Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඔහු විදේශීය මිෂනාරිවරයෙකි
පාසල ශුද්ධ වූ මරියාවන් වෙනුවෙන් කැප කර ඇත
ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි විදේශීය මිෂනාරිවරුන්ගේ සහාය ලබාගත් ඔහු ප්‍රදේශයේ දරුවන්ට ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනයක් ලබා දුන්නේය
පාසලේ පළමු විදුහල්පති ලෙස කටයුතු කළේ පියතුමාය
Briton (1906-1914)
1917    
1917 දී මාරිස්ට් සහෝදරවරු ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අතර ශාන්ත මරියා විද්‍යාලය ඔවුන්ගේ පළමු අධ්‍යාපන ආයතනය ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී
එම හේතුව නිසා පාසල ජනතාව අතර ජනප්‍රිය වූ අතර පිටත සිට පැමිණි බොහෝ සිසුන්ට මෙම පාසලට ඇතුළු වී ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනයක් ලබා ගැනීමට අවස්ථාව ලැබුණි
1922  
පාසල විශාල ගැටලුවකට මුහුණ දුන්නේය
එය ඔවුන්ට ක්‍රීඩා පිටියක අවශ්‍යතාවය විය
එබැවින් ත්‍යාගශීලී කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු වන මේරි ක්‍රිස්ටීන් ඩි ක්‍රූස් සහ රෝසා ඉසබෙලා ඩි ක්‍රූස් මෙනවිය 1923 දී කොප්රා හන්දියේ ඉඩමක් ශාන්ත මරියා විද්‍යාලයට පරිත්‍යාග කළහ
මාරිස්ට් බ්‍රදර්ස් ශාන්ත මරියා විද්‍යාලයේ ශාඛාවක් ලෙස පාසලක් ආරම්භ කළේය
1924 දී ඔවුන් කතෝලික පාසල්වල සාමාන්‍යාධිකාරීවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටියේ “ශාන්ත මරියා විද්‍යාලය” යන නම “මාරිස්ට් ස්ටෙලා විද්‍යාලය” ලෙස වෙනස් කරන ලෙසයි
1960 
1960 දී රජය විසින් පාසල් පවරා ගන්නා ලදී
එහෙත් කළමනාකාරිත්වය විසින් මෙම විද්‍යාලය පෞද්ගලික හා ගාස්තු අය නොකිරීමට තීරණය කර තිබුණි

1973  
1973-1981 කාලය තුළ භෞතික සම්පත්වල කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති විය
ඒ වන විට විදුහල්පති පියතුමා පියතුමා විය
ශාන්ත මරියා කන්‍යාරාමයට අයත් ඉඩම ඔහු භාර ගත්තේය
ඔහු තට්ටු හතරක්, තට්ටු දෙකක් සහ තට්ටු තුනක ගොඩනැගිලි ඉදි කළේය
විද්‍යාව, වාණිජ හා කලා යන විෂයයන් උසස් පෙළ සංවර්ධනය කළ නිසා එය උසස් පෙළ සිසුන්ට ආශීර්වාදයක් විය
1984   
ශාන්ත මරියා විද්‍යාලය බටහිර මීගමුවෙහි පාසල් 10 ක මධ්‍යස්ථානය ලෙස නම් කරන ලදී
1995 
පාසල නැවතත් මාරිස්ට් සහෝදරයන් අතට පත් වේ
එබැවින් ශාන්ත මරියාගේ 125 වන සංවත්සරය සැමරීමට වාසනාවන්ත වූයේ මාරිස්ට් සහෝදරවරුන්ගේ සේවය යටතේ ය
කේ.එච්. කුමාරසිංහ පෙරේරා S
සංජයි ලීලා භන්සාලී (
born 24 February 1963) is an Indian director, producer, screenwriter, and music director who is known for his work in Hindi cinema
Bhansali is the recipient of several awards, including five National Film Awards, eleven Filmfare Awards and a BAFTA nomination
In 2015, the Government of India honoured him with the Padma Shri, the fourth highest civilian award
Bhansali made his directorial debut with Khamoshi
The Musical (1996), for which he received the Filmfare Critics Award for Best Film
He rose to prominence in Hindi-language cinema with the commercially successful romantic drama Hum Dil De Chuke Sanam (1999), the epic romantic drama Devdas (2002) — for which he received a nomination for the Best Film Not in the English Language at British Academy of Film & Television Awards (BAFTA) —  and the drama Black (2005), for all of which he received multiple Best Director Awards and Best Film Awards along with additional Critics Award for Best Film for the latter at Filmfare Awards, and multiple National Film Awards for the latter two
He followed it by directing consecutive commercially unsuccessful films such as Saawariya (2007) and Guzaarish (2010), however, Guzaarish received positive reviews from critics and audiences
This changed with his adaptation of Shakespeare's Romeo and Juliet — the tragic romance Goliyon Ki Raasleela Ram-Leela (2013) — opened to positive reviews and strong box office collections, for which he received several awards and nominations
His home production biographical sports film Mary Kom (2014), had him receive his third National Film Award
His period dramas Bajirao Mastani (2015) and Padmaavat (2018) both rank among the highest-grossing Indian films of all time
For the former, he won the National Film Award for Best Direction, as well as Filmfare Awards for Best Director and Best Film
and for the latter, he won National Film Award for Best Music Direction and Filmfare Award for Best Music Director
He is an alumnus of the Film and Television Institute of India
He is the founder of the production house Bhansali Productions
Personal life 
Sanjay Leela Bhansali was born in Bhuleshwar, South Mumbai to a Gujarati Baniya family
His mother, Leela used to sew clothes to make ends meet
He speaks Gujarati at home and loves Gujarati food, music, literature and architecture
Career 

