Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
“Antitumor Activity of Soamsan, a Traditional Korean Medicine, via Suppressing Angiogenesis and Growth Factor Transcription
”  Journal of Ethnopharmacology 93 (22 April 2004)
25 February 2008 <www
com/locate/jetpharm>
සබැඳි
අළුතෑපොල විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දිවුලපිටිය ප්‍රදේශයේ පිහිටි පුරාණ පන්සලකි
ජනප්‍රවාදයන්ට අනූව වළගම්බා රජු මෙම විහාරස්ථානය ආශ්‍රිතවද කලක් සැඟව සිටි බැව් සඳහන් වේ
මීට අමතරව විහාර භූමිය තුල පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් පැරණි මිනින්දෝරු කණුවක් දැකගත හැකිවේ
මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව

මූලාශ්‍ර

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
දිවුලපිටිය ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා ඇති නගරයක් වේ
එය ගම්පහ නගරයේ සිට කිලෝමීටර 22ක් පමණ දුරින් පිහිටයි
සංචාරක ආකර්ෂණ
 බලගල්ල සරස්වතී පිරිවෙණ - දිවුලපිටිය පිහිටි බලගල්ල සරස්වතී පිරිවෙණ, ප්‍රදේශයේ පැරණි බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතනයක් ලෙස ප්‍රචලිත වේ
එය 1903 වර්ෂයේ මාර්තු 7 වන දින පිහිටුවන ලදී
බලගල්ල වලව්ව - නැසීගිය අමාත්‍යවරයෙකු වූ ලක්ෂ්මන් ජයකොඩි මහතා විසූ වලව්ව වේ
වර්ථමානයේ මෙය පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් වශයෙන් ප්‍රකාශිතය
මූලාශ්‍ර

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මත්ස්‍ය ප්‍රජනන ඉන්ද්‍රියයන් අතරට වෘෂණ කෝෂ සහ ඩිම්බ කෝෂ යන්නද අයත් වෙති
බොහෝ විශේෂයන්හිදී, එකම තරමෙහි ඉන්ද්‍රියයන් යුගලයක් ලෙසින් ප්‍රජනනේන්ද්‍රියයන් පවතින අතර ඒවා පාර්ශවික වශයෙන් හෝ සම්පූර්ණ වශයෙන් හෝ එකිනෙක හා වී තිබිය හැක
ප්‍රජනන සූදානම ඉහළ නංවන ද්විතියික ඉන්ද්‍රියයන් මාලාවක්ද තිබිය හැකිය
සමහරක් මත්ස්‍යයන්ගේ ගුදය පිටුපසින් පිහිටන  කුඩා, මාංසල නලයක් ලෙසින් ප්‍රජනක පිටිකාව පවතින අතර, එය වෙතින් ශුක්‍රාණු හෝ ඩිම්බ නිකුත් කෙරෙයි
උගේ පිටිකාවෙහි හැඩය අනුසාරයෙන්, මත්ස්‍යයයෙකුගේ ලිංගය තීරණය කල හැක
ව්‍යුහ විද්‍යාව

වෘෂණ කෝෂ
බොහෝ පිරිමි මත්ස්‍යයන් තුල සමසම තරමෙහි  වෘෂණ කෝෂ දෙකක් ඇත
මෝරුන්ගේ දකුණු පැත්තේ වෘෂණ කෝෂ අනෙක් පස ඒවාට වඩා සාමාන්‍ය වශයෙන් විශාල බවක් පෙන්නුම් කරයි
ප්‍රාක්තම හනුනැති මාළුවා සතුව, දේහයේ මධ්‍ය-රේඛාව ඔස්සේ පිහිටා ඇති එක් වෘෂණ කෝෂයක් ඇති නමුත්, මෙය පවා කළලයේ පවතින යුගල ව්‍යුහයක් එකට හා වීමෙන් සැදෙන්නක් වෙයි
සමහරක් ටෙලියොස්ට මත්ස්‍යයන්ගේ වෘෂණ කෝෂයන්, දැඩි සිවියක් වැනි කොපුවක් වන  ටියුනිකා ඇල්බර්ජීනිය තුල පිහිටන අතර, බීජධර නාළිකා නමැති ඉතා සමීපයෙන් දඟර ගැසුණු නල වලින් ඒවා සමන්විත වෙයි
මෙම නාළිකා වල ආස්තරයක් ලෙසින් සෛල තට්ටුවක් (බීජාණු සෛල) පවතින අතර,  යෞවනෝදයෙහි සිට මහළු විය දක්වා  ඒවා  ශුක්‍රාණු සෛල බවට වර්ධනය වෙති
ප්‍රවර්ධනය වන ශුක්‍රාණු,  බීජධර නාළිකා තුලින් ගමන් කොට  වෘෂණ මධ්‍යවණ්ටනය වෙත පිහිටා ඇති වෘෂණ විතංසය වෙතටද, අපවාහී ප්‍රනාල වෙතටද ඉන්පසු, අළුතින් තැනෙන ශුක්‍රාණු සෛල පරිණත වන්නාවූ මුංචකය වෙතටද පැමිණෙයි ( ශුක්‍රාණුජනනය බලන්න)
රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
සායන 
රෝහලකට වඩා කුඩා ප්‍රමාණයෙන් වෛද්‍ය පහසුකම් ලබාගෙන වෛද්‍ය සේවාවක් සායනයක් ලෙස හදුන්වනු ලබයි
මේවා බොහෝ අවස්ථාවන්හිදි පාලනය කරනු ලබන්නේ රජයෙන් වන අතර එහිදී වෛද්‍යවරයෙකු මගින් බාහිර රෝගී සේවාවන් ලබාදෙනු ලබයි
ඇත්තටම කළු කුමාරයා කියන්නෙ කවුද
මීට පිළිතුරු ගොන්නකි
ඉන්දියාවේද මේකා අරක් ගනී ඉන්දියානු කතාද බොහොමයකි
අපි ලංකාවේ බැවින් ලංකාවට ආවේණික කතා ටිකක් යුනිකෝඩ් කලෙමි
කළු කුමාරයා නල දත් ඇති, රකුසු මුහුණක් ඇති, ශරීරය තද කළු පාටින් යුක්ත මැණික් ඔටුන්නක් හිස දරා, දෙකන් පෙතිවල රන් තෝඩු එල්ලා කර වටා මුතු මාලයක් පැළැඳ, දකුණු අත යගදාවක් අතැතිව, සුදු හැට්ටයක් ඇඳ, ළය මත කාන්තා රුවක් කොටා ඇති පොරකි
කළු ගොනකු පිට නැගීයයිලුය
විජය -කුවේණිගේ පුතා මතකද
(මතක නැත්තන් ෆිල්ම් එක බලන්ඩ ඈ
)

ජීවහත්ථ
ජීවහත්ථ යනු ආරෝහ පරිනාහ දේහයක් තිබුන බොහොම ජව සම්පන්න කෙනෙක්ලුය
සිංහලෙන්ම කියනවානං හෙනකදයා වගේ ඩයල් එකක්ය
ඒ කාලේ කාන්තාවෝ ජීවහත්ථට වශී වෙනවාලුය
ජීවහත්තත් කාමධික පුද්ගලයෙක් ලුය
කාන්තාවෝ අධික ලෙස ඇසුරු කලාලුය
දරුණු විදියට ලිංගිකත්වයට ඇබ්බැහි උන පොරක්ලුය
අවසානයේ මැරුනෙත් අධික ලිංගික සන්තර්පනයෙන් ඇති උන ලෙඩ කින්ලුය
( ලංකාවෙ සමාජ රෝග වල ආරම්භය ඔතන වෙන්න ඇති)

අවිවාහක කාන්තාවෝ ලඟට ඇවිත් , දුෂණය කරනවාලුය
ඒකට තමයිලු ඔය 'කළු කුමාරයා වැහිලා ' කියන්නේ
අන්තිමට කාන්තාවත් ඇබ්බැහි වෙනවාලුය
රැ තිස්සේ කළු කුමාරයත් එක්ක ඔට්ටු වෙන නිසා දවල්ට ඉන්නෙ හෝන්දු මාන්දු ගතියෙන්ලුය
(ඇයි ඉතින් සෑහෙන්න අමාරුයිනේ)

තොවිල් එහෙම කරලා හොඳ කරන්නේය
එතනත් මරු වැඩවෙනවාලුය
තොවිලේදී කළු කුමාරයට ආරාධනා කරනවාලුය, ඒ කාන්තාව එක්ක ලිංගිකව එක් වෙන්න කියලා
ඒ වෙලාවේදී කළු කුමාරයා ඒ කාන්තාව එක්ක ලිංගිකව එක් වෙනවාලුය
අර කාන්තාව එවලේ හැසිරෙන්නේ ඇත්තටම කාත් එක්ක හරි ලිංගිකව හැසිරෙනවා වගේලුය
(ඕං බලන්න යනවනං
ලයිව් ඇන්ඩ් එක්ස්ක්ලූසිව්)

ඒ තැන වලට ගෑනු යන්නෙත් නෑ ලුය
මොකද එයාගෙන් අයින් වෙලා එතන ඉන්න තව කෙනක් ලඟට අවොත් කියලාලුය
මොකද කළු කුමාරයට ඒ ලැබෙන්නේ ඒ කාන්තාව එක්ක ඉන්න ලැබෙන අවසාන අවස්ථාවලුය
2016 මුල් භාගය වන විට, සීක වෛරස ඉතිහාසයේ වඩාත් පුළුල් පැතිරීම  ඇමරිකාවන් තුල සිදුවෙමින් පැවතිණි
2015 අප්‍රේල් මාසයේදී බ්‍රසීලයෙන් ඇරඹුනු මෙම පැතිරීම, පසුව  දකුණු ඇමරිකාවෙහි, මධ්‍යම ඇමරිකාවෙහි සහ, කැරිබියානු දිවයින්හී අනෙකුත් රටවල් වෙත පැතිරී ගියේය
2016 ජනවාරියේදී, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (ලෝසෞසං) පැවසුවේ වසර අවසානය වන විට ඇමරිකාවන්හී බහුතරය පුරාම වෛරසය  පැතිර යෑමට ඉඩ ඇති බවයි.  අනතුරුව, 2016 පෙබරවාරි මාසයේදී, ලෝසෞසං ප්‍රකාශයට පත් කලේ, ජාත්‍යන්තර සැලකිල්ලට පාත්‍ර විය යුතු මහජන සෞඛ්‍ය අවදානමක් බවට වෛරස පැතිරීම පත්ව ඇති බවයි.

මෙයද බලන්න 

 2007 යැප් දිවයින් සීක වෛරස පැතිරීම

ආශ්‍රිත 

2010 ගණන් වෛද්‍යමය පැතිරීම්
2015 සෞඛ්‍ය ව්‍යසන
2016 සෞඛ්‍ය ව්‍යසන
බ්‍රසීලය තුල 2015 වසර
බ්‍රසීලය තුල 2016 වසර
දකුණු ඇමරිකාව තුල 2015
දකුණු ඇමරිකාව තුල 2016 වසර
බ්‍රසීලයේ වෛද්‍යමය පැතිරීම්
සීක වෛරසය
අපරැක්කේ පුඤ්ඤානන්ද තෙරණුවෝ යනු,  ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක් සහ  ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ හිටපු මන්ත්‍රීවරයෙක් වෙයි
ගිලන් බාරේ සහලක්ෂණය, (Guillain–Barr syndrome, GBS) යනු පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතියට හානිවීම හේතුකොටගෙන මාංශ පේශි දුර්වලවීමේ තත්වයකි
ආශ්‍රිත
 සහලක්ෂණය

සහලක්ෂණ
ඇෆ්‍රඩයිටී  යනු, ආදරය, රූපසම්පත්තිය, සුඛ වේදනාව සහ, ප්‍රජනනය පිළිබඳ  ග්‍රීක දෙවඟන වෙයි
ඇයගේ රෝමානු සමතුලිතය වන්නේ,   දෙවඟන වෙයි
ඇය  සිකුරු ග්‍රහයා අනුසාරයෙන් හැඳින්වෙයි
යුරේනස් යනු, අහස මූර්තිමත් කරන ආදිකල්පික ග්‍රීක දෙවියා විය
රෝමානු පුරාණෝක්තියෙහි ඔහුගේ  සමතුල්‍යය වන්නේ  කයිලුස් වෙයි
යුරේනස් ග්‍රහ ලෝකය 

පුරාතන ග්‍රීකයෝ සහ රෝමානුවෝ දැන සිටියේ  'චංචල තාරකා' (, ප්ලැනෙටායි) පහක් පමණි
බුධ, සිකුරු, අඝහරු, බ්‍රහස්පති, සහ සෙනසුරු.

