Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
පුළුල් වශයෙන් මෙම පක්ෂීන් ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය, දකුණු චීනය තෙක් නැගෙනහිර පෙදෙස්, මලය අර්ධද්වීපය, සුමාත්‍රා, බටහිර හා මධ්‍යම ජාවා සහ ඊසානදිග බෝර්නියෝ ප්‍රදේශවලින් හමුවේ
වර්ගීකරණය
මෑතකාලීන වර්ගීකරණ සාක්ෂි අනුව<ref>Collar, N
(2011)</ref> මෙම විශේෂය පහත විශේෂවලට භේදනය කළ යුතු බැව් පෙනීගොස් ඇත
ලේපිට මහ-කෑරලා, (C
guttacristatus) (C
lucidus යන්න භේදනයක් නොව කාණ්ඩයක් ලෙස ගෙන ඇත)
රත්පිට මහ-කෑරලා, (C
stricklandi)
ශ්‍රී ලංකාව.
ජාවා මහ-කෑරලා (C
strictus)
නැගෙනහිර ජාවා, බාලි සහ කැන්ජියන් දූපත්
ලුසොන් මහ-කෑරලා (C
haematribon)
උතුරු පිලිපීනයේ ලුසොන්, පොලිලෝ, කැටන්ඩුවානේස් සහ මැරින්ඩුක්
කහ-මූණත් මහ-කෑරලා (C
xanthocephalus)
නීග්‍රෝස්, ගුයිමාරාස්, පැනේ සහ ටිකාඕ පිලිපීන දූපත්
පඬු-තිත් සහිත මහ-කෑරලා (C
lucidus)
බොහොල්, ලෙයිටේ, සමාර්,බිල්රාන්, පැනාඕන්, මින්ඩැන්ඩෝ, බසිලාන් සහ සමාල් පිලිපීන දූපත්
රතු-හිසැති මහ-කෑරලා (C
erythrocephalus)
බැලබැක්, පැලවාන්, බුසුවංගා සහ කැලමියන් පිලිපීන දූපත්

විස්තරය
ලේපිට මහ-කෑරලා දිගින් 33 cm පමණ වන විශාල කෑරලෙකි
දර්ශීය කෑරල හැඩයෙන් යුත් මෙම පක්ෂීන්‍ට ඍජු සිළුවක් සහ දිගු ගෙලක් ඇත
උපවිශේෂ අතර වර්ණ ප්‍රභේදනයේ පුළුල් විවිධත්වයක් දැකගත හැක
බොහෝවිට මෙම පක්ෂීන්ගේ සලකුණු නොමැති රන්-කහ සිට අඳුරු දුඹුරු පැහැය දක්වා වන පිටක් සහ පියාපත් පිහිටයි
නිතඹ රතු පැහැති අතර, වල්ගය කළු පැහැති ය
පහළ පෙදෙස් අඳුරු සලකුණු සහිත සුදු (ඉරි හෝ පටි) හෝ ලා දුඹුරු පැහැති ය
හිස සුදු පැහැයට හුරු අතර, අඳුරු රටාවකින් යුක්ත විය හැක
නොඑසේනම් එය කහ, දුඹුරු හෝ රතු පැහැ විය හැක
ඍජු උල්වූ හොටය දිගු (හිසට වඩා දිගු ය) අතර, දිගු පාද ඇඟිලි සතරකින් යුත් යුගඅංගුලික පාදයකි
(ඇඟිලි දෙකක් ඉදිරියටත්, දෙකක් පසුපසටත් යොමුවූ) පාද ප්‍රධාන වශයෙන්ම අළු පැහැති ය
ඇසෙහි තාරා මණ්ඩලය සුදු පැහයේ සිට කහ පැහැය දක්වා විය හැක
පරිණත පිරිමි ලේපිට මහ-කෑරලුන් හට සැමවිටම පාහේ රතු සිළුවක් ඇත
ගැහැනු පක්ෂීන්ගේ උපවිශේෂ අනුව වර්ණය වෙනස්වන සිළුව්ක ඇත
උදාහරණයක් වශයෙන් දැක්වුවහොත් සුදු ලප සහිත කළු පැහැති, කහ හෝ ලා පැහැ ලප සහිත දුඹුරු වැනි ස්වරූපයක් ගත හැක
ලාබාල පක්ෂීන් ද ගැහැනු පක්ෂීන් සේම අඳුරු සිළුවක් දරන අතර, තාරා මණ්ඩලය දුඹුරු පැහැති ය
සමාන විශේෂ

සුදු-සහ-කළු-හිසැති ලේපිට මහ-කෑරල් උපවිශේෂ පා ඇඟිලි තුවන් දරන ඇතැම් Dinopium කෑරල් විශේෂවලට සමානත්වයක් පෙන්වයි. නමුත් ඔවුන් සමීප සම්බන්ධයක් නොදක්වයි. රත්-කෑරලා (D
benghalense) සහ පොදු රත්-කෑරලා (D
javanense) මෙන් නොව, ලේපිට මහ-කෑරලාගේ අඳුරු උඩුරැවුල් තීරු සුදු (මේ නිසා ඈතට නොපෙනේ) තීරුවලින් වෙන්වී ඇත
නමුත් stricklandi විශේෂයේ හැර, ඔවුන්ගේ පසුපස ගෙල සුදු (කළු නොවේ) පැහැති ය
ශ්‍රී ලංකාවේ පක්ෂීන් තුළ ද Dinopium විශේෂවල මෙන් අඳුරු පැහැය ගෙල තෙක් නොවිහිදේ
ශ්‍රී ලංකාවෙන් බැහැරව හමුවන කළු-සහ-සුදු-හිසැති මහ-කෑරලුන්ගේ ගෙලවල් පාර්ශ්විකව කළු පැහැයෙන් සීමා වූ සුදු පැහැ ගෙලකින් සමන්විත ය
නමුත් Dinopium විශේෂවල ඇත්තේ කළු ගෙලක් සහ ඉහළ පිටුපස පෙදෙසකි
ඔවුන්ගේ ගෙලෙහි සිහින් සුදු තීරු දැකගත හැක
මෙම කෑරලුන් ප්‍රමාණයෙන් කුඩා අතර, හිසට වඩා කෙටි හොටයක් සහ අඳුරු තාරා මණ්ඩලයකින් යුක්ත ය
විශාල සහ කුඩා විශේෂයන්ගේ පිල්කළඹ තුළ සිදුවූ අභිසාරී පරිණාමය සෙසු කෑරලුන් තුළ ද දැකගත හැක
නිදසුන් ලෙස උතුරු ඇමරිකානු සිහින් පිහාටු සහිත කෑරලා ("Picoides" pubescens) සහ ස‍ලෝම කෑරලා ("P
" villosus), නිවර්තන ඇමරිකානු දුම්වන්-දුඹුරු කෑරලා ("P
" fumigatus) සහ ඇතැම් Veniliornis නැතහොත් පළලිරි කෑරලා (V
lignarius) සහ දාම් වැනි කෑරලා (V
mixtus) මෙන්ම ඇතැම් දකුණු ඇමරිකානු Piculus සහ "Picoides" විශේස දැක්විය හැක
මෙම කිසිදු පක්ෂියකු සමූහවාසී වශයෙන් ගැවසෙන බවක් වාර්තා වී නොමැත
ඔවුන්ගේ ප්‍රමාණයෙන් වෙනස්කම් සහ වාසස්ථාන අභිරුචි හේතුවෙන් එතරම් තරගකාරීත්වයක් ඇති නොවේ
මේ නිසා අනුකරණය පිළිබඳ සාමාන්‍ය සාධක වලංගු නොවන බැව් පෙනේ
පරිසරය
මෙම කෑරල් විශේෂය විවෘත වනාන්තර වාසස්ථාන සමග සම්බන්ධයක් දක්වයි. උදාහරණ වශයෙන් හිමාලයානු පාකඳු හෝ බටහිර ඝාට්ස් දැක්විය හැක‍
මෙම විශේෂය කඩොලාන වනාන්තරවල ද හමුවේ
මෙම විශේෂය මීට සමාන පෙනුමක් ඇති පොදු රත්-කෑරලා (Dinopium javanense) සමග සැසඳීමේ දී ඇතැම් වනාන්තර ප්‍රභේද සඳහා අනුවර්තනය වී ඇති බැව් පෙනේ
මේ අනුව ප්‍රදේශයේ ප්‍රමුඛව පවතින වනාන්තර වර්ගය අනුව, C
lucidus ඇතැම්විට වඩා වැඩියෙන් (උදා
තායිලන්තයේ) හෝ වඩා අඩුවෙන් (උදා
මැලේසියා අර්ධද්වීපය තුළ) D
javanenseට සාපේක්ෂව ව්‍යාප්ත වී පැවතිය හැක
නිදසුනක් ලෙස මැලේසියානු කඩොලාන වනාන්තර තුළ ලේපිට මහ-කෑරලා උසැති Avicennia alba ශාකවල ලැගීමට කැමැත්තක් දක්වන බැව් සොයාගෙන ඇත
නමුත් පොදු රත්-කෑරලා එම විශේෂය කෙරෙහි මෙන්ම Bruguiera parviflora සහ Sonneratia alba ශාක සඳහා ද විශේෂත්වයක් නොදක්වයි.

සෙසු කෑරලුන් සේම, ලේපිට මහ-කෑරලා ද උගේ හොටය ගස්වලින් ආහාර සාරා සොයාගැනීමට යොදාගනියි
උ‍ගේ යුගඅංගුලික (zygodactyl) පාද සහ රළු වල්ගය ආධාරයෙන් ගස්වල කඳට එදිරිව රැඳී සිටීමට උත්සාහ දරයි
දිගැති දිව ඉදිරියට විදීම මගින් දැව කොටස් අතර සැඟවී සිටින ආත්‍රොපෝඩාවන් ගොදුරු කරගනියි
ප්‍රදාන වශයෙන්ම කුඩා අපෘෂ්ඨවංශීන් මත යැපුණ ද, ලේපිට මහ-කෑරලුන් මල් පැණි උරාබීමට ද ප්‍රිය කරයි
ඔවුහු ගස්වල බෙණයක් තුළ සුදු පැහැ බිත්තර තුනක් හෝ හතරක් දමති
ව්‍යාප්ත වී සිටින ප්‍රදේශවල පුළුල්ව හමුවන ලේපිට මහ-කෑරලා IUCN ආයතනය විසින් අඩු අවදානමක් යොමු වූ විශේෂයක් ලෙස ප්‍රවර්ගීකරණය කොට ඇත
පාදක සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

 
 Grimmett, Richard
ISBN 0-691-04910-6
 Collar, N
29-38</small>
 Moore, William S
Weibel, Amy C
& Agius, Andrea (2006)
Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus Veniliornis (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns
Biol
87(4)
611–624.  PDF fulltext
 Noske, Richard A
Field identification and ecology of the Greater Goldenback Chrysocolaptes lucidus in Malaysia
Forktail 6
72-74. PDF fulltext
 Rasmussen, Pamela C
& Anderton, John C
Birds of South Asia – The Ripley Guide
Lynx Edicions, Barcelona
ISBN 84-87334-67-9
 Weibel, Amy C
& Moore, William S
Plumage convergence in Picoides woodpeckers based on a molecular phylogeny, with emphasis on convergence in downy and hairy woodpeckers
Condor'' 107(4)
797–809.  (HTML abstract)

ලේපිට මහ-කෑරලා
බංගලාදේශයේ පක්ෂීන්
දකුණු ආසියාවේ පක්ෂීන්
අග්නිදිග ආසියාවේ පක්ෂීන්
ලේපිට මහ-කෑරලා
ශ්‍රී ලංකා නිලන-මැසිමාරා (Eumyias sordida) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මැසිමාරා හෙවත් Muscicapidae කුලයට අයත් කුඩා රිටිලගු පක්ෂියෙකි
මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍ය කඳුකරය‍ට ආවේණික නේවාසික අභිජනන පක්ෂියෙකි
නිලන-මැසිමාරාගේ ව්‍යාප්තිය 600mට වඩා උසින් වැඩි පතනශීලී කඳුකර වනාන්තරවල සිදුවේ
එසේවුව ද 900mට අඩු වනාන්තරවල සුලබ නැත
මොවුන් ප්‍රධාන ප්‍රජනන සමය මාර්තු සහ අප්‍රේල් සමය වේ
නමුත් වර්ෂයේ පසුකාලීනව දෙවන ප්‍රජනන සමයක් ද ඇත
පාසි ආදිය හොඳින් ගොනුකර කෝප්පාකාර කැදැල්ලක් තනාගනියි
මෙම ස්ථානය බොහෝවිට හොඳින් සෙවණ සහිත ගල් ගැටිත්තක් වැනි ස්ථානයක පිහිටයි
සාමාන්‍යයෙන් දුඹුරු තිත් සහිත රෝස පැහැ බිත්තර දෙකක් හෝ තුනක් දමයි
මෙම විශේෂය 15 cm පමණ දිගැති ය
හැඩයෙන් තිත් මැසිමාරාට සමාන අතර ගීයක් වැනි මිහිරි උස් නාදයක් නිකුත් කරයි
පරිණත පක්ෂීන් අළු පැහැයට හුරු නිල් පැහැයක් ගන්නා අතර, උදරය සුදු පැහැයට හුරු ය
පුළුල් කළු හොටය සහ ඇස අතර කළු ලපයක් දක්නට ලැබේ
මෙයට ඉහළින් සහ පහළින් දීප්තිමත් නිල් පැහැයක් දැකගත හැක
ගැහැනු සහ පිරිමි සතුන් පෙනුමින් සමාන නමුත්, ගැහැනු සතුන් මඳක් අඳුරු පැහැති ය
අපරිණත නිලන-මැසිමාරාවන් දුඹුරු පැහැති අතර, හිසෙහි, පිටිකයෙහි අතිශයින් තිත් සහිත ස්වභාවයකින් යුක්ත ය
ඔවුන්ගේ ලයලා පඬු පැහැති ය
ඔවුන්ගේ පියාසර පිහාටු පුළුල් ලෙස නිල්-අළු පැහැයෙන් මායිම් වී ඇත
වනාන්තර වාසස්ථානයක ජීවත් වුව ද, දැකගැනීමට සාපේක්ෂව පහසු පක්ෂියෙකි
ප්‍රධාන වශයෙන් පියාඹන කෘමීන්, කුරුමිණියන්, දළඹුවන් සහ අනෙකුත් කෘමීන් මත යපේ
නමුත් ගෙඩි වර්ග ද ආහාරයට ගනියි
සංස්කෘතිය

