Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
The Fourier series of a periodic even function includes only cosine terms
The Fourier series of a periodic odd function includes only sine terms
වීජීය වියුහය 
Any linear combination of even functions is even, and the even functions form a vector space over the reals
Similarly, any linear combination of odd functions is odd, and the odd functions also form a vector space over the reals
In fact, the vector space of all real-valued functions is the direct sum of the subspaces of even and odd functions
In other words, every function f(x) can be written uniquely as the sum of an even function and an odd function
where
 
 is even and
 
 is odd
The even functions form a commutative algebra over the reals
However, the odd functions do not form an algebra over the reals
ප්‍රසංවාද 
In signal processing, harmonic distortion occurs when a sine wave signal is multiplied by a non-linear transfer function
The type of harmonics produced depend on the transfer function
When the transfer function is even, the resulting signal will consist of only even harmonics of the input sine wave
The fundamental is also an odd harmonic, so will not be present
A simple example is a full-wave rectifier
When it is odd, the resulting signal will consist of only odd harmonics of the input sine wave
The output signal will be half-wave symmetric
A simple example is clipping in a symmetric push-pull amplifier
When it is asymmetric, the resulting signal may contain either even or odd harmonics
A simple example is clipping in an asymmetrical class A amplifier
යොමුව

තවදුරටත් 
Hermitian ශ්‍රිතය සංකීර්ණ සංඛ්‍යා වල සාමාන්‍යයීකරණය සඳහා
ටේලර් ශ්‍රේණිය
ෆෝරියර් ශ්‍රේණිය

Calculus
Parity
Types of functions
මොනොසෝඩියම් ග්ලූටමේට් (එම්එස්ජී), සෝඩියම් ග්ලූටමේට් ලෙසද හැඳින්වේ, ග්ලූටමික් අම්ලයේ සෝඩියම් ලුණු, ස්වාභාවිකවම අත්‍යවශ්‍ය නොවන ඇමයිනෝ අම්ල බහුල වේ
[2] ග්ලූටමික් අම්ලය ස්වාභාවිකවම තක්කාලි, මිදි, චීස්, හතු සහ වෙනත් ආහාර වල දක්නට ලැබේ
[3] [4] ස්වභාවිකවම ස්ටූස් සහ මස් සුප් වැනි ආහාර වල ග්ලූටමේට් මෙන් මස්, රසවත් ආහාරවල තීව්‍රතාවය වැඩි කරන උමාමි රසයක් සහිත රසකාරකයක් ලෙස ආහාර පිසීමේදී MSG භාවිතා කරයි
[5] [6]

එම්එස්ජී ප්‍රථම වරට 1908 දී ජපන් ජෛව රසායන විද්‍යා K කිකුනේ ඉකෙඩා විසින් සකස් කරන ලදී
ඔහු කොම්බුහි රසකාරක රසය හුදකලා කර අනුපිටපත් කිරීමට උත්සාහ කළේය
ආහාරයට ගත හැකි මුහුදු පැලෑටි බොහෝ ජපන් සුප් සඳහා පදනමක් ලෙස භාවිතා කරයි
එම්එස්ජී වෙනත් රුචිකත්වයන් පිළිබඳ සංජානනය සමබර කරයි, මිශ්‍ර කරයි, සහ වට කරයි
[7] [8] එම්එස්ජී බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ තොග (බූලාන්) කැට, සුප්, රාමන්, ග්‍රේවි, ස්ටූස්, රසකැවිලි, රසවත් කෑම වර්ග යනාදියයි
එක්සත් ජනපද ආහාර හා Administration ෂධ පරිපාලනය විසින් MSG සාමාන්‍යයෙන් ආරක්ෂිත (GRAS) තනතුර ලෙස පිළිගෙන ඇත
ජනප්‍රිය විශ්වාසයක් නම්, “චීන අවන්හල් සින්ඩ්‍රෝමය” ලෙස හැඳින්වෙන MSG හිසරදය සහ වෙනත් අසහනය ඇති කළ හැකි නමුත් අන්ධ අධ්‍යයනයන් මගින් MSG සාමාන්‍ය සාන්ද්‍රණයන්හි ආහාර සමඟ සංයෝජනය වන විට එවැනි බලපෑමක් නොපෙන්වන අතර MSG සුප් හොද්දට එකතු කළ විට එය අනිත්‍ය වේ
විශාල සාන්ද්‍රණයන්
[9] [10] [11] යුරෝපීය සංගමය එය ඇතැම් ආහාර සඳහා අවසර දී ඇති ආහාර ආකලන ලෙස වර්ගීකරණය කර ප්‍රමාණාත්මක සීමාවන්ට යටත් වේ
MSG හි HS කේතය 29224220 සහ E අංකය E621 ඇත
අන්තර්ගතය 

1 භාවිත

2 ආරක්ෂාව

3 නිෂ්පාදනය

4 රසායනික ගුණ

5 ඉතිහාසය

6 සමාජය හා සංස්කෘතිය

6.1 රෙගුලාසි

6.2 නම්

6.3 මතභේදය

7 මෙයද බලන්න

8 යොමුව

9 බාහිර සබැඳි

1 භාවිත

පිරිසිදු එම්එස්ජී රසකාරක සුවඳ සමඟ සංයෝජනය වන තෙක් ඉහළ ප්‍රසන්න රසයක් නොමැති බව වාර්තා වේ
එම්එස්ජී හි මූලික සංවේදක ක්‍රියාකාරිත්වය ආරෝපණය කර ඇත්තේ නිසි සාන්ද්‍රණයකට එකතු කළ විට රසකාරක-ක්‍රියාකාරී සංයෝග වැඩි කිරීමට ඇති හැකියාවයි. [7] ප්‍රශස්ථ සාන්ද්‍රණය ආහාර අනුව වෙනස් වේ
පැහැදිලි සුප් වලදී, මිලි ලීටර් 100 කට MSG ග්‍රෑම් එකකට වඩා එකතු කිරීමත් සමඟ විනෝද ලකුණු වේගයෙන් පහත වැටේ
ග්ලූටමේට් කවුන්ටරයේ වැඩි ස්කන්ධය හේතුවෙන් එම්එස්ජී හි සෝඩියම් ප්‍රමාණය (ස්කන්ධ ප්‍රතිශතයෙන්) 12% ක් සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් (39%) වලින් තුනෙන් එකක් පමණ වේ
ග්ලූටමේට් වල අනෙකුත් ලවණ අඩු ලුණු සුප් වල භාවිතා කර ඇතත් ඒවා එම්එස්ජී වලට වඩා රසවත් නොවේ
"MSG විසින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර අනුභව කිරීම පවා ප්‍රවර්ධනය කළ හැකිය
(ආහාර විද්‍යා ist ස්ටීව් විතර්ලි) උපකල්පනය කරන්නේ, කැලේ වඩාත් රසවත් කිරීම පමණක් නොව, අඩු ලුණු භාවිතයෙන් මිදීමට ඔබට ඉඩ සලසා දීමයි
" [17]

එම්එස්ජී බහුලව භාවිතා වන අතර තොග කැට (බුවිලන් කියුබ්), සුප්, රාමන්, ග්‍රේවි, ස්ටූස්, රසකැවිලි, රසවත් කෑම වර්ග ආදියෙහි දක්නට ලැබේ
රයිබොනියුක්ලියෝටයිඩ් ආහාර ආකලන ඩිසෝඩියම් ඉනොසිනේට් (ඊ 631) සහ ඩිසෝඩියම් ගුවානිලේට් (ඊ 627) මෙන්ම සාම්ප්‍රදායික ලුණු සාමාන්‍යයෙන් මොනොසෝඩියම් ග්ලූටමේට් අඩංගු අමුද්‍රව්‍ය සමඟ සමෝධානික බලපෑමක් ඇති බව පෙනේ
“සුපර් ලුණු” යනු කොටස් 9 ක ලුණු, එක් කොටසකට එම්එස්ජී සහ කොටස් 0.1 ඩිසෝඩියම් ඉනොසිනේට් සහ ඩිසෝඩියම් ග්වානිලේට් මිශ්‍රණයකි
[18]

Food additives
කෘත්‍රිම රසායනද්‍රව්‍ය
පෝෂණය
කෘත්‍රිම ආහාර
Glutamates
Chinese ingredients
ඉංග්‍රීසි බසින් psychology (සයිකොලොජි) ලෙස ව්‍යවහාර කෙරෙන අතර ග්‍රීක භාෂාවෙන් Psyche ආත්මය මනෝ විද්‍යාඥයින් සැබෑ ලෝකය තුල මනස සහ මොළය පිළිබඳව ඇති සම්බන්ධතාවය විග්‍රහ කිරීමට උත්සාහ දරති
ඔවුහු මිනිසාගේ සංජානනය , ප්‍රජානනය , හැගීම් , පෞරුෂත්වය , හැසිරීම් සහ අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතාවයන් පිළබඳව හදාරති
මනෝවිද්‍යාව මගින් ඉහත කී අධ්‍යයනයන් මගින් ලබා ගන්නා දැණුම එදිනෙදා මිනිස් ජීවිතයේ නොයෙකුත් අවස්ථාවන් සදහා යොදා ගැනේ
- පවුල් සංස්ථාව , අධ්‍යාපනය සහ රැකියාව. තවද එමගින් නොයෙකුත් මානසික සෞඛ්‍ය ගැටළු සඳහා ප්‍රතිකාරද ලබාදේ
මිනිස් මොළයෙහි මුලික මානසික ක්‍රියාවලීන් හදුනාගැනීමට මොළය විච්ඡේදනය නොකොට මනෝවිද්‍යාව මගින් එම මුලික මානසික ක්‍රියාවලීන් සමාජයේ හැසිරීම සහ ගතිකයන් කෙරෙහි හැසිරෙන ආකාරය භෞත වේදය සහ ස්නායු විද්‍යාත්මක සංකල්පයක් මගින් අවබෝධ කරගැනීම මනෝ විද්‍යාවේ උත්සාහයයි
මනෝ විද්‍යාවෙහි විවිධ උප ක්ෂේත්‍රයන් සහ යොදා ගැනිම් ඇත
- මිනිසාගේ සංවර්ධනය , ක්‍රීඩා, සෞඛ්‍යය , කර්මාන්ත , නීතිය , මාධ්‍ය සහ අන්තර්පුද්ගල සබදතාවයන්ය
මනස සහ මොළය 

‍මනෝ විද්‍යාව මගින් සිහිය , හැසිරීම හා සමාජ සම්බන්ධතා පිළිබඳව විග්‍රහ කිරීමට උත්සාහ කෙරේ
නිරීක්ෂණ හා පර්යේෂණ පාදක කොටගත් මනෝ විද්‍යාව මගින් මිනිසාගේ අත්දැකීම් සහ හැසිරීම් ඒ ආකාරයෙන්ම විග්‍රහ කරයි
1980 සිට මනෝවිද්‍යාව මගින් විඤ්ඥානය සහ මොළය හෝ ස්නායු පද්ධතිය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව පරීක්ෂණ කරයි
නමුත් මේ දෙකෙහි ඇති අන්තර් සම්බන්දතාව මේ වන විටද අපහැදිලිය
විඤ්ඥානය මගින් මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය පාලනය කෙරෙත්ද , මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය විසින් විඤ්ඥානය පාලනය කරත්ද එසේත් නොමැති නමු මේ අංග දෙක එකිනෙකට ස්වායත්ව හැසිරේද යන්න මේ වන විට පර්යේෂණාත්මක මට්ටමේ පවතී
විඤ්ඥානය ස්නායු ක්‍රියාකාරීත්වය හා සෘජු සම්බන්ධකමක් නොමැති සංකීර්ණ වු මිත්‍යාවක්ද යන්න අවබෝධ කරගැනීම සඳහා විඤ්ඥානය සහ මොළය පිළිබඳව නිසි අර්ථ දැක්වීමක් අවශ්‍ය වේ
මනෝ විද්‍යාව න්‍යායන් හා ප්‍රායෝගික අංශ දෙකෙහිම මොළයෙහි ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව විග්‍රහ කෙරෙන කෘතිම බුද්ධිය , ස්නායු ‍මනෝ විද්‍යාව සහ සංජානන ස්නායු විද්‍යාව පිළිබඳව නොයෙකුත් අංග බහුලවම ඇතුළත්වී ඇත
මනෝවේදය
මනෝ විද්‍යාව
ස්නායු පද්ධතිය
පසුබිම 

