Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
බස්නාහිර පළාත
                                                         වයඹ පළාත 
1993-104-07-6.73%
			                                 1993-52-3-5.77%
1999-104-02-1.92%
			                                 1999-51-3-5.88%
2004-104-06-5.77%
			                                 2004-52-4-7.69%

මධ්‍යම පළාත 
				                         සබරගමුව පළාත 
1993-58-01-1.72%
			                                1993-44-01-2.27%
1999-58-03-5.17%
			                                1999-43-01-2.32%
2004-58-05-8.62%
                                                        2004-44-01-2.27%

දකුණු පළාත
 				                         උතුරු මැද පළාත 
1993-55-02-3.63%
			                                 1993-36-04-11.11%
1999-55-01-1.81%
			                                 1999-34-01-2.94%
2004-55-01-1.81%
			                                 2004-33-01-3.03% 

ඌව පළාත

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              1993-34-00-0.001%

1999-32-01-3.12% 
 
2004-34-01-2.94%

ඉහත කී පළාත් සභා හතේ එම වර්ෂවල කටයුතු කළ ජනතා නියෝජිතයින්ගේ සංඛ්‍යාවත් ඔවුන්ගෙන් මන්ත‍්‍රිවරියන්ගේ සංඛ්‍යාව හා ප‍්‍රතිශතයක් මෙසේය
1993-383-18-4.69%

1999-377-12-3.18%

2004-380-19-5.00%

දේපාලන ක්‍ෂේත‍්‍රයේ කාන්තා නියෝජනය ඉහත සඳහන් සංඛ්‍යාලේඛන අනුව පැවතියේ 1.57% ත් 11.11% ත් අතරය
ජනගහනයෙන් අඩකටත් වඩා වැඩියෙන් කාන්තාවන් සිටියත් පැවති තත්වය එසේය
මුලාශ්‍ර

කෘති
1.ජයවර්ධන කුමාරී - ස්තී‍්‍රවාදය හා ජාතික වාදය
සමාජ    විද්‍යාඥයින්ගේ සංගමය
2.ජයසේකර ගුණපාල - මැති සබේ යටගිය තොරතුරු     ගොඩගේ ප‍්‍රකාශකයෝ
3.ද අල්විස් මාලතී සහ ජයවර්ධන කුමාරී - ශී‍්‍ර ලංකාවේ    ස්තී‍්‍රන් ඡන්ද බලයට කළ සටන, සමාජ විද්‍යාඥයින්ගේ    සංගමය
4.මනුරත්ත එම්. ජී - ස්තී‍්‍ර පුරුෂ සමාජභාවය හා පවුල    (2004) ආරිය ප‍්‍රකාශන, වරකාපොල
5.ලියනගේ කමලා, වලාකුළුගේ සුමුසු - ස්තී‍්‍ර පුරුෂ    සමාජභාවය හා ස්තී‍්‍ර වාදය
(2006) ෆෙඞ්රික් ඊබට්        සමාගමේ ප‍්‍රකාශනයක්, කොළඹ 04

6.හාසින් කමිලා - පීතෘ මූලික වාදය
සමාජ විද්‍යාඥයින්ගේ    සංගමයේ ප‍්‍රකාශනයකි
English Reference

1.	Arbera J Nelson and, Najma Chowbhuryted (1994) “Women and politics world wide” Oxford University press, Jai Singh road New Delhi, India
2.	De Alvis Malathi, Cat’s Eye-A Feminist Gaze on Current Issues
3.	De Alvis Malathi, and Jayawardana Kumari, Castino Pearls – The Women’s Franchise Movement in Sri Lnka
4.	De Mel Neloufer, Women and the Nation’s Narrative
5.	De Silva Wimala – Political participation and Decision making “in status of women, Sri Lanka, University of Colombo
6.	De Silva Wimala – Women in crisis
CENWOR 1993

7.	De Silva Wimala – “Women and Political participation The current Scene” in status of women (Sri Lanka)
Ministry of Health and women’s      affairs Colombo 1993.

8.	Gomez Mariyo and Gomez Shyamala, Gender politics in Sri Lanka- Preferring Women
9.	Jayawardana Kishali Pinto and Kodikara Chulani, Women and Governance in Sri Lanka
10.	Jayawardana Kumari, feminism and Nationalism in the Third World
11.	Jayaweera swarna, Women in post-independence Sri Lanka
12.	Koren Cook, Gary A
Fine, Jams S
house (edit) (1995) “Social Movements and collective behavior Soil psychological Dimension and Consideration, Boston, USA

13.	Kottegoda Sepali, Negotiating Household politics
14.	Margerit Rendel with the Assistance of Georgina as north (1981) “Women power and political Systems “ st, martin press, Inc 175, fifth avenue, new york USA

15.	Perera Morina and Chandra Sekara Rasika, Women and politics
16.	Yasmin Thambian – Women and Governance in south Asia Re – imaging the State
Reports
1.	John Money
Hermaphraditism Gender and Precaity in hypera drenocorticism, (1995) psycologic Finding  (bulletion of the Johns Hospking hospital
)

2.	Sharyn Graham, Sulawes’s Fifth Gender Inside
Indonesia (2001) – April – June
3.	Terry, D
J, Hogg, M
“Group norms and the attitude – behavior relation ship
(1996) ( A group Identification personality and Social psychology bulletin )
අනාථවන අලි ඇතූන් රැක බලාගනු ලබන ශ්‍රී ලංකාවේ එකම මධ්‍යස්ථානය පින්නවල අලි අනාථාගාරයයි
මෙය කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ රඹුක්කන නගරයේ පින්නවල ප්‍රදේශයේ පිහිටුවා තිබේ
මාර්ග අංක A 01 දරන කොළඹ නුවර මහා මාර්ගයේ කෑගල්ලේ සිට 82km කණුව අසලින් හැරී උපරිම වශයෙන් 10km ගිය විට පින්නවල හමුවේ
දුම්රියෙන් ගමන් කිරීමේදී රඹුක්කන දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කෑගල්ල  දෙසට 2km පමණ ගිය විට අලි අනාථාගාරය හමුවේ
අලි ඇතුන් සම්බන්ධව ඡීවී කෞතුකාගාරයක්, ප්‍රදර්ශනාගාරයක් මෙන්ම සංරක්ෂනාගාරයක් ලෙස සුවිශේෂී වැදගත්කමක් දැරීම හේතුකොටගෙන පින්නවල අලි අනාථාගාරය දේශීයව මෙන්ම විදේශීයව ද ඉමහත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුළයි
සත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වන මෙම පින්නවල අලි අනාථාගාරය අලි ඇතුන් සම්බන්ධව සිදුකරන සේවාව හැරුණු විට දේශීය හා විදේශීය සංචාරකයන් ඇදී එන ප්‍රධාන සංචාරක කේන්ද්‍රස්ථානයක් ද වේ
එමනිසා පින්නවල අලි අනාථාගාරය ලංකාවට විදේශ විණිමය ලබා දෙන සංචාරක කේන්ද්‍රයක් ලෙසද වැදගත් තැනක් ගනී
පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ ආරම්භය හා වර්ධනය 
වනයේ හමුවන අනාථ වූ අලි ඇතුන්ගේ ජීවත්වීමේ අවස්ථාව තහවුරු කිරීම පිණිස 1975 දී වනඡීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අක්කර 25 ක භුමි භාගයක පින්නවල අලි අනාථාගාරය ආරම්භ කරන ලදී
1987 වසරේ දී මෙය ජාතික සත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුවට පවරාගත් අතර 1982 දි  සත්ව අභිජනන වැඩසටහන ආරම්භ කරන ලදී
අලි අනාථාගාරයක් ලෙස මෙය ආරම්භ කිරීමේදී අලි ඇතුන්ගේ වාසයට සුදුසු වූ දේශගුණික ස්ථානයක් තෝරාගනු ලැබුණි
තෙත් භූගෝලීය කලාපයට අයත් වන මෙම ප්‍රදේශය ඝර්ම කලාපීය වනාන්තර වලින් යුත් කඳු වලල්ලකින් වටවී තිබීම දැකගත හැකි වෙයි
හෙක්ටයාර 9කින් යුත් පොල් වගා බිමක් තුල මෙය ස්ථාපිත කර ඇති අතර ආරම්භයේදී අලි 5 දෙනෙකුගෙන් සමන්විතව මෙය ආරම්භ කරන ලද්දේ අලි අනාථාගාරයක් මෙන්ම ප්‍රදර්ශනාගාරයක් ද වශයෙනි
නමුත්ආරම්භයේ දී තිබූ ප්‍රධාන ගැටළුව වූයේ සංචාරකයින් මෙය නැරඹීමට එයිද
ප්‍රධාන මාර්ගයට තරමක් ඈතින් පිහිටා තිබීම ඊට හේතු විය
නොයෙක් හේතු සාධකයන්හි බලපෑමෙන් අනාථභාවයට පත්වූ අලි ඇතුන්ට රැකවරණය සැලසීම මෙම මධ්‍යස්ථානයේ මුඛ්‍ය පරමාර්ථය බවට පත්ව තිබේ
මෙහි ගෙන එන්නට හේතු වන්නාවූ අලි ඇතුන් අනාථභාවයට පත්වූ ආකාර කිහිපයක් හඳූණාගත හැකි වෙයි
ස්වාභාවික හේතු නිසා කුඩා කල අනාථභාවයට පත්වීම 
මව් ඇතින්නිය මියයාම 
මිනිසුන්ගේ අකාරුණික භාවය හා කෲර ක්‍රීයාකාරකම්

ලෝකයේ ඇතිදැඩිවන විශාලතම අලි රංචුවේ නිවහන ලෙස පින්නවල වැදගත් වන අතර විවිධ වයස් ප්‍රමාණ වලට අයත් විශාල අලි ප්‍රමාණයක් එකවර දැකගත හැකි ලෝකයේ එකම ස්ථානය වශයෙන් මෙය සුවිශේෂී වේ
ඉහත දැක්වූ පරිදි විවිධ හේතූන් නිසා අනාථවන අලි ඇතුන් වනඡීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්ත මේන්තුව විසින් මෙම ස්ථානයට භාරදීමෙන් අනතුරුව ඔවුන් රැක බලා ගන්නට කටයුතු කරන අතර‍ම මහඡනයාට නැරඹීමට ද ඉඩකඩ සලසා දෙයි
පින්නවල අලි අනාථාගාරය ඡීවීකෞතුකාගාරයක් ලෙස දැක්විය හැකි අතරම පර්යේෂණාගාරයක් වශයෙන්ද වැදගත් වේ
තවද මෙහි කලින් කලට අලිි ඇතුන් උප්පත්තිය ලබන බැවින් අලි අභිජනනය කරන මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් ද මෙය වැදගත් වේ
පරිභාහිර සත්ව සංරක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන පින්නවල අලි අනාථාගරය 1982  වර්ෂයේදී  සත්ව අභිජනන වැඩසටහන ආරම්භ කළ අතර මෙම වැඩසටහන සාර්ථකත්වයට පත්කරමින් 1984 වර්ෂයේදී පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ ප්‍රථම අලි උපත ලෙස විජය අලියාට හා කුමාරි  කෙනෙරට දාව සුකුමලී  පැටවා බිහි විය
එමෙන්ම  මෑතකදී පින්නවල  අලි අනාථාගාර‍ ඉතිහාසයට නව්‍ය පරිච්ජේදයක් එක් කරමින්  අගෝස්තු මස 31 වන දින අවුරුදු 25 වියේ පසු වන සුරංගි කෙනෙර නිවුන් අලි පැටවුන්  දෙදෙනකු බිහි කළ අතර එය පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ  ප්‍රථම නිවුන් උපත ලෙස සනිටුහන්වේ
එමෙන්ම ආසියාවේ සාර්ථක අභිජනන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස කැපී පෙනෙන පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ මේ වන විට අලි උපත් 75ක් සිදුව ඇති අතර පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ රැකවරණය ලබන මෙම අලි ඇතුන් වෙත ස්වභාවික පරිසරයට සමාන පරිසරයක් පැවතීම  මෙයට හේතු සාධක වී ඇත
මෙවැනි විවිධ හේතු සාධක නිසා පින්නවල අලි අනාථාගාරය පිළිබඳව සැලකිය යූතු පරිදි පර්යේෂණ වාර්තා ගණනාවක් හා පොත්පත් විශාල ප්‍රමාණයක් විවිධ භාෂා ඔස්සේ ලියවී තිබේ
අනාථාගාරයේ දී සත්ත්ව සුභසාධනය නැමති ප්‍රශ්නයට අදාලව ලියවුණු "Born Free Foundation" නැමති වාර්තාවට විෂය වූයේ පින්නවල අලි අනාථාගාරය වේ
දෛනික කාලසටහන

