Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
Chicago University Press, 1988. ISBN 0-226-24823-2
 Gilder, Joshua and Anne-Lee Gilder
Heavenly Intrigue
Johannes Kepler, Tycho Brahe, and the Murder Behind One of History's Greatest Scientific Discoveries, Doubleday (May 18, 2004)
ISBN 0-385-50844-1 Reviews bookpage
com , crisismagazine
com 
 Gingerich, Owen
The Eye of Heaven
Ptolemy, Copernicus, Kepler
American Institute of Physics, 1993. ISBN 0-88318-863-5 (Masters of modern physics
7)
 Gingerich, Owen
"Kepler, Johannes" in Dictionary of Scientific Biography, Volume VII
Charles Coulston Gillispie, editor
Charles Scribner's Sons, 1973
 Jardine, Nick
"Koyr’s Kepler/Kepler's Koyr," History of Science, Vol
38 (2000), pp
363–376
 Kepler, Johannes
Johannes Kepler New Astronomy trans
Donahue, forward by O
Gingerich, Cambridge University Press 1993. ISBN 0-521-30131-9
 Kepler, Johannes and Christian Frisch
Joannis Kepleri Astronomi Opera Omnia (John Kepler, Astronomer
Complete Works), 8 vols
(1858–1871)
1, 1858, vol
2, 1859, vol
3,1860, vol
6, 1866, vol
7, 1868, Francofurti a
et Erlangae, Heyder & Zimmer, – Google Books
 Kepler, Johannes, et al
Volume 16
Ptolemy, Copernicus, Kepler, Chicago
Encyclopdia Britannica, Inc
, 1952. (contains English translations by of Kepler's Epitome, Books IV & V and Harmonices Book 5)
 Koestler, Arthur
A History of Man's Changing Vision of the Universe
ISBN 0-14-019246-8
 Koyr, Alexandre
Galilean Studies Harvester Press 1977. ISBN 0-85527-354-2
 Koyr, Alexandre
The Astronomical Revolution
Copernicus-Kepler-Borelli Ithaca, NY
Cornell University Press, 1973. ISBN 0-8014-0504-1
Methuen, 1973. ISBN 0-416-76980-2
Hermann, 1973. ISBN 2-7056-5648-0
 Kuhn, Thomas S
The Copernican Revolution
Planetary Astronomy in the Development of Western Thought
Harvard University Press, 1957. ISBN 0-674-17103-9
 Lindberg, David C
"The Genesis of Kepler's Theory of Light
Light Metaphysics from Plotinus to Kepler
" Osiris, N
2. University of Chicago Press, 1986, pp
5–42.
 Lear, John
University of California Press, 1965
 M
K Al-Tamimi
Great collapse Kepler's first law, Natural Science 2 (2010), ISBN 2150 – 4091
 North, John
The Fontana History of Astronomy and Cosmology, Fontana Press, 1994. ISBN 0-00-686177-6
 Pannekoek, Anton
A History of Astronomy, Dover Publications Inc 1989. ISBN 0-486-65994-1
 Pauli, Wolfgang
Wolfgang Pauli — Writings on physics and philosophy, translated by Robert Schlapp and edited by P
Enz and Karl von Meyenn (Springer Verlag, Berlin, 1994)
See section 21, The influence of archetypical ideas on the scientific theories of Kepler, concerning Johannes Kepler and Robert Fludd (1574–1637)
ISBN 3-540-56859-X
 Schneer, Cecil
"Kepler's New Year's Gift of a Snowflake
" Isis, Volume 51, No
4. University of Chicago Press, 1960, pp
531–545.
 Shapin, Steven
University of Chicago Press, 1996. ISBN 0-226-75020-5
 Stephenson, Bruce
Kepler's physical astronomy
Springer, 1987. ISBN 0-387-96541-6 (Studies in the history of mathematics and physical sciences
reprinted Princeton
Princeton Univ
, 1994. ISBN 0-691-03652-7
 Stephenson, Bruce
Kepler's Harmonic Astronomy, Princeton University Press, 1994. ISBN 0-691-03439-7
 Toulmin, Stephen and June Goodfield
The Fabric of the Heavens
The Development of Astronomy and Dynamics
Pelican, 1963.
 Voelkel, James R
The Composition of Kepler's Astronomia nova, Princeton University Press, 2001. ISBN 0-691-00738-1
 Westfall, Richard S
The Construction of Modern Science
Mechanism and Mechanics
John Wiley and Sons, 1971. ISBN 0-471-93531-X
reprinted Cambridge University Press, 1978. ISBN 0-521-29295-6
 Westfall, Richard S
Never at Rest
A Biography of Isaac Newton
Cambridge University Press, 1981. ISBN 0-521-23143-4
 Wolf, A
A History of Science, Technology and Philosophy in the 16th and 17th centuries
George Allen & Unwin, 1950.

භාහිර දාමයන් 

 Kommission zur Herausgabe der Werke von Johannes Kepler
 JohannesKepler
Info Kepler information and community website, launched on December 27, 2009
 Harmonices mundi ("The Harmony of the Worlds") in fulltext facsimile
Carnegie-Mellon University
 
 De Stella Nova in Pede Serpentarii  ("On the new star in Ophiuchus's foot") in full text facsimile at Linda Hall Library
  (1920 book, part of Men of Science series)
 Electronic facsimile-editions of the rare book collection at the Vienna Institute of Astronomy
 
 Audio – Cain/Gay (2010) Astronomy Cast Johannes Kepler and His Laws of Planetary Motion
 Christianson, Gale E
, Kepler's Somnium
Science Fiction and the Renaissance Scientist
 Kollerstrom, Nicholas, Kepler's Belief in Astrology
 References for Johannes Kepler
 Plant, David, Kepler and the "Music of the Spheres"
 Kepler, Napier, and the Third Law at MathPages
 Calderón Urreiztieta, Carlos
Harmonice Mundi
Animated and multimedia version of Book V
 Reading the mind of God  1997 drama based on his life by Patrick Gabridge
 Johannes Kepler 2010 drama based on his life by Robert Lalonde
 
Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries High resolution images of works by and/or portraits of Johannes Kepler in
jpg and
tiff format
විද්‍යාඥයෝ
තාරකා විද්‍යාඥයෝ
තුත්තනාගම් යනු ලෝහමය මූලද්‍රව්‍යයක් වේ
තුත්තනාගම්
R-වාක්‍යාංශ ( යන්නට කෙටි යෙදුම
යන්නට කෙටි යෙදුම) යන්න යුරෝපියානු සංගමයෙහි නියෝගය 67/548/EEC
නේචර් ඔෆ් ස්පෙෂල් රිස්ක්ස් ඇට්‍රිබියුටඩ් ටු ඩේන්ජරස් සබ්ස්ටන්සර්ස් ඇන්ඩ් ප්‍රෙපරේෂන්ස් හී තුන්වන ඇමුණුමෙහි අර්ථදක්වා ඇත
නියෝගය 2001/59/EC හී ඒකාබද්ධ කොට ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති මෙම ලැයිස්තුවෙහි අනෙකුත් යුරෝපියානු සංගම් භාෂා වලින් පරිවර්තන අඩංගු වෙයි
මෙම අවදානම් වාක්‍යාංශ, යුරෝපයෙහි පමණක් නොව, ජාතයන්තරව භාවිතා වන අතර, පූර්ණ ජාත්‍යන්තර එකමුතුව වෙත ලඟාවීමේ  ඉදිරියට යන ප්‍රයත්නයක් වෙයි
(සටහන
දක්නට නොමැති R-සංඛ්‍යා සංකරණයන් වෙතින් දැක්වෙන්නේ මකාදැමුණු හෝ වෙනත් වාක්‍යාංශයක් වෙතින් ප්‍රතිස්ථාපනය කෙරුණු වාක්‍යාංශයන්ය
)

අවදානම් වාක්‍යාංශ

සංකරණ
යුගල පද 
ණය - තුරුස්
බල - තල
වැඩක් - පලක්
ලෙහෙසි - පහසු
වඳින - පුදන
අරුම - පුදුම
වත් - පොහොසත්
අතුරු - ආන්තරා
රැකී - රක්ෂා
වග - විභාග
වෙර - වීරිය
ඇත්ත - නැත්ත
ගහක් - කොළක්
ඇප - කැප
වස් - දොස්
අග - හිඟ
කොට්ට - මෙට්ට
සැර - වැර
සුන් - බුන්
යමක් - කමක්
ඇද - කුද
බණ - දහම්
අවුල් - වියවුල්
අරුම - පුදුම
කෙළි - සෙල්ලම්
උස් - පහත්
යන - එන
ලොකු - කුඩා
දිනුම් - පැරදුම්
රළු - පරළු
ලට - පට
වදෙන් - පොරෙන්
තද - බද
පරක් - තෙරක්
නැටුම් - ගැයුම්
ඉන්න - හිටින්න
උස - මහත
හිතක් - පපුවක්
අකට - විකට
අතට - පයට
අතුරු - සිදුරු
අර - පරිස්සම්
දුර-දිග
අනේ-අපොයි
දුක-සතුට
බෙර-පදය
කන්න-බොන්න
තක්කු-මුක්කු
කෑම් - බීම්
රෙදි - පෙරෙදි
ඉඳුම් - හිටුම්
කාලා - බීලා
කවා - පොවා
යාම් - ඊම් 
හාවක් - හුවක

සමාන පද
අම්මා
දිනිති, මාතෘ, මෑණි ,ජනනි, ජනිතා, මෝ, මාතා, මෑණියෝ, මෑණිතොමෝ, මව්තොමෝ, මාතාවෝ
කාන්තාව
ලිය, ලලනාව, මියුලැසිය, ලතා, අඟන, අංගනාව, මහිලාව, ස්ත්‍රිය, දිගැස, මාගම, වනිතාව, නාරී
මහී කාන්තාව
මිහිකත, මහී, භූමි
පියා
පියාණෝ, අප්පච්චි, තාත්තා, පියා, පියතුමා, පියතුමෝ
 ගස
තූර, රුක, වෘක්ෂය
කැමැත්ත
රැචිකත්වය, ප්‍රියතාවය, ඇල්ම, ඡන්දය, මනාපය, ලොල්බව, ආශාව
හිරු
ඉර, රිවි, දිනිඳු, සූර්යයා, දිවාකර, දිනකර, රවිඳු, රවි, 
සඳ
සොමි, සිසි, හඳ, චන්ද්‍රයා, තරිඳු, තරුපති, සිසිරකර, තාරපති 
ලස්සන
පියකරු, ප්‍රියංකර, මනහර, අලංකාර, ප්‍රසන්න, සුන්දර, විචිත්‍ර, දැකුම්කළු, මනරම්, දර්ශනීය
වතුර
ජලය, පැන්, උදක, අඹ, දිය
කුරුල්ලෝ
පක්ෂීන්, සියොතුන්, විහඟුන්, සකලයන්, සකුණයින්
උපකාරය
උදවිව, පිහිට, සරණ, රුකුල, පිටිවහල 
අහස
නුබ, ආකාශය, අඹර, ගුවන, ගගන, නබෝගැබ 
පාසල
විදුහල, ඉස්කෝලය, සිප්හල, විද්‍යාලය, පාඨශාලාව
සංගීතය
සත්සරය, මියැසිය,
වහල
පිය
නෙළුම්ප
ද්ම, පියුම, පංකජ, තඹර, සියපක, අරවින්දකමල සිදාදිය
සිදාදිය

උපමා/ඉඟිවැකි 
 ගොලුබෙලි ගමන ' ඉතා සෙමෙන් ගමන් කිරීම
 හැටට හැටේ
ඉතා වේගයෙන් යමක් කිරීම
 වැදි බණ
තමා වැරදි කරමින් අන් අයට වැරදි නොකිරීමට කීම
 අවසන් නින්ද
මිය

තනි පද 
වචන කිහිපයක් වෙනුවට යොදන තනිවචන සිංහල භාෂාවේ දක්නට ලැබේ
පාද හතරක් ඇති - සිවුපා
 පොත් ගබඩාකර ඇති ස්ථානය - පුස්තකාලය
 දෑසම නොපෙනෙන - අන්ධ
 ප්‍රගතියට යාමට කැමති - ප්‍රගතිශීලී
 බිය උපදුන සුළු - බියජනක
 පවුලක උපන් පළමු දරුවා - කුළුඳුල්
 සමාජයට කැමති - සමාජකාමී
 මිලකළ නොහැකි - අමිල
 දොළොස්මසකට වරක් - වාර්ෂික
 ගසක අතු බෙදෙන තැන - දෙබල
 ජනතාව අඩු - ජනහීන
ජනතාව නැති - ජනශුන්‍ය 
 මෙරටට ගෙන එන - ආනයන
 මෙරටින් විදේශවලට යවන - අපනයන
 ඇඳුම් මසන්නා - සන්නාලියා
 කොණ්ඩය කපන්නා - කරණවැමියා
 කෑම උයන්නා - අරක්කැමියා
 සපත්තු මහන්නා - සපතේරුවා
 ගමෙහි වාසයකරන - ගැමියා
 රජුට ප්‍රශස්ති(පැසසුම්) ගී ගයන්නා - වන්දිභට්ටයා
 ස්වාමියා මල ස්ත්‍රිය - වැන්දඹුව
 හිසින් වෙන්වූ මළ කද - කවන්ධය

