Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
දන්ත වෛද්‍යවරුන් හා දන්ත සනීපාරක්ෂක නිලධාරීන් විසින් සාමාන්‍යයෙන් කරනු ලබන ක්‍රමවත් පිරිසිදු කිරීම මගින් සැලකිලිමත් දත් මැදීමකින් හෝ දත් අතර රැඳි රොඩු ඉවත්කිරීමකින් පවා නොනැවතී වර්ධනය වන ටාටර් (ඛණිජ සහිත වූ ඵලකය) ඉවත් කරයි
වෘත්තීමය පිරිසිදු කිරීම් වලදී විවිධ උපකරණ හෝ මෙවලම් භාවිතා කරමින් දතෙහි තැන්පත් ද්‍රව්‍ය බුරුල් කිරීම හා ගැලවීම මගින් දන්ත කාරම ගැලවීම සිදු කරයි
දන්ත වෛද්‍යයවරුන් දත් දිරායාම සහ විදුරුමස් රෝග වැළැක්වීම සඳහා දිනකට දෙවරක් විනාඩි තුනක් ඔබේ දත් පිරිසිදු නිර්දේශ කරයි
දත් බෙහෙත් සමඟ මැදීම බැක්ටීරියා සහ දත් සමඟ ආහාර ඇලෙන සුළු තට්ටුව ඉවත් ක‍ෙරේ  දත් සමඟ ආහාර ඇලෙන සුළු තට්ටුව ඉවත් නොවේ නම්, එමගින් දත් දිරායාම විය හැක
දත් පිරිසිදු කිරීමේ අරමුණ වන්නේ වැඩිමනත් බැක්ටීරියා අඩංගු ඵලකය ඉවත් කිරීමයි
සෞඛ්‍යාරක්ෂක වෘත්තිකයන් ඵලක සෑදීම හා ටාටර් සෑදීම වැලක්වීමට දිනකට දෙවරක් දත් මැදීම (උදයේදී හා හවස හෝ කෑමෙන් පසු) නිර්දේශ කරයි
දත් බුරුසුව දත් අතරමැද ප්‍රදේශ හැර අනික් ස්ථානවල ඵලක ඉවත් කිරීමට සමත්ය
එමනිසා දත් අතර රැදි රොඩු ඉවත්කිරීම ද මුඛ සනීපාරක්ෂාව පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය වන බව සැලකේ. නිවැරදිව භාවිත කළහොත් දත් අතර රැඳි රොඩු දත් අතර සහ පරිදන්ත රෝගය නිතර ඇරඹෙන සහ දත් දිරීම වර්ධනය වන ස්ථානය වන විදුරුමස් රේඛාව මත ඇති ඵලක ඉවත් කරයි
විද්‍යුත් දත් බුරුසු යනු මුඛ සනීපාරක්ෂාව සඳහා ජනප්‍රිය අත්වැලකි
අතින් කරන දත් මැදීමේදී අබාධිත තත්ත්ව නැති, මනා පුහුණුවකින් හා යහපත් අභිප්‍රායකින් යුක්ත පරිශීලකයාට ඉස්තරම් විද්‍යුත් දත් බුරුසුවකින් ලබාගන්නා වූ මුඛ සනීපාරක්ෂාව තරම්ම තෘප්තිමත් සනීපාරක්ෂාවක් ඉටුකරගත හැක
නමුත් නොපුහුණු පරිශීලකයන් ඒ ආකාරයේ යමක් ලබාගන්නේ කලාතුරකිනි
සෑම විද්‍යුත් දත් බුරුසුවක්ම එකලෙස ඵලදායී නොවන අතර හොද නිමැවුමක වුවත් වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබාගත හැක්කේ නිවැරදි භාවිතයෙනි
එනමුත් “විද්‍යුත් දත් බුරුසු, නිවැරදිව දත් පිරිසිදු කිරීමෙහි අසමත්කම හේතුවෙන් මුඛ සනීපාරක්ෂක ගැටළු ඇති පුද්ගයලන්ට උදවු වීමට නැඹුරුව පවතී”
විද්‍යුත් දත් බුරුසුවෙහි වඩාත් වැදගත්ම වාසිය වන්නේ හුරුකම සම්බන්ධ ගැටලු ඇති රක්තවාත සන්ධිප්‍රදාහය ආශ්‍රිත දුෂ්කරතා සහිත පුද්ගලයන්ට ආධාරකයක් වීමේ හැකියාවයි.

ෆ්ලෝරයිඩ චිකිත්සාව යනු බොහෝවිට දත් දිරායාමට එදිරිව නිර්දේශිත ආරක්‍ෂිත ක්‍රමයකි
ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය සහ ෆ්ලෝරයිඩ සැපයුම දත් දිරායාම සිදුවීම පහත හෙලයි
ෆ්ලෝරයිඩ, hydroxyapatite ස්ඵටික එනමලයෙහි බැඳීමෙන් ඇතිවන දත් දිරායාම වැලකීමට උපකාරී වේ
සංස්ථාපිත ෆ්ලෝරයිඩ එනමලය ඛණිජද්‍රව්‍ය  රහිත භාවයට වඩා ප්‍රතිරෝධී කරන අතර එසේම දත් දිරායාමටද වඩා ප්‍රතිරෝධී වේ
ෆ්ලොරයිඩ සහිත දන්තාලේප හෝ මුඛ සේදුම් දියර වැනි කාලෝචිත ෆ්ලෝරයිඩ දතෙහි මතුපිට ආරක්ෂාව සඳහා නිර්දේශිතයි
බොහෝ දන්ත වෛද්‍යවරු විසින් කාලෝචිත ෆ්ලෝරයිඩ විසදුම් එදිනෙදා පිරිසිදුකිරීම්වල කොටසක් ලෙස ඇතුළත්කර ඇත
ප්‍රතිෂ්ඨාපනය

