Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
” - ලෙනාඩ් බ්ලූම්ෆීල්ඩ්
“භාෂාමය පද්ධතියක් නම් අර්ථමය වෙනස්කම් මාලාවක් සමග බැදුණු ශබ්දමය වෙනස්කම් මාලාවකි” - සොසුයයෝ
“භාෂාවක් නම් මිනිසුන් සාමාජීය සමූහයක සාමාජිකයන් ද සංස්කෘතියක කොටස් කරුවන් ද වශයෙන් අන්යෝමන්යය ක්රිකයාකාරිතා හා සන්නිවේදනය සදහා යොදා ගන්නා සම්මුතික වූ වාග් සංකේත පද්ධතියකි” - බර්නාඩ් බ්ලොක්
ඉහත නිර්වචන සෑම අංශයක් කෙරෙහි ම සලකමින් විචාරයට ලක් කළ හොත් පරිපූර්ණ කුමක්දැයි යන්න හදුනාගත හැකි වෙයි
කෙසේ වුව ද ඕනෑම භාෂාවක දක්නට ලැබෙන ආකෘතිකමය වූ පොදු ලක්ෂණ කීපයක් මෙසේ දැක්විය හැක
භාෂාවක් යන්න වාගාලාප හා වචන වලින් නිර්මාණය වී ඇති බව.
වාගාලාප, වචන නිර්මාණය වී ඇත්තේ කතා ශබ්ද අනුසාරයෙන් බව.
වචන හා කතා ශබ්ද, සංකේත(සංඥා) සමූහයක් බව.
සංකේතය හා -------- අතර සම්බන්ධතාව සමාජ සම්මුතියක් වන අතර ඒවා සහජ සම්බන්ධයක් නොදක්වන බව.
ඒ ඒ බසට සුවිශේෂී වූ රටා හා රීති අනුව පද්ධතියක් ලෙස පිහිටන බව.
ඕනෑම සාමාජයීය අවස්ථාවකට සරිලන ආකාරයෙන් නවතාවයන් සහිත වී ඇති බව.
භාෂාවේ ඉතිහාසය
භාෂාවේ ආරම්භය සම්බන්ධව විවිධ මත පවතී
දෙවියන් වහන්සේ විසින් මෙය ආරම්භ කළ බවට ප්ර්කාශ කල ද භාෂාවේ ඉතිහාසය මිනිස් ශිෂ්ටාචාරය හා බැදුණු බව පිළිගත යුතු කරුණකි
ශිෂ්ටාචාරය මගින් විවිධාකාරයට පරිවර්තනය වූ මිනිසා උපකරණ නිර්මාණය කිරීමත් ඒවා පරිහරණය කිරීමත් ඉදිරි පරපුරට ඒවායේ නිර්මාණය හා පරිහරණය පිළිබදව කියා දීමත් සිදු කළ අතර ඒ සදහා භාෂාව භාවිතටය ද පෙළඹිණි
මේ ආකාරයට බලන කළ මීට අවුරුදු ලක්ෂයකට පමණ පෙර භාෂාව ඉපදී ඇති බව ඇතමෙක් ප්රමකාශ කරති
එසේම මෙම සංකල්පයට අනුව අවුරුදු පන්ලක්ෂයකට පමණ පෙර භාෂාව පැහැදිලි ලෙස දැක්වීම දුෂ්කර වන අතර වර්තමානය වන විට ලෝකයේ භාෂාවන් තුන් දහසක් පමණ භාවිතයේ ඇතැයි සැලකේ. (වැඩිම පිරිසක් චීන භාෂාව කතා කරයි)
භාෂාවේ කාර්යභාරය
භාෂාව හදුනා ගැනීමේ දී නැතහොත් නිර්වචනය කිරීමේ දී එහි කාර්යභාරය හකුලා දැක්වීමක් සිදුකොට ඇති බව නිර්වචනයන් විමසා බැලීමේදී පෙනී යන කරුණකි
බොහෝ විට පොදුවේ නැතහොත් සමාජමය කාර්යන් ඉටු කිරීම සදහා භාෂාව උපයෝගි වනබව පෙනී ගිය ද මෙහි කාර්භාරයන් කොටස් 02 කට බෙදා දැක්විය හැකිය
1.	සාමාජයීය කාර්ය
2.	ආත්මීය කාර්ය
1.	සාමාජයීය කාර්ය
	මෙහිදී අදහස් කෙරෙන්නේ පොදුවේ සමාජය උදෙසා භාෂාවෙන් ඉෂ්ට කරනු ලබන විවිධාකාර කාර්යභාරය යි
ඒවා ද අධ්යඉනයේ පහසුව සදහා ප්රයධාන කොටස් 02 කට වෙන් කෙරේ
1.1.1.1.	සන්නිවේදන මූලික කාර්ය
1.1.1.2.	අන්යෝවන්යා ක්‍රියාකාරිතා පැවැත්වීම
1.1.	සන්නිවේදන මූලික කාර්ය
1.1.1.	සාමාන්‍ය  සන්නිවේදනය
1.1.2.	ජන සන්නිවේදනය
1.1.3.	අධ්‍යාපනය
a)	විධිමත් අධ්‍යාපනය
b)	අවිධිමත් අධ්‍යාපනය
1.1.4.	භාව ප්‍රකාශනය
(හැගීම් හා අභිලාශයන්)
a)	කලාත්මක හා සෞන්දර්යාත්මක
b)	අන්තර් භාව මෝචනාත්මක (දුක, සතුට, වේදනාව ප්ර්කාශ කිරීම, මෝචනය කිරීම)
1.1.5.	අන්‍යෝන්‍ය ක්‍රියාකාරී පැවැත්ම
අන්‍යයන් මෙහෙයෙවීම සංවිධානය හා පාලනය
එක් ව  ක්‍රියාකිරීම
හොදහිත පැවැත්වීම
(සෞන්දර්යාත්මක)
D
විනෝදය
a)	සාමාජීය විනෝදය
b)	සවයං විනෝදය
1.1.6.	ආගමික හා අභිචාරික කාර්යය
1.1.7.	අනුෂ්ඨානීය කාර්යය
(සෙත්පැතීම හා අශිර්වාද)
1.1.8.	මානව සංස්කෘතික ප්රිවාහය
2.	ආත්මීය කාර්යය
2.1.	චින්තනය හා අන්තර් භාෂණය
2.2.	ස්වයං භාෂණය
2.3.	සවයං විනෝදය
(පාලුව මකා ගැනීම)
සාමාජීය කාර්යය
සමාජය සමග ගනුදෙනු කිරීමේ දී හා විවිධ ක්රිායාකාරකම් වලදී භාෂාවෙන් සිදුකෙරෙන කාර්යයභාරය මෙහිදී සැලකිල්ලට ගැනේ
සන්නිවේදන මූලික කාර්යයේදී සන්නිවේදන යන පදය අර්ථ දැක්වීම ඉතා වැදගත් ය
මේ සදහා සන්නිවේදයෙකු හා සන්නිවේදිතයෙකු (ග්රාදහකයා) යන දෙපාර්ශවය සංකේත උපයෝගි කර ගනිමින් අර්ථ සම්ප්රේපෂණය කිරීම ඇතැම් සමාජ විද්‍යාඥයින් මෙමගින් නිරූපණය කරනු ලබයි
ශබ්ද කෝෂයට අනුව “හවුල් කරගන්නවා” යන අර්ථය සන්නිවේදනය ලෙස දක්වා ඇත
1.1.1	සාමාන්ය  සන්නිවේදනය
එදිනෙදා ජීවිතයේදී අදහස් හා දැනුම හුවමාරු කර ගැනීම මෙහිදී අපේක්ෂා කෙරේ
කීවේ කවරෙක් ද
කාටද
කුමට ද
කෙසේද
කොතනද
කොයිවේලේද
කුමන අවස්ථාවක ද
කුමන හේතුවක් නිසාද
යන කරුණු මත සන්නිවේදනය කරනු ලබන කාර්යය සාර්ථක හෝ අසාර්ථක වේ
එබැවින් යම් සන්නිවේදනයක් සිදු කිරීමේදී ඉහත කරුණු සියල්ල පිළිබදව අවධානය යොමු කරමින් භාෂාව සාර්ථකව හැසිරවීමක් සිදු කිරීම ඉතා වැදගත් වැදගත් ය
ජනසන්නිවේදනය සාමාන්ය
සන්නිවේදනයට වඩා සංවිධානාත්මක වූ දෙයකි
මේ සදහා සාම්ප්රනදායික ක්රධම මෙන් ම විද්යු
ත් හා මුද්රිවත මාධ්යෝ යොදා ගැනේ
(රූපවාහිනය, ගුවන් විදුලිය, පුවත්පත්, සගරා, අත්පත්‍රිකා)
1.1.3.	අධ්යා පනය
මානව සමාජයේ සංවර්ධනය සදහා අධ්යානපනය අත්යාිවශ්ය  ය
අධ්යාහපනය මුලුමනින්ම පාහේ රැදී ඇත්තේ භාෂාව මතය
විධිමත් අධ්යාුපනය ලෙස නිශ්චිත ආයතනයක දී නිර්දේශිත විෂය මාලාවක් සුදුසුකම් ලත් පුද්ගලයින් විසින් සංවිධානාත්මකව ලබා දීම අපේක්ෂා කෙරේ
උදා-
පාසල
විශ්ව විද්යා ලය
කාර්මික විද්‍යාලය
ගුරු විද්‍යාලය
මෙලෙස සංවිධානය නොවූ අවස්ථා අවිධිමත් අධ්‍යාපනය ලෙස හැදින්වේ
උදා-
පවුල
සමවයස් කණ්ඩායම්
ආගමික ස්ථාන
ජනමාධ්ය්
1.1.4.	භාව ප්‍රකාශනය
මිනිස් සිත තුළ උපදින විවිධ භාවයන් සිර කිරීමට යාමේදී පෞර්ෂ අනුක්‍රමිකතා පැන නැගීමට බලපෑම් සිදු කෙරේ
එබැවින් මෙකී භාවයන් ක්රකමන හෝ ආකාරයකට පිට කිරීම ඉතාම වැදගත් ය
උගත් සමාජයේ මේ සදහා භාෂාව වැදගත් ලෙස භාවිතයට ගනී
(ගීත, කවි, නවකතා, කෙටිකතා, නාට්යි)
1.1.5.	අන්තර්භාව මෝචනය
කලාත්මකව ප්ර
කාශ කළ නොහැකි භාවයන් ප්රෙතකෝපකාරී ලෙස පිට කිරීම සදහා ඇතැම් අවස්ථා වලදී භාෂාව යොදා ගැනීම මෙහිදී අදහස් කෙරේ
උදා- වැළපීම, අසභ්යා වචන, ශාප කිරීම
1.2.	අන්‍යෝන්‍ය ක්‍රියාකාරිතා පාලනය
තමාගේ පාර්ශවය සදහා තනි තනිව හෝ සාමූහික වශයෙන් අන්යවයන් මෙහෙයවීම සංවිධානය හා පාලනය පහසු කර ගැනීම සදහා භාෂාව ඉතා වැදගත් කාර්යය භාරයක් සිදු කරයි
මෙහිදී යම් කාර්යයක් සාර්ථක හෝ අසාර්ථක වීමට යොදා ගන්නා භාෂාවේ තත්ත්වය බලපායි
1.2.2.	එක්ව ක්‍රියා කිරීම
සමූහයක් එක් වී බලය යොදවමින් සිදු කෙරෙන කටයුතු වලදී භාෂාව එකවර ශබ්ද නගා භාවිත කිරීමෙන් එම කටයුතු වලට පහසුවක් සිදුවේ
මෙවන් වෘත්තීන්හිදී මෙය විශේෂයෙන් දක්නට ලැබේ
උදා-
මාදැල් ඇදීම
ජම්බාර ගැසීම
කඹ ඇදීම
1.2.3.	හොදහිත පැවැත්වීම
(සෞහාර්ද්ය ය)
සිහල භාෂාවේ සුවිශේසී ලෙස අර්ථයක් සහිතව හෝ රහිතව භාෂාත්මක යෙදුම් මෙම කාර්ය සදහා බොහෝ සෙයින් යොදා ගනී
උදා- කෙහෙද යන්නේ, නානවද
1.2.4.	විනෝදය
විනෝදය සදහා භාෂාත්මක භාවිතයන් බොහෝ සෙයින් උපකාරී වේ
මිනිස් සත්ත්වයා තෘප්ලිමත් වීම කෙරෙහි විශාල ලැදියාවක් දක්වායි
භාෂාත්මක නිර්මාණ වලින් තෘප්තිමත් නොවූ විට වෙනත් ආකාර වලින් අසම්මත ලෙස සමාජ විරෝධී ක්රිපයාවන්ට යොමුවීම දක්නට ලැබේ
මේ සදහා භාෂාත්මක නිර්මාණ වන කවි, ගී, නාට්යබ, නවකතා ආදී නිර්මාණ පරිශීලනය මෙන් ම විහිලු තහලු, සිනා කතා, හිටිවන කවි, කතන්දර කීම ආදිය විකල්ප ලෙස භාවිත කළ හැක
1.2.5.	ආගමික හා ආභිචාරික කාර්ය
සෑම ආගමක් ම චාරිත්රිවාරිත්රච ඉටුකිරීම සදහාත් වත් පිළිවෙත් පවත්වාගැනීම සදහාත් භාෂාව යොදා ගනී
උදා- බණ, පිරිත්, යාතිකා, ගීතිකා
අභිචාර විධි වලදී මීට වඩා වෙනස් ආකාරයකට ඒ ඒ කාර්යයන් සදහා ආවේණික වූ භාෂාවන් යොදා ගනී
අර්ථ වටහා ගැනීමකින් තොරව යන්ත්ර මන්ත්රො ජප කිරීම් ආදී කටයුතු වලදී යොදා ගන්නා ගාථා, ශ්ලෝක මේ යටතට ගැනේ
1.2.6.	අනුෂ්ඨානීය කාර්යය
ජීවිතයේ බොහෝ අවස්ථාවලදී සෙත් පැතීම හා ආශිර්වාදයන් ඕනෑම ජන කොටසක දක්නට ලැබේ
නව පදවියක වැඩ බාර ගැනීම, දිවුරුම් දීම, අලුතින් යම් යම් කටයුතු ආරම්භ කිරීම ආදී අවස්ථාවල යොදා ගන්නා පාර්ථනා හා සෙත් පැතීම් භාෂාව මුල්කොට සිදු කෙරේ
1.2.7.	මානව සංස්කෘතික ප්රදවාහය
මිනිස් සංස්කෘතියට අදාල ද්රනව්යිමය දේවල් මෙන් ම විශේෂයෙන් ඇගයීම හා ප්රිතිමාන ඇතුලු හර පද්ධතීන් ඊලග පරම්පරාවට පවරා දීමේ දී භාෂාවෙන් සිදුවන කාර්යරභාරය අති විශාලය
උදා- ඇදුම් පැළදුම්, ආභරණ, සිරිත්විරිත්, චාරිත්රෝ
මෙහිදී ජාතක කතාද වැදගත් වෙයි
ශැතිගෝචර ශෛල්‍ය යනු ඒවා කියවන බසයි
2.	ආත්මීය කාර්යයන්
භාෂාව 
ආත්මීය කාර්යයන් ලෙස හදුන්වන්නේ භාෂාව උපයෝගී කර ගනිමින් පුද්ගල ජීවිතයට ලබා ගන්නා කාර්යනභාරය වේ
2.1.	චින්තනය හා අන්තර්භාෂණය
පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතය ම ගොඩනගනු ලබන්නේ ඔහුගේ සිතිවිලි මතිනි
සිතුවිලි ශක්තිමත් වීමට නම් චින්තනය යහපත් විය යුතුය
ඒ අනුව යහපත් ව සිතීම සදහා භාෂාව මගින් සිදු කරනුයේ දැවැන්ත කාර්යභාරයකි
සිතිවිලි යහපත් වූ  පමණින් ම ඒවා වැදගත් නොවේ
එම සිතිවිලි ක්රිඒයාත්මක කිරීම සදහා තවත් කෙනෙකුට භාෂාව යොදා ගනිමින් සම්ප්රෙ ෂණය කළ යුතුය
මෙය අන්තර්භාෂණය යි
ස්වයං භාෂණය යනු තමා සම්බන්ධව තමාගේ නිර්දේශය යි
තමා පිළිබද ව වටිනාකමක් නොදෙන පුද්ගලයා සමාජයට හිතකර නොවේ
තමාගේ වැදගත්කම සලකන්නා අයහපත් දේට යොමු නොවේ
එබැවින් තමා සම්බන්ධව ධනාත්මකව සිතීමට යෝජනාවන් කිරීමට භාෂාව මගින් වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කෙරේ
භාෂාව
යුනිස්ක්‍රයිබ්  (Uniscribe) යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් හි යුනිකෝඩ්-අක්ශර ඈඳීමේ මෙවලම් කට්ටලයකි
මේවා ගොඩනඟා ඇත්තේ USP10.DLL නම් Dynamic-Link Libraryය තුලය
Windows 2000 සහ Internet Explorer 5.0 සමඟ මෙම  USP10.dll මුලින්ම මහජනතාව අතට පත්විය
මීට අමතරව, Windows CE platform ද එහි 5.0 වන වෙළුමේ සිට යුනිස්ක්‍රයිබ් සමග ක්‍රියාකාරී විය
USP10.dll
USP යනු කෙටි වචනයකි for Unicode Scripts Processor
මෙහි නවතම සංස්කරණය වන්නේ 1.613.5291.0 ය
මෙහි මූලික පරමාර්ථ නම්
ආදාන අක්ශර පෙළ (ආදාන පිළිවෙල) අනුව ගෙන ප්‍රතිදාන පිළිවෙල සැකසීම
අදාල ස්ථාන වලට සංයුක්ත අක්ශර ආදේශ කරීම, (උදා
ක් + ර = ක්‍ර
ග් + ය = ග්‍ය
ක් + ෂ = ක්‍ෂ) [මෙහිදී එකතුකරීමට ZWJ හෝ NZWJ යොදාගනී]
 දෘශ්‍ය අක්ශර දිශාව සැකසීම (උදා
දකුණේ සිට වමට-හීබෘ, ඉහල සිට පහලට-ජපන්)