දෛනික කාලසටහන ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය

උදෑසන 8.30 ට නරඹන්නන් සඳහා විවෘත කරනු  ලබන අලි අනාථාගාරය තුල මුලින්ම සිදුකරනු ලබන්නේ  අලි ඇතුන් ඛගාල් තුල සිටියදීම ඔවුන්ට ආහාරසැපයීමයි
මෙහිදී කුඩා පැටවුතන්ටකිරි පෙවීම පෙ.ව.9.15ට ආරම්භ කෙරෙන අතර වැඩුණු අලින්ට ආහාර සඳහා කොළ අතු ගාල් තුලට සපයා දෙයි
පෙ.ව.10.00ටඅලින් දිය නෑම පිණිස මහ ඔයට ගෙනයාම සඳහා ඇති විශේෂ මාර්ගයෙන් නරඹන්නන්  ඉවත් කරනු ලැබේ
අලි ඇතුන් එකා පිටුපස එකා වශයෙන් ගමන් කරමින් මහ ඔය වෙත යති
යම් අවස්ථාවක අලියෙක් පේලියෙන් ඉවත් වුවහොත්නැවත පෙර සිටි ස්ථානයටම පැමිණීම දක්නට ලැබෙ
හොඳින් හීලෑ වූ අලි ඇතුන් මෙසේ ගෙනයනු ලැබුව ද සමහර ප්‍රචණ්ච කාරී අලින් ගෙන යනු ලබන්නේ රංචුවම ගෙන යාමෙන් අනතුරුව පාද වලට විලංගු දැමීම වැනි ආරක්ෂක  පියවරයන් අනුගමනය කරමිනි
අලි රංචුව දිය නෑම පිණිස  ගෙනයනු ලබන්නේ මහ ඔය වෙතය
විශාලත්වයෙන් හා ඡල ප්‍රමාණයෙන් ලංකාවේ ගංගා අතර 3 වන ස්ථානය හිමිකරගන්නා මහ ඔයේ පතුල ගල් තලාවකින් යුක්ත වන අතර එය අලින්ට දිය නෑම සඳහා කදිම තටාකයකි
නොවැම්බර් හා ඡූනි මාසවල දින කිහිපයක් හැරුණුවිට මහ ඔයෙහි ඡල මට්ටම 1/2 m ක් පමණ වේ
මෙය අලින්ට සුදුසු මට්ටමයි
පෙබරවාරි , ඡූලි , අගෝස්තු  වැනි වියලි මාසවල පවා අලින්ට උවමනා තරම් ඡල ප්‍රමාණයක් මහ ඔයේ ඇත
ඔයට ගෙනයනු ලබන අලින් එකවර ඡලයට මුදාහරිනු ලබන අතර උන් සියලු දෙනා එකම ස්ථානයක රඳවා ගැනීමටත් රංචුවෙන් ඉවත් වී ඈතට යාම වැලැක්වීමටත් අලි බලන්නන් ඔයේ තැනින් තැනසිටිති
පැය 1 1/2ක් පමණ කාලයක් අලින්ට උවමණා පමණ ඡලයේ සිටීමට ඉඩ දීමෙන් අනතුරුව ඇත් ගොව්වන් විසින් උන් නාවනු ලබති
දිය නෑවීමෙන් අනතුරුව ප
ව.12.00 ට පමණ සියලුම අලි ඇතුන් නැවත රැගෙනයනු ලබන අතර දිවා කාලය තුල උන් ගාල් කරනු ලබන්නේ අලි අනාථාගාරය තුල පහිටි පොල්වත්ත තුලය
මෙහිදී නැවතත් අලි ඇතුන්ට ආහාර ද්‍රව්‍ය සපයනු ලැබේ
අලිඇතුන් වැඩිපුර ඡලයට ප්‍රිය කරන්නාවූ සත්ව කොට්ටාශයකි
එමසා දිනකට දෙවරක් උන් මහඔය වෙත ගෙනයනු ලබති
එමගින් උන්ට දහවල් කාලයේදී  දැනෙන උෂ්ණත්ව ය අවම කර ගත හැක
මෙසේ ප
ව  2.00 ට නැවත අලි රංචුව මහ ඔය වෙත ගෙන යාමෙන් අනතුරුව නැවත උන් ගාල් වෙත ගෙන එනු ලබන්නේ ප
ව. 4.00 ටය අලිඇතුන් සෑම එකෙක්ම තමාට නියමිත කුටිය හඳුනති
ව. 5.00 ට  ගාල් වෙත ගෙන එනු ලැබූ අලින්ට ආහාර ලබා දීමට කටයුතු කරන අතර පව 5.30ට නරඹන්න් සඳහා ප්‍රවේශ පත්‍ර නිකුත් කිරීම නවත්වනු ලැබේ
ව.  6.00 ට නරඹන්නන් සඳහා අලි අනාථාගාරය වසා දමනු ලබයි
අලි අනාථාගාරයේ ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරකම්

අලි ඇතුන් රැක බලා ගනීම
පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ සිටින අලි ඇතුන් වර්ග 2 කට  වෙන්කර දැක්විය හැක
මෙහිම උපත ලද අලි ඇතුන්
අනාථ වී ගෙන එනු ලැබූ අලි ඇතුන්

මෙම  දෙකොටසටම අයත් අලින් සඳහා යොදනු ලබන අවධානය එකිනෙකට වෙනස් ය
මෙහිම උපත ලබන අලින්ට මව් සෙනෙහස හා මවගේ ආරක්ෂාව ලැබෙන නිසා එවැනි අලින්ට වඩා විශේෂ අවධානයක් යොමුකරනු ලබන්නේ අනාථ වී ගෙන එනු ලබන අලි ඇතුන් කෙරෙහිය
මේ අතුරින් ආභාධිත තත්වයට පත්වූ අලින්ට සුවිශේෂී අවධානයක් යොමු කරනු ලැබේ
අනාථ වී අලි පැටවෙක්ගෙන ආ විට ඇත් ගොව්වන් දෙදෙනෙක් වෙන්කර පැටවා හුරු කරවීමසිදු කරයි
මෙම දෙකොටසටම අයත් අලින් හීලෑ කිරීම උදෙසා වචන  මඟින් හැසිරවීමේ  සංඥා ක්‍රමයකට හුරු කරවනු ලැ‍‍බේ
අලි ඇතුන් රැක බලා ගැනීමේ දීආහාර ද්‍රව්‍ය සැපයීම දවැගත් වේ
අලින්ගේ ප්‍රධාන ආහාරය වන්නේකිතුල් ගසේ කොටස් ය
කිතුල් ගසේ බොඩය සහ අතු යන කොටස් දෙකම අලින් ආහාරයට ගනිති
මීට අමතරව පොල් අතු, කොස් අතු වැනි අතු වර්ග ද ආහාර වශයෙන් සපයනු ලබයි
අලි ඇතුන් ආහාර වශයෙන් කොළ අතු වලට පමණක් සීමා නොවෙති
කෙසෙල් ගෙඩි උක් දඞු පැණි කොමඩු අන්නාසි වැනි පළතුරු වලට ද කැමැත්තක්  දක්වති
පින්නවල අලි අනාථාගාර යේ වසන අලිඇතුන් සඳහා කොළ අතු සපයාගනු ලබන්නේ ටෙන්ඩර් ක්‍රමයක් මගිනි
ටෙන්ඩර් කැඳවා වාර්ෂික සැපයුම් කරුවකු තෝරා ගන්නා අතර ඔහු විසින් මුළඵවර්ෂය පුරාම කොළඅතු සැපයිය යුතුය
සැපයුම් කරු විසින්  මෙම ආහාර ද්‍රව්‍ය නියමිත ප්‍රමාණයෙතන් හා නියමිත වේලාවට ලබා දිය යුතුය
ඔහුට ගෙවීම් කරනු ලබන්නේ චෙක්පත් මගිනි
අලි ඇතුන් රැක බලා ගැනීමේදී ආහාර ලබාදීම හැරුණුවිට රෝග වලට ප්‍රථිකාර සැපයීම ද වැදගත් වේ
අලි ඇතුන්ට බහුලව වැලඳෙන්නේ ආහාර මාර්ගය ආශ්‍රිත රෝගයන්ය
මෙහිදී කොකු පණු රෝග හාවට පණු රෝග ප්‍රධාන තැනක් ගනීමීට අමතරව බැක්ටීරියා ආසාධන,  ඇස්වල ආසාධන ආදිය හේතුකොටගෙන සෑදෙන රෝග දැකිය හැකි වේ
වෛරස මගින් ඡලභීතිකාව වැනි රෝග ද බැක්ටීරියා මගින් ක්ෂය රෝගය ද බැක්ටීරීයා, දිලීර, ප්‍රොටොසෝවා මිශ්‍ර රෝග කාරකයන් මගින් පාදවල ඇඟිලි කුණුවීම වැනි රෝගී තත්ව ඇතිවේ
අලි ඇතුන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්වය නිසි පරිදි පවත්වා ගැනීම සඳහා අලි අනාථාගාරය විිධිමත් පියවර ගෙන තීබේ
මේ සඳහා අලි අනාථාගාරයෙහි විශේෂ වෛද්‍ය වරයෙක් පත්කර තිබේ
බොහෝ දුරට මිනිසුන් සඳහා භාවිත කරනු ලබන ඖෂධ වර්ග අලි ඇතුන් සඳහා ද භාවිත කරනු ලැබේ
අවශ්‍ය ඖෂධ ගබඩා කොට තබාගෙන ප්‍රයෝඡනයට ගැනේ
සෞඛ්‍ය සම්බන්ධව කතා කිරීමේ දී ප්‍රඡනනය ද වැදගත් වේ
අලින්ගේ මද කිපීම මාස 2ත් 3ත් අතර කාලයක් පුරා පවතී
බොහෝ විට නොවැම්බර්,  දෙසැම්බර් මාසවල මෙය සිදුවේ
ඇතින්නියකගේ ගැබ් කාලය මාස 22කි
පැටව් ලැබීමට ආසන්න ඇතින්නියකගේ සෞඛ්‍යය පිළිබඳව වැඩි සැලකිල්ලක් දක්වනු ලබන අතර එවැනි ඇතින්නියන් අසල දිවා රෑ දෙකෙහිම සේවකයන් තබනු ලැබේ
පැටවා ලැබී දින කිහිපයක් යන තුරුම ආරක්ෂාව එලෙසම සැපයෙයි
අලි ඇතුන් අවුරුදු 60-70 අතර කාලයක් ඡීවත් වන අතර වැඩි වශයෙන් මරණයට පත් වන්නේ වයසට යාමෙන් අනතුරුවය
නමුත් රෝගාතුර වීම නිසා ද මියයාම් දැකියහැකි වෙයි
සංචාරක කටයුතු
පින්නවල නැරඹීම සඳහා දේශීය මෙන්ම විදේශීය යන සංචාරක දෙවර්ගයම පැමිණෙති
දේශීය සංචාරකයන් බහුලවම පැමිණෙන්නේ අප්‍රේල් , අගෝස්තු යන මාසවලය
විදේශීය සංචාරකයන් බහුලවම පැමිණෙන්නේ දෙසැම්බර් සිට අගෝස්තු දක්වාය
සංචාරකයන් සඳහා මෙහි පහසුකම් රාශියක් සපයා තිබේ
ඔවුන් සඳහා හෝටල් සංස්ථාවෙන් පවත්වාගෙන යන භෝඡනාගාරයක් ද මෙහි පිහිටුවා තිබේ
අලි ඇතුන්ගේ ඡායාරූප ගැනීමට ද පහසුකම් සලසා ඇත
රූපගත කිරීම් සිදුකල හැක්කේ ඒ සඳහා ගෙවීම් කිරීමෙන් අනතුරුවය
සංචාරකයන් සඳහා ලබා දී ඇති විශේෂ අවවාද
සෑමවිටම අලි ඇතුන් ගෙන් ඈත් වී සිටින්න
අවදානම් ප්‍රදේශ වලට ඇතුලු නොවන්න
අවසර දී ඇති ස්ථාන වලදී පමණක් දුම් බ්ම සිදුකරන්න
කිසි විටෙකත්අලි ඇතුන්ට බාධා නොකරන්න
ශබ්ද කිරීමෙන් වලකින්න
සුරතල් සතුන් අලි අනාථාගාරය තුලට ගෙන ඒමෙන් වලකින්න
සංචාරක කර්මාන්ය මගින් ශ්‍රී ලංකාව උපයන මුදලට පින්නවල අලි අනාථාගාරය ද දායක වේ
පින්නවලට සංචාරකයන්මගින් ලැබෙන ආදායම සත්වෝද්‍යාන අරමුදලට බැර කෙරෙයි
අලි අනාථාගාරයට වසරක වියදමට අවශ්‍ය මූදල් අය වැයෙන් වෙන්කරනු ලබන අතර අවශ්‍ය අවස්ථාවන් වලදී සත්වෝද්‍යාන අරමුදලෙන් ද මුදල් ලබා දේ
අලි අනාථාගාරයේ සේවකයෝ
මෙහි සේවය කරනු ලබන සේවකයන්කොටස් කිහිපයක් යටතේ වර්ග කළ හැක
අලි බලන්නන්  - සාම්ප්‍රදායිකව ඉගෙන ගත් පරණ සේවකමාස18 ක පුහුණුවක් ලබා දී රැකියාවට ගනු ලැබූවන්
ආරක්ෂක නිලධාරීන්
කම්කරුවන්
රියදුරන්          -     අවශ්‍ය අවස්ථා වලදී ප්‍රවාහන කටයුතු සඳහා ඡාතිකසත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව ගින් වාහන හා රියදුරන් සපයා දෙනු ලැබේ
මෙහි සේවකයන් සඳහා සලසා ඇති පහසුකම් ගණනාවකි
නිල ඇඳුම් සැපයීම
විශ්‍රාම වැටුප් ලබා දීම
ණය දීමනා ලබා දීම
රක්ෂණ ක්‍රම අනුගමනය කීරීම
මෙම රැකියාවන්හි දුශ්කරතාවන් ද දැකගත හැකි වේ
අලි ඇතුන් පුහුණු කිරීමේදී අනතුරු වලට මුහුණ දීම
අලි ඇතුන්හීලෑ වුව ද අනතුරුදායක බවක් තිබීම
පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් ඉටුවන සේවය
 පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් ඉටුවන සේවාවන් ගනනාවකි
අනාථ වන අලි ඇතුන් ආරක්ෂා කිරීම
අලි ඇතුන් වඳවී යාම වැලැක්වීම
සංචාරක මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් වැදගත් වීම හා රටට විදේශ විනිමය ලබා දීම
සෘඡු හා වක්‍ර අයුරින් රැකියා අවස්ථා හිමි කර දී තිබීම
අලි ඇතුන් බෝකරන මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් කටයුතු කිරීම
අලි ඇතුන් පිළිබඳ හදාරන්නන් සඳහා පහසුකම් සලසා දී තිබීම නිසා පර්යේෂණ වලට ඉඩ සැලසීම
අලි ඇතුන් සංරක්ෂණය පිළිබඳව මහඡනයාගේ ආකල්ප හා දැණුම දියුණුකිරීමට ඉවහල් වීම
ඡීවී කෞතූකාගාරයක් හා පර්යේෂණාගාරයක් ලෙස අන් රටවල් වලට ද ප්‍රයෝඡනවත් වීම