වැඩි විස්තර සඳහා සිංහල භාෂාවේ තනි වචන වෙත යන්න

විරුද්ධ පද 

 කළු-සුදු
 සමාන-අසමාන 
 වැරදි-නිවැරදි
 උඩ-යට
 පිරිසිදු-අපිරිසිදු
 ඉහළ-පහළ
 උසස්-පහත්
 ධාර්මික-අධාර්මික
 මතක-අමතක
 ලස්සන-අවලස්සන
 උස්-මිටි
 දිග-කොට
 කසල-නිකසල
 සරු-නිසරු
 සංයෝග - වියෝගය
 අවමාන - සම්මාන
 අන්ත - අනන්ත
 අල්ප - අනල්ප
 අභ්‍යන්තර - බාහිර
 අතිරික්ත - ඌණ
 අවම - උපරිම
 සසල - නිසල
 අනුමැතිය - විරෝධය
 ආනයන අපනයන
 
ස්වභාවික - කෘතිම

සිංහල වචන
විවිධ කරුණු මත සිංහල නාම පද වර්ග කල හැක
පණ අනුව
 පණ ඇති (සප්‍රාණ වාචී)
 පණ නැති (අප්‍රාණ වාචී)
පණ ඇති පද, නැවත පුරුෂවාචී සහ ස්ත්‍රීවාචී ලෙස වර්ග 2කට බෙදේ

සංඛ්‍යාව අනුව
 ඒක වචන
 බහු වචන
ඒක වචන, නැවත නියත නාම පද සහ අනියත නාමපද ලෙස වර්ග 2කට බෙදේ

කාර්ය භේදය
ලිවීමේදී පමණක් සලකන භේදයකි
 උක්ත
 අනුක්ත

සම්භවය අනුව
 හෙළ (ශුද්ධ සිංහල) වදන්
 ඉල්ලාගත් වදන්
 බාහිර වදන්

සැකැස්ම අනුව
 තනි නාම පද
 සමාස පද
 සංයුක්ත නාම පද
 ක්‍රියානාම
 යුගල නාම පද

සමාස පද
ලොකු ද කුඩා ද ළමයි සියල්ලෝම පාන් ද බත් ද කමින් දිවා ආහාරය ගත්හ
ලොකු කුඩා ළමයි සියල්ලෝම බත් පාන් කමින් දිවා ආහාරය ගත්හ
මෙම වාක්‍ය දෙකෙන් ම එකම අර්ථය දෙන අතර දෙවන වාක්‍ය කෙටිය
මෙසේ පද කෙටිවීම සමාස ලෙස හැදින්වේ
අර්ථයට අදාල වන ලෙස මනාලෙස ගැලපීම මෙහිදී සිදුවිය යුතුය
ප්‍රධාන වශයෙන් සමාස වර්ග පහකි
'ද' කාරාර්ථ සමාසය
පද එක් කිරීමේ දී නැතහොත් සමුච්ඡයාර්ථයේ දී යොදනු ලබන ‘ද’ අක්ෂරය ඉවත් කිරීමෙන් පසුව සමාස වන නාම මෙනමින් හැදින්වේ
උදා - ගස් ද වැල් ද = ගස්වැල්
දකාරාර්ථ සමාස නාම අනු කොටස් දෙකකට බෙදේ
අවයව ප්‍රමධානත්ව දකාරාර්ථ නාම
සමුදාය ප්‍රඅධානත්ව දකාරාර්ථ නාම
අවයව ප්‍රධානත්ව දකාරාර්ථ නාම
මෙම වර්ගයේ දී ජාති නාම, සංඥා නාම, අර්ථ ක්‍රියා නාම එකට එක් වීම සිදු වේ
වාන්‍යවල යෙදීමේ දී බහු වචනයෙන් යෙදේ
උදා - මව්පියෝ තම දූදරුවන් තම පණ සේ රකිති
දූ ද දරු ද 	= දූදරු
මව් ද පිය ද	= මව්පිය
අර්ථ ක්‍රියා නාම, කන ද බොන ද = කනබොන - අවුරුදු සමයේ කනබොන දෑ බොහෝය
 අව්‍යය සමාසය
 විශේෂණ සමාසය
 විභක්ති සමාසය
 අන්‍යාර්ථ සමාසය

ආශ්‍රිත ලිපි 
 සිංහල හෝඩි
 සිංහල අක්ෂර වින්‍යාසය
 සිංහල ව්‍යාකරණ

යොමුව

සටහන්

තව දුර කියවීමට

බැහැර පිටු 
 ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව 
 සිංහල හෝඩිය 
 සිංහල ශබ්දකෝෂය

සිංහල නාම පද
භාෂා- ශ්‍රී ලංකා
සිංහල භාෂාව
'වාක්‍යක තේරුම වෙනස් කරන තනි අකුරු නිපාත පද වේ
සාමාන්‍යයෙන් පෙර වදන සමග ඉඩක් නොතබා ලියන අතර සමහර ගුරුකුල වල ලේඛකයෝ  නිපාත පද තනිව ලියනු දක්නට ලැබේ
වාක්‍යාවසාන නිපාතය 

සිංහල
 යි
නිදසුන
අමර මමයි
ලියන සිංහල
 ය
නිදසුන්
අමර මමය
ඉ
නිදසුන්
සේවකයන් වැඩට එති'යි මම සිතුවෙමි

මෙන්

අතිරේකාර්ථ නිපාතය සහ සන්ධාන නිපාතය
කථාකරන සිංහල
 ත්
නිදසුන
අමරත් එනවා
නිදසුන
අමරත් මමත් එනවා
ලියන සිංහල
 ද
නිදසුන
අමරද එයි
අමරද මමද එයි
උපරිමාර්ථ නිපාතය සහ අවධාරණ නිපාතය
ම
නිදසුන
අමර ලොකුම පුතා
අමරම එනවා
සූචක නිපාතය
කථාකරන සිංහල
 දි
නිදසුන
පන්සලේදි අමර මුනගැහුනා
ලියන සිංහල දී
නිදසුන
පන්සලේදී අමර හමුවිය
ප්‍රතික්ෂේපාර්ථ නිපාතය
කථාකරන සිංහලේ පමණි
 යැ
නිදසුන්
අමර මමයැ
අනුමතාර්ථ නිපාතය
ලියන සිංහලේ පමණි
 නෙ
නිදසුන්
අමර මමනෙ
සූචකනාර්ථ නිපාතය
කථාකරන සිංහලේ පමණි
 ලු
නිදසුන්
අමර මමලු
සිංහල වචන
සම්මේලන පාපන්දු ක්‍රීඩාවේදී ගෝලය රකින්නා යනු ක්‍රීඩාවෙහි අඩවි සතරෙන් එකකි
ඕමන්තෙයි දුම්රිය ස්ථානය ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ ඕමන්තෙයි නගරයේ පිහිටා ඇති දුම්රිය නැවතුම්පොලකි
මෙම දුම්රිය ස්ථානය ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පවතින අතර මෙය කොළඹ සහ උතුර සම්බන්ධ කරන්නාවූ උතුරු දුම්රිය මාර්ගයේ පවතින එක් දුම්රිය ස්ථානයකි
යාල් දේවී සහ රජරට රැජින යන දුම්රියන් මඟින් මෙම දුම්රිය ස්ථානය වෙත සේවාව ලබා දේ
මෙම දුම්රිය ස්ථානය වර්ෂ 1990 සහ 2009 අතර කාලය තුලදී උතුරේ ත්‍රස්තවාදය හේතුවෙන් ක්‍රියාත්මක නොවු අතර නැවත එය වර්ෂ 2011, මැයි මස 27 වෙනි දින සිට නැවත විවෘත කරන ලදී
සේවාවන්

ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
ශ්‍රී ලංකාවේ මහජන සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍ර නිළධාරී යනු සමහර ප්‍රජා සෞඛ්‍ය සම්බන්ධ කටයුතු සඳහා සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිළධාරී කොට්ඨාශ වෙත අනියුක්ත කර ඇති නිළධාරී කාණ්ඩයකි
මෙම තනතුරට ඉතා පැරණි අතීතයක් ඇත
මුල් කාලීනව මැලේරියා ක්ෂේත්‍ර සහයක ලෙස හැඳින් වූ අතර අද එය මහජන සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍ර නිළධාරී ලෙස ‍වෙනස් කර ඇත
මහජන සෞඛ්‍ය ‍ක්ෂේත්‍ර නිළධාරීන් ප්‍රධාන වශයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ මැලේරියා මර්ධන ව්‍යාපාරයට හා බරවා මර්ධන ව්‍යාපාරයට අනියුක්ත කොට ඇත
සෞඛ්‍ය සේවා දෙපාර්තමේන්තුව - ශ්‍රී ලංකා
පලාත් සෞඛ්‍ය සේවා දෙපාර්තමේන්තු - ශ්‍රී ලංකා
ලන්තෑරුමක් යනු තැනින් තැන ගෙන යා හැකි ආලෝකකරණ උපකරණයක් හෝ පුළුල් ප්‍රදේශයක් ප්‍රදීපනය කිරීමට සවි කොට ඇති ආලෝකකරණ සවිකුරුවකි
දුම්රිය පියමඟක් යනු භාවිතය අත්හැර දමන ලද දුම්රිය මඟක පරවශතාව, සාමාන්‍යයෙන් ඇවිදීම, බයිසිකල් පැදීම සහ සමහරවිට අසුන් පිට යෑම වැනි බහු-භාවිතා මඟක් ලෙසින් යෙදවීමකි
ආශ්‍රිත 

 
 Cycleway
 Greenway (landscape)
 Outline of cycling
 List of rail trails
 Rails-to-Trails Conservancy (RTC)
 Rails with trails (along a working line)
 Segregated cycle facilities
 
 Marvin M
Brandt Revocable Trust v
United States
 EuroVelo, a network of long-distance cycling routes across Europe

මූලාශ්‍ර 

 
Cycling infrastructure
Road infrastructure
මොන්ට්ගමරි යනු   එක්සත් ජනපදයේ, නිව්යෝර්ක්හී, ඔරෙන්ජ් කෝරළයේ,  පිහිටි  නගරයකි
පලමුවෙන් සටහන තබනන්ට යන්නේ කවිපති සේන අම්බලම්ගොඩ මහ කවියාගේ නම පිලිබදවයි "සේන අම්බලන්ගොඩ" යන්නෙහි “සේන අම්බලන්ගොඩ“ යන්න “සේන අම්බලම්ගොඩ“ ලෙස නිවැරදි විය යුතුය
සේන අම්බලම්ගොඩ යන හරි නාමයෙන් මෙම මහ කවියාණන් හදුන්වන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලාසිටිමි
මහාකවිසම්මාණයෙන් පිදුම් ලැබීම

මහා කවි දණ්ඩීන්, ශ්‍රී රාහුල හිමි, කාලිදාසයන් හෙබවූ පරපුරෙහි නූතන මහපුරුක සේ, මහා කවි ගරු නාමයෙන් වසර 250ක ඉතිහාසය තුළ අභිසෙස් ලබන්නට වරම් ලද,  සාහිත්‍ය ලෝලී ජනාදරයට හා ගරු බුහුමනට පත් වූ කණ්ඩ කාව්‍ය හා සංඳේශ කාව්‍ය සංග්‍රහයක් එළිදක්වමින් මහා කවි වරමට සුදුසුකම් ලද සිරි කවිපති සේන අම්බලන්ගොඩ මැතිදුන්ට උපහාරයක් ලෙස මෙය ලියා තබමි
 
ස්වාරාස්මූර්ති සහජීවන විශ්ව කීර්ති සම්මාණය ජාතික සහජීවන සංවිධානය මගින්  සංස්කෘතික හා වයඹ සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය වෙතින් ගරු එස් බී නාවින්න මැතිතුමා අතින් ලැබීම,

වර්ශ 2017 සැප්තැම්බර් විසි නව වනදා සිට එම වර්ශයේ ඔක්තෝම්බර් පළමුවන දින දක්වා සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශයේ අනුග්‍රහයෙන් පැවති මහා කවි සංගායනාවේදී ගරු සේන අම්බලම්ගොඩ මැතිතුමානන් එකී සම්මාණයට පාත්‍රවිය
1949-09-29දින ජනාධිපති කලා භූෂණ සම්මානලාභී කේ. ටී ජිනදාස නම් වූ කලා කරුවාට හා අමදෝරු ජයවීර පටබැඳිගේ මේරිනෝනා මහත්මියට දාව අට දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ හත් වෙනියා ලෙස  දකුණු පලාතේ අම්බලන්ගොඩ ග්‍රාමයේ උපතලද සේන අම්බලම්ගොඩ මහා කවියා අකුරු කරන ලද්දේ අම්බලන්ගොඩ ධර්මාශෝක විදුහලයෙනි,

