Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඇමරිසියම්  (americium)  වැනි මූල ද්‍රව්‍ය කාර්මිකව නැවත භාවිත කිරීමට හෝ ඉන්ධන ලෙස භාවිතා කිරීමට ලැන්තනයිඩ ඉවත් කළ යුතුය
ලැන්තනයිඩවල විශාල නියුට්‍රෝන හරස් කඩක් ඇති අතර එමගින් නියුට්‍රෝන මගින් දිවෙන න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා විෂ කෙරේ
ඩයිතයෝපොස්ෆිනික් අම්ල වැනි පද්ධති ද සමහරුන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි
රුසියාවේදී හා චෙක් ජනරජය මගින්  දියුණු කරන ලද සර්වත්‍ර නිස්සාරණ (Universal Extraction)  ක්‍රියාවලිය මගින් භාවිතා කරන ලද න්‍යෂ්ටික ඉන්ධනවලින් ප්ලූටෝනියම් හා යුරේනියම්  නිස්සාරණයෙන් පසු ඉතිරි වන රුෆිනේට (raffinate)  වලින් බොහෝමයක් කරදරකාරී (Sr , Cs හා කුඩා ඇක්ටිනයිඩ) විකිරණශීලී සමස්ථානික ඉවත් කෙරේ
මෙහි රසායනය පදනම් වී ඇත්තේ සීසියම් හා ස්ට්‍රොන්ටියම් සමග පොලි එතිලීන් ඔක්සයිඩ (පොලි එතිලින් ග්ලයිකෝල්) හා කොබෝල්ට් කාබොඇනායන (ක්ලෝනී කෘත කොබෝල්ට් ඩයිකා(ර්)බොලයිඩ්) අතර අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වයි. ඇක්මිනයිඩ නිස්සාරණය කරනු  ලබන්නේ CMPO  මගින් වන අතර තනුක කාරකය නයිට්‍රොබෙන්සීන් වැනි ධ්‍රැවීය ඇරෝමැටිකයකි
Meta – nitrobenzotrifluoride  හා phenyl trifluoromethyl sulfone වැනි තනුක කාරක ද යෝජනා වී ඇත
විවිධ මතුපිටවලට විඛණ්ඩන ඵල අවශෝෂණය

න්‍යෂ්ටික රසායනයේ තවත් වැදගත් අංශයක් වන්නේ විවිධ මතුපිටවල් සමග විඛණ්ඩනඵල ප්‍රතික්‍රියා කරන ආකාරයයි
මෙම අරමුණ සාමාන්‍ය තත්ව යටතේ දී අපද්‍රව්‍ය බහාලුම්වලින් හා අනතුරු තත්ව යටතේ දී ජව ප්‍රතික්‍රියාකාරක තුළ විඛණ්ඩන ඵලවල නිකුත් වීමේ හා සංරචණ සීඝ්‍රතා පාලනය කිරීමයි
ක්‍රෝමේට , මොලිබ්ඩේට , 99TcO4  ඇනායනවලට ලෝහ මතුපිට සමග ප්‍රතික්‍රියාකර විඛාදනයට ප්‍රතිරෝධී පටලක් සෑදිය හැක
මෙලෙස මෙම මෙටලොක්සෝ (metaloxo)  ඇනායන ඇනෝඩීය විඛාදන නිශේධන ලෙස ක්‍රියා කරයි
ලෝහ මතුපිටවල 
99TcO2 ඇතිවීම න්‍යෂ්ටික උපකරණ හා න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය බහාලුම් තුළින් 99 Tc නිකුත් වීම මන්දනය කරයි
මෙම  99TcO2  ස්ථරය ඇනෝඩීය විඛාදන ප්‍රතික්‍රියා නිශේධනය කරයි
ටෙක්නීටියම්වල විකිරණශීලී පසුබිම මෙම විඛාදන ආරක්ෂණය ප්‍රායෝගික නොවන තත්වයට පත් කරයි
තවද  99TcO4 ඇනායන සක්‍රීය කාබන් (ගල් අගුරු) හෝ ඇලුමිනියම් මතුපිට ද ස්ථර සාදයි
න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය තුළ  99Tc , 99TcO4  ඇනායන ලෙස හැර වෙනත් ආකාරවලින් ද තිබිය හැක
ඒවාට වෙනස් රසායනික ගුණ තිබිය හැක
දරුණු  ජව ප්‍රතික්‍රියාකාරක අනතුරකදි අයඩින් 131 නිදහස් වීම න්‍යෂ්ටික බලාගාර තුළදී ලෝහ මතුපිටකට අවශෝෂණයෙන් පාලනය කරගත හැක
ව. 1885 අප්‍රේල්  මස 28 දින (අධි වෙසක් පසලොස්වක)ෂඩ් වර්ණයන්ගෙන් යුත් බෞද්ධ කොඩිය ප්‍රථම වතාවට එසවිණි
මෙය නිල වශයෙන් සිදුවූයේ ශ්‍රී ලංකාවෙදීය
අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ නානාවිධ තාඩනපීඩනයන්ට සම්බුද්ධ ශාසනයත්, බෞද්ධ සංස්කෘතියත්, බෞද්ධ චින්තනයත්, සමස්ත රටත් අනුවේදනීයත්වයට පත් වූ බව අමුතුවෙන් පැහැදිලි කළ යුත්තක් නොවේ
මෙවැනි තත්ත්වයන්ට පත් වූ සෑම අවස්ථාවක ම භික්‍ෂූන් වහන්සේගේ අකලංක පරමාදර්ශී නායකත්වය සමස්ත සමාජයේ ම සමුන්නතියට හේතු වූ බව සුප්‍රකට සත්‍යයකි
ඒ අනුව බලන විට බෞද්ධ ඉතිහාසයේත්, ලාංකේය ඉතිහාසයේත්, සදානුස්මරණීය අවස්ථා පරිහානීය යුගයන් හි දී බිහි වීම විශේෂ ලක්‍ෂණයක් වශයෙන් ද පෙන්වා දිය හැකි ය
සංකේතාත්මක සන්නිවේදනයේ මාධ්‍යයක් වශයෙන් දුරාතීතයේ සිට ම භාවිතා කළ කොඩියේ පරමාර්ථ අතිශය පුළුල් පරාශයක යෙදේ
ඒ පිළිබඳ විවරණයක් සපයන සිංහල විශ්ව කෝෂයේ ‘ජන කොට්ඨාසයක්, සංවිධානයක්, ආගමක්, විශේෂ ජයග්‍රහනයක් හෝ ශෝකාත්මක අවස්ථාවක් පිළිබිඹු කිරීමට ද ඓශ්චර්යය, සෞභාග්‍ය, ආරක්‍ෂාව අභියෝගය, අවනත භාවය, අභිමානය, ගෞරවය, පක්‍ෂපාතීත්වය හා අපේක්‍ෂා යන විවිධාර්ථ ප්‍රකාශ කිරීම පිණිස කොඩිය හෙවත් ධ්වජය භාවිතා කෙරේ
’ යනුවෙන් අන්තර්ගතය
ඒ අනුව බෞද්ධ කොඩිය බිහි වූයේ බුදු දහම, බෞද්ධ සමාජය, බොදු හැදියාව, බෞද්ධත්වය කොටින්ම බෞද්ධ සංස්කෘතියේ අනන්‍යතාව පිළිබිඹු කිරීම පිණිසයි
ලෝකයේ ඇති එකම උතුම් ආගම ලෙසද විදහා දක්වයි
කෝලාහලයක් 

බෞද්ධ ධජය බිහි වීමට සාධක වූ ඉතිහාසයේ පසුබිම් ද කෙටියෙන් හෝ විමසීම ද වැදගත් වේ
ඒ කෙසේ ද
යත්, කොටහේනේ දීපදුත්තාරාම විහාරස්ථානයේ නේත්‍රප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමේ පින්කමක් 1883 මාර්තු 25 දින සිදු කිරීමට සංවිධානය කර තිබුණි
පානදුරාවාදය ජය ගැනීමත් සමඟ පැවැත්වීමට නියමිත එම පින්කම සඳහා බොරැල්ලේ සිට දීපදුත්තාරාමයට පෙරහරක් පැමිණීමට මොහොට්ටිවත්තේ ගුණානන්ද හිමියෝ සංවිධානය කළහ
පෙරහර පැවැත්වීම පිළිබඳ යම් යම් දූෂමාන ආරංචි පැතිර ගොස් තිබූ බැවින් ක්‍රිස්තියානි පොලිස් නිලධාරීන් විසින් ඒ පිළිබඳ පූර්ව පරීක්‍ෂණයක් සිදු කොට පෙරහර පැවැත්වීමට අවසර දෙන ලදී
රාත්‍රී 1.30 ට පමණ බොරැල්ලෙන් පිටත් වූ එම පෙරහර කොටහේනට ළඟා වන විට පල්ලිවල සීනු නාද කරනවාත් සමඟ අවි ආයුධ රැගත් විශාල මැර පිරිස් කොටහේනේ ශාන්ත ලුෂියා දෙව් මැදුර අසලට ළඟා වූහ
පෙරහරේ ගමන් ගත් නිරායුධ අහිංසක බොදු උවසු උවැසියන්ට දාමරිකයන් විසින් පහර දෙන ලදී
එම අවස්ථාවේ දී බෞද්ධයෙකු මිය ගිය අතර තිස් දෙනෙක් පමණ බරපතල තුවාල ලැබ රෝහල් ගත කළහ
පසුව මේ සිද්ධිය පිළිබඳ බෞද්ධයන්ගේ බලවත් ඉල්ලීම පරිදි කොමිෂන් සභාවක් පත් කොට පරීක්‍ෂණයක් කළ නමුත් වැරැදිකරුවන් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට හෝ දඬුවම් දීමට හෝ පියවර නොගත් අතර මින් පසු බෞද්ධ පෙරහර පැවැත්වීම සපුරා තහනම් කරන ලදී
මෙයින් පැහැදිලි වන්නෙ ක්‍රිස්තියානි කතෝලික මිනිස්සුන් බෞද්ධ ජනයාවෙත සහ බෞද්ධ භික්ෂුන්වහන්සේලා වෙත එල්ල කල තාඩන පීඩනයි
බෞද්ධාරක්‍ෂක සභාවක් 

බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ හුදු බෞද්ධ ජනතාවට මුහුණ පාන්නට වන මෙවැනි ශෝචනීය තත්ත්වයන් පිළිබඳ සාකච්ඡා කොට තීරණයකට එළඹීම පිණිස හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමියෝ, ප්‍රධාන පෙළේ බෞද්ධ නායකයන් කිහිප දෙනෙකු [[කොළඹ]රරරර] – මරදානේ මාලිගාකන්දේ විද්‍යෝදය පිරිවෙණට කැඳවූහ
එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් 1884 ජනවාරි 28 දි “බෞද්ධාරක්‍ෂක සභාව“ නමින් නව සංවිධානයක් බිහි විය
1940 දී පළ වූ පරම විඥානාර්ථ සංගමයේ වජ්‍ර ජයන්ති සමරු කලාපයේ බෞද්ධාරක්‍ෂක සභාවේ සමාරම්භක රැස්වීමේ වාර්තාවෙන් උපුටා ගත් පහත ඡේදයෙන් එම සංවිධානය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලැබේ
එනම්,

“බෞද්ධයන්ටත් ඔවුන්ගේ ආගමට සහ දේපොලවලටත් පසුගිය පාස්කු ඉරිදා ආගමික කෝලාහලයේ දී සිදු වූ අලාභ හානිවලට වන්දි ලබා ගැනීම සඳහාත් නීත්‍යානුකූල හා සාධාරණ බෞද්ධ අයිතිවාසිකම් වරින් වර දිනා ගැනීමට සහ වැඩි දියුණු කිරීමට බෞද්ධාරක්‍ෂක කමිටුව නමින් සංවිධානයක් පිහිටුවීමටත්, පහත නම් සඳහන් මහතුන් එහි සාමාජිකයන් වශයෙන් පත් කිරීමටත්, සාමාජිකත්වය පුළුල් කිරීමේ බලය ද එම කමිටුවට පැවැරීමටත් තීරණය විය
විලියම් ද ආබ්‍රෙව්,දොන් කරෝලිස්, මුහන්දිරම් දොන් ඩේවිඩ් අභයරත්න, ජේ.පී. ජයතිලක, ජේ.ආර්.ද
සිල්වා, සයිමන් පෙරේරා, ධර්ම ගුණවර්ධනආරච්චි, බී.එච්. කුරේ
සේදිරිස් සිල්වා, ආර්.ඒ. මිරැන්ඩෝ, නීතීඥ චාර්ලස් ඇලෙස් සැන්ඩර් ද සිල්වා, සී.පී. ගුණවර්ධන යන අය ආරම්භක කමිටු සාමාජිකයෝ වූහ
”