usp10.dll වල බහුලව භාවිතා වන වෙළුම් කිහිපයක් (හා එ්වා බෙදා හැර ඇති ආකාර සමඟ) පහත දැක්වේ
Although Uniscribe has been available since Windows 2000, new versions of Uniscribe provided more functions to the system, namely, support to other writing systems
An earlier update of it supports the display of Arabic and Hebrew, then Thai and Vietnamese
Since Windows XP, more South Asian and Assyrian alphabets are supported
If a user needs to use the newer usp10.dll for only certain applications, they are permitted to copy the newer version into the executable directories of those applications
However, newer versions of usp10.dll are not allowed to be re-distributed according to Microsoft's licensing agreement
Therefore, they are always encouraged to join the Microsoft VOLT discussion forum in order to get the latest version of usp10.dll
This is considered to be troublesome by most novice computer users, who need to type text in certain unsupported writing systems but are stuck with older versions of usp10.dll
තවද බලන්න 
 International Components for Unicode

References
 Uniscribe
 Microsoft Typography
 Uniscribe at MSDN
 Summer Institute of Linguistics
Uniscribe versions

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 How to update usp10.dll at Windows 2000
 FAQ about usp10.dll 

  
Digital typography
In computing, පැන්ගෝ හෙවත් පැංගෝ (Pango) is an විවෘත මූලාශ්‍ර library for rendering internationalized texts integrated into GTK+ 2. The name pango is from (ග්‍රීක බසින්්්  "පැන්/Pan" (Παν
all) + ජපන් බසින්්්   "ගෝ/Go" (語
භාෂාව)
තවද බලන්න 

යුනිස්ක්‍රයිබ් (Windows multilingual text rendering engine)
WorldScript (Old Macintosh multilingual text rendering engine)
Apple Type Services for Unicode Imaging (New Macintosh multilingual text rendering engine)
Graphite (multiplatform open source renderer from SIL)

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 http
org/ - පැන්ගෝ/පැංගෝ වෙබ් අඩවිය 
 http
//www-128.ibm
com/developerworks/linux/library/l-u-pango1/ Pango introduction