මෙම පක්ෂියාගේ රුව ශ්‍රී ලංකා රුපියල් 50 බැංකු නෝට්ටුවේ (2010 මාලාව) දක්නට ලැබේ
ඉංග්‍රීසි බසින් Dull-blue flycatcher  නම්වන මෙම පක්ෂියා ශ්‍රී ලංකා අඳුරු නිල් මැසිමාරා යනුවෙන් ද හැඳින්වේ
ආශ්‍රේයයන්

 Birds of India by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

නිලන-මැසිමාරා
ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික පක්ෂීන්
නිලන-මැසිමාරා
ශ්‍රී ලංකා කවුඩා (Dicrurus lophorinus) හෙවත් ශ්‍රී ලංකා සිළු මහ කවුඩා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ Dicruridae කුලයට අයත් පක්ෂි විශේෂයකි
මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය
මුලින් සිතාසිටියේ මෙය පිතිපෙඳ මහ කවුඩාගේ උපවිශේෂයක් ලෙසයි
මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් පහතරට වනාන්තර සහ උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් කඳුකර වනාන්තර වේ
වර්ගීකරණය 
Dicrurus lophorinus Vieillot, 1817 අතීතයේ ඒක විශේෂික Dissemurulus හෝ Dissemuroides යටතේ ඇතුළත් කොට තිබිණි
මෙය D
paradiseus උපරි විශේෂයක් ලෙස සැලකිණි
නමුත් වලිගයේ රූප විද්‍යාව සහ හඬ අනුව මොවුන් වෙනස් වේ
මොවුන්ගේ වර්ගීකරණ තත්ත්වය පැහැදිළි කරදීමට අණුක-ප්‍රවේණි විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන අවශ්‍ය විය
paradisesගේ ceylonicus ඇතැම් අන්තර් ශ්‍රේණික දර්ශ සාමාන්‍යයෙන් තෙත් සහ වියළි කලාපය අතර සීමාවේ වාර්තා විය
නමුත් වර්තමානයේ විශේෂාන්තර මුහුම් ද සිදුවිය හැක
එයට හේතුව උචිත වාසස්ථාන මෙම පාරිසරික විද්‍යාත්මක කලාප දෙක අතර නොවීමයි
වර්තමානයේ මෙය විශේෂ දෙකක් ලෙස බෙදා වෙන්කොට ඇත
ව්‍යාප්තිය 
මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ නිරිතදිග ප්‍රදේශවල දැදුරු ඔයේ සිට වලවේ ගඟ තෙක් දක්නට ලැබේ
හඳුනාගැනීම
 ලෝහක නිල් හෝ කොළ පැහැයට හුරුනිල් දිස්නය සහිත කළු පිල්කළඹ
 හිස්වැස්මක වැනි වක්වූ සිළුව
 ගැඹුරින් දෙබල් වූ වලිගය
 රතු ඇස්
 ලිංගික ද්වීරුපිකතාවක් නැත
හැසිරීම
සෙසු කවුඩන් මෙන්ම වනාන්තර පක්ෂියකු වන මෙම විශේෂය වන මායිම්, වගාබිම් සහ වනවැස්ම සහිත ගෙවතුවල දැකගත හැක
බොහෝ කවුඩන් මෙන් උස් ලැගුම්වල සිට මොවුන් කෘමීන් මත යැපේ
වෙනත් පක්ෂීන්ගේ නාද අනුකරණය (අනුයෑම) සිදුකරන මොවුන්ගේ හඬ ‍බොහෝවිට ලෝහයකින් පහර දෙන්නාක් වැනි ශබ්දයකි
ceylonbirdclub
org/ceylon_bird_club_search
id=48

ශ්‍රී ලංකාවේ පක්ෂීන්
කවුඩෝ
1817දී විස්තර කළ පක්ෂීන්
මැන්චෙස්ටර් අරීනා හෙවත් මැන්චෙස්ටර් රංග භුමිය යනු,  එංගලන්තයෙහි මැන්චෙස්ටර් නගරයෙහි, නගර කේන්ද්‍රයට උතුරින් සහ මැන්චෙස්ටර් වික්ටෝරියා දුම්රිය ස්ථානයට පාර්ශවික ලෙසින් ඉහළින් ගුවන් අයිතිවාසිකම් අවකාශයෙහි පිහිටි ගෘහස්ත රංග භූමියකි
2017 බෝම්බ පිපිරවීම

2017 මැයි 22 දිනදී ඇමරිකානු ගායිකා-ගීත රචක අරියානා ග්‍රන්ඩේ විසින් සිදු කල  ඩේන්ජරස් වුමන් ටුවර්  ප්‍රසංගය අවසානයෙහිදී රංග භූමියට පිටත මහජන අවකාශයෙහිදී, මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ පිපිරවීමක් සිදු විය
ආශ්‍රිත

පුස්තක නාමාවලිය

බාහිර සබැඳි 

මැන්චෙස්ටර් අරීනා  ආසන පැනවීමෙහි සැලසුම්

එංගලන්තයෙහි ගෘහස්ත රංග භූමි
එංගලන්තයෙහි බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩා කරන ස්ථාන
එංගලන්තයෙහි ගෘහස්ත අයිස් හොකි ක්‍රීඩා කරන ස්ථාන
මැන්චෙස්ටරයෙහි සංගීත අංග පැවැත්වෙන ස්ථාන
 මැන්චෙස්ටරයෙහි ක්‍රීඩා අංග පැවැත්වෙන ස්ථාන
 බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩා කරන ස්ථාන
එංගලන්තයෙහි බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩාව
එංගලන්තයෙහි ප්‍රදර්ශන සහ සමුළු පැවැත්වෙන මධ්‍යස්ථාන
ඩාට්ස් ක්‍රීඩාව පැවැත්වෙන ස්ථාන
අන්ෂුට්ස් විනෝදාස්වාද  සමාගම
රෙස්ට්ලිං මල්ලව පොර ක්‍රීඩාව කරන ස්ථාන
 1995දී පිහිටවූ විවධ උත්සවාංග පැවැත්වෙන ස්ථාන
ඩේන්ජරස් වුමන් ටුවර් යනු,   ඩේන්ජරස් වුමන් (2016) නම් වූ ඇයගේ තුන්වන මැදිරි ඇල්බමයට සහාය සඳහා, අරියානා ග්‍රන්ඩේ නම් ඇමරිකානු ගායිකාව විසින් සිදුකෙරුණු තුන්වන ප්‍රසංග චාරිකාවයි.
වන්නි ගල් එසේත් නැතිනම් රජරට ලොකු ගඩොල් යනු ගඩොල් විශේෂයකි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
 ගඩොල්
 මෝඩ ගඩොල්
 ඉංජිනේරු ගල්

ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය
නව-ෆ්‍රොයිඩියානු මනෝවිද්‍යාවේ දී, ඉලෙක්ට්‍රා සංකීර්ණය යනු, කාල් ගුස්ටාව් යුං ඉදිරිපත් කළ පරිදි, තම පියාගේ අයිතිය සඳහා තම මව සමග පවතින දැරියකගේ මනෝලිංගික තරඟය යි
ඇයගේ මනෝලිංගික සංවර්ධන ක්‍රියාවලියේ දී සංකීර්ණය වනුයේ ඇයගේ ලිංගරූප අවධිය
එනම් වියුත ලිංගික තද්භාවය නිර්මාණය වීම යි, පිරිමි දරුවෙකුගේ මීට සමාන අත්දැකීම ඊඩිපස් සංකීර්ණය යි
ඉලෙක්ට්‍රා සංකීර්ණය ඇතිවන්නේ මනෝලිංගික සංවර්ධනයේ අවධි පහෙන් තෙවන—ලිංගරූප අවධියේ (වයස 3–6) දී ය
(i) මුඛ, (ii) පායුක, (iii) ලිංගරූප, (iv) නිලීන, සහ (v) ප්‍රජනන ලිංගික—මෙම එක් එක් අවධිවල ළදරුවාගේ ශරීරයේ වෙනස් මදජනක ප්‍රදේශවල ලිබිඩෝ සුඛයේ මූලාශ්‍රය පවතී
ශාස්ත්‍රීය මනෝවිශ්ලේෂණවාදී න්‍යායට අනුව, ළමයා විසින් තමාට ලිංගිකව සමාන ජනකයා හඳුනාගැනීමේ සාර්ථක නිගමනය සිදුකරන්නේ ඉලෙක්ට්‍රා සංකීර්ණය හා ඊඩිපස් සංකීර්ණය මගිනි
මෙය පරිණත ලිංගික භූමිකාවක් හා අනන්‍යතාවයක් ගොඩනැගීමට ඔහුගේ හා ඇයගේ මූලික මනෝවිද්‍යාත්මක අත්දැකීමයි
සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ් විසින් ගැහැණු හා පිරිමි දරුවන් ඔවුන්ගේ සංකීර්ණ වෙනස් ආකාරයට විසඳන බව ඉදිරිපත් කළේය—ඇය ශිෂ්ණ අසුයාව මගින් ද, ඔහු අණ්ඩහාරක කාංසාව මගින් ද මෙය සිදු කරයි
එමෙන්ම අසාර්ථක නිගමනයන් ස්නාස්‍යය (නියුරෝසියාව) සහ සමලිංගිකත්වයට හේතුවන බව ද ඔහු ඉදිරිපත් කළේය
එනිසා, තම මනෝලිංගික සංවර්ධනයේ ඉලෙක්ට්‍රා සහ ඊඩිපස් අවධිවල ප්‍රතිෂ්ඨාපිත ගැහැණුන් ව හා පිරිමින් ව "පීතෲ-ප්‍රතිෂ්ඨාපිත" සහ "මාතෲ-ප්‍රතිෂ්ඨාපිත" ලෙස හඳුන්වන අතර ඒ බව ඔවුන්ගේ සහකරුවන් (ලිංගික සහකරු) මව හෝ පියාට සමානකම් දැක්වීමෙන් අනාවරණය වේ
පසුබිම 

