Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
Leiden University is the oldest, founded in 1575. Before, the Netherlands existed out of loose provinces, i
"The Low Countries", which were occupied and ruled by other powers like Spain
The occupying monarchs did not encourage education at, or allowed the foundation of a university locally, and preferred "moulding" educated people at their own institutions
Therefore, marking the victory on the Spanish, "Willem van Oranje" (William of Orange, William the Silent) underlined the founding of the Dutch Republic (nowadays the Netherlands, Belgium, and Luxembourg) by granting Leiden rights to found its own, local university
As mentioned before all university studies in the Netherlands have in principle the same length (four years) and exist out of two phases
The "propedeutische fase" (1-2 years)
Should the student not be able to finish this phase in the given time frame of 2 years, than he or she has to abandon the study and will not be allowed to continue this or another study
After finishing this phase the student follows another two years' study after which the student has a level equivalent to the Anglo-Saxon BSc (Bachelor of Science), BA (Bachelor of Arts) or LLB (Bachelor of Laws)
The "doctorale fase" (3-4 years)
Completing the first phase successfully gives the student access to the second phase
Here the student is expected to conclude the phase within the given time frame of 3 to 4 years
Again, failure to finish within the time given will lead to discontinuation
This phase is concluded with the "doctoraal examen" (doctoral exam)
This is not similar to any type of doctoral exam that would grant the student with any type of PhD title
Successful completion however does grant the student the Dutch degree of "doctorandus", abbreviated as "drs"
This Dutch title is more and more replaced by the Anglo Saxon titles MSc (Master of Science), MA (Master of Arts), and LLM (Master of Laws), depending on the area of study
For medical students the "doctorandus" degree is not equivalent to the MD (Medical Doctor) degree in the Anglo Saxon culture, and does not give the medical student to opportunity to treat patients
For this a minimum of two years additional study (specialisation) is required
The correct notation for a Dutch physician who did complete his or her medical studies, but did not pursue a PhD study is "drs" (e
Jansen) and not "dr"
In medicine like with many other disciplines, nothing is noted additionally to clarify the specific discipline, although there are some exceptions
Thus a doctorandus in law is allowed to carry the title "meester" (master, abbreviated as mr
Jansen) and some studies like for example physics grant the title "ingenieur" (engineer, noted as ir
Jansen)
Not uncommon, the Dutch "drs" abbreviation can cause much confusion in other countries, since it is perceived as a person who has a PhD in multiple disciplines
Nowadays many Dutch universities offer specific MSc studies, thus integrating into and merging with the international scientific community
In addition, on many Dutch universities lessons ("hoor colleges") or complete "curricula" are conducted in English in stead of Dutch
After successfully obtaining a "drs
" or MSc degree, the student has the opportunity to follow a PhD study to eventually obtain a doctorate
These too are structured ideally according to a pre-set time schedule of 4 to 6 years
During these 4-6 years the PhD student has to be mentored by a professor, or more common, multiple professors
The PhD study has to be concluded with at least a scientific thesis that has to be defended to "a gathering of his/ her peers", in practice the Board of the Faculty with guest professors from other faculties and/ or universities added
More and more common practice nowadays (and in some disciplines even mandatory) is that during the PhD study the student writes and submits scientific publications to peer-reviewed journals, that eventually need to be accepted for publication
Although the number of publications is often debated and varies considerably, a minimum of four (one per year of PhD study) is quite accepted in the field of the exact sciences, physics, chemistry, technology, and medicine
After successful conclusion of a PhD study, the student is allowed the title of "doctor", abbreviated as "dr"
This is similar for all Dutch PhD graduates
The discipline in which the PhD is obtained is not specifically noted
Hence for example a PhD in law, medicine, or mathematics all put the same abbreviation in front of their name, (e
As with the "doctorandus" degree, nothing is noted behind the name of the PhD to specify the discipline
Stacking of titles as seen in other countries like for example Germany (Prof
Musterfrau) is highly uncommon in the Netherlands and not well received
PhD graduates or "doctor"s can proceed to teach at universities as "Universitair Docent" (UD – assistant professor)
With time, experience, and/ or achievement, this can evolve to a position as "Universitair Hoofd Docent" (UHD – associate professor)
Officially an UHD still works under the supervision of a "hoog leraar", the head of the department and commonly a professor
The position of "hoog leraar" is the highest possible scientific position at a university, and equal to the US "full" professor
In the Netherlands, the title of professor (noted as prof
Jansen or professor Jansen) is connected to ones function
In practice, professors are head of a scientific department of a university faculty
However, this is not a given
it is also possible that a department is headed by a "plain" PhD, based on knowledge, achievement, and expertise
Officially it is not possible to use the title professor if not connected to a university
Should a professor decide to leave the university, thus he or she also loses the privilege to use the title of professor
In practice however, different customs are observed
Rule of thumb however is that retired professors often still note the title in front of their name, where as people still active switch to a non-university job must switch from the professor title to the PhD or "dr" abbreviation
Contrary to some other European countries, in the Netherlands academic titles are rarely used outside of academia and are not listed on official documentation (e
passport and drivers licence) as for example in Germany
Dutch academic titles however are legally protected and can only be used by graduates from Dutch institutions of higher education
Illegal use is considered an offence and subject to legal prosecution
Holders of foreign degrees therefore need special permission before being able to use a (Dutch) title
Article 7.23 of the Dutch Higher Education Act provides the Informatie Beheer Groep with the possibility to grant such a permission
නෝර්වේ 
Prior to 2003, there were around 50 different degrees and corresponding education programs within the Norwegian higher education system
In 2003, a reform was instituted to replace this older system with an "international system
" 

For example, many degrees had titles that included the Latin term candidatus/candidata
The second part of the title usually consisted of a Latin word corresponding to the profession or training
These degrees were all retired in 2003.

The reform of higher education in Norway, Kvalitetsreformen ("The Quality Reform"), was passed in the Norwegian Parliament, the Stortinget, in 2001 and carried out during the 2003/2004 academic year
It introduced standard periods of study and the titles  master and bachelor (baccalaureus)
The system differentiates between a free master's degree and a master's degree in technology
The latter corresponds to the former sivilingenir degree (not to be confused with a degree in civil engineering, which is but one of many degrees linked to the title sivilingenir, which is still in use for new graduates who can chose to also use the old title)
All pre-2001 doctoral degree titles were replaced with the title "Philosophical Doctor degree", written philosophi doctor (instead of the traditional doctor philosophi)
The title dr
is a substantially higher degree than the PhD, and is reserved for those who qualify for such a degree without participating in an organized doctoral degree program
පෝලන්තය 
In Poland the system is similar to the German one
For instance, Warsaw University confers the following university degrees and titles
title (the equivalent of a Bachelor's degree, granted after at least 3 years of study),
  title (the equivalent of engineer's degree, granted after at least 3,5 years of study
  title (the equivalent of a Master's degree, granted after 5 years of study, or 2 years of additional study by holders of a previous degree),
  degree (Doctor's degree, Ph
),
  degree (Polish Habilitation degree, requires approval by an external ministerial body),

The  (Professor's) title is officially conferred by the President of Poland
රුසියාව යුක්රේනය ආදී රටවල්
In රුසියාව, Ukraine and some other former USSR republics they strongly distinguish educational kinds of academic degrees and "real" academic degrees connected with scientific researches
The educational degrees are awarded after finishing college education
There are several levels of education one must choose between 2nd and 3rd year usually on the 3rd year of study
Bachelor degree - usually takes 4 years of college
(minimum level to be recognized as having Higher Education)
 Specialist degree  is awarded after 5 years of college
(4 + 1) 
 Magister degree is awarded after 6 years of college
(4 + 2)
Usually Specialist or Magister degrees incorporates Bachelor degree in them, but only high level degree is stated in final diploma
Specialist and Bachelor degree require taking final state exams and written work on practical application of studied skills 
or research thesis (usually 50-70 pages) and is roughly equivalent to Master's degree
First level academic degree is called "candidate of
sciences" (say, candidate of physical-mathematical sciences, or candidate of engineering sciences, candidate of historical sciences, etc)
This degree requires extensive research efforts, taking some classes, publications in peer-reviewed academic journals (usually 5 publications suffice), and writing in-depth thesis (80-200 pages)
Special scientific council of notable specialists in the field then reviews the thesis, the written opinions of several outside referees, and upon approval recommends the thesis for defense
Upon open defense in front of the same council the members of the council vote (it takes dominant majority - 2/3 - to pass) and then a chair writes a statement on recommending to award the degree "candidate of
sciences" to the defendant
All paperwork including thesis is then sent to so called Highest Attestation Commission which upon review makes final approval and then issues the diploma of "candidate of science"
The "candidate of sciences" degree is roughly equivalent to US Ph
degree, although it requires longer research efforts, more publications (actually in US publications are not required for Ph
degree), wider exposure, and larger peer pool to pass
Finally, there is a "doctor of
sciences" (Doktor nauk) degree in Russia and some former USSR academic environment
This degree is sought after by established scientists who made discovery-level contributions into certain field (formally - who established new direction or new field in science)
It requires discovery of new phenomenon, or development of new theory, or essential development of new direction, etc
This usually takes a decade or two of hard work after receiving "candidate of sciences" degree, an extensive list of publications in peer-reviewed academic journals (usually 50-300+ papers), publishing a few monographs, extensive participation in various panels and peers (journals, conferences, grant/award panels, etc), and establishing a school of "candidates of sciences" under own supervision (so at least a few of your students have received "candidacy" degrees working with you on your discovery or in your new field/direction)
It requires writing a deep and advanced thesis (usually 300-800 pages) and defending it in front of special council of prominent scientists in the field (or in adjacent fields if the field/discovery is completely new) in a similar to "candidate of sciences" defense manner
Upon voting all paperwork is again sent to the Highest Attestation Commission which upon approval awards the diploma of "doctor of
sciences"
There is no equivalent of this "doctor of sciences" degree in US academic system
It is roughly equivalent to Habilitation in Germany, France, Austria, and some other European countries
ස්පාඥ්ඥය 