C libraries
GNOME
  
Digital typography

GTK
ලිනක්ස් (Linux) (ගනූ ලිනක්ස් ලෙසද හැඳින්වේ) යනු යුනික්ස් හා සමාන පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියකි
ලින්ක්ස් විවෘත කේත (open source) මෘදුකාංගයක සංවර්ධනයට ප්‍රකට නිදසුනක් වන අතර, වානිජමය මෙහෙයුම් පද්ධති වන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් හා මැක් ඕඑස් එක්ස් මෙන් නොව මෙහෙයුම් පද්ධතියේ  සියලු කේතයන් ලෝකයේ ඕනෑම කෙනෙකු හට නොමිලයේ භාවිතයට ලබා ගැනීමට, බෙදා හැරීමට, හා වෙනස් කිරීමට ඉඩ සලසයි
ආරම්හක යුගයේදී ලිනක්ස් සංවර්ධනය හා පාවිච්චි කිරීම සිදුවූයේ ලිනක්ස් ලෝලීන් සීමිත පිරිසක් අතර පමණි
එනමුත් පසු කාලීන ව IBM, Sun Microsystems, Hewlett-Packard,  Novell වැනි සමාගම් ලිනක්ස් සර්වර් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ලෙස දියුණු කෙරිණී
වර්තමාන වන විට ලිනක්ස් වැඩතල මෙහෙයුම් පද්ධතියක් (desktop OS) ලෙස ප්‍රචලිතව ඇත
මෙය ජංගම දුරකතන වල සිට සුපිරි පරිගනක දක්වා විහිදී ඇත
මෙහි ඇති විශ්වාසීදායකත්වය, ආරක්ෂාව, අඩු වියදම (ඇත්තටම වියදමක් ඇත්තේම නැත) හා නිදහස මෙහි සාර්ථකත්වයට හේතුවී ඇත
ඉතිහාසය
වසර 1964 පමණ කාලයේදී ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මැචුසෙට් තාක්ෂණ ආයතනය MIT, General Electric ආයතනය සහ [Bell Labs] ආයතනයද එක්ව Multics නමින් පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භකෙරිණි
එහෙත් වසර 1969 වනතෙක්ම ව්‍යාපෘතිය සම්පූර්ණ කරගත නොහැකිවූ හෙයින්  [Bell Labs] ආයතනය එම ව්‍යාපෘතියට දැක්වූ දායකත්වය අවසන් කළේය
එහෙත් [Bell Labs] ආයතනයේ ඩෙනිස් රිචී සහ කෙන් තොම්සන් යන පරිගණක විද්‍යාඥයින් දෙදෙනාට මෙවැනි මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් ඇතිවී තිබුණි
එහෙයින් ඔවුන් සතු PDP-7 නමැති කුඩා පරිගණකය මත ක්‍රියාත්මක විය හැකි මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කර එය යුනික්ස් Unics ලෙස හඳුන්වන ලදී
පසුකාලීනව එහි නාමය [Unix] ලෙස වෙනස් වූ අතර ඩෙනිස් රිචී  පරිගණක විද්‍යාඥයා විසින් B පරිගණක ක්‍රමලේඛ භාෂාව මඟින් වැඩිදියුණු කරන ලද [C] පරිගණක ක්‍රමලේඛ භාෂාව ආධාරයෙන් එය වසර 1973 පමණ නැවත ක්‍රමලේඛගතකරන ලදී
වසර 1983 වන විට [Unix] මෙහෙයුම් පද්ධතිය මත පදනම් වූ වානිජමය පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති ඉතා ප්‍රචලිතව පැවතිණ
එහෙත් ඒවායේ ක්‍රමලේඛණය නිදහස් නොකිරීමට ඒවායේ නිර්මාණකරුවන් වගබලාගත්හ
එවකට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මැචුසෙට් තාක්ෂණ ආයතන‍යේ MIT කාර්යේ නියුතුව සිටි රිචඩ් ස්ටෝල්මන් Richard Stallman නමැති පරිගණක විද්‍යාඥයා මෙම ක්‍රමලේඛණ නිදහස් නොකිරීම පිළිබඳ මහත් කණස්සල්ලට පත්ව සිටියේය
එබැවින් වසර 1983 දී මැචුසෙට් තාක්ෂණ ආයතන‍ය හැරදමා යන ඔහු නිදහස් මෘදුකාංග පදනම ආරම්භ කරමින් [Unix] වැනි නිදහස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමේ අරමුණින් GNU Project ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කලේය
ඉන් පසු ලොවපුරා සිටින පරිගණක ක්‍රමලේඛණ ශිල්පීන්ගේද දායකත්වයෙන් වසර 1990 පමණ වනවිට මෙම ව්‍යාපෘතිය සම්පූර්ණයන්ම පාහේ අවසන් වී තිබුණි
එහෙත් මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියට අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් වන කර්නලය රිචඩ් ස්ටෝල්මන්ට අවශ්‍ය පරිදි නිමවී නොතිබුණි
ඒ සඳහා ඔහුට ලීනස් ට්‍රොවල්ඩ්ස් ගේ ආගමනය තෙක් නැවතීමට සිදුවිය
වසර 1991 දී පින්ලන්තයේ හෙල්සින්කි විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුලත් වන ලීනස් ට්‍රොවල්ඩ්ස් නම් 21 හැවිරිදි විශ්වවිද්‍යාල සිසුවා පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති පිළිබඳ උනන්දුවක් දැක්වූවෙකි
ඔහු විශ්වවිද්‍යාලය්දී අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා භාවිත කලේ ඔහුගේ ගුරුවරයා වු ඇමෙරිකානු ජාතික මහාචාර්ය ඇන්ඩෘ ටැනන්බෝම් විසින්  ක්‍රමලේඛ ගතකරන ලද [Unix] වැනි  MINIX නමැති මෙහෙයුම් පද්ධතියයි
ඔහු මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ඇති ක්‍රමලේඛ භාවිතා කරමින් සහ වැඩිදියුණු කරමින් ලිනක්ස් කර්නලය නිර්මාණය කරන ලදි
පසුව ඔහු විසින් අන්තර්ජාලයට මුදාහරින ලද එම ක්‍රමලේඛණය ලොවපුරා සිටින පරිගණක ක්‍රමලේඛණ ශිල්පීන්ගේද දායකත්වයෙන් වැඩිදියුණු කිරීමෙන් අනතුරුව රිචඩ් ස්ටෝල්මන්ගේ  GNU Project ව්‍යාපෘතිය මඟින් නිපැයුණු වැඩසටහන් සමඟ ඒකාබද්ධ කරමින් Linux මෙහෙයුම් පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක විය
තාක්ෂණික සහාය 
ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතීන් සඳහා තාක්ෂණික සහාය ලබාදීම සඳහා ගෙවීමක් කර ආයතනයක් මගින් හෝ මිලියන සංඛ්‍යාතයක් වන ලිනක්ස් පරිශීලකයන් ගෙන් online forums, newsgroups සහ mailing lists මගින් නොමිලේ සහය ලබා ගත හැක
ව්‍යාපාරික රාමුවේ දී තාක්ෂණික සේවාවන් සඳහා යම් මුදලක් අය කරනු ලැබේ
මේ නිසා විශේෂයෙන් ව්‍යාපාරික භාවිතය සඳහා වෙනමම පැකේජ ලබාදීමට සමහර ලිනක්ස් ආශ්‍රිත සේවා ලබාදෙන ආයතන ක්‍රියා කරයි
මේ සමඟ ම එම විශේෂ ලිනක්ස් පැකේජයට අනන්‍ය වූ පරිපාලන මෘදුකාංග ලබාදීමෙන් ලිනක්ස් භාවිතය පහසුකර දී ඇත
GNU/Linux හි වර්ථමාන යෙදවීම් 

GNU/Linux නොහොත් ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්‍ධතිය වර්තමාන ලෝකයේ නැතුවම බැරි මෙහෙයුම් පද්‍ධතියක් බවට පත්වී ඇත
මෙයට බොහෝ සෙයින් හේතුකාරණය වී ඇත්තේ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් (Android) නම් ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය ජංගම දුරකථන හා ඒ ආශ්‍රිත චංචල මෙවලම් භාවිතයේ සිදුවූ අති ප්‍රබල වර්ධනයයි
නමුත් මේ පිළිබඳව ලිනක්ස් කර්නලයේ නිර්මාතෘ වන “ලීනස් ත්‍රෝවල්ඩ්“ කනගාටු වන බව දැනගන්නට ලැබේ
ඒ මක්නිසාදයත් ඔහු ගේ සිහිනය වූයේ “ලිනක්ස්“ මෙහෙයුම් පද්ධතිය එදිනෙදා කාර්යයන් සඳහා වන ලැප්ටොප් හා ඩෙස්ක්ටොප් පරිගණක වල භාවිතා වෙනු දැකීමයි
මෙහෙයුම් පද්ධති
නිදහස් මෘදුකාංග යනු තහනමකින් තොරව භාවිත කල හැකි අධ්‍යනය කල හැකි සහ නවීකරණය කල හැකි මෘදුකාංග වන ඒවා තහනමකින් තොරව නවීකරණය කර හෝ නොකර පිටපත් කල සේම නැවත බෙදා හැරීමටද හැක
සමහර මෘදුකාංග පිටපත් ලබන්නන්ටද මෙම වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය වන සේ ඉතා අවම තහංචි පනවා ඇත
මෙම මෘදුකාංග නොමිලේ බෙදාහැරිය යුතු අතර පුද්ගලයකු‍ට භාවිත කල හැකි වන සේ වැඩසටහන් කේතයන් සහ අවසර ලබා සදන අවසරපතක් ලබන්නා වෙතට මෘදුකාංග සමඟ පත්කල යුතුය
මෙම අවසර පත “නිදහස් මෘදුකාංග අවසරපත” නම් වන අතර එමගින් කියැවෙන්නේ අදාල මෘදුකාංගයේ කේත මහජනකරණය කළ බවයි.
සෑම පරිගණක භාවිතා කරන්නකුටම නිදහස ලබා දීමේ උදාරචේතනාවෙන් මෙම “නිදහස් මෘදුකාංග ව්‍යාපාරයේ” 1983 දී රිචඩ් ස්ටෝමන් විසින් ඇරඹීය
1990 ගණන්වල සිට මේ ආකාරයේ මෘදුකාංග හැඳින්වනු ලබන්නේ “විවෘත මූලාශ්‍ර මෘදුකාංග” Open source software" යන යෙදුමෙනි තවද FOSS සහ FLOSS" යන යෙදුම්ද නිතරම භාවිත වේ
එසේම “නිදහස් නොවන මෘදුකාංග” යන යෙදුම් ඊට විරුද්ධාර්ත පදයයි
අන්තර්ජාලය හරහා මුදල් ගෙවීමකින් තොරව ලබා ගත හැකි මෘදුකාංග (freeware) වලින් නිදහස් මෘදුකාංග වෙනස් වේ
නිදහස් මෘදුකාංග වලට හිමිකාරීත්වයක් ලැබීම මෙම වෙනසයි
එසේම නිදහස් මෘදුකාංග මෙන් අන්තර්ජාලයෙන් මුදල් ගෙවිමකින් තොරව ලබා ගන්නා මෘදුකාංග අධ්‍යයනයට ,නවීකරණයට පෙර නැවත බෙදාහැරීමට පරිශීලකයාට හැකිනොවේ
මෙම වර්ග 2 අතර ඇති එකම සමාන කම වන්නේ ඕනෑම අයෙකුට භාවිත කිරීමට හැකිවීම පමණි
නිදහස් මෘදුකාංග නොමිලේ බෙදාහැරීම ඇරඹූ දා සිටම එය ගාස්තුවක් අය නොකර හෝ ඉතාම අවම ගාස්තුවක් අයකරගෙන ලබාදේ
නිදහස් මෘදුකාංග ව්‍යාපාර ආකෘති පදනම්ව ඇත්තේ සහාය ලබාදීමේ ,පුහුණු කිරීමේ, නවීකරණ කිරීමේ, ඒකාබද්ධ වීම් ,හෝ හතික කිරීම් වැනි වටිනාකම් එක් කිරීමෙනි
එමෙන්ම සමහර ව්‍යාපාර ආකෘති හරහා හිමිකාරීත්ව මෘදුකාංග ලබා දුන්නද ඒවා නිදහස් මෘදුකාංග වලින් වෙනස් වන්නේ එකී හිමිකාරීත්ව මෘදුකාංග නීත්‍යානුකූලව භාවිතයට ලබා ගත යුතු අවසර පත්‍රය ගෙවීමකින් අනතුරුව ලබාගත යුතු නියාවෙනි
ඉතිහාසය 
1950, 1960 හා 1970 දශක වල සාමාන්‍ය පරිගනක පරිශීලකයින් නිදහස් මෘදුකාංග භාවිත කළහ
මෘදුකාංග බොහෝ දුරට පරිශීලකයින් හා දෘඩාංග නිෂ්පාදකයින් මෘදුකාංග බෙදාහදා ගත් අතර එමගින් ඔවුන්ගේ දෘඩාංගවල ප්‍රයෝජනත්වය වැඩි කරනු ලැබීය
මෘදුකාංග බෙදා ගැනීමට සංවිධාන පවා පිහිටුවා ගත්හ
මෙමගින් මෘදුකාංග බෙදා හදා ගැනීම් වලට මනා සහයක් ලැබින
නමුත් 1960 න් පසු මෙම තත්වය වෙනස් විය
මෘදුකාංගයන්හි මිල විශාල වශයෙන් ඉහල ගියේය
දෘඩාංග නිපදවන සමාගම් වලට මෘදුකාංග නිපදවන සමාගම් සමග ඉතාමත් තියුනු තරගයක නියැලීමට සිදු විය
දෘඩාංග නිපදවන සමාගම් තම දෘඩාංග සමග මෘදුකාංග ලබා දෙනු ලැබුවේ එම මෘදුකාංග සදහා වන වියදමද එම දෘඩාංගය සදහා එකතු කිරීමෙනි
එහෙත් කල් යත්ම පරිශීලකයන් විසින් තම අවශයතාවයට ගැලපෙන මෘදුකාංග වෙනත් සමාගම් වලින් ලබා ගැනීමට හුරු විය
1970 පමණ වනවිට මෘදුකාංග සමාගම් තම මෘදුකාංග එහි කේතය සමග බෙදා හැරීම නවතා දැමීය
එමගින් එහි වෙනස්කම් කිරීම හා එය අධයයනය කර නව නිෂ්පාදන සිදු කිරීම අවුරණ ලදී
1980 වන විට මෘදුකාංග සදහාද බුද්ධිමය දේපල නීති අදාල විය
1983 දී MIT කෘතිම බුද්ධිය සදහා වූ පරීක්ෂණාගාරයේ හැකර් ප්‍රජාවේ දීර්ගකාලීන සමාජිකයෙකු වූ  Richard Stallman,  විසින් GNU ව්‍යාපෘතිය ගැන හෙලි කළේය
මෘදුකාංග භාවිතය නිදහස් කිරීම ඔහුගේ අරමූණ විය
GNU මෙහෙයුම් පද්ධතිය සංවර්ධනය කිරීම 1984 දී ආරම්භ විය
තවද 1985 ඔක්තෝබර් මාසයේදී නිදහස් මෘදුකාංග පෙරමුණ පිහිටුවන ලදී
ඔහු ගේ අරමුණ වුයේ අයිතීන් ඇතුලත් නොවන නිදහස් මෘදුකාංග නිර්මාණය කිරීමයි
මෙහි ආර්ථික වටිනාකම විශාල ආයතන වන IBM, Red Hat, and Sun Microsystems විසින් වටහා ගන්නා ලදී
බොහෝ සමාගම් තම කටයුතු සදහාද මෙම නිදහස් මෘදුකාංග භාවිත කරන ලදී
අඩු වියදමක් දැරීමට සිදුවීම මෙහිදී කැපී පෙනෙන වාසිය විය
Creative Commons හා නිදහස්  මෘදුකාංග පෙරමුණ මෙම නිදහස් මෘදුකාංග ව්‍යාපාරයට මහත් පිටිවහලක් ලබාදුනි
තවද බලන්න 