සේන අම්බලම්ගොඩ නම් නිහතමාණී කලාකරුවා තම අතීත මතක සටහන් මෙසේ දක්වන ලදි
“මගේ නියම නම කේ.ටී
ජිනසේන මම පොඩි කාලේ සිටම කවි කියූ නිසා සේන කියලා ප්‍රසිද්ධ වුණා
තවත් සේනලා ඒ කාලේ ගොඩක් සිටි නිසා අමබලන්ගොඩ සේන කියලා කිව්වා
ඒ නිසා තමයි සේන අම්බලන් ගොඩ වුණේ
හැබැයි අම්බලන්ගොඩට කියන නියම නම අම්බලම්ගොඩ ඒ නිසා මම පාවිච්චි කළේ සේන අම්බලම්ගොඩ කියලා දැන් කවුරුත් දන්නේ එම නමයි
ඒ කාලේ සිටම මම දක්ෂයි හිටිවන කවියට
දැනට ලංකාවේ සිටින පැරැණිම වෙසක් සුබ පැතුම්පත් වල කවි ලියපු කවියා මමයි
මම7 පංතියේ සිට ඉගෙන ගත්තේ අම්බලන්ගොඩ විද්‍යාලෝක පිරිවෙනේ
මට පාලි සංස්කෘත භාෂා හොඳට පුලුවන් ප්‍රාචීන පණ්ඩිත විභාගය ලියනවානම් මහණ වෙන්න කිවිව නිසා විශ්ව විද්‍යාලයට ගියා
කැළණියේ
මම කළේ සාමාන්‍යෙව්දී උපාධියක්“මගේ කවි ගුරුවරුන් වන රාජකීය පණ්ඩිත අති පූජ්‍ය ඇන්දානේ දයානන්ද නා හිමි, ගොඩහේනේ ඩැනී කුලප්පුවාවඩු කිවිඳු
බේනියල් මැදිස් කිවිඳු මේ මොහොතේ මතක්කල යුතුමයි “

මේ අසහාය කලාකරුවා විසින් කාව්‍ය සාහිත්‍ය උන්නතිය උදෙසා පලකරනලද පොත් කිහිපයක් පහත දැක්වේ
හරියටම කවි හදන හැටි (ගුරු මුෂ්ඨි) නම් ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයක්ද, කොට ,
පන්සිය පණස් ජාතක පොත් වහන්සේ සරල බසින්
1,2,3,4,5ආදී කොටස් මහා ගද්‍යයක් ලෙසද
තේලපත්ත ජාතක කාව්‍ය-

අසාතමන්ත්‍ර ජාතක කාව්‍ය-

කොසොල් රජතුමා දුටු සිහින දහසය , ආදියෙන් බෞද්ධ චින්තනය ද පණගැන්වූයේය

ලක් දිව හාහා පුරා කවි බණ

1 ආලවක යක්ෂ දමනය කැසට්-

2 කාලි යක්ෂණී දමනය-

3 රේවතීගේ මර ලතෝනිය-

4 දේවදත්තගේ විලාපය-

5 කොසොල් රජු දුටු සිහින දහසය-

6පත්තිනි මෑනියෝ-

7විෂ්ණු දෙවියෝ-

8කාලි මෑණියෝ-

9සිද්ධ සූනියම් දෙවියෝ ආදී පොත් හා සී ඩී හා කැසට්පටද -

යකාගේ වලව්ව-

පොරොන්දම් බැලීමේ සරල ක්‍රමය-

47 රහස් පරීක්ෂක නව කථාව-

සූ සැට මායම් කාව්‍ය ග්‍රන්ථය (පිටපත් හතලිස් දහසක් අලෙවි වීම වාර්ථාවකි)-

(2009 05 09)-

හැදෙනවනම් ඕවාද මංජුසාව (කවි)-

කේරළේ අංක විද්‍යාව-

ජ්‍යොතිෂ පුථමාදර්ශය-

එම 2,3 කොටස්-

අකුරු ලියමු කවි කියවමු-

පන්සිල් බලයෙන් රෝග නිවරණ ක්‍රම-

හස්ත රේඛා රත්නාකරය ආදී කාව්‍ය ,ජෝතිශ්‍යෙවේදී,නවකථා,අධ්‍යාපණික ග්‍රන්ථද-

සිදත් සඟරාව හා තුන් සරණය නව සංස්කරනයන්ද-

කිරි අම්මාවරුන්ගේ දානය-

දේවාරූඪය ලබා ශාස්ත්‍ර කියන හැටි-

මතක තබා ගැනීමේ රහස් ආදි ග්‍රන්ථරත්නයන්ද-
 
ශක්ති කාව්‍ය පුවත්පත-

මායා රට පුවත් පත-

සරසවි මඳහස සඟරාව ආදී පුවත්පත් ද ප්‍රධානය,-

අනූපමේය කාව්‍ය ඥාණයත් පරිකල්පන හැකියාවත් සැලකිල්ලට ගනිමින් හා ගරු සේන අම්බලම්ගොඩ කලාකරුවාණන්ගේ සාහිත්‍ය සේවය අගයකරමින් කීර්ති ශ්‍රී දේශ බන්දු,දේශාභිමානී ලංකා පුත්‍ර, සමාදාන විනිශ්චයකාර, කාව්‍ය ජනරංජන, දේශාභිමානී,ආචාර්ය,මහා කවි,යන සම්මාණයෙන්ද ජනතා ගෞරව සම්මාණයෙන්ද විටින් විට පුදනු ලැබිනි,
ෂාවන්ගන්ක් යනු එක්සත් ජනපදයේ, නිව්යෝර්ක්හී, අල්ස්ටර් කෝරළයෙහි,   වයඹ දිගින් පිහිටි  නගරයකි
යෝගට්  යනු  කිරි වෙත බැක්ටීරියාමය  පැසවීම සිදු කිරීමෙන් සදන කිරි නිෂ්පාදිතයකි
ගව කිරි යනු යෝගට් සෑදීම සඳහා බහුලවම භාවිතා වන කිරි වේ
එළුවන්, බැටළුවන්, මුවන් සහ ඔටුවන්  ගේ කිරි ද යෝගට් නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගනී
යෝගට්
කිරුම් තරාදියක්  යනු වස්තුවක බර හෝ  ස්කන්ධය හෝ නිර්ණය කිරීම සඳහා වන මිනුම් උපකරණයකි
බොහෝ කර්මාන්ත හා වාණිජ යෙදවුම් වල කිරුම් තරාදි භාවිතා වෙන අතර, පුළුන් සිට බර පැටවූ ට්‍රැක්ටර-ට්‍රේලර දක්වා වන නිෂ්පාදිත වැලක් විකුණනු ලබන්නේ බර අනුවය
මනුෂ්‍යයන්ගේ කයෙහි බර කිරීමට සඳහා විශේෂිත වෛද්‍ය තරාදි සහ නානකාමර තරාදි භාවිතා වෙයි
අයනයක් () යනු, පරමාණුවක මුළු  ඉලෙක්ට්‍රෝන ගණන එහි  මුළු ප්‍රෝටෝන ගණනට සමාන නොවීම නිසා,  එයට දළ ධන හෝ සෘණ හෝ විද්‍යුත්මය ආරෝපණයක් ලබා දී ඇති  පරමාණුවක් හෝ අණුවකි
භෞතික හෝ රසායනික හෝ ක්‍රම වලින් අයන තැනිය හැකි වෙයි
රසායනික භාවිතයෙහිදී, උදාසීන පරමාණුවක්  විසින්, එකක් හෝ වැඩි ගණනක් ඉලෙක්ට්‍රෝන අහිමි කර ගනී නම්, එය වෙත දළ ධන ආරෝපණයක් හිමි වන අතර එවැන්නක්  කැටායනයක් ලෙසින් හැඳින්වෙයි
පරමාණුවක් විසින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ග්‍රහණය කර ගනී නම්, එය වෙත දළ සෘණ ආරෝපණයක් හිමි වන අතර එවැන්නක් ඇනායනයක් ලෙසින් හැඳින්වෙයි
තනි පරමාණුවක් සහිත අයනයක් පරමාණුක හෝ  ඒකපරමාණුක අයනයක් වෙයි
එය පරමාණු දෙකකින් හෝ වැඩි ගණනකින් සමන්විත වෙයි නම්, එය අණුක හෝ බහුපරමාණුක අයනයක් වෙයි
වායුවක් වැනි මාධ්‍යයක් භෞතික වශයෙන් අයනීකරණය කිරීමේදී, අයන ගැටීම නිසාවෙන් "අයන යුගල" ලෙසින් හඳුන්වන්න තැනෙන අතර එක් එක් යුගලය සමන්විත වන්නේ නිදහස් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් සහ ධන අයනයකිනි
අනායන සහ කැටායන 

ප්‍රෝටෝනයක් වෙත ඇති විද්‍යුත් ආරා්පණය විශාලත්වය අතින් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක ආරෝපණයට සමාන බැවින්, අයනයක් වෙක ඇති දළ විද්‍යුත් ආරෝපණය, එහි ඇති ප්‍රෝටෝන ගණන සෘණ ඉලෙක්ට්‍රෝන ගණනට සමාන වෙයි
"ඉහළ" යන අදහස දෙන,  ἄνω (ඇනෝ) යන ග්‍රීක වචනයෙන් බිඳී එන, ඇනායනයක් (−) යනු, ප්‍රෝටෝන වලට වඩා ඉහළ සංඛ්‍යාවක් ඉලෙක්ට්‍රෝන තිබීම නිසා, දළ  සෘණ ආරෝපණයක් (ඉලෙක්ට්‍රෝන සෘණ ආරෝපිත සහ ප්‍රෝටෝන ධන ආරෝපිත නිසා) සහිත අයනයකි
"පහළ" යන අදහස දෙන, κατά (කැටා) යන ග්‍රීක වචනයෙන් බිඳී එන, කැටායනයක් (+) යනු , ප්‍රෝටෝන වලට වඩා පහළ සංඛ්‍යාවක් ඉලෙක්ට්‍රෝන තිබීම නිසා, දළ  ධන ආරෝපණයක් පවතින අයනයකි
බහු ගුණ සංඛ්‍යාවක් ආරෝපණ පවතින අයන සඳහා අමතර නම් පවතියි
නිදසුනක් ලෙසින්, −2 ආරෝපණයක් පවතින අයනයක් හැඳින්වෙන්නේ ද්වීඇනායනයක් ලෙසින් වන අතර +2 ආරෝපණයක් පවතින අයනයක්  ද්වීකැටායනයක් ලෙසින් හැඳින්වේ
ද්වීකායනයක් යනු අණුව තුල වෙනස් තන්හී ධන සහ සෘණ ආරෝපණ පවතින උදාසීන අණුවකි
සොයාගැනීමේ ඉතිහාසය 
අයනය  යන්නට ඉංග්‍රීසි පදය වන අයන් යන වචනය, ιεναι, ienai, "යෑමට" යන්නෙහි මිශ්‍ර ක්‍රියාව වන ග්‍රීක ιον (යාම) යන්නෙන් බිඳී එයි
එක්  ඉලෙක්ට්‍රෝඩයක්  වෙතින් අනෙකකට ජලීය මාධ්‍යයක් තුලින් යන  එකල-නොහඳුනන විශේෂිතය සඳහා 1834දී ඉංග්‍රීසි භෞතික විද්‍යාඥ සහ රසායන විද්‍යාඥ මයිකල් ෆැරඩේ විසින් මෙම පදය හඳුන්වාදෙන ලදි
මෙම විශේෂිතයන්ගේ ස්වභාවය ෆැරඩේ විසින් නොදැන සිටි නමුදු, එක් ඉලෙක්ට්‍රෝඩයක් වෙතෙහි ලෝහ දියවී ද්‍රාවණයට එක් වන බවද, ද්‍රාවණය වෙතින් නව ලෝහයක් අනෙක් ඉලෙක්ට්‍රෝඩය වෙතෙහිදී පැමිණෙන බවද දැන සිටි හෙතෙම, එක් තැනක සිට තවත් තැනකට පදාර්ථය ගෙන යමින්, කිසියම් ආකාරයක ද්‍රව්‍යයක් ධාරාවක ස්වභාවයෙන් ද්‍රාවණය තුලින් ගමන් කරන බැව් දැන සිටියේය
සෘණ ආරෝපිත අයනයකට ඇනායනය යන වචනයද, ධන ආරෝපිත අයනයකට කැටායනය යන වචනයද ෆැරඩේ විසින් හඳුන්වා දුනි
ෆැරඩේගේ නාමකරණයට අනුව, ගැල්වානික උපකරණයක කැතෝඩය වෙත ආකර්ෂණය වන නිසා කැටායන වලට එම නමද  ආනෝඩය වෙත ආකර්ෂණය නිසා ඇනායන වලට එම නමද ලැබුණි
ගුණාංග 
ඔවුන්ගේ වායු-වැනි තත්ත්වයෙහිදී අයන අතිශයින් සක්‍රීය වන අතර, ගිනි දැල්, අකුණු, විදුලි පුළිඟු, සහ අනෙකුත් ප්ලාස්මාවන්හිදී හැර, පෘථිවිය මත විශාල ප්‍රමාණ වලින් ඇති නොවෙයි
මෙම වායු-වැනි අයන විගසින් ප්‍රතිවිරුද්ධ ආරෝපණ අයන හා ප්‍රතික්‍රියා කරන්නේ උදාසීන අණු හෝ අයනික ලවණ තැනීමටය
ලවණ වර්ග ද්‍රාවක (නිදසුනක් වශයෙන්, ජලය) සමග අන්තර්ක්‍රියා කරමින් "ද්‍රාවක අයන" සදන විටදී, ද්‍රව සහ ඝණ අවස්ථාවෙහි පවතින අයන තැනෙන අතර, ද්‍රවය සමග අන්තර්ක්‍රියා සිදුකිරීම සඳහා එකිනෙක වෙතින් අයන ඈත් වීම හා සම්බන්ධ ශක්ති හා   එන්ට්‍රොපි වෙනස්කම් වල සංකලනයක් වන හේතු කරුණු නිසා ඒවා වඩාත් ස්ථායි වෙති
මෙම ස්ථායී විශේෂිතයන් සාමාන්‍ය වශයෙන් අඩු උෂ්ණත්ව පරිසරයන්හී දක්නට ලැබේ
සුලබ නිදසුනක් වන්නේ, මුහුදු ජලයේ දක්නට ඇති, ද්‍රාව්‍ය අයන වලින් ව්‍යුත්පන්නව ඇති,  අයන වෙයි
සියළු අයන ආරෝපිත වන අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ ආරෝපිත සියළු වස්තූන් මෙන්ම, ඒවාද
විරුද්ධ ආරෝපණ වලට (සෘණ වෙත ධන, සහ සහ ප්‍රතිලෝම වශයෙන්) ආකර්ෂණය වෙති,
 සමාන ආරෝපණ වලින් විකර්ෂණය වෙති
 චලනය වන විට,  චුම්බක ක්ෂේත්‍රයකින් උත්ක්‍රමය කල හැකි පථයන්හී ගමන් කරති
එහි කුඩා ප්‍රමාණය සහ පදාර්ථ තරංග ලෙසින් එහි අවකාශ-පිරවීමේ මහත් ගුණාංගය නිසා, කුමන හෝ ප්‍රමාණයක ඉලෙක්ට්‍රෝන අඩංගු පරමාණු සහ අණුවල විශාලත්වය තීරණය කිරීම ඉලෙක්ට්‍රෝන විසින් සිදු කෙරෙයි
එමනිසා, ඇනායන (සෘණ ආරෝපිත අයන) එහි පිතෘක අණුව හෝ පරමාණුවට වඩා විශාල වන්නේ, අතිරික්ත ඉලෙක්ට්‍රෝන (ය) එකිනෙක විකර්ෂණය කරන නිසා සහ, එහි  ඉලෙක්ට්‍රෝන වලාවේ ප්‍රමාණය විසින් එහි විශාලක්වය තීරණය කරන නිසා, අයනයේ භෞතික විශාලත්වය අධික වීම සිදු වන බැවිනි
මෙම හේතුව නිසා පොදු ලෙසින්, අදාල පිතෘක පරමාණු හෝ අණුවලට වඩා කැටායන කුඩා වන්නේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වලාවේ කුඩා විශාලත්වය නිසාය
එක් සුවිශේෂී කැටායනයක් (හයිඩ්‍රජන් හී) ඉලෙක්ට්‍රෝන රහිත වන අතර, එම නිසා පිතෘක හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවට වඩා  බෙහෙවින් කුඩා වෙයි
ස්වභාවික පැවතීම් 
ස්වභාවධර්මයේ සාර්වචක්‍රවර්තික වන අයන, සූර්යයාගේ සංදීප්තියෙහි සිට පෘථිවියෙහි අයනගෝලය පැවැත්ම දක්වා විවිධවූ සංසිද්ධීන් ගණනාවකට වගකියයි
අයනික අවස්ථාවෙහි පවතින පරමාණු, උදාසීන පරමාණු වලට වඩා වෙනස් පැහැයක් ගත හැකි අතර, එබැවින්, ලෝහ අයන වලින් ආලෝකය අවශෝෂණය කිරීම නිසා  මැණික් වලට වර්ණය ලබා දෙයි
මේවාත් බලන්න 

