Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ප්‍රභා ස්වසනයට දායක වේ
බාහිර සබැඳි 
  මේන්ස් සරසවියෙහි මයිටොකොන්ඩ්‍රියා සිතියම
 mitochondrial
netහි මයිටොකොන්ඩ්‍රියා පර්යේෂණ ද්වාරය
 cytochemistry
netහි මයිටොකොන්ඩ්‍රියා වාස්තු ආඥාවන් 
 ඇලබාමා සරසවියෙහි මයිටොකොන්ඩ්‍රියා සබැඳුම්
 MIP මයිටොකොන්ඩ්‍රියාමය භෞතික සමාජය
 3D structures of proteins from inner mitochondrial membrane at University of Michigan
 3D structures of proteins associated with outer mitochondrial membrane at University of Michigan
 විස්කන්සින් සරසවියෙහි මයිටොකොන්ඩ්‍රියාමය ප්‍රෝටීන එකමුතුව
 Mitochondrion - Cell Centered Database
 Mitochondrion Reconstructed by Electron Tomography at San Diego State University
 Video Clip of Rat-liver Mitochondrion from Cryo-electron Tomography 

සෛල ජීව විද්‍යාව
සෛලීය ස්‍වසනය
ඉන්ද්‍රිකා
ගොල්ගි දේහ (ගොල්ගි සංකීර්ණ හා ගොල්ගි උපකරණය) යනු සූන්‍යෂ්ටික සෛලවල ඇති ඉන්ද්‍රිකාවකි
මෙය 1897දී කැමිලෝ ගොල්ගි නම් විද්‍යාඥයා විසින් මුල්වරට නිරීක්ෂණය කරන ලදී
සෛල ප්ලාස්මීය පූරකය තුළ, බොහෝවිට න්‍යෂ්ටිය ආශ්‍රිතව පිහිටයි
ව්‍යුහය 
ඒකක පටලයකින් වටවූ තරලයකින් පිරුණු කුහරමය පැතලි මඬලාකාර මඩි එකක් මත එකක් පිහිටීමෙන් ගොල්ගි දේහ සෑදී ඇත
එම මඩි අතර ක්‍ෂුද්‍ර නාලික සහ ක්‍ෂුද්‍ර සූතිකා පවතී
එමගින් ඊට ස්ථායිතාවයක් ලැබී ඇත
ප්‍රසාරණිත පර්යන්ත ආශයිකා නම් වේ
ගොල්ගි දේහ කීපයක එකතුව ගොල්ගි සංකීර්ණ නමින් හැඳින්වේ
ගොල්ජි සංකීර්ණයේ උත්තල මහුනත හා අවතල මුහුණත ලෙස මුහුණත් දෙකක් පවතී
ඒවා සිස් මුහුණත හා ට්‍රාන්ස් මුහුණත ලෙසද හඳුන්වයි.සිස් මුහුණත රළු අන්ත
ප්ලාස්මීය දෙසට යොමු වෙමින් එයින් පැමිණෙන ආශයිකා ලබා ගන්නා අතර ඒවා ස්‍රාවී ආශයිකා අංකුර ලෙස පැණනැගී ට්‍රාන්ස් මුහුණතෙන් වෙනත් දිශාවකට ගමන් කරයි
ස්‍රාවී සෛලවල ගොල්ගි දේහ බහුලව දැකිය හැකිය
මූලාශ්‍ර 

ජීව විද්‍යාව
ඉන්ද්‍රිකා
න්‍යෂ්ටිය යන්න බහුඅර්ථී වේ
ඔබ සොයන දෑ පහතින් තෝරාගන්න
සෛලවල ඇති න්‍යෂ්ටිය
 පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය
ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලා කේන්ද්‍ර යනු ලයනල් වෙන්ඩ්ට් නමැති ශ්‍රී ලාංකිකයා සිහි කරනු වස් සමර්පිත කලා කේන්ද්‍රයකි
එහිදී සජීවී රංගනයන් සහ කලා ප්‍රදර්ශන සමගාමීව පවත්වා ගෙන යන්නේ,  ප්‍රදර්ශන ගැලරි දෙකක් සහ ආසන 600 කට වැඩි ගණනක් සහිත රංග ශාලාවක් මගිනි
ඉතිහාසය
මුල් කලා ප්‍රදර්ශන පැවැත්වුනේ වෙන්ඩ්ට්ගේ නිවසෙහිදී වූ අතර, දෙවන හා තෙවැන්න පැවැත්වුනේ 1944 දී සිදුවූ ඔහුගේ මරණයට අනතුරුවය
වෙන්ඩ්ට්ගේ මරණයෙන් පසුව, ඔහු සිහි වනු වස් කේන්ද්‍රය විවෘත කිරීමට ඔහුගේ සොහොයුරු හැරී වෙන්ඩ්ට් තීරණය කල මුත් ඔහුගේ සොහායුරාට වඩා හේ ජීවත් වූයේ එක් වසරක් පමණි
මෙම කෘත්‍යය හමාර කලේ ඔවුන්ගේ අන්‍යෝන්‍ය මිතුරු හැරල්ඩ් පීරිස් විසින් වන අතර කේන්ද්‍රයෙහි දෙවන ගැලරි අතුරින් එකක් ඔහු සිහිවීමට නම් කර ඇත
ආවර්තිතා වගුවෙහි ඉතිහාසයේ, ඩොබරයිනර් ත්‍රික යනු, කිසියම් භෞතික ගතිලක්ෂණ ඇසුරෙන් රසායනික මූලද්‍රව්‍ය සංවිධානය කිරීමේ ආදිතම උත්සාහයකි
ජර්මන් ජාතික ජොහෑන් වුල්ෆ්ගැන්ග් ඩොබරයිනර් නමැති විද්‍යාඥයා 1829දී මෙය සොයාගති
පසුව, ඔහුට ගෞරවය පිණිස එම විද්‍යාඥයාගේ නමින් මෙය ‘ඩොබරයිනර් ත්‍රික‘යැයි නම් කෙරිණි
මෙම ත්‍රිකයක දෙපස පිහිටි මූලද්‍රව්‍යවල සාපේක්‍ෂ පරමාණුක ස්කන්‍ධයන්හි සාමාන්‍ය අගය, එනම් මධ්‍යන්‍යය මැද පිහිටි මූලද්‍රව්‍යයේ සාපේක්‍ෂ පරමාණුක ස්කන්‍ධයට ආසන්නව සමාන වේ
ඩොබරයිනර් ත්‍රික සඳහා උදාහරණ

රසායන විද්‍යාව
භෞතික භූගෝල විද්‍යාවෙහි, වැලි කන්දක් යනු සුළං හෝ ජල ප්‍රවාහය නිසාවෙන් තැනෙන වැලි  හෙලකි
බොහෝ වැටි සුළං මුහුනතේ වැලි ඉහළට එසවීම නිසා දික් හැඩයක් ගන්නා අතර අතුරු  මුහුනතේදි බෑවුම කෙටිවේ
වැටි අතර පිහිටන නිම්නය හෝ පල්ලම ස්ලැක් ලෙස හැඳින්වේ
වඩා පැතිරුණු වැටි පවතින්නේ වෙරළාශ්‍රිතව වුවද ප්‍රමාණයෙන් මහත් වැටි හමුවන්නේ රට තුළ පවතින අතීතයේ විලක් හෝ මුහුදු වෙරළක් ලෙස පැවතුනු වියළි බිම් ප්‍රදේශ වලිනි
වැලි ගං ඉවුරු, බොරළු සහිත ප්‍රදේශ, විශාල මෝය හා මුහුදු ප්‍රදේශ වල ජලය ගලායාමෙන්ද වැලි වැටි ඇතිවේ (දුරියම් ක්‍රියාවලිය)

කාන්තරීකරණය

  	
මාර්ග දෙපස වැලි ගොඩ ගැසීම වළක්වාලිය හැකි එක් ක්‍රමයක් වන්නේ මාර්ග අවට ගස් හා වෙනත් වගාවන් ඇති කිරීමයි
වැලි වැටි ‍මඟින් ඇතිවන ප්‍රධානතම ප්‍රශ්නයක් වන්නේ මනුෂ්‍ය වාස වල ඉඩ ප්‍රමාණය අඩු කිරීමයි
වැලි වැටි වල පිහිටීම වෙනස් වන ආකාර කිහිපයක් වන අතර මේ සෑම ආකාරයටම සුළඟ උපකාරි වේ
මෙහිදී පොකුණක් මතින් විසි කරන ලද ගලක් ජලය මතින් පැන පැන යන ආකාරයට වැලි අංශු පොළොව මතින් ගමන් කරයි
වැඩි වේගයකින් යුත් සුළඟක් හේතුවෙන් අංශු වාතයේදි ගැටී ඇතිරිල්ලක් ආකාරයට ගමන් කරයි
තවද හිම ආකාරයටම වැලි ද හිමධාව (ඇවලාන්ඩ්) ලෙස සුළගෙන් ආවරණයව ඇති වැටි වල බැවුම් වලින් පහළට වැටේ
මෙමඟින්ද වැටි ඉදිරියට ගමන් කරයි
අප්‍රිකාවේ ගොඩනැගිලි හා වගාවන්ට වැලි කඳු නිසා තර්ජන ඇතිවේ
මැද පෙරදිග හා චීනයේ වැලි කඳු වාණිජ තෙල් මඟින් පෙඟවීමෙන් එහි චලනය නැවැත්වීමට උත්සාහ කර ඇත
මෙය වැටි වල ජීවත්වන ජීවින්ට ඉතා හානි දායක වන අතර මෙය සඳහා යොදාගන්නා තෙල් සීමිත සම්පතකි
වැලි බාධක ද මේ සඳහා යොදා ගත හැකි නමුත් වඩාත්ම ඵලදායි බාධක නිර්මාණය සම්බන්ධයෙන් තවමත් පර්යේෂණ කෙරෙමින් පවතී
වැලි වැටි මඟින් නගර හා කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශය විනාශ වීම වැළැක්වීම එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහනේ ප්‍රධාන කාර්යයක් වී ඇත
කොත්තු රොටී (හෝ කොත්තු) යනු ගෝදම්බ රොටී, එළවළු, බිත්තර සහ/හෝ මස්, හා කුළුබඩු ආශ්‍රයෙන් සකසා ගන්නා ශ්‍රී ලාංකික ආහාර වට්ටෝරුවක් වේ
විකල්ප ප්‍රභේද
දර්ශීය කොත්තු රොටිය ආශ්‍රිතව නිර්මාණය වූ විකල්ප කොත්තු වර්ග ඇත
නූඩ්ල්ස් කොත්තු
 කොස් කොත්තු
 චීස් කොත්තු 
 ඩොල්පින් කොත්තු

මූලාශ්‍ර

ආහාර
ශ්‍රී ලාංකික ආහාර
palcoology යන්න paleozoology ලෙසද ලියන අතර මෙය paleon=old සහ zoom = animal යන ග්‍රික වචන ඇසුරින් බිහිවුවකි
මෙහිදි මුලිකව කරනු ලබන්නේ ද විද්‍යාත්මක සන්දර්භයන්ගේ ඉතිරි වි ඇති බහු ශෛලික විධි පොසිල හඳුනාගැනිම සහ වෙන්කර ගැනීමයි
එමෙන්ම මෙම පොසිල භාවිතයෙන් ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය සහ අතීත පරිසර පද්ධති ප්‍රතිනිර්මාණයද සිදු කරයි
බහු සෛලිකයින්ගේ මහා පරිමාණ පොසිල පිළිබඳව Neopotorizo අවධියේ සිටම වාර්තාවන නමුත් මේ බහුසෛලිකයින් අයත්වන්නේ paleozoic අවධියටයි
කෙසේ නමුදු වඩාත්ම ප්‍රමුඛ මහා පොසිලය ඩයිනොසොරස පොසිලයයි
වෙනත් ප්‍රධාන පොසිල අතර ට්‍රයිලෝබයිටයන්, ක්‍රස්ටේසියාවන්,අස්ථික මසුන්, මෝරුන්, පෘෂ්ඨවංශින්ගේ දත් සහ බොහෝ අපෘශ්ඨවංශි කෝෂද හමු වි ඇත
මේවා මෙලෙස ඉතිරිව ඇත්තේ මේවායේ දෘඩභාවය ස්වභාවික පරිසරයට ඔරොත්තු දිමට හැකිවු නිසාය
මෙම කොටස් බොහෝවිට හමුවන්නේ සත්ව පොසිලවලය
ජල්ලි මසුන්, පණුවන්, වටපණුවන් සහ කෘමින්ගේ දෘඩ කොටස් නොමැති නිසා ඔවුන්ගේ පොසිලද අල්පය
පර්සියානු රංග භූමි පිළිබඳ ඉතිහාසය පුරාණය තෙක් (641 – 1000) ඇඳි යන්නකි
රටවැසියන්ගේ පළමු රංග භූමි හා රංග සංසිද්ධිය උද්දීපනය පිළිබඳව සටහන්ව ඇත්තේ පුරාතන වීරයන්ගේ වීරත්වයත්, “Soug Sivash” හා “Mogh Koshi” වැනි සතුරන් හට අපහාස  කිරීමටත් තැනුනු උත්සවාකාර රංග භූමි වලය
එමෙන්ම Herodotos" සහ '' Gezenphon" නර්තනයන්ගෙන් ද, රංග භූමි නිර්මාණයන්වලින් ද, මන
කල්පිත සහ ආදර කතාන්තර හා සංගීත ඉතිහාසය ද ඒ බව වාර්තා වේ
වර්ගීකරණය  

