනෙන්නට තිබුණු බව බොහෝ වැදගත් ලේඛනයන් විශේෂිත රචකයෙකුගේ නමක් නොදරයි
රචන ආකාර

ආගමික 
මධ්‍යකාලින යුගයේ පුස්තකාලයන් තුළ බහුලව දක්නට ලැබුනේ සාහිත්‍යම හා දේව ධර්මය පිළිබඳ වූ ග්‍රන්ථයන්ය
එසේ වීමට හේතුව වූයේ සමාජයේ සාහිත්‍ය පිළිබඳව කේන්ද්‍රස්ථානය කතෝලික පැවිදිවරුන් වූ බැවිනි
මන්ද, ඔවුන් විසින් කරන ලද අතිවිශාල සාහිත්‍යමය කර්තව්‍ය නිසාය
එදා සිට පැවතෙන්නා වූ ගීතිකා අද වන තුරුම පවතී
දේව මෙහෙයන් කිසිවිටෙක ඒකාකාර නොවීය
විවිධ පුද්ගලයන් විසින් දේව මෙහෙයේ පිලිවෙත් සහ පිළිවෙල පිළිබඳ කරුණු ඉදිරිපත් කරන ලදී
කැන්ටබරිහි ඇන්සෙල්ට්, තො‍්මස් ඇක්වයිනාස් හා පියරි ඇබලාර්ඩ් වැනි ආගමික විද්වතුන් දේව ධර්මය මෙන්ම දේව දර්ශනය පිළිබඳව ඉතා දිගු නිබන්ධනයන් ග්‍රන්ථාරූඨ කරන ලදී
බොහෝ විට මේවා රචනය කරන ලද්දේ ග්‍රීක හා රෝම මිත්‍යා දෘෂ්ටික කෘතින් සමඟ සැසඳීමටත්, ධාර්මික කිතුනුවන් ධෛර්යමත් කර ඔවුන්ගේ විශ්වාසය යලි අවදි කිරීමටත්ය
hagiographies නම් සාන්තුවරයන්ගේ ජීවිත නම් කෘතින් මෙලෙස රචනා ගද්‍යයන් සඳහා උදාහරණ වේ
එසේම ජකොබ් ද වෝර්ගින් විසින් රචිත The Golden Legend (ස්වර්ණමය පුරාවෘත්තය) එදා ජන සමාජයේ ශුද්ධ වූ බයිබලයට වඩා ප්‍රසිද්ධ විය
අසීසී හි ෆ්‍රැන්සිස් වනාහී බොහෝ කවි ලියන ලද, ඉතා විශිෂ්ඨ කවියෙකි
එබැවින් ඔහුගේ ෆ්‍රැන්සිස්කානූ නිකායේ පැවිදි වරුන්ද ඔවුන්ගේ ශ්‍රද්ධාව දක්වමින් කවි ලියන ලදී
Dies Lare  සහ Stabat Mater  යනු ඉතා  ප්‍රබල හා බලවත්ම ආගමික ලතින් කවි දෙකකි
සමහර පූජකවරුන් තමන්ගේ විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කිරීමට Golidaric poetry  නම් පද පේලි 4 කින් යුක්ත වූ උපහාසාත්මක කවි ද යොදා ගන්නා ලදී
පූජකවරුන් විසින් ලියනු නොලැබුණු එකම ප්‍රසිද්ධ ආගමික ගද්‍ය, 'ප්‍රාතිහාරාත්මක නාට්‍ය' (Mystery Plays) ලෙස හැදින්වේ
Rableauz  කලාවේ වැඩි දියුණුවත් සමඟ ප්‍රචලිත වූ මෙම කලාව මගින් බයිබලයේ ඇති විවිධ සිදුවීම් හෝ අවස්ථාවන් එම ගැමියන්ට අදාල පරිද්දෙන් සකසා එලි දක්වන ලදී
මෙම නාට්‍යයන්හි පාඨ දේශීය ‍පැවිදිතුමන් විසින් පාලනය වේ
උත්සව දිනවලදී මෙම නාටක මුළු දිනය පුරාම සහ පසුදා පහන්වන තුරුම පවත්වන ලදී
මධ්‍යකාලින යුගයේදී යුරෝපයේ වෙසෙන යුදෙව් ජනගහණයෙන් ද අග්‍රගන්‍ය කතුවරුන් බිහි විය
ස්පාඤ්ඤයේ කෝඩොබා හි උපත ලද මයිමොනයිඩස් ප්‍රදේශයේ (Maimonaides) හා ට්‍රෝයිස් හි උපත ලද රා‍ශි (Rashi) යන කතුවරුන් වඩාත් සුප්‍රසිද්ධ  හා බලවත්වෙයි
ලෞකිකත්වය

ලෞකික සාහිත්‍යය, ආගමික සාහිත්‍යය ආකාරයෙන් පළ නොවූ නමුත් බොහොමයක් අදටත් පවතියි
ඒවායින් අදටත්  අපටත් සංග්‍රහයක් භුක්ති විදිමට ලැබී තිබේ
'කොට්ලි ලව්' ඉතා වැදගත් විෂයක් බවට පත් වූයේ 11 වන ශතවර්ෂයේ දී ප්‍රේම වෘතාන්ත භා‍ෂාවක් ලෙසය
(බොහෝ සැලකිය යුතු වශයෙන්, ප්‍රංශ, ස්පාඤ්ඤ, ගැලේසියානූ සහ කැමලන් භාෂා වලිනි) මෙම භාෂාව ප්‍රසිද්ධ වුයේ ග්‍රීසියේ සංගීතය තම ජීවිතය කර ගත් සංචාරක කාව්‍යකරුවන් තුළය
සංචාරක කාව්‍යකරුවන්ගේ රචනා ප්‍රමාණය විශාල වුවත් නිශ්ඵල දැඩි ආශාව තුළ වූ නිර්මාණය මෙය සම්පුර්ණයෙන් නිවැරදි වූයේ නැත
ජර්මනියේ 'මිනෙසැන්ජර්' සංචාරක කාව්‍යකරුවන්ගේ සම්ප්‍රදායන් නොනවත්වා පවත්වාගෙන ගියේය
වීර අමතරව ජර්මනියානූ සම්ප්‍රදාය (උදා
බියෝවුල්ෆ් සහ නිබෙලෙන් ජෙන්ලයිඩ්)වැන්ඩ්සන් ඩිගේම්ස් සම්ප්‍රදායෙහි ඇතුලත් වීර්ය කාව්‍යයන්ට (උදා
ද සොන්ග් ඔෆ්  රොලන්ඩ් ඇන්ඩ් ඩිජන්ස් ඇක්රිටස්)අමතරව ප්‍රංශ කාව්‍ය සහ ඇක්ට්‍රික් සංගීතය යන ඒවා සමඟ පිළිවෙලින් ගණුදෙනු කරන ලදී
රෝමන් කොර්ටස් සම්ප්‍රදායේ ඇතුලත් අලංකාර ප්‍රේම වෘතාන්ත, බ්‍රිතාන්‍ය කාව්‍යය සහ රෝම කාව්‍යය සමඟ ගණුදෙනු කරමින් ස්ථිර ජනප්‍රසාදයක් දිනා ගත්තේය
රෝමන් කොර්ටස්, 'චැන්සන් ඩි නෙට්' හා වෙනස් වන්නේ එහි විෂය කාරණා වලින් පමණක් නොව එහි යුධ නීති වලට වඩා ආදරය හා ‍පෞරුෂත්වය අවධාරණය කර ඇති බැවිනි
විශේෂයෙන් මෙම කාල පරිච්ඡේදය අවසානයේ දේශපාලනික කාව්‍යයන් රචනා කිරීමේදී දේව ගැත්තන් මෙන්ම ‍‍‍ලෞකික රචකයින් 'ගොල්ඇඩ්‍රික්' ආකෘතිය යොදා ගත්තේය
මධ්‍යම යුගයේ දී චාරිකා සංගීතය ‍බොහෝ සේ ජනප්‍රිය වූහ
ඈත ගම්මානයන්හි  උපන් අත්භූත වාර්තාවන් (නිරන්ත‍රයෙන් සැරහූ හෝ සම්පුර්ණයෙන් අසත්‍යය)මුල්කරගෙන නිර්මාණය වු නිර්මාණයන් පාදක කරගෙන ජනතාව විනෝදයට පත් වුහ
උපමා කතා
මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍ය විවිධ සාහිත්‍ය උපාංග භාවිතයට ගත්ත ද උපමා කතා‍ විශේෂයෙන් සදහන් කළ යුතු පරිදි ප්‍රමුඛස්ථානය උසුලයි
ලේඛකයාගේ සිතෙහි පැවති සිතුවිලි සම්ප්‍රේෂණය මත පදනම් වු උපමා කතා මෙකල සුලභව දක්නට ලැබෙන අතර චරිත ලක්ෂණ උකහා ගෙන ඉදිරිපත් කිරීම්, අවස්ථාවන්, උපදෙස් වඩාත් කැපිපෙනෙන ඇතැම් විට වඩාත් අතීතයට දිව යන හා වඩාත් බලපෑම් සහගත උපමා කතාව වන්නේ සයිකෝමෙකියා (ආත්මයන්ගේ සටන) වන අතර එය රචනය කළේ අවුරේලියස් ක්ලෙමෙන්ස් විසිනි
වෙනත් වැදගත් උදාහරණයක් වන්නේ Romance of the Rose, Everyman, Piers Plowman, Roman de Fauvel, and The Divine Comedy යන ඒවා‍ය
රෝමානු සාහිත්‍යය 