 Air ionizer
 Aurora
 Electrolyte
 Gaseous ionization detectors
 Ioliomics
 Ion beam
 Ion exchange
 Ionizing radiation
 Stopping power of radiation particles

ආශ්‍රිත

 
භෞතික රසායන විද්‍යාව
ආරෝපණ වාහක
මහින්ද හිමි හෝ ටිබෙට් ජාතික ඇස්
මහින්ද හිමි ලෙසින් සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වෙන, සිකිම් මහින්ද හිමි යනු, සිකිම් රාජ්‍යයේ උපත ලබා බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවට සංක්‍රමණය වී මහණවූ බෞද්ධ භික්ෂුවකි
උන්වහන්සේ, කවියෙකු සහ ගත් කතු වරයෙකු වන අතර, සිංහල ජාතික වයාපාරයට සම්බන්ධ වී කටයුතු කර ඇත
උන්වහන්සේ පැමිණ ඇත්තේ සිකිම් වෙතින් වුවද, තමන්  ටිබෙට් ජාතික යැයි එතුමන් විසින් පවසන්නට ඇත්තේ, බොහෝ විට ලංකාවේ ටිබෙටය බෙහෙවින් ජනප්‍රියව පැවති නිසා වන්නට ඇත
තරුණ වියෙහි ලංකාවට (වර්තමානයෙහි  ශ්‍රී ලංකාව) පැමිණි මහින්ද හිමි බෞද්ධ භික්ෂුවක් ලෙසින් පැවිදි බව ලැබීය
සිංහල භාෂාව ඉගෙනගත් උන්වහන්සේ, කවියෙකු වී, ඔවුන්ගේ නිදහස වෙනුවෙන් සටන් කරන මෙන් ලාංකිකයන් පොළඹවමින්, ස්වදේශාලය ඔවුන් සිත් වල කාවද්දමින් සාහිත්‍ය කෘතීන් කිහිපයක් බිහි කලේය
උන්වහන්සේ වර්තමානයෙහි ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වීරයෙක් ලෙසින් සැලකෙයි
මුල් දිවිය

මධ්‍යම ආසියාවේ හිමාලය කදු  වැටියේ  සීකිම් (SIKKIM) දේශයට උතුරු සීමාවේ ටිබෙටය නම් බෞද්ධ දේශයේ 1901 ජන්ම ලාභය ලද  මහින්ද හිමියන්ට දෙමාපියන් විසින් එස්. කේ. තෂිනම්ගල් ලෙස නම් තබන ලදී
එතුමාගේ පවුල ජීවත්වූයේ සිකිම් හී අගනුවර වන  ගංටොක් නුවරය
කුඩා  අවධියේම දෙමාපියන් අහිමි වූ තෂිනම්ගසල්ට සොහොයුරන් තිදෙනකු වූ බවට තොරතුරු හමු වේ
ඒ අතර තුන්වන සොයුරු සීකිම් පුණ්නජි හිමි නමින් පැවිදිව සිටි අතර කුඩා තෂිනම්ගසල්  හට රැකවරණ සැපයූයේ උන්වහන්සේය
වැඩිමල් සොහොයුරා කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි ටිබෙට්  භාෂාව පිළිබඳව කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස කීර්තිමත් සේවයක් කළ අයෙකි
දෙවැනි සොයුරා  ටිබෙට් රජුගේ අගමැති ලෙස රාජ්‍ය පාලනයට සම්බන්ධ වී තිබේ
සීකිම් පූණ්නජි හිමිගේ මිත්‍රයෙකු වූ ජර්මන් ජාතික ඥනාතිලෝක හිමිගේ අවශ්‍යතාව  මත සීකිම් පූණ්නජි හිමියන්ට ද ලංකාවට වැඩම කිරීමට සිදුවිය
එසේ සීකිම් පුණ්නජි  හිමියන් හා ජර්මන් ජාතික ඥනාතිලෝක හිමියන් සමගින් කුඩා තෂිනම්ගසල්ට ද ලංකාවට  පැමිණීමට සිදුවිය
ඒ 1912 වර්ෂයේය
කුඩා තෂිනම්ගසල් ලංකාවට පැමිණීම සිදුවූයේ ඒ  අයුරිනි
දොඩම්දූවේ පොල්ගස්දූව ආරාමය මෙම තිදෙනාගේම වාසස්ථානය විය
පසුව  අධ්‍යාපනය ලැබීමට පුණ්නජි හිමියන් සමගින් මරදාන මාලිගාකන්ද විෙද්‍යාදය පිරිවෙනට  ගිය තෂිනම්ගසල් එහිදී සිංහල, පාලි, සංස්කෘත ආදි භාෂාද බුදුදහම හා නක්‍ෂත්‍රය වැනි  විෂයන් ද ඉගෙන ගත්තේය
පසුව දොඩංදූව ශෛලබිම්බාරාමයේදී තෂිනම්ගසල් පැවිදි භාවයට  පත්වන්නේ ටිබෙට් එස්. මහින්ද හිමි නමිනි
ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායට අයත්  රත්ගම සිරි චූලසුමන හිමියන්ගේ ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස උන්වහන්සේ එදා පැවිදිව දොඩංදූවේ වාසය  කරන අතර තම සද්ධිවිහාරික දොඩංදූවේ ජිනරතන හිමියන්ගේ ඇසුරින් තම සහජ කවිත්වය ඔප්නංවා  ගත්තේය
ටිබෙට් එස්. මහින්ද හිමියන් මහා කවියකු බවට පත්කරන ලද්දේ දොඩංදූවේ ජිනරතන  හිමියන්ගේ ගුරු හරුකම් මගිනි
ජිනරතන හිමියන් අප්‍රකට වුවත් දක්‍ෂ කවියෙකි
බෞද්ධ භික්ෂුභාවය සහ ලංකාවේ ජීවිතය 
දකුණු ලංකාවේ, පොල්ගස්දූවේ පන්සලක නවාතැන් ගත් සොහොයුරන් දෙදෙන ඥානාලෝක නමැති භික්ෂුවක් යටතේ බුද්ධාගම උගෙන ගත්හ
ඉන්පසු උන්වහන්සේව  මරදානේ, විද්‍යෝදය පිරිවෙන වෙත යැවුණු අතර ඉංග්‍රීසි ඉගෙනගැනීම සඳහා පාසැලකට  ඇතුළු කරන ලදි
ඉන් අනතුරුව, පොල්ගස්දූවේ පන්සල වෙත යළි පැමිණි උන්වහන්සේ, සිංහල සහ පාලි භාෂා ඉගෙන ගත්හ
පළමුවන ලෝක යුද්ධය ඇරඹෙත්ම, ජර්මන් ජාතිකයෙක් වූ, උන්වහන්සේගේ උපාධ්‍ය ඥානාලෝක හිමියන්, අත්අඩංගුවට පත් විය
මෙම කාලය වන විට උන්වහන්සේගේ සොහොයුරු සිකිම් පුන්නජි හිමියන් අපවත්ව සිටි බවක් පෙනෙන අතර, රජය විසින් මහින්ද හිමියන් දෙවරක් සිර අඩස්සියේ ලන ලදි
උන්වහන්සේ පසු කලෙක සිකිම් මහින්ද ලෙසින්  අමරපුර නිකායේ පැවිදි බව ලැබූ මුත් එස්. මහින්ද (ඇස්
මහින්ද)ලෙසින් සිය නම භාවිතා කල සේක
ටිබෙට් එස්. මහින්ද හිමියන් ප්‍රාචීන මධ්‍යම විභාගයන් ද සමත් වී ඇත
1930 ජුනි  16 දින පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පරිවේනාධිපති ලුණුපොකුණේ ශ්‍රී ධම්මානන්ද නාහිමි  වෙතින් සියම් මහා නිකායේ පැවිදි භාවය ලබාගන්නා ලදී
තමන්වහන්සේ ටිබෙට් ජාතිකයෙක් ලෙසින් හඳුන්වාගන්නට ඇත්තේ, එම රට ආසියාවේ ප්‍රමුඛ බෞද්ධ රටක් ලෙස එකල ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධව පැවතීම නිසා විය හැක
1934 සිට 1936 දක්වා එස්. මහින්ද හිමියෝ කොළඹ, ආනන්ද විද්‍යාලයේ ගුරුවරුයෙකුව සේවය කළහ
සාහිත්‍යමය කර්තව්‍යයන් සහ ජාතිකවාදය  

ඇස්
මහින්ද හිමියන් ඉතා ඉක්මණින් සිංහල භාෂාව පිළිබඳ නිපුණතාවය ලබාගත් අතර කවියෙකු මෙන්ම කතුවරයෙකු ලෙසද සිය ස්ථාවරත්වය ගොඩ නගා ගත්තේය
උන්වහන්සේ පොත් 40කටත් වඩා රචනා කර ඇති අතර ඉන් බොහොමයක්ම දේශානුරාගය වඩවන ඒවා විය
මහින්ද හිමියන්ගේ පළමු පොත  'ඔවා මුතු දම වන අතර අවසන් පොත ලෙස 'ශ්‍රී පාද' විශ්වාස කෙරෙයි
උන්වහන්සේ බොහෝවිට ශ්‍රී ලංකාවේ අතීත ශ්‍රී විභූතිය සහ වර්තමාන ජනයාගේ දුර්වලකම් වෙත අවධානය යොමු කරමින් ඔවුන් නිදහස උදෙසා වැඩ කිරීමට පෙළඹවීම කෙරෙහි සිය අවධානය යොමු කළේය
මහින්ද හිමියන් ළමා පොත් කිහිපයක්ද රචනා කර ඇත
මහින්ද  හිමියන්ගේ ප්‍රසිද්ධ කෘති  