Bhansali began his career as an assistant to Vidhu Vinod Chopra and was involved in the making of Parinda, 1942
A Love Story and Kareeb
However, they had a falling-out when Bhansali refused to direct Kareeb
In 1996, he made his directorial debut with Khamoshi
The Musical, the commercially unsuccessful but critically acclaimed narration of a daughter's struggle to communicate with her deaf-mute parents
The film earned the Critics Award for Best film at Filmfare
He rose to prominence in Indian cinema with a triangular love story, Hum Dil De Chuke Sanam, starring Aishwarya Rai, Salman Khan, and Ajay Devgan, which established his individualistic stamp for visual splendour and creating auras of celebration and festivity
The film was premiered in the Indian Panorama section at the 1999 International Film Festival of India
It was a great commercial and critical success, and won numerous awards including four National Awards and nine Filmfare Awards
His next film, Devdas, starring Shah Rukh Khan, Aishwarya Rai and Madhuri Dixit, was Bhansali's ode to the novel of the same name, which became the highest-grossing film of 2002. The film also received unanimous acclaim from the critics and won all the major accolades at Filmfare, emerging as the most awarded film in Filmfare, (tied with the 1995 Dilwale Dulhania Le Jayenge)
At the 50th National Film Awards, it won five awards including Best Popular Film Providing Wholesome Entertainment
It received a nomination for the Best Foreign Film at the British Academy of Film & Television Awards (BAFTA)
It was India's submission for the Academy Award for Best Foreign Language Film
The film was also screened at the 2002 Cannes Film Festival
It stood eighth in Time magazine's "The 10 Greatest Movies of the Millennium (Thus Far)"
His next film, Black, starring Amitabh Bachchan and Rani Mukerji, broke his own all-time record of Devdas by garnering eleven awards, the highest number of awards ever given to a single film at Filmfare
It stood fifth in Time (Europe)'s "10 Best Movies of the Year 2005" among films from across the world
At 53rd National Film Awards, he received his second National award for Best Feature Film in Hindi
Hum Dil De Chuke Sanam, Devdas and Black earned him multiple Best Director and Best Film Awards at Filmfare, the latter also received additional Critics Award for Best Film
In 2006, Bhansali participated as a judge on reality TV show Jhalak Dikhhla Jaa alongside Farah Khan and Shilpa Shetty
Bhansali's next film Saawariya (released in 2007) was met with sharp criticism and poor collections at the box office
In 2008, Bhansali staged the opera Padmavati, an adaption of the 1923 ballet written by Albert Roussel
The show premiered in Paris at the prestigious Thâtre du Châtelet and next at the Festival dei Due Mondi, where it received "fifteen minutes of standing ovation and seven curtain calls at the end of the first show
" Bhansali received many positive comments from international critics for his work
In 2010, Bhansali released Guzaarish, starring Hrithik Roshan and Aishwarya Rai, in which he also made his debut in music direction
The film received positive to mixed reviews from critics, but could not perform well at the box office
Guzaarish earned him a Best Director nomination at Filmfare
In 2011, he became a judge on the Indian music talent show X Factor India Season 1. The same year, he also produced the musical comedy film My Friend Pinto, which also received mixed reviews and tanked at the box office
In 2012, Bhansali produced Rowdy Rathore, a remake of the Telugu film Vikramarkudu, starring Akshay Kumar and Sonakshi Sinha and directed by Prabhu Deva
The film received mixed reviews from critics and became a major commercial success, Box Office India labelled it as a blockbuster film
The following year, he produced Shirin Farhad Ki Toh Nikal Padi which also received mixed reviews, but could not perform well at the box office
In 2013, Bhansali directed Goliyon Ki Raasleela Ram-Leela, an adaptation of Shakespeare's Romeo and Juliet, starring Ranveer Singh and Deepika Padukone
Some religious groups opposed the movie claiming that the former title Ramleela was misleading, because the movie had nothing to do with Ramlila, the traditional enactment of the life and story of Hindu deity, Lord Rama
The film's release had been stayed by Delhi High Court due to the controversy over its title, claiming that the movie hurt the religious sentiments of Hindus
Later the film's title was changed to Goliyon ki Rasleela Ram-Leela, and eventually released in India as scheduled
However, after a week of release, Lucknow bench of Allahabad High Court banned the movie's release in Uttar Pradesh
Despite the controversy and limited release, the film opened to critical acclaim and strong box office collections worldwide, ultimately earning ₹2.02 billion (US$31 million) and emerging as the fifth highest-grossing film of 2013. The film garnered several award nominations for Bhansali including Best Film and Best Director nominations at Filmfare
The same year, Bhansali debuted in television with the show Saraswatichandra, starring Gautam Rode and Jennifer Winget, which he later left after few episodes
The following year, he produced the biographical sports film Mary Kom starring Priyanka Chopra, which premiered at the 2014 Toronto International Film Festival, becoming the first Hindi film to be screened on the opening night of the festival
The film became both a commercial and critical success and received various accolades along with Best Film nomination at Filmfare
At 62nd National Film Awards, Bhansali received another National Award for Best Popular Film Providing Wholesome Entertainment for the film
In 2015, he the produced action drama film Gabbar Is Back starring Akshay Kumar, which also emerged as a commercial success with positive reviews from the critics
Bhansali's next directorial venture was his dream project, the period romance Bajirao Mastani (2015), based on the love story between Peshwa Baji Rao I and his second wife Mastani
Ranveer Singh and Deepika Padukone played the title roles, while Priyanka Chopra played Bajirao's first wife Kashibai
The film was announced in 2003 and was constantly in the news regarding the cast, including such actors as Salman Khan, Shah Rukh Khan, Aishwarya Rai Bachchan, Kareena Kapoor and Rani Mukerji
The descendants of Bajirao I and Mastani expressed their disapproval of this film, claiming excessive creative liberty by Bhansali causing wrongful portrayal of their ancestors
A petition was filed in Bombay High Court seeking a stay on the film, but the High Court refused to interfere with its release
It received tremendous critical acclaim across the world and was listed among the best films of 2015 by several sources
Despite the controversy, the film emerged as one of the highest-grossing Indian films of all time
The film received many accolades at various award ceremonies in India
At the 63rd National Film Awards, Bajirao Mastani won seven awards and Bhansali won the National Award for Best Director
The film was featured at the 2016 Indian Panorama section of the International Film Festival of India
Bajirao Mastani was selected as India's official entry for the Best Foreign Language Film for the 74th Golden Globe Awards
The following year, he produced the Marathi film Laal Ishq
Bhansali directed period drama film Padmaavat, jointly produced by him and Viacom 18 Motion Pictures, and also written by him
The film features Deepika Padukone in the title role as Rani Padmini, alongside Shahid Kapoor and Ranveer Singh in the title roles of Rawal Ratan Singh and Alauddin Khalji respectively
During the shooting of the film in January 2017 in Jaipur, the members of Shri Rajput Karni Sena protested at the sets at Jaigarh Fort, physically attacked Bhansali and his crew members, alleging that he misrepresented historical facts and depicted them erroneously in the film, and also tried to vandalise the sets
On 6 March 2017, members of Shri Rajput Karni Sena vandalised the Chittor Fort again and broke the mirrors installed in the palace of Rani Padmini
On 15 March 2017, a group of unidentified vandals again attacked and set fire to the sets of this movie in Kolhapur which led to the production set, costumes and jewelleries being burnt
The film earned 30 million dollars in the first four days after its release
In 2021, Bhansali is coming up with Gangubai Kathiawadi, a biographical, crime film based on a chapter of Hussain Zaidi's book Mafia Queens of Mumbai
The film about Gangubai Kothewali, stars Alia Bhatt as Gangubai, and is scheduled for release on 30 July 2021.

Filmography

Films

Frequent Actor and Artist Collaborations as Director

Television 
 Jhalak Dikhhla Jaa 1 (Judge) – 2006
 X Factor India (Judge) – 2011
 Saraswatichandra (Producer) – 2013 - 2014

Stage 
 Stage Opera Padmavati (Director) – 2008

Awards and nominations

References

External links 

 

ජීවමාන ජනයා
Film directors from Mumbai
Hindi-language film directors
Best Director National Film Award winners
Filmfare Awards winners
Screen Awards winners
International Indian Film Academy Awards winners
Zee Cine Awards winners
Film and Television Institute of India alumni
Hindi film score composers
Indian male screenwriters
Hindi film producers
Recipients of the Padma Shri in arts
1963 උපත්
Film producers from Mumbai
20th-century Indian film directors
21st-century Indian film directors
Gujarati people
Indian Jain directors
Producers who won the Best Popular Film Providing Wholesome Entertainment National Film Award
Directors who won the Best Popular Film Providing Wholesome Entertainment National Film Award
මාලික් මුහම්මද් ජායසී (1477– 1542) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු සූෆී කවියකු සහ පීර්වරයෙකි
ඔහු අවධි භාෂාව භාවිතා කරමින්, සහ පර්සියානු නස්තලීක් අක්ෂර භාවිතයෙන් රචනයෙහි නිරතව තිබේ
ඔහුගේ වඩාත්ම ප්‍රකට කෘතිය වන්නේ පද්මාවත් (1540) නම් වීර කාව්‍යයයි
ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්‍ථාවලිය

බාහිර සබැඳි
Malik Muhammad Jayasi at Kavita Kosh  

ඉන්දියානු කවියෝ
හින්දි-භාෂා කවියෝ
ඉන්දියානු සූෆිවරු
16වන සියවසේ ඉන්දියානු කවියෝ
1542 මරණ
උත්තර් ප්‍රදේශ් හි කවියෝ
උර්දු කවියෝ
ජීවමාන ජනයා
1936 උපත්
Padmavat (or Padmawat) is an epic poem written in 1540 by Sufi poet Malik Muhammad Jayasi, who wrote it in the Hindustani language of Awadhi, and originally in the Persian Nastaʿlīq script
It is the oldest extant text among the important works in Awadhi
A famous piece of Sufi literature from the period, it relates an allegorical fictional story about the Delhi Sultan Alauddin Khalji's desire for the titular Padmavati, the Queen of Chittor
Alauddin Khalji and Padmavati's husband Ratan Sen are historical figures, whereas Padmavati is a fictional character
References

Bibliography

External links
 The Padumawati of Malik Muammad Jaisi, English translation G
Grierson and Sudhakara Dvivedi
 Padmavat in Devanagari script

Hindi-language literature
1540 books
Sufi poetry
Epic poems
Indian poetry
රෙඩ් ග්ලෝබෝ (Rede Globo) 1965 අප්‍රියෙල් 26 වන දින මාධ්‍ය හිමිකරු රොබර්ටෝ මැරින්හෝ විසින් දියත් කරන ලද බ්‍රසීලියානු නිදහස්-ගුවන් රූපවාහිනී ජාලයකි
එය හිමිකාරීත්වය දරන්නේ මාධ්‍ය සමූහ ව්‍යාපාරයක් වන ග්ලෝබෝ සමූහයයි
Experienced Youtuber with a demonstrated history of working in the Embedded Systems and IoT industry
Skilled in Embedded Software, Computer Science, Networking, and Internet of Things
Strong media and communication professional with a Bachelor of Science (BSc Hons) focused in Computer Systems and Network Engineering from SLIIT
Website - nisalhe
com

Public Figure
Youtube channel
Content Creator
] හා සූර්යයා අතරට පෘථිවිය පැමිණ ඒක රේඛීය වීමෙන් පෘථිවියේ සෙවනැල්ල චන්ද්‍රයා මතට වැටීමෙන් ඇතිවන සංසිද්ධිය චන්ද්‍ර ග්‍රහණයක් ලෙස හැඳින්වේ
බෙංගාලි (), එහි අන්තර් නාමය බංග්ලා මගින් ද හැඳින්වේ ( ), ක ඉන්දු-ආර්ය භාෂාව]] සහ ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ බෙංගාල කලාපයේ භාෂා භාෂාව. It is the most widely spoken language of Bangladesh and the second most widely spoken of the 22 scheduled languages of India, after Hindi
With approximately 228 million native speakers and another 37 million as second language speakers, Bengali is the fifth most-spoken native language and the seventh most spoken language by total number of speakers in the world
සටහන්

යොමු කිරීම්

 
 
 
 
 
 
 Chakraborty, Byomkes, A Comparative Study of Santali and Bengali, K
, Kolkata, 1994,
Shaw, Rameswar Sadharan Bhasabigna O Bangal Bhasa, Pustak Bipani, Kolkata, 1997.
 Haldar, Narayan Bengali Bhasa Prsanga
Banan Kathan Likhanriti, Pustak Bipani, Kolkata, 2007.