හංස සන්දේශය ක්‍රි
ව. 1457 - 1465 කාලය තුලදී කරවූ බව පෙනේ
මෙම සන්දේශ කාව්‍යය ලියැවී ඇත්තේ මෙයට පෙර ලියැවුනු සන්දේශ කාව්‍යයක් වන ගිරා සන්දේශය ට පිළිතුරු වශයෙනි
ගිරා සන්දේශයෙහි එක් අදහසක් වූයේ තොටගමුවේ විජයබා පිරිවෙනත් එහි හිමියනුත්  වර්ණනා කිරීමයි
මේ අදහස මුදුන්පත් කරගන්නා අටියෙන් ගිරා සන්දේශ කතුවරයා සිදු කලේ පැරකුම්බා රජුට ආසිරි පතන නියායෙන් ගිරවා තොටගමුවේ විජයබාපිරිවෙන්පති රාහුල හිමියන් වෙත යැවීමයි
මෙම වර්ණනා කිරීම නොඉවසු පිරිසක් විසින් පෙරදැරිව හංස සන්දේශය කරවූ බවක් පෙනේ
මෙම සන්දේශ කාව්‍යය කරවූ පිරිස රාහුල හිමියන්ගේ පිළිවෙත්හි වරදම දුටු බවක් පෙනේ
මෙම පිරිස ගිරවාට පිළිතුරු වශයෙන් හංසයා දූත ගමනක යෙදවූ බව පෙනේ
ගිරා සන්දේශයේ කතුවරයා මෙන්ම මෙම හංස සන්දේශයේ කතුවඑරයාද කවුරුන්දැයි පැහැදිලි නැත
මෙම කතුවරයා මේ පොතට දුන් මුල් නම තිසරසන්දෙස යනුයි
එනමුදු මෙම නමින් ලියැවුනු අනෙක් සන්දේශයක් ඒ වන විට ව්‍යවහාරයේ පැවතිණ
එබැවින් මෙම කාව්‍යය ප්‍රසිද්ධයට පත්වූයේ හංස සන්දේශය නමිනි
සන්දේශ කාව්‍යයේ කවි 205 ක් අඩංගුව ඇත
මෙම කාව්‍යය කරවූ වර්ෂය සඳහන්ව නැත
එහෙත් ගිරා සන්දේශයට අනතුරුව, ඒහා සමකාලීනව ලියැවුනු කාව්‍ය ග්‍රන්ථයක් ලෙස මෙය සැලකිය හැක
සන්දේශ කාව්‍ය
මයුර  සන්ද්දෙදේේසය

මයුර සන්දේශය - Mayura Sandeshaya 
1. සැරද මියුරිඳු සඳ - මියුරස නදින් නඳනා

සඳැස් පිල් කැල කැල්මෙන් - පිනවන සඳැස් දුටවුන්

2. සඳ යුරු මිතුරු සඳ - සිය සඳ කුමුදු නඳ දෙන

මුළු ලෝ සනසමින් එන ගන රදහු වෙත

තුටු රැවු මඟුල් ගී නගමින් රැගුම් ‍ ගත

සිරි ගිසි අසුන් පත් සිරිමත් කෙළි මතින් වව

සොඳ ගුණකඳ කඳ දෙවි

4 කඳිනි උසුලනා

නුඹ තෙ දියතැ දිව විකුමැති කුලෙකි මනා

සොබමන් මෙ වන් සිරිතැතියන් ගේ දැකුම

දෙව‍ියන් යැදැත් හැකි වෙ දනො දැනේ නියම

අමුතු වැ අප පණෙව් ලත් සැප කියනු කිම

අප සිරි අනා අත් පත් වූ වැනි දැනුම

ය ස ඟ පොරණැ ගුණ මිතුරනට කළ තමා

ස ස ඟ වුවත් උන් අත් පත් වේ යැ ඇමා

නි ස ඟ පුරුදු තම හට ඉන් කියනු කිමා

අ ස ඟ මඳක් ව-තෙපල තා සවන් නමා

4. ස ව් දිගු බිතැ කිරණව්යස උදුල් වන

සැ ව් බල පෑ එ දිනෙව් බුදු මඟුල් වන

දෙ ව් නුවරෙහි හට දෙව් රජ උපුල් වන

දෙ ව් මේ හසුන් මතු සව් සිරි විපුල් වන

5. මියුරු සඳ, මියුරු රස බස් නුමුතු අස්නැ තතු මතු

පවසමි
දැන් මෙ තොප නිකුත් වන පුර වර

වෙසෙස අස
6. තුගු සුලකුළු පහ පැහැ සර තර පවර

සැදි දොරැ දොරැ බිහි දොරැ දද අඹළ’ඹර

සෙන් සිවුරඟ වේ මඟ මඟුලින් නිතොර

දනු සිරි පිරි ගඟසිරි පුර වර මොනර

7. දැවැ ගත් හයන් කුර රොන් නැගෙන නුබ වසා

සි ය ප ත් පොබයවන රිවි කැලුම එන නිසා

ම හ ව න් අරන මෙන් සෙද අතපයින් ගසා

පැ හැ ප ත් පහ’ගැ දද එහි වැනෙත වන9 උසා

8. දිසි මිණි නිල් සැඳැලියැ ලිය වන කමල

දැකැ නොමලන පුල් පියුමැ යි කැරැ කුහුල

සඳ පිළිබිඹු තුරු සෙන් සමගින් සකල

උදුරන ලොබින් බට වැනි බට පියුම් අල

9. එ පුරෙහි සරන අබිසරු ලිය සොර බැ‍විනි

සොබමන් විමන් දොරැ මිණි පහන වසමිනි

මල් දමි සුඹුළු කැරැ-ගත සල ගත් අතිනි

ගල3 මිණි පණිඳකු ගත් එ කග වැනි

10. රි‍වි රිය හයන් ගෙන්වති යන සැක සිතිනි

සඳ සිය රැසෙවි පහ සියනෙකිනෙකැ රැසිනි

පඬුරට යුව රදුට දුන් කැලුමන් ලෙසිනි

රන් කොත් දිලිණි රෑ දාවල් සෙ කෙරෙමිනි

11. ස තර දිගතැ සල පා රන සක සකස

ප තර තර මහල් කුළු ගේ සඳලු උස

මෙතර මැ කළ පායෙකැ සුර ලොවේ මිස

අතර නර ලොවේ කො නැනැත මේ වෙසෙස

12. ලි යා ලකළ පබළු යැ ටැම් පෙළැ මහල්

යොයා පතර පල බිතු පිරියමිනුදුල

අ යා නයන දැකැ දැකැ සිරි නොයන  කල

කි යා පහයැ සිරි අඟවනු කෙලෙස බල

13. සබඳ ඒ පුරෙශ්වැර නරෙශ්‍වරයාගේ කීර්ති

ප්‍රතාප වි‍ෙශෂ ශ්රලවණය කර

14. සිරි සිතතබා තරැ පොලඹා රැදි නිතොර

රුපු ගජ බා මුල් නො තබා ගත කෙසර

ලක ඔලඹා සිරි සුලබා කළ මෙ පුර

දින මහ බා බු ‍ව නෙ ක බා රජ පවර

15. ස ව න් මිණි දහම සදනා සවන් මිණි

ලෙවන් රිසිය වන් දෙවනා දෙවන් මිණි

ගු ව න් මිණි කුලග ගුවනා ගුවන් මිණි

වෙ ව න් රජ මිණි වැ දුළ නා මු ඳු න් මිණි

16. ‍සොබමන් යොවුන් මන් යොන් සැටි අඳුන් වන

දෙනමන් රුවන් වන් දන මන නඳුන් වන

ඉ සු රි න් දැමින් අන් දස සත නුවන් වන

නි රි ඳු න් මෙ වන් දන් දැන් ලෝ මුඳුන් වන

17. නු බ මිණි කුල කිරුළු අගැ රඟ මිණෙවි යෙදු

න ව මිණි දෙරණිසුරු රජ කුමරුවන් ලදු

ගුන මිණි අනැගි අබරණ පැළැඳි පිරිසුදු

ලි ය මිණි බිසෝ හිමි රජ කුල සිරිත් සැදු

18. වැඩැ සිරි තැන් ඇති වන්නේන් මන් ලෙසට

රිසි සිරි දන් දෙනුයෙන් කප ලිය වැ තුට

ජය ‘සිරි දැන් වඩනෙන් මේ පුර වරට

ජය සිරි නම් මෙ බිසෝ මැ යි මෙ සමයට

19. ලෙවන් බැලුම් කිඳු දිගු නිල් යොත් ලුව ද

නු වන් යුවළ මින් යුවළෙකි එහි නොබද

මෙ වන් ගුණෙන් රැදි එ බිසෝ ළඳුන් සොද

වු වන් සහස යුත නත1 නො වැ වනනු කො ද

20. තව ද, ඒ පුර ප්‍රවරයෙහි විරාජමාන වු යුව රාජ

පද ප්රානප්ත ධරරශ්‍වරයා ගේ ප්රවතාප ශ්ර,වණය කර
58. ජය සක් බෝ වා ර ගොස තුඟු නාද කැර

රු පු සක් නා පෑ ර ගත් ගජ කෙසර යුර

මුළු සක් ලෝ නෑර යස තෙද පිරි ඉතිර

අ ල ග ක් කෝ නා ර හිමි සද දින මේ පුර

59. ම ත ර ව මි න් රඳනා සරසව්ය වත

වි ත ර වි සි න් කරවන මුළු ලෝ මවිතර

ස ත ර ව ති න් නිති නඳ දුන් සතර අත

ස ත ර ව කි න් තෙවුනේ යැ මේ හිමි සතත

60. තු න් කුළු වැනි තුන් රජයේ තර වැ ගති

මෙන් අසුරිඳු2 පුර නර ලෝ මුඳුන් පති

ම න් තුඟු බල යැති කුල කුල ගිරිත් ඇති

දැ න් මේ හිමි රන් ගිරි සරි සිරින් යුති

61. ව ත දෙත සමත මේ හිමි පත් තැන් පටනි

කෙත වත සතන පෑ පල බලවත් බැමිනි

ස ත් සි ත ලෙසට වැඩි සිරි කත රිසිනි

ස ත කි ත යුගය වන අමුතු වැ වැවෙන වැනි

62. ගුණෙන් අමිත මන් කළ අමතකිරණට

තෙදින් සැහැසි සහස මැ සහසකිරණට

ඔ දි න් විකුම් පෑ නව රතන දෙරණට

ක ගි න් ප හ ර රුපු නො තිබි යැ දරණට

63. හිමි සිය පත් සි ය ප ත් මෙන් වත තෙදිනි

සිය සිය පත් සි ය ප ත් යුත් වු සිරිනි

රුපුගන පත් ග න ප ත් පළ වැදැ ගොසිනි

මෙන් මහ වත් ම හ ව ත් නො පතත් බියෙනි

64. ඔහු තෙද යුත යුද පත සිපත ලෙළ දෙත

විහිදි සුළඟ වැදැ මෙන් රුපු රුක් සැලෙත

අද වත් ළ පලු පත් එව් වෙව්ලුම් ගනුත

විලිකුන් පතෙව් අවි ගිලිහිණි අතින් අත

65. රිවි තෙද දිමුත හිමි හිමකර විලස මෙනි

සොමි ගුණ සෙවණැ සොමි සඳ කර වනු කෙ වැනි

විළි බිය දෙකින් ගැලැවියැ හැකි දොයි සිතිනි

එ දෙ දෙන තවන් සැටි ඇරැ වෙස් වළන වැනි

66. හිමි සඳ සොහොයුරු ගුණ සයුරු

මන්ත්රීතශ්වරයා ගේ ප්රිකාශ ප්ර
තාප ශ්රුවණය කර
67. තුනු රුවන් නිති පුදන බැති පෙමින් ලැදි

