Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
තවද වරද සිදු වූ අවස්ථාවේ විත්තිකරුගේ මානසික ස්වභාවය ඇගයීම සඳහා ද බොහෝ විට පත් කරනු ලබයි
වරද සිදුවන අවස්ථාවේ දී මෙය විත්තිකරු ප්‍රකෘති සිහියෙන් සිටීද යන්න ඇගයීම ලෙස හැඳින්විය හැක
මේවා මූලිකව මනෝ විද්‍යාත්මක ප්‍රශ්න නොව නීතිමය ගැටළු වන නිසා අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයකු ලෙස මනෝ විද්‍යාත්මක තොරතුරු නීතිමය ‍රාමුවකට හැඩගැස්වීමට හැකියාවක් තිබිය යුතුය
මීට අමතරව අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයා නඩු තීන්දුවට සුදුසු බව ප්‍රතිකාරයන්ට සුදුසු බව සහ වෙනත් විනිශ්චයකාරවරයාට අවශ්‍ය තොරතුරු ලබාදේ
එනම් අනාගතයේ අවදානම සාක්ෂිකරුගේ විශ්වාසදායී ඇගයීම යන්න කරනු ලැබේ
අධිකරණ මනෝ විද්‍යාව පොලීසිය සහ අනෙකුත් නීතියට බලපෑම් කළ හැකි පුද්ගලයින්ට පුහුණුව සහ ඇගයීම සඳහා කටයුතු කරයි
අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයා , මහජන ආරක්ෂකයින් වන (රාජ්‍ය නොතාරිස්) සහ පුද්ගලික නොතාරිස්වරු යන දෙපාර්ශවයම සමඟ කටයුතු කරයි
මීට අමතරව ජූරි සභිකයින් තෝරා පත් කර ගැනීමට ද උපකාරී වේ
ආශ්‍රිත ලිපි 
 Applied psychology
 Forensic psychiatry
 Settled insanity
 Competency evaluation (law)
 List of United States Supreme Court cases involving mental health
 Media psychology
 Medical jurisprudence

සටහන්

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 
 American Academy of Forensic Psychology Board-certified forensic experts, continuing education
American Board of Forensic Psychology Board certification and other information
American Psychology - Law Society
 Australian and New Zealand Association of Psychiatry, Psychology and Law
 European Association of Psychology and Law
 European Association of Psychology and Law Student Society Resources and Fact sheets on Forensic Psychology

 
Academic disciplines
විද්‍යාව
මනෝ විද්‍යාව
නූතන මනෝ විද්‍යාවේ වර්ධනය සාම්ප්‍රදායික පුරාණ ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයින් වන ඇරිස්ටෝටල් , ටබාරි (Tabari) , රේසස් (Razes) , අල්හසන් වැනි මුල් පුරුක්වලින් පෝෂණය වේ
විලියම් ශේක්ෂ්පියර් විසින් රචිත ඛේදාත්මක චරිතයක් වන Jacques හි මිනිසා චරිතයේ අවස්ථා 7ක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කරයි
18 වන සියවසේ මැද භාගයේ දී ජීන් ජැකස් රූ‍සෝ විසින් ළමාවියේ අවධි 3ක් විස්තර කර ඇත
එනම් ළදරු විය , ළමා අවධිය සහ තරුණ අවධිය
මෙම පැහැදිලි කිරීම් එම කාලයේ අධ්‍යාපනඥයින් විසින් බොහෝ සේ යොදාගෙන ඇත
19 වන සියවස අගභාගයේ දී ඩාවින්ගේ පරිණාමවාදය කළ එළි බැසීමත් සමඟ මනෝ විද්‍යාඥයින් මනෝ විද්‍යාවේ වර්ධනයේ පරිණාමය වශයෙන් පැහැදිලි කිරීමක් සෙවීමට උත්සාහ දරණ ලදී
ප්‍රධාන වශයෙන් ජේ.ස්ටැන්ලි හොල් විසින් ළදරු අවධියේ විවිධ වයස් කාණ්ඩ පුරාණ මානව වර්ගයාගේ පරිණාමය සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට ප්‍රයත්නයක් දරණ ලදී
ජේම්ස් මාර්කි බෝල්ඩ්වින් විසින් රචිත “ළමුන්ගේ සහ ආගමේ මානව වර්ධනය සහ විඥාණයේ ඉතිහාසය” කෘතිය මඟින් වඩා විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශයක් මේ සඳහා ආරම්භ කරන ලදී
සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ් විසින් ‍මානව ලිංගිකත්වයේ ප්‍රධාන අවස්ථා 5ක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කරන ලදී
පසුව රැඩොල්ප් ස්ටෙයිනර් මිනිස් ජීවිතයේ මනෝ විද්‍යාත්මක වර්ධන අවස්ථා එකිනෙකට සම්බන්ධ කරන ලදී
මෙහි මුල් අවස්ථා 3 පිගට් පසුව විස්තර කරන ලද ළමා අවධියේ අවස්ථා සමග ඉතා ළඟින් සම්බන්ධ  වේ
මෙය ස්ටෙයිනර් විසින් 1991 ළමා අධ්‍යාපනය නැමැති ප්‍රකාශනය මඟින් එළි දක්වා ඇත
20 වන සියවසේ මුල් සහ මැද භාගයේ දී විගොට්ස්කි සහ පියාජෙ ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු මඟින් මෙම විෂය පථයේ ප්‍රබල ප්‍රත්‍යක්ෂ මූලක සම්ප්‍රදායක් ගොඩ නඟන ලදී
org/wiki/Developmental_psychology#History_of_developmental_psychology

විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
මානවවාදී මනෝවිද්‍යාව යනු චර්යාවාදය සහ මනෝවිශ්ලේෂණය යන ද්වයයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් 1950 ගණන් වලදී පැනනැගුණු මනෝවිද්‍යා විෂයපථයකි
එය නිශ්චිත වශයෙන් සැලකිල්ලට භාජනය කරන්නේ මනෝවිද්‍යාව මානවවාදී ලෙසින් මැණුම සහ මනෝවිද්‍යාත්මක න්‍යාය සංවර්ධනය කෙරුමෙහිදී මානව සන්දර්භය යෙදීම පිළිබඳවයි.

සංකල්පයෙහි සම්භවය 
මානවවාදී ප්‍රවේශයෙහි මූලාරම්භය  සංද්‍රෘෂ්ඨිකවාදී චින්තනය හා බැඳෙයි
( කියකගාඩ්, නෙයිට්ස්ච්, හෙයිඩෙගර්, සහ සාර්ටේ බලන්න)
මනෝවිද්‍යාවෙහි බලකණු  ත්‍රිත්වයෙහි සන්දර්භය තුලින්ද එය සමහරවිට වටහාගැනුමට උත්සාහ කෙරේ
චර්යාවාදය, මනෝවිශ්ලේෂණය සහ මානවීයවාදය
චර්යාවාදයෙහි තිඹිරිගෙය වූයේ  තත්වාරෝපිත ප්‍රතීකය පිළිබඳ අයිවන්  පැව්ලොව් ගේ කෘතීන් වන අතර,  ජෝන්  බී. වොට්සන් සහ  බී.එෆ්. ස්කිනර් වැන්නවුන් හා සබැඳි එක්සත් ජනපදෙයහි ශාස්ත්‍රීය මනෝවිද්‍යාව සඳහා පදනම  වූයේය
මෙම ගුරුකුලය පසුව හැඳින්වූ‍යේ චර්යාව පිළිබඳ  විද්‍යාව ලෙසිනි
ඒබ්‍රහම්  මැස්ලෝ විසින් චර්යාවාදය සඳහා පසුව ලබාදුන් නම වූයේ  "පළමු බලවේගය" යන්නය
"දෙවන බලවේගය" ඉස්මතු වූයේ  මනෝවිශ්ලේෂණය පිළිබඳ ෆ්‍රොයිඩ්ගේ පර්යේෂණ සහ, ඇල්ෆ්‍රඩ් ඇඩ්ලර්, එරික් එරික්සන්, කාල් ජන්ග්, එරිච් ෆ්‍රොම්, කැරන් හෝර්නි, ඔටෝ රෑන්ක්, මෙලනි ක්ලෙයින්, හැරි ස්ටැක් සලිවන්, සහ අනෙකුන් ගේ මනෝවේදයන් හේතුවෙනි
මෙම න්‍යායවාදීන් අවධානය යොමු කලේ මානව චෛත්‍යනයෙහි ගැඹුර පිලිබඳ වන අතර, ඔවුන් විසින් අවධාරනයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටියේ, සුඛිත මානව පෞරුෂත්වයක් නිර්මාණය කෙරුම සඳහා සවිඥානක මනස හා සමග එය සංයෝග කල යුතු බවයි.