සටහන්

මැවුම් මිථ්‍යාවන්
ග්‍රීක දෙවිවරුන්
ගායියාගේ දරුවන්
අහස් සහ කාලගුණ දෙවිවරුන්
මෙම වචනය පුරාතන ග්‍රීකයන් විසින් භාවිතයට ගත් පසු, ග්‍රහ ලෝකයක අර්ථ දැක්වීම යන්නෙහි විෂය පථයට පුළුල් පරාසයක බගෝලීය වස්තූන් අයත්ව ඇත
ග්‍රහ ලෝකයක් යනු කුමක්ද යන්න විග්‍රහ කරන විටදී,  නූතන තාරකා විද්‍යාත්මක අවබෝධයට වඩා වෙනස් අර්ථයක් ඡ්‍යෝතිෂයෙහි ග්‍රහ ලෝක යන්නෙන් ලබා දෙයි
දුරදක්න යුගයට පෙර, ඉතාමත් සමාන වස්තූන් වර්ග දෙකකින් රාත්‍රී අහස සමන්විත වූවේ යැයි සිතන ලදි
එකිනෙකට සාපේක්ෂව නිශ්චලව පැවති අචල තරු සහ, වසරක කාලසීමාව පුරා අචල තරුවලට සාපේක්ෂව චලනය වූ "සැරිසරන තරු" ( ඇස්ටරෙස් ප්ලානෙටි) ලෙසිනි
ග්‍රීකවරුන්ට සහ අනෙකුත් ආදි තාරකා විද්‍යාඥයින්ට අනුව, මෙම කාණ්ඩයට අයත් වූයේ පියවි ඇසට දිස්වන ග්‍රහ ලෝක පහ වන අතර, පෘථිවිය මෙම කාණ්ඩයට අයත් නොවීය
"ග්‍රහ ලෝකය" යන පදය දැඩි ලෙසින් යෙදූ කල මෙම වස්තූන් පහට පමණක් යෙදුනු නමුදු, පසුකාලීනව මෙම පදය පුළුල් කරන ලදුව, විශේෂයෙන් මධ්‍යතන යුගයන්හිදී  සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා (සමහර විට "ආලෝක" ලෙසින් හැඳින්විණි) ද එකතු කොට, සම්පූර්ණ ග්‍රහ ලෝක සංඛ්‍යාව සතක් බවට පත් කෙරිණි
වත්මන් ඡ්‍යෝතිෂ්‍ඥයින් පවා මෙම අර්ථ දැක්වීම භාවිතා කරති
පුරාතන ඡ්‍යෝතිෂඥයින්ට, ග්‍රහ ලෝක වෙතින් නිරූපණය වුනේ දෙවිවරුන්ගේ අභිප්‍රාය සහ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් වෙතට ඔවුන්ගේ සෘජු බලපෑම විය
ග්‍රහ ලෝක සඳහා  සංකේතනය

මෙම වගුව විසින්  ඡ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රමය ග්‍රහ ලෝකයන් (තාරකා විද්‍යාත්මක ග්‍රහ ලෝකයන්ට වෙනස් ලෙසින්) සහ ඒවා සමග අනුසාරිත ග්‍රීක හා රෝමානු දේවතාවන් දැක්වෙයි
බොහෝ අවස්ථාවලදී, රෝමානු දේවතාවාගේ හෝ දේවතාවියගේ හෝ නම අනුව ග්‍රහ ලෝකයේ නම ව්‍යුත්පන්නව ඇත
කුතුහලය දක්වන තවත් කරුණක් වන්කේ රෝමානු දේවතාවෙක් ඒ හා සමසම ග්‍රීක දේවතාවෙක් හා සමග ඒකාබද්ධ කිරීමය
සමහර අවස්ථා වලදී, එකම දේවතාවා වෙනස් නම් දෙකකින් හැඳින්වෙති
තාරකාශාස්ත්‍රවල ග්‍රහයෙකි
ආශ්‍රිත
 සිකුරු ග්‍රහලොව

ග්‍රහයෝ
ත්‍රසිමේන් විල සටන (ජූනි 24, 217 ක්‍රිපූ, ජුලියානු දින දසුනෙහි අප්‍රේල්) යනු දෙවන පියුනික් යුද්ධයෙහි ප්‍රධාන සටනකි
හැනිබල් යටතේ සටන් වැදුනු කාර්තජේනියානුවන්  විසින්   ගායියුස් ෆ්ලාමිනියුස් යටතේ වූ රෝමානුවන් පරාජය කෙරිණි
භාවිතා කල භටයන් ගණන අනුව සැලකූ කල හමුදාමය ඉතිහාසයේ විශාලතම රැක සිට පහරදීම ලෙසින්,  ත්‍රසිමේන් විලෙහි රෝමානු හමුදාවට එරෙහිව හැනිබල්ගේ  මෙම ජයග්‍රහණය තවමත් සැලකෙයි
ආදිතම දන්නා යුද්ධ උපාය මාර්ගික  විවර්තන ගමනයද හැනිබල් විසින් භාවිතා කරන ලද්දේ මෙම සටනෙහි පූර්විකා අවදියෙහිදීය
පූර්විකාව
 ටිබේරියස් සැම්ප්‍රෝනියුස් ලොන්ගුස්ගේ  ත්‍රේබියාවේ පරාජයෙන් මහත් ලෙසින් ත්‍රාසයට සහ තැති ගැන්මට ලක්ව සිටි රෝමානුවෝ, උතුරු දෙසින් පැමිණි මෙම නව තර්ජනයට එදිරිව ක්‍රියාකරනු වස් වහා සැලසුම් කලහ
සැම්ප්‍රෝනියුස් රෝමය වෙත යළි සම්ප්‍රාප්තවූ අතර, රෝමානු සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය තීරණය කලේ ඉදිරි වසර වූ ක්‍රිපූ 217 දී නව  කොන්සල්වරුන් තෝරා පත් කර ගන්නා ලෙසිනි
නව කොන්සල්වරයන් ලෙසින් ග්නායුස් සර්විලියුස් ජෙමිනුස් සහ  ගායියුස් ෆ්ලාමිනියුස් පත්වූ අතර, කොන්සල්වරයා ලෙසින් තේරී පත්වූ පසුව සුදුසු චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සිදු නොකොට රෝමයෙන් ඉවතට යෑම හේතුවෙන් දෙවැන්නාගේ පත්වීම සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් අවලංගු කිරීමේ තර්ජනයක්ද පැවතිණි
පුබිලියුස් කොර්නේලියුස් ස්කීපියෝ වෙනුවට ක්‍රියාකරමින් ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාවේ අණ දෙන නිලධාරි ලෙසින් ක්‍රියා කරන ලෙසින්  සර්විලියුස් වෙත වරදානය ලබා දුන්  සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය, සැම්ප්‍රෝනියුස්ගේ යුද්ධ හමුදාවේ ඉතිරිවී තිබු කුමන හෝ කොටසට සඳහා නායකත්වය සැපයීමට ෆ්ලාමිනියුස් පත් කලේය
ත්‍රේබියා වෙතදී ලද පරාජය නිසා හමුදාවන් දෙකම දුර්වලව සිටි බැවින්, නව සේනාංක සතරක් පිහිටුවන ලදි
මෙම නව සේනා බලයන් හා පෙර හමුදාවෙහි ඉතිරිය එක් කොට, කොන්සල්වරුන් දෙදෙනා අතරෙහි බෙදා දෙන ලදි
ටීකීනුස් සහ ත්‍රේබියා සටන් වලින් පසුව, ෆ්ලාමිනියුස්ගේ හමුදාව දකුණු දෙසට හැරී ගමනෙහි යෙදුනේ රෝමය ආරක්ෂා කිරීමට සූදානම් වනු සඳහාය
හැනිබල් පසුපසින්ම පැමිණි අතර, වේගයෙන් ගමන් කල බැවින් විගසින් රෝමානු හමුදාව පසු කලේය
නගරය වෙත ලඟා වීමට පෙර, හැනිබල් සමග සටනෙහි නියැලීම සඳහා ගමන් වේගය වැඩි කර ලීමට ෆ්ලාමිනියුස් හට අනිවාර්යයෙන් සිදු කිරීමට විය
සර්විලියුස් යටත් වූ තවත් බල සේනාවක්  ෆ්ලාමිනියුස් හා එක් වීමට නියමිතව තිබුණි
මෙය සිදුවීමට හැකිවීමට පෙර, ෆ්ලාමිනියුස්ගේ සේනාව දරුණු සටනකට පොලඹවාගැනීමට උපායක් ලෙසින්  ෆ්ලාමිනියුස් විසින් ආරක්ෂා කිරීමට නියමිතව තිබූ ප්‍රදේශය විනාශ කිරීම හැනිබල් විසින් සිදු කෙරිණි
පොලිබියුස් ලියා ඇති පරිදී,  ෆ්ලාමිනියුස් සටනට පොළඹවාගත හැකි අයුරු පිළිබඳ හැනිබල් විසින් සිතාගත් ආකාරයට ක්‍රියාත්මක වෙමින්,   "ෆයිසුලයි යාබද ප්‍රදේශය වෙතින් ඔහු නික්මවී ගොස් රෝමානු කඳවුරෙන් මද දුරක් ඉදිරියට ගිය සැණින්, අසබඩ ප්‍රදේශය වෙත ආක්‍රමණයක් සිදු කල විට, ෆ්ලාමිනියුස් කලබල බවට පත්වුනු අතර, සතුරා විසින් තමන්ට අවමන් කරන ලදැයි යන අදහසින් මහත් ප්‍රකෝපයට පැමිණියේය
ප්‍රදේශයෙහි විනාශකිරීම දිගටම පැවතෙත්ම, සතර අතින් නැගුනු දුමාරය වෙතින් විනාශකිරීමේ කාර්යය ඉදිරියට පැවතෙන බව දුටු ඔහුට එම දර්ශනය ඉවසිලිමත් ලෙසින් විඳ දරාගැනීමට නොහැකි විය
"මේ අවස්ථාවෙහිදීම, රෝමයේ මිත්‍රපාක්ෂිකයන්ගේ පාක්ෂිකභාවය බිඳ හෙලීමට හැනිබල් ප්‍රයත්න දැරුවේ, ජනරජය බල රහිත බවත් ඔවුන් ආරක්ෂා කිරීමට හැකියාව රහිත බවත් ඒත්තු ගැන්වීමෙනි
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
Livius
ත්‍රසිමේන් ලේක් 
බැට්ල් ඔෆ් ලේක් ත්‍රසිමේන් ඇනිමේටඩ් බැට්ල් මැප් ජොනතන් වෙබ් විසින්

 ත්‍රසිමේන්
ක්‍රිපූ 217
ක්‍රිපූ 210 ගණන් වල ගැටුම්
ඔක්තෝම්බර් 19, 202 ක්‍රිපූ සමීප වකවානුවෙහි සටන් වැදුනු සාමා සටන විසින්, දෙවන පියුනික් යුද්ධයෙහි අවසානය සනිටුහන් කරන ලදි
නියුමිඩියානු නායක මාසිනිස්සාගේ තීරක සහයෝගයද සහිතව, පුබිලියුස් කොර්නේලියුස් ස්කීපියෝ ආෆ්රිකානුස් (ස්කීපියෝ) විසින් නායකත්වය සැපයුනු රෝමානු යුද්ධ හමුදාවක් විසින්, සේනාධිපති හැනිබල් විසින් මෙහෙයවුනු  කාර්තජේනියානු සේනාවක් පරාජයට පත් කලේ, හැනිබල් විසින් සංඛයාමය උත්තරීතර බවක් දරමින් සිටියදීය
ඔහුගේ හමුදාව බෙහෙවින් සමන්විත වූයේ මෑතදී බඳවාගත් භටයන් වෙතින් වූ හෙයින් සහ ඉතාලියේදී මහත් සඵලත්වයකින් හැනිබල් විසින් මෙහෙයවුනු පාරට්ටුකාර නියුමිඩියානු අශ්වාරෝහක හමුදාව ඒ වන විට පැති මාරු කොට රෝමානු පාර්ශවයෙහි වු හෙයින්ද මෙය මෙසේ වූයේය
හැනිබාල්ගේ යුද්ධ හස්තීන් ව්‍යකූල කොට පරාජය කර හැකි මගක් ස්කීපියෝ විසින් තේරුම් ගෙන සිටි අතර, මෙය සිදු කිරීමෙන් අනුතුරුව ඔහුගේ සේනාව විසින්  කාර්තජේනියානු පාබල හමුදාවට මහත් පරාජයක් අත් කර දුන්නේ පාර්ශවික ලෙසින් රෝමානු අශ්වාරෝහක හමුදාවේ උත්තරීතර බව නිසාය
තම භූමියේදී පරාජය කරනු ලැබීමෙන් පසුව, කාර්තජේනියානු සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය  සාමය සඳහා අයැදුම් කල අතර, රෝමානු ජනරජය විසින්–නින්දා පමුණුවන කොන්දේසි යටතේ–එය ඔවුනට ලබාදීමෙන් 17-වසර යුද්ධය නිමාවට පත් කෙරිණි
පූර්විකාව
ඇල්ප්ස් කඳුවැටිය තරණය කරමින් ක්‍රිපූ 218 දී ඉතාලියානු අර්ධද්වීපයට පැමිණි හැනිබල්, රෝමානු හමුදාවන්ට එරෙහිව ප්‍රධාන ජයග්‍රහණ කිහිපයක් අත් කර ගති
හැනිබල් පරාජය කිරීමට හෝ ඔහු ඉතාලියෙන් පන්නා දැමීමට හෝ රෝමානුවන් අසමත් වුවද, ක්‍රිපූ 206 වසරෙහිදී ස්පාඤ්ඤයෙහිදී සිදුවූ ඉලීපා සටනෙහිදී ස්කීපියෝගේ තීරණාත්මක ජයග්‍රහණයට අනතුරුව, රෝමානුවන්ගේ අණසකට අයිබීරියාව යටත් විය
ක්‍රිපූ 205 දී ස්කීපියෝ යළි රෝමයට පැමිණි අතර, ඒකඡන්දයෙන් කොන්සල්වරයා ලෙසින් තේරී පත් විය
එවිට පමණට බලවත්ව සිටි ස්කීපියෝ,  කාර්තජේනියානු මාතෘ භූමිය සෘජු ලෙසින් ආක්‍රමණය කිරීමෙන් යුද්ධය කෙළවර කල යුතු බවට යෝජනා කලේය
ෆබියුස් මක්සිමුස් විසින් ඒත්තු ගන්වනු ලැබූ පරිදී, මෙම ව්‍යාපාරය අතිශයින් උපද්‍රව සහිත බවට සිතූ  සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය, ස්කීපියෝගේ මහාපේක්ෂා සහිත සැලසුමට මුලදී විරුද්ධ විය
කෙසේවෙතත්, අත්‍යන්තයේදී මෙම සැලසුම අනුමත කරන ලෙසින් සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ඒත්තු ගැන්වීමට  ස්කීපියෝ සහ ඔහුගේ ආධාරකරුවන් සමත් වූ අතර, ආක්‍රමණය පිළිබඳ යත්න දැරීමට අවශ්‍ය අධිකාරිය ස්කිපීයෝ වෙත ලබා දෙන ලදි
නිසි පරිදී බඳවාගත් හමුදා ඛණ්ඩ ස්කිපීයෝ වෙත මුලින් ලබා නොදුන් අතර, ඔහු  සිසිලිය වෙත යාත්‍රා කලේ විෂමජාතීය ස්වේච්ඡයන් 7,000 කින් සමන්විත කණ්ඩායමක් හා සමගිනි
බටහිර තාරකාශාස්ත්‍රය
තමිල්නාඩුවේ සහ කේරලයේ පවතින ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රයේ උප ශාඛාව නාඩිශාස්ත්‍රය නම්වේ
ග්‍රහ සංකේත