එවකට මදුරාසියේ සිටි හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් මහතා මෙම කමිටුවට ඇතුළත් කර ගැනීමටත්, කමිටුවේ නියෝජිතයා ලෙස ඔහු එංගලන්තයට යැවීමටත් හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමියන්ගේ උපදෙස් පරිදි දොන් කරෝලිස් හේවාවිතාරණ එච්.ඒ. ප්‍රනාන්දු යන මහත්වරුන්ගේ යෝජනා ස්ථිරත්වයෙන් තීරණය විය
ඒ අනුව තත් සභාවේ ඉල්ලීම පරිදි මදුරාසියේ සිට ඕල්කට් මහතා 1884 ජනවාරි 27 දින ලංකාවට පැමිණ ඊට පසු දින පැවැත් වූ කමිටු රැස්වීමට සහභාගී විය
එහි දී බෞද්ධාරක්‍ෂක සභාවේ ප්‍රධාන සභාපති වශයෙන් ඒ.පී. ධර්ම ගුණවර්ධන මුහන්දිරම් මහතා ද, සී.පී. ගුණවර්ධන මහතා ලේකම් වශයෙන් ද, එච්. ඒ. ප්‍රනාන්දු මහතා භාණ්ඩාගාරික වශයෙන් ද සම්මත වූහ
සිංහල බෞද්ධයන්ට සිදුවන අසාධාරණකම් හා තාඩන පීඩන සම්බන්ධයෙන් ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ මෙම කමිටුව විසින් සකස් කරන ලද සංදේශයක්, 1884 මැයි 17 දින ඕල්කට්තුමා අතර යටත් විජිත භාර මහලේකම් ඩර්බ් සාමි වෙත යවන ලදී
එම සංදේශයෙහි පහත සඳහන් කරුණු සය ප්‍රධානකොට ප්‍රශ්න විසඳා ගැනීම පිණිස ඉදිරිපත් කර ඇත
1. කොටහේනේ කලකෝලාහලයට සම්බන්ධ වූවන් අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කිරීම
2. ආගම පිළිබඳ උපේක්‍ෂාවාදී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කිරීම හෝ සිංහල බෞද්ධයිනට තමන්ගේ ආගමික අයිතිවාසිකම් හා වරප්‍රසාද සහතික කිරීම
3. වෙසක් පොහෝ දින රජයේ නිවාඩු දිනයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම
4. ජාතික හා ආගමික තූර්ය භාණ්ඩ භාවිතය පිළිබඳ පනවා තිබූ තහංචි ඉවත් කිරීම හා චිරාත් කාලයක සිට බෞද්ධයින් විසින් පවත්වා ගෙන ආ ආගමික පෙරහර පැවැත්වීමට අවසර ගැනීම
5. බෞද්ධ ගම්වලට බෞද්ධ විවාහ ලියාපදිංචිය සඳහා බෞද්ධ රෙජිස්ට්‍රාර්වරුන් පත් කිරීම
6. 1856 අංක 10 දරන බෞද්ධ විහාර දේවාලගම් ආඥාපනත හා ගැටළු විසඳා ගැනීම
වෙසක් නිවාඩුව 

මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ලක්දිවට බුදුදහම ගෙන ආ සමයේ සිට පොහෝ දිනය රාජ්‍ය මට්ටමෙන් නිවාඩු දිනයක් වශයෙන් සම්මතව පැවැති බව මූලාශ්‍රය ග්‍රන්ථයෝ දෙස් දෙති
බොදු ජනයා මෙසේ අවුරුදු දහස් ගණනක් පුරා අවිච්ඡින්නව භුක්ති විඳි පොහෝය නිවාඩුව, 1770 දී ඕලන්ද ජාතික පෝක් නම් ආණ්ඩුකාරයාගේ කාලයේ දී අවලංගු කොට ඒ වෙනුවට ඉරිදා දින නිවාඩු දිනයක් වශයෙන් නීතිගත කොට තිබේ
නීතිය කුමක් වූවද, බෞද්ධ ජනයා පොහෝ දිනයන් හි ආගමික වතාවන් හි නිරත වූ බව ඉතිහාසය විපරම් කිරීමේ දී ප්‍රකට වේ
මේ නිසා සුද්දන් අප රට යටත් කොට ගත් කල්හි එනම් බ්‍රවුන්රිග් ආණ්ඩුකාර සමයෙහි 1817 අංක 5 දරන ආඥා පනත යටතේ පොහෝ නිවාඩු දිනය අහෝසි කොට ඉරිදා දිනය රජයේ නිවාඩු දිනයක් වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කොට තිබේ
මේ අනුව බෞද්ධාරක්‍ෂක සභාවේ ඉල්ලීම පරිදි ඕල්කට්තුමා විසින් එංගලන්තයට ගෙන යන ලද සංදේශයෙහි අන්තර්ගත වෙසක් පොහෝ දිනය රජයේ නිවාඩු දවසක් කළ යුතුයි, යන ඉල්ලීම සලකා බලා ඊට අනුමැතිය ලබා දීමට තීන්දු විය
ඒ අනුව 1885 මාර්තු 27 දින ලංකාණ්ඩුවේ ගැසට් පත්‍රයෙහි වෙසක් පොහෝ දින මින් පසු රජයේ නිවාඩු දිනයක් වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
මෙයින් පී‍්‍රති ප්‍රමෝද්‍යයට පත් බෞද්ධාරක්‍ෂක සභාව එම වර්ෂයේ එළඹෙන වෙසක් පුරපසළොස්වක දින අති උත්කර්ෂවත් ලෙස පැවැත්වීමට තීරණය කොට එය සංවිධානය කිරීම පිණිස දස දෙනෙකුගෙන් සමන්විතකමිටුවක් පත් කළේ ය
එම කමිටුව මෙසේ ය
1. පූජ්‍ය හික්කඩුවේ සුමංගල හිමි
 2.පූජ්‍ය මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමි
 3. දොන් කරෝලිස් හේවාවිතාරණ මහතා
 4. ඒ.පී. ධර්ම ගුණවර්ධන මහතා
 5. විලියම් ද ආබ්‍රෙව් මහතා
 6. සී.පී. ගුණවර්ධන මහතා
 7. චාර්ලස් ඒ. ද සිල්වාමහතා
 8.ඇන්
ප්‍රනාන්දු මහතා
 9.පීටර් ද ආබ්‍රෙව් මහතා
 10. එච්. විලියම් ප්‍රනාන්දු මහතා

1885 වර්ෂයේ වෙසක් පුරපසළොස්වක දිනය යෙදී තිබුණේ අපේ‍්‍රල් 28 වන දිනයටයි
එදිනට එසවීම සඳහා බෞද්ධ කොඩියක් නිර්මාණය කළ යුතු යි
මෙම උක්ත කමිටුවේ අදහස විය
මේ සඳහා ඊට සුදුසු කොඩියක් නිර්මාණය කිරීම පිණිස කමිටු සාමාජිකයන්ට පැවැරිණි
ඔවුන් විසින් විවිධ කොඩි ඉදිරිපත් කරන ලදී
ඉදිරිපත් වූ කොඩි සමාලෝචනයෙන් ෂඩ් වර්ණ බුද්ධ රශ්මිය විදහාපාන කොඩියක් නිර්මාණය කොට බෞද්ධත්වය සංකේතවත් කිරීම සඳහා සම්මත වන්නට ඇතැයි තොරතුරුවලින් හෙළි වේ
සම්මත වූ ධ්වජය පිළිබඳ හාපුරා කියා ප්‍රසිද්ධ කළේ 1885 අප්‍රෙල් මස 17 දින සරසවි සඳරැස් පත්‍රයෙනි
එම වාර්තාව මෙසේ ය
'සරසවි සඳරැස වර්ෂ 1885 ක් වූ අපේ‍්‍රල් මස 17 වෙනි සිකුරාදා කොළඹදීය

බෞද්ධයන් විසින් ඔසවන්නට ව්‍යවස්ථා කරගෙන තිබෙන කොඩියක්

සර්වඥයන් වහන්සේ ලෝපහළ වූ දින ප්‍රකාශ කරන සලකුණක් වශයෙන්ද ගෞරවයක් වශයෙන්ද බුද්ධ රශ්මියේ වර්ණ සය ප්‍රකාශකරන කොඩියක් එසවීමට කොළඹ වැසි බෞද්ධයන් විසින් සම්මතයක් කරගෙන තිබෙයි, මේ කොඩිය මේ මස විසිඅටවෙනිදාට පැමිණෙන වෙසඟපුර පසළොස්වක් දිනදී කොළඹ මාලිගාකන්දේ පිරිවෙණේ සහ කොටහේනේ දීපදුත්තම විහාරස්ථානයෙහිද තවත් මේ අසල විහාරස්ථානවලද ඔසවන්ට ව්‍යවස්ථාකරගෙණ තිබෙයි
මේක ලක් දිව්වැසි සියළු බෞද්ධයන් විසින් අදෘශ්‍යයවනගතයුතු යහපත් වැඩක් මෙයින් අඟයන්නේ සර්වඥයන් වහන්සේ ජීවමාන කාලයෙහි උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නික්මුණු  
 (1) නීල
 (2) පීත
 (3) ලෝහිත 
 (4) ඕදාත
 (5) මාංජෙෂ්ට 
 (6) ප්‍රභාස්වර යන වර්ණ සයයි
සර්වඥයන් වහන්සේ ජීවමාණ කාලයෙහි උන්වහන්සේගේ කේශධාතු ආදී නීලවර්ණ අවයවවලින් නීල වර්ණය ද දන්තධාතු ආදී ශේවතවර්ණ වූ අවයවවලින් සුදු පැහැද යනාදි වශයෙන් ෂඩ් වර්ණයන බුද්ධර්ශ්මීන් විහිදුන බව පොත්පත්වල ලියා තිබෙයි
එබැවින් මේ සය වර්ණ සහ ප්‍රකාශ කරණ කොඩියක් උන්වහන්සේ ලෝපහළ වූ දවසේ එසවීම යහපත් ආර්ථියක් අඟවන ක්‍රියාවකි
මේ වැඩේ කල්පනා කළ බෞද්ධයන්ට ස්තුති කරමින් සියලුම බෞද්ධයන් විසින් මේ ක්‍රියාව පැවැත්විය යුතු බව මතක් කරම්හ
'

නිර්මාතෘ
මෙහි නිර්මාතෘ බුදුරජාණන් වහන්සේ යි
උන්වහන්සේ ගේ ශරීරයෙන් පිටවූ ආලෝකය මෙයවේ
ව. 2019  වනවිට බු
ව.2562 ඉතා පැරණි වේ
මෙය "සීහල දීප" වැසි භික්ෂුන් වහන්සේ ලා  විසින් නිර්මාය කර ධජයක් වශයෙන් ගරු බුහුමන් කරන ලදී
ෂඩ් වර්ණයෙන් හෙබි බෞද්ධ ධ්වජයේ නිර්මාණෘවරයා පිළිබඳ මත භේද පවතියි
කොඩිය පිළිබඳ ප්‍රථමවතාවට කරුණු ප්‍රසිද්ධ කළ සරසවි සඳරැස පත්‍රයේ හෝ ඒ කාලයේ පළ වූ වෙනත් වාර්තාවක හෝ බෞද්ධ කොඩියේ නිර්මාතෘවරයා පිළිබඳ සඳහන් කිරීමක් නොමැත
දස දෙනෙකුගෙන් සමන්විත ඉහත දැක් වූ වෙසක් උත්සව කමිටුවේ උතුමන්ගේ අදහස් හා සැලසුම්වල සමෝධානයෙන් ෂඩ් වර්ණයෙන් සුසැදි කොඩිය නිර්මාණය කොට සම්මත වී ඇත
ඒ අනුව දශවර්ගික වෙසක් උත්සව කමිටුවට ම ෂඩ් වර්ණයෙන් යුත් බෞද්ධ කොඩියේ නිර්මාතෘවය හිමිවන්නේ යැයි නිගමනය කිරීම යුක්ති යුක්ත වන්නේ ය
වෙසක් උත්සව කමිටුවේ ලේකම් ධූරිණ පූජිත ගුණවර්ධන මහතා බෞද්ධ කොඩියේ නිර්මාතෘ වශයෙන් පශ්චාත්කාලීන ලේඛනවල සඳහන් වේ
ඒ සඳහා මූලාශ්‍රය සපයා ඇත්තේ මෙම කොඩිය නිර්මාණය වී වසර 43 ක් පමණ ගත වූ කල් හි පළ වූ ‘සුදනමිණ’ මාසික සඟරාවයි. ඇන්
චාර්ලිස් මහතාගේ කර්තෘත්වයෙන් ආරම්භ වූ සුදනමිණ 1928 මැයි කලාපයෙහි බෞද්ධ කොඩියක් උවමනා යයි නියම කරගත් උතුමන් සැම දෙනාම නොයෙක් අන්දමේ සැලැස්මවල් (ප්ලෑන්) සැපයු නමුත්, ෂඩ් වර්ණ බෞද්ධ රශ්මිය මුල්කරගෙන සී.පී. ගුණවර්ධන මහත්මයා විසින් සාදන ලද කොඩිය වඩා සුදුසු යැයි සම්මත විය
යනුවෙන් සඳහන් ය
මෙය පාදක කොට බෞද්ධ කොඩිය පිළිබඳ ප්‍රකාශයට පත් ආචාර්ය කේ.සී. ජී. විමලසේන මහතාගේ ‘ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ පුනරුදය’ පුස්තකයෙත්, ‘වෙසක් නිවාඩුව හා බෞද්ධ කොඩිය’ යන ගෝනහේනේ ජොතිපාල හිමියන්ගේ පුස්තකයත් ආදී කොට ඇති ලේඛනයන් හි කොඩියේ කර්තෘත්වය බෞද්ධ පුනරුදයේ යෝධයෙකු වූ පූජිත ගුණවර්ධන සුධීන් යැයි නිගමනය කොට ඇත
මෙතුමා වෙසක් උත්සව කමිටුවේ ලේකම්වරයා ය
සභාවක යම් කරුණක් පිළිබඳ විවිධ මත ගොඩනැගුණු කල් හි ඒවා සමෝධානය කොට සභාවට ඉදිරිපත් කිරීම සභාවේ ලේකම්වරයාගේ වගකීම් ය
ඒ නයින් සැලකූ විට ඉහත සඳහන්ද දෙනාගේ විවිධ සැලසුම් සමෝධානය කොට ගුණවර්ධන මහතා ෂඩ්වර්ණ රශ්මියෙන් යුත් බෞද්ධ කොඩිය ඉදිරිපත් කරන ලදුව සභා සම්මත වන්නට ඇත
ඒ කාරුණින්ම කොඩියේ නිර්මාණය ගුණවර්ධන මහතා වෙත පිරිනැමීම සෙසු සාමාජිකයන්ට කරණ අයුක්තියක් විය හැකි ය
හෑගොඩ ඛේමානන්ද නාහිමියන් 1985 දිනමිණ පුවත්පතට මේ පිළිබඳ ලිපියක් සපයමින් ‘කමිටුවේ සෑම කෙනෙකුන් ම කොඩියේ සැලැස්ම පිළිබඳ බොහෝ අදහස් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, සමිති සමාගම්වල චිරාගත සම්ප්‍රදාය අනුව ඒවා ලේකම්වරයාට භාර කොට සුදුසු ලෙස කොඩියේ සැලැසුම සකස් කරණ ලෙස නියම වී ඇත
ඒ අනුව ලේකම් මහතා විසින් ෂඩ් වර්ණයෙන් යුත් බෞද්ධ කොඩිය සකස් කරණ ලදුව කොමිටිය විසින් එය මැනවින් පිළිගෙන ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත’ යනුවෙන් කර්තෘත්වය පිළිබඳ අදහස් දක්වා ඇත
බෞද්ධ කොඩියේ නිර්මාතෘවරයා හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් මහතා යැයි තවත් ප්‍රචලිත මතයකි
එහෙත් ඒ මතය කිසිසේත් පිළිගත නොහැකි සේ ම ඒ මහතා ම ස්වකීය දින පොත් සටහන්වලින් ඒ මතය බැහැරව කොට තිබේ
කොඩිය නිර්මාණය වී ප්‍රථමවතාවට එය ඔසවන විට ඕල්කට් මහතා සිටියේ දිවයිනෙන් බැහැරව ය
බෞද්ධාරක්ෂක සභාවේ ඉල්ලීම පරිදි 1884 ජනවාරි මස 27 දින මදුරාසියේ සිට ලංකාවට එතුමා පැමිණියේ ය
බෞද්ධාරක්ෂක සභාවේ පූර්ණ බල සහිත නියෝජිතයා වශයෙන් ලිපියක් රැගෙන 1884 අපේ‍්‍රල් මාසයේ අප රටෙන් පිටත්ව එංගලන්තයට ගියේ ය
නැවත 1886 ජනවාරි මස 28 දින පැමිණියේ ය
එමනිසා මේ වන විට බෞද්ධ කොඩිය නිර්මාණය වී ප්‍රසිද්ධ කොට අවසන් ය
ඒ අනුව කොඩිය නිර්මාණයෙහිලා එතුමාගේ දායකත්වයක් කිසිසේත් ම පිළිගත නොහැකි ය
1892 ඩාර්ජලින් නුවර පැවැත් වූ බෞද්ධ සම්මේලනයට අනගාරික ධර්මපාලතුමා ෂඩ්වර්ණ බෞද්ධ කොඩියක් ද රැගෙන ගියේ ය
සම්මේලනය පිළිබඳ ‘තියෝසොපිස්ට්’ නම් සඟරාවට වාර්තාවක් සැප යූ හෙන්රිටා මුලර් මෙනවිය ඕල්කට්තුමා බෞද්ධ කොඩියේ නිර්මාතෘ වශයෙන් සදහන් කොට තිබුණි
එය නිවැරැදි කරමින් ඕල්කට් මහතා ස්වකිය දින පොතෙහි ‘ මා බෞද්ධ කොඩිය සැලසුම් කළ බව කියන මුලර්ගේ වාර්තාව වැරදියි
එහි ගෞරවය හිමිවිය යුත්තේ කොළඹ පරම විඥානාර්ථ සමාගමේ සාමාජිකයන්ටයි’ මා කළ එකම දෙය නම් හැඩය වෙනස් කිරීම යෝජනා කිරීම පමණයි’ යනුවෙන් සඳහන් කරයි
ඕල්කට් මහතා ලංකාවට පැමිණි අවස්ථාවේ ෂඩ් වර්ණ බෞද්ධ කොඩිය දැක අතිශය පී‍්‍රතියට පත්විය
අපේ පුරාණ කොඩි අනුව යමින් දිගටි හැඩේට නිර්මාණය කර තිබූ බෞද්ධ කොඩිය, ඉංගී‍්‍රසි කොඩිය අනුව යමින් දිග පළල සම කළ නැතහොත් සෘජුකෝණාස්‍රකාරව සකස් ඛ්ලමට යෝජනා කළ බැවින් එය සම්මත විය
මෙසේ සම්මත වූ කොඩිය 1886 අපේ‍්‍රල් 9 දින සරසවි සඳරැස පත්‍රයේ පළ කොට තිබේ
වර්ණ සංයෝජනය 