පුද්ගලානුගත වීම (ආත්ම රූපී ) නියතිවාදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ ව්‍යාධිවේදයන්ට වඩා ධනාත්මක වර්ධනය ගැන වඩා සලකා තිබීම වැනි කරුණු නිසා මානවවේදී ප්‍රවේෂණය මනෝවිද්‍යාවේ මනෝවිද්‍යාවේ අනෙකුත් ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්වේ
ඇතැම් අයෙකු විසින් යහපත් වර්ධනයක් සඳහා මනෝගතික සෛද්ධාන්තයන් මග පෙන්වතැයි විවාද කළද අනෙකුත් ලක්ෂණ මගින් මානවවාදී ප්‍රවේෂණය අනෙකුත් සියළුම ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්ව ප්‍රතිමාන වේ
මෙම නිසා ඇතැම් සෛද්ධාන්තිකයන් විසින් මාවනවේදී ප්‍රවේෂණය විද්‍යාව නොවන බවද ප්‍රකාශ කොට ඇත
බොහෝ මනෝවිද්‍යාඥයෝ චර්යාවන් බාහිරව හඳුනාගත හැකි බවට විශ්වාස කරති
(මධ්‍යස්ත නිරික්ෂකයෙකු මගින්) නමුදු මානවවාදීන්ගේ මතය වනුයේ මෙමගින් තමාගේ හැසිරීම් එම පුද්ගලයාටම හඳුනා ගත නොහැකි බව ගම්‍යය වන නිසා එය යහපත් පැවැත්මකට බාධා වන බවය
එමනිසා කාල් රොජර්ස් (Carl Rogers) වැනි මානව වේදීන් විසින් චර්යාවන් පුද්ගලානුබද්ධ සඳහා ආත්මරූපී වන බවට විවාද කළේය
තවද, ඔහු විසින් අවසානයේ සෑම පුද්ගලයෙකුම ආත්මරූපී වන ( පුද්ගල නිශ්‍රිත) නිසා විද්‍යාව විශ්වාස කිරීමට හේතුවනුයේ සෑම අයෙකුම මුළුමනින්ම බාහිර නිරීක්ෂණ මත පදනම් වීම නොව නිරීක්ෂණය කළ අවස්ථා විවිධ නිරීක්ෂකයන් අතර එකඟතාවයකට පත්වීමේ ස්වභාවය අනුව බවද විවාද කළේය
මානවවාදී ප්‍රවේෂණයේ ලක්ෂණ සහ එය අනෙකුත් ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්වන ආකාරය වඩා පුළුල්ව පාඨ ග්‍රන්ථයේ සඳහන්ව ඇත
නමුදු පහත සඳහන් ප්‍රභවයන් මගින් ද අමතර තොරතුරු සපයා ගත හැක
කෙසේවුවත් ඔබට මානවවාදී ප්‍රවේෂණය වඩා හොඳින් ග්‍රහණය කර ගැනීමට නම් එය අමුර්ත පදයන් භාවිතයෙන් කළ නොහැක
ඒ වෙනුවට එම අදහස් ඔබගේම අත්දැකීම් හා ඇති සම්බන්ධතා විමසා බැලීම මගින් කළ හැක
එමගින් ඔබගේ චර්යාවන් ඇතිවීමට හේතුවද සොයා ගැනීමට හැක
මානවවාදී මනෝවිද්‍යාව
මනෝවිද්‍යා ගුරුකුල
සංද්‍රෘෂ්ඨික වාදය
මිනිසෙකුට හොඳින් පෙනෙන ශරීරයකුත් එසේ නොපෙනන සිතක් හෙවත් මනසකුත් ඇත
ශරීරයේ ඉතාම වැදගත් අවයවයකි මොලය
මොලය විසින් ශරීරයේ අනෙක් අවයවවල යම් පාලනයක් නියාමනයක් සිදු කරයි
විද්‍යාව අනුව, මනස යනු මොලය ආශ්‍රය කරගෙන පවතින මොලයේම යම් ක්‍රියාකාරිත්වයකි
ඇත්තටම මෙහිදී මොලය කියා තනි අවයවයක් පමණක් උලුප්පා දැක්කුවත්, මොලයට තවත් හවුල්කාරයන් කිහිප දෙනෙක් සිටී. මොලය හා එම හවුල්කාරයන් සියල්ලම පොදුවේ ස්නායු පද්ධතිය ලෙස හඳුන්වනවා
ඒ අනුව, මනස යනු මුළු ස්නායු පද්ධතියම ආශ්‍රය කරගෙන පවතින ‍තත්වයක් බව මින් පැහැදිලි වෙනවා
සත්වයකුට පවතින්නේ එක සිතකි
එම සිතට සුවිශේෂි ලක්ෂණ ගණනාවක් පවතිනවා
තර්ක කිරීම, විශ්ලේෂණය කිරීම, සිතීම, මතක තබා ගැනීම, සතුට-දුක-තනිකම-උනන්දුව වැනි දහසකුත් හැඟීම් හා භාවයන් ඇති කර ගැනීම, යම් යම් දේ සාධාරණීකරණය කිරීම වැනි නොයෙක් ඥාණන ක්‍රියාවන් මනසින් සිදු කරනවා
විද්‍යාව ඔස්සේ තවදුරටත් මේවා අධ්‍යනය කරගෙන යන විට, මනස තුළ මේවා සිදු වන්නේ විවිධ මට්ටම් හෝ ආකාරවලින් බව පෙනී ගියා
ඒ අනුව විද්‍යාඥයන් මනස කොටස් කිහිපයකට බෙදා දැක්වූවා
බොහෝ අය උඩු සිත හා යටි සිත ලෙස පවසන්නේ මෙලස කළ එක්තරා බෙදීමක්
එහෙත් නිවැරදිව තවත් සියුම්ව සලකා බලන විට, මනස කොටස් තුනකට බෙදා දක්වන්නටත් පුළුවන්
එය සවිඥානය, උප-විඥානය, හා අවිඥානය ලෙසයි
ඇත්තටම මෝහනය අධ්‍යනය කිරීමට මෙම බෙදීම ඉතාම යෝග්‍යයි
උඩු සිතටම තමයි සවිඥානය කියන්නේ
උපවිඥානය හා අවිඥානය යන දෙකටම තමයි යටි සිත කියන්නේ
අවිඥානය සම්පූර්ණයෙන්ම වට කර ගෙන උපවිඥානය පිහිටනවා
හරියට පොල්ගෙඩියක මදය වටකරගෙන පොල් කට්ට පිහිටනවා වාගේ
එලෙසම එම දෙකම වටකරගෙන සවිඥානය පිහිටිනවා
ඇත්තටම රූපමය ආකාරයට, ඒ කියන්නේ ආකෘතියක් ලෙස එහෙම පැහැදිලි කළත්, සැබැවින්ම ඒවා එකිනෙකාට සාපේක්ෂව තිබෙන්නේ කෙසේදැයි කිසිවෙක් නොදනී
සාමාන්‍යයෙන් ජීවියෙක්/මනුෂ්‍යයෙක් ජීවත්වන විට මෙම මනස් තුනම ඒ ඒ මට්ටම්වලින් සමගාමීව ක්‍රියාත්මක වෙනවා
ඒ කියන්නේ අධ්‍යනය පහසුව තකා එලෙස තුන් ආකාරයට බෙදුවත් සත්‍ය ලෙස ඒ තුනම එකක් ලෙසයි ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ
උපවිඥානයේ තමයි දිගු කාලීන මතකය පවතින්නේ
තවද, හැඟීම් හා භාවයන් තැන්පත් වන්නේද එහිමයි
අපේ පුරුදු සියල්ලම ගබඩා වී පවතින්නේය උපවිඥානයේ
මෙලෙස උපවිඥානය සතු තවත් ලක්ෂණ ගණනාවක් පවතිනවා
ඔබේ හොඳ සහ නරක ජීවන තත්තවයන් දෙකටම වග කියන්නේ මෙම උපවිඥානයයි
උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ සිගරට් බොන නරක පුරුද්ද ඇති කරගෙන තිබේ නම්, එම පුරුද්ද පවතින්නේ මෙම උපවිඥානයේය
සවිඥානයටද සුවිශේෂි ලක්ෂණ ගණනාවක් පවතිනවා
තර්ක කිරීම, තමන් දරන මතය සාධාරණ බව තහවුරු කිරීමට වෑයම් කිරීම, බාහිරින් හෝ ශරීරය අභ්‍යන්තරයෙන් වුවද මනසට ලැබෙන පණ්වුඩ යටි සිතට යෑමේදී විකෘති කිරීම ඒ අතර ප්‍රමුඛ වෙනවා
ඉහත කෙටි විස්තරය සලකා බැලූ පසු දැන් අපට පුළුවන් මෝහනය යනු ඇත්තටම කුමක්දැයි විද්‍යාත්මකව බැලීමට
මෝහනය යනු උඩු සිතේ බලපෑම ඉතා අවම කර, යටි සිත සමග ඍජු සම්බන්ධයක් ගොඩනඟා ගැනීම හා මෝහනයට පත්වන තැනැත්තාට අවශ්‍ය (කැමැති) යෝජනා පමණක් යටි සිතට (උඩු සිතෙන් ඇති කරන කිසිම විකෘතියකින් තොරව) ඇතුළු වීමට ඉඩ සැලැස්වීමයි
මෝහනය පිළිබද ඉහත අර්ථකථනය දුටු විට, එහි කොටස් දෙකක් පවතින බව පෙනේ
බොහෝ අය මෝහනය ලෙස දකින්නේ ඉන් පළමු කොටස පමණයි
එහෙත් ඇත්ත වශයෙන්ම මෝහනයට ඉහත කොටස් දෙකම අවශ්‍යයි
උඩු සිත තුනී කිරීම හෝ මග හැරීම හෝ එහි බලපෑම අවම කිරීම ඉතාම අත්‍යවශ්‍ය වේ
දෙවැනි කාර්යය ඉටු කිරීමට මෙම පළමු කාර්ය සිදු විය යුතුමයි
ඊට හේතුව මෙයයි
ඔබට සිගරට් බොන පුරුද්ද අත් හැරීමට අවශ්‍ය නම්, ඒ සම්බන්ධව යටි සිතේ පැලපදියම්ව පවතින අදහස්/තොරතුරු වෙනස් කළ යුතුය
ඒ සඳහා කියන යෝජනා නිකංම ඔබ සාමාන්‍ය සිහියෙන් සිටින විට කියපු විට, උඩු සිත විසින් ඒවා යටි සිතට ඒ විදයටම යන්නට දෙන්නේ නැහැ
ඊට හේතුව උඩු සිතේ පවතින ලක්ෂණයක් බව දැන් ඔබ දන්නවා
ඇත්තටම උඩු සිතේ මෙම ක්‍රියාවට අවධි සාධකය යන විද්‍යාත්මක නම භාවිතා වෙනවා
මෝහනයේදී මෙම අවධි සාධකය මැඩ පවත්වනවා
ඒ විතරක් නොවේ, අවධි සාධකය තුනී කළාට පසුව වුවත් මෝහනයට පත් තැනැත්තාට යෝජනා කරන ඒවා නිකංම භාර ගන්නේ නැත
ඔහුට අවශ්‍ය කරන යෝජනා පමණයි ඔහු භාර ගන්නේ
මින් ඇත්ත වශයෙන්ම යම් ආරක්ෂාවක් ඔහුට ලැබෙනවා
එහෙම නැති වුවොත් ඕනම කෙනෙක්ට වෙනත් කෙනෙකු මෝහනයට පත් කර තමන්ට අවශ්‍ය දේවල් ඔහු ලවා කරවා ගන්නට හැකියාවක් ලැබෙනවා
ඇත්තටම චිත්‍රපටිවල නම් එබදු දර්ශන තිබෙනවා
එහේත් ඒවා සම්පූර්ණයෙන්ම සාවද්‍ය වේ
ඉතිහාසය 
 