දුව-සහ-මව අතර මනෝලිංගික ගැටුම සඳහා යොදන මනෝවිශ්ලේෂණවාදී පදයක් වන ඉලෙක්ට්‍රා සංකීර්ණය, බිඳී එන්නේ ග්‍රීක පුරාණෝක්ති කතාවල එන චරිතයක් වන ඉලෙක්ට්‍රා වෙතිනි, තම පියා වූ ඇගමෙම්නන්ව ඝාතනය කිරීම නිසා ඇය තම මව වන ක්ලිටෙමෙස්ට්‍රා සහ සුළු පියා වන එජිස්තස්ට එරෙහිව යමින් තම සොහොයුරා වන ඔරෙස්ටීස් සමග මව ඝාතනය කිරීමට කුමන්ත්‍රණය කරයි (සොෆොක්ලීස්ගේ ඉලෙක්ට්‍රා නාට්‍යය අනුව)
සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ් ලිංගික සංවර්ධන න්‍යායේ කාන්තා පැතිකඩ නිර්මාණය කළ අතර—තම පියාගේ ලිංගික ස්වාමිත්වය සඳහා මව සමග දැරියකගේ ලිංගික තරඟයේ මනෝගති විද්‍යාව ඔහු පැහැදිලි කළේ—ගැහැණු ඊඩිපස් ආකෘතිය සහ ඍණාත්මක ඊඩිපස් සංකීර්ණය ලෙසිනි
තවද 1913 දී ඉලෙක්ට්‍රා සංකීර්ණය යන පදය විශේෂයෙන් ම ඉදිරිපත් කළේ ඔහුගේ සඟයෙක් වූ කාල් යුං විසිනි
ෆ්‍රොයිඩ් යුංගේ පදය මනෝවිශ්ලේෂණවාදයට අනුව සාවද්‍යක් ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කළේය
"that what we have said about the Oedipus complex applies with complete strictness to the male child only, and that we are right in rejecting the term 'Electra complex', which seeks to emphasize the analogy between the attitude of the two sexes"
වියුත ලිංගික අනන්‍යතාවයක් (අහංභාවය) ගොඩනැගීමේ දී, දැරියකගේ තීරණාත්මක මනෝලිංගික අත්දැකීම වනුයේ ඉලෙක්ට්‍රා සංකීර්ණය යි-එනම් පියාගේ ස්වාමිත්වය සඳහා දුව හා මව අතර ඇති තරගය යි
එය ලිංගරූප අවධියේ දී (අවුරුදු 3–6), දරුවන් තම ශරීර පිළිබඳව, අනෙක් ළමයින්ගේ ශරීර පිළිබඳව, සහ දෙමව්පියන්ගේ ශරීර පිළිබඳව අවබෝධය ලබාගන්නා කාලයේ දී සිදුවේ, එහිදී ඔවුන් තම ශාරීරික කුතුහලය පිනවීමට නිරුවත් වෙමින් තම ජනනේන්ද්‍රියන්—ලිංගරූප අවධියේ මදජනක ස්ථාන—විපරම් කරයි
එයින් ගැහැණු හා පිරිමි අතර, "ගැහැණු ළමයා" සහ "පිරිමි ළමයා" අතර ශාරීරික ලිංගභේදය ග්‍රහණය කරගනු ලබයි
තම මව සතුව පුරුෂ ලිංගයක් නොමැති බව අනාවරණය වීමෙන් පසුව මව කෙරෙහි දැරියකගේ මූලික ලිංගික ඇල්ම අවසන් වේ, ඉන්පසු ඇය තමාගේ ලුබ්ධික ආශාව (ලිංගික ඇල්ම) තම පියා වෙත මාරුකරන අතර මව සමග ලිංගික තරගය වැඩිකරගනියි
කාරුවකී (හෙවත් චාරුවකී) යනු මෞර්ය තෙවන අධිරජ අශෝකගේ දෙවන බිසවයි.
කාරුවකී හෙවත් කෞර්වකී (චාරුවකී)  අශෝක රජුගේ දෙවන බිසව විය
ඔවුන් විවාහ වී ඇත්තේ අශෝක රජ වීමට ප්‍රතමය
ඇයට තිවාල නමින් පුත්‍රයෙකු සිටි අතර අශෝකගේ ප්‍රියතම බිසවයි. කෞර්වකී අශෝක ආදර කතාන්දරය ඇරඹී ඇත්තේද ඔවුන්ගේ බාල වයසේ සිටමය
කෞර්වකී අශෝකගේ ප්‍රියතම බිසව ලෙස හැදින්වෙන්නේ අශෝක ඔහුගේ සෙල්ලිපිවල ඇය ගැන පමණක් සදහන් කර ඇති නිසාය
අශෝකව බෞද්ධයෙකු බවට පත් කළේ ද කෞර්වකී බිසව බව සදහන් වේ
ඇය ඉතාමත් යහපත් බිසවක් ලෙස ඉතිහාසයේ සදහන්‍ ය
අශෝකගේ මරණයෙන් පසු ඇය ඉතාමත් ශෝකානුකූල හා අති සරල දිවියක් ගත කරන්නට ඇත යැයි සැලකේ.සමහර විට කෞර්වකී අශෝක අධිරජුගේ අහ මෙහෙසිය වන්නට ඇතැයි කියාද විශ්වාස තිබේ
සිංගප්පූරුවෙහි කාන්තාවන්, විශේෂයෙන්  සිංගප්පූරුවෙහි ශ්‍රම බලකායට අවතීර්ණවූවන්, මුහුණ දෙන කාර්යයක් වන්නේ සිංගප්පූරු සමාජයෙහි සහ ආර්ථිකයෙහි ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික සහ වර්තමාන භූමිකාවන් සමතුලනය කර ගැනීමයි
ජපානයෙහි විවාපත්වීම යනු ගෘහස්ථය කේන්ද්‍රගතව පැවැත්වෙන නෛතික සහ සමාජීය සංස්ථානයකි
පවුල් ලියාපදිංචි ලියැවිලි තුල ඔවුන්ගේ තත්ත්වය වෙනස් කිරීමෙන් අනතුරුව, යුවලක් නෛතික වශයෙන් විවාපත් බවට සැලකෙන අතර උත්සවයක අවශ්‍යතාවයක් පැන නොනගියි
බොහෝ විවාහයන් සිදු කෙරෙනුයේ එක්කෝ ෂින්තෝ සම්ප්‍රදායයන්ට අනුව හෝ නැතිනම් ක්‍රිස්තියානි-ශෛලියෙහි දේවස්ථාන විවාහ ලෙසින් හෝ වශයෙනි
සහකරුවා/සහකාරිය සොයාගන්නා ක්‍රමය පරිදී, සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් විවාහයන් මාදිළි දෙකකට වර්ගීකරණය කෙරුනු මුත්—ඔමියායි, යන්නෙන් අදහස් වූයේ යෝජනා කල හෝ යෝජනාත්මක හඳුන්වා දීමක් ඇසුරෙන් හටගත් යන්න වූ අතර, රෙන්නායි වෙතින් අදහස් වූයේ සැමියා හා බිරිය හමුවී ඔවුනතරෙහි විවාහ වීමට තීරණය කිරීම යන්න විය—පශ්චාත්-යුද්ධ දශකයන්හීදී මෙම විලක්ෂණය වඩාත් අල්පතර ලෙසින් අරුත්බර වූයේ,  ආදරය පිළිබඳ බටහිර අදහස් විසින් විවාහය පිළිබඳ ජපාන අනුබෝධය වෙනස්කිරීමකට ලක් කල බැවිනි
ඉතිහාසය 
ජපානයෙහි විවාපත්වීමෙහි සංස්ථානය, අවසන් සහස්‍රය තුලදී අත්‍යන්ත වෙනසකට ලක් විය
පළමුව මධ්‍යතන යුගයෙහිදී  චීන කොන්ෆියුසියස් වාදය වෙත දේශජ ව්‍යවහාරයන් අනුවර්තනය වූ අතර, ඉක්බිතිව නූතන යුගයෙහිදී ස්වාර්ථවාදය වෙත මෙන්ම, ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමානත්වය, ප්‍රේමාන්විත ආදරය සහ, න්‍යෂ්ටික පවුල යන බටහිර සංකල්ප වෙතද  අනුවර්තනය වනු දක්නට ලැබුණි
වරෙක කුඩා  රදළ පෙළැන්තියකට පමණක් සීමිතවූ  චාරිත්‍ර, මහත් බහුජන සම්මතවාදයකට ලක්වූයේ ජනගහණය වඩාත් වැඩි සීඝ්‍රතාවයකින් නාගරීකරණයට ලක් වීම නිසාවෙනි
හෙයියන් සමය (794–1185) 

ජපාන ඉතිහාසයෙහි හෙයියන් සමය සනිටුහන් කලේ එහි සම්භාව්‍ය යුගයෙහි මස්තකප්‍රාප්තිය වන අතර, ඒ වන විට  අපරිමාණ  අධිරාජ්‍ය රාජසභාව විසින් එය සහ එහි සංස්කෘතිය හෙයියන්-කියෝ (නූතන කියොතෝ) තුල සංස්ථාපනය කොට තිබුණි
විස්තාරිත පංති ක්‍රමයක් යටතේ හෙයියන් සමාජය සංවිධානය වී තිබුණු අතර, විවාපත්වීමෙහි අරමුණ වූයේ හැකි විශිෂ්ටතම තත්ත්වයෙහි පවතින පෙළැන්තියෙන් උසස්තම පංතිය උරුම කොට ගන්නා දරුවන් බිහි කිරීමයි
එය උත්සවාකාර හෝ අනිවාර්යයෙන් ස්ථීර හෝ නොවීය
අඳුරු වැටුනු පසු හමුවීම සඳහා පිළියෙල කිරීමට පෙර වංශවත්හූ මාස හෝ අවුරුදු ගණනක කාලසීමාවක් තුල ලියුම් සහ කාව්‍යයන් හුවමාරු කර ගත්හ
කිසියම් පුරුෂයෙක් එකම ස්ත්‍රීය රාත්‍රි තුනක කාල සීමාවක හමු වුනි නම් ඔවුන් විවාහ වූයේ යැයි සැලකෙන අතර බිරියගේ මවුපියෝ යුවල සඳහා භෝජන සංග්‍රහයක් පැවැත්වූහ
පහළ-පෙළැන්තියේ බොහෝ අයවළුන්, එක් සහකරුවකු සමගින් ස්ථීර විවාහයක පත්වූ අතර, සැමියන් විසින් අඹුවන් තම ගෘහයන් වෙත කැඳවාගෙන යෑමට කටයුතු පිළියෙල කලේ, ඔවුන්ගේ සුතනයන් හට  සුජාතකත්වය හිමි වන බවට සහතික වනු සඳහාය
උසස්-පෙළැන්තියෙහි වංශවතුන් සමහරවිට බහු භාර්යාවන් හෝ උපභාර්යාවන් හෝ තබා ගත්හ
වංශවතුන්ගේ බිරියන් ඔවුන්ගේ පියවරුන්ගේ ගෘහයන්හී රැඳී සිටි අතර, සැමිවන් විසින්  පීතෘත්වය පිළිගත්තේ චාරිතානුකූල ත්‍යාග පිරිනැමීමක් තුලිනි
හෙයියන් විවාහය ඉල්ලා සිටීමේ ආකාර මෙන්ම, ප්‍රේමාතූර කූටෝපායයන්ගේ උගුල්ද, එම යුගයෙහි සාහිත්‍යය තුල, විශේෂයෙන් ද ටේල් ඔෆ් ද බැම්බු කටර්, සැරෂිනා දිනපොත, ද පිලෝ බුක්, සහ ද ටේල් ඔෆ්  ගෙන්ජි තුල පැහැදිලිව දැක්වෙයි
එඩෝ සමය (1600-1868)
ඛජුරාහෝ හනුමාන් අභිලේඛනය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඡතර්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ඛජුරාහෝ දේවාල භූමියෙන් හමුවූ දැවැන්ත හනුමාන් ප්‍රතිමාවක පාදමෙහි දක්නට ලැබුණු අභිලේඛන වාර්තාවකි
මෙම අභිලේඛනය ක්‍රි
ව. දසවන සිවසට පමණ අයත් යැයි කාලනිර්ණය සිදු කොට ඇත
මෙම හනුමාන් ප්‍රතිමාව ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ආරක්ෂාව යටතේ පවතින අතර, ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස ද ලැයිස්තුගත කොට ඇත
පිහිටීම
මෙම අභිලේඛනය පිහිටා ඇත්තේ ඛජුරාහෝවේ පිහිටි සුප්‍රකට හනුමාන් දේව ප්‍රතිමාවක පාදමෙහි ය
මෙම ප්‍රතිමාව වන්දනා කටයුතු සඳහා භාවිතා වන හෙයින් සහ එය අන්තර්ගත පූජාස්ථානය නවීකරණයට භාජනය කොට ඇති හෙයින්, වර්තමානය වන විට එම අභිලේඛනය දක්නට නොලැබේ
ප්‍රකාශනය
ඛජුරාහෝව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථ රැසකම මෙම හනුමාන් ප්‍රතිමාව සහ ශිලා ලේඛනය පිළිබඳ තොරතුරු ඉදිරිපත් කොට තිබේ
මෙම අභිලේඛනය පළමුව සිය සැලකිල්ලට භාජනය කරන ලද්දේ දහනවවන සියවසේ දී ඇලෙක්සැන්ඩර් කනිංහැම් විසිනි
1904දී ඩී. ආර්. භාණ්ඩර්කර් විසින් අභිලේඛනය යළි විමසුමකට ලක් කළ අතර එහි දිනය පිළිබඳ නව අර්ථ නිරූපණයකට අමතරව, නව තොරතුරු රැසක්ම ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී
විස්තරය සහ අන්තර්ගතය
ශිලා ලේඛනය සංස්කෘත භාෂාවෙන් රචනාකොට ඇති අතර, එය පේළි තුනකට ලියා ඇත
අක්ෂරවල ශෛලිය අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ එය ක්‍රි
ව. දසවන සියවසට අයත් එකක් බවයි.