නිදහසේ දැහැන
නිදහසේ මන්ත්‍රය
ජාතික තොටිල්ල
අද ලක් මවගේ පුත්තු
විදේශිකයකුගෙන් ලක් මවට නමස්කාරයක්
සිංහල ජාතිය
ලංකා මාතා
නිදහස

මහින්ද හිමියන් ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් ව්‍යාපාරයේ පදනම වූ අමද්‍යප ව්‍යාපාරයේ සාමාජිකයෙකුද විය
1948 දී නිදහස ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව එතුමන්ගේ නිදහස් ව්‍යාපාරය උදෙසා වූ සාහිත්‍යමය දායකත්වය සලකා ජාතික වීරයෙක් ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී
අති පූජ්‍ය ඇස්
මහින්ද හිමියෝ 1951 මැයි 16 වන දා අපවත් වී වදාළහ
මහින්ද හිමිගේ කවි 
තුම් නිදහස් රුකෙහී සෙවනැල්ලෙහි සිංහලයෝ සැතපෙත්වා
ගම් බිර දම් සහ පෙම් සමගී රස කා අතරත් පැතිරේවා
හිම් කොට සිව් සයුරත් සුනෙරත් රුදු දෑ කුල බේ දුරුවේවා
පෙම් බර ලක්මව සව් සැපතින් වැජඹේ
වැ ජඹේ
වැජඹේවා
කරුමෙන් වාසනාවෙන් මහිමයෙන් පිට
කිසිවක් නොසැලකේ යන මහ මුසා බස
පෙර කරුමයේ හැටියට ඔහෙ හිටපල්ලා
යන දරුමයේ සැබවක් නැත දැන ගල්ලා
ලොව උරුමයේ අපටත් හිමි දැය ඉල්ලා
බැරි කරුමයේ කිම සටනට සැර සෙල්ලා
මෙලොවින් පරලොවින් වියයුතු යහපත  ට
මගපෙන්වීම යන අදහස පෙරටු කො    ට
තෙපලන්නේ නම්පිය තෙපුලක් මියුරුකො ට
මිතුරන් මිසක සතුරෝ නොම වෙති ඔහු ට

මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
 සාගර පලන්සූරිය
 Pinbara Udesana (පින්බර උදෑසන) | 2017-02-12 | 8.30 AM (නාලන්දා විද්‍යාලය (කොළඹ 10))

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වීරයෝ
භික්‍ෂූහූ
1901 උපත්
1951 මරණ
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
ඊමාන් () යනු ඉස්ලාමයේ විශ්වාසවන්තයින්ගේ ආගමට නැඹුරු විශ්වාසයයි(භක්තිය)
මෙහි ඉතා සරලම පැහැදිලි කිරීම වන්නේ විශ්වාසයේ කරුණු 6 වේ
මෙය අර්කාන් අල්-ඊමාන් ලෙසද හඳුන්වයි. මෙම කරුණු හයෙන් එකක් හෝ නොපිළිගන්නේ නම් ඔහු සැබෑ මුස්ලිමෙකු නොවේ
ඊමාන් පිලිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් කුරානයේ හා සුප්‍රසිද්ධ ජිබ්රීල්ගේ හදීසයේ සඳහන් වේ
කුරානයට අනුව ඊමාන් සමග යහපත් කල්ක්‍රියාද තිබිය යුතුයි
මේ දෙකම එකතු වීමෙන් ස්වර්ගයට පිවිසිය හැක
ජිබ්රීල්ගේ හදීසයේ "ඊමාන්" සමග "ඉස්ලාම්" හා "ඉහ්සාන්" යන ඉස්ලාම් ආගමේ මාන 3 ගැනද සඳහන් වේ
විශ්වාසය හා හේතුවාදය අතර සම්බන්ධය හා සම්බන්ධයේ වැදගත්කම  පිළිබඳ ඉස්ලාමයේ ඇතුලත සහ පිටත විවාදයක් පවතී
බොහෝ විද්වතුන් පවසන්නේ විශ්වාසය හා හේතුවාදය එකම ප්‍රභවයෙන් පැමිණෙන අතර එය සුමිහිරි විය යුතුයි
වචනයේ ඉතිහාසය 
අරාබි භාෂාවේ ඊමාන් යනු විශ්වාසය එසේත් නැත්නම් නොපෙනෙන (අදෘශ්‍යමාන) දේ ගැන විශ්වාස කිරීම
තේරුම
ඊමාන් යන්න දෙවියන් හදවතින්ම පිළිගෙන ඔහුගේ ගුණාංග හා ලක්ෂණද  පිළිගැනීම ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක
හමියුද්දීන් ෆරාහි, ඊමාන්හි අර්ථය ඔහුගේ අර්ථ විවරණයේ සඳහන් කරයි

"ඊමාන් යන වචනයේ මූලය අම්න් වේ
මෙහි අර්ථය විවිධ පැතිවලින් විස්තර කරයි
මුඃමීන් යනු එම මූලයෙන් ව්‍යුත්පන්නය වන තවත් වචනයකි
දෙවියන් පිහිට පතන අයට සැනසීම ලබා දෙන බැවින් මෙය ඔහුගේ උතුම් නම් වලින් එකක් ලෙස දැක්වේ
මෙම වචනය ඉපැරණි ආගමික වචනයක්ද වේ
නිහතමානිත්වයේ නිසැක බව, සෑම තත්වයකදීම විශ්වාසය හා  ආගමට ඇති ඇල්ම 'ඊමාන්' යන වචනයෙන් අර්ථ දැක්වේ
දෙවියන්ට ඇති භක්තියද ඊමාන් ලෙස හඳුන්වයි. ඔහුගේ ලක්ෂණ, ඔහුගේ මගපෙන්වීම් පිළිගෙන ඔහුට යටත් වී ඔහුගේ තීරණවලට ගරු කරන කෙනා මුඃමීන් වේ
"

විශ්වාසයේ කරුණු 6

ඊමාන් යන්න කරුණු 6කින් පැහැදිලි කරයි
දෙවියන් ගැන විශ්වාසය
 මලාඉකාවරු(දේවදූතයෝ)
 ශාස්තෘවරු(නබිවරු)
 දේව ග්‍රන්ථ
 විනිශ්චය දිනය ගැන විශ්වාසය
 හොඳ හා නරක සියල්ල දෙවියන් විසින් තීරණය කරන බව

මෙහි මුල් කරුණු කුරානයේ එක් වැකියක සඳහන් වේ
විශ්වාසය පිළිබඳ කරුණු 6 පහත ගේබ්‍රියල්(ජිබ්රීල්) දේවදූතයාගේ හදීසයේ සඳහන් වේ
තවත් සමාන නබිවදනක් වන්නේ
ඉබ්නු-අබ්බාස් ප්‍රකාශ කරයි, ජිබ්රීල් දේවදූතයා දිනක් නබිතුමාගෙන් "ඊමාන් යනු කුමක්ද
" යැයි විමසුවා
එවිට නබිතුමා "ඊමාන්  යනු දෙවියන්, විනිශ්චය දිනය, දේවදූතයන්, දෙවියන්ගේ ග්‍රන්ථ හා ශාස්තෘවරුන් ගැන විශ්වාසය හා මරණින් මතු ජීවිතය විශ්වාසය
ස්වර්ගය හා නිරය ගැන විශ්වාසය හා තමන් කල හොඳ නරක මැනීමට තුලාවක් ඇති බව
හොඳ හා නරක සියලුම  දිව්‍යමය නියමයන් විශ්වාස කිරීම
ඉන්පසු ඔහුගෙන් "මේ සියලු දේ කලොත් මම විශ්වාසවන්තයෙක්ද
එවිට නබිතුමා
"ඔබ මේ සියල්ල තුල ඊමාන්(විශ්වාසය) තැබුවහොත් ඔබ විශ්වාසවන්තයෙක් යැයි පැවසුවා
" 
ඊමාන්හි පළමු කරුණු 3න් (දෙවියන්, ශාස්තෘවරු හා මරණින් මතු ජීවිතය) අත්‍යවශ්‍ය විශ්වාසයේ කොටස් ලෙසත් පිළිගන්නවා
කුරානයේ හා හදීස් නිරූපණය

කුරානයට අනුව ඊමාන් යනු දෙවියන්ගේ කරුණාව සහ දයාව ලබාගැනීමේ ලක්ෂණ වලින් එකකි
කුරානයේ සඳහන් වන පරිඳි දෙවියන් සිහිපත් කිරීම මගින් විශ්වාසය වර්ධනය වේ
සැබෑ විශ්වාසවන්තයෙකුට භක්තිය තරම් ප්‍රිය තවත් දෙයක් නොමැති බවද කුරානයෙ සඳහන් වේ
දෙවියන් ස්වාමියා ලෙසද, ආගම ඉස්ලාම් ලෙසද, මුහම්මද්(ඔහුට ශාන්තිය හිමිවේවා) නබිතුමා වක්තෘවරයා ලෙසද පිළිගන්නා කෙනා භක්තියේ සැබෑ රසය විඳින බව නබිතුමා ප්‍රකාශ කළා
තම දරුවන්, දෙමාපියන් හා නෑදෑයින්ට වඩා නබිතුමාට ආදරය කලේ නැත්නම් ඔහු සැබෑ විශ්වාසවන්තයෙක් නොවන බවද නබිතුමා තවදුරටත් සඳහන් කළේය
දෙවියන් හා නබිතුමාට ඇති ආදරය මගින් පුද්ගලයෙකුට භක්තියේ සැබෑ රසය විඳගත හැකි බවද නබිතුමා තවත් අවස්තාවකදී පවසයි
කුරානයේ මෙම දයාවේ ස්වභාවය ගැන හොඳ අර්ථකතනයක් අමීන් අහ්සන් ඉසාහි දෙයි
මෙය හුදෙක් තමන්ගේ බිරිඳට, දරුවාට හා ඥාතීන්ට ඇති අතිශය ආදරය මගින් පමණක් ඇඟවෙන්නේ නැත
මෙය බුද්ධියේ පදනමට හා අදහස්වල මූලධර්මයට ඇති ආදරයද අඟවනවා
ඒ මෙම ආදරයට පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතයේ සෑම කොනයකින්ම මුල්තැන දෙන බැවිනි
එමෙන්ම බිරිඳගේ, ළමයින්ගේ හා ඥාතීන්ගේ ආදරය, දෙවියන්ගේ ආදරය සමග එකිනෙක ගැටෙන අවස්ථාවේදී කිසිම පැකිලීමකින් තොරව බිරිඳගේ, ළමයින්ගේ හා ඥාතීන්ගේ ආදරය ප්‍රතික්ෂේප කරයි
ඉසාහි හා මවුදිදී යන දෙදෙනාම කුරානයේ 14 වැනි පරිච්ඡේදයේ සඳහන් වන හොඳ වචන හා නරක වචන අතර සැසඳීම අධ්‍යයනය කළා
එය සැබවින්ම විශ්වාසය හා අවිශ්වාසය අතර සැසඳීමකි
කුරානය, ඉතා ගැඹුරට මුල් ඇදී ඇති හා අහස පුරා අතු පැතිර ඇති ගසක් සමග විශ්වාසය ඉතා ආකර්ශනීය අන්දමින් සසඳයි
ඊමාන් යනු දෙවියන්ගේ ශාස්තෘවරයා විසින් ආයාචනා කල මාතෘකාවක්ද වේ
දෙවියනි
මම ඔබට යටත් වූයෙමි, මාගේ කටයුතු සියල්ල ඔබ වෙත භාර කලෙමි, ඔබගෙන් උදවු ලැබුවෙමි
ඔබගේ මහිමයට ගරු කරමි, අපේක්ෂාවකින් ඔබ වෙත ළඟා වෙමි
ඔබගෙන් ඈත් වුවහොත් පිහිටක් හෝ ආරක්ෂාවක් නොමැත, එලෙස (පිහිටක් හෝ ආරක්ෂාවක්) තිබේනම් එය ඔබ සමග ඇත
ස්වාමීනි
දේවවාක්‍ය මගින් ඔබගේ පණිවිඩකරු ලෙස යැවූ ශාස්තෘවරයාගේ විශ්වාසය(භක්තිය) ගැන ප්‍රකාශ කල ඔබගේ පොතේ ඇති විශ්වාසය(භක්තිය) ගැන මා ප්‍රකාශ කළා
ඊමාන් සඳහා තිබිය යුතු අවශ්‍යතා