මධ්‍යම භාගයේ සහ නූතන කාලයේ මුල් අවස්ථාවේ ඇවිසෙන්නා වැනි වෛද්‍යවරු මෝහනය අවබෝධ කරගැනීමට පටන් ගති
පොදු ක්‍රම 

ශරීරය ක්‍රමයෙන් සැහැල්ලු කිරීම වැනි දීර්ග ක්‍රම සහ විනාඩි හතරකට අඩු කාලයකින් කෙනෙකු මෝහනයට පත්කළ හැකි වේගවත් ක්‍රමද, තත්පරයකින් කෙනෙකු මෝහනය කල හැකි ක්ෂණික මෝහන ක්‍රමද භාවිතයේ පවතී
බිය ඇත්නම් මේ කිසිම ක්‍රමයකින් මෝහනය කල නොහැක
ප්‍රොයිඩ්ගේ මනෝ චෛතසිකයන් පිළිබඳ ව්‍යුහාත්මක ආකෘතියට අනුව Id, ego, සහ super-ego ලෙස කොටස් 3ක් හඳුන්වා දී ඇත
මෙම ධාතූන්ගේ ක්‍රියාවලීන් සහ එකිනෙකට සම්බන්ධතාවය මඟින් මානසික සිතුවිලි පහදා දෙයි
මෙම ආකෘතියට අනුව Id - පාලනයක් නොමැතිව ඉබේ ඇතිවන සිතුවිලි ද , ego - සංවිධානාත්මක යථාර්ථවාදී මානසික සිතුවිලි ද, superego - විවේචනාත්මක  සහ සදාචාරාත්මක අංගයන්ට අනුව සිතා බලන කොටස ද ලෙස හැඳින්වේ
නමුදු මේවා ව්‍යුහාත්මක සංකීර්ණයන් ලෙස අප භාවිතා කළ ද ඇත්ත වශයෙන්ම Id, ego, සහ super-ego යනු මොළයේ කාර්යයන් වෙයි
මේවා ස්නායු විද්‍යාවේ යොදාගන්නා මොළයේ පවතින සත්‍ය කොටස් නොවේ
Id, ego, සහ super-ego ප්‍රොයිඩ්ගේ ස්වයං නිර්මාණ නොවේ
මේවා ඔහුගේ පරිවර්තකයා විසින් සැපයු ලතින් භාෂාවේ යෙදෙන වචනයන්ය
ප්‍රොයිඩ් මේවා 'das Es', 'das Ich', සහ'das ber-Ich එනම් පි‍ළිවෙලින් , ‘It', ' I', සහ  'Over-I' ලෙස රචනා කරන ලදී
ජර්මානු ජාතිකයින්ට මෙහි තේරුම පහසුවෙන් වටහාගත හැක
“සතුටේ මූලධර්මවලින් ඔබ්බට” නමින් ප්‍රොයිඩ් විසින් රචිත නිබන්ධනයේ මුල්වරට මෙම සංකල්පය හඳුන්වා දී ඇත
එනම් ප්‍රොයිඩ්ගේ සිතුවිලි වර්ධනයේ අග කාලයේ දී ද, මීට වසර 3කට පසුව ඔහු විසින් ego සහ Id නිර්මාණය කරන ලදී
නමුත් මොහුගේ මෙම නිබන්ධනයේ  විසංඥය යන පදය ගැන ඇති ව්‍යාකූලතාවයන් තවත් මත භේදාත්මක ව්‍යවහාරයන්ට නිසා ද බලපෑමට ලක්ව ඇත
Id (අන්තර් ආශාවන්) යන්න ලතින් Groddeck's das Es, යන්නෙන් පරිවර්තනය වූවකි
ඉංග්‍රීසි ව්‍යවහාරයේ එය "it" ලෙස නම් කළ හැකි අතර super-ego හි ප්‍රතිවිරුද්ධ වචනය ද වෙයි
එය සතුටු දායක මූලධර්ම මත බල පතුරවයි.