13 වන ශත වර්ෂයේදී ප්‍රංශ භාෂාව සාහිත්‍යමය භාෂාවක් ලෙස විශාල දියුණුවක් ලැබීය
ස්කොට්ලන්තයේ සිට පැමිණි සෙල්ටික නොවන පළමු ස්වභාෂා සාහිත්‍යය නිර්මාණය Romanstv Fergus ය
මීට අමතරව ආතුරීයන් චක්‍රයේ ප්‍රංශ භාෂාවෙන් රචිත හා ස්කොට්ලන්තයෙන් පිටත පමණක් සංරක්ෂිත කෘත්‍යයන් ඇතැම් අධ්‍යාපනඥයන් විසින් (DDR ඕවන්) ස්කොට්ලන්තයේ රචිත කෘතීන් ලෙස උගන්වනු ලැබෙයි
ප්‍රංශ භාෂාවට අමතරව ලතින් භාෂාව ද සාහිත්‍යමය භාෂාවකි
ප්‍රසිද්ධ උදාහරණයන් වන්නේ Imchcolm atiphoner හා Carmen de morte sumerledi එය ගැස්ලෝ ජනතාවගේ Somailre Mac gilla brigte ට එරෙහිව ලැබු විජයග්‍රහණයෙන් පිනායමින් රචිත කෘත්‍යයන්ය
ස්කොට්ලන්තයේ මධ්‍යතන යුගයේ වැදගත්ම නිර්මාණය වන්නේ වීටා කොලොම්බේ වන අතර එය ද ලතින් භාෂාවෙන් රචනා කොට ඇත
org/wiki/Scottish_literature#Romance_literature
මෙය නේපාල භාෂාවෙන් රචිත සාහිත්‍ය සඳහා භාවිතා වේ
එය නේපාල ජාතිකයන් විසින් රචිත සාහිත්‍යයක් වීම අනිවාර්ය නොවන අතර එයට හේතුව වන්නේ ඉන්දියාවේ හා භූතානයේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල එය පුළුල්ව භාවිතා වන බැවිනි
සත්‍ය වශයෙන්ම ඉන්දියාවේ සිකීම් ප්‍රාන්තයේ නිල භාෂාව නේපාල භාෂාවයි. පරිජාත් වැනි ඉන්දියාව ඇතුළු වෙනත් රටවල්වලින් පැමිණි ලේඛකයන් නේපාල සාහිත්‍යයේ ප්‍රමුඛ ලේඛකයන් වේ
නේපාලය තුළ ද මිතාලි, බෝච්කූරි, නේපාල් භාෂා ආදී ලෙස ව්‍යවහාර භාෂාවන්ගේ විවිධත්වයක් ඇත
නේපාල භාෂාව සංස්කෘත භාෂාවෙන් පරිණාමනය වූ අතර එහි පුරාතන ඉතිහාසය විස්තර කිරීම අසීරු වන්නේ බොහෝ පඬිවරුන් විශේෂයෙන්ම ආගමික සාහිත්‍යයට අදාලව සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියූ බැවිනි
කෙසේ නමුත් නේපාල සාහිත්‍යය යුග 5කට දළ වශයෙන් බෙදිය හැක
ඕරියා සාහිත්‍යය 

ඕරියාවට 13 වන සියවස තෙක් දිවෙන පොහොසත් සාහිත්‍යය උරුමයක් ඇත
14 වන සියවසේදී ජීවත් වු සරලා දාස ඔරිස්සාහි වයිසා ලෙස හැදින්වේ
ඔහු මහා භාරතය ඕරියානු භාෂාවට පරිවර්ථනය කරන ලදී
එමෙන්ම මහා භාරතය, රාමායනය හා ශ්‍රීමඩ්  භාග්යභභගම් වැනි සම්භාව්‍යය සංස්කෘතික ලේඛන පරිවර්ථනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තුලින් එම භාෂාව සම්මත කරණයට පත් විය
ජගන්නාත් ඩෑස් විසින් ශ්‍රීමඩ්  භගභතම් ඕරියානු භාෂාවට පරිවර්ථනය කළ අතර ඔහුගේ පරිවර්ථනය තුලින් භාෂාවේ ලිවීම් ආකාරය සම්මත කරණයට භාජනය විය
ඕරියා රාජ්‍යයට පද්‍යය පිලිබදව බලවත් සම්ප්‍රදායයක් ඇත
(විහේෂයෙන් ආගමික භක්තිය පිලිබද පද්‍යය) වෙනත් ප්‍රසිද්ධ පුරාථන ඔරියා කවීන් අතරට කබි සම්රන් උපේනද්ර් බන්ජා හා කබි සුර්යයා බාලා දේවි රතා ඇතුළත්ය
19 වන සියවසේ දී ඕරියානු සාහිත්‍යයේ ගද්‍ය හා පද්‍යලිවීමේ සුප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් වුයේ ෆකිර් මෝහන් සේනාපති (1843 – 1918), ගෞරි ශන්කර් රේ, ගෝපාල් චන්ද්රධ ප්රවහාරාජ්, පණ්ඩිත් නිල්මානි විද්‍යාරත්න, කබිබාර් රාධානාත් රේය
20 වන සියවසේ ඔරියානු සාහිත්‍ය්‍ය හා ඔරියානු භාෂාවට වටිනාකමක් ලබාදුන් පුද්ගලයන් අතරට ගොඩ භාෂි මොහොප්පත්රා , කාලිංග චරණ පණිභ්රෂහි, ඛණ්හු චාරන් මොහන්ති (1906 – 1997), ගොපිනාත් මොහන්ති, සචින්ද නන්ද රෞද්ද්‍රේ, සුාර්න්ද්‍ර මොහන්ති, මනෝජ් දාස්, ක්රිගෂෝරි චරන්දාස්, සීත කාන්තා මොහොප්පත්රා  , රාමකාන්ත රාත්, බිනපානි මොහන්ති, ජගදිස් මොහන්ති, සරෝජනි සචෝ, රාජේන්ද්ර  ක්රිතෂෝර් පාණ්ඩ, පද්මජ් පාල්, රාම චන්ද්‍ර බිහේරා හා ප්‍රතිබා සත්පති අයත්ය
org/wiki/Indian_literature#Oriya_literature
විලියම් සැල්ස්බරිගේ ක්‍රියාකාරකම්වලට කෙටි කලකට පසුව මොවුන් දිස් වන්නට විය
සැල්ස්බරි ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍රවාදියෙකු වූ අතර ඔහුගේ අධ්‍යයනයන් මහාද්වීපයේ නව ආගමික අදහස් සමඟ බද්ධ කළේය
අනෙක් අතින් ගෘෆර්ඩ් රොබට් කතෝලිකයෙකු වූ අතර එම ආකාරයෙන්ම ‍වැදගත් වේල්ස ව්‍යාකරණයන් ප්‍රකාශයට පත් කළේය
ඔහු 1567 දී මිලාන් නඟරයට පිටුවහල් කෙරිණි
විලියම් මෝගන් විසින් බයිබලයේ සම්පූර්ණ පරිවර්තනයක් 1588 දී ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ වේල්ස භාෂාවේ හා සාහිත්‍යයේ විශාල ඉදිරි පියවරක් ඇති වේ
org/wiki/Welsh_literature#Other_humanists_and_scholars
ප්‍රක්‍රිට් සාහිත්‍යය 

වඩාත් අවධානයට ලක්වන ප්‍රක්‍රිට් භාෂාව වන්නේ පාලිය
අශ්ඝෝෂගේ බොහොමයක් නාට්‍යය  ශවුර්සෙනි ප්‍රක්‍රිට්  ලියා ඇත
ශවුනි වලින් ලියන ලද තවත් විශාල සාහිත්‍යය අංගයක් වන්නේ කවමංජාරීය
කාලිදාස, හර්ෂ හා හාල් ඔවුන්ගේ සමහරක් නාට්‍යය හා පද්‍යය වලදී මහාරාෂ්ටීය රාකි භාවිතා කරන ලදී
ශෙම්බාර් ජේන්ගේ බොහොමයක් කටයුතුද මහාරාෂ්ට ප්‍රක්‍රිට්වලින් ලියා ඇත
බොහොමයක් නාට්‍ය( අශ්වඝෝෂගේ වැනි ) හා ජේන්ගේ කාර්යන් ආර්ද මගඩි ප්‍රක්‍රිට් මගින් ලියා ඇත
org/wiki/Indian_literature#Prakrit_literature
සංස්කෘත භාෂාවෙන් වූ සාහිත්‍යය වේද සදහා ආරම්භවන අතර ඉන්දියාවේ වානේ යුගයේ සංස්කෘත මහා කාව්‍යය සමග ඉදිරියට ගලායයි
ආදි සම්භව්‍යය සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය මුල් මධ්‍යතන යුගය දක්වා ඈතට දිවයයි
( දළ වශයෙන් 3 – 8 සියවස් AD) 1100 AD වලින් පසු හීන වී යාමට පෙර 11 වන සියවසේදී සාහිත්‍යමය නිර්මාණවල යම් වර්ධනයක් පෙන්වන ලදී‍
එය නැවත ඇති කිරීම සඳහා දීර්ඝ කාලීන උත්සාහයන් ක්‍රියාත්මක වේ
උදාහරණ ලෙස රචනා තරග පවත්වන මුළු ඉන්දියානු සංස්කෘත උත්සවය දැක්විය හැකිය
ආගමික සාහිත්‍යයවල බහුල භාවිතය මගින් ( වි‍ශේෂයෙන් හින්දු ආගම ) හා බොහොමයක් නූතන ඉන්දියානු භාෂා ඍජුවම මෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ බවට හෝ අධික බලපෑමකට ලක් වූ බවට වූ සාක්ෂි මගින් හෙළිවන්නේ සංස්කෘත භාෂාව හා එහි සාහිත්‍යය ඉන්දියානු සංස්කෘතියේ විශාල වැදගත් කමක් උසුලන බවයි. එම නිසා එය යුරෝපීය සංස්කෘතියේ ග්‍රීක හා ලතින් සාහිත්‍යයවලින් වෙනස් වේ
මුලින්ම මුද්‍රණය කරන ලද වේල්ස ග්‍රන්ථය 