බෞද්ධ කොඩිය නිර්මාණය වී ඇත්තේ නීල (නිල්) පීත (කහපාට) ලෝහිත (රතු පාට) ඔදාත (සුදු පාට) මාංජෂ්ට (මදටිය පාට) ප්‍රභාස්වර (සියලු පාටයන්ගේ එකතුව) යන වර්ණයන්ගෙන් යුත් තීරු සයකිනි
බුදුරජාණන්වහන්සේට ඇති වන අතිමාත්‍ර පී‍්‍රති සහගත අවස්ථාවන්හි බුදු සිරුරින් සවනක් රැස් විහිදෙයි
එම රැස් පදනම් කොට ඉහත සඳහන් වර්ණ හෙවත් පාට භාවිතා කොට ඇත
එම නිසා බෞද්ධ කොඩියෙන් පිළිබිඹු වන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිරුරෙන් නික්මුණ රශ්මි මාලා ය
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශරීරයෙන් ප්‍රථම වතාවට රැස් විහිදුනේ සිව්වන සතියේ රුවන් ගෙයි වැඩ වසමින් සුවිසි ප්‍රත්‍යය මෙනෙහි කරද්දී ය
අභිධර්ම පිටකයට අයත් ධම්මසංගණීප්පකරණ ග්‍රන්ථයේ අටුවාව වන අත්ථසාලිනි නම් වූ ධම්මසංගණීප්පකරණට්ඨ කථාව බුද්ධ රශ්මිය පිළිබඳ සඳහන් වන පැරණිම මූලාශ්‍රය වේ
එහි (1940 සංස්කරණය කළ හේවාවිතාරණ අටුවා පෙළෙහි) 11 වන පිටුවෙහි මෙසේ සඳහන් වේ එනම්,

'සත්ථු එවං ලද්ධොකාසෙන සබ්බඤ්ඤුත ඤාණෙන යථා සුඛං සණ්හ සුඛුම ධම්මං සම්මසන්තස්ස සරීරතො නීල පීත ලොහිතොදාත මඤ්ජෙට්ඨපභස්සර වසෙන ඡබ්බණ්ණ රස්මියො නික්ඛමිංසු’ එහි අර්ථය නම්, මෙසේ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලද අවකාශයෙන් සර්වඥතා ඥානයෙන් ඉතා සියුම් වූ ධර්මය සුව සේ විමසා බලත්ම උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නීල, පීත, ලෝහිත, ඕදාත, මාංජෙෂ්ඨ - ප්‍රභාස්වර වශයෙන් සය වැදෑරුම් රශ්මි නික්මුණ හ
බුද්ධ ශරීරයේ ඒ ඒ ස්ථානයන්ගෙන් එනම් කෙස් සහ නේත්‍රයන්හි නීල ස්ථානයන්ගෙන් නිල්වන් රශ්මීහු ද ශරීර සිවියෙන් ද නේත්‍රයන් හි රන්වන් ස්ථානයන්ගෙන් ද, කහවන් රශ්මිහූ ද, මාංශ ලෝහිතයන් ගෙන් ද, නේත්‍රයන්ගේ රක්ත ස්ථානයන්ගෙන් ද රක්ත වර්ණ රශ්මීහු ද, අස්ථින්ගෙන් ද, දන්තයන්ගෙන් ද, නේත්‍රයන්හි සුදු ස්ථානයන්ගෙන් ද ශ්වේතවර්ණ රශ්මීහු ද, මදටිය වන් වූ ද,, ප්‍රභාස්වරවන් ද,, රශ්මීහු ශරීරයේ ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්ගෙන්ද නික්මුණ හ
යනුවෙන් දීර්ඝ විස්තරයක් එහි අන්තර්ගත වේ
ලෝක බෞද්ධ ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට 1885 අපේ‍්‍රල් මස 28 වන දිනට යෙදි තිබූ වෙසක් පුරපසලොස්වක දිනයේ දී ෂඩ්වර්ණයෙන් යුත් බෞද්ධ කොඩි කොටහේනේ දීපදුත්තාරාම විහාරස්ථානය, මාලිගාකන්දේ විද්‍යෝදය පිරිවෙණ, කොළඹ හුණුපිටියේ ගංගාරාමය, කැලණි රජමහ විහාරය, කොළඹ පරම විඥානාර්ථ බෞද්ධ සංගම් මූලස්ථානය යන ස්ථානයන්හි දී ඔසවන ලදී
ඓතිහාසික වූ උත්සවය පැවැත්වූ අන්දම පිළිබඳ දීර්ඝ වාර්තාවක් 1885 මැයි 1 දින සරසවි සඳරැස් පුවත පතෙහි ‘වෙසක් මස පුර පසලොස්වක් දින සහ කර්නල් එච්. ඇස්
ඕල්කට් තුමා’ යන හිසින් පළ විය
එයින් උපුටා ගත් කොටස් කීහිපයක් මෙසේ ය
'කලින් ප්‍රකාශ කර තිබුණු පරිද්දෙන් වෙසඟ පුර පසළොස්වක් දවස වූ ගිය මස විසි අට වෙනිදා සර්වඥයන් වහන්සේ ලෝ පහළ වූ දින සලකා ආණ්ඩුවේ සියළුම උසාවි කච්චේරි ආදිය වසා දමා නිවාඩු දවසක් කරන ලද්දේයි
සර්වඥ යන් වහන්සේ ලෝ පහළ වූ මෙම පුර පසළොස්වක දින කොයි කාලවලත් බෞද්ධයින් විසින් පාප ක්‍රියාවලින් දුරුව විවිධ පුණ්‍ය ක්‍රියාවල යෙදෙන දවසකි
නමුත් මේ පසුගිය වෙසක්පුර පසළොස්වක් දවස ආණ්ඩුව විසින් නිවාඩු දිනයක් කළ බැවින් ඒ පී‍්‍රතිය කරණ කොට ගෙන අතිශයින් ම ලක්දිව නානාදිග්භාග වාසී බෞද්ධයන් විසින් නොයෙක් පුණ්‍යකර්ම කිරීමෙන් හා මහත් පී‍්‍රතියෙන් කල්ගත කළ බව දැන ගතිමු
'

කොළඹ පරමවිඥානාර්ථ බෞද්ධ සමාගමේ සාමාජිකයින් විසින් කලින් ව්‍යවස්ථා කරගෙන මේ පත්‍ර මාර්ගයෙන් ප්‍රකාශ කළ ෂඩ්වර්ණ සර්වඥ රශ්මිය ප්‍රකාශ කරන කොඩිය කොළඹ විද්‍යෝදය පිරිවෙණෙහි ද කොටහේනේ දීපදුත්තම විහාරස්ථානයෙහි ද බොරැල්ල හුණුපිටිය ආදී කොළඹ පිහිටි අන්‍ය විහාරස්ථාවල ද, කැලණි විහාරය ආදී ස්ථානවල ද මනොහර ලෙස ඔසවන ලද්දේ යි
කොළඹ පරමවිඥානාර්ථ බෞද්ධ සභා ශාලාවේදී කොඩියක් නගන ලදී
බොරැල්ලේ පටන් විසිතුරු පෙළහරක් කොටහේනේ දීපදුත්ත විහාරයට ගෙනයන ලද්දේ යි
පංචිකාවත්තේ පටන් බොරැල්ලේ පන්සලට පෙළහරක් ගෙන යන ලද්දේ යි
කොම්පඤ්ඤ වීදියේ සිට පෙළහරක් විද්‍යෝදය පිරිවෙණට ගෙනයන ලද්දේ යි
ලුණු පොකුණ පළාතේ සිටන් කොටහේනට පෙළහරක් ගෙන යන ලදී
‘රාත්‍රී භාගයේ කොටහේනේ දීපදුත්තාරාම විහාරස්ථානයෙහි මොහොට්ටිවත්තේ ගුණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් ධර්ම දේශනාවක් කරන ලද්දේ යි
සිද්ධාර්ථ කුමාරයාණන්ගේ උප්පත්තිය සහ මේ නිවාඩු දවස සම්බන්ධ වැදගත් කරුණු මේ දේශනාවේ සඳහන් විය
දවස මුළුල්ලේ ම විද්‍යෝදය පිරිවෙණේ ධර්ම දේශනා පවත්වන ලදී
රාත්‍රී භාගයෙහි දී සිප්කඩුවේ නායක ස්වාමීන්වහන්සේ සිද්ධාර්ථ ගෞතම කුමාරයාණන් ලෝ පහළ වූ ආකාර, සර්වඥ පද ප්‍රාප්ත වූ ආකාර ආදිය ප්‍රකාශ කරන ධර්ම දේශනාවක් කළේ ය
ප්‍රමිතිය 

අප රටේ දී නිර්මාණය වී භාවිතයට පත් බෞද්ධ කොඩිය 1956 වර්ෂයේ කොළඹ දී පැවැත් වූ ලෝක බෞද්ධ සංගමයේ ආරම්භක රැස්වීමේ දී ලෝක බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ ම කොඩිය වශයෙන් ඒකඡන්දයෙන් සම්මත විය
1987 දී ප්‍රමිති ගත වූ කෙටුම්පතෙහි සම්මත වූ බෞද්ධ කොඩිය අන්තර්ජාතික කොඩියක් වශයෙන් ධජ විශේෂඥයන් විසින් අනුමත කරන ලදී
‘බෞද්ධ කොඩිය පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති පිරිවිතර’ කෙටුම් පතෙහි කොඩියේ සැළසුම දැක්වෙන්නේ මෙසේය
3.1 කොඩියේ හැඩ සෘජුකෝණාස්‍රාකාර විය යුතු ය
3.2 කොඩියේ පළල හා දිග අතර අනුපාතය 2
3 විය යුතු ය
දිග මැනිය යුත්තේ කොඩිය එසවීමට යොදා ඇති කොපුව ඇතුළත් නොවන ලෙස ය
කොඩිවල ප්‍රමාණ සඳහා නිර්දේශිත මාන සමහරක් ‘ආ’ පරිශිෂ්ඨයේ දී තිබේ
3.3 කොඩිය, සමාන සිරස් තීරු හයකින් විය යුතු ය
කොඩිය ඔසවන කෙළවරේ සිට පිළිවෙල විය යුත්තේ නීල = නිල්, පීත = කහ, ලෝහිත = රතු, ඔදාත = සුදු සහ මාංජ්‍යෙෂ්ඨ = රතු මිශ්‍ර කහ යනුවෙනි
ප්‍රභාස්වර ලෙස හැඳින්වෙන හය වන තීරුවෙහි මෙම වර්ණ පහ තිරස්ව එකක් යට එකක් පිහිටන සේ සමාන ප්‍රමාණවලින් මෙම පිළිවෙළට ම තිබිය යුතු අතර නිල් වර්ණය උඩ කෙළවරෙන් තිබිය යුතු ය
4.1 පියවි ඇසින් පරීක්ෂා කළ විට කොඩියේ වර්ණ හා මන්සෙල් ක්‍රමයෙන් දක්වා ඇති 1 වන වගුවේ සඳහන් අදාල වර්ණ අතර දෘශ්‍යමාන වන වෙනසක් නොතිබිය යුතු ය
4.2 කොඩියේ වර්ණ පිළිබඳ මත භේදයක් ඇති වුන අවස්ථාවක දි එය වර්ණ මනින උපකරණයක් භාවිතයෙන් නිර්ණය කළ යුතු ය
5.0 නිර්මාණය