ලග්න

Aspects

චන්ද්‍ර කලා

වෙනත් සංකේත
වෛදික යුගය
යුද්ධයෙහි නියැලෙන ජාතියක් විසින් සාමා ක්‍රියාදාමයක් ඇරඹීම සඳහා ගනු ලැබිය හැකි පියවර අතුරින් එකක්   සාමය සඳහා අයැදුම් කිරීම  ලෙසින් හැඳින්වෙයි
ජයග්‍රහණය ලබන ජාතියට වාසිදායක වන්නාවූ සාමය සඳහා අයැදුම් කිරීම උදෙසා  පරාජය වන්නාවූ පාර්ශවය විසින් සාමාන්‍ය වශයෙන් ආරම්භය සපයන්නේ, සම්පූර්ණ හෝ  කොන්දේසි විරහිත   හෝ යටත්වීම මත යුද්ධයක් කෙළවර කිරීම වෙනුවෙන් ඉතා අධික මිලක් වැය කල යුතු වන්නාවූ   හෙයින් කොන්දේසි විරහිත යටත්වීම වළක්වා ගැනීම උදෙසාය
අමතර ගැටුම්කාරී තත්ත්වය විජයග්‍රාහී පාර්ශවයෙහි සංජානනය පරිදී ඔවුනට ප්‍රතිඵලදායක නොවන අවස්ථාවන් වැනි විවිධ හේතු නිසා යුද්ධය නිමා කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට සාමය සඳහා අයැදුම් කිරීම සමහරවිට විජයග්‍රාහී පාර්ශවය විසින්ම අරඹනු ලබයි
මෙම අවස්ථාවෙහිදී, ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කරනු ලැබිය හැකි අතර, ඒ වෙනුවට ජාතීන් දෙක විසින්  "ශ්වෙත සාමයක්" හෝ යුද්ධයට පෙර පැවති තත්ත්වය වෙත එකඟ විය හැක
මෙයද බලන්න 
කිලෙයාස්