අලුත උපන් ළදරුවකුගේ මනස Id මගින් මුළුමනින්ම පාලනය වෙයි
එනම් ළදරු සිත ඉබේ ඇති වූ සිතුවිලි  මෙහෙයවීම් සහ ඉක්මන් සතුට සොයන ස්කන්ධයක් ලෙස හැඳින්විය හැක
මෙම මතයේ සිට කුඩා ළදරු මනස සහ Id මගින් පාලනය වන වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුගෙ මනස උපහාසාත්මක   දෙඅන්තයේම පාලනයක් හේ වගකීමක් නැති ආහාර මාර්ගයකට සම කළ හැක
අපගේ මූලික මෙහෙයවීම් වන ආහාර , ලිංගික අවශ්‍යතා , ආක්‍රමණශීලී ආවේගයන් සඳහා Id හේතු වේ
එය සාදාචාරාත්මක නොවන සහ ආත්ම කේන්ද්‍රීය වන අතර  වෙයි
ප්‍රීතිය හා වේදනාව මගින් පාලනය වෙයි
එයට කාලය ගැන හැඟීමක් ද නොමැත
එමෙන්ම තර්කානුකූල නොවන අතර, මූලික ව‍‍ශයෙන් ලිංගිකත්වයට නැඹුරු වූ චිත්ත ආවේගයන් වර්ධනය නොමේරූ වන අතර නැත යන්න පිළි නොගනී
Id යනු කාමාශාවන් ‍හෝ ආදර ශක්තිය වෙන් කළ ගබඩාවක් ලෙස හැඳින්විය හැක
ප්‍රොයිඩ් විසින් Id හි ප්‍රේරණ සහ සහජ ලැදියා ප්‍රධාන කාණ්ඩ 2කට බෙදා වෙන් කළේය
එනම් ජීවිත සහ මරණ ආශයන් වෙයි
මරණ ආශයන් ගැන ප්‍රොයිඩ්ගේ ජීවිතයේ අග භාගයේ දී අධ්‍යයනය කළ නිසා එය පිළිබඳ වැඩි විස්තර නොමැත
ජීවිත ආශායන් යනු ප්‍රීතිමත් පැවැත්මකට අවශ්‍ය ආහාර ගැනීම, සංසර්ගය වැන්නක් වෙයි
මරණ ආශයන් යනු ජීවිතයේ පැවැත්ම හා ප්‍රීතියට ලබා ගැනීමට අපගේ වෙහෙස මහන්සිය නවතා දැමීමට අපගේ අවිඥානයේ ඇති වන මරණය පිළිබඳ ආශාවයි. ප්‍රොයිඩ්ට අනුව මරණය පිළිබඳ ආශාවන් අපගේ බලාපොරොත්තු සාමකාමී කරන අතර මවාපෑම්, ජනමාධ්‍යය, මත්පැන් සහ මත්ද්‍රව්‍ය වැනි දේ භාවිතයෙන් යාථාර්ථයෙන් මිදීමට එමඟින් උත්සාහ දරයි
වක්‍රව එය ආක්‍රමණශීලී හැසිරීම් මගින් ද එළි දැක්විය හැක
Zසීබ්‍රා සිව්පාවෙකි
ටිබෙට් යනු ඊසාන හිමාලයානු කඳුවැටිය ආශ්‍රිතව පිහිටි ප්‍රදේශයකි
මෙම ප්‍රදේශය තිබ්බත බසින් භෝ(བོད་) ලෙස ද, චීන බසින් ශී ද්සං(西藏) ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ
තිබ්බතීය ප්‍රදේශ ආශ්‍රිත ව මානව ශිෂ්ටාචාරය වසර 21,000 කට පමණ පෙර ඇරඹුණේ යැයි සැළකේ. ටිබෙටය මාතෘභූමිය කොටගත් තිබ්බත ජනයා මෙන්ම, මොන්පා, චියං සහ ළෝබා ගෝත්‍ර ද, වත්මන වනවිට චීන හන් සහ හු-එයි ජනයා ද ටිබෙට් ප්‍රදේශයේ ජීවත් වේ
තිබ්බත ආර්ථිකය රඳාපවතින්නේ ස්වයංපෝෂිත කෘෂිකර්මය හා මෑතක සිට ජනප්‍රිය වූ සංචාරක කර්මාන්තය මත ය
ටිබෙටයේ ප්‍රධාන ආගම ටිබෙට් බුදුදහම වන අතර එය ටිබෙට් බොන්දහමත් සමඟ බැඳී පවතියි
තිබ්බතීය භාෂාවන් ලිවීමට ප්‍රාදේශීය ලිඛිත අක්ෂර ක්‍රමය වන තිබ්බත හෝඩිය ටිබෙට් ප්‍රදේශයන්හි භාවිතා වේ
ආශ්‍රිත ලිපි 

 Index of Tibet-related articles
 List of Major National Historical and Cultural Sites in Tibet
 Outline of Tibet
 Sinicization of Tibet
 Chinese Settlements in Tibet
 Free Tibet

මූලාශ්‍ර

උපහරණ

භාහිර සබැඳි 

 Tibetan Resources on the Web from Columbia University Libraries
 British photographs of Tibet 1920–1950
 The Language of Tibet
 White Paper on Tibetan Culture released by the Information Office of the State Council of the People's Republic of China June 22
 Historical maps and images of Tibet presented by University of Wisconsin-Milwaukee Libraries Digital Collections
 The Tibetan & Himalayan Library (THL)
 

 
Former countries in East Asia
Central Asia
නැගෙනහිර ආසියාව
Inner Asia
Regions of China
Western China
Cultural regions
Historical regions
විශේෂ
Zinnia acerosa (DC
Gray -- desert zinnia
Zinnia angustifolia Kunth -- narrowleaf zinnia
Zinnia anomala Gray -- shortray zinnia
Zinnia bicolor 
Zinnia elegans
Zinnia grandiflora Nutt
-- Rocky Mountain zinnia
Zinnia haageana 
Zinnia linearis
Zinnia maritima Kunth -- Palmer's Zinnia
Zinnia maritima var
maritima 
Zinnia maritima var
palmeri (Gray) B
Turner -- Palmer's zinnia
Zinnia peruviana (L
)  L
-- Peruvian zinnia
Zinnia pumila (=Zinnia acerosa (DC
Gray)
Zinnia violacea Cav
(=Zinnia elegans Jacq
) -- elegant zinnia

''''''''''==ගැලරිය==

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි
 USDA PLANTS Database, Symbol ZINNI
 Zinnia hybrids 
 Arthur B
ඇසිටලීන් (විධිමත් නාමය
ඊතයින්) යනු C2H2 යන සූත්‍රය සහිත රසායනික සංයෝගයකි
එය හයිඩ්‍රොකාබනයක් වන අතර සරලතම ඇල්කයිනය වෙයි
මෙම අවර්ණ වායුව පුළුල් ලෙසින් ඉන්ධනයක් ලෙස හා රසායනික තැනුම් කොටසක් ලෙසින් භාවිතා වෙයි
ශුද්ධ තත්ත්වයෙහි එය අස්ථායි වන අතර එබැවින්ම ද්‍රාවණයක් ලෙසින් භාවිතා වෙයි
ඇල්කයිනයක් ලෙසින් ඇසිටලින් සංතෘප්ත වන්නේ එහි කාබන් පරමාණු ද්වයය එකිනෙක හා බන්ධනය වී ඇත්තේ ත්‍රිත්ව බන්ධනයකින් බැවිනි
කාබන්-කාබන් ත්‍රිත්ව බන්ධනය විසින් සමස්ත පරමාණු සතරම එකම සරල රේඛාවෙහි බහාලන්නේ , CCH බන්ධන කෝණ 180 ලෙස පත් කරමිනි
ඇසිටලින් රේඛීය සමමිතික අණුවක් බැවින්, D∞h ලක්ෂ්‍ය කාණ්ඩය එය සතු වෙයි
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 Acetylene at Chemistry Comes Alive
Movie explaining acetylene formation from calcium carbide and the explosive limits forming fire hazards

ඇල්කයින
වායු
ඉන්ධන වායු
අක්‍ෂි වෛද්‍යවේදය යනු වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙහි ඇති එක් උපක්ෂේත්‍රයකි
මෙහිදී ඇස, මොළය ඇතුළු දෘෂ්ටි මාර්ගයෙහි ඇති වන රෝග සහ සැත්කම් පිළිබදව ද කඳුළු ග්‍රන්ථි සහ ඇසිපියෙහි ඇතිවන රෝග තත්වයන් පිළිබදව ද අධ්‍යයනය කෙරේ
අක්ෂි රෝග විශේෂඥවරයෙකු යනු වෛද්‍ය විද්‍යානුකූලව ශල්‍ය කර්ම පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් හා පුහුණුවක් ලැබූ වෛද්‍යවරයෙකි
අක්ෂි රෝග විශේෂඥවරුන් ඇස්වල සැත්කම් සිදුකරන බැවින් ඔවුන් ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් ගණයට වර්ගී කරණය කර ඇත
අක්‍ෂි වෛද්‍යවේදය හෙවත් Ophthalmology යන්න ග්‍රීක භාෂාවෙන් Ophthalmos හෙවත් ඇස යන තේරුම ඇතිව ද Logos හෙවත් විද්‍යාව යන තේරුම ඇතිව ඇස පිළිබදව විද්‍යාව යන අරුත් දේ
මෙහිදී සතුන්ගේ අක්ෂි රෝග පිළිබදව ද අධ්‍යයනය කරනු ලබයි
මිනිසුන්ගේ ඇස් වලින් සතුන්ගේ ඇස් වෙනස් වනුයේ එහි පිහිටීම හා ව්‍යුහ විද්‍යාව අනුව වන අතර ඔවුනට ඇතිවන රෝග තත්වයන් මිනිසුන්ට ඇති වන ඒවාට සමාන වේ
කෙසේ වුවද බොහෝ රටවල පශු වෛද්‍ය විද්‍යාව වෙනම ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස අධ්‍යයනය කෙරුණද ඇතැම් අක්ෂි රෝග විශේෂඥවරුන් සතුන්ගේ සහ මිනිසුන්ගේ අක්ෂි රෝග සදහා ප්‍රතාකාර කරනු ලබයි
අක්‍ෂි වෛද්‍යවේදය
වෛද්‍යවේදය
තිබූ පුද්ගලයන්  

