Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඒවා නම්, අනුගාමිකයන් (Followers), පරමාර්ථය (Goal), සුදානම (Willingness) සහ අවස්ථාව (Situation) යි
එමනිසා නායකත්වය යනු
අනුගාමිකයින්
පරමාර්ථ, සුදානම සහ අවස්ථාව හි ශ්‍රිතයක් ලෙස දැක්විය හැක
මේ අනුව සාර්ථක නායකයෙකු සතුව ඉහත ගුණාංග සියල්ල තිබිය යුතුය
නායකත්ව වර්ග (Types of Leadership)

1. විධිමත් නායකත්වය (Formal Leadership) - යම් ආයතනයක අධිකාරීත්ව ධුරාවලිය ඔස්සේ තමන්ගේ යටත් යට නියෝග දීම සඳහා ලැබෙන අධිකාරිය විධිමත් නායකත්වයයි
2. අවිධිමත් නායකත්වය (Informal Leadership) - පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන අධිකාරිමය බලයට අමතරව අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතා මගින් බලපෑම් කළහැකිවීම අවිධිමත් නායකත්වයයි
මෙම නායකත්වය සඳහා යම් පුද්ගලයෙකු සතු අවංක කම, සමාජශීලී බව, ඉවසීම, බුද්ධිය, හැකියාවන් වැනි පුද්ගල ගුණාංග හේතු විය හැකිය
නායකත්ව න්‍යායයන් (Theories of Leadership)
සංවිධාන අනයකත්වය පිලිබඳ පර්යේෂණ වල ප්‍රතිඑල වලට අනුව නායකත්වය පිලිබඳ න්‍යායයන් ඉදිරිපත් කර තිබේ
ගතිලක්ෂණ න්‍යාය (Trait Theory)
 චර්යාත්මක න්‍යාය (Behavioral Theory) 
 අවස්ථානුකුල න්‍යාය (Situational Theory)
 නුතන න්‍යාය (Modern Theory)

වැඩි විස්තර සඳහා නායකත්වය වෙත යන්න

අභිප්‍රේරණය 
සේවක අභිප්‍රේරණය (Employee Motivation) යනු සංවිධාන පරමාර්ථ ඉටුකරගැනීම සඳහා සේවකයින් ස්වෙච්ජාවෙන් ම පෙළඹවීමේ කළමනාකරණ ක්‍රියාවලියයි
අභිප්‍රේරණය යන්න පුද්ගලයින් තුල උද්ගතවන මානසික ක්‍රියාවලියකි
මෙය විවිධ අවස්ථාවන් හිදී චක්‍රයක් ලෙස අවශ්‍යතාව (Needs), ප්‍රේරණය (Drive), ක්‍රියාමාර්ගය (Action) සහ තෘප්තිය (Satisfaction) යනාදී කරුණු පිලිවෙලින් සිදුවෙමින් පවතියි
අභිප්‍රේරණ න්‍යායයන් 

 මැස්ලෝ ගේ අවශ්‍යතා ධුරාවලි න්‍යාය (Maslow's Needs Hierarchy Theory)
 ඇල්ඩර්ෆර් ගේ ඊ. ආර් ජී. න්‍යාය (Alderfer's ERG Theory)
 හර්ෂ්බර්ගේ ද්විසාධක න්‍යාය (Herzberg's Two Factor Theory)
 මැක්ක්ලෙලන්ඩ් ගේ ත්‍රිත්ත්ව අවශ්‍යතා න්‍යාය (McClelland's Three Needs Theory)

අභිප්‍රේරණ ප්‍රතිඵල 

වැඩි විස්තර සඳහා අභිප්‍රේරණය වෙත යන්න

සන්නිවේදනය 

කිසියම් පුද්ගලයෙක් හෝ කණ්ඩායමක් විසින් තවත් පුද්ගලයෙකුට හෝ කණ්ඩායමකට යම්කිසි තොරතුරක් සම්ප්‍රේෂණය කිරීම සන්නිවේදනය නම් වේ
මෙහිදී සැමවිට ම සම්බන්ධතා ගොඩනැගීමක් සිදුවේ
සාර්ථක කළමණාකරුවෙකු හට තම ආයතනය තුල මනා සන්නිවේදනයක් පවත්වාගැනීම මගින් තම ආයතනයේ ඉලක්ක වෙත පහසුවෙන් ගමන් කල හැක
සන්නිවේදනය මගින් ආයතනයක් තුල අදාල සංස්කෘතියන් (Organizational Culture) ද නිර්මාණය වේ
යහපත් සම්බන්ධතා මගින් සන්නිවේදන කටයුතු කිරීම මගින් කාර්යයෙහි කාර්යක්ෂමතාවය සහ පලදායීතාවය ඉහල යයි
වර්තමානයේ බොහෝ ශ්‍රමිකයින් දැනුමින් ඉහල බැවින් කාර්යයන් කිරීම කළමනාකරුවන් සහ සේවකයන්ගේ මානුෂීය සම්බන්ධතා (Human Relations) තුලින් සිදුකරගත යුතුව ඇත
එමනිසා වර්තමානයේ කළමනාකරුවන් මනා සන්නිවේදනයක් පවත්වා ගත යුතුව ඇත

සන්නිවේදන ක්‍රියාවලිය

සන්නිවේදන වර්ග 

විධිමත් සන්නිවේදනය (Formal Communication) සහ අවිධිමත් සන්නිවේදනය (Informal Communication) යනුවෙන් සන්නිවේදනය වර්ගකල හැක
දක්ෂ කළමණාකරුවෙකු ගේ ප්‍රධානතම ගුණාංගයක් වනුයේ ආයතනය තුල ඇතිවන අවිධිමත් සන්නිවේදනය අවම කරගැනීම හෝ නැතිකරගැනීමයි
විධිමත් සන්නිවේදනය

සංවිධානයක අධිකාරීත්ව ධුරාවලියට අනුව ගොඩනැගෙන සනිවේදනය විධිමත් සන්නිවේදනයට අයත් වේ
මෙහිදී ආයතනයේ ඉහල සිට පහලට සහ පහල සිට ඉහලට තොරතුරු ගලා යාම සිරස් සන්නිවේදනය ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
සංවිධානයෙහි දෘෂ්ඨිය , මෙහෙවර, අරමුණු , ප්‍රතිපත්ති, නීති රීති ආදී දේවල් ඉහල සිට පහළටත්
සේවක පැමිණිලි, අදහස්, යෝජනාවන්, පාරිභෝගක පැමිණිලි ආදිය පහල සිට ඉහළටත් ගලා යයි
තිරස් සන්නිවේදනය යනු ආයතනයේ දෙපාර්තමේන්තු සහ අංශ අතර අදහස් හා තොරතුරු හුවමාරු වීමයි
අවිධිමත් සන්නිවේදනය

සංවිධානයක සේවකයන් විසින් ගොඩනගාගනු ලබන අධිකාරීත්ව ධුරාවලියෙන් බැහැරව සිදුවන සන්නිවේදනය අවිධිමත් සනිවේදනය නම් වේ
වැදගත් ලක්ෂණ
 සරල සහ කෙටි විය යුතුයි
නිවැරදි බව.
 නීත්‍යානුකුල බව.
 රහස්‍ය භවය
අදහස සම්පුර්ණ වීම
නිවැරදි මාධ්‍යය සහ පණිවුඩය ලබන්නා
ආචාරශීලී සහ කාලෝචිත බව.

බාධක
 පැහැදිලිව ලියා නොතිබීම
නිවැරදි මාධ්‍යයක් නොපැවතීම
විෂය පිලිබඳ අඩු දැනුම
පක්ෂග්‍රහී වීම
ඇසීමේ සහ කියවීමේ දුර්වලතා
නිවැරදි අක්ෂර වින්‍යාසයක් භාවිත නොකිරීම
පුර්ව නිගමනවල බැස සිටීම
සංවිධාන ගැටුම්

සංවිධාන ගැටුම් නිර්මාණය වන්නාවූ මට්ටම් වලට අනුව සංවිධාන ගැටුම් වර්ග කල හැකිය
වර්තමාන කළමනාකරණ න්‍යායන් ට අනුව සංවිධාන ගැටුම් දෙස කළමණාකරුවෙකු නම අවධානයක් යෙදිය යුතුය
එයට හේතුව යම්විටෙක ගැටුමක් සංවිධානයට හිතකාමී විය හැකි බැවිනි
වැඩි විස්තර සඳහා සංවිධාන ගැටුම් වෙත යන්න
කළමනාකරණ ප්‍රවණතා
වර්තමානයේදී කළමනාකරණ ක්ෂේත්‍රය ඉතා වේගයෙන් වෙනස් වන ලක්ෂණ වලින් යුක්තය
මෙම කළමනාකරණ විවිධත්වයන් විවිධ අංශයන්ගෙන් දැක බලා ගත හැකි අතර මුලිකවම සමාජයීය සහ සංස්කෘතික භූමිකාවක් තුල වෙනස්කම් සිදුවේ
ජාත්‍යත්නර කළමනාකරණය (International Management) 

ජාත්‍යන්තර සහ සංස්කෘත මය පසුබිම තුල සංවිධාන අරමුණු ඉටුකර ගැනීම
බොහෝ බහු ජාතික සමාගම් වලදී දැකිය හැක
කුඩා ව්‍යාපාර කළමනාකරණය (Small Business Management)

සේවකයන් 100 කට අඩුව සිටින ලාභ ලබන ව්‍යාපාරයක් කුඩා ව්‍යාපාරයක් ලෙස හැඳින්වෙයි
මෙම ආයතන බොහෝවිට නව සොයාගැනීම ඔස්සේ සංවර්ධනය වන අතර ව්‍යවසායකයන් සිටින සහ නව තාක්ෂණය හඳුනාගනිමින් ගමන්කරන ස්වභාවයක් පෙන්වයි. මෙවන් ආයතනයක් කළමනාකරණය වෙනස්ම අභියෝගයකි
රාජ්‍ය අංශ කළමනාකරණය (Managing the Public Sector)

ජනතාවට සේවය කරන ස්ථානවලදී කළමනාකරණ කටුතු කිරීම අභියෝගයක් වන්නේ කළමනාකරුවා රජයේ චක්‍රලේඛ සහ නීති රීති අනුගමනය කරමින් බොහෝ විට මහජනතාව අතර සක්‍රියව ක්‍රියාකරන රජය නොයෝජනය කරන පුද්ගලයෙක් වීම නිසයි
මොහුගේ යම්කිසි ප්‍රකාශයක් රජයේ ප්‍රකාශයක් ලෙස මහජනතාව සලකනු ඇත
තොරතුරු තාක්ෂණ කළමනාකරණය (Managing Information Technology)

දත්ත සහ තොරතුරු යන්න ඕනෑම ආයතනයකට ඉතාම විශේෂ වන අතර මෙම ක්ෂේත්‍රය තුල බොහෝවිට බුද්ධිමත් පිරිසක් සේවය කරයි
පුද්ගල සම්බන්ධතා මගින් ඇතිකරගත් කළමනාකරණ කුසලතා ප්‍රගුණ කර ගත යුතුය
පූර්ණ තත්ත්ව කළමනාකරණය (Total Quality Management - TQM)

සංවිධානයක සැම ක්ෂේත්‍රයක් සහ කටයුතක් සම්බන්ධයෙන්ම අඛණ්ඩව වර්ධනය ලඟාකරගැනීම සඳහා කැපවූ සංවිධාන සංස්කෘතියක් (Organizational Culture) නිර්මාණය කරගැනීමයි
ජපන් කළමනාකරණය  (Japanese Management) 

පුර්ණ තත්ත්ව කළමනාකරණය පිලිබඳ විස්තරාත්මක අධ්‍යනයක් මෙහිදී සිදු කර තිබේ
Just In Time (JIT), KANBAN, 5S යනාදී සංකල්ප මෙහිදී බිහිවූ ඒවාය
ව්‍යපෘති ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිඉංජිනේරුකරණය (Business Process Re-Engineering)

සංවිධානයක මුලික සහ විප්ලවීය වෙනස්කම් ඉටු කිරීම මෙයින් අදහස් කෙරේ
මේ තුලින් පිරිවැය, ගුණාත්මක බව, සේවාව සහ කාර්යක්ෂමතාව යන මිනුම් දඬු ඔස්සේ සංවිධානයක කාර්යඑලය වර්ධනය කරගත හැකිය
කළමනාකරණය - 20 වෙනි සියවස