මසු රුවන් සිතු සතුරු මෙන් මැ ලුහු බැඳි

සිතු රුවන් සෙයින් වත දෙවන යැදි යැඳි

මැති රුවන් ‍මෙ දෙව් හිමි දෙව් තුරෙව් සැඳි

68. ලෝ ස ත් සතන් කොඳ නඳකර වමින් වත

යා ප ත් සොඳුරු සෙන් තුරු පිරිවරින් යුත

බෝ ස ත් විලස උසුලන ලෝ මුඳුන් පත

පෑ ප ත් සඳෙව් මේ හිමි පිරි සිරින් සත

69. සි ව් වන වන් ස ව් සත ඇති කරවන්ට

හ ව් නෙත වන් හ ව් රුපු දිරි සිඳුවන්ට

ලෙව් සිතු වන් සිව් සඟරා වත දෙන්ට

දෙව් හිමි දන් දෙව් තුර පුර සරහන්ට

70. සිතුමින් සෙයින් සිරි දු න් එ හිමින් වඳිනේ

කියමින් ග ම න් සමුගන් මින් මන් නඳිනේ

නුබමින් යෙ ම් න් අවරන් ගිරි වන් සඳිනේ

නුඹමින් ගොසින් ගෙ උයන් වදි මින් ලඟිනේ

71. උ දේ ගිරින් රි‍වි එත තම කඳේ බිඳේ

සෙදේ බිඟුන් මුව මල් මුව ර‍ඳේ රැදේ

ළැ දේ විමන් ත සබඳ අනුබ‍ඳේ සදේ

යෙදේ ගමන් එ පුරින් රිසිනු දේ සදේ

72. සිතු පාදා සත නොමඳා න ඳා දෙන

නොවැබාදා වත සමුදා යොඳා ගෙන

කළ පූදා පින් පල දා උ දා වන

වඳු වී දා ගමැ මුනිදා උ දා සන

73. නො පහන් වියත නො පැමිණියෙන් සරා කල

නොද වන් තව මැ පියොවුරු තිසර උර විල

දෙ නු ව න් මියුර තට නො මා අළ ළඳුන් පිල

මි ලි ඳු න් මෙ කල් වන් බොල්ගොඩ ගොසින් බල

74. සුනිල් පිල් පැහැ පත් - තඹ පත් පතර විදමින්

සුබ අඹ පිරි කල කළපුව මුඳුනතිනි

නුඹ නුබ ගබ නැහෙමින් ගමනොත් සදිනි

නො කලේ සඳ වෙලේ - උදුලේ ද මේ අසලේ

රත මිණි සමඟ සිඳු සිලිල ද නැගී යන

සැපැමිණි මෙ තැන මේ වෙලෙකැ යි නො මැ ඇඳින

මෙ වන් සැකය කෙරෙමින් වන දෙවියනට

ප වන් මඟින් යැ කෙරෙමින් සෙමෙන් සිට

ප වන් සිහිල් විඳැ විඳැ බසිමින් ගොඩට

නි වන් මං ගිමන් සැතැපි යටන් යට

75. ස ලා සෙයන් රස’ඳන ළඳ දුටු මතින

නො ලා නුවන් පියැ බලමින් මන් මතින

ව ලා යෙමන් ලොබ නො වැ දෙන තුරු සදින

‍වෙ ලා පු රි න් කළු තොටිනෙතෙර වැ වඩන

76. ම න ක ල් තෙපුල් වනවුල් කැරැ ලිය කෙළන

බිඟු ලොල් විමල් මල් තුරු ගෙ උයන් සෙවුන

ඇම කල් විසල් සල්පිල් ‍ වෙළෙඳුන් රඳන

සැදි හල් බේරුහල් ගමැ සැතැපි වඩන

77. වෙන් කොට වනත ගේ උයන් සිරි නො දත හැකි

ම න් තු ට වඩන යැදි සිරි දෙත දෙව් තුරෙකි

පින් කො ට නො ගොස් ඔබ මෙ ලොවැ මැ පැමිණි සකි

බෙන් තොට දෙ ගොඩැ දෙ නුවර දෙව් ලෝ දෙකෙකි

78. ප ර තෙ ර පැමිණි අවි සිප් සමුදුරේ දුර

ව ර ත ර සරම ඇම ලෙස ගෙනැ ගත් පවර

වැර ස ර සමරැ සෙබළුන් රඳනා නිතොර

ප ර ත ර කයේ කය පතපා යන් මිතුර

79. නෙ ත තට වතට වලහට පිය පියොවුරට

සරි කොට උවම් මේ ලොවැ’ම නො සිතෙන සිතට

තොප දුට වෙතට එත අඟනන් සතුටු කොට

වැලිතොට ගමට වැදැ රඟ කොටැ යන් එ පිට

80. දෙව් ලිය වෙන් නොදැනෙනුවෙන් සැක වැ තර

සිය නෙතුවෙන් ලිය දුටුවෙන් නුදුටු පෙර

ස යි නි ඳු වෙන් දිගු දනුවෙන් කෙකා කැර

තොටගටමවෙන් වැලි තුඩු වෙන් වඩු මොනර

81. බා ල් ලේ පුරුදු කව් නළු සියල්ලේ

ඊ ල් ලේ වදන් දුන් ළඳුනු’දුල්ලේ

නෑල් ලේ කො කැනෙකැත් ලොව මුළුල්ලේ

ගාල් ලේ සිරි දතු නො වැ පැකිලිල්ලේ

82. න ඳ ව සයුරු ලෙළ රල සළු සලන් නේ

සොඳව සුපිපි තුරු සේ සත් සෙ වන් නේ

ර ද ව ලබන සැප එ තෙකින් ලබන් නේ

ර ඳ ව මියුර සයුරසැ මිරිපැන් නේ

83. ව න් සඳැ සඳ රි‍වි බිඹු සමුදුරේ දුරේ

ර න් කිරුළගැ බඳ ඉඳු මිණි වරේ යුරේ

කැන් ලඹ දුන් මල් පුල් කිණිහිරේ තුරේ

ම න් පිනමන ලගු ලනුමෝදරේ කරේ

84. ගු වන් මණිහු කර නො පැවියැ දුන් බිමට

නු වන් පිනන පුල් වැටකේ පහන් වැට

ගෙවන් සුනිල වන සැප වන පැමිණි හට

ගෙවන් සෙමෙන් සිටැ මා වතැ යටත් යට

පසුබිම 
ගිරා සන්දේශය ලියැවී ඇත්තේ ක්‍රි
ව. 1457 - 1465 දක්වා කාලය අතරතුරය
මෙහි කතුවරයා කවුරුන්දැයි පැහැදිලි නැත
එහෙත් ඔහු විසුවේ ජයවර්ධනපුර මහාවිහාරයක බව විශ්වාස කෙරේ
එලෙසම කතුවරයා ගිරවා නික්මවන්නේ තමන් විසූ වෙහෙරින් වන බැවින් ඔහු සඟනමක් බවද පැහැදිලි වන්නකි
පරෙවි, කෝකිල, සැළලිහිණි  ආදී මේ වන විට ලියැවී තිබූ සන්දේශ කාව්‍යයන් හි දූතයන් ගියේ දෙවියන් වෙතය නැතහොත් දෙවියන්ගෙන් ආසිරි රැගෙන රාජ්‍ය නායකයන් වෙතය
එහෙත් මෙම සන්දේශ කාව්‍යයේ දූතයා වන ගිරවා යනුයේ තොටගමුවේ විජයබා පිරිවෙන්පති වෙතය
ශ්‍රී සංඝබෝධිවිජයබා නමින් මේ ග්‍රන්ථයෙහි දැක්වෙන මෙම පිරිවෙන්පති, රහල් හිමියන් බව පිළිගෙන ඇත
ටික කාලයකට හෝ දිගටම ගෙදර වාසය කිරීමේ වාසනාව අහිමිවූ ළමයින් භාරගෙන ආරක්ෂාව සලසන්න දෙපාර්තමේන්තුවේම පාලනය යටතේ ළමා නිවාස කිහිපයක් පිහිටුවා තිබෙනවා
පිහිටීම 
භාරගැනීමේ ළමා නිවාස පානදුර, ගාල්ල, බණ්ඩාරවෙල, යාපනය, මහනුවර, අනුරාධපුර, මීගලෑව (ගල්ගමුව), කුරුවිට (රත්නපුර), යන ස්ථානවල පිහිටා ඇත
ළමා නිවාස
මහනුවර රාජධානියේ විසූ එකම පිරිසිදු සිංහල රාජකීය ලේ උරුමය සහිත එකම බිසව වූයේ කුසුමාසන දේවිය හෙවත් දෝන කැතරිනා රැජිනයි
දෙවන රාජසිංහ රජුගේ සිට සිංහලේ අවසන් රජු වූ ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍ර සිංහ රජු දක්වා සිටි රජ වරුන්ගේ අගබිසව වූයේ දකුණු ඉන්දීය ද්‍රවිඩ ජාතික බිසෝවරුය
පසුව නයක්කර් වංශික රජවරුන්ගේද අගබිසව වූයේ දුවිඩ බිසෝවරුය
කෙසේ නමුත් කුඩා කාලයේ සිට රාජ්‍යත්වයට තිබුණු උරුමය නිසා බොහෝ දුක් ගැහැට වලට මුහුණ දීමට ඇයට සිදුවිය
එම නිසා කුසුමාසන දේවිය සිංහල රාජාවලියේ කඳුළු බිංදුව ලෙස සැලකේ.

දිවිය

මෙතුමියගේ පියා කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජුය
පළමුවන රාජසිංහ රජු උඩරට අක්‍රමණය කොට එවක උඩරට පැවති ප්‍රාදේශිය රජ්‍ය තමා යටතට ගත්හ
පිලිවෙලින් කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජුගේ ඥාති පුත්‍රයා වූ යමසිංහ බණ්ඩාර,දියණිය හා ඥාති සොයුරකු වූ කොනප්පු බණ්ඩාර කුමරු රැකවණනය පතා පෘතුගීසීන් වෙන ගියහ
ඔවුන් තිදෙන දොන් පිලිප් (යමසිංහ බණ්ඩාර),දෝන කතරිනා ,ඔස්ට්‍රියාවේ දොන් ජෝන් යන නමින් පෘතුගීසින් හමුවේ භෞතිස්ම ලැබීය
ඔවුන් තිදෙන පෘතුගීසීන්ගෙන් අධ්‍යාපනය සහ සටන් පුහුනුව ලැබීය
රාජ්‍ය සමය
පසුව දොන් ජෝන් කුමරු පෘතුගීසීන්ගෙන් පලාගොස් නැවත බුදු දහම වැළදගෙන සේනාවක් සමග ගොස් පළමුවන රාජ සිංහ රජු (සීතාවක රාජසිංහ රජු)පරදා උඩරට රජධානිය අල්ලාගෙන පළමුවන විමළධර්මසූරිය නමින් රජවිය
මෙයින් දැඩි කෝපයටපත් පෘතුහීසීන් දොන් පිලිප් ප්‍රමුඛ සේනාවක් රැගෙන උඩරට ආක්‍රමණය කළහ
මෙම ආක්‍රමණයට සාර් තකව මුහුණදුන් විමලධර්මසූරිය රජු ආක්‍රමණිකයන් පරදා දොන් පිලිප් (යමසිංහ බණ්ඩාර) ද මරා දැමීය
තමන්ට සිදුවූ අන්ත පරාජය හමුවේ කෝපයට පත් පෘතුහීසීන් එවක රාජකීය ලේ උරුම සහිත එකම තැනැත්තියවූ දෝන කැතරිනා බිසව උඩරට රැජිණ ලෙස නම් කළේය
මහජනයාද රාජකීය උරුමය අනුව රාජ්‍යත්වයට පත්විය යුත්තේ දෝන කතරිනා හෙවත් කුසුමාසන දේවිය බව පිළිගත්හ
මෙයින් පසුබට නොවූ විමලධර් ම සූරිය රජු ආක්‍රමණය කර කුසුමාසන දේවිය ජීවග්‍රහයෙන් අල්ලාගෙන ඇයව විවාහ කරගැනීමෙන් තම රාජකීය උරුමය ජනතාවට තහවුරු කළේය
මේ අවස්ථාවේ දී පෘතුගීසින් කෙතරම් කම්පනයට පත් වී ඇතිදැයි කීමට හොදම සාක්ෂිය විමලධර්ම සූරිය රජු විසින් දහතුන් හැවිරිදි ඇයව ප්‍රසිද්ධියේ දූෂණය කළ බව පෘතුගීසි ලේඛකයන් සදහන් කර තිබීමයි
කුසුමාසන දේවිය පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජුගේද, පසුව 1604 දී ඔහුගේ ඥාතියෙකු වූ සෙනරත් රජුගේ අගමෙහෙසිය වෙමින් ඔහුගේ රාජ්‍ය උරුමය සහතික කළාය
නමුත් ඔහු හා විවාහ වූයේ ඇයගේ කැමැත්තකින් නොව රාජ සභාවේ බලපෑම නිසා බව ඇතැම් මූලාශ්‍ර සදහන් කරයි
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
රැජිණන් - ශ්‍රී ලංකාව
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
චරිත කතා
දොන් ජුවන් ධර්මපාල (පෘතුගීසි
Dom Joa Dharmapala) ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කළ රජ කෙනෙකි
ඒ වසර 1551 සිට 1597 මැයි 27 දක්වාය
ඔහු අගනුවර කෝට්ටේ අවසාන සැබෑ රජු සහ පාලකයා ලෙසද හැඳින්වේ
ඔහු හත්වන බුවනෙකබාහු රජ තුමාගේ මුණුපුරා ද වීදිය බංඩාරගේ හා සමුද්‍රදේවියගේ පුත්‍රයා ද වේ
බුවනෙකබාහු රජුගේ මරණින් පසුව ධර්මපාල කුමාරයා රාජාභිෂේක ලැබීය
ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු කතෝලික රජු විය
ඉතා දුර්වල පාලකයෙකු ලෙස සැළකෙන මෙතුමා කෝට්ටේ රාජධානිය පෘතුගීසීන්ට තෑගි ඔප්පුවක් මගින් පවරදුන්හ
මෙතුමා ඉතා ලබාල අවදියේදී පෟතුගීසින්ගේ වුවමනාවට සිහසුනට පත්වුවෙකු විය
පෘතුගීසීන් විසින් ඔටුනු පළඳවීම සඳහා මොහුගේ රන් පිළිමයක් පෘතුගාලයට යවන ලදී
සිංහල ඉතිහාසය තුල සිහසුනට පත්වූ එකම කතෝලික සිංහල රජු ඔහුවිය
මෙතුමා කතෝලික දහම වැලදගෙන භෞතිස්ම ලැබූවෙක් විය
කෙසේ වෙතත් මෙතුමාට වැඩිකලක් සිහසුන හෙබවීමට නොහැකිවිය
කතොලික රජකු වීම නිසාත් දුර්වල පාලනය නිසාත් මහජන ප්‍රසාදය ලබාගැනීමට නොහැකිවිය
සිහසුන හැරදමා පෘතුගීසි ආරක්ෂාව යටතේ කොළඹ පිහිටි බලකොටුවේ සිටියදී මිය ගියහ
මූලාශ්‍ර සහ සටහන්