 5.1 දාර, තීරු එකතු කර මැසීම හා කොපුව මැසීම ආදී යන්ත්‍ර මගින් සිදු කරන සියලු මැසීම් සඳහා අගුල් මැස්ම යෙදිය යුතුය
මිලිමීටර් 10 ක තිබිය යුතු මැහුම් ගණන 4කට වඩා නො අඩු විය යුතුය
5.2 කොඩියේ නිල් සිරස් තීරුව ඇති පැත්තේ කොපුවක් මසා තිබිය යුතු ය
මෙම කොපුවෙහි පළල සිරස් තිරුවක පළලින් තුනෙන් පංගුවක් නොඉක්ම විය යුතුය
5.3 එළිමහන් භාවිතය සඳහා නිෂ්පාදනය කරනු ලබන කොඩිවල කොපුව දෙකෙළවර ගිරිවර දෙකක් (කොඩිය ඔසවන්නට රඳවන කොටස් ) තිබිය යුතු ය
මල නොබැඳෙන ද්‍රව්‍යයකින් ගිරිවරය සෑදිය යුතුය
තොග වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන අවස්ථාවලදී භාවිතා ක්‍රමවේද ආදිය මෙහි සඳහන් කොට තිබේ
‘බෞද්ධ කොඩිය පිළිබඳව ශ්‍රී‍්‍ර ලංකා ප්‍රමිති පිරිවිතරයෙහි’ ද අත්‍යවශ්‍යම සාධකයක් වූ බෞද්ධ කොඩියේ භාවිතය පිළිබඳ කිසිදු සඳහනක් නොමැත
එම නිසා ඒ ආදී කරුණු සංශෝධන කර නැවත කෙටුම්පත් කිරීමට කාලය එළඹ ඇත
මූලාශ්‍රයයෝ 

 (1) 1885 - 86 සරසවි සඳරැස
 (2) වෙසක් නිවාඩුව හා බෞද්ධ කොඩිය
 (3) ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ පුනරුදය
 (4) ධම්මසංඝණීප්පකරණට්ඨ කථාව
 (5) දිනමිණ - 1985
2.8
 (6) සිංහල විශ්ව කෝෂය - 8 කාණ් ඩය
 (7) බෞද්ධ කොඩිය පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති පිරිවිතර
 (8) සිංහල පුවත්පත් සඟරා ඉතිහාසය - 7

බාහිර සම්බන්ධ 

 Buddhist flag at ලෝකයේ කොඩි
 General Buddhist symbols

බුදු දහම
බෞද්ධ නිවාඩු දින

බෞද්ධ ජනතාව පිළිගන්නා නිවාඩු දිනයන් බොහොමයක් තිබේ
මෙම දින වල බෞද්ධයින් තමන්ගේ ප්‍රදේශයේ පන්සල් වලට ගොස් භික්ෂූණ් උදෙසා දානය පිරිනමති
මෙම දානයෙන් කොටසක් පසුව දුප්පත් අයට බෙදා දෙනු ලැබේ
org/wiki/Buddhist_Ceremonies
ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව හෝ ද්‍රව්‍යමය ඉංජිනේරු ශිල්පයට පදාර්ථවල ගුණ හා විද්‍යාවේ හා ඉංජිනේරු ශිල්පයේ විවිධ කොටස්වල දී ඒවායේ යෙදීම් ආදිය ඇතුළත් වේ
මෙම විද්‍යාව ද්‍රව්‍යවල ව්‍යුහය හා ගුණ අතර සම්බන්ධකම් පිළිබඳ සොයා බලනු ලබයි
එයට ව්‍යවහාරික භෞතික විද්‍යාවෙහි හා රසායන විද්‍යාවේ අංශ ඇතුළත් වන අතරම රසායනික , යාන්ත්‍රික , සිවිල් හා විදුලි ඉංජිනේරු ‍ක්ෂේත්‍රවලට අයත් කොටස්ද ඇතුළත් වේ
මෑත කාලයේ නැනෝ විද්‍යාවට හා නැනෝ තාක්ෂණයට යොමු වූ සැලකිය යුතු මාධ්‍ය අවධානය ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව බොහොමයක් විශ්ව විද්‍යාලවල පෙරමුණට ගෙන ඒමට දායක විය
තවද මෙය අසාර්ථක වූ උපකරණ හා භාණ්ඩ පිළිබද අධ්‍යයනය කරන අධිකරණ ඉංජිනේරු ශිල්පය හා අධිකරණ ‍ද්‍රව්‍යමය ඉංජිනේරු ශිල්පයෙහි වැදගත් අංශයක් වෙයි
ඉතිහාසය

දී ඇති යුගයක දී තෝරාගත් ද්‍රව්‍යය එම යුගය නිර්වචනය කරන සාධකය විය
ගල් යුගය, ලෝකඩ යුගය හා වානේ යුගය මෙයට උදාහරණ වේ
ද්‍රව්‍යයමය විද්‍යාව ඉංජිනේරු ශිල්පයේ හා ව්‍යවහාරික විද්‍යාවේ පැරණිතම ආකාරයක් වන අතර සෙරමික් නිෂ්පාදනය තුළින් එය නිර්මාණය විය
නූතන ද්‍රව්‍යයමය විද්‍යාව හටගන්නේ ලෝහ විද්‍යාවෙනි
ලෝහ විද්‍යාව හට ගත්තේ පතල් නිසාය
ද්‍රව්‍ය තේරුම් ගැනීමේ විශාල සොයා ගැනීමක් වූයේ 19 වන සියවස අග භාගයේ දී විලර්ඩ් ගිඕස් විසින් විවිධ කලාපවල , පරමාණුක ව්‍යුහය හා සම්බන්ධ තාප ගතික ගුණ ද්‍රව්‍යයේ භෞතික ගුණවලට ද සම්බන්ධකමක් ඇති බව පෙන්වා දීමයි
නවීන ද්‍රව්‍ය විද්‍යාවේ වැදගත් දේ බොහෝමයක් අභ්‍යාවකාශ තරගයේ ප්‍රතිඵලයි
අභ්‍යාවකාශ යානා සෑදීමට ගන්නා මිශ්‍ර ලෝහ , සිලිකන් හා කාබන් සංයෝග හඳුනා ගැනීම ඒ අතරට අයත් වේ
ප්ලාස්ටික්, අර්ධ සන්නායක හා ජෛව ද්‍රව්‍ය වැනි විප්ලවකාරී තාක්ෂණ නිසා ද්‍රව්‍යයමය විද්‍යාව දිගින් දිගටම ඉදිරියට ඇදේ
1960ට පෙර (සමහරක් අවස්ථාවල දී දශක කිහිපයකට පසු) බොහෝමයක් ද්‍රව්‍යය විද්‍යාව පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තු ලෝහ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු ලෙස නම් කරන ලදී
එය සිදු වූයේ 19 හා 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ වූ ලෝහ පිළිබඳ අවධානය නිසාය
එතැන් සිට ක්ෂේත්‍රය සෙරමික් , බහු අවයවක , අර්ධ සන්නායක, චුම්භක ද්‍රව්‍යය , වෛද්‍යමය අධිරෝපණ ද්‍රව්‍යය හා ජීව විද්‍යාත්මක ද්‍රව්‍යය ඇතුළුව සියලු කාණ්වල ද්‍රව්‍ය ඇතුළත් වන සේ පුළුල් වී ඇත
මුළු අණුවම ආවරණය කරන අණුක කාක්ෂික සෑදීම සඳහා පරමාණූක කාක්ෂික වාදයේදී පරමාණුක කාක්ෂිකවල රේඛීය සංයුක්තකරණය භාවිතා කරනු ලබයි
මේවා බහුල වශයෙන් බන්ධන කාක්ෂික, ප්‍රතිබන්ධනීය කාක්ෂික හා නිර්බන්ධිත කාක්ෂික ලෙස බෙදා දක්වනු ලබයි
අණුක කාක්ෂිකයක් යනු න්‍යෂ්ටි කිහිපයක් හෝ බොහෝ විට න්‍යෂ්ටි 2 ක් අඩංගු ශ්‍රෝඩිංගර් කාක්ෂිකයක් පමණි
කිසියම් කාක්ෂිකයක අඩංගු ඉලෙක්ට්‍රෝන න්‍යෂ්ටි දෙක අතර පැවතීමේ සම්භාවිතාවය අන් තැනක පැවතීමේ සම්භාවිතාවයට වඩා වැඩි නම් එම කාක්ෂික බන්ධන කාක්ෂික නම්වන අතර ඒවා මගින් න්‍යෂ්ටි එකිනෙකට බැඳ තබා ගැනීමක් සිදු කරනු ලබයි
අණුක කාක්ෂිකයේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන, න්‍යෂ්ටි දෙක අතර නොවන ස්ථානයක පැවතීමේ සම්භාවිතාවය න්‍යෂ්ටි දෙක අතර පැවතීමේ සම්භාවිතයට වඩ‍ා වැඩි නම් එය ප්‍රතිබන්ධනීය තාත්විකයන් නමින් හැඳින්වෙන අතර එය මගින් ඇත්ත වශයෙන්ම බන්ධන දුර්වල වීමක් සිදු වේ
නිර්බන්ධන කාක්ෂිකවල ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන පරම‍ාණුවේ ගැඹුරින්ම ඇති කාක්ෂිකවල පවතින අතර එක් න්‍යෂ්ටියක් සමග පමණක් බැඳී පවතී
නමුත් ඒවා පරමාණූවල න්‍යෂ්ටි අතර හා ඉන් පිටත සමාන කාල ගත කරයි
මෙම ඉලෙක්ට්‍රෝන බන්ධනයට සහභාගීවීමක් හෝ බන්ධනයෙන් ඉවත්වීමක් සිදු නොකරයි
බන්ධනයට සහභාගිවන පරමාණු කාක්ෂික වර්ගය අනුවත්  අණුක කාක්ෂික වර්ගීකරණ කරනු ලැබේ
මෙම කාක්ෂික, මූලික විද්‍යුත් චුම්භක බලයත් නිසා හටගනු ලබන ඉලෙක්ට්‍රෝන න්‍යෂ්ටි අන්තර්ක්‍රියාවල ප්‍රතිඵලයකි
රසායනික ද්‍රව්‍යය සමග ප්‍රතික්‍රියා කරනු ලබන්නේ ඒවා එකිනෙක සමග ප්‍රතික්‍රියාකිරීමේදී පහත් ශක්ති තත්වයකට පත් වන්නේ නම් පමණි
විවිධ රසායනික බන්ධන වෙන්කොට හඳුනාගනු ලබන්නේ ඒවායේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවේ හැඩය මගින් හෝ ශක්ති මට්ටම් අනුවය
අණූක කාක්ෂිකවාදය මගින් රසායනික බන්ධන පිළිබඳ විශ්වීය හා විමධ්‍යගත වූ නියමාකාර අදහස් ලබා දෙයි
උදාහරණයක් වශයෙන් අති සංයුජ අණූ සඳහා වූ අණූක කාක්ෂික වාදයේදී තවදුරටත් d- කාක්ෂිකවලට සුවිශාල වූ කාර්යභාරයක් පැවරිය යුතු නැත
ක්වොන්ටම් මූලධර්මවලට එකඟවන පරිදි, ක්වොන්ටම් කොන්දේසි මගින් ඉලෙක්ට්‍රෝනවලට නිශ්චිත නොවන විශාල න්‍යෂ්ටි සංඛ්‍යාවක බලපෑමට යටත්ව චලනය වීමට ඉඩ සලස්වන බැවින් අණුක කාක්ෂිකවාදයේ දැක්වෙන පරිදි අණූවේ ඇති ඕනෑම ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් අණුවේ ඕනෑම තැනක තිබීමේ සම්භාවිතාවයක් ඇත
අණුක කාක්ෂිකවාදයේ දැක්වෙන පරිදි අණුවක සමහර අණුක කාක්ෂිකවල අණූවේ ඇති නිශ්චිත පරමාණු දෙකක් අතරට වැඩි වශයෙන් ස්ථානගත වූ ඉලෙක්ට්‍රෝන පැවතිය හැකි අතර අනෙකුත් අණූක කාක්ෂිකවල ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන අණුව පුරා වඩාත් ඒකාකාරීව පැතිරී ඇත
සංයුජතා බන්ධනවාදයෙන් දැක්වෙන ආකාරයට වඩා අණුක කාක්ෂිකවාදයේදී, සමස්ථයක් වශයෙන් බන්ධන හා ඒවායේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වඩාත් ස්ථානගත වී ඇති අයුරු දැක්වේ
මේ නිසා වඩාත් පැතිරුණු පද්ධති විස්තර කිරීම සඳහා අණූක කාක්ෂිකවාදය වඩාත් ප්‍රයෝජනවත් ‍වේ
උදාහරණයක් වශයෙන් අණුක කාක්ෂික වාදයේදී බෙන්සීන්, කාබන් පරමාණු හයකින් සමන්විත ෂඩාස්‍රාකාර මුදුවක් ලෙස දක්වනු ලැබේ
මෙම අණූවේදී සංයුජතා බන්ධන ඉලෙක්ට්‍රෝන 30 න් 24 ක් ප්‍රධාන වශයෙන් පිහිටා ඇත්තේ පරමාණූ යුගලයක් (C – C හෝ C-H ) අතර පිහිටි σ (සිග්මා) බන්ධන කාක්ෂික 12 කය
මෙම සැකසීම  සංයුජතා කාක්ෂිකවාදයේ සැකැස්මට සමානය
කෙසේ නමුත් බෙන්සීන්වල ඉතිරි ඉලෙක්ට්‍රෝන 6 පිහිටා ඇත්තේ වලය පුරා විස්ථානගත වූ π (පයි) අණුක බන්ධන කාක්ෂික 3 ය
පරමාණු 6 න්ම සමාන දායකත්වයක් සහිත අණූක කාක්ෂිකයක දෙකක් පවතී
අනෙක් දෙක එකිනෙකට ලම්භක අක්ෂ ඔස්සේ පවතී
සංයුජතා කවචවාදය අනුව මෙම විස්ථාන ගත වූ ෆයි ඉලෙක්ට්‍රෝන 6 වලය අඩංගු තලයට ඉහළින්  හා පහළින් වූ විශාල අවකාශයක් පුරා පැතිරී පවතී
බෙන්සීන් හි ඇති සියලුම කාබන් - කාබන් බන්ධන සර්වසමය
අණුක කාක්ෂිකවාදයට අනුව මෙය  ෆයි අණූක කාක්ෂික 3 සංයුක්ත වී අතිරික්ත ඉලෙක්ට්‍රෝන 6, කාබන් පරමාණු 6 පුරා ඒකාකාරව ව්‍යාප්ත වීමේ ඍජු ප්‍රතිඵලයකි
මීතේන් වැනි අණුවල, අණූක කාක්ෂික 4 ක පවතින සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන 8 අණුවේ ඇති පරමාණු 5 පුරාම ව්‍යාප්ත වී ඇත
කෙසේ වෙතත් මෙම ආකෘතියේ තරංග ස්‍රැතය හෝ ශක්තිය වෙනස් කිරීමකින් තොරව, ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකක් සහිත සහ සංයුජ බන්ධන හතරකින් සමන්විත සාමාන්‍යය බන්ධන ආකෘතිය, ස්ථානගත කාක්ෂික හතරක් පිහිටි ඉලෙක්ට්‍රෝන අටකින් යුත් ආකෘතියක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකිය
ඉහත ‍බෙන්සීන්වලයේ වූ (සිග්මා) බන්ධන සඳහා ද සිදු කරන ලද්දේ මෙයම වන නමුත් එය ෆයි බන්ධන සඳහා යොදා ගත නොහැකිය
මෙම විස්තාපනය වූ ආකෘතිය අයනීකරණ හා වර්ණාවලි ගතිගුණ සඳහා වඩාත් හොඳින් ගැළපේ
අයනීකරණයේදී මුළු අණූවෙන්ම එක ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ඉවත් කෙරේ
එහිදී සෑදෙන අයනයේ ඇති බන්ධන තුන එකිනෙකට සමාන වේ
උත්තේජිත ඉලෙක්ට්‍රෝනය, ඉලෙක්ට්‍රෝනික උත්තේජනවලදී මෙන්ම මුළු අණූවෙන්ම ඉවත් වී ඇති එය එක් බන්ධනයකට අයත් නොවේ
දැනට නිරීක්ෂණය කර ඇති පරිදි බෙන්සීන්වල මෙන්ම බීටා කැරොටීන්, ක්ලෝරොෆිල් හා හීම් වැනි ද්‍රව්‍යයවල ද π (පයි) කාක්ෂිකවල අඩංගු ඇතැම් ඉලෙක්ට්‍රෝන අණුවේ ඇති අණූක කාක්ෂික ඔස්සේ  දීර්ඝ දුරකට විහිදී ඇති අතර එමගින් අණුව ආලෝක ශක්තිය අවශෝෂණය කරගනු ලබන්නේ වඩාත් අඩු ශක්තියකින් යුතු දෘශ්‍ය ආලෝකයෙනි
මෙය හා අණු පිළිබඳ වූ වර්ණාවලි දත්ත අණුක කාක්ෂිකවාදය භාවිතයෙන් වඩා හොඳින් පැහැදිලි කළ හැකිය
උදාහරණයක් වශයෙන් මිනිරන් හි පවතින තලීය දිශාව ඔස්සේ විහිදුණු ෂඩාස්‍රාකාර පරමාණු තලයක්හි වූ අධික විද්‍යුත් සන්නායකතාවය අණුකකාක්ෂිකවාදයෙන් පැහැදිලි කිරීම දැක්විය හැකිය
අණුක කාක්ෂිකවාදයේදී සැළකෙන පරිදි “ සම්ප්‍රයුක්තාවය ” (සංයුජතා බන්ධන , බන්ධන අවස්ථාවන්හි මිශ්‍රවීම) සමමිතියේ ස්වභාවයේ ප්‍රතිඵලයකි
උදාහරණයක් වශයෙන් මිනිරන්හි විද්‍යූත් සන්නායකතාවය පැහැදිලි කිරීමට සංයුජතා බන්ධනවාදයේ අඩංගු Sp2 මුහුම්කරණය සහ සම්ප්‍රයුක්තතාවය යොදා ගැනීම අනවශ්‍ය වේ
ඒ වෙනුවට මිනිරන්වල පරමාණූක තල අතර ඇති සමහර ඉලෙක්ට්‍රෝන අවිනිශ්චිත දුරවලට සම්පූර්ණයෙන්ම ස්ථානගත වී ඇති අතර මුළු කාබන් පරමාණු තලයම ආවරණය කරන විශාල අණුක කාක්ෂිකවල පිහිටයි
මේ අතර මෙම ඉලෙක්ට්‍රෝන අතරින් සමහරකට චලනය විය හැකි අතර ගලය ඔස්සේ ලෝහවල පවතින ආකාරයට පවතිමින් විද්‍යූතය සන්නයනය කරයි
ආශ්‍රිත 
Molecular_orbital_theory Overview