ගැලරිය

මේවාද බලන්න
පින්නවල එළිමහන් සත්වෝද්‍යානය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැදි
පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් කඩදාසි තාක්ෂණයට නව නැම්මක්
Photos of Pinnawela Elephant Orphanage, Sri Lanka 
http
lanka
com/sri-lanka/elephant-orphanage-in-sri-lanka
html
http
explorelanka
com/places/hill/pinnawala
htm

අලි සහ ඇත්තු - ශ්‍රී ලංකා
තාප ප්‍රභව

පොලෝ තලයට උණුසුම ගෙන දේ යැයි සැලකිය හැකි ප්‍රභව දෙකකි
මින් 
ප්‍රථම අංකයේ ලා ගැනෙන්නේ සූර්යයාය
එහි බලපෑම අප කා හටත් ප්‍රත්‍යක්‍ෂය
දෙවැන්න පෘතුවි අභයන්තරයයි
පොලෝ මට්ටමින් අඩි 70 කට වඩා ගැඹුරකට උෂ්ණත්වයේ ඍතුමය වෙනස්කම් නොදැනේ
ඉන් යටට උෂ්ණත්වයේ වැඩි වීමක් ඇති වන බැව් ආකර, ලිං, පතල් මගින් පෙන්වා දී ඇත
මෙම වැඩි වීම තැනින් තැනට බලවත් සේ වෙනස් වේ
මෙම බලපෑම කොතරම් දැයි තීරණය කර ගැනීම අති දුෂ්කරය
ධ්‍රැවයන් මෙන්ම සමකයද මේ අනුව එක පමණට උණුසුම් වන බැවින් සූර්යයා හා සසඳන විට ඉන් ඇති වන්නේ අල්ප මාත්‍ර බලපෑමක් වන බව පැහැදිලිය
එබැවින් ප්‍රායෝගික කටයුතු සඳහා එය නොසළකා හැරිය හැක
ඉතාමත් සුළු ප්‍රමාණයක තාපය චන්ද්‍රයාගෙන් සූර්ය තාපය පරාවර්තනය වීමෙන් සහ තාරකාවන්ගෙන් ද ලැබිය යුතුය
එහෙත් මෙසේ ලැඛෙන්නේ කෙතරම් සුළු ප්‍රමාණයක්ද යත් එය අතිශය සියුම් උපකරණ වලින් පවා මැන ගත නොහැක
මෙසේ හෙයින් අප අවධානය යොමු කළ යුතු එකම තාප ප්‍රභවය වන්නේ සූර්යයාය
සූර්ය තපනය

සූර්යයාගෙන් ලැඛෙන තාප ප්‍රමාණය හැඳින්වීමේලා තනි වචනයක් සොයා ගැන්ම අපහසුය
ඒ සඳහා භාවිත වන පදය නම් 'සූර්ය තපනය' යි
එනම් දිනක් තිස්සේ ලැබී ඇති සමස්ත තාප ප්‍රමාණයයි
සූර්ය තපනයේ තීව්‍රතාව යන්න පොදු භාවිතයේ යොදන හිරු රැසෙහි තදකම, හිරුගේ ශක්තිය වැනි වදන් වලට සමානය
එහෙත් එය වඩා නියත වේ
විශ්වයේ ඇති කෝටි ගණන් තරු අතර එක් තරුවක් වන සූර්යයා ගිණිගෙන දැවෙන වායු පටලයක් ලෙස හැඳින්වේ
මෙම වායු පටලය හයිඩ්‍රජන් වායුවෙන් යුක්තය
සූර්යා මතුපිට උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 6000 පමණ වේ
එම අධික තාපය තරංග මඟින් පිට කරනු ලබයි
සූර්යයාගේ මුළු විකිරණ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් පෘතුවියට ලැඛෙන්නේ කෝටි 200 න් එක් පංගුවක් පමණි
මිනිත්තුවට කැලරි 56X1026  වැනි බලයට සමාන ශක්තියක් සූර්යයා නිකුත් කරයි
මෙසේ භූ තලයට ලැඛෙන සූර්ය විකිරණය "සූර්ය තපනය" ලෙස හැඳින්වේ
සූර්ය තපන ප්‍රමාණය වායු ගෝලය මතුපිට භූ තලයේ වර්ග කිලෝමීටර 1 ට විනාඩියකදී ලැඛෙන ශක්ති ප්‍රමාණය වශයෙන් භාවිත වන අතර එය ග්‍රෑම් කැලරි 1.96 කි
මෙය හඳුන් වන්නේ සූර්ය තපන තීව්‍රතාව ලෙසයි
නැතහොත් සූර්ය නියතය ලෙසයි
එහෙත් එය නියතයක් ලෙසම නො පවති
තාප තුලනය

වායු ගෝලයේ අඩංගු කාබන්ඩයොක්සයිඩ් සහ ජලවාෂ්ප මඟින් සිදුවන අවශෝෂණයට අමතරව ඉහළ වායු ගෝලීය මට්ටමේ ඇති ඕසෝන් වායුව මඟින්ද හිරු රැස් අවශෝෂණය වෙයි
ජල වාෂ්ප සහ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වැඩි ප්‍රමාණයක් පවතිනුයේ පහළ වායු ගෝලයේ බැවින් අවශෝෂණය වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදු වනුයේ පහළ වායු ගෝලයේදීය
වායු ගෝලයට ලැඛෙන සූර්ය විකිරණ ප්‍රමාණය 100ක් ලෙස ගතහොත් මෙසේ වායු ගෝලය මඟින් එක එල්ලේම අවශෝෂණය කර ගනු ලබන ප්‍රමාණය වායු ගෝලීය ක්‍රියාකාරීත්වට අවශ්‍ය ශක්තිය ලබා දීමට උපකාරී වේ
වායු ගෝලීය අවශෝෂණය වැඩි වශයෙන්ම අසු වනුයේ පාරජම්බුල කිරණ වැනි කෙටි තරංග විකිරණයන්ය
හිරු කිරණ වායු ගෝලය මඟින් පරාවර්තනය වීම ක්‍රම දෙකකින් සිදු වේ
වළාකුළු මඟින් පරාවර්තනය වීම ඉන් එක් ක්‍රමයකි
වායු අණු සහ ධූලි වැනි අපිරිසිදු ද්‍රව්‍ය මඟින් පරාවර්තනය වීම දෙවන ක්‍රමයයි
වායු අණු ධූලි සහ දුම් වැනි ද්‍රව්‍යයන්හි ගැටීම නිසා හිරු කිරණ බිඳී විහිදී යයි
නැතහොත් විස්තාරණය වෙයි
හිරු රැස් මෙසේ විස්තාරණය වනුයේ ඒවා සමඟ ගැටෙන වායු අණු සහ ධූලි කැබලි වල විශ්කම්භය හිරු කිරණ තරංග දිගට වඩා අඩුවන විටදීය
මේ අනුව කැඩී බිඳී විසිරී යාමට වැඩි වශයෙන්ම භාජනය වනුයේ කෙටි තරංගයන්ය
මෙසේ සිදුවන විස්තාරණය තේරී විසිරීම යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
අහසේ නිල් පැහැය ඇති වනුයේ විස්තාරණය වායු අණු මඟින් සිදු වීමෙනි
හිරු පායන විටත් බැස යන විටත් අහසේ නොයෙක් ආකාරයේ වර්ණයන් ඇති වීම සිදු වන්නේද විස්තාරණය නිසාය
විවිධ වර්ණයන් ඇති වීමට හේතුවන විස්තාරණය වැඩියෙන්ම සිදු වනුයේ ධූලි සහ දුම් වැනි ද්‍රව්‍ය වලිනි
හිරු කිරණ එහි තරංග දිගට වඩා වැඩි විශ්කම්භයක් ඇති ද්‍රව්‍ය වල ගැටීමේදී මෙවැනි විස්තිරණයක් සිදු නොවේ
හිරු කිරණ සියල්ලම කැඩී බිඳී යාමකින් තොරව පරාවර්තනය වන විට එය විසිරී පරාවර්තනය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
විසිරී පරාවර්තනය මඟින් ආපසු අභ්‍යවකාශයට විසිරී යන ප්‍රමාණය විකිරණ 9% කි
වළාකුළු වලින් කෙළින්ම පරාවර්තනය වීම නිසා අභ්‍යවකාශයට විහිදී යන ප්‍රමාණය 33% කි
මේ දෙකම එක් කොට ගත් කළ සූර්ය විකිරණයෙන් 42% ක ප්‍රමාණයක් එක එල්ලේම පෘතුවි වායු ගෝලය මඟින් ආපසු අභ්‍යවකාශයට පරාවර්තනය වන බව පෙනේ
මෙය පෘතුවියේ ඇල්බිඩෝව යනුවෙන් විස්තර කරනු ලැබේ
යම්කිසි ඍතුවක ඇති තාප ශක්තිය එක්තරා උෂ්ණත්වයක දී එකිනෙකට වෙනස් වූ තරංග පන්තීන් ඔස්සේ විකිරණය වී යයි
මේ අන්දමින් සිදුවන විකිරණය සෑම තරංග පංතියකදීම උපරිම වශයෙන් සිදු වන්නේ නම් එවිට එවැනි විකිරණයක් කෘෂ්ණ වස්තු විකිරණය හැටියට සළකනු ලැබේ
සූර්යයාගෙන් සහ පෘතුවියෙන් සිදුවන විකිරණ මෙසේ සිදුවන බැවින් කෘෂ්ණ වස්තු විකිරණ ගණයට අයත් වෙයි
වායු ගෝලයේ අඩංගු වායු වර්ග මඟින් විකිරණය සිදු වීමේදී පවතිනුයේ මීට වඩා වෙනස් තත්ත්වයකි
සමහර තරංග දිග වලින් යුත් කිරණ විකිරණය වන නමුත් සමහර ඒවා එසේ විකිරණය නොවේ
මෙවැනි විකිරණයක් කෘෂ්ණ වස්තු විකිරණයන් ලෙස සැළකිය නොහැක
ඒවා හඳුන්වනු ලබන්නේ තේරි විකිරණය නමිනි
දිගු තරංග විකිරණය