The following is a list of notable people who have been diagnosed with dyslexia
LouiseArnold, English author
Kjell Inge Rkke Norwegian businessman and among the richest men in Norway
AbhishekBachchan, Bollywood actor
MarcusBrigstocke, English comedian and satirist
Orlando Bloom,actor
Lee Ryan, Singer and songwriter
Jeremy Bonderman, baseball player
රිවඩ් බ්‍රැන්සන්, entrepreneur
 Erin Brockovich, legal clerk
Octavia Butler,science fiction author
 Carl XVI Gustaf, king of Sweden
 Stephen J
Cannell, creator of shows such asThe A-Team
 Dave Chalk, Canadian broadcaster and technologyjournalist 
 John Chambers, CEO of Cisco 
 Cher, singer and actress, and herdaughter, Chastity Bono
 Anderson Cooper, Americanjournalist
 ටොම් කෲස්, actor
 John de Lancie, actor
 Samuel R
Delany,science fiction author and literary critic
 PatrickDempsey, actor
 Andrew Dornenburg,author and chef
 Michael Dudikoff,actor
 Fannie Flagg,comedienne and author 
 Joseph Fiennes, actor 
Richard Ford, author
 Noel Gallagher,musician
 Whoopi Goldberg,actress and comedienne
 Mike Gravel, former United StatesSenator
 Susan Hampshire,actress
 Anthony Hopkins,actor
 John Irving,novelist
 Bruce Jenner,athlete
 IngvarKamprad, industrialist, founder of IKEA
 Keira Knightley,actress
 Willem Johan Kolff, physician
Jay Leno, talk show host and comedian
 Kenny Logan, rugby player
Dorrit Moussaieff, First Lady of Iceland <refname="Print"></ref>
 Shlomo Moussaieff, Jewelry businessman and Bible expert 
Paul Oakenfold, a record producer and one of the best-knownTrance DJs worldwide 
 Jamie Oliver, chef and televisionhost 
 Paul Orfalea, founder of FedExKinko's
 Ozzy Osbourne, musician
Scott Quinnell, Rugby player
 Daniel Powter,singer and songwriter
 Guy Ritchie, filmdirector
 Bryan Singer, filmdirector
 Charles Schwab, founder of U
brokeragefirm
Jo Self, Artist
Suzanne Somers, actress 
 Jackie Stewart, racingdriver
 Joss Stone, singer
 Helen B
Taussigcardiologist
 Lindsay Wagner,actress
 Ben Way, entrepreneur
 Bob Weir, guitarist
 Henry Winkler,actor, spokesman for the Dyslexia Foundation
Benjamin Zephaniah, poet

ඉතිහාසය

න්‍යායන් (Theories of developmental dyslexia)

පරිනාමීය උපකල්පනය (Evolutionary hypothesis)

දෘෂ්‍ය න්‍යාය (Visual theory)

අනුමස්තිෂ්ක න්‍යාය (Cerebellar theory)

ජානමය සාධක (Genetic factors)

තවද බලන්න

මූලාශ්‍ර

(26)TINKER M
and GOODENOUGH F
Mirror reading as a method ofanalysing factors involved in word perception J
Educ
1931, 22,493

බාහිර සබැඳි

Associations and Charities
British Dyslexia Association
British Dyslexics
Dyslexia Action
International Dyslexia Organization
Valley of Chicago Learning Center

Historical
T Orton and June L Orton Personal Papers and Manuscripts at theColumbia University Health Science Library collection
 help on dyslexia

Research papers, articles and media
Auditory and visual automatic attention deficits in developmental dyslexia
Dyslexia - A common learning disability
and Visual Dynamic Processing
Separate Influences in Reading
Diagnosing dyslexia in children - a guide for parents 
Auditory frequency discrimination in adult developmental dyslexics 
sensitivity to auditory frequency modulation predict children'sphonological and reading skills
of the Code - A social-education Project about the "code andthe challenge of learning to read it"
Dynamic sensory sensitivity and children’s word decoding skills 
Unit Publications 1981-2003 (list of research papers whichcan be located at academic publishers or Googled)
of intensive training on auditory processing and reading skills
The Neural Basis of Reading articles 1995 - 2005 
the Relationship between Dynamic Visual and Auditory Processing andLiteracy Skills
Results from a Large Primary-school Study
Processing Deficits in Children with Dyslexia
Haskins Laboratories reading research 