ඓතිහාසික වැදගත්කම
ඛජුරාහෝ ශිලා ලේඛනයට හින්දු ආගමේ ඉතිහාසය තුළ ඉහළ වැදගත්කම්ක හිමිව ඇත්තේ එහි 316 ලෙස දිනයක් විස්තර කරන බැවිනි
ඉතිහාසඥයින් විසින් මෙම දිනය හර්ෂ  යුගයට අයත් යැයි සලකා, එහි අගය ව්‍යවහාර වර්ෂයෙන් 922 ලෙස සලකා ඇත
දසවන සියවසට වඩා පැරණි හනුමාන් ප්‍රතිමා පැවතිය ද, මෙම අභිලේඛනය හේතුවෙන් මෙම ඛජුරාහෝ හනුමාන් ප්‍රතිමාව මෙතෙක් හඳුනාගෙන ඇති පැරණිතම දින නිර්ණිත ප්‍රතිමාව ලෙස සැලකේ.

පාඨය
අභිලේඛනයේ අන්තර්ගත නිවැරදි නොකළ පෙළ පහත පරිදි කියැවිය හැක
වම් පස
ඕම් ගොල්ලාගාහීලපූත්‍රස්‍ය
 සංවත්සරෝ 300 10 6 මාඝසුදි 10
 ශ්‍රීහනුමාන්තං ග්[ඕ]ල්ලාකඃ ප්‍රණාමති

දකුණු පස
ගාහිලාස්‍ය සුතඃ ශ්‍රීමාන්හනුමාන්ප
 වනාත්මජම් අනූක්රෝද් ධර්මම් ආ-
 ලෝක්‍ය ගොල්ලාකාප්‍රාකතම් හරිම්

පරිවර්තනය
I කොටස
ඕම්
ගාහීලගේ පුත්, ගොල්ලා [ගේ වාර්තාවයි]
316 වර්ෂයේ මාඝ මාසයේ දීප්තිමත් සුමාන දෙකෙහි 10වන දිනයයි
ගොල්ලාක ශ්‍රී හනුමාන්ට ආචාරය කරයි
II කොටස
ගාහීලගේ පුත් ගොල්ලාක, හරි ස්වරූපය දැක, 
 ඉන් අනතුරුව මෙම ආගමික කටයුත්ත සිදුකළේ ය, විශිෂ්ට හනුමාන්, සුළ‍ඟේ පුත්‍රයාණන්ට
මේවාත් බලන්න
ඉන්දියානු අභිලේඛන

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 පින්තූරය - ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව

ඉන්දියාවේ සංස්කෘත අභිලේඛන
ඛජුරාහෝ
පිටතඹල උපබස්සා (Glaucidium castanotum) (බොහෝ අවස්ථාවල Glaucidium castanonotum ලෙස වැරදියට සඳහන් කෙරේ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික බස්සන් විශේෂයකි
මෙම විශේෂය දර්ශීය බකමූණන් අයත්වන Strigidae කුලයට අයත් සාමාජිකයෙකි
මෙම කුලයට බොහෝ කුඩා බස්සන් විශේෂ ඇතුළත් කෙරේ
අතීතයේ මෙම විශේෂය වන උපබස්සාගේ උපවිශේෂයක් යැයි විශ්වාස කෙරිණි
හඳුනාගැනීම සහ විස්තරය 
පිටතඹල උපබස්සා ප්‍රමාණයෙන් කුඩා, කෙටි බස්සන් වි‍ශේෂයක් වන අතර දිගින්  පමණ වේ
හැඩය, ප්‍රමාණ සහ පෙනුම අතින් වන උපබස්සාට සමානත්වයක් පෙන්වුවද, මෙම පක්ෂියාගේ ඉහළ පෙදෙස, උරය සහ පියාපත් ප්‍රධාන වශයෙන්ම අඳුරු දාර සහිත තඹලවන් දුඹුරු පැහැයක් ගනියි
ඉහළ පෙදෙස් සුදු පැහැයට හුරු අතර, කළු පැහැ දිගටි වයිරම් දැකගත හැක
මුහුණු මඬල ප්‍රධාන වශයෙන් දුඹුරු පැහැ අතර, ඇස් කහ පැහැති ය
සුදු පැහැ ගෙලපටියක් ඇත
ව්‍යාප්තිය සහ වාසස්ථාන
පිටතඹල උපබස්සා ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ පොදු නේවාසික පක්ෂියෙකි
මෙම විශේෂය කිතුල්ගල සහ සිංහරාජය වැනි ස්ථානවල දී පහසුවෙන් නිරීක්ෂණය කළ හැක
මෙම විශේෂයේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ ලෙග්ගේ ඓතිහාසික වාර්තා අනුව, මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු අර්ධය, විශේෂයෙන්ම කොළඹ අවට පහතරට තෙත් කලාපීය කඳුකර ප්‍රදේශවල ද හමුවන බව සඳහන් වේ
මෑතක දී මෙම විශේෂයේ ගහනය ශීඝ්‍රයෙන් හායනය වී ඇති අතර, වර්තමානයේ හමුවන්නේ තෙත් කලාපයේ සහ මුහුදු මට්ටමෙන් අඩි 6500ට ඉහළ කඳුකර ප්‍රදේශවල පමණි
චර්යාව
මෙම විශේෂය දෛනික විශේෂයක් වන අතර, දිවා කාල, විශේෂයෙන්ම සන්ධ්‍යාවෙහි නිතර දැකගත හැක
පියාසැරිය ගැඹුරු තරංගීය ස්වභාවයක් ගනියි
මෙම විශේෂය ගසක ලැගි කුඩා පක්ෂීන් සහිත රැළවල් තුළ ද දැකගත හැක
සාමාන්‍යයෙන් බෑවුම් සහිත කඳුකර ප්‍රදේශවල උස් ගස්වල මුදුන්වල මෙම පක්ෂීන් හැසිරෙන බැවින් නිරීක්ෂණය කිරීම දුෂ්කර විය හැක
ප්‍රධාන වශයෙන්ම කුරුමිණියන් වැනි කෘමීන් මත යැපෙන අතර, මීයන්, කුඩා කටුස්සන් සහ කුඩා පක්ෂීන් ද, විශේෂයෙන්ම පැටවුන්ට ආහාර දෙන අවධියේ ආහාරයට ගනියි
නාදය මන්දගාමී ය
එය ක්‍රාව්-ක්‍රාව් ආකාරයේ හඬකි
දිගු දුරක් පුරා පැතිර යයි
මොවුන් ගසක බෙණයක් තුළ බිත්තර දෙකක් දමයි
සංස්කෘතිය තුළ

ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙම පක්ෂියා සිංහල බසින් පිටතඹල වන බස්සා, මූකලන් බස්සා වැනි නම්වලින් ද ඉංග්‍රීසි බසින් Chestnut-backed owlet යනුවෙන් ද හඳුන්වයි.

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්
  Database entry includes a brief justification of why this species is near threatened
 Birds of India by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

පිටතඹල උපබස්සා
ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික පක්ෂීන්
පිටතඹල උපබස්සා
ශ්‍රී ලංකා ‍දෑ-දෙමලිච්චා (Pomatorhinus melanurus) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික පැරණි ලෝක දෙමලිච්චන් විශේෂයකි
අතීතයේ මෙම විශේෂය ඉන්දියානු දෑ-දෙමලිච්චාගේ උපවිශේෂයක් ලෙස සැලකිණි
මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කඳුකර කලාපයේ බටහිර කොටසේ හමුවේ
holdsworthi ප්‍රභේදය පහතරට වියළි කලාපයේ සහ නැගෙනිහර කඳුකර ප්‍රදේශයේ ද හමුවේ
සංස්කෘතිය තුළ
මෙම පක්ෂියාගේ රුව රුපියල් 4.50 ශ්‍රී ලංකා තැපැල් මුද්දරයේ දක්නට ලැබේ
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 අන්තර්ජාල පක්ෂි එකතුව

ශ්‍රී ලංකාවේ පක්ෂීන්
1847දී විස්තර කළ පක්ෂීන්
Pomatorhinus
පොදු නම්
පහතරට මූකලන් තෙලිස්සා
Lowlands hump-nosed pit viper
Hypnale zara යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික විෂැති තෙලිස්සන් විශේෂයකි
මෙම විශේෂය විවිධ වර්ණවලින් යුත් සිරුර සහ අඩුවෙන් ඉහළට නැවුණු හොඹුව හේතුවෙන් Hypnale nepa''ගෙන් වෙන්කර හඳුනාගත හැක
මෙතෙක් මෙහි කිසිදු උපවිශේෂයක් හඳුනාගෙන නැත
ව්‍යාප්තිය
ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිතදිග තෙත් කලාපයේ පාදක කඳුවල පහතරට වැසි වනාන්තරවල සිට සිට මධ්‍ය උස්බිම් දක්වා හමුවේ‍
පරිසරය
නිශාචර සර්පයෙකි
විස්තරය
ගැටිති වැනි නෙරීම්වලින් ඇතිවන කුඩා කොරපොතු 10-19ක් පමණ හොඹුවේ අයිනේ දැකගත හැක
අන්තර්නාසා සිහ පූර්වලලාට පෙදෙස දක්වා විෂමජාතීය කුඩා කොරපොතු 18-39 පමණ දැකගත හැක
ඇසවටා කොරළ 6කි
තොල්වලට ඉහළින් 7-8කි
ඇලපතෙහි නෞතලාකාර කොරල ඇත
උදරීයව කොරපොතු 134-157 පමණ සංඛ්‍යාවක් හමුවේ
උපපෞච්ඡ පෙදෙසේ 34-51 පමණ පැවතිය හැක
පෘෂ්ඨයේ වර්ණය කහපැහැ දුඹුරු සිට අඳුරු දුඹුරු පැහැය දක්වා විචලනය විය හැක
ඇතැම්විට තද රතු පැහැති ය
අර්ධ-ඕවලාකාර හෝ අර්ධ-ත්‍රිකෝණාකාර පැල්ලම් පේළි දෙකක් කශේරුක ප්‍ර‍දේශයේ දී මුණගැසේ
ඇස සහ කොපුල හරහා අඳුරු රේඛාවක් විහිදේ
බඳ පෘෂ්ඨීය පෙදෙසට වඩා ලා පැහැති ය
ඇතැම්විට දීප්තිමත් අළු පැහැ විය හැක
ප්‍රජනනය
අණ්ඩුජලාබුජ ය
මේවාත් බලන්න
 ක්‍රොටැලයින් විශේෂ සහ උපවිශේෂ ලැයිස්තුව
 
 
 දර්ප දෂ්ටනය

ආශ්‍රේයයන්
 http
catalogueoflife
org/col/details/species/id/13207836

බාහිර සබැඳි
 http
//reptile-database
reptarium
cz/species
genus=Hypnale&species=zara
 http
//apjtm
net/admin/picture/UploadFile/20111231153236944.pdf
 
 http
//calphotos
edu/cgi/img_query
enlarge=0000+0000+1011+1564
 http
//biodiversityofsrilanka
com/2014/05/lowland-hump-nosed-pit-viperpahatharata
html

Hypnale
ශ්‍රී ලංකාවේ උරගයින්
බාහුබලි 2
ද කන්ක්ලූෂන් (සිංහල
බාහු බලය ඇත්තා) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ තිරගත වීමට නියමිත ඉන්දියානු වීරකථා ඓතිහාසික ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටයකි
මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ටොලිවුඩ් කලාගාරයක් වන අර්කා මීඩියා වර්ක්ස් විසිනි
මෙය අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ එස්. එස්. රාජමෞලි විසිනි
‍මෙය බාහුබලි
ද බිගිනිං චිත්‍රපටයේ දෙවන කොටස ලෙස සැලකෙයි
මෙය මුලින් නිර්මාණය වූයේ තෙලිඟු සහ දෙමළ භාෂාවලිනි
පසුව එය හින්දි, මලයාලම්, ජර්මන්, ප්‍රංශ, ජපන් සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවලින් හඬකැවිණි
චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ටොලිවුඩ් ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රබල නළු නිළියන් වන ප්‍රභාස්, අනුෂ්කා ෂෙට්ටි, රානා දග්ගුබාති සහ සත්‍යරාජ් විසිනි
මූලිකව මෙම චිත්‍රපට ද්විත්වයම ක අයවැයකින් යුක්තව හවුලේ නිෂ්පාදනය කෙරිණි
කෙසේනමුත්, දෙවන කොටස සඳහා වෙන්කෙරුණු අයවැය පසුව වැඩිකෙරිණි
මුදාහැරීමට ප්‍රථම බාහුබලි 2
ද කන්ක්ලූෂන් චිත්‍රපටය ඉන්දියානු රුපියල් බිලියන 5ක (ඇ
මිලියන 77) ව්‍යාපාරකරණයක් සිදු කිරීමට සමත්ව ඇත
ද කන්ක්ලූෂන් බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට ආයතනයේ දී ප්‍රදර්ශනය වීම ඇරඹිණි
2017 අප්‍රේල් 28 දි සිට ලොව පුරා සිනමාහල් 9000කට අධික ප්‍රමාණයක එය මුදාහැරිණි
4K ඉහළ විසර්ජනයකින් යුත් ආකෘතියෙන් යුතුව මුදාහැරුණු පළමු තෙලිඟු චිත්‍රපටය ද බාහුබලි 2 චිත්‍රපටය විය
ආසන්න වශයෙන් තිර 200ක් පමණ මෙම චිත්‍රපටය මුදාහැරෙන දිනයට පෙර 4K ප්‍රක්ෂේපක සමගින් දියුණු කිරීමට හැකිවේ යැයි ඇස්තමේන්තුගත කොට තිබිණි
බාහුබලි 2 විචාරකයන් වෙතින් යහපත් ප්‍රතිචාර ලද අතර, 2014 හින්දි චිත්‍රපටයක් වූ PK අභිබවා යමින් සර්වකාලීන ඉහළම ආදායම ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට පත්වූයේ මුදාහැර දින හයක් ඇතුළත ලොව පුරා ක ආදායමක් උපයා ගනිමිනි
මුල් දින දහය තුළ මෙතෙක් සියලුම භාෂාවලින්  කෝටි 1000ක  (ඇ
මිලියන 155ක) ආදායම අභිබවා ගිය පළමු ඉන්දියානු චිත්‍රපටය ද මෙයයි
කථාපුවත