සිනමාවේ මුලාරම්භයට පෙර ප්‍රසිද්ධ වු විවිධාකාර නාට්‍යමය ඉදිරිපත් කිරීමේ කලාවක් ද විය
උදාහරණ කිහිපයක් ලෙස,

	Khayaneshab Bazi  (රූකඩ දර්ශන)

	Saye –bazi (හෙවනැලි දර්ශන)

	Rouhozi (හාත්සොත්පාදක රංගන)

	Ta'Zreh	 (අවමඟුල් රංගන ක්‍රමයන්)

Kjeimesh – shab-Bazi  වූ කලි ‍රුසියාවේ සාම්ප්‍රදායික රූකඩ සංදර්ශන වේ
මෙය කුඩා කාමරයක ඉදිරිපත් කරයි
මේ සඳහා පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු සහභාගි වේ
ඒ  සංගීත වාදකයෙකු  හා Morshad  නමින් හඳුන්වන පුද්ගලයෙකි
දෙබස් කණ්ඩයන් ගලා යන්නේ  Morshad හා රූකඩයන් අතරය
ඉදිරිපත් කරන විලාශයත්, රූකඩ සඳහා රචිත පිටපතත්, යොදාගත් උපක්‍රමත්, වාග් මාලාවත් නිසා රූකඩ සංදර්ශනය වෙනත් සංදර්ශන අතරින් පැහැදිලි වුද,  සුවිශේෂි වුද වෙනසක් පෙන්වයි. එවගේම Gaja සමයේදී  ඉරානයේ , නව ඉරාන රූකඩ ‍විශේෂයන් ද බිහි විය
රූකඩ දැක්වීම අදටත් ඉරානය තුළ ප්‍රසිද්ධය
‍ Rostam සහ Soharb යන රූකඩ සන්දර්ශන ඉරානයේ සුවිශේෂි ඉදිරිපත් කිරීමක් ලෙස සැලකීම මිට උදාහරණයක් වේ
Ta'zich  සහ  Naggali වු කලි සම්පුර්ණයෙන් හෝ අසම්මත සංගීතය හා ගායනය යොදා ගනිමින් ඉදිරිපත් කරන්නා වූ  පර්සියානු රංග භූමි නාට්‍යය විශේෂයකි
Tazien ඉස්ලාමීය යුගයට පෙර බිහිවුවකි
‍‍ෂාහ්නාමෙහ්ගේ (Shahnameh) ඛේදවාචකය හා Shahnameh  වීම  ඊට ගැලපෙන උදාහරණයක් වේ
පර්සියානු සම්ප්‍රදායේ Tazieh සහ Parde-khani පදනම් වී ඇත්තේ වීරචරිතාත්මක ප්‍රාණය සහ විරෝධය සංකේතවත් කරන්නාවූ ඓතිහාසික හා ආගමික සංසිද්ධීන් මතය
බොහෝ සෙයින් දැකිය හැකි සේවාව වන්නේ ආදරය පරිත්‍යාගය සහ නපුරට එරෙහිව නැඟී සිටින වීර කතාන්දරය
බටහිර හාස්‍යය හා ඛේදවාචක ප්‍රධානම නාට්‍ය වර්ගය බවට පත් වෙද්දී පර්සියාව තුළ  Tazieh ප්‍රමුඛ වේ
අයිරිෂ් රංග භූමිය ආරම්භ වන්නේ ගලික් (Gallic) අයිරිෂ් සම්ප්‍රදායත් සමඟය
ෆර්මෝයිගේ පුස්තකය වැනි අත්පිටපත් හා ඛණ්ඩයන් හැරුනු කොට බොහොමයක් Celtic භාෂාවේ ‍සාහිත්‍ය කෘති කෘමී ආක්‍රමණයන් නිසා විනාශ විය
Adam  Cianin නම් පුස්තකය පිටපත් කරගත් රචකයා හට ෆින්ටන් (Fintan) හා අචිල්  (Achill) හි උකුස්සාගේ සංවාදය නම් දෙබස් ඛණ්ඩයද පිටපත් කර ගැනීමට හැකිවී  තිබේ
එමෙන්ම මෙය සැලකිය යුතු පැරණි කෘතියක්ද විය
සමහර පාඨයන් මඟින් පෙන්නුම් වනුයේ  ගයිලික රංගන සම්ප්‍රදායන් අශිෂ්ට සහ ‍සෘංගාරාත්මක යන රංගනයන් මුල් ගත නොවු ඒවා බවය
පිටපතහි දැක්වෙන අන්දමට ඉහළ සංවාදය  ෆින්ටන් නැමැත්තා හා උකුස්සා අතර බෙදි ගොස් තිබුණි
බොහෝ දුරට මෙය  අයිරිෂ්හි එන අඩිල් හි උකුස්සා හා  ෆින්ටන් අතර ඇති වූ පැරණිම ගයිලික අයිරිෂ් සංවාදය විය හැක
හුරුපුරුදු අයිරිෂ් රංග භූමි ඇතිවන්නේ 17  වැනි සියවසේ  Dublin හි ඉංග්‍රීසි  පාලන‍ය ඇරඹීමත් සමඟමය
පසුගිය වසර හාරදාහ පුරාවටම මෙම පුංචි දිවයිනෙන් ඉංග්‍රීසි නාට්‍යය සම්ප්‍රදායට අප්‍රමාණ වූ දායකත්වයක්  ලැබුණි
මුල්කාලීන සමයේ නිපදවුණු අයර්ලන්තයේ නාට්‍ය නිෂ්පාදනවල මුලික පසුබිම් වුයේ පාලකයන්ගේ, දේශපාලකයන්ගේ හේතු කාරණාය
නමුත් බොහෝ නාට්‍යශාලා ආරම්භ කිරීමත් සමඟ ඒ වටා රසිකයන් ද වර්ධනය විය
විවිධත්වයක්  සහිත නාට්‍ය වේදිකා ගත විය
Dublin පාදක කොට ගනිමින් බිහිවු රංග ශාලා බොහෝමයක් ලන්ඩනය ආශ්‍රය කොට ඇරඹිණි
ඒ තුළින් බ්‍රිතාන්‍ය අගනුවර සිටි බොහෝ රංගන ශිල්පීන් හා නිෂ්පාදකයින් අයිරිෂ්  වේදිකාවටද මඟ පාදා ගත්තේය
කෙසේ වෙතත්  William Congreve, George Bernard Shaw වැනි නාට්‍යකරුවන් තමන්ගේ හැකියාවන් ව්‍යාප්ත කර ගැනීම සඳහා මව්බිමින් එහා යා යුතු බව හඳුනා ගත්හ
20 වෙනි සියවසේ ආරම්භයත් සමඟම අයිරිෂ්හි නාට්‍යශාලා සහ නාට්‍ය ව්‍යාපාරය  එරට පුරා නාට්‍ය වේදිකා ගත කිරීමට කැපවුහ
එසේම  ‍දේශිය නාට්‍ය ඉදිරිපත් කරන්නන්, අධ්‍යක්ෂකවරුන් /රචකයන්ගේ වර්ධනයක්ද ඇති විය
මෙය ‍බොහෝ නාට්‍යකරුවන් හට තම වෘත්තිය හැදෑරීමට,  සුදුසු රට ලෙස මහා බ්‍රිතාන්‍යයරාජ්‍යය තෝරා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා   දුනි
බෝර් වාදය ඉදිරිපත් වූයේ හයිඩ්‍රජන් විමෝචන වර්ණාවලි හඳුනාගැනීමට ඩෙන්මාර්ක් ජාතික නීල් බෝර් විසින් දැරූ ප්‍රයත්නයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි
මෙය යෙදිය හැක්කේ එක් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් පමණක් පවතින පරමාණු හෝ අයන සඳහා ය
උපකල්පන
 හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවේ ඉලෙක්ට්‍රෝනය එහි න්‍යෂ්ටිය කේන්‍ද්‍ර කරගත් නිශ්චිත වෘත්තාකාර මාර්ගවල භ්‍රමණය වේ
ශක්ති මට්ටම්වලට ආවේණික ශක්තීන් ඇති බවත් ඉලෙක්ට්‍රෝනය පවතින තුරු ශක්ති අවශෝෂණය/විමෝචනය නොවන බව.
 ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් භෞම අවස්ථාවේදී න්‍යෂ්ටියට ආසන්නතම අඩු ම ශක්ති මට්ටමක පවතී
උත්තේජිත ඉලෙක්ට්‍රෝන භෞම අවස්ථාවට ඒමේදී ශක්ති අවශෝෂණය/විමෝචනය වේ
වාදයන්
රසායන විද්‍යාව

==බෝර් ආකෘතියේ දුර්වලතා
==

හයිඩ්‍රජන් පරමාණුව තලීය හෝ තැටි ආකාර වේ
බෝර් වාදයෙන් පැහෙදිලි කල හැක්කේ තනි ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් පවතින පරමාණුවල වර්ණාවලි පමණි
විමෝචන වර්ණාවලියේ ත්‍රීවතා විචලනය පැහැදිලි කල නොහැකි වීම
ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ, අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ, අම්පාර නගරයට ආසන්නව අක්කර 1280 ක පමණ වපසරියක් පුරාවට පිහිටා ඇති බුද්ධංගල ආරණ්‍ය සේනාසනය වසර 2300 කට වඩා පැරණි ඉතිහාසයක් සහිත පුද බිමකි
එය අම්පාර නගරයට කි
4.5ක් පමණ උතුරින් පිහිටි අතර ඉතා රමණීය පරිසරයකින් යුතු භූමි භාගයකි
සුවිශාල පර්වත තලා කූට පහක් සිටින සේ මතු වී ඇති අතර එකිෙනක කූට තද බෑවුම් සහිත වැහි සමයේදී ආරවල් බවට පත් වන කපොලු වලින් සාර්ථක ලෙස වෙන් කරයි
එනිසා මෙම මුදුන් වලට නැගිය හැක්කේ වෙන වෙනම වැටුණු මං වලිනි
පූජනීය නටඹුන් පිහිටි භූමියෙහි සිට උතුර ෙදසට පැතිර යන මිටි ගල් තලා රැස මෙහි එකම කොටස් ලෙස සැළකිය හැකිය
වැහි සමයේ තැන තැන දිය ආරවල්, ගල් ෙකම්, පිරී ඉතිරන රමණීය‍ නෙත් සිත් අදනා ෙමම භූමිය අක්කර දහස් ගණනක් ඈතට ගමන් කරන බිහිසුණු වනය වේ
සිය ගණන් වල් ඇතුන් හා අලින් නිබදව දැක්ය හැකි වුවත් ඔවුන්ෙගන් කිසි ෙවකුට හානියක් ෙනාසිදු වීම ඉමහත් අසිරියකි
සේනාසනයෙහි වූ අඩි 500 ක් පමණ උස්වූ ගල් මස්තකයක ඉදි කරන ලද ස්ථූපයෙහි, ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සහ උන්වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවක වහන්සේලා දෙනම වූ සැරියුත් රහතන් වහන්සේගේ හා මුගලන් රහතන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා නිදන් කොට තිබේ
මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ විසින් දඹදිව විදිසාවෙන් වැඩම කරවූ මෙම සර්වඥධාතූන් වහන්සේලා සහ අග්‍රශ්‍රාවක ධාතූන් වහන්සේලා, සංචා ස්ථූපයේ අනුරුවකට අනූව සැකසූ දඹ රන් කරඩුවක තැම්පත් කර එවක රුහුණට තිබූ එකම වටදාගෙය වූ මෙහිලා නිදන් කර තිබේ
පසුකාලීනව ගරා වැටී තිබූ මෙම ස්ථූපය තුල සිදු කරනු ලැබූ කැණීම් අතරතුරදී හමුවූ ධාතූන් වහන්සේලා බුදුන් වහන්සේගේ හා අග්‍රශ්‍රාවක වහන්සේලාගේ බැව්, ආචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා විසින් තහවුරු කරන ලදී
පුද භූමියෙහි දක්නට ලැබෙන වර්ථමාන නව ස්ථූපය 1974 වසරේදී විලියම් ගොපල්ලව මහතා විසින් විවෘත කොට තිබේ
අතීතයේ මෙම පුද භූමිය කරක්ධිගල යනුවෙන් හඳුන්වා තිබෙන බව පුරාවිද්‍යාඥයින්ගේ විශ්වාසයයි
ඉතිහාසය

ක්‍රිස්තු පූර්ව 2-3 වන සියවස් කාලයේ පණ්ඩාවාසදේව රජ සමයේ ලක් දිවට පැමිණි දීඝායු කුමාරයා දීඝගම, දීඝවාපිරට්ඨ, දිගාමඩුල්ල යන නම්වලින් හැඳින්වූ මෙම දිගාමඩුලු ප්‍රදේශයේ රජකම් කරන ලදී
මහින්දාගමනයෙන් පසු ප්‍රබෝධමත්භාවයට පත්වූ මෙම බුද්ධංගල අරණ රහතුන් වහන්සේලාගේ නිජ භූමියක් බවට පත්විය
චිත්‍රා දේවියගේ ආදායම් පාලක ප්‍රමුඛ උත්තියගේ පුතු, සුජාතාගේ ලෙනද දීඝති ප්‍රභූකරවූ ලෙනද, මෙම ආරණ්‍යයේ පැමිණි නොපැමිණි සංඝයා වෙත පූජා කල බව ගල්ලෙන් වල සඳහන් වෙයි
භාවනා කිරීම සඳහා සකස් වූ තපෝවනය, දෙවන පෑතිස් රජුගේ ඇවෑමෙන් උත්තිය රජුගේ ඥාතීන්ගේ අනුග්‍රහයෙන් ආරම්භ වූ බව ශිලා ලිපි වලින් පැහැදිලි කොට තිබේ
කාලය ගත වීමත් සමග ක්‍රමයෙන් ජන ශුන්‍යත්වයට පත්වූ මෙම ප්‍රදේශය මෑත කාලීනව කොටි ත්‍රස්ථවාදීන්ගේ බලපෑමට යටත්ව තිබුණි
මෙම උතුම් පිං භූමිය ආරක්ෂා කරනු වස් 1964 වසරේදී බුද්ධංගලට වැඩම කරවූ කළුතර ධම්මානන්ද හිමි (බුද්ධංගල ලොකු හාමුදුරුවෝ) සහ බටයායේ ආරියවංශ හිමි විසින් මෙම ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව බුද්ධංගල සිංහල ජනපදය බිහි කොට, විහාරය වැඩි දියුණු භාවයට පත් කරන ලදී
මේවාද බලන්න
බුද්ධංගල ආනන්ද හිමි