 නිදහස් හා විවෘත මූලාශ්‍ර මෘදුකාංග (FOSS)
 නිදහස් මෘදුකාංග
 විවෘත මූලාශ්‍ර 
 විවෘත මූලාශ්‍ර vs
නිදහස් මෘදුකාංග 

නිදහස් මෘදුකාංග
පරිගණක මෘදුකාංග
පරිගණක විද්‍යාව
නිදහස් මෘදුකාංග ව්‍යාපාරය (free software movement) 1983 දී රිචඩ් ස්ටාල්මන්  විසින් ගනු ලැබූ  ව‍ාපෘතිය නිවේදනය සමඟ ආරම්හ විය
මෙම ව්‍යාපාරයේ අරමුණ වන්නේ පරිගණක පාවිච්චි කරන්නන් අතර නිදමස් හා විවෘත මෘදුකාංග ප්‍රචලිත කිරීමට හා ආවෘත මෘදුකංවල ඒකාධිකරය පරාජය කිරීමයි
Most members of the නිදහස් මෘදුකාංග ව්‍යාපාරය believe that all software should come with the freedoms listed in the free software definition
Many hold that it is immoral to prohibit or prevent people from exercising these freedoms and that these freedoms are required to create a decent society where software users can help each other, and to have control over their use of their computer
Some adherents to the free software movement do not believe that proprietary මෘදුකාංග is strictly immoral
They argue freedom is valuable (both socially and pragmatically) as a property of software in its own right, separate from technical quality in a narrow sense
Moreover, they may use the term "free software" to distance themselves from claims that "විවෘත මූලාශ්‍ර" මෘදුකාංග is always technically superior to proprietary software (which is often demonstrably false, at least in the short term)
In this sense, they object that "විවෘත- මූලාශ්‍ර"  advocates, by concentrating solely on technical merits, encourage users to sacrifice their freedom (and the long-term benefits thereof) for short-term conveniences that proprietary මෘදුකාංග may provide
Supporters of විවෘත මූලාශ්‍ර> argue for the pragmatic virtues of free මෘදුකාංග rather than questions of morality
Their basic disagreement with the නිදහස් මෘදුකාංග පදනම is its blanket condemnation of proprietary software
There are many programmers who enjoy supporting and using free software but make their livings developing proprietary software, and do not consider their actions immoral
The "official" free-software and open-source definitions are slightly different, with the නිදහස්-මෘදුකාංග  definition generally considered to be more strict, but the විවෘත මූලාශ්‍ර licenses which are not considered to be free software licenses are generally obscure, so in practice virtually all open source software may also be considered free software (a notable exception being the Netscape Public License used by Netscape Navigator and Mozilla)
The නිදහස් මෘදුකාංග ව්‍යාපාරය also believes all software needs free documentation, but does not take a strong position on other types of works
Members of the නිදහස් මෘදුකාංග community advocate works that serve a practical purpose should also be free
නිදහස් මෘදුකාංග මෘදුකාංගයේ බොහෝ සාමාජිකයින් විශ්වාස කරන්නේ නිදහස් මෘදුකාංග නිර්වචනයෙහි ලැයිස්තු ගත කර ඇති සියලුම නිදහස් මෘදුකාංග සමඟ මෘදුකාංග සියල්ලම පැමිණිය යුතු බවයි.  බොහෝ දෙනා පවසන්නේ මෙම නිදහස පාවිච්චි කිරීම වැළැක්වීම හෝ වළක්වා ගැනීම වැළැක්වීම හෝ වැළැක්වීම සහ මෘදුකාංග පරිශීලකයින් එකිනෙකාට උපකාර කළ හැකි යහපත් සමාජයක් බිහිකිරීම සඳහා මෙම නිදහස අවශ්ය වන අතර ඒවායේ පරිගණක භාවිතය පිළිබඳව පාලනය කිරීමයි
නිදහස් මෘදුකාංග ව්යාපාරය වෙත සමහර අනුගාමිකයින් විශ්වාස කරන්නේ ව්යාජ වෙළඳ නාමයක් ඉතාම දුරාචාරාත්මක බවයි.  ඔවුන් තර්ක කරන්නේ නිදහස යනු සමාජයේ සහ ප්රායෝගික වශයෙන් වැදගත්කමකින් යුක්ත වන මෘදුකාංගයක් වන අතර ඒවායේ අයිතියේ ඇති මෘදුකාංගයක් ලෙස පටු හැඟීමකින් යුක්ත වේ
එපමණක් නොව, "විවෘත මූලාශ්ර" මෘදුකාංග සෑම විටම වාණිජ මෘදුකාංග වලට වඩා තාක්ෂණිකව ඉහළින් ඇති බවට කියාපෑම් වලින් දුරස්ථ කිරීම සඳහා ඔවුන් "නිදහස් මෘදුකාංග" යන යෙදුම භාවිතා කළ හැකිය (බොහෝ විට නිරතුරුවම පෙන්නුම් කරන්නේ, අඩු වශයෙන් කෙටිකාලීනව) ය
මෙම අර්ථයෙන් ගත් කල, ඔවුන් "විවෘත මූලාශ්ර" ප්රකෝපකාරීන් විසින්, තාක්ෂණික කුසලතාවන් මත පමණක් අවධානය යොමු කිරීමෙන්, පරිශීලකයින්ගේ නිදහස ලබා ගත හැකි කෙටි කාලීන පහසුකම සඳහා පරිශීලකයන් ඔවුන්ගේ නිදහස (සහ දිගුකාලීන ප්රතිලාභ) පරිත්යාග කිරීමට දිරිගන්වයි.

 විවෘත මූලාශ්රවල ආධාරකරුවන්> සදාචාරයේ ප්රශ්නවලට වඩා නිදහස් මෘදුකාංගයේ ප්රායෝගික ගුණාංග සඳහා තර්ක කරන්න
නිදහස් මෘදුකාංග පදනම සමඟ ඔවුන්ගේ මූලික මතභේදය වන්නේ වානිජ මෘදුකාංගය හෙළා දැකීමයි
නිදහස් මෘදුකාංග භාවිතයට සහ භාවිතා කරන බොහෝ වැඩසටහන් කරන්නන්, නමුත් ඔවුන්ගේ සජීවීකරණයන් හිමිකාර මෘදුකාංගයක් සංවර්ධනය කිරීම, ඔවුන්ගේ ක්රියාවන් අනාචාරයේ නොසැලකේ.  නිදහස් හා මෘදුකාංග නිර්වචනය වඩා දැඩි ලෙස සලකනු ලබන "නිල" නිදහස් මෘදුකාංග සහ විවෘත කේත නිර්වචන තරමක් වෙනස් වේ, නමුත් නිදහස් මෘදුකාංග බලපත්ර ලෙස සලකනු නොලබන විවෘත මූලාශ්ර බලපත්ර සාමාන්යයෙන් අපැහැදිලි වේ
එබැවින් ප්රායෝගිකව  සැබැවින්ම විවෘත මෘදුකාංග සියල්ලම නොමිලේ මෘදුකාංගයක් ලෙස සැලකිය හැකිය (Netscape Navigator සහ Mozilla විසින් භාවිතා කරන ලද Netscape Public License ලෙස සැලකිය යුතු ව්යතිරේකය)
නිදහස් මෘදුකාංග ව්යාපාරය ද සියලු මෘදුකාංග සඳහා නොමිලේ ප්රලේකන අවශ්ය වුවද, අනෙක් වර්ගයේ කෘති මත ශක්තිමත් ස්ථාවරයක් නොසලකයි
නිදහස් මෘදුකාංග වෙබ් අඩවි ප්රජාවගේ ක්රියාකාරිත්වයන් ප්රායෝගික හේතුවක් විය යුතුය
See also 

 නිදහස් මෘදුකාංග පදනම 
 Hacker culture
 විවෘත මූලාශ්‍ර
 විවෘත මූලාශ්‍ර ව්‍යාපාරය
 විවෘත මූලාශ්‍ර license
 GNU Manifesto
 නිදහස් Culture ව්‍යාපාරය

නිදහස් මෘදුකාංග culture and documents
Cultural ව්‍යාපාර
නිදහස් මෘදුකාංග පදනම මගින් අර්ථ දක්වා ඇති අන්දමට නිදහස් මෘදුකාංග යනු බාධාවකින් තොරව භාවිතා කිරීමට, පිටපත් කිරීමට, අධ්‍යායනය කිරීමට, වෙනස් කිරීමට හා යලි බෙදා හැරීමට හැකි මෘදුකාංග  වේ
මෘදුකාංගයක්, නිදහස් මෘදුකාංගයක් ලෙස බෙදා හැරීමේ සාමාන්‍ය ක්‍රමය වනුයේ මෘදුකාංගය එය ලබන්නා වෙත නිදහස් මෘදුකාංග බලපත්‍රයක් සමග ලියාපදිංචි කිරීම (හෝ Public domain තුළ වීම) සහ මෘදුකාංගයෙහි මූල කේතය මුදා හැරීම වේ
(for a compiled language)
භාවිතය 

1960 දශකයේ නිර්මාණය වූ විශාල ප්‍රමාණයේ වානිජ පරිගණක වෙළෙඳපොළට පැමිණියේ ඊට අවශ්‍ය පරිගණක වැඩසටහනද සමඟිනි
එම මෘදුකාංග වල ප්‍රභව කේතයද රහස් ඒවා නොවුණි
නමුත් 70 දශකය වන විට මෙම සම්ප්‍රදාය නැතිවී ගියේය
එයට හේතුව වූයේ මිලදී ගතයුතු, බුද්ධිමය දේපළ අයිතියක් ඇති පරිගණක  වැඩසටහන් වෙළෙඳපොළට නිකුත්වීමයි
එකල තිබූ යුනික්ස් (Unix) මෙහෙයුම් පද්ධතියද එවැනි පරිගණක වැඩසටහනකි
පරිගණක වැඩසටහන් පරිගණක භාවිත කරන්නාට අවශ්‍ය සේ වෙනස් කරගත හැකි සහ නොමිලයේ ලබාදෙන මෘදුකාංග වියයුතු බවට මතයක් 80 දශකයේදී ව්‍යාප්ත වී ගියේය
මේ බව දැනගත් එවකට මැසවුසෙට්ස් තාක්ෂණ ආයතනයෙහි (MIT) ක්‍රමලේඛ ශිල්පියෙකු ලෙස කටයුතු කළ ස්ටොල්මාන් තමා සේවය කළ තාක්ෂණ ආයතනයෙන් ඉවත් වී කාටත් නිදහසේ භාවිතයට ගත හැකි පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් තැනීමේ කටයුතු ආරම්භ කළේය
මෙසේ තැනූ මෙහෙයුම් පද්ධතිය ග්නූ (GNU) ලෙස නම් කරන ලදි
ග්නූ යන්නෙහි තේරුම එන මෙහෙයුම් පද්ධතිය වැඩසටහන් ගණනාවක එකතුවක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලද බවයි. මෙහෙයුම් පද්ධතියක අත්‍යවශ්‍ය අංගයන් වන කර්නලය හෙවත් ප්‍රධාන මෙහෙයුම් කේත පද්ධතිය, ඩ්‍රයිවර්ස් වැඩසටහන්, යූසර් ඉන්ටර් ෆේස් මෙන්ම සිස්ටම් යුටිලිටීස්ද එහි අන්තර්ගත වීම විශේෂත්වයකි
ඒවාට අදාළවන කේත ලියමින් ග්නූ ව්‍යාපෘතිය (www
org) ඔහුවිසින් ආරම්භ කළේ 1983 දීය
තවද බලන්න 