කට්ටප්පා (සත්‍යරාජ්) තමන් අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි (ප්‍රභාස්) මරාදැමූ අයුරු විස්තර කරයි
කාලකේයවරුන් යටත් කරගැනීමෙන් පසුව, අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි මහිෂ්මතී රාජ්‍යයේ අනාගත රජු ලෙස නම්කෙරෙන අතර, භල්ලලදේව (රානා දග්ගුබාති) එහි ප්‍රධාන සෙන්පති ලෙස නම්කෙරේ
අභිෂේකයට ප්‍රථම රාජමාතා සිවගාමී (රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්) අමරේන්ද්‍ර හට මනාලියක් සොයන්නී ය
ඇය අමරේන්ද්‍ර සහ කට්ටප්පා හට පවසන්නේ රාජධානියේ සංචාරයක නිරත වී එහි වර්තමාන තත්ත්වය සහ ජනයා පිළිබඳ වටහාගන්නා ලෙසයි
අමරේන්ද්‍ර කුන්තාල රාජධානියේ (මහිෂ්මතියට යොදුන් 7.5ක් උතුරින් වූ) රජුගේ සොයුරිය වන දේවසේනා කුමරිය (අනුෂ්කා ෂෙට්ටි) සමග ප්‍රේමයෙන් බැ‍ඳෙයි
අමරේන්ද්‍ර දේවසේනාගේ අවධානය දිනාගැනීමට දරන උත්සාහය වටහාගන්නා භල්ලලදේව, අමරේන්ද්‍ර සහ සිවගාමී විරසක කිරීමට සිතා, තමන්ට ‍දේවසේනාව විවාහ කරදෙන මෙන් සිවගාමීගෙන් ඉල්ලා සිටියි
අමරේන්ද්‍ර දේවසේනාට පෙම්කරන බව නොදත් සිවගාමී රැජින දේවසේනාව භල්ලලදේවට විවාහ කරදීමට පොරොන්දු වේ
සිවගාමී කුන්තාලය වෙත රාජ දූතයන් පිටත් කරයි
ඔවුන් විවාහ යෝජනාව ඉදිරිපත් කරන්නේ අහංකාර අයුරිනි
මේ හේතුවෙන් අපහාසයට පත්වන දේවසේනා රෞද්‍ර අයුරින් එම යෝජනාව ප්‍රතික්ෂේප කරයි
දේවසේනාගේ ප්‍රතිචාරය අසා සිවගාමී කෝපයට පත්වේ
ඇය දේවසේනාව ප්‍රාණඇපකාරියක ලෙස මහිෂ්මතිය වෙත රැගෙන එන මෙන් අමරේන්ද්‍රහට නියෝගයක් නිකුත් කරයි
කුන්තාල රාජධානිය මංකොල්ලකරුවන් වැනි පිණ්ඩාරිවරුන්ගේ හමුදාවන්ගේ ආක්‍රමණයකට නතු වේ
දේවසේනාගේ මාතෘ පාර්ශ්වීය මාමණ්ඩිය වන කුමාර වර්මාගේ (සුබ්බරාජු) උපකාර ඇති අමරේන්ද්‍ර එම ආක්‍රමණය මැඬලා කුන්තාලය ආරක්ෂා කරයි
අමරේන්ද්‍ර සිය අනන්‍යතාව හෙළිකරයි
ඔහු‍ දේවසේනාට පොරොන්දු වන්නේ තමන් ඇගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කරන බවයි. ඇයට සිය අනාගත මනාලිය ලෙස මහිෂ්මතියට පැමිණෙන මෙන් ඔහු ආරාධනා කරයි
මහිෂ්මතියට ළඟාවීමෙන් පසුව, වැරදි වැටහීම පහව යයි
සිහසුන හෝ දේවසේනා යන දෙදෙනාගෙන් අයකු තෝරාගන්නා මෙන් සිවගාමී අමරේන්ද්‍රහට තර්ජනය කරයි‍
ඔහු දේවසේනාව තෝරාගනියි
අනතුරුව භල්ලලදේව රාජ්‍යයේ රජු ලෙස අභිෂේක කෙරෙන අතර, අමරේන්ද්‍ර රාජ්‍යයේ ප්‍රධාන සෙන්පති ලෙස පත් කෙරේ
අභිෂේක මංගල්‍යයේ දී මහිෂ්මතී රටවැසියෝ භල්ලලදේවට නොව අමරේන්ද්‍ර හට ප්‍රසාදය දක්වති
දේවසේනාට දරුවකු ලැබෙන්නට සිටින අතර, භල්ලලදේව අමරේන්ද්‍රව සේනාපති ධුරයෙන් නිදහස් කරන්නේ ඔහුට භාර්යාව සමග සිටීමට අවකාශය සලසා දීමටයි
රජුගේ ක්‍රියාවට ‍එරෙහිව දේවසේනා වහාම නැගීසිටින අතර, ඇය මෙතෙක් රාජ්‍ය පාලනයෙන් ඈත්වී සිටි සිවගාමීව ද යළි පොළඹවයි. කෙසේ හෝ අරගල මධ්‍යයේ අමරේන්ද්‍ර සහ දේවසේනා මාලිගයෙන් පිටුවහල් කර හැරෙයි
අමරේන්ද්‍ර සහ දේවසේනා ජනතාව අතර සතුටින් දිවිගෙවති
මේ අතර භල්ලලදේව ජනයාට ඒත්තු ගන්වන්නේ අමරේන්ද්‍ර ඔවුන්ගේ රජු ලෙසයි
‍එලෙසින් ඔහු සිය පියා වන බිජ්ජලදේව (නසාර්) සමග එක්ව කුමන්ත්‍රණය කරන්නේ අමරේන්ද්‍ර තමන්ව ඝාතනය කිරීමට උත්සාහ දරන බව සිවගාමීට ඒත්තු ගැන්වීමටයි
භල්ලලදේවගේ ජීවිතය අනතුරක ඇති බව සිතන සිවගාමී, මෙමගින් සිවිල් යුද්ධයක් ඇතිවීම වැළැක්වීමට සිතා අමරේන්ද්‍රව මරාදමන මෙන් කට්ටප්පාට නියෝග කරයි
රැජිනගේ අණ ඉටුකිරීමට බැඳීසිටින කට්ටප්පා තමන් අනතුරකට පත්ව ඇති බව මවාපාමින් උපායයකින් අමරේන්ද්‍රගේ පිටට පිහියෙන් ඇණ ඔහුව මරණයට පත්කරයි
භල්ලලදේවගේ කුමන්ත්‍රණය පිළිබඳ කට්ටප්පා දැනගනියි
ඔහු මේ බව සිවගාමී රැජිනට දැනුම් දෙයි
සිය රදුවා දෑතෙහි දරා සිටින දේවසේනා ද සිය සැමියාගේ මරණයට පත්ව සිටිනු දකියි
සිවගාමී සිය මාලිගය වටා රැස්ව සිටි සන්නද්ධ සේනාවට නිවේදනය කරන්නේ අමරේන්ද්‍ර මියගොස් ඇති බවත්, ඔහුගේ බිළිඳු පුත් මහේන්ද්‍ර බාහුබලි නව රජු බවත් ය
භල්ලලදේව සහ ඔහුගේ මිනිසුන් සිවගාමී මව් රැජිනව අල්ලාගන්නට උත්සාහ දරයි
නමුත් රැජින බිළිඳු මහේන්ද්‍ර බාහුබලි ද රැගෙන පලා යයි
දේවසේනාව සිරභාරයට ගැනෙන අතර ඇයට ඉදිරි වර්ෂ 25ම සිරභාරයේ ගෙවීමට සිදුවේ
මේ වනවිට භල්ලලදේව විසින් කුන්තාල රාජධානිය ද සම්පූර්ණයෙන් විනාශ කොට තිබේ
සිහසුනෙන් පහකළ කුන්තාල රජු (මේකා රාමක්‍රිෂ්ණා) කැරලි සේනාවක් සංවිධානය කරන අතර, ඔවුන් භල්ලලදේවට එරෙහිව ගරිල්ලා සටන්ක්‍රම අනුගමනය කරමින් සටන් වදියි
සම්පූර්ණ කථා පුවතට සවන් දීමෙන් පසුව, මහේන්ද්‍ර බාහුබලි හෙවත් ශිවුදු (ප්‍රභාස්) සිය පියාගේ මරණය වෙනුවෙන් පලිගන්නට තීරණය කරයි
ඔහු තමන්ගේම හමුදාවක් සමගින් මහිෂ්මතිය වෙත ගමන් කරන්නේ කට්ටප්පා, අවන්තිකා (තමන්නා) සහ නගර‍යේ ජනයා ද සමගිනි
නැවත වරක් භල්ලදේව දේවසේනාව පැහැරගෙන මාලිගය මුද්‍රා තබයි
නමුත් සිය පියා සේම උපක්‍රමශීලී බාහුබලි කෙසේහෝ භල්ලලදේව හසු කරගනු පිණිස මාලිගයට පිවිසීමට සමත් වේ
මේ අතර බිජ්ජලදේව කට්ටප්පාව සිය පාර්ශ්වයට පොළඹවා ගන්නට උත්තාස දරන්නේ මහිෂ්මතියේ සිංහාසනය ආරක්ෂා කිරීමට ඔවුන්ගේ මුතුන්මිත්තන්ගේ එකඟතාව සිහිපත් කරමිනි
ඔහු රජුට පක්ෂපාතී විය යුතු බව බිජ්ජලදේව පවසයි
නමුත් කට්ටප්පා අවධාරණය කරන්නේ වසර 25කට පෙර සිවගාමී රැජිනිය විසින් මහේන්ද්‍ර බාහුබලි රාජ්‍යයේ රජු ලෙස නම්කොට ඇති බවයි. මේ නිසා සිය පක්ෂපාතීත්වය හිමිවන්නේ සැබෑම රජු වන බාහුබලි හට බව ඔහු පවසයි
පසුබ බාහුබලි විසින් භල්ලලදේවව පරාජයට පත්කරනු ලබයි
අනතුරුව දේවසේනා විසින් සැකසූ දරසෑය තුළ භල්ලලදේව පණපිටින් දැවී යයි
මෙලෙසින් භල්ලලදේවගේ කෲර පාලන සමය අවසන් කරමින් බාහුබලි මහිෂ්මතියේ නව රජු බවට පත්වන අතර, අවන්තිකාව සිය රැජින බවට පත්කරගනිමින් සාමය සහ සමාදානය ප්‍රකාශයට පත්කරයි
චිත්‍රපටය නිමාවන්නට ආසන්න වන විට කුඩා දරුවකු සිය වැඩිහිටියකුගෙන් මහේන්ද්‍ර බාහුබලිගේ පුත්‍රයා මහිෂ්මතියෙහි ඊළඟරජු වන්නේදැයි විමසයි
එයට පිළිතුරු දෙමින් වැඩිහිටියා පවසන්නේ "ශිව දෙවියන්ගේ සැලැස්ම කුමක්දැයි කවුරුන් ද දන්නේ
චරිත නිරූපණය 