උපාය කෞශල්‍යය
සාමය
රිවෙර්ටන් මෞන්ට්, නිව් ජර්සි, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිටින නගරයක්
ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ හා බැංකු නිවාඩු දිනයන් 1971අංක 29 දරන නිවාඩු පනතේ  ප්‍රකාරව නියමකරන්නා වූ නිවාඩු දිනයන් වේ
ක්‍රිපූ 218 දී සිදුවූ හැනිබල්ගේ ඇල්ෆ්ස් තරණය දෙවන පියුනික් යුද්ධයෙහි සිදුවූ ප්‍රධාන සිද්ධීන් අතරින් එකක් වන අතර, ඕනෑම කිසියම් හමුදාමය බලකායක් විසින් පුරාතන යුධකරණයෙහිදි සාක්ෂාත් කල මහත් කීර්තිමත් මස්තකප්‍රාප්තීන් අතරින් එකක් ලෙසින් සැලකෙයි
රෝමානු සහ මිත්‍ර පාක්ෂික භූමි හමුදා ඛණ්ඩ ස්ථාපිතයන්  මෙන්ම රෝමානු නාවික ආධිපත්‍යයද පසුකර ඉදිරියට පැමිණි හැනිබල් විසින්, ඔහුගේ  කාර්තජේනියානු හමුදාව  ඇල්ෆ්ස් මතින් ඉතාලිය වෙතට තරණය කරවා රෝමානු ජනරජය අබියසට යුද්ධය ගෙන ඒමට සමත් විය
පසුබිම
ඊගට්ස් දිවයින් වෙතදී සිදුවූ අවසන්  කාර්තජේනියානු  නාවික පරාජයෙන් පසුව, කාර්තජේනියානුවෝ යටත් වෙමින් පළමු පියුනික් යුද්ධයෙහි පරාජය භාර ගත්හ
කාර්තේජ්හී දේශමාමක පක්ෂයෙහි ප්‍රධාන සාමාජිකයෙක්වූ  සහ පළමු පියුනික් යුද්ධය පැවති වකවානුවේදී තම හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කරමින් ක්‍රියාන්විතයෙහි යෙදුනු ජෙනරාල්වරයෙක්වූ හැමිල්කර් බාර්කා (බාර්කා යන්නෙහි අර්ථය අකුණුපහර යන්නයි) විසින්, සිසිලියේදී රෝමානුවන් අබියසදී පරාජයට පත්වීමෙන් කාර්තේජයට ඇතිවූ අලාභයන් වෙනුවෙන් පිළියම් යෙදීමේ මාර්ග විමසමින් සිටියේය
මෙයට අමතරව, සාර්ඩිනියාව අහිමිවීම පිළිබඳව,  කාර්තජේනියානුවෝ (සහ පුද්ගලික වශයෙන් හැමිල්කර්) අප්‍රසන්නව සිටියහ
රෝමානුවන්ට යුද්ධය පරාජය වීමත් හා සමගම, රෝමානුවන් විසින්  කාර්තජේනියානුවන් වෙත පැනවුනු කොන්දේසි සැලසුම් කර තිබුනේ, රෝමයට කප්පම් ගෙවන පුරවරයක් බවට කාර්තේජ් පත් කරන අතරම එහි නාවික බල ඇණිය එයට අහිමි කරන ලෙසිනි
සාම ගිවිසුමෙහි කොන්දේසි කර්කශ වුවද, කාර්තේජයේ ශක්තිය බිඳලීමට රෝමානුවෝ උත්සුක නොවූහ
කාර්තේජය එම කාලයේදී අතිශය සෞභාග්‍යමත් සාමුද්‍රික වෙළෙඳ වරායක් වූ බැවින්, රෝමානුවන් විසින් ඔවුන් වෙත පනවන ලද කප්පම වාර්ෂීක පදනමකින් පහසුවෙන් ගෙවා දමන ලද අතරම කාර්තජේනියානු කුළී හේවායින් විසින් සිදු කල කැරලි ගැසීම් වලට කාර්තේජය නියැලී සිටියේය
පළමු පියුනික් යුද්ධයෙන් පසුව රෝමානු භාණ්ඩාගාරයන් පුරවමින් කාර්කේජය වෙතින් ගිලිහී ගිය සිසිලයේ ධන සම්පත්තිය වෙනුවට ආදේශ කරලීම සඳහා සහ ඔවුන්ගේ භාණ්ඩාගාරයට ඉතාමත් ආවශ්‍යයිකව තිබූ ආදායම සැපයීම   සඳහා අවශ්‍ය විවිධාංගික ස්වභාවික සම්පතෙන් හෙබියාවූ දේශයක්වූ අයිබීරියාව යටත් කර ගැනීමේ අභිලාෂයක් කාර්කජේනියානු දේශමාමක පක්ෂය වෙත තිබුණි
මෙයට අමතරව, දේශමාමක පක්ෂයේ ප්‍රමුඛ කුලවත් පවුලක් වූ බාර්කාවරුන්ගේ අභිලාෂයක් වූයේ, රෝමානු හමුදාමය සන්ධානයට එරෙහිව පළිගැනීමේ යුද්ධයක් දියත් කිරීමට මෙහෙයුම් මූලයක් ලෙසින් කිසියම් දිනයක අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය භාවිතා කිරීමය
මෙම කරුණු දෙක අත්වැල් බැඳ ගත් අතර,  ගවේෂණය වෙත මධ්‍යස්ථමතධාරීන්ගේ විරෝධය එල්ල වුවද, ක්‍රිපූ  238 දී හැමිල්කාර් විසින් අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය යටත් කර ගැනුමෙහි මෙහෙයුම දියත් කෙරුණේ මෙම පරමාර්ථයන් සිහි දරා ගෙනය
කාර්තේජය වෙතින් බටහිර දෙසට නික්ම ගොස්  හර්කියුලීස් ස්තම්භ දෙසට ගමන් කල හැමිල්කාර්ගේ හමුදාව විසින් සමුද්‍රසන්ධිය තරණය කොට අර්ධද්වීපය යටත්කරගැනුම ඇරඹූ අතර, වසර නවයක පරාසයක් තුලදී  හැමිල්කාර් විසින් අර්ධද්වීපයෙහි අග්නිදිග කොටස දික්විජය කරන ලදි
අළුතින් දික්විජය කෙරුණු පළාත් තුල ඔහුගේ පරිපාලනය අධ්‍යයනය කල වෘද්ධ කතෝ හට  "හැමිල්කාර් බාර්කා හට සමාන කල හැකි කිසිදු රජෙකු නොවීය" යැයි නොපවසා සිටීමට නොහැකි විය
ක්‍රිපූ  228 දී, හැනිබල් විසින් එම සිද්ධිය බලා සිටියදීම, හැමිල්කාර් මරා දැමුණේ, අර්ධද්වීපයෙහි කෙල්ටික් ස්වදේශිකයන්ට එරෙහිව යුද්ධ මෙහෙයුමක් තුලදීය
ඔහුගේ බෑනා වූ  සහ දේශමාමක පක්ෂයෙහි සාමාජිකයෙක්ද වූ, නාවික හමුදා අණදෙන නිලධාරියා– "කඩවසම්" හස්ඩ්රුබල්  – වෙත  කාර්තජේනියානු අයිබීරියානු යුද්ධ හමුදාවෙහි නිලධාරින් විසින් ප්‍රධාන අණදෙන නිලධාරී තනතුර පැවරිණි
අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයෙහි නැගෙනහිර වෙරළ ඔස්සේ ග්‍රීක ජනාවාස ගණනාවක් පිහිටි අතර ඒ අතුරින් වඩාත් සංගණ්‍ය වූයේ  සගූන්ටුම් නම් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය විය
හඩ්ස්රුබල්ගේ  දක්ෂ හමුදාමය නායකත්වය සහ  රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නිපුණතාවය  විසින් අත්පත් කරදුන්,  අර්ධද්වීපය තුල කාර්තජේනියානු බලය තහවුරු කරගැනීම පිළිබඳ මෙම ජනාවාස විසින් සැලැකිලිමත් බව ප්‍රකාශ කෙරුණි
ආරක්ෂාව සඳහා, සගූන්ටුම් විසින් රෝමයේ සහය පැතීය
රෝමය විසින් නගරය වෙත හමුදා බලකායක් එවුනු අතර  කාර්ටජේනාහී හඩ්ස්රුබල්ගේ කඳවුර වෙත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දූත පිරිසක් යවමින්, ඔහු වෙත දන්වා සිටියේ ස්පාඤ්ඤය තුල කාර්තජේනියානු ප්‍රගමනයන් වෙත  අයිබරස් ගංගාව විසින් සීමාවක් පැනවිය යුතු බවය
ගිවිසුමට එළඹීම සහ තානාපතියන් හඩ්ස්රුබල්ගේ කඳවුර වෙත යැවීම ක්‍රිපූ 226 දී සිදුවිය
ක්‍රිපූ 221 දී, ඝාතකයෙක් අතින් හඩ්ස්රුබල් මිය ගියේය
අයිබීරියාවෙහි කාර්තජේනියානු යුද්ධ හමුදාවෙහි නිලධාරින් විසින් හැමිල්කාර්ගේ 29-වියැති  පුතු, හැනිබල්, පිළිබඳ ඔවුන්ගේ උසස් මතවාද ගෙනහැර පාමින් ඔහු යුද්ධ හමුදාවෙහි ප්‍රධාන ආඥාපති බවට තෝරා පත් කර ගත්තේ මෙම වසරෙහිදීය
දුෂ්කර කඳු සටන් තුලින් වසර නවයක් තිස්සේ තම පියා විසින් සංයුක්ත කෙරුණු යුද්ධ හමුදාවේ ආඥාපති තනතුරෙහි වැඩ භාර ගත් (කාර්තජේනියානු සෙනෙට් මන්ත්‍රණ සභාව විසින් පරාක්‍රීය ලෙසින් අනුමත කෙරුණු ) හැනිබල් ප්‍රකාශයට පත් කලේ, ඉතාලිය තුලදී රෝමයට එරෙහිව යුද්ධ වැදී එහිදී එය පරාජය කිරීමෙහි තම පියාග් සැලසුමෙහි පළමුවන අරමුණ වූ අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය දිනාගැනීමෙහි තම පියාගේ ව්‍යාපෘතිය සාක්ෂාත් කොට අවසන් කිරීමට තමා කටයුතු කරන බවය
ඔහුගේ ආඥාපතිත්වයෙහි පළමුවන දෙවසර තුලදී, හැනිබල් තම පියාගේ අභිප්‍රාය සාක්ෂාත් කරගැනීම ඉටුකිරීමට පිඹුරුපත් සකසමින් සහ ඒ අතරම අඩවශයෙන් හඩ්ස්රුබල්ගේ මරණය නිසා හටගත් සහ එතෙක් දිනා සිටි කාර්තජේනියානු දේපල, භූමිභාග ආදියට තර්ජන එල්ල කරමින් ඇතිවූ භව්‍ය කැරළි කිහිපයක් මැඩ පැවැත්වීමෙහි නියැලිණි
ඔල්කේඩ්ස් නමැති ගෝත්‍රයක් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කොට අල්තයියා නම් ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන නගරය ඔහු අත්පත් කර ගති
අසල්වැසි ගෝත්‍ර කිහිපයක් විසින් මෙම ප්‍රහාරයෙහි ජවය සහ චණ්ඩ ගිජුකම පිළිබඳව විමතිය පල කල අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඔවුහූ කාර්තජේනියානුවන්ට  යටත්වූහ
මෙම මෑතදී  යටත්වූ ගෝත්‍ර සියල්ල වෙතින් ඔහු වෙත කප්පම් ලැබුණු අතර  ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාව යළි කාර්ටජේනා වෙත  ප්‍රයාණය කොට එහිදී ඔහුගේ හමුදාවන්ට තුටු පඬුරු ප්‍රදානය කොට අනාගතයෙහිදී තවත් තෑගි ප්‍රදානය කෙරෙන බවට පොරොන්දු විය
ඊළඟ දෙවසර තුලදී, සගූන්ටුම් නගරය හැර,  ඒබ්රෝ දෙසින් දකුණු දිග පිහිටි අයිබීරියානු සියළු භූමිය හැනිබල් විසින් සාර්ථක ලෙසින්  තමන් යටතට පත් කර ගත් අතර,  රෝමයෙහි ආරක්ෂාව යටතේ පැවති එම නගරය, ඔහුගේ ආසන්නතම සැලසුම අතර නොවීය
අර්ධද්වීපය තුල මෙවිට හැනිබල් යටතේ නොපැවතියේ කැටලෝනියා සහ සගූන්ටුම් යන ප්‍රදේශ පමණි
රෝමානු විදේශ සම්බන්ධතා 
රෝමානු දේශපාලනය පිළිබඳ විස්තර හැනිබල් වෙත දන්වනු ලැබූ අතර, ඔහු නිර්ණය කලේ ප්‍රහාරයට සුදුසුම අවස්ථාව උදාවී ඇති බවය
රෝමානු ජනරජයෙහි සෑම මුල්ලකම ස්ථානගත කර සිටි ගෝල් ජාතික චරපුරුෂයන් ඔහු සතු වූ අතර, සෙනෙට් මන්ත්‍රණ සභාවේ ඇතුළාන්ත සමූහයෙහි පවා ඔවුහු සිටියහ
පළමුවන පියුනික් යුද්ධය (ක්‍රිපූ 264-241) කෙළවර වීමෙන් අනතුරුව රෝමන්වරු වසර ගණනක කාලයක් වැය කලේ  අර්ධද්වීපය තුල සිය බලාධිකාරිය දැඩි ලෙසින් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා අර්ධද්වීපය තුල වැදගත් භූගෝලීය ස්ථාන අත්පත් කර ගැනීමට අමතරව සිසිලිය, කෝර්සිකාව සහ සාර්ඩීනියාව යන ප්‍රදේශ දක්වා රෝමයේ බලාධිකාරිය දිගු කර ගැනීම සඳහාය
මේවාට අමතර වශයෙන්, පඩනේ ගෝල්වරුන් හා සමග සියවසකට වැඩි  කාලයක් පුරා  විටින් විට රෝමන්වරු සටනෙහි ඇවිලුණහ
බෝයිවරු ක්‍රිපූ 238 දී රෝමන්වරුන්ට එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කල අතර, එම යුද්ධය ක්‍රිපූ 236 වන තුරු පැවතිණි
උතුරු දිග ඉතාලියෙහි ස්වදේශිකයන්ට අයත්ව තිබුණු භූමිප්‍රදේශ ආක්‍රමණික ලෙසින් ජනපදකරණය සඳහා රෝමානුවන් ක්‍රිපූ 225දී යළිත් අරඅඳින බව දුටු එම ස්වදේශිකයෝ, ප්‍රහාරය සඳහා යොමුවූ නමුදු, පරාජය කරනු ලැබූහ
තමන්ගේ දේශසීමාව ඇල්ෆ්ස් දක්වා විහිදුවීමට දැඩි ආශාවක් රෝමානුවන් තුල තිබිණි
ක්‍රිපූ 224 දී, බෝයිවරු රෝමානු ආධිපත්‍යයට නතුවූ අතර, ඊළඟ වසරෙහිදී අනරිවරුන්ද රෝමානුවරුන්ට යටහත් වූහ
ක්‍රිපූ 224දී, රෝමානුවන් ගොල්වරුන් හා තවත් සටනකට එළඹුනු අතර, මෙවර එය සිදුවූයේ ඉන්සියුබර්ස්වරුන් හා සමගිනි
පළමුව පෝ සහ ආද්දා ගංගාවන් හමුවන සන්ධිය අසල තොටුපොලක් තරණය කිරීමට උත්සාහ කරද්දී   ඉන්සියුබර්ස්වරුන් වෙතින් රෝමානුවරුන් සැලකිය යුතු හානියක් අත්දුටුහ
මෙම ප්‍රදේශයෙහි කඳවුරු බැඳ ස්වල්ප දවසක් ගත කරමින් කිසිදු තීරණාත්මක ක්‍රමවේදයකට එළඹිමට නොහැකිව සිටින විටෙක, රෝමානු කවුන්සල්වරයා එක්වරම තීරණය කලේ  ඉන්සියුබර්ස්වරුන් හා සමගින් ගිවිසුමක් නිරාකරණය කර ගත යුතු බවය
නැවුම්ව කතිකා කරගත් මෙම යුද්ධ විරතිය අනුව, ඔවුන්ගේ මිත්‍රපාක්ෂිකයන්වූ චෙනෝමනිවරුන්ගේ භූමිප්‍රදේශ වෙත පූර්ණ ගෞරව අභිමානයෙන් ප්‍රයාණය කිරීමේ වරම රෝමානුවරුන්ට හිමි විය
කෙසේවෙතත්, චෙනෝමනිවරුන්ගේ භූමිප්‍රදේශ වෙත ආරක්ෂා සහගත ලෙස එළැඹි රෝමානුවෝ,  ඉන්සියුබර්ස්වරුන්ගේ භූමිප්‍රදේශ වෙත ඔවුන්ගේ යුද්ධ හමුදාව යළි ප්‍රයාණය කරමින්  විජයග්‍රහණය කළහ
ක්‍රිපූ 222දී, කෙල්ට්වරු විසින් රෝමානු සෙනෙට් මණ්ඩලය වෙත රාජ්‍ය තාන්‍ත්‍රික පිරිසක් යවමින් සාමය අයැද සිටියහ
තමන් විසින්ම ජයගැනුම සඳහා අවස්ථාවක් ඇති බවට දුටු කවුන්සල්වරු (මාර්කුස් ක්ලෝඩියස් සහ ග්නායුස් කොර්නේලියුස්) විසින් එම තානාපති පිරිස තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කල අතර, රෝමානුවරුන් හා යුද්ධයකට ගෝල්වරුන් සූදානම් වූහ
ඇල්ෆ්ස් කඳු වලින් ඔබ්බෙහි සිට කුලී හේවායින් 30,000 කුලියට බඳවාගත් ඔවුහූ, රෝමානුවරුන් පැමිණෙන තුරු බලා සිටියහ
මෙහෙයුම් කාලසීමාව ඇරඹෙත්ම, කවුන්සල්වරුන්ගේ භට හමුදා නැවතත් ඉන්සියුබර්ස්වරුන්ගේ භූමිප්‍රදේශ වෙතට ප්‍රයාණයෙහි යෙදුනහ
මේඩියෝලානුම් අසබඩ පෙදෙසකදී, දරුණු ගැටුමක් ඇවිලුණු අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් ගෝල් විප්ලවයෙහි නායකයෝ රෝමානුවරුන්ට යටත් වූහ
මෙම ජයග්‍රහණයත් හා සමගින්, පඩනේ ගෝල්වරුන් අවාසනාවන්ත ලෙසින් දමනය කරනු ලැබූ අතර කැරලිගැසීම සඳහා පන්නරය ලදහ
සූදානම් වීම
තත්ත්වය පිළිබඳ අවබෝධයකින් පසුවූ හැනිබල්, පෝ නිම්නයෙහි ගෝල් ජාතික ගෝත්‍රයන් වෙත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දූත පිරිස් ගණනාවක් පිටත් කර යැවීය
ක්‍රිපූ  220 දී, පඩනේ ගෝල්වරුන් ("පඩනේ ගෝල්වරුන්" ලෙසින් ඔවුන් හැඳින්වුනේ මෙම යුගයෙහිදී පෝ ගංගාව රෝමන්වරුන් හැඳින්වූයේ "පාඩුස්" ලෙසින් වන නිසාය) හා සමගින් ඉතා සමීපයෙන් සන්නිවේදනය කිරීම ඔහු විසින් ඇරඹූ අතර, මුදල්, ආහාර සහ මගපෙන්වීම සැපයීම සඳහා  පොරොන්දු මෙම දූත පිරිස් විසින් කාර්තජේනියානුවන් වෙත යළි රැගෙන එන ලදි
මෙම දූත කාර්ය මෙහෙවරෙහි විශේෂිත අරමුණ වූයේ, ඇල්ෆ්ස් කඳු වැටියෙහි සිට පෝ නිම්නය වෙත හැනිබල් හට පහත වැසීමට සුදුසු ආරක්ෂිත ස්ථානයක් පිළියෙල කර ගැනුමය
ඇල්ෆ්ස් කඳු පිළිබඳ මහත් දැනුමක් හැනිබල් සතු නොවූ නමුත්, එය දුෂ්කර ප්‍රයාණයක් වීම සහතික බව ඔහු දැන සිටියේය
මෙම කඳු පංතිය පිළිබඳව සමහරක් තොරතුරු සපයන්නන් විසින් ලබා දුන් වාර්තා පරිදී, එහිදී ගෝල්වරුන් වෙතින් පවා සිදුවීමට ඉඩ ඇති දුෂ්කරතා පිළිබඳව ඔහු අවබෝධයෙන් සිටියේය
මෙම කර්කශ කඳු පංතිය තරණය කොට අතිශයින් වෙහෙසට පත් බල ඇණි සමගින් පෝ නිම්නය වෙත පහතට බැස එකෙණෙහිම සටනකට මුහුණ දීමට ඔහු අපේක්ෂා නොකලේය
ඇල්ෆ්ස් කඳු පිළිබඳව හැනිබල් විශේෂිත වශයෙන් දැන සිටියේ ඉහළට නැගීමට වඩා පහතට බැසීම සීඝ්‍රතම බවය
ඔහු ප්‍රයාණයෙහි යෙදෙන භූමි භාගයන්හී මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් සීටිම ඔහුට අවශ්‍යවීමට මෙය එක් හේතුවක් විය
ඉතාලිය වනාහී, අප්‍රිකානු  මහාද්වීපික තැටියෙහි කොටසක් නොවූ අතර එය යුරෝපියානු තැටියෙහි කොටසක් විය
භූකාරක තැටි චලනය නිසාවෙන් ඉතාලියානු අර්ධද්වීපය, යුරෝපය වෙතට තල්ලුකිරීම නිසා ඇල්ෆ්ස් කඳු තැනී ඇති අතර ඉහත කරුණ නිසාම ඇල්ෆ්ස් කඳු වල ඉතාලියානු පැත්ත සැලකිය යුතු තරමක් තද බෑවුමක් සහිත විය
ඔවුන් විසින් මෑතකදී යටත් කරගත් ගෝල්වරුන්ට රෝමානුවන් විසින් නොසතුටුදායක ලෙසින් සලකා තිබූ අතර, මෙම ස්වදේශිකයන් සතුව තිබූ ඉඩම් රෝමානු ජානපදිකයන් අතර බෙදා දීමද මෙම නැවුම්ව යටත් කර ගත් ගෝත්‍රයන්ගේ පක්ෂපාතිත්වය සහතික කරනු වස් අතිශයින් පීඩාකාරී පියවර ගැනීමද සිදු කොට තිබුණි
විශේෂයෙන් ඇල්ෆ්ස් කඳු වැටියට යාබදවම පැවති ගෝත්‍රික භූමිප්‍රදේශයක් සහිතවූ  ඉන්සියුබර්ස්වරුන් සහ පෝ ගංගාවේ තවද පහළ ජීවත්වූ බෝයි ජාතිකයන්,   හැනිබල් විසින් සැලසුම් කර තුබූ ආක්‍රමණය කෙරෙහි මහත් මනාපයක් දැක්වූහ
මෙයට අමතර වශයෙන්, අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයෙහි පදිංචිව සිටි බොහෝ ජන කොටස් එකිනෙකට  ඥාතිත්වයක් දැක්වූ ගෝල් ජාතික ගෝත්‍ර වලට අයත් වූ අතර, මෙම ගෝල් වරුන්ම හැනිබල්ගේ හමුදාවෙහි සේවය කලහ
මහත් සේ කලකිරුණු මෙම ගෝත්‍ර සමග,  විශේෂයෙන් ඇල්ෆ්ස් කඳු යාබදව ජීවත්වූ ගෝත්‍ර සමග,  කිට්ටු සබඳතා ඇති කර ගැනුම පහසු බව පෙනී ගිය අතර, ඔවුන් අතරින්  ඉන්සියුබර්ස්වරුන් සහ බෝයි ජාතිකයින්, තම අවශ්‍යතා ඉටු කර ගනු වස්   හැනිබල්ගේ හමුදාව සමගින් සංවාදයෙහි යෙදෙනු ඇති බවට විශ්වාස කෙරිනි
හැනිබල්ගේ සැලසුම පිළිබඳව පොලිබියුස් පැවසුවේ මෙයයි
ඔහුගේ ව්‍යාපාරය මෙහෙයවූයේ පරිපූර්ණ විචාරබුද්ධියක් සහිතවයි
එසේ කල හැකි වූයේ ඔහු අවතීර්ණ වීමට නියමිත භූමියේ පැවති තත්ත්වය පිළිබඳව සහ එහි නිවැසියන් තුල රෝමානුවන්ට එරෙහිව පැවති  එදිරිවාදී ස්වභාවයන් නිරවද්‍ය ලෙසින් අවබෝධ කර ගත් නිසාය
භූමි ප්‍රදේශයෙහි ස්වදේශිකයන් සමග සබැඳියාව දුෂ්කර තැන්හී ඔහු තැබූ මාර්ගෝපදේශකයන් සහ හසුරුවන්නන් ඔහුගේ අපේක්ෂාවන් සහ සමාන චරිත ස්වභාව ඇත්තන් වූහ