 DADVSI
 Dual license
 Free software magazine
 Free audio software
 Free file format
 නිදහස් හා විවෘත මූලාශ්‍ර මෘදුකාංග
 FLOSS Concept Booklet on Wikibooks
 නිදහස් මෘදුකාංග පදනම 
 නිදහස් මෘදුකාංග බලපත්‍ර 
 GNU General Public License
 GNU Project
 List of free software packages
 List of liberated software
 විවෘත මූලාශ්‍ර 
 විවෘත මූලාශ්‍ර vs
නිදහස් මෘදුකාංග 
 විවෘත ප්‍රමිතිය 
 Open format
 Software Freedom Day

www
com,
www
com

උදාහරණ 
Some examples of FOSS include
the ලිනක්ස් kernel, the KDE and GNOME desktops, BIND and Firefox
බලපත්‍ර 

The most well known and popular F/OSS licenses include
GNU General Public License (GPL), GNU Lesser General Public License (LGPL), BSD license, Apache License, MIT License and Mozilla Public License
There are a number of endorsed F/OSS definitions, and related lists of licenses
The above licenses are approved by all definitions
F/OSS definitions and guidelines
විවෘත මූලාශ්‍ර Definition , from the විවෘත මූලාශ්‍ර Initiative 
 Free software definition, from the නිදහස් මෘදුකාංග පදනම 
 ඩේබියන් නිදහස් මෘදුකාංග Guidelines 

Lists of licenses
OSI අනුමත කළ බලපත්‍ර
 නිදහස් මෘදුකාංග පදනමේ  නිදහස් සහ නොනිදහස් බලපත්‍ර  ලැයිස්තුව

සංස්කෘතිය 

The F/OSS සංස්කෘතිය and F/OSS community stem from hacker සංස්කෘතිය
අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 The Free Software Definition - published by FSF
 Foundation for a Free Information Infrastructure (FFII)
Free Software and Open Source software (Where to find) - from Wikisolutions
 FSF's list of free software licenses, including clarifications on often confused non-free licenses
 FSF/UNESCO directory of free software packages
 The GNU philosophy pages
 FSF's comparison of "Open Source" and "Free Software"
 Why Open Source Software / Free Software (OSS/FS)
Look at the Numbers
— David Wheeler's analysis of the advantages of OSS/FS
Free software transcripts by Ciaran O'Riordan 
 The best free softwares for Windows XP and Windows Vista

 

නිදහස් මෘදුකාංග
Software licenses
Libre
නිදහස් මෘදුකාංග සංස්කෘතිය හා ලියැවිලි
පිහිටීම 
රට          - ලංකාව , 
දිස්ත්‍රික්කය - කුරුණෑගල , 
ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය  - මහව ෴

වෙනත් නම් 
යා‍පව්ව, යාපවිගල, සුන්දරගිරි කන්ද, අයෝ පර්වත

වැදගත්කම 
ඓතිහාසික හා ප්‍රාග් ඓතිහාසික නටබුන් සුරක්ශිතව පැවතීම

කොළඹ සිට ළඟාවීම 
අංක 57 ඇල්ල හරහා අනුරාධපුර බසයකින් පැමිණ දළදාගම හන්දියෙන් බසින්න
එතැනින් මහව බසයක නැග මහව නගරයට (3km) යන්න
මහව නගරයේ සිට ගල්ටැංවැව බසයකින් යාපහුව පන්සල අලසින් බැස ගත හැකි අතර නිතරම මෙම මාර්ගයේ බස් ගමනා ගමනය නොමැති හෙයින් එම දුර ප්‍රමාණය කුලී රථයකින් සළසා ගත යුතුයි
අතීතය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1272 දී පළමු බුවනෙකබාහු රජතුමා මුල් වරට යාපහුව අග නගරය කර ගත්තේය
ඉන්පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1281 දී තුන්වන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා ත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1292 දී දෙවන බුවනෙකබාහු රජතුමා ත් පිළිවෙළින් යාපහුවේ රජ විය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1300 දී දෙවන බුවනෙකබාහු රජතුමා තම රාජධානිය කුරුණෑගලට ගෙන ගියේය
සේයා රූ එකතුව
<center>

නිරිතදිග අගනගර - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන

ශ්‍රී ලංකාවේ ඓතිහාසික නගර
යාපහුව
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ වාරියපොල පිහිටි, නුවරකන්ද රජ මහා විහාරය පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමෙන් යුතු බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ
ළගාවීම 
වාරියපොල - ගනේවත්ත පාරේ නෑටිය හන්දිනේ වමට හැරී නෑටිය දෙසට සැ 4ක් ගොස් නුවරකන්ද හන්දියෙන් වමට හැරී සැ 2ක් ගමන් කර නුවර කන්ද විහාරයට ලගාවිය හැක
ඉතිහාසය
දේවානම්පිය තිස්ස රජුගේ මළනුවන් සේ සැළකෙන සූරතිස්ස රජු විසින් මෙම විහාරය කරවූ බව සැළකේ. පසුකාලීනව සතුරු ආක්‍රමණ හේතුවෙන් අනුරාධපුරයේ සිට පලා ආ  වලගම්බා රජු මෙම ස්ථනයේ බොහෝ කලක් සැඟවී වාසය කර ඇති බවටද තොරතුරු සදහන් වේ
විහාර නටඹුන්
ශ්‍රී ලංකාවේ දක්නට ලැබෙන ඉතා දුර්ලභ ගණයේ ප්‍රථිමා සේ සැලකෙන දහයියා වලින් නිර්මිත බුද්ධ ප්‍රථිමාවක් මෙම විහාරස්ථානයේ දැකගත හැකිවේ
එසේම මෙම විහාරය ආශ්‍රිත කටාරම් කොටන ලද ලෙන් 26ක් ඇතුළු ලෙන් 32ක සාධක, පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හදුනාගෙන තිබේ
මූලාශ්‍ර

කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
විනෝදාංශ ලැයිස්තුව

 
මෙය විනෝදාංශ ලැයිස්තුවකි
Animal-related
 Fancy (animal breeding) - Keeping pet or show animals
 Animal rescue (injured or orphaned wild or domestic animals)
 කුරුල්ලන් නැරඹීම
 මීමැසි පාලනය
 සුනඛ අභිජනනය
 Herpetoculture
 Horses

Aquariums
 Self-maintaining Home Aquarium

Arts and Crafts
 Blacksmithing
 Calligraphy
 Crochet
 Dollhouses 
 Doll making
 ඇඳීම
 Embroidery
 Enamels
 පිහි සෑදීම
 ගෙතීම
 Miniature figures
 ඔරිගාමි
 චිත්‍ර ශිල්පය
 Figure painting (hobby)
 Tole painting
 දියසායම් චිත්‍ර ශිල්පය
 මැටි කර්මාන්තය
 Quilting
 Scrapbooking
 මූර්ති
 මැහුම්
 Stained glass
 මුද්දර එකතු කිරීම
 Warm glass
 රෙදි විවීම
 ලී කැටයම්
 ලී වැඩ

Chemistry
 Chemical experiments
 Fireworks

එකතු කිරීම

 Antiques
 Artwork
 Ashtrays
 Autographs
 Aviation archaeology
 Beer Cans
 Beetles
 පොත්
 බෝතල්
 Butterflies
 දින දර්ශන
 Candlesticks
 Conifer cones
 Bottle caps
 Christmas accessories
 Cigarette cards
 Classic videogames
 ඔරලෝසු
 Coasters
 Coins
 Comic books
 Currency
 Dice
 Dumpster diving
 Enamels
 Fossil collecting
 Found objects
 Hats
 Keychains
 knives
 Lighters
 Lunchboxes
 Manga
 Microchips 
 Miniature figures
 Moths
 පුවත්පත්
 Patches
 Phillumenism, i
collecting matchbooks and matchboxes
 Photographs
 Poker Chips
 Postcards 
 Posters
 Quotes
 Records
 Collecting Rocks and Minerals
 Scale models
 Scissors
 Shopping lists
 Shot glasses
 Souvenirs
 හැඳි
 Stamps
 Swords
 Teddy bears
 Thimbles
 Tobacco and marijuana smoking devices (smoking pipes, bongs, grinders
)
 Trading cards such as baseball cards
  Wine labels
 Yardsticks

පරිගණකය සම්බන්ධ  
 3D පරිගණක graphics design
 Animation design
 පරිගණක ක්‍රීඩා
 පරිගණක programming
 විවෘත මූලාශ්‍ර and the නිදහස් මෘදුකාංග ව්‍යාපාරය
 Competitive programming - e
ACM International Collegiate Programming Contest
 or TopCoder
 Operating systems, e
GNU/ලිනක්ස්
 Photoshopping
 Retrocomputing
 Modding / Case modding

Cooking
Any food/drink you feel like making

DIY (Do It Yourself)
 Home Repairs

Electronics
 Amateur radio
 CB radio
 DIY audio
 Designing and building electronic circuits
 Hardware hacking
 Robots
 TV and FM DXing

Fan fiction
 Slash fiction

Film-making
 Animation

Games
 Board games
 කැරම්
 Backgammon
 Checkers
 චෙස්
 Chinese Checkers
 Go
 Monopoly
 Pente
 Rummikub
 Tournament Scrabble
 Stratego
 Card games
 Bridge
 Poker
 Gin rummy
 Backgammon
 Dominoes
 Role-playing games
 Wargaming, sometimes with miniatures
 German board games

Geofiction, including model nations

Historical reenactment, as in the Society for Creative Anachronism

Homebrewing

Interactive fiction

Internet-based hobbies
 43things
com
 Blogging
 BookCrossing
 Currency bill tracking
   Writing reviews for Gamespot
 Geocaching a modern day form of treasure hunting
 Google Whacking
 GPS drawing
 Newsgroups
 StumbleUpon
 විකිපීඩියා 
 World Wide Web

සාහිත්‍යය
 Constructed languages (conlanging)
 Learning foreign languages
 Reading and bibliophilia
 Writing

Machining
 Model engineering

Model (scale model) building
 Live steam models
 Matchstick models
 Military models
 Model aircraft -- civil and military
 Model cars, including radio-controlled cars
 Model commercial vehicles
 Model engineering
 Model houses
 Model figures -- historical and military
 Model military vehicles -- including armored vehicles
 Model nations
 Model railways/railroads
 Backyard railroads
 Model rockets 
 Model ships -- civil and military

සංගීතය
 Musical composition and MIDI composition
 Singing and playing musical instruments

Observation
 Amateur astronomy
 Geyser gazing

එළිමහන් ක්‍රියාකාරකම්
 Backpacking
 Birdfeeding, birding, and birdwatching
 Bouldering
 Butterfly watching
 Camping
 Caving
 Canoeing and kayaking
 Gardening, including forest gardening, organic gardening, wildlife gardening, bonsai, and permaculture
 Hiking
 Geocaching
 Kite flying 
 Mountain climbing
 Rafting
 Rock climbing
 Rockhounding (rock and mineral hunting/collecting)
 Skiing
 Stone skipping
 SCUBA diving
 Walking

Performing arts
 Amateur theater
 Dancing
 Magic tricks
 Singing

ඡායාරූප ශිල්පය
 Darkroom work, i
e developing films and enlarging photos in black-and-white or color
 Kite aerial photography

Physics demos or experiments

ක්‍රීඩා or other physical activities
 Archery
 බේස් බෝල්, softball, and rounders
  පැසිපන්දු
 Bowling
 Cycling
 Dance
 Fantasy sports
 Freshwater and saltwater fishing, including fly fishing
 Fencing
 Football
 පාපන්දු
 Gliding
 Golf
 Hunting
 Martial Arts
 Racquetball
 Running
 Sailing
 Shooting rifles, pistols, and shotguns
 Surfing
 Table tennis where the level of play isn't really hindered by advanced age
 ටෙනිස්
 Ultimate
 වොලිබෝල්
 Skating