References 
http
org/wiki/Molecular_orbital_theory#Overview
අතීතයේ සංයෝග හා මූල ද්‍රව්‍ය ලෙස රසායනික ද්‍රව්‍ය හරි ආකාරව බෙදා නොතිබුණත් අංශුවල පරමාණුකවාදයට පෙර මූලද්‍රව්‍ය නාමකරණය සිදුවිය
එය ඉගනීමෙන් පසුව බොහෝ රටවල් මූලද්‍රව්‍ය සදහා පවත්නා නම්  භාවිතා කරන ලදී
(උදා - ගෝල්ඩ් , ම’කරි , අයන්) නමුත් පහසුව , භාෂාමය නිරවද්‍යතාව හා ජාතිවාදය නිසා සමහර මූලද්‍රව්‍යවල නම් සදහා විවිධ  ජාතීන් වෙනස් නම් භාවිතා කරන ලදී
උදාහරණයක් ලෙස ජර්මනිය හයිඩ්‍රජන් සදහා Wesserstoff ලෙස ද ඔක්සිජන් සදහා Sauerstoff ලෙස ද භාවිතා කරන අතර ඉංග්‍රීසීන් හා සමහර රෝම ජාතික භාෂාවෙන් සෝඩියම් සදහා ‘නේට්‍රියම්’ද පොටෑසියම් සදහා ‘හේලියම්’ ද ප්‍රංශය , ග්‍රීකය හා පෝලන්ත ජාතකයන් නයිට්‍රජන් සදහා ‘ඇසෝට්’ ලෙස ද භාවිතා කරයි
නමුත් අන්තර්ජාතික පහසුව සදහා ආදී රසායනික ද්‍රව්‍ය සදහාත් අළුතින් සොයාගන්නා ලද රසායනික ද්‍රව්‍ය සදහාත් වන අන්තර්ජාතික ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් වූ නිල නාමකරණයක් වූ  ‘ශුද්ධ හා ව්‍යවහාරික රසායන විද්‍යාව සදහා වූ අන්තර්ජාතික සංගමයෙහි  (IUPAC)’ නාමකරණය භාවිතා වේ
මෙම සංවිධානය විසින් එක්සත් ජනපද‍යේ ‘ඇලුමිනියම්’ හා ‘සීසියම්’ ලෙස භාවිතා වන නම් සදහා ‘Aluminium’ හා ‘Cesium ‍’ ලෙස භාවිතා වන නම් සඳහා “ඇලුමිනියම්” හා “සෙ(යි)සියම්” ලෙස ද එක්සත් ජනපදයේ ‘සල්පර්’ ලෙස හදුන්වන ‘සල්ෆර්’ ලෙසට අප නියම කරන ලදී
කෙසේ නමුත් තොග වශයෙන් විවිධ රටවල් රසායනික ද්‍රව්‍ය විකිණීමේදී භාවිතා වන්නේ එම රටවල නාමයන්ය
ලතින්  අකාරාදිය අනුව නම් නොකරන රසායනික නාමකරණයන් IUPAC නාමකරණයට අනුව කැපිටල් අකුරු නොවිය යුතුය
californium හෝ einsteinium මූලද්‍රව්‍ය වැනි නාම පදයකින් සාදන මූල ද්‍රව්‍යයක නම වුවත් මෙම නීතියට යටත්ය
සමස්ථානික ද , carnon –12 හෝ uranium 235 ලෙස ලියුවහොත් එයද කැපිටල් නොවිය යුතුය
විසිවන සියවසේ දෙවනි අර්ධයේදී භෞතික විද්‍යාගාරවල සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයෙන් පැවතීමට නොහැකි වන පරිදි ඉතා අඩු අර්ධ ජීව කාලයක් සහිත රසායනික මූලද්‍රව්‍ය න්‍යෂ්ටි නිපදවීමට හැකි විය
ගවේශකයා විසින්ම තෝරාගන්නා ලද IUPAC නාමයක් මේවාට ලබා දෙන ලදී
සමහර විටදී යම් පිරිසක් විසින් සොයා ගන්නා ලද මූලද්‍රව්‍යයක් සදහා මෙම ක්‍රමය මතභේදාත්මක විය හැක
මෙවැනි ගැටළුවක් නිසා පරමාණුක අංකය 104 හා ඊට වැඩි සමහර පරමාණු නාමකරණයේදී සැළකිය යුතු කාලයක් ප්‍රමාද විය
(මූල ද්‍රව්‍ය නාමකරණ මත භේදය පරිශීලනය කරන්න)

දහ නව වන සියවස අග භාගයේදී යම් ජාතිවාදී නාමකරණයක් නිසා මෙවැනි මතභේදකාරී තත්වයක් හටගන්නා ලදී
උදාහරණයක්  ලෙස lutetium නම් කරන ලද්දේ ප්‍රංශයේ පැරීසිය මූලාශ්‍ර කරගෙනය
ජර්මනිය , ප්‍රංශයට නාමකරණ අයිතීන් අතහැර දැමීමට අකමැති විය
ජර්මනිය එයට cassiopeium ලෙසද බොහෝ විට නම් කරන ලදී
බ්‍රිතාන්‍යය niobium හි සැබෑ නම ‘‍නව ලෝකය’ යන මූලාශ්‍රය ඇති columbium  බව සොයා ගන්නා ලදී
මෙය  ඇමරිකානු ප්‍රකාශන මගින් ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතිකරණයන්ට පෙර ප්‍රචාරණය කරන ලදී
org/wiki/Chemical_element#Nomenclature
ජීව විද්‍යාව
“පිළිතුරු දීමට නොහැකි ප්‍රශ්න” යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ බුදුන් වහන්සේ උත්තර දීම ප්‍රතික්ෂේප කළ පොදු ප්‍රශ්න 14 කි
එම ප්‍රශ්න දාහතර
ලෝකය හා සම්බන්ධ ප්‍රශ්න/ලෝකයේ පැවැත්ම ගැන
ලෝකය නිත්‍යයද
එසේ නොම වේද
ඒ දෙයාකාරයමද
ඒ දෙයාකාරයෙන්ම නොවේද
ලෝකය හා සම්බන්ධ ප්‍රශ්න
-  විශ්වය තුළ ලෝකයේ පැවැත්ම  

භවයෙන් එහා පවතින්නේ කුමක්ද යන ප්‍රශ්න 

පුද්ගල අත්දැකීම් සම්බන්ධ ප්‍රශ්න

ප්‍රශ්න වලට බුදුන් වහන්සේගේ පිළිතුරු

මෙම ප්‍රශ්න දාහතර පිළිබඳ විමසූ විට බුදුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්දව සිටියහ
බුදුන් වහන්සේ මෙම ප්‍රශ්න අවුල් වශයෙන් ද ඒවා තවත් අවුල් වලට එක් විය යුතු නැතැයිද ප්‍රකාශ කළහ
උන්වහන්සේ එසේ ප්‍රකාශ කළේ සියලු මතවාදයන් සහ  බැඳීම්  වලින් නිදහස්ව විමුක්තිය ලබා සිටි හෙයිනි
පටලැවීම