වායු ගෝලයෙන් කෙලින්ම පරාවර්තනය වන විකිරණ ප්‍රමාණය වන 43% ත් වායු ගෝලයට අවශෝෂණය වන 15% ත් එක්කොට ගත්කළ එය මුළු විකිරණ ප්‍රමාණයෙන් 58% ක් වේ
භූ තලයට ලැඛෙනුයේ විකිරණයෙන් ඉතිරි වූ 43% ක් ප්‍රමාණයයි
මෙය සෑදි ඇත්තේ කෙලින්ම භූ තලයට ලැඛෙන විකිරණය වන 27% ත්, විස්තාරණය වීම නිසා භූ තලයට ලැඛෙන 16% ත් එක්කොට ගැනීමෙනි
වායු ගෝලීය ක්‍රියාකාරීත්වය සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වනුයේ විකිරණයෙන් භූ තලයට ලැඛෙන ප්‍රමාණයත් වායු ගෝලයට අවශෝෂණය වන ප්‍රමාණයත්ය
මේ දෙකම එක් කොට ගත් කළ එය 58% ක් වේ
මේ ප්‍රමාණය අවසානයේදි නැවතත් අභ්‍යවකාශයටම විහිදි යයි
එවැන්නක් සිදු නොවන්නේ නම් පෘතුවියෙහි උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් වැඩි වී යා යුතුය
එහෙත් එය එසේ සිදු නොවේ
පෘතුවියේත් වායු ගෝලයේත් අවශ්‍යතාවන් සඳිහා පවතින 58% ක් වූ විකිරණ ප්‍රමාණය අභ්‍යවකාශයට විහිදි යනුයේ වායු ගෝලය මඟිනි
මේ 58% වායු ගෝලයට ලැඛෙනුයේ කෙටි තරංග අවශෝෂණය වීමෙන් 15% ක්ද දිගු තරංග අවශෝෂණය වීමෙන් 20% ක්ද වාෂ්පීකරණය වීම නිසා එක් වූ විකිරණ ශක්තිය එකතු වීමෙන් 23% ක්ද එක් වීමෙනි
වායු ගෝලයට සහ භූ තලයට ලැඛෙන විකිරණ ප්‍රමාණයන්ද සම්පූර්ණයෙන්ම ආපසු අභ්‍යවකාශයට විහිදි යයි
වායු ගෝලයට එක්වන විකිරණ ප්‍රමාණය 58% කි
එය සෑදි ඇත්තේ කෙටි තරංග විකිරණ අවශෝෂණයෙන් ලැඛෙන 15% ත් දිගු තරංග විකිරණයෙන් ලැඛෙන 20% ත් ජල වාෂ්ප ඝණීභවනය නිසා එක්වන 23% ත් යන ප්‍රමාණයන් එක් වීමෙනි
මෙයින් 54% ක් වායු ගෝලයෙන් අභ්‍යවකාශයට විහිදි යයි
ඉතිරි 4% පහළ වායු ගෝලයෙහි පවතින කැළඹිලිකාර ස්වභාවය හේතු කොට ගෙන භූ තලයට විහිදි යාම නිසා වායු ගෝලයෙන් ඉවත් වෙයි
භූ තලයට ලැඛෙන මුළු විකිරණ ප්‍රමාණය 47% කි
එය සෑදෙනුයේ කෙටි තරංග විකිරණ කෙලින්ම භූ තලයට ලඟා වීමෙන් 27% ක් ද විසිරි පරාවර්තනයෙන් 16% ක් ද පහළ වායු ගෝලයේ කැළඹිමෙන් 4% ක් ද යන ප්‍රමාණ එක් වීමෙනි
භූ තලයට ලැඛෙන මෙම ප්‍රමාණයෙන් 24% ක් නැවත වායු ගෝලයට විහිදි යයි
ඉතිරි 23% වාෂ්පීකරණය මඟින් වායු ගෝලයට එක් වේ
මෙනිසා පෘතුවිය සමස්තයක් වශයෙන් ද වායු ගෝලය සහ භූ තලය වෙන් වෙන්වද සලකා බැලීමේදි ඒ එක එකට තාප තුලාවක් පවතින බව පෙනේ
ප්‍රාදේශීය තාප තුලාවේ වෙනස් වීම

තාප තුලාව ලොව සෑම ප්‍රදේශයකම එක ලෙස නො පවති
එය ප්‍රාදේශීයව වෙනස්කම් වලට භාජනය වේ
කාන්තාර ප්‍රදේශවල උෂ්ණත්වය ඉහළයි
වායු ගෝලයේ පරාවර්තන ශක්තිය වැඩිය
එනිසා ඇල්බිඩෝව වැඩිය
නිරන්තර උණුසුම් වන නිසාද වළාකුළු අඩු නිසාද අවශෝෂණය අඩුය
ධූලි අංශු
වැනි අපද්‍රව්‍ය කොටස් ගහණ නිසා විස්තාරණයට ලක්වන ප්‍රමාණය වැඩිය
විස්තාරණය වැඩි නිසා විස්තාරණයෙන් පරාවර්තනය වන ප්‍රමාණය වැඩිය
කාන්තාරවල පහල වායු ගෝලීය කැළඹීම දුවිලි කුණාටු ආදිය නිසා වැඩිය
එනිසා පෘතුවි තලයට උරා ගන්නා ප්‍රමාණයද ඉහළය
අයිස් ප්‍රදේශවල සූර්ය පතනය වන කෝණයේ බෑවුම වැඩිය
(ධ්‍රැවක ප්‍රදේශ) වසර පුරා සූර්ය විකිරණය ලැඛෙන කාලය සහ තීව්‍රතාවය අඩුයි
එනිසා ඇල්බිඩෝව අඩු අගයක් ගනී
නාගරික ප්‍රදේශවල අවශෝෂණය ඉහළ අගයක් ගනී
එනම් එම ප්‍රදේශවල කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වැනි සූර්ය විකිරණ අවශෝෂණය කර ගන්නා වායූන් වැඩිය
එම වායු නිකුත් කරන මූල නාගරික ප්‍රදේශවල බහුල වේ
එනිසා සූර්ය විකිරණය අවශෝෂණය කර ගැනීම වැඩිය
එසේම වායු ගෝලයේ අපවිත්‍රතාව සමඟ දූලි අංශු වැනි ද්‍රව්‍ය වැඩි වේ
එනිසා විස්තාරණය වැඩිය
මෙම තත්ත්වය නිසා පෙරළා සිදුවන දිගු තරංග විකිරණය එනම්, ඇල්බිඩෝව අඩු අගයක් ගනී
සාමාන්‍යයෙන් එය නාගරික ප්‍රදේශවල 14% පමණ වේ
එහෙත් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ඇල්බිඩෝව 18% වැනි ඉහළ අගයක් ගනී
එයට හේතුව වන්නේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වැනි විකිරණ අවශෝෂණ වායූන් අඩු වීමයි
වන ගහණය වැඩි නිසා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල කාබන් ඩයොක්සයිඩ් අඩු අගයක් ගනී
දූලි අංශු වැනි ද්‍රව්‍ය අඩු වීම නිසා විස්තාරණය අඩු වේ
තවද ස්වභාවික විපත් වැනි තත්ත්වයන් වලදී අවශෝෂණයේ වෙනස්කම් මඟින් තාප තුලාවේ වෙනස්කම් ඇති වේ
නිද
ස්මොග් පටල වැනි තත්ත්වයක් ඇති වීමේදි හරිතාගාර ආචරණය වීම මඟින් 	තාප තුලාව වෙනස් වේ
මේ ආකාරයට ස්වභාවික සාධක මඟින් තාප තුලාවේ වෙනස්කම් ඇති වන අතර මානුෂ ක්‍රියාකාරකම්ද තාප තුලාව වෙනස් කිරීමට වර්තමානයේ සමත් වී ඇත
වර්තමානයේ තාප තුලාව වෙනස් වීමට ප්‍රබල ලෙස බලපා ඇත්තේද එයයි
එවැනි තත්ත්වයන් නිසා ගෝලීය පරිසර අර්බූද පවා ඇති වී තිබේ
තාප තුලාව
තාපගති විද්‍යාව
තාපය
ඉතිහාසය 
පෙරදිග ධාන්‍යාගාරය ලෙස විරුදාවලිය ලැබූ ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගාව සඳහා පවතින්නේ දිගු ඉතිහාසයකි
ව. 1153 සිට 1186 දක්වා මහා පරාක්‍රමබාහු රඡතුමාගේ රාඡ්‍ය පාලන සමයේ ශ්‍රී ලංකාව සහලින් ස්වයංපෝෂිත වූවා පමණක් නොව සහල් අපනයනයද කළ බවට ඉතිහාසය සාක්‍ෂි දරයි
එමෙන්ම අතීත රඡදරුවෝ වී වගාව සඳහා රාඡ්‍ය අනුග්‍රහය ලබාදීම ඔවුන්ගේ වගකීම ලෙස සැලකූහ
තවද පාරම්පරික යැපුම් කෘෂි සමාඡයේ ගොවියා සදහා පැවතුණේ සමාඡයේ ඉහළ තත්ත්වයකි
රොබට් නොක්ස් මහතා ගොවිකම රජකමට සමාන කිරීමට උත්සාහ ගත්තේ එහෙයිනි
අතීත යැපුම් ආර්ථික රටාවේ  කි්‍රයාත්මක වූයේ පාරිභෝගික නිෂ්පාදනයකි
නිෂ්පාදන වෙළදාමක් නොවුණි
මේ ආකාරයට අතීතයේ සහලින් ස්වයංපෝෂිත කළ දේශීය වී වගාව වර්තමානයේදී දේශීය සහල් අවශ්‍යතාව සපුරාලීමට නොහැකි තත්ත්වයට පත්ව ඇත
2003 වර්ෂය වන විට දේශීය වී වගාව සහල් අවශ්‍යතාවයෙන් සපුරාලීමට හැකි වූයේ 88% ක් පමණි
වර්තමාන වන විට වී වගාවේ නිෂ්පාදන වියදම ඉහළ යාම, සාමාන්‍ය ඵලදායිතාව ස්ථිතික මට්ටමකට පැවතීම හා ගොවියාගේ අදායම පහළ මට්ටමක පැවතීම වැනි ගැටළු රාශියක් මතුවී ඇත
මෙනිසා වී වගාවේ ආර්ථිකමය වැදගත්කම අඩු වී ඇති අතර ලාභදායි නොවන ව්‍යාපාරයක් බවට පත් වී ඇත
ශ්‍රී ලංකාව අතීතයේ මෙන්ම නූතන ශ්‍රී ලංකාවද මූලික වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ කෘෂිකාර්මික රටක් ලෙසය
මෙනිසා වී වගාවට හිමි වන්නේ ප්‍රමුඛතාවකි
වී වගාවට බලපාන ප්‍රධාන ස්වභාවික උවදුරු කිහිපයක් හඳුනා ගත හැක
ඒ අතර ,

	කෘමී උවදුරු
	වල්පැළෑටි උවදුරු
	රෝග කාරක          ආදිය වැදගත් වේ
මේ අතුරින් කෘමීන් මඟින් වී වගාවට ඇති කරන හානිය වඩාත් බරපතල උවදුරක් සේ සැළකිය හැක
ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගාව
     

     
        
වී වගාව ලංකාවේ වගා කළ හැකි බිම් ප්‍රමාණයෙන් 14% ක් හෙවත් හෙක්ටයාර 878 ,000 ක් වගා කටයුතු සඳහා යොදා ගැනේ
එමෙන්ම ගොවීන්ගෙන් 700,000 ක් පමණ වී වගාවේ ඍජුවම නියැළී සිටී.  ලංකාවේ ධාන්‍ය පරිභෝජනය අතර සහල් සඳහා විශේෂ ස්ථානයක් හිමි වේ
ඒ අතර  ලංකාවේ වාර්ෂික සාමාන්‍ය ඒක පුද්ගල සහල් පරිභෝජනය කිලෝ ග්රෑම් 102 කි
2002 වර්ෂයේ මෙරට සහල් නිෂ්පාදනය මෙට්ට්‍රික් ටොන් 2859473 ක් විය
මෙය දේශීය සහල් අවශ්‍යතාවෙන් 84% ක් සැපයීමට සමත් විය
වී වගා කරන මුළු බිම් ප්‍රමාණයෙන් 80% ක්ම වාරිමාර්ග යටතේ පොළොන්නරුව, අම්පාර, හම්බන්තොට, මන්නාරම යන දිස්ත්‍රික්කවල සහ මහවැලි ප්‍රදේශවල වගා කෙරේ
මුළු වර්ෂාපෝෂිත බිම් වලින් 70% ක් පමණ කොළඹ, ගම්පහ, කළුතර, ගාල්ල, කෑගල්ල සහ යාපනය වැනි දිස්ත්‍රික්කවල වගා කෙරේ
සුළු වාරිමාර්ග ආශ්‍රිතව වගා කරන මුළු බිම් වලින් 70% ක් පමණ නුවරඑළිය, රත්නපුර, වව්නියාව සහ අනුරාධපුර යන දිස්ත්‍රික්කවල වගා කරනු ලැබේ
එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගා කරන බිම් වලින් 78% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අයත් වන්නේ  වියළි කලාපයටයි
තේ, පොල්, රබර් යන කෘෂි නිෂ්පාදන බෝග හැරුණු විට ඊළඟට වැදගත්ම බෝගය වී වගාවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ජන සංඛ්‍යා වර්ධන වේගය 1.2% ක්ව පැවතුණහොත් සහ වාර්ෂික සාමාන්‍ය ඒක පුද්ගල සහල් පරිභෝජනය කිලෝ ග්රෑම් 102 ක් ලෙස පැවතුණහොත් 2010 වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ සාමාන්‍ය වාර්ෂික වී නිෂ්පාදනය මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 3.54 දක්වා වැඩි කළ යුතුය
නමුත් වර්තමානයේ සාමාන්‍ය වී නිෂ්පාදනය මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 2.8 කි
මේ තත්ත්වය තුළ බිම් ඒකකයකින් ලැඛෙන අස්වැන්න වැඩි කිරීමට නම් නිෂ්පාදන ධාරිතාවට බලපාන අනෙකුත් අහිතකර තත්ත්වයන් මර්දනය කළ යුතුය
ඒ අනුව වී වගාව කෙරෙහි කෘමීන්ගේ බලපෑම වැදගත් වේ
කෘමීන් හැඳින්වීම