1546 දී වේල්සයේ මුද්‍රණයවූ ප්‍රථම ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත් විය
එය ලියන ලද්දේ බ්‍රෙකෝන් හි සර් ජෝන් ප්‍රයිස් විසිනි
ජෝන් ප්‍රයිස්  වංශවතෙකු වූ අතර වැදගත් සිවිල් සේවකයෙකු ද විය
ඔහු වේල්ස කවුන්සිලයේ ලේකම් ලෙස කටයුතු කළ අතර ඔහු එම ප්‍රදේශයේ ආගමික ස්ථානවල විසිරවා හැසිරීම පරිපාලනයට වගකිව යුතු නිලධාරීන්ගෙන් අයෙක් ද විය
උපාධිධරයෙක්ද වන මොහු ආගමට හා ඉගෙනීමට, ප්‍රතිසංවිධානය හා මානව වාදයට සම්බන්ධ නවතම අදහස් ඉදිරිපත් කරන ලදී
තවද ඔහු වේල්සයේ ඉතිහාසය හා සාහිත්‍යය ඇතුළත් විවිධ වස්තු පිළිබඳ ලේඛන එකතු කරන්නෙකු ද විය
org/wiki/Welsh_literature#The_first_printed_Welsh_book
යුරෝපයේ අනෙක් කොටස්වල මෙන්ම වේල්සයේ 16 හා 17 වන සියවස් අධික වෙනසක් සිදු වූ කාල පර්ච්ඡේදයක් විය
දේශපාලනිකව , සාමාජීයව හා ආර්ථිකමය වශයෙන් නූතන වේල්සයේ පදනම ඇති වූයේ මෙම කාලයේදීය
වේල්සයේ නීති පනත් 1535 – 1542 දී වේල්සය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍යයට සම්බන්ධ වූයේ දේශපාලනික හෝ නෛතික ස්වාධීනත්වයේ ඉතිරිවී තිබූ අවශේෂ ද නැති කර ගනිමිනි
I වන එළිසබෙත් රැජිනගේ 1559  ඒකීයතා පනත හරහා හෝ දේශපාලනික - ආගමික ගිවිසුම වේල්සය නමින් රෙපරමාදු යටත් බවට පත් කළ අතර එයට නැවත බලය ගැනීමට හැකිවූයේ ඉංග්‍රීසි සිවිල් යුද්ධය අතරතුර හා ඉන් පසුව සිදු වූ දියුණුවීම් වලිනි
තවද , අවසාන වශයෙන් මෙම යුගයේදී ගල් අඟුරු කැනීම ලෝහ කැනීම හා වානේ උණූ කිරීමේ කර්මාන්තවල ආරම්භය සනිටුහන් වූ අතර එමගින් ඉන්පසු වූ ශතවර්ශවලදී සිදු වූ විශාල කර්මාන්තකරණයට මග පෑදිණි
org/wiki/Welsh_literature#The_Sixteenth_and_Seventeenth_Centuries
උර්දු සාහිත්‍යය (, )
උර්දු සාහිත්‍යයට දීර්ඝ හා වර්ණවත් ඉතිහාසයක් ඇති අතර එය ලියා ඇති භාෂාව වන උර්දු භාෂාව දියුණුව සමග තදින් බැඳී ඇත
එම සාහිත්‍යයේ ප්‍රවණතාව පද්‍යය මගින් දරා සිටින අතර ප්‍රධාන ගද්‍යය ආකාර කිහිපයක ( විශේෂයෙන් ගසාල් හා නාසම් )  කිහිපයකදී ලබාගෙන ඇති ප්‍රකාශන පරාසය කෙටිකතා හෝ අෆ්සානා (Afsana) ඇතුළත් වෙනත් ලිවීම් විධි වලට දියුණු වීමට මග පාදා ඇත
වර්තමානයේදී එය ඉන්දියාවේ හා පකිස්ථානයේ ඉතා ප්‍රසිද්ධවන අතර විදේශ රටවලද  ( මූලිකවම දකුණු ආසියාව ) ප්‍රසිද්ධ වෙමින් පවතී
සාහිත්‍යය
ඉන්දියාව
සම්භාව්‍ය භාෂා වලින් ලියන ලද සාහිත්‍යය හැරුණු කළ  වේල්ස් භාෂා සාහිත්‍යය යුරෝපයේ පැරණිතම දැනට පවතින සාහිත්‍යයි
වේල්ස් සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදායය 6 වන සියවසෙහි සිට විසි-එක් වන සියවස දක්වා විහිදෙයි
මෙම සියවස් පුරාවට එහි යස-අයස වේල්ස් භාෂාවෙහි පලාපල පරිදීම උච්චාවචනය විය
වර්තමානයේදී පවා සමහරක් වේල්ස් භාෂාව කතාකරන්නන් හට ආදි මධ්‍යතන යුග වල භාෂාව හඳුනාගත හැක
මධ්‍යයතන යුග 

ප්‍රශංසාර්ත කාව්‍යය නිර්මාණය මෙකල හරාත්මක සම්ප්‍රදායය වූ අතර කවි ටාලියැසෙන් මෙහි ප්‍රමුඛයා ලෙසින් සැලකෙයි
අනෙක් කරුණ නම් කාව්‍යකරුවන් වෘත්තියේ දක්ෂයින් වු අතර ඔවුන්ගේ ජිවිතයන්ට ‍රජවරුන්ගෙන්, කුමාරවරුන්ගෙන් සහ ආර්යයාවන්ගෙන් විශ්වාසනීය අනුග්‍රහයක් ලැබිණි
'ග්වෙනෙයිඩ්' රාජ්‍යයයේ බිද වැටීම සහ වේල්ස්හි ස්වාධිනත්වය කවර ආකාරයකින් හෝ 1282 දී නැති වීම මගින් සම්ප්‍රදායන් තුළ අර්බුදයක් ඇති වු නමුත් මෙම අර්බුදය ජය ගත්තේය
මෙය 'සිවිඩ්' මීටරයේ දියුණුවට, නවීකරණයට සහ ප්‍රශංසාවට ඉතා ලිහිල් අර්ථකථනයක් සහ ශ්‍රේෂ්ඨයින්ගේ උපකාරයන් සදහා විශ්වාසනීයත්වයක් ඇති කළේය
ශිල්ප ශ්‍රේණියේ කාව්‍යකරුවන් හා කවියන් පිළිවෙලින්  'රෑල් බුක්' මගින් වෘත්තීමය සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදාය පෝෂණය කරන ලදී
මෙම 'රෑල් බුක්' මගින් ඔවුන්ගේ වෘත්තීමය දක්ෂයින් විසින් කාව්‍ය ශිල්පයක් ලෙස හැදෑරිය යුතු බව අවධාරණය කරන ලදී
මෙම නීතීන්ට අනුව ආධුනිකයෙකුට සම්පුර්ණයෙන් සුදුසුකම් ලැබු කාව්‍යකරුවෙකු වීමට අවුරුදු 9 ක් අවශ්‍ය විය
මෙම නීතීන් තුළ කාව්‍යකරුවන්ගේ සේවයට බලාපොරොත්තුවන ගාස්තුව සදහන් වු අතර කාව්‍යකරුවන්ගේ පුහුණුවීම් සහ වසරේ එක් කාලයකදී කාව්‍යකරුවන්ට ඇති ඉල්ලීම් අනුව මෙම ගාස්තුව වෙනස් විය
රජවරු, කුමාරවරුන්, ශ්‍රේෂ්ඨයින් කාව්‍යකරුවන් තුළ ගෞරවයට පාත්‍රවිය
මේ නිසාම කතාන්දර සඳහා ඔවුන් සිටියේය
වේල්ස් සියැපිඩ්, කාව්‍යකරු මෙම කතාන්තරකරුවන් තුළ  සිට වෘත්තීමය ශ්‍රේෂ්ඨයෙක් විය
නමුත් කාව්‍යකරුවන්ගේ මෙන් නොව මොවුන්ගේ කාර්යයන් සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් නොනැසී පවතී
නොනැසී පවතින්නේ කතා කියන්නන් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද ස්වදේශිය වේලසයේ සාහිත්‍ය නිර්මාණ පමණි
මෙම කථා සාමාන්‍යයෙන් 'මැබිජෝනියන්' ලෙස හදුන්වයි.

මධ්‍යයන්න යුගයේ වේල්ස්හි ගද්‍යය කතා සම්ප්‍රදායකට සීමා නොවු අතර ආගමික සහ ‍ප්‍රායෝගික ක්‍රියාවන් මෙයට ඇතුළත් වුවේය
මේවා ඉතා විශාල ප්‍රමාණයෙන්, අනෙක් භාෂාවන්ට පරිවර්තන විය

16 හා 17 වන සියවස්
යුරෝපයේ අනෙක් කොටස්වල මෙන්ම වේල්සයේ 16 හා 17 වන සියවස් අධික වෙනසක් සිදු වූ කාල පර්ච්ඡේදයක් විය
දේශපාලනිකව , සමාජීයව හා ආර්ථිකමය වශයෙන් නූතන වේල්සයේ පදනම ඇති වූයේ මෙම කාලයේදීය
තවද , අවසාන වශයෙන් මෙම යුගයේදී ගල් අඟුරු කැනීම ලෝහ කැනීම හා වානේ උණූ කිරීමේ කර්මාන්තවල අරම්භය සනිටුහන් වූ අතර එමගින් ඉන්පසු වූ ශතවර්ශවලදී සිදු වූ විශාල කර්මාන්තකරණයට මග පෑදිණි
කාව්‍ය ශිල්ප ක්‍රමයන්ගේ අවසානය
16 වන ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ සිට ශ්‍රේෂ්ඨ කාව්‍යකරුවන්ගේ වන්දනා සම්ප්‍රදායෙහි පසුබැස්මක් දක්නට ලැබිණි
කාව්‍යකරුවන්ට, කාව්‍යමය හැකියාවෙන් ජිවිතය ඉදිරියට ගෙන යෑම බොහෝ සෙයින් අසීරු වීම ඊට හේතුවයි. ඊට  ප්‍රාථමික වශයෙන් සිදුවුයේ බලපෑවේ තමනට පාලනය කරගත නොහැකි වූ සමාජයිය හේතූන්ය
කාව්‍යකරුවන්ට පුර්ණ අනුග්‍රහයක් දැක්වු ශාසනයේ පිරිහීම, ටියුඩර් රාජවංශය තුළදි ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයින් ඇන්ග්ලිකානුකරණය වීම, උදාහරණයක් ලෙස වේල්ස් හි පණත් මඟින් කාව්‍යකරුවන් දිරිමත් කළ අනුග්‍රාහකයින්ගේ ඊට තිබු කැමැත්ත හා ඒ කෙරෙහි ඔවුන් දැක්වූ සහයෝගය බොහෝ සෙයින් අවම කළේය
නමුත් මෙම බිඳ වැටීමට  අභ්‍යන්තර හේතු ‍සාධක ද විය
කාව්‍යකරුවන්ගේ සංඝර්ණවාදය හෝ කවිකාරයන්ගේ පිළිවෙල, නවීන ලෝකයේ පුනරුදයේ ඉගැන්වීම් වලට අනුව හැඩ ගැසීමට නොහැකිවීම සහ මුද්‍රණයේ වැඩි දියුණුවට අනුගත වීමට ඔවුනට ඉතා අසීරු වීම යනු එම අභ්‍යන්තර හේතු ‍සාධක වේ
කෙසේ වෙතත්, වේල්ස් සාහිත්‍යමය සම්ප්‍රදායේ, සාම්ප්‍රදායික මිමි සහ 'සින්ගැන්ල්ඩ්' සම්පුර්ණයෙන්ම විනාශ වී ‍නොගිය නමුත් එහි වෘත්තීයභාවය නැති විණි
එහෙත් මෙය සාමාන්‍ය කාව්‍යකරුවන් අතට පත් වී අවුරුදු සිය ගණනක් ජීවමානව පැවැතුණි
'සින්ගැනඩ්' සහ සම්ප්‍රදායික මිමි වර්තමානයේදීත් වේස්ල් භාෂාමය කාව්‍යකරුවන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි
පුනරුද අධ්‍යයනය
ස්වකීය සරසවියක් හෝ වෙනත් අධ්‍යයන ආයතනයක් රහිතව, අවම වශයෙන් අධිකරණයක් හෝ අමාත්‍යවරුන් රහිතව, වේල්ස් දේශය, පුනරුදයත් සමඟ නැගී සංකල්ප විප්ලවයකට දායක වීමට සුදුසු තත්ත්වයක නොවිය
එ‍සේ දැනුම හා සංකල්ප ජනිත කිරීමේහිලා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස කටයුතු කිරිමට සුදුසු වු ප්‍රධාන නගරයක් වුව ද වේල්ස් හී නොවීය
නමුත් පුනරුදය මඟින් වේල්ස් මත නිසැක ‍බලපෑමක් තිබුණි
එනම්, යම් යම් පුද්ගලයින් (රෙපරමාදු හා කතෝලික බැතිමතුන්ද) තම ‍වේල්ෂ් භාෂාව පුනරුදයෙන් නැගී ආ මේ නව ව්‍යාපාරයේ කොටසක් කිරීමට දැක්වු කැපවිම හා අභිප්‍රාය හෙයිනි
මුලින්ම මුද්‍රණය කරන ලද වේල්ස ග්‍රන්ථය