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
නේවි කන්ස්ට්‍රක්ට් රෙලික් ඔබ්සර්වේෂන් ඩයස් ඇට් හිස්ටොරික් බුද්ධංගල රජ මහා විහාරය 

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ක්ෂණික පණිවුඩකරණය (IM) යනු පෞද්ගලික පරිගණක හෝ වෙනත් උපාංග, සහ හුවමාරු සේවාදායකයින් භාවිතා කර දෙදෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි දෙනෙකු අතර යථාකාල පාඨමත පදනම්වූ සන්නිවේදන අවස්ථාවකි
මෙහිදී අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පරිශීලකයාගේ පාඨ ජාලයක් හරහා එහා මෙහා ගෙන යනු ලබයි
තවත් වැඩිදියුණු කල ක්ෂණික පණිවුඩකරණ මෘදුකාංග සේවාදායකයන් විසින් සන්නිවේදනයේ ඉවැඩි කළ ක්‍රම ලබා දෙයි, නිදසුනක් ලෙස සජීවී කටහඬ හෝ විදෘශ්‍ය ඇමතුම් ලබා ගත හැක
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න

  තෝර (ශාකය)
  තෝර (මාළුවා)
  තෝරපරිප්පු
බිට්ටොරන්ට් යනු, peer-to-peer ගොනු හුවමාරු මාධ්‍යකි
මෙය 2001දී බ්‍රාම් කොහන් විසින් නිෂ්පාදිතයි
මෙමගින් චිත්‍රපට,මෘදුකාංග,ගීත ඇල්බම්,රූපවාහිනී වැඩසටහන් වැනි විශාල ෆයිල් ඉක්මනින් බාගත කර ගත හැත
මෙම ටොරන්ට් ෆයිල් මුලින්ම පරිගණකට බාගත කර ගනිද්දි ඒවා
torrent එක්ස්ටෙන්ෂන් එක ඇති කුඩා ෆයිල් එකකි බොහෝ විට මෙය කිලෝබයිට් කිහිපයකට සීමා වේ තවද මෙය ධාවනය කිරීමට බිට්ටොරන්ට්  අනුග්‍රාහක මෘදුකාංගයක් (a client software) පරිගණකයට ස්ථාපිතව තිබිය යුතු වේ
මෙම ෆයිල් එකෙහි ඇත්තේ අප ඉල්ලුම් කර වැඩසටහනෙහි ඉතා සුළු දත්ත ප්‍රමාණයකි
මෙම මෘදුකාංගයේ තවත් එක් ගුණාංගයක් වන්නේ අප බාගත කර ගනු ලබන ෆයිල් එකට ඇති ඉල්ලුමය
සාමාන්‍ය බාගත කරලීමකදී වැඩි ඉල්ලුමක් සහිත ෆයිල් එකක් ලබා ගැනීමට බොහෝ වේලවක් ගත වේ
මන්ද එම ෆයිල් එක සම්බන්දව ඇති සර්වරය කාර්යබහුල වීමයි
එක ම තැනකින් එක ම ගොනුව ලබා දෙන විට එම සර්වරය කාර්යයබහුල වේ
නමුත් බිට්ටොරන්ටි හි ඇත්කේ මීට හාත්පසින් ම වෙනස් වූ ගුණාංගයකි
‍මෙහි දී සිදුවන්නේ වැඩි ඉල්ලුමක් සහිත ගොනුවක් ලබාගන්නා විට එහි බාගත කරලීමේ වේගය වැඩි වීමයි
චිත්‍රපට සම්පුර්ණ මුදුකාංග සහ රුපවාහිනී වැඩසටහන් වැනි ඇති දැවැන්ත ෆයිල් ඉක්මනින් ඩවුන්ලෝඩ් කරන්නට තිබෙන කරන්නට හොදම ක්‍රමය බිට්ටොරන්ට්ය
ඉතා අඩු දාරිතාවයක් ඇති පරිගණකයකින් ඉතා අඩු වේගයක් ඇති ඉන්ටනෙට් සම්බන්දතාවයක් ඔස්සේ වේගයෙන් ඩවුන්ලෝඩ් වන මේ ඩිජිටල් ෆයිල් ෆෝමැට් එක ටොරන්ට්ය
එනම් ඒවා
torrent යන ගොනු එක්ස්ටෙන්ෂන් එක ඇති ඒවාය
බිට්ටොරන්ට් මගින් විශාල ගොනු,අඩු වේග ඉන්ටනෙට් සබදතාවයක් හරහා වැඩි වේගයකින් ඩවුන්ලෝඩ් වෙන්නේ කෙසේද යන්න තේරුම් ගැනීමට ප්‍රථම සාමාන්‍ය ඩවුන්ලෝඩ් අවබෝදයක් තිබීම වැදගත්වේ
සාමාන්‍ය වෙබ් පිටුවකට පිවිසුණු විට එයින් යමක් ඩවුන්ලෝඩ් කිරීමට ඉඩ දෙන්නේ නම් එම ලින්ක් එක මත ක්ලික් කිරීම අපට පුරුදුය
එවිට අපේ පරිගණකයේ ඇති වෙබ් බ්‍රව්සර් මුදුකාංගය මගින් ඒ බව එම වෙබ් පිටු රදවා ඇති සර්වර් පරිගණකයට දැන්වයි.දැන් එම සර්වරයෙන් අපේ  පරිගණකය වෙත එම ෆයිල් එක ඒවායි
එනම් ඩවුන්ලෝඩ් වෙයි
මෙසේ ඩවුන්ලෝඩ් වීම කෙරෙන්නේ විශේෂ ප්‍රමිතියකින් යුත් ප්‍රෙටොකෝලයකට අනුකුලවය
එය එක්කෝ FTP(File Transfer Protocol)ය
නැතහොත් HTTP (Hyper Text Transfer Protocol)ය
මේ සම්ප්‍රදායික ක්‍රමයට ෆයිල් එකක් ඩවුන්ලෝඩ් වන විට එහි වේගය අඩු-වැඩි වීමට බලපාන කාරණා කිහිපයකි
ඉන් මුලටම එන්නේ සර්වරයේ කාර්යබහුලබවයි(server traffic)
සර්වරය කාර්යබහුල වන විට ඩවුන්ලෝඩ් වන වේගය අඩුවේ
අනෙක් කාරණය ඩවුන්ලෝඩ් කර දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටින ෆයිල් එකෙහි ජනප්‍රිය බවයි.එහි ජනප්‍රිය බව වැඩිවන විට,එය පරිගණක ගණනාවක් ඉල්ලා සිටින විට,ඩවුන්ලෝඩ් වන වේගය අඩුවේ
පියර්-ටු-පියර් කියා හදුන්වන ෆයිල් ඩවුන්ලෝඩ් ක්‍රමය කරලියට ආවේ මේ සම්ප්‍රදායික ඩවුන්ලෝඩ් ක්‍රමයට පිළියම් රැගෙනය
පියර්-ටු-පියර් ක්‍රමයට ෆයිල් ඩවුන්ලෝඩ් කරන්නට ෆයිල් ෂෙයාරින් නෙට්වර්ක් එකකට හෝ ෆෝරම් එකකට සම්බන්දවී  එමගින් ලබාදෙන විශේෂ මුදුකාංගයක් පරිගණකයට ඉන්ස්ටෝල් කරගත යුතුය
ඉන්පසු ඩවුන්ලෝඩ් කරන්නට අවශ්‍ය ෆයිල් එක ෂෙයාරින් මුදුකාංගය හරහා ලබා දිය යුතුය
එවිට එම ෆයිල් එක තිබෙන දැනටමත් සම්බන්ද වී සිටින පියර්-ටු-පියර් මුදුකාංගය සහිත වෙනත් පරිගණක වේද යන්න මුදුකාංගය විසින් සොයා බැලෙයි
හාඩ්ඩිස්කයේ සිට එම ෆයිල් එක ඉල්ලා සිටි පරිගණකයට ඩවුන්ලෝඩ් වීම සිදුවේ
ඩවුන්ලෝඩ් වීම අවසානයේ ෆයිල් ෂෙයාරින් මුදුකාංගයෙන් ඉවත් නොවී සිටින තාක්කල් අපේ පරිගණකයේ හාඩ්ඩිස්කයෙන් මේ ෆයිල් එක ඉල්ලා සිටින වෙනත් අය වෙතද ඩවුන්ලෝඩ් වීම සිදුවේ
තමන් කලින් වෙනත් අයෙකුගේ පරිගණකයකින් මේ ෆයිල් එක ලබා ගත් නිසා තවත් අයෙකුට මේ ෆයිල් එක ලබාගැනීමට ඉඩ දීම යුතුකමකි කියා සිතන්නන් සිටිනතාක් මේ ඩවුන්ලෝඩ් කිරීම පහසුය
එහෙත් ආත්මාර්තකමි අය එසේ නොසිතා තමන් ෆයිල් එක ඩවුන්ලෝඩ් කරගත් සැනින් මුදුකාංගයෙන් ඉවත් වේ
ඒ නරක පුරුද්ද හදුන්වන්නේ (leeching)කියාය
හරියට ලේ උරා බොන කුඩෙල්ලෙකු සේ තමන් ගැන පමණක් සිතීම යනු ඒ වචනයේ අර්ථයයි
ලීචින් කිරීම නිසා පියර්-ටු-පියර් ඩවුන්ලෝඩ් වීම අකර්මන්‍ය වීම ගැන කනස්සල්ලයට පත්වූ නිර්මාණශිල්පියෙකු ඇමරිකාවේ සිටියේය
හේ බ්රෑම් කොහෙන්ය
ලීචින් කරන්නන්ට තැන නොදෙන්මින් ෆයිල් ෂෙයාරින් කල හැකි ක්‍රමයක් සොයාගැනීමට ඔහු වෙහෙසුණි
අවසානයේ ඔහු සාර්ථක විය
2001  ජුලි  02 වැනිදා ඔහු අලුත් ෆයිල් ෂෙයාරින් ප්‍රෙටොකෝලයක් ලොවට හදුන්වා දුනි
එයද පියර්-ටු-පියර් ප්‍රෙටොකෝලයකි
බිට්ටොරන්ට් යනු එයයි
බිට්ටොරන්ට් ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කරන්නට විශේෂ මුදුකාංගයක් පරිගණකයේ ඉන්ස්ටෝල් කොට ගත යුතුය
ඒවාට කියන්නේ ටොරන්ට් ක්ලයන්ට් කියාය
බ්රෑම් කොහෙන් මුලින්ම හදුන්වාදුන් ක්ලයන්ට් මුදුකාංගය හැදින්වෙන්නේ බිට්ටොරන්ට් ලෙසමය
මෙය ඕපන්සෝස් මුදුකාංගයකි
එනිසා විවිද අරමුණු වෙනුවෙන් වෙනස් කොට තැනු ටොරන්ට් ක්ලයන්ට් මුදුකාංග ගණනාවක් අලුතින් බිහිවී තිබේ
වර්තමානයේ පරිගණක වලට ඉන්ස්ටෝල් කර තිබෙන ජනප්‍රියම ටොරන්ට් ක්ලයන්ට් මුදුකාංග වලට් උදාහරණ ලෙස uTorrent,Vuze/Azureus,bitcomet,Transmission,Xunlei යන මුදුකාංග දැක්විය හැක
ඉන්ටනෙට් තුලින් ටොරන්ට් ෆයිල් එක සොයා එය ක්ලික් කල විට පරිගණකයේ ඉන්ස්ටෝල් කොට ඇති ටොරන්ට් ක්ලයන්ට් මුදුකාංගය විසින් එම ටොරන්ට් ෆයිල් එක ගැන සොයාබැලීම සිදු කරයි
ඒ මෙම ටොරන්ට් ෆයිල් ෂෙයාරින් කටයුතු හසුරුවන සර්වර් පරිගණකය සමග සම්බන්ද වෙමිනි
ට්රුකර් (tracker)කියා හදුන්වනේ මෙම සර්වරයයි
බාහිර සබැඳුම්
 BitTorrent නිල වෙබ්අඩවිය
මානව ජනගහණ ඝනත්වය 

ලෝක ජනගහන ඝනත්වය යනු එක් කොටසක ජීවත් වන මිනිසුන්ගේ සංඛ්‍යාවයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙය ගණනය කරනුයේ රටක් , නගරයක්, පළාතක් හෝ සමස්ත ලෝකය ලෙසයි
ලෝකයේ ජනගහණය බිලියන 7 ක් පමණ වන අතර, පෘථිවියේ මුළු වර්ගප්‍රමාණය  (භූමිය හා ජලය ඇතුළුව) වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 510 (වර්ග සැතැප්ම මිලියන 197 ) වෙයි
එබැවින්, ලෝක ව්‍යාප්ත මානව ජනගහණ ඝනත්වය, බිලියන 7  මිලියන 510 = 13.7 කිමී2 ට (35 වර්ග සැතැප්මයට) පමණ වෙයි
මෙම ඝනත්වය ජනගහනය වැඩිවත්ම වැඩි වේ
මෙයට සියළුම බිම්තලය අයත් වන අතර ඇන්ටාක්ටිකාවද අයත් වේ
ජනගහන ඝනත්වය ඉතා වැඩි රටවල්/කලාප