Before the Bologna Process, the are Diplom (Bachelor Degree for 3 year) and Licenciado (for 5 year) but after it has changed to Grado for all universitaries (Except for Medical and Architecture that  will be directly master "still under discussion" if they can certify min 5 years professional experience ) and Master to the ones who make later the postgrade master courses (60 to 120 ECTS credits in one or two years) and Doctor if you continue studies
must look to make official Master with ETCS credit because some university are making their own Masters without this ETCS credits out of the Bologna Process but this lastones are only like the Diploma http
org/wiki/Diploma (Sept 08)
Also see differences between diplom and diploma

ස්වීඩනය

ස්විස්ටරලන්තය 

Before the Bologna Process, because there are three official languages in Switzerland (German, French and Italian), the Universities' degrees were different, depending on the language
In French-speaking universities, the first academic degree was the Licence
4 to 5 years of study, equivalent to the Master's degree  in the UK or the USA
The postgraduate degree was the diplme d'tudes approfondies DEA or DESS
1-2 years of study, equivalent to the Master of Advanced Studies degree
In the Swiss-German Universities, the first degree was called Lizentiat, a 4-year degree, and the second was the Diplom nach dem ersten akademischen Grad
In the Italian-speaking University, the first degree was called licenza, a 4-year degree
the second was the post laurea, which took 1-2 years
The Doctoral's degree is the last stage at all the universities
it requires 3-5 years, depending on the field
යුක්රේනය 

This subsection is for an image on the right-hand side
For information see subsection "Russian, Ukraine and some other former USSR republics"
එක්සත් රාජධානිය

එංගලන්තය හා වේල්සය
මහා බ්‍රිතාන්‍ය තුල ප්‍රථම උපාධිය වසර තුනක අධ්‍යන කාලයකට අයත්වේ
කලා උපාධිය ( BA ) ඉංජිනේරු උපාධිය(BEng) සහ විද්‍යා උපාධිය(BSc) මේ ගණයට අයත්ය
මෙම උපාධිය පංති සාමාර්ථ හතරකට බෙදේ
ඒ මෙසේය
ප්‍රථම පංති සාමාර්ථය (1st)
දෙවන පංති සාමාර්ථය කොටස් දෙකකට බෙදේ
දෙවන පංති ඉහළ සාමාර්ථය (2
1)
දෙවන සංති පහළ සාමාර්ථය (2
2)  
තුන්වන පංති සාමාර්ථය (3rd)

යම් ශීෂ්‍යයෙකු අදාල කුසලතා දැක්වීමට අපොහාසත් වුවහොත් එහෙත් නැවත නැවත පෙනී සිටිමින් අදාල ලකුණු මට්ටමට ලගාවූවිට ඔහුට හෝ ඇයට ගෞරව උපාධියක් වෙනුවට සාමාන්‍ය සාමාර්තයක් පමණක් හිමිවේ
The Graduateship (post-nominal GCGI) awarded by the City & Guilds of London Institute is mapped to a British Honours degree

Some students study an integrated Master's, which is still a first degree
This takes four years of study and is usually designated by the subject, such as MEng for engineering, MPhys for physics, MMath for mathematics, and so on
Grades are as above
The 4-year MEng degree in particular has now become the standard first degree in engineering in the top UK universities, replacing the older 3-year BEng
Unlike the case in the United States, due to earlier specialisation in education, Master's Degrees may take only one year of full-time study, and the usual amount of time spent working for a Ph
is three years full-time
Therefore, whilst the usual amount of time spent studying from Bachelors level through to doctorate in the United States is nine years, it is in most cases only seven in the United Kingdom, and may be just six, since a Master's degree is not always a precondition for embarking on a PhD
Recently, there has been a significant rise in the number of courses offering "Postgraduate Diplomas", often in very specific, vocationally-related subjects
Many institutions (eg The Open University) offer these courses over one year, with an additional year or two required for the award of a Master's
The popularity of these courses is in part due to legislative requirements to demonstrate managerial competence in public-sector related functions
A Foundation degree can be awarded for having completed two years of study in what is usually a vocational discipline
The Foundation degree is comparable to an associate's degree in the United States, and can be awarded by a University, or College of Higher Education
ස්කොට්ලන්තය 

The standard first degree in ස්කොට්ලන්තය is either a Master of Arts which only awarded by the Ancient Universities of Scotland (whereas a Bachelor of Arts is awarded by all other modern institutions), for arts and humanities subjects, or a Bachelor of Science, for natural and social science subjects
These can either be studied at general or honours levels
A general degree (MA or BSc) takes three years to complete
an honours degree (MA Hons or BSc Hons) takes four years to complete
The general degree is not in a specific subject, but involves study across a range of subjects within the relevant faculty
The honours degree involves two years of study at a sub-honours level in which a range of subjects within the relevant faculty are studied, and then two years of study at honours level which is specialised in a single field (for example classics, history, chemistry, biology, etc)
This also reflects the broader scope of the final years of Scottish secondary education, where traditionally five Highers are studied, compared to (typically) three English or Welsh A-Levels
The Higher is a one year qualification, as opposed to the two years of A-Levels, which accounts for Scottish honours degrees being a year longer than those in England
Advanced Highers add an optional final year of secondary education, bringing students up to the level of their A-Level counterparts - students with strong A-Levels or Advanced Highers may be offered entry directly into the second year at Scottish universities
Honours for MA or BSc are classified into three classes
First class honours
Second class honours, divided into
Division one (2
1)
Division two (2
2)
Third class honours
Students who complete all the requirements for an honours degree, but do not receive sufficient merit to be awarded third-class honours may be awarded a Special Degree

Postgraduate Master's Degrees may be offered in some subjects
however, unlike England and Wales, these are not designated Master of Arts, as this is an undergraduate degree
Postgraduate degrees in arts and humanities subjects are usually designated Master of Letters (MLitt)
in natural and social sciences, as Master of Science (MSc)
Non-doctoral postgraduate research degrees are usually designated Master of Philosophy (MPhil) or Master of Research (MRes)
First doctoral research degrees in arts, science and humanities subjects are usually designated Doctor of Philosophy (PhD)
යොමුව