කෘමීන් යනු 

 ආත්‍රපෝඩා වංශයේ ඉන්සෙක්ටා වර්ගයට අයත් ජීවීන් වේ
 සත්ව ලෝකයේ ඉන්සෙක්ටා වර්ගයට අයත් වන සත්වයන් 

කෘමීන් සත්ත්ව රාජධානියේ ඉතාමත් සාර්ථක ජීවි කොටසක් ලෙස සැලකේ. මොවුන් සත්ත්ව පරිණාමයේ මුල් අවධියකදී සම්භවය වූ ජීවින් කොටසක් වුවද ලෝකයේ අද ජීවත්වන සත්ත්ව සංඛ්‍යාවෙන් 80% කට වැඩි කොටසක් කෘමීහු වෙති
දැනට කෘමී විශේෂ මිලියනයක් පමණ හඳුනාගෙන ඇති අතර අවුරුදු පතා නව විශේෂ 6000 ක් පමණ හඳුනාගැනේ
කෘමීන් අතීතයේ සිට අද දක්වාම ඕනෑම වෙනස්වන පරිසර ත්ත්වයකට සාර්ථක ලෙස අනුවර්තනය වීමේ හැකියාවක් ඇති භෞමික සත්ත්ව කොටසකි
ආර්ථික පදනම මත පිහිටා සියලූම කෘමීන් ප්‍රධාන කාණ්ඩ 03 කට වෙන් කළ හැක
එනම් ,

හානිකර නොවන කෘමීන්
හානිකර කෘමීන්
හිතකර කෘමීන්

මිනිසාටත් ඔහුගේ වගාවලට සහ සත්ව සම්පතටත් හානි පමුණුවන කෘමීන් හානිකර කෘමීන් ලෙස හැඳින්වේ
එහෙත් ඇතැම් කෘමීහු මිනිසාට බොහෝ ප්‍රයෝජනවත් වෙති
මේ හැර ඇතැම් කෘමීන් මිනිසාට හානිකර නොවන නමුත් විශේෂ ප්‍රයෝජනයක් අත්කර දෙන්නේද නැත
මොවුන් හානිකර නොවන කෘමීහු වෙති
වී වගාවේදී කෘමීන්ගේ බලපෑම සිදුවන වර්ධන අවධීන්

  වර්ධක අවධිය 
 ප්‍රජනක අවධිය
මේරීමේ අවධිය
අස්වනු නෙලීමේ අවධිය

වී වගාවේදී හානිකර කෘමීන්         

වී වගාවේ දී අස්වැන්න අඩු වීම සහ අස්වැන්නේ ඵලදායිතාව අඩු වීම කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කරන කෘමීන් ගණනාවක් සිටි
මේ අතර එක් එක් කෘමි වර්ගය වී වගාවේ දී හානි සිදු කරන ආකාරය එකිනෙකට වෙනස් වේ
පැළ මැක්කා  (Thrips)

ව්‍යවහාරික නම
පැළ මැක්කා

විද්‍යාත්මක නම
Stenchaetotthrips biformis

ගෝත්‍රය
Thysnopetera

කුලය
Thripidae 

හානිය  -

පැළ මැක්කන්ගේ සුහුඹුලන් සහ කීටයන් පත්‍ර මධ්‍යයේ ෙසෙවල යුෂ උරා බීම නිසා ඒවා දිග උඩු අතට හැකිලී දුඹුරු පැහැයකට හැරී වියළී යයි
පැළ මැක්කන්ගේ හානිය බහුල වශයෙන් ඇති වන්නේ වැපිරීමේ සිට සති 3 අතර කාලයේය
හානියේ ප්‍රමාණය අනුව පඳුරු දැමීම අඩු වී පරිනත වීම පමා විය හැක
ජලය හිඟ කුඹුරුවල වියළි දේශගුණ තත්ත්ව වලදී හානිය වඩාත් බරපතල විය හැකි අතර, පැළ වියළී, වගාව විනාශ වී යාමට පුළුවන
කෙටි කාලීන වී ප්‍රභේද වලට පැළ මැක්කන්ගෙන් වන හානිය ඒවායේ අස්වනු කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරයි
දැනට වගා කෙරෙන වැඩි  අස්වනු වී ප්‍රභේද සියල්ලම පාහේ පැළ මැක්කාගේ හානියට ගොදුරු වේ
පැරණි කෙටි කාලීන වී ප්‍රභේද බොහෝමයක් පැළ මැක්කාට ප්‍රතිරෝධීය
කරල්වලට හානි කරන පැළ මැක්කන් විශේෂ ද ඇත
හානියට භාජනය වූ ශුකිකා සුදු පැහැයක් ගෙන වියළී බොල් වේ
ගොක්  මැස්සා (Gall midge)

ව්‍යවහාරික නම
ගොක්  මැස්සා

විද්‍යාත්මක නම
Orcealia Oryzae

ගෝත්‍රය
Diptera

කුලය
Cecidomyiidae

හානිය   - 

ගොක් මැස්සාගේ හානියේ ප්‍රධාන ලක්‍ෂණය වනුයේ ගොයම් පත්‍රය ළුෑණු කොළයක ස්වරූපයෙන් ලා කොළ හෝ සුදු පැහැති බටයක් ලෙස උඩට ඇදී ඒමයි
රිදී ගොබ හෝ සුදු ගොබ වශයෙන් හඳුන්වන මේවා සාමාන්‍ය පත්‍රයක් තරම් දිගට පැහැදිලිව දැකිය හැකි වුවත්, සමහර අවස්ථාවල හඳුනා ගැනීමට නොහැකි තරම් කුඩා වේ
සුදු ගොබ හටගත් රිකිලි තව දුරටත් නොවැඩේ
එමෙන්ම කරල් නොසෑදේ
එම නිසා අලූතින් පඳුරු දැමීම සිදු වේ
හානිය උග්‍ර වුවහොත් ගොයම තණ බිස්සක් මෙන් දිස් වේ
කරල් පිළිසිද ගන්නා අවස්ථාවේ දී ගොක් මැස්සාගේ හානිය ඇති වුවහොත් නොයෙක් ආකාරයට විකෘති වූ කරල් හෝ කරලක ස්වරූපයක් ගන්නා විකෘති පත්‍ර සමූහයක් හෝ සෑදේ
ඒවායේද සුදු ගොබ වැනි ආකෘති පිහිටිය හැක
දුඹුරු පැළ කීඩැවා  (Brown Planthopper)

ව්‍යවහාරික නම
දුඹුරු පැළ කීඩැවා  

විද්‍යාත්මක නම
Nilaparvata Lugens

ගෝත්‍රය
Hemiptera

කුලය
Delphacidae

හානිය   - 
 
ආසියාතික රටවල වී වගාවට හානි පමුණුවන කෘමීන් අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයෙහිලා සැලකෙනුයේ දුඹුරු පැළ කීඩැවන්ය
ගොයම් පැළ මත ඉතා විශාල සංඛ්‍යාවලින් බෝවී කීඩෑ පිළිස්සීම් ඇති වීම ප්‍රචලිතව දක්නට ලැඛෙන හානියේ ස්වභාවයයි
කීඩෑවන් ආක්‍රමණය වූ පැළ පළමුව කහ පැහැයක් ගන්නා අතර ගහන මට්ටම් වැඩි වීමත් සමඟ වියළී මැරී යයි
දුඹුරු පැළ කීඩැවන් කඳ මත වසා යුෂ උරා බීම නිසා මෙම කීඩෑ පිළිස්සීම ඇති වේ
මීට අමතරව තෘණාකාර කුරුවීම (Grassy Stunt), කඩමළුවන් කුරුවීම (Ragged Stunt ) සහ මළානික කුරුවීම (Wilted Stunt) යන වෛරස් රෝග බෝකරන වාහකයා ලෙසද ක්‍රියා කරයි
කොළ හකුළන දළඹුවා  (Leaffolder)

ව්‍යවහාරික නම
කොළ හකුළන දළඹුවා

විද්‍යාත්මක නම
Naphalocrocis Medinalis

ගෝත්‍රය
Lepidoptera

කුලය
Pyralidae

හානිය   - 

ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගාවට හානි කරන පළිබෝධයින් අතරින් වැඩි වශයෙන් වාර්තා කරන කෘමි හානියක් ලෙස කොළ හකුළන දළඹුවාගේ හානිය සඳහන් කළ හැක
වර්ධක අවධියේ පඳුරු දමන ගොයමේ පත්‍රදාර එකට බැඳ නාලාකාර ව්‍යුහයක් සාදා ඒ තුළ සිට පත්‍රවල පටක සිරස් තීරු ලෙස  සූරා කෑම කොළ හකුළන දළඹුවාගේ හානියේ ස්වභාවයයි
මේ හානිය පැතිරෙන විට සුදු පැහැ ගැන්වූ දුර්වර්ණ වූ හෝ ගොයම නිසරු බවක් පෙන්නුම් කරයි
හානිය නිසා පත්‍ර විනාශ වන බැවින් එය වී ශාකයේ නිෂ්පාදනයට ඍජුවම බලපායි
පුරුක් පණුවා (Stem Borer)

ව්‍යවහාරික නම
පුරුක් පණුවා

ගෝත්‍රය
Pyralidae

හානිය   - 

පුරුක් පණුවන් ආසියාතින රටවල වී වගාවට හානි පමුණුවන ප්‍රධාන පළිබෝධකයින් අතරට වැටේ
මොවුන් අතරින්  ශ්‍රී ලංකාවේ බහුලව දක්නට ලැඛෙනුයේ කහ පුරුක පණුවන්ය
පුරුක් පණුවන් ගොයම් ගසේ කඳ තුළ පෝෂණය වේ
මේ නිසා සනාල පද්ධතිය විනාශ වී හානි වූ රිකිලි මැරී යයි
කරල් හට ගැනීමට පෙර සිදුවන පුරුක් පණු හානියේ ප්‍රතිඵලය වනුයේ රිකිලිවල වැඩෙන අංකුරය සහ අභ්‍යන්තර පත්‍ර වියළී යාමයි
මේවා මළ හදවත් (Dead Hearts) ලෙස හැඳින්වේ
මූලික වර්ධක අවධියේදී ගොයම් පැළ පුරුක් පණු හානියට ගොදුරු වූ විට අමතර රිකිලි සෑදේ
මළ හදවත් ඇතැම් විට ක්‍රෙසෙක් රෝගය හෝ මීයන්ගේ හානිය හෝ ලෙසට වදරවා තේරුම් ගත හැක
එහෙත් මෙම හානියට පාත්‍ර වූ රිකිලිවල පත්‍රවලින් අල්ලා ඇදීමේදී පහසුවෙන් ගැලවේ
මෙසේ ඇදී එන පත්‍රවල පාදයේ කීටයා හෝ කීටයාගේ අපද්‍රව්‍ය හෝ දැකිය හැක
පීදෙන අවධියේදී පුරුක් පණුවාගෙන් සිදුවන හානිය බහුලවන අතර එය බොල් වූ ශුකිකා සහිත සුදු කරල් වශයෙන් දැකිය හැකිය
මෙහිදී  සම්පූර්ණයෙන් කරල බොල් වී වියළී යයි
ගොයම් කරල වර්ධනය වන අවස්ථාවේදී පුරුක් පණු හානිය හේතු කොට ගෙන කඳ සම්පූර්ණයෙන් විනාශ නොවුනහොත් හානි වූ පත්‍ර කොපු වලටත්, කඳේ පහළ කොටසේ සමහර ස්ථානවලටත්  සීමා විය හැක
මෙවැනි අවස්ථාවලදී කරලේ  පහළ කොටසේ ශුකිකාවලින්  කොටසක් පමණක් බොල් වේ
පුරුක් පණුවන් කඳ තුළ කොටස් කපා දමා ඇති බවට ලකුණු තිබීම, කඳ තුළ කීට අපද්‍රව්‍ය දක්නට ලැබීම, පත්‍රවල වර්ණය වෙනස් වීම සහ පුරුක් පණු සලබයන් පිට වූ සිදුරු කෙඳහි සහ පත්‍ර කොපුවල දක්නට ලැබීම ශාකය තුළ පුරුක් පණුවන් සිටින බව හඳුනාගත හැකි ලක්‍ෂණ වේ
ගොයම් මකුණා (Rice Bug)