තවද බලන්න 
 සිංහලේ රාජාවලිය
 දෝන කැතරිනා රැජින

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 

 Kings & Rulers of Sri Lanka
 Codrington's Short History of Ceylon

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
රජවරු - කෝට්ටේ රාජධානිය
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
උද්‍යාන විද්‍යාව පිළිබද අධ්‍යයනය

උද්‍යාන විද්‍යාව අංශ 06 ක් යටතේ අධ්‍යයනය කළ හැකිය
ඒ සියල්ල නැවත අංශක දෙකකට බෙදන අතර අංශ දෙකක අලංකරණය සහ පරිභෝජනය සඳහා උද්‍යාන පලාලනය ලෙසයි
වෘක්ෂලතා අධ්‍යයනය - වෘක්ෂලතා තෝරා ගැනීම, පැලකිරීම, සාත්තු කිරීම (රැක බලා ගැනීම), තනි ගස් ඉවත් කිරීම, පදුරු වැල් හා වාර්ෂික වෘක්ෂලතා පිළිබඳ අධ්‍යයනය

	මල් වගාව පිළිබද අධ්‍යයනය - වෙළද පොළ සඳහා මල් වගාව

	වන වගාව සඳහා භූමි (සැලැස්ම) - භූමි සැකැස්ම සඳහා අවශ්‍ය පැලෑම් වර්ධනය, වෙළඳ පොළ හා වෙළඳ පොළ පවත්වා ගෙන යාම
එළවළු වගාව - ‍වෙළඳ පොළ අරමුණු කොට එලවළු වගාව

	පලතුරු වගාව - ‍වෙළඳ පොළ සඳහා  පලතුරු වගාව

	බෝග වගාවේ ගුණාත්මක බව පිළිබඳ අධ්‍යයනය - ගුනාත්මක බව පවත්වා ගෙන යාම හා නරක් වීම වලක්වා ගැනීම පිණිස
උද්‍යාන විද්‍යාඥයින්ට නිෂ්පාදන ආයතනයන්හි, රාජ්‍ය ආයතන වල, අධ්‍යාපනික ආයතන හා පෞද්ගලික ආයතනයන්හි සේවය කල හැකිය
ඔවුන්ගේ සේවාවන් යාන්ත්‍රික ශිල්පීන් තොග හා සිල්ලර බෝග නිෂ්පාදකයින්, බෝග පරීක්ෂකයින්, ව්‍යාප්ති විශේෂඥයින් බෝග වැවිලි කරුවන්, පරීක්ෂණ නිළධාරීන් හා දේශකයන් ලෙස කටයුතු කල හැකිය
උද්‍යාන විද්‍යාව විෂයට සම්බන්ධ විෂයන් අතර, ජීව විද්‍යාව උද්භිද විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ගණිතය, ජාන විද්‍යාව , භෞතික විද්‍යාව සංඛ්‍යානය, පරිගණක විද්‍යාව , ජන සංන්නිවේදනය, ගෙවතු සැළසුම් හා වගා සැළසුම්ය
වන වගා විද්‍යාව හා උද්‍යාන විද්‍යාව යන විෂයට ඇතුළත් වන්නේ, ශාඛ වර්ග, ශාඛ ප්‍රවර්ධනය, පටක සංවර්ධනය, බෝග නිෂ්පාදනයෙන් පසු අස්වනු මෙහෙය වීම
, ශාඛ බෝ කිරීම, පරාගණ කළමණාකරණය, බෝග පෝෂණය, ශාඛ වලට බලපාන පරපෝෂි විද්‍යාව, ආර්ථික විද්‍යාව හා වෙළදාමය
උද්‍යාන විද්‍යාවේ සමහර තනතුරු හා රැකියා අවස්ථා සඳහා ආචාර්යය හෝ මාහාචාර්යය උපාධියක් අවශ්‍යය
උද්‍යාන විද්‍යාව කුඩා ගෙවතු වල සේම පැල තවාන් වලද සිදු කරයි
පැල තවාන් වල කාර්යන් බීජ නිෂ්පාදනයේ සිට හොඳින් වැඩුණු ශාක කප්පාදුව දක්වා විහිදේ
මෙසේ පිළියෙල කරගත් මෙම බීජ හා අතු අලංකරණ ගෙවතු වගා හා වෙළද පොළ සඳහා ගෙවතු වගා කරන ප්‍රදේශයන්ට ප්‍රවාහනය හා බෙදාහැරීම සිදු කරයි
උද්‍යානභෝග විද්‍යාව හා මානව විද්‍යාව

උද්‍යාන‍භෝග විද්‍යාවේ (පාලනයේ) මුල් ආරම්භය දඩයම් යුගයේ සිට ගොවි යුගයටත් තමා ජීවත්වන පරිසරයේ හෝ යම් අවස්ථ‍ාවල ඉන් ඔබ්බටත් කළ වගාවන් දක්වා දිවේ
- ඉරිඟු වගාව - මෙසෝ ඇමරිකන් ශිෂ්ටාචාරය
කැලෑ ආශ්‍රීතව කරන ලද බෝග වගාවන් කැලෑව කපා දැමීමෙන් හෝ ගිනිතැබීමෙන් කරන ලදී
මෙම කෘෂිකාර්මික ජන සමාජයේ විශේෂත්වය වූයේ ඔවුන් පරිසරයට ප්‍රයෝජනවත් ගස්වැල් සිටුවීම හා පරිසරයේ පැවැත්මට අවශ්‍යය ගස්වැල් නිරතුරුවම ආරක්ෂා කිරීමයි
උද්‍යාන විද්‍යාව හා කෘෂි විද්‍යාව වෙනස් වන්නේ බෝග හා බෝග වගාව සඳහා භාවිතා කරනු ලබන බිම් ප්‍රමාණය අනුවය
ඒ අනුව උද්‍යානභෝග විද්‍යාවේදී විශාල බිම් ප්‍රමාණයක තනි වගාවක් වෙනුවට මිශ්‍ර වගාවන්ද සිදු කරයි
මේ සඳහා පලතුරු සහිතව විවිධ භෝග යොදා ගනී
- ගොවි යුගයට පෙර උතුරු ඇමරිකා හා නැගෙනහිර වනගත පෙදෙස්වල මිනිසුන් එම ප්‍රදේශවල බඩඉරිඟු හා squash වගාව අතර සූර්ය කාන්ත මල් වගාවද සිදු කෙරුණි
මෙම වගා ක්‍රමය තැනිතලාවන්හි එඬේර යුගයේදී කෙරුණූ වගාවන්ට ප්‍රතිවිරුද්ධවය
මධ්‍යම ඇමරිකාවේ මායා ශිෂ්ටාචාරයේ කෙරු‍ෙණ් ප්‍රයෝජනවත් ගස්වැල්වලින් කැලෑව සරුකිරීමයි
- පැපොල්, අලිගැටපේර, සැපදිල්ලා, හා කොකෝවා ආදී වගාවන් කැලෑ ප්‍රදේශය ආශ්‍රීතව වගා කෙරුණි
එසේම ධාන්‍යය වගා බිම්වල බහුබෝග වගාව සිදුකෙරුණි
- ධාන්‍යය බිම්වල බෝංචි, squash, වට්ටක්කා හා මිරිස්  වගාව කෙරුණු අතර මෙහිලා කාන්තාවන්ගේ සහභාගිත්වය ඉතා කැපී පෙනෙන ලෙස තිබුණි
ල් ආරම්භය දඩයම් යුගයේ සිට ගොවි යුගයටත් තමා ජීවත්වන පරිසරයේ හෝ යම් අවස්ථ‍ාවල ඉන් ඔබ්බටත් කළ වගාවන් දක්වා දිවේ
- ධාන්‍යය බිම්වල බෝංචි, squash, වට්ටක්කා හා මිරිස් වගාව කෙරුණු අතර මෙහිලා කාන්තාවන්ගේ සහභාගිත්වය ඉතා කැපී පෙනෙන ලෙස තිබුණි
ගැලරිය

මේවාද බලන්න
උද්භිද විද්‍යාව
ගෙවතු වගාව

මූලාශ්‍ර

සටහන්

Bibliography
Principles of Horticulture, C K Adams, Butterworth-Heinemann
5 edition (11 Aug 2008), ISBN 0750686944

බාහිර සබැදි
The CultureSheet Project - an online encyclopedia of horticulture
British Library - finding information on the horticulture industry
History of Horticulture
HORTIVAR - The FAO Horticulture Cultivars Performance Database 
Global Horticulture Initiative - GlobalHort
ISHS - International Society for Horticultural Science
Soil & Plant Relationships

කෘෂිකර්මය
ව්‍යවහාරික විද්‍යා
ජීව විද්‍යාව
අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න
වී වගාව - ශ්‍රී ලංකාව
වී වගාව - ලෝකය
ඉතිහාසය
පුරා විද්‍යාඥයින් සාමාන්‍යයෙන් පිළිගන්නේ තෙත් ක්ෂේත්‍ර වගා මුලින්ම ඇති වූයේ චීනයේ බවයි. නියෝලිතික් මැජියෑබෑන්ක් සංස්කෘතියේ වැඩ බිමක් වූ කැවෝෂිෂෑන්ග් ප්‍රදේශයේ දී පුරා විද්‍යාඥයන් විසින් කුඹුරක් කැනීමකින් මතු කර ගන්නා ලදී
සමහරක් පුරා විද්‍යාඥයන් ප්‍රකාශ කරන්නේ එම කුඹුරේ ඉතිහාසය 4000-3000 BC තරම් අතීතයකට දිව යන බවයි. නමුත් නියමිත විද්‍යාත්මක දින ගණනය කිරීමේ තාක්ෂණික ක්‍රම මඟින් දින ගණනය සිදු කර ඇති පැරණිතම කැනීමකින් මතු කර ගන්නා ලද සහල් කුඹුර පිහිටා ඇත්තේ කොරියාවේය
යුධමය කටයුතු සඳහා හා චීනයේ නියෝලිතික යුගයේ සිට හැන් රාජ පරම්පරාව දක්වා කාලය තුළ දී රෝගවලින් මිය ගිය අය සමඟ වැළලීම සඳහා වී ගබඩා කර තිබූ බවට පුරා විද්‍යාත්මක සාක්ෂි පවතී
‍කොරියානු කුඹුරු ආශ්‍රිත වගා කිරීම් පෞරාණික වේ
ඩැචියන් නී වැඩ බිමෙහි ගබඩා නිවසක තිබී කාබනීකෘත සහල් සමූහ අතර රේඩියෝ කාබන් දින ගණනය කිරීම් මඟින් දැක්වූයේ වියළි බිම්වල සහල් වගා කිරීම, මධ්‍යම ජුල්මුන් කුඹල් යුගය (3500-2000 BC) තරම් ඈත කාලවල දී ආරම්භ වී ඇති බවයි. කොරියාවෙහි පෞරාණික කුඹුරු මසාන්හි කියුග්නම් (Kyungnam) විශ්ව විද්‍යාල කෞතුකාගාරය වැනි (KUM) ආයතන මඟින් පොළොවෙන් මතු කර ගෙන ඇත
ඔවුන් විසින් දකුණු ජියොංග්සෑන්ග් පළාතේ මිරියෑන්ක් ප්‍රදේශය අසල ජියුම්චියොංග් වැඩබිමෙහි කුඹුරු කැනීම සිදු කරන ලදී
එම කුඹුර හමුවූයේ මුල් මුමුන් කුඹල් යුගයේ (1100-850BC) පසු භාගයේ තිබුණි යැයි සැලකෙන ගබඩා කාමරයක් අසලිනි
KUM විසින් වර්තමානයේ දී ඉස්ලාම් ලෙස හඳුන්වන යැවුම්ඩොන් හා ඔකියොන් ප්‍රදේශවල සිදු කළ කැනීම්වලින් ද එතරම් පැරණි කුඹුරු හමු වී ඇත
මුල් කාලීන මමන් අංග සාමාන්‍යයෙන් ස්ථානගත වී තිබුණේ දේශීය ජල පද්ධතිවලින් පෝෂණය වූ පහත් පටු අගිලිවලය
තැනිතලා ප්‍රදේශවල ඇති සමහරක් මමන් කුඹුරු ප්‍රදේශ දළ වශයෙන් 10cm පමණ උසින් යුත් බැමිවලින් වෙන්කොට ඇති සමචතුරස්‍ර හා සෘජුකෝණාස්‍ර විශාල ප්‍රමාණයකින් තනා තිබූ අතර තැනිතලා බිම්වල නොමැති කුඹුරු බිමෙහි ස්වාභාවික හැඩයන් අනුගමනය කළ විවිධ විශාල හැඩයන්ගෙන් සමන්විත විය
මමන් යුගයේ සහල් ගොවිතැන්කරුවන් මට්ටම් කිරීම, නියරවල් සෑදීම, ඇළ මාර්ග හා කුඩා ජලාශ වැනි වර්තමානයේ දී කුඹුරුවල භාවිතා කරන බොහොමයක් අංග භාවිතා කරන ලදී
මධ්‍ය මමන් යුගයේ භාවිතා කළ සමහරක් ගොවිතැන් තාක්ෂණික ක්‍රම මැජියොන් නි වැඩ බිමෙහි සොයා ගත් හොඳින් සුරක්ෂිත ලී මෙවලම්වලින් ග්‍රහණය කර ගැනීමට අපට හැකි වේ
කෙසේ නමුත් කුඹුරු ගොවිතැන්කරණය සඳහා යකඩ මෙවලම් 200BC කාලය දක්වා හඳුන්වා දී නොතිබුණි
කුඹුරුවල අවකාශීය පරිමාණය කොරියාවේ රාජධානී ත්‍රිත්වය යුගයේ දී (AD 300/400-668) මෙවලම්වල භාවිතයත් සමඟ වර්ධනය විය
ජපානයේ ප්‍රථම කුඹුරු මුල් යැයොයි යුග‍ය දක්වා දිව යයි
මුල් කාලීන් යැයොයි නැවත දිනගත කිරීම සිදු කර ඇති අතර එම නිසා එමඟින් දර්ශනය වන්නේ ජපානයෙහි තෙත් බිම් කෘෂිකර්මාන්තය ආරම්භ වී ඇත්තේ‍කොරියානු රාජ්‍යයෙහි එය ආරම්භ වූ කාලයේ දීම බවයි. 