මේවාත් බලන්

බාහිර සබැදුම්
ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය යනු චිත්තවේගී සම්බන්ධතා සහ වගකීම්, ලිංගික අවයවයන්හි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය, ලිංගික හැසිරීම්, ලිංගික ප්‍රජනනය,  අවම නෛතික සීමාව(age of consent), සෞඛ්‍යය, අයිතිවාසිකම්, වගකීමෙන් යුතු ලිංගික හැසිරීම් (Safe sex), උපත් පාලනය සහ ලිංගික වේරමණිය (sexual abstinence) ආදී මිනිසාගේ ලිංගිකත්වය හා සබැඳි පිළිබඳ දැනුම ලබාදීමයි
සාමාන්‍ය ක්‍රමය නම් දෙමාපියන් වැඩිහිටියන් ගෙන් හා පාසැල් වැඩසටහන් මෙන්ම පොදු සෞඛ්‍ය වැඩමුළු වලදී මේ ගැන දැනුවත්  කිරීමයි
ඉහත සදහන් සියලු ම අංශයන් ආවරණය කෙරෙන ලිංගික අධ්‍යාපනය පරිපූර්ණ ලිංගික අධ්‍යාපනයක් වශයෙන් හඳුනාගත හැකි ය
සාම්ප්‍රදායික ව බොහෝ සංස්කෘතීන්හි ලිංගික කරුණු සංවාදයට නුසුදුසු ලෙස සැලකුණු බැවින් යෞවනයන් ලිංගික කරුණු පිළිබඳ ව දැනුවත් නොකෙරුණි
එ් පිළිබඳ ව දැනුවත් කිරීම සාම්ප්‍රදායික ව පැවරුණේ දැරියගේ මව්පියන් වෙත වූ අතර  මෙය නිරතුරු ව  අැයගේ විවාහාසන්නය තෙක් කල් දමනු ලැබිණි
කෙසේ නමුත් 19වන සියවසේ අැරඹි ප්‍රගතිශීලී ඉගෙනුම් ව්‍යාපාරය (Progressive education movement) විසින් උතුරු අැමරිකානු පාසල් විෂය මාලාවට සමාජ සවස්ථතාව (Social hugiene) හඳුන්වා දීමත් සමග පාසල් පාදක ලිංගික අධ්‍යාපනයට මගපෑදිනි
පාසල් පාදක ලිංගික අධ්‍යාපනයක් උදෙසා වූ මුල්කාලීන  ප්‍රයත්නයන් නොතකමින් ලිංගික කරුණු පිළිබඳ බො‍හෝ තොරතුරු  20 වන සියවසේ මැදභාගයේ අත්කරගැනුනේ මිතුරියන් සහ ජනමාධ්‍ය වෙතින් අවිධිමත් අන්දමිනි
යෞවනෝදයෙන් ඉක්බිති ලිංගික කරුණු පිළිබඳ ව කුතුහලය බෙහෙවින් තියුණු වන අවධියෙහි පැතිරුණු මෙම තොරතුරු බොහෝමයක්  උෟනතාවන් සහිත සහ අවිශ්වසනීය ද විය
1960 ගණන් වලින් පසු විශේෂයෙන් ම බටහිර රටවල පැතිරී ගිය නවයොවුන් ගැබ්ගැනීම් විසින් මෙම දැනුම් උෟනතාවය වඩාත් ඉස්මතු කෙරුණි
මෙවැනි ගැබ්ගැනීම් වැළැක්වීම සදහා විවිධ රටවල රජයන් විසින් ගත් ප්‍රයත්නයක් වශයෙන් මව්පියන්ගේ සහ අාගමික කණ්ඩායම්වල දැඩි විරෝධය මධ්‍යයෙහි ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් ස්ථාපිත කෙරුණි
එ්ඩ්ස් ව්‍යසනය විසින් ලිංගික අධ්‍යාපනයෙහි අවශ්‍යතාවය පිළිබඳ ව නැවුම් සංවේදනයක් අැතිකර තිබේ
එ්ඩ්ස් වසංගත මට්ටමින් පැතිරී අැති බොහෝ  අප්‍රිකානු රටවල් උදෙසා ලිංගික අධ්‍යාපනය වැදගත් මහජන සෞඛ්‍යය උපක්‍රමයක් ලෙස විද්‍යාඥයෝ දකිති
සැලසුම්ගත මාපියභාවය (Planned Parenthood) වැනි අැතැම් ජාත්‍යයන්තර සංවිධාන පුළුල් ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් තුළින් ජනගහන වර්ධනය සීමාකිරීම සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් ශක්තිමත් කිරීම වැනි ගෝලීය වාසි සලසාගත හැකි බව විශ්වාස කරති
නිර්වචන 
බර්ට් (Burt) ලිංගික අධ්‍යාපනය නිර්වචනය කරන්නේ මිනිසුන් තුළ ස්ත්‍රීන් සහ පුරුෂයින් වශයෙන් වන චරිතලක්ෂණ පිළිබඳ ව හැදෑරීමක් ලෙසිනි
ඔහුට අනුව පුද්ගලයාගේ ලිංගිකත්වය ගොඩනංවන්නේ මෙකී චරිතලක්ෂණයන් විසින් ය
ලිංගිකත්වය මිනිස් දිවියේ අතිශය වැදගත්  ඉසව්වක් වන බැවින් දරුවන් ද ඇතුළු ව සෑම පුද්ගලයෙකු ම ඒ පිළිබඳ ව දැනුවත් විය යුතු ය
ලිංගිකත්වය කේන්ද්‍ර කරගන්නා සියලු ම  අධ්‍යාපන වැඩසටහන් ඉගෙනුම් ක්‍රමවේදය පිළිබද තැකීමකින් තොර ව ලිංගික අධ්‍යාපනය යන්නට ඇතුළත් කළ හැකි ය
සුරක්ෂිතකරණයට සහ පවුල පදනම් කරගත් සම්මත සදාචාරාකල්පයන්හි උන්නතියටත් ලිංගික අධ්‍යාපනය හේතුවන බව හෙතෙම තවදුරටත් පවසයි
ලිංගික සබඳතාවන් තුළ දී පෙන්නුම් කරන ප්‍රතිචාරයන් සහ ලිංගික ප්‍රජනනයෙහි විවිධ කායිකවිද්‍යාත්මක, මනෝවිද්‍යාත්මක සහ සමාජවිද්‍යාත්මක වූ අංශයන් පිළිබඳ ව ඉගැන්වීම ලිංගික අධ්‍යාපනය වශයෙන් ලීප්සන් (Leepson) හඳුනාගනී
කර්නි (Kearny) -  2008 නිර්වචනය කරන  පරිදි ද  ලිංගික අධ්‍යාපනය යනු සමාජසම්මත  සිතුම් පැතුම්, පිළිවෙත් සහ පෞද්ගලික පැවැත්මක් දරුවන් සහ වැඩිහිටියන් තුළ ඇතිකිරීම අරමුණු කරගත් පරිපූර්ණ පාසල් පාඨමාලාවකි
එ මගින් පුද්ගලයාගේ මනුෂ්‍යත්වය මෙන් ම පවුල නැමති සමාජ සංස්ථාව ද බෙහෙවින් සුරක්ෂිත වෙයි
මේ අරුතින් ලිංගික අධ්‍යාපනය (Sex education) පවුල් සැළසුම්කරණය, ප්‍රජනනය (සංසේචනය [fertilization], පිළිසිඳ ගැනීම [conception], කලලයේ හා භ්‍රෑණයේ විකසන‍යේ සිට දරුඋපත තෙක් කරුණු ) වැනි ලිංගිකත්වයට අයත් අංශයන් පිළිබඳ ව මතු නොව ශාරීරික පෙනුම (Body Image), ලිංගික දිශානතිය (Sexual Orientation), ලිංගික තෘප්තිය (Sexual Pleasure), ගුණධර්ම (Values), තීරණ ගැනිම, සන්නිවේදනය, ආදරය සහ පෙම් සබඳතා ඇතිකරගැනීම, ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග (Sexually Transmitted Infections)  හා ඉන් වැළකෙන අයුරු සහ උපත් පාලන ක්‍රම (Birth Control Methods) වැනි පුද්ගලයකුගේ ලිංගිකත්වය ඇසුරු කරන අනිකුත් අංශයන් පිළිබඳ ව ද තොරතුරු එක්කරගන්නා බැවින් එය ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනයක් (Sexuality Education) ලෙස හැදින්වීම වඩාත් යුක්තිසහගත වෙයි
ලිංගික අධ්‍යාපනයෙහි විෂය අන්තර්ගතයෙහි උචිතානුචිත බව එම කරුණු වටහා ගැනිමට සිසුවියන්ට ඇති හැකියාව සහ ඔවුන්ගේ වයස මත නිර්ණය වෙයි
ලිංගික අධ්‍යාපනය හුදු ප්‍රජනනය පිළිබඳ පරිච්ඡේදයක් හෝ දරුවන් නිෂ්පාදනය කරන සහ බිහිකරන අන්දම කියාදීමක් නො විය යුතු වග රූබින් සහ කින්ඩෙන්ඩාල් (Rubin & Kindendal) අවධාරණය කර සිටිති
යෞවනයාට ලිංගිකත්වයේ  සෑම අංශයක් පිළිබඳ ව ම මූලික අවබෝධයක් සපයමින් සිය වර්තමාන සහ අනාගත ජීවිතයට ලිංගිකත්වය වඩාත් අර්ථාන්විත ව සමීප කරගැනීමට සහායවීමේ පුළුල් අවකාශයක් සහ ඉළක්කයක් එය සතු ව පවතී
පර්යේෂණාත්මක සාක්ෂි 
උපත්පාලන ක්‍රම සඳහා ප්‍රවේශ වීමේ අවස්ථාව නවයෞවනයන්ට ලබාදෙන පරිපූර්ණ ලිංගික අධ්‍යාපනයක් විසින් අනපේක්ෂිත යොවුන් ගැබ්ගැනිම් අවම කරන බව පර්යේෂණාත්මක සාක්ෂිවලින් පෙනී යයි
හුදු- වේරමණි (abstinence only programms) වැඩසටහන් මගින් ගැබ්ගැනීමේ වැඩිවීමක් මිස අඩුවීමක් සිදු නොවන බව  පරිපූර්ණ ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් (comprehensive sex education programms) සහ හුදු-වේරමණී වැඩසටහන් අතර කළ සැසඳීමක දී පෙනී ගොස් ඇත
යෞවනයන් විසින් වාර්තා කෙරෙන අවදානම් සහගත චර්යාවන් මෙන් ම අනපේක්ෂිත ගැබ්ගැනීම් සහ ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග අවම කිරීමට, උපත් පාලන ක්‍රම පිළිබඳ ව නිවැරදි තොරතුරු සපයන විෂය මාලාවකට හැකි බව  අධ්‍යනයන් රැසක් විසින් සාධනය කර තිබේ
හුදු වේරමණී වැඩසටහන්වලින් කිසිදු මෙහෙයක් සිදුවන බවක් පෙනී ගොස් නැත
එක්සත් ජාතීන්ගේ ජනගහන අරමුදල (UNFPA) ට අනුව, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයන්  පිළිබඳ ව සංවේදී (gender focused) එනම් ලිංගික සමානාත්මතාවය  අරමුණු කරගත් ඉගෙනුම් සංරචකයන් සහිත විෂය මාලාවක්  ඒ පිළිබඳ ව නො සලකන  වැඩසටහනකට වඩා , අවදානම් සහගත චර්යාවන් අවම කිරීමට සැලකිය යුතු අන්දමින් දායක වන බව 2010 වසරේ කළ විමසුමකින් හෙළි වී ඇත
ලිංගික එක්වීම් පමාකිරීම සහ උපත් පාලන ක්‍රම භාවිතය යෞවනයන් විසින් ස්ත්‍රී  පුරුෂ භූමිකාවන් (gender roles) කෙරෙහි සමානාත්මතාවාදී ආකල්පයන් ඇතිකරගැනීමේ ප්‍රතිඵලයන් බව ද එ මගින් පෙන්වා දි ඇත
එසේ ම එවන් අධ්‍යාපනයකට උරුමකම් කියන යෞවනයන් හිංසාකාරී සබඳතාවන්හි නියැලීමේ ඉඩකඩ මඳ බවත් ඔවුන් තුළ එච්. අයි.වී. ඇතුළු අනෙකුත් ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග සහ අනෙප්ක්ෂිත ගැබ්ගැනිම් ද පහළ අගයක් ගන්නා බවත් එළි වි ඇත