වැඩිදුර කීයවීම
 Thompson, Hanne-Ruth (2012)
Volume 18 of London Oriental and African Language Library
John Benjamins Publishing
බාහිර සබැඳි

 
 
 Bangla Academy
 The South Asian Literary Recordings Project, The Library of Congress
Bengali Authors
Translate from bangla or to bangla

 
Eastern Indo-Aryan languages
Languages of Bangladesh
Official languages of India
Subject–object–verb languages
Languages of West Bengal
Languages of Tripura
Languages of Assam
ඉතාලි ජාතික ගැලීලියෝ ගැලිලි භෞතික විද්‍යාඥයෙකු , ගණිතඥයකු , තාරකා විද්‍යාඥයකු සහ දාර්ශනිකයෙකු වූ අතර විද්‍යාත්මක විප්ලවය / පුනරුදය උදෙසා විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය
බෙංගාල බෞද්ධ සංගමය (, බෞද්ධ ධර්මාංකුර් සභා) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොල්කතාව පාදක කරගත් බෞද්ධ සංවිධානයකි
ඉතිහාසය
මෙම ආයතනය ස්ථාපිත කරන ලද්දේ ක්‍රිපාසරන් විසින් 1892 ඔක්තෝබර් 5 දින දී ය
මෙය ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ නූතනවාදය වැනි දකුණු ආසියානු බෞද්ධ නූතනවාදී ව්‍යාපාරයන් මෙන්ම පරමවිඥානාර්ථය වැනි බටහිර විද්වත් ව්‍යාපාරයන් හි ආභාසය ලද්දකි
මෙම සංවිධානයෙහි පරමාර්ථය වන්නේ ඉන්දියාව තුළ බුද්ධ ධර්මයේ සංකල්ප ප්‍රචලිත කිරීම සහ පුනර්ජීවනය මෙන්ම බෞද්ධ අධ්‍යයන සඳහා අනුග්‍රහ දැක්වීමයි
1908 දී මොවුන්ගේ ජර්නලය වන ජගජ්ජ්‍යෝති ප්‍රථම වරට ප්‍රකාශයටපත්කෙරිණි
ආශ්‍රේයයන්

1892 දී ස්ථාපිත ආගමික සංවිධාන
1892 ඉන්දියාවේ ස්ථාපිත කිරීම්
ඉන්දියාව පාදක කරගත් බෞද්ධ සංවිධාන
ඉන්දියාවේ බුද්ධාගම
ඉන්දියාවේ බෞද්ධ ප්‍රජාව
ධර්මරාජේශ්වර් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් හි මන්ද්සෞර් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි 4වන-5වන සියවට අයත් පුරාතන බෞද්ධ සහ හින්දු ලෙන් සිද්ධස්ථානයකි
මේවාත් බලන්න
ඉන්දියානු ශෛලකර්ම ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය

පින්තූර ගැලරිය

ආශ්‍රේයයන් 

මධ්‍ය ප්‍රදේශ් හි සිද්ධස්ථාන
මධ්‍ය ප්‍රදේශ් හි ලෙන්
ඉන්දියාවේ බෞද්ධ විහාර
මධ්‍ය ප්‍රදේශ් හි ඉතිහාසය
ඉන්දියාවේ බෞද්ධ ලෙන්
ගම්පහ බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය
ගම්පහ රත්නාවලී බාලික විද්‍යාලය
තිවාල යනු මෞර්යය වංශික තෙවන අදිරජු වන අශෝකගේ දෙවෙනි පුත්‍රයා ය
ඔහු අශෝකගේ දෙවන බිසව වන කෞර්වකීගේ පුත්‍රයාද වේ
(කෞර්වකී යනු අශෝකගේ දෙවන බිසව හා ප්‍රියතම බිසව විය
)මීළගට රජ කමට හිමිකමක් නොතිබුණු නිසා අශෝක විසින් මොහුට තක්ශිලා නුවර උත්තරාධිකාරී තනතුර ලබා දුන්නේ ය
ලුම්බිනී ස්තම්භලේඛය හෙවත් ලුම්බිනී ස්තම්භ අභිලේඛනය, පාදේරියා අභිලේඛනය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 1896 දෙසැම්බරයේ දී ඇලොයිස් ඇන්ටන් ෆියුරර් විසින් නූතන නේපාලයේ ලුම්බිනියේ අශෝක ස්තම්භයෙන් සොයාගනු ලැබූ පුරාතන බ්‍රාහ්මී අක්ෂරවලින් ලියන ලද අභිලේඛනයකි
මේ හා සමාන තවත් ප්‍රකට අභිලේඛනයක් වන්නේ නිගාලි-සාගර් අභිලේඛනයයි
ලුම්බිනී අභිලේඛනය අශෝකයන්ගේ ලඝු ස්තම්භලේඛ අතරට වර්ගීකරණය කොට තිබුණ ද, මෙය අතීත කාල සහ සාමාන්‍ය ප්‍රථම පුරුෂ (රාජකීය අයුරින් නොවේ) ස්වභාවයෙන් රචනාකොට ඇති හෙයින්, මෙය අශෝකයන් මෙම ස්ථානය බැහැදැකීම අනුස්මරණය කරනු වස් පිහිටුවූවක් බවත්, එය රජු විසින්ම ස්ථාපිත කළ ආඥාවක් බැව් පෙනේ
Discovery of the pillar
Ancient historical records of the Buddhist monuments of the region, made by the ancient Chinese monk-pilgrim Xuanzang in the 7th century CE and by another ancient Chinese monk-pilgrim Faxian in the early 5th century CE, had been used in an effort to search for the place of birth of the Buddha, said to be in Lumbini, and his ancient city of Kapilavastu
The Lumbini pillar itself, set up where the Buddha was born, was mentioned by Xuanzang, who said that it was surmounted by the sculpture of a horse and that it had been broken in half, but he never mentioned the presence of an inscription, which, according to Vincent A
Smith, may already have been hidden by the time he visited in the 7th century
The description by Xuanzang adds that the pillar was split in two and fallen on the ground at the time he saw it
The pillar was supported underground by a brick base, which according to Vincent A
Smith had to be of a comparatively more recent date
He suggested that the fallen pillar had been re-erected at the time of the Buddhist Pala dynasty, in the 11th or 12th century
The existence of the stone pillar itself was already known before the discovery
it had already been reported to Vincent A
Smith by a local landowner named Duncan Ricketts, around twelve years before (circa 1884)
Rubbings of the Medieval inscriptions on top of the pillar had been sent by Ricketts, but they were thought of no great consequence
Führer has also heard about the pillar in 1895, while he was investigating the nearby Nigali-Sagar pillar
Discovery of the inscription (1896)
In December 1896, Alois Anton Führer was making a follow-up survey of the nearby Nigali-Sagar pillar, discovered and investigated by him the previous year, in March 1895. 

According to some accounts, Fuhrer found the Lumbini pillar on December 1st, and then asked the help of local commander, General Khadga Samsher Rana, to excavate it
According to other accounts General Khadga Samsher Rana knew the location of the pillar and led Führer to it
Reportedly, Fuhrer was not present when the inscription was discovered, as he arrived only "a little later", but Ricketts was witness to it
Initially, only the top of the pillar was visible, with a Medieval inscription on it
The Nepalese authorities dug around the pillar, to find the ancient Brahmi inscription, which therefore had remained underground, hidden from view
The Brahmi inscription on the pillar gives evidence that Ashoka, emperor of the Maurya Empire, visited the place in 3rd-century BCE and identified it as the birth-place of the Buddha
The inscription was translated by Paranavitana
Aftermath

Following the discovery of the pillar, Führer relied on the accounts of ancient Chinese pilgrims to search for Kapilavastu, which he thought had to be in Tilaurakot
Unable to find anything significant, he started excavating some structures at Sagarwa, which he said were stupas of the Shakyas, and was in the process of faking pre-Mauryan inscriptions on bricks, when he was caught in the act by Vincent Arthur Smith
Soon after, Alois Anton Führer was exposed as "a forger and dealer in fake antiquities", and had to resign from his position in 1898. Führer's early archaeological successes had apparently encouraged him to inflate his later discoveries to the point of creating forgeries
Vincent Arthur Smith further revealed in 1901 the blunt truth about Führer's Nepalese discoveries, saying of Führer's description of the archaeological remains at Nigali Sagar that "every word of it is false", and characterizing several of Führer's epigraphic discoveries in the area, including the inscriptions at the alleged Shakya stupas at Sagarwa, as "impudent forgeries"
However Smith never challenged the authenticity of the Lumbini pillar inscription and the Nigali Sagar inscription
Führer had written in 1897 a monograph on his discoveries in Nigali Sagar and Lumbini, Monograph on Buddha Sakyamuni's birth-place in the Nepalese tarai which was withdrawn from circulation
Issues of authenticity
Although generally accepted as genuine, this inscription does raise a few issues in terms of authenticity
The Lumbini inscription is in the third person, written by someone reporting a past visit of Devanampriya Priyadarsi, and is not written in Devanampriya Priyadarsi's own name contrary to all known edicts
So, by its own internal evidence, it may have been written at any time in history after the ruler's visit
In effect, ancient Brahmi was still understood until the beginning of 4th century CE before being rediscovered in the 19th century
The qualifier used for the Buddha in the inscription is Sakyamuni (), which is normally a Sanskritized form of the Prakrit Sakamuni ( "Sage of the Sakas), although the fully Sanskritized form would be Śakyamuni (, pronounced "Shakyamuni")
The problem is that the rest of the inscription is entirely in Prakrit, and Sanskrit inscriptions are not otherwise attested before the 1st century BCE-1st century CE
"Sakyamuni" first appears in the Lumbini inscription, the other known forms being "Sakiya" in the Piprahwa inscription, "Sakka" in the Pali literature, "Sakka" and "Śakka" in Prakrit literature, "Saka" (Bharhut) and "Śaka" in the epigraphic record
The Buddha is never mentioned in the Major Pillar Edicts nor in the Major Rock Edicts, and only appears once in the Bairat Temple inscription
The inscription was discovered by Alois Anton Führer, who is also known to have forged Brahmi inscriptions on ancient stone artefacts, so there is a possibility that he is the actual author of the inscription
The engraving is in extremely good condition and seems fresh
when Rhys Davids made a copy of the inscription in 1900, he noted that it was "almost as if freshly cut"
Following re-examination fifty years later, academics commented
"The pillar bears an inscription of Asoka, very well preserved
The lines are straight and letters very tastefully written
It appears as if the inscription has been very recently incised
"