මේවාද බලන්න
ජනගහනය අනූව ලෝකයේ රටවල් ලැයිස්තුව
ලෝක ජනගහනය
ජනගහනය අනූව ආසියාවේ රටවල් ලැයිස්තුව

සටහන
ලයිසොසෝම යනු, ජීර්ණ එන්සයිම අඩංගු සෛල ප්ලාස්ම පටලයේ පවතින පටලයකින් වටවූ තද පැහැති කුඩා ගෝලාකාර දේහ වේ
මේවා ගොල්ජිදේහ මගින් හටගැනේ
ව්‍යුහය
ඒකක පටලයකින් වටවී ඇත
සෛල ප්ලාස්ම පූරකයේ තද, රවුම් දේහ වේ
ප්‍රෝටියේස්, පෙජටයිඩේස, කාබොහයිඩ්‍රේස්, ලයිපේස්, නියුක්ලියේස්, පොස්පටේස, එස්ටරේස් ආදී ජීර්ණ එන්සයිම පිරී ඇත
රළු අන්ත
ප්ලාස්මීය ජාලිකාවල ඇති රයිබොසෝමවල නිපැයෙන එන්සයිම ගොල්ජි මඩිවලට ඇතුළුවී ක්‍රමයෙන් සාන්ද්‍ර තත්‍වයට පත්වී ගොල්ගි ආශයිකා ලෙස වෙන්වේ
එම ආශයිකා ලයිසොසෝම බවට පත්වේ
කෘත්‍ය
 ජීර්ණ එන්සයිම ගබඩා කිරීම
බහිස්සෛලීය ජීර්ණය
 අන්ත
සෛලීය ජීර්ණය
 භක්‍ෂණය
 ස්වයං භක්‍ෂණය
 ස්වයං ජීර්ණය

ජීව විද්‍යාව
ඉන්ද්‍රිකා
සිංහල විකිපීඩියා යනු අන්තර්ජාලය පාදක කරගත් නිදහස් විශ්වකෝෂයක් වන විකිපීඩියාවේ සිංහල සංස්කරණයයි
මෙය 2005 දී නිර්මාණය වූ අතර දැනට මෙහි ලිපි  ක් ඇත
කටවහරේ බොහෝ විට චීනය (චීන
පින්යින්
Zhōngguó), නමින් හැඳින්වෙන්නේ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවයි (PRC
Zhōnghu Rnmn Gònghguó), නැගෙනහිර ආසියාවේ රටකි
එය බිලියන 1.5කට වඩා වැඩි ජනගහනයක් සිටින ලොව දෙවනුවට වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රටයි
නැගෙනහිර ආසියාවෙහි පිහිටි චීනය, භූගෝලීය කාල කලාප පහක් පුරා විහිදෙන අතර රටවල් 14කට මායිම් වන අතර, රුසියාවෙන් පසු ලෝකයේ ඕනෑම රටකට වඩා දෙවැනි ස්ථානයයි
දළ වශයෙන් වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 9.6 ක (වර්ග සැතපුම් 3,700,000) ප්‍රදේශයක් ආවරණය වන පරිදි එය ලොව තුන්වන හෝ හතරවන විශාලතම රට වේ
රට පළාත් 23කින්, ස්වයං පාලන කලාප පහකින්, මහ නගර සභා හතරකින් සහ විශේෂ පරිපාලන කලාප දෙකකින් සමන්විත වේ
(හොංකොං සහ මැකාවු)
ජාතික අගනුවර බීජිං වන අතර විශාලතම නගරය ෂැංහයි වේ
චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් පාලනය කරනු ලබන තනි-පක්ෂ රාජ්‍යයකි
චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් පළාත් 22 ක් මතද , ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රදේශයන් පහක් මතද, සෘජු ලෙසින් පරිපාලිත මහ නගර සභා ප්‍රදේශයන් සතරක් (බෙයිජිං, ටියාංජිං, ෂැංහයි, සහ චොංකිං) මතද, අතිශයින් ස්වතන්ත්‍ර විශේෂ පරිපාලන ප්‍රදේශයන් දෙකක් – හොං කොං සහ මැකාවු – මතද සිය අධිපත්‍යය පතුරවයි. එහි අගනගරය බෙයිජිං වෙයි
මිලියන 9.6ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත චීනය සම්පූර්ණ වර්ගප්‍රමාණය අතින් ලොව තුන්වැනි හෝ හතරවැනි තැන ද ගොඩබිම් ප්‍රමාණය අතින් ලොව දෙවැනි තැන ද ගනියි
චීනයේ විවිධ භූ ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ
මොන්ගෝලියාවට සහ රුසියානු සයිබීරියාවට ආසන්න වියළි උතුරුකරයේ තෘණභූමි සහ ගෝබි සහ තක්ලමකන් වැනි කාන්තාර ද, වියට්නාමයට,ලාඕසයට සහ බුරුමයට ආසන්න තෙත් දකුණුකරයේ අර්ධ නිවර්තන වනාන්තර ද දැකිය හැකිය
චීනයේ ස්වභාවික දේශසීමා ලකුණු කරන හිමාලයෙන් සහ ටියන් ෂාන් කඳු පංතිවලින් සැදි රටේ බටහිර ප්‍රදේශය විෂම, උස් ප්‍රදේශයකි
එහෙත් කි
14,500ක මුහුදු වෙරළකින් යුක්ත චීනයේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශය පහත් භූමියක් වෙයි
මෙම මුහුදු වෙරළ ගිනිකොණදිගින් දකුණු චීන මුහුදෙන් ද නැගෙනහිරින් නැගෙනහිර චීන මුහුදින් ද සීමාවී ඇති අතර තායිවානය, කොරියාව සහ ජපානය මින් ඔබ්බෙන් පිහිටයි
ලොව පැරැණිතම ශිෂ්ඨාචාරයක් වූ චීන ශිෂ්ඨාචාරය උතුරු චීන තැන්න හරහා ගලා බසින කහ ගඟෙන් පෝෂණය විය
වසර 6000කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ චීන දේශපාලන ක්‍රමය පදනම් වූයේ පාරම්පරික රාජාණ්ඩු ක්‍රමයක් (රාජ වංශ) මගිනි
මේ අතරින් පළමුවැන්න ක්‍රිපූ 2000 පමණ තිබූ සියා රාජ වංශය (Xia) වුවද චීනය මුලින්ම එක්සේසත් කළේ ක්‍රිපූ 221 දී කින් රාජ වංශය (Qin) විසිනි
අවසාන රාජ වංශය වූ කිං රාජ වංශය (Qing) 1911 දී සමාප්ත වූයේ කුඕමින්ටැං හෙවත් චීන ජාතික පක්ෂය විසින් චීන සමූහාණ්ඩුව පිහිටවීමෙන් පසුවයි. රට කුඕමින්ටැං සහ කොමියුනිස්ට් යනුවෙන් දේශපාලන කඳවුරු දෙකකට බෙදීම නිසා 20 වැනි සියවස මුල් භාගයේ චීනය අසමගියෙන් සහ සිවිල් යුද්ධවලින් පිරී පැවතිණි
1949 දී මෙම ගැටුම් අවසන් වූයේ කොමියුනිස්ට් පෙරමුණ සිවිල් යුද්ධයෙන් ජයගෙන චීනයේ ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශයේ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව පිහිටවීමෙන් අනතුරුවයි. කුඕමින්ටැං පෙරමුණ විසින් තම චීන සමූහාණ්ඩුවේ අගනුවර තායිවානයේ තායිපේ නුවර පිහිටවා ගනු ලැබූ අතර දැනට එය මගින් පාලනය වන්නේ තායිවානය, කින්මෙන්, මට්සු සහ තවත් කුඩා දූපත් කිහිපයක් පමණි
එතැන් සිට තායිවානයේ ස්වාධීනත්වය සහ දේශපාලන තත්වය පිළිබඳව මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව හා චීන සමූහාණ්ඩුව අතර දේශපාලන ආරවුල් ගහණ විය
චීනය ශිෂ්ඨාචාරයේ උප්පත්ති ස්ථාන අතරින් එකකි
ආශ්‍රිත

සිතියම් 
 ගුගල් සිතියම්—චීනය
 
 

 

Atheist states
BRICS nations
Chinese-speaking countries and territories
Communist states
ආසියාව තුළ රටවල්
නැගෙනහිර ආසියානු රටවල්
G20 nations
Member states of the Shanghai Cooperation Organisation
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ඊසානදිග ආසියානු රටවල්
One-party states
People's Republic of China
Republics
States and territories established in 1949
ඩෙල් (, ) යනු රුන්ඩ් රොක්, ටෙක්සාස් හී පිහිටා ඇති ඇමෙරිකානු බහුජාතික තොරතුරු තාක්ෂණික සංස්ථාවක් වන අතර, පරිගණක ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන සහ සේවා සඳහා සහාය දක්වමින් සංවර්ධන සහ විකුණුම් කටයුතු ආදිය සිදු කරයි
ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව (IPKF
) යනු  1987 හා 1990 අතරතුරදී ශ්‍රී ලංකාවේ සාම සාධක මෙහෙවර සඳහා පැමිණි ඉන්දියානු හමුදා බල ඇණියකි
ආශ්‍රිත ලිපි
 තමිල් නාඩු විමුක්ති හමුදාව

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ඉන්දියාවේ සන්නද්ධ හමුදාව
ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව
දෙමළ ඊළම
1980 ගණන් වල ඉන්දියාව
ඉන්දියාව
පාෂාන යුගය ( ක්‍රි
8000 - ක්‍රි
4500)

රෝමානු ලේඛන, අයර්ලන්ත කාව්‍ය හා පුරාවෘත්ත වල නිර්දේශ කීපයකට අනුව,පෙර ක්‍රිස්තියානි අයර්ලන්තය ගැන තොරතුරු ලැබේ
හිම යුගය තුළ, අයර්ලන්තය ග්ලැසියර් ඛාදිත විය
මීටර් 300 ක් පමණ ඝණකම ඇති අයිස් තට්ටු ,ගල්, සුණුවිසුනු කරමින් භූමිය මත ගලා ගිය අතර සියලුම අතීත ජනාවාස ගැන තිබූ සාක්ෂි නැති වී ගියේය
මෙය බ්‍රිතාන්‍යයේ දකුණු ප්‍රදේශයේ විශාල හිම තට්ටු ඉවත් වී ජනාවාස ගැන තොරතුරු අනාවරණය කර ගත නොහැකි වූ සිදු වීමකට සමාන විය
අයර්ලන්තය ආක්ටික් මුඩු බිමක් හෝ හිම කතරක් විය
මිඩ්ලන්තයේ ද එසේම රටින් තුනෙන් දෙකක් පමණ අයිස් තට්ටු ඉවත්වී මුලුමනින්ම ජනාවාස පිළිබඳ ඇස්තමේන්තු කිරීමට නොහැකි විය
රට පුරා විසිරී තිබූ භූමි 6 ක පමණ ප්‍රදේශයක වැදි රංචු ජනාවාස පිහිටුවා ගත්හ
ස්කොට්ලන්තයේ ඊශාන දිශාවේ මෙම මුල්ම ජනාවාස ඇතිවූ බවට සිතිය හැකිය
වර්තමානයට වඩා එකල මුහුදු මට්ටම අඩු වූවත්, ඒ කාලයේද අයර්ලන්තය දූපතක්ව පැවතිණි
මෙහි පුදුමයක් නැත
අයර්ලන්තයේ බොහෝ ජනපද මුහුදුබඩ ආශ්‍රිතව  තිබූ අතර ඔවුන්ගේ ජීවිකාව මුහුද ආශ්‍රිතව පැවතිණි
බොහෝ අය නැව්කරුවන් විය
සමහර විට මෙම ගස් රහිත හිමට යට වූ පස සාරවත් කැලෑ සහිත පස් බවට පත් වීමට පෙර බොහෝ රටවල් පසුකරමින් මෙසේ ආර්ථිකය දියුණු කර ගත්හ
නවශිලා යුගය ( ක්‍රි
4500 - ක්‍රි
2500) 