 ප්‍රභාස්, අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි සහ මහේන්ද්‍ර බාහුබලි හෙවත් ශිවුදු (තෙලිඟු)/ ශිවූ (දෙමළ) ලෙස
 රානා දග්ගුබාති, භල්ලල දේව (තෙලිඟු)/ පල්ලලතේවන් (දෙමළ) ලෙස
 අනුෂ්කා ෂෙට්ටි, යුවරාණි (කුමරිය) දේවසේනා (තෙලිඟු)/ තේවසේනෛ (දෙමළ) ලෙස
 රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්, රාජමාතා (මව් රැජින) සිවගාමී (තෙලිඟු සහ දෙමළ) ලෙස
 සත්‍යරාජ්, කට්ටප්පා (තෙලිඟු සහ දෙමළ) ලෙස
වහලකු සහ රජුගේ ප්‍රධාන ආරක්ෂකයායි
තමන්නා, අවන්තිකා ලෙස
දේවසේනාව මුදාගන්නට උත්සාහ දරන කැරලි කණ්ඩායමේ සාමාජිකාවකි
නසාර්, බිජ්ජලදේව (තෙලිඟු) / පිංගලතේවන් (දෙමළ) ලෙස
 සුබ්බරාජු, කුමාර වර්මා ලෙස
දේවසේනාගේ ඥාති සොහොයුරායි
පෘථිවිරාජ් බලිරෙඩ්ඩි, කුන්තාල රාජධානියේ අග්‍රාමාත්‍ය ලෙස
 මේකා රාමක්‍රිෂ්ණා, ජය වර්මා ලෙස
කුන්තාලයෙහි රජු සහ කැරලි කණ්ඩායමේ නායකයායි
රෝහිනී, සංගා ලෙස
ශිවුදුව හදාගත් මෑණියන් ය
නිෂ්පාදනය 

බාහුබලි
ද කන්ක්ලූෂන් චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය වන්නේ ඉන්දියාවේ තෙලිඟු භාෂා චිත්‍රපටවල කේන්ද්‍රස්ථානයක් වන හයිදරාබාද් මුල්කොටගත් ටොලිවුඩ් හි ය
කෙසේනමුත්, මෙය සමගාමීව තෙලිඟු සහ දෙමළ භාෂාවලින් රූගත වීම සිදු වේ
මෙම චිත්‍රපට මාලාව ඉන්දියාවේ වඩාත් වියදම් අධිකම චිත්‍රපට මාලාව වේ යැයි අපේක්ෂා කෙරේ
රාජමෞලි චිත්‍රපට බොහෝමයක් සඳහා තිර රචනයෙන් දායක වූ මෙහි තිර රචක කේ. වී. විජයේන්ද්‍ර ප්‍රසාද් නැවත වරක් මෙම කථාව බාහුබලි ලෙස රචනා කරන්නට විය
ආර්. සී. කමලකන්නන් මෙහි දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග පරිපාලක ලෙස පත්කෙරුණු අතර, කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ මෙහි සංස්කාරකවරයා විය‍
පී. එම්. සතීෂ් විසින් මෙහි ශබ්ද සංකලනය සිදුකළ අතර, පීටර් හෙයින් විසින් ක්‍රියාදාම අධ්‍යක්ෂණය කරන ලදී
රාමා රාජමෞලි සහ ප්‍රසාන්ත් ත්‍රිපුරනේනි මෙහි වස්ත්‍ර නිර්මාණය සඳහා දායක වූහ
මෙහි පෙළ නිෂ්පාදක (line producer( එම්. එම්. ශ්‍රීවල්ලි ය
2015 දෙසැම්බර් 17 දින මෙහි රූගත කිරීම් හයිදාරාබාද්හි රාමෝජි ෆිල්ම්ස් සිටිහි ආරම්භ වූයේ ප්‍රභාස් සහ රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්ගේ මූලිකත්වයෙනි
නළුවරණය 

මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කරන්නේ ප්‍රභාස් විසිනි
අනුෂ්කා ෂෙට්ටි විසින් මෙහි වීරවරියගේ චරිතය නිරූපණය කරනු ලබයි
ඇයට විසින් මිර්චි (2013) චිත්‍රපටයේ ද මෙවැනි චරිතයක් නිරූපණය කොට ඇත
රාජමෞලි විසින් සිය චිත්‍රපට සඳහා යොදාගත් පළමු වීරවරිය වන්නේ ඇයයි
මේ නිසා ඇයට 2013 සහ 2014 වර්ෂ කාර්යබහුල වන්නට විය
තෙලිඟු නළු රානා දග්ගුබාති මෙහි ප්‍රධාන එදිරිවාදී චරිතය නිරූපණය කරයි
ඔහු විසින් රුද්‍රමාදේවි චිත්‍රපටයේ ද මෙවැනි චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය
දෙමළ නළු සත්‍යරාජ් ද චිත්‍රපටයට දායක විය
කන්නඩ නළු සුදීප් මෙම චිත්‍රපටයේ සුළු චරිතයක් නිරූපණය කරයි 2013 ජූලි මස දින හතරක් තිස්සේ ඔහු රූගත කිරීමවල නියැළුණු අතර, පීටර් හෙයින්ගේ සටන්කලා අධ්‍යක්ෂණය යටතේ සත්‍යරාජ් සමග සිටනක නිරත වීමට ද සිදු විය
පන්ජා (2011) චිත්‍රපටයේ දස්කම් දැක පැහැදුණු රාජමෞලි 2013 අප්‍රේල් මස, එහි රඟපෑ ආදිවි සේෂ් මෙහි තීරණාත්මක චරිතයක් සොඳහා යොදවා ග්තතේ ය
2013 අගෝස්තු මස නිළි රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන් ද මෙම චිත්‍රපටයේ රාජමාතාවගේ තීරණාත්මක චරිතයට යොදා ගැනිණි
නසාර් නැමැති නළුවා මෙහි සහාය චරිතයක් සඳහා තෝරාගැනිණි
චරන්දීප් මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන දුෂ්ටයාගේ සොහොයුරාගේ චරිතයට තෝරාගැනිණි
2-13 දෙසැම්බර් 20 දින, පුවත් සමුළුවක දී ප්‍රකාශ කෙරුණේ තමන්නා මෙම චිත්‍රපටයේ දෙවන වීරවරිය වනු ඇති බවයි. මෙය රාජමෞලි සමග ඇගේ පළමු අත්දැකීම වූ අතර, ප්‍රභාස් සමග ඇගේ දෙවන රංගනය ද විය
මේකා රාමක්‍රිෂ්ණා නැමැති නිළිය කුන්තලා ගරිල්ලාවරුන්ගේ නායිකාව ලෙස ‍තෝරාගැනිණි
චරිත සහ පෙනුම 
රානා දග්ගුබාති මෙහි ප්‍රභාස්ගේ සොහොයුරාගේ චරිතයට තෝරාගැනිණි
මෙම චිත්‍රපටයේ චරිතය නිරූපණය වෙනුවෙන් ඔහුට බොහෝ කායික වෙනස්වීම් සිදු කරගැනීමට සිදු විය
මීට අමතරව, ඔහු ටුවාන් නැමැති වියට්නාම සටන්කලා පුහුණකරුවකු යටතේ පුහුණව ද ලැබී ය
සත්‍යරාජ් හට මෙහි චරිතය වෙනුවෙන් සිය හිස මුඩු කිරීමට සිදු විය
සුදීප් පැවසූයේ තමන් මෙහි අස්ලාම් ඛාන් නැමැති ආයුධ වෙළෙන්දකුගේ චරිතයක් නිරූපණය කරන බවයි. 2013 ඔක්තෝබර් මස අවසානයේ, රානා විලාසිතා දැක්මකට පෙනී සිටිමින් සිය මස්පිඬු පිරිපුන් දේහය නිරාවරණය කළේ ය
ඔහුට අනුව මෙය චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඇති කරගත් ඔහුගේ පෙනුමේ ආකාරයකි
2014 මැයි මස මැද වන විට, වාර්තා වන්නට වූයේ චිත්‍රපටයේ දෙවන කොටස තුළ අනුෂ්කා ගර්භනී ස්ත්‍රියකගේ චරිතයක් නිරූපණය කරන බවයි.

එම කාලයේම, ප්‍රභාස් සිය ෆේස්බුක් පිටුවේ සඳහන් කොට තිබුණේ තමන් සුළු උරහිස් ශල්‍යකර්මයකට මුහුණදුන් බවත්, මාසයකින් චිත්‍රපටයට යළි දායක වන බවත් ය
2014 ජූනි 1වන දින, ප්‍රභාස් සහ රානාගේ පුහුණකරු වන ලක්ෂ්මන් රෙඩ්ඩි පැවසූයේ ප්‍රභාස් සිය පුහුණවීම් ඇරඹූයේ රූගත කිරීම් ඇරඹීමට මාස 8කට පෙර බවත්, ඔවුන් දෙදෙනාගෙන් සෑම අයෙක්ම වසර දෙකක් ගතවූ පසු ආසන්නව කිලෝ 100ක පමණ බරකින් යුතුවූ බවත් ය
මීට අමතරව ඔහු තවදුරටත් පැවසූයේ ප්‍රභාස්ට බාහුබලිගේ චරිතය වෙනුවෙන් බරැති මහත් වූ දේහයකිනුත්, දෙවැනි චරිතය සඳහා කෘෂ පෙනුමක් සහිත සිරුරකුත් ඇති කරගැනීමට සිදුවූ බවත් ය
සිය පෙනුම සඳහා, ප්‍රභාස් 2014 පෙබරවාරි මස ද අන්ඩර්ටේකර් වැනි WWE සුපිරිතරු මුණගැසුණු අතර, ඔවුන්ගේ දෛනික ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ තොරතුරු ආදිය හදාළේ ය
ප්‍රභාස් ඉන්දියානු රුපියල් මිලියන 15ක පමණ වටිනාකමින් යුතු උපකරණ සිය නිවසට ගෙන්වාගෙන පෞද්ගලික ව්‍යායාම මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකරවාගත්තේ ය
ඔහුගේ උදෑසන ආහාරයට අර්ධව-තැම්බූ බිත්තර සුදු මද 40ක් සමග මිශ්‍රකළ ප්‍රෝටීන පිටි වර්ගයකින් සමන්විත විය‍
2014 ජූනි මැද වන විට,චිත්‍රපටයේ චරිතය සැලකිල්ලට ගනිමින් තමන්නා පැවසූයේ තමන් අවන්තිකා නැමැති රණකාමී කුමරියකගේ චරිතය නිරූපණය කරන බවත්, එහි ඇගේ පෙනුම ඇගේ පෙර සියලු චිත්‍රපටවලට වඩා වෙනස් බව ය
චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම්වලට සම්බන්ධ වීමට පෙර, තමන්නා චිත්‍රපටයේ ඇඳුම් අත්හදා බැලීම් සඳහා ද දායක වූවා ය‍
මේ බව සනාථ කරමින් ඇය සිය ක්ෂුද්‍ර-බ්ලොග් පිටුවෙහි මෙසේ පවසා ඇත
"බාහුබලි චිත්‍රපටයට දායක වීම පිළිබඳ මම අතිශයින්ම උනන්දු වෙනවා
අද දින මා ඇඳුම් අත්හදා බැලීම් කිහිපයක් සිදුකළා
මෙම චිත්‍රප‍ටයේ මගේ පෙනුම සම්පූර්ණයෙන්ම නව පෙනුමක් ගනු ඇති
මේ වනතෙක් මා කිසිදින එවැනි පෙනුමක් ඇති ‍කරගෙන නැහැ
මෙය මට නැවුම් චරිතයක් වේවි
" රාජමෞලි තමන්නාව ගැන පැවසූයේ ඇගේ රංගනය චිත්‍රපටයට "අගය එකතු කිරීමක්" සිදුකරන බවයි. ‍එසේම අවන්තිකා චරිතය නිරූපණයේ දී විශේෂිත පුහුණු සහ ආහාර චර්යා රටාවක් අනුගමනය කිරීමට සිදුවූ බව ඇය පැවසුවා ය
චිත්‍රපටය මගින් කිලිකිලි නැමැති නව භාෂාවක් හඳුන්වා දෙයි
නාදපථය 
රාජමෞලිගේ මස්සිනා වූ එම්. එම්. කීරවානි විසින් මෙම චිත්‍රපටයේ සංගීත සහ පසුබිම් සංගීත නිර්මාණය සිදුකරන ලදී
මුදාහැරීම 
2017 අප්‍රේල් 28 දින ඉන්දියාව ඇතුළු රටවල් ගණනාවක සිනමාශාලා තිර 9,000ක මෙම චිත්‍රපටය සම්මුතික 2D තාක්ෂණයෙන් මෙන්ම IMAX රූප ආකෘතියෙන් යුක්තව ද මුදාහැරිණි
මෙම චිත්‍රපටය එහි මුදාහැරීම් දිනයට එක් දිනකට පෙර, එනම් 2017 අප්‍රේල් 27 දින UAE ඇතුළු බොහෝ ගල්ෆ් රටවල තිරගත විය
චිත්‍රපටයේ තෙලිඟු ප්‍රභේදය Future Generali ආයතනය විසින් මූල්‍යමය හානි ඇතිවීම වළක්වා ගැනීමට  කෝටි 200කට රක්ෂණය කරන ලදී
ද කන්ක්ලූෂන් චිත්‍රපටය මුදාහැරීමට ප්‍රථම එහි චන්ද්‍රිකා සහ සිනමාශාලා අයිතීන් අලෙවි කිරීම මගින්  කෝටිc 500ක ( බිලියන 5) ආදායමක් උපයාගත්තේ ය
බොක්ස් ඔෆීස්