විශ්වාසවන්තෙයෙකු වීමට කුරානය ඇතැම් අවශ්‍යතා ගැන සඳහන් කරන බව ජාවෙඩ් අහ්මඩ් ඝාමිදී කියයි  ඊමාන් සඳහා ස්ථිර අවශ්‍යතා වන්නේ
යහපත් ක්‍රියාව (අ'මල්-ඉ සාලිහ්)
 සත්‍ය වෙනුවෙන් එකිනෙකා උනන්දු කරවීම හා ඒ වෙනුවෙන් විශ්වාසවන්තව සිටීමට එකිනෙකා උනන්දු කරවීම
(තවාසි බි අල්-හක් ව තවාසි බි අල්-සබ්ර්)

එලෙසම, ඊමාන් සඳහා අනෙක් අවශ්‍යතාවයන් වන්නේ
ආගම වෙනුවෙන් සංක්‍රමණය (හිජ්රා)
ආගම වෙනුවෙන් උදවු කිරීම (නුස්රාහ්)
යුක්තියට පාක්ෂික වීම (කියාම් බි කිස්ට්)
ඊමානයේ ශාකා 77

ඊමානයේ ශාකා 77 යනු ඉමාම් බයිහකි ඔහුගේ "ෂු'අබ් අල්-ඊමාන්" කෘතියෙන් සකස් කල එකතුවකි
එම එකතුවේ ඔහු භක්තිය(විශ්වාසය) මෙනෙහි කරන අත්‍යවශ්‍ය ගුණදම් කුරානයේ වාක්‍ය හා නබිවදන් මගින් විස්තර කරයි
මෙය පහත මුහම්මද් නබිතුමාගේ කියමන මත පදනම් වේ
නබිතුමා ප්‍රකාශ කල බව අබු හුරෙයිරා සඳහන් කරයි, "ඊමාන්හි ශාකා 70වට වඩා ඇත
එයින් අනර්ඝ වන්නේ "ලා ඉලාහ ඉල් අල්ලාහ්"(දෙවියන් හැර තවත් දෙවියෙක් නැත), කුඩාම දෙය පාරේ ඇති අවහිර වන දෙයක්(උදා
ගල් කැටයක්, අත්තක්) ඉවත් කිරීම වේ
හායා(විනීත බව) ඊමානයේ වැඳගත් අංගයකි
"

විශ්වාසය හා ක්‍රියාවන්

ඉස්ලාමයට අනුව විශ්වාසය හා ක්‍රියාවන අතර සමානකමක් ඇත
ෆරාහි මේ ගැන ඔහුගේ තෆ්සීර් හි පහත සඳහන ආකාරයට සඳහන් කරයි
කුරානයේ බොහෝ පැහැදිලි කිරීම් වල නිවැරදි ක්‍රියාවන් යන්න විශ්වාසය සමගම සඳහන් වේ විශ්වාසය ගැන කතා කරද්දී එය පහදා දීමේ අවශ්‍යතාවයක් පවතින බව පැහැදිලිය
විශ්වාසය පවතින්නේ හදවතේ සහ බුද්ධියේ වේ
හදවත සහ බුද්ධිය පිලිබඳ කරුණු වලදී කෙනෙකුට යමෙකු රැවටීමට හැකිවෙනවා පමණක් නොව ඔහුවම රවටාගෙන සිටිය හැක
ඔහු තමා මුඃමීන්(විශ්වාසවන්තයා) කෙනෙකු නොවන නමුත් තමා මුඃමීන් යැයි සිතයි
එමනිසා මෙය සනාථ කිරීමට අවශ්‍යතා ඇත
ඒ පුද්ගලයෙකුගේ වචන සහ පුද්ගලයෙකුගේ ක්‍රියාවන් වේ
කෙනෙකුගේ වචන අසත්‍ය නම් ඔහු තුල ඇත්තේ වචනයට පමණක් සීමා වූ විශ්වාසයකි
ඔහු විශ්වාසවන්තයෙක් නොවේ
එමෙන්ම පුද්ගලයෙකුගේ ක්‍රියාවන් මගින්ද ඔහුගේ විශ්වාසය ගැන ප්‍රකාශ වන බව සැලකේ. මක් නිසාද යත් කුරානයේ
ඔබ ඔබගේ දිව සමග විශ්වාසවන්තයෙකු වන්න
ඔබගේ ක්‍රියාවන් සමග විශ්වාසවන්තෙයෙකු වන්න
ලෙස සඳහන් වේ
ඉස්ලාමයේ විශ්වාසය හා හේතුව

ඉස්ලාමයේ හේතුව හා විශ්වාසය අතර සම්බන්ධතාවය ශතවර්ෂ ගණනාවක් ඇදී යන සංකීර්ණ විවාදයකි
ඉස්මායිල් රාජි අල්-ෆාරුකි පවසන්නේ
මුස්ලිම් නොවන අය ඉස්ලාමයේ මූලධර්ම පිලිබඳ වාද කල හැක
නමුත් ඉස්ලාමය විශේෂයෙන්ම විශ්වාසවන්තයින්ට හා විශ්වාසවන්තයින් වීමට කැමති අයට එහි මූලධර්මවලට විරුද්ධ මතයන් නොපිළිගන්නා ආකාරයට ඉදිරිපත් කරන්නේ නැති බව ඔවුන් දැනගත යුතුය
එය තර්කාන්විතව හා විචාරාත්මක ආකාරයට ඉදිරිපත් කරයි
එය තාර්කික හා පැහැදිලි වාදයන් වලින් සන්නද්ධව අප වෙතට පැමිණේ
එයට අප එකඟ වීම බලාපොරොත්තු වේ
එය අත්‍යවශ්‍ය දෙයකි
පෞද්ගලික මතයන්ට සාපේක්ෂව හෝ එම විෂය සම්බන්ධ අත්දැකීම මත එයට එකඟ නොවීම නීත්‍යානුකූල නොවේ
කලිමාවන්

කලිමාවන් අනුගමනය කිරීමද විශ්වාසයේ කොටසකි
ඊමාන්-ඉ-මුෆස්සිල්
ඊමාන්-ඉ-මුෆස්සිල් (හෝ විශ්වාසයේ විස්තරාත්මක ප්‍රකාශනය)
මම දෙවියන් හා ඔහුගේ දූතයන්,ඔහුගේ ග්‍රන්ථ, ඔහුගේ ශාස්තෘවරුන් හා විනිශ්චය දිනය ගැන විශ්වාස කරමි
සියලු හොඳ හා නරක හා ඉරණම දෙවියන්ගෙනි
මරණින් මතු ජීවිතයක් ඇති බව නිසැකය

ඊමාන්-ඉ-මුජ්මාල්
ඊමාන්-ඉ-මුජ්මාල් (හෝ විශ්වාසයේ සාරාංශගත ප්‍රකාශනය)
මා දෙවියන් විශ්වාස කරන අතර ඔහුව ඔහුගේ නම්වලින් හා ගුණාංග වලින් දනිමි
මම ඔහුගේ සියලු විධාන පිලිගනිමි
සබැඳි පිටු

තව්හීද්

මූලාශ්‍ර

අඩවියෙන්බැහැර පිටු

 විශ්වාසයේ යතාර්ථය (භක්තිය) – තේරුම හා අවබෝධය

 ඉස්ලාමයේ මූලික කරුණු හය (ක්‍රිස්තියානි දැක්මෙන්) 
සැකිල්ල
ඉස්ලාම්
කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලය () යනු, 1857 ජනවාරි 24 දිනදී පිහිටුවන ලද, ඉන්දියාවේ,  කොල්කතා, බටහිර බෙංගාලයෙහි පිහිටා ඇති පොදු ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලයකි
සටහන්//
ල්ක්ක්ජ්ඛ්ජ්

ඉන්දියාව
සේනක බිබිලේ (13 පෙබරවාරි 1920 – 29 සැප්තැම්බර 1977) යනු ශ්‍රී ලාංකික ඖෂධවේදියෙකි
හේ, වෙනත් රටවලද තාර්කික ඖෂධ භාවිතය හා බැඳි ප්‍රතිපත්ති ප්‍රවර්ධනයෙහි ලා ආකෘතියක් වශයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය, වෙළෙඳාම සහ සංවර්ධනය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ නො-බැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින්  භාවිත කලාවූ ශ්‍රී ලංකාවෙහි ඖෂධ ප්‍රතිපත්තියෙහි නිර්මාතෘ වෙයි
ඔහුගේ යෝජනා සහ ප්‍රතිපත්තීන්ගේ දුර දක්නා ආචරණයන් නිසාවෙන්, 'ශ්‍රී ලංකාව විසින් මෙතෙක් නිපදවූ, මනුෂ්‍යත්වයට වෛද්‍යමය අතින් දායකවූ විශිෂ්ටතමයා' ලෙසින් හඳුන්වා ඇත
සේනක බිබිලේ උපත ලැබුවේ මොණරාගල බිබිලේ, බිබිලේ-වලව්වේදීය
ඔහුගේ පියා චාර්ල්ස් විලියම් බිබිලේ වු අතර මව සිල්වියා ජයවර්ධන විය
බිබිලේ පවුල 16 වන සියවසේ සිට ආදි වාසි පරපුරකින් පැවතගෙන එන බව කියැවේ
මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙන් ප්‍රාථමික සහ ද්විතියික අධ්‍යාපනය ලැබු සේනක බිබිලේ පසුව කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලයට ඇතුළත් ව පළමු පන්ති සාමාර්ථයක් සහිතව තම උපාධිය අවසන් කළේය
ඔහු තම ආචාර්ය උපාධිය ලබාගත්තේ එඩින්බරෝ විශ්ව විද්‍යාලයෙනි
1958 දී ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රථම ඖෂධ විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය පදවියෙන් පිදුම් ලැබු ඔහු කලක් කොළඹ වෛද්‍ය පීඨයේ ප‍්‍රථම පිඨාධිපතිවරයා ලෙස පත් වුයේය
සේනක බිබිලේ ශ්‍රි ලංකාවේ වැඩි දෙනකු අතර කතාබහට ලක්වුයේ ජාතික ඖෂධ ප්‍රතිපත්තියක් ඇති කිරීම සම්බන්ධයෙනි
අඩු ආදායම් ලාභී රෝගීන් හට සහන මිලට ඖෂධ ලබාදීමත් වෛද්‍යවරු අතින් අවම ප්‍රමාණයෙන් අවශ්‍ය ඖෂධ ද්‍රව්‍ය නිර්දේශ කරවීමත් ඔහුගේ අරමුණ විය
තවද ඖෂධ වල ඖෂධීය නාම වෙනුවට වෙළෙඳ නාම භාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද දැඩි විරෝධයක් ඔහු වෙතින් එල්ල විය
ඔහු විසින් හඳුන්වා දෙන ලද ඖෂධ ප්‍රතිපත්තිය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේද අවධානයට යොමු වු අතර ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ පැසසුමටද ඔහු පාත්‍ර වුයේය
නමුත් 1977 දී බිබිලේ අභිරහස් ලෙස අතුරුදහන්වු අතර ඔහු විසින් ගෙන ගිය ඖෂධමය ප්‍රතිපත්ති හරහා පහර වැදුණු වෙළඳපල ක්‍රියාකාරින් ඒ හා සම්බන්ධ යැයි අදටත් පවතින මතයකි
සේනක බිබිලේ ශ්‍රි ලංකීය දේශපාලනයේද වැදගත් චරිතයකි
ඔහු ලංකා සම සමාජ පක්‍ෂයේ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු වුයේය
මාක්ස්වාදය පිළිබඳ දේශනද පැවත්වු ඔහු පසු කලෙක කොළඹ නගර සභා මැතිවරණයටද ඉදිරිපත්වීමට එකඟ වුයේය
සේනක බිබිලේ යනු වර්තමානයේ ඔසු සල නිර්මාතෘවරයාය ඔහුගේ සංකල්පය වුයේ ලංකාවට අවශ්‍ය බෙහෙත් ලංකාව තුලම නිෂ්පාදනය කරවීමය
එමගින් ලංකාවට විශාල මුදලක් ඉතිරි කරවීම මෙන්ම ඉතා අඩු මුදලකට මහා ජනතාවට බෙහෙත් ලබාදීම ඔහුගේ අරමුණ විය
ඔහුගේ මෙමෙ අදහස ක්‍රියාත්මක වුයේ නම් ඉතාමත් අවම මුදලකට අද අපට ඖෂද ලබා ගැනීමට හැකි වනු ඇත
සටහන්