නවශිලා යුගය යනු ගොවිකර්මාන්තය, කුඹල් කර්මාන්තය සමඟ පැමිණි වඩා දියුණු පාෂාණ ආශ්‍රිත නිර්මාණයන් බිහිවූ යුගයකි
මෙම නව සොයා ගැනීම් නව ප්‍රජාවක්  (settlers) විසින් සිදුකරන්නට ඇතැයි මුලදී සිතුවද, මෙම කාලය හා සබැඳි විශාල ප්‍රමාණයේ ආක්‍රමණයක් අයර්ලන්ත ඉතිහාසය තුළ දක්නට නොලැබේ
නවශිලා පරිවර්තනය සිදුවන යැයි සැලකීමට වඩාත්ම ඉඩකඩ ඇත්තේ එය යුරෝපා මහද්වීපයේ ‍ වෙනත් රටවල් එංගලන්තය ආදිය සමඟ තිබු ‍සබඳතාවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදු වු බවට වන මතයයි
පූ 4500 දී පමණ ආරම්භ වුනි
එළුවන්, බැටළුවන් හා ධාන්‍ය නිරිත දිග යුරෝපයෙන් ගෙන ආ අතර, ජනගහණය සීඝ්‍රලෙස ඉහල ගියේය
වියළි ගල් තාප්ප වලින් වෙන්කරගත් C ide    වර්‍ගයේ කුඹුරු ක්‍රි
තිරුඟු හා බාර්ලි මේවායේ ප්‍රධාන අස්වැන්න විය
කුඹල් කර්මාන්තයේ ආරම්භයද කෘෂිකර්මාන්තයත් සමඟ සිද්ධවුනි
නවශිලා යුගයේ කැපී පෙනන ලක්ෂණය වනුයේ හදිසියේ ඉස්මතු වූ ශිලාමය ස්මාරක තැනීමයි
මෙසේ බිහි වූ විශාල සොහොන් ගැබ් එම ජනතාවගේ ආගමික ඇඳහිලි සඳහා බලපාන ලදි
මෙම සොහොන් කැණිමේ දී මිනිස් මෘත ශරීරවල කොටස් අවමගුල්‍භාණ්ඩ, මැටි භාණ්ඩ, ඊතල හිස්, පොරෝ, ආදිය හමු වී තිබේ
මෙම ශිලාමය සොහොන් 1200 ක් පමණ සොයා ගෙන ඇති අතර මේවා ප්‍රධාන භාණ්ඩ 4 කට වර්‍ග කල හැක
ආශ්‍රිත
Early history of Ireland Neolithic

ඉතිහාසය
අයර්ලන්තය
ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ආමේනියාව
නවශිලා යුගයේ ජනාවාසවල සලකුණු ආමේනියානු උස් බිමේ දැක ගතහැකිය
6000 – 4000 අතර පැවති මධ්‍යම ට්‍රාන්ස්කොකෝසස් පළාතේ ෂුලාවේරි- ෂෝමු සංස්කෘතියට අයත් බව කාබන් කාල නිර්න ක්‍රමයෙන් සොයා ගෙන ඇත
ලෝකඩ යුගය 
     

මුල් ලෝකඩ යුගය වන්නේ ක්‍රි
4000 – 2200 ත් අතර පැවති කුරා අරාක්සස් සංස්කෘතියයි
1200 – 800 දී ආමේනියාවලින් වැඩි කොටසක් , රාජධානි අතර ඇති වූ සන්ධානයක් යටතේ එක්සත් විය
එම සන්ධානය අෂ්‍රියන් මූලාශ්‍රවල සඳහන් වන්නේ නයිරි ලෙසය (අෂ්‍රියන් හි “ ලෑන්ඩ් ඔෆ් රිවර්ස්”)
උරාර්තු රාජධානිය (යකඩ යුගය) 

 
ආමේනියානු උස්බිමේ කෝකසස් හා ප්‍රාචීර ඒෂියා මයිනර් තුළ වූ උරාර්තු රාජධානිය ක්‍රි
9 වැනි ශතවර්ෂය සහ ක්‍රි
උරාර්තු රාජධානියේ ආරම්භකයා වු අරාම් ආමේනියානු උස් බිමේ වු සියලු රාජ්‍ය එක්සේසත් කළ අතර උරාර්තියානු රජවරුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික තේමාව වන “රජවරුන්ගේත් රජ” යන විරුදාවලිය තමාටම පිරිනමා ගන්නා ලදී
I වැනි සර්දුරිගේ රාජ්‍ය කාලය අතරතුර (ක්‍රි
834 – 828) උරාර්තුව ශක්තිමත් සහ සංවිධානය වු ජාතියක් වු අතර අසැල්වැසි ගෝත්‍රවලින් බදු අය කිරීමට නීති පැනවීමද සිදුවුණි
ඔහුගේ පුත්‍ර ඉෂ්පුයිනිස් පසු කාලයේ ටයිග්‍රනෝසෙර්ටා ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශය පැරද වීමෙන් හා උරුමියාව දක්වා පුළුල් කිරීමෙන් තම රාජ්‍යයේ මායිම විශාල කළේය
ඔහු මෙසපොතේමියානු කීලකාකාර ශුද්ධ ලියවිලි 90 කට වැඩි අගිෂ්තිස් I , හිටීස් වලින් ලටකියා පැරද වුවේය
ඉන්පසුව බයිබ්ලොස්, ෆිනිෂියා දක්වා බලය පතුරුවා ක්‍රි
612 දී ආසියාව ආක්‍රමණය කර උරාර්තියානු අගනගරය වු වෑන් ක්‍රි
ආශ්‍රිත 
History_of_Armenia Prehistory
කලාව තුළ කටු සටහනක් හෝ සිතුවමක් ඇඳීම වැනි අවසානාත්මක කෘතියක් නිර්මාණය කිරීමේ පෙරහුරුවක් ලෙස හෝ දෘෂ්‍ය සටහනක් තබාගැනීම ලෙස අධ්‍යනයක් ලෙසින් හැඳින්වේ
ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ තෘතීය ශ්‍රාවක ලෙස හැඳින්වෙන මහා කාශ්‍යප රහතන් වහන්සේ ධූතාංගධාරීන් අතරින් අග්‍රස්ථානය (අල්පේච්ඡ දිවියක් ගත කරන වුන් අතරෙන් අග්‍රස්ථානය ) දැරීය
සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට හෝ සක්විති රජ කෙනෙකුට පමණක් පිහිටන දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්‍ෂණ වලින් හතක් උන්වහන්සේටද පිහිටා තිබුණි
එසේම උන්වහන්සේ රූපයෙන් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේට බෝහෝ සෙයින් සමාන විය
එබැවින් සමහර අවස්ථාවන්හි දී ජනයා බුදුරජාණන් වහන්සේ යැයි වරදවා වටහාගෙන උන්වහන්සේට දන් පිළිගැන්වූ අවස්ථා තිබුණි
අතීත ප්‍රාර්ථනාව
පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ විය
උන්වහන්සේ එකල හංසවතී නගරය මූලික කරගනිමින් ධර්ම ප්‍රචාරයෙහි යෙදුනි
එකල ඒ නගරයෙහි අසූ කෝටීයක් ධනය ඇති වේදේහ නම් කෙළෙඹියෙක් වාසය කළේය
දිනක් ඔහු සිල් සමාදන් වී සුවඳ මල් ආදිය ගෙන විහාරයට ගොස් බුදුරජාණන් වහන්සේට වන්දනා කර පසෙකින් වාඩි විය
ඒ මොහොතෙහි පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ උන්වහන්සේගේ තෘතීය ශ්‍රාවක මහානිසභ තෙරුන් වහන්සේ ධූතවාදීන් අතරින් අග්‍රස්ථානයේ තබන ලදී
"එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛුනං ධූතවාදානං යදිදං නිසභො"