සගූන්ටුම් වටලෑම

මෙම සූදානම් වීම හමාර වත්ම, සගූන්ටුම් වැසියන් තමන් හා සමග යුද්ධ වැදෙනු බවට පොළඹවාගැනුමට හැනිබල් ප්‍රයත්න දැරුවේ සගූන්ටුම් හී ක්‍රීයාවන් ඔස්සේ ඇයගේ  ප්‍රතියුක්තයා වූ  රෝමයට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කිරීමට අවකාශ ලබා ගැනුමටයි
තමන් විසින්ම සාමය බිඳදැමීමට ඔහු සතුටු නොවූ අතර, සගූන්ටුම් වැසියන් විසින් ඔහු වෙත ප්‍රහාරය දියත් කිරීම සඳහා පොළඹවාගැනුමට විවිධ උපක්‍රම ගණනාවක් උපයෝගී කර ගති
කෙසේවෙතත්, කාර්තජේනියානුවන්ගේ යුද්ධකාමී හැසිරීම පිළිබඳව පැමිණිලි කෙරුමට රෝමානුවන් වෙත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දූත පිරිසක් යැවීම හැර වෙනත් යමක් සගූන්ටුම් වැසියෝ නොකලහ
එවිට සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ, අයිබීරියාවට කමිටුවක් යැවීමෙන් සහ  ප්‍රශ්නය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ලෙසින් විසඳා ගැනුමට ප්‍රයත්න දැරීම තුලිනි
මෙම කොමිසම සමග ගණුදෙනු කිරීමට හැනිබල් වෙත කිසිම අභිලාශයක් නොතිබුණු අතර ඔහු සිදු කලේ එයට අවඥාසහගත ලෙසින් සැලකීම වන අතර එය තුලින් ඔහු බලාපොරොත්තු වූයේ කොමිසම විසින් ඔහුට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කිරීමට එය පෙළඹවෙනු ඇති බවයි. කෙසේවෙතත්, කොමිසම නොමග යැවීම සාර්ථක නොවූ අතර යුද්ධයක් අත ළඟ  බව එයට හැඟී ගොස් තිබුණි
සාමය නොබිඳෙන ලෙසට කොමිසම කටයුතු කල අතර, පහර දීමට හැනිබල් සූදානම්ව සිටින බවද ඉතා ඉක්මනින් පහර දීම සිදු වනු ඇති බවද යන ප්‍රවෘත්තිය ඔවුන් විසින් රෝමය වෙත දන්වන ලදි
ඉදිරියෙහිදී කාර්තජේනියාව හා සමගින් සිදුවිය හැකි යැයි අනුමාන කෙරුණු ගැටුම සඳහා සම්පත් නිදහස් කරගනු වස් පියවර කිහිපයක් සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් ගන්නා ලදි
ඉලේරියානු කැරැල්ලක් දරුණු ලෙසින් පූර්ණ බලය යොදමින් මැඩ පවත්වන ලද අතර, සිසැල්පයිනියානු ගෝල් ප්‍රදේශයෙහි බලකොටු ගණනාවක් තැනීමේ ක්‍රියාවලිය රෝමානුවන් විසින් වේගවත් කරන ලදි
රෝමය හා සමගින් පෙරදී  පැවැති ඔහුගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකභාවය අත්හල ෆේරෝස් හී ඩිමීට්‍රියස් විසින් රෝමානු රාජ්‍යය වෙත ඈඳාගනු ලැබුණු ඉලේරියානු නගර වෙත පහර දීම එවිට අරඹා තිබුණි
හැනිබල් බලාපොරොත්තු වූ දේවල් එලෙස සිදු නොවූ අතර අවසානයෙහිදී ඔහු විසින් (ඔහුගේ දේශපාලන සතුරන්වූ සාම පක්ෂය බලයේ සිටි) කාර්තේජයට දන්වා යැවුවේ  සගූන්ටුමියානුවන් විසින් ඔවුන් යටතේ සිටි ගෝත්‍රයක් වූ ටෝර්බලිට්ස්වරුන් හට කෲර ලෙසින් වධ හිංසා පමුණුවන බවත්,කාර්තේජ් වෙතින් පිළිතුරක් නොමැති කල  තමන් සගූන්ටුම් ඉදිරියේ කඳවුරු බැඳ සිටින බවත්ය
කාර්තජේනියානු සෙනෙට් මණ්ඩලයෙහි කතා බහ කෙරුණේ රෝමානුවන් හට හැනිබල් පාවා දිය යුතු බවත්  ඔහුගේ මෙම ක්‍රියාවන් ප්‍රතික්ෂේප කල යුතු බවයි. කෙසේවෙතත්, කාර්තේජයෙහි බහුතරයක් විසින් යුද්ධය නැවැත්වීමට වඩා ගැටුම සඳහා ප්‍රියමනාපයක් දැක්වූහ
මාස අටක කාලයක් තුල වටලෑම සිදුවූ අතර, ඔවුන්ගේ සන්ධානයෙහි එකඟතාවයන්හී කොටසක් වශයෙන් සිදුව තිබිය යුතු වූවද, රෝමානුවන් විසින් කිසිදු ආධාරයක් සගූන්ටුම් වැසියන් වෙතට නොඑවූ බව සංගණ්‍ය කරුණක් වශයෙන් දත යුතුය
ඉලේරියානුවන් හා යුද්ධයෙහි පැටලී සීටිමට ඉඩ දීම මිස, අයිබීරියාවෙන් නැග ආ කාර්තජේනියානු තර්ජනය පිළිබඳව කල යුතුව තිබූ සැලකිල්ල රෝමානුවෝ නොදැක්වූහ
වැටලීමෙන් පසුව, වැසියන් සියල්ල වහලුන් ලෙසින් විකිණීමට හැනිබල් ක්‍රියා කල අතර, එම විකිණීමෙන් උපයා ගත් මුදල් සිය සොල්දාදුවන් අතර බෙදා හැරීය
එයට අමතර වශයෙන්, නගරය කොල්ලකෑමෙන් ලැබූ සියළු වස්තුව කාර්තේජය වෙත ගෙන ගොස් එහි ජනතාව අතර බෙදා දුන්නේ,  ඔහුගේ අභිප්‍රාය වෙනුවෙන් සහයෝගය උපයා ගැනීම සඳහාය
නගරයෙහි වස්තුවෙහි ඉතිරි කොටස ඔහුගේ යුද්ධ වියදම් පෙට්ටගම වෙත බහාලනු ලැබුවේ ඔහු සැලසුම් කර තිබූ ගවේෂණයන් සඳහා භාවිතා කරනු වස් විය
පිරනීස් හරහා ප්‍රයාණය 