ස්නයුවේදය
විශේෂ අධ්‍යාපනය
භෞත චිකිත්සාව හෝ ශාරීරික චිකිත්සාව යනු සිරුරේ චලනයන් නිසා ජීවිත කාලය පුරාවටම ඇතිවන රෝගාබාධ වළක්වාගැනීම , ප්‍රතිකාර කිරීම සදහා යොදා ගැනෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයකි
මෙම ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ලබාදෙනුයේ භෞත චිකිත්සකවරයෙකු මගින් හෝ භෞත චිකිත්සකවරයකු යටතේ සේවය කරන සහායකයකු මගිනි
කෙසේ නමුත් අස්ථි හා හෘදවල රෝග පිළිබදව විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් වැනි භෞත චිකිත්සාව පුරුදු කරනු නොලැබූ අයද මෙම ක්‍රමය භාවිතයට ගනිති
රෝගියා රැක බලාගන්නා පුද්ගලයින් වෙත ද මෙම භෞත චිකිත්සාව පිළිබදව අවබෝධයක් ලබා දීම වැදගත් වේ
භෞත චිකිත්සාව සදහා රෝගියාගේ‍ රෝග ඉතිහාසය , රෝගියා පරීක්ෂා කර බැලීම , රෝග නිර්ණය හා ප්‍රතිකාර ක්‍රම වැදගත් වන අතර විද්‍යාගාර පරීක්ෂණ වාර්තා සහ වෙනත් පරීක්ෂණවල වාර්තාවන් මේ සදහා උපකාරී වේ
ඉලෙක්ට්‍රොමයෝ ග්‍රෑම් සහ ස්නායු සන්නිවේදනයේ සීග්‍රතාවය මනින විද්‍යුත් රෝග නිර්ණය ක්‍රමවල උපකාරිත්වය ද මේ සදහා යොදා ගනී
භෞත චිකිත්සාව බාහිර රෝගී අංශයේදී  ඒවායේ කාර්යාලවල දී , පුනරුත්ථාපන මධ්‍යස්ථානවල දී රෝගියාගේ නිවෙස්වල දී , පාසල්වල , ගිලන් නිවෙස්වල , රැකියා ස්ථානයේදී , ක්‍රීඩා සහ කාය වර්ධන මධ්‍යස්ථානවල දී ලබාදිය හැකිය
දශක ගණනාවක් මුළුල්ලේ භෞත චිකිත්සක ක්‍රමවේදයන් පිළිබදව නොයෙකුත් විචාරයන් පැවති අතර බොහෝ භෞත චිකිත්සකවරුන් තම ප්‍රායෝගිකයන් ක්‍රියාවට නංවන ලද්දේ අත්දැකීම් හා සාක්ෂි පදනම් කර ගෙනය
ලෝක භෞත චිකිත්සාව පිළිබද වූ සන්ධානය මගින් පෙර වූ විද්‍යාත්මක සාධක මත පදනම් වූ ක්‍රම වේදයන් වෙනුවට අත්දැකීම් හා සාක්ෂි පදනම් කර ගනිමින් සිදු කරනු ලබන ප්‍රායෝගිකයන් කෙරෙහි නැඹුරුතාවයක් දක්වන ලෙසට එහි වෘත්තිකයින්ට උපදෙස් දී ඇත
රාහුල කුමරු(කි
534) සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන්ගේ (පාලි - සිද්ධත්ත ගෝතම) සහ යශෝධරා කුමරියගේත් එකම පුතණුවන්ය
සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් බුදු බව පතා ගිහිගෙයින් නික්මුණු දිනයේම රාහුල උපන්නේය
සිද්ධාර්ථ කුමරු ජීවිතයේ ස්වභාවය, දුක ගැන, අවලෝකනය කරමින් හිඳ තමාට පමණක් නොව සියලු ලෝක සත්වයින්ගේ යහපත උදෙසා බුද්ධත්වය ලබා ගත යුතු යයි තීරණය කරමින් මාළිගයෙන් නික්ම යාමට සැරසුනේය
ඔහුට පු‍තෙකු ලැබුණු ආරංචිය ඇසු විට “රාහු ජාතෝ බන්ධනම් ජාතම් - රාහු ඉපදුනි - බාධාවක් මතු වී ඇත” යනුවෙන් මතුලේය
ඒ අනුව ළදරුවාට රාහුල යයි නම් තැබිණ
‘රාහුල’ යන්නෙහි තේරුම බාධාව යනුයි
ළදරුවා, ඔහුගේ බිරිඳවන යශෝධරාවන්ට සහ ගෘහ ජීවිතය කෙරෙහි බැඳ තබන බැම්මකි යන අර්ථයෙන් ළදරු කුමරුට ‘රාහුල’ යන නම තැබිනි
ගිහි පුද්ගලයෙකු තම බිරිඳ ගෙන් හා දරුවන් නිසා ලබන සතුට “මෘදු බාධා” ලෙස ධම්ම පදයෙහි විස්තර වේ
මෙම බාධාවන් කෙනෙකු ජීවිතයට බැඳීම තම අදරණීයයන් වෙත බැඳීම ඔවුන්ගේ වෙන් වීම පමණක් නොව හුදෙක් ඊට වඩා ගැඹුරින් සංසාර චක්‍රය වෙත බැඳීමක් වෙයි
වර්තමාන ඉන්දියාවේ සහ නේපාලයේ ඉන්දීය භාෂාවල රාහුල් යන නම සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වන නමක් බවට පත්ව ඇත
එය පළමුවෙන්ම නිවැරදි අර්ථයෙන් භාවිතා වන්නට ඇත්තේ පෙර කී කුමාරයාට වන්නට ඇත
රාහුල කුමාරයා ඇති දැඩි කරන ලද්දේ ඔහුගේ මව සහ සීයා වන සුද්ධෝදන රජු විසිනි
ඔහුගේ  සත් වැනි වියේදී බුදුන් වහන්සේ තම පියා වූ සුද්ධෝදන රජුගේ ඉල්ලීම පිට කපිලවස්තු නුවරට වැඩම  කළහ
සත් දිනක් ගත කොට ආපසු යමට සූදානම් වන අවස්ථාවේ යශෝධරා දේවිය තම පුත් රාහුල කුමරුවන් ඔහුගේ පියා වන බුදුන් වහන්සේ දැකීම පිණිස කැඳවා ගෙන ආවාය
පියා රාජ්‍යය අතහැර තපසට ගිය බැවින් රාජ්‍යයේ ඊළඟ  උරුමක්කාරයා රාහුල බැව්ද, මුත්තනුවන්ට දිගු කලක් රාජ්‍යය පාලනය කිරීමට අවස්ථාව නොලැබෙන බැව්ද පැහැදිළි කරමින්  රාහුලට හිමි රාජ්‍යය සමග ඔහුගේ ඉදිරි පැවැත්මට අවශ්‍ය වස්තුවද පියාගෙන් ඉල්ලන ලෙස රාහුලට දන්වා සිටියාය
දන් වලඳා නිම වූවායින් පසු “මගේ උරුමය මට දුන මැනවි” යයි කියමින්  රාහුල කුමරු  බුදු හිමියන් පසු පස ගියේය
කිසිවෙක් ඔහු වැලැක්වූයේ නැත
බුදුන් වහන්සේද බාධා නොකළහ
රාහුල කුමරු තම පියා දෙස බලා “බුදු හිමියනි, මට ඔබේ සෙවනැල්ල පවා සුව දායකයැ” යි කීවේය
බුදුන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වැඩ සිටි නීග්‍රෝධ උයනට පැමිණ මෙසේ සිතූහ
“ඔහු පියාග් උරුමය ලබා ගැනීමට කැමැත්තෙන් සිටී. එහෙත් එය නොයෙක් කම්කටොලු, කරදර වලින් පිරුනේ වෙයි
මම ඔහුට මා විසින් ලබා ගත් නිවන පිළිබඳව අවබෝධ කර දී ඔහු ලෝකෝත්තර සුවයේ හිමිකරුවකු කරමි”
බුදුන් වහන්සේ ශාරිපුත්ත තෙරුන් වහන්ස් අමතා කුඩා රාහුල පැවිදි කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ
එපරිදි ඔහු පළමු සාමනේර නම බවට පත් විය
රාහුල හිමි පැවිදි වීමෙන් අනතුරුව බුදුන් වහන්සේ රාහුල හිමිට සත්‍යය පැවසීමේ වැදගත් කම වදාළහ
මෙම දේශනාව රාහුලෝවාද සූත්‍රය නම් වේ
බුදුන් වහන්සේ සත්‍යය සියලු සුචරිතයන්හි අග්‍රස්ථානයේ තැබූහ
සත්‍යය අවබෝධ කිරීම සඳහා කටයුතු කරන්නා කිසි විටෙක සත්‍ය යන ශික්ෂා පදය කඩ නොකළ යුතුය
බුදුන්ගේ ඉගැන්වීම් අනුගමනය කරමින් රාහුල තෙරුන් අරහත් භාවය ලබා ගත් අනෙක් භික්ෂූන්ගෙන් කෙනෙකු විය
රාහුල හිමි, බුදුන් වහන්සේ, ශාරිපුත්ත හා මොග්ගල්ලාන යන හිමි වරුනට ප්‍රථම පිරිනිවන් පෑහ
External links
The Buddha's Instructions to Rahula (Translated from the Pali by Thanissaro Bhikkhu) 
Ambalatthika-rahulovada Sutta - Instructions to Rahula at Mango Stone
Maha-Rahulovada Sutta - The Greater Exhortation to Rahula 
Cula-Rahulovada Sutta - The Shorter Exposition to Rahula 
Excerpt
Rahula Becomes an Arahant
Lifestory
IMMEDIATE FAMILY OF THE BUDDHA, 5. Rahula by Radhika Abeysekera
Theragatha
Theragatha Verses of the Elder Monks
Thag 4.8 Verse of Rahula

References
The Buddha and His Teaching, Nārada, Buddhist Missionary Society, Kuala Lumpur, Malaysia, 1988, ISBN 967-9920-44-5
විදුහල්පති නාමාවලිය

ක්‍රීඩා

 මලල ක්‍රීඩා
 බැඩ්මින්ටන්
 පැසි පන්දු
 ක්‍රිකට්
 රගර්
   

 චෙස්
 ජිම්නාස්ටික්
 අත්පන්දු
සටන් කළාව -  වූෂූ

 පාපන්දු
 පිහිනුම්

නිවාස
ගැමුණු
පරාක්‍රම
තිස්ස
විජය

මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය
 ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනය 
 ශ්‍රි ලංකාවේ පාසල් ලැයිස්තුව
 ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පාසල් ලැයිස්තුව
 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාසල් ලැයිස්තුව
 ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය පිළියන්දල - නිල ජාල අඬව්ය  

ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි පාසල්
Public schools in Sri Lanka
Schools with a Cadet Corps
Schools in Sri Lanka
Educational institutions established in 1887
Allopathic medicine and allopathy (from Greek ἄλλος, llos, other, different + πάϑος, pthos, suffering) are terms coined by Samuel Hahnemann, the founder of homeopathy
It meant "other than the disease" and it was intended, among other things, to point out how traditional doctors used methods that had nothing to do with the symptoms created with the disease, which meant that these methods were harmful to the patients
Originally intended as a characterization of standard medicine in the early 19th century, these terms were rejected by mainstream physicians and quickly acquired negative overtones
During the 19th century it was used widely among irregular doctors as a pejorative term for regular doctors
In the United States the term "allopathic" has been used by persons not related to homeopathy, but it has never been accepted by the medical establishment, and is not a label that such individuals apply to themselves
In the United States, allopathic medicine can sometimes refer to the medical training that leads to the degree Doctor of Medicine rather than the degree Doctor of Osteopathic Medicine, although this is uncommon
See comparison of MD and DO in the United States
Generally, allopathic medicine refers to "the broad category of medical practice that is sometimes called Western medicine, biomedicine, scientific medicine, or
modern medicine," with varying degrees of acceptance by medical professionals in different locales
See වෛද්‍ය විද්‍යාව.