බාහුබලි 2
ද කන්ක්ලූෂන් චිත්‍රපටය එ මුදාහළ ප්‍රථම දිනයේම ලොවපුරා ක දළ ආදායමක් හිමි කරගනිමින් ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් ලද ඉහළම විවෘත කිරීමේ ආදායම ලබාගත්තේ කබාලි () චිත්‍රපටය අභිබවා යමිනි
බාහුබලි 2 දින 3ක් තුළ නව ඉන්දියානු වාර්තාවක් තැබූයේ ලොවපුරා ක දළ ආදාමයක් උපයා ගනිමිනි
ආරම්භක සති අන්තයේ දී බාහුබලි 2  මිලියන 81ක දළ ආදායමක් උපයාගනිමින් ගෝලීය බොක්ස් ඔෆීස් ලැයිස්තුවේ තෙවන ස්ථානයට පැමිණියේ ය
මෙහි දී එක්සත් ජනපදය තුළ පමණක්  මිලියන 10.1ක ආදායමක් උපයාගත්තේ ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් එක්සත් ජනපදයේ දී මෙතෙක් ලද ඉහළම චිත්‍රපටය ලෙස වාර්තාගත වෙමිනි
ඉන්දියාව තුළ දේශීය සියලු භාෂාවලින් ලද ඉහළම ආදායම චිත්‍රපටය තමන් සතු කරගත්තේ දින 5ක් ඇතුළත ක ආදායමක් උපයා ගනිමිනි
එය දින සයක් ඇතුළත සියලු භාෂාවලින්  කෝටි 792ක ආදායමක් ලොවපුරා උපයා ගනිමින් ඉහළම ආදායම ලද ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට පත් විය
සියලු භාෂාවලින් ලොවපුරා ප්‍රදර්ශනයෙන් ක ආදායම් සීමාව ඉක්මවූ ප්‍රථම ඉන්දියානු චිත්‍රපටය ද බාහුබලි 2 චිත්‍රපටයයි
පළමු සති දෙකෙහි අවසානය වන විට සියලු භාෂාවලින් නට අධික දළ ආදායමක් උපයා ගැනීමට මෙම චිත්‍රපටය සමත් විය
දින දහසයකට පසුව, චිත්‍රපටයේ ගෝලීය ආදායම  පමණ විය
දින දහනවයක් අවසානයේ එහි දළ ආදායම  ඉක්මවී ය
දින විසි එකක් අවසානයේ චිත්‍රපටයේ සමස්ත ‍ගෝලීය ආදායම  කරා ළඟා විය
ඉන්දියාව
ඉන්දියාව තුළ, බාහුබලි 2
ද කන්ක්ලූෂන් චිත්‍රපටය එහි ප්‍රථම දිනයේම එහි ප්‍රභේද සතරෙන්ම (තෙලිඟු, දෙමළ, මලයාලම් සහ හින්දි) ක දළ ආදායමක් හිමි කරගැනීමට සමත් විය
තෙවන දිනය අවසන් වන විට, දේශීය වෙළඳපොල තුළ චිත්‍රපටයේ ‍දළ ආදායම ක් විය
පළමු සතියේ අවසානය වන විට, ඉන්දියාව තුළ චිත්‍රපටය ක දළ ආදායමක් හිමි කරගෙන තිබිණි
බාහුබලි 2හි හින්දි හඬකැවූ ප්‍රභේදය පමණක් සති දෙකක් තුළ ඉන්දියාව තුළ ප්‍රදර්ශනයෙන් ක ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි
හින්දි ප්‍රභේදයේ බෙදාහරින්නාගේ අංශය දින එකොළහකින් පසුව  කරා ළඟා වෙමින් හින්දි චිත්‍රපටයක් ලද එම ඉහළම අගය හිමි කරගත්තේ දංගල් චිත්‍රප‍ටයේ වාර්තාව බිඳහෙළමිනි
තමිල් නාඩුව තුළ බාහුබලි 2  කෝටි 100ක පමණ දළ ආදායමක් ද, කේරළය තුළ  කෝටි 50ක ආදායමක් ද උපයාගත්තේ ය
විදේශ
පළමු දිනයේම විදෙස් වෙළඳපොල තුළ කට ආසන්න ආදායමක් මෙම චිත්‍රපටය හිමි කරග්තතේ ය
ඉන්  කෝටි 30ක් ( මිලියන 300) එක්සත් ජනපදයෙන් ද, ක් එක්සත් අරාබි රමීර් රාජ්‍යයෙන් සහ වෙනත් රටවල්වලින් හිමි විය
තෙවන දිනයේ අවසානය වන විට, විදෙස් වෙළඳපොල තුළ එය ක ආදායමක් උපයාගත් අතර, ඉන් ක්ම එක්සත් ජනපදයෙන් පමණක් හිමිවූ ආදායම විය
2017 මැයි 3 වන විට, බාහුබලි 2
ද කන්ක්ලූෂන් චිත්‍රපටය එක්සත් ජනපදය බොක්ස් ඔෆීස්හි ඉහළම ආදායම ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට පත්වූයේ ඇ
මිලියන 12.5ක් උපයා ගනිමිනි
එය මින් පෙර දංගල් චිත්‍රපටයේ ඇ
මිලියන 12.3ක වාර්තාගත ආදායම අභිබවා යාමට සමත් විය
මැදපෙරදිග -GCC- ගල්ෆ් කලාපයේ ඇ
මිලියන 11.1ක ආදායම හිමි කරගැනීමට සමත් වූ ප්‍රථම ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට බාහුබලි 2
ද කන්ක්ලූෂන් පත්වූයේ බජ්රන්ගි භායිජාන් චිත්‍රපටය අභිබවා යමිනි
, මෙම චිත්‍රපටය එක්සත් ජනපදය තුළ ඇ
මිලියන 19ක ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි
මුදාහැර දින 16කට පසුව, චිත්‍රපටයේ විදෙස් දළ ආදායම ක් විය
මේවාත් බලන්න 
 වියදම් අධිකම ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
 ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව

ආශ්‍රේයයන් 

2010 දශකයේ ෆැන්ටසි චිත්‍රපට
2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
2010 දශකයේ තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට
බාහුබලි
එම්. එම්. කීරවානිගේ චිත්‍රපට සංගීත නිර්මාණ
එස්. එස්. රාජමෞලි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට
පුරාතන ඉන්දියාව පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට
ඉන්දියානු ඓතිහාසික චිත්‍රපට
ඉන්දියානු වීරකථා චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චිත්‍රපට
බහුභාෂා චිත්‍රපට
දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට
ඉන්දියානු අනුගාමී චිත්‍රපට
දෙමළ අනුගාමී චිත්‍රපට
කාම්බෝජ හෝ කමාය සාහිත්‍යයට ඉතා පුරාතන සම්භවයක් ඇත
බොහෝ අග්නිදිග ආසියානු ජාතික සාහිත්‍යයන් මෙන්ම එහි සාම්ප්‍රදායික සංහිතාව තුල ප්‍රභින්න  අංශ හෝ මට්ටම් හෝ දෙකක් ඇත
ලිඛිත සාහිත්‍යය, රාජසභාවන්ට හෝ  බෞද්ධ ආශ්‍රමයන්ට  හෝ සීමා වී තිබුණි
දේශීය ජනශ‍්‍රැතිය මත පදනම්වූ මුඛ්‍ය සාහිත්‍යය
ප්‍රමුඛ ආගම වූ බුද්ධාගම  වෙතින් එය මහත් ආභාෂයක් ලැබූ අතර, රාමායනය සහ මහාභාරතය යන හින්දු වීරඛ්‍යානයන්හී ආභාෂයද එය වෙත ලැබිණි
පුරාතන ශිලා ලේඛන 

ගලෙහි කෙටුනු අභිලේඛන ලිපි  රාශිය විසින් කමාය භාෂාවෙහි පුරාතනය පිළිබඳව සාක්ෂ්‍යය සපයයි
ජනගහණ ඝණත්වය, වාර්ගිකත්වය, අධ්‍යාපන මට්ටම, මහජනයාගේ සෞඛ්‍යය, ආර්ථික තත්ත්වය, ආගමික අනුබැඳියන් සහ ජනගහණයෙහි අනෙකුත් අංගයන් ඇතුළු කාම්බෝජයෙහි ජනගහණයෙහි ජනවිකාසාත්මක ගුණාංග, මෙම ලිපිය තුලින් විග්‍රහ කෙරෙයි
ජනගහණය