හැනිබල් විසින්  සගූන්ටුම් වටලෑමෙන් පසු පැමිණි ශීත සෘතුව කාර්ටජේනාවෙහි ගත කල අතර, එම කාලසීමාව තුලදී ඔහුගේ හමුදාවන් ඔහු විසින් ඔවුන්ගේ ස්වදේශයන් වෙත යන පරිදී නිදහස් කොට තිබුණි
දුෂ්කර මෙහෙයුමක් වන බවට ඔහු දැන සිටි ඉදිරි මෙහෙයුම සඳහා ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාවෙහි චිත්ත ධෛර්යය හැකි ඉහළම මට්ටමට මස්තකප්‍රාප්ත කරවීමෙහි බලාපෙරොත්තුව සහිතව ඔහු විසින් මෙසේ සිදු කරන ලදි
ඔහුගේ සොහොයුරු, හස්ඩ්රුබල් යටතෙහි කාර්තජේනියානු අයිබීරියාවෙහි පරිපාලනය සහ රෝමානුවන්ට එරෙහිව එහි ආරක්ෂාව ඔහු විසින් පමුණුවන ලදි
මෙයට අමතරව, අයිබීරියාවෙහි දේශීය හමුදාවන් අප්‍රිකාව වෙතද සහ අප්‍රිකාවෙහි දේශීය හමුදාවන් අයිබීරියාව වෙතද ඔහු  හුවමාරු කරන ලදි
තමන් රෝමය විනාශකෙරුමෙහි කාර්යයෙහි නිරතව සිටියදී හමුදාව හැර යෑම අවම කිරීම සඳහා සහ හමුදාවන්හී පක්ෂපාතිත්වය සහතික කිරීම සඳහා ඔහු විසින් මෙය සිදු කරන ලදි
ඔහුගේ සොහොයුරු වෙතට යාත්‍රාවන් කිහිපයක්ද ඔහු විසින් සපයන ලදි
රෝමානුවන්ට කැටලෝනියාවෙහි කඳවුරු ලෑමට අවකාශ දීමෙන් අත්විඳිය හැකි ගැටළු පිළිබඳ පූර්වදැනුමක් හැනිබල් සතු විය
මෙම භූමිප්‍රදේශයෙහි ඔවුනට මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් ගණනාවක් වූ අතර, සටනක් නොමැතිව ඔහුගේ පාදකයෙහි භූමිප්‍රදේශයක රෝමානුවන්ට ස්ථානගතවීමට ඔහුට ඉඩ දිය නොහැකි විය
ඉතාලියේදී සටනෙහි වැදෙමින් සිටියදී ඔහු වෙත  භට හමුදා ඛණඩ පැමිණීම සඳහා මෙම භූමි ප්‍රදේශය ඔස්සේ වැටෙන මං පෙත් භාවිතා කල යුතුව සිටි බැවින් මෙම භූමි ප්‍රදේශය ඔහු විසින් යටත් කර ගත යුතුව තිබුණි
ඔහු ඉතාලියෙහි සටන් වැදීම ඇරඹූ කල්හී අයිබීරියාවෙහි ඉරණම දෛවයට භාර කෙරුමට ඔහුගේ අභිලාෂයක් නොවීය
වේගවත් හා ජවසම්පන්න මෙහෙයුමක් භාවිතයෙන්  භූමි ප්‍රදේශය යටත් කර ගැනුම හැනිබල් විසින් තෝරාගන්නා ලද අතර, එය සාක්ෂාත් කර ගනු වස් ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාව පේළි තුනකට වෙන් කොට එමගින් භූමි ප්‍රදේශයෙහි සමස්තයම එකවර අභිබවනය කෙරුමට ඔහු සැලසුම් කලේය
ඔහු විසින් භාවිතා කිරීමට නියමිත මං පෙත පිළිබඳව, ඔහුගේ ඔත්තු සපයන්නන් සහ ඇල්ෆ්ස් කඳු අවට ජීවත්වූ කෙල්ටික ගෝත්‍ර වෙතින් විස්තර ලද පසු, හැනිබල් විසින් කාර්තජේනියානුවන් මෙහෙයුම වෙත යොමු කරවන ලදි
විවිධ අප්‍රිකානු සහ අයිබීරියානු ජාතීන්  වෙතින් සමන්විතවූ 90,000 ක බැර අවි පාබළ සේනාවක් සහ  12,000  ක අශ්වාරෝහක හමුදාවක් සමගින් ඔහු පිටත් විය
ඒබ්රෝ සහ පිරනීස් අතර ප්‍රයාණයෙහිදී ඉලර්ජිටෙස්වරු, බාර්ගසීවරු, ඇරනසීවරු සහ ඇන්ඩොසීනිවරු යන්නාවූ ගෝත්‍ර සතරක් හා සටන් වැදුමට කාර්තජේනියානුවන් හට සිදු විය
මෙම මෙහෙයුමෙහිදී හැනිබල් විසින් නගර ගණනාවක් යටත් කර ගත්තද පොලිබියස් විසින් ඒවා සඳහන් කොට නොමැත
මෙම මෙහෙයුම වේගයෙන් සිදු කරන ලද්දේ, මෙම භූමි ප්‍රදේශය හැකිතරම් කෙටි කාලයකින් නතු කර ගැනුම හැකි වන පරිදීය
හැනිබල්ගේ පාර්ශවයට සිදුවූ හානි කිහිපයක් පොලිබියස් විසින් වාර්තා කර ඇත
මෙම භුමි ප්‍රදේශය යටත් කර ගැනුමෙන් පසුව,   මෙම ප්‍රදේශය තුල මෙන්ම විශේෂයෙන්ම රෝමානුවන් සමග පැවති ඇඟෑලුම්කම නිසා ඔහුගේ අවිශ්වාසයට පාත්‍රවීමට හේතු කාරක වූ  බාර්ගසීවරු මත ආඥාපතිත්වය පතුරුවනු පිණිස , ඔහුගේ සහෝදර හැනෝ  යෙදවීය
මෙම භූමි ප්‍රදේශය පාලනය කිරීම සඳහා ඔහුගේ සහෝදරයා වෙත පාබළ හමුදා භටයන් 10,000 ක් සහ අශ්වාරෝහක භටයන් 1,000 ක් ඔහු විසින් සැපයිණි
මෙහෙයුමෙහි මෙම මුල් අදියරෙහි, තවත් පාබල භටයන් 10,000 ක් සහ අශ්වාරෝහක භටයන් 1,000 ක් නිවෙස් බලා යැවීමේ විකල්පය ඔහු තෝරා ගති
කරුණු දෙකක් ඉටු කරනු වස් ඔහු මෙය සිදු කලේය
හැනිබල් කෙරෙහි ධනාත්මක ආකල්පයන් දරන පිරිසක් ඔහු අනුගමනය කරනු දැක්ම ඔහු රිසි විය
ගවේෂණයෙන් හොඳ ප්‍රතිඵල ලැබීමේ හැකියාවන් ඇති බවට ඉතිරි අයිබීරියානුවන්  (ඔහුගේ හමුදාවෙහි මෙන්ම ඉන් පිටතද) විශ්වාස කිරීම නිසා, ගවේෂණය ඉදිරියට යත්ම ප්‍රතිස්තම්භනයන් ලෙසින්  භට ඛණ්ඩයන් අවශ්‍ය වන විට ඒවාට බැඳීමට වඩාත් නැඹුරුතාවයක් ඔවුන් විසින් දක්වනු ඇති බව යන විශ්වාසය නිසාය
ඉතිරිවූ භට හමුදාව සමන්විත වූයේ පාබල හමුදා භටයන් 50,000 ක් සහ අශ්වරෝහක භටයන් 9,000 ක් වෙතිනි
ප්‍රධාන පේළිය වූයේ දකුණුතම පේළිය වූ අතර, එය වෙත යුද්ධ වියදම් පෙට්ටගම, අශ්වරෝහක හමුදාව, මාර්ගෝපකරණ, යුද්ධයට අවශ්‍ය සියළු දේ සහ හැනිබල් තෙමේද විය
මෙය ඉතාමත් වැදගත් පේළිය වූ අතර, හැනිබල් එම පේළිය වෙත වීම අහුඹු සිදු වීමක් නොවීය
රෝමානුවන්ගේ සැබෑ ක්‍රියාවන් හා උරෙන් උර ගැසී සිටීමට හැකි වන පරිදී තමන් වෙත යාත්‍රාවන් නොමැති තාක් කල් , තම යුද්ධ හමුදාවන්  පිරනීස්  මතින් ප්‍රයාණය තුලදී නැගුමෙහි හෝ බැසුමෙහි හෝ යෙදී සිටියදී ඒවාට පහර දීමට උත්සාහ කෙරුමට හැකිවන පරිදී ගොඩබැසීමක් සිදු කිරීමට  රෝමානුවන් ක්‍රියා කරන විටක එවන් අවස්ථාවක එය මුහුණ දීමට හැකි වන පරිදී සිටීමට හැනිබල්ට අවශ්‍ය විය
ඇඩබා නගරයෙහිදී ඒබ්රෝ තරණය කල මෙම පේළිය, ටැරකෝ, බාචිනෝ, ජුරන්ඩා, එම්පොර්යයි සහ එලිබරෙස් හරහා වෙරළ තීරය ඔස්සේ කෙලින්ම ගමන් කලහ
මෙම  ඔප්පිඩුම් නගරයන් සියල්ලක්ම යටත් කර ගෙන  ආරක්ෂිත බලකොටු බවට හැරවිණි
මෝරා නම්වූ  ඔප්පිඩුම් නගරයෙහිදී දෙවන හෝ මධ්‍යම හෝ පේළිය  එබ්රෝ තරණය කල අතර,  එතැන් සිට එය පිළිබඳ ලැබුණු තොරතුරු අල්පය
මෙම භූමි ප්‍රදේශයෙහි මිටියාවත් කිහිපයක්  ඔස්සේ එය ගමන් කල අතර, එහි ඉදිරි ගමනට විරුද්ධතාවය දැක්වූ ඕනෑම ගෝත්‍රයක් මැඩපැවැත්වීමට එයට අණ ලැබී තිබුණි
එහි ඉලක්කය සපුරාලීමෙන් අනතුරුව එය ප්‍රධාන පේළිය හා එය අත්‍යන්තයෙහිදී යළි එකතු විය
සිකරිස් ගංගාව විසින් එය ස්පර්ශ කරන ස්ථානයෙහිදී එබ්රෝ ගංගාව තරණය කල තුන්වන හෝ වම් හෝ පේළිය ගංගා මිටියාවත ඔස්සේ ගමන් කොට කඳුකර භූමි ප්‍රදේශ වෙත ඇදුණේය
දෙවන පේළිය සහ පළමුවන පේළිය විසින් සිදු කල කාර්යයම  එය විසින් සිදු කරන ලදි
මෙම එක් එක් ප්‍රයාණයන් සැලසුම් කරන කල, සෑම පේළියකම මං පෙත හරහට රූබ්‍රකේටස් ගංගාව  පිහිටන බවට හැනිබල් සහතික වූ අතර, බාර්බේරියානුවන් අතින් කිසියම් උපද්‍රව සහිත තත්ත්වයකට එක් පේළියක් පත්වුවහොත් අනෙකුත් පේළි විසින් ගංගාව ඉහළට හෝ පහළට ගමන් කිරීමෙන් එකෙිනෙකා වෙත උදව් කල හැකි වන පරිද්දෙන් මෙය සිදු කෙරිණි
මාස දෙකක කාලයක් පුරාවට මෙම මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක වූ අතර, එය අතිශයින්  වැය අධික විය
දෙමසක් තුල පැවැති මෙහෙයුම තුල, හැනිබල්ගේ  භටයන් 13,000 නටහ
රෝන් වෙත ප්‍රයාණය 
පිරනීස් හරහා බැසීමෙන් පසු රෝන් වෙත ප්‍රයාණයෙහි කැපී පෙනෙන විස්තරය වන්නේ එය පිළිබඳ කැපී පෙනෙන ලෙසින් කිව යුතු කිසිවක් නොමැති බවය
පසුගිය ජූලි සහ අගෝස්තු  මාස තුලදී පිරනීස් කඳුවැටියහෙි ජීවත්වූ බොහෝ සැඩපරුෂ ජන කොටස්  මැඩ පවත්වමින්  සිටි කාර්තජේනියානුවන් හට මෙම ප්‍රයාණය මනස්කාන්ත ‍ජව මාරුවක් වූවා විය හැකිය
මෙම ප්‍රදේශයෙහි දේශීය ජනයා විසින් ආක්‍රමණික හමුදාවන් වෙතට විරුද්ධව එල්ල කල දරුණු ප්‍රතිවිරුද්ධතා පිළිබඳ බොහෝ උදාහරණ වෙතින් කැටලෝනියාවේ ඉතිහාසය වර්ණවත්ව තිබේ
අර්ධද්වීපික යුද්ධය යනු බොහෝ උදාහරණ අතුරින් එකක් පමණක් වන අතර, වඩාත් පැතලිමය භූමිභාගයක් විසින් ලබා නොදෙනු ලබන බොහෝ වාසිදායක තත්ත්වයන් මෙම භුමි ප්‍රදේශයෙහි ඡින්න භූමි ලක්ෂණ විසින් විරෝධන කණ්ඩායම් වෙත උදා කර දෙයි
මෙම සරියෙහි ඔහු පසු කල භූමි ප්‍රදේශයන්හි ජනයා විසින්, කාර්තජේනියානුවන්, රෝමානුවන් සහ හැනිබල්ගේ හමුදාව ඔවුන්ගේ භූමිය හරහා ගමන් කිරීම පිළිබඳව විවිධ හා ප්‍රභින්න මත දැරූහ
මෙම ගෝත්‍රයන්ගෙන් සමහරක් ඔහුගේ අභිප්‍රායට මිත්‍රශීලි සහයෝගයක් දැක්වූ අතර අනෙකුන් ඔහුට විරුධත්වය දැක්වූහ
මෙම භූමි ප්‍රදේශය හරහා ඔහුගේ ප්‍රයාණයෙහිදී මෙම ජනයා සමග ගනුදෙනු කිරීමෙහිදි හැනිබල් විසින් දැක්වූ හැකියාව ප්‍රකටව දැක්වුණේ, මෙම ප්‍රදේශයෙහි ජනතාව අතර දේශපාලනමය සජානියත්වයක පැවතීම විරල වුවද,  මෙම භූමි ප්‍රදේශය තුල කිසිදු සටනක් සිදුවූ බවට වාර්තාව නොතුබූ හෙයිනි
ඔවුන්ගේ භූමි ප්‍රදේශය තුලින් ප්‍රයාණයෙහි යෙදෙත්ම, එක් එක් ගෝත්‍රය හා සමගින් ගනුදෙනු කිරීම ඔහු විසින් සිදු කෙරිණි
ඔහු වෙත තිබූ පොළඹවාගැනුමෙහි ක්‍රමවේදනයන් වූ ඔහුගේ පුද්ගලික ආකර්ෂණීය භාවය සහ ඔහුගේ යුද්ධ වියදම් පෙට්ටගම ඔහු විසින් භාවිතා කෙරිණි
සාර්ථක ග්‍රීක වෙළෙඳ පුරයක්වූ මසීලියා (වර්තමාන මාර්සේල්), රෝමානුවන්ගේ ආභාෂය යටතේ කලක් පැවති අතර, රෝමානුවන් විසින් එහි ජානපදිකයන් පවා පදිංචි කර තිබුණහ
ඉදිරියට පැමිණෙමින් සිටි කාර්තජේනියානු හමුදාව පිළිබඳ මසීලියා පුරය බිය වූ හෙයින්, රෝමානු අභිප්‍රායයන් වෙනුවෙන් අවි ගැනීම කරනු වස් රෝන් නදියෙහි වම් ඉවුරෙහි (නැගෙනහිර ඉවුරෙහි) දේශීය ගෝත්‍රයන් පොළඹවා ගැනුමෙහි ප්‍රයත්නයක යෙදුනහ
එය එසේ සිදු කිරීමට ඔවුනට හැකි වූ අතර, මෙම භූමි ප්‍රදේශයෙහි බාබේරියානුවන් විසින් රෝන් නදිය තරණය කිරීම හැනිබල්ට ගැටළු සහගත කරවන ලදි
ක්‍රිපූ  218 සඳහා  කොන්සල්වරුන් අතරින් එකෙකු වූ පුබිලියුස් ස්කීපියෝ, විසින් සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලයෙන් අණ ලද්දේ, එබ්රෝ හෝ පිරනීස් හෝ රණ මඬලෙහිදී හැනිබල්ට මුහුණ දෙන ලෙසටය
සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් ඔහුට මේ සඳහා යාත්‍රා 60 ක් වෙන් කර දෙන ලදි
කෙසේවෙතත්, කාරණය විසින් අවශ්‍යව තුබූ ජවය හා වේගයෙන් ඔහු ක්‍රියා නොකලේය
පෝ ප්‍රදේශය වෙත ඔහු ලඟා වෙත්ම, අළුතින් යටත් කර ගැනුනු ගෝල්වරුන් අතර කැරැල්ලක් ඇති වී තිබුණි
පෝ ප්‍රදේශයෙහි ජනපද බොහෝමයක් පිහිටුවා තිබූ අතර,  එය නිසා, හැනිබල් ඔවුන් වෙත එමින් සිටි බවද දැන් සිටි බෝයි සහ ඉන්සියුබර්ස් යන ගෝත්‍ර අළුතින් නැගී සිටිමින් සිටියහ
එම අවස්ථාවෙහි සූදානම්ව තිබුණු භට සේනාංක නියමිත පරිදී අයිබීරියානු ගවේෂණය සඳහා භාවිතා කරනු වෙනුවට, සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය අණ දුන්නේ  ප්‍රීටරවරයෙකුගේ ආඥාපතිත්වය යටතේ ඒවා පෝ ප්‍රදේශයට යැවිය යුතු බවත්, කොන්සල්වරයා විසින් නව භට සේනාංක බඳවා ගත යුතු බවත්ය
නව යුද්ධ හමුදාවක් තැනීම, රෝමානුවන්ට සාපේක්ෂ ලෙසින් පහසු කාර්යයක් විය
යුද්ධ හමුදාවෙහි සේවය කිරීමට සුදුසුකම් ලත් බොහෝ පුරවැසියෝ සිටි අතර, රජය විසින් කල යුතුව තිබුණේ තවත් සොල්දාදුවන් අවශ්‍ය බවත් ඔවුන් සේවයේ යෙදීම අවශ්‍ය බවත් දැන්වීම පමණි
කිසියම් අවස්ථාවකදී සේවයෙහි යෙදීම අනිවාර්යයෙන්ම පැන නගින හෙයින්, බොහෝ රෝමානුවන්, ඔවුන්ගේ යෞවන කාලයෙහි කොටසක් වැය කලේ හමුදා ඛණ්ඩ වල සේවය කිරීමට පුහුණුව ලබා ගැනුමටය
අවසානයෙහිදී, සියළු නව හමුදා ඛණ්ඩයන් රැස් කර ගැනුමෙන් පසුව – තත්ත්වය විසින් ඔහුගෙන් බලාපොරොත්තුවූ ඉක්මන් බවට වඩා ඉතාමත් කම්මැලි ස්වභාවයෙන්– ඕස්ටියා වෙතින් ඔහු  නැව් නැංගේය
මාලිමා යන්ත්‍ර නොතිබූ මෙම කාලයෙහිදී, යාත්‍රිකයන්ගේ පුරුද්දක් වූයේ ඔවුන්ගේ නැව් වෙරළ අසබඩින් යාත්‍රා කොට රාත්‍රියෙහිදී ආහාර පාන සඳහා  නැවැත්වීමයි
ඒ අනුව, (ඉතාලියානු) අර්ධද්වීපයෙහි වෙරළ ඔස්සේ උතුරු දෙසට යාත්‍රා කොට අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය වෙතට බටහිර දෙසට හැරුණු නැව් පෙලට මසීලියා පුරයෙහි නතර කරන ලෙසට කොන්සල්වරයා නියෝග කලේය
ඔහු එහි පැමිණි පසු, ඔහුගේ විශ්මයට හේතුවක් වෙමින් මසීලියානුවන් පැවසුවේ ඔහු සිතූ පරිදී තවමත් කැටලෝනියාවෙහි සිටිනවා වෙනුවට, දින 4 ක පමණ ප්‍රයාණයකට ඔබ්බෙන්  නගරයට මෙහා රෝන් නදියෙන් එහා පැත්තේ හැනිබල්  සිටින බවයි.