ස්ත්‍රී - පුරුෂ සමාජභාවයන් සහ අයිතිවාසිකම් වැනි කරුණු පිළිබඳ ව අවධානය යොමු කිරීමෙන් ලිංගිකභාවය පදනම් කරගත් හිංසනයන්  සහ අඩන්තේට්ටම් කිරීම් අවම කිරීමටත්, සුරක්ෂිත පාසල් පරිසරයක් (safe school) බිහිකිරීමටත්, ස්වකීය අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනීසිටීමට යෞවනියන් ව දිරිගැන්වීමටත් , ලිංගික සමානාත්මතාවය වැඩිදියුණු කිරීමටත් මෙම වැඩසටහන් සහාය වෙයි
ලිංගික සෞඛ්‍යය වැඩසටහන් කිහිපයක පමණක් සැලසුම්කරනය සඳහා යෞවනයන්ගේ ප්‍රතිචාරයන්  ද සැලකිල්ලට ගෙන ති‍බේ
ලිංගික අධ්‍යාපනය  වඩාත් ඵලදායක වීමට නම් ශරීරාභ්‍යන්තර ව්‍යුහය (anatomy) පිළිබඳ අඩු අවධානයක් යොමු කළ යුතු බව  සහ ලිංගික සබඳතාවන්හි  සහ සන්නිවේදන‍යෙහි නියෝජනාත්මක කුසලතාවන් (negotiation skills)  මුල් කරගත යුතු බව ඔවුන් යෝජනා කර තිබේ
ලිංගික සෞඛ්‍ය සායනයන් පිළිබඳ තොරතුරු පාසල් වැසිකිලි, වෙළද සංකීර්ණ  වැනි නිතර යෞවනයන්ගේ ඇස ගැටෙන ස්ථානවල ප්‍රදර්ශනය කළ යුතු බව ද යෝජනා කර ඇත
උපත්පාලනය පිළිබඳ ව සංවාදයට ගැනෙන ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් මගින් ලිංගික හැසිරීම්වලට අනුබල නො සැපයෙන බව පෙන්වා දෙන පර්යේෂණාත්මක සාක්ෂි ප්‍රමාණය කෙතරම් ද යන්න එක්සත් ජනපද වාර්තාවක් විසින් පෙන්වා දෙයි
බොහෝ අය බියපත් වන පරිදි කිසිදු පරිපූර්ණ වැඩසටහනක් විවාහ පූර්ව ලිංගික සබඳතාවන්හි ඉහළ නැංවීමක් සිදු නො කරන බව 2007 වසරේ අධ්‍යනයකින් හෙලි විය
පරිපූර්ණ වැඩසටහන් ස්ත්‍රීන්, පුරුෂයන් ඇතුළු සියලු ම වාර්ගික කණ්ඩායම් සහ ලිංගික අත්දැකීම් ඇති හෝ නැති යන සෑම කාණ්ඩයක් කෙරෙහි ම එක සේ යෝග්‍ය  වන බව එම වාර්තාව විසින් තවදුරටත් පෙන්නුම් කෙරෙයි
එක්සත් ජාතීන්ගේ ජනගහන අරමුදල  විසින් ද පරිපූර්ණ ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය නිර්දිෂ්ඨ කර සිටින්නේ ඒ විසින්  යෞවනයන්ට සිය ලිංගිකත්වය පිළිබඳ ව අවබෝධාත්මක තීරණ ගැනීමට හැකියාව ලබාදෙන බැවිනි
එක්සත් ජාතීන්ගේ ජනගහන අරමුදලට අනුව, ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය යෞවනයන්ගේ අවබෝධ ශක්තියට සමගාමී ව වයස් මට්ටමට උචිත විෂය කරුණු නිර්දේශයට එක්කරමින් වසර කිහිපයක් පුරා උගන්වනු ලබන්නකි
මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ ගමන්මග (humen development), ව්‍යවච්ඡේදය(anatomy) සහ ගර්භනීභාවය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක වූ ද නිර්දේශානුකූල වූ ද තොරතුරු විසින් එය සංයුක්ත වෙයි
උපත් පාලන ක්‍රම සහ එච්. අයි. වී. ඇතුළු අනෙකුත් ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග පිළිබඳ ව තොරතුරු ද එයට ඇතුළත් වේ
එමෙන් ම එය පෞරුෂය ඉහළ නැංවීම සහ සන්නිවේදන කුසලතා වැඩිදියුණු කිරීම වැනි දැනුවත් කිරීමෙන්  බැහැර අරමුණු කරා ද ගමන් කළ යුතු ය
සංස්කෘතික උපමාන (cultural norms), පවුල් ජීවිතය සහ අන්තර්පුද්ගල සබඳතා වැනි ලිංගිකත්වය සහ ප්‍රජනනය ඇසුරු කරන සමාජීය අංශයන් කෙරෙහි ද ඒ විසින් ආමන්ත්‍රණය කළ යුතු ය
මෙම සංවාදයන් හැමවිට ම මානව හිමිකම්, ලිංගික සමානාත්මතාවය සහ ස්ත්‍රී-පුරුෂ භූමිකාවන් (gender roles) කෙරෙහි විශේෂ අවධානයකින් සිදුවිය යුතු අතර  එකී අරමුණ සැපිරීමට නම්
මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම, සාධනය සහ බලගැන්වීම
ලිංගභාවය පදනම් කරගත් වෙනස්කම්හි (gender based discriminations) දුර්විපාක
සමානාත්මතාවයේ සහ විරුද්ධ ලිංගිකයන්ට ගරු කිරීමේ වටිනාකම
සහ ස්ත්‍රී-පුරුෂ භූමිකාවන් මෙහෙයවන සමාජාකල්ප වැනි කරුණු නිර්දේශයට ප්‍රවේශ කරගත යුතු ය
ලිංගික අපචාර, ලිංගභාවය පදනම් කරගත් හිංසනය සහ අනතුරුදායක හැසිරීම් ද සංවාදයට බඳුන් විය යුතු ය
අවසාන වශයෙන් ගත්කල මේ සියලු විෂය කරුණු විසින් යෞවනයන්ට සිය ජීවිතය සම්බන්ධ ව වගකීම් සහගත තීරණ ගැනිමටත් අන්‍යයයන්ගේ අයිතීන්ට ගරු කිරීමටත් ඇවැසි ජීවන නිපුණතාවන් ලබා දිය යුතු ය
යෞවනයන්ට සිය ලිංගිකත්වය සහ සෞඛ්‍ය සම්බන්ධ ව අවබෝධාත්මක තීරණ ගැනීමේ හැකියාව ලබාදෙන්නේ පරිපූර්ණ ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනයක් විසින් පමණකි
මෙම වැඩසටහන් විසින් ජීවන නිපුණතාවන් ගොඩනැඟීමත්, වගකීම් සහගත චර්යාවන් සුලබ කිරීමත් සිදුකරන අතර ම ඒවා මානව හිමිකම් මූළධර්ම පදනම් කරගෙන තිබීම හේතුවෙන් මානව අයිතිවාසිකම් සහ ලිංගික සමානාත්මතාවය ඉහල නැංවීමටත්, තාරුණ්‍යය බලගැන්වීමටත් දායක වෙයි
ලබාදෙන ආකාරය
දෙමාපියන් මිතුරන් හා ආගමික නායකයන්ගෙන් ලැබෙන නොවිධිමත් ලිංගික අධ්‍යාපනය සේම ජනමාධ්‍ය හා සමාජ මාධ්‍ය හරහා ද බොහෝවිට ලැබෙන්නේ ද නොවිධිමත් ලිංගික අධ්‍යාපනයකි
විධිමත් ලිංගික අධ්‍යාපන ක්‍රම ලෙස පාසැලේ දී ඉගැන්වෙන ලිංගික අධ්‍යාපන කරුණු හා මහජන සෞඛ්‍ය නිලධාරීන් වෛද්‍යවරුන්ගේන් ලැබෙන අධ්‍යාපනය දැක්විය හැකිය
සඟරා, උපදේශාත්මක තීරු ලිපි සහ ලිංගික අධ්‍යාපන වෙබ් අඩවි හරහා ද ලිංගික අධ්‍යාපනය සැපයීමට පුලුවන
සිය පෞද්ගලික ජීවිතයත් පුද්ගල සබඳතාවනුත් පිළිබඳ ව යෞවනිය විසින් දැන සිටිය යුතු කරුණු  සම්බන්ධයෙන් ඇය ව දැනුවත් කිරීම ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය විසින් සිදුවන බව ස්ලයර් (Slyer) පවසයි
ජීවන අභියෝගයන්ට මුහුණ දීමට යෞවනයන් ව පුහුණුකිරීම සම්බන්ධයෙන් ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනයෙහි වටිනාකම  නොතකා හැරිය නොහැකි  බව ගෘයන්බර්ග් (Gruenburg) ද පෙන්වා දෙයි
ඔහු පවසන පරිදි  යම්කිසි ප්‍රමාණයක විධිමත් ලිංගික අධ්‍යාපනයක්  සැපයීම අත්‍යවශ්‍ය බව නිළධාරීහු ද සාමාන්‍යයෙන් පිළිගනිති
විධිමත් ලිංගික අධ්‍යාපනය ඇතැම්විට උසස් ප්‍රාථමික පාසැලේ (junior high school) හෝ උසස් පාසැලේ (high school) නිර්දේශය තුළ පූර්ණකාලීන ව තනි විෂයක් ලෙස උගැන්විය හැකිය
නැතිනම් එය ජීව විද්‍යාව, සෞඛ්‍යය, ගෘහ ආර්ථික විද්‍යාව යන විෂයයන්ගේ පුළුල් සහභාගීත්වයෙන් යුතු ව නිර්දේශයට බාහිර වැඩසටහනක් ලෙස  ද ඉගැන්විය හැකිය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි, ලිංගික අධ්‍යාපනයට සම්බන්ධ ඇතැම් කරුණු විවාදාත්මක තත්ත්වයක පවතින රටවල් කිහිපයක පාසැල් ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් පවත්වනු නොලබයි
විශේෂයෙන් ම දරුවන්ට මෙම කරුණු පිළිබඳ ව උගැන්විය යුතු වයස් සීමාව, ඔවුන් නිරාවරණය විය යුතු විෂය ප්‍රමාණය, ලිංගික සුළුතර වැඩසටහන් සහ මානව ලිංගික හැසිරීම් ඇසුරු කරන ඇතැම් කරුණු (නිදසුන් ලෙස වගකීමෙන් යුතු ලිංගික හැසිරීම් (safe sexual practises), ස්වයං වින්දනය, විවාහ පූර්ව මෛථූන්‍යය සහ ලිංගික සදාචාරය) එහි විවාදාත්මක තත්ත්වයක පවතී
සිය අධ්‍යාපන සමයේ දි ලිංගික අධ්‍යාපනය යනුවෙන් හැඳින්වූයේ නවයෞවනයෙකුගේ වැඩිමහත් උනන්දුව යොමුවන තැන් ජීවවිද්‍යාත්මක කඩතුරාවක සඟවමින් සිදුකළ වංචනික ක්‍රියාවක් බව විල්හෙල්ම් රීක් (Wilhelm Reich) පවසා තිබේ
තමන් මූලික ම මනෝවිද්‍යාත්මක සිද්ධාන්තයක් ලෙස සැලකූ "සෑම දොම්නසක ම සහ දුෂ්කරතාවක ම මූලය අසංතෘප්ත වූ ලිංගික ආශාවන් ය"  යන්න  මෙම අවධාරණය  විසින් නොසලකාහරින බව හෙතතෙම පවසයි
ලීප්සන් සඳහන් කරන පරිදි පොදුජනතාවගෙන් බහුතරයක් නිශ්චිත සීමාවක් තුළ ලිංගික කරුණු පාසැල් තුළ ඉගැන්වීම අගයති
නමුත් ලිංගික කරුණු මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ අතිශය රහස්‍ය සහ සංවේදී ප්‍රදේශයක් වන බැවින් ලිංගික අධ්‍යාපනය ආන්දෝලනාත්මක මාතෘකාවක් වීම නොවැළැක්විය හැකි බව ඔහු පවසයි
ලිංගික අධ්‍යාපනය පංති කාමරය හරහා ලබාදිය යුතු බවට හෙතෙම යෝජනා කරයි
