Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෑතක සිට දැඩි ලෙස බීමට ඇබ්බැහි වී සිටි සිය පැරණි මිතුරා රාජකාරී පැහැර හරින බවට කොතෙකුත් එල්ල වුන චෝදනා සියල්ල නෑසූ කනින් සිටියද, ගුවන්යානා 1500 ක් වැඩියෙන් භාරදුන් බවට යූඩෙට් කල මහා වංචාවක් හසුවීම නිසා ගෝරින් ඔහු කැඳවා නොසෑහෙන බැන වැදුනේ ඊයෙ පෙරේදාය
“තමුසෙ කරන වැඩ වලින් මගෙ බෙල්ලත් ගහල යනව.” යූඩෙට් ගේ බල තල ඉවත් කෙරුනද දින කිහිපයක් ඔහු තම ගම්බද මාලිගයේ නවතාගෙන දඩයමේ යමින්ද, ඔරු පදිමින් ද, උත්සව පවත්වමින්ද ගෝරින් විනෝද වූයේ පැරණි මිතුරාට පෞද්ගලිකව හෝ උදව් කරන අටියෙනි
එහෙත් ගෝරින් බැන වැදීම හේතුවෙන් දැඩි සිත්වේදනාවෙන් සිටි යූඩෙට් සිය නිවසට පැමිණි දා හිසට වෙඩි තබා ගත්තේය
බලවත් ශෝකයට පත් ගෝරින් හිට්ලර් සමඟ ද කතිකාකොට ගෙන යූඩට් වෙනුවෙන් රාජ්‍ය අවමගුලක් සූදානම් කලේය
හිට්ලර්ද ඊට කැමතිවූයේ සැබෑ සිද්ධිය එළිදරව් වීමෙන් ඇති විය හැකි කැළල නිසා විය යුතුය
කල්නල්-ජනරාල් යුඩෙට් නව ගුවන් යානයක් අත්හදා බලමින් සිටියදී වූ අනතුරකින් මිය ගිය බව ජර්මන් ගුවන්විදුලිය කීය
තම හොඳම මිතුරා අහිමී වීයයි ගෝරින් අවමඟුල් උත්සවය අමතා කඳුළු සලන අතර වියැකී ගිය තම පැන්සර් කණ්ඩායම හැකි පමනින් සංවිධානය කොට ගෝර්කි නගරය දෙසට ගමන් කිරීමට තැත් කල ගුඩේරියන් ගේ 2 වන පැන්සර් කණ්ඩායමේ 17 වන ඩිවිෂනයට ටී-34 යුද ටැංකි විසින් එල්ලකල දැවැන්ත  ප්‍රහාරයකට මුහුණ දීමට සිදුවිය
තම සතුරා ක්‍රීඩාවේ නීති රීති කෙමෙන් ප්‍රගුණ කරමින් සිටින බව ගුඩේරියන් පවා අමනාපයෙන් වුව පිළිගත්තේය
ඔහු දුටුවේ සටනේ මෙහෙයුම් හා උපායමාර්ගික වාසිය තවදුරටත් තමා සතු නොවන බවය
ජර්මන් ඉදිරි ගමන අතිශය සෙමින් සිදු වුවද දැන් මොස්කොව් නගරය හා ඔවුනතර දුර සැතපුම් 50 ක් පමණි
එහෙයින් නොවැම්බර් 23 දා මධ්‍යම බල ඇණියේ 3 වන පැන්සර් කණ්ඩායම ක්ලින් නගරය අත්පත් කොටගත් බව ඇසූ ස්ටාලින් පෙරමුණ භාර සෝවියට් ආඥාපති ජෝර්ජි කොස්තන්තිනෙවිච් සුකොව් දුරකථනයෙන් ඇමතීය
“සුකොව් සහෝදරයා, මට කණගාටුයි මෙහෙම අහන්න වීම ගැන
නමුත් තමුසෙට විශ්වාසද අපට මොස්කොව් රැකගන්න පුළුවන් කියලා
කොමියුනිස්ට් වාදියෙක් වගේ අවංකව පිළිතුරු දෙනවා
” ස්ටාලින් තම විශ්වාසවත්ම ජනරාල් තැනට අණ කලේය
“පුළුවන් ස්ටාලින් සහෝදරයා
නමුත් අපට තව හමුදා කණ්ඩායම් දෙකකුත්  අතිරේක යුද්ද ටැංකිත් උවමනායි
”
“තමුසෙගෙ ආත්ම විස්වාසයට ස්තුතියි,” ස්ටාලින් මිතුරු ලෙස කීය
“සෙනෙවි මණ්ඩලයට කතා කරල සංචිත වලින් උවමනා හමුදා කණ්ඩායම් ඉල්ල ගන්නවා
නමුත් තමුසෙට තවම යුද්ද ටැංකි දෙන්න පුළුවන්කමක් නැහැ
” 
දැඩි ශීතලේ ඉබි ගමනින් ගෝර්කි නගරය දෙසට ගාටන ගුඩේරියන් ගේ පැන්සර් කණ්ඩායමට නොවැම්බර් 27 වැනිදා රුසියානුවෝ යලි පහර දුන්හ
එය කෙතෙක් ප්‍රබල වීද යත් 17 වන පැන්සර් ඩිවිෂනයට ටූලා නගරයේ වැටලීම හැර දැමීමට සිදුවිය
ගුඩේරියන් යලි ඉදිරියට යාමට තැත් කලද එය සාර්ථක වූයේ නැත
ඔහුගේ භටයෝ දුර්මුඛව සිටියහ
දැවැන්ත උගුලක් තුල සිරවී ඇතැයි යන හැඟීම බොහෝ ජර්මන් නිළධාරීන් තුල විය
එදිනම මධ්‍යම බල ඇණියේ 4 වන පැන්සර් කණ්ඩායම අගනුවරට සැතපුම් 22ක් දුරින් වූ මොස්කොව්-වොල්ගා ඇල මාර්ගය හරහා වැටෙන පාලම අත්පත් කොට ගත්තද රුසියානුවෝ මෙහා ඉවුරේ සිට තදින් පහර දීම නිසා යලි පසු බැසීමට සිදුවිය
නොවැම්බර් 29 දා නැවතත් නැගෙනහිර ප්‍රසියාවේ සිය මූලස්ථානයට පැමිණි මොහොතේ පටන් හිට්ලර්ට අසන්නට ලැබුන පුවත් එතරම් සුභදායී ඒවා නොවේ
ජර්මන් හමුදා රස්ටොව් නගරයෙන් පසුබසිමින් සිටින බව ඔහුට අසන්නට ලැබිණ
ඔවුනතර තම පෞද්ගලික එස්. එස්. ඩිවිෂනය වූ ‘ලයිබ්ස්ටැන්ඩර්ට් ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්’ බල ඇණියද වීම ඔහුගේ විශේෂ කෝපයට හ්තු වූ බව නොකිවමනාය
ඔහු ප්‍රතිචාර දැක්වුයේ ජර්මන් දකුණු දිග බල ඇණිය භාරව සිටි ජනරාල්ෆීල්ඩ්මෂල් ජෙරාඩ් වොන් රන්ස්ටඩ්ට් තනතුරෙන් පහ කරමිනි
දෙසැම්බර් 01 දා තෙමේම පෙරමුණට ගොස් සියැසින් තත්වය දැක බලා ගත් පසු රස්ටොව් නගරයෙන් පසු බැසීම සාධාරණ බවට හිට්ලර් එකඟ වුවද ඔහු රන්ස්ටඩ් යලි තනතුරේ පිහිටවූයේ නැත
මෙ වනවිට මොස්කොව් හි උෂ්ණත්වය හිමාංකයට පහලින් අංශක 40කි
උතුරේ හා දකුණේ දැඩි රුසියන් ප්‍රතිරෝධනය හමුවේ ඉදිරි ගමන ඇණහිට තිබූ හෙයින් මින්ස්ක්-මොස්කොව් ප්‍රධාන මාර්ගය ඔස්සේ 4 වන පැන්සර් කණ්ඩායම යොදවා නැවත නගරයට පහර දීමට එදින තවත් උත්සාහයක් දැරිණ
එයද සාර්ථක වූයේ නැත
සැතපුම් 18ක් තරම් අගනුවර සමීප වූ එක් ඔත්තු බලන කණ්ඩායමක් තම ක්ෂෙත්‍ර  දුරදක්න තුලින් ක්‍රෙම්ලිනයෙන් නිකුත්වන ආරක්ෂක වෙඩි මුර වල දීප්තිය තමා දුටු බව වාර්තා කලද ඔවුන්ට පසු බැසීමට සිදුවූයේ දැඩි හිමකුණාටු හා පාටිසාන් වරුන්ගේ තර්ජන හේතුවෙනි
ඉදිරි ගමන මුළුමනින් ඇණ හිට තිබූ සමස්ත ජර්මන් පෙරමුණ දෙසැම්බර් 04 වැනිදා ආරක්ෂක අඩියකට පිවිසියේය
එහෙත් තව පැය ගනනකින් උදා වීමට නියමිත ඒ මහා ව්‍යසනය දැඩි ශීතෙන් හා සැපයුම් හිඟයෙන් පෙලෙමින් සිටි සෙබළුන් වත් ඔවුන්ගේ නිළධාරීන් වත් සිහිනෙනුදු අපේක්ෂා කළ තත්වයක් නොවේ

(c) Chamara Siriwardene

වලසා හිට්ලර්ට පහර දේ (1941 දෙසැම්බර් -1942 මාර්තු)
ගිම්හානයේ  සිට පුරා පස් මසක් නොකඩවා පහර දෙමින් මොස්කොව් නගරයේ ගේට්ටු අභියසටම ලඟාවූ ජර්මන් පෙරමුණ සතු ප්‍රහාරක ශක්තිය 1941 දෙසැම්බර් මුල වන විට සිඳී  ගියේය
දරුණු රුසියන් සිසිරය කෙමෙන් උත්සන්නවේ
උෂ්ණත්වය සෘනාංක 40 පසුකොට තව දුරටත් පහල වැටිණ
පොළොව මත වූ හිම තට්ටුවේ ඝනකම මීටරයකි
මේ වන විට පෙරමුණු අණදෙන නිළධාරීන්ගේ සිතට වද දුන් ගැටළුව වූයේ සැතපුම් කිහිපයක් එපිට පෙනෙන නොපෙනෙන මානයේ ඇති සතුරු අගනුවර අත්පත් කරගැනීම නොව කටුක දේශගුණය පහවී ප්‍රමාණවත් සැපයුම් ලැබෙන තෙක් වඩාත් ආරක්ෂිත සීමාවකට පසු බැසීමය
එහෙත් පෙරමුණේ සැබෑ තත්වය ගැන අවබෝධයක් නොතිබූ හිට්ලර් ගේ දැඩි නියමය වූයේ හමුදාව අඩියක් හෝ පිටුපසට නොගත යුතු බවයි. අර්ධ මානව ගෝත්‍රිකයන් පිරිසක් හමුවේ මෙසේ දෙවැනි වීම ආර්යන් වරුන්ට තරම් නොවේ
ජර්මන් සෙනෙවි මණ්ඩලයේම ගනන් මිමි ප්‍රකාර  සිය අවසන් සංචිතයෙන් සටන් වදින රතු හමුදාව සතුව තවත් භටයන් 90,000 කට හා යුද ටැංකි 150 ඉක්මවන ශක්තියන් තිබිය නොහැක
“රුසියන් කාරයො තවත් ඉතුරු වෙලා නැහැ
” හිට්ලර් ගුගුලේ මේසයට මිටින් ගසමිනි
අනතුරුව ඔහු මෝල්ගස් ගිල්ලාක් මෙන් සීරුවෙන් සිටින ජනරාල් වරුන් දෙස පිළිකුල් සහගත බැල්මක් හෙලයි
ජුන්කර් වරු වන මොවුන් රුසියාව සමඟ යුද වැදීමට යටි සිතින් අකැමැති බව ඔහුට රහසක් නොවේ
එහෙයින් නැගෙනහිර යුද්ධයෙන් කර ඇරීමට ඔවුන් තැත් කරන්නේය යන සැකය ඔහු තුල ඇත
මේ කිසිත් නොදත් ලෝකයා අකැමැත්තෙන් වුව සූදානම් වූයේ හිට්ලර් රතු චතුරස්‍රයේ ජයපැන් බොනු දැකීමටය
හාස්කමකින් මිස අන් ලෙසකින් දැන් රුසියන් වලසා විනාශයෙන් මුදා ගනු බොරු යැයි කියමින් බටහිර පුවත්පත් මුර ගෑහ
ඉතිහාසය පුනරාවර්ථනය වන්නේ එකම මුහුණුවරින් නොවේ
1759 සත් අවුරුදු යුද්ධයේදී රුසියානුවෝ බර්ලිනයේ ගේට්ටුව දක්වා පැමිණි මොහොතක නොසිතූ ලෙස යුද්ධය අවසන් වූයේ සාර් රැජිණිය හදිසි‍යේ මිය යාම නිසාය
පරාජය අභිමුව සිටි ප්‍රසියාවේ මහා  ෆ්‍රෙඩ්රික් එය ‘බ්‍රැන්ඩන්බර්ග් හි හාස්කම’ ලෙස හඳුන්වමින් එකල බොහෝ උදම්  ඇනීය
1941 මොස්කොව්හි එවන් හාස්කමක් සිදු වූයේ නැත
හිට්ලර් වෙනදාටත් වඩා යහතින් සිටියේය
එහෙත් අරුමය වූයේ මරණාසන්නව පණ අදිමින් සිටින්නේ යැයි කියනු ලැබූ වලසා එක්වර හිම ගසා දමා නැගී සිටීමයි
දෙසැම්බර් 05 දා හිමපතනය උච්චාවස්ථාවේ දැවැන්ත රුසියන් ප්‍රතිප්‍රහාරය ආරම්භ විය
ආර්ක්ටික් දේශගුණය යටතේ පුහුණුව ලැබූ අති දක්ෂ සයිබීරියන් කොමන්ඩෝ භටයන් පෙරටු කොට ගත් මෙම ප්‍රහාරයට රතු හමුදා ඩිවිෂන 100ක් යුද ටැංකි 3000ක් හා ගුවන්යානා 1000 සහභාගී වූහ