රෝන් නදියෙන් එතෙර වීම 

හැනිබල්ගේ ප්‍රයාණයන් බොහෝමයක්ම පිළිබඳ වාද භේද පවතින අතර, විශේෂයෙන්ම කැපී පෙනෙන්නේ ඇල්ප්ස් මතින් ප්‍රයාණයට ඔහු භාවිතා කල මං පෙත පිළිබඳවය
කෙසේවෙතත්, නූතන ඉතිහාසඥයින් එකඟ වන්නේ රෝන් නදියෙහි බටහිර ඉවුරෙහි හැනිබල් විසින් ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාව කඳවුරු ලා සිටි ස්ථානය පිළිබඳව සහ නදියෙන් එතෙර වීමෙහි අදහස ඔහුගේ මනස තුල පහළ වී එය සියුම් ආකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කෙරුණු ආකාරය පිළිබඳවය
කැටලෝනියාවෙහි ඇයගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් කාර්තජේනියානුවන් හමුවේ අනාරක්ෂිතව පැවතීමට තරම් රෝමය උදාසීන වූ අතරතුර, රෝමානුවන්ගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයන්වූ මසීලියානුවන් උත්සුක වූයේ, රෝන් නදියට වම් පස (නැගෙනහිර) ඉවුරෙහි  ගෝත්‍රයන් කාර්තජේනියානුවන්ට එරෙහිව පෙළඹවීමයි
මසීලියා පුරයට අසබඩින් කාර්තජේනියානුවන් සිටින බවට ඔත්තුසේවා තොරතුරු ලද සැනින් කොන්සල්වරයා විසින් ඔහුගේ යෝජිත අයිබීරියානු ගවේෂණය අත්හල අතර ඒ වෙනුවට ඔහුගේ මනසෙහි පහල වූ ඊළඟ තර්කානුකූල පියවර වූ ඔහුගේ උපරිමයෙන් හැනිබල් රෝන් නදියෙන් එතෙර වීම වැලැක්වීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරවීය
මෙය සාක්ෂාත් කර ගනු වස් ඔහු විසින් අශ්වාරෝහක භටයින් 300 කින් සැදුම්ලත් පේළියක්  රෝන් නදියෙහි වම් (නැගෙනහිර) ඉවුර දිගේ ඉහළට යැවුයේ හැනිබල්ගේ යුද්ධ හමුදාව ගැවසෙන නියම ස්ථානය නිර්ණය කර ගන්නා ලෙස නියෝග සහිතවය
හැනිබල් විසින් ද එවැනිම රහස් ඔත්තු පුවත් ලද්දේ ඔවුන්ගේ කොන්සල් හමුදාවන්ගෙන් එකක් (22,000 පාබළ සහ 2,000 අශ්වාරෝහක) සමග රෝමානුවන් පැමිණි බවටයි
දකුණු පස (බටහිර) ඉවුරෙහි සිටි සෙල්ටියානුවන් සහ රෝමානුවන් අතර පෙර සිට පැවැති ද්වේෂයෙන් හැනිබල් වාසි ලබා ගත් අතර, මෙම බැරෑරුම් අවහිරයෙන් එගොඩ වීමට ඔවුන්ගේ උපකාරය ලබා දෙනු වස් එකඟ කරවා ගත්තේය
මුහුදෙහි ගමන් කල හැකි බෝට්ටු කිහිපයක් සහ එම ප්‍රදේශයෙහි ස්වදේශිකයන් විසින් භාවිතා කරන ලද ඔරු ගණනාවක එකතුවක් ඔහු ඔවුන්ගෙන් ලබාගත්තේය
මේවා මිලදී ගැනීමට අමතර වශයෙන්, තවත් බෝට්ටු ගණනාවක් තැනීම සඳහා උපකාර ඔවුන්ගෙන් ලබා ගැනුමට ඔහු සමත් විය
රෝන නදියෙන් එගොඩ වීමට මෙසේ සූදානම් වීමෙහි ක්‍රියාවලියට දින දෙකක් ගතවිය
කාර්තජේනියානු හමුදාවෙහි සම්ප්‍රාප්තිය බලාපොරොත්තුවෙන් රෝන් නදියෙහි වම් ඉවුරෙහි, කවාරෙස් නම් ගෝල් ජාතික ගෝත්‍රයක් රැඳී සිටියහ
නදියෙහි ඈත පැත්තෙහි බලකොටු සහිත කඳවුරක් මෙම ගෝත්‍රය සතුවූ අතර, හැනිබල්ගේ හමුදාව විසින් ගංගාව තරණය කරනු ඇතැයි යන බලාපොරොත්තුවෙන් ඔවුන් සිටියේ, ඔවුන් තරණය කරද්දීම ප්‍රහාර එල්ල කරන අටියෙනි
ඉන්දියාවෙහිදී මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ හිඩෑස්පස් ගංගාව තරණය කිරීම පිළිබඳව හැනිබල් නොදැන සිටියා නොවිය හැකි අතර, උපායමාර්ගික සහ යුද උපායශිලී කරුණු සැලකූ කල මෙහි පැවැති තත්ත්වය එවැනිම විය
හැනිබල් විසින් එම ආකෘතිය සැලකිල්ලට ගනිමින් තම සැලසුම සැකසූ අතර (වර්තමානයෙහි පවා හමුදාමය ආයතනයන්හී යුද්ධ ආධුනිකයන්හට මෙම සැලසුම හඳුන්වනු ලබන්නේ ගංගාවන් තරණය කිරීමෙහි කුකී කටර් ක්‍රමය ලෙසිනි) ඔහුගේ ලුතිනන්වරුන් අතුරින් එක් අයෙකුවූ බොමිල්කාර්ගේ පුත් හැනෝ හට අණකලේ,  උතුරු දෙසට හමුදාමය චාරිකාවක් සිදුකොට, ඔහුගේ අදහසෙහි ආකාරයට එයට සුදුසුම ස්ථානයෙහිදී රෝන් නදිය තරණය කොට, බලාත්කෘත ප්‍රයාණයන් තුලින් දකුණු දිශාවට ප්‍රයාණය කොට, හැනිබල් විසින් නදිය තරණය කරන විටදීම බාර්බේරියානු හමුදාවෙහි පැති ඛණ්ඩය වෙත ප්‍රහාර එල්ලකරන ලෙසටයි
ආශ්‍රිත

ඇල්ෆ්ස්හී ඉතිහාසය
දෙවන පියුනික් යුද්ධය
ක්‍රිපූ 218
තරණය
හැමිල්කර් බාර්කා හෝ බාර්කස් (ක්‍රිපූ 275 – 228 පමණ) යනු  කාර්තජේනියානු ජෙනරාල්වරයෙක් සහ රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙක්, බාර්සිඩ් පවුලේ නායකයා සහ, හැනිබල්,  හස්ඩ්රුබල්  සහ  මාගෝ ගේ පියා විය
සාධාරණ හස්ඩ්රුබල්ගේ මාමාණ්ඩියද වූයේ ඔහුය
හැමිල්කර් (පියුනික්-ෆනේෂියානු හම්ල්කර්, "මෙල්කාර්ට්ගේ සහෝදරයා") යන නම කාර්තජේනියානු පුරුෂයන්ට ලබා දුන් පොදු ව්‍යවහාරික නමක් විය
පියුනික් භාෂාවෙන්  බ්ර්ක් (හෝ බරක්) යන නමෙහි අර්ථය "අකුණු පහර" වූ අතර, බොහෝ සමකාලීන ග්‍රීක සෙන්පතියන් අතර පොදුවේ ව්‍යවහාරවූ කිරවුනූස් යන  ගුණනාමයට හෝ  විරුදනාමයට සහ, බයිබලීය ජෙනරාල් බරාක් යන්නන්ට සමතුල්‍ය විය
ක්‍රිපූ  247  සිට ක්‍රිපූ 241 දක්වා පළමු පියුනික් යුද්ධයෙහි අවසන් අදියරයන්හිදී, සිසිලියේ කාර්තජේනියානු භූමි හමුදා බලකායන් සඳහා අණ දෙන ලද්දේ හැමිල්කර් විසිනි
ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාව යථාස්ථ වශයෙන් තබාගත් ඔහු සිසිලියේ රෝමානුවරුන්ට එරෙහිව සඵලවත්  ගරිල්ලා යුද්ධයක් මෙහෙයවීය
කාර්තේජ් පරාජය වීමත් සමගම ක්‍රිපූ 241 දි එළැඹි සාම ගිවිසුම හා සමගින් හැමිල්කර් අප්‍රිකාව වෙත විශ්‍රාම ගන්වන ලදි
එනමුදු ක්‍රිපූ 240 දී කුළී හේවා යුද්ධය පැන නැගුනු විට, අණදෙන නිලධාරියා වශයෙන් හැමිල්කර් නැවත කැඳවන ලද අතර, අරගලය සඵලවත් ලෙසින් කෙළවර කිරීමෙහි ලා හේතුභූත විය
ක්‍රිපූ 237 දී ස්පාඤ්ඤය වෙත කාර්තජේනියානු ගවේෂණය සඳහා අණ දෙන ලද්දේ හැමිල්කර් විසින් වන අතර, ක්‍රිපූ 228 දී සටනෙහිදී මිය යන තෙක්  වසර අටක් පුරා ස්පාඤ්ඤයේ කාර්තේජ් බල ප්‍රදේශය පුළුල් කිරීමෙහි ඔහු  යෙදී සිටියේය
ඔහුගේ පුත් හැනිබල් විසින් දෙවන පියුනික් යුද්ධයේදී   ක්‍රියාවට නැංවූ  රෝමානු ජනරජය පරාජයේ දොරටුව වෙත ලඟා කර ලීමේ උපායමාර්ගය නිර්මාණය කිරීමෙහි ලා ඔහු වග කියන්නට ඇත
දිවියෙහි මුල් අවදිය 
පියුනික් යුද්ධයන්ට පෙර කාලසීමාවට අදාළව  බාර්කා පවුලෙහි සම්භවය හෝ ඉතිහාසය හෝ සම්බන්ධයෙන්  විස්තර දන්නේ ඉතා සුළු  වශයෙනි
ටෝනි බාත් උපුටා දක්වමින්, "මුලින්ම සයිරීනී වෙතින් පැමිණි බාර්කා පවුල, බලවත් පවුලක් වුවද එකල් කාර්තේජ්හී ප්‍රමුඛ පවුල් අතරින් එකක් නොවීය"
(සයිරීනී පැවතියේ නූතන ලිබියාවෙහිය)
අවාසනාවකට මෙන් ටෝනි බාත් විසින් ආශ්‍රිත දක්වන්නේ නැත
ලන්සල් සර්ජ් පවසන්නේ හැමිල්කර්ගේ පවුල, කාර්තේජයෙහි  ඉඩම් හිමි රදළ පෙළැන්තියෙහි කොටසක් වූ බවයි. ක්‍රිපූ 247 දී සිසිලියානු ආඥාපතිත්වය ඔහු වෙත පවරන කළ හැමිල්කර්, වයස 28 ක් වූ තරුණයෙක් විය
මේ වන විට, ඔහුට දියණියන් තිදෙනෙක් වූ අතර, ඔහුගේ පුතු හැනිබල් උපත ලද්දේ එම වසරෙහිදීය
සිසිලියේ තත්ත්වය 
ක්‍රිපූ 249 දී ඩෙප්‍රානම් සටනේදී ඔවුන් ලද ජයග්‍රහණයෙන් පසුව  මුහුදේ ආධිපතිත්වය ලැබුමට කාර්තජේනියානුවන් සමත් වුවද, හැමිල්කර් ආඥාපතිත්වයට පත් වන විට, ඔවුනට සිසිලියේ අයත් වූයේ නගර දෙකකි
ලිලිබායුම් සහ ඩ්‍රෙපානම්
කාර්තජේනියානු රාජ්‍යයට එකල නායකත්වය සැපයුවේ ඉඩම් හිමි රදළ පෙළැන්තිය මගින් වන අතර, සිසිලියේ කලහකාරී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරනවාට වඩා අප්‍රිකාවේ බලය පැතිරවීමට ඔවුන් රුචිකත්වයක් දැක්වූහ
ක්‍රිපූ 248 සිට අප්‍රිකාවේ මෙහෙයුම් භාරව සිටියේ  "මහා" හැනෝ වූ අතර  ක්‍රිපූ 241 වන විට ඔහු විසින් සැලකිය යුතු භූමි ප්‍රදේශයක් අත් පත් කර ගෙන තිබුණි
මෙම කාලය වන විට, දිගුකාලීන ගැටුමෙහි පීඩාව කාර්තේජය වෙත දැනෙමින් තිබුණි
සිසිලියෙහි නාවික බල ඇණියක් සහ සොල්දාදුවන් පවත්වාගෙන යෑමට අමතරව, ඔවුහූ අප්‍රිකාවෙහි ලිබියානුවන් සහ  නියුමීඩියානුවන් හා සටනෙහි යෙදුනහ
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, කුඩා යුද්ධ හමුදාවක් හැමිල්කර් වෙත ලබා දුන් අතර කාර්තාජ්නියානු නාවික බල ඇණිය ක්‍රමයෙන් ඉවත් කර ගැනීම නිසා, ක්‍රිපූ 242 වන විට, කාර්තේජය විසින් කිසිම  නැවක් සිසිලියේ නොයෙදූ තරම් විය
සිසිලියෙහිදී හැමිල්කර් වෙත පැවරුණු කාර්යභාරය 