On these grounds, Christopher I
Beckwith considers the Lumbini inscription as a later work, posterior to the 1st century CE at least, and there is also a possibility that Führer himself is the actual author of the inscription
This issue was popularized in 2008 by British writer Charles Allen
The Nigali Sagar inscription, in many ways similar and located a few kilometers from Lumbini, also falls under the same kind of suspicion
Gallery

References

Monuments and memorials in Nepal
Archaeological sites in Nepal
Nepalese inscriptions
නීති මෝහන් (උපත 1979 නොවැම්බර් 18) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු ගායිකාවකි
ඇය ප්‍රධාන වශයෙන්ම හින්දි චිත්‍රපට සඳහා ගායනයෙන් දායක වුවත්, මරාඨි, දෙමළ, තෙලිඟු, කන්නඩ, බෙංගාලි, පන්ජාබි, සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවලින් ද ගායනයෙන් දායක වී ඇත
දිල්ලියෙහි උපන් ඇය, චැනල් වී නාලිකාවේ පොප්ස්ටාර්ස් රියලිටි වැඩසටහනේ ජයග්‍රාහිකාවකි
ඇය වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධියට පත්වූයේ "ඉෂ්ක් වාලා ලව්" නැමැති ස්ටුඩන්ට් ඔෆ් දි ඉයර් (2012) චිත්‍රපටයේ ගීතය නිසායි
ඒ උදෙසා ඇයට නව සංගීත කුසලතාව සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් ආර්ඩී බර්මන් සම්මානය හිමි වූ අතර, ජබ් තක් හේ ජාන් (2012) චිත්‍රපටයේ "ජියා රේ" ගීතය වෙනුවෙන් ඇය හොඳම පිළිවැයුම් ගායිකාව සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය උදෙසා නිර්දේශ විය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

 

ජීවත්වන්නෝ
ඉන්දියානු චිත්‍රපට ගායිකාවෝ
දිල්ලියෙහි ගායිකාවෝ
1979 උපත්
වජ්‍රය හෙවත් වජ්‍රායුධය දෙදෙව්ලොවට අධිපති සක්‍ර දෙවියන්ගේ ආයුධයයි
වජ්‍ර යන සංස්කෘත වචනය  දියමන්ති සහ අකුණ  යන අර්ථ දෙකම දරයි
සක්‍ර දෙවියන්ගේ වජ්‍රායුධය සංකේතවත් කරමින් ඈත අතීතයේ පටන් වජ්‍ර නිපදවීම සිදුකෙරේ
වජ්‍රය යනු මූලික වශයෙන් දාර හතරක් හෝ අටකින් යුක්ත හිස් දෙකක් දෙපසින් ඇති මධ්‍යයෙන් තරමක ගෝලාකාර හැඩයක් ඇති මුගුරකි
දෙපස දාර අගින් එක්වී හාවී තිබෙන ඒවාද, දාර එක් නොවී වෙන් වෙනම උල් හැඩති ඒවාද ඇත
වජ්‍රායුධය ඉන්දීය වෛදික වැසි හා අකුණු දෙවියන් වන ඉන්ද්ර ගේ අවියයි
එමෙන්ම  බුදු දහම, ජෛන ආගම හා හින්දු ඉගැන්වීම් වල ආත්මය හා ආත්මික බලය, ශක්තිමත් භාවයට නියෝජනය කිරීමට බොහෝ විට යොදා ඇත
ඉන්දියානු පුරාවෘත්තයට අනුව, වජ්රය විශ්වයේ බලවත්ම ආයුධයක් ලෙස සැලකේ.  සංකේතාත්මක හා චාරිත්‍රානුකූල මෙවලමක් ලෙස වජ්ර භාවිතය හින්දු ආගමේ සිට ඉන්දියාවේ සහ ආසියාවේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල ව්‍යාප්ත විය
ලංකාව තුල වජ්‍ර භාවිතය ආරම්භ වුයේ ඉතාම මෑතකාලීනව ( 2013 - 2020 ) වුවද ඉන්දියාව ටිබේටය චීනය තායිලන්තය වැනි රටවල ඉතා ඈත කාලයේ පටන් වජ්‍ර නිර්මාණය හා  භාවිතය සිදුකෙරේ
ඉන්දියානු පුරාවෘත්තයට අනුව, වජ්‍ර විශ්වයේ බලවත්ම ආයුධයක් ලෙස සැලකේ.  සංකේතාත්මක හා චාරිත්‍රානුකූල මෙවලමක් ලෙස වජ්‍රය භාවිතා කිරීම හින්දු ආගමේ සිට ඉන්දියාවේ සහ ආසියාවේ වෙනත් ප්‍රදේශවල ව්‍යාප්ත විය
ශබ්ද නිරුක්තිය 
Asko Parpola ට අනුව , සංස්කෘත බසින් vajra හා Avestan බසින් vazra දෙකම දේව ආයුධයකි , එමෙන්ම එම පද දෙකම * weg' යන ප්‍රාග්-ඉන්දු-යුරෝපීය ප්‍රභවයක් දරයි
ඉන් අදහස් වන්නේ " බලවත් භාවය උදාකරන " යන්නයි
එය ප්‍රාග්- Finno - Uralic භාෂා වල  * vaśara, (මිටියක්, පොරොව) යන අර්ථය දරයි
නමුත්, සංස්කෘත හා Finno-Ugric ව්යුත්පන්න දෙකම ප්‍රාග් ආර්ය හෝ ප්‍රාග් ඉන්දු ආර්ය යෙදුම් මිස ප්‍රාග් -ඉරාන යෙදුමක් විය නොහැකි බව  Parpola හා Carpelan පවසන්නේ එහි පලස්තීකෘත සිබිලන්ට්   වින්‍යාසයක් ඇති බැවිනි
ආදී මූලාශ්‍ර

රිජ්වේදය 
වජ්‍රය පිළිබඳව ආදිතම සටහන ඇත්තේ චතුර්වේද  යෙන් කොටසක් වන ඍජ්වේදය  තුලයි
එය දෙවිවරුන් අතර ප්‍රධානියා වන ඉන්ද්‍ර ගේ ආයුධය ලෙස විස්තර කෙරේ
ඉන්ද්‍ර පිලිබඳ විස්තර කරනුයේ පව්කාරයන් සහ මිලේච්ඡ පුද්ගලයන් නැසීමට වජ්‍රය භාවිත කල බවයි.  දිව්‍ය උපකරණ නිපදවන ත්වාස්ට විසින් මෙම ආයුධය ඉන්ද්ර වෙනුවෙන් සාදන ලද බව රිග්වේදයේ සඳහන් වේ
ඊට සම්බන්ධ කතාව විස්තර කරන්නේ ඉන්ද්‍ර සර්පයෙකුගේ ස්වරූපය ගත්  වෘත නම් අසුරයාව මරා දැමීමට තම අතේ තබාගෙන සිටි වජ්‍රය භාවිතා කිරීමයි
වජ්‍ර භාවිතා කිරීමේ ඔහුගේ දක්ෂතාවය හේතුවෙන්, රිජ්වේදයෙහි ඉන්ද්‍ර සඳහා භාවිතා කරන ලද සමහර පද නම්, වජ්‍රභ්‍රිත් (වජ්‍රය දරාගෙන), වජ්‍රිවට් හෝ වජ්‍රින් (වජ්‍ර වලින් සන්නද්ධව), වජ්‍රදක්ෂිනා (වජ්‍රායුධය දකුණු අතේ තබාගෙන), සහ වජ්‍රබාහු හෝ වජ්‍රහස්ත (වජ්ර අතේ තබාගෙන)
ඉන්ද්‍ර සමඟ වජ්‍ර ඇසුර පසුකාලීන පුරාණ සාහිත්‍යයේ හා බෞද්ධ කෘතිවල යම් යම් වෙනස් කිරීම් සමඟ අඛණ්ඩව සිදු විය
5 වන සියවසේ දී ථෙරවාද බුදු දහමේ ප්‍රධාන භික්ෂුවක් වන බුද්ධඝෝෂ, වජ්‍රපානි බෝධිසත්ත්වයෝ හා ඉන්ද්‍ර යන දෙදෙනාම එකම අයෙකු ලෙස සැලකූහ
පුරාණ 