සෝවියට් යුද යන්ත්‍රයේ සැබෑ මානයන්ට පමණක් නොව ජර්මන් ඔත්තු සේවයට සිදුවී තිබූ වරදේ පරිමාණයටද එය කදිම උදාහරණයක් විය
වඩාත්ම කලබල වූයේ සෙනෙවි මණ්ඩලයයි
රුසියන් යුද්ධය සිය ශිල්පීය ඥානයට ගෝචර නොවන වග ඔවුන් කල් ඇතිවම හිට්ලර්ට අනතුරු ඇඟවූවා නොවේද
මොස්කොව් නගරය වටා එලූ ජර්මන් වලල්ල ස්ථාන රැසකින් සිදුරු කොට තිබූ හෙයින් සමස්ථ පෙරමුණ වඩා ආරක්ෂිත සීමාවක් කරා පසු පසට ගැනීම මැනවයි අණදෙන නිළධාරීහූ එකා මෙන් කියා සිටියහ
දැඩි ශීතලට හසුව ගල් වී සිටි ජර්මන් භටයන් බඩ කට පුරා කා, වොඩ්කා බී, ලෝම හිම කබා හැඳගත් සයිබීරියානුවන් හා කොසාක් වරු සමග කෙසේ නම් සටන් වදින්නද
ටූලා නගරයේ සිටි සෝවියට් 50 වන හමුදාව තම 2 වන පැන්සර් කණ්ඩායමෙන් කොටසක් වට කිරිමට තැත් කිරීම නිසා ගුඩේරියන් සිය පෙරමුණත් රැගෙන මරුකටින් ගැලවෙනු පිණිස ගිණිකොණ දෙසට පසු බැස්සේය
මධ්‍යම පෙරමුණේ 3 වන හා 4 වන පැන්සර් කණ්ඩායම්වල තත්වය ද ඒ හා සමාන විය
පසුදා හවායි දූපත් හි පර්ල් වරායේ පිහිටි සිය යුද කඳවුරට බෝම්බ දැමීමේ සිද්ධිය මත එක්සත් ජනපදය ද යුද්ධයට පසුදා සම්බන්ධ වූවාය
විස්මයට පත් හිට්ලර් ලහි ලහියේ බර්ලිනයට ගොස් පපර්ලිමේන්තුව රැස් කොට අක්ෂ ගිවිසුම ප්‍රකාර එක්සත් ජනපදය විරුද්ධව යුද ප්‍රකාශ කලද තම ආරම්භක මෙහෙයුම් ඈත පෙරදිගට සීමා කල වොෂින්ටනය 1944 වනතුරුම යුරෝපීය වේදිකාවට සක්‍රියව දායක වූයේ නැත
“දැන් ඉතින් බයවෙන්න දෙයක් නෑ
අපි මේ මිත්‍රකම් කම් පවත්වන්නෙ අවුරුදු 3000ක් අපරාජිත ජාතියක් එක්ක
” එහෙත් නැගැනහිර යුද්ධය සඳහා නම් ඔහු මේ අපරාජිත ජපනුන්ගෙන් ලද සහායක් නැති
බර්ලින‍යේ දින කිහිපයක් ගත කිරීමෙන් අනතුරුව නැගෙනහිර පෙරමුණේ ‘ප්‍රශ්නයක්’ ඇතිවි ඇති වග ගොබ්ල්ස්ට පැවසූ හිට්ලර් දෙසැම්බර් 16 දා නැවත ‘වෘක ලෙන’ බලා පිටත් විය
හිට්ලර් එන තුරු මඟ බලා සිටි හමුදාපති වෝල්තර් වොන් බ්‍රෝරෝෂිච්ට් අයැද සිටියේ මධ්‍යම පෙරමුණේ සාමුහික පසු බැසීමක් සදහා අවසර දෙන ලෙසයි 
“මොනවා
පහු බහින්න
පස් කාල මළත් එක අඩියක් හොල්ලනව නෙවෙයි කවුරුවත් හෙම තේරුණාද
හමුදාපති සිය තට්ටය අත ගෑවේය
නොවැම්බරයේ සිට හෘදයාබාධයකින් පෙළෙන ඔහුට මෙම ආතතිය තවදුරටත් ඔරොත්තු නොදේ
“මගේ නායක තුමනි සමහර කණ්ඩායම් දැනටමත් පසු බසිමින් ඉන්න නිසා” ඔහුට අහවර කිරීමට ඉඩක් නොලැබිණ
“කොහොමද එහෙම පහු බහින්නෙ
කාගෙන් අහලද
” හිට්ලර් මධ්‍යම පෙරමුණේ ආඥාපති ෆෙඩෝර් වොන් බොක්  එකෙනෙහිම තනතුරින් පහ කලේය
“බැරි නම් තමුසෙත් අස්වෙනවා
” ඔහු අසරණ හමුදාපතිට සත්තම දැමීය
පසු නොබසින ලෙස හිට්ලර් කල නියෝගය පෙරමුණු මූලස්ථානයට යැවූ වොන් බ්‍රෝරෝෂිච්ට් දෙසැම්බර් 19 දා ‘සෞඛ්‍ය හේතූන්’ මත ඉල්ලා අස් වූ බව වාර්තා විය
හිට්ලර් හමුදාපති ධුරය සියතට ගත්තේය
“මේක මහ ලොකු දෙයක් නෙවෙයි
මේ වෙනකනුත් වැඩ ටිකෙන් බාගයක් කලේ මම
” ඔහු කීවේ හමුදාවේ මාණ්ඩලික ප්‍රධානී හැල්ඩර් ටීය
එය සත්‍යයකි
වොන් බ්‍රෝරෝෂිච්ට්  තැපැල් පියුන් කෙනෙක් තරමටවත් නොතැකූ හිට්ලර් පෙරමුණට සෘජුව අණදෙන්නේ සති කිහිපයක පටන්ය
“හමුදාපතිගෙ  කාර්යභාරය වෙන්නෙ මූලස්ථානෙට වෙල සිතියම් අත ගගා ඉන්න එක නෙවෙයි නියම ජාතික සමාජවාදී පන්නයට හමුදාව පුහුණු කරන එක
මට ඕන විදියට ඒ වැඩෙ කරන්න පුළුවන් කිසිම ජනරාල් කෙනෙක් නැහැ
”    
ගුඩේරියන් ‘වෘක ලෙන’ ට කැඳවන ලද්දේ පසුවදාය
සෙනෙවි ම්ණ්ඩලයේ සහායක් තමාට අපේක්ෂා කල නොහැකි බව දැන සිටි ඔහුට හිට්ලර් ගේ ආකල්පය පෙර මෙන්  අනුග්‍රහශීලී නොවන බවද පෙණින
එහෙත් හේ පසුබට නොවීය
තම හමුදාව මුහුණ පා සිටි ඛේදජනක තත්වය පැහැදිලි කල ගුඩේරියන්, සූෂා සහ ඕකා ඉවුරු ඔස්සේ පිළියෙල කරන වඩාත් ආරක්ෂිත සීමාවක් දක්වා පෙරමුණ පසුපස ගෙන යාමට යලිත් අවසරය පැතුවේ අන් විකල්පයක් නැතිබව පැහැදිලි කරමිනි
“බෑ බෑ
තව ඒක අඟලක් වත් පස්සට යන්න තහනම්
දැනට ඉන්න තැන්වල වහාම ස්ථානගත වෙන්න ඕන
”
ශීතල නිසා පොළොව මීටර් 2 පමණ යටට මිදී ගල්වී ඇති හෙයින් කැනීම් කල නොහැකි බව ගුඩේරියන්ගේ පිළිතුර විය
“එහෙනම් හොවිට්සර් වෙඩි දාල පුපුරවනවා
පලවෙනි ලෝක යුද්දෙදි අපි කරෙත් එහෙම තමයි
”
තමා සතුව ප්රරමාණවත් උණ්ඩ නොමැති බවත් රුසියාවේ දේශගුණය බටහිර යුරෝපයට සමකොට නොහැකි බවත් ගුඩේරියන් පෙන්වා දුන්නේය
එහෙත් හමුදාව දැන් සිටිනා ස්ථාන වල වාඩිලා ගතයුතු බව හිට්ලර්ගේ තීරණය විය
ගුඩේරියන් ද අත හැරියේ නැත
නුසුදුසු භූමියක සටන් වැදීම මගින් කනිෂ්ඨ නිළධාරීන් හා භටයන් විශාල පිරිසක් අහිමිවිය හැකි බව හේ කීය
පලමු ලෝක යුද්ධයේද සිදු වූයේද එයම නොවේද
එවන් හානි පිරි මැසීම අසීරුය
“තමුසෙ හිතන්නෙ මහා ෆ්‍රෙඩ්රික් ගේ හේවායොත් මැරෙන්න බය උනා කියලද
ඒ මිනිස්සුන්ටත් ජීවිත ආසාව තියෙන්න ඇති
ඒත් රජ්ජුරුවො ඔවුන්ට අණ කලා තමගේ ජීවිත පරිත්‍යාග කරන්න කියල
ඒ වගේ මටත් පුළුවන් ඕනම සොල්දාදුවෙකුගෙන් ඒ වගේ ඉල්ලීමක් කරන්න
”
ගුඩේරියන් යලි විරුද්ධ විය
රට වෙනුවෙන් දිවි පිදීම හොඳය
නමුත් නිස්සාරනේ ජීවිත කැප කිරීම අපරාධයකි
මේ අසා කෝපවූ හිට්ලර් ගුඩේරියන් පමණට වඩා සෙබළුන්ට සමීප වීම නිසා මේ තත්වය ඇති වී ඇති බවට බවට චෝදනා කලේය
“ මිනිස්සු අතේ දුරින් තියාගන්නවා
එතකොට තමුසෙ ඔයිට වඩා හොඳින් දේවල් පෙනේවි
”
“මගේ නායක තුමනි, මම කොහොමද එහෙම කරන්නෙ
දවසට සෙබළු කී දෙනෙක් හීතලට අහුවෙල මැරෙනවද
”
“ ඒ බොරු
” හිට්ලර් බෙරිහන් දුනි
“මුළු හමුදාවටම ඕන ශීත ඇදුම් නිකුත් කරලයි තියෙන්නෙ
” 
නිකුත් කල බව සැබෑවකි, ගුඩේරියන් කීය
එහෙත් එකක් වත් පෙරමුණට නම් ලැබී නොමැත
“එවන්න කෝච්චි නෑ කියල ඔක්කොම වොර්සෝ නගරයේ අන්න ගොඩ ගහල තියනවලු” 
“තමුසෙගෙ හමුදාවෙ සටන් කරන්න මිනිස්සු නෑ
වැඩි හරියක් ඉන්නෙ සැපයුම් අංශ වල” හිට්ලර් ද චෝදනා කලේය
ගුඩේරියන් කීවේ තම හමුදාවේ වාහන වැඩි හරියක් අක්‍රිය වී තිබීම ඊට හේතුව බවයි. එකම විසඳුම දුම්රිය ගමනාගමනය යථා තත්වයට පත් කිරීමය
“අනිත් එක මම දැක්කා පුවත් පටයක (newsreel) මම දැක්කා නැගෙනහිර පෙරමුණේ සෙබළුන්ට නිකුත් කරල තියන උපකරණ
ඒ එකක්වත් අපිට ලැබිල නෑ
අනිත් එක මම ඉල්ලීමක් කරන්න කැමතියි සෙනෙවි මණ්ඩලයට රුසියන් පෙරමුණේ අත්දැකීම් ඇති නිළධාරීන් කිහිප දෙනෙකුත් පත් කරන්න කියලා
අපි එවන පණිවුඩ සමහර වෙලාවට වැරදි විදියට අර්ථ කථනය වෙන්න  හේතුව සැබෑ තත්වය පිළිබධ අවබෝධයක් නැති නිසා
”
“එහෙම කරන්න බැහැ
” හිට්ලර් කොටින් කීය
පැය පහක නිශ්ඵල ඉදිරිපත් කිරීමකින් පසු පෙරලා පෙරමුණට පැමිණි ගුඩේරියන්ට හිට්ලර් නියම කල අන්දමට ආරක්ෂක සීමා ඉදි කිරීමට අවස්ථාවක් ලැබුනේ නැත
නත්තලට පෙර දින  යලි පහර දුන් රුසියානුවෝ චර්න් නගරය අත්පත් කොට ගත්තෙන් ඔහුගේ 10 වන යාන්ත්‍රික පාබල ඩිවිෂණය වැටලීමේ තර්ජනයට මුහුන පෑවේය
එහෙයින් හිට්ලර්ගේ නියෝගයට විරුද්ධව යමින් කලින් සිතූ අන්දමට සූෂා සහ ඕකා ඉවුරු දක්වා ඔහු පසු බැස්සේය
එහි ප්‍රථිපලය කුමක් වනු ඇත්දැයි නොකිවයුතු මනාය
ජර්මන් හමුදාවේ යුද ටැංකි විශේෂඥයා වූ ගුඩේරියන් තනතුරින් පහ කෙරුණ බවට රේඩියෝ පණිවුඩයක් පසුදා ලැබිණ
නිදහසට කරුණු විමසන ලද්දේ ඔහුගෙන් පමණක් නොවේ
පරාජයට හේතුව ‘සිවිල් නායකත්වය’ යැයි පැවසූ දක්ෂ යුද ටැංකි අණදෙන්නෙකු වූ එරිච් හොප්නර් ඔහු දැරූ ජනරාල් නිළයෙන් ද පහකල හිට්ලර් ඔහුට යලි නිළ ඇදුම් ඇදීමේ හා විශ්‍රාම වැටුප්  ලැබීමේ හිමිකම් පවා තහනම් කලේය
සැතපුම් 100-250 දක්වා පසුපසට තල්ලු වූ ජර්මන් පෙරමුණ අවසානයේ 1942 මාර්තුවේ ස්ථාවර වූයේ රුසියානුවන්ගේ ප්‍රහාරයේ ගාමක ශක්තිය සිීඳී ගිය විටයි
ඒවන විට මොස්කොව් නගරයට එල්ලවී තිබූ හදිසි තර්ජනය පිසලා අවසන්ය
බාබරෝසා මෙහෙයුම නිසා ජර්මන් හමුදාවට අහිමිවූ භටයන් ගණන දහතුන් ලක්ෂයකි