වේදේහ නම් වූ උපාසක එය දැක  ධර්ම දේශනාව අවසානයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේට පසු දින දනට වඩින ලෙස ආරධනා කළේය
එවිට බුදුරජාණන් වහන්සේ "උපාසකය භික්ෂුසංඝයා බොහෝ වෙතියි" වදාළහ
"ස්වාමීනී භික්ෂූන් වහන්සේලා කොපමණක්ද
"
"උපාසකය, ගණනින් නම් සැට අට දහසක් වන්නේය"
"ස්වාමීනී, එසේ වී නම් එකඳු වූ සාමණේර නමක්වත් පන්සලේ ඉතිරි නොකොට සියලුම දෙනා සමඟ වැඩම කර මාගේ දන් පිළිගන්නා සේකවා" යැයි නැවතත් ආරධනා කරන ලදී
එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ දන් ඇරයුම පිළිගෙන ඉවසා වදාල සේක
පසු දින කෙළෙඹි පුත්‍රයා බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට මහත් වූ දානයක් පිළියෙල කරවා දන් පිළිගැන්වීම  සඳහා නියමිත කාලය පැමිණි කල්හී ඒ බව බුදුරජාණන් වහන්සේට සැලකර යැවුයේය
බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇරයුම පිළිගෙන සංඝ සමූහය පිරිවරා ගෙන ඔහුගේ නිවසට වැඩම කර අසුනේ වැඩ සිටින විට, මහානිසභ තෙරුන් වහන්සේ පිඬු පිණිස ඒ වීදියට වැඩියේය
උපාසක තෙමේද උන්වහන්සේ දැක හුනස්නෙන් නැඟිට ගොස් තෙරුන් වහන්සේගේ පාත්‍රය රැගෙන, උන්වහන්සේගේ ශාස්තෲ වූබුදුරජාණන් වහන්සේ ගෙය තුල වැඩ සිටිනා බව දන්වා නිවසට වඩිනා ලෙසට ආරාධනා කළේය
එවිට මහානිසභ තෙරුන් වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය
එකල්හි උපාසක තෙමේ තෙරුන් වහන්සේගේ පාත්‍රය  පිණ්ඩපාතයෙන්  පුරවා ගෙන ගොස් පිළිගැන්වීය
ඉන්පසු උපාසකතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට ගොස් සිදුවූ සියල්ල පවසා, "ස්වාමිනී, කිමෙක්ද, ඒ තෙරුන් වහන්සේට නුඹවහන්සේටද වඩා වැඩි වූ ගුණ ඇත්තෝදැයි" විමසීය
එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ "එසේය උපාසකය, අනුන් විසින් පිළිගන්වන දන් බලාපොරොත්තුවෙන් අපි අනුන්ගේ ගෙවල් වලට වී සිටින්නෙමු
ඒ භික්ෂුව එසේ නොහිඳින්නේය
අපි ග්‍රාමන්ත සේනාසන වල වෙසෙමුය
ඒ භික්ෂුව ආරණ්‍යයෙහිම වෙන්සෙන්නේයැයි" පවසමින් මහානිසභ තෙරුන් වහන්සේගේ ගුණ අඩුවක් නොවන පරිද්දෙන්ම වර්ණනා කළ සේක
මහානිසභ තෙරුන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී සිටි ඒ උපාසක තෙමේ  බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බස් අසා උන්වහන්සේ කෙරෙහි මහත් වූ පැහැදීමක් ඇතිකර ගත්තේය
ඉන්පසු "මටද අන් කිසිම සැපතකින් පලක් නැත
මමද අනාගතයේ බුදු සස්නක ධූතවාදීන් අතරින් අග්‍ර වෙමි" යි සිතා නැවතත් බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් පිණිස ආරාධනා කර සත්දිනක්ම බුදුපාමොක් මහ සඟනට මහත් වූ ශ්‍රද්ධාවෙන් දන් පිළියෙල කර පිළිගැන්වීය
සත්වන දින අවසානයේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට සිවුරු ආදිය පුදා බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි ප්‍රාර්ථනා කරන්නාහු, "ස්වාමීනී, සත්දිනක් දන් දීමෙන් මා කරගත්තා වූ කුශල කර්මය හේතුවෙන් මට දිව්‍ය සම්පත්තියක් හෝ ශක්‍ර-බ්‍රහ්ම සම්පත්තියක් නොපතමි
මතුයම් බුදු සස්නක මහානිසභ තෙරුන් වහන්සේ පත් තැනට පත්වීමට හේතු වාසනා වේවායි" පැවසීය
එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ  මේ උපාසක තෙමේ මහත් වූ තනතුරක් පතන්නේයැයි සිතා අනාගතය බලා, "උපාසක, ඔබ විසින් මහත් වූ තනතුරක් පැතුවේය
අනාගතයේ කල්ප ලක්ෂයකින් පසු ගෞතම නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ  නමක් පහල වන්නේය
ඔබ මහා කාශ්‍යප නමින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ තෘතීය ශ්‍රාවකයා වන්නේ " යැයි වදාළ සේක
එවිට වේදේහ කෙළෙඹි පුත්‍රයා "බුදු කෙනෙකුන්ගේ ප්‍රකාශයක් නම් නොවරදින සුළුය" සිතා ඉමහත් වූ ප්‍රීතියට පැමිණ ඉන්පසුද බොහෝ දානාදී පින්කම් කර මරණින් පසු දෙව්ලොව උපත ලැබීය
ඒකශාටක බමුණු චරිතය
පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් පිළිගැන්වීමේ පිනෙන් ඔහු දීර්ඝ කාලයක් දෙව්මිනිස් සුගතියෙහි උපත ලබා , මීට කල්ප අනූ එකකට පෙර විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ බන්ධුමතී නගරය කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් ධර්ම ප්‍රචාරය කරන කල්හි දෙව්ලොවින් චුතව විත් දුප්පත් වූ බමුණු ගෙයක උපත ලැබීය
විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්ම දේශනා කරන්නේ සත්වසරකට වර බැගිනි
ධර්ම දේශනා කරන දින ළංවන කල්හි දෙවියෝ ඒ බව දඹදිව මුළුල්ලේ පතල කරති
එවිට මහත් වූ සෙනඟ දහම් ඇසීමට යති
මේ ආරංචිය දුප්පත් වූ බමුණාටද ඇසිණි
නමුත් ඔහුට තිබුනේ එක් වස්ත්‍රයක් පමණි
ඒ නිසා ඔහුට ඒක ශාටක බ්‍රාහ්මණයැයි කියති
ඔහුගේ භාර්යාවටද තිබුණේ එක් වස්ත්‍රයක් පමණි
එසේම ඔවුන් දෙදනාටම පෙරවීමට තිබුණේද එක වස්ත්‍රයක් පමණි
එම නිසා ඔවුන් දෙදනාටම එකවර දහම් දේශානාවට සවන් දීමට එලියට යා නොහැකිව තිබුණි
ධර්ම දේශනා කරන දිනය ආ කල්හි, බමුණා බැමිණිය විචාරා ඇය දහවල් කාලයේ දහම් ඇසීමට යන බව දැන ඇයට පෙරවාගෙන යාම සඳහා සළුව දුනි
ඉන්පසු ඇය ආ කල්හි බමුණා රාත්‍රී කාලයේ එම සළුවම පොරවා ගෙන දහම් ඇසීමට ගියේය
එසමයෙහි, විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මහ පිරිස් මැද අතිමධුර වූ බ්‍රහ්මස්වරයෙන් ඉතා මිහිරි කොට දහම් දෙසන සේක
පිරිස් කෙළවර හිඳ දහම් අසන ඒකශාටක බ්‍රහ්මණ තෙමේට ප්‍රථම යාමේයේදීම මහත් වූ ප්‍රීතියක් ඇති විය
එම මහත් වූ ප්‍රීතිය හේතුවෙන් ඔහුට තමා පොරවා සිටින වස්ත්‍රයෙන් විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ පුදන්නට ඔහුට සිතුණි
එකල්හි, " අප දෙදනාටම එලියට පොරවා ගෙන යෑමට ඇත්තේ මේ වස්ත්‍රය පමණි
මෙය දුනහොත් අපට ගෙයි සිටින්නටම වෙතියි සිතා මහත්හ් වූ මසුරු කමක් ඇති කර ගත්තේය
නැවතත් සිත එක්තැන් කරගෙන බණ අසන ඒකශාටක බමුණු තෙමේට මධ්‍යම රාත්‍රියේදී නැවතත් ශරීරය පිණා යන තරමේ ප්‍රීතියක් දැණුනි
වස්ත්‍රය පූජා කරන්නට සිතුණත් පූජා කිරීමෙන් පසු සිදුවන අපහසුකම් ගැන සිතා වස්ත්‍රය නොදෙන්නට තීරණය කර ගත්තේය
පශ්චිම යාමේයේදී නැවතත් වස්ත්‍රය පුදන්නට තරම් ප්‍රීතියක් උපන් අතර "පසුව කුමක් වුවත් මම මුන්වහන්සේට මේ වස්ත්‍රය පූජා කරමියි" සිතා හැඳ සිටි වස්ත්‍රය හකුලා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දෙපා මුල තැබීය
එයින් බමුණු තෙමේගේ ප්‍රීතිය සිය දහස් ගුණයකින් වැඩි විය
වඩාත් වූ ප්‍රීතිය ඇත්තා වූ බමුණු තෙමේගේ මුවින් "මා දිනුවා, මා දිනුවා" යැයි ඉබේම කියවිණි
එකල්හි රාජ්‍යය කරවන බන්ධුම රජතුමාද එහි විත් දහම් අසමින් සිටියේය
"මා දිනුවා" යැයි හඬ ඇසී ඒ පිළිබඳව විමසීමට රජතුමා පුරුෂයෙකු යැවීය
රාජපුරුෂයා ගොස් ඒකශාටක බමුණා විමසන්නාහු, "රාජපුරුෂය, අන්‍යයන් කඩු දුනු ආදිය ගෙන යුද කොට පර සේනාවන් දිනන්නාහ
එය මහත් වූ දෙයක් නොවේ
නමුත් මම පසුපසින් එන කුළුගොනකු පොල්ලකින් ගසා එලවන්නාක් මෙන් මාගේ මසුරු සිත මැඩ පවත්වා හැඳ සිටි එකම වස්ත්‍රය බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කලෙමියි" පැවසීය
රාජපුරුෂ තෙමේ නැවත පැමිණ ඒ කරුණ රජතුමාට දැන්වීය
රජතුමා සිතන්නාහු, "පූජාවක් කල යුතු බව අපිට නොතෙරුණේය
නමුත් බමුණාට වැටහුනේයැයි" කියා වඩාත් සතුටු වී බමුණාට සළු යුවලක්ම යැවීය
බමුණා එය පිළිගෙන "මේ සියල්ල මට ලැබුනේ බුදුරදුන්ගේ ගුණ කීම නිසාය, මේ වස්ත්‍ර ජෝඩුවද මම තථාගතයන් වහන්සේටම පුදමි" යි සිතා එම වස්ත්‍ර යුවල බුදුරදුන්ට පිදීය
රජතුමා රාජ්පුරුෂයා විමසන්නාහු, බමුණා ඒ වස්ත්‍ර යුවලද බුදුරජුන්ට පූජා කල බව දැන නැවත සළු හතරක් යැවීය
බමුණා ඒ සළු හතරද  බුදුරජාණන්ට පිදීය
රජතුමා ඒ බවද දැනගෙන නැවත සළු දෙගුණ කොට යැවීය
බමුණු තෙමේ සළු බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කරන්නේද, රජතුමා නැවත නැවතත් සළු දෙගුණ කොට යැවීය
අවසන රජතුමා සළු තිස්දෙකක් එවූ කල්හි බමුණා "මෙලෙස වස්ත්‍ර පිදීම වැඩි කොට ගැනීමක් වැනිය" සිතා තමන්ට හා බැමිණියට සළු දෙකක් ඉතිරි කර අනෙක්වා සියල්ල බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජාකලේය
ඉන්පසු දිනක් ඒකශාටක බමුණා ශීතකාලයේ බුදුරදුන්ගෙන් දහම් අසනු රජතුමා දැක, තමන් පොරවා සිටි ලක්ෂයක් වටිනා කම්බිලිය ඒකශාටක බමුණාට දී "මෙය හැඳ දහම් අසන්නැයි" පැවසීය
බමුණා නැවත් එය බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කර යන්න ගියේය
එක් දවසක රජතුමා බුදුරදුන් හමුවට ගොස් ගඳකිළිය තුල බුදුරදුන් සමීපයෙහි හිඳ සිටියේය
එකල්හි තථාගත ශරීරයෙන් විහිදෙන ෂට් වර්ණ රශ්මීන් වැදී කම්බිලිය දිලිසෙමින් තිබුනි
රජු ඒ දැක බුදුරදුන්ගේන් කම්බිලිය පිළිබඳ විමසීය
එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ "මහරජ, ඔබ විසින් කම්බිලිය බ්‍රාහ්මණයාට පුදන ලද්දේද, ඔහු විසින් නැවත අපහට එය පූජා කරන ලද්දේයැ"යි වදාලහ
එකල්හි රජතුමා, "මේ බමුණා අපට වඩා හොඳින් යුතුකම් දන්නේයැයි" සිතා ඔහු කෙරෙහි වඩාත් පැහැදී මනුෂ්‍යයන්ට ප්‍රයෝජනවත් යම් දෙයක් වේද එයින් අට බැගින් ගෙන ඔහුට සබ්බට්ඨක දානයක් දී පුරෝහිත තනතුරට පත් කර ගත්තේය
මහත් වූ සැප සම්පත්තියක් ලැබුවා වූ ඒකශාටක බමුණු තෙමේ වඩ වඩාත් දානාදී පින්කම් කර ආයු කෙළවර නැවත දෙව්ලොව උපන්නේය
පසේ බුදුන් වහන්සේට මඩ පිලිගැන්වීම 

ඉක්බිති ඒ ඒකශාටක බමුණු තෙමේ දෙව් මිනිස් සුගතියෙහි ඉපදී, මේ කල්පයෙහි කෝණාගමණ - කාශ්‍යප බුදුවරුන් අතර කාලයේදී බරණස් නුවර කුල ගෙයක උපන්නේය
එක දිනක ගං තෙරක සිවුරක් කරමින් සිටි පසේ බුදුන් වහන්සේ නමක් නුවාවකට රෙදි මදි වීමෙන් සිවුරු හකුලනු දැක, ඒ පිළිබඳව විමසා, රෙදි මදි වීමෙන් බව දැන තමන් හැඳ සිටි උතුරු සළුව උන්වහන්සේට පූජා කලේය
පූජා කර "මේ පිනෙන් උපනූපන් සෑම ආත්මයකම මට කිසිවකින් අඩුවක් නම් නොවේවා" යැයි පැතීය
එදින ඔහුගේ නිවසෙහි ඔහුගේ බිරිය හා නැඟණිය කලහ කරමින් සිටින්නාහ
එකල්හි ඒ පසේ බුදුන් වහන්සේ පිඬු පිණිස ඒ නිවස සමීපයට වැඩම කළ සේක
නැඟණිය පසේ බුදුන් වහන්සේට පිණ්ඩපාතය පිළිගන්වා " මේ නපුරු ගැහැනියගෙන් මා යොදුන් සියයක් දුරු වේවා"යි පැතීය
මිදුලේ සිට නැඟණියගේ ප්‍රාර්ථනාව අසා සිටින්නා වූ ඔහුගේ බිරිය, "මැගේ පිණ්ඩපාතය මේ ශ්‍රමණයාට වළඳන්නට මම ඉඩ නොදෙමි"යි සිතා පසේ බුදුන් වහන්සේගේ පාත්‍රය අතින් ගෙන එහි වූ පිණ්ඩපාතය විසි කර දමා එයට මඩ පුරවා පිළිගැන්වීය
එය දැක නැඟණිය කම්පා වන්නී, "මෝඩිය, වුවමනා නම් මට බනින්න, ගසන්න
ඒත් මෙවැනි උත්තමයන් වහන්සේ නමකගේ පාත්‍රයට බත් විසි කොට මඩ දමා යුතු නොවේ" යැයි පැවසීය
එකල්හි සිහි නුවණ පැමිණියා වූ බිරිය, පසේ බුදුන් වහන්සේගේ හස්තයෙන් පාත්‍රය නැවත රැගෙන එහි වූ මඩ විසි කර දමා සෝදා පිරිසිදු කර සුවඳ සුණු උලා සුවඳ කොට එහි චතුමධුර පුරවා මතුපිට පියුම් ගැබ් වන් ගිතෙල් ලා ඔප ගන්වා පසේ බුදුන් වහන්සේට පූජා කලේය
පූජා කර "මේ පිණ්ඩපාතය සේම මාගේ ශරීරයද උපනූපන්  හැම ආත්මයේම ආලෝකවත් වේවා"යි පැතීය
ඒ අඹුසැමි දෙදනා බොහෝ පින්කම් කර නැවත දෙව්ලොව උපන්නේය
ඒ උපාසක තෙමේ කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේදී  බරණැස් නුවර අසූ කෙළක් ධනය ඇති සිටු ගෙදරක උපන්නේය
ඔහුගේ බිරියද එවැනිම ගෙදරක උපන්නේය
සුදුසු කල් පැමිණි කල්හි ඒ සිටු දියණිය ඒ සිටු පුත්‍රයාට සරණ පාවා දෙන ලදී
එකල්හි එතෙක් කල් ඇයට විපාක නොදුන් පසේ බුදුන්ගේ පාත්‍රයට මඩ දැමීමේ පාපය විපාක දෙන්නට විය
සිය සැමියාගේ ගෙදරට ගිය කල්හි ඇගේ ශරීරයෙන් වැසිකිළියක මෙන් දුඟද හමන්නට විය
මේ ගඳ කොහින් එන්නේදැයි විමසන සිටු පුත්‍රයා හට එය අලුත ගෙනා මනාලියගෙන් පැමිණෙන්නේ යැයි දැන සිටු දුවණිය නැවත හරවා යැවීය
නැවත නැවතත් ඇය සත් තැනකට සරණ පාවා දුන් නමුත් ඒ සෑම තැනකින්ම දුඟද නිසා නැවත හරවා එවිණි
ඇය යම් ලෙසකින් නිවසේ සිටින්නේද එවිට කිසිම දුඟදක් ඇඟේ ශරීරයෙන් පිටවන්නේ නැත
පිනෙන් පරණ පව අහෝසී වීම 