බොහෝ පසුකාලින පුරාණ ග්‍රන්ථ වලදී රිජ්වේදයේ සඳහන් වජ්‍රය පිළිබඳ කතා පුවත විවිද වෙනස්කම් සහිතව දක්වා තිබේ
එක් ප්‍රධාන එකතු කිරීමක් වන්නේ දධිචි නම් ඍෂිවරයා ගේ භූමිකාවයි. එක් පුවතකට අනුව වෘත නම් අසුරයා විසින් ඉන්ද්‍ර දෙවියන් දෙව්ලොවින් පලවාහරින ලදී
මෙම අසුරයා එතෙක් ලොව තිබු කිසිදු ආයුධයකින් මරණයට පත්කළ නොහැකි ලෙසත්, කිසිදු දැවමය හෝ ලෝහමය ආයුධයකින් මරණයට පත්කළ නොහැකි ලෙසත් වරයක් ලබා සිටියේය
තම රාජධානිය නැවත ලබා ගැනීමේ බලාපොරොත්තුව නැති කරගත් ඉන්ද්‍රා, ඔහුට උදව් කළ හැකි ශිව වෙත ළඟා වූ බව කියනු ලැබේ
ශිව හා බ්‍රහ්ම සමඟ ඉන්ද්ර විෂ්ණුගේ උපකාරය පතා ගියේය
විෂ්ණු ඉන්ද්‍රට හෙළි කළේ දඩිචිගේ ඇටකටු වලින් සාදන ලද ආයුධයක් පමණක් වෘතාසුර පරාජය කරන බවයි.  එබැවින් ඉන්ද්‍ර සහ අනෙක් දෙවිවරු  දධිචි ඍෂි වෙත ගොස් වෘත පරාජය කිරීමට ඔහුගේ උදව් ඉල්ලා සිටියේය
දෙවියන්ගේ ඉල්ලීමට දධිචි එකඟ වූ නමුත් ඔහු කියා සිටියේ සියළුම ශුද්ධ ගංගාවලට වන්දනා ගමනක් යාමට අවශ්‍ය බවයි. ඉන්ද්‍ර  දෙවි සියළු ශුද්ධ ගංගාවල සියලු ජලය නයිමිෂ නම් වනාන්තරයට ගෙන රැස් කරන ලදී
එමඟින් ඍෂිවරයාට තවත් කාලය අහිමි නොවී තම පැතුම ඉටු කර ගැනීමට ඉඩ ලබා දුන්නේය
පසුව දධිචි යෝග මගින් තම ජීවිතය අත්හැරියේය
ඉන්පසු දෙවිවරු ඔහුගේ කොඳු ඇට පෙළේ අස්ථි ගෙන වජ්‍රායුධය නිර්මාණය කළහ
මෙම ආයුධය පසුව වෘත අසුර පරාජය කිරීම සඳහා යොදා ගත් අතර ඉන්ද්‍ර දෙවියන් ට දේවලෝක රජු ලෙස තම ස්ථානය නැවත ලබා ගැනීමට ඉඩ ලබා දුන්නේය
තවත් කතා පුවතක ඇතිලෙස, වරක් දෙවිවරු අසුරයන් විසින් තම ආයුධ ලබාගැනීමට සිදුකරන ගුප්ත මායාවන් මැඩලීමට නොහැකිව තම ආයුධ ආරක්ෂා කරදෙන ලෙස දධිචිගෙන් ඉල්ලා සිටියහ
දධිචි ඉතා දීර්ඝ කාලයක් එම කාර්යයේ නිරතව සිටි අතර අවසානයේ වෙහෙසට පත්ව ඔහු පානය කළ පූජනීය ජලයේ ආයුධ විසුරුවා හැර ඇති බව කියනු ලැබේ
දෙවියන් බොහෝ කලකට පසු ආපසු පැමිණ, වෘතගේ නායකත්වයෙන් යුත් අසුර පරාජය කිරීම සඳහා ආයුධ නැවත ලබා දෙන ලෙස ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටියේය
කෙසේවෙතත්, තමන් කළ දේ ගැන දඩිචි ඔවුන්ට පැවසූ අතර ඔවුන්ගේ ආයුධ දැන් ඔහුගේ ඇටකටු වල කොටසක් බව ඔවුන්ට දන්වා සිටියේය
දෙවියන්ට අසුර පරාජය කළ හැකි එකම ක්‍රමය තම අස්ථි බව වටහා ගත් දධිචි, තම මායා බලයෙන් මැවූ අද්භූත ගිනිදැල් වළක තම ජීවිතය පූජා කළේය
බ්‍රහ්මයා දධිචි ඍෂි වරයාගේ ඇටකටු වලින් වජ්‍රායුධය ඇතුළු ආයුධ විශාල ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කළ බව කියනු ලැබේ
දෙවියන් විසින් මෙලෙස නිර්මාණය කරන ලද ආයුධ භාවිතා කරමින් අසුර පරාජය කළ බව කියනු ලැබේ
රාමායණය 
හනුමාන් සිය ළමා කාලය තුළ සූර්ය දෙවියන් ගිලීමට උත්සාහ කරන විට ඉන්ද්‍ර තම වජ්‍රායුධයෙන් හනුමන් හට අකුණු සර එල්ලකළ බව රාමායනයේ දැක්වේ
කෙසේ වෙතත්, ඔහු එයින් කිසිදු බලපෑමකට ලක් නොවීය
වජ්‍රයාන බුද්ධාගම 
බුද්ධාගමේ වජ්ර යනු බුද්ධාගමේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් එකක් වන වජ්‍රයානයේ සංකේතයයි
වජ්‍රයානය “අකුණු මග”  හෝ “ දියමන්ති මාර්ගය ” ලෙස අර්ථ දක්වා  ඇත
තාන්ත්‍රික බුදු දහම ( වජ්‍රයානය ) දී ලාමාවරුන් විසින්  vajra හා tribu (සීනුව)   බොහෝ චාරිත්ර තුළ භාවිතා වේ
වජ්‍රය පුරුෂත්වයේ සංකේතයයි
එය උපාය (දක්ෂ බව) නියෝජනය කරයි
එහි සහචර මෙවලම වන සීනුව කාන්තා සංකේතයක් වන අතර  ප්‍රඥාව   නියෝජනය කරයි
දයානුකම්පාව හා ප්‍රඥාව යන බලවේගයන්ගේ එකමුතුව සංකේතවත් කරමින් සමහර දෙවිවරුන්ගේ පිළිම වජ්‍රය හා සීනුව අත දරා සිටින ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ
බුද්ධාගමේ තාන්ත්‍රික සම්ප්‍රදායන් තුළ, වජ්ර යනු යථාර්ථයේ ස්වභාවය හෝ ශුන්‍යත්වයේ  සංකේතයකි
එය නිමක් නැති නිර්මාණශීලිත්වය, විභවය සහ දක්ෂ ක්‍රියාකාරකම් පෙන්නුම් කරයි
මෙම පදය තාන්ත්‍රික සාහිත්‍යයෙහි බහුලව භාවිතා වේ
අධ්‍යාත්මික ගුරුවරයා හඳුන්වන යෙදුම වජ්‍රචාර්යා ය
ධ්‍යානි බුදුන් පස්දෙනා අතුරින් එක් අයෙකු වජ්‍රසත්ත්ව නම් වේ
වජ්‍රය විවිද ලෝහ වලින් සංකේතයක් ලෙස තාන්ත්‍රික චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සඳහා පුළුල් ලෙස භාවිතා කරයි
එය ගෝලාකාර කේන්ද්‍රීය කොටසකින් සමන්විත වන අතර, දෙපස සමමිතික කට්ටල දෙකකින් යුක්ත වේ
එය ගෝලාකාරයේ දෙපස නෙළුම් මලෙන් පිටතට විහිදෙන අතර කේන්ද්‍රයේ සිට සමාන ලක්ෂ්‍ය දෙකක මධ්‍යයට පැමිණේ
එමඟින් එය “දියමන්ති සෙංකෝලය”ක හැඩය නිරුපණය කරයි
තාන්ත්‍රික නිරූපණයේ විවිධ චරිත වජ්‍රය දරාසිටින ලෙස නිර්මාණය කර තිබෙනු දක්නට ලැබේ
මේවායින් වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ වජ්‍රසත්ත,  වජ්‍රපානි සහ පද්මසම්බව ය
වජ්‍රසත්ව වජ්‍රාව ඔහුගේ දකුණු අතේ හදවතට ලඟින් අල්ලාගෙන සිටී. තේජාන්විත වජ්‍රපානිගේ රූපය වජ්‍රාව ඔහුගේ දකුණු අතේ හිසට ඉහළින් දරා සිටියි
පද්මසම්බව ඔහුගේ දකුණු දණහිසට ඉහළින් වජ්රා තබාගෙන සිටී.