Allopathic medicine or allopathy may also refer to
The opposite of homeopathy, see homeopathy and allopathy
The opposite of complementary and alternative medicine
The opposite of traditional medicine, especially of Ayurveda
References

Medical terms
දර්ශන ආචාර්‍ය(Doctor of Philosophy), කෙටි යෙදුම Ph
හෝ PhD ලතික් භාෂාවේ , දර්ශන ආචාර්‍ය(දර්ශනය උගන්වන ගුරුවරයා) යන්න මෙහි නිරුකක්ත්‍යාර්තයයි
මෙය උසස් අධ්‍යපන උපාධියකි
මෙම උපාධිය ඉතා ඉහළ මට්ටමේ උපාධියකි
මේ සදහා විශ්ව විද්‍යාල මට්ටමේ පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍ර පරීක්ෂණ අඩංගු විය යුතුය
The detailed requirements for award of a Ph
degree vary throughout the world
however, there are a number of common factors
In some countries (the US, Canada, Denmark, for example), most universities require coursework for Ph
In many other countries (especially those with a greater degree of specialization at the undergraduate level, such as the UK) there is no such condition in general
It is not uncommon, however, for individual universities or departments to specify analogous requirements for students not already in possession of a master's degree
In countries requiring coursework, there is usually a prescribed minimum amount of study — typically two to three years full time, or a set number of credit hours — which must take place before submission of a thesis
This requirement is usually waived for academic staff submitting a portfolio of peer-reviewed published work
The candidate may also be required to successfully complete a certain number of additional, advanced courses relevant to his or her area of specialization
A candidate must submit a thesis or dissertation consisting of a suitable body of original academic research, which is in principle worthy of publication in a peer-refereed context
In many countries a candidate must defend this work before a panel of expert examiners appointed by the university
in other countries, the dissertation is examined by a panel of expert examiners who stipulate whether the dissertation is in principle passable and the issues that need to be addressed before the dissertation can be passed
Universities in the non-English-speaking world have begun adopting similar standards to those of the Anglophone Ph
degree for their research doctorates (see, for example, Bologna Process)
ආචාර්‍ය උපාධි ඉතිහාසය 
The origins of the doctorate dates back to the ijazat attadris wa 'l-iftta ("license to teach and issue legal opinions") in the medieval Madrasahs from the 9th century, though it was limited to Islamic law at the time, as in a Doctor of Laws degree
The doctorate was later extended to philosophy in the යුරෝපයan universities in the Middle Ages which generally placed all academic disciplines outside the professional fields of theology, වෛද්‍ය විද්‍යාව and law under the broad heading of "philosophy" (or "natural philosophy" when referring to science)
The degree of Doctor of Philosophy was a doctorate, generally granted as honorary degrees to select and well-established scholars
According to Wellington, Bathmaker, Hung, MucCullough and Sikes (2005), the first Ph
degree was awarded in Paris in 1150, but not until the early nineteenth century did the term "Ph
degree" acquire its modern meaning as the highest academic doctoral degree, thanks to university practice in ජර්මනිය
As Wellington et al
explain, prior to the nineteenth century professional doctoral degrees could only be awarded in theology (Th
), law (J
), or medicine (M
In 1861, Yale University adopted the ජර්මානු practice (first introduced in the 19th century at the Friedrich Wilhelm University in Berlin) of granting the degree to younger students who had completed a prescribed course of graduate study and successfully defended a thesis/dissertation containing original research in science or in the humanities
From the United States the degree spread to Canada in 1900, and then to the United Kingdom in 1917. This displaced the existing Doctor of Philosophy degree in some universities
for instance, the D
(higher doctorate in the faculty of philosophy) at the University of St Andrews was discontinued and replaced with the Ph
(research doctorate)
Oxford retained the D
abbreviation for their research degrees
Some newer UK universities, for example Buckingham (est
1976), Sussex (est
1961), and, until a few years ago, York (est
1963), chose to adopt the D
, as did some universities in නවසීලන්තය
ලෝකයේ දර්ශන ආචාර්‍ය උපාධි 
Ph
degrees are awarded under different circumstances and with different requirements in many different countries
ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය

Admission 
Admission to a Ph
program within ඕස්ට්‍රේලියාව and New Zealand requires the prospective student to have completed a bachelor's degree with an honours component or a higher degree, such as a post graduate  master's degree by research or a master's degree by course work
In most disciplines, honours require an extra year of study including a large research component in addition to coursework
however, in some disciplines such as engineering, law and pharmacy, honours are automatically awarded to high achievers of the normal four-year program
To obtain a Ph
position, students must usually gain first class honours, but may sometimes be admitted with high second class honours (known as a 2A, or Second Class Honours Division I)
Alternatively, a student who fails to achieve first or second class Honours may apply for a research masters course (usually 12–18 months) and upgrade to a Ph
program after the first year, pending sufficient improvement
Funding 
In both ඕස්ට්‍රේලියාව and නවසීලන්තය, Ph
students are sometimes offered a scholarship to study for their Ph
The most common of these in ඕස්ට්‍රේලියාව is the government-funded ඕස්ට්‍රේලියානු Postgraduate Award (APA), which provides a living stipend to students of approximately AU$ 20,000 a year (tax free)
Most universities in both countries also offer a similar scholarship that matches the APA amount, but are funded by the university
In recent years, with the tightening of research funding in ඕස්ට්‍රේලියාව, these scholarships have become increasingly hard to obtain
Due to a continual increase to living costs, many Ph
students are forced to live under the poverty line,
In addition to the more common APA and University scholarships, ඕස්ට්‍රේලියානු and New Zealand students also have other sources of funding in their Ph
These could include, but are not limited to, scholarships offered by schools, research centres and commercial enterprise
For the latter, the amount is determined between the university and the organisation, but is quite often set at the APA (Industry) rate, roughly AU$7,000 more than the usual APA rate
ඕස්ට්‍රේලියානු and New Zealand students are often also able to tutor undergraduate classes and do guest lectures (much like a teaching assistant in the USA) to generate income
An ඕස්ට්‍රේලියානු or New Zealand Ph
scholarship is paid for a duration of 3 years, while a 6 month extension is usually possible upon citing delays out of the control of the student
ඕස්ට්‍රේලියානු-citizen and other eligible Ph
and Research Masters students in ඕස්ට්‍රේලියාව are not charged course fees as these are paid for by the ඕස්ට්‍රේලියානු Government under the Research Training Scheme
International students and Coursework Masters students must pay course fees, unless they receive a scholarship to cover them
In order to attract top international doctoral students, the නවසීලන්තය government reduced international doctoral fees to the domestic fee level in 2006.

ආජන්ටිනාව

Admission 
In the Latin American docta, the admission to a Ph
program at an Argentine University requires the full completion of a Master's degree or a Licentiate's degree
Non-Argentinian Master's titles are generally accepted into a Ph
program when the degree comes from a recognized university
Funding 
While a significant portion of postgraduate students finance their tuition and living costs with teaching or research work at private and state-run institutions, international institutions, such as the Fullbright Program and the Organization of American States (OAS), have been known to grant full scholarships for tuition with apportions for housing
Requirements for completion 
Upon completion of at least two years' research and course work as a graduate student, a candidate must demonstrate  truthful and original contributions to his or her specific field of knowledge within a frame of academic excellence
The doctoral candidate's work should be presented in a dissertation or thesis prepared under the supervision of a tutor or director, and reviewed by a Doctoral Committee
This Committee should be composed of examiners external to the program, and at least one of them should also be external to the institution
The academic degree of Doctor — abbreviated, "Dr
", with a suffix appropriate to the specific field — is received after a successful defense of the candidate’s dissertation
කැනඩාව