වල්මත් ව තැන තැන සැඟව සිටියදී නගර වාසින් විසින් අල්ලා ගත් ජර්මන් භටයන් පිරිසද සුළුපටු නැත
රුසියන් භටයන් අට ලක්ෂයක් මියගොස් තිස් අටලක්ෂයක් සිරකරුවන් බවට පත් වූහ
එම සංඛ්‍යාලේඛණ පවා පරස්පරය
වියවුල්ය
එහෙත් ජර්මන් හමුදාව තවදුරටත් රුසියාව අභ්‍යන්තරයේ සිටියේය
ඒ දරුණු සිසිරය තුල ජර්මන් පෙරමුණ රැකුණේ තම ‘අයෝමය අධිෂ්ඨානය’ නිසාවෙන් යැයි කී හිට්ලර් 1942 නැගෙනහිර යුද්ධය අවසානයක් කිරීම තම ඉලක්කය බව ගෝරින්ට කීය
මේ දිනවල ඔහු සිටියේ තවත් යෝධ ප්‍රහාරයකට අර අඳිමිනි
මේවා බලමින් තවදුරටත් බර්ලිනයේ විසීමෙන් ඵලක් නැතැයි සිතූ ගුඩේරියන් පදිංචිය පිණිස ඔස්ට්‍රියාව කිට්ටුවෙන් ඉඩමක් බැලූ බව හිට්ලර්ට ආරංචි විය
“ගුඩේරියන් මොකටද එහේ යන්නෙ
එයා යන්න ඕන තමන්ගෙ ගම් පලාතට
” අපරාදේ නොකියන්න ගුඩේරියන්ට නැගෙනහිර ප්ර්සියාවෙන් ගොවිපොලක් ප්‍රදානය කිරීමට ද ඔහු කටයුතු කලේය
තම ක්ෂෙත්‍ර නිළ ඇඳුමට සමු දුන් ජර්මන් යාන්ත්‍රික යුද උපාය ශිල්පී  කල්නල්-ජනරාල් හයින්ස් ගුඩේරියන් ‘ගොවි මහත්මයෙක්’ බවට පත් විය
(c) Chamara Siriwardene

හිට්ලර් නම් නොපසුබට මිනිසා (1941 මාර්තු-ජුනි)

බාබරෝසා ක්‍රියාන්විතය රුසියානුවන්ට බොහෝ පාඩම් ඉගැන්වීය
ඉලක්කය දිනාගැනීම සඳහා  ප්‍රමාණවත් තරම් බලයක් නාභි ගත කිරීමෙන් තොරව සතුරු පෙරමුණ තුලට ගැඹුරට කාවැදීමට තැත් කිරීම අනර්ථකාරී බවත්, පාබල හමුදා ප්‍රහාර වලදී පෙරටු බලය ලෙස කම්පන හමුදා (Shock troops) ඒකක  යෙදවීම වඩා ඵලදායී බවත්, ව්‍යාකූල අණදෙන ව්‍යුහය වඩාත් සරල කිරීමෙන් බල ඇණි මෙහෙයවීම වඩාත් පහසු වන බවත් ඔවුහු නොපමාව උගත්හ
ස්ටාලින් පවා සිය ඉහල අණදෙන කෙරේ කිසියම් විශ්වාසයක් ඇති කොට ගත්තේය
හිට්ලර් උගත්තේ වෙනම පාඩමකි
“අපරාදෙ අපිට තිබුනෙ මුලින් ලෙනින්ග්‍රාඩ් පැත්තයි යුක්රේනෙයි අල්ලන්න” ඔහු තම අජුටන්ට් තැන හා කියමින් පසු තැවිලි විය
“ඊට පස්සෙ ඒ දෙපැත්තෙන්ම ගහලා ලේසියෙන් මොස්කොව් අල්ලන්න  තිබුනා
”      
යුද්ධයේ බර දැන් ජර්මනියට වැඩි වැඩියෙන් දැනේ
සතුරා සමූලඝාතනය කොට සති අටෙන් අහවරක් කිරීමට සිතූ යුද්ධය දැන් තවත් වසරකට දික් ගැසී ඇත
ඊට අමුද්‍රව්‍ය, ඉන්ධන මිනිස් බලය හා ආහාර‍ පාන උවමනා වනවා පමණක් නොව හිතකර දේශපාලන වාතාවරණයක්ද පවත්වාගෙන යා යුතුය
අක්ෂ පාක්ෂික මිතුරන්ගෙන් යුද්ධයට ඒ හැටි ලැබෙන සහායක් ද නැත
පෙරමුණු තුනම ඔස්සේ නැවත පහර දීමට තරම් හැකියාවක් හමුදාවට තවදුරටත් නොමැති බව ද ඔහුට වැටහිණ
බාබරෝසා ක්‍රියාන්විතය සඳහා යොදාගත් ඩිවිෂන 153 න් මේ වන විට සටන් කිරීමට සූදානම් තත්වයක සිටියේ 60කි
හමුදාපති, පෙරමුණු ආඥාපතිවරු,  කෝර්ප්ස් හමුදා හා ඩිවිෂණ මට්ටමේ අණදෙන නිළධාරීන් ඇතුලු 35 දෙනෙක් තනතුරු වලින් ඉවත් කරනු ලැබ සිටියහ
තවත් අක්ෂ හමුදා ඩිවිෂණ කිහිපයක් ඉල්ලා හංගේරියාවට හා රොමේනියාවට ජනරාල්ෆීල්ඩ්මාෂල් කීටල් පිටත් කල හේ පැවති තත්වය යටතේ සමස්ථ ශක්තිය දකුණු දිග පෙරමුණ ඔස්සේ නාභි ගත කොට 1942 වසර තුල  කොකේසස් හි තෙල් ආකර ටික අත්පත් කොට ගැනීම මැනවයි සිතීය
ජනවාරි අග ඔහු ගෝරින් රෝමයට පිටත් කොට හැරියේ මොස්කොව් හි පසු බැසීම නිසා මුසෝලිනි තුල ඇතිවූ කිසියම් බියක් හෝ සැක සාංකාවක් ඇති වීනම් එය දුරලීමටය
ගෝරින් එවැනි වැඩට දක්ෂයෙකි
හේ දින කිහිපයක්ම ඉතාලියේ සාප්පු සවාරි ගියේය
මුසෝලිනිට හිසරදයක්ව තිබූ මෝල්ටාවේ බ්‍රිතාන්‍ය කඳවුරු වලට ‘අද හෙටම’ බෝම්බ දැමීමටද ඔහු පොරොන්දු  විය
නැගෙනගිර පෙරමුණේ සැලසුම් කෙරෙන නව ප්‍රහාරය සම්බන්ධ සාකච්ඡාවක් සඳහා අවි ආයුධ හා කර්මාන්ත ඇමති ආචාර්ය ටොඩ්ට් හිට්ලර් හමුවීමට ‘වෘක ලෙන’ට පැමිනියේ ඒ අතරය
හිට්ලර් සිටියේ තම නිර්මාණ ශිල්පී ඇල්බර්ට් ස්පීර් සමඟ  ක්‍රිමියාව හා කොකේසස් දක්වා දිවෙන අනාගත මහා මාර්ගය සැලසුම් කරමිනි
ආ කාරණය නිමවා පෙරලා බර්ලිනය බලා යාමට පෙර ටොඩ්ට් තමා සමඟ ගමනට එකවන මෙන් ස්පීර්ටද ආරාධනා කලේය
ඔව්හු මිතුරෝ වූහ
විටෙක වාසනාව එන්නේ හිරිහැරයක වෙසිනි
වෙහෙසට පත්ව සිටි ස්පීර් අවසන් මොහොතේ තම ගමන කල් දැමුවේය
ආපසු යන අතර ගුවන් යානය අනතුරට පත්වීමෙන් ටොඩ්ට් මරුමුවට පත්විය
ටොඩ්ගේ මරණය හිට්ලර්ගේ වැඩ පිළිවෙලට මරු පහරකි
හේ බොහෝ දුක් විය
එහෙත් වාසනාව තවමත් තමා හඹා එන බව 36 හැවිරිදි ස්පීර්ට වැටහුනේ අබෑර්තු වූ කැබිනට් මට්ටමේ තනතුරට හිට්ලර් විසින් තමා පත්කොට ඇති වග දැනගත් විටය
දක්ෂ සංවිධායකටකු වූ ඔහු කෙරේ හිට්ලර් තැබූ විශ්වාසය අපතේ නොගියේය
ස්පීර් ගේ කාර්ක්ෂම බව හා කැපවීම නොවන්නට ජර්මනිය වඩාත් ඉක්මනින් යුද්ධය පරාජය වීමට ඉඩ තිබිණ
මොස්කොව් අසලින් පසු බැස ගියද බටහිර රුසියාව තවමත් තිබුනේ ජර්මන් පාලනය යටතේය
මේ හේතුවෙන් එස්. එස්. නායක හයින්රිච් හිම්ලර්ට ත් වඩා බොහෝ වැඩ වැඩි ඔහුගේ කදිම සහායකයා වූ රයින්හාර්ඩ්ට් හයිඩ්රිච් ටය
‘යුදෙව් ගැටළුව සඳහා අවසන් විසඳුම’ යන වැඩසටහන යටතේ රයික් රාජ්‍යයේ දේශ සීමා තුල වෙසෙන සියළු යුදෙව්වන් පිටුවහල් කොට විනාශ කොට දැමීමට සැලසුම් සකස් කල ඔහු සිත්පිත් නැති පුද්ගලයෙකු ලෙස ප්‍රකට වුවද බුද්ධිමතෙකි
ජර්මනිය මුහුණ දෙන අභියෝහ හමුවේ මිනිස් බලය නිකරුණේ විනාශ කිරීම අපරාධයක් බවත්, යුදෙව්වන් අතර දක්ෂ ශිල්පීන් සිටින බවත් ඔහු දත්තේය
එහෙත් යුදෙව්වන්ට කිසිදු ‘වටිනාකමක්’ ලබා දීමට හිට්ලර් හා හිම්ලර් විරුද්ධ වූ හෙයින් ඔහු ගේ උපාය වූයේ සිරකරුවන් තම ජීවන පිරිවැය සඳහා ශ්‍රමයෙන් ගෙවිය යුතුය යන මැයෙන් ඔවුන්ගේ සේවය ලබා ගැනීමයි
ඒ සඳහා ලැට්වියාවේ රීගා, පෝලන්තයේ ඔෂ්විට්ස් ඇතුළු ස්ථාන 22 ක රඳවනු ලැබූවෝ එස්. එස්. සංවිධානයට අයත් කම්හල් හා වැඩ බිම් වල සේවයේ යොදවනු ලැබූහ
එහෙත් හයිඩ්රිච් ගේ දැක්ම නොතිබූ ඔහුගේ  කනිෂ්ඨයෝ හිම්ලර්ගේ නියෝග අකුරටම පිළිපදිමින් නිකරුනේ සිරකරුවන් මරා දැමූ බව සත්‍යයකි
ඇතැම් කඳවුරු වල මිය ගියවුන්ගේ සම් ගා හිසකෙස් පවා විවිධ නිෂ්පාදන වලට යොදා ගත්බවට සාක්ෂි ඇත
මෙ අතර හිම්ලර්ට සිදු වූයේ මහත් අකරතැබ්බකි
ඔහුගේ අනියම් බිරිඳ වූ හෙඩ්විග් පොටෑෂ් නම් තරුණිය පුතෙකු වැදුවාය
මවට හා දරුවාට පදිංචියට නිවසක් අවශ්‍ය වුවද ඒ සඳහා ඔහුට අතේ මුදල් නොතිබුනේය
සෙසු නාසි නායකයන් මෙන් නොව හිම්ලර් මුදල් ගණුදෙනු අතින් අතිශය විනයානුකූල පුද්ගලයෙකි
එස්. එස්. සංවිධානය සතු බිලියන ගණනක වත්කම් ඔහුර රිසි සේ පරිහරණය කිරීමට අවස්ථාව තිබුනද ඔහු කිසිවක් පෞද්ගලික ප්‍රතිලාභය සඳහා යොදා නොගත්තේය
ඔහු වඩාත්ම බිය වූයේ හිට්ලර් මේ පිළිබඳ දැන ගනු ඇතැයි සිතූ නිසාය
වරක් ගොබ්ල්ස් චෙක් ජාතික නිළියක් සමඟ පැටලී ඇති බවට ඔහුගේ බිරිඳ මැග්ඩා කල පැමිනිල්ල ඇසූ හිට්ලර් මැග්ඩා ගේ පැත්ත ගෙන එම සබඳතාව නතර නොකලහොත් නිලයෙන් පහ කරන බවට ගොබ්ල්ස්ට තර්ජනය කල බව ඔහු දනී
එහෙයින් හොර රහසේම පක්ෂ ලේකම් බෝමන් හමුවූ හේ මාසිකව වැටුපින් කපා ගැනීම සඳහා මාර්ක් 80,000 ක ණයක් ගෙන සිය පෙම්වතියට හා දරුවාට නිවසක් රැගෙන දුන්නේය
මාර්තුවේ ගොබ්ල්ස් කැඳවූ හිට්ලර් මහජනයා තුල යුද්ධය පිළිබඳ අසහනකාරී මානසික තත්වයක් ඉඩ ඇතැයි අනතුරු අඟවමින් එම තත්වය පිටුදැකීමට අවශ්‍ය ප්‍රචාරක වැඩපිළිවෙලක් සූදානම් කරන මෙන් උපදෙස් දුන්නේය
එහෙත් කර්මාන්ත ශාලා වලින් හමුදාවට මිනිස් බලය මුදා හල හැකි වනු පිණිස කාන්තා ශ්‍රමය නිෂ්පාදනයට දායක කොට ගැනිමට ගොබ්ල්ස් කල යෝජනාවට ඔහු අකැමැති විය
ජර්මන් කාන්තාව දරුවන් රැක බලාගෙන නිවසේ සිටිනු දැකීම තම අභිප්‍රාය බව ඔහු බොහෝ වතාවක් කියා ඇත
ඒ වෙනුවට ජර්මන් කාන්තාවට දරුවන් කෙරේ වැඩි කාලයක් ගත කල හැකි වනු පිණිස අත්පත් කොටගත් නැගෙනහිර පෙදෙස් වලින් නිරෝගී ගැහණු ලමුන් පන් ලක්ෂයක් ගෘහ සේවිකාවන් ලෙස ගෙන්වන ලෙස ඔහු ගොබ්ල්ස්ට නියම කලේය
කොකේසස් හි තෙල් ආකර ඉලක්ක කොට ගෙන දකුණු රුසියාවේ එල්ල කරන නව මෙහෙයුම පිළීබඳ ඔහු සෙනෙවි මණ්ඩලය හා සකච්ඡා කලේ 