වජ්‍රය හා සීනුව 

වජ්‍ර සෑම විටම පාහේ චාරිත්රානුකූල සීනුව සමඟ යුගලනය වේ
බෞද්ධ ආගමික වත්පිළිවෙත් වල භාවිතා වන චාරිත්‍රානුකූල සීනුව සඳහා ටිබෙට් යෙදුම ට්‍රිබු ය
පූජකවරු සහ බැතිමතුන් චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර අතරතුර සීනුව නාද කරති
මෙම චාරිත්රානුකූල මෙවලම් දෙකම එකවර භාවිත කිරීම තුලින් ප්රබුද්ධ මනස තුළ ප්‍රඥාව සහ කරුණාව වෙන් කළ නොහැකි බව නිරූපණය කරයි
සීනුව භාවිතය 
තාන්ත්‍රික බෞද්ධ චාරිත්‍රයේ සියලුම සංගීත භාණ්ඩ අතර සීනුව බහුලව භාවිතා වේ
සීනුව නාද කරන ශබ්දය ඉතා සුබදායක ලෙස සලකනු ලබන අතර චාරිත්‍රය සිදුකරන ස්ථානයෙන් නපුරු ආත්මයන් දුරු කරනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
සීනුව වජ්‍රය සමඟ භාවිතා කරන විට එහි භාවිතය චාරිත්‍රය හෝ මන්ත්‍ර ගායනා කිරීම අනුව වෙනස් වේ
භාවනාවේදී සීනුව නාද කරමින් බුදුන් වහන්සේ ධර්මය සජ්ජායනා කිරීම ප්‍රඥාව අත් කර ගැනීම සහ හිස්බව පිළිබඳ අවබෝධය සංකේතවත් කරයි
මන්ත්‍ර ගායනා කරන විට පිරිමි සහ ගැහැණු මූලධර්මවල එකමුතුව නියෝජනය කිරීම සඳහා බෙල් සහ ඩෝර්ජ් (වජ්‍ර) විවිධාකාර චාරිත්‍රානුකූල ක්‍රම භාවිතා කරයි
සංකේතමය අර්ථනිරූපණය

වජ්‍රය 
වජ්‍රය කොටස් කිහිපයකින් සෑදී ඇත
මධ්‍යයේ ශුන්‍යත්වය නිරූපණය කරන ගෝලයක් ඇත,  එය විශ්වයේ මූලික ස්වභාවය, සියල්ලේ ඒකාත්මික බව නිරුපණය කරයි
ගෝලයෙන් දෙපසට මතුවන්නේ පෙති අටක නෙළුම් මල් දෙකකි
එකක් ලෞකික ලෝකය නියෝජනය කරයි (බෞද්ධ අර්ථයෙන් සංසාරය ), අනෙක ලෝකෝත්තර ලෝකය ( නිර්වාණය ) නියෝජනය කරයි
වජ්‍රයේ මෙම භෞතික ප්රකාශනය dorje (ඩොර්ජ්) ලෙසද හැඳින්වේ
නෙළුම් මලෙන් එය වටා  මකරුන් දෙදෙනෙක් හෝ හතර දෙනෙක් හෝ අට දෙනෙක් පැනනගියි
මොවුන් අර්ධ මාළු, අර්ධ කිඹුලන් ලෙසද නිරුපණය කෙරේ
මකරුන්ගේ මුවින් පිටතට නෙරා එන දිව මැද එක් ලක්ශ්‍යයකට එකතු වේ
දැති පහකින් යුත් වජ්ර (මකරුන් හතරක් සහ මධ්‍ය උලක් සහිත) බහුලව දක්නට ලැබෙන වජ්‍ර ආකාරයයි
වජ්‍රයේ ලෞකික හා ලෝකෝත්තර පැති අතර සමානතාව වජ්‍රායාන සංකල්ප වලින්ද මනාව විග්‍රහ කෙරේ
එක් වැදගත් ගැලපීමක් වන්නේ ඥාණයන් පහ හා “විෂ” පහ අතර සම්බන්ධතාවයයි
විෂ පහ යනු පුද්ගලයෙකුගේ මනසෙහි මුල් සංශුද්ධතාවය අපැහැදිලි කරන මානසික තත්වයන් වන අතර ඥාණයන් පහ යනු බුද්ධිමත් මනසෙහි වැදගත්ම අංග පහයි
ජනප්රිය සංස්කෘතිය තුළ 
ඉන්දියාවේ ඉහළම යුධ හමුදා ලාංචනය වන පරම් වීර් චක්‍ර තුල වජ්‍රයක් සංකේත කර තිබෙන්නේ වජ්‍රය නිර්මාණය සඳහා ජීවිතය පරිත්‍යාග කල දධිචි ඍෂි හට ගෞරව කිරීමක් ලෙසිනි
තායිලන්තයේ ස්වයම්භූනාත් පන්සල තුල විශාල වජ්‍රයක් නිර්මාණය කර ඇති බව දක්නට ලැබේ

මුලාශ්‍ර

ග්‍රන්ථ නාමාවලිය 

 
 
 Dallapiccola, Anna L
ISBN 0-500-51088-1
 McArthur, Meher
An Illustrated Guide to Buddhist Signs And Symbols
Thames & Hudson Ltd, 2002.
 Vessantara
Meeting The Buddhas
Windhorse Publications, 2003.
 Vessantara
Vajra and Bell
Windhorse Publications, 2001.
Category
දිව්‍ය ආයුධ
Category
සක්‍ර දෙවියන්
Category
බෞද්ධ සංකේත
Category
ටිබෙට් බුදුදහම
Category
සටහන්

සටහන්
 Dictionary of Hindu Lore and Legend () by Anna Dhallapiccola
 *

බාහිර සබැඳි 
 

 
බෞද්ධ දේවතාවෝ
මහාභාරතයේ එන චරිත
අස්වනු දේවතාවෝ
හින්දු දෙවිවරු
දීපංකර බුද්ධ ප්‍රතිමාව හෙවත් සෙම්පගා බුද්ධ ප්‍රතිමාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි
ව. 2වන සියවසට අයත් යැයි සැලකෙන ඉන්දුනීසියාවෙන් හමුවූ පැරණිතම බුද්ධ ප්‍රතිමාවයි. ලෝකඩ මාධ්‍යයෙන් නිමවන ලද මෙම සිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාව 2018 දී, ඉන්දුනීසියාවේ ජාතික සංස්කෘතික උරුම වස්තුවක් ලෙස නම්කරන ලදී
මෙම දීපංකර බුද්ධ ප්‍රතිමාව ඉන්දුනීසියාවේ හින්දු-බෞද්ධ රාජධානිය තුළ නිර්මාණය වූවක් නොවන බැව් පෙනේ
එය ඉන්දියානු නාවිකයන් විසින් සුලවේසි වෙත රැගෙන එන්නට ඇත
ව. 2වන සියවසේ සිට 5වන සියවස දක්වා දකුණු ඉන්දියාවේ අමරාවතී ගුරුකුලයෙහි නිර්මාණය වූ බුද්ධ ප්‍රතිමා සමඟ සමානත්වයක් පෙන්වයි. සුලවේසි ප්‍රදේශයෙන් මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව හමුවීම තුළින් එය එකල විදේශ වෙළඳාමෙහි වැදගත් මධ්‍යස්ථානයක් වූ බැව් පෙනේ
බර්නට් කෙම්පර්ස් අනුව, මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව සොයාගන්නා ලද්දේ 1921 දී, බටහිර සුලවේසි පළාතේ වෙරළ තීරයේ මමුජු නගරයට උතුරින් වූ සෙම්පගා නම් ගම්මානයෙනි
එකල මෙම ප්‍රතිමාව ජකර්තාව වෙත රැගෙන ගොස් බතාවියාෂ් ජෙනූට්ෂැප් වැන් කුන්ස්ටන් එන් වෙටෙන්ෂැපෙන් කෞතුකාගාරයෙහි තැන්පත් කරන ලදී
මෙම කෞතුකාගාරය වර්තමානයෙහි ඉන්දුනීසියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය ලෙස නම්කොට තිබේ
මෙම කෞතුකාගාරයෙහි ඇති ප්‍රතිමා එකතුව අතුරින් මෙම දීපංකර බුද්ධ ප්‍රතිමාව ඉතා පැරණි යැයි සැලකේ.