කළමණාකරුවන් මුළුමනින්ම විද්‍යාත්මක පදනමක් මත පිහිටා ඔවුන්ගේ සිද්ධාන්තයන් ඉදිරිපත් කිරීමට 1900 වසර වන විට උත්සාහ දරමින් සිටී බව කෙනෙකුට පෙනී යනු ඇත
(මෙම විශ්වාසයෙහි සංජානන - සීමාවන් පිළිබඳ විද්‍යාත්මකභාවය බලන්න) 1890 දී හෙන්රි ආර්. ටවුන්ගේ කළමනාකරණ විද්‍යාව, ෆෙඩ්රික් වින්ස් ලෝ ටේලර්ගේ විද්‍යාත්මක කළමනාකරණය (1911), ෆැන්ක් සහ ලිලියන් ගිල්බට්ගේ ව්‍යවහාරික චලන අධ්‍යයනය (1917) සහ හෙන්රි එල් ග්‍රාන්ට්ගේ සටහන් (1910) ජේ. ඩන්කට් විසින් 1911 දී කළමනාකරණය පිළිබඳ පළමු විද්‍යාපීඨ පෘඨ ග්‍රන්ථය ලියන ලදි
1917 දී යෝච් යුඊනෝ විසින් ටේලර්වාදය ජපානයට හඳුන්වා දෙන ලද අතර ජපන් කළමනාකරණ ශෛලියේ පලමු කළමණාකර උපදේශකවරයා ඔහු විය
ඔහුගේ පුත් ජෙහිරො යුඊනෝ ජපන් තත්ව සහතික නිකුත් කිරීමේ පුරෝගාමි මෙහෙවර ඉටු කළේය
1920 වකවානුවේ දී පමණ කළමනාකරණය පිළිබඳ පළමු සවිස්තරාත්මක සිද්ධාන්ත එළිදැක්විණි
1921 දී හාවඩ් බිස්නස් ස්කූල් ආයතනය විසින් “මාස්ටර් ඔෆ් බිස්නස් ඇඩිමිනිස්ට්‍රේෂන්'' (ව්‍යාපාර පරිපාලනය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති) උපාධිය (එම්.බී.ඒ) හඳුන්වා දෙන ලදි
හෙන්රි පවල් (1841 - 1925) සහ ඇලෙක්සැන්ඩර් චර්ච් වැනි අය විසින් කළමනාකරණයේ විවිධ අංශ සහ ඒවායේ අන්තර් සම්බන්ධතා විස්තර කරන ලදි
20 වැනි සියවස මුල්කාලයේ දී බීඩ්වේ ටීඩී (1891 - 1973) වෝල්වර් ස්කොට් සහ ජේ වුනි වැනි අය විසින් ‍මනෝ විද්‍යා මුලධර්ම කළමනාකරණ භාවිතයට යොදාගත්හ
එල්ටන් මොයෝ (1880 - 1949) වේරිපාකර් පොලේ (1868 - 1933) වෙසර් බාර්නාඩ් (1886 0 1961) මැක්ස් වේබර් (1864 - 1920) රෙන්සිස් ලික (1903 - 1981) සහ ක්‍රිස් ඇග්‍රිරිස් (19 23) යන ලේඛක ලේඛිකාවන් විසින් සමාජ විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටි කෝණයක් මඟින් කළමනාකරණයට ප්‍රවේශ වී ඇත
පීටර් ඩෲකර් (1909 - 2005) විසින් ව්‍යවහාරික කළමනාකරණය පිළිබඳ මුල්ම ග්‍රන්ථය රචනා කරන ලදි
1956 දක්වා ජෙනරල් මෝටර්ස් සමාග‍මේ සභාපති වූ ඇෆප්‍රඩ් ස්ලෝන් විසින් සංවිධානය පිළිබඳ අධ්‍යාපනයක් කිරිමට පැවරීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් 1946 දී කොන්සෙප්ට් ඔෆ් ද කෝපරේෂන් කෘතිය රචනා කරන ලදි
පීටර් ඩෲකර් විසින් රචනා කරන ලද ග්‍රන්ථ 39 න් බොහොමයක් සමාන ස්වරූපයේ ඒවා විය
එච්. ඩොජ්
රොනල්ඩ් ෆපිෂර් (1890 - 1962) සහ තොම්ටන් සී ප්‍රයි යන අය විසින් කළමනාකරණ අධ්‍යයනය සඳහා සංඛ්‍යා ලේඛනාත්මක විධික්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදි
1940 ගණන් වලදී පැට්ටුක් බ්ලැකට් විසින් මෙම සංඛ්‍යා ලේඛනාත්මක සිද්ධාන්ත ක්ශුද්‍ර ආර්ථික සිද්ධාන්ත සමඟ ඒකාබද්ධ කර මෙහෙයුම් පර්යේෂණ පරිපථ බිහි කරන ලදි
මෙහෙයුම් පර්යේෂණ සමහර අවස්ථාවන්හි 'කළමනාකරණ විද්‍යාව" වශයෙන් හඳුන්වනු ලබයි
(එහෙත් මෙය ටේලර්ගේ විද්‍යාත්මක කළමනාකරණයට වඩා වෙනස් වේ) නමුත් කළමනාකරණ ගැටලු වලදී විශේෂයෙන්ම සහාය සේවාවන්හි මෙහෙයුම් ගැටලු විසදීම සඳහා විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශය උපයෝගී කරගැනීමට උත්සාහ දරයි
මෑත කාලයේ දී සිදු වූ වර්ධනයන්ට සංරෝධක න්‍යාය එනම් අරමුණු යලි සකස් කිරීම සහ සිග්මා හය හෝ විවිධ තොරතුරු තාක්ෂණ මඟින් සංවර්ධනය පාලනය වන විධික්‍රම වන සෙසු මෘදුකාංග සංවර්ධනය මෙන්ම කොග්ගේ ඉණිමග වැනි කණ්ඩායම් කළමනාකරණ න්‍යායන් ඇතුලත් වේ
20 වැනි ශතවර්ෂයේ දී පන්තියක් වශයෙන් කළමණාකරුවන් පොදුවේ පිළිගැනිම සම්මත විය
ඒ නිසා කළමනාකරණ කලාව හෝ විද්‍යාව සංජානනීය වශයෙන් භාවිතා කරන්නන්ට කිසියම් ප්‍රමාණයක ගෞරවයක් ලැබීම නිසා එවැනි අදහස් පිළිබඳ ජනප්‍රිය ක්‍රමයන්ට සිය පාර පවත්වා ගෙන යාමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව සෑදුණි
මෙවැනි බොහෝ කළමනාකරණ අදහස් විද්‍යාත්මක න්‍යායන්ට වඩා ජනප්‍රිය මනෝවිද්‍යාව හා සම්බන්ධ වූ ඒවා විය
කළමනාකරණය 21 වෙනි සියවසට 

20 වැනි ශතවර්ෂයේ අවසාන භාගය වන විට වෙන් වශයෙන් වූ ශාඛා හයකින් ව්‍යාපාර කළමනාකරණය සමන්විත විය
මානව සම්පත් කළමනාකරණය, මෙහෙයුම් කළමනාකරණය හෝ නිෂ්පාදන කළමනාකරණය

	ක්‍රමෝපාය ‍කළමනාකරණය

	අලෙවි කළමනාකරණය

	මුල්‍ය කළමනාකරණය

	කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධති සඳහා වගකිව යුතු තොරතුරු තාක්ෂණ කළමනාකරණය

21වැනි සියවසේ දී මානව කළමනාකරණය එහි ක්‍රියාකාරි කොටස්වලට වර්ග කිරීම, එහි නිරීක්ෂණයේ නියැළෙන්නන්ට පවා ඉතා අපහසු කාර්යයක් බවට පත්ව ඇත
සමහර වර්ග කිරීම්වලදී තව තවත් ක්‍රියාවලීන් එකවර සම්බන්ධ වේ
එවිට එම විවිධ ක්‍රියාවලියන් කාර්යයන් සහ අරමුණු කළමනාකරණයේ විෂය ලෙස සිතීමට ඇතැමෙක් පෙළඹේ
ලාභ ‍නොලබන රාජ්‍ය ආයතන සම්බන්ධයෙන් ද කළමණාකරන මුලධර්ම අංශ පවතී
රාජ්‍ය පරිපාලනය, රාජ්‍ය කළමනාකරණය සහ අධ්‍යාපන කළමනාකරණය යන ඒවා ඊට අයත් වේ
තවදුරටත් ලාභ නොලබන කළමනාකරණ සහ සාමාජීය ව්‍යාපාර වශයෙන් ප්‍රජා සමාජ සංවිධාන දැක්විය හැකිය
කළමනාකරණය ඊට අදාල උපකල්පන හා රීතීන් වශයෙන් බැලූ විට ව්‍යාපාර චර්යාවන්, මතයන්, තීරණාත්මක කළමනාකරණ අධ්‍යයන‍යන් සහ සාමුහික අරමුණු ක්‍රියාත්මක කරගැනීමට විරුද්ධ තත්වයන් වශයෙන් හඳුනාගත හැකිය
එහි එක් ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රැකියා ස්ථානයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සාමාන්‍ය හා පක්ෂපාති තත්ත්වයකට පත්ව ඇත
සමහර ආයතන වල කළමනාකරණ කාර්යයන් පිළිබඳව වූ වගකීමෙන් කොටසක් සේවකයන් සෑම දෙනා අතර බෙදා දී ඇත
කෙසේ වෙතත්, මෙවැනි ක්‍රම අධ්‍යයනය තුළින් පවතින දේශපාලන ගැටලු හා ඉහළ සිට පහළට විධාන දීමේ ක්‍රමයට විසඳුම් ලබාගත හැකිවේ
සියලුම කළමණාකරුවන් යම් කිසි දුරකට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යොදා ගැනීමෙන් කාලයක් ගතවන විට ආයතනය තුළ සේවය කරන ‍සේවකයන්ගේ සහාය කළමණාකාරිත්වයට ලබා ගැනීමට හැකිවේ
එසේ නොමැති වුවහොත් ඔවුන් වෙනත් රැකියාවකට යාමට හෝ වැඩ වර්ජන වලට පෙළඹෙයි
එමනිසා යුධ හමුදාවේ ආකාරයේ විධි විධානවලින් යුත් පාලනයක් සහිත කළමණාකාරිත්ව ක්‍රම ක්‍රමයෙන් බැහැර කිරීම සිදුවෙමින් පවතී
එමෙන්ම සාමුහික ක්‍රියා මඟින් සහයෝගය ලබාදිම, මානව අන්තර් කළමනාකරණය තුළින් මානව අන්තර් සම්බන්ධයේ සංකීර්ණ තත්ත්වයන් පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම වැනි කරුණු ගැන මේ වන විට අවධානය ‍යොමුවී ඇත
කළමණාකරණ මාතෘකා 

මුලික කළමනාකරණ කාර්යයන්, 

කළමනාකරණය පහත පරිදි බෙදා දැක්විය හැක
සැලසුම්කරණය, සංවිධානය, නායකත්වය, අභිප්‍රේරණය සහ පාලනය කිරීම
සැලසුම්කරණ‍ය
) 

සංවිධානය
සැලසුම් උපරිම සාර්ථකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා  ප්‍රශස්ත අයුරින් සම්පත් යොදා ගැනීම
නායකත්වය / අභිප්‍රේරණය
සැලසුම්වල  සාර්ථකත්වය ළඟා කර ගැනීමට අනෙක් පුද්ගලයන් සාර්ථක අයුරින් යොදා ගැනීමේ හැකියාව 

 පාලනය
තවද බලන්න

පුර්ණ තත්ත්ව කළමනාකරණය

ව්‍යාපෘති කළමනාකරණය

උපායක්‍රමික කළමනාකරණය

මූලාශ්‍ර 

Prof
J S Chandan (2004), Management Theory and Practice, Vikas Publishing House Pvt Ltd, ISBN 0-7069-9030-7

Gibson, Ivancevich, Donnelly (2000), Organizations (Behavior, Structure, Process), McGraw-Hill, ISBN 0-07-116950-4 

S C Sharma (1999), Management of Systems, Khanna Publishers, ISBN 81-7409-093-2

කළමනාකරණය
මනෝවිද්‍යාව යනු සිතුවිලි මෙන් ම විඥානික සහ අවිඥානික අත්දැකීම්වල සියලු අංග ආශ්‍රය කරගත් හැසිරීම සහ මනස පිළිබඳ විද්‍යාවයි. එය පොදු මූලධර්ම ගොඩනැගීම සහ විශේෂ සිද්ධි පර්යේෂණය මගින් පුද්ගලයින් සහ කණ්ඩායම් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරන ශාස්ත්‍රීය පුහුණුවක් සහ සමාජ විද්‍යාවකි
මූල ධර්ම

මනස සහ මොළය 

මානසිකවිද්‍යාව මගින් අපගේ සිත අපගේ හැසිරීම් සහ සමාජ සම්බන්ධතා විස්තර කරයි
පුරාණ මනෝ විද්‍යාව මූලික වශයෙන් වෙන්වූයේ මිනිස් අත්දැකීම් සහ හැසිරීම් විස්තර කිරීම සඳහාය
වසර 1980 සිට මනෝවිද්‍යාව මගින් සිහිය, මොළය සහ ස්නායු පද්ධතිය අතර පවත්නා සම්බන්ධතාවය ගවේෂණයට පෙළඹිණි
නමුත්,

විඥානය මගින් මොළයේ පවත්නා තත්වය හෝ මොළයේ පවත්නා තත්ව මගින් විඥානය තීරණය කරයි ද යන්න පැහැදිලි නැත
නැතහොත් විඥානය යනු ද ස්නායු පද්ධතිය සමග සම්බන්ධතාවයක් නොමැති සංකීර්ණ අවස්ථාවක් ද
මෙය පැහැදිලි කරගැනීම සඳහා විඥානය හා මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය අර්ථ දැක්වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ
ප්‍රායෝගිකව ගත්කළ විශේෂයෙන්ම කෘත්‍රීම බුද්ධිය, ස්නායු මනෝවිද්‍යාව සහ ප්‍රජානන ස්නායු මනෝ විද්‍යාව යන අවස්ථාවල මෙය වැඩි වශයෙන් යොදා ගෙන ඇත
සිතුවිලි සමූහය 