Toys of some sophistication
 LEGO, including Brikwars, and Lego Mindstorms
 Radio control toys

Transportation
 Automobiles
Antique cars
 Autocross
 Car washing
 Kit cars
 Motorcycles
 Off-roading
 Rallying
 Trucks
 Enthusiasm
 Railfan
 Roadgeek
 Metrophile
 Gongoozler (people who watch canals in the United Kingdom)
 Transport spotting
 Aircraft spotting
 Bus spotting
 Train spotting

ලැයිස්තු
The Free Software Foundation (FSF) is a non-profit corporation founded by Richard Stallman on 4 October 1985 to support the free software movement, a copyleft-based movement which aims to promote the universal freedom to create, distribute and modify computer software
පදනම්

Non-profit organizations
Nonprofit technology

රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන
වෘත්තීන් ලැයිස්තුව (List of occupations)

The following is a list of jobs
us/reg/boards/dirprofs
htm 

 
ලැයිස්තු
ඉතිහාසය  
ශ්‍රී ලංකාවේ නීති වෘත්තියේ ඉතිහාසය 1833 දක්වා ඉතිහාසයකට දිව යන්නකි
1833 දී ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය නීති වෘත්තීය පිළිබද මනා දැනුමක් ඇති, යහපත් කල ක්‍රියාවෙන් යුතු පුද්ගයින් විභාගයකින් පසු අධිනීතිඥවරුන් සහ නිතිඥවරුන් ලෙස නීති වෘත්තියට බදවා ගැනීමට අවසර ලබා දුන්නේය
මෙ‍සේ කරන ලද්දේ බ්‍රිතාන්‍ය  යටත් විජිත පාලනය විසින් හඳුන්වා දෙන ලද නීති පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය මානව සම්පත් සපයා ගැනීමේ එක අංගයක් ලෙසය
එකල නීති අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් ක්‍රමවත් පංති පැවැත්වීමක් සිදු නොවුන අතර පළපුරුදු නීතිඥයෙක් යටතේ ආධුනිකයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමෙන් අවශ්‍ය පුහුණුව ලබා ගැනීමට සිදු විය
මිට අමතරෙ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් පවත්වන ලද විභාග මගින් නවකයන්ගේ නීති දැනුම පිරික්සනු ලැබිණි
1873 දී නීති අධ්‍යාපන කවුන්සිලය පිහිටුවන ලද අතර එම කවුන්සිලය මගින් 1874 දී ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලය පිහිටුවන ලදී
නීතිඥයන්ට ක්‍රමවත් පුහුණුවක් ලබා දීම මෙහි මුලික අරමුණ වේ
ශ්‍රී ලංකාව

එක්සත් ජනපදය

බාහිර සබැඳි
 http
//apli
org/ftp/SLLC%20Introduction
pdf 
 http
sllc
lk/

ආශ්‍රිත

නීතිඥයා
නීතිය
නීතිඥයා
නීතික ජීවනෝපායයන්
නීතික ආචාර ධර්මethics
ළමා හේවගේ දොන් මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ (1890 මැයි 29 – 1976 ජුලි 23) ළමා හේවගේ දොන් බස්තියන් ද සිල්වා (පසුකාලීනව දොන් බස්තියන් වික්‍රමසිංහ යන නමින් හඳුන්වා තිබේ
) සහ මාගාල්ල බලපිටිය ලියනගේ තොච්චොහාමි යන යුවලට දාව දස දෙනෙකුගෙන් යුතු පවුලේ එකම පිරිමි දරුවා ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ කොග්ගල ග්‍රාමයේ දී උපත ලැබීය
කොග්ගල ග්‍රාමය එක් පැත්තකින් ගල් පරයකින්ද, අනෙක් පසින් කොග්ගල ඔයේ අතු ගංගාවන් විශාල ප්‍රමාණයකින් එකතුවන ජල ප්‍රවාහය විසින් නිර්මාණය කළ විශාල වැවකින්ද සමන්විත විය
මුහුද කුඩා දුපත් වලින් සමන්විත වූ වැව ශාක හා සතුන් ද පසෙකින් වූ වන ගහනයෙන් ද සුසැදි භූ දර්ශන මෙන් ම ගම්මානයේ ජනතාවගේ වෙනස්වන ජීවන ක්‍රම සහ  සංස්කෘතිය ඔහුගේ පසුකාලීන නිර්මාණ කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කළේ ය
මුල් කාලය 

වයස අවුරුදු පහේදී වික්‍රමසිංහ සිය නිවසේ දී සහ ගමේ පන්සලේ හාමුදුරුවන්ගෙන් සිංහල අකුරු උගත්තේ ය
ඔහු දේවනාගරී අක්‍ෂර ද උගත් අතර හිතෝපදේශයේ පරිච්ජේද කටපාඩමින් කිවහැකි විය
අවුරුදු දෙකකට පසු ඔහුව ගමේ පාසලට ඇතුළත් කරනු ලැබූ අතර, ඔහු 1897 දක්වා එහි අධ්‍යාපනය ලැබීය
අනතුරුව ඔහුව ගාල්ලේ ඉංග්‍රීසි පාසලක් වූ බොනවිස්ටා විද්‍යාලයට ඇතුළත් කෙරිණි
එහි අධ්‍යාපනය ලැබූ වසර දෙක තුළ වික්‍රමසිංහ ඉංග්‍රීසි මෙන් ම ලතින් භාෂාව ද ව්‍යක්ත ලෙස හැසිරවීමට උගත්තේ ය
ඔහුගේ පියා මියයාමෙන් අනතුරුව ඔහු නැවතත් අහංගම පිහිටි සිංහල පාසලට ඇතුළත් කරනු ලැබූ අතර, එහි දී ඉගෙනීම කෙරෙහි වූ ඔහුගේ උනන්දුව වියැකී ගියේය
නිර්මාණකරුවා  සහ පුරෝගාමී විචාරකයා 
වික්‍රමසිංහ සිය සාහිත්‍ය ජීවිතය ආරම්භ කළේ ලීලා (1914) නවකථාව සහ සාහිත්‍ය විචාර ලිපි සංග්‍රහයක් වූ ශාස්ත්‍රීය ලේඛන (1919) යන කෘතීන් එළිදක්වමිනි
ඒ කාළයේදීම සිංහල සාහිත්‍යයේ ප්‍රමිතීන් ඉහල නැංවීම සඳහා වූ ව්‍යාපාරයක් ඔහු විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර එම අරමුණින් සම්පාදිත සාහිත්‍යෝදය කතා (1932) විචාර ලිපි (1941) ගුත්තිල ගීතය (1943) සිංහල සාහිත්‍යයේ නැගීම (1945) වැනි කෘතීන් තුලින් ඔහු උත්සාහ කළේ සාම්ප්‍රදායික සාහිත්‍ය උරුමය ඉන්දියානු සහ බටහිර සාහිත්‍ය විචාර සම්ප්‍රදායන් සංකලනය කිරීමෙන් නිර්මාණය කළ සාහිත්‍යමය මිනුම් දඬු යොදාගනිමින් තක්සේරු කිරීමයි
1940 ගණන් පුරාවටම වික්‍රමසිංහ සාහිත්‍ය විචාරකයකුගේ භූමිකාව මෙන්ම නිර්මාණාත්මක රචකයෙකුගේ භූමිකාව ද ඉටු කළේය
අන්තර්ගතය සහ තාක්‍ෂණය අතින් නූතන ලෝක සාහිත්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨ නවකථාවන් සමග සැසඳිය හැකි ප්‍රථම සිංහල නවකථාව වන්නේ 1944 දී පළවූ වික්‍රමසිංහගේ ගම්පෙරළිය යි
නූතනත්වය වෙතින් එල්ලවන පීඩනය හමුවේ සාම්ප්‍රදායික ගම කඩාහැලෙන ආකාරය ඉන් නිරූපණය විය
ගමේ සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික හා සමාජ ව්‍යුහය වාණිජකරණය වූ නගරය විසින් ක්‍රමයෙන් ආදේශ කරනු ලැබීම නිරූපණය කිරීම සඳහා දකුණේ ගමක සාර්ථක පවුලක කථාන්තරයක් යොදාගැනිණ
වික්‍රමසිංහ විසින් පසුව ගම්පෙරළිය (1944), යුගාන්තය (1949) සහ කලියුගය (1957) තුන් ඈඳුතු නවකථාවක් නිර්මාණය කරනු ලැබිණ
සාම්ප්‍රදායික ජීවිතය ගරාවැටීමෙන් අනතුරුව නාගරික පදනමක් සහ ව්‍යාපාරික පෙළඹුමක් සහිත නාගරික පන්තියේ වර්ධනයත් ඒ සමඟ සිදුවන කම්කරු ව්‍යාපාරයේ සහ සමාජවාදී දර්ශනයේ ආරම්භයත් අවසානයේ නව සාමාජ පිළිවෙළක් පිළිබඳ අපේක්‍ෂාවත් මෙම නවකථා ත්‍රිත්වයෙන් ඉදිරිපත් කෙරිණ
50 දශකයේ මුල්භාගයේදී සාහිත්‍ය විචාරයේ වර්ධනයත් සමග වික්‍රමසිංහ, සාහිත්‍ය කලාව (1950) සහ කාව්‍ය විචාරය (1954) නම් කෘති දෙක රචනා කරන ලදී
වික්‍රමසිංහගේ විශිෂ්ඨතම කෘතිය වූ විරාගය 1956 දී ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණ
එහි තේමාවේ සුවිශේෂීත්වය සහ එහි ශිල්ප ක්‍රමයේ සංකීර්ණත්වය හේතුකොටගෙන එය සිංහල ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයේ විශිෂ්ඨතම නිර්මාණය ලෙසින් සැලකෙයි
සාම්ප්‍රදායික බෞද්ධ නිවසක හැදී වැඩුණු සිංහල තරණයකු සමාජය නූතනකරණය වීම තුළ සංකීර්ණත්වයට පත්වූ වැඩිහිටි ජීවිතය සහ ඒ සමග එන වගකීම් හේතුවෙන් නිර්මාණය වන්නාවූ ගැටළු සහගත තත්වය ඉන් නිරූපිත ය
මෙහිදී කාලානුක්‍රමික පිළිවෙළකට නොව ප්‍රතිවීරයා විසින් ලියන ලද උපස්ථිතිවාදී ග්‍රන්ථාලංකාරයක් ලෙසින් ප්‍රථම පුරුෂ ආඛ්‍යාතයෙන් මෙම කෘතිය රචනා වී ඇත
මෙම කෘතියෙන් ඇතිවූ පෙළැඹුම මත විවිධ නවකථාකරුවන් අතින් මෙවැනි කෘතීන් රැසක් ම පසුව බිහිවූ නමුත් විරාගය ඒ සියල්ලට ම ඉහළින් විශිෂ්ඨ ස්ථානයක වැජඹෙයි
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන්ගේ සාහිත්‍ය නිර්මාණ

ළමා සාහිත්‍ය 
 බාලෝපදේශය (1903)
 උන්මාද චිත්‍රා (1929)
 උපාසකම්මා (1929)
 ගලිවරායණය (1932)
 රජවෙන්ට ගිය මහන්නා (1932)
 දඩුමොණරය (1932)
 රන්කෙදි කුමාරිකාව (1932)
 ඥානෝදය කතා (1991)

ජීව විද්‍යාව 
 කුරුමිණි සත්තු (1929)
 කුරුකුහුඹු සත්තු (1930)
 වෙස් මාරුකරන සත්තු (1932)
 මුහුදු වෙරළ (1932)
 සත්ව ලෝකය (1936)
 විද්‍යා විනෝද කතා (1957)