1546 දී වේල්සයේ මුද්‍රණය වූ ප්‍රථම ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත් විය
එය ලියන ලද්දේ බ්‍රෙකෝන්හි සර් ජෝන් ප්‍රයිස් විසිනි
ජෝන් ප්‍රයිස් වංශවතෙකු වූ අතර වැදගත් සිවිල් සේවකයෙකු ද විය
උපාධිදරයෙක්ද වන මොහු ආගමට හා ඉගෙනීමට, ප්‍රතිසංවිධානය හා මානව වාදයට සම්බන්ධ නවතම අදහස් ඉදිරිපත් කරන ලදී
වෙනත් මානවවේදීන් පඬිවරුන්
විලියම් සැල්ස්බරිගේ ක්‍රියාකාරකම්වලට කෙටි කලකට පසුව මොවුන් දිස් වන්නට විය
18 වැනි ශත වර්ෂය   

18 වැනි ශත වර්ෂයේ වේල්ස් දේශය පුරා අනනුකූලත්වය පැතිරීමත්  සමඟම ආගමික සාහිත්‍යය සඳහා නැඹුරුව ඉතා ප්‍රබල ‍ලෙස වර්ධනය විය
වේල්ස් මෙතෝදිස්තය නැවත පිබිදීමට පුරෝගාමී වුයේ 'හවල් හැරිස්" සහ 'ඩැනියලෝලන්ඩ්' ගේ දේශනා සහ ධර්ම පත්‍රිකා ප්‍රකාශයට පත්කිරීම හේතුවෙනි
ඊට අමතරව විලියම් විලියම්ස් පැන්ටිසෙයිලන්, ඇන් ග්‍රිෆින්ස් සහ අනෙක් අයගේ ගීතිකා සහ කාව්‍යය ද ඒ සඳහා ඉවහල් විය
මොරිස් නම් 'ඇන්ග්ලෙසි' සහෝදරයින් ලන්ඩනයේ වේල්ස් සමාජයේ ස්ථාපිත කිරීමට පුරෝගාමී චරිත වු අතර, ඔවුනොවුන් අතර හුවමාරු වු ලියුම්, එම කාලය තුල වැදගත් වාර්තාව ලෙස සැලකිණි
ලන්ඩනයේ වේල්ස්හි ජනතාවගේ කාර්යයන් බ්‍රිතාන්‍යයේ සමස්ථ අනන්‍යතාව පවත්වා ගැනීමට ඉවහල් විය
‍'කොවන්' හි ‍'තෝමස් ජෝන්ස්' සහ 'ගැලැමොගන් ස්ටෝන්මැන්සන්’ සහ ‘ඉයෙලෝ මෝගැවන්ග්' ඇතුළුව පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය වර්තමානයේ සොයා ගෙන ඇති බොහෝ සම්ප්‍රදායන් කෙරෙහි හා  වේල්ස් ජාතිකයන්ගේ නැවත පිබිදීමට ඉවහල් විය
ඉයොලෝ ඇතැම් විට වංචාකාර ලෙස හැඳින්වුයේ ‍බොහෝ ශුද්ධ මිත්‍යාවන්ගේ සොයා ගැනීම් නිසාය
තවද ඔහු පැරණි මුලාශ්‍ර එකතු කරන්නෙක් වු අතර එමඟින් වේල්ස් සාහිත්‍යය දුෂ්කරභාවයට පත් නොවන ආකාරයේ සේවයක් සිදු කළේය
ඇතැම් වේල්ස් ජනතාව කවියාට අනුග්‍රහ කළ නමුත් අද වනවිට එය ක්‍රමයෙන් අඩුවෙමින් පවති
දහනව වන ශතවර්ෂය

19 වන ශතවර්ෂයේ ඇති වු කාර්මික විප්ලවය හේතුවෙන් මිනිසුන් විශාල වශයෙන් දකු‍ණු වේල්සයේ නිම්නභූමි වෙත ආගමනය විය
ඒ අතරින් බොහෝ පිරිසක් ඉංග්‍රීසි ජාතිකයින් වු අතර සමහර අය දේශීය ප්‍රජාව සමඟ සම්බන්ධ විමේ අදහසින් වේල්ස්හි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට උත්සාහ කළහ
ඒ සමගම පොත්, වාරික සඟරා, පත්තර, කවි, බැලට් නාට්‍ය හා දේශන සඳහා තිබු ඉල්ලුම වැඩි වෙන්නට විය
චාලට් ගෙස්ට් මෙනවිය, ලැනෝවර් මෙ‍නවිය වැනි ධනවත් ආදායම් ලාභීන්, ධනවත් සංස්කෘතියක් කරා රාජ්‍යය යොමු කිරීමට ක්‍රියාකාරීව සහයෝගය දුන් අය වේ
වේල්ස් හී සාහිත්‍යය උත්සව ජාලය හේතුවෙන් ලිපි හා සෑම ආකාර‍යකම කවි දියුණු විය
තරඟයන්හිදී කවීන් ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සඟවා තබා ගැනීමේ අදහසින්, ඔවුන් විරිඳු කියන නාමයන් (බ්‍රැඩික් නාමයන්) භාවිතා කළෝය
ජනප්‍රිය වීමෙන් පසුවද ඔවුන් එම නාමයන්ම භාවිතා කළහ
ඊවන් ඊවන්ස් (ඉයන් ශ්ලෙන් ජර්නොයිඩ්), ජෝන් බැල්ක්මෙල්, විලියම් තෝමස් හා ‍ජෝන් සිරියොග් හුග්ස් යන අය එම ශතවර්ෂයේ බොහෝ පැසසුම් ලත් කවීන් වුහ
ඔවුන් භාවිතා කළ බ්‍රැඩික් නාමයන් පිළිවෙලින් 'ඇලන්', 'ඉස්වෙයින්' සහ සිරියොග් වේ
වේල්ස්හි වේග ශක්තිය හැඳිනගැනීමට නවකතාකරුවන් ප්‍රමාද විය
අන්කල් ටොම්ස් කැබින් වැනි පරිවර්තන පැවතියත්, පිළිගත් ප්‍රථම නවකථාකරු ඩැනියල් ඕවන් වු අතර රේස් ලොවිස් (1885) හා ඉනොක් හව්ස්ද (1891) ඒඅතර විය
විසිවැනි සියවසේ සිට ඉදිරියට  

දහනව වැනි සියවසේ පසු කාලයේත් විසිවැනි සියවසේ මුල් කාලයේත් වේල්ස් භාෂාව වැඩි වශයෙන් දේශපාලන සංකේතයක් බවට පත්වෙමින් තිබෙන ආකාරය වේල්ස් සාහිත්‍යයෙන් පිළිබිඹු වීම ආරම්භ විය
මෙම සමයේ සාහිත්‍ය ඉතිහාසයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු වුයේ විශාල ලෙස නිර්මාණය කළ සෝන්ඩර්ස් ලූවි සහ ලේඛකයන් හා ප්‍රකාශකයෙක් වු කේට් රොබර්ට්ස්ය
ලිවර්පුල් හි හැදි වැදුණු ලූවිස් දේශාභිමානි ව්‍යාපාරයෙහි නායකයෙක් වු අතර විරෝධතාව්‍යාපාරවල යෙදිම සම්බන්ධයෙන් හිරගත කොට සිටියේය
ඔහු තමන් පෙනි සිටි කාරණයෙහි නිවැරදිතාවය පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරිම සඳහා නාට්‍යය සිය මාධ්‍යය ලෙස තෝරා ගත්තේය
නවකථාකරුවෙකු වු කේට් රොබර්ට්ස් ගුරුවරයෙක් ලෙස සේවය කළ අතර උතුරු හා දකුණු වේල්සයෙහි ජිවත් වු හා ඒ පිළිබදව ලිවු අල්ප ලේඛකයන් සංඛ්‍යාව අතරින් කෙනෙක් විය
වේල්සයෙහි යම් යම් කොටස් කාර්මීකරණය ආරම්භ වෙමින් තිබිම මිශ්‍ර ආශිර්වාදයක් ලෙස සැලකුණු අතර රටේ වඩා විශාල කොටසක නොවෙනස්ව පැවතුණු පැරණි කෘෂිකාර්මික ජිවන රටාව බොහෝ ලේඛකයන් විසින් පරමාදර්ශයක් ලෙස හුවා දැක්වුහ
කෙසේ වුව ද යුද්ධ අතරතුර කාලයේ ග්වයිනේඞ් කෘෂිකාර්මික ප්‍රජාවන් පිළිබඳව වඩා තත්වික චිත්‍රයක් ජෝන් එලිස් විලියම්ස් (1924) විසින් ඉංග්‍රීසි හා වේල්ස් යන භාෂා ද්වයෙන්ම ඉදිරිපත් කරනු ලැබිණි
මෙම අත්දැකිම් පිළිබඳව මතකයන් ප්‍රජා පුවත්පත්වලත්, කන්ටි‍්‍රමන් සඟරාවෙහිත් ඉන් පසුව ග්‍රන්ථ වශයෙන් ‘ක්ලවුඞ්ස් ඔෆ් ටයිම් ඇන් ඈර් ස්ටෝරිස් (1989) සහ ‘රෙයාර් වෙල්ස් බිට්ස්’ (2000) යන නම් යටතේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙනුත් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය
වේල්ස් හි ප්‍රකාශකයන් සමුහය අතර නිදහස් මතධාරියෙක් වු ‘විලියම්ස්’ ශාස්ත්‍රඥයෙක් හෝ දේශපාලනඥයෙක් නොවීය
නමුත් ඔහු පශ්චාත් දෙවන ලෝක යුද සමයේ ප්‍රංශයේ භවසන්තාවාදය වැළඳගත් අයෙක් වු අතර ‘සිමෝන් ඞී බොවෝර්’ සමග ක්‍රියාශිලි මිත්‍රත්වයක් හා ලිපි ගනුදෙනුවක් පවත්වාගෙන ගියේය
මේ අතර එකතැන රැඳෙන මායිමේ තිබු වේල්ස් කාව්‍යය කවින් විසින් තරමක් දුරට දේශපාලන ස්ථාවරයක් ඉදිරිපත් කිරිම සදහා සාම්ප්‍රදායික  කාව්‍ය රීතින්හි විශාරදත්වය යළි ළගාකර ගැනිමත් සමඟ නව ජිවිතයක් ලැබිය
එම ක්ෂේත්‍රයෙහි මුලිකයන් වුයේ ‘ඇලන් ල්වයිඞ්’ සහ ‘ඩික් ජොන්ස්’ ය
‘මෙනා එල්නින්’ වැනි කිවිඳියන් පුරුෂාධිපත්‍ය වු කවියන් සමුහයෙන් එල්ල වු බාධාවන් හා සම්ප්‍රදායන් පරදවමින් සිය හඬ ඇසිමට සැලැස්වුහ
ශ්‍රීමත් අයිෆෝර් විලියම්ස් පඩිවරයා ද ටැලිසින් සහ අනේරින් වැනි කවින්ගේ කෘතින්, ඇනේරින් ගේ ‘ගොඩෝඩින්’ හි තේමාව වුයේ ක්‍රි
ව 472 දී ස්ටෝන් හෙන්ජ් හි දි බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ භාරයයි විශ්වාස කළ පුජාක එඞ්වඞ් ඬේවිස් වැනි පුරාවිද්‍යාඥයන් අවිචාරාත්මක සිතුවිලි මැදින් යළි ඉදිරියට ගනිමින් පැරණිතම වේල්සියානු ලිඛිත සාහිත්‍යයේ සහ වේල්ස් භාෂාවේ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනය සදහා පුරෝගාමි විය
රාජසිංහ යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක
පළමුවන රාජසිංහ - සීතාවක රාජධානියේ රජු (1581-1593)
 දෙවන රාජසිංහ - මහනුවර රාජධානියේ රජු (1634 -1686)
 ශ්‍රී විජය රාජසිංහ - මහනුවර රාජධානියේ රජු (1739–1747)
 කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ - මහනුවර රාජධානියේ රජු (1747-1782)
 රාජාධි රාජසිංහ - මහනුවර රාජධානියේ රජු (1782-1798)
 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ - මහනුවර රාජධානියේ අවසන් රජු (1798-1815)