මෙම ප්‍රශ්න දාහතර ලෝකයේ පවතින ප්‍රධාන ආකල්ප දෙකක් අදහස් කරයි
මහා කාශ්යප තෙරුන් සමග බුදුන් වහන්සේ පැවැත්ම සහ නොපැවැත්ම යන මෙම ආකල්ප දෙක ගැන සාකච්ඡා කර ඇත
ඒ පරිද්දෙන් සිතීමට මනුෂ්යයන් පුරුදු වී සිටින බවත් මෙම අාකල්ප ගැන සිත සිතා ඒවායේ ඇලි ගැලී පැටලී සිටින තාක් කල් ඔවුනට විමුක්තිය නොලැබෙන බව බුදුහු දේශනා කළහ
ලෝකය නිත්යයි, සදා කල් පවතී, තථාගතයන් මරණින් පසු පවතින්නේය, ශරීරයෙන් වෙන්ව ආත්මය පවතින්නේය යනාදි අදහස් වලින් කියැවෙන්නේ පැවතීම පිළිබඳ දර්ශනයයි
ලෝකය අනිත්යයි, සදාකල් නොපවති, තථාගතයන් මරණින් පසු නැත, ආත්මය ශරීරය සමග එකට පවතින්නේය යන සංකල්ප වලින් කියැවෙන්නේ නොපැවතීම පිළිබඳ දැක්මයි
මෙම දර්ශනයන් දෙකම බුදුන් වහන්සේගේ කාලයේ සිටි අනෙකුත් ශාස්තෲ වරුන් විසින් දේශනා කර ඇත
පැවතීම පිළිබඳ දර්ශනය සාමාන්ය වශයෙන් බ්රාහ්මණයන්ගේ දර්ශනයයි
නොපැවතීම පිළිබඳ දර්ශනය සාමාන්ය භෞතික වාදීන්ගේ සහ ලෞකික සුඛ විහරනවාදින්ගේ දර්ශනයයි
(භවයේ) පැවැත්ම සහ නොපැවතීම පිළිබඳ මතවාදයන් බැහැර කළ බුදුන් වහන්සේට වෙනත් කරුණු දෙකක් පිළිබඳ සිතන්නට තිබුනේය
ඒවා නම් මෙම මත වාදයන් දෙකේ යහපත් ප්‍රථිපල සහ නියත පැවැත්මේ සහ නොපැවතීමේ මතවාදයන් පවතින දේවල් සමග අනුරුප නොවේය යන කරුණුයි
ශාස්වත දෘෂ්ඨිකයින් ආත්මය යන්න දුටුවේ එය ස්ථිර හා නොවෙනස්ව පවතින දෙයක් ලෙසිනි
ශරීරය මිය ගිය විට මෙම ආත්මය ඒ සමග මිය නොයයි
මක්නිසාද ආත්මය ස්වභාවයෙන්ම නොවෙනස්ව පවතින්නකි
ඒසේ නම් එය ශරීරය කරන දේවල් වලට බල නොපාන්නේය
ශරීරය කරන යම් කාර්යයක් ආත්මයට බලපාන්නේ නැත
මෙම තත්වය සදාචාරයේ කාර්යභාරය හා  පරස්පර විරෝධි වේ
මක්නිසාද, ආත්මය සදාකාලික නම් හෝ නොනැසී පවතින්නේ නම් යහපත් කටයුතු කිරීම හෝ අයහපත් ලෙස කටයුතු කිරීම එයට බලපාන්නේ නැත
ඒ සමානවම ආත්මය හා ශරීරය එකක් නම් ශරීරය මිය යන විට ආත්මයද මිය යයි
එසේ නම් ශරීරය කරන දේ සමග ආත්මය වග කීමක්ද නැත
ඔබ මරණය සමග (භවයේ) පැවැත්ම අවසානයයි සිතන්නේනම් කරන කටයුතු වලට බාධා ඇති නොවේ
එහෙත් හේතු ඵල වාදය අනුව කිසියම් දෙයක් පවතින වාතාවරණය නියත පැවැත්ම හෝ නොපැවතීමේ සංකල්පයක් ඇති විය නොහැක
උත්තර දිය නොහැකි ප්‍රශ්න දාහතරෙන් මතු වන තවත් උදාහරණයකින්, පවතින සෑබෑ තත්වය සමග මතවාදයක් අනුරූප නොවන බවද පෙන්වා දෙයි
උදාහරණයක් ලෙස ලෝකය දෙස බලන්න
බුද්ධාගමේ ඉගැන්වීම් වලට අනුව ලෝකයේ පැවැත්ම අස්ථිරය
ලෝකය රඳා පවතින්නේ මෝහය තෘෂ්ණාව සහ ආශාව මතයි
මේවා ඇති කල්හි ලෝකය පවතී
ඒවා නැති වූ විට ලෝකයේ පැවැත්ම නතර වේ
එබැවින් ලෝකයේ පැවැත්ම ස්ථිරද නැත්ද යන ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දීමට නොහැක
භෞතික රසායන විද්‍යාව යනු මහේක්ෂීය,  අන්වීක්ෂීය  , පරමාණුක , අණු පරමාණුක සහ අංශුමය රසායනික ක්‍රියාවලියක කොටස් හැදෑරීමට භෞතික විද්‍යාවේ යොදා ගැනීම යි
මේ සඳහා භාව්තික විද්‍යාවෙහි එන තාප ගති විද්‍යාවේ , කොන්ටම් රසායනික විද්‍යවේ,  ස්ථිතිමය ක්‍රියාවලියේ සහ චාලක විද්‍යාවේ මූලිකාංග සහ යෙදවීම් උපයෝගී කරගනියි
එය බොහෝ විට පෙන්නුම් කරන්නේ රසායන විද්‍යාවේ ඉතා පුළුල් ක්ෂේත්‍රයක් ලෙසය
එහදී බොහෝ උප මූලිකාංග යොදාගනී
කොන්ටම් ක්‍රියාවලිය  භෞතික රසායන විද්‍යාවේ යොදාගනු ලබන්නේ පරමාණුක සහ විශේෂ අංශුමය රසායනික අන්තර්ක්‍රියා හෝ පර්යේෂණ සඳහා ය
භෞතික රසායනික විද්‍යාව බොහෝ විට  බහු අණුක විද්‍යාවක් ලෙස ද හඳුන්වනු ලබයි
එසේ හඳුන්වනු ලබන්නේ භෞතික රසායනික විද්‍යාව සකස් වී ඇති බොහෝ ප්‍රධාන මූලිකාංග පදනම් වී ඇත්තේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම බහු අණුක සංකල්ප මතයි
උදාහරණ ලෙස රසායනික සමතුලිතතාව, කලිල සංකල්පය දැක්විය හැක
භෞතික විද්‍යාව ප්‍රතිකාර කිරීමට උත්සාහ දරණු ලබන සම්බන්ධතාවයෙහි අඩංගු වන  ප්‍රතිඵල නම් 

	යම් යම් ද්‍රව්‍යවල භෞතික තත්ව මත  අන්තර් අණුක බලපෑම් (සුවිකාර්යතාවය , ආතන්‍ය ප්‍රබලතාවය, ද්‍රව්‍යවල මතුපිට පීඩනය)
	ප්‍රතික්‍රියක ප්‍රමාණය මත චාලක විද්‍යාවේ ප්‍රතික්‍රියාව
	යම් යම් ද්‍රව්‍යයවල විද්‍යුත් ක්‍රියාවලිය මත අයන හඳුනාගැනීම

ඉතිහාසය

භෞතික විද්‍යාව නැමැති යෙදුම ප්‍රථමයෙන් හඳුන්වාදුන්නේ යයි පිළිගැනෙ‍න්නේ මිකෙල් ලොමොනොසෝ නැමැති පුද්ගලයාගේ ‘භෞතික රසායනවාදය පිළිබඳ සත්‍යතාවය’(A Courses in true Physical Chemistry)  නැමති පිටර්ස්බර්ග් සරසවියේ ළමුන් ඉදිරිපිට පැවැත් වූ දේශනයේ දී බවයි.  

‍නුතන භෞතික විද්‍යාවට පදනම දැමුවේ යයි විශ්වාස කරන්නේ 1876 දී ජෝසියා විලට් ගිප්ස් නැමැත්‍තා ඔහුගේ ලිපිය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසුවයි.  එය ලියැවුයේ විෂමජාතීය මුලිකාංගවල තුලිතතාවය පිළිබඳවයි.  එහි භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ බොහෝ කරුණු අඩංගු වේ
ඒවා නම් රසායනික විභවතාවය, ගිබ්ස්ගේ ශක්තිය  , ගිබ්ස්ගේ කලාප නියමය  යන කරුණුය
එමෙන්ම   බහු අණුක ක්‍රියාවලීන් සඳහා  ද හයිකේ කැමරලින් ඕන්ස්  (Heike Kamerlingh Onnes)  වැනි ක්‍රියාවලීන් සඳහා ද නාමකරණය සඳහා මෙය උපකාරී විය
රසායනික භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රකාශයට පත් කළ ප්‍රථම විද්‍යාත්මක සඟරාව  Zeitchrift für physikalische Chemie නම් ජර්මානු සඟරාවයි.මෙය ප්‍රකාශයට පත් කරන කද්දේ 1887 විලෙම් ඔස්ක්වෝල්ඩ් සහ ජැකොබොස් හෙන්රිකස් නැමති පුද්ගලයින් දෙදෙනෙක් විසිනි
19 වන ශත වර්ෂයේ අග භාගය සහ 20 වන ශත වර්ෂය සළකන විට මෙම කාර්යභාරයන් ඉතාමත් වැදගත් වු අතර 1901 - 1909 පමණ කාලයෙදී රසායන විද්‍යාව සඳහා වු නොබෙල් ත්‍යාගයෙන්ද පිදුම් ලැබීය
රසායන විද්‍යාවට අදාල වු පර්යේෂණ ක්‍රමවේදයන් තාක්ෂණයේ දියුණුවන් සමග වඩාත් සාර්ථක ලෙස දියුණුවට පත් විය
වර්ණාවලීක්ශවේදයේ විවිධ වු ක්‍රමයන් භවිතයට එක් වු අතර අධෝරක්ත වර්ණාවලීක්ශවේදය , ක්ෂුද්‍ර තරංග වර්ණාවලීක්ශවේදය ආදිය ඉන් ප්‍රධාන තැනක් ගනී
භෞතික රසායන විද්‍යාවේ වැඩි දුර සංවර්ධනයත් න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාවේ දියුණුවත් සමග සිදු විය
විශේෂයෙන් දෙවන ලෝක යුධ සමය ආශ්‍රිතව දියුණු වු සංස්ථානික විඛණ්ඩනය , අභ්‍යවකාශ රසායන විද්‍යාවේ නුතන සොයාගැනීම්, ගණනය කරන ක්‍රමවෙදයන්ගේ සිදුවු නුතන සොයාගැනීම් නුතන භෞතික රසායන විද්‍යාවේ ඉදිරි ගමනට විශාල ලෙස පාදක වී ඇත
ආශ්‍රිත 
 රසායන විද්‍යාව

රසායන විද්‍යාවේ ඉතිහාසය
භෞතික විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව
සැවැත් නුවර ධනවත් සිටුවරයෙකුගේ භාර්යාව වු කිසාගෝතමීගේ පුවත බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සුප්‍රකට කථා පුවතකි
තමාගේ එකම දරුවා අහිමි වීමෙන් පසුව කිසා ගෝතමී බලාපොරොත්තු සුන්වු තත්ත්වයකට පත්වු අතර අන් අයගේ උදවු ඉල්ලා සිටියාය
ඇගේ වේදනාව ඉතා දරුණු වු බැවින් ඇය සිහිමද තත්වයකට පත්විය
යමෙක් ඇයට බුදුන් මුන ගැසෙන ලෙස දන්වා සිටියේය
බුදුරදුන් ඇයට පැවසුවේ කිසිවෙකු නොමැරුණු නිවසකින් අබ ඇට මිටක් රැගෙන එන ලෙසය
ඇගේ බලාපොරොත්තු සුන් කරමින් කිසිවෙකු නොමැරුණු ගෙදරක් සොයාගත නොහැකි විය
එමගින් ඇයට මරණයෙන් ගැලවීමක් නොමැති බව වැටහිණි
ඇය යලිත් බුදුරදුන් වෙතට පැමිණියේය
බුදුරදුන් ඇයව සන්සුන් කොට සත්‍ය අවබෝධ කර වන ලදී
ඇය ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත්ව අරහත් භාවයේ පළමු අධියරට පත්විය
අවසානයෙද් ඇය අරහත් තත්ත්වයට පත් වෙයි
පහත ධම්ම පද ගාථාව ඇගේ චරිතය හා සම්බන්ධ වෙයි
යො ච වස්සතං ඡීව
අපස්සං අමතං පදං
ඒකාහන් ඡීවිතං සෙයස
පස්සෙතා අචං  පදං

යමෙක් වසර 100 යක් වුවත් 
මරණයේ අර්ථය වටහා නොගනිමින් ජීවත් වුව ද 
වඩාත් අර්ථ වත් වන්නේ 
මරණයේ අර්ථය වටහා ගනිමින් ජීවත් වන එක් දිනයයි
ගෝතමී සුත්‍රයේදී කිසා ගෝතමී භික්ෂුණිය පවසන පරිදි 

අතීතයේදී මාගේ පුතුගේ මරණය අත්විදින්නට සිදුවිණ
එය මිනිසුන් පිළිබද සේවීමේ අවසානය විය මම පසු තැවිලි නොවෙමි
නොවැළපෙමි
සියල්ල විනාශ වී ඇත
මම විමුක්ති ලබා සිටිමු
අවිද්‍යාවේ අන්දකාරය පහව ගොස් ඇත
මාර සේනාව පරාජය කළේය
බැඳීම් වලින් තොරව මම වැජඹෙමි
මෙම කථාන්තරය ජීවත් වන්නන් අතලොස්සකි
මළමිනිසුන් බහුතරයකි යන්න ආප්ත පදයක හේතු විය
මෙය ෆ්රන්කොයිස - ‍ෆාන්සයිස් මේරි රවුල් විසින් පිහිටුවන ලදී
රවුල් නියමය
පරිපූර්ණ ද්‍රාවණයක වාෂ්ප පීඩනය ද්‍රාවණයේ ඇති රසායන ද්‍රව්‍යවල වාෂ්ප පීඩනය හා ‍මවුල භාගය මත රදා පවතී
ද්‍රාවණය රසායන සමතුලිතතාවය පත් වූ පසු සම්පූර්ණ ද්‍රාවණයම වාෂ්ප පීඩනය