ළමා ලිංගිකත්වය නිර්දේශයට ඇතුලත් කිරීම, ලිංගික සුළුතරයන් පිළිබඳ ව නිර්දේශයට ඇතුළත් කිරීම, උපත් පාලන ක්‍රම ඉගැන්වීම සහ විවාහයෙන් බැහැර ගැබ්ගැනීම් කෙරෙහි ඉන් වන බලපෑම, යොවුන් ගැබ්ගැනීම් සහ ලි
රෝ
ව්‍යාප්තිය
ලිංගික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ ව විවාදයට තුඩු දී ඇති කරුණු වේ
බටහිර සමාජය තුළ ලිංගිකත්වය පිළිබඳ (සාපේක්ෂ වශයෙන් ) ගතානුගතික ආකල්ප පවතින ඇ
සහ එක්සත් රාජධානිය වැනි රටවල ලි
ව්‍යාප්තිය සහ යොවුන් ගැබ්ගැනිම් ඉහළ අගයක් ගනී
සදාචාරමය ගැටලු
ලිංගික අධ්‍යාපනය පිළිබඳ ව ඔවුනොවුන්ට ප්‍රතිවිරුද්ධ මත දරන දෙපිරිසක් හඳුනා ගත හැකි ය
එනම් ලිංගිකත්වය පිළිබඳ ව පාරම්පිරික පිළිවෙත අනුගමනය කරන්නන් සහ නිදහස් මතවාද දරන්නනුත් ය
නිදහස් මතධාරීන් ලිංගික කරුණු පිළිබඳ ව ඉගැන්වීම සිය ලිංගික ජීවිතයට අදාළ ව අවබෝධාත්මක තීරණ ගැනීමට යෞවනයන්ට හැකියාව ලබා දෙන්නක් ලෙස සුබවාදී ව දකිති
එ මෙන් ම ඔවුහු එය බාල වියේ දී ම ලබා දිය යුතු බව පවසති
පාරම්පරික මතධාරින් ලිංගික හැසිරීම් පිළිබඳ ව උගැන්වීම තුළින් දරුවන් බාල වියේ දී ම ලිංගික ව හැසිරීමට දිරිමත් කෙරෙන බව පවසති
එ මෙන් ම ලිංගික කරුණු පිළිබඳ ව දැනුවත් කිරීම සමාජ සාරධර්මයන්ට අනුව දරුවන් ව හික්මවමින් පවුල් සංස්ථාව හරහා ඉටුවිය යුත්තක් බව ද ඔවුහු විශ්වාස කරති
ලිංගික අධ්‍යාපනය සුරැකුම්කරණය පදනම් කරගනිමින් පමණක් ලබා දිය යුතු බව ඔවුහු පවසති
ලිංගික අධ්‍යාපනයෙහි අභිප්‍රාය වන්නේ කායික සංවරය ඇතිකරගැනීම පෞද්ගලික වූ කාර්යයක් බවට පත්කිරීම සහ ඒ සඳහා සමාජය සතු ව ඇති බලපෑමෙන් පුද්ගලයා ව නිදහස් කිරීම බව ලිංගික අධ්‍යාපනය පිළිබඳ තවත් මතවාදයකි
මෙම මතය විල්හෙල්ම් රීක් වැනි ලිංගවේදීන්ගෙන් සහ සිග්මන්ඩ් ෆ්රොයිඩ් හා ජේම්ස් ඩබ්ලිවු
ප්රෙස්කොට් (James W
Prescott) වැනි මනෝවිද්‍යාඥයන්ගේ ද න්‍යායන්ගෙන් ආභාසය ලබා ඇත
මෙම මතය දරන්නන් ලිංගික චර්යාධර්ම ඉගැන්වීම පෞද්ගලික අවශ්‍යතාවක් ද නැතිනම් පොදු සමාජයෙහි අවශ්‍යතාවක් ද වැනි දේශපාලනික ගැටලු මතු කරති
මේ අයුරින් ගත්විට ලිංගික අධ්‍යාපනය යනු පුද්ගලයාට පොදු සමාජය විසින් ඇතිකෙරෙන ලිංගික අසහනයෙන් නිදහස් වීමටත්, තමන්ගේ ම වූ ජීවන දැක්මක් ගොඩනගා ගැනීමටත් ඇවැසි අවබෝධය සපයන්නකි
ලිංගික අසහනය සාමාජීය වශයෙන් හානිකර බව ද වැඩිදුරටත් පැවසිය හැකිය
ශාරීරික එක්වීම් විවෘත සංවාදයට බඳුන් වීම සහ සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය තුළින් ඉහළ ආත්මාභිමානයක් ඇතිකිරීමට සහ ආත්ම විශ්වාසයක් ඇතිකිරීමටත්, රසවින්දනයක් ලබාදීමටත් (humor), සහ පොදු සෞඛ්‍ය වැඩිදියුණු කිරීමටත් හැකි බව රීඩ් මිහල්කෝ නම් ලිංගික සහ පුද්ගල සබඳතා විශේෂඥයා පවසයි
ඇතැම් ලිංගික අධ්‍යාපන විෂය නිර්දේශයන් විසින් පාරම්පරික විනීත පැවතුම් බිඳ දමන බවත් සමලිංගිකත්වය සහ විවාහ පූර්ව මෛථූන්‍ය වැනි සදාචාර විරෝධී (යැයි ඔවුන් අදහස් කරන) චර්යාවන්ට අනුබල දෙන බවත් සමහරු පවසති
විය යුතු පරිදි ම සමලිංගිකත්වය සහ විවාහ පූර්ව මෛථූන්‍ය  මිනිස් දිවියේ සාමාන්‍ය සහ ස්වාභාවික හැසිරීම් ලෙස දකින අය මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ අදහස් දරති
විවාහ‍යෙන් පරිබාහිර ලිංගික සබඳතා සදාචාර විරෝධී සහ මනෝවිද්‍යාත්මක ව හානිකර තත්ත්වයන් ඇතිකරන බව බොහෝ ආගමික ඉගැන්වීම්වල සඳහන් වෙයි
එ මෙන් ම සම්මත සදාචාරාකල්ප ලිංගික අධ්‍යාපනය තුළ ඉගැන්වෙනු දැකීමට බොහෝ සැදැහැවත්හු කැමති වෙති
ලිංගික කරුණු පිළිබඳ දැනුම අත්‍යාවශ්‍ය  එනම් නොතැකිය හැකි දෙයක් නොවන නිසා එය ලබාදීම හැකිතාක් දුරට සුරක්ෂිතකරණය අරමුණුකරගනිමින් සිදුවිය යුතු බව ඔවුහු පවසති
ලිංගික සුළුතරයන් උදෙසා ලිංගික අධ්‍යාපනය
ලිංගික සුළුතරයන්ට සම්බන්ධ කරුණු පාසල් විෂය නිර්දේශයන්ට ඇතුළත් කිරීම ද මතභේදයන්ට මුල් වූ කරුණකි
ලිංගික සුළුතරයන් (LGBT) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ස්ත්‍රී සමසරාගික (Lesbian), පුරුෂ සමසරාගික (Gay), උභය සරාගික (Bisexual) සහ ලිංගික සංක්‍රාන්තික (Transgender) පිරිස් ය
ඔවුන්ගේ ලිංගික අනන්‍යතාවයන්ට ආමන්ත්‍රණය කරන ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් LGBT Sex Education හෙවත් ලිංගික සුළුතරයන් උදෙසා වැඩසටහන් යන්නෙන් අදහස් වෙයි
මෙම වැඩසටහන් තුළ ඔවුන්ගේ ලිංගික දිශානතියට අනන්‍ය වූ වගකීම් සහිත ලිංගික හැසිරීම් උගන්වනු ලැබේ
නමුත් පාසල් බොහොමයක මෙවැනි අධ්‍යාපන වැඩසටහන් නොපවතින බව හෙළි වී ඇත
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රාන්ත අටක ( එනම් ඇලබාමා, ඇරිසෝනා, ලුයිසියානා, මිසිසිපි, ඔක්ලහෝමා, සවුත් කැරොලිනා, ටෙක්සාස් සහ උටා යන ප්‍රාන්තවල) ලිංගික සුළුතරයන් උදෙසා වැඩසටහන් ප්‍රතිශේධ කරන නීති පවතී
තම ප්‍රජාව පිළිබඳ සුභවාදී යමක් අසා තිබුණේ ලිංගික සුළුතර සිසුන්ගෙන් 20%ක ප්‍රතිශතයක් පමණක් වූ අතර ඔවුන්ට ලිංගික සුළුතරයන් පිළිබඳ , ඉතිහාසය හෝ සමාජ අධ්‍යයනය විෂයේ දී තරම් ධනාත්මක දැක්මක්  සෞඛ්‍ය වැනි විෂයක දී හමු නොවන බවත් වාර්තා කර තිබේ
පක්ෂව
සුළුතර ලිංගික වැඩසටහන්වලට පක්ෂ ව කරුණු දක්වන්නන්  සමලිංගිකත්වය නිර්දේශගතවීම තුළින් ලිංගික සුළුතර සිසුන්ට ඇවැසි ලිංගික සෞඛ්‍ය තොරතුරු ලබාදීමටත් ලිංගික සුළුතර සිසුන්ගේ දුර්වල ආත්මාභිමානය (low self esteem) නඟාසිටුවීමට සහ ඔවුන් තුළ පැවතිය හැකි විෂාදය (depression) වැනි තත්ත්වයන්ගෙන් අත්මිදවීමටත් උපකාරී වන බව පවසති
(ලිංගික සුළුතර සිසුන් මෙවැනි තත්ත්වයන්ට ගොදුරු විය හැකි  බව පර්යේෂණ විසින් පෙන්වා දී ඇත
)  සමලිංගද්වේෂයෙන් සිදුකෙරෙන අඩන්තේට්ටම් (homophobic bullying) අඩුකිරීමටත් ඉන් හැකි වන බව ඔවුහු පවසති
ලිංගික අධ්‍යාපනයේ හෙට දවස(Future of Sex Education) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද ජාතික ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපන ප්‍රමිතීන් ලිංගික සුළුතරයන් ඇතුළත් කරගත් විෂය නිර්දේශයකට කදිම නිදසුනකි
එම අධ්‍යාපන ප්‍රමිතීන් ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහනක අනිවාර්යයෙන් ම ඉගැන්විය යුතු විෂය ප්‍රදේශ හතක දළ ව්‍යුහය දක්වන අතර ඉන් එකක් වන්නේ අනන්‍යතාවයයි(Identity)
එහි දී සිසුන්ට තම ජීවන ගමනේ දී තමන් කවුරුන්ද යන්න වටහා ගැනිම තුළ ස්ත්‍රී සමසරාගිකත්වය, පුරුෂ සමසරාගිකත්වය, උභය සරාගිකත්වය සහ ලිංගික සංක්‍රාන්තිකත්වය සිය අනන්‍යතාවය ලෙස තෝරාගත හැකි ජීවන විලාසිතාවන් වශයෙන් පෙන්වා දෙයි
ලිංගික අධ්‍යාපනයේ හෙටදවස පවසන අන්දමට මෙම නිර්දේශය ළදරු පාසැලේ දී සිට ඇරඹිය යුතු අතර සිසුන්ගේ පරිණත බවට සහ වයසට සාපේක්ෂ ව පාසැල් අධ්‍යාපනය තුළ වඩා සංකීර්ණ විෂය කොටස් බවට පත්විය යුතු ය
විපක්ෂව
ලිංගික සුළුතරයන් පිළිබඳ ව පංති කාමරය තුළ සංවාදයට ගැනීම දරුවන් ව අනුචිත මාතෘකාවන්ට නිරාවරණය  කරන බවටත් ඇතැම් ආගමික ඉගැන්විම්වලට නිගරු කිරීමක් බවටත් විරුද්ධවාදීහු නිරතුරු ව චෝදනා නගති
සමලිංගිකත්වය නිර්දේශගතවීම තුළින් සිය දරුවන්ට ඉගෙනීමට සුදුසු නුසුදුසු දේ ගැන තීරණ ගැනිමට මවුපියන්ට ඇති අයිතිය උල්ලංඝනය වන බවත් පාසල විසින් දරුවන්ගේ සමාජ සංවරයට අදාළ නිශ්චිත දේශපාලන මත දැක්වීමක් නොකළ යුතු බවත් ඔවුහු පවසති
වර්තමානයේ පවතින බොහෝ ලිංගික අධ්‍යාපන නිර්දේශයන්හි සුළුතර ලිංගිකත්වය ආශ්‍රිත මාතෘකා අන්තර්ගත නොවන අතර සුළුතර ලිංගිකත්වයට අදාළ කරුණු පිළිබඳ ව ප්‍රමාණවත් අධ්‍යාපනයක් නොසැපයෙන බව සිසුන්ට නිතර හැඟී ගොස් ඇති බව අධ්‍යයන වාර්තා පෙන්වා දෙයි
ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය පිලිබඳ ලෝක තත්වය