ව්‍යවහාරික නම
ගොයම් මකුණා

විද්‍යාත්මක නම
Leptocorisa Oratorius 

ගෝත්‍රය
Hmiptera

කුලය
Alydidae 

හානිය   - 

මොවුන් සිහින් දිගැති සිරුරක් සහිත සුහුඹුලන් පැහැයෙන් දුඹුරුය
දිගු පාද සහ  දිගු ස්පර්ශක දරති
පත්‍ර මත හෝ කරල් මත පේලි වශයෙන් බිත්තර තැන්පත් කරයි
ගොයම් කරල් මත පෝෂණය වන මකුණන් අතර එක් විශේෂකි
පරාගනයෙන් පසු ඩිම්බ කෝෂය සහල් ඇටයක් බවට විකශනය වන ඕනෑම අවස්ථාවක ගොයම් මකුණාට හානි කළ හැක
කිරි වැදෙන අවස්ථාව තෙක් සිදු කරන හානිය අනුව නොයෙක් ප්‍රමාණවලින් බොල් විය හැක
ධාන්‍ය ඝණවන  අවස්ථාවේ සිදුවන හානිය නිසා තත්ත්වයෙන් බාල සහල් ලැබේ
කොපු පණුවා   (Case Worm)
                                                

                                                                                           
ව්‍යවහාරික නම
කොපු පණුවා

විද්‍යාත්මක නම
Nympyula Depunctalis

ගෝත්‍රය
Lepidoptera 

කුලය
Pyralidae

හානිය   -

කොපු පණුවා (දළඹුවා) වී වගාවට හානි පමුණුවන කෘමීන් අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයක් නොගත්තත් සමහර කාලවල මෙම දළඹුවාගේ හානිය පැතිරී පවතින බව දැක ගත හැක
කොපු පණුවාගේ ජීවන චක්‍රය සඳහා ජලය අත්‍යාවශ්‍ය නිසා බොහෝ විට මෙම හානිය වාරි පහසුකම් ඇති කුඹුරුවලට සීමා වේ
කොපු පණුවා ගොයම් පත්‍රයේ කොටසක් කපා සිරස්ව හකුළා නාලාකාර කොපුවක් සාදා එය තුළ ජීවත් වෙමින් ජල මට්ටම ආසන්නයේ සිහින්  ගොයම් පත්‍රවල උඩු අපචර්මය පමණක් ඉතිරිවන අන්දමට පත්‍ර පටක තිරස් තීරු ආකාරයට සූරා කයි
මෙනිසා පත්‍ර මත ඉනිමඟක ආකාරයක පිහිටන සුදු පාට තීරු ලෙස හානිය දිස් වේ
කරටි පණුවා   (Whorl Maggot)
                                         
                                                                                                                           
ව්‍යවහාරික නම
කරටි පණුවා

විද්‍යාත්මක නම
Hydrellia Philippina  

ගෝත්‍රය
Ephyridae 

හානිය   -

කරටි පණුවා වර්ධනය වන පත්‍රවල ඇතුල් දාරයේ පටක මත යැපේ
පත්‍ර වර්ධනය වී දිග හැරීමත් සමඟ මේ අන්දමට හානි වූ පටක සුදු පැහැයකින් දිස් වේ
සාමාන්‍යයෙන් පැළ අවධියේ සිට උපරිම පඳුරු අවස්ථාව තෙක් වැඩෙන පත්‍රවලට මොවුන් හානි කරන අතර කෙටි කාලීන වී ප්‍රභේද වලට හානි කළ විට අස්වැන්න අඩු වීම කෙරෙහි බලපායි
මෙය සිදු වන්නේ ධජ පත්‍රයද, කරලේ කොටස් (ශුකිකා) ද සුදු පැහැයක් ගෙන විනාශ වී යාම නිසාය
කරටි පණුවාගේ හානිය වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැඛෙනුයේ ජලය බැද තිබූ කුඹුරුවලය
මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ සුහුඹුලන් බිත්තර දැමීම සඳහා මෙවැනි ස්ථාන තෝරා ගැනීමයි
හානි පත්‍ර ප්‍රමාණය අනුව රිකිලි දැමීම අඩු වී පරිනත වීම ද පමා විය හැක
පිටි මකුණා  (White Backed Planthopper)

ව්‍යවහාරික නම
පිටි මකුණා

විද්‍යාත්මක නම
Sogatella Furcifera

ගෝත්‍රය
Hemiptera 

කුලය
Delphacidae 

හානිය   -  
             
පිටි මකුණා ඉතා කුඩාය
පියාපත් සහිත සහ රහිත යන දෙයාකාරයෙන්ම සිටින මොවුන්ගේ දේහය මෘදුවන අතර රතට හුරු සුදු පැහැයක් ගනී
පියාපත් රහිත පිටි මකුණන් ශ්‍රාවය කරන සුදු ඉටි වැනි කෙඳිමය ද්‍රව්‍යයකින් දේහය ආවරණය කර ගනී
වියළි දේශගුණික තත්ත්ව යටතේ වර්ෂා ජලයෙන් වගා කරන හොඳින් ජලය බැස යන කුඹුරුවල අධික වශයෙන් දක්නට ලැඛෙන මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් ජීවත් වනුයේ පත්‍ර කොපුවල සහ කෙඳහිය
පිටි මකුණා පත්‍රවල යුෂ උරා බීම නිසා ශාකයේ වර්ධනය බාල වේ
ආසාදනය අධික වූ අවස්ථාවල කරල් පීදීම පමා වේ
මෙවැනි අවස්ථාවල අක්‍රමවත් වර්ධනයක් සහිත ගොයමක් දක්නට ලැබේ
මේ අඩවියත් බලන්න
 වී වගාව
 වී වගාවේ වල් පැලැටි

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 Department of Agriculture

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
කෘෂි තාක්‍ෂණ විෂය සංග්‍රහය		 1997
මිනිසා සහ පරිසරය	     	                 2004
කෘමි පළිබෝධ පාලනය               	 2000
වී ගොවිතැන 	               		         1999

වී වගාව
පලිබෝධකයින්
ශ්‍රී ලංකාව තුළ සර්ප විශේෂ 108 ක් පමණ දැක ගත හැකි වේ
ඔවුන් කුල 8කට සහ ගණ 49කට අයත් වේ
ඔවුන් ජීවත් වන පරිසරය අනුව රුක් වාසීන්, පාංශු වාසීන්,භෞමික හා ජලජ වශයෙන් වර්ග කෙරේ
ලංකාවේ වෙසෙන සර්ප විශේෂ 106 න් විශේෂ 40 ක් විෂ සහිත වන අතර ඉන් විශ්ෂ 22 ක් මාරාන්තික විෂ සහිත වේ
එයින් විශ්ෂ 15ක් මුහුදු සර්පයන් වේ
විශේෂ 68 ක් විෂ රහිත සර්පයන් වේ
ආවෙනික සර්ප විශේෂ 50ක්වේ
සර්ප දෂ්ටනය නිසා ලෝකයේ වාර්ෂිකව සිදු වන මරණ සංඛ්‍යාව 80000-140000 ක් පමණ වේ
ලංකාවේ එම සංඛ්‍යාව 800-1000ක් පමණ වේ
මින් 97%ක් පමණම නාගයා, තිත් පොළඟා, තෙල් කරවලා, මුදු කරවලා සහ පොළොන් තෙලිස්සා යන සර්පයන් නිසා සිදු වන මරණ වේ
</P>

ශී ලංකාවට ආවේණික සතුන්

== හුරු නාමය තෙල් කරවලා / මග මරුවා ==
Indian krait (Bungarus caeruleus) 

		ලංකාවේ ගොඩබිම වාසය කරන උග්‍රම විෂ සහිත සර්පයා ලෙස හැඳින්වේ
දේහයේ පෘෂඨිය පැත්ත කළු මිශ්‍ර දුඹුරු පැහැයක් ගනී
හොඳින් දිලිසෙන සුළුය
දිග අඩි 3-31/2ක් පමණ වේ
රාත්‍රී කාලයේදී ක්‍රියාශීලී සර්පයෙකි
මිනිස් වාසස්ථාන අසල, දිරාපත් වූ කොළ රොඩු අතර, ලී, ගල්, වියළි තණකොළ අතර වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබේ
කලබලයට හෝ බියට පත් වූ විට ගුලි ගැසී ඒ තුළ හිස සඟවා ගැනීමට උත්සාහ ගනී
ශ්‍රී ලංකාවේ වියළි හා ශුෂ්ක කලාප වල බහුලව දක්නට ලැබේ
මෙම සර්පයාගේ විෂ ග්‍රන්ථි තුළ මිනිස් ස්නායු පද්ධතිය විනාශ කිරීමේ හැකියාවක් ඇති 'ස්නායු විෂ' නිපදවේ
ගැහැණු සතෙකු වරකට බිත්තර 6-8ක් පමණ දමයි
මොහු සර්පයන් ආහාරයට ගනී
</P>

<P Align="justify">

නයා
(Naja naja)
පෙණය කිරීමේ සුවිශේෂී හැකියාව ඇත
පෙණය පිටුපස දක්නට ලැබෙන 'ප' හැඩය හඳුනා ගැනීමේ ලක්‍ෂණයකි
දිවා කාලයේ ඉතා ක්‍රියාශීලී ලෙස හැසිරේ
දිග අඩි 6-8ත් පමණ වේ
දිවයිනේ මධ්‍යම කඳුකරයේ උස් කඳු මුදුන් වල හැරුණු විට අන් සෑම ප්‍රදේශයකම ව්‍යාප්ත වී සිටී.මිනිස් ස්නායු පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය නතර කිරීමට තරම් විෂ සහිත සර්පයෙකි
දෂ්ටනයෙන් පැය 36ක් පමණ ඇතුළත රෝගියා මරණයට පත් වේ
ගැහැණු සතෙකු වරකට බිත්තර 20-30ක් පමණ දමයි
තම ශරීරයෙන් 3 න් 2 ක් පමණ එසවිය හැක
</P>

 වැලි පොළඟා Saw-scaled Viper (Echis carinatus carinatus)

		ත්‍රිකෝණාකාර හිසක් සහිතය
දිග අඩි 1-11/2ක් පමණ වේ
වියළි කලාපයේ වෙරළබඩ තීරයේදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම හමු වේ
රාත්‍රී කාලයේදී ඉතා ක්‍රියාශීලී වන අතර දිවා කාලයේදී කොළ රොඩු අතර, පඳුරු
තුළ හෝ බුරුල් වැලි පසේ සැඟවී සිටී.වරකට පැටවුන් 3-6ක් පමණ බිහි කරයි
ලෝකයේ සර්ප විෂ ශරීරගත වීමෙන් සිදු වන මරණ වලින් විශාල ප්‍රමාණයක් සිදු වන්නේ  වැලි පොළඟා දෂ්ඨ කිරීම නිසාය
නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ වැලි පොළගාගෙන් සැළකිය යුතු තරම් මරණ වාර්තා නොවේ
විශ තත්වය උග්‍ර විශ වුවද ශ්‍රීලංකාවේ වෛද්‍ය සංගමය විසින් වැළි පොළගා මද විශ (තුරිත විශ) යටතේ වර්ග කරයි

 තිත් පොළඟා Russell's Viper (Daboia russelii)
		දිග අඩි 4-5ක් පමණ වේ
ලංකාවේ උස් කඳුකර ප්‍රදේශ හැර අනෙක් සෑම ප්‍රදේශයකම දක්නට ලැබේ
බහුල වශයෙන් රාත්‍රියේදී ක්‍රියාශීලී වන අතර ඇතැම් විට දිවා කාලයේදීද දක්නට ලැබේ
තිත් පොළඟාගේ විෂ ශරීරගත වීමෙන් මිනිස් රුධිර සංසරණ පද්ධතිය විනාශ වීමත්, සෛල විනාශ වීමත්, ක්‍රමයෙන් හෘදයේ ක්‍රියාකාරීත්වය නතර වීමත් සිදු විය හැක
ලංකාවේ වාර්ෂිකව සර්ප දෂ්ඨ කිරීම් නිසා සිදු වන මරණ වලින් වැඩි සංඛ්‍යාවක් සිදු වන්නේ මොහුගෙනි
වරකට පැටවුන් 22-40 අතර සංඛ්‍යාවක් බිහි කරයි
පොළොන් තෙලිස්සා බොහෝ විට භාවිත කරන නාමය කුණ කටුවා වේ
Merrem's hump-nosed Viper (Hypnale hypnale)
		බොහෝ වර්ණ වෙනස්කම් සහිත සාමාජිකයන් දැකිය හැකි වේ
දිග අඩි 1-11/5ක් පමණ වේ
ලංකාවේ සෑම පළාතකම දක්නට ලැබේ
රාත්‍රියට ක්‍රියාශීලී වන අතර දිවා කාලයේදී කුණු ගොඩවල්, ගල් ආදිය යට සැඳවී සිටී.ලංකාවේ සර්ප දෂඨන නිසා සිදු වන මරණ වලින් 2%ක්ම සිදු වන්නේ පොළොන් තෙලිස්සා දෂ්ඨ කිරීමෙනි
වරකට පැටවුන් 3-15 අතර සංඛ්‍යාවක් බිහි කරයි
මද විශ සහිත සර්පයකු ලෙස සැලකුවද මෑත කාලීනව කුණ කටුවාගේ දෂ්ඨනය නිසා මරණ කිහිපයක් සිදුවීම හේතුවෙන් කුණ කටුවාද විශ සහිත සර්පයින් ගනයට ඇතුලත් කොට ඇත
මුදු කරවලා Ceylon Krait (Bungarus ceylonicus)