වක්‍රෝත්තිහරණ පිටු
පුද්ගලයෙක් සහ රජයක්  අතර ඇති නෛතික සබඳතාව ජාතිකත්වය නම්වේ
Nationality normally confers some protection of the person by the state, and some obligations on the person towards the state
What these rights and duties are vary from country to country
මෙය තාක්‍ෂණිකව සහ නෛතිකව පුරවැසිභාවයට වඩා වෙනස්ය
එනමුත් බොහෝ නවීන රටවල සියළු  ජාතිකත්වය ඇති සියළුදෙනාට පුරවැසියන් ලෙසද පුරවැසියන් සියළුදෙනාට ලෙසද සැලකේ.

ජාතිකත්වය සහ ජාතිය අතර වෙනස

ජාතිකත්වය සහ පුරවැසිභාවය අතර වෙනස

See also
ජාතිය
පුරවැසිභාවය
උපන් භූමියට ඇති අයිතිවාසිකම
jus sanguinis
Meta-ethnicity
Nationalism
Second-class citizen
List of nationalities

References
White, Philip L
"Globalization and the Mythology of the Nation State," In A
Hopkins, ed
Global History
Interactions Between the Universal and the Local Palgrave Macmillan, pp
257-284.

External links
Grossman, Andrew
Gender and National Inclusion
Trott, Philip D A
Dual Nationality 
 White, Philip L
Interactions Between the Universal and the Local Palgrave Macmillan, 2006, pp
257-284. 
Lord Acton, Nationality (1862)

 
Conflict of laws
Human migration
Legal categories of people
ජාතියක් යනු තමන්ට පොදු උරුමයක් ඇතැයි (සැබැවින්ම හෝ කල්පිතයක් ලෙස) හඳුන්වාගන්නා මානව කණ්ඩායමකි
== සිංහලයෝ

== සිංහල
සිංහලයෝ
සමිපූර්ණ ඡනගහනය	c
14,900,000
විශාල ඡනගහනයක් වෙසෙන ප්‍රදේශ	ශ්‍රී ලංකාව
14,800,000 [1]
මැද පෙරදිග
100,000[citation needed]
යුරෝපය
80,000[citation needed]
තායිලන්තය
70,000[citation needed]
USA
60,000[citation needed]
කැනඩාව
40,000[citation needed]
මලයාසියාව
25,325 [2]
සිංගප්පූරුව
12,000[citation needed]
මාල දිවයින
10,000[citation needed]

භාෂා	සිංහල භාෂාව
ආගම්	බුදු දහම, කිතු දහම
කුඩා ප්‍රමානයන්ගෙන්
ආධ්යාත්මිකයින් සහ අන් ආගමිකයන්,
ඤාති ඡන වර්ග	ඉන්දු-ආර්ය ඡනයා, Dravidians, වැද්දන්
සිංහල ලොව වෙසෙන පෞරාණිකම ජාතීන් අතරින් එකකකි
1815 මාර්තු 2 දක්වා සිංහලේ හෙවත් සිංහල රාජධානිය නමින් හැඳින්වූ වත්මන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ඡන කොට්ටාශය සිංහල වන අතර ඔවුන්ගේ මවු බස සිංහල භාෂාව වෙයි
ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහලයින් මිලියන 15ක් පමන වෙසෙන අතර, 320,000[citation needed] පමන වෙනත් රටවල වෙසෙයි
පටුන [සඟවන්න]
1 ඉතිහාසය
2 Genetic and anthropological assessments
3 Geographic diaspora
4 ආගම
5 The modern Sinhalese
6 ආශ්‍රිත ලිපි
7 References
8 Online references
[සංස්කරණය]ඉතිහාසය

ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිට ජීවත්වූ යක්‍ෂ, නාග, සහ රාක්‍ෂ ගෝත්‍රකයන්ද බෙන්ගාලයෙන් පිටුවහල් කරන ලද විජය කුමරු ඇතුළු ඉන්දු-ආර්ය සංක්‍රමණිකයීන් පිරිසගෙන් පැවත එන්නන්ද සම්මිෂ්‍රණයෙන් මෙම ජාතිය බිහිවීඇති බවට සාධක ඇත
පණ්ඩුකාභය රජ දවස සිංහල ජාතිය පිලිබඳ සංකල්පය දියුණුවී තහවුරු වූ බවට විශ්වසකෙරේ
සිංහලයන් පැවත එන්නේ ක්‍රි
543ත් ක්‍රි
500ත් අතරදී බෙන්ගාලයෙන් පිටුවහල් කරන ලද විජය කුමරු සහ ඔහුගේ හත්සිසයයකගෙන් යුත් පිරිවරගෙන් බවට මහවංශයේ සඳහන් වේ
4වන ශතවර්යේදී පාලියෙන් ලියැවුනු මහාවංශය සහ ක්‍රි
ව. 13වන ශතවර්යේදී ධම්මකිත්ථි තෙරනුවන් ග්‍රන්තාරූඩ කල චූලවංශය අනුරාධපුර සහ පොලොන්නරු රාජධානි වල ඉතිහාසයට ලිඛිත සාක්ෂි දරයි
අශෝක අධිරාජයා ඔහුගේ පුත් මිහිඳු තෙරනුවන් හරහා ක්‍රි
4වන ශතවර්යේදී ශ්‍රී ලංකාවට බුදු දහම හඳුන්වාදුන්නේය
සිංහල ජනයා සහ වැදි ජනයා අතර සුළු වෙනස්කම් ඇති නමුත් වසර 2500ක් තුලදී වුනු මිශ්‍ර වීම් නිසා සිංහල ජනයා අතර වෙනස්කම් ඇත්තේ අල්ප මාත්‍ර තරමින්ය
%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD

Notes 

ජාතීන්
ජාතිය
සංස්කෘතික විවිධත්වය
Greek loanwords
ජනවර්ග
ගෝත්‍රයක් යනු සංවර්ධනය වන හා ඓතිහාසික සමාජ සමූහයකි
මොවුන් තම නිෂ්චිත ප්‍රෙද්ශයක් තුල ස්ථානගතව ඔවුන්ටම ආවේණිකවූ සමාජ ආර්ථික රටාවක් අනුගමනය කරමින් ඔවුන්ටම අවේණික සංස්කෘතියක් අනුගමනය කරමින් ජීවත්වන සීමිත ජන කණ්ඩායමකි
මානව සමාජයේ විකාශනය මෙම ප්‍රථමික සමාජ අධ්‍යන මගින් සිදුකළ හැකි බව මානව විද්‍යාඥයන්ගේ අදහසයි
එසේම මෙම ගෝත්‍රික සමාජ මානව සමාජ පරිණාමයේ එක් වැදගත් අංශයක් ලොවට කියාපායී
පරිණාමවාදීන්ට අනුව මිනිසා අද පවතින ශිෂ්ට සමාජයට අවතීර්ණ වීමට පෙර දඩයම් යුගය එඩේර යුගය ආදී යුග සහුකරමින් පැවමිණි බව දක්වයි.නුතහ සංකීර්ණ සමාජයක මිනිසා අනුගත වුවද තවමත් එදා ප්‍රාථමික යුගවල මෙන් දඩයමින් හා එඩේර කම් මගින් තම ජීවිකාව සකස් කරගන්නා ගෝත්‍රිකයන් ඇත
නූතනයේ ඉතා දියුණු ප්‍රවාහන මාධය භාවිත කරමින් අභ්‍යවකාශය පවා ජයගනිද්දී සතුන් මගින් ප්‍රවාහන අවශ්‍යතා සපුරාගන්නා ප්‍රාථමික ජනකොටස් ඇත
සංකීර්ණ සමාජවල මිනිසා නවීන විලාසිතා අනුව තම ඇදුම් නිර්මාණය කරද්දී නිරුවතින් වාසය කරන ගෝත්‍රිකයන් ඇත
මෙයාකාරයට ගොත්‍රික සමාජ මානව සමාජ පරිණාමයේ මුල් අවධිය පිළිබිඹු කරයි
නිරුක්තිය

ගෝත්‍ර හා රාජ්‍ය
අරාජික යන්නට අරුත් එකකට වඩා තිබේ
org යනු මෘදුකාංග කට්ටලයකි
මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනයෙන් ඉදිරිපත් කළ මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස්, IBM ආයතනය සතු Lotus Smartsuite
Core/Novel ආයතනය සතු Perfect Office යන මෘදුකාංග කට්ටල මෙන් ම මෘදුකාංග ගණනාවක් ඇති මෘදුකාංග කට්ටලයකි
මෙම OpenOffice
org මෘදුකාංග කට්ටලයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ලිපි ලේඛන සැකසීම සඳහා OpenOffice
org Writer යන මෘදුකාංගය ද, පැතුරුම්පත් සඳහා OpenOffice
org Calc යන මෘදුකාංගය ද, Presentation සඳහා OpenOffice
org Impress යන මෘදුකාංගයද දත්ත ගොනු සඳහා OpenOffice
org Base යන මෘදුකාංගය ද ඇත
ඉතිහාසය 