පිලිපීනයේ දී සහල් කුඹුරු භාවිතා කිරීම ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය දක්වා දිව යයි
එය පිල, ලැගුනා වැනි නම්වලින් පැහැදිලි වේ
ඒවායේ නම් කෙලින්ම කුඹුරුවල සීමා ලකුණු කරන කසල ගොඩවල්වලට සම්බන්ධ වේ
වියට්නාමයේ තෙත සහල් වගා කිරීම නියෝලිතික හොවා බිම් සංස්කෘතිය දක්වා හා බැක් සොන් සංස්කෘතිය දක්වා දිව යයි
වී වගා කරන රටවල්

දකුණු ආසියාව
ඉන්දියාව,ශ්‍රී ලංකාව,බංගලාදේශය,පකිස්තානය

නැගෙනහිර ආසියාව
ජපානය,චීනය,කොරියාව

අග්නිදිග ආසියාව
ජාවා,සුමාත්‍රා,තායිවානය,මැලේසියාව,බුරුමය,තායිලන්තය

	

ආසියාවේ ජීවත්වන අධික ජන සංඛ්‍යාවක් පෝෂණය කරනගොවිතැන් ක්‍රමයක් ලෙස වී වගාව වැදගත් වෙයි
අධික ජන සංඛ්‍යාවක් වෙසෙනබැවින් බිම් සකස් කිරීමේ සිට අස්වනු නෙලීම දක්වා බොහෝ කටයුතු මිනිස් ශ්‍රමය ‍මගින්සිදුකෙරේ
මෙම තත්ත්වයආසියානුකලාපයේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින බොහොමයක් රටවල දක්නට ලැබෙන්නකි
ඒ හැරෙන්නට ජපානය වැනි දියුණු රටවල නවීන තාක්‍ෂණික ක්‍රම ශිල්ප භාවිතා කරනු ලැබේ
වර්ෂයකට කන්න 2ක් හෝ 3ක් වශයෙන් වී වගා කෙරෙන්නේ වර්ෂාපතන ඍතු අනුව ය
මෙම කෘෂිකාර්මික ක්‍රමයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පාරිභෝජනය යි
බොහෝ විට අතිරික්තයක් ඇතොත් පමණක් ඒවා අලෙවි කරයි
වියට්නාමය , තායිලන්තය හා ඉන්දියාව වැනි රටවල ‍මෑත කාලයේ සිට වාණිජ්‍යමය ස්වරූපයෙන් වී වගා කරගෙන යනු ලැබේ
ලෝකයේ තිරිගු, ඉරිගු වැනි කෘෂි භෝගවලට සාපේක්‍ෂව ඉතාමත් ම කුඩා බිම් කට්ටිවල වී වගාව පවත්කාගෙන යනු ලැබේ
ගොවි බිමක විශාලත්වය සාමාන්‍යයෙන් අක්කර කාලක් පමණ වේ
ආසියාතික රටවල ජනගහණය අධික වීම හේතුවෙන් වැඩි බිම් ප්‍රමාණයක් වී ගොවිතැන සඳහා යෙදවීම දුෂ්කර වී ඇත
එමෙන් ම නූතන තාක්‍ෂණික ලෝකය තුළ තවමත් පැරණි ක්‍රම ශිල්ප සහ සරළ උපකරණ භාවිතයෙන් වී ගොවිතැන කරගෙන යන අවස්ථා ද වේ
ආශ්‍රිත
වී වගාව - ශ්‍රී ලංකාව

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

How a paddy-field works

වී වගාව
කෘෂිකර්මය
Land management
Korean culture
ජපන් සංස්කෘතිය
Filipino culture
Malay words and phrases
පොල් ගස යනු තාල වර්ගයේ සාමාජිකයෙකි
මෙයට ඇත්තේ තන්තු මූල පද්ධතියකි
එසේ ම genus cocos කුලයේ පවතින බවට හඳුනාගෙන ඇති  
එක ම ප්‍රභේදය යි
ජීව විද්‍යාත්මකව ඵලයක් නොව අෂ්ටි ඵලයක් ලෙස සැලකුණ ද " coconut" (පොල්) යන පදය ( අතීතයේ "cocoanut" යන්නෙන් හැඳින් වූ) පොල් ගසේ බීජය, ඵලය යන ඕනෑ ම කොටසක් සඳහා භාවිතා කළ හැකි ය
සමානව පැතිරුණු වත්‍ර අංගවලින් සමන්විත පොල් ලෙල්ලේ කඩතොලු 3කට ඇතුළතින් ඇති හිස හෝ හිස් කබල යන අර්ථය සහිතව Coco යන පෘතුගීසි සහ ස්පාඤ්ඤ පදයෙන් 16 වන සියවසේ දී බිඳී පැමිණි පදයක් ලෙස coconut යන්න හැඳින්විය හැකි ය
පොල්වල බහුකාර්ය ගුණය ආහාර නිෂ්පාදනනයේ සිට විලවුන් නිෂ්පාදනය දක්වා තරම් විහිදුණු පුළුල් පරාසයක පැතිර පවතියි
පැසුණුපොල් බීජය තුල ඇති මාංසලයත් ඉන් ලබා ගන්නා පොල් කිරිත් බොහෝ නිවර්තන සහ උප නිවර්තන ප්‍රදේශවල ජකතාවගේ ආහාර වේලේ නොවරදින අංගයකි
පොල් බීජය තුළ ඇති " පොල් වතුර " හෝ  "පොල් යුෂ"  යනුවෙන් හැඳින්වෙන හැදිලි ද්‍රවයක් පොල් බීජාණුධරයේ විශාල වශයෙන් අඩංගු වන නිසා පොල් අනෙකුත් ඵල වලින් වෙනස් වේ
පැසුණු ඉදුණු පොල් ආහාරයට ගත හැකි බීජයකි
එලෙසම පොල් මාංශලය පොල් තෙල් ලෙස ‍හෝ පොල් කිරි ලෙස සකසා ගත හැකිය
පොල් කටුවෙන් පොල් කටු අඟුරු ද පොල් ලෙල්ලෙන් ‍‍පොල් කෙඳි ද ලබා ගැනේ
වියළි පොල් මදය ' 'copra  හෙවත් "කොප්පරා" යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර ලබාගන්නා තෙල් සහ කිරි පොදුවේ ඉවුම් පිහුම් කටයුතු සඳහා ද යොදා ගැනේ
පොල් කටුව, පොල් ලෙල්ල, සහ දෙපසට විහිදුණු දිගු පත්‍ර විවිධ ඇසුරුම් සහ අලංකරණ කටයුතුවල දී අමුද්‍රව්‍යක් ලෙස යොදා ගැනේ
විශේෂයෙන් හින්දු ආගමික වතාවත් සිදු ඉන්දියාව වැනි ඇතැම් සමාජ තුළ පොල්වලට සංස්කෘතික සහ ආගමික වැදගත්කමක් පවතියි
නිරුක්තිය 
"coconut" යන නාමය 16 සහ 17 වැනි ශතවර්ෂවල දී  හිස යන්නට සමාන වූවක් ලෙස නැව්කරුවනගෙන් බිඳී පැමිණියකි
1521 දී පෘතුගීසි සහ ස්පාඤ්ඤ ජාතික දේශ ගවේෂකයන් පැසිෆික් දූපත් වාසීන් මුණ ගැසුණ අවස්ථාවේ පොල් ලෙල්ල දුටු ඔවුන් හට පෘතුගීසි ජන කතාවල  "coco" යන නමින්  හැඳින්වූ භූතාත්ම හෝ මායාකාර‍යෙක් සිහි ගැන් වූ අතර  coco සහ coconut යන්න ඉන් පැමිණෙන්නට ඇති බව  පෙනී යන්නකි
nucifera යන ගණ නාමය ලතින් බසින් " ඵල දරා සිටින" යන අර්ථය හඟවයි.
 

 ඉතිහාසය 
 රාමායණය සහ ශ්‍රී ලාංකික වංශ කථාවන්ගේ සඳහන්ව ඇති සාහිත්‍යමය සාක්ෂිවලට අනුව  ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ ක්‍රි
පළමු ශත වර්ෂයට පෙර සිට ම පොල් පැවතී ඇත
පොල් පිළිබඳ තවත් පූර්ව සඳහනක්  "Thousand and One Nights"
සින්බෑඩ් නම් නාවිකයාගේ කථාව දක්වා දිව යයි
ඔහු ඔහුගේ පස් වන මුහුදු ගමන අතරතුර පොල් මිලට ගැනීම සහ විකිණීම සිදු කර ඇති බවට සාක්ෂි පවතියි
"තේංගා" යනුවෙන් හඳුන්වන පොල්වල මලයාලම් නාමය, පොල් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මකව දක්වා ඇති  Luduvio di Varthema විසින් 1510 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද itinerario හි මෙන්ම  පසුව Hortus Indicus Malabaricus හිත් සඳහන් වී තිබේ
ඊට පෙර පවා  අරාබි ජාතිකයන් විසින් jawz hindi යනුවෙන් හැඳින් වූ එය 1280 දී සුමාත්‍රාවේ දී මාකෝ පෝලෝ විසින්  nux indica යනුවෙන් හඳුන්වා "indica nut" ලෙස පරිවර්තනය වී තිබේ
545 දී පමණ ලියැවුණු Cosmas Indica ගේ Topographia Christina මඟින් පොල් ගස යනුවෙන් හැඳින්වෙන අර්ජල් ගස සහ එහි අෂ්ටි ඵලය සම්බන්ධයෙන් සඳහනක් ඇත
1521 මාර්තුවලදී " Megellan ලොව වටා යාත්‍රනය " අතරතුර පැසිෆික් සාගරය හරහා පළමු යුරෝපීය යාත්‍රනයේ දී පසු කාලීනව ගුආන් සහ පිලිපීනය බවට පත් වූ ප්‍රදේශයේ එවකට වැසියන් හමු වීමෙන් අනතුරුව  Antonio Pigafetta විසින් ඔහුගේ ජර්නලයේ ඉතාලි බසින්  කරන ලද විස්තරයේ "cocho"/"cochi"යන පද වලින් පොල් පිළිබඳව වාර්තා කර තිබේ
ඔවුන් ගුවානයේ දි පොල් ආහාරයට ගත් ආකාරය සහ එහි වාසය කළ ස්වදේශිකයන් පවා ඔවුන්ගේ සිරුරු සහ හිසකෙස් පොල් සහ බෙනිසීඩ් තෙල් යොදා පිරිසිදු කළ ආකාරය ඔහු විස්තර කරයි
සම්භවය 