අප්‍රේල් මාසයේය
දැන් වෙනදාට වඩා හෝදිසියෙන් සිටින මාණ්ඩලික ප්‍රධානී හැල්ඩර්ට මැයි මාසයේ යුක්රේකනයේ හාර්කොව් දිස්ත්‍රික්කයේ  සෝවියට් ඉහල අණදෙන මූලස්ථානය හෙවත් ‘ස්ටාව්කා’ ව තවත් මෙහෙයුමක් සඳහා සැරසෙන බවට හමුදා ඔත්තු සේවා වාර්තා කොට තිබිණ
යෝජිත ජර්මන් ගිම්හාන මෙහෙයුමේ මුල් අදියර ලෙස පෙර මෙම රුසියන් ප්‍රහාරය උකහා ගෙන සතුරා මවිතයට පත් කිරීමත්, 1942 වසරේ ද ජර්මනුන් මොස්කොව් නුවරම ඉලක්ක කොට ගනු ඇතැයි ස්ටාලින් මුලාකරමින් දකුණු දිග කලාපය අත්පත් කොට ගැනීමත්, හැල්ඩර්  ප්‍රමුඛ සෙනෙවි මණ්ඩලයේ මෙවර උපාය විය
එය 'නිල් මෙහෙයුම' (Operation Blue) ලෙස නම් කෙරිණ
දෙසැම්බරයේ ලද සාර්ථකත්වයෙන් කැලඹී සිටි ස්ටාලින් මෙහිදි රතු හමුදාවේ ශක්තිය පමණට වඩා තක්සේරු කල බව සෝවියට් ආඥාපති ජෝර්ජි සුකොව් පවසයි
තමා තවදුරටත් සටන් වදින්නේ ශීත සෘතුවේ අත් දුටුවාක් මෙන් වියැකී ගිය ජර්මන් ඒකක සමඟය යන වැරදි උපකල්පනයේ ස්ටාලින් මෙන්ම  ‘ස්ටාව්කාව’ ද පසු වීම මීට හේතුවිය
මැයි මාසයේ ඇරඹුන ඒ ඌන සම්බන්ධිත මෙහෙයුම සඳහා රුසියානුවන්ට තවත් බොහෝ දේ ඔවුන් උගත යුතුව තිබූ බව පෙනී ගියේ  ඇතැම් භට කණ්ඩායම් පෙරමුණට ලඟා වන විට මුල් ප්‍රහාරය ඇරඹී දින දෙකක් ඉකුත්ව ගොස් තිබූ නිසාය
මැයි 17 වැනිදා ඔවුනට වට කොට පහර දුන් ජර්මන්නු පස් දිනකින් පෙරමුණ මුළුමනින් වට කල අතර එය අවසන් වූයේ රතු හමුදාවට රයිෆල් බල ඇණි 3ක් යුද ටැංකි බල ඇණියක් ඇතුළු අණදෙන නිලධාරීන් රැසක් නිකරුණේ අහිමි කරවමිනි
එය ‘ස්ටාව්කාව’ උගත් තවත් මිල අධික ශාස්ත්‍රිය පාඩමකි
එහෙත් හාර්කොව් ජයග්‍රහණයේ ප්‍රීතිය හරිහැටි භුක්ති විදීමට හිට්ලර්ට අවස්ථාවක් ලැබුනේ ද නැත
මැයි අගදී ‘යුදෙව් ගැටළුව සඳහා අවසන් විසඳුම’ පිළියල කල හිම්ලර්ගේ සහකරුවා වූ එස්. එස්. ලුතිනන් ජනරාල් රයින්හාර්ඩ් හයිඩ්රිච් ප්‍රාග් අගනුවරදී පාතාල චෙක් සටන්කාමීන් විසින් එල්ල කල වෙඩි ප්‍රහාරයකින් මාරක තුවාල ලැබීම ඊට හේතුවයි. දින කිහිපයකින් හේ ජීවිතක්ෂයට පත් විය
බොහිමියාවේ ආන්ඩුකාර ජනරාල් පදවිය දැරූ හයිඩ්රිච් යුදෙව්වන් හා ජර්මන් විරෝධීන් අනුකම්පා විරහිතව මැඩළුවද,  සාමාන්‍ය නිකරුනේ හිරිහැර නොකලේය
ඒ වෙනුවට චෙක් කම්කරුවන් අතර ඔහු වඩා ජනප්‍රිය වූයේ නිෂ්පාදනය ඉහල දැමිමට හිංසාව වෙනුවට දිරි දීමනා ක්‍රමයක් හඳුන්වා දීම නිසාය
හයිඩ්රිච් හේ වැඩ පිළිවෙල නිසා බොහිමියානුවන් නාසි පාලනය කෙරේ පැහැදෙනු ඇතැයි බිය වූ බ්‍රිතාන්‍ය ඔත්තු සෙවය ඔහු ඝාතනය සඳහා චෙක් පාතාලයට උපකාර කල බවට මතයක් ඇත
තුන්වන රයික් රාජ්‍යයේම ආරක්ෂාව භාරව සිටි හයිඩ්රිච් සිය පෞද්ගලික ආරක්ෂාව ගැන කොහෙත්ම සැලකිලිමත් නොවූ අයෙකි
ඝාතනය වන විටද ඔහු ගමන් කරමින් සිටියේ විවෘත මෝටර් රථයක ආරක්ෂක භටයන් නොමැතිවය
ඔහුට සුළු තුවාල ලබා ගැලවීයාමට අවස්ථාව තිබුනද, සිය වාහනය නවතා ප්‍රහාරකයන් සමඟ පිස්තෝලයෙන් සටන් කිරීමට ඔහු සිතීය
“ සුළු පටු මිනිහෙක්ද අපිට නැතිඋනේ
මේ මිනිහට පිස්සුද මේ තරම් නොසැලකිලිමත් වෙන්න
” සිද්ධිය ඇසූ හිට්ලර් කෝපයෙන් කෑගසද්දී හිම්ලර් සිය මිතුරා සිහි කරමින් කඳුළු සැලීය
හයිඩ්රිච්ගේ මරණය මහත් ප්‍රීතියෙන් සැමරූ ඔහුගේ සතුරෝ එමගින් බොහෝ අසරණ සිර කරුවන්ට සෙත සැලසුන බව කීහ
එහෙත් සත්‍යය නම් බොහෝ යුදෙව්වන්ට සිය හැකියාවන් මත නිළ නොවන මට්ටමින් ජීවත්වීමට තිබූ අවස්ථාව එමගින් අහිමිවූ වගයි
එමෙන්ම බොහිමියාව තුල වූ සාමකාමී ජන ජීවිතයද එතැකින් අවසන් විය
හයිඩ්රිච් ගේ මරණයෙන් වියරු වැටුන එස්. එස්. සංවිධානයේ පලි ගැනීමට ලක් වූයේ අසරණ සිවිල් වැසියන් මිස ඝානකයන් හෝ ඔවුන්ගේ විදේශීය අනුග්‍රාහකයන් නොවේ
මේ අතර පැණී වරකා ගසටද හෙණ ගැසුවාක් මෙන් ගෝරින්ගේ කල දවසද අයහපත් වූයේ නොසිතූ විලසිනි
රාජකිය ගුවන් හමුදාවට අයත් යානා ‘සිය ගණනක්’ මැයි 31 දා කොලොන්ග් නුවරට බෝම්බ දැමීම නිසා නිවාස 45000 ක් විනාශ වූ බවට ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුකාරයා හිට්ලර්ට වාර්තා කිරීම ඊට හේතුවයි. වැල්ඩන්ස්ටයින් බලකොටුවේ පිහිටි තම මහ ගෙදරට වී මේ දිනවල සිටි ගෝරින් කේන්තියෙන් පුපුරන හිට්ලර් ගෙන් ලද ඇමතුම නිසා පුදුම විය
“අන්න අරෙහෙ කොලොන්ග් නුවරට සුද්දො බෝම්බ දානවා
තමුසෙ ඔහාට වෙලා ඉන්නවා
වෙලා තියන හානිය වත් දන්නවද
”
“මගේ නායක තුමනි, ආපු බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන්යානා 70න් 44ක්ම බිම හෙළුවා කියලා මට ගුවන් හමුදාව වාර්තා කලා
ඔය කියන තරම් හානියක් වෙන්න බැහැ
ඔය ආණ්ඩුකාරයගෙ බොරු
” 
“බොරු
බොරු කියන්නෙ තමුසෙගෙ ගුවන් හමුදාව. හොයල බලනවා හරියට
” හිට්ලර් රිසිවරය තැබුවේය
ගෝරින් කලේ ප්‍රාදේශීය  ආන්ඩුකාරයාට දුර ඇමතුමක් ගෙන ලුණුඇඹුල් ඇතිව දෙසීමයි
“තමුසෙ කොහොමද නායක තුමාට වාර්තා කරන්නෙ ගුවන් යානා සිය ගණනක් කියල
තමුසෙ ගණන් කරාද එලියට බැහැල
වහාම නිවැරදි වාර්තාවක් නායක තුමාට දෙනවා
”  හේ ගුගුලේය
ඉන් ඵලක් වූයෙ නැත
“ගුවන් හමුදාවත් දැන් හරියට වැඩක් කරන්නෙ නැහැ,” හිට්ලර් ගෝරින්ට බොහෝ දොස් තැබීය
එහෙත් පසුවදා සියල්ල අමතක කල  හිට්ලර් තමාට ගෝරින් තෑගි කල ගුවන් යානයේ නැගී යුක්රේනයේ දකුණු දිග පෙරමුණු මූලස්තානය බලා ගියේ දින කිහිපයකින් ඇරඹීමට නියමිත ‘නිල් මෙහෙයුමේ’ සූදානම පිළිබඳ සොයා බැලීමටය
සියළු කටයුතු මනා ලෙස සිදුවෙමින් තිබිණ
හිට්ලර්ගේ මනෝ භාවය ඉතා යහපත් විය
පසුදා වෘක ලෙනට පැමිණි ඔහු දහවල් කෑම ගන්න අතර තුර තම ලේකම් වරියන් හා විහිළු කලේ යුක්‍රේනයේ දුටු  නිල් පැහැති ඇස් සහිත කහ කොණ්ඩකාරියන් දැකීමෙන් තම වාර්ගික අදහස් තරමක් දෙදරා ගිය බව කියමිනි
(c) Chamara Siriwardene

හිට්ලර් ගේ 'වොල්ගා' චාරිකාව (1942 ජුනි - නොවැම්බර්)

නොසිතූ ලෙස වැදගත් ඇමති පදවියෙකට පත් කරනු ලැබූ හිට්ලර් ගේ නිර්මාණ ශිල්පී ඇල්බර්ට් ස්පීර්  දිවා රෑ නොබලා වෙහෙසුනේ බාබරෝසා මෙහෙයුමෙන් උගත් පාඩම් අනුසාරයෙන් ජර්මන් අවි සංචිතය ගුණාත්මක හා ප්‍රමණාත්මක බවින් ඉහල නැංවීමටය
රුසියන් ටී-34 යුද ටැංකිය හා කරට කර සිටීමෙහිලා සමත් යන්ත්‍රයක් සැලසුම් කිරීම ඔහුගේ ප්‍රමුඛතා ඉලක්කයක් විය
සතුරු යුද ටැංකියේ සෘජු අනු පිටපතක් නිපදවෙන ලෙස ක්ෂෙත්‍ර අණදෙන නිළධාරීන් ඉල්ලා සිටියද ඔහුට ඉක්මනින්ම පෙනී ගියේ පැවති  අමුද්‍රව්‍ය හිඟය හා සසදන විට ටී-34 මොඩලයේ ලෝහමය සංයුතිය මෙන්ම එහි ඇළුමිනියම් ඩීසල් එන්ජිම ද මහා පරිමාණයෙන් නිපදවීම අපහසු බවයි. එහෙයින් ඒ වනවිටත් සැලසුම් කොට තිබූ ‘පැන්තර්’ නම් යුද ටැංකියට හැකිතාක් දුරට ඒ හා සමාන ලෙස නිපදවීමටද, තවමත් කම්හල් තුල වූ ‘ටයිගර්’ නම් ටොන් දහසේ බර යුද ටැංකියේ පලමු කාණ්ඩය හැකිතාක් කලින්පෙරමුණට ලබාදීමටද ස්පීර් කටයුතු කලේය
හිට්ලර් තම නැගෙනහිර පෙරමුණේ දෙවන ක්‍රියාන්විතය වූ ‘නිල් මෙහෙයුම’ (Operation Blue) දියත් කිරීම සඳහා තෝරාගත්තේ බාබරෝසා මෙහෙයුමින් හරියකට වසරකුත් දින 6ක් ඉකුත් වූ 1942 ජුනි 28 දාය
යුක්‍රේනයේ හිස් ස්ටෙප්ස් බිම ඉස්සේ දකුණු දිග ජර්මන් පෙරමුණ ආයාසයකින් තොරව ඉදිරියට ගියේ  සම්ප්‍රදායානුකූලව රුසියානුවන් දැඩි සටන් කරමින් පසු බැස ගිය නිසාය
ගුවනේ බලය අත්පත් කොටගත් ගෝරින්ගේ නියමුවෝ දවසට ගමන් වාර 3000ක් වාර්තා කලහ
එය රතු ගුවන් හමුදාව මෙන් දස ගුණයකි
4 වන පැන්සර් හමුදාව හා 6 වෙනි හමුදාව නව වන දිනය් දොන් නදිය අසබඩ වොරොනෙස් නගරයෙදී හමුවූහ
එහෙත් කලින් වසරේ මෙන් සෝවියට් ඒකක විශාල වශයෙන් වටලා යටත් කොට ගැනීමට ජර්මන් හමුදාවට මෙවර නොහැකි විය
හමුදාවේ මාණ්ඩලික හැල්ඩර් ජුලි 12 දා සිය දින පොතේ සටහන් කොට තිබුනේ රුසියානුවන් සිරභාරයට පටත් නොවී පසු බැසීමේ කලාව ප්‍රගුණ කොට ඇති වගක් දිස් වෙන බවයි. 