මිනිස් හැසිරීම බහුතරයක් විස්තර කිරීම සඳහා උපකාරක වශයෙන් යොදා ගත හැකි විවිධාකාර වූ ආකෘති වශයෙන් සිතුවිලි සමුදායක විස්තර කර ඇත
මේවායේ ප්‍රසිද්ධිය කාලයා සමග නැති වී යයි
සමහර මනෝ විද්‍යාඥයින් ඇතැම් සිතුවිලිවලට අනුබද්ධ වූ පසු අනෙක් ඒවා ප්‍රතික්ෂේප කර දමති
නමුත් බොහෝ දෙන‍‍ා මේවා මනස අවබෝධකර ගැනීම සඳහා උපකාර කරගත්තද මෙම සිද්ධාන්ත එකිනෙකට පොදු ඒවා නොවේ
“ටිනිබර්ගන්ගේ ප්‍රශ්න 4 උපයෝගී කරගනිමින් පරිහරණය සඳහා ආකෘතියක් හෝ මනෝවිද්‍යා පර්යේෂණ සඳහා වගුවක් සාදාගත හැක
(මානව විද්‍යාව සහ මිනිසා ඇතුළුව) 

මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ අවබෝධය , වර්තමානයේදී මනෝවිද්‍යාවේ සෛද්ධාන්තිකමය හා ප්‍රායෝගිකමය වශයෙන් යොදා ගැනීම බහුල වී තිබේ
විද්‍යාත්මක මනෝවිද්‍යාවේ ආරම්භය
මනෝ විද්‍යාව ස්වාධීන පර්යේෂණ විෂයක් ලෙස අධ්‍යයනයන් ආරම්භ වූයේ 1879 වුව ද මනෝ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ 1021 “Alhazna’s” දෘෂ්ටි ශාස්ත්‍ර පොත්වල ද විග්‍රහ කර ඇත
මනෝ විද්‍යාවේ පියා ලෙස හැඳින්වෙන Wilhem Wandit මනෝ විද්‍යා පර්යේෂණයන් සඳහා වෙනම පර්යේෂණාගාරය ජර්මනියේ Leipzig විශ්ව විද්‍යාලයේ ස්ථාපනය කරන ලදී
එමනිසා 1879 වසර මනෝ විද්‍යාවේ උපන් දිනය ලෙස ද සැලකේ. ඇමරිකානු ජාතික දර්ශනවාදියෙකු වන Wiliam James විසින් මුද්‍රණය කරන ලද මනෝ විද්‍යාවේ මූලධර්ම නම් ග්‍රන්ථය මනෝ විද්‍යා පැන නැඟිය හැකි ගැටළු සඳහා මනා අඩිතාලමක් විය
මෙයට අමතරව මතයක පිළිබඳ පර්යේෂණාත්මක අධ්‍යයනයේ මූලාරම්භකයෙක් වන Hermann Ebbinghans (1850 – 1909) සහ ඉගෙනීම පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන රුසියානු ජාතික මනෝ විද්‍යාඥ Ivan Pavlov (1849 – 1936) විද්‍යාත්මක මනෝ විද්‍යාව සඳහා හොඳ දායකත්වයක් ලබා දුන්හ
මේ අතරතුර 1896 දී ස්නායු විද්‍යාඥයකු ලෙස පුහුණුව ලද ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ් මනෝ ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස මනෝ විශ්ලේෂණය ඉදිරිපත් කරන ලදී
නමුදු මොහුට පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ ක්‍රමානුකූල පුහුණුවක් නොතිබිණි
මොහුගේ මෙම අවබෝධයන් බොහෝ දුරට රඳා පැවතුනේ තේරුම් ගැනීමේ ක්‍රම , ආත්ම පරීක්ෂාව හා රෝග විනිශ්චය මතය
මොහු මූලිකව අවධානය යොමු කරන ලද්දේ සිහිබුද්ධියෙන් (අනුදැනුමෙන්) තොරව ඇතිවන ගැටුම් නිරාකරණයට සහ මානසික පීඩා සහ මානසික ව්‍යාධි විද්‍යාව සඳහා වෙයි
මොහු මනෝ විද්‍යාවේ වර්ධනයේ සාමාන්‍ය අංග ලෙස ලිංගිකත්වය, යටපත් කිරීම, අචේතනික මනස වැනි අංගයන් යොදා ගැනීම ඔහුගේ සිද්ධාන්ත ඉතා ප්‍රසිද්ධියට පත් වීමට හේතු විණි
එම කාලය වන විට තහනම් අංග ලෙස සැලකූ අතර ඒවා ප්‍රසිද්ධියේ සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ප්‍රොයිඩ් විසින් උත්ප්‍රේරක සැපයීය
නමුත් “කාල් පොපර්” විසින් ප්‍රොයිඩ්ගේ  මනෝ විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණ සිද්ධාන්ත පරීක්ෂා කළ නොහැකි ස්වභාවය යුක්ත බවට තර්ක කරන ලදී
ප්‍රොයිඩ්ගේ මෙම සිද්ධාන්ත නූතන මනෝ විද්‍යා අධ්‍යාපන ආයතන සදහා ප්‍රයෝජනයක් නොමැති තරම්ය
එහෙත් ප්‍රොයිඩ්ගේ මතයන් අනුමත කරන නමුත් ඔහුගේ මනෝ විෂ්ලේශනාත්මක සිද්ධාන්ත යම් තරම් දුරට වෙනස් කරන ඔහුගේ අනුගාමිකයින් නව - ප්‍රෝයිඩ්වරු ලෙස හැදින්වේ
පර්යේෂණ ක්‍රම

ජර්මානු ජාතික මනෝවිද්‍යාඥ විල්ගෙම් මැක්සිමිලියන් වුන්ඩ්ට් පර්යේෂණාත්මක මනෝවිද්‍යාවේ පියා ලෙස හැදින් විය හැක
මනෝවිද්‍යාවේ පර්යේෂණ මගින් මනෝවිද්‍යා ප්‍රපංචයන්හි එන විශ්ලේෂණාත්මක උපකල්පනයන් බිහිකිරීම සහ ඇගයීමක් කෙ‍රෙයි
මේ සඳහා මොවුන් විද්‍යාත්මක ක්‍රමයේ එන සම්මතයන් වන ගුණාත්මක චර්යා විද්‍යාව සහ ප්‍රමාණාත්මක සංඛ්‍යානය  පුළුල් ලෙස උපයෝගී කර ගනී
පර්යේෂණ ආචාර ධර්ම සහ පර්යේෂණයේ ඇති වූ වර්ධනය අනුමත කරයි නම් ඉදිරි පර්යේෂණ කටයුතු එහි මූල ලේඛයන් මත රඳා පවතී
මනෝවිද්‍යාවේදී වෙනත් විෂය පථයන්හි එන විද්‍යාත්මක දැනුම උපයෝගී කර ගනිමින් මනෝවිද්‍යාත්මක ප්‍රපංචන් පහදා දීමට සහ අවබෝධ කරගැනීමට උපයෝගී කර ගනියි
ගුණාත්මක මනෝවිද්‍යා පර්යේෂණයන්හිදී ක්‍රියාකාරී පර්යේෂණයන්, චර්යා ධර්ම, ගවේෂණාත්මක සංඛ්‍යානය, සම්මුඛ පරීක්ෂණ සහභාගිවූවන් නිරීක්ෂණය යන පුළුල් නිරීක්ෂණ ක්‍රම උපයෝගී කරගනිමින් විශාල ලෙස තොරතුරු රැස්කරගනී
මෙය පාරම්පරික පර්යේෂණයන්හිදී කළ නොහැක්කකි
මානුෂීය මනෝවිද්‍යාවේ එන පර්යේෂණ ඉදිරියට කරගෙනයාම සඳහා චර්යා ධර්ම, ඉතිහාසය යන ක්‍රම ප්‍රමුඛ ලෙස උපකාරී වී ඇත
මනෝවිද්‍යාවේ එන විවිධ අංගයන් පරීක්ෂා කිරීම නූතන ම‍නෝවිද්‍යාවේ මූලික විෂය පථයකි
මේ සඳහා සම්මත පර්යේෂණ ක්‍රම මෙන්ම එම අවස්ථාව හෝ පර්යේෂණ අනුව නිර්මාණය කළ ක්‍රමයන් ද ඇතුළු කර ගනිමින් මනෝමිතික සහ සංඛ්‍යාත්මක ක්‍රමයන් ප්‍රධානව උපයෝගී කර ගනී
අධ්‍යයන මනෝ විද්‍යාඥයන් කිසියම් පථයක මනෝවිද්‍යාත්මක අවබෝධය වැඩි දියුණු කරගැනීම සඳහා පර්යේෂණ සහ මනෝවිද්‍යා සිද්ධාන්ත යොදා ගත්තද, අනෙක් මනෝ විද්‍යාඥයින් මෙම දැනුම එම අවස්ථාවේදීම සහ  ප්‍රායෝගික යෙදීම්  සඳහා යොදා ගනියි
නමුදු මෙම ප්‍රවේශන දෙඅංශයම අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් එකට බැඳී පවතින නිසා බොහෝ මනෝ විද්‍යාඥයින් තම වෘත්තීය ජීවිතය තුළ පර්යේෂණ සහ ව්‍යවහාරික මනෝවිද්‍යාව යන දෙඅංශය තුළම තම කටයුතු කිරීමට සිදුවෙයි
මනෝවිද්‍යාවෙහි එන එක් අංගයක් වන සායනික මනෝවිද්‍යාවේදී මනෝ චිකිත්සකයින් හට තම සායනික කටයුතුවලදී රෝගීන්ට උදව් කිරීමට මෙන්ම, වෘත්තිකයින් ලෙස රෝගීන් හා කටයුතු කිරීමේ දී තම දැනුම ගොඩනගා ගැනීමට පර්යේෂණ සහ පර්යේෂණ ක්‍රමයන්හි අත්ඇකීම් සහ දැනුම උපකාරී කර ගනියි
ව්‍යවහාරයේදී මෙම අභිමත විෂය පථය විශේෂ පුහුණුව සහ විශේෂඥ දැනුම ලබාදීම අවශ්‍ය නිසා මනෝ විද්‍යාත්මක සමුළුව එම කටයුතු පාලනය සඳහා සහ එම අවශ්‍යතා සපුරාලීමට පාලන කමිටුවක් සාමාන්‍යයෙන් පිහිටුවා ගනියි
එලෙසම විශ්ව විද්‍යාලයීය මනෝ විද්‍යාත්මක උපාධීන් ඇතිකිරීම මගින් සිසුන් හා විවිධ විෂයන් හී දැනුම ලබාදීම කළ හැක
මීට අමතරව මනෝවිද්‍යා චිකිත්සකයින් රෝගීන් හට ප්‍රතිකාර ලබාදීම සිදු කරන නිසා රජයේ පාලන ආයතනයක් මගින් ඔවුන්‍ට බලපත්‍ර ලබාදීම සිදු කළ යුතුය
මානසික සෞඛ්‍යය

ස්නායු පද්ධතිය
මනෝ විද්‍යාව
හොංකොං මහජන චීන ජනරජය විසින් පාලනයවන විශේෂ පරිපාලන (Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China) කොටස් දෙකෙන්  එකකි
අනින් එක මැකාඋ වේ
සම්පූර්ණ ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝ මීටර 1104 කි
සටහන්