විස්තරය 
මෙම ප්‍රතිමාවෙහි සම්පූර්ණ උස 58 cm වේ
මෙම ප්‍රතිමාව මුලින් සොයාගන්නා විටත්, එහි වම් කන සහ නාසයට හානි වී තිබිණි
1931 දී, මෙම ප්‍රතිමාව ප්‍රංශයේ පැරීසියේ අන්තර්ජාතික යටත්විජිත ප්‍රදර්ශනයෙහි ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි
කෙසේනමුත්, 1931 ජූනි 28 දින ඇතිවූ ගින්නකින් මෙම ප්‍රතිමාවේ පාද කැඩීගිය අතර, දකුණු සහ වම් හස්තයන් මැණික් කටු අසලින් කැඩීගොස් තිබේ
නිර්මාණය 
මෙම ප්‍රතිමාව නිර්මාණය කොට ඇත්තේ "ඉටි මැකුම් වාත්තු ක්‍රමය" භාවිතා කරමිනි
එහිදී මූලාකෘතිය ඉටිවලින් තනා එය මැටියෙන් ආවරණය කොට ඒ තුළට ලෝහය වත්කරනු ලබයි
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 

 Sistem Registrasi Cagar Budaya Nasional - Arca Buddha Dipangkara Koleksi Museum Nasional No
6057 

ඉන්දුනීසියාවේ බුද්ධාගම
ඉන්දුනීසියාවේ සංස්කෘතික උරුම වස්තූන්
ඉන්දුනීසියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය (), යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මධ්‍යම ජකර්තාවේ ජලාන් මෙදන් මෙර්දෙකා බාරත් හි මෙර්දෙකා චතුරස්‍රයේ බටහිර පෙදෙසේ පිහිටි පුරාවිද්‍යා, ඉතිහාස, ජන, සහ භූගෝල විද්‍යා කෞතුකාගාරයකි
මෙහි ඉදිරි අංගනයෙහි වූ හස්ති ප්‍රතිමාව නිසා මෙය ගජ කෞතුකාගාරය () ලෙස ප්‍රචලිත ය
මෙහි වූ පුළුල් කෞතුක එකතුව තුළ සමස්ත ඉන්දුනීසියානු භූමියම ආවරණය කරමින් පුරාවස්තු අන්තර්ගත වේ
ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථාවලිය

බාහිර සබැඳි

Museum Nasional Indonesia

 
1778 ආසියාවේ ස්ථාපිත කිරීම්
ජකර්තාවේ කෞතුකාගාරය
1778 දී ස්ථාපිත කෞතුකාගාර
ඉන්දුනීසියාවේ පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාර
බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර මාලා යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ අබුගිඩා ලේඛන ක්‍රම කුටුම්භයකි
මේවා ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය, අග්නිදිග ආසියාව සහ සිද්ධං අක්ෂර ස්වරූපයෙන් ජපානය ඇතුළු නැගෙනහිර ආසියාව යන ප්‍රදේශවල භාවිතා වේ
පුරාතන ඉන්දියාවේ බ්‍රාහ්මී හෝඩියෙන් සම්භවය වූ මෙම අක්ෂර මාලාවන් දකුණු, නැගෙනහිර සහ අග්නිදිග ආසියාවේ විවිධ භාෂා පවුල් තුළ භාවිතා වේ
ඉන්දු-ආර්ය, ද්‍රවිඩ, ටිබෙට්-බුරුම, මොංගෝලික, ඕස්ට්‍රෝආසියාතික, ඕස්ට්‍රෝනීසියානු සහ තායි භාෂා පවුල් තුළ මෙම අක්ෂර භාවිතා වේ
History
Brahmic scripts descended from the Brahmi script
Brahmi is clearly attested from the 3rd century BC during the reign of Ashoka, who used the script for imperial edicts, but there are some claims of earlier epigraphy found on pottery in South India and Sri Lanka
The most reliable of these were short Brahmi inscriptions dated to the 4th century BC and published by Coningham et al
Northern Brahmi gave rise to the Gupta script during the Gupta period, which in turn diversified into a number of cursives during the medieval period
Notable examples of such medieval scripts, developed by the 7th or 8th century, include Nagari, Siddham and Sharada
The Siddhaṃ script was especially important in Buddhism, as many sutras were written in it
The art of Siddham calligraphy survives today in Japan
The syllabic nature and dictionary order of the modern kana system of Japanese writing is believed to be descended from the Indic scripts, most likely through the spread of Buddhism
Southern Brahmi evolved into the Old Kannada, Pallava and Vatteluttu scripts, which in turn diversified into other scripts of South India and Southeast Asia
The present Telugu script is derived from the Kannada-Telugu script, also known as "Old Kannada script", owing to its similarity to the same
Characteristics

Some characteristics, which are present in most but not all the scripts, are
Each consonant has an inherent vowel which is usually a short 'a' (in Bengali, Assamese and Odia, the phonetic is 'ɔ' due to sound shifts)
Other vowels are written by adding to the character
A mark, known in Sanskrit as a virama/halant, can be used to indicate the absence of an inherent vowel
Each vowel has two forms, an independent form when not attached to a consonant, and a dependent form, when attached to a consonant
Depending on the script, the dependent forms can be either placed to the left of, to the right of, above, below, or on both the left and the right sides of the base consonant
Consonants (up to 4 in Devanagari) can be combined in ligatures
Special marks are added to denote the combination of 'r' with another consonant
Nasalization and aspiration of a consonant's dependent vowel is also noted by separate signs
The alphabetical order is
vowels, velar consonants, palatal consonants, retroflex consonants, dental consonants, bilabial consonants, approximants, sibilants, and other consonants
Each consonant grouping had four stops (with all four possible values of voicing and aspiration), and a nasal consonant
සංසන්දනය 
පහත සැසඳුම් වගුවෙහි දැක්වෙන්නේ ප්‍රධාන භාරතීය අක්ෂර මාලාවන් කිහිපයක් වන අතර, එකම බ්‍රාහ්මී අක්ෂර සමූහයකින් ඒවා සම්භවය වී ඇති බව පෙන්වීමට මෙමඟින් උත්සහ දරා ඇත
මේ අනුව
The charts are not comprehensive
Glyphs may be unrepresented if they don't derive from any Brahmi character, but are later inventions
සෑම පේළියකම වූ අක්ෂරවල උච්චාරණයන් සමාන නොවිය හැක
උච්චාරණය සහිත පේළිය  pronunciations of glyphs in the same column may not be identical
The pronunciation row is only representative
the International Phonetic Alphabet (IPA) pronunciation is given for Sanskrit where possible, or another language if necessary
The transliteration is indicated in ISO 15919.

ව්‍යඤ්ජන 

Notes

ස්වර
මෙහි ස්වර වම්පස පේළියෙහි එහි ස්වාධීන ස්වරූපයෙන් ද, දකුණු පසින් ඒවායෙහි පිල්ලම් ස්වරූපයෙන් ක් ව්‍යඤ්ජනාක්ෂරය සමග සම්බන්ධ කොට ද දක්වා ඇත
A glyph for ka is an independent consonant letter itself without any vowel sign, where the vowel a is inherent
සටහන්

සංඛ්‍යා

Notes

බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර මාලා ලැයිස්තුව

ඓතිහාසික

ක්‍රි
3වන සියවස පමණ හමුවන ආදිතම අභිලේඛන අනුව, බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාවෙහි ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් පැවති බැව් පෙනේ
ව. 5වන සියවස පමණ වන විට්, බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාව තවදුරටත් වෙනස්කම්වලට භාජනය වී මධ්‍යකාලීන යුගය වන විට නව අක්ෂර මාලාවන් රැසක් බවට විකසනය විය
අතීත අක්ෂර මාලාවන් ප්‍රධාන වශයෙන්ම උත්තර සහ දක්ෂිණ බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාවන් ලෙස බෙදා දැක්වේ
උත්තර කාණ්ඩයේ ගුප්ත අක්ෂර මාලාව බෙහෙවින් බලපැවැත්වුණු අතර, දක්ෂිණ සමූහයෙහි භාවිතා වූ වට්ටේලුට්ටු සහ පැරණි-කන්නඩ/පල්ලව අක්ෂර බුද්ධාගමේ ව්‍යාප්තියත් සමඟින් අග්නිදිග ආසියාව කරා ද ව්‍යාප්ත විය
උත්තර බ්‍රාහ්මීය
 ගුප්ත, 4වන සියවස
 ශාරදා
 ලණ්ඩා
 ගුර්මුඛී
 ඛෝජ්කී
 Khudabadi
 මහාජනී
 මුල්තානී
 Takri
 Dogri
 සිද්ධං
 නාගරී 
 දේවනාගරී
 මෝඩී
 ගුජරාටි
 නන්දිනාගරී
 කේථී
 Sylheti Nagari
 Gaudi
 බෙංගාලි–ඇසෑමි (නැගෙනහිර නාගරී)
 අසෑමි
 Bengali
 Tirhuta (Mithilakshar)
 Odia
 Meetei Mayek
 Nepalese
 Bhujimol
 Ranjana
 Soyombo
 Pracalit
 Tibetan
 Lepcha
 Limbu
 'Phags-pa
 Zanabazar square
 Marchen
 Marchung
 Pungs-chen
 Pungs-chung
 Drusha
 Bhaiksuki
 Kalinga
 Tocharian (Slanting Brahmi)

දක්ෂිණ බ්‍රාහ්මීය
 දෙමළ-බ්‍රාහ්මී, ක්‍රි
2වන සියවස
 පල්ලව
 දෙමළ
 ග්‍රන්ථ
 මලයාලම්
 Tigalari
 දිවෙස් අකුරු
 සෞරාෂ්ට්‍ර
 ඛමේර්
 Khom Thai
 සුඛෝතායි
 තායි
 Tai Viet
 Dai Don
 Fakkham
 Tai Yo
 Thai Noi
 Lao
 Cham
 කවි
 බාලි
 Batak
 ජාවා
 සුන්ඩා
 Lontara
 Makasar
 Lampung
 Rencong
 Rejang
 Baybayin
 Buhid
 Hanunó'o
 Tagbanwa
 Kulitan
 Old Mon
 Vatteluttu
 Kolezhuthu
 Malayanma
 සිංහල
 Bhattiprolu
 කාදම්බා
 තෙලිඟු-කන්නඩ
 කන්නඩ
 Goykanadi
 තෙලිඟු
 Pyu
 බුරුම්
 Ahom
 චක්මා
 S'gaw Karen
 Shan
 Lik-Tai
 Mon
 Tai Le
 Tai Tham
 Lao Tham
 New Tai Lue