ද්‍රාවණයේ ඇති එක් එක් සංඝටකයේ වාෂ්ප පීඩනය

එහිදී (Pi) සංශුද්ධ යනු සංශුද්ධ සංඝටකයේ වාෂ්ප පීඩනය වන අතර 
x1 යනු ද්‍රාවණයේ ඇති එම සංඝටකයේ මවුල භාගය වේ
එමනිසා ද්‍රාවණයේ ඇති සංඝටක ප්‍රමාණය වැඩිවත්ම ඒ ඒ සංඝටකවල වාෂ්ප පීඩනයන් අඩුවේ
එනම් මූලද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය වැඩිවත්ම මවුල භාගය අඩුවන බැවිනි
සංශුද්ධ වාෂ්ප පීඩනය ශුන්‍ය වන සංශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක් (එය වාෂ්ප වීමක් නොවේ) ද්‍රාවකයක දියකළ විට ලැබෙන වාෂ්ප පීඩනයේ අගය සංශුද්ධ ද්‍රාවකයේ වාෂ්ප පීඩනයට වඩා අඩු අගයක් ගනී
‍

මෙම නියමය නියමාකාරයෙන්ම සත්‍ය වන්නේ මිශ්‍ර කරන්නේ ද්‍රවයන් දෙකක් නම් එම ද්‍රව දෙක අතර සෑදෙන අන්තර් බන්ධනය ඒ ඒ ද්‍රව අණු තම ද්‍රව අණු හා ඇති කරනා බන්ධනයට සමාන වූ විටය
මෙය පරිපූර්ණ ද්‍රාවණයක් ලෙස හැදින්වේ
එමනිසා ද්‍රාවණයක දී ලැබෙන නියම වාෂ්ප පීඩන අගයන් එහි ඇති ද්‍රව දෙකෙහි ඇති අණු අතර සෑදෙන බන්ධනවල ප්‍රභලතාවය පෙන්නුම් කරයි
මෙහිදී ගණනය කරගන්නා ලද වාෂ්ප පීඩන අගයට වඩා මැනගන්නා වාෂ්ප පීඩන අගයන් අඩුවේ නම් , බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා අණු ප්‍රමාණයක් ද්‍රාවණය අතහැර ගොස් ඇත
මෙසේ වීමට හේතු වන්නේ ද්‍රව දෙක අතර වූ බන්ධන ශක්තිය එක් එක් ද්‍රවය තුළ වූ අණු අතර බන්ධන ශක්තියට වඩා විශාල වීමයි
එමනිසා අණු කිහිපයකට ද්‍රාවණයෙන් ඉවත් වී යාමට අවශ්‍ය ශක්තිය ලැබේ
නමුත් වාෂ්ප පීඩනය අපේක්ෂිත අගයට වඩා විශාල අගයක් ලැබුණි නම් එයට හේතුව වන්නේ ඉතා විශාල අණු ප්‍රමාණයක් ද්‍රාවණයෙන් ඉවත් වීමයි
එනම් ද්‍රව දෙකෙහි අණු අතර ඇතිවන බන්ධනට වඩා ඒ ඒ ද්‍රවය තුළ ඇති අණු අතර බන්ධනය විශාල වීමයි
ද්‍රාවණයේ වාෂ්ප පීඩනය හා සංයුතියෙහි සමතුලිතතාවය තුළින් තාපගති විද්‍යාවේ යෙදීම් පිළිබදව වැදගත් තොරතුරු හෙලි කරයි
රවුල් නියමය මගින් ද්‍රාවණයේ අඩංගු සංඝටකවල වාෂ්ප පීඩනය සොයාගත හැක
මෙම නියමය යෙදීමට පරිපූර්ණ හැසිරීම උපකල්පනය කළ යුතු වේ
එය තුලින් පරිපූර්ණ වායුවක හැසිරීම පිළිබදව තරමක වැටහීමක් ලැබේ
පරිපූර්ණ වායු නියමය සීමා කිරීම් පැනවීමේ නියමයක් ලෙස ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ
එහිදී අණු අණු අතර ඇති අභ්‍යන්තර බල හා අණුවල ප්‍රමාණය ශුන්‍ය කරා ළගා වේ
එමනිසා වායුවේ හැසිරීම පරිපූර්ණ වායුවක හැසිරීමට ළගාවේ
රවුල් නියමය සංඝටකවල භෞතික හැසිරීම් හදුනාගැනීමේ උපකල්පනයකට සමාන වේ
වඩාත් සමාන සංඝටකයන් වන්නේ ඒවායේ හැසිරීම රවුල්ගේ නියමය විස්තර කරන අයුරින් වන හැසිරීමයි
උදාහරණයක් වශයෙන් සංඝටක දෙකක් වෙනස් වන්නේ එහි ඇති සමස්ථානික වශයෙන් නම් ඒ ඒ සංඝටකවල වාෂ්ප පීඩනයන් සංශුද්ධ සංඝටකයේ වාෂ්ප පීඩනයට සමාන වීමයි
මෙය රවුල් නියමය වේ
උදාහරණයක් වශයෙන් ද්‍රාවණ දෙකක් සැලකූවිට , ඒවා A හා B ලෙස නම් කරමු
වෙනත් වායුන් නොමැති විට ඉහත කී ද්‍රාවණ දෙකේ වාෂ්ප පීඩනය Pසම්පූර්ණ හා ඒ ඒ ද්‍රාවණවල සංතෘප්ත වාෂ්ප පීඩනයන් PA  හා PB  නම් එවිට වාෂ්ප පීඩනය සදහා ප්‍රකාශය,

Pසම්පූර්ණ  = PAසංශුද්ධ xA  + PBසංශුද්ධ xB

රවුල්ගේ නියමය (රවු‍ල්ගේ සමීකරණය) ව්‍යුත්පන්න කිරීම
අපි පරිපූර්ණ ද්‍රාවණ‍යක් සංඝටක i ප්‍රමාණයක රසායනික විභවතාවයක් (chemical potential) සහිත ද්‍රාවණයක් ලෙස අර්ථ දැක්වූවා
එම i සංඝටක ප්‍රමාණය යනු සංශුද්ධ 2 හි රසායනික විභවතාවය වේ
(chemical potential)

පද්ධතිය සමතුලිතතාවයේ පවතී නම් i සංඝටකයේ රසායනික විභවතාවය (potential) ද්‍රවීය ද්‍රාවණයේ හා ඊට ඉහළින් ඇති වාෂ්පයේ ද සමාන විය යුතුය
එය, ද්‍රාවණ‍ය පරිපූර්ණ යැයි උපකල්පනය කිරීමෙන් හා ඉහත දී ඇති රසායනික විභවතාවයෙහි සූත්‍රය අනුව 

මෙහි fi යනු වාෂ්පයේ අස්ථිර ස්වභාවයයි
එමනිසා එයට සමාන සංශුද්ධ  i වාෂ්පයට ද සමාන වේ
එබැවින් මෙහි * මගින් දැක්වෙනුයේ සංශුද්ධ සංඝටකයයි
ඉහත දී ඇති සමාන කිරීම දෙකම එක් කළ විට එය නැවත සකස් කළ විට වාෂ්පයේ අස්ථිරතාවය වෙනුවට ද්‍රාවණය පරිපූර්ණ නම් එහි වාෂ්ප පීඩනය ආදේශ කළ හැක
එවිට, මෙය රවුල් නියමය වේ
පරිපූර්ණ මිශ්‍ර කිරීම

පරිපූර්ණ ද්‍රාවණ පමණක් රවුල්ගේ නියමය පිලිපදින අතර නමුත් අනිවාර්යෙන්මතක තබාගත යුතු කරුණක් වන්නේ පරිපූර්ණ ද්‍රාවණයන් නොපවතින බවයි. තවද අපගේ කනස්සල්ලට හේතුවන්නේ වාෂ්ප ද පරිපූර්ණ  වශයෙන් ගැනීමට නොහැකිවීමයි
වාෂ්ප පීඩනය කුඩා අගයක් ගනී නම්  වාෂ්පයේ ඇති අණු අතර ඇති  අභ්‍යන්තර බලයන් ඉතා කුඩාවේ
තවද ද්‍රවයේ අණුවල ඇති අභ්‍යන්තර බල ඉතා විශාල අගයක් ගනී
ද්‍රාවණ‍යක් පරිපූර්ණ  කිරීමට අප කළ යුතු උපකල්පනයක් වන්නේ A අණුවට යාබදව තවත් A අණුවක් හෝ B අණුවක් පැවතිය ද ඒවාට එතරම් බලපෑමක් නොවන බවයි. මිශ්‍රණය රසායනයක ද්‍රව්‍යයත් එකිනෙක හදුනාගත හැකි නිසා ඉහත කරුණ ආසන්න වශයෙන් සත්‍ය යැයි ගත හැක
ගිබ්ස්ගේ මිශ්‍ර කිරීමේ නිදහස ශක්ති හුවමාරුව පිළිබදව සලකා බැලීමේදී මෙය සැමවිටම ඍණාත්මක වේ
එනම් මිශ්‍ර කිරීම ස්වයංසිද්ධ නොවේ
කෙසේ හෝ මෙම T සාධකය මිශ්‍ර කිරීමේ එන්ට්‍රොපියට සමාන වේ
මෙහිදී ද්‍රව දෙක මිශ්‍ර කිරීමේදී කිසිදු ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදු නොවිය යුතු අතර ඒවා අතර ප්‍රතික්‍රියාවල එන්තැල්පිය (ΔHmix)  ΔHකලවම් කිරීම ශුන්‍ය විය යුතුයි
මෙය ගිබ්ස් - ඩුහෙම් සමීකරණය මගින් පෙන්විය හැක
මෙහිදී රවුල්ගේ නියමයේ x අගය 0 ත් 1 අතර පරාසයේ පවත්වාගෙන යයි නම් අනෙක් ද්විතීක ද්‍රාවණයද එසේම විය යුතුව x අගය පවත්වා ගත යුතු වේ
අපගමනය පරිපූර්ණතාවයෙන් ඉතා විශාල වෙනසක් නොපෙන්වයි නම් රවුල් නියමය ද්‍රාවණයක ‍මවුල භාගය (x) 0 – 1 දක්වා විචලනය වීමේදී ඉතා පටු කොටසකට සත්‍ය වේ
ද්‍රාව්‍යය විසින් රේඛීයව සීමා කිරීමේ නියමය වෙනත් අර්බුදයක් සහිතව පිළිපදින අතරම මෙම නියමය හෙන්රිගේ නියමය වශයෙන් හදුන්වයි.

මෙම රේඛීය සීමා කිරීමේ තත්වය පරීක්ෂණාත්මකව තහවුරු කර ඇති අතර එය විවිධ වූ විශාල අවස්ථා ගණනාවකදී මතුවන කරුණකි
පරිපූර්ණ නොවන මිශ්‍ර කිරීම
රවුල්ගේ නියමය පරිපූර්ණ නොවන මිශ්‍රණයකට යෙදිය හැකි වන්නේ විවිධ වූ ද්‍රව්‍යවල අණු අතර අභ්‍යන්තර ක්‍රියාකාරී වූ බල ගණනය කිරීමෙන් පසුවයි. එසේ යෙදීම තවත් සාධක දෙකක් මත රදා පවතී
ඉන් පළමු සාධකය නම් පරිපූර්ණ නොවන වායුවේ නිවැරදි කිරීම නැති නම් පරිපූර්ණ වායු නියමයෙන් වන අපගමනය
මෙය අස්ථිර සංගුණකය නම් වේ
(fugacity coefficient (φ) දෙවැනි කරුණ නම් සක්‍රීයතා සංගුණකයයි
(γ) මෙය ද්‍රවය තුළ පවතින අණු අතර ඇති බලවල නිවැරදි කිරීම වේ
ඉහත කරුණු ඇසුරින් නවීකරණය කරන ලද රවුල් නියමය පහත පරිදි ලිවිය හැක
සැබෑ ද්‍රාවණ

බොහෝ ද්‍රාවණ යුගල සැලකීමේ දී ඒ යුගලවල බොහෝ විට එකිනෙක ආකර්ෂණයන් පවතී
එම අණු අණු අතර ඇති ආකර්ශණ බලයන් නොමැති ද්‍රාවණ මිශ්‍රණයක් පරිපූර්ණ ද්‍රාවණයක් වන අතර ඒවාට රවුල් නියමය යෙදිය හැකි වේ
ඍණ අපගමනය
A හා B යන ද්‍රාවණ දෙකෙහි A හා B අණු අතර ඇතිවන අභ්‍යන්තර බල A – A අතර බල හා 
B – B අතර බලවලට වඩා විශාල වූ විට ද්‍රාවණයේ වාෂ්ප පීඩනය රවුල් නියමයෙන් ලද අගයට වඩා පහත් අගයක් ගනී
මෙය ඍණ අපගමනයක් ලෙස හදුන්වයි. තවද ද්‍රාවණ දෙක තුළ ඇති වෙනස අංශූන් අතර හයිඩ්‍රජන් බන්ධන සෑදුන විටද මෙම තත්වය ඇති වේ
උදාහරණ වශයෙන් ක්ලෝරෆෝම් හා ඇසිටෝන් අතර හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ඇති වේ
ධන අපගමන 
අණු අතර ඇතිවන සංසක්ත බලයන් ආසක්ත බලයන්ට වඩා විශාල වූ විට ධ්‍රැවීයතාවය නිසා හෝ අභ්‍යන්තර පීඩනය නිසා සංඝටක දෙකෙම අණුවලට පහසුවෙන් ගැලවී යා හැකි තත්වයක් ඇතිවේ
එහිදී රවුල් නියමයෙන් ගණනය කළ ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි වාෂ්ප පීඩනයක් ලැබේ
එය ධන අපගමනය වේ
අපගමනය ඉතා වැඩි අගයක් නම් වාෂ්ප පීඩන චක්‍රය උපරිමයක් පෙන්වනු ඇත
උදාහරණයක් වශයෙන් බෙන්සීන් හා එතිල් මධ්‍යසාරය කාබන් ඩයි සල්ෆයිඩ් හා ඇසිටෝන් , ක්ලෝරෆෝම් හා එතනෝල්
නියමයන්
98% සාන්ද්‍රණය සහිත සල්ෆියුරික් අම්ල බිදු මගින් විදු කඩදාසියක් ක්ෂණයෙන් දියවී යයි