1874 සිට 1921 දක්වා, කාම්බෝජයෙහි මුළු ජනගහණය 946,000 පමණ සිට මිලියන 2.4 දක්වා වර්ධනය විය
1950 වන විට, 3,710,107 සිට 4,073,967 දක්වා අගයයකට එය වර්ධනය වූ අතර, 1962 වසරෙහිදී එය මිලියන 5.7 අගයයට සම්ප්‍රාප්ත විය
1960 ගණන් වල සිට 1975 දක්වා, කාම්බෝජයෙහි ජනගහණය වාර්ෂිකව 2.2% පමණ අගයයකින් ඉහල ගිය අතර, එය අග්නිදිග ආසියාවෙහි පහළම වර්ධන අගය විය
1975 වසරෙහිදී කමාය රූජ් බලයට පත්වූ විට, ජනගහණයෙහි ඇස්තමේන්තුගත අගයය වූයේ මිලියන 7.3 ක් විය
1975 සිට  1978  දක්වා කාල සීමාවෙහිදී, මෙම මුළු අගයෙන් මිලියන එකක සිට දෙක දක්වා ප්‍රමාණයක් මිය ගිය බවට වාර්තා වෙයි
1981 වසරෙහිදී, කම්පූචියා මහජන සමූහාණ්ඩුව විසින් නිල ජනගහණ අගය ලෙසින් මිලියන 6.7 දැක්වුවද, බොහෝ විට වඩාත් නිරවද්‍ය විය යුත්තේ දළ වශයෙන් මිලියන 6.3 සිට 6.4 දක්වා අගයයකි
1978 සිට 1985 දක්වා සාමාන්‍යය වාර්ෂික ජනගහණ වර්ධන අනුපාතිකය 2.3% (වගුව 2, පරිශිෂ්ටය A බලන්න) විය
අපර-කමාය රූජ් ළදරු  අත්පාතයක් විසින් ජනගහණය  මිලියන 10 ක් අභිබවා ඉහළට ඔසවා තැබූ අතර, මෑත වසර කිහිපය තුලදී වර්ධනය මන්දගාමී බවක් දක්වයි.
දියොඩය යනු අග්‍ර දෙකක් සහිතව නිපදවා ඇති අර්ධ සන්නායක ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංගයකි
මෙම උපාංගය මගින් විද්‍යුතය එක් දිශාවකට පමණක් ගමන්කරවිය හැකිය
මෙම නිසා ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවන් සරල ධාරාවන් බවට පත්කරගැනීමට දියෝඩය යොදාගනී
මෙම උපාංගය සිලිකන් හෝ ජර්මේනියම් වැනි අර්ධ සන්නායක ඇසුරින් නිපදවා ඇත
වර්තමානය තුල අර්ධ සන්නායක ඇසුරින් නිපදවූ විවිධ වර්ගයේ දියෝඩ දැකගත හැකිය
අතීතයේ අර්ධ සන්නායක දියෝඩ වෙනුවට රික්ත කපාට යොදාගන්නා ලදී
දියෝඩය යනු මුලින්ම නිපදවන ලද අර්ධ සන්නායක උපාංගයයි
වර්තමානය වනවිට බොහෝ දියෝඩ නිපදවීමට සිලිකන් යොදාගන්නා අතර ඇතැම් විට සෙලිනියම් ජර්මේනියම් වැනි අර්ධ සන්නායකද යොදාගනී
ක්‍රියාවලිය 
දියෝඩයක ප්‍රමුක ක්‍රියාවලිය වන්නේ විද්යූත් ධාරාව එකම දිශාවකට පමනක් ගමන් කරවීමයි
දියෝඩය වෙතට සරල ධාරාවක් යොමුකලහොත් එම ධාරාව දියෝඩය තුලින් ගලායාමට නම්  ධණ හා ඍණ අග්‍ර නිවැරදිව සම්බන්ධ වී තිබිය යුතුය
එනම් දියෝඩයේ ඇනෝඩයට ධණ අග්‍රයත් කැතෝඩයට ඍණ අග්‍රයත් සම්බන්දවී තිබිය යුතුය
මෙසේ දියෝඩය හරහා ධාරාවක් ගලායන අවස්ථාවේදී දියෝඩය ඉදිරි නැඹුරු අවස්ථාවේ පවතී
මෙම අග්‍ර මාරු කලහොත් එනම් ඇනෝඩයට ඍණ අග්‍රයත් කැතෝඩයට ධණ අග්‍රයත් සම්බන්ද කලහොත් දියෝඩය හරහා විද්යූත් ධාරාවක් ගලායාමක් සිදු නොවේ
මෙම අවස්ථාව දියෝඩයේ පසු නැඹුරු අවස්ථාව ලෙස සැකසේ
දියෝඩය හරහා ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවක් ගමන් කිරීමට සැළසුවහොත් එම ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවේ එක් අර්ධයක් කැපීයයි
එබැවින් ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා සරල ධාරා බවට පරිවර්තනය කරගැනීමට දියෝඩය යොදාගනී
විස්ථාර මූර්ජිත විද්‍යුත් වුම්භක තරංග විමූර්ඡනය සදහාද දියෝඩ යොදාගනී
දියෝඩයේ මෙම එත් දීශාවකට පමණක් ධාරාව ගමන් කරවීමේ හැකියාව නිසා අධිවේදී වහරුවක් ලෙසද භාවිත කලහැකිය
එසේම පරිපථයක්තුල ගලන ධාරාව එක් දිශාවකට පමණක් යොමු කිරීමට හෝ විද්‍යුත් ධාරාව නැවැත්වීමටද දියෝඩය යොදාගනී
දියෝඩයක් හරහා ධාරාවක් ගලායාමේදී ඉදිරි නැඹරු අවස්ථාවේදීද යම් ප්‍රතිරෝධයක් ඇතිවේ
උදාහරණ ලෙස ජර්මේනියම් දියෝඩයකට වොල්ට් 0.4 පමණ විභව අන්තරයක් ලබාදිය යුතුය එම අගයට අඩු වෝල්ටීයතාවකින් යුතු විභව අන්තරයක් ලබා දුනහොත් දියෝඩය හරහා ධාරාවක් ගලානොයයි
සිලිකන් දියෝඩයක මෙම අගය වොල්ට් 0.6 පමණවේ
මේ ආකාරයට දියෝඩය වරෙක ප්‍රතිරෝධයක් ලෙසද ක්‍රියාකරයි
දියොඩයක් පසු නැඹුරු අවස්ථාවට සකස් කලද ඒ හරහා සම්පූර්ණ වශයෙන්ම ධාරාවක් ගලා නොයන්නේ යැයි කිව නොහැකිය
එහෙත් දියෝඩයක් පසු නැඹරු අවස්ථාවේදී ගලායන ධාරාව ඉතාම කුඩා අගයක් බැවින් එය එතරම් සැලකිල්ලට නොගැනේ
අර්ධ සන්නායක මූල ද්‍රවශ්‍යයන් වන සිලිකන් හා ජර්මේනියම්වල පරමාණුවේ අවසන් ශක්කි මට්ටමේ පවතින්නේ ඉලෙක්ට්‍රොන හතරකි
එබැවින් එම පරමාණු යාබද පරමාණුවෙන් ඉලෙක්ට්‍රෝන හතරක් එකතුකරගෙන පරමාණු අටක් සම්පූර්ණකරගෙන බන්ධනයක් සාධාගනී
එවිට මෙම පරමාණු තුල නිදහස් ඉලෙක්ට්‍රොන නැති බැවින් විද්‍යුත් පරිවාරකයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි
කෙසේ වෙතත් මෙම අර්ධ සන්නායක මූලදුව්‍යයන් උෂ්ණත්වය සමග අවසන් ශක්ති මට්ටමේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන නිදහස්වීමෙන් සන්නායකයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි
මෙවැනි අර්ධ කන්නායක වලට අවසාන ශක්ති මට්ටමේ ඉලෙක්ට්‍රෝන තුනක් ඇති පරමාණු සහිත මූලදුව්‍යයක් මාත්‍රණය කිරීමෙන් P වර්ගයේ අර්ධ සන්නායකයක් නිපදවාගනී
එසේම මෙම අර්ධ සන්නායක වලට අවසාන ශක්කි මට්ටමේ ඉලෙක්ට්‍රොන පහක් ඇති මූල දුව්‍යයක් මාත්‍රණය කිරීමෙන් N වර්ගයේ අර්ධ සන්නායකයක් නිර්මානයකරගනී
මෙසේ සකසාගත් PN අර්ධ සන්නායක දෙකක් සන්ධි කිරීමෙන් දියෝඩයක් නිපදවා ගනී
ඉතිහාසය 
අතීතයේ ගුවන් විදුලි සංඥා විමූර්ජනය සදහා යොදා ගන්නා ලද්දේ රික්ත කපාටයි
මේවා පළමු පරම්පරාවේ අර්ධ සන්නායක ලෙස හදුන්වයි.විශේෂයෙන් 1900 දී පමණ මෙවා නිපදවා ඇත
1950 දශකය දක්වාම රිත්ක කපාට භාවිතවිය
රික්ත කපාට මගින් ගුවන් විදුලි සංඥ විමූර්ජනය මෙන්ම විද්‍යුත් ධාරා වර්ධකයක් ලෙසද ධාරාව එක් දිශාවකට පමණක් ගමන් කරවීම වැනි වර්තමානයේ අර්ධ සන්නායක දියෝඩයකින් කලහැකි බොහෝ දේවල් කරගැනීමට භාවිතවිය
මෙම රක්ත කපාට තරමක් විශාල ඉඩක් ගන්නා බැවින් එකල පැවති ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ ඉතා විශාල ඒවා විය
එසේම ඒවාට වැඩි බලශක්තියක්ද යෙදවීමට අවශ්‍යවිය
ඇමරිකාවේ බෙල් ලැබ්ස් ආයතනය වෙනුවෙන් විලියම් ෂොක්ලි,ජොන් බාඩින් හා වොල්ටර් බ්‍රැටන් එක්ව 1947 දී අර්ධ සන්නායක ට්‍රාන්සිස්ටරයක් නිපදවීය
පසුව මෙම පරීක්ෂණය වෙනුවෙන් ඔවුන් තිදෙනාට 1956 දී භෞතික විද්‍යාව සදහාවූ නොබෙල් ත්‍යාගයද හිමිවිය
1961 දී ප්‍රථම සංගෘහිත පරපථය නිපදවිය
මෙම සංගෘහිත පරිපථ මුලින්ම වෙළදපොලට ගෙනආවේ ෆෙයාවයිල්ඩ් සෙමිකන්ඩක්ටර් සමාගමයි
මෙම සංගෘහිත පරිපතයක දියෝඩ ට්‍රාන්සිස්ටර් ප්‍රතිරෝධක සියගනනක් සහිතව නිපදවා ඇත
1971 දී ඉන්ටෙල් සමාගම විසින් ලොව ප්‍රථම මයික්‍රෝ චිපය නිපදවීය
මෙම කුඩා චිපයක අල්පෙනෙති තුඩක පමණ ඉඩක දියෝඩ ඇතුළු උපාංග කෝටි ගණනක් අංතර්ගතය
රික්ත කපාට 
1873 දී ෆෙඩ්ඩ්‍රික් ගාත්‍රී (Frederick Guthrie) විසින් රික්ත කපාලවල මූලදර්මය සොයා ගැනුණි
ධණ ආරෝපිත ඉලෙක්ටෝඩයක් රත්වු ලෝහයක් හරහා භූගතකල හැකිබව ඔහු සොයා ගත්තේය
මෙහිදී ධණ ආරෝපික ඉලෙක්ට්‍රෝඩය හා බිම් ගැන්නුම අතරට රත්කළ ලෝහය එකිනෙක ස්පර්ශ නොවනසේ තබයි
එහෙත් එයාකාරයෙන් ඍණ ආරෝපික ඉලෙක්ට්‍රොඩයක ඇති ධාරාවක් භූගතකළ නොහැක
තෝමස් අල්වා එඩිසන්ද මෙයට සමාන පරීක්ෂණයක් සිදු කළහ
එඩිසන් විසින් විදුලි බල්බය සොයා ගැනීමේ පරීක්ෂණ අතරතුර ඔහුට නිරීක්ෂණයවූයේ ධණ ආරෝපණ ලබාදුන් සැමවිටම ඔහු යොදාගත් කාබන් සූත්‍රිකාව ඉක්මනින් දැවී යන බවයි.මෙයට ප්‍රතිකර්මයක් ලෙස ඔහු ඇනෝඩය සදහා වකු තහඩුවක් හා මුද්‍රා තැබූ වීදුරු ආවරණයක් යොදා නව බල්බයක් නිපදවීමයි
මෙහිදී කාබන් සූත්‍රිකාවට ධණ ආරෝපණ ලබාදුන්විට එකිනෙක ස්පර්ෂ නොවන ලෙස තබා තිබූ ලෝහ තහඩුවට ධාරාව ගමන් කිරීමයි
කාබන් සූත්‍රිකාව හා ලෝහ තහඩුව අතර ඉඩ වාතය ඉවත්කර තිබුණී
ඒ අනුව රික්තකය හරහා විද්‍යුතය ගමන්කර තිබුණි
එහෙත් මෙම සූත්‍රිකාවට ඍණ ආරෝපණ ලබාදුන්විට විදුලි ධාරාවක් ගමන් නොකෙරිණි
තෝමස් අල්වා එඩිසන්ට මෙම සොයාගැනීම පිළිබද පේටන් බලපත්‍රය වසර 1884 දී ලැබිණ
කෙසේ වෙතත් මෙම රික්ත කපාට වර්තමානයේ භාවිත නොවේ
මෙයින් වසර 20 කට පමණ පසු 1904 දී ගුග්ලි එල්මෝ මාකෝනි විසින් මෙම රික්ත කපාටය භාවිතයෙන් ගුවන් විදුලි තරංග විමූර්ජනය කරන ආකාරය සොයා ගැනුණි
Solid-state diodes 
In 1874 German scientist Karl Ferdinand Braun discovered the "unilateral conduction" of crystals
Braun patented the crystal rectifier in 1899. Copper oxide and selenium rectifiers were developed for power applications in the 1930s
Indian scientist Jagadish Chandra Bose was the first to use a crystal for detecting radio waves in 1894. The crystal detector was developed into a practical device for wireless telegraphy by Greenleaf Whittier Pickard, who invented a silicon crystal detector in 1903 and received a patent for it on November 20, 1906. Other experimenters tried a variety of other substances, of which the most widely used was the mineral galena (lead sulfide)
Other substances offered slightly better performance, but galena was most widely used because it had the advantage of being cheap and easy to obtain
The crystal detector in these early crystal radio sets consisted of an adjustable wire point-contact, often made of gold or platinum because of their incorrodible nature (the so-called "cat's whisker"), which could be manually moved over the face of the crystal in search of a portion of that mineral with rectifying qualties
This troublesome device was superseded by thermionic diodes (vacuum tubes) by the 1920s, but after high purity semiconductor materials became available, the crystal detector returned to dominant use with the advent, in the 1950s, of inexpensive fixed-germanium diodes
Bell Labs also developed a germanium diode for microwave reception, and AT&T used these in their microwave towers that criss-crossed the nation starting in the late 1940s, carrying telephone and network television signals
Bell Labs did not develop a satisfactory thermionic diode for microwave reception
නිරුක්තිය 
ඉංග්‍රීසි බසින් දියෝඩය හැදින්වීමට භාවිත කරන diode යන වචනය ග්‍රීක භාෂාවේ ඩයි di (දෙක) (from δί) යන වචනය හා ඕඩ් ode (අන්ත) (from ὁδός) යන වචනය එක්වීමෙන් නිර්මාණය විය
සිංහල බසින් යෙදෙන දියෝඩ යන වදන ඉංග්‍රීසි බසින් තත්භවූ වචනයක් ලෙස නිර්මාණය වී ඇත
ඍජුකරණය 
ඍජුකරණය යනු ප්‍රතයවර් ධාරාවක් සරල ධාරාවක් බවට පත් කිරීමයි
බල සැපයුම් ඍජුකරණය (අර්ධ තරංග හා පූර්ණ තරංග ඍජුකරණය)
 Flyback diodes

ලෝකයේ කුඩාම දියෝඩ 
Researchers from the University of Georgia and Ben-Gurion University of the Negev (BGU) have developed a diode made from a molecule of DNA
Professor Bingqian Xu from the College of Engineering at the University of Georgia and his team took a single DNA molecule made from 11 base pairs and connected it to an electronic circuit a few nanometers in size
When layers of coralyne were inserted between layers of DNA, the current jumped up to 15 times larger negative versus positive, which is necessary for a nano diode
උෂ්ණත්ව දියෝඩ 

In operation, a current flows through the filament (heater)—a high resistance wire made of nichrome—and heats the cathode red hot (800–1000 C)
This causes the cathode to release electrons into the vacuum, a process called thermionic emission
(Some valves use direct heating, in which a tungsten filament acts as both heater and cathode
)  The alternating voltage to be rectified is applied between the cathode and the concentric plate electrode
When the plate has a positive voltage with respect to the cathode, it electrostatically attracts the electrons from the cathode, so a current of electrons flows through the tube from cathode to plate
However, when the polarity is reversed and the plate has a negative voltage, no current flows, because the cathode electrons are not attracted to it
The plate, being unheated, does not emit any electrons
So electrons can only flow through the tube in one direction, from the cathode to the anode plate
The cathode is coated with oxides of alkaline earth metals, such as barium and strontium oxides