මූලාශ්‍ර

වැඩි විස්තර සඳහා 
 රාජ්‍ය තොරතුරු කේන්ද්‍රය 
 හොංකොං 
 හොංකොං රාජ්‍ය තොරතුරු

ආසියාව තුළ රටවල්
භූමිකම්පා විභේදන සිදුවන ප්‍රදාන ආකාර 3ක් පවතිනවා
සාමාන්‍ය ආකාරය(එක් භූ තලයක් මත අනික පහලට ලිස්සායාම), විලෝම ආකරය(එක් භූ තැටියක් මත අනික ඉහලට තල්ලු වීම) සහ තිරස් විබේදිත ආකරය(භූ තැටි දෙකක් එකිනෙකට විරුද්දව තිරස් දෙසට තල්ලු වීම)
සාමාන්‍ය සහ විලෝම ආකාරයන් අවපාතිත භූ ස්තර ඇතිවීමට උදාහරන ලෙස දක්වන්න පුලුවන්
මේරි පාකර් ෆොලේට් (1868-1933) යනු ඇමරිකානු ජාතික කළමනාකරණ උපදේශකවරියක් මෙන්ම සමාජ සේවිකාවකි
එමෙන්ම සංවිධානික චර්යාව (Organizational Behavior) සහ  සංවිධානික සිද්ධාන්ත (Organizational Theory) පිලිබඳ පුරෝගාමී දේශකවරියකි
1868 උපත්
1933 මරණ
වග ප්‍රදේශය කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ අවිස්සාවේල්ල  මැතිවරණ කොට්ඨාශයේ පිහිටා ඇත
සීතාවක ප්‍රාදේශීය සභාව මගින් මෙම ප්‍රදේශය පාලනය කෙරෙයි
සඳහා කොළඹ - රත්නපුර මාර්ගයේ මීපේ හන්දිය අසලින් හෝ කළුඅග්ගල හන්දිය අසලින් මෙම ප්‍රදේශයට පැමිණීමට හැක
එමෙන්ම කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගයේ  වග දුම්රිය ස්ථානය හමුවේ
ලබුගම හා කලටුවාව ජලාශ හා  රක්ෂිත ද  මෙම ප්‍රදේශයට ආසන්නයේ පිහිටා ඇත
‍ඉතාමත් සුන්ද ර ප්‍ර‍දේශයක් වන වග ප්‍රදේශයේ ප්‍රධා‍න මහා මාර්ගය වන්නේ ලබුගම - කළුඅග්ගල 148 බස් මාර්ගයයි
කොළඹ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
මන්ගෝ ජාතික වනෝද්‍යානය යනු ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි, නිරිත දිග නිව් සවුත් වේල්සයෙහි, සිඩ්නි නගරයට කිමී 876 ක් බටහිරට වන්නට, බල්රනල්ඩ් ෂයර්හි හුදකලාව පිහිටි ජාතික වනෝද්‍යානයකි
වර්ග කිලෝමීටර 2,400 ක් පුරාවට පැතිර ඇති  හා වියලි විල් දසසතකින් සමන්විත,  ලෝක උරුම අඩවියක් වන   විලන්ඩ්‍රා විල් ප්‍රදේශයෙහි කොටසකි එය
පූන්කාරී සිට කිලෝමීටර් 75 ක් පමණ ගිණිකොණ දිගින්ද, මිල්ඩූරා, වික්ටෝරියා සිට කිමී 110 ක් ඊසාන දිගින්ද සහ ඉවන්හෝ සිට දළ වශයෙන් කිමී 145 ක් බටහිරට වන්නටද මෙම වනෝද්‍යානය පිහිටා ඇත
වර්ෂා කාලය තුලදී හා ඉන් පසුව, වනෝද්‍යානය වෙත ඇති හා එය අවට ඇති මාර්ග තරණය කල නොහැකි තත්ත්වයකට පත්විය හැක
මන්ගෝ ජාතික වනෝද්‍යානයෙහි විශේෂත්වය වන්නේ පුරාතන වියලි විල් අතුරින් දෙවන විශාලතමය වන මන්ගෝ විල එහි පිහිටීම වෙයි
එහිදී සොයාගත් පුරාවිද්‍යාත්මක නෂ්ටාවශේෂ නිසාවෙන් මන්ගෝ ජාතික වනෝද්‍යානය අතිශයින් වැදගත් වෙයි
ඕස්ට්‍රේලියාවේදී සොයාගෙන ඇති පැරණිතම මානව නෂ්ටාවශේෂ වන මන්ගෝ මානවයාගේ නෂ්ටාවශේෂද, චාරිත්‍රානුකූලව ආදාහනය කර ඇති බවට දන්නා පැරණිතම මානවයා වන මන්ගෝ මානවිකාවගේ නෂ්ටාවශේෂ යන දෙවගයම වනෝද්‍යානය තුලදී සොයාගැනුණි
විලෙහි ගිණිකොණ දෙසින් පිහිටි හා 'චීන මහා ප්‍රාකාර' ලෙසින්ද හැඳින්වෙන  අඩ සඳ කවුලු ආකාර භූමි සැදිලි මාලාවක් පහළින් මන්ගෝ විලෙහි ඉවුරෙහි ඔවුන් වළලා තිබුණි
නිව් සවුත් වේල්සයේ ජාතික වනෝද්‍යාන
ඕස්ට්‍රේලියාවේ ලෝක උරුම අඩවි
1979දී පිහිටවුනු සංරක්ෂික ප්‍රදේශ
අයිඕඑස් (iOS) යනු ඇපල් සමාගම විසින් ජංගම උපකරණ වලට නිපදවන ලද මෙහෙයුම් පද්ධතියකි
මෙය අයි ෆෝන් ඕඑස් ( iPhone OS) ලෙස 2010 පෙර හදුන්වන ලදී
මූලිකව අයිෆෝන් සදහා නිපදවනු ලැබුවත්, පසුව එය අයිපොඩ් , අයිපැඩ්, සහ ඇපල් ටීවී වැනි අනෙකුත් ඇපල් නිශ්පාදන වලටද යොදා ගන්නා ලදී
ජංගම දුරකථන - මෙහෙයුම් පද්ධති
සිම්බියන් යනු අත්හිටුවන ලද ජංගම මෙහෙයුම් පද්ධතියක් සහ ස්මාර්ට්ෆෝන් සඳහා නිර්මාණය කර ඇති පරිගණක වේදිකාවකි
සිම්බියන් පළමුව සංවර්ධනය කරන ලද්දේ PDA සඳහා හිමිකාර මෘදුකාංග මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ලෙස 1998 දී සිම්බියන් සමාගම විසින් ය
සැම්සුන්, මෝටරෝලා, සෝනි එරික්සන් වැනි බොහෝ ප්‍රධාන ජංගම දුරකථන වෙළඳ නාමයන් විසින් සිම්බියන් භාවිතා කළ අතර ඒ සියල්ලටත් වඩා නොකියා විසිනි භාවිතා කළේය
ජපානයේ ෆුජිට්සු, ෂාප් සහ මිට්සුබිෂි ඇතුළු වෙළඳ නාම වලින් එය ප්‍රචලිත විය
ස්මාර්ට්ෆෝන් කර්මාන්තය ආරම්භ කළ පුරෝගාමියෙකු වශයෙන්, ස්මාර්ට්ෆෝන් සීමාසහිතව භාවිතා කරන ලද කාල වකවානුවේදී 2010 වසර අවසානය දක්වාම ලොව පුරා වඩාත්ම ජනප්‍රිය වූ ස්මාර්ට්ෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය එය විය
පසුව iOS සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් විසින් මෙය අභිබවා යන ළදි
මූලාශ්‍ර 

ජංගම දුරකථන - මෙහෙයුම් පද්ධති
කොළඹ බොරැල්ලේ ගෝතමී පාරේ පිහිටා ඇති ගෝතමී විහාරය වර්ෂ 1900 හි වෙසක් පුර පසලොස්වක දින අරඹන ලද්දකි
ගෝතමී විහාරය, එහි ඇති පුරාණ බිතු සිතුවම් නිසා මහත් ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ විහාරයකි
ප්‍රාචීන භාෂාවන්ගෙන් මෙන් ම බුරුම හා තායි භාෂාවන්ගෙන් ද ලියැවුණු දුර්ලභ ග්‍රන්ථ රාශියක් ඇතුළත් පුස්තකාලයක් ද දඹදිව ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ ඵලරුහ බෝධියක් ද මෙහි ඇත
මෙම විහාරයේ වැඩ වාසය කළ ස්වාමීන් වහන්සේලා අතර ප්‍රාචීන භාෂෘ ශාස්ත්‍ර පිළිබඳ විශිෂ්ට පඬිරුවන් වූ තෙල්වත්තේ අමරවංශ, තෙල්වත්තේ ශ්‍රී ආරියවංශ යන හිමිවරු වෙත්
ආරම්භය
මෙම විහාරයේ මූලික දායකත්වය දරන ලද්දේ ශ්‍රීමත් ජේම්ස් පීරිස්  ගේ මෑණියන් වූ ඇපලෝනියා ද සොයිසා පීරිස් විසිනි
විහාරය කරවා පූජා කෙ‍රුණේ දොඩන්දූවේ ‍ශෛලබිම්භාරාමාධිපති ව වැඩ විසූ බෞද්ධ අධ්‍යාපනඥ පූජ්‍යපාද දොඩන්දූවේ ශ්‍රී පියරතන මාහිමියන් වෙත ය
චිත්‍ර

මෙම විහාරය අතිශය ප්‍රසිද්ධියට පත් වීමට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ ලෝක ප්‍රකට චිත්‍ර ශිල්පි ජෝර්ජ් කීට් (1901-1993) විසින් අඳින ලද අගනා බිතු සිතුවම් සමූහය මෙහි පිහිටා තිබීමයි
කීට් විසින් 1939 මුල් භාගයේ දී අරඹන ලද මෙහි චිත්‍රකරණය 1940 දී නිම කරන ලදී
මෙහි දී ඔහුට අනුග්‍රහය දක්වන ලද්දේ ඇපලෝනියා පීරිස් ගේ මුණුබුරකු වූ හැරල්ඩ් පීරිස් විසිනි
කීට් ගේ චිත්‍රකරණය සඳහා අවශ්‍ය පරිදි ප්‍රතිමා ගෘහයේ බිත්ති සකස් කරන ලද්දේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පී ඇන්ඩෲ බොයිඩ් විසිනි
මුලින් තද දුඹුරු පැහැති රේඛා චිත්‍ර ලෙස නිමවන ලද බිතු සිතුවම් පසුව තෙල්වත්තේ ශ්‍රී අමරවංශ නාහිමියන් ගේ ඉල්ලීම පරිදි කීට් විසින් වණර්‍වත් කරන ලද බව පැවසේ
චිත්‍රකරණය සඳහා කිසිඳු අය කිරීමක් නොකළ කීට් සායම් සඳහා වැය වූ මුදලින් සෑහීමකට පත් විය
කීට් විසින් අඳින ලද එක ම බිතු සිතුවම් සමූහය මෙය වීම විශේෂ කරුණකි
බුද්ධ ප්‍රතිමාව ඇති ගර්භය වටා පිහිටා තිබෙන ප්‍රදක්ෂිණා පථයෙහි පිට බිත්තියේ ඇතුළු පැත්තෙහි දේවාරාධනාව, මහමායා සිහිනය, සිද්ධාර්ථ කුමාරෝත්පත්තිය, ධනු ශිල්ප දැක්වීම, සරණ මංගල්‍යය, නළඟන රැඟුම්, ගිහිගෙයි කල කිරීම, සතර පෙර නිමිති දැකීම, රාහුල පුතුන් දැකීම, මහාභිනිෂ්ක්‍රමණය, අනෝමා නදියෙන් එතෙර වීම, කේෂඡේදනය, පිඬු සිඟා වැඩීම, ආලාර කාලාම තවුසා මුණ ගැසීම, මාර යුද්ධය යන බුදු සිරිතෙහි වැදගත් සිදුවීම් කීපයක් සිතුවමට නගා තිබේ
මෙම චිත්‍ර නිර්මාණයේ දී පෙරදිග පැරණි චිත්‍ර කලා සම්ප්‍රදාය අනුව එක් සිද්ධියක් අනෙක් සිද්ධිය හා බද්ධ වන පරිදි අඛණ්ඩ කථන න්‍යාය අනුගමනය කර තිබේ
ප්‍රදක්ෂිණා පථයෙහි ඇතුළු බිත්තියෙහි පිට පැත්තේ මූණත් තුනක, බුදුන් වහන්සේ කිඹුල්වතට වැඩීම, ප්‍රථම ධර්මදේශනාව හා සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණය වෙන් වෙන් ව සිතුවම් කර තිබේ
සිංහල චිත්‍රවල එන මිනිස් රූ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා විශාල ව සිතුවම් කොට ඇත
සිත්තරා පැරණි සම්ප්‍රදායෙන් පිටතට අවස්ථා ලෙස පැරණි විහාරවල සාමාන්‍යයෙන් ඇතුළු ගර්භයේ ඇස් මට්ටමෙන් ඉහළ සිතුවම් කෙ‍රෙන බුදු සිරිතේ සිද්ධි මෙහි ප්‍රදක්ෂිණා පථයේ ඇස් මට්ටමින් පහළ සිතුවම් කිරීම දැක්විය හැකි ය
ප්‍රධාන බිතු සිතුවම්වලට පහළින් ඇති අලංකරණ මෝස්තර නිමවා ඇත්තේ මේ යුගයේ විසූ ප්‍රකට සාම්ප්‍රදායික චිත්‍ර ශිල්පියකු වූ මංජුශ්‍රී විසිනි
විශේෂයෙන් මෙම චිත්‍රවල වටිනාකම සැලකිල්ලට ගනිමින් ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් 1989 වර්ෂයේ දී ගෝතමී විහාරය සංරක්ෂණය කළ යුතු ජාතික වස්තුවක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ
මූලාශ්‍ර