රෝමය පරාජය කරනු ලැබ සිටි බවක් සිතීමට කාර්තජේනියානු නායකත්වය විසින් බොහෝ විට පෙළඹුනු බැවින් සිසිලියේ සුළු මිනිස්බලයක් පමණක් යෙදවීමට ඔවුහූ උක්සුක වූහ
කුඩා බලකායක් පමණක් සතුව සිටි හා නව හමුදා භටයන් බඳවාගැනුමට මුදල් නොමැතිව සිටි හැමිල්කර් විසින් ස්තම්භනයක් පවත්වා ගෙන යෑමේ මූලෝපායයක් අනුගමනය කළේ යුද්ධයක් දිනීමට තරම් සම්පත් ඔහු සතුව නොවූ හෙයින් සහ සාමකාමී ලෙසින් ගැටුමක් සමථයකට පත් කර ගැනීමෙහි බලාධිකාරියක් හෝ ඔහු සතුව නොවූ බැවිනි  බහු ජාතීක කුළී හේවා භටයන්ගෙන් සමන්විතවූ යුද්ධ හමුදාවකට ආඥාපතිත්වය සැපයූ හැමිල්කර් විසින් එම බලකාය සඳහා නායකත්වය සැපයීමට හැකිවීම තුලින්ම ක්ෂේත්‍ර ආඥාපතිවරයෙකු ලෙසින් ඔහුගේ හැකියාව මොනවට පැහැදිලි කරයි
ඇලෙක්සැන්ඩර් හෝ පියුරෝස් හෝ විසින් භාවිතා කළ පරිදී, ඒකාබද්ධ අවි ප්‍රයෝග ඔහු විසින් භාවිතා කරන ලද අතර,  ක්‍රිපූ 217 දී ඉතාලියේදී පැවති දෙවන පියුනික් යුද්ධයෙහිදී දෛවෝපගත ලෙසින් හැමිල්කර් බාර්කාගේ වැඩිමහල් පුතු හැනිබල්ට එරෙහිවම කුයින්ටුස් ෆබියුස් මක්සිමුස් විසින් යොදවන ලද ක්‍රමෝපායයම වැන්නක්ද ඔහු විසින් භාවිතා කෙරිණි
වෙනස වූයේ,  සතුරාගේ හමුදාවට වඩා සංඛ්‍යාත්මක වශයෙන් උත්තරීතර වූ මෙන්ම සැපයුම් ගැටළු නොතිබුණු හා හමුදාව මෙහෙයවීමේ ඉඩකඩ අසීරුතාවයක්ද නොතිබිණු යුද්ධ හමුදාවක් සඳහා  ෆබියුස් විසින් ආඥාපතිත්වය සපයන ලද අතර,  රෝමානුවන්ට වඩා බෙහෙවින් කුඩා වූ මෙන්ම එක තැන් සිරවී සිටි හමුදාවක් හැමිල්කර් මෙහෙයවමින් කාර්තේජය වෙතින් මුහුදෙන් එවුනු සැපයුම් මත යැපීමට සිදුවීම විය
පනෝමොස් ක්‍රිපූ 247– ක්‍රිපූ 244 
ක්‍රිපූ 247 ගිම්හානයෙහිදී හැමිල්කර් විසින් ආඥාපතිත්වය භාර ගත් පසු, කැරළි ගසමින් සිටි (කළට නොගෙවුණු ගෙවීම් නිසා නොහික්මුණු ස්වභාවයක සිටි) කුළී හමුදා භටයින්ට දඬුවම් පැමිණවූයේ, සමහරක් දෙනෙකු රාත්‍රියෙහි ඝාතනය කිරීමෙන්ද ඉතිරිය මුහුදේ ගිල්වා දැමීමෙන්ද, බොහෝ දෙනෙකු අප්‍රිකාවට පහ කර යැවීමෙනුත්ය
අඩු කර දැමුණු යුද්ධ හමුදාවක් සහ නාවික බල ඇණියක් සහිතව, හැමිල්කර් විසින් ඔහුගේ මෙහෙයුම් අරඹන ලදි
රෝමානුවන් විසින් ඔවුන්ගේ හමුදා බල ඇණි බෙදා වෙන් කරන ලද අතර,  ලූකියුස් කයිකීලියුස් මෙටැලූස් කොන්සල්වරයා ලිලිබායුම් සමීපයෙහි සිටි අතර, නුමේරෙයුස් ෆබියුස් බූතෙයෝ විසින් එය වන විට  ඩ්‍රෙපානම් වටලමින් තිබුණි
හැමිල්කර් විසින් බොහෝ දුරට   ඩ්‍රෙපානම්හිදී අතීරණාත්මක සටනක නියැලෙන්නට ඇති මුත්, මෙය ගැන සැකසිතීමට හේතූන් ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ මහියංගනය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ දඹාන ගම්මානයේ පුරාණ මාවරගල ආරණ්‍ය සේනාසනය  පිහිටා තිබේ
එය මහියංගන රජමහා විහාරයේ සිට කිලෝ මීටර් 15 ක් පමණ දුරින් පිහිටයි
ඉතිහාසය
මෙම ආරණ්‍ය සේනාසනයෙහි ඉතිහාසය වළගම්බා රජ සමය දක්වා දිවයන බව පැවසෙයි
ජනප්‍රවාදයන්ට අනූව මෙරට අවසන් රහතන් වහන්සේ සේ සැළකෙන මළියදේව රහතන් වහන්සේ හා තවත් භික්ෂූන් වහන්සේලා 60 නමක් මෙම ආරණ්‍ය සේනාසනයෙහි වැඩවිසූ බව විශ්වාස කෙරේ
කෙසේ නමුදු පසුකාලීනව මෙම පුදබිමේ පිහිටි ගල්ගුහා දඹාන වැදි ජනයා විසින් භාවිතා කල බව සඳහන්ය
ආරණ්‍ය සේනාසනය
ආරණ්‍ය සේනාසනයට අයත් භූමිපරිශ්‍රයෙහි බවනගල නම් සමතලා ගල් තලාවක් දැකගත හැකිවේ
පැරණි තොරතුරු වලට අනූව මළියදේව රහතන් වහන්සේ ඇතුළු භික්ෂූන් වහන්සේලා එහි භාවනා වැඩූ බව සඳහන් වේ
මීට අමතරව ගල් තලාව මත ඉදිකොට තිබූ පැරණි කුටියකට යොදාගත් ගල්කණු සිටු වූ පාදම් සලකුණු කිහිපයක් වර්ථමානයේද දැකගත හැකිවේ
රූගත කිරීම්
සම්මානනීය සිනමා පටයක් වූ සූරිය අරණ චිත්‍රපටයෙහි සමහර කොටස් මෙම ආරණ්‍ය සේනාසනය ආශ්‍රිතව රූගත කොට තිබේ
මූලාශ්‍ර

බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පුබිලියුස් කොර්නේලියුස් ස්කීපියෝ (මරණය ක්‍රිපූ 211 ) යනු රෝමානු ජනරජයේ ජෙනරාල්වරයෙක් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් විය
ටි‍බේරියස් සෙම්ප්‍රෝනියස් ලොන්ගුස් ( 260 ක්‍රිපූ – 210 ක්‍රිපූ පමණ) යනු, දෙවන පියුනික් යුද්ධය කාලයේදී රෝමානු කොන්සල්වරයෙක් වූ අතර  පුබිලියුස් කොර්නේලියුස් ස්කීපියෝගේ සමකාලීනයෙක් විය
බාර්සිඩ් පවුල යනු, කාර්තේජ් නම් පුරාතන නගරයේ සංගණ්‍ය පවුලක් විය
එහි සාමාජිකයන්ගෙන් බොහෝ අයෙක් රෝමානු ජනරජයේ දරුණු සතුරෝ වූහ
"බාර්සිඩ්" යනු ඉතිහාසඥයින් විසින් ප්‍රබන්ධ කෙරුණු නාමවිශේෂණමය ආකාරයක් විය (මේවාද හා සසඳන්න "රමසයිඩ්" සහ " අබෑසිඩ්")
සත්‍ය  අපරනාමය වූයේ බාර්කා හෝ බාර්කාවරු වූ අතර, එහි අර්ථය වූයේ අකුණු ගැසීම යන්නයි
කනානීය සහ  හෙබ්‍රෙව් භාෂා වල එන ברק  බරාක්, අරාබි භාෂාවේ එන برق, බර්ක් සහ, අනෙකුත් සෙමිටික භාෂාවන් තුල දකිනු ලබන මෙවන් වචනද බලන්න
පසුබිම
ක්‍රිපූ 3වන සියවසෙහිදී, බාර්සීඩ්වරු, කාර්තේජයෙහි පාලක  කතිපයාධිපත්‍යයෙහි ප්‍රමුඛත්වය ගත් පවුල් අතරින් එකක් විය
ඔවුන් සමහරවිට තේරුම් ගන්නට ඇත්තේ  මධ්‍යධරණී මුහුද වෙතට රෝමානු ජනරජයෙහි සම්ප්‍රසාරණය විසින් කාර්තේජයෙහි වෙළෙඳ බලයට තර්ජනයක් එල්ල වන බවයි. මේ අනුව, ඔවුන්  පළමුවන පියුනික් යුද්ධයෙහි (ක්‍රිපූ 264-241) සටන් කල අතර දෙවන පියුනික් යුද්ධය (ක්‍රිපූ 218-201) සඳහා සූදානම් වූහ
බාර්සිඩ්වරුන් විසින් අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයෙහි කාර්තජේනියානු නගර කිහිපයක් ඇරඹූ අතර එයින් සමහරක් වර්තමානයේ වුව පවතිති
නිදසුනක් වශයෙන් මාවොන් සහ ආර්ට් හඩස්ට් (එහි නමෙහි ලතින් පරිවර්තනය යටතේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ විය
"කැර්තාගෝ නෝවා
- නව කාර්තේජය) සටහන් කර ගත යුතු අතර මෙය දැනට වර්තමාන ස්පාඤ්ඤයේ  කර්තහේනා යන නම දරයි
බාර්සිලෝනා සඳහා ශබ්ද නිරුක්තියක් ලෙසින්ද මෙම නම භාවිතා වෙයි
පවුල් සාමාජිකයෝ 
මෙම පවුලේ සංගණ්‍ය සාමාජිකයෝ පහත දැක්වෙති
කුලදෙටු හැමිල්කර් බාර්කා (ක්‍රිපූ 275-228), පළමුවන පියුනික් යුද්ධයෙහිදී  (ක්‍රිපූ 264-241) සහ ඉක්බිතිව මර්සනරි යුද්ධයෙහිදී  (ක්‍රිපූ 240-238) කාර්තජේනියානු ජෙනරාල්වරයෙක් ලෙසින් සේවය කළේය
ආශ්‍රිත 

 
පියුනික් යුද්ධ
හැනිබල් (247 – 183 සහ 181 අතර), සම්පූර්ණ වශයෙන් හැනිබල් බාර්කා යනු,  පියුනික් කාර්තජේනියානු හමුදා සෙන්පතියෙක් වූ අතර, ඉතිහාසයේ ප්‍රමුඛතම හමුදා සෙන්පතීන් අතුරෙන් එක් අයෙක් ලෙසින් සාමාන්‍ය ලෙසින් සැලකෙයි
ඔහුගේ පියාණන්වූ  හැමිල්කර් බාර්කා පළමුවන පියුනික් යුද්ධය අතරතුරදී ප්‍රමුඛතම කාර්තජේනියානු ආඥාපතියෙකු විය
ඔහුගේ බාල සොහොයුරන් වූයේ  මාගෝ සහ  හස්ඩ්රුබල් වූ අතර, ඔහු   සාධාරණ හස්ඩ්රුබල්ගේ මස්සිනා විය
සටහන්

ආශ්‍රිත

උපලක්ෂණය

තවදුරටත් කියවීම 

 ක්‍රිපූ 183
 ක්‍රිපූ 247
සිය දිවි නසා ගත් පුරාතන ජනයා
කාර්තජේනියානු ජෙනරල්වරු
යුද්ධ ගමනය
සිය දිවි නසා ගත් හමුදාමය පුද්ගලයෝ
සිය දිවි නසා ගත් දේශපාලනඥයෝ
දෙවන පියුනික් යුද්ධයෙහි ආඥාපතියෝ
ක්‍රිපූ 3වන-සියවසෙහි ජනයා
ක්‍රිපූ 2වන-සියවසෙහි ජනයා
 
ක්‍රිපූ 240 ගණන් වල උපත්
ක්‍රිපූ 180 ගණන් වල මරණ
ක්‍රිපූ 247 උපත්
හස්ඩ්රුබල් බාර්කා (ක්‍රිපූ 245–207 ) යනු  හැමිල්කර් බාර්කාගේ දෙවන පුත්‍රයා සහ  දෙවන පියුනික් යුද්ධයේදී කාර්තජේනියානු ජෙනරල්වරයෙක් විය
ඔහු,  සුප්‍රසිද්ධ හැනිබල්ගේ සහෝදරයා විය
ක්‍රිපූ 245
ක්‍රිපූ 207
කාර්තජේනියානු ජෙනරල්වරු
දෙවන පියුනික් යුද්ධයේ ආඥාපතිවරු
ක්‍රියාන්විතයෙහිදී මිය ගිය හමුදාමය පුද්ගලයෝ
ක්‍රිපූ 3වන-සියවසෙහි පුද්ගලයෝ
බාර්සිඩ්වරු
ක්‍රිපූ 240 ගණන් වල උපත්
ක්‍රිපූ 200 ගණන් වල මරණ