භාහිර සබැඳි
State Pharmaceuticals Corporation of Sri Lanka

ශ්‍රී ලංකාවේ වෛද්‍යවරු
අභිරහස් මරණ
1920 උපත්
1977 මරණ
පොදු විශ්වවිද්‍යාලයක් යනු ප්‍රමුඛතම වශයෙන් ජාතික හෝ උපජාතික රාජ්‍ය අරමුදල් මගින් වියදම් පියවා ගන්නාවූ හා එබැවින් පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාල වලට වඩා වෙනස් වන්නාවූ  විශ්වවිද්‍යාලයකි
ගණිතයෙහිදී, අතාත්වික ඒකකය හෝ  ඒකක අතාත්වික සංඛ්‍යාව යන්න විසින්,   තාත්වික සංඛ්‍යා පද්ධතිය ,  අතාත්වික සංඛ්‍යා පද්ධතිය  වෙත ව්‍යාප්ත කිරීමට ඉඩ සලසන අතර, ඉන් අනතුරුව මෙය විසින්, බහුපද ප්‍රකාශන  සඳහාම අවම වශයෙන් එක්  මූලයක් හෝ සපයයි ( වීජීය සංවෘතිය සහ වීජ ගණිතයෙහි මූලික ප්‍රමේයය බලන්න)
ඉතා බහුල ලෙසින් අතාත්වික ඒකකය දක්වනු ලබන්නේ  ලෙසිනි
අතාත්වික ඒකකයේ හරාත්මක ලක්ෂණය වන්නේ  යන්නයි
"අතාත්වික" යන පදය භාවිතා වන්නේ,  සෘණ වර්ගයක් සහිත තාත්වික සංඛ්‍යාවක් නොපවතින බැවිනි
එක් ද්විත්ව වර්ග මූලයක් සහිත ශුන්‍යය හැර, අනෙකුත් සියළු තාත්වික සංඛ්‍යාවන්ට සංකීර්ණ වර්ග මූලයන් දෙකක් ඇති ලෙසින්ම, −1 සඳහාද සත්‍ය වශයෙන්ම,  සහ  නමැති, සංකීර්ණ වර්ග මූල දෙකක් ඇත
යන්න උභයාර්ථවාචී හෝ ගටළු සහගත වන අවස්ථාවන්හීදී,  හෝ ග්‍රීක  යන්න ( විකල්ප  අංකන බලන්න) සමහර විට භාවිතා වෙයි
විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව සහ පාලන පද්ධති ඉංජිනේරු විද්‍යාව ශික්ෂණයන්හිදී,  වෙනුවට අතාත්වික ඒකකය බොහෝ විට නිරූපණය වන්නේ  යන්නෙන් වන අතර, එසේ වන්නේ   යන්න මෙම ශික්ෂයන්හිදී බහුල ලෙසින්  විද්‍යුත් ධාරාව නිරූපණය කිරීමට භාවිතා වන බැවිනි
අතාත්වික ඒකකයෙහි ඉතිහාසය සඳහා, සංකීර්ණ සංඛ්‍යාව
ඉතිහාසය බලන්න
අර්ථදැක්වීම
  හී බලයන්  චක්‍රීය අගයයන් ලබා දෙයි
යන අතාත්වික සංඛ්‍යාව අර්ථදක්වන්නේ එහි  වර්ගය ලබාදෙනුයේ −1 යන ගුණාංගය වෙතින් පමණි
මෙසේ අර්ථ දැක්වූ විට, වීජ ගණිතය අනුව සෘජු ලෙසින්  එයින් ගම්‍ය වන්නේ,  සහ  යන දෙකම  −1 හී වර්ග මූලයන් වන බවයි.

මෙම සැදුම "අතාත්වික" යැයි නම් කෙරුණු නමුදු, තාත්වික සංඛ්‍යා සංකල්පයට වඩා අතාත්වික සංඛ්‍යා සංකල්පය ග්‍රහණය කෙරුම ප්‍රතිභාන ලෙසින් වඩාත් අපහසු නමුදු, ගණිතමය ස්ථාවරයකින් මෙම සැදුම සම්පූර්ණයෙන්ම නීතික වෙයි
ප්‍රකාශයක් මෙහෙයවීමේදී  යන්න අඥාත රාශියක් ලෙසින් සලකා, අතාත්වික හා සංකීර්ණ සංඛ්‍යා වෙතට තාත්වික සංඛ්‍යා මෙහෙයුම් ව්‍යාප්ත කළ හැකි අතර, ඉන්පසු  කිසියම්  පැවතීමක්  −1 යන්නෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට අර්ථදැක්වීම භාවිතා කළ හැකි වෙයි
හී උච්ච පූර්ණ සංඛ්‍යාමය බලයන්, , 1, , හෝ −1 යන්නෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකිය
එපරිද්දෙන්ම,

සහ 
බහු මූල නොමැත්තාවූ, වර්ගජ බහුපද ප්‍රකාශනයක් වන බැවින්,   යන අර්ථදැක්වීමේ සමීකරණය සඳහා, සමාකාර ලෙසින් නීතික වන්නාවූ සහ එකිනෙකාගේ ආකලන සහ  ගුණන ප්‍රතිලෝම වන,  ප්‍රභින්න විසඳුම්   දෙකක් වෙයි
වඩාත් නිවැරැදිව පැවසුවොත්, සමීකරණයේ විසඳුමක් ලෙසින්  තෝරාගත් පසු,  යන්නෙන් ප්‍රභින්නවූ,  යන අගයද විසඳුමක් වෙයි
මෙම සමීකරණය,   යන්නෙහි එකම විසඳුම වන බැවින්, අර්ථදැක්වීම උභයාර්ථවාචී බවක් පෙනෙයි (වඩාත් නිවැරැදි ලෙසින් පවසතොත්, සුවිශද නොවේ)
කෙසේවෙතත්, විසඳුම් අතුරින් එකක් තෝරාගෙන එය "ධන " ලෙස තිර කර කල්හී, උභයාර්ථවාචී බවක් ඇතිවීම වැලකේ. එය එසේ වන්නේ,  සහ  යන්නන් ප්‍රමාණාත්මක ලෙසින් සමතුල්‍ය නොවුනද  (ඒවා එකිනෙකෙහි සෘණ අගයයන්  වෙති),  සහ  අතර වීජීය වෙනසක් නොමැති නිසාය
අතාත්වික සංඛ්‍යා දෙකම, තම සංඛ්‍යාවෙහි වර්ගය  −1 බවට කියාපාමින් අයිතිවාසිකම් පාති
අතාත්වික හෝ සංකීර්ණ සංඛ්‍යා ගැන ලියැවුනු සියළු ගණිත පෙළ පොත් සහ ප්‍රකාශිත ශාස්ත්‍රිය ග්‍රන්ථ රැගෙන,   හමුවන සැම තන්හී එය වෙනුවට  ආදේශ කරමින් (සහ එලෙසින්ම  පවතින සැම තන්හීම එය වෙනුවට   ආදේශ කොට යළි ප්‍රකාශයට පත් තල හොත්, සමස්ත සිද්ධාන්ත හා ප්‍රමේයයන් සමතුල්‍ය ලෙසින් නිරතුරුව නීතික වනු ඇත
එයින් එකක් "ධන" ලෙසින් නම් කරමින්  යන සමීකරණයේ මූල  දෙක අතර වෙනස ශුද්ධ වශයෙන්ම අංකන අවශිෂ්ට වෙයි
මූල දෙකින් කුමන හෝ  එකක්, අනෙකට වඩා ප්‍රාථමික හෝ මූලික යැයි කිව නොහැක
අතාත්වික සංඛ්‍යාවක් යනු,   යන ගුණාංගයෙන් නිරූපණය කෙරෙන අතාත්වික ඒකකය  වෙතින් තාත්වික සංඛ්‍යාවක් ගුණ කිරීමෙන් ලිවිය හැකි සංඛ්‍යාවකි
සිකිම් යනු ස්වෛරීය රාජධානියක්ව තිබී 1975 මාර්තු 1 දින ස්ව කැමැත්තෙන් ඉන්දියාවේ කොටසක් බවට පත්ව පසුව ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත තත්‍වය ලබාගත් හිමාල කඳුවැටියේ පිහිටි ප්‍රදේශයකි
මූලාශ්‍ර

සිකිම්
ඉන්දියාව
අති පූජ්‍ය වාරියපොල ශ්‍රී සුමංගල හිමි 19 වන සියවසේ මුල් කාලයේ සිංහලේ  (වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවට අයත් ප්‍රදේශයකි) විසූ බෞද්ධ භික්ෂුවකි
උන් වහන්සේ අස්ගිරිය සංඝ සභාවේ අනුනායක ධූරය දැරූ අතර වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූයේ 1815 දී උඩරට ගිවිසුම අත්සන් කරන අවස්ථාවේ සිංහලේ පාලනය නිල වශයෙන් බ්‍රිතාන්‍යයන්ට බාර දීමට ප්‍රථම ඉහළ නැංවූ බ්‍රිතාන්‍ය කොඩිය (Union Jack Flag) බිම දමා නැවත සිංහලේ සිංහ කොඩිය ඉහළ නැංවීමෙනි
පසුව 1818 නිදහස් අරගයේදී එතුමා දන්ත ධාතූන් වහන්සේ දළදා මාලිගාවෙන් ඉවත් කර, නිදහස් අරගලයේ නායකයන් වෙත බාර දුන්නේය
වාරියපොල ශ්‍රී සුමංගල හිමියන් එම වසරේදීම අත් අඩංගුවට පත් වූ අතර එතුමාට රාජද්‍රෝහී වීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල කරන ලදී
පුද්ගලික ජීවිතය 

සුමංගල හිමියන්, කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ වාරියපොල ග්‍රාමයේ බමුණුකො‍ටුවේ රාළහාමිගේ කිරිහාමි ලෙස උපත ලද්දේය
එතුමාගේ පියා හේරත් මුදුයන්සේලාගේ බමුණුකො‍ටුවේ රාළ නම් විය
එතුමා සියම් නිකායේ අස්ගිරි සංඝ සභාවේ නාවින්නේ ධම්මදස්සි හිමියන් වෙතින් පැවිද්ද ලබා ගත් අතර වාරියපොල ශ්‍රී සුමංගල යන පැවිදි නාමය ලබා ගත්තේය
පසුව උපසම්පදාව ලබා ගත් එතුමා ඉතා ඉක්මණින් සිය නිකායේ තනතුරු අතින් ඉහළටම ගමන් කළේය
උන්වහන්සේ  අස්ගිරිය සංඝ සභාවේ අනුනායක ධුරය හෙබවීය
එමෙන්ම එතුමා වාරියපොල රජමහා විහාරයේ ( කලක් ශෛලතලාරාමය විහාරය ලෙස හැඳින්වූ සහ දැන් ශ්‍රී සුමංගල පිරිවෙන් රාජ මහා විහාරය ලෙස හඳුන්වන) ප්‍රධානත්වයද ඉසිලීය
1815 උඩරට ගිවිසුම 

1815 දී සිංහල නායකයෝ උඩරට ගිවිසුම අත්සන් කර රටේ පාලනය බ්‍රිතාන්‍යයන්ට භාර දුන්හ
මහනුවර දළදා මාලිගාවේදී එම ගිවිසුම අත්සන් කරන දිනයේදී (1815 මාර්තු 02), බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවෙක් සිංහල කොඩිය බිම දමා බ්‍රිතාන්‍ය කොඩිය (Union Jack Flag) ඉහළ නැංවුවේය
මෙය දු‍ටු වාරියපොල ශ්‍රී සුමංගල හිමියෝ ගිවිසුම අත්සන් කර අවසාන වනතුරු මේ රට අයිති සිංහලයන්ට බව පවසමින් බ්‍රිතාන්‍ය කොඩිය පහත දමා නැවතත් සිංහල කොඩිය එසවූහ
මෙම සිංහල කොඩිය සිංහලේ නිලකොඩියවේ
මෙම සිදුවීම අස්ගිරිය සංඝසභාවේ ඉතිහාසය සටහන්ව ඇති පොත්ද විස්තර කර ඇත
1818 නිදහස් අරගලය 