විහාර
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ගුරුවරයෙකු යනු (සාමාන්‍යයෙන්, පාසලේදී) යම් පුද්ගලයෙකුට ශිල්ප ශාස්ත්‍රය උගන්වන පුද්ගලයායි
කුඩා දරුවකු උස් මහත් වනවිට ඔහුට හෝ ඇයට හොඳ නරක කියාදෙන පුද්ගලයාගේ පටන් ජීවිතයේ විවිධ අවස්ථා වලදී විවිධ තරාතිරමේ ගුරුවරුන් හමුවේ
ද්‍රව්‍යයක ස්කන්ධ ඝනත්වය හෝ ඝනත්වය අර්ථ දක්වා ඇත්තේ එම ද්‍රව්‍යයේ ඒකක පරිමාවකට ඇති ස්කන්ධය යනුවෙනි
ඝනත්වය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරන සංකේතය වනුයේ ρ  (ග්‍රීක හෝඩියේ රෝ අක්ෂරය) ය
සමහර අවස්ථාවල දී (උදාහරණයක් ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ තෙල් සහ ගෑස් කර්මාන්තයේ දී) ද්‍රව්‍යයේ ඒකක පරිමාවක බර ලෙස ද ඝනත්වය අර්ථ දක්වනු ලැබේ
(එනමුත්, ඒකක පරිමාවක බර යන්න නිවැරදි ව හඳුන්වන්නේ විශිෂ්ට බර යනුවෙනි
) විවිධ ද්‍රව්‍යවලට සාමාන්‍යයෙන් ඇත්තේ විවිධ ඝනත්වයන් ය
එබැවින්, උත්ප්ලාවකතාව, සංශුද්ධ කිරීම සහ ඇසුරුම්කරණය යන සංකල්ප සැලකීමේ දී ඝනත්වය වැදගත් සාධකයක් වේ
සම්මත උෂ්ණත්ව හා පීඩන තත්ත්ව යටතේ දී වැඩිම ඝනත්වයක් ඇති ද්‍රව්‍යය ඔස්මියම් වේ
එකිනෙක මිශ්‍ර නොවන තරල දෙකක් සැලකීමේ දී ඝනත්වය අඩු තරලය ඝනත්වය වැඩි තරලය උඩ පාවේ
ඝනත්වය අඩු ඝන ද්‍රව්‍යය, ඝනත්වය වැඩි තරල මත පාවෙන බව ද, මෙම සංකල්පය ම තව දුරටත් විස්තීරණය කිරීමෙන් කිව හැක
කිසියම් වස්තුවක සාමාන්‍ය ඝනත්වය (දිය ඉමට යටින් ඇති වාතය ඇතුලත් ව) , ජලයේ ඝනත්වය (1.0 gmL-1)ට වඩා අඩු නම් එය ජලයේ පාවෙන අතර එහි ඝනත්වය ජලයේ ඝනත්වයට වඩා වැඩි නම් එය ජලයේ ගිලෙයි
විශිෂ්ට ගුරුත්වය හෝ සාපේක්ෂ ඝනත්වය යනු ඝනත්වය, ඒකක රහිත රාශියක් ලෙස දැක්වීමට යොදා ගන්නා රාශීන් ය
මෙහිදී ජලය හෝ වාතය/වායුවක් වැනි සම්මත ද්‍රව්‍යයක ඝනත්වයෙහි ගුණාකාරයක් ලෙස විශිෂ්ට ගුරුත්වය ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ
(උදාහරණයක් ලෙස, විශිෂ්ට ගුරුත්වය 1 ට වඩා අඩු ය යන්නෙන්  අදහස් වන්නේ එම ද්‍රව්‍යය ජලයේ පාවෙන බව යි
)

ද්‍රව්‍යයක ස්කන්ධ ඝනත්වය උෂ්ණත්වය හා පීඩනය සමග විචලනය වේ
(එම විචලනය සාමාන්‍යයෙන් ඝන හා ද්‍රව සඳහා කුඩා වන අතර වායු සඳහා ඊට වඩා වැඩි වේ
) වස්තුවක් මත ක්‍රියා කරන පීඩනය වැඩිවත් ම එහි පරිමාව අඩු වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඝනත්වය වැඩි වේ
ද්‍රව්‍යයක උෂ්ණත්වය වැඩි වත්ම එහි ගරිමාව වැඩි වීම නිසා ඝනත්වය අඩු වේ
රත් වූ තරලයක ඝනත්වය අඩු නිසා, බොහෝ පදාර්ථවල තරලයට යටින් රත් කරන විට තාපය පහළ සිට ඉහළට සංවහනය වීම සිදු වේ
තාප ගති විද්‍යාව බහුල ව භාවිත වන විශිෂ්ට පරිමාව යනුවෙන් අදහස් වන්නේ කිසියම් ද්‍රව්‍යයක ඝනත්වයෙහි පරස්පරයයි
ඝනත්වය ඝටනා ගුණයකි
එනම්, ද්‍රව්‍යයේ ප්‍රමාණය වැඩි වත් ම එහි ස්කන්ධය වැඩි වූව ද එහි ඝනත්වය වෙනස් නොවේ
ඉතිහාසය 
ඉතා ප්‍රසිද්ධ නමුත් අසත්‍ය විය හැකි ජනප්‍රවාදයකට අනුව, දෙවියන් උදෙසා පූජා කිරීමට නියමිත ව තිබූ රන් ඔටුන්න නිමැවීමේ දී ලාභදායී මිශ්‍ර ලෝහයක් කලවම් කිරීමෙන් සයිරකස් හි හයිරෝ රජු ගේ රන්කරුවා රත්තරන් වංචාවක් සිදු කළේ දැයි පරීක්ෂා කිරීමේ කාර්යය ආකිමිඩීස් ට භාර දෙන ලදී
අක්‍රමවක් හැඩැති ඔටුන්න, තැලීමෙන් ඝනකයක් බවට පත් කර පහසුවෙන් පරිමාව ගණනය කර ස්කන්ධය සමග සැසඳිය හැකි බව ආකිමිඩිස් දැන සිටියේ ය
නමුත්, රජතුමා එයට අවසර නොදුන්නේ ය
අනතුරුව දිනක් ආකිමිඩිස් නාන ඔරුවක ගිලී නාමින් සිටි අවස්ථාවක හේ ඔරුව තුළ ගිලීමේ දී ජල මට්ටම ඉහළ යනු දැක, විස්ථාපනය වන ජල පරිමාව මගින් රන් ඔටුන්නේ පරිමාව සොයා ගත හැකි බව නිරීක්ෂණය කළේ ය
මේ සොයා ගැනීම නිසා ප්‍රීතියට පත් වූ ඔහු, නාන ඔරුවෙන් එළියට පැන නිරුවතින් ම යුරේකා
යුරේකා
(Εύρηκα
ග්‍රීක භාෂාවෙන් "සොයාගත්තා
") කියමින් වීදිය දිගේ දුවන්නට විය
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, එතැන් සිට යුරේකා යන වදන, කිසියම් දෙයක් අවබෝධ කරගත් අවස්ථාවක් හැඟවීමට පොදු ව්‍යවහාරයේ භාවිත කෙරේ
මෙම කථාව ප්‍රථම වරට ලිඛිත මාධ්‍යයෙන් පලවූයේ මාකස් විටෲවියස් පෝලියෝ ගේ වාස්තු විද්‍යා පොත් වල ය
ඒ, මෙය සිදු වී ශතවර්ෂ දෙකක් ඉක්ම ගිය පසු ය
අන් කරුණු කෙසේ වෙතත්, එම කාලයේ දී මෙම ක්‍රමය සඳහා අවශ්‍ය වන ඉතා නිවැරදි මිනුම් ලබා ගැනීම දුෂ්කර වන්නට ඇති නිසා මෙම කතාවේ නිරවද්‍යතාවය ගැන ඇතැම් විද්වත්හු සැක පහළ කරති
ලක්ෂයක ඝනත්වය එහි මුළු ස්කන්ධය ත් මුළු පරිමාව ත් අතර අනුපාතයට සමා වේ
සුදුසු තුලාවක් භාවිත කරමින් ස්කන්ධය මැනිය හැක
පරිමාව ඍජුවම (වස්තුවෙහි ජ්‍යාමිතිය අනුව) හෝ තරලයක් විස්ථාපනය කිරීම මගින් හෝ සොයා ගත හැක
දී ඇති වස්තුව සමජාතීය නොවේ නම්, එම වස්තුව මත ලක්ෂ්‍යයක ඝනත්වය එම ලක්ෂ්‍යයේ පිහිටීමෙහි ශ්‍රිතයක් වේ
එවැනි අවස්ථාවක දී ඇති ස්ථානයක ඝනත්වය, එම ස්ථානය වටා කුඩා පරිමාවක ඝනත්වය ගණනය කිරීම තුළින් ‍සොයා ගත හැක
ඒ අනුව සමජාතීය නොවන වස්තුවක ඉතා කුඩා පරිමාවක ඝනත්වය ලබා දෙනුයේ මෙම සමීකරණය මගිනි
=, මෙහි යනු  පිහිටීමෙහි ආරම්භක පරිමාව යි
වස්තුවෙහි ස්කන්ධය පහත පරිදි දැක්විය හැක
කුඩා කැටිති වලින් යුත් ද්‍රව්‍යයක ඝනත්වය එක් එක් අවස්ථාවේ දී වෙනස් විය හැක
එය, ද්‍රව්‍යයේ පරිමාව අර්ථ දක්වන ආකාරය අනුව වෙනස් වේ
එසේ ම මැනීමේ දෝශවලට ද හේතු විය හැක
සුලබ ම උදාහරණය වන්නේ වැලි ය
වැලි, මෘදු ලෙස බඳුනකට වත්කළහොත් ඝනත්වය අඩු ය
එම වැලි පරිමාව ම සම්පිණ්ඩණය කොට දැමුවහොත් එහි පරිමාව අඩු වීම නිසා වැඩි  ඝනත්වයක් ප්‍රදර්ශනය කරයි
අන් සියළු අංශුමය ද්‍රව්‍ය මෙන් ම වැලිවල ද, අංශු අතර වාතය වැඩි ප්‍රමාණයක් රැඳී තිබීම මෙයට හේතුව යි
ඝනත්වයෙහි ඒකක 
ගණිතමය වශයෙන්, ස්කන්ධය හා පරිමාව අතර අනුපාතය ලෙස ඝනත්වය අර්ථ දැක්වේ
මෙහි  යනු ඝනත්වය යි
යනු ස්කන්ධය යි
යනු පරිමාව යි
මෙම සමීකරණය අනුව ස්කන්ධ ඝනත්වයෙහි ඒකක විය යුත්තේ පරිමාවෙහි ඒකකය ට ස්කන්ධයෙහි ඒකකය යි
ස්කන්ධය හා පරිමාව මැනීමට විවිධ විශාලත්ව ආවරණය කිරීමට ඒකක අධික ප්‍රමාණයක් තිබීම නිසා ස්කන්ධ ඝනත්වයට ද ඒකක විශාල සංඛ්‍යාවක් භාවිත වේ
ඝනත්වය මැනීමේ අන්තර්ජාතික සම්මත ඒකකය ඝන මීටරයට කිලෝ ග්‍රෑම්ය
() සෙන්ටිමීටර-ග්‍රෑම්-තත්පර ක්‍රමයට අනුව ඝන සෙන්ටිමීටරයට ග්‍රෑම්ය
() (ඝන සෙන්ටිමීටර යන්න මිලිලීටර ලෙස ද හැඳින්විය හැක
) ඝන සෙන්ටිමීටරයට ග්‍රෑම් 1 ක් යන්න ඝන මීටරයට කිලෝ ග්‍රෑම් 1000ක් යන්නට සමාන වේ
කර්මාන්තයේ දී, ස්කන්ධයෙහි සහ පරිමාවෙහි අනෙක් කුඩා හෝ විශාල ඒකක භාවිතය වඩා ප්‍රායෝගික වන අතර මෙට්‍රික් ඒකක ද භාවිතා කරනු ලැබේ
ඝනත්වයෙහි වඩා ත් පොදු ඒකක සඳහා පහත බලන්න
ඝනත්වයෙහි වෙනස්වීම් 

සාමාන්‍යයෙන් පීඩනය හෝ උෂ්ණත්වය වෙනස් කිරීම මගින් ඝනත්වය වෙනස් කළ හැක
පීඩනය වැඩි වීමෙන් ඝනත්වය ඉහළ යන අතර උෂ්ණත්වය වැඩි කිරීමෙන් ඝනත්වය අඩු වේ
නමුත් මෙම සාමාන්‍යයීකරණය තුළ සැලකිය යුතු අපගමනයවීම් ද දැකිය හැක
නිදසුනක් ලෙස ජලයෙහි ඝනත්වය එහි දුවාංකය වන 0 C සහ 4 C අතර දී වැඩි වේ
සිලිකන් සඳහා ද අඩු උෂ්ණත්වවල දී ‍මීට සමාන හැසිරීමක් දැකිය හැක
උෂ්ණත්වය සමග ද්‍රවවල ඝනත්වය වෙනස්වීමρ= ρ0 - K1T - K2T2 යන සමීකරණයෙන් දැක්විය හැක
මෙහි ρ0, K1 හා K2 නියතයන් වේ
K1 හැම ද්‍රවයක් සඳහා ම ධන අගයක් ගනී
K2 බොහෝ ද්‍රව සඳහා ධන වේ
රසදිය, හයිඩ්‍රජන් ෆ්ලෝරයිඩ්, කාබන් ටෙට්‍රක්ලෝරයිඩ් යන ද්‍රව සඳහා K2 ඍණ වේ
උෂ්ණත්වය හා පීඩනය නොවෙනස් ව පවතින විට එකිනෙකට මිශ්‍ර කළ විට පරිමාවෙහි වෙනක් ඇති නොවන ද්‍රාවණයන් හා ඝනත්වය එම ද්‍රාවණවල සාන්ද්‍රණයට (ඝන සෙන්ටිමීටරයට ග්‍රෑම්වලින්) සමානුපාතික වේ
එහෙත් බොහෝ ද්‍රාවණ මිශ්‍ර කිරීමේ දී පරිමාවේ වෙනසක් දක්නට ලැබේ
නිදසුනක් වශයෙන් 25 C දී ක්‍ලෝරෆෝම් ද්‍රාවණයකට මීකයිල් අයඩයිඩ් ටික ටික යෙදීමෙන් මවුලික ද්‍රාවණයක් සාදන ලදැයි සිතමු
මෙහි දී මුල දී පරිමාවේ අඩු වීමක් දක්නට ලැබේ
මීතයිල් අයඩයිඩ්වල මවුල භාගය 0.3 වන විට පරිමාවේ වෙනසක්ඇති ‍නොවේ
සාන්ද්‍රණය මීට වැඩි වන විට පරිමාවෙහි වැඩි වීමක් දක්නට ලැබේ
ද්‍රව සහ ඝන වල ඝනත්වය සඳහා පීඩනයේ සහ උෂ්ණත්වයේ බලපෑම අඩු ය
සාමාන්‍ය ද්‍රවයක හෝ ඝනයක සම්පීඩ්‍යතාව 10−6 bar−1 (1 bar=0.1 MPa) වන අතර සාමාන්‍ය තාපජ ප්‍රසාරණතාව 10−5 K−1 වේ
මේ අනුව ද්‍රව්‍යයක පරිමාව 1% කින් අඩු කිරීමට වායුගෝලීය පීඩනය මෙන් දස දහස් වාරයක් විශාල පීඩනයක් ලබා දිය යුතු වේ
එසේ ම පරිමාව 1% කින් වැඩි කිරීමට අවශ්‍ය උෂ්ණත්ව වැඩි වීම සෙල්සියස් අංශක දහස් ගණනක් වේ
වායුවක ඝනත්වය සඳහා පීඩනය ප්‍රබල ලෙස බලපායි
පරිපූර්ණ වායුවක ඝනත්වය,