එකල්හි බොහෝ සත්ත්වයින් සසර දුකින් එතෙර කරවූ කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පා වදාළ සේක
උන්වහන්සේගේ ධාතූන් තැන්පත් කර රන් ගඩොලින් චෛත්‍යයක් කරන්නට විය
සිටුදූ ද "සත් තැනකින්ම හරවා එවන ලද මාගේ ජීවිතයෙන් කවර නම් ප්‍රයෝජනක්ද
" යැයි සිතා තමන් සතු වූ සියළුම රන් ආභරණ උණු කරවා රන් ගඩොලක් සාදා හිරියල් මනෝසීල බදාමද මානෙල් මල් මිටි අටක්ද රැගෙන චෛත්‍ය කරන තැනට ගියේය
එවෙලේ එක ගඩොල් පෙලක් බැඳ අවසන් කිරීමට එක ගඩොල් කැටයක් මදි වී තිබුණි
එහි ගිය සිටු දුව "මේ ගඩොල් කැටය තබා බඳින්නට" යැයි පැවසීය
ඉන්පසු සිටූ දූ තමන් විසින්ම ඒ රන් ගඩොල් කැටය චෛත්‍යයේ තබා බදාමද යොදා, මානෙල් මල් පුදා වැඳ "මේ පිනෙන් උපනූපන් ජාතියේ මාගේ කයින් සඳුන් මල් සුවඳත්, මුව්න් මානෙල් මල් සුවඳත් විහිදේවා" යි පැතීය
ඒ මොහොතෙහිම ඇය පළමු වරට ගිය සිටු පුත්‍රයා හට ඇයව සිහි විය
ඒ නගරයෙහි නැකැත් කෙළිය ආරම්භ කරන කාලයයි
ඇය කොහිදැයි විචාළන සිටු පුත්‍රයා හට ඇය ඇයගේ නිවසේ වස්නා බව දැනගන්නට ලැබී "නැකැත් කෙළිය සඳහා ඇයව රැගෙන එනුයි" සේවකයන්ට අණ කළේය
සේවකයෝ ගොස් ඒ පුවත ඇයට දැන්වීය
එකල්හි තමන්ට පැමණීමට ආභරණ නැති බව ඈ පැවසීය
සිටු පුත්‍රයාට ඒ කරුණ දැන ගන්නට ලැබී ආභරණ ලැබිය හැකි යැයි පවසා එන ලෙස නැවත දන්වා යැවීය
එකල්හි සේවකයෝ ඈ රැගෙන ආවේය
ඈ නිවසට පා තැබූ කල්හි  මුළු ගෙයිම සඳුන් මල් සුවඳ හා මානෙල් මල් සුවඳ පැතිරෙන්නට විය
එවිට සිටු පුත්‍රයා පුදුම වී "පෙර ඈ පැමිණි කල්හී වැසිකිළියක් මෙන් දුඟද පිට වන්නට වූ මුත් දැන් ඔබගේ කයින් සඳුන් සුවඳත්, මානෙල් මල් සුවඳත් නික්මෙන්නේය, ඊට හේතු කාරණා කිමදැයි" විමසීය
එකල්හි සිටු දුව සිදුවූ සියල්ල ඔහුට පැවසීය
එකල්හි සිටු පුත්‍රයා මේ බුදු සස්න පිළිබඳව වඩාත් පැහැදී යොදුනක් පමණ වූ ඒ ස්වර්ණ චෛත්‍ය වස්ත්‍රයෙන් වසා එහි තැනින් තැන නෙළුම් මලෙන් සැරසීය
අවසන ආයු කෙළවර නැවත දෙව්ලොව උපත ලැබීය
සිටුපුත් දෙව්ලොවින් චුතව නැවත බරණැස් නුවරට යොදුනක් පමණ දුරින් වූ ඇමති පවුලක උපන්නේය
සිටුදූ රජ පවුලෙහි දෙටු දුවණිය වී උපන්නේය
කුමරු වැඩිවිය පැමිණි කල්හි ගමේ පැවැත්වෙන නැකැත් කෙළියට සැරසෙනු සඳහා තම මෑණියන්ගෙන් වස්ත්‍ර ඉල්ලුවේය
ඈ සෝදා පිරිසිදු කල වස්ත්‍රයක් දුන්නීය
එය රළු වැඩියැයි කියා කුමරු එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය
එවිට මව වෙනත් සළුවක් දුන්නීය
කුමරු එයද ප්‍රතික්ෂේප කළේය
මව තවත් වෙනත් සළුවක් දුන් විට කුමරු එයද ප්‍රතික්ෂේප කළේය
එකල්හි මැණියෝ "පුතණුවනි, අපට මෙයිට වඩා සියුම් වස්ත්‍ර ලැබෙන පිනක් නැතැයි" කීය
එකල්හි කුමරු "එසේ වී නම් මෑණියනි එබඳු සළු ලැබෙන තැනකට මම යමි" යි කියා නිවසින් පිටව ගියේය
ඇමති පුත් තමන් විසින් අතීතයේ කරන ලද්දා වූ කුශල කර්ම වල මෙහෙයවීමෙන් සිය නිවසින් නික්ම බරණැස් නුවරට ගොස් රජ උයනේ මඟුල් උයනේ ගල් පුවරුවකට වී නිදා ගත්තේය
එය බරණැස් රජු කලුරිය කර සත්වන දිනය විය
එම රජුගෙන් පසු රාජ්‍යය භාර ගැනීමට කිසිවෙකුත් නොසිටියහ
එම නිසා සම්ප්‍රදාය අනුව මඟුල් ඇතු සරසවා ශ්වේත්ච්ජ්ත්‍රය සහිත පඤ්ච රාජ භාණ්ඩ එහි තබා ඇතුට යන්නට හැරියේය
එකල්හි මඟුල් ඇතු මඟුල් උයන දෙසට යන්නට විය
ඇතැම්හු "ඇතු පුරුද්දට මඟුල් උයනට ගමන් කරනවා" යැයි කියා ඇතු නවත්වන්නට උත්සාහ කලහ
පුරෝහිත බමුණා එය වළක්වා ඇතුට යන්නට දුන්නේය
මඟුල් උයනට ගිය ඇතු කුමරු ප්‍රදක්ෂිණා කර ඇතු පිට නැඟීමට හැකි පරිද්දෙන් සිට ගත්තේය
එවිට එහි පැමිණි පුරොහිත තෙමේ කුමරුගේ යටි පතුල් පරීක්ෂා කර බලා මේ තෙමේ මෙ නුවර රජකමට පමණක් නොව, සතර මහද්වීපයේ රජකමට වුවද සුදුසු බව" දැන තූර්ය වාදනය කරවීය
එකල්හි නිදා හුන් කුමරු ඇහැරී බලා "කුමට ආවේදැයි" විමසීය
ඉක්බිති කුමරු සිදු වී ඇති සියල්ල පුරෝහිත බමුණාගෙන් දැන "එසේ වී නම් රාජ්‍යය කරමියි" කියා රාජ්‍යය භාර ගත්තේය
උතුරු සළුව පිදීමේ විපාකය පල දීම 

ඉන්පසු ඒ උයනෙහිම අභිෂේක මණ්ඩපයක් තනවා කුමරිය සර්වාලංකාරයෙන් සරසා කුමරුන් හට සරණ පාවා දී රාජාභිෂේකයද කරවා රාජාභිෂේකයෙන් පසු කුමරුට හැඳීමට ලක්ෂයක් වටිනා සළුවක් දුන්නේය
එකල්හි කුමරු "මේ කුමක්දැයි" ඇසීය
"දේවයන් වහන්ස, හැඳීමට සළුවකි"යි කීහ
"මේ සළුව රළුය
මීට වඩා සියුම් වූ සළුවක් නැත්දැයි" රජු විමසීය
"දේවයන් වහන්ස මේ මිනිස් ලොව නම් මීට වඩ සියුම් වූ සළු නැතැ"යි කීහ
"නුඹලාගේ රජු හැන්දේ මෙවැනි සළුදැයි" කුමරු විමසීය
"එසේය දේවයිනි" ඇමතියෝ පිළිතුරු දුන්හ
එකල්හි "නුඹලාගේ රජු පිනැතියෙකු නොවෙමියි සිතමි
පැන් කෙණ්ඩියට වතුර ගෙනෙව්
සළු ලබනා සැටි මම පෙන්වමි" යි කුමරු කියා ගෙනා පැන් කෙණ්ඩියෙන් මුවද, අත්ද සෝදා නැගෙනහිර දෙසට පැන් ඉස්සේය
එකෙණෙහිම ඝන පොළොව බිඳ කප් රුක් අටක් පැන නැංගේය
කුමරු දකුණු, බස්නාහිර, උතුරු දෙසටද පැනි ඉසින්නාහු ඒ දිශා වලින්ද කප් රුක් අට බැඟින් නැංගේය
ඉන්පසු ඔහු ඒ එක දිවසළුවක් හැඳ එකක් පොරවා "මින්පසු රාජ්‍යයේ නූල් කටිනා සිත්‍රීන්ට නූල් නොකටිනා ලෙස" අඬබෙරයක් යවා මහත් වූ උත්සවශ්‍රීයෙන් නුවරට ගොස් නන්ද රජු නමින් රාජ්‍යය විචාරන්නට විය
ඒ උතුරු සළුව පිදීමේ විපාකයය
එක් දිනක් නන්ද රජුගේ දේවිය කණගාටු වනු දුටු රජු ඒ පිළිබඳ විමසන්නාහු, "තමන්ගේ අතීත පුණ්‍යක්‍රියා නිසා තමන් මේ සා මහත් වූ සැප සම්පත්තියක් විඳින බවත්, අනාගතය පිණිස පුණ්‍යකර්මයක් නොකරන බැවින්" තම දේවිය ඒ පිළිබඳව දුක් වන බවත් දැනගත්තේය
එකල්හි රජතුමා, "දේවියනි, අපි කා හට නම් දන් දෙමුද
මේ නුවර සිල්වතුන් නම් නැතැයි" කීහ
එවිට බිසව "දේවයන් වහන්ස, මේ දඹදිව රහතන් වහන්සේලාගෙන් නම් හිස් වන්නේ නැත
නුඹ වහන්සේ දන් පිළියෙල කරනු මැනවි
මම රහතන් වහන්සේල සොයා දෙමි" යි කීය
රජතුමා පසු දිනම මහ දනක් පිළියෙල කළේය
බිසව සිල් සමාදන් වී ප්‍රාසාදයේ උඩුමහල් තලයට නැඟ නැගෙනහිර දිසාවට හිස ලා බිම දිගා වී නමස්කාර කොට "මේ දිසාවෙහි රහතන් වහන්සේලා වැඩ වසන සේක් නම්, හෙට දින දන්ට වැඩම කර අපගේ භික්ෂාව පිළිගන්වා සේක්වා"යි ආරාධනා කළාය
නමුත් එම දිසාවෙහි රහතන් වහන්සේලා නොවූහ
පිළියෙල කල දානය නගරයෙහි වූ දුගී මගී යාචකාදීන්ට බෙදා දුන්හ
පසු දිනද දන් පිළියෙල කල එසේ කලාය
නමුත් රහතන් වහන්සේලා නොපැමිණියහ
තුන්වන දිනද එසේම කළේය
සතරව දින ද මහත් වූ දානයක් පිළියෙල කර උතුරු දෙසට හිස ලා බිම දිගාවී දනට ආරාධනා කළාය
එකල්හි හිමාලය වනයේ වැඩ වසන පදුමාවතී දේවියගේ දරුවන් වන පන්සියයක් පසේ බුදුවරුන්ගෙන් වැඩිමහලු මහාපදුම පසේ බුදුන් වහන්සේට එය දැනී තම සහෝදර පසේ බුදුන් වහන්සේලා අමතා "නන්ද රජු හෙට දින ඔබ සියලු දෙනාටම දනට ආරාධනා කරන්නාහ
ඔහුගේ ආරාධනාව ඉවසන්නැයි" වදාල සේක
පසු දින පන්සියයක් පසේ බුදුන් වහන්සේලා අනෝතත්ත විලෙන් මුව සෝදා අහසින් වැඩම කර නගරයේ උත්තරද්වාරය සමීපයේදී පොළවට වැඩම කළ සේක
මිනිසුන් ද රජු වෙත ගොස් "රජතුමනි, පන්සියයක් පසේ බුදුවරුන් වහන්සේලා වැඩම කළහ"යි දැනුම් දුන්හ
රජතුමා සහ දේවිය එහි ගොස් මහත් වූ හරසරින් පන්සියයක් වූ පසේ බුදුවරුන් වැඩම කරවා දන් පිළිගැන්වූහ
අවසානයේදී රජතුමා පසේ බුදුවරුන්ට එහිම වැඩ වාසය කරන ලෙසට ආරාධනා කළේය
රජතුමාගේ ඒ ඇරයුම පිළිගත් පසේ බුදුන්වරුන් වහන්සේලාට රජතුමා තම උයනෙහිම වාසස්ථාන පිළියෙල කරවා දුනි
දිනපතා පසේ බුදුවරුන්ට උපස්ථාන කරන්නාවූ රජතුමන් හට දීර්ඝකාලයකට පසු ජනපදයක ඇති වූ කැරැල්ලක් මැඬ පැවැත්වීමට යන්නට සිදු විය
පසේ බුදුන් වහන්සේලාට අප්‍රමාදීව උපස්ථාන කරන ලෙස දැන්වූ රජතුමා කැරැල්ල මැඬපැවැත්වීමට පිටව ගියහ
පසේ බුදුවරු පිරිණිවන් පෑම 

දේවියද රජතුමා ගිය දා පටන් මහත් වූ ගෞරවයෙන් යුතුව පසේ බුදුන් වහන්සේලාට ඇප උපස්ථාන කලේය
නමුත් රජතුමා නැවත් පැමිණීමට පෙර පසේ බුදුන් වහන්සේලාගේ ආයු කාලය ගෙවිණි
මහපදුම පසේ බුදුන් වහන්සේ රාත්‍රිය මුළුල්ලේ ධ්‍යාන සුඛයෙන් කල් ගෙවා අළුයම් කාලයේදී සක්මන කෙළවර හේත්තු වන ලෑල්ලට හේත්තූ වී සිට ගෙනම පිරිණිවන් පෑවාහුය
එදිනම ඒ වේලේම අනෙක් පසේ බුදුන් වහන්සේලාද පිරිණිවියහ
පසු දින් දේවිය දන් පිළියෙල කරවා පසේ බුදුන් වහන්සේලා වඩින තුරු බලා හිඳින්නී, ඒ බවක් නොදැක, "කිමෙක්ද
පසේ බුදුන් වහන්සේලාට යම් කිසි අපහසුවක් වීදැයි බලාගෙන එවැයි" කියා රාජපුරුෂයෙකු යැවීය
ඔහු ගොස් පසේ බුදුන් වහන්සේලා වැඩ සිටින පන්සලේ දොර හැර බලා උන්වහන්සේලා එහි නොදැක සක්මනෙහි බැලූ කල එහි හිඳිනු දැක දනට වඩින ලෙසට ආරධනා කළහ
පසේ බුදුන් වහන්සේලාගෙන් පිළිතුරක් නොලද කල්හි මුන් වහන්සේ නිදාසිටී යැයි සිතා උන්වහන්සේගේ යටි පතුල් අත ගෑවේය
සිසිල්ව, තදව පිහිටියා වූ උන්වහන්සේගේ යටි පතුල් වලින් උන්වහන්සේ පිරිනිවී බව දැන අනෙක් පසේ බුදුන් වහන්සේලා වෙත ගියේය
එලෙසම අනෙකුත් පන්සියයක් පසේ බුදුන් වහන්න්සේලා ද පිරිනිවී බව දැන රජගෙට ගොස් ඒ බව දැන්වීය
දේවියද මහත් වූ ශෝකයෙන් හඬා වැලපෙමින් පැමිණ පසේ බුදුවරුන්ගේ දේහයන් ගෙන ගොස් අදාහන කරවා චෛත්‍යයක් කරවීය
රජු පැවිදිවීම 