1818 දී දිවයිනේ උඩරට ප්‍රදේශ වලින් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහිව අරගලයක් පැන නැගිණි
අරගලයේ පැතිරීමත් සමඟ, වාරියපොල ශ්‍රී සුමංගල හිමියෝ දන්ත ධාතූන් වහන්සේ මහනුවර දළදා මාලිගාවෙන් ‍රැගෙන එය සැඟවීම පිණිස හඟුරන්කෙත පර්දේශයට වැඩියහ
එතුමා පසුව දන්ත ධාතූන් වහන්සේ අරගලය මෙහෙයවූ මොනරවිල කැප්පෙටිපොල දිසාවේට භාර දුන්නේය
සිංහලේ සාම්ප්‍රදායිකව දන්ත ධාතූන් වහන්සේගේ හිමිකාරීත්වය හිමි අයට රට පාලනය කිරීමේ අයිතිය හිමිවෙයි
එනිසා එම අත්කරගැනීම අරගලකරුවන්ගේ ධෛර්යය විශාල වශයෙන් ඉහළ නැංවීමට හේතු වූ අතර එනිසාම අරගලය තව තවත් පැතිර යන ලදී
නමුත් බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් 1818 නොවැම්බර් මස සුමංගල හිමියන් ජීවග්‍රහයෙන් අල්වාගෙන දන්ත ධාතූන් වහන්සේ නැවත අත්පත් කරගත් අතර එය උත්සවාකාරයෙන් නැවත මහනුවරට වැඩම කරන ලදී
වාරියපොල ශ්‍රී සුමංගල හිමියන්ට රාජද්‍රෝහීත්වය පිළිබඳ චෝදනා එල්ල කර යාපනයේ සිරගත කරන ලද අතර උන්වහන්සේ 1821 අප්‍රේල් 13 වැනිදා එවක ලංකා ආණ්ඩුකාරවරයාගේ නියෝගයක් මත නිදහස ලැබීය
මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වීරයෝ
ඇෆ්ගනිස්ථානයේ දිස්ත්‍රික්කයකි
දිස්ත්‍රික්ක - ඇෆ්ගනිස්ථානය
නේටෝ සංවිධානයේ ප්‍රහාරයකින් ක්‍රි
ව. 2013 වසරේ අප්‍රේල් 7 දින ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ෂිගාල් දිස්ත්‍රික්කයේ ළදරුවන් සහ දරුවන් 11 දෙනෙකු නිවාස තුලදී ඝාතනය විය
තලෙයිබාන් ත්‍රස්තවාදීන් අට දෙනෙකුද මෙම ප්‍රහාරයෙන් මිය ගොස් ඇති අතර, ඔවුන් හට එල්ල කල ප්‍රහාරයේදී  ගම්මාන තුනක නිවෙස් වල වහලවල් කිහිපයක් කඩා වැටීම සිදුවී ඇත
ෂිගාල් දිස්ත්‍රික්කය
ළමයින් ඝාතනයවූ නේටෝ ප්‍රහාර
කිරිඳිවැල කොළඹ නගරයච කී
50 ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇති නගරයකි
එය දොම්පේ මැතිවරණ බලමණ්ඩලය තුල පිහිටා ඇති අති සුන්දර වටපිටාවන්ගෙන් ගහණ නගරයකි
ආගම
සිංහල බෞද්ධයින් බහුතරයක් වෙසෙන කිරිඳිවැල නගරයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන රාශියක් පිහිටා ඇත
පාසල් හා අධ්‍යාපනික ආයතන
කිරිඳිවැල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
කිරිඳිවැල මහා විද්‍යාලය
කිරිඳිවැල සංඝමිත්තා බාලිකා විද්‍යාලය
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මුහුදින් වටවූ දිවයින් වලට වඩා කුඩා දූපත් කොදෙවු නමින් හැඳින්වේ
1912 වසර
1881 වසර (MDCCCLXXXI) යනු  ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර  සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) වන අතර දින-12ක් මන්දගාමී ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි.
සමන්තභද්‍ර යනු භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ හැඳින්වීමට යොදන නාමයකි
නිකාය සංග්‍රහය, සිංහල බෝධි වංශය, උම්මග්ග ජාතකය   සිදත් සඟරා විවරණයට අනුවද සමන්ත භද්‍ර යනු බුදුරජාණන් වහන්සේ හඳුන්වන නමකි
ඉතිහාසයේ වෙනත් ගිහියෙක් හෝ පැවිද්දෙක් මෙම නාමය භාවිතා කල බවට පැහැදිලි සාක්ෂි හමු නොවේ
කල්ප සියයක් පුරාවටම බුදුරජාණන් වහන්සේලා පහලව ඇත්තේ හතර නමක් පමණි
උන්වහන්සේලා නම් වශයෙන් කකුසඳ, කෝනාගමන, කාශ්‍යප, ගෞතම වන්නාහුය
මෙම භද්‍ර කල්පයේ පස්වනුව එමෙන්ම අවසාන වශයෙන් පහලවනුයේ මෛත්‍රී බුදුරජාණන් වහන්සේ බව චක්කවත්ති සීහනාද සූත්‍රයේ පැහැදිලිව දක්වා ඇත
අතීත, වර්ථමාන, අනාගත යන කාලත්‍රයම පිරිසිඳ දැකිය හැකි නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේ සමන්ත චක්ඛු ලෙසද හඳුන්වන සේක
ආශ්‍රිත 

උම්මග්ග ජාතකය - i
සිදත් සඟරා විවරණය - i

External Links 
Sinhala Bodhiwanshaya (සිංහල බෝධි වංසය)
උම්මග්ග ජාතකය, සිළුමිණ පුවත්පතේ පලවූ ලිපියකි
භෞතික විද්‍යාවෙහි, ආරෝපණ වාහකයක් () වන්නේ, විද්‍යුත් ආරෝපණයක් දරමින්, නිදහසේ ගමන් කල හැකි අංශුවක් වන අතර, විශේෂිත වශයෙන් විද්‍යුත් සන්නායක තුලින් විද්‍යුත් ධාරා රැගෙන යන්නාවූ අංශු වෙති
ආශ්‍රිත ලිපි 
Carrier lifetime
Molecular diffusion

මූලාශ්‍ර 

 
Particle physics
එකම වර්ගයේ පරමාණු දෙකක් හෝ කිහිපයක් සම්බන්ධ වීමේන් හෝ වෙනත් වර්ගවල පරමාණු දෙකක් හෝ කිහිපයක් සම්බන්ධ වීමෙන් සෑදුණු ඒකක අණු ලෙස හැදින්වේ
එන්ට්‍රොපිය  යනු, තාපගතික කාර්යාවලියක් හරහා ශක්තිය ගලා යෑම ගණන් තැබීමට සහය වීම සඳහා ගණිතමය ලෙසින් අර්ථදැක්වුනු තාපගතික රාශියකි
පද්ධතියක එන්ට්‍රොපිය යනු පද්ධතියේ අහඹුතාව පිළිබඳ මිනුමකි
එන්ට්‍රොපිය අවස්ථා ශ‍්‍රිතයකි
එය පද්ධතියේ ආරම්භක හා අවසාන අවස්ථාව මත පමණක් රඳා පවතින අතර වෙනස් වීම් සිදු වන මාර්ගය මත රඳා නො පවතී
එන්ට්‍රොපිය ද භෞතික හා රසායනික වෙනස් වීම් කෙරෙහි බලපාන සාධකයකි
ඒකලිත පද්ධතියක සිදු වන ස්වයංසිද්ධ වෙනස් වීම් එන්ට්‍රොපියේ වැඩි වීම හේතුවෙන් සිදු වේ
කිසියම් පද්ධතියක් හා සම්බන්ධ එන්ට්‍රොපිය අවස්ථා ශ‍්‍රිතයක් නිසා, එන්ට්‍රොපි වෙනස අවසාන එන්ට්‍රොපි අගයෙන් ආරම්භක එන්ට්‍රොපි අගය අඩු කිරීමෙන් ගණනය කළ හැකි ය
∆S = ∆Sඅවසාන - ∆Sආරම්භක
තාප රසායනය
තාපගති විද්‍යාව
භෞතික විද්‍යාව
දහන ප්‍රතික්‍රියාවලින් නිකුත්වන කාර්යානුගත ශක්තියෙන් කිසියම් ප්‍රමාණයක් සැමවිටම උත්සර්ජනයට හෝ ඝර්ෂණයට හෝ හානි වන බවත් එබැවින් ඵලදායී කාර්යය බවට පරිණාමනය නොවන බවත් නිරික්ෂණය කිරීම් වලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් එන්ට්‍රොපි  සංකල්පය විකාස කෙරිණි
තාප රසායනය
තාපගති විද්‍යාව
දහනය  හෝ දැවීම හෝ යනු ඉන්ධනයක් සහ ඔක්සිකාරකයක් අතර තාපදායක රසායනික ප්‍රතික්‍රියා සිදුවෙමින් එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්  තාපය ජනනය වීමෙහි සහ රසායනික විශේෂයන් පරිවර්තනය වීමෙහි ක්‍රියා දාමයයි
දහනයක් සිදුවීම සඳහා පියවර තුනක් සම්පූර්ණ විය යුතු වේ
🔥
ව්‍යාභිචාර තහංචියක් යනු,  ඥාතීන් අතර ලිංගික සම්බන්ධතාවයන් හා බැඳි ව්‍යවහාරයන් තහනම් කෙරෙන,  ඕනෑම සංස්කෘතික නීතියක් හෝ  ධර්මතාවකි
ලිංගික හෝ විවාහ සහකරුවන් ලෙසින් සුදුසු හෝ නුසුදුසු වන්නේ කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳ   ධර්මතාවයන් සමස්ත මානව සංස්කෘතීන් තුලම පවතින අතර, සමහරක් කිට්ටු ඥාතීන් සහකරුවන් විය නොහැකි බවට සැලකෙයි
කෙසේවෙතත්, කුමන ආකාරයක ලේ ඥාතීන්, අවසර ලැබිය හැකි සහකරුවන්ද යන්න සහ කුමන ආකාර අවසර නොලැබෙන්නන්ද යන්න පිළිබඳ, ලිහිල් එකඟතාවයන් පවතියි
මෙම තහංචියට යටත් වෙන ඥාතීන් අතර සිදුවන ලිංගික සම්බන්ධතාවයන් ව්‍යාභිචාරයන් ලෙස සැලකේ. බොහෝ සංස්කෘතීන් තුල,  සමහර ආකාරයක ඥාති සහෝදරයන් අතර සම්බන්ධතාවයන්, ලිංගික සහ විවාහ සහකරුවන් ලෙසින්, අභිරුචිකර වන අතර, අනෙක් සමහර සංස්කෘතීන් තුල ඒවා තහනම් වෙති
සොයාගත හැකි  වංශාවලිමය ඥාතිත්වයන් නොමැති වුවත්,  ගෝත්‍ර-සාමාජිකයන් අතර සම්බන්ධතා සමහරවිට වැළැක්වෙන මුත්, අනෙකුත් ගෝත්‍ර වල සාමාජීකයන් සඳහා අවසර ලැබෙන්නේ ලේ නෑකම් පිළිබඳ කිසිත් නොසලකමිනි
නැන්දා/මාමා වරුන් අතර සහ  මස්සිනා/නෑනා වරුන් අතර ලිංගික සහ විවාහක සම්බන්ධතා ඇතිවීමට බොහෝ සංස්කෘතීන් විසින් ඉඩ හරිති
සමහර අවස්ථාවලදී,සහෝදර -සහෝදරී විවාහ සිදු වී ඇත
සංස්කෘතික සාර්ව ලාක්ෂණිකයක් ලෙසින් ව්‍යභචාරි තහංචියේ සම්භවය පිළිබඳ මෙහිදී ප්‍රශ්න මතුවන අතර, එය පදනම්ව ඇත්කේ ස්වභාවය හෝ සම්භෘතිය මතද යන්න විමසමින් ප්‍රශ්න සකසා ඇත
මව්පි-දරු සහ එක්වීම් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ සාර්වත්‍ර ලෙසින් තහනම් කර ඇත
ආශ්‍රිත

ව්‍යාභිචාරය
මානව විද්‍යාව
සමාජ-ජීව විද්‍යාව
අන්තර්පුද්ගල සම්බන්ධතා
ඥාතිත්වය හා පෙළපත
තහංචිය
වෙස්ටර්මාර්ක් ආචරණය, හෝ ප්‍රතිලෝම ලිංගික කාවැදීම යනු, ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ මුල් වසර කිහිපය තුලදී කිට්ටු ගෘහාශ්‍රිත සමීපත්වයෙහි ජීවත්වන පුද්ගලයන්, එය නිසාම, පසුකාලීන ලිංගික ආකර්ෂණයක් කෙරෙහි විසංවේදී වන බව පැවසෙන උපකල්පිත මනෝවිද්‍යාත්මක ආචරණයකි
ව්‍යාභිචාර තහංචිය සඳහා එක් පැහැදිලිකිරීමක් වන මෙම සංසිද්ධිය, ඔහුගේ ද හිස්ට්‍රි ඔෆ් හියුමන් මැරේජ් (1891) ග්‍රන්ථය වෙතින්, මුලින්ම උපන්‍යාස කලේ, පින්ලන්ත ජාතික මානව විද්‍යාඥ ඒඩ්වර්ඩ් වෙස්ටර්මාර්ක් විසිනි
වෙස්ටර්මාර්ක් ආචරණය ස්පුඨ කෙරුම සඳහා ඉවහල් වන සාක්ෂ්‍ය වශයෙන් භාවිතා කළ හැකි කරුණු, එතෙක් පටන් බොහෝ ස්ථාන සහ සංස්කෘතීන්හී නිරික්ෂණ කර ඇති අතර, ඒ අතර ඊශ්‍රායෙල කිබුට්ස් ක්‍රමය, සහ චීන  සිම්-පුවා විවාහ චාරිත්‍රයද, එමෙන්ම ජීවවිද්‍යාත්මක ලෙසින් ඥාතිත්වයක් දරන පවුල් ද වෙති
ඊශ්‍රායෙල කිබුට්ස් ක්‍රමයේදී (සමූහ ගොවිපොළ), දරුවන් ඇති දැඩි කරනුයේ,  ඔවුන්ගේ ජීව විද්‍යාත්මක ඥාතිත්වය පරිදී නොව, ඔවුන්ගේ වයස පදනම් කරගත්, සමපදස්ථ කණ්ඩායම් ලෙසිනි
ජීවිතයේ පසු අවදියකදී සිදුවූ මෙම දරුවන්ගේ විවාහ රටා පිළිබඳ අධ්‍යයනයකින් හෙළිවූ පරිදී කිබුට්ස් ක්‍රමය තුල විවාහ 3,000 පමණ සිදුවී ඇතත්, එකම සමපදස්ථ කණ්ඩායම් තුල සිටි දරුවන් අතර සිදුවී ඇත්තේ විවාහ 14 ක් පමණක් බවයි. මෙම දසසතර අතුරින්, කිසිවෙකු හෝ ඔවුන්ගේ දිවියෙහි  පළමු සය වසර තුල එක්ව ඇති දැඩි කර නොමැත