‘නිල් මෙහෙයුමේ’ මුල් සැලසුමට අනුව ප්‍රධාන හමුදාව කොකේසස් බලා යන අතරතුර එහි ඇලය ආරක්ෂා කරමින් ජර්මන් 6 වන හමුදාව වොල්ගාව ඔස්සේ ආරක්ෂක අඩියක ස්ථානගත වීමට නියමිත විය
බටහිර ඉවුරේ කල එලියට ඇති දැවැන්ත කාර්මික සංකීර්ණයක් වූ  ස්ටාලින්ග්‍රාඩය වෙත ජයෙන් මත්ව සිටි හිට්ලර් ගේ නෙත් සිත් යොමු වූයේ මේ අතරදීය
කලින් වසරේ මොස්කොව් හි පසුබැසීමෙන් සිදුවූ ලැජ්ජාව මකා ගැනීමේ ආශාවෙන්ද දැඩිව පෙළුන ඔහුට රුසියන් ආඥාදායකයාගේ නමට ඈඳුන මෙම නගරයේ සංකේතාත්මක වැදගත් කම පෙනෙන්නේ දැන්ය
තවත් පමා වන්නේ කිම
දකුණු දිග හමුදා කණ්ඩායම දෙකඩ කොට ‘ඒ’ කණ්ඩායම කොකේසස් දෙසට යැවූ හේ, ‘බී’ කණ්ඩායමට ස්ටාලින්ග්‍රාඩ්ය යටත් කොට ගැනීමට නියම කලේය
ඊට විරුද්ධවූ ‘ඒ’ කණ්ඩායමේ ආඥාපති හා දෙසැම්බරයේ නිවාඩු යවා නැවත සේවයට කැඳවා සිටි ෆෙඩෝර් වොන් බොක්  නැවතත් තනතුරින් පහ කෙරිණ
වාද කිරීමෙන් ඵලක් නොමැති බව හමුදාවේ ප්‍රධාන මාන්ඩලික නිලධාරී හැල්ඩර් අත් දැකීමෙන් දනී
අනික හිට්ලර් සේනා විධායකයා පමණක් නොව ගිය දෙසැම්බරයේ සිට හමුදාපති ධුරයද හොබවයි
එහෙව් එකේ කළු ගසේ ඔළුව ගසා ගන්නේ අහවල් කාරියකදයි සිතූ ඔහු නිහඬ විය
ජුලි 16 දා හිට්ලර් තම නැගෙනහිර මූලස්ථානය බටහිර යුක්රේනයට මාරු කලේ පෙරමුණට හැකිතාක් ආසන්නව සිටීමේ පහසුව තකාය
ගෝරින්ද ‘ඒෂියා’ නැමති තම පෞද්ගලික දුම්රියේ නැගී ඊට හූවක් මෙපිටින් නැවතී සිටියද, බර්ලිනයට නිතරම ගුවනින් ආවේය ගියේ කොකේසස් ප්‍රදේශයේ නිධි අත්පත් කොටගැනීමෙන් පසු ඒවා තම සිවු අවුරුදු මහා සැලැස්ම තුල ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ සැලසුම් සකස් කිරීම සදහාය
සෝවියට්වරු පසු බැසීමේදී ඒවා විනාශ කිරීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇතැයි ඔහුගේ උපදේශකයන්ගේ මතය විය
‘බී’ කණ්ඩායම ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් බලා ගමන් කරද්දී ජුලි 23 දා ‘ඒ’ කණ්ඩායම කොකේසස් හි දොරටුව වූ රොස්ටොව් නගරයට ඇතුලු වූයේ සැලකිය යුතු සටනකින් තොරවය
එහෙත් එතැනින් ඉදිරියට ගමන තරමක් අසීරු වූයේ රුසියානුවන් අඟලක් පාසා සටන් වැදීම නිසා නොව ජර්මන් හමුදාව ඉන්ධන හිඟයකට මුහුණ දීමට සිදුවීම හේතුවෙනි
දාම් අදින්නාක් මෙන් සිතියම මත හිට්ලර් හිතුමතයේ සැලසුම් වෙනස් කිරීමේ ආනිසංස ඒවාය
තීරණ ගැනීමේ දී ඔහු සැපයුම් මාර්ග හා යටිතල පහසුකම් නොතකයි
ඒවා හැල්ඩර් විසින් පෙන්වා දිය යුත්තේ ජනරාල් වරු ‘පහසුව තකා’ සිය සැලසුම් අවුල් කිරීමට තැත් කරන බවට ඔහු නඟන නියත චෝදනාවට මුහුණ දීමේ සූදානමක් ඇතිවය
තවදුරටත් පැහැදිලි කිරීමට තැත් කරන අණදෙන නිළධාරියෙක් වෙතොත්, හිට්ලර් විසින් කරුණු වටහා ගැනීම කෙසේවෙතත් ඔහුගේ තනතුර අහිමි වීමේ නම් ඉතා ඉහල අවදානමක් තිබූ බව දෙසැම්බරයේ හයින්ස් ගුඩේරියන්ට ද, මේ ඊයේ පෙරේදා ෆෙඩෝර් වොන් බොක්ට ද සිදු වූ හදියෙන් පෙනේ
අගෝස්තු 9 දා ‘ඒ’ කණ්ඩායමේ 4 වන පැන්සර් හමුදාව සැතපුම් 300ක් දුරු කතර ගෙවා කොකේසස් කඳු පාමුල පිහිටි මයිකෝප් නගරය සේන්දු විය
එහි වූ තෙල් ලිං සියල්ල පසු බසින රුසියානුවන් විසින් විනාශ කොට තිබිණ
දුෂ්කර උත්සාහකින් පසු තවත් තෙදිනකින් කොකේසස් වැටියේ උසම ස්ථානය වූ එල්බ්රුස්ට් කඳු මුදුනේ ජර්මන් කොඩිය එසවූ ජර්මන් කඳුකර කොමාන්ඩෝ භටයෝ ඒ බව හිට්ලර්ට වාර්තා කලේ හදපිරි බැතියෙනි
මේ දිනවල අවිවේකයෙන් පසුවූ නායක තුමාගේ සිතට එය මහත් සතුටක් වනු ඇතැයි ඔවුන් සිතූ බවට සැක නැත
එහෙත් සිදුවූයේ අනිකකි
පණිවිඩය ලද හිට්ලර් කිසිවෙකු නොසිතූ ලෙස කෝපයෙන් වියරු විය
“මුන්ට පිස්සුද
යන ගමන නවත්තලා දවස් තුනක් තිස්සෙ කඳු නගින්න
පරක්කුවට හේතු ඇහුවම නම් කියන්නෙ එක්කො තෙල් නෑ නැත්නම් සැපයුම් මදි කියල
මම මේ තරම් කියනව තියන හැම දේම යුද්දෙට යොදවන්න කියල
මුන්ගෙ මෝඩ කමක හැටි
ඔක්කොම පැත්තක තියල ගියා මළ ඉලව් කන්දක් නගින්න
මේක විනෝද ගමනක් කියල හිතුවද
හරි නම් මුන්ව යුද්ධාධිකරණෙකට ගෙනියන්නයි වටින්නෙ ” ඔහු මොර දුන්නේ කඳු තරණය නිසා සමස්ත සැලස්මම විනාශ වී ඇතිවාක් මෙනි
එහෙත් ඊලඟ සතියේ ඔහු බැහැදකීමට පැමිණි ගොබ්ල්ස්ය හැඟුනේ  හිට්ලර් දැඩි ආත්ම විශ්වාසයකින් පසුවූ බවය
“කොකේසස් මෙහෙයුම සාර්ථකයි
පුළුවන් තරම් අපි තෙල් ලිං අල්ලනවා
බැරි ටික විනාශ කරනවා රතු හමුදාවට ආපහු පාවිච්චි කරන්න බැරි වෙන්නම
සෝවියට් දේශසීමාවට ආපු ගමන් ඒ ගමන්ම පලස්තීනෙට වෙන කම් මැදපෙරදිග ටිකත් අල්ලගන්නයි මම හිතගෙන ඉන්නෙ
ගෝරින් එක්කත් ටිකක් කතා කරලම එකලාසයක් කරන්න ඕන” 
මේ අතර අගෝස්තු 23දා ‘බී’ හමුදා කණ්ඩායම වොල්ගා ඉවුරු වෙත ලඟා විය
ස්ටාලින්ග්රාාඩ් නගරය අත්පත් කොට ගැනීම පැවරුණේ ජර්මන් 6 වන හමුදාවටය
එහි අණදෙන නිළධාරී ජනරාල් ෆ්‍රෙයිඩ්රිච් වොන් පෝලස් ප්‍රභූන් විසින් අරක්ගත් ජර්මන් හමුදා නායකත්වය තුල සිටි මධ්‍යම පංතියෙන් ඉහලට නැඟී ආ පුද්ගලයෙකි
මේ හේතුව නිසා හිට්ලර්ද ඔහුට තරමක්  මනාප වු බව සිතිය හැක
පෙරමුණ පිටුපස සිට සිතියම් ඔස්සේ අණ දුන් මෘදු පුද්ගලයෙකු වූ ඔහු මොන වැඩ තිබුනද දිනපතා ස්නානය කොට නිළ ඇඳුම් මාරු කිරීමට සැලකිලිමත් වූ අයෙකි
අහස කඩා වැටුනද වොන් පවුලිස් නම් වෙලාවට කෑවේය බිව්වේය
කොකේසස් හි සිටි ‘ඒ’ කණ්ඩායමේ ඉදිරි ගමන දැන් වඩාත් අසීරුය
රුසියානුවන් හමුදා දෙකක් ස්ථානගත කොට පිහිටුවන ලද උතුරු-ට්‍රාන්ස් කොකේසස් පෙරමුණ එල්ල කල දැඩි ප්‍රතිරෝධය නිසා අගෝස්තු 25 දා ග්‍රොස්නි නගරයට උතුරෙන් නැවතීමට ඔවුනට සිදු විය
කෝපයට පත් හිට්ලර් මහ සෙනෙවි මණ්ඩලයේ මෙහෙයුම් ප්‍රධානී ඇල්ෆ්‍රඩ් ජෝඩ්ල් ‘ඒ’ කණ්ඩායම වෙත යැව්වේ වහා ගමන් අරඹන ලෙස නියෝගයක්ද සමඟිනි
එහෙත් ආපිට පැමිණි ජෝඩ්ල් වාර්තා කොට සිටියේ කොකේසස් කපොළු අතරින් තවදුරටත් ඉදිරියට යාමට තරම් ශක්තියක් ඔවුන් සතුව නොමැති බවයි. 