යුනිකෝඩ් 

යුනිකෝඩ් ප්‍රභේද 13.0 අනුව, පහත බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලා කේතනය කොට ඇත
See also 
 Devanagari transliteration
 International Alphabet of Sanskrit Transliteration
 National Library at Kolkata romanization
 Bharati Braille, the unified braille assignments of Indian languages
 Indus script – the earliest writing system on the Indian subcontinent
 ISCII – the coding scheme specifically designed to represent Indic scripts

References

External links 

 Online Tool which supports Conversion between various Brahmic Scripts
 Windows Indic Script Support
 An Introduction to Indic Scripts
 South Asian Writing Systems
 Enhanced Indic Transliterator  Transliterate from romanised script to Indian Languages
Indian Transliterator A means to transliterate from romanised to Unicode Indian scripts
Imperial Brahmi Font and Text-Editor 
 Brahmi Script
 Xlit
Tool for Transliteration between English and Indian Languages
 Padma
Transformer for Indic Scripts  – a Firefox add-on
බැට්ල්ෆීල්ඩ් (ඉංග්‍රීසි
Battlefield) යනු 2002 සිට එළි දැක්වුනු ප්‍රථම පුද්ගල වෙඩි තැබීමේ (First Person Shooter) වීඩියෝ ක්‍රීඩා මාලාවකි
මුලු මාලාවම EA DICE නම් ස්වීඩන ආයතනය විසින් සංවර්ධනය කර ඇමරිකානු Electronic Arts ආයතනය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත
මෙහි පළමු ක්‍රීඩාව ලෙස Battlefield 1942 මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සහ OS X මෙහෙයුම් පද්ධති වලට නිකුත් කරන ලදි
මෙම ක්‍රීඩා මාලාවේ විශේෂත්වයක් වන්නේ විශාල ප්‍රදේශවල, කණ්ඩායම් ලෙස වාහන සහිත යුද්ධවල ක්‍රීඩා කිරීමට ඉඩ සැලසීමයි
ක්‍රීඩා මාලවේ ප්‍රධානම අංගය වූයේ එහි ඇති බහුක්‍රීඩක පහසුකම හෙවත් වෙනත් ක්‍රීඩකයන් සමග අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සම්බන්ධ වී ක්‍රීඩා කිරීමට හැකි වීමයි
2002 සිට මේ දක්වා මෙම මාලාව ඔස්සෙ ක්‍රීඩා 11 ක් සහ අමතර පැකේජ 12 ක් එළි දක්වා ඇති අතර 2012 වනවිට ලොව වටා ක්‍රීඩකයන් මිලියන 50 කට වැඩි ප්‍රමානයක් ඒවා ක්‍රීඩා කොට ඇත
තිසර සන්දේශය, පැරණි සන්දේශ කාව්‍යයකි
මූලාශ්‍ර

සන්දේශ කාව්‍ය
සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍යයක් යනු විදුලි සංදේශ කටයුතු සඳහා  ප්‍රචාරණය කිරීම සඳහා මැදිහත් විය හැකි දෙයකි
තෝරාගත් මාධ්‍යයට සුදුසු යම් ආකාරයක තරංගයක් මත  සාමාන්‍යයෙන් පනවනු ලැබේ
නිදසුනක් ලෙස, දත්ත වලට ශබ්දය වෙනස් කළ හැකි අතර ශබ්ද සඳහා සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍යයක් වාතය විය හැකි නමුත් ids න සහ ද්‍රව සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍යය ලෙස ක්‍රියා කරයි
රික්තය හෝ වාතය ආලෝකය සහ ගුවන් විදුලි තරංග වැනි විද්‍යුත් චුම්භක තරංග සඳහා හොඳ සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍යයක් වේ
විද්‍යුත් චුම්භක තරංග ප්‍රචාරණය කිරීම සඳහා ද්‍රව්‍යමය ද්‍රව්‍යය අවශ්‍ය නොවන අතර, එවැනි තරංග සාමාන්‍යයෙන් ඒවා හරහා ගමන් කරන සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍යයට බලපායි
එබැවින් තරංග සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට හෝ මඟ පෙන්වීමට තාක්ෂණික උපකරණ භාවිතා කළ හැකිය
මේ අනුව, සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍යයක් ලෙස ප්‍රකාශ තන්තු හෝ තඹ කේබලයක් භාවිතා කරයි
ශ්‍රි ලංකාව තුල නිල් කටරොළු ගැන ව්‍යාපාරික අවස්ථාවක් ඇති බව හදුනාගන්නේ  2020 ජුනි මාසයේ පී.එම්.ප්‍රසන්න  විසින්   තම දර්ශණ ක්විලින්  මුහුණු පොතේ  ඒ වෙනුවෙන් ඔහු ගෲප්  එකක් හදනවා  නිල් කටරොළු සංගමය නමින්  විශාල  පිරිසක් ඒ වටා රොක්විම නිසා ඔහු විසින් ප්‍රායෝගික  සංගමයක් පිහිටවනු ලබනවා බත්තරමුල්ල  දියත  උයනේදි
ශබානා ආස්මි (උපත 1950 සැප්තැම්බර් 18) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු චිත්‍රපට, රූපවාහිනී සහ වේදිකා නිළියකි
කවියකු වූ කායිෆි ආස්මි සහ වේදිකා නිළියක වූ ශෞකාත් ආස්මිගේ දියණිය වන මැය, පූනේ හි ඉන්දියාවේ චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී ආයතනයෙහි ආදිශිෂ්‍යාවකි
ආස්මි සිය චිත්‍රපට රංගන ප්‍රවිෂ්ටය සිදුකළේ 1974 දී වන අතර, නොබෝ කලකින්ම සමාන්තර සිනමාව තුළ ඇය ප්‍රමුඛ නිළියක බවට පත්වීමට සමත් වූවා ය
මෙකල නව රැල්ලක් බවට පත් වූ සමාන්තර සිනමාව, භාරදූර දර්ශනවලින් සහ නවතාත්විකවාදී ලක්ෂණවලින් යුක්තව රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන්නට සමත් විය
ඉන්දියාවෙන් බිහි වූ දක්ෂතම නිළියන්ගෙන් අයකු ලෙස සැලකෙන ආස්මි, විවිධ චිත්‍රපට ගණයන් හි රංගනයෙහි නියැළෙමින් ප්‍රශංසා සහ සම්මාන ලබා ඇත
ඇය හොඳම නිළිය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය පස් වරක් දිනාගනිමින් වාර්තාවක් තබා තිබේ
ආශ්‍රේයයන්

සටහන් 
 India's 50 Most Illustrious Women () by Indra Gupta
 Holt, Julia
Phalke, Shubhra
Basic Skills Agency
Basic Skills Agency, 1995.
බාහිර සබැඳි 

 
 Shabana Azmi NGO in India
  – interview on Al Jazeera English (video, 25 mins)
 Time
Shabana Azmi 
 Indian American Arts Council
 Article from the Village Voice 
 EveryOne campaign brand ambassador
Shabana Azmi

1950 උපත්
ජීවත්වන්නෝ
20වන සියවසේ ඉන්දියානු නිළියෝ
ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියෝ
Deepa Mehta,  ( born 1 January 1950) is an Indo-Canadian film director and screenwriter, best known for her Elements Trilogy, Fire (1996), Earth (1998), and Water (2005)
Earth was submitted by India as its official entry for the Academy Award for Best Foreign Language Film, and Water was Canada's official entry for Academy Award for Best Foreign Language Film, making it only the third non-French-language Canadian film submitted in that category after Attila Bertalan's 1990 invented-language film A Bullet to the Head and Zacharias Kunuk's 2001 Inuktitut-language feature Atanarjuat
The Fast Runner
She co-founded Hamilton-Mehta Productions, with her husband, producer David Hamilton in 1996. She was awarded a Genie Award in 2003 for the screenplay of Bollywood/Hollywood
In May 2012, Mehta received the Governor General's Performing Arts Award for Lifetime Artistic Achievement, Canada's highest honour in the performing arts
Early life
Mehta was born in Amritsar, Punjab though her family moved to New Delhi while she was still a child, and her father worked as a film distributor
Subsequently, Mehta attended Welham Girls High School, boarding school in Dehradun on the foothills of Himalayas
She graduated from the Lady Shri Ram College for Women, University of Delhi with a degree in Philosophy
Career
After graduating Mehta began working for a production company that made documentary and educational films for the Indian government
During the production of her first feature-length documentary focusing on the working life of a child bride, she met and married Canadian documentary filmmaker Paul Saltzman, who was in India making a film