අප්‍රිකාව

ඊජිප්තුවේ රජයේ පාසැල් වල,  මධ්‍ය-ප්‍රාරම්භ අවධියෙහි දෙවන හා තෙවන වසරන්හිදී (ශිෂ්‍යයෝ වසර 12–14 සපුරත්ම),   පුරුෂ හා ස්ත්‍රී ප්‍රජනන පද්ධතීන්, ලිංගික අවයව, උපත් පාලනය සහ ලිංගාශ්‍රිතව බෝවෙන රෝග පිළිබඳව උගැන්වුම  මගින් දැනුමක් ලබා දෙනු ලැබේ
ආසියාව
ඉංදුනීසියාව, මොංගෝලියාව සහ දකුණු කොරියාව යන රටවල පාසැල් ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපන වැඩසටහන් උදෙසා ක්‍රමවත් ප්‍රතිපත්ති රාමුවක් පවතී
මලයාසියාව සහ තායිලන්තය තුළ නවයෞවනයන්ගේ ප්‍රජනක සෞඛ්‍යය අවශ්‍යතාවන් උදෙසා සුවිශේෂී සේවාවන්, පණිවිඩ සහ අමුද්‍රව්‍ය සැපයීම විසින් දායක වි තිබේ
බංග්ලාදේශය, මියන්මාරය, නේපාලය සහ පාකිස්තානය තුළ කිසිදු විශේෂ ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහනක් දක්නට නොමැත
ජපානයේ ලිංගික අධ්‍යාපනය වයස අවුරුදු 10/11 වයස්වල පටන් වරප්‍රසාදිත ව පවතින අතර එම වයස්වල දී ආර්තවය සහ ශුක්‍ර මෝචනය වැනි මාතෘකා ආවරණය කෙරේ
චීනය සහ ශ්‍රී ලංකාව තුළ ලිංගික අධ්‍යාපනය ජීවවිද්‍යා පෙළපොත්වල ප්‍රජනනය පිළිබඳ පරිච්ඡේදවලට සාම්ප්‍රදායික ව කොටු ව පවතී
ශ්‍රී ලංකාවේ තාරුණ්‍යය නිවැරදි ලෙස දැනුවත් වන්නේ වයස අවුරුදු 17ක් 18ක් තරම් වන විට ය
ජාත්‍යන්තර සැලසුම්ගත මාපියභාවය සංවිධානය සහ බී.බී.සී. ලෝක සේවය ලිංගික අධ්‍යාපනය, පවුල් ජීවිත අධ්‍යාපනය, උපත්පාලනය සහ මාපියභාවය පිළිබඳ ව සංවාද ඇතුළත් Sexwise නම් කොටස් දොළහකින් සමන්විත වැඩසටහන් මාලාවක් විකාශය කළ අතර එය මුල්වරට දකුණු ආසියාව තුළත් පසු ව ලොව පුරාත් ප්‍රචාරය විය
යුරෝපය
ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය සියලුම වයස් සිමාවල දරුවන්ට එක්තරා ආකාරයක ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනයක් නිර්දිෂ්ඨ කර සිටී.

ප්‍රංශය
ලිංගික අධ්‍යාපනය 1973 පටන් ප්‍රංශයේ පාසල් විෂය නිර්දේශයේ කොටසක් ව පවතී
සෑම පාසැලක් ම ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් සඳහා පැය 30-40 කාලයක් වෙන්කළ යුතු අතර උපත්පාලන කොපු එරට අට සහ නමය වසරවල සිසුවියන් අතර අතිනත යැවීම ද දැකිය හැකි ය
2000 වසරේ ජනවාරි මස ප්‍රංශ රජය රූපවාහිනී සහ ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් යොදාගනිමින් උපත්පාලනය පිළිබඳ දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහනක් දියත් කළ අතර මිලියන පහකට ආසන්න අත්පත්‍රිකා සංඛ්‍යාවක් ද උසස් පාසල් සිසුවියන් අතර බෙදාහරින ලදී
2013 සැප්තැම්බර් මස ප්‍රංශ රජය “ les ABCD de l’ galit ”(සමානාත්මතාවයේ අ යනු ආ යනු) නමින් “පාසල් තුළ ස්ත්‍රී -පුරුෂ රාමුගතකිරීම් සමග සටන්වැදීම” අරමුණු කරගත් වැඩසටහනක් දියත් කරන ලදී
The ultimate goal is to foster mutual respect between boys and girls early on so that it impacts their conception of the world later on
ජර්මනිය
1970 පටන් ලිංගික අධ්‍යාපනය ජර්මනියේ පාසල් විෂය නිර්දේශයේ කොටසක් ව පවතී
1992 සිට එය රාජ්‍ය වගකීමක් බවට නෛතික ව පත්කර තිබේ
පොදු වශයෙන් ගත්විට ඒ තුළ පරිණතවීමේ ක්‍රියාවලිය, යෞවනෝදයේ ශාරිරික වෙනස්වීම්, සංවේදනයන්, ප්‍රජනක ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධ ජීවවිද්‍යාත්මක කරුණු, පෙම්සබඳතා පැවැත්වීම, සමලිංගිකත්වය, අනවශ්‍ය ගැබ්ගැනීම් සහ ගබ්සාව, ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වයේ අනතුරුදායක බව, ළමා අපයෝජනය, සහ ලිංගික ව සම්ප්රේීෂණය වන රෝග වැනි සෑම අංශයක් ම ආවරණය කෙරේ
ලිංගික ඉරියව් (sex positions) පවා ඇතැම්විට නිර්දේශගත කරගන්නා තරමට එය පරිපූර්ණය
ස්වීඩනය

ආශ්‍රිත ලිපි  
 නවයොවුන් ලිංගිකත්වය
 නිදහස් ආලය
 ප්‍රතික්‍ෂේපකිරීමේ කුසලතාව
 ලිංගිකත්ව දිශානතිය

සඳහන් තැන්

වැඩිදුර කියවීමට
Standards for Sexuality Education in Europe

බාහිර සබැඳි
 හැපි ලයිෆ් - ශ්‍රී ලංකා 
 Sexuality Information and Education Council of the United States (SIECUS)
 Facts on Sex Education in the United States ගුට්මාචර් අධ්‍යයනායතනය විසින්
 Teachers' TV පාසල් ගුරුවරුන් සඳහා ලිංගික සහ පුද්ගල සබඳතා අධ්‍යාපන වෙබ් අඩවියක්
 Doinitright
org  යෞවනයන්ට ලිංගික සෞඛ්‍යය සම්බන්ධ ව ඇති ගැටලු නිර්ණාමික ව යොමුකළ හැකි තැනක්
 Sexualskills "Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming" (Dutch Society for Sexual Reform)විසින් පවත්වා ගෙන යනු ලබන ලිංගික අධ්‍යාපන වෙබ් අඩවියක්
 Talk Often, Talk Soon ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය සම්බන්ධව මව්පිය අත්පොතක් - ඕස්ට්‍රේලියාවේ සෞඛ්‍යය අමාත්‍යාංශය විසිනි
RFSU (ස්විඩීෂියානු ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපන සංගමය) විසින් පළකළ ලිංගිත කරුණු ඇතුළත් ප්‍රකාශන කීපයක්