පාඨශාලා පොත් 
 ග්‍රාමීය විද්‍යා ප්‍රවේශනය (1930)
 සදාචාරය හා නිරෝගී සම්පත (1931)
 පළාත් ආණ්ඩු (1933)
 ප්‍රජා පාලන ශික්ෂා (1938)
 සාහිත්‍ය ශික්ෂා - 02 (1938)
 සාහිත්‍ය ශික්ෂා - 03 (1939)

නවකතා 
 ලීලා (1914)
 සෝමා (1922)
 අයිරාංගනි (1923)
 ශීතා (1923)
 මිරිගු දිය (1925)
 රෝහිණී (1929)
 ගම්පෙරළිය (1944)
 මඩොල් දූව (1947)
 යුගාන්තය (1949)
 විරාගය (1956)
 කලියුගය (1957)
 කරුවල ගෙදර (1963)
 බවතරණය (1973)

කෙටිකතා 
 ගැහැනියක් (1924)
 මගුල් ගෙදර (1927)
 පව්කාරයාට ගල් ගැසීම (1936)
 අපේ විත්ති (1942)
 හද සාක්කි කීම (1945)
 මගේ කතාව (1947)
 බිල්ල සහ අපූරු මුහුණ (1949)
 වහල්ලු (1951)
 කතා අහුර (1955)
 තෝරාගත් කෙටිකතා (2009)
 රන් පිළිමය (2012)
 කෙටි කතා එකතුව ප්‍රථම භාගය (2013) (කෘති එකතු 1)
 කෙටි කතා එකතුව ද්විතීය භාගය (2014) (කෘති එකතු 2)

දෘෂ්‍ය කාව්‍ය 
 චිත්‍රා (1940)
 මයුරී (1944)
 විජිතා (1953)
 විජිතා සහ තවත් නාටක (1953)

පද්‍ය කාව්‍ය 
 තේරී ගී (1952)

ජීවිතය ඇසුරින් 
අපේ ගම
උපන් දා සිට
උපන්දා සිට බාල විය

විදේශ සංචාර 
 සෝවියට් දේශයේ නැගීම (1962)
 නව චීනයේ පිඹිදීම (2006)
 ඉංදියාව ලංකාව හා නිදහස් සම්ප්‍රධාය (2018)

සාහිත්‍ය විචාර 
 ශාස්ත්‍රීය ලේඛන (1919)
 සිංහල සාහිතෝ‍යා්දය කතා (1932)
 විචාර ලිපි (1941)
 ගුත්තිල ගීතය (1943)
 සිංහල සාහිත්‍යයේ නැගීම (1945)
 සාහිත්‍ය කලාව (1950)
 කාව්‍ය විචාරය (1954)
 ඇත්ත යුත්ත (1955)
 බණ කතා සාහිත්‍ය (1955)
 නව පද්‍ය සිංහලය (1957)
 රසවාදය හා බෞද්ධ කාව්‍ය (1961)
 සිංහල විචාර මග (1964)
 නවකතාංග හා විරාගය (1965)
 ජාතක කතා විමසුම (1968)
 සිංහල නව කතාව හා ජපන් කාමකතා හෙවනැල්ල (1969)
 සිංහල නාටකය හා සද කිදුරුව (1970)
 සම්ප්‍රධාය හා විචාරය (1971)
 ව්‍යවහාර භාෂාව හා පරිණාම ධර්මය (1997)
 අපේ ළමා සාහිත්‍ය (2011)
 සිංහල සිනමා සිත්තම් (2012)

ජීව විද්‍යාත්මක ග්‍රන්ථ 
 කුරුමිණි සත්තු (1929)
 කුරුකුහුඹු සත්තු (1930)
 වෙස් මාරුකරන සත්තු (1932)
 මුහුදු වෙරළ (1932)
 සත්ව ලෝකය (1936)
 විද්‍යා විනෝද කතා (1957)

පාඨශාලා පොත් 
 ග්‍රාමීය විද්‍යා ප්‍රවේශනය (1930)
 සදාචාරය හා නිරෝගී සම්පත (1931)
 පළාත් ආණ්ඩුව (1933)
 ප්‍රජා පාලන ශික්ෂා (1938)
 සාහිත්‍ය ශික්ෂා - 02 (1938)
 සාහිත්‍ය ශික්ෂා - 03 (1939)

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ කර්තෘ ධූරය දැරූ පුවත්පත් හා ධූරකාලය 

 ලක්වැසියා පත්‍රයෙහි කර්තෘ ධූරය දැරූ කාලය  (1928 මාර්තු 07 සිට 1928 අප්‍රේල් 04 දක්වා)
 ලක්මිණ පත්‍රයෙහි කර්තෘ ධූරය දැරූ කාලය (1929 ජනවාරි 19 සිට 1931 ජූලි 30 දක්වා)
 සිළුමිණ පත්‍රයෙහි කර්තෘ ධූරය දැරූ කාලය (1934 අගෝස්තු 05 සිට 1937 මැයි 16 දක්වා)
 දිනමිණ පත්‍රයෙහි කර්තෘ ධූරය දැරූ කාලය (1937 මැයි 18 සිට 1944 නොවැම්බර් 14 දක්වා)

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ භාවිතා කළ ආරූඪ නම් 

 හේතුවාදී
 හේතුදර්ශනවාදී
 විජිත මනුවර්ණ
 මයුරපාද
 සුසන්ත මනුවර්ණ
 මනුවර්ණ
 සුසන්ත
 පෑලදිගින්
 ජගත්ප්‍රිය
 හිතවාදී
 හේතුවාදියෙක්

මේවාද බලන්න
 කොග්ගල

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැදි

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ නිල වෙබ් අඩවිය

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ පොත් කියවමු

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ජන කෞතූකාගාරය

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකික සිංහලයෝ
වික්‍රමසිංහ, මාර්ටින්
ශ්‍රී ලාංකික ලේඛකයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
වික්‍රමසිංහ, මාර්ටින්
වික්‍රමසිංහ, මාර්ටින්
මූල හා අර්ථ දැක්වීම්

යුරෝපයේ හා පැරණි ලෝකයේ කොටස් වලදී මෙම විෂය පථයේ මූල තිබුණේ පුරා වේදයේ හා ලතින් හා පුරාතන ග්‍රීක ඉගැනීම් වලය
එම නිසා එයට ඉතිහාස ක්ෂේත්‍රය සමග ස්වාභාවික සබඳ කමක් තිබුණි
පැරණි චීනයේ පුරාවිද්‍යාව ඇති  වුයේ පුරාවේද පරිශීලනය නිසා මෙන්ම විශේෂයෙන්ම රාජ්‍ය චාරිත්‍රවල වු පුරාතන ධාතු භාවිතා කිරීම වැඩි දියුණු කිරීමට වු නිළධාරි වරුන්ගේ කැමැත්ත නිසාය
ඔහුගේ චීන සඟයන්ගේ මෙම සේවීම ෂේන් කුවෝ (1031 – 1095) විසින් විවේචනයට භාජනය කරන ලදී
ඔහු ප්‍රකාශ කළේ පුරා විද්‍යාව ක්‍රියාකාරීත්වය අධ්‍යයනය කිරීම, පුරාතන කාල වල නිෂ්පාදන ක්‍රම සේවී‍ම සමග පරිශීලනය කළ යුතු අතර අන්තර් ක්ෂේත්‍ර ප්‍රවේශයක් සමග අධ්‍යයනය කළ යුතු බව ෂේන් මෙන්ම මෙම විශය පථය සංකිර්ණව ගත් තවත් අයෙකු වුයේ නිළධාරි, ඉතිහාසඥ, පද්‍ය රචක හා ගද්‍ය රචක ඔව්යෑන්ග් ෂිවුය
(1007 – 1072) ඔහු විසින් පාෂාණ හා ලෝකඩ මත වු පුරාතන ඇතිල්ලීම් වල විශ්ලේෂණික නාමාවලියක්  සකස් කරන ලද අතර එමගින් මුල් අභිරේඛන හා පුරා විද්‍යාව පිළිබද අදහස් දිරි ගන්වන ලදී
උතුරු ඇමරිකාවේදී පුරාවිද්‍යාව යනු මානව විද්‍යාවේ උපක්ෂේත්‍ර හෝ අංශ   කි
අනෙකුත් අංශ 3 වන්නේ සංස්කෘතිකමය මානව විද්‍යාව, ජීවි සංස්කෘතිහා සමාජ පිළිබද අධ්‍යයනයන්
වාග් විද්‍යාව , භාෂා හා භාෂා කා‍ණ්ඩ වල මූල ඇතුළත්ව භාෂා පිළිබද අධ්‍යයනය
හා භෞතික මානව විද්‍යාව, මනුෂ්‍ය පරිනාමනය හා භෞතික හා ජානමය ගති ලක්ෂණ පිළිබද අධ්‍යයනයන් ඇතුළත් වෙයි
හැඳින්වීම

පුරාවිද්‍යාව යනු මානව සංස්කෘතියන් නොයෙකුත් ශිල්ප ක්‍රමයන් උපයෝගී කරගෙන අධ්‍යයනය කරනු ලබන විෂයකි
මෙම විෂයෙහි අන්තර්ගත අරමුණු විවිධාකාරය
ඒවා අතර මානව වර්ගයාගේ ආරම්භය හා විකාශනය ලේඛනගත කිරීම, විවිධ සංස්කෘතියන් හදුනාගැනීම, පරිණාමනය අධ්‍යයනය කිරීම මුල් තැනක් ගනී
මේ සඳහා පුරාවිද්‍යාඥයින් තොරතුරු එක්රැස්කරගන්නා ක්‍රම කීපයකි
පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්, වර්ගීකරණයන්, විශ්ලේෂණය කිරීම් හා සංරක්ෂණය කිරීම් ඒ අතරින් සමහරක් වේ
පොදුවේ මෙම විෂය මානව විද්‍යාව, ඉතිහාසය, භෞතික විද්‍යාව, රසායනික විද්‍යාව වැනි විෂයන් ගණනාවක සංකලනයක් ලෙස ගෙනහැර දැක්විය හැකිය
පුරා විද්‍යාවේ ඉතිහාසය 

   
ඉතිහාසය පිළිබඳ ගවේෂණයේ දියුණුව සහ එම තාක්ෂණයේ වලංගුතාවය රඳා පවතින්නේ පරික්ෂා කරන ලද භුමියේ ප්‍රමාණය මතය
ගවේෂණ මගින් සොයාගත් පුරණ ස්මාරකවලට සහ වසර දහස් ගණන් පැරණි වස්තුවල එකතුවට විශාල වටිනාකමක් හෝ ඉහළ කලාත්මක අගයක් හිමියි
මෙසේ සොයාගැනීමට භාජනය වන නටඹුන් පිළිබඳව විධිමත් ලෙස අධ්‍යයනය ආරම්භය වූයේ 19 වැනි ශතවර්ෂයෙදි පමණය
රෝමයේ  ඉතා ඉපැරණි මෙන්ම විශිෂ්ට වු නිර්මාණයන් පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ ලිපි හුවමාරු ආයතනයේ  Eduard Gerhard සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම මගින් 1829 දි සොයාගන්න ලදි
පුරාවිද්‍යාවේ  ක්‍රමවේද කලාකාමී සහ වෘත්තිමය යන දෙආකරයෙන්ම දියුණු වෙමින් පවතියි
මෙම ක්‍රියාවලිය Mortimer Wheeler වැනි පුද්ගලයන් ඉහළ සංයමයකින් යුතුව කරන ලද විශිෂ්ට ගවේෂන නිසා 20 වැනි ශතවර්ෂයේ සිට නොනවත්වා දියුණු වෙමින් පැවතියේය
පුරාවිද්‍යා දියුණුව කෙරෙහි නාගරික පුරාවිද්‍යාවේ සහ ගලවාගැනිමේ පුරාවිද්‍යාවේ දියුණුව ඉතා වැදගත් තොරතුරු ප්‍රමාණයක් ලබා දෙයි
ප්‍රාග් තාරක විද්‍යාව යනු පුරාවිද්‍යාව නොවන අතර එය වැඩිදුර අධ්‍යයනයේදී අතීත ගැමි සංස්කෘතියට සම්බන්ධව පවතින බවට සාධක ඇත
අරමුණු 