මෙය මුලින් ජර්මන් ආයතනයක් වූ StarDivision විසින් නිමිකාර මෘදුකාංගයක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලදුව පසුව 1999 දී Sun Microsystems ආයතනය විසින් එහි ප්‍රභව කේතය (Source Code) මිලයට ගන්නා ලදී
එහි 5.2 වන සංස්කරණයෙහි ප්‍රභව කේතය ලොවට නොමිලේ ම ලබා ගත හැකි විය
2000 වසරෙහි ජූලි 19 දින Sun Microsystems ආයතනය මෙම ප්‍රභව කේතය නොමිලේ ලොවට ඉදිරිපත් කළ අතර එම වසරේම ඔක්තෝබර් 13 වන දින OpenOffice නම් අළුත් ව්‍යාපෘතියේ වෙබ් අඩවිය ඇරඹිණ
2003 වසර මුල දී දෙවන සංස්කරණයේ වැඩ ඇරඹුණු අතර එහි බීටා සංස්කරණය (Beta Version),  MicroSoft Office සමඟ වඩා හොඳ අන්තර්ප්‍රතිග්‍රහණයක් (interoperability) හා වැඩි පහසුකම් සහිතව වැඩි දියුණු කරන ලද වේගයකින් හා අඩු මතක භාවිත (Low Memory Usage) ද ඇතිව 2005 මාර්තු 4 වන දින ඉදිරිපත් වූ අතර එහි නිල සංස්කරණය වශයෙන් එම වසරේ ම ඔක්තෝබර්  20 දින නිකුත් කරන ලදී
ඊට සති අටකට පසු කුඩා දෝෂ නිවැරදි කරන ලද 2.0.1 සංස්කරණය නව පහසුකම් ද සහිතව නිකුත් කරන ලදී
2.0.3 සංස්කරණය සමඟ ම එහි දෝෂ මඟ හැර නව පහසුකම් සහිතව සංස්කරණයක් ඒළි දැක්වීමේ කාලය මාස දහ අටේ සිට මාස 3කට අඩු විය
2008 ඔක්තෝබර් මස VBA Macros වැනි නව පහසුකම් සහිත 3.0 සංස්කරණය ලොවට නිකුත් විය
ලක්ෂණ 

Open Office
org හි අරමුණ Microsoft Office හි වැඩ කරන විට ඇතිවන හැඟීම දෙන්නටයි
දැනටමත් Microsoft Office හි හා වෙනත් මෘදුකාංග බොහොමයක ඇති ඇති File Formats ගණනාවක් කියන්නටත් ලියන්නටත් Open Office
org වලට හැකියාවක් ඇත
Microsoft Office හි පැරණි සංස්කරණවලට අයත් ගොනු විවෘත කරන්නටත් එහි නව සංස්කරණවලට විවෘත කිරීමට නොහැකි පළුදු වූ ගොනු විවෘත කරන්නටත් Open Office
org වලට හැකි ය
ගැලපෙන මෙහෙයුම් පද්ධති 

FreeBSD
v3.1
Linux
OpenBSD
Solaris
Mac OS X 10.2
up to v1.1.2
Mac OS X 10.3
up to v2.1
Mac OS X 10.4–10.5 (PowerPC)
up to v2.4.1 (v3.0 under test)
Mac OS X 10.4–10.5 (Intel)
v3.1
Mac OS X 10.6
v3.1 
Windows 95
up to v1.1.5
Windows 98–ME
up to v2.4.3
Windows 2000–Vista
v3.1
OS/2 and eComStation
up to v2.4.0 (v3.0 under test)

ආශ්‍රිත

වැඩිහමනත් කියවීම් 

මෘදුකාංග
මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් හෙවත් MS Office යනු මෘදුකාංග කට්ටලයකි
org, IBM ආයතනය සතු Lotus Smartsuite
Core/Novel ආයතනය සතු Perfect Office යන මෘදුකාංග කට්ටල මෙන්ම  මෘදුකාංග ගණනාවක් ඇති මෘදුකාංග කට්ටලයකි
මෙම මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් මෘදුකාංග  කට්ටලයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ලිපි  ලේඛන සැකසීම සඳහා වන Word Processing සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් වර්ඩ් හෙවත් මයික්‍රොසොෆ්ට් වර්ඩ් යන මෘදුකාංගය ද, පැතුරුම්පත් සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් එක්සෙල් හෙවත් MS Excel යන මෘදුකාංගය ද, Presentation සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් පවර්පොයින්ට් හෙවත් MS PowerPoint යන මෘදුකාංගය  ද දත්ත ගොනු සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් ඇක්සස් හෙවත් MS Accessයන මෘදුකාංගය ද ඇත
සහය දැක්වීමේ ජීවන චක්‍රය

අනුවාද අනුකූලතාව

වින්ඩෝස් සදහා ලබා ගත හැකි අනුවාද

Office versions available for Macintosh

පරිගණක මෘදුකාංග
තොරතුරු තාක්ෂණය
Lotus Smartsuite  යනු IBM ආයතනය සතු මෘදුකාංග කට්ටලයකි
org, MicroSoft ආයතනය සතු MicroSoft Office
මෙම Lotus Smartsuite මෘදුකාංග  කට්ටලයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ලිපි  ලේඛන සැකසීම සඳහා වන Word Processing සඳහා Lotus WordPro යන මෘදුකාංගය ද, පැතුරුම්පත් සඳහා Lotus 123 යන මෘදුකාංගය ද, Presentation සඳහා Lotus Freelance යන මෘදුකාංගය  ද දත්ත ගොනු සඳහා Lotus Approachs යන මෘදුකාංගය ද ඇත
මෘදුකාංග
තොරතුරු තාක්ෂණය
Perfect Office (පර්ෆෙක්ට් ඔෆිස්)  යනු Corel/Novel ආයතනය සතු මෘදුකාංග කට්ටලයකි
IBM  ආයතනය සතු Lotus Smartsuite යන මෘදුකාංග කට්ටල මෙන්ම  මෘදුකාංග ගණනාවක් ඇති මෘදුකාංග කට්ටලයකි
මෙම Perfect Office මෘදුකාංග  කට්ටලයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ලිපි  ලේඛන සැකසීම සඳහා වන Word Processing සඳහා Word Perfect යන මෘදුකාංගය ද, පැතුරුම්පත් සඳහා Quattro Pro යන මෘදුකාංගය ද, Presentation සඳහා Presentations යන මෘදුකාංගය  ද දත්ත ගොනු සඳහා Paradoxs යන මෘදුකාංගය ද ඇත
බෝම්බයක් () යනු ක්ෂණිකව ශක්තිය උත්පාදනය කොට මුදාහරින උපාංගයකි
පිපිරුම බිහිසුණු විනාශකාරී කම්පන තරංගයක් ඇති කරයි
පිපුරුම් අරයේ ඇති වස්තූන්ට හා මිනිසුන්ට කම්පන තරංගයෙන් හා යාන්ත්රියක ඝට්ටන අංශු මාත්රරයන්ගෙන් හෝ අවට පවතින පිපිරුමෙන් ප්රංචාරණය වන වස්තූන් නිසා විනාශයන් හා තුවාල සිදු වේ
සම්මත හා අසම්මත යුධ කටයුතු වලදී ශත වර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ බෝම්බ යොදා ගෙන ඇත
සාමාන්යා ඉන්ධන වලට වඩා න්යවෂ්ටික ආයුධ හැරුණු විට වෙනත් බෝම්බ වල වැඩි ශක්තියක් අඩංගු නොවේ
Bomb යන වචනය  ග්‍රීක තේරුම දෝංකාරය යන්න ට සමාන ය
බෝම්බ ප්රනථම හා අග්ර තම ආයුධ වේ
සිවිල් කටයුතු සදහා භාවිතා කරන පුපුරණ ද්රයව්යණ වලට බෝම්බ යන නම භාවිතා නොවේ
උදා - ඉදිකිරීම් හා කැණීම් එසේ නමුත් ඒවා භාවිතා කරන අය ඇතැම් විට ඒවා බෝම්බ ලෙසද හදුන්වයි. යුධ මය පුපුරණ ද්‍රව්‍ය  බොහෝමයක් බෝම්බ ලෙස හැදින්වෙන්නේ නැත
ගුවනින් දමන ලද බල රහිත පුපුරන ආයුධ වලට බෝම්බ යන නම යුධ කටයුතු වලදී භාවිතා වන අතර ගුවන් හා නාවික හමුදා මගින් බොහෝ විට භාවිතා වේ
ග්රේකනේඩ, ෂේල්, Depth Charges, Warheads (බිම් බෝම්බ හා මිසයිල වල) යන පද වෙනත් යුධ පුපුරණ ද්රවවය සදහා භාවිතා වේ
සිවිල් හා යුධ බෝම්බ අතර වෙනස විශේෂඥයන් විසින් සාමාන්ය යෙන් වටහා ගනී
යුධ බෝම්බ මහා පරිමාණ ආයුධ වන අතර සම්මත සංඝටක වලින් සම්මත සැලසුමකට අනුව ගොඩ නංවා වර්ධනය කොට සම්මත ක්රසමයකට භාවිතා කරයි
මෙයින් පරස් පරව සිවිල් බෝම්බ සාමාන්යනයෙන් මහජනතාව විසින් නිපද වන අතර රසායනික ස්ථායිතාවය හා බලමට්ටම් අනුව විචලනය වන පුපුරන ද්රනවය භාවිතා කරමින් සැළසුම් ඕනෑ තරම් සිදු කළ හැක
විවිධාකාරයෙන් භාවිතා වන නිසා ඒවා සාමාන්යරයෙන් අනුප්රාමදිත පුපුරණ ද්රකව්ය
(IED) නම් වේ
ආශ්‍රිත
 බෝම්බ ලැයිස්තුව

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 Explosive Violence, The Problem of Explosive Weapons A report by Richard Moyes (Landmine Action, 2009) on the humanitarian problems caused by the use of bombs and other explosive weapons in populated areas
 FAS
org Bombs for Beginners
  MakeItLouder
com බෝම්බයක් ක්‍රියාකරන්නේ කෙසේ ද සහ ඒවායේ ප්‍රභලත්ත්වය ගණනය කිරීම 

 
Aerial bombs
චීන නව නිපැයුම්
කෘසර්

 