හිට්ලර් වියරු විය
“මම තමුසෙව එහෙට යැව්වෙ අණදෙන නිළධරිය කියන දේ මට කියන්න නෙවෙයි
මගේ නියෝගය ඒ මිනිහට දෙන්න
තමුසෙත් මිනිහගෙ බහට නතු උනාද
” 
“මගේ නායක තුමනි
අණදෙන නිළධාරියා ඔබතුමාගෙ නියෝග හරියට ක්‍රියාත්මක කරල තියනවා
ඔහුගෙ වරදක් නැහැ
” 
“මගේ නියෝග
මම මිහිහට කඳු නගින්න කිව්වද
තමුසෙල එකතුවෙලා දැමන් මගේ වචනත් නොපිට පෙරලන්න හදනවද
” හිට්ලර් හුන්ස්නෙන් නැගිට්ටේ බෙරිහන් දෙමිනි
ඔහු කාමරයෙන් පිටව ගියේ ජෝඩ්ල්ට අතදීමෙන් පවා තොරවය
‘ඒ’ කණ්ඩායම භාරව සිටි විල්හෙල්ම් ලිස්ට් එකෙනෙහිම තනතුරින් ඉවත් කල හේ අණ දීමේ වගකීම පුද්ගලිකවම සියතට ගත්තේය
දෙදිනකින් බර්ලිනයේ එහි ලඟා වූයේ ලඝු ලේඛිකාවන් කණ්ඩායමකි
ඔවුන්ගේ කාර්ය භාරය වූයේ සියළු යුද සාකච්ඡා වාර වල සභා වාර්තා පිළියල කිරීමයි
“එයාලට තවත් මගේ වචන අල්ලන් දඟලන්න හම්බුවෙන්නෙ නැහැ
”  හිට්ලර් කීය
ටික දොහක් ගතවන තුරු ඔහු මණ්ඩලීය නිලධාරීන් සමඟ කෑමට හිඳ ගත්තේද නැත
මේ කලබල අස්සේ අළුත්ම පැන්තර් යුද ටැංකි 600ක් හා ‘ටයිගර්’ කාණ්ඩයේ බර යුද ටැංකි 50 ක් පෙරමුණට නිකුත් කිරීමට ස්පීර් සමත් විය
මෙම නව අවි දෙකම අත්හදා බැලීම සඳහා ප්‍රමාණවත් අවකාශයක් නොලැබුන අතර දෝෂ හඳුනා ගැනීමට හා නිරාකරණය කිරීමට හා ප්‍රමාණවත් සංඛ්‍යාවක් නිපදවීපමට පෙර ඒවා භාවිතයේ යෙදවීම ද තීරණාත්මක අවාසියකි
ස්පීර් උභතෝකෝටික තාක්ෂණික ගැටළු විසඳමින් සිටින අතරතුර රුසියන් කර්මාන්තශාලා එක් සාර්ථක නිෂ්පාදනයක් නොකඩවා තම පෙරමුණට සැපයීය
ඒ ටී -34 නම් අනර්ඝ යුද ටැංකියයි
සැප්තැම්බර් 13 දා ජර්මන් 6 වන හමුදාව ස්ටාලින්ග්‍රාඩයට පහර දුන්නේය
වොන් පෝලිස් ගේ ප්‍රතිවාදියා වූ රුසියන් ගැරිසනයේ ආඥාපති ජනරාල් වැසිලි චිකොව් ඔහුගේ චරිතයේ විරුද්ධ පැතිකඩ ලෙස හැඳින්වීම නිවැරදිය
දුගී ගොවි පවුලක ඉපිද වයස 19 දී විප්ලවය වෙනුවෙන් සටන් කරමින් රතු හමුදාවේ ඉහලට ආ ඔහු වෙලාවක් කලාවක් නොබැලූ රළු දිවිය ප්‍රිය කල අයෙකි
මුහුණේ කැලැල් ගහන හේ මහ රෑ පවා ඇවිදිමින් ද නිදි කිරන අලස සෙබළුන්ට තර්ජනය කරමින් පෙරමුණු අගල් පරීක්ෂා කලේය
චිකොව් මුහුණේ කැලැල් ගහණය
පරණ නිල ඇඳුම දූවිලි වැකිලාය
සිත්ගනා සුළු පුද්ගලයකු වූ ඔහු ‘එග්සීමා’ රෝගයෙන් පෙළුනද එය නොතකා සෙසු සෙබළුන් මෙන් නිතර බූට් සපත්තු පැලඳ සිටියේය
සෝවියට් ඉහල අණදෙන මූලස්ථානය හෙවත් ‘ස්ටාව්කා’ව විසින් උදවු පිණිස අතිරේක හමුදා එවන තෙක් තමා සතු කුඩා බල ඇණියෙන්  නගරය ආරක්ෂා කිරීම ඉතා අපහසු කාර්යයක් බව චිකොව් දනී
ජර්මන් පෙරමුණ සතු කාලතුවක්කු යුද ටැංකි හා අහස් යානා සමඟ සටන් කිරීමට තරම් අවි ආයුධ ඔහු සතුව නොවීය
වොල්ගාව හරහා සැපයුම් මේ වන විට වඩාත් අසීරු වූයේ ගෝරින්ගේ ගුවන් යානා දියඹේ යාත්‍රා  කල රුසියන් සැපයුම් නැව්වලට නිතර පහර දුන් හෙයිනි
එහෙයින් ඔහු තම ඉදිරි සීමාව හා ජර්මන් පෙරමුණ අතර පරතරය හැම විටම හැතාක් සමීපව තබා ගැනීමට තැත් කලේය
දින කිහිපයකින් නගරය තුල සටන් ඇවිලී යද්දී සතුරු පාර්ශවයන් අතර වූයේ පටු වීදියක් හෝ ගොඩනැගිලි පංතියකි
නොඑසේනම් තාප්පයකි
චිකොව් ගේ මෙම සතුරා ‘සිප ගනිමින්’ සටන් කිරීමේ උපාය නිසා පෝලිස් ට තම භටයන්ට අනතුරු සිදුවීමේ අවදානමින් තොරව කාලතුවක්කු යොදා ගැනීම හෝ ගුවන් සහාය බගින් ලැබිය හැකිව තිබූ තීරණාත්මක වාසිය අහිමිවි විය
එහෙයින් එය එය ඉතා සෙමින් සිදුවූ ලේ වැකුණ වේදනා කාරී යුද්ධයකි
සෑම ගොඩනැගිල්ලක්ම, සෑම වීථියක් සඳහාම දරුණු සටන් ඇවිලී ගියේය
රතු හමුදාවේ කණිෂ්ඨ නිළධාරීහූ අතිශය නිර්භීත ලෙස සටන් කලහ
පුරා දින 58ක් තම ප්ලැටූනට සමඟ සිවුමහල් ගොඩනැගිල්ලක් ජර්මන් ප්‍රහාර වලින් ආරක්ෂා කල සෝවියට් 13 වන ආරක්ෂක ඩිවිෂනයේ සාර්ජන්ට් යාකොව් පැව්ලොව්ට සෝවියට් සංගමයේ වීරයා යන උසස්ම පදක්කම පවා හිමි විය
විසිපස් හැවිරිදි තරුණයාට සුභ පතමින් වැසිලි චිකොව් හාස්‍යයෙන් යුතුව පැවසුවේ ජර්මන් හමුදාවට පැරිසිය අත්පත් කොට ගැනීමට වඩා වැඩි භට සංඛ්‍යාවක් ‘පැව්ලොව්ගේ නිවස’ අත්පත් කොට ගැනීනමේ උත්සහය නිසා අහිමිවූ වගයි
ඔත්තු සේවා වාර්තා ගැන නිතර හෝදිසියෙන් පසුවන මාණ්ඩලික ප්‍රධානී හැල්ඩර් ස්ටාලින්ග්‍රාඩයට උතුරින් රුසියානුවන් දැවැන්ත හමුදාවක් රැස් කරන බවටත තොරතුරු ලැබී ඇතැයි හිට්ලර්ට සැල කලේ  සැප්තැම්බර් 24 දා පැවති යුද සාකච්ඡාවේදීය
රුසියන් කම්හල්වල මසකට යුද ටැංකි 1200ක් නිපදවන බව ඔහුගේ වාර්තාවේ සඳහන් විය
මෙය ඇසූ හිට්ලර් උදහස් විය
“කව්ද ඔය පරාජිතවාදී ඉලක්කම් හදන මෝඩය
අද මම ඔය දෙපාර්තමේන්තුව වහල දාලයි පස්ස බලන්නෙ
”  දත්මිටි කමින් යටි ගිරියෙන් කෑ ගෑ ඔහුගේ කට දෙපසින් කෙල විසි විය
දැවෙන කෝපය නිසා වචන පිට කොට ගත නුහුනු හේ හැල්ඩර්ට තර්ජනය කලේ සිය මිටි මෙලවූ අත උරුක් කොට ඔසවා පෙන්වමිනි
“හිට්ලර් හැසිරුනේ සිහි බුද්ධිය ඇති කෙනෙක් හැටියට නෙවෙයි
එතනින් එහාට කරුණු සාකච්ඡා කරන්න පුළුවන් වාතවරණයක් එතන තිබුනෙ නෑ
” හැල්ඩර් පසුව සිහිපත් කලේය
සාකච්ඡාව අවසානයේ හැල්ඩර් තමා වෙත කැඳවූ හිට්ලර් සන්සුන්ව කරුණු පැහැදිලි කලේය
“මේ දවස් ටිකේ මගේ හිත ටිකක් කලබලයි
ඒකෙන් බාගයක්ම තමුසෙ නිසා
මේ වැඩේ තවත් හරියන්නෙ නැහැ
අපිට දැන් ඕන ජාතික සමාජවාදී අනුරාගය මිසක් පොතේගුරු කම් නෙවෙයි
තමුසෙ වගේ පරණ තාලෙ නිළධාරියෙක්ගෙන් ඒක බලාපොරොත්තු වෙන්න බෑ
ඒ නිසා තමුසෙ යනවා”   
හිට්ලර්ගේ හමුදා අජුටන්ට් වරයා කල නිර්දේශයක් අනුව ඒ වෙනුවට පත් කෙරුනේ භක්තිමත් නාසිවාදියෙකු වූ ජනරාල් කර්ට් ස්යිට්ස්ලර්ය
ඔක්තෝබරය පුරා නගරයේ සෑම අඟලක්ම සඳහාම යහමින් ලේ හැලූ ජර්මන් 6 වන හමුදාව ස්ටාලින්ග්‍රාඩයෙන් සියයට අනූවක්ම අත්පත් කොටගෙන සිටියේය
රුසියන් පෙරමුණ බටහිර වොල්ගා ඉවුරට මීටර් 200ක් තරම් ආසන්න වුවද රතු කොඩස් හතරකට කැඩී සිටි රතු හමුදා ගැරිසනය තවදුරටත් ධෛර්යමත්ව සටන් වැදුනේ ආධාර ලඟ ලඟම එන බව දැන සිටි බැවිනි
ශීත සමය උදාවීම ඔවුනට අතිරික්ත වාසියක් විය
රුසියන් පෙරමුණ රැක ගැනීම සඳහා දායක වූවන් අතර ගුවන් ප්‍රහාර මැද වැඩ කරමින් නොකඩවා නගරාරක්ෂකයන්ට අවි ආයුධ සැපයූ කාන්තාවන් මෙන්ම අන්තරාකාරී සැරියකින් ගඟ හරහා සැපයුම් පෙරමුණයට ගෙන යාමට ඉදිරිපත් වූ නිර්භීත නැවියන් ද පෙරමුනේ සිටි බව සඳහන් නොකලේ නම් එය  විශාල අඩුපාඩුවක් වනු ඇත
ශීත සෘතුවේ කෙරෙන නාගරික සටනක් සඳහා 6 වන හමුදාව සූදානමක නොසිටි හෙයින් ආරක්ෂිත සීමාවකට පසු බැසීම වඩාත් නුවණට හුරු නොවේදැයි  නව මණ්ඩලික ප්‍රධානී ස්යිට්ස්ලර් ද හිට්ලර්ට මතක් කලේ වරක් දෙවරක් නොවේ
උතුරේ විශාල වශයෙන් රුසියන් හමුදා රැස්වන බවට ගුවන් ඡායාරූප වලින් පවා තහවුරු වී තිබෙනවා නොවේද
එහෙත් හිට්ලර් කණකට නොගත්තේය
නගරෙන් සීයට අනූවක් අල්ලගෙන දැන් අයිමත් පස්සට යන්න කතාකරන්නෙ තමුසෙට පිස්සුද
පෝලිස්ට කියනවා හති අරින එක පැත්තක තියල නගරෙ ඉතුරු ටික අල්ල ගන්න කියල
රුසියන් ප්‍රතිප්‍රහාරයක් එනෝ එනෝ කිය කිය මෙතෙන්ට වෙලා ලත වෙවි ඉන්නෙ නැතුව ගිහින් ඒකට සූදානම් වෙනව” 
රුසියානුවන් ශීත සමයේ පහර දෙනු ඇතයි දැන් දැන් හිට්ලර්ටද සිතේ
එහෙත් ඔහු කෝපවූයේ සෑම ගැටළුවකටම සෙනෙවි මණ්ඩලයේ පළමු හා එකම විසඳුම වූයේ පසු බැසීම නිසාය
ඇරත් රුසියානුවන්ට එපමණ බිය විය යුත්තේ ඇයි
මෙය දෘෂ්ඨිමය සටනකි
එවැනි අරගලයක් ලේ ගංගාවක් පිදීමෙන් තොරව අවසන් කොට නොහේ
වඩා ශක්තිමත් ජාතියට අනාගතය හිමිවනු  ඇත
(c) Chamara Siriwardene

හිට්ලර්ගේ බොඳවූ සිහිනය නොහොත් ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන

      (1942  නොවැම්බර් -1943 පෙබරවාරි) 
නොවැම්බරයේදී  ජනරාල් බර්නාඩ් මොන්ට්ගොමරි ගේ අණ දීම යටතේ මිත්‍ර පාක්ෂික හමුදා  උතුරු අප්‍රිකාවට ගොඩ බැසීම කොහෙත්ම අපේක්ෂා නොකල විපතකි
තම  ප්‍රියතම ජනරාල් වරයා වූ අර්ව්න් රොමෙල් පිළිබඳ තැබූ  බලාපොරොත්තු කඩ වුවද හිට්ලර් මෙහිදී වරද දුටුවේ සටනේදී පසු බෑ තම ඉතාලි සහකරුවන් තුලය
මොසෝලිනිද තමා මුලින් සිතූ ආකාරයේ පුද්ගලයෙක් නොවේ යැයි ඔහුට දැන් සිතේ
උතුරු අප්‍රිකාවේ අර්බුදය නිසා මතුවූ බරපතලම නව ගැටළුව වූයේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික හා පරිපාලන හේතූන් මත රූකඩ රජයක් විසින් පාලනය කෙරුන දකුණු ප්‍රංශයේ ආරක්ෂාවය