පොල් ගසේ ස්වභාවික ජන්ම භූමිය රතු රේඛාවෙන් නිරූපනය වේ
( Wreth(1933) ගේ තොරතුරු  මත පදනම් ව නික්ලස් ජොන්සන් විසින් සුළු වශයෙන් වෙනස් කරන ලද )
මුල් කාලීන අද්‍යතන පර්යේෂකයෙක් සහ ඇමරිකානු ජාතික උද්භිත විද්‍යාඥයෙක් වන Orator F
Cook පොල් ශාකයේ ලොව පුරා වර්තමාන පැතිරීම පදනම් කර ගනිමින් පොල් ශාකයේ සම්භවය පිළිබඳව 1091 දී උපකල්පනයක් ඉදිරිපත් කළේය
පරිණාමික ඉතිහාසය 
cocos nusifera සහ cocoseae කුලයේ  අනෙකුත්  සාමාජිකයන්ගේ පරිණාමික ඉතිහාසය සහ ෆොසිල ව්‍යාප්තිය,
වර්නමාන ව්‍යාප්තිය සහ බෙදී යාම ට වඩා නොපැහැදිලි බවක් පෙන්නුම් කරන්නේ එහි අත්‍යන්ත සම්භවය සහ මානව ආගමනයට පෙර එහි ව්‍යාප්තිය තවමත් අපැහැදිලි බැවිනි
Cocos යන ගණයේ සම්භවය ඉන්දු පැසිෆික් ප්‍රදේශයේ ද  දකුණු ඇමරිකාවේ ද යන්න සම්බනධව දැනට මත දෙකක් පවතියි
පොල්වලට සමාන යැයි සැලකිය හැකි  ෆොසිල සොයාගෙන ඇත්තේ නවසීලන්තය සහ බටහිර ඉන්දියාව යන ලෝකයේ ප්‍රදේශ දෙකකින් පමණි
කෙසේවෙතත් බොහෝ පාම් වර්ගයේ පොසිල මෙන්ම පොල්වලට සමාන ලක්ෂණ සහිත පොසිල ද අනුමාන වශයෙන් හඳුනා ගැනීමට අසීරු වේ
මුල් කාලීනව සොයා ගන්නා ලද පොල්වලට සමාන යැයි සැලකෙන පොසිල cococ zeylanica යන නමින් හැඳින් වූඅතර   එය 3.5cm සිට 2.5cm දක්වා ප්‍රමාණයෙන් යුක්ත කුඩා ඵලයන්ගේ පොසිල ලෙස ඒවා විස්තර කෙරේ
1926 දී නවසීලන්තයේ මයොසීන්හි දී ඒවා සොයා ලන්නා ලදියි
එතැන් පටන් නවසීලන්තයේ Eocene,Oligocene සහ Holoceneහි දී  පොල්වලට සමාන අනෙකුත් ඵල වර්ග ගණනාවක පොසිල සොයා ගන්නා ලදියි
නමුත් ඒවා සත්‍ය වශයෙන් ම cocos ගණයට අයත් වන්නේ ද යන වග පිළිබඳව තවමත් පර්යේෂණ පැවැත්වේ
එන්ඩ්ට් සහ හේවර්ඩ්(1997) cocos ගණයේ ශාක දකුණු ඇමරිකානු කුලයක් වන Parajubaeaවලට දක්වන අනුහාරය අනුව cocosවලට වඩා දකුණ ඇමරිකානු කුලයක් වන Parajubaeaහි ඇමරිකානු සම්භවයක් පවතින බව යෝජනා කළහ
කෙසේවෙතත් හඳුන්වා දුන් විශේෂයක් ලෙස විශාල ප්‍රදේශයක ව්‍යාප්තියට වඩා ඒකදේශීය වශයෙන්  නවසීලන්තය තුළ මෙම ශාකයේ විකාශනය මේ හරහා පෙන්වා දෙයි
බටහිර ඉන්දීයාවේ ඩෙකෑන් සානුවෙන් cocosවලට සමාන ඵල, පත්‍ර,සහ කඳ සහිත පොසිල වර්ග ගණනාවක් සොයා ගෙන ඇත
ඊට palmoxylon sundaran, palmoxylon insignae සහ Palmocarpon cocoidides වැනි marphotaxa අඩංගු  වේ
cocos වලට සමාන ඵලවල පොසිලයන්ට cocos intertrappeansis, cocos pantii,සහ cocos sahnii අඩංගු වේ
එමෙන් ම වර්තමාන cocos nusifera ලෙසින් තාවකාලිකව හඳුන්ගෙන ඇති ඵලයන්ගේ පොසිලවල ද ඒවා අන්තර්ගත වී ඇත
මේවාට cocos palaeonucifera සහ cocos binoriensis යන නිදර්ශක අයත් වන අතර මෙම දෙවර්ගය ම වසර මිලියන 70 සිට 62 කට පෙර  maastrichtian-Danian යන සමයට අයත් යැයි කතුවරුන් විසින් නම් කරන ලැබ ඇන
binoriensis, cocos nusiferaහි මුල් කාලීන පොසිල වලට හිමිකම් කියාපාන්නට ඇති බව කතුවරු සඳහන් කරති
cocos-nusiferaවලට සමාන පොසිල හමු වී ඇත්තේ  නවසීලන්තයෙන් සහ ඉන්දියාවෙන් පිටත ප්‍රදේශ දෙකක් වන ඔස්ට්‍රේලියාව සහ කොලොම්බ්යාව යන ප්‍රදේශවලින් පමණි
විස්තරය 

 ශාකයcocos nusifera යනු මීටර් 30ක් තරම් උසින් යුක්ත වූ ද එකක් 60-90cm තරමේ දෙපසට විහිදුණු පත්‍රිකා සහිතව මීටර් 4-6ක් තරම් දිගු වූ ද පැරණි පත්‍ර පිරිසිදුව සහ පහසුවෙන් කඳෙන් ගැලවී යන්නා වූ ද ශාකයකි
සාමාන්‍යයෙන් පොල් උස් සහ කුරු ලෙස දෙආකාරයකට වර්ගීකරණය කළ හැකිය
සරු පසේ දී උස් පොල් ශාකය වසරකට ගෙඩි 75ක් දක්වා අස්වැන්නක් ලබා දෙයි
නමුත් බොහෝ විට එම අස්වැන්න ගෙඩි 30කට වඩා අඩු වේ
දෙනු ලබන ප්‍රශස්ත අවධානය සහ වර්ධනය වන තත්වයන් හමුවේ වසර 6 සිට 10 දක්වා කාලය තුළ මුල් වරට ඵල දරන අතර උපරිම ඵල නිෂ්පාදනයට ලඟා වීමට වසර 15 සිට 20 දක්වා කාලයක් ගත වේ
පුෂ්පයසාමාන්‍යයෙන් වසර 4-6 අතර කාලයේ වසන්ත සමය වන විට පොල් ශාකයේ  කහ පැහැති සුගන්ධවත් මල් හට ගැනීම ආරම්භ වේ
පොකුරු ‍ලෙස හට ගන්නා මල් යන්තමින් අතු බෙදුණු නටුවකට සම්බන්ධ වී පවතියි
පිරිමි සහ ගැහැණු මල් පුෂ්ප මංජරියක් ලෙස වර්ධනය වේ
ගැහැණු මල් හැලී යාමට පළමුව ප්‍රපුංපරිණතිය ( පිරිමි මල් පළමුව පරිණත වීම) සිදු වී පරාග නිදහස් වේ
පසුව පුෂ්ප පොල් ගෙඩි බවට පත් වේ
ඵලයමූලික වශයෙන් භ්‍රෑණපෝෂය න්‍යෂ්ටික කලාපයේ පොල් වතුර තුළ පවතින බවට විශ්වාස කෙරේ
භ්‍රෑණපෝෂයේ තැම්පත් සෛල ස්ථර වර්ධනය නොකඩවා සිදු වන විට එය ආහාරයට ගත හැකි "මාංසලයක්" බවට පත් වේ
උද්භිත විද්‍යාත්මකව  පොල් ඵලය යනු අෂ්ටිඵලයක් විනා සත්‍ය ඵලයක් නොවේ
අනෙකුත් ඵලයන්ගේ මෙන්ම එහි ද බාහිරාවරණය, වධ්‍යාවරණය,අභ්‍යන්නරාවරණය  ලෙස ස්ථර තුනක් පවතියි
බාහිරාවරණය සහ වධ්‍යාවරණය පොල් ලෙල්ල නිර්මාණය කරයි
නිවර්තන නොවන රටවල පොල්වල බාහිරාවරණය ඉවත් කළ පොල් විකිණීම සඳහා තබා ඇත
කෙඳිවලින් සෑදුන වධ්‍යාවරණය "කොහු" ලෙස හැඳින්වෙන අතර එයින් සම්ප්‍රදායික සහ වාණිජවය වටිතාකම් රාශියක් ලබාගැනේ
පොල් කටුවේ ප්‍රරෝහණ සිදුරු "ඇස්"  තුනක්  ඇති අතර එය දැකිය හැකි වන්නේ පිටතින් ඇති මතුපිට ආවරණය  ඉවත් කළ විට දී ය
හොඳින් වැඩුණු පොල් ගෙඩියක් 1.4kg ක පමණ බරකින් යුක්ත වේ
කොප්පරා ටොන්1ක් නිෂ්පාදකය සඳහා හොඳික් වැඩුණු පොල් ගෙඩි 6000ක් පමණ අවශ්‍ය වේ
මුල්ඇතැම් ශාක මෙන් පොල් ගසේ මුදුන් මුලක් හෝ මූල පද්ධතියක් නොමැත
එහි ඇත්තේ තන්තු මූල පද්ධතියකි
පොල් ගසේ මූල පද්ධතිය ශාකයෙන් පිටතට වර්ධනය ආරම්භ වි  මතුපිට පෘෂ්ඨයට ආසන්නයෙන් ගමන් කරන සිහින් තන්තු බහුල වූවකි
ස්ථාවරත්වය සඳහා මුල් කිහිපයක් පමණක් ගැඹුරට ගමන් කරයි
මේ වර්ගයේ මූල පද්ධති තෘණ වර්ගයේ ශාකවල ද දක්නට ලැබෙන අතර  තන්තුමය හෝ ආගන්තුක මූල පද්ධති යනුවෙන් ඒවා හැඳින්වේ
අනෙකුත් විශාල ශාක නිපදවන්නේ පොළව දෙසට වර්ධනය වන තනි මුලක් වන අතර පෝෂී මුල් ගණනාවක් ඉන් පැන නඟියි
පොල් ශාකය එහි ජීවිත කාලය පුරා ම කඳේ පාදමෙන් මුල් නිපදවීම නොකඩවා සිදු කරයි
නිපදවන මුල් සංඛ්‍යාව ශාකයේ ආයු කාලය සහ  පරිසරය මත  රඳා පවතියි
වසර 60 ත් 70ත් අතර ශාකයක මුල් 3600කට වඩා පැවතිය හැකිය
මුල්, සාමාන්‍යයෙන් ශාක කඳේ සිට මූලාන්තය දක්වා 75mm (අඟල් 3) කට වඩා අඩු ඒකාකාර විෂ්කම්භයකින් යුක්ත වේ

 පුෂ්පමංජරිය''

පොල් ශාකය පිරිමි සහ ගැහැණු මල් දෙවර්ගය ම එකම පුෂ්පමංජරියක නිපදවන නිසා ඒකගෘහී ශාකයක් වේ
එනම් බහුයෝගී වේ
ගැහැණු පුෂ්පය පිරිමි පුෂ්පයට සාපේක්ෂව විශාලය
මල් හටගැනීම නොකඩවා සිදු වේ
ඇතැම් කුරු පොල් විශේෂ ස්ව-පරාගනය සිදු කළ ද පොල් ශාකය සැලකෙන්නේ විශාල වශයෙන් පරපරාගනය සිදු කරන ශාකයක්  ලෙස ය
ගෙවතු වගාව යනු නිවස හෝ සේවාස්ථානය අවට සුළු පරිමානයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ශාක (useful plants) වැවීමයි
ගෙවතු අලංකරණය යනු නිවස හෝ සේවාස්ථානය අවට අලංකාරය සඳහා විසිතුරු ශාක  (Ornamental plants) වැවීමයි
වර්ථමානයේ නැඹුරුව වන්නේ අලංකාරය සඳහාද ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ශාක (useful plants) වැවීම බැවින් මෙම සංකල්ප 2 අතිපිහිතවේ
ඉතිහාසය 

Gardening for food extends far back into prehistory
Ornamental gardens were known in ancient times, a famous example being the Hanging Gardens of Babylon, while ancient Rome had dozens of gardens
මේවාත් බලන්න

 කෘෂිකර්මය
 ගොවිතැන
 විසිතුරු ශාක
 බොන්සායි

මූලාශ්‍ර

Notes

Bibliography

බාහිර සබැඳුම්

 

 

 

 

 
Estimating Soil Texture By Feel 
National Gardening Association (USA)
Directory of plants  
Sustainable Gardening (University of Minnesota) 