USS පෝර්ට් රෝයල් (CG-73), 1992 දී නිකුත් කරන ලද Ticonderoga කාණ්ඩයේ මඟ පෙන්වන ලද මිසයිල කෘසරයකි
කෘසර යනු යුධ නැව්වල ප්‍රමාණයෙන් විශාල වර්ගයක් වන අතර ඒවා එහි උපරිම සේවයෙහි යෙදුණේ 19 වන අගභාගයේ සිට සීතල යුද්ධය අවසාන වන තෙක්ය
ප්‍රථම කෘසර් නිපදවන ලද්දේ තනි මෙහෙයුම් හා මුහුදෙහි සිදු කරන ආරක්ෂක මෙහෙයුම් සඳහාය
පසුගිය වසර කිහිපය පුරාවට කෘසර්වල ස්වභාවය හා කාර්යභාරය සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වී ඇත
ව‍ර්තමානයේ දී කෘසර, ඩිස්ට්‍රෝයර් නෞකා මඟින් විශාල වශයෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය වී ඇත
‍ෙඑතිහාසිකව කෘසර යනු නෞකා වර්ගයක් නොවන නමුත් යුධ නෞකා කාර්යභාරය ඉටු කරන යාත්රාසවකි
මෙම නෞකාවලට වෙනත් නාවික කණ්ඩායම්වලින් විශාල වශයෙන් ස්වාධීන වූ කාර්යයක් පැවරී තිබුණි
ඒවා අතරට සතුරන්ගේ වෙළඳමය නෞකාවලට පහරදීම ආකාරයේ මෙහෙයුම් ඇතුළත් විය
19 වන සියවසේ අගභාගයේ දී කෘසර් යන වදන පැමිණියේ එවැනි කාර්ය භාරයක් සපුරා ගැනීම සඳහා නිපදවන ලද නෞකා හැඳින්වීමට වූ අතර 1890 සිට 1950 දක්වා කෘසර්යක් ඩිස්ට්රෝමයර් නෞකාවකට වඩා ප්රනමාණයෙන් විශාල හා බැට්ල්ෂිප් වර්ගයේ නෞකාවකට වඩා ප්රඩමාණයෙන් කුඩා විය
19 සියවසේ වැඩි කාලයක් පුරාවට හා 20 වන සිය‍වසේ මුල් භාගය පුරාවට කෘසර යනු නාවික හමුදාවේ දිගු දුර බලකා ආරක්ෂක ආයුධය වූ අතර ප්ර මාණයෙන් වඩා විශාල නෞකා තම දේශ සීමා අසල රැඳී සිටියේය
ඔවුන්ගේ ප්රූධාන කාර්යය වූයේ සතුරන්ගේ වෙළඳ නෞකාවලට පහර දීම වූ අතර එය ඉතා ඉතා බහුලව සිදු වූ නිසා එම කාර්ය කෘසර් සටන් ලෙස හැඳින්වීමට ද පටන් ගත්තේය
කෘසර් මඟින් සිදු කළ අනෙක් කාර්යයන්වලට පිරික්සීම් ඇතුළත් වූ අතර එහි දී බොහෝ විට කෘසර වෙනත් නාවුක බලඇණිවලට ඈඳන ලදී
20 වන සියවසේ පසු භාගයේ දී බැට්ල්ෂිප් වර්ගයේ නෞකාවල සමුගැනීම කෘසර වඩා විශාල හා බලවත් සටන්කාමීන් බවට පත් කළේය
කෙසේ නමුත් කෘසරවල කාර්යභාරය කෘසර සටන් පෙරමුණු නොව නාවුක බලඇණිය සඳහා ගුවන් ආරක්ෂාව ලබා දීම තෙක් වෙනස් විය
21 වන සිය‍වසේ ආරම්භයේ දී ඒවා වඩාත්ම බල සම්පන්න යුධ නැව් වූ අතර එම කාලය වන විට ඒවා භාවිත කළේ ජාතීන් 5කි පමණි
(එක්සත් ජනපදය, රුසියාව, ප්රංිශය, ඉතාලිය හා පේරු) 2003 ඉතාලියානු නාවික හමුදාවේ Viptorio Veneto (550) සේවයෙන් ඉවත් කිරීමත් සමඟ වර්තමානයේ කෘසර් භාවිතයේ යොදා ගන්නේ ජාතීන් 3ක් පමණි
යුධ නැව්
නූතන ප්රඅහාරක ගුවන් යානා නිර්මාණයේ දී සිරිත් පරිදි බහු විධ හැකියාවන්ගෙන් යුත් සැලසුම් නිර්මාණයට අමතරව තෙරපුම දෛශික ලෙස හැසිරවීම, කෙටි දුර ප්රිමාණයක් තුළ ගුවන්ගත වීමේ සහ ගොඩ බෑමේ හැකියාව, සංයුක්ත ද්රිව්ය  භාවිතය, සුපිරි පියාසැරිය, රහස්ය්භාවය, වඩාත් දියුණු රේඩාර් තාක්ෂණය සහ සංවේදක මෙන්ම ගුවන් නියමුවාගේ කාර්යභාරය අවම කිරීම සඳහා නිර්මාණය කෙ‍රුණු ගුවන් පාලන උපාංග ආදිය භාවිතය සම්බන්ධව ද අවධානය යොමු කෙරේ
4.5 වැනි පරම්පරාවට අයත් ප්රභහාරක ගුවන් යානා තුළ අන්තර්ගත වූ වීදුරුවලින් යුත් නියමු කුටි සහ නියමුවා පළඳින හෙල්මටයට සම්බන්ධ කෙරුණු වීඩියෝ තිර යනාදිය තවදුරටත් වැඩි දියුණු කොට වඩාත් දියුණු ගුවන් යානා සැලසුම් තුළට අන්තර්ගත කොට ඇත
මෙම නව සැලසුම් තුළට හතරවැනි පරම්පරාවට අයත් ගුවන් යානාවල රහස්ය භාවය සඳහා වූ උපක්‍රම, VTOL සහ F-117 , B-2 සහ AV-8 හැරියර් වැනි සංයුක්ත ගුවන් යානා යනාදියෙන් උගත් නව කරුණු ද අන්තර්ගත කෙරේ
ප්රpහාරක ගුවන් යානා පරම්පරාව 4.5 (1990- 2000)

 

Eurofighter Typhoon	
 

Sukhoi Su-30MKI 'Flanker'
 

Dassault Rafale
 

F/A-18E Super Hornet

මෙම අර්ධ පරම්පරාව ප්ර බන්ධ කොට ඇත්තේ තෙවන හා හතරවන පරම්පරාවල් වල දියුණුව හා සැසඳීමේ දී වායු ගතිකමය තාක්ෂණයන්හි සාපේක්ෂ ඇණ හිටීමකට ලක් වූ අන්තර් කාල පරාසය විස්තර කිරීමටයි
එහෙත් ගුවන් ඉලෙක්ට්රොූනික විද්යාපවේ හා වෙනත් අදාල තාක්ෂණයන්හි විශිෂ්ට සොයා ගැනීම් මෙකල සිදු විය
එයට ප්ර්ධාන හේතුව 80 හා 90 දශකවල ක්ෂුද්රන චිපයන්ගේ හා අර්ධ සන්නායක තාක්ෂණයේ දියුණුවයි. මෙම සංයෝජනය සම්පාදකයන්ට නවීකරණය කළ හතරවන පරම්පරාවේ සැලසුම් ඉදිරිපත් කිරීමට ඉඩ ලබා දුනි
එහි දී පවතින ගුවන් රාමු මත හෝ අතීත ගුවන් රාමුවල යළි සකස් කිරීම මත පාදකව එහෙත් ගුවන් ඉලෙක්ට්රොවනික තාක්ෂණයේ හා රේඩාර් තාක්ෂණයේ දියුණුව සහිතව එමෙන්ම සිව්වන පරම්පරාවේ රහස් සැලසුම් මඟින් උගත් පාඩම් ද යොදා ගෙන පස් වන පරම්පරාවේ ප්රනහාරකයන් සඳහා පසුව නුවණින් සලකා බැලිය හැකි පරිදි නිර්මාණය කෙරේ
ප්රපධාන උදාහරණයක් නම් F/A-18E/F Super Hornet, හා 70 දශකය මත පාදකව සැලසුම් කළ F/A-18 Hornet බාහිර ස්වරූපය පෙර පරිදිම පවතිද්දී super hornet හි ලක්ෂණවල ගුවන් යානා ඉලෙක්ට්රොමනික තාක්ෂණයේ වැඩි දියුණු කිරීම් සිදු වූ අතර වීදුරු නියමු කුටියක් (ප්රටබවයට 90%ක් සමාන වේ
) ඝන තත්වයේ AESA ස්ථාවර රේඩාර් ඇන්ටනාව, නව එංජින් බර අඩු කිරීම සඳහා සංඝටක මූලද්රවව්යAයන්හි ව්යුරහමය භාවිතය, රේඩාර් සලකුණ අවම කිරීමට මද වශයෙන් නවීකරණය කළ හැඩය ඒ අතර වේ
තවත් එකක් නම් F-15E Strike Eagle, සීතල යුධ සමයේ භූමි ප්රරහාරකයක් වූ සවි ගැන්වු ගුවන් රාමුවක්, වැඩි දියුණු කළ එංජින්, නියමු වීදුරු කුටි හා නූතන භෞම අනුගාමී යාත්රාන හා ඉලක්ක පද්ධති අඩංගු වූ  F-15 Eagle ද ගත හැක
එක්සත් ජනපදය
o	Boeing F-15E Strike Eagle සහ සියළු පසුකාලීන ව්යුපත්පන්නයන්
o	General Dynamics / Lockheed Martin F-16C/D Block 50/52 සහ සියළු පසුකාලීන ව්යුyත්පන්නයන්
o	Boeing F/A-18E/F Super Hornet 

http
org/wiki/Fighter_aircraft#Generation_4.5_
281990-2000.29

ගුවන් යානා
ඉංග්‍රීසියෙන් Shot put යනුවෙන් හැඳින්වෙන යගුලිය විසි කිරීම ජවන හා පිටිය මලල ක්‍රීඩා ඉසව්වකි
මෙහිදී ක්‍රීඩකයා බරැති යගුලියක් නියමිත ස්ථානයේ සිට හැකිතාක් දුරකට විසි කළ යුතුය
Shot යන්නෙන් යගුලියත්, put යන්නෙන් විසි කිරීමත් අදහස් කෙරෙන ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ Shot put යන වචනය එම ක්‍රීඩාවට අදාළ සාමාන්‍ය යෙදුමයි
තරඟ සහ නිති රීති 

තරඟ කරුවන් යගුලිය විසි කළ යුත්තේ අඩි 7 ක විෂ්කම්භයකින් යුතු වෘත්තයක් තුළ හිඳිමිනි
මෙම වෘත්තය ඉදිරිපිට අඟල් 4 ක් උස (Toe board) ඇඟිලි පුවරුවක් තිබේ
යගුලිය විසි කරන ලද දුර මනිනු ලබන්නේ වෘත්තයේ සිට යගුලිය බිම ගැටෙන ස්ථානය දක්වා දුර මැනීමෙනි
යගුලිය විසි කිරීමේ නීති රිති 