Admission 
Admission to a Ph
program at a Canadian university may require completion of a Master's degree in a related field, with sufficiently high grades and proven research ability
In some cases, a student may progress directly from an Honours Bachelor's degree to a Ph
The student usually submits an application package including a research proposal, letters of reference, transcripts, and in some cases, a sample of the student's writing
A common criterion for prospective Ph
D students is the comprehensive or qualifying examination, a process that often commences in the second year of a graduate program
Generally, successful completion of the qualifying exam permits continuance in the graduate program
Formats for this examination include oral examination by the student's faculty committee (or a separate qualifying committee), or written tests designed to demonstrate the student's knowledge in a specialized area (see below)
At English-speaking universities, a student may also be required to demonstrate English language abilities, usually by achieving an acceptable score on a standard examination (e
, Test of English as a Foreign Language (TOEFL))
Depending on the field, the student may also be required to demonstrate ability in one or more additional languages
A prospective student applying to French-speaking universities may also have to demonstrate some English language ability
Funding 
While some students work outside the university (or at student jobs within the university), in some programs students are advised (or must agree) not to devote more than ten hours per week to activities (i
, employment) outside of their studies
At some Canadian universities, most Ph
students receive an award equivalent to the tuition amount for the first four years (this is sometimes called a tuition deferral or tuition waiver)
Other sources of funding include teaching assistantships and research assistantships
experience as a teaching assistant is encouraged but not requisite in many programs
Some programs may require all Ph
candidates to teach, which may be done under the supervision of their supervisor or regular faculty
Besides these sources of funding, there are also various competitive scholarships, bursaries, and awards available, such as those offered by the federal government via NSERC, CIHR, or SSHRC
Requirements for completion 
In general, the first two years of study are devoted to completion of coursework and the comprehensive examinations
At this stage, the student is known as a "Ph
" It is usually expected that the student will have completed most of his or her required coursework by the end of this stage
Furthermore, it is usually required that by the end of eighteen to thirty-six months after the first registration, the student will have successfully completed the comprehensive exams
Upon successful completion of the comprehensive exams, the student becomes known as a "Ph
" From this stage on, the bulk of the student's time will be devoted to his or her own research, culminating in the completion of a Ph
thesis or dissertation
The final requirement is an oral defense of the thesis, which is open to the public
At most Canadian universities, the time needed to complete a Ph
degree typically ranges from four to six years
It is, however, not uncommon for students to be unable to complete all the requirements within six years, particularly given that funding packages often support students for only two to four years
many departments will allow program extensions at the discretion of the thesis supervisor and/or department chair
Alternate arrangements exist whereby a student is allowed to let their registration in the program lapse at the end of six years and re-register once the thesis is completed in draft form
The general rule is that graduate students are obligated to pay tuition until the initial thesis submission has been received by the thesis office
In other words, if a Ph
student defers or delays the initial submission of their thesis they remain obligated to pay fees until such time that the thesis has been received in good standing
France

Admission 
Due to the differences in French education systems in comparison to anglophone systems, students who want to earn the Ph
degree must complete a Master of Science program which lasts for 2 years after graduation with a Bachelor's degree (5 years in total)
In France, the Masters program is divided into two branches, Master of Engineering which orients the students towards the working world
On the other hand, a Master of Science orients the students towards research
The Ph
D admission is adopted by a graduate school (in French, "cole doctorale"), a Ph
D Student has to follow some courses offered by the graduate school while continuing his/her research at laboratory
His/her research may be carried out in a laboratory, at a university, or in a company
In the last case, the company hires the student as an engineer and the student is supervised by both the company's tutor and a labs' professor
The validation of the Ph
D degree requires generally 3 to 4 years after the Master degree
Consequently, the Ph
D degree is considered in France as a "Bac +8" diploma
"Bac" stands for "Baccalaurat" which is the French High-school diploma
Funding 
The financing of Ph
D studies comes mainly from funds for research of French Ministry of National Education
These grants often depend of the results and the student's file
However, the student can apply for funds from a company who can host him/her at its premise (as in the case where Ph
D students do their research in a company)
Other resources come from some regional/city projects, some associations, etc
ජර්මනිය

Admission 
In ජර්මනිය an above-average degree (Master, Diplom, Magister or Staatsexamen) is usually required to gain admission to a doctoral program
The degree should usually be in a related field
The candidate must also find a tenured professor or Privatdozent to serve as the formal advisor and supervisor (Gutachter) of on the dissertation throughout the doctoral program
This supervisor is informally termed "Doktorvater"
Doctoral programs in ජර්මනිය generally take one to four years to complete (usually three), strongly depending on the subject
Since there are usually no formal classes to attend, and the doctoral candidate mainly conducts independent research under the tutelage of a single professor, a good deal of doctoral candidates work as teaching or research assistants, and are paid a reasonably competitive salary
This is a considerable difference from the situation in many other countries (such as the U
), where doctoral candidates are often referred to as Ph
"students"
For German doctoral candidates, this rather inaccurate term should be avoided, because they do not take formal courses, but are often considered a full member of staff
However, external funding by research organisations and foundations is also common
Furthermore, many universities have established research-intensive Graduiertenkollegs, which are a colleges / research schools that provide funding for doctoral theses
ඉතිහාසය 
In early university history the Doctorate was awarded as a first degree
It has since evolved into a research degree
In ජර්මානු-speaking countries, most Eastern European countries, the former සෝවියට් සංගමය, most parts of Africa, ආසියාව, and many Spanish-speaking countries the corresponding degree is simply called "doctor" (Doktor), and is distinguished by subject area with a Latin suffix (e
"Dr
" for , which is a title like a master, unlike a PhD, "Dr
nat" for  — Doctor of Science, "Dr
" for , "Dr
iur
" for , which is not equal to a J
නෝර්වේ 

Norway was one of the first countries to introduce the Doctor of Philosophy degree, inspired by the German university system
The degree doctor philosophiae, abbreviated dr
, was first awarded in 1847. The degree was used for all other fields than theology, law and medicine, which had separate degrees
doctor theologiae, doctor juris and doctor medicinae
In the late 20th century new degrees were created in the fields of natural sciences, humanities and social sciences, but it was still possible to obtain the dr
degree in any field
As the dr
degree was one of the four original doctoral degrees and much older than the specific degrees in natural sciences, humanities and social sciences, it was considered more prestigious by some
Both the dr
degree and the other degrees required four years of high-level scientific research which significantly contributed to new knowledge of its field
Most people who started at a doctoral degree had already studied for six or seven years and obtained a Candidate degree (six years) or a Magister degree (seven years)
Following a reform in 2003, all the traditional degrees except dr
were abolished, and replaced by a new doctor of philosophy degree, spelled philosophiae doctor and abbreviated ph
The scientific standard of the ph
degree is lower, as it in most cases only requires three years of research
The traditional degree dr
, equivalent of four years of scientific research, is still awarded to those who qualify for such a degree without being admitted to an organized doctoral programme
එක්සත් රාජධානිය

Admission 
In principle, a university is free to admit anyone to a Ph
however, in practice, admission is usually conditional on the prospective student having successfully completed an undergraduate degree with at least upper second-class honours, or a postgraduate master's degree
In addition, Ph
students from countries outside the EU/EFTA area are required to comply with the Academic Technology Approval Scheme (ATAS), which involves undergoing a security clearance process with the Foreign Office for certain courses in medicine, mathematics and many natural, engineering and material sciences
This requirement was introduced in 2007 due to concerns about terrorism and weapons proliferation
Funding 
In the United Kingdom, funding for Ph
students is sometimes provided by government-funded Research Councils or the European Social Fund, usually in the form of a tax-free bursary which consists of tuition fees together with a stipend of around GBP 12,940 per year for three years (rising to £14,940 per year in London), whether or not the degree continues for longer
Research Council funding is sometimes 'earmarked' for a particular department or research group, who then allocate it to a chosen student, although in doing so they are generally expected to abide by the usual minimum entry requirements (typically a first degree with upper second class honours, although successful completion of a postgraduate master's degree is usually counted as raising the class of the first degree by one division for these purposes)
However, the availability of funding in many disciplines (especially humanities, social studies, and pure science subjects) means that in practice only those with the best research proposals, references and backgrounds are likely to be awarded a studentship
The ESRC (Economic and Social Science Research Council) explicitly state that a 2.1 minimum (or 2.2 plus additional masters degree) is required - no additional marks are given for students with a first class honours or a distinction at masters level
Since 2002, there has been a move by research councils to fund interdisciplinary doctoral training centres such as MOAC which concentrate on communication between traditional disciplines and an emphasis on transferable skills in addition to research training
Many students who are not in receipt of external funding may choose to undertake the degree part time, thus reducing the tuition fees, as well as creating free time in which to earn money for subsistence
Students may also take part in tutoring, work as research assistants, or (occasionally) deliver lectures, at a rate of typically £25–30 per hour, either to supplement existing low income or as a sole means of funding
Completion 
Funding typically lasts for three or four years for PhD students and four years for students earning both their master's degree and PhD degree
there is a usually first-year assessment to remain in the programme and the thesis is submitted at the end of the 3-4 year program
These periods are usually extended pro rata for part-time students
With special dispensation, the final date for the thesis can be extended for up to four additional years, for a total of seven, but it is rare for students to spend more than four years in the programme
Since the early 1990s, the UK funding councils have adopted a policy of penalising departments where large proportions of students fail to submit their theses in four years (or pro rata equivalent) by reducing the number of funded places in subsequent years
Other doctorates 
In the United Kingdom Ph
degrees are distinct from other doctorates, most notably the higher doctorates such as D
(Doctor of Letters) or D
(Doctor of Science), which are granted on the recommendation of a committee of examiners on the basis of a substantial portfolio of submitted (and usually published) research
Recent years have seen the introduction of professional doctorates, most notably in the fields of engineering (Eng
), education (Ed
), clinical psychology (D
),public administration (D
), business administration (D
), and music (D