සල්ෆියුරික් අම්ලයේ විඛාදක , ක්‍රියාවලිය එය ජලයත් සමග දක්වන අධික තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාව හේතුවෙන් වේගවත් වේ
සල්ෆියුරික් අම්ල නිසා සිදුවන පිලිස්සීම් අනෙකුත් ප්‍රබල අම්ල (උදා
හයිඩ්‍රක්ලෝරික් අම්ලය) මගින් සිදුවන පිලිස්සීම්වලට වඩා ප්‍රබලය
කෙසේද යත් පිලිස්සීම්වලට අමතරව ජලය සමග දක්වන අධික තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාව නිසා ජනිතවන තාපයෙන් ශරීර පටකවලට හානි පැමිණේ
සාන්ද්‍රණයෙන් ඉහළ සල්ෆියුරික් අම්ලය පිළියෙල කිරීම ඉතා අනතුරු සහිත වේ
නමුත් සාමාන්‍ය විද්‍ය‍ාගාර භාවිතයට ගන්නා තනුක කරන ලද (ආසන්න වශයෙන් (1M, 10%)  සල්ෆියුරික් අම්ලයට වුවද කඩදාසියක් අගුරු කිරීමට එය නියමිත ස්වරූපය යම් කාලයක් ලබා දුන් විට හැකිය
1.5M  ට සම හෝ වැඩි ද්‍රාවන විඛාදක වශයෙන් නම් කිරීමටත් 0.5 ත් 1.5ත් අතර ද්‍රාවණ උත්ප්‍රේරක වශයෙනුත් නම් කළ යුතුය
සධුම සල්ෆියුරික් අම්ලය (ඔලියම්) පාසල්වල භාවිතයට නිර්දේශ කොට නොමැති අතර එයට හේතු වී ඇත්තේ එය උපද්‍රව සහිත බැවිණි
සමට මෙන්ම අනෙකුත් විඛාදක පෘෂ්ඨයකට සල්ෆියුරික් අම්ල බිදු වැටුණු විට ප්‍රථමාධාර වශයෙන් විශාල ජල ප්‍රමාණයක් මගින් විනාඩි 10 හෝ 15 හොදින් සේදීම මගින් පිලිස්සුම් ස්ථානය සිසිල් කර ගැනීමෙන් අම්ලය නිසා සිදුවන පිලිස්සීමෙනුත් , දෙවන වශයෙන් සිදුවන අනතුරු වලින් ආරක්ෂා වීමත් සිදුවේ
සල්ෆියුරික් අම්ලය වැටුනු ඇදුම් ඉවත් කොට ඊට යටින් ඇති හම හොදින් සේදිය යුතුය
තනුක කිරීමේදී පිටවන අධික තාපය නිසා මෙම ක්‍රියාවලිය අනතුරු සහිත විය හැක
අත්‍යාවශ්‍යයෙන් අම්ලය ජලයට එක් කිරීම හැර අන් ක්‍රමයක් භාවිතා නොකළ යුතු අතර ඒ මගින් ජලයේ අධික තාප ධාරිතාව ප්‍රයෝජනයට ගත හැක
සාන්ද්‍ර අම්ලයට ජලය එක් කළහොත් සල්ෆියුරික් අම්ලය එයරසෝල අයුරින් විසිරී යා හැක
එසේම එය පිපුරුමක් දක්වා යා හැක
6M (35%)  ට වැඩි ද්‍රාවණ පිළියෙල කිරීම ඉතා අනතුරු සහිතය
පිට කරන තාපය මගින් තනුක අම්ලය නැටීමට පවා ප්‍රමාණවත්ය
ඒ සදහා යාන්ත්‍රික මිශ්‍ර කිරීමක් හා බාහිර සිසිලනයක් (උදා අයිස් බදුනක්) අත්‍යවශ්‍යය
කාර්මික අනතුරු 

සල්ෆියුරික් අම්ලය දැවෙනසුළු නොවූවත් , අපතේ යාමක් නිසා ලෝහ සමග ක්‍රියා කොට හයිඩ්‍රජන් වායුව මුදාලිය හැක
අම්ල එයරසෝල හා වායුමය සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ් මුදාලීම
සල්ෆියුරික් කර්මාන්තයේ ප්‍රධාන අනතුරු 2ක් වේ
සල්ෆියුරික් අම්ලය විඛාදකයක් ලෙස නොසලකන අතර එහි ඇති ප්‍රධානතම අවධානම වනුයේ සම සමග ස්පර්ශ වීම නිසා සිදුවන පිලිස්සීම් හා එහි එයරසෝල ආශ්වාස කිරීමත්ය
ඉතා අධික සාන්ද්‍රණයෙන් යුත් එයරසෝලවලට නිරාවරණය වූ විට ඉතා අධික වේදනාවක් ඇස්වලට , ශ්වසන ප්‍රදේශයට හා ශ්ලේෂ්මල පටලයට දැනිය හැක
තව දුරටත් නිරාවරණය වීම නිසා ‘පල්මෝනරි එඩීමා’ නම් තත්වයට පත් විය හැක
අඩු සාන්ද්‍රණවලට බොහෝ කලක් නිරාවරණය වීම නිසා වාර්තා වන්නේ දන්ත විඛාදනයයි
මෙය සියලු ක්ෂේත්‍රවල දැකිය හැක
දීර්ඝ කාලයක් පැවති ශ්වසන ප්‍ර‍දේශයට ඇතිවිය හැකි අවදානම පිළිබද තීරණයක් ගැනීම 1997 වන තෙක් අවිනිශ්චිතව පැවතුණි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සල්ෆියුරික් අම්ලය සදහා නීතියෙන් අවසර ලද නිරාවරණ මට්ටම (permissible exposure limit [PEL])  1mg/m3 කි
අනෙක් රටවලද මෙම නිරාවරණ මට්ටම සමානය
සිත්ගන්නා සුළු දෙයක් වනුයේ සල්ෆියුරික් අම්ල අධිග්‍රහනය විටමින් B12  ඌනතාවයට Vitamin B12 deficiency මග පාදන අතර එය මද සරු භාවයට හේතුවේ
සුසුම්නාව මෙම හේතු නිසාවෙන් නිතර හානියට ලක්වන අතර නමුත් දෘෂ්ටික ස්නායුවෙහි මයලීන් අඩු වීම , අත්සන ඉවත් වීම හා ගලයෝසිය සිදුවේ
නීතිමය සීමා කිරීම්

අන්තර්ජාතික වාණිජ සල්ෆියුරික් කර්මාන්තය , එක්සත් ජාතීන්ගේ  තහනම් ගණුදෙනු මත්ද්‍රව්‍ය හා මනෝ ව්‍යාදික ද්‍රව්‍ය ගණුදෙණු සංගමය United Nations Convention Against Illicit Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic Substances මගින් 1988 සිට පාලනය කරනු ලබයි
එහි සල්ෆියුරික් අම්ලය II වන ලැයිස්තුවේ සදහන් වනුයේ ‍මනෝව්‍යාදික ද්‍රව්‍ය තැනීමට නිරතුරුව භාවිතා වන රසායනික ද්‍රව්‍යයක් ලෙසිණි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සල්ෆියුරික් අම්ලය II  වන ලැයිස්තුවේ අන්තර්ගත කොට ඇති අතර එය අත්‍යාවශ්‍ය හා පුරෝගාමි රසායන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස පනතට එකග වන පරිදි සකසා ඇත
සල්ෆියුරික් අම්ල ගණුදෙණු , ප්‍රවාහන , අපනයන හා ආනයන කටයුතු ඇමරිකානු ඹෟෂධ වලංගුභාවය පිළිබද අධිකාරයේ බලපෑම යටතේ සිදු කරයි
org/wiki/Sulphuric_acid#Safety
මහා ප්‍රජාපති ගෝතමිය බුදුන් වහන්සේගේ භික්ෂුණි වරය ඉල්ලු ප්‍රථම කාන්තාව මෙන්ම සංඝ සමාජයට එක්වූ ප්‍රථම කාන්තාවද වූවාය
ඇය බුදුන්ගේ මව් පාර්ශවයේ කුඩා මව වූවාය
බුදුන්ගේ මව වූ මහාමායා දේවිය මිය ගිය පසු හදා වඩා ගත් මව වූයේද මහා ප්‍රජාපති ගෝතමියයි
පුරාණ නේපාලයේ ‘දේවදහ’ නම් ස්ථානයෙහි ගෝතමිය උපත ලැබුවාය
මෙම ස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ දකුණු නේපාලයේ වර්තමාන දේවදහ නගරයේය
මුල් කාලය 

අග්‍ර ගණයේ තෙරණියක වූ මහා ප්‍රජාපතිය, කෝලිය  රජ පවුලේ මහාමායා දේවියගේ බාල සොහොයුරිය ලෙස “දෙව්දහ” හිදි උපන්නාය
ඇය උපන් අවස්ථාවේ ඇයට අනාගතයේදි පරිවාර ජනයා බොහොමයක් සිටින බවට අනාවැකි කරුවන් කීම නිසා ඇයට මහා ප්‍රජාපතී යනුවෙන් නම තබන ලදී
ගෝතමී යනු ඇගේ ගෝත්‍ර නාමයයි
(MA
1001.cp
ii 774) භික්ෂුණි ශාසනය ආරම්භ කිරීමට බුදුන් වහන්සේගෙන් අනුමැතිය ලබා ගන්නා තැනැත්තිය වන්නේ මහා ප්‍රජාපති ගෝතමිය බවට උගතුන් විසින් අනාවැකි පවසා තිබිණ
ඇගේ පියා අන්ජන සක්ක හා මව සුලක්නා ලෙසින් පුරාණ ග්‍රන්ථවල සඳහන් වේ
538) මහාවංශයේ හැටියට ඇගේ පියා අන්ජන් වන අතර මව යශෝධරා වන්නීය
(Mhv
ii 18) දන්පානී සහ සුප්පබුද්ධ ඇගේ සොහොයුරෝ වූහ
(co
Dpv
7) ප්‍රජාපතී ගෝතමියගේ උප්පත්තියේදි අංග ලක්ෂණ බලා ඇය පුතෙක් ලැබුවහොත් ඔහු දිනක සක්විති රජෙකු වන බවත් දුවක ලැබුවහොත් ඇය සක්විති රජ කෙනෙකුගේ අග මෙහෙසිය වන බව අනාවැකි පල කළහ
මායා දේවිය සිදුහත්  කුමරු ඉපිද දවස් හතකින් මිය ගොස් තුසිත දෙව්ලොව මාතෘ දිව්‍ය පුත්‍රයාව ඉපදුනි
ඉන් පසු සිදුහත් කුමරුගේ සුලුමව වූ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී විසින් ඔහු ඇති දැඩි කරන ලදී
මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමීය සුද්ධෝදන  රජු දාව නන්ද කුමරු සහ සුන්දරී නන්දා කුමරිය ලැබුණි
සිදුහත් කුමරු ,නන්ද කුමරු ,සුන්දරී නන්දා කුමරිය ,රාහුල කුමරා සහ සිය ලේලිය වූ යශෝදරා දේවිය යන සියලු දරුවන්ට ඇය එකසේ ආදර සැලකිලි දැක්විය
පළමු කාන්තාව පැවිදි කිරීම 

තම ස්වාමියා වූ ශුද්ධෝදන රජු මිය යාමෙන් පසු ගිහිෙගය අතහැර යා යුතුයයි ප්‍රජාපතිය තීරණය කළාය
එම අවස්ථාවේ බුදුන් වහන්සේ “වේසාලි” යෙහි වැඩ සිටි අතර බුදුන් වහන්සේගෙන් පැවදි වීම සඳහා අවසර ලබා ගැනීමට අවස්ථාවක් එළඹෙන තෙක් ප්‍රජාපතිය බලා සිටියාය
ප්‍රජාපතිය ඒ වන විටත් සෝවාන් ඵලය ලබා සිටියාය
ඇය එම තත්වයට පත් වූයේ බුදුන් වහන්සේ තම පියාගේ ඇරයුමෙන් පියරජුගේ මාළිගයට පළමුවෙන් වැඩි අවස්ථාවේදි මහා ධම්මපාල ජාතකය දේශනා කළ අවස්ථාවේදිය (DhA
i 97)
භික්ෂුණි ශාසනය ආරම්භ කිරීම සඳහා බුදුන් වහන්සේගෙන් අනුමැතිය ලබා ගන්නා පළමු තැනැත්තිය වන්නේ ප්‍රජාපති ගෝතමිය යයි උගතුන් විසින් අනාවැකි පවසා තිබිනි
ඇයට මෙම අවස්ථාව උදා වූයේ බුදුන් වහන්සේ ශාක්‍ය හා කෝලිය වංශිකයින් අතර රොහිණි නදියේ ජලය බෙදා ගැනිම සම්බන්ධයෙන් ඇති වි තිබුනු ගැටුම නිරාකරණය කිරීමට බුදුන් වහන්සේ  කපිල වස්තු නුවරට වැඩි අවස්ථාවේදිය
එම ආරවුල සන්ඳවීමෙන් අනතුරුව බුදුන් වහන්සේ කලහවිවාද සූත්‍රය දේශනා කළ සේක
ශාඛ්‍ය වංශික තරුණයින් 500 ක් දෙනා සඟ සසුනට ඇතුලත් වූහ
මහා ප්‍රජාපති ගෝතමිය විසින් මෙහෙයවන ලදුව ශාක්‍ය වංශික බිරින්දැවරු ද බුදුන් වහන්සේ වෙත ගොස් ඔවුන්ද මහණ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ
එහෙත් බුදුන් වහන්සේ එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කර වේසාලි වෙත වැඩම කළහ
එහෙත් ප්‍රජාපති සහ පිරිස පසුබට නොවූහ