මෙහි යනු මවුලික ස්කන්ධය යි
යනු පීඩනය යි
යනු සර්‍වත්‍ර වායු නියතය යි
යනු නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය යි
මේ අනුව පීඩනය දෙගුණ කිරීමෙන් හෝ නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය අඩක් කිරීමෙන් පරිපූර්ණ වායුවක ඝනත්වය දෙගුණ කළ හැක
ජලයෙහි ඝනත්වය (වායුගෝල 1ක පීඩනයේ දී)

වාතයේ ඝනත්වය (වායුගෝල 1ක පීඩනයේ දී)

ද්‍රාවණවල ඝනත්වය 
ද්‍රවණයක ඝනත්වය යනු ද්‍රාවණයේ ඇති සංරචකවල ස්කන්ධ සාන්ද්‍රණය යි
ද්‍රාවණයක් ඇත්‍ර ඇති සංරචකවලින් දී ඇති සංරචකයක ස්කන්ධ (ස්කන්ධීය) සාන්ද්‍රණය ρi, එම සංරචකයෙහි ආශික ඝනත්වය ලෙස හැඳින්විය හැක
විවිධ ද්‍රව්‍යවල ඝනත්වයන්

මිශ්‍රණවල ඝනත්වය 
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, ASTM  D792-00 නිරූපිතය විස්තර කරන අන්දමට මිශ්‍රණයක ඝනත්වය පහත පරිදි ගණනය කළ හැක
මෙහි,
 යනු මිශ්‍රණයේ ඝනත්වය, g/cm3 වලින්

සහ
 යනු වාතයේ දී ඇටවුමේ බර ය
යනු අර්ධ ව ගිලී ඇති විට ඇටවුමේ බර ය
යනු ආස්‍රැත ජලයේ පූර්ණ ව ගිලී ඇති විට ඇටවුමේ බර ය
යනු 23 C දී ආස්‍රුත ජලයේ ඝනත්වය g/cm3 වලිනි
වෙනත් පොදු ඒකක 

ඝනත්වය සඳහා ජාත්‍යන්තර සම්මත ඒකකය
ඝන මීටරයට කිලෝග්‍රෑම් (kg/m³)

ලීටර සහ මෙට්‍රික් ටොන් ජාත්‍යන්තර සම්මත ඒකකවලට අයත් නොවූව ද, ඝනත්වය සඳහා ඒවා ද යොදා ගත පිළිගත හැකි ය
ලීටරයට කිලෝග්‍රෑම් (kg/L)
 මිලිලීටරයට ග්‍රෑම් (g/mL)
 ඝන මීටරයට මෙට්‍රික් ටොන් (t/m³)

පහත සියළු ම ඒකකවලින් ලබා දෙන සංඛ්‍යාත්මක අගය kg/m³ වලින් ලබා දෙන අගය මෙන් දහසෙන් පංගුවකට සමාන වේ
ද්‍රව ජලයේ ඝනත්වය 1 kg/dm³ වේ
ඝන ඩෙසිමීටරයට කිලෝග්‍රෑම් (kg/dm³)
 ඝන සෙන්ටිමීටරයට ග්‍රෑම් (g/cc, gm/cc or g/cm³)
 ඝන මීටරයට මෙගාග්‍රෑම් (Mg/m³)

මෙට්‍රික් ඒකක වලින්,
 ඝන අඟලට අවුන්ස (oz/cu in)
 ඝන අඟලට පවුම් (lb/cu in)
 ඝන අඩියට පවුම්(lb/cu ft)
 ඝන යාරයට පවුම්(lb/cu yd)
 ඇමරිකානු ද්‍රව ගැලුමට පවුම්(lb/gal)
 බුසලට පවුම්(lb/bu)
 ඝන අඩියට slugs

බලන්න 
 ඝනත්වය අනුව ද්‍රව්‍ය ලැයිස්තුව
 උත්ප්ලාවකතාව
 ශක්ති ඝනත්වය
 විශිෂ්ට බර
 සම්මත උෂ්ණත්ව හා පීඩන

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 
 Glass Density Calculation - Calculation of the density of glass at room temperature and of glass melts at 1000 - 1400 C
 List of Elements of the Periodic Table - Sorted by Density
 Calculation of saturated liquid densities for some components
 field density test
 On-line calculator for densities and partial molar volumes of aqueous solutions of some common electrolytes and their mixtures, at temperatures up to 323.15 K
Water - Density and Specific Weight
 Temperature dependence of the density of water - Conversions of density units
 A delicious density experiment 
 Liquid density calculator Select a liquid from the list and calculate density as a function of temperature
Gas density calculator Calculate density of a gas for as a function of temperature and pressure
ඝනත්වය
වීදාගම මෛත්‍රෙය ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් රචිත ලෝවැඩ සඟරාව සිංහල සාහිත්‍යාවලියේ දක්නට ලැබෙන අග්‍රගණ්‍ය බෞද්ධ උපදේශ කාව්‍යයකි
හයවන පැරකුම්බා රජු දවස කි‍්‍ර
ව. 1412 - 1467 කාල වකවානුවේදී ලෝවැඩ සඟරාව රචනා කර තිබේ
බෞද්ධ සමාජයේදී පොදු ජනයා අතර යහපත් ගුණ ධර්ම වඩවාලීම අරබයා ලෝවැඩ සඟරාව උන් වහන්සෙ රචනා කර තිබේ
"පාලි ධර්මය නොදන්නා සාමාන්‍ය ගැමි ජනතාවට පින් සහ පව් වල විපාක මෙසේ යයි අවබෝධ කරලීම මූලික අරමුණු කරගෙන ලොවැඩ සඟරාව රචනා කළෙමි" යන්න "වෙසෙසින් පෙළදම් නොමදත් දනහටපවසම් කළ කම් පල දැන්හෙළුකොට" යනුවෙන් හා "නොදැනෙනුවන්හට පව්පින් නියම කොටබඳ ලෝවැඩ සඟරා පිණෙනි හැම විට" දක්වා තිබීමෙන් මනාව පැහැදිලි වේ
බුද්ධ වර්ෂ 2015 දී පමණ රචනා කරණ ලද ලෝවැඬ සඟරාව කියවීමෙන් මෙලොව පරලොව දෙලොවම සෙත සලසා ගත හැකි උපදෙස් අපට ලබා ගත හැක
මිනිසාගේ දෙලෝ අභිවෘද්ධියටම හේතු වන මහා අනර්ග ධර්ම අවවාද රාශියක් කැටිකොට ගොතන ලද කවි 140 ට උචිත ලෙස ලෝවැඩ සඟරාව නමින් මේ කෘතිය නම් කොට තිබේ
එම්.කේ. සුසන්ත සේනාධිලංකාරගේ  අසම්පූර්ණ සංස්කරණවලින් යටපත්වූ වීදාගම මෛත්‍රිය හිමිගේ ලෝවැඩසඟරාව නමැති ග්‍රන්ථයේ ලෝවැඩසඟරාවේ පද්‍ය 271ක් දක්වා තිබේ
මෙය විශිෂ්ට පර්යේෂණයකි
වීදාගම මෛත්‍රිය හිමි තරුණ හිමිනමකව සිටියදී ලෝවැඩසඟරාව රචනා කළ බවත්, උන්වහන්සේ මහනෙත්පාමුළ අධිපතිවීමෙන් පසුව ඒබව සඳහන් කරමින් ලෝවැඩසඟරාව නැවත සංස්කරණය කරන ලද බව සෙන්ධිලංකාරගේ පර්යේෂණයේ සඳහන්වෙයි
භාව සන්න සහිත ලෝවැඩ සඟරාව

1
      සෙත් සිරි දෙන මහ ගුණ
    සත් හට වන බව දුකට
    තිත් ගනඳුර දුරලන
    සිත් සතොසින් නමදිමි
  
      මුහුදාණන්
    වෙදාණන්
    දිනිදාණන්
    මුනිදාණන්
  
නිර්වාන සැපත ගෙන දෙන ගුණ සාගරයක්වු, සංසාර දුක නැමැති රෝගය සුව කරන වෛද්‍යවරයකු බඳු වූ තීර්තක නැමැති මිත්‍යාදෘශ්ටි අන්ධකාරය නසන සූර්යයා බඳු වූ බුදුන් වහන්සේ සිත් සතුටින් වදිමි
2
      ඇම පමණින් පැවසු මුනි දැන
    මෙම හැම දෙන බලවයි දැක්විය
    තම තම නැණ පමණින් දැන ගත
    මම නමදිම් සදහම් පහදා
  
      යුතු
    යුතු
    යුතු
    යුතු
  
ලෝකය පිළිබදව සියළු තතු අවබෝධ කර ගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම සියළුදෙනාගේ දැනුම පිණිස පෙන්වා දීය යුතු වූ
තම තම නුවනින් අවබෝධ කරගත යුතු ශ්‍රී සද්ධර්මය පැහැදුනු සිතින් නමස්කාර කරමි
3
      සිරිමත් බඹ සිරසෙහි පා
    සැරියුත් මහ මුගලන්
    පිළිවෙත් සරු මහ සඟගණ
    මුදුනත් දී නමදිමි බැති
  
      පිසිනා
    පිළිවෙළිනා
    සොබනා
    පෙමිනා
  
ශ්‍රීමත් මහා බ්‍රග්මයාගෙන් පවා වැදුම් ලබන ( බ්‍රහ්මයාගෙ හිසෙහි තම පාද පිසදමන) මහා සැරියුත් මහා මුගලන් මහරහතුන්ගේ පිළිවෙලින් එන ප්‍රතිපත්තියෙන් සාර වු මහා සංඝරත්නය ආදර භක්තියෙන් දොහොත් මුදුන් දී වදිමි
සම්පූර්ණ කාව්‍යය  https
org/wiki/ලෝ_වැඩ_සඟරාව
සිද්ධි අධ්‍යයනය යනු කුමක්ද
සිද්ධි අධ්‍යයනය යනු පර්යේෂණ ක්‍රමයකි
මෙහිදී යම් සිද්ධියක් ඉතා ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කර විවිධ නිගමන වලට එලඹීම සිදුකරයි
මෙය අප ජීවත්වන පරිසරයේ එක් එක් ස්ථාන වලින් උපුටා ගන්නා ලද විසඳුමක් ඉදිරිපත් නොකරන ලද සිද්ධි කොටසක් සම්බන්ධව පවතින යම් යම් ගැටළු වෙනුවෙන් අවශ්‍ය තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලියකි
වෙනත් අයුරකින් සඳහන් කළහොත් යම් ගැටළුවකට හෝ ගැටළු කිහිපයකට විසඳුම් ගැනීමේ ක්‍රියාවලියකි
සිද්ධි අධ්‍යයනය, අධ්‍යයනය කරන්නේ කෙසේද
මේ සඳහා සම්මත යැයි ප්‍රකාශිත ක්‍රමයක් නැත
නමුත් පිළිගත් ක්‍රම රාශියක් ඇති බව විවිධ පොත පත පරිශීලනයේදී දැකගත හැක
පහත දැක්වෙන්නේ සිද්ධි අධ්‍යනය සඳහා පොදුවේ අනුගමනය කළහැකි පියවර කිහිපයකි
James සහ A
Erskine නම් කතුවරුන් ගේ Teaching with Cases නම් ග්‍රන්ථයට අනුව සිද්ධි අධ්‍යනය සඳහා යොදාගත හැකි ක්‍රම අටක් දක්වා ඇත
ගැටලුව කුමක් ද
අදාල තොරතුරු මොනවා ද
විකල්ප තොරතුරු මොනවා ද
තීරණ ගැනීමේ නිර්ණායක මොනවා ද
ඉතාම සුදුසු තීරණය කුමක් ද
ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සැලැස්ම කුමක් ද
ක්‍රියාත්මක කරන්නේ කෙසේ ද, කිනම් වෙලාවක ද
පුර්ණ ඇගයීම කුමක් ද
ආදී ලෙසය
ගැටලුව විශ්ලේෂණය කිරීම 