එය මිත්‍ර පාක්ෂික ප්‍රහාරයකට ඔනෑම මොහොතක ඉලක්ක වීමට ඉඩ තිබිණ
යුද්ධය තුල රාජ්‍යතාන්ත්‍රික කටයුතු සීමා වීම නිසා විදේශ ඇමති රිබන්ට්‍රොප් මේ ටික දොහේ ඉන්නා නොඉන්නා ගානය
එහෙත් මිත්‍ර පාක්ෂික ගොඩබැසීමේ පුවත ඇසූ හේ දනි පනියේ හිට්ලර් බැහැ දැකිමට ගියේ අපූරු යෝජනාවක්ද සමඟිනි
උද්ගතවූ ව ඇති නව තත්වය යටතේ ‘අධි අවදානම් යුද ක්‍රියාන්විතයන් ගෙන්’ මිදී සිටීම වඩා සුදුසු යැයි කියා සිටි හේ ස්ටොක්හොල්ම් නුවර සෝවියට් තානාපති කාර්යාලය හරහා වහා මාෂල් ස්ටාලින් ට පණිවුඩයක් යවා සාකච්ඡා ඇරඹීම සඳහා හිට්ලර්ගේ අවසර ඉල්ලා සිටියේය
නැගෙනහිර සාමයේ උපරිම මිල වශයෙන් අල්ලා ගත් ප්‍රදේශ දැමීමට සිදුවනු ඇත
එපමණකි
හිට්ලර් කෙලින් ප්‍රකාශ නොකලද ඔහු යටි හිතෙන් අපේක්ෂාවෙන් සිටියේ එයම බව කිසිදු සැකයක් නොවූ රිබන්ට්‍රොප් යටහත් ලෙස හිස හරවා බැළුවේ නායක තුමාගෙන් කලකින් නොලද පැසසුමක් සහිත ආශීර්වාදයක් අපේක්ෂාවෙන් බවට සැක නැත
අසරණ විදේශ ඇමති ගේ බලවත් විමතියට හේතු වූයේ හිට්ලර් උමතුවෙන් මෙන් එක්වරම අසුනින් පැන නැඟී ප්‍රචන්ඩ ලෙස සිය ඇඟට කඩා පැනීම නිසාය
“මට ඕන අප්‍රිකාව ගැන කතා කරන්න
තමුසෙගෙ ඔය බහුබූත නෙවෙයි
” පරාජිතවාදය නිල වශයෙන් තහනම් ජර්මනිය තුල  විමතියට කරුණ වන්නේ රිබන්ට්රො‍ප්ට ඉන් කිසිදු අගතියක් සිදු නොවීමය
හමුදා ජනරාල්වයෙක් එම තත්වයට මුහුණ පෑවේ නම් ඒ මොහොතෙම ඔහු රැකියාවෙන් දොට්ට දමනු ලැබීමට බෙහෙවින් ඉඩ කඩ තිබිණ
මුහුදින් එල්ලවිය හැකි තර්ජනයක් වැලකීමේ අටියෙන් දකුණු  ප්‍රංශය අත්පත් කොට ගන්නා ලෙස ජර්මන් බටහිර පෙරමුණට හිට්ලර් අණ කලේ 1918 පරාජයට සූවිසි වසක් සපිරෙන නොවැම්බර් 11 දාය
විශේෂ ප්‍රකාශයක් මඟින් ඔහු රූකඩ රජය හා ජනතාව ඒ පිළිබඳ දැනුවත් කල අතර කිසිවෙක් ඊට විරුද්ධත්වය පෑමට ඉදිරිපත් වූයේද නැත
“1940 
ආක්‍රමණය කලෙත් අපෙන් අහලද
” සරදම් සහගතලෙස සිනාසුන ප්‍රංශ ජාතිකයන් තමුන්ගේ වැඩක් බලාගත් බවට සැක නැත
උෂ්ණාත්වය සෘණාංක 30ක් වූ 1942 නොවැම්බර් 19 දා හිමිදිරියේ නැගෙනහිර වොල්ගා ඉවුරු වල සිට රතු හමුදාව නොකඩවා කාලතුවක්කු වලින් වෙඩි තැබීය
හිරු උදාවී හෝරාවකින් සැරට එල්ල වූ ‘කත්යූෂා’ රොකට් මුර කිහිපයකට පසු යුද ටැංකි පෙරමුණු කොටගත් සෝවියට් නිරිත දිග පෙරමුණ විසින් නගරයට වයඹ දෙසින් රොමේනියානු හමුදා විසින් රැකවල් කැරුන පෙරමුණේ දුර්වල ඇලය බිඳ දමන ලදී
මේ ටික දොහේ ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ තම බංගලාවට වී විවේකයෙන් සිටි හිට්ලර්ට දුර ඇමතුමක් ගත් හමුදාවේ මණ්ඩලික ප්‍රධානී සයිට්ස්ලර් රුසියන් යුද ටැංකි ‘සිය ගනනක්’ නායකතුමා කලින් ‘සැක කල’ ස්ථානයටම පහර දෙන බවත් රුමේනියානුවන් හිස් ලූලූ අත පලා යන බවත්  කැලඹුන හඬින් යුතුව සැල කොට සිටියේය
හිට්ලර් කලබල වූයේ නැත
“48 වන පැන්සර් කෝර්ප්ස් හමුදාව යොදවල පහර දෙනවා
එතකොට රුසියානුවන් පසු බසීවි
” 
හිට්ලර් පමණක් නොව ජර්මන් සෙනෙවි මණ්ඩලය පවා රුසියන් ප්‍රතිප්‍රහාරයේ සැබෑ මානය පිළිබඳ අවබෝධයකින් තොරව පසු වීමෙන් පෙනීගියේ සෝවියට් ‘නොමඟ යැවීමේ’ උත්සාහය සාර්ථක වූ බවය
පසුවදා රතු හමුදාව දකුණින්ද පහර දුන්නේය
දැඩි හානි ලද 48 වන පැන්සර් කෝර්ප්ස් හමුදාවට නිරිත දිගට පසු බැසීමට සිදුවූ වග ඇසූ හිට්ලර්ගේ ප්‍රතිචාර වූයේ එහි අණදෙන නිළධාරියා නිලයෙන් පහ කිරීමයි
අඩියක් හෝ පසුපසට ගැනිම සපුරා තහනම් විය
ඔහු පසු වූයේ කලින් වසරේ මොස්කොව්ව් හිදී අත්දුටුවාල් මෙන් අණදෙන නිළධාරීන්ට හිතුමතයේ පසු බැසීමට ඉඩ නොදෙමැයි අදිටනිනි
ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ සිට ලහි ලහියේ ගමන් ඇරඹූ හිට්ලර්ගේ පෞද්ගලික දුම්රිය නැගෙනහිර ප්‍රසියාවට ලඟා වූයේ 23 දාය
ඒ වනවිටත් 'වෘක ලෙනට' ලැබෙමින් තිබූ වාර්තා එතරම් සුබ වූයේ නැත
රුමේනියානුවන් පලවා හරිමින් නගරයට දෙපසින් කකුළු අඬු හැඩාකාරව ගමන් කල දැවැන්ත රුසියන් බල ඇණි දෙක සොවෙට්ස්කි නැමති ගම්මානයේදී හමු වීමත් සමඟ
ජර්මන් 6 වන හමුදාව ඇතුළු ඩිවිෂණ 22 ක් හා බටෑලියන 150ක්  බටහිර වොල්ගා ඉවුරේ වර්ග සැතපුම් 750ක බිම්කඩක් තුල කොටු වූහ
හිට්ලර් දුරකථනයෙන් ගෝරින්ට කතා කලේය
ගෝරින් සිටියේ ‘කැරින් ශාලාව’ නම් තම ගම්බද මාලිගයේ ඛණිජ තෙල් විශේෂඥයන් පිරිසකට බැන වදිමිනි
මයිකොප් ප්‍රදේශයේ පසුබසින සෝවියට් වරු විසින් විනාශ කොට දමා තිබූ තෙල් ලිං යථා තත්වයට පත් කිරීමට ඔවුන් අසමත් වීම ඊට හේතුවයි. 
“වොන් පෝලස් ගෙ 6 වෙනි හමුදාව වට කරලලු
හැම ගුවන්යානයක්ම යොදවල ස්ටාලින්ග්‍රාඩයට ගුවනින් දවසකට දාන්න පුළුවන් සැපයුම් 
ප්‍රමාණය කොච්චරද
”    
“ටොන් 500ක් බැරිවෙන එකක් නෑ නායක තුමා
” ගෝරින්ට ඒ බව තහවුරු කලේ ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රධාන මාණ්ඩලික නිළධාරී හෑන්ස් ජෙෂොනෙක් ය
හිට්ලර්ට එපමණක් සෑහේ
වැටලීමට ලක්වූ කලාපය අවට හමුදා ‘දොන් පෙරමුණ’ ලෙස යලි ව්‍යුහගත කල ඔහු උතුරු රුසියාවේ සිටි ජෙනරල්ෆීල්ඩ්මාෂල් එරිච් වොන් මැන්ස්ටයින් එහි අණදෙන නිළදාරියා ලෙසට පත් කලේ රුසියන් වැටලීම බිඳ ස්ටාලින්ග්‍රාඩයට සැපයුම් කොරිඩෝරයක් විවෘත කරන ලෙස නියම කරමිනි
එහෙත් මණ්ඩලික ප්‍රධානී සයිට්ස්ලර් තවදුරටත් 6 වන හමුදාවට පසුබැස යාමේ අවසරය ඉල්ලා සිටියේය
“හය වෙනි හමුදාව ඉන්න තැනින් අඩියක් හෙල්ලෙන්නෙ නැහැ
ස්ටලින්ග්රානඩ් නගරය බලකොටුවක්
බලකොටුවක රාජකාරිය වැටලීමකට ඔරොත්තු දෙන එක
” හිට්ලර් ඔහුට සැරවිය
"තමුසෙ ඔය ජනරාල් ල කියන දේවල් ඔලුවට දාගෙන මෙතන නිකම් කබල කරන්න ලැහැස්ති වෙන්න එපා."  පසුවදා ඔහු පෝලිස්ට ගුවන්විදුලි පණිවුඩයක් යවමින් ආධාර පිණිස අතිරේක හමුදා එනතුරු ‘තාවකාලික වැටලීමේ තත්වයට’ මුහුණ දීම සඳහා ගුවනින් සැපයුම් හෙලනු ඇති බවත්  6 වන හමුදාව එතෙක් ආරක්ෂිත ඉරියව්වක හිඳිමින් දිගටම සටන් කලයුතු බවට නියෝග කලේය
වැඩිදුර කරුණු පැහැදිලි කොට දීමට කිසිවෙක් ඉදිරිපත් නොවූයේද පුද්ගලයා කවරෙක්දැයි සියල්ලන් දැන සිටි බැවිනි
දිනකට ගුවන් හමුදාවට හැලිය හැකි වූ සැපයුම් උපරිමය ටොන් 300කි
අයහපත් කාලගුණය හා ඉහල යන සතුරු ප්‍රහාර හමුවේ දෛනික සැපයුම් සාමාන්‍යය වූයේ ඉන් භාගයකත් අඩු ප්‍රමාණයකි
'ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් බලකොටුව' අවි ආයුධ, හිම ඇඳුම්, ඉන්ධන හා ආහාර හිඟයෙන් පීඩා වින්දේය
දිනෙන් දින සතුරා නගරය වටා තොණ්ඩුව තද කිරීම හේතුවෙන් 6 වන හමුදාවේ ගෙල වඩ වඩාත් සිර විය
ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ ඉතාලිය දැනුවත් කිරිමේ දූත මෙහෙවරක යෙදී දෙසැම්බර් 11 දා පෙරළා පැමිණි ගෝරින් ජර්මනිය රුසියාව හා එකඟත්වයකට එනු දැකීම දැන් දැන් මුසෝලිනිගේ ගැකම අභිප්‍රායය බව හිට්ලර්ට දැනුම් දුන්නේය
උතුරු අප්‍රිකාවේ මිත්‍ර පාක්ෂික ගොඩ බැසීම හේතුවෙන් මුසෝලිනි පසුවූයේ සිත් කලබලයෙනි
ස්ටාලින් හා සාමය ඇති කොටගෙන සමස්ථ ශක්තිය බටහිරට යෙදවීමට හැනම් මැනවයි ඔහු කල්පනා කලා විය යුතුය
මුසෝලිනිට අනුව නම් සැබෑ සතුරා රුසියාව නොව බ්‍රිතාන්‍යයයි
සතියකට පසු  'වෘක ලෙනට' පැමිනි ඉතාලි විදේශ ඇමති සියානෝ ඩුෂේ තුමාගේ පණිවුඩය පෞද්ගලිකවම නායකතුමාට භාර දුන්නේය
එහෙත් සටන් විරාම ගැන කතා කිරිම පවා හිට්ලර්ට දැන් අරහංය
ස්ටාලින්ග්‍රාඩයට සැපයුම් කොරිඩෝරයක් ලබාදිමේ අවසන් උත්සහයක් දරමින් 4 වන පැන්සර් හමුදාව පසුවදා මිෂ්කෝවා නදිය අසලින් රුසියන් වැටලීම කඩා දැමීමට උත්සහ කලේය
ඔවුන් නගරයට සැතපුම් 30 ආසන්නවුවද, රතු හමුදාව අතිරේක බලඇණි එවා ගමන හරස් කල බැවින්   එම උත්සාහය සාර්ථකවූයේ නැත
බරපතල හානි ලද 4 වන පැන්සර් හමුදාවටද දෙසතියක් තුල ආරම්භක ස්ථාන වලට පසු බැසීමට සිදුවූ අතර කොකේසස් හි සිටි ‘ඒ’ කණ්ඩායමද ආපසු කැඳවනු ලැබුවේ රුසියන් ක්‍රියාන්විතය තුල එයද කොටු වීමේ තර්ජනයට මුහුණ පෑමට ඉඩ ඇති බවට පෙනී ගිය හෙයිනි
1942 වසර ජර්මනියට දුක්බර නත්තලක් විය
ගොබ්ල්ස් කෙතරම් බේගල් ඇද බෑවද 6 වන හමුදාවේ ඉරණම අවිනිශ්වචිත බව ජර්මන්වරු මේ වනවිට දැන සිටිම ඊට හේතුවයි.     