ගොවි ආම්පන්න
විනෝදාංශ
ආර්ථිකය
දෙවිනුවර නගරය ලංකාවේ ඇති ඉතාමත් පෞරාණික නගර වලින් එකකි
එහි අතීතය ඉතාමත් ඈතට දිව යන අතර ක්‍රි
ව. 690 දෙවන දප්පුල රජුගේ රාජ්‍ය කාලය ආරම්භයද සමඟ සම්බන්ද වේ
මෙම නගරය පැරණි රජවරු 30ක ගේ පමන රජ්‍යයන්ට අදාල වෙයි
දෙවිනුවර නගරය මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ වැල්ලබොඩපත්තුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු කෙළවරේ පිහිටා ඇති අතර වර්ග සැතපුම් 3ක් පමණ දක්වා විහිදේ
IIවන එලිසබෙත් රැජිණ (එලිසබෙත් ඇලෙක්ක්සැන්ඩ්‍රා මේරි
උපත 1926 අප්‍රේල් 21  ) ශ්‍රී ලංකා භූමියේ රජ තනතුර දැරූ අවසාන පුද්ගලයාය
එතුමිය 1952 පෙබරවාරි 6 දින සිට 1972 මැයි 22 දක්වා නිදහස් ලංකාවේ රජ ලෙස රාජ්‍ය නායක පදවිය දැරීය
IIවන එලිසබෙත් රැජින මානව ඉතිහාසය තුල වැඩිම රටවල් සංඛ්‍යාවක රාජ්‍ය නායක පදවිය ඉසිලූ / උසුලන පුද්ගලයා වන අතර එම රටවල් සංඛ්‍යාව 32කි
තම පියාගේ මරණයෙන් සිදුවූ 1952 පෙබරවාරි 6 දින මෙතුමිය එක්සත් රාජධානිය, ලංකාව , කැනඩාව, ඔස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු අප්‍රිකාව සහ පාකිස්තානය යන රටවල් 7හි රජ පදවියට පත්විය
දැනට (වසර 2010) ස්වාධීන රාජ්‍යයන් 16ක කිරුළු වෙන් වෙන්ව (separately) සමානව (equally)දරයි
සෛද්ධාන්තිකව දැනට ලොව සිටින වඩාත්ම බලතල සහිත පුද්ගලයා වන නමුදු ඇය සිය බලතල භාවිතාකිරීම ඉතා දුර්ලභය
ලංකාවේ  රැජින ලෙස

1952  පෙබරවාරි 6 දින VIවන ජෝජ් රජගේ මරණනින් පසු එංගලන්තයේ රජවූ IIවන එලිසබෙත් රැජින ලංකාවේද ((එවකට රජයේ එකම නිල බසින් මෙය සිලෝන් නම් විය)රජ ලෙස පත්විය
එම රජ තනතුර නාම මාත්‍රික රජතනතුරක් විය
සිංහල රාජවංශික තත්‍වය ලබාදීම
1954 වසරේ සිංහල අළුත් අවුරුදු දින (අප්‍රේල් 12) ලංකා පාර්ලිමේනතුව විශේෂ ස්ථානයක විශේෂ අයුරකින් රැස්විය
ස්ථානය කොළඹ නිදහස් චතුරස්‍රය චූ අතර සිංහල බෞද්ධ රාජසභාවක අකාරයට සකසා තිබුනි
ඔටුනු පලඳා රාජෝත්මිය සිංහාසනාරූඩ ගතවූ අතර රටේ නායිකාව ලෙස පාර්ලිම්න්තු සැසිවාරය විවෘත කිරීමේ කිරීටක දේශනය පවත්වන ලදී
අනතුරුව ස' ඔලිව' ගුණතිලක මහතා ජනතාව වෙනුවෙන් ප්‍රකාශක් කරමින් IIවන එලිසzබෙත් රැජින මෙවක් පටන් සිංහල රාජාවලියට ඇතුලත් කරගන්නා බවත් අපේම ස්වෛරීය සිංහල රැජිනක් සේ පිලිගන්නා බවත් රාජිණයට දන්වා සිටින ලදී
අනතුරුව සභානායක ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා විසින් ස්තූති කතාව පවත්වා සභාව අවසන් කරන ලදී
රාජ්‍යත්‍වය අහෝසි කිරීම

1971 කැරැල්ල
1971 දී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ පවතින රාජාණ්ඩුව පෙරලා ජනරජයක් පිහිටුවීම සඳහා සන්නද්ධ කුමන්ත්‍රනයක් දියත්කලද එය අසාර්ථක විය
එහිදී දහස් ගණනක් ජීවිත විනාශ විය
මහා රාජණියගෙ රාජාණ්ඩව පෙරලීමට කුමන්ත්‍රණයකිරීම චෝදනාව යටතේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ නායක රෝහණ විජේවීර ඇතුළු 13දෙනෙකුට නඩු පවරා වැරදිකරු වූයෙන් සිරගතකරන ලදී
1972 අණ්‍ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය
1972 මැයි 21 දින දක්වා එතුමිය ලංකා රාජධානියේ රජකම හෙබැවීය
1972 මැයි 22 දින විප්ලවයක් සිදුකරමින් ජනරජ වයවස්ථාව ක්‍රියාත්මක කල අතර ජනරජයේ නාමමාත්‍රික නායකත්වය ජනාධිපති නමින් අළුතින් ඇතිකල තනතුරද පවරන ලදී
එම තනතුරට පත්කරන ලද්දේද එතෙක් රැජින නියෝජනය කල අගුණ්ඩුකාර පදවිය දැරූ පුද්ගලයාම වීම විශේෂත්වයකි
ආගම 
ලංකාවේදී ඇයගේ ආගම ලංකා සභාව විය
Issue

Ancestry 

</center>

ආශ්‍රිත ලිපි 
 සිංහලේ රාජාවලිය

References

Further reading 
 Allison, Ronald
50 Years - A Celebration
HarperCollins UK (October 1, 2001) (ISBN 0004140788)
 Bond, Jennie (2006)
Eighty Glorious Years
Carlton Publishing Group
ISBN 10-1-8442-360-7
13-978-1-8442-360-9
 
 Brandreth, Gyles (2004)
Philip and Elizabeth
ISBN 0-7126-6103-4
 Erickson, Carolly
Lillibet
An Intimate Portrait of Elizabeth II
Martin's Press
1st edition (January 26, 2004) (ISBN 0312287348)
 
 Lacey, Robert
The Life and Reign of Elizabeth II
Free Press (May 6, 2003) (ISBN 0743236696)
 Noakes, Michael & Noakes, Vivien
The Daily Life of the Queen
An Artist's Diary
Trafalgar Square (2001) (ISBN 009186982X)
 Pimlott, Ben
Elizabeth II and the Monarchy
Harper Collins
revised edition (2007) (ISBN 0-007-11436-2)
 Roberts, Andrew (2000) The House of Windsor
(Edited by Antonia Fraser) London
Cassell & Co
ISBN 0304354066
 Waller, Maureen
Sex, Sacrifice, and Power
The Six Reigning Queens of England
New York, St
Martin's Press (2006) (ISBN 0-312-33801-5)
 Jubilee A Celebration of 50 Years of the Reign of Her Majesty Queen Elizabeth II
Cassell & Co (2002) (ASIN B000BMS0UE)

External links 

 Official website
 
 Elizabeth II
Modern Monarch
 The official YouTube channel
 A short video of Elizabeth's coronation  from Encarta encyclopedia
BBC Coverage of The Queens Golden Jubilee (2002)
 CBC Digital Archives - Canada's New Queen
 CBC Digital Archives - Coronation of Queen Elizabeth II

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
රැජිනන් - ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු

දෙවන එලිසබෙත් රැජින
References

Further reading
 Allison, Ronald
Cassell & Co (2002) (ASIN B000BMS0UE)

External links

 Official website
 
 Elizabeth II
BBC Coverage of The Queens Golden Jubilee (2002)
 CBC Digital Archives - Canada's New Queen
 CBC Digital Archives - Coronation of Queen Elizabeth II