පුරා විද්‍යාවේ අරමුණු විවිධ වන අතර එහි අරමුණු හා වගකීම් මොනවාද යන්න පිළිබඳ යම් විවාදයක් ද පවතී
සමහරක් අරමුණුවලට පූර්ව ඓතිහාසික හා ඓතිහාසික සමාජ සඳහා, මානුෂික සංස්කෘතීන්වල මූලාරම්භය හා දියුණු වීම ලේඛණගත කිරීම හා විස්තර කිරීම, සංස්කෘතික ඉතිහාසය තේරුම් ගැනීම, සංස්කෘතික පරිණාමනය වාර්තා කිරීම හා මානුෂික හැසිරීම හා පරිසර විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීම ඇතුළත් වේ
පුරා විද්‍යාඥයින්, අදාල අංශය තුළදී යොදා ගන්නා ඉගෙනුම් ක්‍රම සමඟ හා පුරා විද්‍යාඥයින් අතීතයේ අසනු ලබන පර්යේෂන වල සැඟවී ඇති සෛද්ධාන්තික හා දාර්ශනික දත්ත මත සලකා බලනු ලැබේ
නව වැඩ බිම් සෙවීම සඳහා ප්‍රදේශ සමීක්ෂණය කිරීම, සංස්කෘතික අවශේ‍ෂ සොයා ගැනීම සඳහා වැඩ බිම් කැනීම, වර්ගීකරණය , විශ්ලේෂණය හා සංරක්ෂණය පුරා විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියේ සියළු වැදගත් කොටස් වේ
මේ සියල්ල වැදගත් තොරතුරු ප්‍රභව වේ
අදාල විෂය පථයේ අතිශයින් පුළුල් පරාසය පෙන්වා දෙන පුරා විද්‍යාවේ හරස් විෂය පථ පරීක්ෂණ බොහෝමයක් පවතී
එය මානව විද්‍යාව, ඉතිහාසය, කලා ඉතිහාසය, සම්භාව්‍ය, මානව විද්‍යාව, භූගෝල විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව,භෞතික විද්‍යාව, තොරතුරු විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, සංඛ්‍යානය, පුරා පරිසර විද්‍යාව, පුරා සත්ව විද්‍යාව, පුරා මානව උද්භිද විද්‍යාව හා පුරා උද්භිද විද්‍යාව සමඟ සම්බන්ධ වේ
සිද්ධාන්ත
පුරා විද්‍යාවේ එක් තනි සිද්ධාන්තයක් නොමැත
එමෙන්ම අර්ථ දැක්වීම් ද මත භේදයට තුඩු දෙන 20වන සියවසේ මැද භාගය තෙක් පුරා විද්‍යාව ඉතිහාසයට හා මානව විද්‍යාවට සමීපව සම්බන්ධ බවට පොදු සම්මුතියක් පැවතුණි
එක්සත් ජනපදයේ පුරා විද්‍යාත්මක සිද්ධාන්තයේ ඉතිහාසය ප්‍රථම ප්‍රධාන කලාපය 19 වන සියවසේ පසුභාගයේ දී හා 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී දියුණු විය
එය සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ සංස්කෘතිකමය හෝ සංස්කෘතික ඉතිහාසය ලෙසය
එය එහි ඓතිහාසික සුවිශේෂීතාවය පිළිබඳ වූ මතුකර දැක්වීම සඳහා වඩාත් සුප්‍රසිද්ධ වේ
1920 දශකයේ දී ඇමරිකානු නිරිත දිග සංස්කෘතිකමය ඓතිහාසික පුරා විද්‍යාව ඍජු පුරා විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශය සමඟ තදින් බැඳී තිබුණි
මෙම ප්‍රවේශය, ඇමරිකානු නිරිත දිග ප්‍රදේශයේ ඇමරිකානු වයඹ දිග වෙරළේ, මෙසෝ ඇමරිකාවේ ඇන්ඩීෂ්, ඕෂිනියා, සයිබීරියාව හා ජීවී ආවේනික ජනගහන හා පැරණි කණ්ඩායමේ පුරා විද්‍යාත්මක අවශේෂ අතර අඛණ්ඩතාවය දක්නට  ඇති ලෝකයේ අනිකුත් ප්‍රදේශවල අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක විය
ඍජු ඓතිහාසික ප්‍රවේශය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී නූතන මිනිසුන් හා පුරා විද්‍යාත්මක අතීතය අතර සම්බන්ධතාවය එක්තැන් කිරීම සඳහා මානව පුරා විද්‍යාත්මක හා මුල් ඓතිහාසික වාර්තා වැදගත් භූමිකාවක් රඟ දක්වනු ලැබේ
සාහිත්‍යමය ප්‍රබව අනිකුත් සන්දර්භවල දී ද භාවිතා කළ හැක
උදාහරණ ලෙස හැඩ්‍රියන්ගේ ලිඳ දැක්විය හැක
1960 දශකයේ දී මූලිකව ඇමරිකානු පුරා විද්‍යාඥයන් කිහිප දෙනෙක් (ලෙවිස් බින්ෆ්‍රෝඩ් හා කෙවින් ෆ්ලැනරි වැනි) සංස්කෘතිකමය ඉතිහාසයේ නාම මාලාවට එරෙහිව කැරලි ගැසේ
ඔවුන් විසින් නව පුරා විද්‍යාව යෝජනා කළ අතර එය වඩා විද්‍යාත්මක හා මානව විද්‍යාත්මක වන අතරම කල්පිත පරීක්ෂා කිරීම හා විද්‍යාත්මක ක්‍රම සමඟ වඩාත් වැදගත් විය
පසුව එය සැකසුම් පුරා විද්‍යාව ලෙස හැඳින්වේ
1980 දශ‍කයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය පුරා විද්‍යාඥයන් වූ  මිචෙල් ෂෑන්ක්ස්, ක්‍රිස්ටෝපර් ටිලී, ඩැනියෙල් මී හා ඉයන් හොඩර් විසින් මෙහෙය වූ නව පසු නූතනවාදී ව්‍යාපාරයක් මතු විය
එමඟින් සැකසීම් විද්‍යාවේ විද්‍යාත්මක ධනාත්මකතාවයට හා අසාධාරණාත්වයට ඇති ආකර්ශනය ගැටළුවට බඳුන් කළ අතර වඩා ස්වශාස්ත්‍රීය සෛද්ධාන්තික පරාවර්තතාවක වැදගත්කම මතුකර දැක්වීය
මෙම ප්‍රවේශය පසු සැකසුම් පුරා විද්‍යාව ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය
කෙසේ නමුත් මෙම ප්‍රවේශය සැකසුම්කරුවන් විසින් විද්‍යාත්මක උමතුව අඩු යැයි පවසමින් විවේචනයට ලක් කරන ලදී
සැකසුම්වාදය හා පසු සැකසුම්වාදයේ වලංගු බව පිළිබඳ තවදුරටත් විවාදයට බඳුන් වී තිබේ
‍ඓතිහාසික සැකසුම්වාදය මතු වෙමින් පවතින නාම මාලාවක් වන අතර එමඟින් ක්‍රියාවලි හා පසු සැකසුම් පුරා විද්‍යාවේ පරාවර්තීතාව හා ඉතිහාසය පිළිබඳ මතු කර දැක්වීම පිළිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු කරනු ලැබේ
පුරා විද්‍යාත්මක සිද්ධාන්ත වර්තමානයේ දී බලපෑම් ගණනාවකින් කරලියට පැමිණේ
එයට නව ඩාවීනියානු පරිණාමනීය සිතුවිල්ල, සංසිද්ධිමය විද්‍යාව, පසු නූතන වාදය, ඒජන්සි සිද්ධාන්තය ඥානාත්මක විද්‍යාව, කාර්යබද්ධ වාදය, ලිංගිකත්වය මත පදනම් වූ හා එබඳු මත දරන පුරා විද්‍යාව හා පද්ධති සිද්ධාන්තය ඇතුළත් වේ
Academic sub-disciplines

සංස්කෘතික සම්පත් කලමනාකරණය

ක්‍රේෂ්ත්‍ර පිලිවෙත්

මිනුම(Survey)

පුරාවිද්‍යා කැණීම 

භූමිය නොපුරුදු අයගේ බලප්‍රදේශයක්ව පවතිද්දී පවා පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් පැවතිණි
බොහෝ ව්‍යාපෘති වලින් අනාවරණය කරගත් බහුතරයක් තොරතුරුවල ප්‍රභව ඉතිරිව ඇත
භූ ස්ථරය පිළිබඳව අධ්‍යයනය සහ ත්‍රිමාණ නිර්මාණ ආදී සමීක්ෂණ වලට සාමාන්‍යයෙන් පිවිසිය නොහැකිය
එබැවින් නොයෙක් වර්ගයේ තොරතුරු අනාවරණය කරගැනීමට ඊට  පුළුවන
නවීන කැණීම් ශිල්ප ක්‍රම වලට ලැබෙන සම්භවය වාර්තා කරගැනීමට සියුම් ලෙස ලක්ෂණ සහ වස්තු පිහිටි ස්ථාන අවශ්‍යය වේ
මෙමඟින් තිරස් පිහිටීම මෙන්ම සිරස් පිහිටීමද තීරණය කිරීමට හැකියාව ලැබේ
අවට තිබෙන වස්තූන් සහ ලක්ෂණ සමඟ ඒවායේ පවතින සම්බන්ධතාද පසුව කරන විග්‍රහ සඳහා වාර්තා කර ගනු ලැබේ
මෙමඟින් පුරාවිද්‍යාඥයාට කුමන මානව කෘති හා ඒවා පැවතියේද යන්න ආදිය පිළිබඳව නිගමනය කිරීමට ඉඩ ලැබේ
උදාහරණයක් ලෙස භූමිය කැණීමේදී එහි භූ ස්ථරය පිළිබඳව අධ්‍යයනයට ඉඩ ලැබේ
භූමිය විවිධ සංස්කෘතීන්ට අයත් මානව කොටස්වලට වාස භූමිව වීනම් බොහෝ පැරණි කාලයේ සිට පැවත එන මානව සංස්කෘතින්ගේ මානව කෘති මත මෑත කාලයේ සංස්කෘතීන්ගෙන් පැවත එන මානව කෘති ද පවතියි
පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණ වලදී වඩාත්ම වියදම් සහිත අවස්ථාව කැණීම් අවස්ථාවයි. ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සමහර භූමි කැණීම් කරන ප්‍රතිශතය රඳාපවතින්නේ එම රට අනුවයි. බොහෝ විට එය 90% කි
කැණීම් වලදී සමීක්ෂණයට වඩා සාම්පල් ලබාගැනීම වඩා වැදගත් වේ
මෙම  කැණීම් ක්‍රියාවලිය වඩා පරිස්සමෙන් කළ යුතු උවත් විශේෂයෙන් මතුපිට පස ඉවත් කිරීමේදී විශාල යාන්ත්‍රික උපකරණ (බැකෝ යන්ත්‍ර ) භාවිතා කරයි
සියලුම ලක්ෂණ පැහැදිලිව පෙනේද යන්න නිශ්චය කර ගැනීම උදෙසා මෙම ප්‍රදේශය උදලු සහ මේසන් හැඳි භාවිතයෙන් පිරිසිදු කරයි
ඊලඟ කාර්යය භූමි සැලැස්මක් නිර්මාණය කිරීමයි
එය කැණීම් කටයුතු වලදී තීරණ ගැනීම සඳහා භාවිතා කෙරේ
වාර්තා ගැනීම සඳහා විවිධ කොටස් වෙන වෙනම ස්වභාවික යටිපස තෙක් කැණීම් වලට භාජනය කරයි
උදාහරණයක් ලෙස අගලක් කොටස් 2 කින් යුක්ත වේ
එය පිරවුම හා විවරය ලෙස වේ
විවරය යනු ස්වභාවික පස හමුවන ලක්ෂණ සහිත මායිම වේ