		ලංකාවට ආවේණික සර්පයෙකි
තෙත් කලාපයේ සුලභව ව්‍යාප්ත වී සිටී.සිරුර තද දම්, කළු පැහැති වන අතර හරස් අතට පළල් තනි, සුදු පැහැති (මුදු වැනි) ඉරි දක්නට ලැබේ
දිග අඩි 3ක් පමණ වේ
මුදු කරවලා දෂ්ඨ කිරීම නිසා මිනිස් ශ්වසන පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය අඩපණ වීමෙන් මරණයට පත් වේ
වරකට 25mm ප්‍රමාණයේ බිත්තර 5ක් පමණ දමයි
මොහු ඉතා ලජ්ජාශීලි සර්පයෙකි
දෙපත් කළුවා Sri Lanka Coral Snake (Calliophis melanurus sinhaleus)

		ශරීරය වැලි පැහැයට හුරු කහ පැහැයක් ගනී
දිග අඟල් 12ක් පමණ වේ
රාත්‍රී කාලයේදී ක්‍රියාශීලී වේ
දිවා කාලයේදී කොළ රොඩු, ලී කොටන්, ගල් හා බුරුල් වැලි පසේ ජීවත් වේ
ප්‍රධාන වශයෙන්ම වියළි කලාපයේ ව්‍යාප්ත වී සිටී.නමුත් තෙත් කලාපයේ මාතලේ හා බලංගොඩ ප්‍රදේශ වලදීද දැක ගත හැකිය
විදේශ වලින් වාර්තා වන මෙම වර්ගයේ සර්පයින් උග්‍ර විශ වන අතර ලංකාවේ සිටින දෙපත් කලුවා පිළිබද විශ තත්ත්වය විධිමත්ව පර්යේෂණය කර නැත
දෂ්ටන කිහිපයක් වාර්තා වී ඇති අතර ඒවා සුලු විශ ලෙස ලැයිස්තු ගත කර ඇත
මෙහි උප විශේෂයක් වන ලංකාවට ආවේණික බඩ රතු දෙපත් කලුවාද සුලු විශ ලෙස සලකයි
ප්‍රධාන වශයෙන් කුඩා සර්පයින් ආහාරයට ගනී
බිත්තර මගින් බෝ වීම සිදු වේ
‍මාරාන්තික විෂ සහිත සර්පයන් බහුලව ව්‍යාප්ත වී සිටින කලාප

මද සහ සුළු විෂ සර්පයෝ 

 පලා පොළඟා Sri Lankan Green Pit Viper Trimeresurus trigonocephalus
 නාග මාපිලා / කබර මාපිලා / ලේ මාපිලා Forsten's Cat Snake Boiga forsteni
 නිදි මාපිලා Sri Lanka Cat Snake Boiga ceylonensis
 පදුරු මාපිලා Barnes's Cat Snake Boiga barnesii
 කහ මාපිලා Beddome's Cat Snake Boiga beddomei
 රූන් මාපිලා / ගැරඩි මාපිලා Common Indian Cat Snake  Boiga trigonata
 ඇහැටුල්ලා / ඇස්ගුල්ලා Green Vine Snake Ahaetulla nasuta
 හෙනකදයා Brown Vine Snake Aheatulla pulverulenta
 නිහලුවා / මල් කරවලා Sri Lankan Blossom Krait Balanophis ceylonensis
 මල් සරා / පොල්මල් කරවලා Ornate Flying Snake Chrysopelea ornata sinhaleya
 දඟර දන්ඩා Sri Lanka Flying Snake Chrysopelea taprobanica
 කුණුදිය කළුවා Dog-faced Water Snake / Bockadam Cerberus rynchops rynchops

විෂ නැති සර්පයෝ 

 පුල්ලි දත් කැටියා Oligodon sublineatus
 අහර කුක්කා Amphiesma stolata
 කොට / වැලි පිඹුරා Eryx conicus
 කට කළුවා Coelognathus helena
 කුරුන් කරවලා Aspidura ceylonesis
 දිය වර්ණ Atretium schistosum
 දෙපත් නයා Chlindrophis maculata
 පිඹුරා Python molurus
 ගැට රදනකයා Dryocalamus nympha
 කබර රදනකයා Lycodon striatus sinhaleyus
 ගැරඬියාPtyas mucosa
 දෙපත් තුඩුල්ලා Rhinophis trevelyana
 වයිරි දත් කැටියා Oligodon taeniolatus ceylonicus
 මහ බිම් උල්ලා Pseudotyphlops philippinus
 දිය බරියා / දිය නයා Xenochrophis piscator
 රත් දණ්ඩා / ලේ මැඩිල්ලා Aspidura brachyorrhos
 පලා බරියා Macropisthodon plumbicolor
 අරනි දත් කැටියා Oligodon arnensis
 දිය පොළඟා Xenochrophis asperrimus
 රෙදි නයා / දිය ගොයා Acrochordus granulatus
 දුමුටු කණ උල්ලා Ramphotyphlops braminus
 අළු රදනකයා Lycodon aulicus
 ඩුමන්ඩ්හයිගේ වල්ගා ඇබයා Rhinophis dnanmondhavi wall
 තුරු හාල් දණ්ඩා Dendrelaphis tristis

පින්තූර ගැලරිය

මූලාශ්‍ර 

 'විජය' පුවත්පත (2005 සැප්තැම්බර්)
 Most venemous snakes in Sri Lanka 
 How to Treat a Snake Bite

අඩවියෙන් පිටත පිටු 

 Snakebite-Wikipedia
 Snakebite in Sri Lanka
 Snake
පීතෘ මූලිකතවය  යන න්‍යායික සංකල්පය සමාජයේ විවිධ අංශවලදී ඉස්මතුවන ආකාරය පිළිබඳව මෙහිදී විමර්ශනය කෙරේ
මෙලොවට බිහිවන  ඕනෑම සත්වයකු මෙන්ම මිනිසාද ජීව  විද්‍යාත්මක වශයෙන් කිසියම් බෙදීමකට  ලක්වේ
පුමිතිරි බව හෙවත් ස්ත‍්‍රී පුරුෂ භාවය යනුවෙන් හදුන්වන්නේ මෙම බෙදීමයි
එනම් ගැහැනුන් සහ පිරිමින් අතර පවතින වෙනස මෙයින් හැඟවේ
මෙම වෙනස පදනම් කර ගනිමින්  පූරුෂාධිපත්‍ය  සංකල්පය විග‍්‍රහ කරන විට එය පුරුෂයා කෙරෙහි බලය, ආධිපත්‍ය සහ පාලනය කේන්ද්‍රගත වීමක් ලෙස හදුන්වයි. මෙම පුරුෂාධිපත්‍ය සංකල්පය මිනිස් වර්ගයා අතර මෙන්ම අනෙකුත් සතුන් අතර පවතින්නක් වන අතර මිනිස් සමාජය පිළිබඳ සැලකීමේදී  විවිධ මානව සමාජ වල අඩු වැඞ් වශයෙන් මෙය දකිය හැකිය
කෙසේ වෙතත් සෑම මානව සමාජයකටම පොදු තත්ත්වයක් ලෙස මෙම පුරුෂාධිපත්‍ය සංකල්පය හෙවත් පීතෘ මූලිකත්වය නැමති සංකල්පය හදුන්වයි.( ඔබේසේකර, 1999
59)

පවුල තුළ පීතෘ මූලිකත්වය

පුරුෂාධිපත්‍ය සංකල්පයෙන් පුළුල්ව සාකච්ඡා කරනු ලබන ක්ෂේත‍්‍රයේ මූලිකම ස්ථානය වනනේ පීතා මූලික පවුල් ක‍්‍රමයක් පවතින පවුල් සංස්ථාවයි. පවුල තුළ සාකච්ඡා කරනු ලබන පිතෘ මූලිකත්වය නැමති සංකල්පය පිළිබඳව අදහස් දක්වන කම්ලා භාසින් සඳහන් කරන පරිදි ,පීතෘ මූලිකත්වය යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ පියාගේ නැතහොත් කුලදෙටුවාගේ පාලනයයි
මුලදී එය භාවිත කරන  ලද්දේ එක්තරා නිශ්චිත වර්ගයක පුරුෂාධිපත්‍යයෙන් යුත් පවුලක්, ඇතුළත් කුල දෙටුවාගේ හෙවත් කෙළෙඹියාගේ  විශාල පවුල විස්තර කිරිම සඳහාය
වර්තමානයේ මෙම පදය භාවිත කරනු ලබන්නේ පුරුෂාධිපත්‍ය ගැනැ එනම් පිරිමින්, ගැහැනු අභිබවා සිටින බල සබදතා ගැන සඳහන් කිරීමටය
කිහිප ආකාරයකින්  ගැහනුන් යටත් කරගන්නා ක‍්‍රමයක් හැඳින්වීමටය
( භාසින්, 1994
1)

සමාජය තුළ පීතෘමූලිකත්වය
      
මෙම පුරුෂාධිපත්‍ය සංකල්පය මගින් මුලිකවම අදහස් වනුයේ පුරුෂයාගේ බලය කිහිප ආකාරයකින් ස්ත‍්‍රිය මත යෙදවීමයි
පුරුෂාධිපත්‍ය සංකල්පය තුළින් විස්තර කෙරෙන පරිදි බොහෝවිට පවුල තුළ, සමාජය තුළ කාන්තාව දුර්වල දෙවන පන්තිය් සමාජිකාවක් ලෙස නම්කර ඇති අතර පුරුෂයා කායික මෙන්ම මානසික වශයෙන්ද බලවත් පුද්ගලයෙකු කොට ස්ත‍්‍රී, පූරුෂ කාර්යය කොටස් වලට ආරෝපණය කර ඇති වටිනාකම්වලට අනුව ඔහුට පවුල් සංස්ථාවේ පුධානියා  වශයෙන් අධිකාරීත්වය පිරිනමමින් ස්ත‍්‍රිය පුරුෂයාගේ යටහත් සේවකාව වශයෙන් ක‍්‍රියා කරන්නට සිදුවී ඇත
විවාහය මත පදනම් වූ පීතෘ මූලිකත්වය

 
මෙම පුරුෂාධිපත්‍ය යන සාධකය සිංහල පවුල් ක‍්‍රමයට ගලපා ගෙන විමසිය හැකිය
සිංහල පවුල් ක‍්‍රමය පුරුෂාධිපත්‍ය  පදනම් කර ගත්තකි
"දීඝ විවාහ"ක‍්‍රමයක් පැවති සාම්ප‍්‍රදායික ශ‍්‍රී ලාංකික සමාජයේ පුරුෂයාගේ වාසස්ථානයට ස්ත‍්‍රීය කැඳවාගෙන එයි
මෙම පීතෘවාසික පදිංච්ය පුරුෂාධිපත්‍ය තහවුරු කරන්නකි
"බින්න"විවාහයේදී පුරුෂයා කාන්තාවගේ  නිවසට කැඳවාගෙන එන හෙයින් එහිදී ඉස්මතු වනුයේ කාන්තාවගේ ආධිපත්‍යයයි
නමුත් මෙම විවාහ රටාව සමස්ත සමාජය පිළිගත් එකක් හෝ  ප‍්‍රචලිත එකක් නොවේ
( Kiribamune,1990
11)

ආර්ථිකය තුළ පීතෘ මූලිකත්වයේ ස්වභාවය 

පීතෘ මූලික සමාජ ක‍්‍රමය තුළ සෑම  සමාජ ස්ථරයකදීම මෙන්ම කාර්යයකදී ස්ත‍්‍රියට ඉහළින් පුරුෂයාගේ පාලනය ක‍්‍රියාත්මක වේ
පවුල තුළ ස්ත‍්‍රියගේ කාර්යයභාරය ආර්ථිකමය වශයෙන් තක්සේරුවක් නොකෙරේ
පවුලේ සියලූ වැදගත්  තීරණ ගැනීම ගෘහමූලික  පුරුෂයා විසින් සිදුකරනු ලැබේ
මව ආදායම්  උපයන රැකියාවක නිරත වුවත් ඇය ,"උපයන්නා” ලෙස නොසැලකේ. පවුල තුළ පිරිමි සාමාජිකයන් සතු වන නිදහස බොහෝ විට ගැහැනු සාමාජිකයන්ට හිමිනොවේ
( ලියනගේ සහ වළාකුළුගේ,2006
32)
වර්තමානයේදී පවා තීරණ ගැනීමේ මට්ටමේ රැකියාවලට ස්ත‍්‍රිය සම්බන්ධවන අවස්ථා අවම වන අතර ඇය ගුරු, හෙද, ලිපිකරු වැනි ක්ෂේත‍්‍රවල රැකියාවල  නිරතවන තත්ත්වයක් දක්නට පුළුවන
සමාජයේ බලය පවතින සෑම ස්ථානයකදීම සෘජු තීරණ ගැනීම පුරුෂයා සතු වූවකි
රාජ්‍යය සහ පීතෘ මූලිකත්වය