බ්‍රිතාන්‍ය_සිහසුනට_හිමිකරුවෝ
විලියම් ගොපල්ලව ලංකාවේ අවසාන අග්‍රාණ්ඩුකාරයා වු අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම විධායක නොවන ජනාධිපති ද විය
( නාමික විධායක ) 1972 දි ලංකාව ජනරජයක් වු බවට පත්විමෙන් පසු ජනාධිපති ධුරයට පත් වු ඔහු අපක්ෂපාති හා ගෞරවනීය රාජ්‍ය නායකයෙකු ලෙස ද ප්‍රසිද්ධියට පත්වි ඇත
ව. 1926 දී මාතලේ නගර සභා ඡන්දයෙන් ජයගත් ගොපල්ලව වසර 13 ක කලයක් සහ දිගට එහි සේවය ‍කළේය
ඔහු මාතලේ නගර සභාවේ සභාපති ලෙස වසර පහක් සේවය කළ අතර එවකට සිටි ළාබලම සභාපතිද විය
1936  මාතලේ ඡන්දයේ අසාර්ථක වුවද 1939 ද මහනුවර නගර සභාව ඇති කිරිමෙන් පසු එහි ප්‍රථම නගර සභා කොමසාරිස් වරයා ලෙස විලියම් ගොපල්ලව පත් විය
දෙවෙනි ලෝක යුද්ධය පැවති කාලය පුරාම ඔහු එම පදවිය දැරිය
1951 දී කොළඹ නගර සභා කොමසාරිස් ලෙස සේවයට පත්වු ගොපල්ලව 1957 දි එම පදවියෙන් ඉල්ලා අස්විය
1958 ජුනි 18 දා එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී බණ්ඩාරනායක රජය, චිනය රජය සම" තාතාපති සබදතා ඇති කරගත් අවස්ථාවේ චීන තානාපති ලෙස පත් කර යැවිණි
1961 සැප් 7 දින සිට යලි කැදවු ඔහු ඇමරිකාවේ තානාපති ලෙස පත් කෙරිණ
1962 වන තෙක් ඔහු එම තනතුර සිටි අතර එම වසරේ නැවත කැදවුයේ ලංකාවේ අග්රාණ්ඩුකාර ධුරය පිරිනමිනි
මෙම අග්‍රාණ්ඩුකාර ධුරය 1972 වන තෙක් දැරූ අතර ඔහුගේ කාර්ය භාරය වුයේ එංගලන්තයේ රැජිණයේ නියෝජිතයා ලෙස ලංකාවේ රාජ්යරය වෙනුවෙන් පෙනි සිටිමයි
ලංකාවේ දෙවන අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා ද වු ඔහු ප්‍රථම බෞද්ධ අග්‍රාණ්ඩුකරු ද විය
සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනිය විසින් එම පත්විම් සිදු කෙරිණි
1965 මහ මැතිවරණයෙන් වැඩි පාර්ලිමේන්තු ආසන සංඛ්යා වක් හිමිකරගත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට රජයක් පිහිටුවිමට ආරාධනා කිරිමේ ව්යතවස්ථකාදායක තිරණය ඉතා වැදගත් විය
තමා අග්රාජණ්ඩුකාර ධුරයට පත් කරනු ලැබුවේ ශ්රි  ලංකාවේ නිදහස් පක්ෂය මගින් වුවද, ජනතා මතයට ගරු කරන ඔහු ව්යාවස්ථානුකූලව එක්සත් ජාතික පක්ෂයට බලය පැවරිමට ගත් තිරණය අතිශයින් වැදගත් වුයේ නායකත්වය පිළිබදව ඇතිවිය හැකි ව තිබු විශාල ප්‍රශ්නයක්ද මගහරවාලමිනි
1972 දී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් වු විට එහි ප්‍රථම ජනාදිපති ධුරයට පත් වුයේ ගොපල්ලව මැතිතුමාය
1978 පෙබරවාරි මාසයේදි ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා ප්‍රථම විධායක ජනාධිපති ධුරයට පත්කරවිමෙන් පසු ගොපල්ලව සිය තනතුරින් ඉල්ලා අස්විය
1897 උපත්
1981 මරණ
කුසලතා
විනෝදාශ්වාදය
විනෝදාංශ
ප්‍රාසාංගික කලා
සූකර උණ එසේත් නැතිනම් සූකර ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව, සූකර ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වයිරස (Swine Influenza Virus) මගින් ඇතිකරනු ලබන රෝගයකි
රෝග
ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා
ඇල්ෂයිමර්ගේ' රෝගය යනු අමතකවීම ඇතිකරන ප්‍රධානතම හේතුවකි
මෙය ලොව පුරා මිලියන 24 ක් වූ ජනතාව අතර දක්නට ඇති තත්වයකි
ඇල්ෂයිමර් රෝගය  ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත්වෙන විනාශකාරී රෝගයක් වන අතර මේ වනවිටද නිශ්චිත ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සොයාගෙන නොමැත
මෙම රෝගය බහුල වශයෙන් වයස අවුරුදු 65  ඉක්මවූවන් අතර දක්නට ඇති අතර ඊට වඩා අඩු වයස් ඇති අය අතර වුවද කලාතුරකින් දක්නට ඇත
රෝගය හදුනාගන්නා අවස්ථාව වන විට රෝගය හටගෙන වසර ගණනක් ඉක්මවා ගොස් තිබිය හැකිය
මුල් අවධිවලදී කෙටිකාලීන මතකය නැතිවීයාම බහුලව සිදුවේ
නමුත් මෙය වයස්ගත වීමත් සමග සිදුවන්නක් හෝ මානසික ආතතිය නිසා ඇතිවන්නක් ලෙස වරදවා වටහා ගත හැකිය
පසුකාලීනව සිහිවිකල් වීම ,  කෝපය ,  චිත්ත ස්වභාවයේ සිදුවන වෙනස්වීම් ,  කථාකරන භාෂාවේ සිදුවන වෙනස්වීම් , දීර්ඝ කාලීන මතකය නොමැතිවීම සහ අවට සමාජයෙන් වෙන්වී සිටීම යන ලක්ෂණ ඇතිවේ
මරණය ළගාවන තෙක් මෙම රෝගීන්ගේ ප්‍රධාන හසුලු දේහ ක්‍රියාකාරීත්වයන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් දුර්වල වේ
ඉහත කී රෝග ලක්ෂණ බහුලව පොදුවේ දක්නට ලැබුණද එක් එක් රෝගීන්ට තමාටම ආවේනික වු රෝග ලක්ෂණ ඇති වේ
සාමාන්‍යයෙන් රෝගය වසර 5 සිට 20 දක්වා පැවතිය හැකිය
මෙම රෝගියෙකු වෛද්‍යවරයෙකු හමුවීමට යන්නේ තමාට අමකත වීම ඇති බව දැන ගැනීමෙන් පසුවය
එයට වෛද්‍යවරයා මගින් රෝගි‍යාගේ හැසිරීම පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ඔහුගේ ප්‍රජානන ක්‍රියාවන් පරීක්ෂණයට බදුන් කිරීමෙන් සහ මොළයේ ස්කෑන් කිරෟමකට ලක් කිරීම මගින් රෝග විනිශ්චයට එළඹේ
ඇල්ෂයිමර් රෝගය ඇතිවීමට ‍හේතුව හෝ එහි වර්ධනය පිළිබදව මෙතෙක් හදුනාගෙන නොමැත
මෙහිදී මොලයෙහි කැලැල් ඇතිවීමක් හා සංකූලතාවයක් හටගනී
මෙම රෝගයෙහි අනුමාන කළ හැකි හේතු සාධකයන් සහ  ප්‍රතිකාර ක්‍රමවේදයන් පිළිබද  තර්ක විතර්ක ඇත
මෙම විතර්කයන් සනාථ කිරීම සදහා  ඒවාටම අනුකූල වන පරිදි සාක්ෂිද  ඔවුහු ඉදිරිපත් කර ඇත
නමුත් මෙතුවක් මෙම රෝගය නැවැත්විම හෝ නැවත යථාතත්වයට පත් කර ගැනීම සදහා ප්‍රතිකාර ක්‍රම සොයාගෙන නොමැත
තවද දැනට පවතින ප්‍රතිකාර ක්‍රම මගින් රෝගය තව දුරටත් වර්ධනය වීම අඩාල කිරීමක් සිදුවන බවත් හෝ එහි රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීමක් පමණක් සිදුවන බව හෝ සොයා ගෙන ‍නොමැත
ඇලිෂයිමර් රෝගය වලක්වා ගත හැකි ක්‍රමවේදයන් යෝජනා වී ඇතත් රෝගයෙහි ව්‍යාප්තිය හෝ බැරූරැම් කම අවම කිරීම සදහා ඒ ක්‍ර‍මවේදයන්හි වැදගත්කම ඔප්පු වී  නොමැත
මානසිකව නොයෙකුත් උත්තේජයන් ලබාදී මනස ප්‍රබෝධමත් කිරීම හා සමබර ආහාර ‍වේලක් ලබා ගැනීම රෝගය වලකා ගනීමට මෙන්ම රෝගය සදහා ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස ද නිර්දේශ කර ඇත
ඇල්ෂයිමර් රෝගය ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත්වන සුවකළ නොහැකි රෝගී තත්වයක් නිසා රෝගියා කරුණාවෙන් හා ඉතා හොද අවධානයකින් බලා ගැනීම කළ යුතුය
මෙම කර්තව්‍ය රෝගියාගේ සහකරු  හෝ සහකාරියගෙන් හෝ රෝගියාට ඉතා සමීප ඥාතියෙකු ගෙන් ඉෂ්ඨ කර ගත හැකි වේ
මෙවන් රෝගියෙකු රැක බලා ගන්නා ආවතේවකරුවකු වුවද රෝගියා බලාගැනීමේදී ශාරීරික වශයෙන් විඩාවට පත්වන  අතර මානසික වශයෙන්ද රෝගියා වෙනුවෙන් සිදු කිරීමට ඇති කාර්යයන් කැප කිරීම් නිසා මානසික ආතතියකට පත්වේ
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

රෝග
වයෝ වෛද්‍යවේදය
ස්නායු වෛද්‍යවේදය
මනෝ වෛද්‍යවේදය
සෞඛ්‍යය
ගෝතම බුදුන්වහන්සේ වැඩ සිටි කාලයේ හෙලදිව පාලනය කළ මහ රජ කෙනෙක් බව සෙල්ලිපි වල දැක්වේ
මහාවංශයේ මෙම රජු පිළිබද සදහනක් නොවේ
පනිත රජුගේ නම සදහන් සෙල්ලිපි සෙනරත් පරණවිතාණයන් විසින් රචිත Inscription of Ceylon ග්‍රන්තයේ සදහන්ව ඇත
පනිත මහරඣ අයක පරුමක පුශදෙවහ පොකරණි

මහරඣ පනිත බඩකරික පරුමක ශුමනහ
(I
1035)

ආශ්‍රිත
 දිව්‍යාවදානය
Inscription of Ceylon

මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
කුවේණි කුමරිය යනු බම්බා රජතුමාගේ දියණිය යි
ඇය ලක්දිව විසූ ස්වදේශික යක්ක කුමරියකි
ඇය පිළිබඳව විස්තර ලබාගත හැකි මූලාශ්‍රය වන්නේ මහාවංසය යි
මහාවංශයට අනුව කුවේණි යනු අමනුශ්‍ය ස්ත්‍රීයකි
ඇය විජය ගේ බිසවයි. ඇයට ජීවහත්ත නම් පුතකු සහ සිසාලා නම් දියණියක වූවාය
මහවංසය‍ට අනුව වැද්දන් පැවත එන්නේ කුවේණියගේ මේ දරුවන් දෙදෙනාගෙනි
මහාවංශ කතාව

මහවංශයේ සඳහන් පරිදි, (ක්‍රි
5 වන සියවසේ දී) බුදු හිමියන් පිරිණිවන් පැ දිනයේ තම්බපන්ණි වෙරළට ගොඩබට විජය කුමරු සහ ඹහු‍ගේ 700 ක් පිරිස බල්ලෙකු දිටීය
ඌ පසුපස ගිය විජයගේ සගයෙකුට ගසක් යට කපු කටිමින් සිටි කුවේණි නම් යක්කනිය හමුවිය
කුවේණිය තම මායා බලයෙන් මොහුව සඟවා ගත්තාය
මෙසේ වරින් වර කුවේණිය වෙත පැමිණි විජයගේ සියළු සගයින් කුවේනිය විසින් සඟවා ගන්නා ලදී
අවසානයේ ඇය වෙත ‍පැමිණි විජය කුමරු ඇයව බිය වද්දා තම සගයින් නිදහස් කර ගත්තේය
පසුව විජය කුමරු කුවේණියගේ සහයෙන් අනෙකුත් යක්කයින් ඝාතනය කර ලංකාවේ රජු බවට පත්වී කුවේනිය තම බිසව බවට පත්කර ගත්තේය
කුවේණි බිසව විජය රජුට දාව දරුවන් දෙදෙනෙකු වැදුවාය
කුවේණියට තම දරුවන් දෙදෙනා රඳවා තබා ඇයට මාළිගාවෙන් පිටව යන්නැයි විජය රජු කළ ඉල්ලීම නිසා කලකිරුණු කුවේණිය තම දරුවන් දෙදෙනා ද සමග මාලිගාවෙන් පිටව ගියාය
අනතුරුව දරුවන් දෙදෙනා අතරමග තබා උදවු ලබා ගැනීමට තම නෑයන් වෙත පැමිණි කුවේණියව තම යක්ක නෑයන් පාවා දුන් හේතුවෙන් මරා දැමීය
තම මව නැවත නොපැමිණි නිසා කුවේනියගේ දරුවන් දෙදෙනා වනාන්තරය ඹස්සේ ගොස් සබරගමුවට පැමිණියහ
කුවේණි මාලිගය

කුවේණියගේ මාලිගය යැයි සැලකෙන ඉඳිකිරීමක න‍ටබුන් විල්පත්තු ජාතික උද්‍යානයේ දැකගත හැක
වැදි ජනයා අතර

කුවේණිය පිළිබඳ තොරතුරු වැදි ජන පුරාවෘත්ත වල සඳහන් වේ
වැදි ජනයා මහ ලොකු කිරිඅම්මලඇත්තෝ ලෙස හඳුන්වන්නේ කුවේණියයි
නොයෙක් අභිචාර වතාවත් වලදි ඉඳිගොල්ලේ කිරිඅම්මා, උනපනේ කිරිඅම්මා, කන්දේ කිරිඅම්මා, දිවස් කිරිඅම්මා, වෙල්ලස්සේ කිරිඅම්මා, කුකුළපොල කිරිඅම්මා සහ බිලි කිරිඅම්මා යන විවිධ නම් වලින් වැද්දන් විසින් කුවේණිය හඳුන්වනු ලැබේ
මේවාද බලන්න

 යක්කු
 බම්බා රජ
 විජය රජ
 පණ්ඩක වංශය

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රි ලංකා ඉතිහාසය
ශ්‍රි ලංකවේ රජවරු
ජීවත්ව සිටියදී නම = අප්පු සිංඤෝ
 රැකියාව = කැළණි නදියේ රංවල තොටුපලේ තොටියා
 මියගිය දිනය = 1862
 ප්‍රධාන දේවාලය = පුවක්පිටිය දේවාලය, අවිස්සාවේල්ල
රංවල දෙවියන් වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන පූජෝත්සවයක් වන ගංගාරෝහණ මහා පෙරහැර සැම වසරකම දෙසැම්බර් මස අවසානයේදී සිදු කරනු ලබයි
ශ්‍රී ලාංකාවේ දේශීය දෙවි දේවතාවුන්
දෙවිදේවතාවෝ
සිංහලයන් විසින් වන්දනාකරන දෙවිදේවතාවෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමය සිංහල වෙදකම හෙවත් හෙළ වෙදකම නම්වේ
මෙය අපට වෙනත් කිසිඳු රටකින් හඳුන්වාදෙන ලද්දක් නොව අප රටෙහි සිටි ඉපැරණි යක්ඛ, නාග, රාක්ෂ, දේව ආදී වංශිකයින් විසින් ආරම්භ කරන ලද්දකි
ආයුර්වේදය හා හෙළ වෙදකම යනු පැහැදිලිවම දෙකකි
මෙය මහනුවර යුගයේ සිටම පටලවා වටහාගත් දෙයකි
හෙළ වෙදකම යනු ආයුර්වේදයට වඩා ප්‍රතිඵලදායී මෙන්ම දේශීය සම්භවයක් ඇති වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රයකි
නමුත් වර්තමානයේ මේ දෙකෙහි සමානකම් ඇත
එයට ඓතිහාසික සිදුවීම් රාශියක් හේතුවේ
යන්ත්‍ර-මන්ත්‍ර ශාස්ත්‍රය භාවිතයෙන් ලෙඩ රෝග සුවකිරීම ආදී නොයෙකුත් විස්මිත ප්‍රතිකාර ක්‍රම රාශියක් මෙහි පවතී
සිංහල වෙදුන්

ඓතිහාසික සිංහල වෙදවරු 
  පුලස්ති ඉසිවරයා
  රාවණා රජ
  බුද්ධදාස රජු
  මහා පරාක්‍රමබාහු රජු
  දෙවැනි පරාක්‍රමබාහු රජු

වත්මන් සිංහල වෙදදුරන්
සර්වාංග රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර සිදු කරන ආයුර්වේද හා පාරම්පරික වෛද්‍ය චාන්දනී වික්‍රමාරච්චි මිය, නො
345, නගරසීමා මාවත, අතුරුගිරිය පාර, හෝමාගම