වර්තමානයේ මේ සඳහා ක්‍රම දෙකක් භාවිතා වේ
ඒ Glide සහ Spin යනුවෙනි
(Glide) ග්ලයිඩ් ක්‍රමයේ මූලාරම්භය 1951 තෙක් ඈතට දිව යයි
මෙහි නිර්මාතෘවරයා පැරි ඕ.’ බ්‍රයන් නැමැත්තාය
මෙම ක්‍රමයේදි ක්‍රීඩකයා පසු පසට මුහුණ ලා සිට වෘත්තය හරහා අංශක 180 ක් කරකැවී ඉදිරියට පැමිණ යගුලිය විසි කළ යුතුය
දකුණත් ක්‍රීඩකයෙකු වෘත්තයේ පසු පසට මුහුණ ලා සිට වම් පාදය ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් ඉදිරියට පැන දකුණතින් යගුලිය ඉදිරියට විසි කරයි
ප්‍රධාන කාරණය නම් වෘත්තය හරහා කෙරෙන චලනයේ වේගවත් භාවයයි
හැකි තරම් අඩු අවකාශයක් පාදය යට තබා ගත ගත යුතුය
එම හේතුව නිසාම මෙම ක්‍රමය ග්ලයිඩ් (Glide - පාවෙන) යන අර්ථය ලැබී ඇත
තරඟකරු වෘත්තය හරහා කරකැවෙද්දීම උකුලද දෙවනුව උරහිස්ද ඉදිරියට තල්ලු වේ
(Spin) ස්පින් ක්‍රමය මුලින්ම එක්සත් ජනපදයේදී හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 1876 දීය
කව පෙත්ත විසි කරන ක්‍රීඩකයෙකු බලය ලබා ගැනීම සඳහා භ්‍රමණය වීම ප්‍රයෝජනයට ගත්හ
ස්පින් ක්‍රමය 1976 දී බ්‍රයන් ඕල්ඩ්ෆෙල්ඩ් විසින් ජනප්‍රිය කරන ලැබුවේය
ඕල්ඩ් ෆෙල්ඩ් 1975 දී අඩි 75 ක දුරක් විසි කිරීමේ වාර්තාව තැබුවේය
මෙය නිල නොවන වාර්තාවක් විය
ඒ මන්ද කිව හොත් ඕල්ඩ් ෆේල්ඩ් ඒ වන විට වෘත්තිය ක්‍රීඩකයෙක් වීම හේතුවෙනි
IAAF සංවිධානයේ ප්‍රතිපත්තිය වුයේ එම තරගවලට සහභාගි විය යුත්තේ ආධුනික තරඟකරුවන් පමණකි යන්නයි
එහෙත් එම වාර්තාව අර්බුදයට ලක් නොවී එසේම පැවතුණු අතර ඒ වන විට නිල ලෝක වාර්තාවට වඩා එය අඩි 3 කින් වැඩි වාර්තාවකි
මෙම ඕල්ඩ්ෆේල්ඩ් ගේ වාර්තාව අවුරුදු 22 කට පසුව වුවද බිඳ හෙලීමට හැකි වුයේ අඟල් 10 ක දුරකින් පමණි
ස්පින් ක්‍රමයේදි දකුණත් ක්‍රීඩකයෙකු පසු පසට මුහුණ ලා සිට ගනි
එසේ හිඳිමින් වම් පාදයේ ගෝලාකාර කොටස උපයෝගි කර ගනිමින් කරකැවි ඉදිරිය බලා දකුණු පාදය වෘත්තයේ මැදට ගනියි
අවසානයේ ක්‍රීඩකයා වම් පාදයෙන් ඉදිරියට පැමිණ උකුල සහ උරහිස් ගස්සා (ගල්යිඩ් ක්‍රමයේදි මෙන්) යගුලිය විසි කරයි
සියලු ක්‍රම වලින් බලාපොරොත්තු වන්නේ යගුලිය හැකිතරම් වේගවත් දල වශයෙන් අංශක හතලිහක කෝණයකට ඉදිරියට විසි කිරීමයි
වර්තමානයේ බොහෝ දක්ෂ පිරිමි යගුලිය විසි කරන්නන් ස්පින් ක්‍රමය භාවිතා කරති
එහෙත් ග්ලයිඩ් ක්‍රමය ජනප්‍රිය වී තිබේ
විශේෂයෙන් එය ජනප්‍රිය වී තිබෙන්නේ කාන්තාවන් හා ආධුනිකයින් අතරයි
මෙහිදී අවධානයට යොමු කළ යුතු කාරණයක් වන්නේ පිරිමි ක්‍රීඩකයෙකු වූ රැන්ඩි බාන්ස් ස්පින් ක්‍රමයෙන් ලෝක වාර්තාව තැබීමත් දෙවැනි ආසන්නම හොඳම දුර වාර්තා කළ උල්ෆ් ටිමර්මාන් ඒ සඳහා ග්ල්යිඩ් ක්‍රමය භාවිතා කිරීමත්ය
කුමන ක්‍රමය වඩාත් කාර්යක්ෂම දැයි කිව නොහැක්කේ හොඳින් ක්‍රීඩා කළ බොහෝ දෙනෙකුට තහනම් උත්තේජක ගත් බවට සහ රෙගුලාසි කඩ කිරීමේ චෝදනා පිළිබඳව සැක සංකා තිබෙන බැවිනි
ස්පින් හෝ ග්ලයිඩ් ක්‍රමය තෝරා ගැනීම රඳා පවතින්නේ ක්‍රීඩකයාගේ ශරීරයේ තරම හා බලය අනුවය
මිටි ශක්තිමත් මෙන්ම ඉක්මණින් විසිකරන ක්‍රීඩකයෙකු ග්ලයිඩ් ක්‍රමයට වඩා වැඩි වාසියක් ස්පින් ක්‍රමයෙන් ලබා ගනි
උස ක්‍රීඩකයෙකු මිටි ක්‍රීඩකයෙකුට වඩා ග්ලයිඩ් ක්‍රමය පාවිච්චියෙන් ප්‍රතිඵල ලබා ගන්නට ඉඩ තිබේ
කෙසේ වුවද ග්ලයිඩ් ක්‍රමය යගුලිය විසි කිරීමේ ක්‍රීඩාවේදි පුහුණු වීම සඳහා අගනා ක්‍රමයකි
{|

|Shotput

|-

මලල ක්‍රීඩා
දෘශ්‍ය කලා යනු චිත්‍ර, ඡායාරූප, මුද්‍රණකරණය, ග්‍රැෆික්,  මූර්ති, පිරි සැලසුම් ( Design )   හා වාස්තු විද්‍යාව වැනි ත්‍රිමාණ වස්තු ද ඇතුළත් දෘෂ්ටි සංජානනය හා බැඳුණ කලාත්මක ක්ෂේත්‍ර ය
දෘශ්‍ය කලා යන වදනේ නූතන භාවිතයට ලලිත කලා හා ශිල්ප අයත් වන නමුත් දෘශ්‍ය කලා යන්නට අයත් වන්නේ එම දෙඅංශය පමණක් නොවේ
20 වන සියවසේ ආරම්භයේ දී බ්‍රිතාන්‍යයේ හා අනෙක් රටවල සිදු වූ කලා හා ශිල්ප ව්‍යාපාරයට පෙර දෘශ්‍ය කලාකරුවෙකු ලෙස හැඳින්වූයේ ලලිත කලා ‍ක්ෂේත්‍රයේ (සිතුවම් ඇඳීම, මූර්ති ඇඳීම හෝ මුද්‍රණය වැනි)කටයුතු කළ පුද්ගලයකු මිස හස්ත කර්මාන්ත , ශිල්ප හෝ ව්‍යවහාරික කලාව යනාදී ක්ෂේත්‍රවල වැඩ කළ පුද්ගලයකු නොවේ
මෙම වෙනස කලා හා කලා ශිල්ප ව්‍යාපාරයේ ස්වද්ශික කලා ආකෘතීන් වඩා ඉහල ආකාර ලෙස සැලකූ කලා කරුවන් මඟින් වඩාත් මතුකර දැක්විණි
නමුත් මෙම ව්‍යාපාරය නූතන වාදීන් සමඟ ඝට්ටනය විය
ඔවුන් එම උසස් කලා විධි ඒවා ගුප්ත ලෙස සලකමින් අත්හිටුවීමට කටයුතු කළහ
කලා පාසල් ලලිත කලා හා කලා කෞශල්‍යයන් අතර වෙනසක් ඇති කළ අතර එමඟින් ශිල්පියකු කලාකරැවකු සේ නොසැලකුණි
කලාව
චිත්‍ර කලාව
පැල්මයර් මැතිණිය හා ඇයගේ සුරතල් බල්ලා 1897 දී Henri de Toulouse – Lautrec විසින්

ඇඳීම් වස්තූන් හුවා දැක්වීම් සැබෑ ජීවීන් සිත්තරුන් දකින භූ දර්ශනයන් මතකයන් හෝ සිතුවිලි විය හැකිය
ඒවා තාත්වික , සජීවී නිරූපනයන් (සාම්ප්‍රදායික ආලේඛ්‍ය චිත්‍ර) , වාස්තු විද්‍යාත්මක ඇඳීම් හෝ යථාර්ථායේ දළ නිරූපණයන් (කටු සටහන්) එමෙන්ම අතිශය ශෛලිගත ඇඳීම් (කාටූන්) හෝ අධිතාත්විකවාදී (ස්වයංක්‍රීය ඇඳීම්, අන්තෝනෛත්‍රික ලේ‍ඛනොන්මාදය) විය හැකිය
සිත්තම් වංශාවලික චිත්‍රණයන් විය හැකිය
කඩදාසි විවිධ ප්‍රමාණයන්ගේ විවිධ වර්ගයන්ගෙන් සහ විවිධ ප්‍රමිතීන්ගෙන් ලබාගත හැකිවේ
මේවා දළ සටහන් නිර්මාණය සදහා වන පත්තර පිටු ආකාර ප්‍රමිතියෙන් යුත් කඩදාසි වල පටන් තනිතනිව අලෙවි කරණ සාපේක්ෂව මිලෙන් අධික ඉහළ ප්‍රමිතියෙන් යුත් කඩද‍ාසි දක්වා විශාල පරාසයකින් ලබාගත හැක
කඩදාසි වයනය, වර්ණය, ආම්ලික බව සහ තෙත් වු විට එහි ශක්තිමත් භාවය ආදි විවිධ ලක්ෂණ වලින් එකිනෙකට වෙනස් විය හැක
වඩාත් සිනිදු පෘෂ්ඨයකින් යුත් කඩදාසි විවිධ ද්‍රව්‍ය ඉතා සියුම් ලෙස නිරූපණය සදහා වඩාත් ගැලපෙන අතර වඩාත් රළු කඩදාසි ඒවාමත යොදන වර්ණක වඩාත් හොදින් රදවා ගනී
මේ හේතුවෙන් වඩාත් ගැඹුරු වෙනස් කම් නිරූපණය කිරීම සදහා වඩාත් රළු කඩදාසි වඩාත් යෝග්‍ය වේ
බ්‍රිස්ටල් බෝඩ් විශේෂයෙන්ම තීන්ත හෝ මිනිරන් ආශ්‍රිත මාධ්‍යයන් භාවිතයෙන් සිදු කරන සියුම් නිර්මාණ සදහා වඩාත් යෝග්‍ය වේ
කෙසේ නමුත් තීන්ත භාවිතයෙන් සිදු කරන නිර්මාණ සදහා Coldpress ක්‍රමයට නිර්මාණය කළ දියසායම් කඩදාසි වඩාත් ප්‍රචලිතව භාවිතා වන අතර ඊට හේතුව ඒවායේ වයනයයි
අනුරේඛනය සදහා භාවිතා කරන සත්ව හම් බොහෝ විට පැන්සලින් අදින ලද චිත්‍රයක් මත විවිධ කොටස් එක්කර පරීක්ෂා කිරීම සදහා භාවිතා කෙරෙයි
නිර්මාණයන් සිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සදහා විවිධ උපකරණ නිතර භාවිතා කෙරෙයි