ජනපදයේ ඇති වූ කෝලාහලය සන්සිඳුවා එන නන්ද රජතුමා තමන්ව පිළිගැනීමට පෙර මඟට පැමිණි දේවියගෙන් පසේ බුදුවරුන් පිළිබඳ විමසා උන්වහන්සේලා පිරිණිවන් පා වඳාළ බව දැන "මෙතරම් පණ්ඩිත පසේ බුදුන් වහන්සේලාටත් මරණය පැමිණි කල්හි අපිට එයින් ගැලවීමක් කොයිදැයි "සිතා නගරයට නොගොස් තම දෙටු පුත් හට රාජ්‍ය පවරා පැවිදි විය
දේවියද "මොහු පැවිදි වූ කල්හි මම කුමක් කරම්දැයි" සිතා දේවියද මහණ විය
දෙදනාම භාවනා කර ධ්‍යාන වඩා ආයු කෙළවර බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපත් ලැබීය
ගිහි ජීවිතය 
 උපත සහ ළමා විය 

ඔවුන් බ්‍රහ්ම ලෝකයේ වෙසෙන කල්හි ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළව දම්සක් පවත්වා රජගහ නුවරට වැඩි සේක
එකල්හි රජු බඹ ලොවින් චුතව විත් මගධ රට මහාතීර්ථ නම් බ්‍රාහ්මණ ගමෙහි පිප්ඵලීමාණව නමින් උපන්නේය
බිසව මදු රට සාගල නුවර කෝසියගොත්ත නම් බ්‍රාහ්මණයාගේ අග මෙහෙසුන් කුස භද්දකාපිළානි නමින් උපන්නාය
නව යොවුන්විය හා විවාහය 

පිප්ඵලීමාණව විසි අවුරුදු වියට පැමිණි කල්හි ඔහුගේ මවුපියන් සුදුසු තැනකින් විවාහයක් කර දෙන්නට සිතූහ
නමුත් පිප්ඵලීමාණව තෙමේ එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය
නමුත් මවුපියන් නිතර නිතර ඒ පිළිබඳව  පවසන්නට වූ කල්හි පිප්ඵලීමාණව තෙමේ එයින් ගැලවෙන්නට උපායක් යෙදීය
ඔහු රන්කරුවන් ලවා රන්කාසි දහසකින් ඉතා ශෝභන වූ ස්ත්‍රී රූපයක් තනවා මැනවින් ඔප ලා වස්ත්‍රාභරණයෙන් සරසා "මැණියනි, මේ රන් රුව බඳු වූ ස්ත්‍රී රත්නයක් ලදහොත් මම ඇය සරණ පාවා ගනිමි
නොලදහොත් මෙලෙසම වෙසෙමි" යි පැවසීය
එකල්හි පණ්ඩිත වූ බැමිණිය මෙලෙස සිතන්නාහු, "අපගේ පුත්‍රයා බොහෝ පින් ඇතියෙක් බැවින් ඔහු හා විසුමට පින් කල කතක්ද සිටිය හැක
එම නිසා ඇය සෙවිය යුතුය"
මෙසේ සිතා බමුණන් අට දෙනෙකු කැඳවා රන් රුව හා සමාන ස්ත්‍රී රත්නයක් සොයා ගෙන එන ලෙසට දැන්වීය
බමුණෝද පළමුව මදු රටට යන්නාහු, එක්තරා නානතොටක රන් රුව තබා සැඟවී සිටියහ
එකල බද්දාකපිළානිගේ කිරි මව ඇයව නහවා සිරි යහන් ගබඩාවේ හිඳුවා නාවත නාන තොටට පැමිණෙන්නාහු, රන් රුව දැක භද්‍රාකාපිළානි යැයි සිතා කිපී "මෙ කෙල්ල කුමට මෙහි පැමිණේදැයි " තර්ජනය කොට කම්මුලට පහරක් දුනි
ඇගේ අත්ල පුපුරු ගසන්නට වූ කල්හි ඇය, "මේ මහ කළු ගලට මම මාගේ ස්වාමි දුව යැයි රැවටුනි, මෑ අපේ ස්වාමි දුවට වස්ත්‍ර දීමටවත් නුසුදුසුය" කීවාය
එය ඇසූ බමුණෝ ඈ සමීපයට පැමිණ "තීගේ ස්වාමී දුව මීට වඩා ලස්සනදැයි" විමසීය
එකල කිරි මව ඇගේ ලස්සන වර්ණනා කරන්නාහු "මාගේ ස්වාමි දුව දොලොස් රියන් කාමරයක සිටින්නී නම් එහි පහන් දැල්වීමක් අවශ්‍ය නැතැයි " කීවාය
එබස් අසා සතුටට පත් බමුණන් ඇයත් සමඟම කෝසියගොත්ත බමුණාගේ ගෙදරට ගියහ
බ්‍රහ්මණයාද ඔවුන් පිළිගෙන ඔවුන් පැමිණි කරුණ විමසා, ඉක්බිති ජාති කුල ගෝත්‍ර විමසා "යහපති දරුවනි, අප සමාන කුල ජාති ගෝත්‍ර හා සම්පත් ඇති තැනකට දැරිය දෙමි"යි පවසා ගෙන ගිය පඬුරු පිළිගත්තේය
එකල්හි බමුණන් විසින් එය කපිල බ්‍රාහ්මණයාට දැන්වූහ
මවුපියෝ සුදුසු ස්ත්‍රී රත්නයක් ලද බව පිප්ඵලීමාණව හට දැන්වූහ
එවිට පිප්ඵලීමාණව තෙමේ "මම එබඳු දැරියක් නොලැබෙතියි සිතුවෙමි
එසේ වී නමුත් ලැබුවේයැයි මොවුන් කියති
මම මෙය නවතාලමි" සිතා "භද්‍රාවෙනි, මාගේ බලාපොරොත්තුව ගිහිව විසීමට නොව පැවිදි වීමටය
එම නිසා සුදුසු සැමියෙකු සොයා ගන්නය"යි රහසින් හස්නක් යැවීය
ඒ වන විට සොළොස් වියෙහි සිටි භද්‍රා කුමරියද  තමා සරණ පාවා දෙන්නට යන බව අසා "තමා පැවිදි වීමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින බව පවසා" රහසින් හස්නක් යැවීය
සේවකයන් අත යැවූ මේ හසුන් වැඩිහිටියන් හට හසුවී ඔවුන් විසින් අන් හසුන් දෙකක් පිළියෙල කර දෙදනාටම යැවූහ
අවසානයේදී මවුපියන්ගේ උවමනාව මත ඔවුන්ගේ විවාහය සිදු විය
එදින පිප්ඵලීමාණව හා භද්‍රා දෙදනාම මල් දම් දෙකක් ගොතවා ගත්තේය
රාත්‍රී කාලයේ සැතපීමට ශයනයට ගිය කල්හි යහන මැද මල් දම් තබා "යමෙකුගේ පැත්තේ මල් දම් මලානික වුවහොත් ඔහුට රාග සිත් ඇති වූ බව දත යුතු යැයි " කියා එකිනෙකා නොගැටෙන සේ ශයනය කළෝය
ඔවුන් මවුපියන් ජීවත්වන තාක් කල් ධන පරිහරණයෙන්ද වැළකි සිටියහ
මවුපියන්ගේ මරණයෙන් පසු අසූ කෝටියක ධනය සමඟ ඇත්, අස්, රිය ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් හිමිවුණි
දිනක් ඔහු රථයකට නැගී කර්මාන්ත පරීක්ෂා කරන්නට යන්නාහු, සීසෑ තැන්වලින් මතුවන පණුවන් කන කාක්කන් දැක "මොවුන් කුමක් කරන්නේදැයි " විමසීහ
"උතුමාණෙනි, පණුවන් කති"  යි කීහ
එවිට "මේ පව හිමි වන්නේ කාටදැයි" ඇසීය
"උතුමාණෙනි, ඔබටය" ජනයා කීහ
එවිට පිප්ඵලීමාණව තෙමේ "මේ සියලු පාපයන් මට නම් මේ ධනයෙන් ඇති ප්‍රයෝජනයක් නම් නැත
සියල්ලම භද්‍රාවන්ට දී මහණ වෙමියි" සිතා ගත්තේය
එදින භද්‍රාද තළසැලි තුනක් එලියෙහි වනා කිරිමවුන් හා සිටින්නි, කවුඩන් විසින් තල පණුවන් කනු දැක ඒ කුමක්දැයි විචාරා එහි පාපය තමන්ට හිමි වන බව දැන "මේ සතුන් කරන පාපය මට හිමි වන්නේ නම් මේ සංසාරයෙන් ගොඩ ඒමක් නම් නැත
මම සියල්ලම සැමියා හට දී පැවිදි වන්නෙමි" ඉටා ගත්තාය
i

 තාපස දිවිය 

 ගිහි ගෙය හැර මහණ වීම 

පිප්ඵලීමාණව තෙමේ ප්‍රාසාදයට පැමිණ ආහාර අනුභව කොට තම බිරිඳ අමතා තමන් සතු සියළුම ධනය ඈ හට පවරා පැවිදි වීමට අදහස් කරන බව පැවසීය
එකල්හි භද්‍රා කුමරිය  තමන්ද මහණ වීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් ඔහු පැමිණෙන තුරු සිටි බව පැවසීය
එවිට ප්‍රීතියට පත් ඔවුන් ඔවුනොවුන් විසින්ම හිස්කෙස්  බූ ගා කසාවත් හා මැටි පාත්‍ර ගෙන්වා "මේ ලෝකයේ යම් රහත් කෙනෙක් වේ නම් අපේ පැවිද්ද ඔවුන් උදෙසායි" කහවත් හැඳ පොරවා ප්‍රාසාදයෙන් බැස ගියහ
ප්‍රාසාදයේ විසූ කිසිවෙකුටත් ඔවුන් හඳුනා ගත නොහැකි විය
එසේ වී නමුත් තමන්ගේ දාසයින් සිටි ගම් හරහා යන විට දාසයින් ඔවුන් හැඳින ගත්හ
එකල ඔවුන් හඬා වැටී තමන්ලා කුමක් නිසා අනාථ කලේ දැයි ඇසීය
එකළ තාපස යුවළ ඔවුන් දාස භාවයෙන් මුදවා ඔවුන් හඬද්දීම පිටව ගියහ
පැවිදි වීමෙන් පසු කාශ්‍යප නම් ලද පිප්ඵලීමාණව තෙමේ යන ගමන් , "මා පසු පසු මුළු දඹදිව තරම් වටිනා ස්ත්‍රී රත්නයක් එන්නීය
අප දක්නා සමහරුන් පැවිදිවීත් මොවුන් හට වෙන් විය නොහැකැයි සිතා සිත් දූෂ්‍ය කරගෙන අපායට යනු ඇත
එසේ හෙයින් මා විසින් මැය හැර දමා යා යුතුයැ"යි සිතීය
අඹු සැමියන් වෙන්වීම 

දෙමංසලකට පැමිණි විට කාශ්‍යප ස්ථවිර තෙමේ තම අදහස භද්‍රාට පැවසුවේය
ඇය ස්වාමීනි,නුඹ වහන්සේ එක මඟක් ගනු මැනවි
මම අනිත් මඟ ගනිමි" යි පැවසීය
පසුව භද්‍රා තුන් වරක් තෙරුන් වහන්සේ පැදකුණු කර වැඳ "කල්ප ලක්ෂයක් බැඳි මිත්‍ර සන්ථවය අඳින් කෙළවර වන්නේය, නුඹ වහන්සේ දකුණෙන් ඉන්න ජාතියේය
එම නිසා දකුණු මඟ ගනු මැනවි
මම වම් මඟ ගනිමි"යි කියා වෙන් වූහ
බුද්‍රජාණන් වහන්සේ පෙර ගමන් කිරීම 

එකල්හි මහා කාරුණික වූ තථාගතයන් වහන්සේ වේළුවනාරාමයේ වැඩ වසන සේක්, මහ පොළොව කම්පා වීමට හේතු විමසා,  අන් කිසිවෙකුත් නිසා නොව පිප්ඵලීමාණව හා භද්‍රාකාපිළානි නිසා බව දැන "මේ පින්වතුන් මහත් වූ ධනස්කන්ධයක් හැර පියා මා වෙනුවෙන් මහණ වූහ
මාද මොවුන්ට සංග්‍රහ කිරීම වටනේය"යි සිතා ගඳකිළියෙන් නික්ම තමන් වහන්සේ පමණක් තුන් ගවුවක් පමණ දුර ගමන් කර රජගහ නුවරටත්, නාලන්දාවටත් අතර වූ බහුපුත්‍රික නම් නුග රුක යට සමාධි සුවයෙන් වැඩ සිටින සේක
එදා උන්වහන්සේ දුටු ඕනෑම කෙනෙකුට හැඳින ගත හැකි පරිද්දෙන්  අසූ රියන් තැන් බුදු රැස් විහිදුවමින්  බුද්ධ වේශයෙන්ම  වැඩ සිටි සේක