ජනවාරි 22 වනවිට අවසන් ගුවන් පථයද අහිමිව සිටි 6 වන හමුදාවට ශීත ඇඳුම් හා වෙඩි උණ්ඩ පමණක් නොව ආහාර පාන පවා හිඟ වූයෙන් යටත් වීමට හිට්ලර් ගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටීමට වොන් පෝලිස්ට සිදු විය
එහෙත් හිට්ලර් එය තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කළේය
“මේක ගෞරවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක්
යටත් වීමක් ගැන කතා කරන්නවත් එන්න එපා,” තව දුරටත් ඇවිටිලි කල වොන් මැන්ස්ටයින්ට ද ඔහු කීය
වොන් පෝලිස් එදා සවස හිට්ලර්ගෙන් ලද පිළිතුරු රේඩියෝ පණිවුඩයේ කියැවුනේ ජාතියේ දැවැන්තම අරගලය තුල 6 වන හමුදාව සිය ඓතිහාසික යුතුකම් කොටස ඉටුකොට ඇති බවයි. එහෙයින් ජර්මනියේ මහිමය වෙනුවෙන් ස්ටාන්ලින්ග්‍රාඩ් ගැරිසනය අවසාන උණ්ඩය හා අවසාන සෙබළා දක්වා සටන් වැදී ඇද වැටිය යුතු යැයි ඔහු ඉල්ලා සිටියේය
එය අතිශය වේදනාකාරී අවසානයක් විය
කිසිදු හව් හරණක් රහිත 6 වන හමුදාව ඉදිරි දින කිහිපය තුල ශීතලේ ගැහෙමින් ගතකලේ මරණය අපේක්ෂාවෙනි
අඩක් හාමතින් සිටි ඔවුනට තව දුරටත් සටන් වැදීමේ හැකියාවක් නොවීය
ජනවාරි 30 වන දා හිට්ලර් බලයට පත්වීමේ නව වන සංවත්සරය ජර්මනිය තුල සැමරුනේ ඉතා නිහඬවය
ගොබෙල්ස් විසින් කියවන ලද හිට්ලර්ගේ ප්‍රකාශයේ ස්ටලින්ග්රාටඩ් ඛෙදවාචකය පිළිබඳ එකම එක වගන්තියකි
“වොල්ගාවේ ජර්මන් සෙබළුන් කල ඒ මහා කැපකිරීම ජාතියේ නිදහස හා අනාගතය වෙනුවෙන් වඩාත් කැපවී කටයුතු කල බවට කෙරුන අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස සැලකිය හැක” 
එදිනම වොන් පෝලිස් ජනරාල්ෆීල්ඩ්මාෂල් නිළයට උසස් කරන ලදදේ හිට්ලර් විසින් නිකුත් කරන ලද විශේෂ ආඥාවක් මගිනි
ජර්මන් ෆීල්ඩ් මාෂල්වරයෙක් කිසිදිනෙකත් සතුරාට යටත් වී නොමැති හෙයින් එමඟින් ව්‍යංගාර්ථයෙන් කියැවුනේ වොන් පෝලිස් ද අතීත යුද විරුවෙකු මෙන්අවසානය දක්වා සටන්කොට යුද බිමේ දිවි තොරකොට ගනු දැකීම හිට්ලර්ගේ අභිලාෂය වූ බවය
පසුවදා ජර්මන් පෙරමුණ මුළුමනින් ඇද වැටිණ
නගරයට ඇතුළු වූ රුසියානුවෝ වොන් පෝලිස් ඇතුළු නිළධාරීන් හා භටයන් 113,000 ක්  සිරභාරයට ගත්හ
රතු හමුදාවේ දීප්තිමත් ජයග්‍රහනයෙන් කෙලවර වූ පුරා දින 200ක් වොල්ගා ඉවුරේ කෙරුන ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන දෙවන ලෝක යුද්ධයේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂයක් ලෙස ඉතිහාසඥයෝ සලකති
ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන සෝවියට් යුද ශිල්පය ලබමින් සිටි සීඝ්‍ර ප්‍රගතියට කදිම කැඩපතකි
එය රතු හමුදාව තුල සැඟවී තිබූ දස්කම් මතුකොට ඔප මට්ටම් කලේය
ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන අතර තුර සතුරු භටයන් 225ක් මරා දැමූ සුප්‍රසිද්ධ සෝවියට් ස්නයිපර් වරයකු වූ වැසිලී සේට්සෙව් එවැන්නන්ට උදාහරණ කොට ලා දැක්විය හැක
අක්ෂ පක්ෂයට වූ එකම සන්තෑසිය නම් තවත් භටයන් 800,000 ක් අහිමිවිය
සතුරාට යටත් වූ ප්‍රථම ජර්මන් ෆීල්ඩ් මාෂල වරයා ලෙස ඉතිහාසගත වූ වොන් පෝලිස් යුද සිරකරුවෙකු ලෙස මොස්කොව් රැගෙන ගිය බව ඇසූ හිට්ලර් දැඩි පිළිකුලෙන් යුතුව බැන වැදුනේය
“මං අහන්නෙ තමන්ගෙ සෙබළු දහස් ගණනක් වීරයො වගේ සටන් කරල මැරෙනව තන්ගෙ ඇස්දෙකට දැකපු මිනිහෙක් රෙද්දක් ඇදගෙන කොහොමද අන්තිමෙදි සතුරාට යටත් වෙන්නෙ
”  සුදුමැලි ව සිටි හේ බෙරිහන් දුන්නේ කේන්තියෙනි
වෙඩිතබා ගැනීම වෙනුවට යටත් වීම තෝරාගන්නා නිළධාරියෙක් කෙරේ තමාගේ කිසිදු විශ්වාසයක් නැත
“අන්තිමට එයාලට ඉන්න වෙන්නෙත් ලුබ්යන්කා හිර ගෙදරම තමයි
එක මිනිහෙක්ගෙ නිවට කම නිසා මැරුණ තව දහස් ගණන් සෙබළුන්ගෙත් වීරත්වත් නිකම් අපරාදෙ කෙලෙසිලා ගියා එක වෙඩි උණ්ඩෙකින් ජාතික අධ්‍යාත්මය තුල සදාතනික වෙන්න තිබුන අවස්ථාව අත ඇරල මේ මිනිහා මොස්කොව් ගියා
මොන කසිකබල් තෝරා ගැනීමක්ද
” 
6 වන ජර්මන් හමුදාවේ නිළධාරීන් හා සෙබළුන් අවසන් උණ්ඩය දක්වා සටන් කොට ස්ටාලින්ග්‍රාඩයේ දී ඇද වැටුන වග ජර්මන් ගුවන්විදුලිය ඉතා සංවේගයෙන් නිවේදනය කලේය
“ඔවුන් මිය ගියේ ජර්මනිය ජීවත් කරවිම සඳහාය
” 
හමුදාමය පරාජය තුල ගැබ් වූ මානුෂීය ඛේදවාචකය අත්දුටු දස දහස් ගණනක් වූ ඔවුන්ගේ සමීපතමයන්ට එවදන් සැනසිම ගෙන දුන්නේ නැත
(c) Chamara Siriwardene

හිට්ලර් ‘දුර්ග මෙහෙයුම’ ට සැරසේ  (1943 මාර්තු- ජුනි)

ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් පරාජය විසින් හිට්ලර්ට අහිමි කලේ කොකේසස් හි තෙල් ආකර ටික පමණක් නොවේ
සංචිතයේ වූ හමුදා ඩිවිෂන 80ක් මෙන්ම යුද ටැංකි 3100 ක් ක්ෂෙත්‍ර  තුවක්කු 11,000ක් හා ගුවන් යානා 1500ක් ද එක්කෝ සටනේදී විනාශ විය
නැතහොත් සතුරා අතට පත්විය
රතු හමුදාව තමා අපේක්ෂා කලාට වඩා බලගතු ප්‍රතිවාදියෙකු බව ද උපායමාර්ගික අවාසි සහගත තත්වයක් ඇතිවී ඇත්තේ යුද සිතියම මත පමනක්ම නොවන බව දැන් දැන් ඔහුටද පෙනේ
ඉතාලියද දැන් එතරම් විශ්වාස කටයුතු නැත
රුසියාව සමඟ සාමය ඇති කොට ගන්නා මෙන් මුසෝලිනි කල ඉල්ලීම ඔහු තුල ඇති කලේ කෝපයකි
යුද බිමේදී රුමේනියානුවන් තරම් වත් දක්ෂ කම් නොපෑ ඉතාලි ඩිවිෂන කිසිදු වැදගැම්මකට නැති හන්ගේරියානුවන්ට වඩා පමණක් මඳක් යහපත් වූහ
අක්ෂ පාර්ශ්වයේ ඇබිත්ත රටවල් වාසිය පතා ඕනෑම මොහොතක පිල් මාරු කිරීමට ඉඩ ඇති බව හේ දනී
එය වැලැක්විය හැක්කේ කැපී පෙනෙන සාර්ථකත්වය තුලින් පමණි
කවුරු කුමක් කීවද නැගෙනහිර යුද්ධයෙන් තොරව නාසි වාදයේ මූලික ඉලක්ක සැපිරිය නොහැක
අමුද්‍රව්‍ය, වහල් ශ්‍රමය හා ජීවත් වීමේ ඉඩකඩ නොමැතිව ජර්මන් ජාතියේ අනාගතය සුරක්ෂිත වන්නේ කෙසේද
ලිඳට වැටුන මිනිසා ලිං කටින්ම ගොඩ ආ යුතුය
“ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සිද්ධියේ සම්පූර්ණ වගකීම මම ගන්නවා,” ඔහු දකුණු දිග පෙරමුණ භාර ආඥාපති  වොන් මැන්ස්ටයින් සමඟ කීය
“ගුවන් හමුදාව හරියට සැපයුම් ටික දැම්ම නම් 6 වෙනි හමුදාව බේරගන්න තිබුනා
ඒත් මට ගෝරින්ට දොස් කියන්න බැහැ
කොච්චර උනත් ඒ මගේ දෙවැනියා
”
ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් පරාජය මෙන්ම දැන් දැන් ජර්මන් නගර වලට නිතර එල්ල වන බටහිර ගුවන් ප්‍රහාර නිසා ගෝරින් ද සිටියේ හිට්ලර්ට මුහුණදීගත නොහැකි තත්වයකය
මුවින් නොබිනුවද නායකතුමා නොසතුටින් සිටින වග ඔහු දනී
එහෙයින් ඔහු මේ දිනවල පෙනී සිටියේ වඩාත් අඩුවෙනි
ගුවන්යානා නිෂ්පාදකයන් තමා හමුවට ගෙන්වූ ඔහු ඔවුනට ද නොසෑහෙන දෙහි කැපුවේය
“1938 දී ඔහෙල පොරොන්දු උනා අළුත් දිගු දුර ප්‍රහාරක යානාවක් හදනව කියල
ඒක තාමත් නෑ
බලන්න මිත්‍ර පාක්ෂිකයන්ගෙ තාක්ෂණය දිහා
අපේ තියන රේඩාර් පද්ධති කිසි කමකට නෑ
”    
රුසියානුවෝ තවදුරටත් දොන්බාස් ප්‍රදේශයට පහර දුන්හ
එහෙත් වසන්තයේ හිම දියවීමත් සමඟ පෙරමුන ක්‍රම ක්‍රමයෙන් නිහඬ වූයේ ඔවුන්ගේ ශක්තිය සිඳී ගිය බැවිනි
රතු හමුදාව ගිම්හානයේ තවත් ආක්‍රමණයක යෙදෙනු ඇතැයි සිතිය හැකි වූ හෙයින් ඊට සූදානම් වීම සුදුසු බව වොන් මැන්ස්ටයින් ගෙ අදහස විය
එහෙත් හිට්ලර් කියා සිටියේ ආරක්ෂක අඩියක්ට මාරු වීම ‘දේශපාලන හේතූන්’ මත කිසිසේත් කල නොහැකි දෙයක් බවයි.  
මොස්කොව් පසු බැසීම නිසා තනතුරෙන් පහ කරනු ලැබ අනතුරුව නැගෙනහිර ප්‍රසියාවේ ගොවිපොලක් කරගෙන දැහැමෙන් සෙමෙන් දිවි ගෙවමින් සිටි ජර්මන් යුද ටැංකි විශේෂඥ හයින්ස් ගුඩේරියන් ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් පරාජය පිළිබඳ තොරතු දැනගත්තේ පුවත් පත් හරහාය
සිය සගයන්ට සිදුවූ විපත ගැන කල්නල්-ජනරාල් තැන අවංකවම කණගාටු වූ අතර සිය සැමියා වත්ත පිටිය කොටාගෙන කිරි බිත්තර ටිකක් විකුණා නිවසට වී සිටීම ගැන ගුඩේරියන් මහත්මිය නම් අවංකවම සන්තෝෂ වූවාය
එහෙත් පෙබරවාරි 17 වැනිදා දහවල් ගොවි නිවසේ දුරකථනය නාද වනවිට සිය සාමකාමී දිවිය අනපේක්ෂිත අවසානයකට එලැඹෙනු ඇතැයි ඈ සිහිනෙනුදු නොසිතන්නට ඇත
පණිවුඩයෙන් කියැවුනේ නායකතුමා සමඟ හදිසි හමුවක් සඳහා ගුඩේරියන් යුක්රේඈනයේ දකුණු දිග හමුදා මූලස්ථානය වෙත වහා කැඳවනු ලැබ ඇති බවයි. ඔහු ගුවන්තොටුපොලට රැගෙන යාම සඳහා මෝටර් රථයක් ස්වල්ප වේලාවකින් ගොවිපොලට පැමිණෙනු ඇති බවද අමතන්නා දැන්වීය
මූලස්ථානයේදී ගුඩේරියන් සාදරයෙන් පිළිගත් හිට්ලර්ගේ හමුදා අජුටන්ට්වරයා වූ ජනරාල් රුඩොල්ෆ් ෂ්මුන්ඩ් තත්වය පිළිබඳ ඔහු දැනුවත් කලේය
සන්නද්ධකරණ අමාත්‍යාංශය හා සෙනෙවි මණ්ඩලය පිළිබඳ යුදටැංකි නිපදවීම පිළිබඳ මත භේදයක් ඇතිවී ඇත
කරුණු කාරණා නිරාකරණය කොට ගැනීම සඳහා දැනුම හා පලපුරුද්ද ඇති නිළධාරියෙකුගේ මැදිහත් වීම අවශ්‍යයව තිබේ
මේ සඳහා අළුතින් ඇති කෙරුන ‘සන්නාහ සන්නද්ධ බල ඇණි භාර’ ඉන්ස්පැක්ටර්-ජනරාල් තනතුරට නායකතුමා විසින් තෝරාගෙන ඇත්තේ ගුඩේරියන් ය
සෙනෙවි මණ්ඩලයට පරිබාහිරව හිට්ලර්ට සෘජුවම වාර්තා කිරීමේ අවසරය හා ත්‍රිවිධ හමුදාවේ සියළු යාන්ත්‍රික ඒකක හා පුහුණු පාසැල් වල පාලනය ලබා දෙන්නේ නම් පමණක් තනතුර භාර ගැනීමට ගුඩේරියන් කැමති විය
ඔහු හිට්ලර් හමුවට කැඳවන ලද්දේ සවස් කාලයේය
ඉල්ලා සිටි සියළු බලතල එකෙනෙහිම ලබා දුන් හිට්ලර් පත්වීම ස්ථිර කලේය
අනතුරුව දෙදෙනා හිට්ලර්ගේ  අධ්‍යනය කුටියට ඇවිද ගියහ
එහි මේසය මත වූයේ ගුඩේරියන් 1937 ලියන ලද ‘අවවාදයයි
යුද ටැංකි
’ නැමති  ග්‍රන්ථයයි
(ලිපි පෙලෙහි 9 වන කොටසේ මේ පොත සම්බන්ධව විස්තර කොට ඇත) තමා ගුඩේරියන් යුද්ධයට පෙර ලියූ දෑ ගතවූ දින කිහිපයේදී කියැවූ බව හිට්ලර් පැවසීය
“ඔන්න දැන් තමයි වෙලාව තමුසෙගෙ ඔය න්‍යායන් සේරම අත්හදා බලන්න
” 
ජර්මනියට ගොස් අළුත්ම තත්වය සියැසින් දැක බලාගත් ගුඩේරියන් සිය ප්‍රතිසංවිධාන සැලැස්ම සමඟ නැවත හිට්ලර් හමුවට පැමිණියේ මාර්තු 9 දාය
පැවති තත්වය පිළිබඳ දීර්ඝ විග්‍රහයක් කල හේ  හීන ශක්තියෙන් යුත් යාන්ත්‍රික ඒකක රැසක් නඩත්තු කිරීමට වඩා ඒවා පූර්ණ ලෙස සන්නද්ධ කල යුද ටැංකි ඩිවිෂන කිහිපයක් දක්වා සංඛ්‍යාවෙන් අඩුකිරීම සැපයුම් හා මෙහෙයුම් අතින් ගත් කල වාසිදායක බව පෙන්වා දුන්නේය
මෙම නව ඩිවිෂණයක් යුද ටැංකි 400කට නො අඩු විය යුතුය