සිද්ධි අධ්‍යනයකදී ගැටළුවක් විශ්ලේෂණය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වන අතර එහිදී අපේක්ෂකයෙකු සතු විශ්ලේෂණ හැකියාව වැඩි නම් වඩාත් තර්කානුකුල පිළිතුරු සැපයිය හැකිය
මෙම විශ්ලේෂණ ක්‍රියාවලිය ප්‍රධාන අදියර 4 ක් යටතේ විස්තර කල හැකිය
ගැටලුව කියවීම = ප්‍රශ්නය හදුනාගැනීම
 ගැටලුවේ තත්වය =ප්‍රශ්නයේ වර්තමාන ස්වභාවය
 කාලය අවබෝධ කරගැනීම = ප්‍රශ්නයට ඇති කාලය
 ස්ථානගත අවබෝධය = ප්‍රශ්නය සිදුවු ස්ථානය
 වර්තමාන ස්වරුපය = දැනට පවතින තත්වය
 විසඳුම් සෙවිය යුතු චරිතය = විදීමට ඇමතිය යුතු අය

'ගැටඵවක් විශ්ලේශනය කිරීම සදහා පහත ක්‍රමෙව්ද අනුගමනය කළ හැක'විශාල පෙළ
1.අදාල පාර්ශවයන් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡා පැවැත්වීම
2.සිද්ධියට මුල්වූ පසුබිම අවබෝධ කර ගැනීමට සියළුම පාර්ශවයන් සමග සාකච්ඡා පැපැත්වීම
3.අදාල තොරතුරැ පමණක් වෙන්කර ගැනීම
4.මෙම තොරතුරැ අැසුරින් නිගමන ලබා ගැනීම
අවස්ථාබද්ධ විගණනය (Situational Audit) 

මෙය ප්‍රධාන අදියර තුනක් යටතේ සාකච්ජා කලහැකිය
එක් එක් අදියර යටතේ වෙන වෙනම විගණනය කිරීම මගින් පවතින සාධක පිලිබඳ මනා අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය
උපායක්‍රමික කළමනාකරණය (Strategic Management) හිදී සාකච්ජා කරන ස්වොට් (SWOT) විශ්ලේෂණය සඳහන් කරන Strength (ශක්තීන්), Weakness (දුර්වලතා), Opportunities (අවස්ථා)  සහ Threats (තර්ජන) පිළිබඳ වෙනම අධ්‍යනය කිරීම මෙහි ප්‍රධාන අරමුණයි
අභ්‍යන්තර විගණනය (Internal Audit)

මෙහිදී අප හෝ අප ආයතන සතු අභ්‍යන්තර ශක්තීන් (Strength) සහ දුර්වලතා (Weakness) මනාව හඳුනා ගත යුතුයි
සාමාන්‍යයෙන් අප සතු ශක්තීන් ඉහල මට්ටමක පවතියි නම් අප ගන්නා තීරණය පහසුවෙන් ක්‍රියාත්මක කල හැකි එකක් විය හැකියි
ආයතන සතු මුල්‍යය, කළමනාකාරීත්වය, තාක්ෂණික, සම්පත් (භෞතික සහ මානව) පිලිබඳ නැවත නැවතත් අධ්‍යනය කරමින් ගැටලුව පුරා දිවෙන සියලුම ශක්තීන් සහ දුර්වලතා හඳුනා ගැනීම ඉතාම වැදගත්ය
බාහිර විගණනය (External Audit) 

මේ යටතේ තමන්ට තිබෙන අවස්ථාවන් සහ බාහිර තර්ජන පිලිබඳ විග්‍රහ කල යුතුයි
මෙමගින් අප හට අපගේ බාහිර සමාජය මගින් විසඳුමක් දීම සඳහා තිබෙන උපකාරය නොහොත් අවස්ථාවන් (Opportunities)  සහ ඒ සඳහා තිබෙන සෘණාත්මක බලවේග හෙවත් තර්ජන (Threats) පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාගත හැක

උපායමාර්ගික විගණනය (Strategic Audit) 
ආයතනයක් පවතින තත්වයේ සිට ඊට ඉහල වූ තත්වයක් කර ගමන් කරවීම සඳහා තීරණ ගැනීම උපායමාර්ගික විගණනයයි
බොහෝ සිද්ධි අධ්‍යයනයන්හිදී මෙම තත්වය සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට සිදුවේ
පිළිතුරක් ඉදිරිපත් කිරීමේ දී සිදු කලයුතු පරීක්ෂණ 

සිද්ධි අධ්‍යනය මගින් පිළිතුරක් ඉදිරිපත් කිරීමේ දී, නිවැරදි ව තුන්කල් මැන තම සමාජයීය සහ පාරිසරික තත්ත්ව පිලිබඳ මනා සැලකිල්ලකින් යුතුව කටයුතු කල යුතුවෙයි
තවද, ලබාදෙන විසඳුම කොතෙක් දුරට අවදානම් ද, තම සංවිධානයේ හෝ ආයතනයේ අරමුණු සමග කොතෙක් දුරට එකඟ ද, ප්‍රයෝගිකව ක්‍රියාත්මක කල හැකිද සහ අදාල බලතල යටතේ ක්‍රියාත්මක කල හැකිද යන්න සලකා බැලිය යුතුයි
අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්වයින්
බෝධි සත්වයින් හා මහා සත්වයින් හැටියට හදුන්වන්නේ යම් දවසක බුද්ධත්වය බලාපොරොත්තුවෙන් පාරමිතා පුරනා අයයි
ලංකාවේ මේ බෝධිසත්ව සංකල්පය මුල් බැසගෙන නොතිබෙන්න පධානතම හේතුව තමයි ඉන්දීය හා හින්දු සංකල්ප
නමුත් මහායානික සංස්කෘතිය තුළ බෝධි සත්ව වන්දනාව පැහැදිලිවම තිබෙන දෙයික්
ඇතැම්වට දේව සංකල්පනා අත හැර බෝධි සත්ව වන්දනාව බොහෝ දුරට අනුමත කළ හැකි වන්නේ ඔවුන් යම් දිනක බුද්ධත්වයට පත්වෙන නිසා වෙනි
ඇතැම් විට අපි සමන් දෙවියන් වශයෙන් හදුන්වන දෙවියන් සමන්ත භදු බෝධි සත්වයන් හැටියට මහායානිකව හදුන්වන බව කරැණු සමීක්ෂණයේදී පැහැදිලිවේ
දළ සයකින් යුත් සුදු හස්ති රාජයෙකු පිට නැගි ධර්මය  රකින්නන් ආරක්ෂා කිරිමට මන්ත භදු බෝධි ත්වයින් බැදී සිටියි
බෝධි සත්වයින් සිය ගණනක් පිළිබද මහායානයේ විස්තරවේ
ඒ අනුව මෛත්තිරී බෝධි සත්වයින් (ඊළගට බුදුවන) අක්ෂයමති බෝධ් සත්වයින්, වෛරෝචන සත්වයින්, පද්ම පානී සත්වයින්, වජ්ර පානී සත්වයින් යනුවෙන් දහස් ගණනක් ඇත
අවලෝකිතේශවර බෝධි සත්වයින්ද යම් කාලයක ලොවුතුරා බුද්ධත්වය වෙනුවෙන් පාරමිත පුරනා අයෙකි
ඔහු විශ්වයේ පහල වුන සිය ගණනක් බුදුවරැන්ට දානමානාදියෙන් සංගූහ කර බොහෝ පාර්ථනා කර ඇත
සත්වයා කෙරෙහි අපරිමිත වු මහා කරැනාවක් ඇති නිසා ඔහු කළ පාර්ථනා අතර යම් සත්වයෙක් කරදරයට පත්ව සිටින විට ඔහුගේ නාමය ිහිපත් කරයි නම් ඔහුට ඉතා ඉක්මණින් පිහිට ලැබේවායි අධීෂ්ඨාන කර ඇත එම නිසා,
ඔබ යම් පීඩාවක් විදිමින් සිටීනම්- යම් විපතකට පත්ව සිටී නම්- කරකියාගත නොහැකි අවස්ථාවකදී එකම මනසකින් යුතුව අවලෝකිතේශ්වර බොධිසත්වයින්ගේ නම හඩ නගා කියා උපකාර පතන්න
ඔබේ දුක් කරදර නැතිව යෑමට එය පිටුවහලක් වනු ඇත
අවලෝකිතේශ්වර නම් බෝධිසත්වයින්ට ඒ නම ලැබී ඇත්තේ ද එම නිසා වෙනි
මෙය බුදුරජාණන් වහන්සේ සද්ධර්මපුණ්ඩරීක සුතු දේශනාව සිදුකිරීමට පථම අක්ෂයමතී බෝසතුන් විසින් විමසන ලද කාරණාවකට දුන් පිළිතුරයි
'ලා නිනෝ යනු දේශගුණික විපර්යාසයකි
මෙය ප්‍රති එල් නිනෝ වශයෙන් ද හඳුන්වයි, මෙම තත්ත්වයේදී සිදුවන්නේ ලොව විශාලතම සාගරය වන ශාන්තිකර සාගරයේ (පැසිපික් සාගරයේ) නිවර්තන කොටසේ බටහිර ප්‍රදේශවල අසාමාන්‍ය පරිදි උණුසුම් තත්ත්වයක් ඇතිවීමත්, නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල අසාමාන්‍ය ලෙස සිසිල් තත්ත්වයක් ඇතිවීමත්ය
මෙය ආසන්න ලෙස සෑම   වසර 5 කට වරක් නිවර්තන කලාපීය පැසිෆික් සාගර මතුපිටෙහි සිදු වේ යයි පැවසෙන දේශගුණ විපර්යාස තත්වයකි
මෙහිදී සිදුවන විපර්යාසයේ ආවේනික ලක්ෂණය නම් එකී සාගර මතුපිට උශ්නත්වය අසාමාන්‍ය ලෙස  විචලන වීමයි
මෙසේ උෂ්නත්වය ඉහළ සහ පහල යාම  "එල් නිනෝ" සහ "ලා නිනා" ලෙසින් පිලිවෙලින් හඳුන්වයි.  

දේශගුණික විපර්යාස
එල් නිනෝ බලපෑමක් ලොවට ඇතිවන්නේ සමකය ආශ්‍රිත දියවැල්වල රටාව වෙනස්වීම හේතුවෙනි
මෙහිදී ඇතිවන මුහුදු සුළං මගින් සාගරය මතුපිට ඇති උෂ්ණත්වය අඩු නොකරන අතර මුහුදු ජලය ද උණුසුම් වේ
එහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස පොළව මතුපිට උෂ්ණත්වය ද ඉහල යයි
එල් නිනෝ යනු පටියක ආකාරයෙන් සැළකිය හැකි උණුසුම් මුහුදු ජලයෙන් සමන්විත උෂ්ණත්ව කලාපයකි
මෙය වරින් වර දකුණු ඇමෙරිකාව ආශ්‍රිත ශාන්තිකර සාගර වෙරළාසන්නව ඇතිවේ
'El Nio– Southern Oscillation' (ENSO), නමැති අවස්ථාවක්ද ඇත
මෙය නැගෙනහිර නිවර්තන ශාන්තිකර සාගරයේ මතුපිට උෂ්ණත්ව වල  හා බටහිර නිවර්තන ශාන්තිකර සාගරයේ මතුපිට වායු පීඩනයේ වෙනස් වීම් නිසා ඇතිවන්නක් ලෙස හඳුනා ගැනේ
ද්වී ආකාර වූ විචලනය එකට සබැඳී ඇත, එල් නිනො , උණුසුම් අවධිය
බටහිර ශාන්තිකර සාගර මතුපිට වා පීඩනය වැඩිය
ලා නිනා, සිසිල් අවධිය, වා පීඩනය අඩුය
කෙසේ වුවද මේ සඳහා හේතු වන යාන්ත්‍රණයන් තවමත් අධ්‍යයන මට්ටමේ පවතී
ශාන්තිකර සාගරය අවට වන කෘෂිකර්මාන්තය හා මත්ස්‍යකර්මාන්තය මත යැපෙන දියුණු වෙමින් පවතින රටවල් මෙහිදී මහත් බලපෑමකට යටත් වී ඇත
එල් නිනෝ යනු "මානවකයා" යන්නට වන ස්පඤ්ඤ වචනයයි, එසේම මහාක්ෂර වලින් El Nio යනු ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ දරුවා ලෙස දැක්වේ
මෙයට හේතුව නම් ශාන්තිකර කලාපයේ මෙම ආවර්තිත උණුසුම් තත්ත්වය බොහෝ විට නත්තල් සමයට සමගාමීව ඇති වීමයි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
 නියඟය