අධ්‍යාපනය - විශයය අනුව
ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය
ලිංගිකත්ව සහ සමාජය
විවාහය විශ්වීය සමාජ සංස්ථා අතරින් එකකි
මිනිසාගේ ලිංගික ජීවිතය පාලනය කිරීමටත් එය විධිමත්ව සංස්ථාපනය කිරීමටත් මානව සමාජයේ විවාහය නම් සංස්ථාව ගොඩ නැගී ඇත
පවුල නම් වන සංස්ථාව සමග ඉතා කිට්ටු සබදතාවයක් පවතී
සමාජ සංස්කෘතික ආගමික හා ආර්ථික පදනමක් මත විවාහය ක්‍රියාත්මක වෙයි
ෆෙඩ්රික් ඒංගල්ස් දක්වන පරිදි මනවයාගේ වර්ධනය අනුව ගොඩනැගුන විවාහ ක්‍රම තුනක් දක්වයි.
 වනචාරී මිනිසාට සමූහ විවාහ
 වැදි මිනිසාට ලිහිල් විවාහ
 ශිෂ්ට මිනිසාට ඒක පන්ති විවාහ
එංගල්ස් ගේ මෙම අදහස මානව සංවර්ධනයේ අදියරයන් කියාපායි
විවාහය යනු සමාජය පිළිගත් ආකාරයට ලිංගික සබදතා පවත්වන වැඩිහිටියන් දෙදනකු හෝ කිහිප දෙනකු ලෙස සරලව දැක්විය හැක
විවාහය සලකා බලන සංස්කෘතියට අදාල චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර වලට හා එම සමාජය පිළිගත් නෙෙතික රාමුවට යටත් වෙයි සරල සමාජ වල චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර හා සංස්කෘතික පිළිගැනීම් වලට මුල් තැන දෙන අතර සංකීර්ණ සමාජවල නෙෙතික ගිවිසුමට ප්‍රධාන තැනක් දෙයි
විවාහය අර්ථ දැක්වීමේ දී ඉතා සංකීර්ණ ගැටළවකට මුහුණ දීමට සිදුවතු නියතය
උදාහරණ ලෙස එක්සත් රාජධානියේ හෙවත් බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය   මානව විද්‍යා සංගමයේ  ප්‍රකාශයක සදහන් වන්නේ“ විවාහය යනු එක් ම්නිසෙක් සහ එක් ගැහැනියක අතර ඇතිවන සම්බන්දතාවයේ ප්‍රතිඵල ලෙස ඒ ගැහැණිය බිහිකරන දරුවන් නීතියට අනුකූලයැයි පිළි ගැනීමයි
මානව විදයාඥයෙකු වූ ජීපී මර්ඩොක් විවාහය පිළිබඳව දැක්වූ නිර්වචනය (1846)  හේමන්ත කුමාර විසින් පවුල , විවාහය හා චාති ක්‍රමය පිළිබඳ සමාජ විද්‍යාව (2017) යන පොතේ මෙලෙස දක්වා ඇත
“සමලිංගික නොවන පුද්ගලයන් දෙදෙනකු අතර පවත්නා සාපේක්ෂ ලෙස ස්ථීර ලිංගික සම්බන්ධතාවයක් මෙන්ම ආර්ථිකමය වශයෙන් ශ්‍රම විභජනයක් අනුගමනය කිරීම විවාහයයි”

විවාහය පිළිබදව නිර්වචනයක් ඉදිරිපත් කරන කැතලින් ගොෆ් දක්වන්නේ මෙවැනි අදහසකි “එක් ස්ත්‍රියක් එක් පුරුෂයෙකු හෝ පුරුෂයන් එක් අයකුට වඩා වැඩි ගණනක් සමග ලිංගින සම්බන්ධකම් ගොඩනගා ගැනීම තුලින් සමාජය පිළිගත් දරුවන් ලබා ගැනීම විවාහයයි”බී මැලිනොවුස්කි සදහන් කරන්නේ විවාහට යනු දරුවන් උත්පාදනය හා නඩත්තු කිරීම පිළිබද ගිවිසුමක් බවයි.එහෙත් මේ සියලුම නිර්වචන මගින් විවාහය පිළිබද නිවැරදි හා සම්පූර්ණ අදහසක් පෙන්වා නොදෙයි
විවාහය නිර්වචන ඇසුරින් තේරුම් ගැනීමට සුදුසු පැහැදිලි නිර්වචනයක් බිහිවී නොමැති වීමෙන් මෙහි සංකීර්ණ බව වටහා ගත හැක
එඩ්මන් ලීචි පෙන්වාදෙන ආකාරයට විවාහය තුල අඩංගුවිය යුතු ලක්ෂණ කිහිපයක් මෙසේය
ගැහැණියගේ දරුවනට නෙෙතික පියකු ලැබීම
 පුරුෂයාගේ දරුවනට නෙෙතික මවක ලැබීම
 ස්ත්‍රියගේ ලිංගික ඒකාධිකාරය පුරුෂයාට ලැබීම
 පුරුෂයාගේ ලිංගික ඒකාධිකාරය ස්ත්‍රියට ලැබීම
 පුරුෂයාගේ ගෘහස්ථ හා අනෙකුත් ශ්‍රම සේවාවන්හි ඒකාධිකාරය ස්ත්‍රියට ලැබීම
 ස්ත්‍රිටගේ ගෘහස්ථ හා අනෙකුත් ශ්‍රම සේවාවන්හි ඒකාධිකාරය පුරුෂයාට ලැබීම
 පුරුෂයාට අයත් දේපල අයිතිය ස්ත්‍රියට ලැබීම
 ස්ත්‍රියට  අයත් දේපල අයිතිය පුරුෂයාට ලැබීම
 විවාහයෙන් උපදින දරුවන් වෙනුවෙන් සාමූහික දේපලක් ගොඩනැගීම
 පුරුෂයාගේ හා ස්ත්‍රියගේ නෑදෑයන් අතර ඥාතිත්ව බන්ධනයක් ගොඩනැගීම
ඊ ඒ වෙස්ටර් මාරක් තම මානව විවාහයේ ඉතිහාසය නම් ග්‍රක්තයෙන් සදහන් කරන්නේ පුරුෂයන් එක් අයකු හෝ වැඩි ගණනක් ස්ත්‍රීන් එක් අයකු හෝ වැඩි ගණනක් පවතින සමාජය අනුමත කරන ආකාරයෙන් ලිංගික සබදතා පවත්වා එයින් නෙෙතික හිමිකමක් සහිත දරුවන් බිහිකිරීම විවාහය බවයිමේ සියල්ල සලකා බැලූවිට විවාහය යනු යම් සමාජයක් පිළිගත් ආකාරයට චාරිත්‍රානුකූලව හෝ පිළිගත් නීතියට අනුකූලව ලිංගික සබදතා පැවැත්වීම විවාහය ලෙසයි
විවාහය විශ්වීය සමාජ සංස්ථාවකි
විවාහ වර්ග 
ලෝකයේ විවිධ සංස්කෘතීන් වල දක්නට ලැබෙන විවාහ ක්‍රම කිහිපයක් මෙසේය
එක පුරුෂ ඒක භාර්‍යා විවාහ 