බොහෝ නුතන රාජ්‍යයන් විසින් ස්ත‍්‍රි පුරුෂ සමාන අයිතිවාසිකම් නීත්‍යානුකූලව පිළිගනු ලැබ ඇත
එහෙත් එම නිති ක‍්‍රියාත්මක කිරීමේදී පීතෘ මූලික සමාජ ඇගයීම් වලට අනුව සිදු කිරීම හේතුවෙන් ප‍්‍රායෝගිකව ස්ත‍්‍රී අයිතිවාසිකම් කඩ වීම්ද දක්නට ලැබේ
රාජ්‍ය විසින්ද අසමාන නීතිරීති හා ඒවා  ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට ආයතනද නිර්මාණය කරමින් ස්ත‍්‍රී පුරුෂ වෙනස පවත්වා ගෙන යාමට ආධාර දෙනු ලැබේ
බොහෝ රටවල ගෘහ මූලිකයා ලෙස රාජ්‍ය සලකන්නේ පවුලේ වැඩිමහල් පුරුෂයාය
පවුලේ දේපළ, විවාහය, දික්කසාදය, ස්ත‍්‍රීුෂණ හා ගෘහස්ථ ප‍්‍රචණ්ඩත්වය වැනිදෑ සම්බන්ධ නිතිරීතිද පුරුෂයන්ට වාසි වන අයුරින් නිර්මාණය කර තිබේ
මෑත  කාලයේ මෙම නීතිවලින් සමහරක් වෙනසකට භාජනය වුවද රජ්‍ය පරිපාලකයන්ගේ ආකල්පමය වෙනසක් ඒ හා සමගාමීව සිදුවී නොමැත
( ලියනගේ සහ වළාකුළුගේ, 2006
24)

කේට් මිලට්ගේ "sexual politics" ග‍්‍රන්ථය සහ පීතෘ මූලිකත්වය
 
මෙ ග‍්‍රන්ථය තුළ ඇය ලිංග විභේදනය මත පදනම් වූ දේශපාලනය කුමක්ද
යන්න පිළිබඳව අවධාරණය කරනු ලබයි
ලිංග විභේදනය සහ දේශපාලනය අතර පවතින සම්බන්ධය පරීක්ෂා කිරීමේදී එයට දෙන පිළිතුර රඳා පවතින්නේ දේශපාලනය යන්නට දෙන  අර්ථකථනය තුළය
සාම්ප‍්‍රදායික දේශපාලනය යන්නට දුන් පිළිතුර රාජ්‍ය පාලනය , ආණ්ඩු කිරීම සමග සම්බන්ධ වන ක‍්‍රියාවලියක් වේ
මෙම අදහස මිලට් ප‍්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබේ
ඇයට අනුව දේශපාලනය යනු බල ව්‍යුහය අනුව සැකසුනු සම්බන්ධතාවයක් සහ එක් පුද්ගල කණ්ඩායමක් විසින් තවත් පුද්ගල කණ්ඩායමක් පාලනය කිරිම සඳහා යොදාගනු ලබන විධි සහ ආයතන යන ආදියයි
මේ නිසා sex  යන කාරණය තුළ අනිවාර්යයෙන්ම දේශපාලනමය අර්ථ ගැන්වීමක් ඇත
එනම් ස්ත‍්‍රිය හා පුරුෂයා පිළිබඳව පවතින පන්ති විභේදනය අනෙක් සෑම විභේදනයකට වඩා අතිශයින් සංකීර්ණය
මෙය ඉතාම තියුණු  අභ්‍යන්තර යටත්විජිතවාදයක් ලෙස ක‍්‍රියාත්මක වේ
( මිලට්, 1970
16)

නිගමනය 

ඒ අනුව පිතෘමූලිකත්වය පිළිබඳව ඇති විවිධ සංකල්ප ගතකිරීම් තුළ ඇති විවිධත්වය හදුනා ගත හැකි අතර සෑම අර්ථ ගැන්වීමක් හා නිර්වචනයක් තුළම පවතිනුයේ, ආධිපත්‍යය, සහ යටපත් කරගැනීමේ සම්බන්ධ තාවය ස්ත‍්‍රිය මත යොදවන ආකාරයයි
ආශ‍්‍රිත ග‍්‍රන්ථ 

1. දිසානායක, ඔබේසේකර
		1998. පුරුෂාධිපත්‍ය සංකල්පය සහ මානව සමාජය,කොළඹ
සමාජ සමීක්ෂා
2. භාසින් ,කම්ලා
		1994. පීතෘ මූලිකත්වය යනු කුමක්ද
සමාජ විද්‍යඥයන්ගේ සංගමය
3. ලියනගේ, කමලා,වළාකුළුගේ, සුමුදු
2006. ස්ත‍්‍රී
පුරුෂ සමාජභාවය සහ ස්ත‍්‍රි වාදය
ෆෙඞ්‍්‍රරික් ඊබට් පදනම
4. kiribamune,sirima
		1990
women at the cross Roads
A Srilankan perspectives
New Delhi International center for Ethnic Studies in Association With
NORAD and vikas publishing House(Pvt)Ltd

ආශ්‍රිත ලිපි 
ස්ත්‍රීවාදය

සමාජවේදය
මානව විද්‍යාව
චතුරි අනූකා දොඩම්පෙ

බදගිරිය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතෙහි හම්බන්තොට පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ගම්මානයකි
ව‍ර්තමානයේදී යහංගල නැගෙනහිර, යහංගල බටහිර, බඳගිරිය, ජූල්ගමුව සහ තම්මැන්නාව යන ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාස පහකින් සමන්විත ජනපදයකි
චතුරි අනූකා දොඩම්පෙ

පිවිසීම
කොළඹ-කතරගම ප්‍රධාන මාර්ගයෙහි හම්බන්තොට නගරයේ සිට තිස්සමහාරාම දෙසට කිලෝ මීටර් 11ක් ගමන් කළ විට හමු වන පල්ලෙමලල මංසන්ධිය බදගිරිය ග්‍රාමයට ප්‍රවිෂ්ට වන ප්‍රධාන පිවිසුම් මාර්ගය වෙයි
පල්ලෙමලල සිට කිලෝ මීටර් කිහිපයක් ගමන් කළ විට බඳගිරිය හමුවේ
ඉතිහාසය
බදගිරියෙහි ඉතිහාසය ක්‍රි
2වන සියවස (මහානාග යුව රජුගේ යුගය) දක්වා  දිවයයි
මෙය අතීතයේ ගෝත්‍රික ජනයාගේ වාස භූමියක්ව පැවති බව ජනප්‍රවාදයෙහි එන මතයකි
එම ඉතිහාසය රුහුණේ රජ කළ දසබෑ රජුන්ගේ යුගය දක්වා දිව යයි
සියවස් ගණනක් වනයට යටවී තිබූ  මෙය 1956දී ගොවි පවුල් 100ක් පදිංචි කරවීමෙන් නව ජනපදයක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදුව වර්තමානයේ දී ඉතා සශ්‍රීක ගොවි ජනපදයක් බවට පත්ව ඇත
සංචාරක ආකර්ෂණ
බදගිරිය රජ මහා විහාරය - බඳගිරිය ජනපදයෙහි ‍ඓතිහාසික අගය රැඳී පවතිනුයේ මෙම විහාරස්ථානය කේන්ද්‍ර කොට ගෙනය
විහාරස්ථානය උපස්ථම්භකව ස්ථාපිත වූ ලෙන්, පොකුණු, ශිලා ලේඛන, සඳකඩ පහණ, පියගැට පෙළ, පුරාණ විහාර මන්දිරය, ඓතිහාසික දාගැබ් ද්වය සහ බඳගිරිය මහ වැව යන සංස්කෘතිකාංග ගම්මානයෙහි ඓතිහාසික ප්‍රෞඪත්වයට සාක්ෂ්‍ය සපයයි
බදගිරිය මහ වැව - සමනළ අඩවියේ සිට ගලා එන "මලල ආර" හරස් කොට තනන ලද බදගිරිය වැවෙහි ජල ප්‍රමාණය වර්ග සැතපුම් 12ක පමණ ප්‍රදේශයක පැතිරී ඇත
බදගිරි ගල් පව්ව ස්වාභාවික ඉවුරක් කොට ගෙන නිර්මාණය වී ඇති මෙහි කණ්ඩියේ දිග සැතපුමක් පමණ වේ
කෘෂි කර්මාන්තය ප්‍රධාන ජීවනෝපාය කොට ගත් ජනපදවාසීන් සිය වගා ක‍ටයුතු සඳහා ජලය ලබා ගන්නේ මෙම වැවෙනි
මෙහි ජල ධාරිතාව අක්කර අඩි 9050ක් වන අතර ඉන් ‍පෝෂණය වන වගා ප්‍රදේශය අක්කර 2100ක් පමණ වේ
කුඹුරු ගොවිතැන් මෙන්ම හේන් ගොවිතැන් සඳහා ද මෙම වැවෙන් ජලය ලබා ගනී
බදගිරිය හා ආශ්‍රිත ගම්වල ඓතිහාසික අගය
බදගිරිය විහාරස්ථානය කේන්ද්‍ර කොට ගත් පෞරාණික වටිනාකමකින් යුතු ගම්මාන කිහිපයක්වේ
ඒවා නම් බදගිරිය, යහංගල, කෑළියවැලෑන, මලලආර හා ගොන්නොරුව යි
යහංගල
යහන් සඳහා භාවිත කරන ලද ගල් තලාවක් මෙහි වූ බැවින් මෙම නම යෙදී ඇති අතර මෙම ගල් තලාව ඇසුරේ නිර්මාණය වූ ‍යහංගල පුරාණ රජමහා විහාරය, පල්ලෙමලල මංසන්ධියේ සිට බදගිරිය දක්වා වන මාර්ග‍‍යේ අතර මඟදී හමුවේ
මෙම විහාරසථානය කේන්ද්‍ර කොට ගෙන බිහි වූ යහංගල ගම්මානය, බදගිරිය ජනපදය යටතේ පවතින තවත් ගම් ඒකකයක් බවට පත්වී ඇත
‍

කෑළියවැලෑන
කෑළියවැල්+ආන යන පද එක් වීමෙන් මෙම නම සෑදී ඇත
කෑළිය වැල් යනු ගවයන්ගේ ප්‍රියතම තෘණ වර්ගයක් වන අතර ආන යන්න කැලය සඳහා ව්‍යවහාර වී ඇති නමකි
මෙහි ජනතාව වර්තමානයේදී මෙන්ම අතීතයේදී ද කෘෂි කර්මාන්තයෙන් හා ගව පාලනයෙන් ජීවනෝපාය සකසා ගත් බවට එම සාක්ෂය්‍ය ප්‍රමාණවත්ය
මලලආර
අතීතයේදී බදගිරි විහාරය අසලින් ගලා ගිය ආර (දිය පහර), ‍මල්වලින් ‍ගැවසී ගත් නිසා එය මල් ආර හෙවත් මලල ආර ලෙස හඳුන්වා ඇත
මෙම ආර ආශ්‍රිතව නිවාස තනා ගත් ජානපදිකයන්විසින් ‍‍‍‍‍‍‍ගොඩනඟා ගන්නා ලද නව ජනපදය මල් ආර ලෙස හඳුන්වා ඇත
ගොන්නොරුව
ගෝනුන් සැඟවී සිටි කැළයක් වූ බැවින් ද, ‍ගොනෙකුගේ රුවක් ගලක කොටා තිබූ බැවින් ද මෙය මෙනමින් ව්‍යවහාර කොට ඇත
බදගිරි විහාරයෙන් ඔබ්බට විහිදී ගිය ගන කැළෑවක් ලෙස පැවති මෙය අතීතයේදී අලි ඇතුන්, ගෝනුන්, මුවන්, දිවියන්, වලසුන් වැනි  සතුන්ගේ වාස භූමියක්ව පැවතී ඇත
මේවාද බලන්න
බදගිරිය රජ මහා විහාරය
ඉතිහාසය පිළිබඳ මාක්ස්වාදී විග‍්‍රහය යනු කුමක්ද
ඉතිහාසය පිළිබඳ මාක්ස්වාදී විග‍්‍රහය මාක්ස්ගේ ද්විඝටනාත්මක භෞතිවාදයට සම්බන්ධ කොට ඉදිරිපත් කරන ලද අනෙක් මූලධර්මය වන ඓතිහාසික භෞතිකවාදය සංකල්පය පදනම් කරගෙන විග‍්‍රහ කර ඇත
මාක්ස්වාදයට අනුව ඓතිහාසික භෞතිකවාදය යනු භෞතිකවාදී දෘෂ්ටියකින් ඉතිහාසය විග‍්‍රහ කිරීමයි