කාළගුණ විපර්යාස
දේශගුණික විපර්යාස
පැරපීන හෝ සන්තෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන ලෙසද හැඳින්වෙන ඇල්කේන කාබන් සහ හයිඩ්‍රජන් වලින් පමණක් සමන්විතවේ
සියළු පරමාණු ඒක බන්ධන වලින් පමණක් සම්බන්ධ වී ඇත (සන්තෘප්ත සන්යෝග බැවින්)
ඇල්කේන එකම අනුභවික සූත්‍රය සහිත සන්යෝග වන අතර ඒවායේ අණුක ස්කන්ධ 14 ගුණාකාර වලින් එකිනෙකට වෙනස් වේ
සෑම කාබන් පරමාණුවකම බන්ධන 4ක් තිබිය යුතු වේ( C-C හෝ C-H බන්ධන)
එසේම සියළු හයිඩ්‍රජන් පරමාණු කාබන් පරමාණුවකට සම්බන්ධ වී තිබිය යුතු වේ (C-H බන්ධන)
එකිනෙකට බැදුනු කාබන් පරමාණු ‍රැසක් කාබන් සැකිල්ලක් හෝ කාබන් දාමයක් ලෙස හැදින්වේ
සාමාන්‍යයෙන් ඇල්කේනයක ප්‍රමාණය එහි කාබන් පරමාණු ගණනින් දක්වයි (උදා
C2-ඇල්කේන)

"R" මගින් දක්වන ඇල්කයිල් ඛාණ්ඩ පැති දාම හෝ ක්‍රියාකාරී ඛාණ්ඩ වන අතර, ඇල්කේන මෙන්ම කාබන් සහ හයිඩ්‍රජන් තනි බන්ධන වලින් සමන්විත වේ
උදාහරණ ලෙස මෙතිල් හෝ එතිල් ඛාණ්ඩ ගත හැකිය
සරලම ඇල්කේනය මෙතේන් (CH4) වේ
ඇල්කේනයක තිබිය යුතු කාබන් පරමාණු ගණනෙහි සීමාවක් නැත
නමුත් ඒවා අනිවාර්‍යයෙන් චක්‍රිය නොවන, සන්තෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන විය යුතුය
සන්තෘප්ත මේද හා තෙල්, කාබන් දාමයේ කාබන් පරමාණු 10 ට වඩා ඇති ඇල්කේන වලට උදාහරණ වේ
ඇල්කේන ජෛවීය වශයෙන් එතරම් ප්‍රතික්‍රියාශීලී නොවේ
ජෛවීය වශයෙන් සක්‍රිය වූ ක්‍රියාකාරී ඛාණ්ඩ සම්බන්ධ වන වෘක්ශයක් ලෙස ඇල්කේන ගත හැක
ඇල්කේන වල ව්‍යුහාත්මක වර්ගීකරණය 

සන්තෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන
රේඛීය (පොදු සූත්‍රය CnH2n+2) -
කාබන් පරමාණු දාමයක් ආකාරයෙන් සැකසී ඇත
ශාඛනය වූ (පොදු සූත්‍රය CnH2n+2,n>3) -
කාබන් දාමය ශාඛා එකකට හෝ ඊට වැඩි ගණනකට බෙදී ඇත
චක්‍රිය (පොදු සූත්‍රය CnH2n,n>2) කාබන් දාමය මුලින් හා අගින් සම්බන්ධ වී වලයක් තනා ඇත
IUPAC නිර්වචනයට අනුව මුල් ඛාණ්ඩ දෙක ඇල්කේන වන අතර තුන්වන ඛාණ්ඩය සයික්ලො ඇල්කේන (චක්‍රීය ඇල්කේන) ලෙස හැදින්වේ
සන්තෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන වලට දාමාකාර, චක්‍රීය (උදා
බහුචක්‍රීය) හෝ ශාඛනය වූ ඕනෑම ව්‍යුහයක් සම්බන්ධ වුවද, ප්‍රධාන කාබන් දාමය චක්‍රීය නොවන තෙක් ඒවා ඇල්කේන වේ (පොදු සූත්‍ර නැත)
කාබනික රසායනය
මුක්කුවර් යනු ජන වර්ගයකි
වෙරළබඩ දකුණු ඉංදියානු සම්භවයක් ඇති මොවුන් දැන්ට ඉංදියාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රදේශ කිහිපයක වාසය කරයි
අතීතයේ මුතු කැඩීම සඳහා කිමිදීම ප්‍රගුණ කල ජාතියකි
වාස භූමි

දකුණු ඉංදියාව අයත් ප්‍රදේශ
 කේරලයේ පුන්නාල
 ලක්‍ෂද්‍වීපය

ශ්‍රී ලංකාවට අයත් ප්‍රදේශ
 වයඹ පළාතේ කල්පිටිය, මාම්පූරි, මහගල්ගමුව
 නැගෙනහිර පලාතේ ප්‍රදේශ

ශ්‍රී ලංකවේ මුක්කුවර්වරු
ශ්‍රී ලංකාවේ සුළුතර ජනවර්ගයකි
1400 සියවසේදී ලංකාද්වීපයට පැමිණ ඇත
පෙලපත් නාම
 රාජවන්නි උන්නැහේ
 අදිරියන් පුල්ලේ

ආගම
 රෝමානු කතෝලික (බහුතරය)
 හිංදු
 බෞද්ධ
මොහොමඩ් හොස්නි සයිඩ් මුබාරක් (Muhammad Hosni Said Mubarak) (උපත 1928 ) ඊජිප්තු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකි
1981 සිට 2011 දක්වා ඊජිප්තුවේ ජනාධිපති ධුරය දැරීය
මුබාරක් 1975 දී ඊජිප්තු උප ජනාධිපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර , 1981 ඔක්තෝබර් මස 14 වන දින එවකට ඊජිප්තු ජනාධිපති ව සිටි අන්වර් සදාත් ඝාතනයට ලක් වීමෙන් පසු ඔහු ජනාධිපති වශයෙන් පත් විය
මුස්ලිම් අන්තවාදීනට එරෙහි දැඩි පිළිවෙත, ඊශ්‍රායලය සමඟ සාමයෙන් කටයුතු කිරීම වැනි සදාත් විසින් අනුගමනය කරන ලද, අභ්‍යන්තර හා ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ප්‍රතිපත්ති එලෙස ම ඉදිරියට පවත්වා ගෙන ගියේ ය
දේශපාලනයට පිවිසීමට පෙර ඔහු ඊජිප්තු ගුවන් හමුදාවේ නිලධාරියකු වූ අතර 1972 සිට 1975 දක්වා ඊජිප්තු ගුවන් හමුදාවේ අණ දෙන නිලධාරියා විය
2011 ජනවාරි මස ඇරබුනු විරෝධතා නිසා ඔහු ඊජිප්තු ජනාධිපති ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් විය
1928 උපත්
පහත දැක්වෙන්නේ භාෂාවල ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික භාෂාව භාවිත කරන්නන්ගේ සංඛ්‍යාව අනුව නාමාවලියයි
කෙසේවෙතත්,විශේෂයෙන්ම  ද්විතීයික භාවිතා කරන්නන්ගේ ඇස්තමේන්තු වල අවිනිශ්චිතතාවක් ඇති නිසා, එවැනි නාමාවලි සියල්ලම පරෙස්සම් සහගතව භාවිතා කරන්න
විශේෂයෙන්ම, පහත නාමාවලි සියල්ලම තාවකාලික බව සලකන්න
ඇස්තමේන්තු

ජෝර්ජ් එච්.ජේ වෙබර් ඇස්තමේන්තුව  

වෙබර් විසින් ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික භාවිතා කරන්නන්ගේ   ඇස්තමේන්තුව 1997 දෙසැම්බර් මස පල කරන ලදී
වැඩිදුර 
 ප්‍රාථමික භාවිතා කරන්නන්ගේ මුළු සංඛ්‍යාව අනුව භාෂා නාමාවලිය 
 භාෂාමය ජන විකාශනය
 භාෂා නාමාවලිය

සටහන

මූලාශ්‍ර 
 මෝස්ට් වයිඩ්ලි ස්පෝකන් ලැන්වේජස් 
 ද වර්ල්ඩ්ස්  10 මෝස්ට් ඉන්ෆ්ලුවෙන්ෂල් ලැන්වේජස්  ජෝර්ජ් වෙබර් විසින්
 ක්වෙස්ට්-ක්වෙ ලා ෆ්‍රැන්කොෆොනි
උබුන්ටු ලෙස හැඳින්වෙන්නේ
උබුන්ටු (දර්ශනවාදය), අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇතු ආචාරධර්ම සංකල්පයකි
 උබුන්ටු (පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතිය), ලිනක්ස් බෙදාහැරීම
 උබුන්ටු අකුරුවර්ගය , උබුන්ටු පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත කරනු ලබේ
 උබුන්ටු කෝලා, සිසිල්බීම වර්ගයකි
 උබුන්ටු ප්‍රාදේශිය නගර සභාව, උතුරු කේප්, දකුණු අප්‍රිකාව

වැඩිදුර 
 උබුන්ටු Goode, The Goode Familyහි එන චරිතයක්
මෙය ITU-T නිර්දේශිත E
123 සහ E
164 විසින් නිශ්චිත කරන ලද දේශීය ඇමතුම් සංකේත ලැයිස්තුවකි, IDD (ජාත්‍යන්තර ඍජු අංකන) හෝ ISD (ජාත්‍යන්තර ග්‍රාහක අංකන) සංකේත ලෙසද මෙය හඳුන්වනු ලබයි
දුරකථන පද්ධතියක් සඳහා වූ දුරකථන අංක යෙදීම් සැලැස්ම තුල ජාත්‍යන්තර අංකන උපසර්ගයක් අඩංගු වේ, නිදසුනක් ලෙස අමතන්නා අංකනය කරන්නේ කුමන රටකින්ද කියා විශේෂණය කිරීම සඳහා දේශීය ඇමතුම් සංකේතයට පෙර යොදන "00" හෝ "011" ගත හැක
සාමාන්‍යයෙන්, පහත දැක්වෙන ලයිස්තුවේ අඩංගු වෙන පරිදි, මෙම උපසර්ගය සඳහා අවශ්‍යතාවය "+" සමඟ විශේෂණය වේ
බැලූ බැල්මට 
Country calling codes form a prefix code
hence, they can be organized as a tree
In each row of the table below, the country codes given in the leftmost column share the same first digit
then subsequent columns give the second digit in ascending order
ගැඹුරට යත්ම 
While there is a general geographic grouping to the zones, many exceptions exist for various political and historical reasons
Thus, the geographical indicators below are approximations only
1 වන කලාපය– North American Numbering Plan Area 

Countries within NANP (North American Numbering Plan) administered areas are assigned area codes as if they were all within one country
The codes below in format +1 XXX represent area code XXX within the +1 NANP zone – not a separate country code
The North American Numbering Plan Area includes
+1 
+1 , including U
+1 340 
+1 670 
+1 671 
+1 684 
+1 787 / 939 
+1 Many, but not all, Caribbean nations
+1 242 
+1 246 
+1 264 
+1 268 
+1 284 
+1 345 
+1 441 
+1 473 
+1 649 
+1 664 
+1 758 
+1 767 
+1 784 
+1 809 / 829 / 849 
+1 868 
+1 869 
+1 876

Zone 2 – Mostly Africa 
(but also, for example Aruba, Faroe Islands and Greenland)
+20 – 
+210 – unassigned
+211 – 
+212 – 
+212 5288 / 5289 – 
+213 – 
+214 – unassigned
+215 – unassigned
+216 – 
+217 – unassigned
+218 – 
+219 – unassigned
+220 – 
+221 – 
+222 – 
+223 – 
+224 – 
+225 – 
+226 – 
+227 – 
+228 – 
+229 – 
+230 – 
+231 – 
+232 – 
+233 – 
+234 – 
+235 – 
+236 – 
+237 – 
+238 – 
+239 – 
+240 – 
+241 – 
+242 – 
+243 – 
+244 – 
+245 – 
+246 – 
+247 – 
+248 – 
+249 – 
+250 – 
+251 – 
+252 – 
+253 – 
+254 – 
+255 – 
+255 24 – , in place of never-implemented +259
+256 – 
+257 – 
+258 – 
+259 – unassigned, was intended for Zanzibar but never implemented – see +255 Tanzania
+260 – 
+261 – 
+262 – 
+262 269 / 639 –  (land / mobile, formerly with +269 Comoros)
+263 – 
+264 – 
+265 – 
+266 – 
+267 – 
+268 – 
+269 –  (Mayotte was here but moved to +262 Runion)
+27 – 
+28x – unassigned
+290 – 
+290 8 – 
+291 – 
+292 – unassigned
+293 – unassigned
+294 – unassigned
+295 – discontinued (was assigned to San Marino, see +378)
+296 – unassigned
+297 – 
+298 – 
+299 –

Zones 3/4 – යුරෝපය 
Originally larger countries, such as the United Kingdom or France, were assigned two-digit codes (to compensate for their usually longer domestic numbers) and small countries, such as Iceland, were assigned three-digit codes
however, since the 1980s, all new assignments have been three-digit regardless of countries’ populations
+30 – 
+31 – 
+32 – 
+33 – 
+34 – 
+350 – 
+351 – 
+352 – 
+353 – 
+354 – 
+355 – 
+356 – 
+357 – 
+358 – 
+359 – 
+36 – 
+37 – discontinued (was assigned to the German Democratic Republic (නැගෙනහිර ජර්මනිය) until April 1992