එක් ගැහැනියක හා එක් පිරිමියෙකු සමග ඇති කරගන්නා විවාහය මේ නමින් හැදින්වෙයි
ලෝකයේ වැඩිපුරම දක්නට ලැබෙන විවාහ ක්‍රමයකි
නූතන ලෝකයේ බොහෝ සමාජයන්හි සම්මත විවාහ ක්‍රමය මෙයයි
බහු භාර්‍යා විවාහ 
එක් පුරුෂයෙකු ස්ත්‍රීන් කිහිප දෙනකු සමග ඇතිකර ගන්නා විවාහ ක්‍රමය මෙනමින් හැදින්වෙයි මෙම විවාහ ක්‍රමය ක‍්‍රෝ ඉන්දියන්වරු පොලිනීසියාවේ ටොන්ගා මැඩගස්කරයේ ටනාලා දකුණු ශාන්තිකරයේ සිවායිවරු කලහාරී කාන්තාරයේ බුෂ්මන්වරු නැමිබියාවේ හිම්බා වැනි ජන කොටස් අතර පවතී මීට අමතරව මුස්ළිම් ජනතාව අතර ද බහුභාර්‍යා විවාහ දැකිය හැක
අතීත දකුණු ආසියාතික සමාජයතුල බහුභාරයා විවාහ පැවතුනබව අතීත මූලාශ්‍ර ඇසුරෙන් අපට නිගමනය කළහැක
විෂ්ණු මිත්‍රියේ දක්වන ආකාරයට ටෙෙදික යුගයේ කුල භේදයට අනුව විවාහවිය හැකි කාන්තාවන් ගණන දක්වා ඇති බවයි.ඒ අනුව බ්‍රාහ්මණයන්ට ස්ත්‍රීන් 04 දෙනකුද ක්ෂත්‍රීයයන්ට ස්ත්‍රීන් 03 දෙනකුද වෙෙශයයන්ට ස්ත්‍රීන් දෙදෙනකුද ශුද්‍රයන්ට එක් ස්ත්‍රියක් පමණක්ද විවාහකරගත හැක බෟෙද්ධ ග්‍රන්තයක්වූ ජාතක කතා පොත තුලද අතීත ඉන්දියානු සමාජයතු බහු බාර්යා විවාහ සිදුවූබවට දැක්වේ උදාහරණ ලෙස කුලාවක ජාතකයේදී මඝ මානවකයන්හට හාර්යාවරුන් 4 දෙනෙක් සිටිබව දැක්වේ
පෙරදිග රජවරු බිසොවරුන් බොහෝ දෙනකු සරණපාවාගෙන සිටිබව දැක්වේ
අතීත රජවරුන් අවම වශයෙන් බිසෝවරු 500 පමණ සරණපාවාගෙන ඇත
ඉංග්‍රීසියෙන් මෙය Polygamy ලෙස හදුන්වන අතර ලොව මෙම විවාහ ක්‍රමය තවමත් දුලබව දක්නට ලැබේ
බහු පුරුෂ විවාහය 
එක් ස්ත්‍රියක පුරුෂයන් කිහිප දෙනකු සමග විවාහ වීම මෙනමින් හදුන්වයි.මෙම විවාහ ක්‍රමයට ඉන්දියාවේ නායර් හා ටොඩාවරු දකුණු ඇමරිකාවේ ක්‍රෝ ජාතිකයන් උතුරු ඇමරිකාවේ හිඩැට්සාවරු උතුරු අර්ධගොලයේ ඇස්කිමෝවරු හා අතීත රජ දවස සිංහලයන් අතර පැවති එකගයෙි කෑම විවාහ ක්‍රමය ද මීට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැකශ්‍රි ලංකාවේ අතීතයේ පැවති එකගෙයි කෑම විවාහ ක්‍රමය බහු පුරුෂ විවාහ ක්‍රමයට උදාහරණයකි
එය සිදුවී ඇත්තේ මෙසේය
පවුලේ වැඩිමහල් සහෝදරයා විසින් මනාල මනාලි දෙපාර්ෂවයේ එකඟතාවයෙන් චාරිත්‍රානුකූල විවාහයකින් නිවසට කැදවාගෙන එන බිරිඳ ඔහුට බාල සහෝදරයන් 06 දෙනකු දක්වා තමාගේද බිරිඳ ලෙස සලකා තම වැඩිමල් සොයුරාගේ බිරිද සමග ලිංගික ඇසුර ලබාගැනීමට මෙම විවාහ ක්‍රමයේ අවසර ලැබිණ
එහෙත් පවුලේ 08 වන සාාමාජිකයෙකු සිටිය හොත් ඔහුට වෙනත් මනාලියක් කැදවාගෙන ඒමට සිදුවේ
මේ ආකාරයට එකම පවුලේ පිරිමි සහෝදරයන් 07 දෙනකු හා ඔවුනට පොදු එක් බිරිඳක් සමග විවාහ දිවිය ගත කිරීම මෙම විවාහ ක්‍රමයේ ලක්ෂණය විය
මෙම විවාහ ක්‍රමය වර්තමානයේ ශ්‍රි ලංකාව තුල දක්නට නොලැබේ
මෙම විවාහ ක්‍රමය බටහිර අධිරාජ්‍ය යුගයේදී තහනමට ලක්විය
බහු පුරුෂ විවාහ ක්‍රමයට තවත් උදාහරණයකි ඉන්දියාවේ නායර් ජනයා අතර පවතින විවාහ ක්‍රමය මෙම විවාහ ත්‍රමය සිදුවන්නේ මෙසේය නායර් ගෝත්‍රික වැඩිහිටියන් විසින් විවාහයට සුදුසු තරුණයන් හා තරුණියන් කැඳවා ඔවුනට සුදුසු සහකරුවන් තෝරා මෙම සියලු යුවලවල් සියල්ල එකම අවස්ථාවකදී එකම උස්සවයක් පවත්වා එකවර විවාහ කර දෙයි
එයින් පසු ඔවුන් දින කිහිපයක සංවාස කාලයක් සදහා පිටත්කර යවයි පසුව ඔවුන් කැදවා චාරිත්‍ර ඉටුකොට පිටත්කර යවයි මෙම චාරිත්‍රානුකූල විවාහයෙන් විවාවූ තරුණියට තමා පෙර විවාවූ තරුණයා සමග පමණක් නොව තම ගෝත්‍රයට අයත් ඕනෑම තරුණයෙකු හා ලිංගික සබදතා ඇතිකරගත හැක මෙසේ චාරිත්‍රානුකූලව විවාහවූ තරුණයා හැර ලිංගික සබදතා ඇතිකර ගන්නා පුරුෂයින් සම්භන්දන් යනුවෙන් හදුන්වයි.මෙම  විවාහ ක්‍රමය තාලිකට්ටු කල්‍යානම් නමින් හදුන්වයි.මෙයින් ලැබෙන දරුවන් පෝෂණය කිරීම පියා විසින් නොව මාමා විසින් සිදු කරයි
එනම් මනාලියගේ සොහොයුරන් විසින් දරුවන් පෝෂණය කරයි
ඇතම් මානව විද්‍යාඥයන් මෙම විවාහ ක්‍රමය සමූහ විවාහ ගනයෙහිලා සලකති
සමූහ විවාහ 

මෙම විවාහ ක්‍රමයේදී ස්ත්‍රීන් කිහිප දෙනකු හා පුරුෂයන් කිහිප දෙනකු එම සමූහයට අයත් විරුද්ධ ලිංගිකයන් හවුලේ බෙදා ගැනීමේ විවාහ ක්‍රමයකි
මෙහිදී එක් පාර්ෂවයකට පමනක් නොව දෙපාර්ෂවයටම තම සමූහයට අයත් කාලත්‍රයන් කිහිප දෙනකු සමග අඹුසැමි ඇසුර පැවැත්විය හැක
අතීතයේ ලංකාවේ පැති එකගෙයි කෑම විවාහ ක්‍රමය ඇතැම් අවස්ථාවලදී සමූහ විවාහ ක්‍රමයකට පරිවර්තනයවූ අවස්ථා හමූවූ බව ඇතඅම් විද්වතුන් පවසයි
මෙහිදී එකම පවුලේ පිරිමි සහොදරයන් කිහිප දෙනකු හා තවන් පවුලක ගැහැනූ සහොදරියන් කිහිපයක් වූවිට මේ පවුල් දෙක අතර සමූහ විවාහයක් ගොඩනැගේ
එවිට ඔවුනොවුන් තම සමූහයට අයත් සාමාජිකයන් ගෙන් තම ලිංගික වුවමනාවන් සපුරාගනී
මෙය තරමක් විරලව දක්නට ලැබිණ
මෙම විවාහ ක්‍රමය පවතින සමාජ වලට උදාහරණ ලෙස හවායි දූපත්වෘසීන් දැක්විය හැක
මෙහිදී එකම පවුලේ සහෝදරයින් කිහිප දෙනෙක් තම තමන් විවාහ කරගන්නා සහකාරියන් පොදුවේ තම අනෙකුත් සහොදරයන් සමගද හවුලේ බෙදාගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස පැවතින
මේ ආකාරයටම එකම පවුලේ සහෝදරියන් තම තමන් විවාහ කරගත් සහකරුවන් තම පවුලේ අනකුත් සහෝදරියන් අතර හවුලේ බෙදාගැනීමේ ක්‍රමයකි
මෙම ක්‍රමය වර්තමාන හවායි දූපත්වාසීන් අතර නොපවතී
මීට අමතරව මෙලනීසියා ජාතිකයින් අතර දකුණු ඉන්දියාවේ ටෝඩාවරු අතර සමූහ විවාහ පවති මෙම විවාහ එකම පවුලක් කේන්ද්‍රකරගනිමින් පවතින සමූහ විවාහ ක්‍රමයි
මෙවැනි විවාහ ඇතිවීමට බොහෝවිට ඉඩම් භුක්තිය හා බැදුනු සාධක බලපා ඇත තම උරුම දේපල බෙදියාම වැලැක්වීම මෙහි අරමුණයි  මීට වෙනස් ක්‍රමද පවතී
උදාහරණ ලෙස උතුරු ඇමරිකාවේ ඔමහාස්වරු ඔස්ට්‍රේලියාවේ කුනන්දබර්වරු වකෙර්බුවා කුනායිවරු දැක්විය හැක
එසේමෙ ඇමරිකාවේ හිපි සංස්කෘතිය තුලද සමූහ විවාහ පැවතුනි
එහිදී තරුණයින් කණ්ඩායමක් හා තරුණියන් කණ්ඩායමක් සමූහ විවාහ ක්‍රමයට විවාහවී තම සමූහයට අයත් විරුද්ධ ලිංගිකයන් හවුලේ අසුරු කළහ
මොවුන් අතර සමූහ ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් හා සමලිංගික ක්‍රියාද පවතුනි
භුත විවාහය 

මෙම විවාහ ක්‍රමයේදී මියගිය ස්ත්‍රිය හෝ පුරුෂයා වෙනුවට වෙනත් අයකු සරණපාවා ගනී
එමගින් ලබන දරුවන් ගේ අයිතිය වර්ථමමාන කාලත්‍රයාට නොව මියගිය කාලත්‍රයාට හිමිබව සලකයි
මෙවන් විවාහයන්ට උදාහරණ ලෙස ඩොහොම් හා නූවර් සමාජ උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක
නූවර් සමාජයේ පවතින භුත විවාහය පිළිබද සලකා බැලීමේ දී බිරිඳට දරුවන් ලැබීමට පෙර සැමියා මියගිය විට මියගිය පුරුෂයා වෙනුවට ඇයව ගැබ් ගැන්වීම සැමියාගේ සහෝදරයෙකු විසින් සිදු කරයි
එ් අනුව මියගිය සහොදරයාගේ බිරිඳ හා ලිංගික ඇසුර පවත්වා ඇයට දරුවකු ලබා දෙයි
එහෙත් දෙවන සැමියාට දාව භුත විවාහයෙන් ලද දරුවාගේ පිය අයිතිය ඔහුට නොලැබේ
ඒ වෙනුවට මියගිය පුරුෂයා මෙම දරුවන්ගේ පියා ලෙස සලකනු ලබයි
එම දරුවනට මියගිය පුරුෂයාට අයත් ස්ථිර හා චංචල දේපල හිමිවේ
භූත විවාහයෙන් විවාහවූ දෙවන සැමියාට කිසිදු පිය අයිතියක් සාම්ප්‍රධායිකව නොලැබේ
ඔහුට දාව දරුවන් ලැබුවද දරුවන් ඔහුට නොව මියගිය පුරුෂයා පමණක් පියා යනුවෙන් හදුන්වයි.මෙම විවාහයේදී ජීව විද්‍යාත්මක පියා සහ සමාජ සම්මත පියා එකකු නොව දෙදෙනෙකි
සමලිංගික විවාහ 

මෙය ඇතැම් රටවල වර්ථමානයේ බිහිවෙමින් යන විවාහ ක්‍රමයකි
විශේෂයෙන් බටහිර රටවල ප්‍රචලිත වෙමින් යයි
මීට අමතරව ඇතැම් සමාජවල ව්‍යාජ සමලිංගික විවාහ සිදුකරයි උදාහරණ ලෙස ඇතැම් ගෝත්‍රික සමාජවල මෙම ක්‍රමය පවතී
එක් ක්‍රමයක් නම් විවාවූ ස්ත්‍රියකට දරුවන් නොමැතිවිට බිරිඳ විසින් තවත් ස්ත්‍රියක් මෙම ක්‍රමයට විවාහ කරගනී