දතක් පලුදුවූ විට හෝ විනාශ වූ විට විවිධ ප්‍රතිකර්ම මගින් නැවත එහි ව්‍යුහය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ හැකිය
ප්‍රතිෂ්ඨාපනය, වීදුරු සිමෙන්ති, සංරසය, රත්‍රන්, පිඟන් මැටි වැනි විවිධ ද්‍රව්‍ය මගින් සිදුකල හැකිය
දතක සුදු කරන සුළු ප්‍රතිෂ්ඨාපනයක් “intracoronal ප්‍රතිෂ්ඨාපනය” ලෙස හැඳින්වේ
මෙය කෙලින්ම දත මත පිහිටුවීම හෝ lost-wax ශිල්පක්‍රමය බාවිතා කර සිදු කළ හැකිය
දතක විශාල ප්‍රදේශයක් හානිවී ඇති විටදී කෘතීම මස්තකයක් සවිකිරීම, කොපුවක් සවිකිරීම වැනි “extracoronal ප්‍රතිෂ්ඨාපන” ක්‍රමයක් භාවිතා කෙරේ
දතක් නැතිවූ විට, කෘතීම දත් දැමීම, සේතුවක් යෙදිම, දතක් රෝපණය කිරීම හෝ ආදේශනයක් ලෙස සිදුකළ හැකිය
කෘතීම දත් දැමීම මිල අඩුම ප්‍රතිකර්මය වන අතර දත් රෝපණය මිල ආධික ප්‍රතිකාර වේ
කෘතීම දත් දැමීමේදී සම්පුර්ණ දත් කට්ටලයක්ම ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකි අතර එසේ නොමැති නම් කොටස් වශයෙන්ද දත් දැමීම සිදුකළ හැකිය
සේතුවේදී දතෙහි කුඩා හිඩැසක් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකි අතර යාබද දත් ප්‍රතිෂ්ඨාපනයට ආධාරක ලෙස යොදාගනී
දත් රෝපණය ඒක දතක් හෝ දත් මාලාවක් ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සඳහා යොදාගත හැකිය
මෙය බොහෝ මිල අධික ක්‍රමයක් වුවද දතේ ස්වභාවය හා ක්‍රියාකාරිත්වය සලකා බොහෝදෙනා මේ සඳහා යොමුවේ
අසාමාන්‍යතා 

දන්ත අසාමාන්‍යතා, පාරිසරික හා වර්ධනයේ බලපෑම් හේතු අනුව වර්ගීකරණය කළ හැක
පාරිසරික අසාමාන්‍යතා ඇතිවන්නේ පැහැදිලි හේතු ඇතිව වුවත් ඇතැම් වර්ධනයේ බලපෑම් මත ඇතිවන අසාමාන්‍යතා  පහල වන්නේ පැහැදිලි හේතු ඇතිව නොවේ
පාරිසරික බලපෑම් දත් වල වර්ධනය අතරතුරදී, වර්ධනයෙන් පසු දතෙහි ව්‍යුහය විනාශ කිරීම, වර්ධනයේ ඕනෑම අවධියක දී දත් වල පැහැය අවපැහැ ගැන්වීම හෝ දත විදාරණය වීමේ චර්යාව වෙනස් කිරීම සිදුවේ
පරිසරය

දත් වර්ධනයේදී සිදුවන විකෘති 
දත් වර්ධන සමයේදී යේදී සිදුවන පරිසර සාධක වල බලපෑම නිසා ඇතිවන විකෘති බොහෝ කාලයක් පවතී
ආරම්භයේදී එනමලය හා දන්තිනය ඛනිජකරණය වීමෙන් පසු ප්‍රතිජනනය වීමක් සිදු නොවේ
එනමල ක්‍ෂීනභවිත්වය අවශ්‍ය එමල ප්‍රමාණය නොසෑදීම නිසා ඇතිවන තත්වයකි
මේනිසා දත්වල ආවාට හෝ ඇලි (දාර) ඇතිවිය හැකි අතර ඇතැම් විට එනමලය රහිත විශාල ප්‍රදේශද ඇතිවිය හැකිය
එනමලයේ පාරාන්ධතාවයේ විසිරීම එනමල ප්‍රමාණයට බලපෑමක් සිදුනොකරයි
නමුත් එය එහි මුහුණුවර වෙනස්කරයි
විකෘති වූ එනමලයෙහි අනෙක් දත් වලට වඩා වෙන්ස් පාරභාසකතාවක් ඇත
ට(ර්)නර් ගේ ක්‍ෂීනභවිත්වයේදී, ස්ථිර දතක එනමලය නැතිවියාම හෝ භ්‍රසිතවීම ප්‍රාථමික දතක සිදුවූ ආසාදනයක් මගින් සිදුවන බව ඉදිරිපත් කරයි
ක්‍ෂීනභවිත්වය antineoplastic චිකිත්සාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසද ඇතිවිය හැකිය
දන්ත ප්ලෝරෝසියාව යනු අධික ෆ්ලෝරයිඩ් අයන ප්‍රමාණයක් උකහාගෙන ඒවා කහ පාට, දුබුරු පාට හෝ කළුපාට පුල්ලි ලෙස පිහිටීමේ තත්වයකි
උපදංශය නිසා ඇතිවන එනමල ක්‍ෂීනභවිත්වය හචින්සන්ගේ දත් ලෙස ව්‍යවහාර කෙරේ
එය හචින්සන්ගේ ත්‍රිකයෙ එක් අංගයක් ලෙසද සැලකේ.

වර්ධනයෙන් පසු සිදුවන හානි
දත් දිරායාම හැරුණු විට අනෙකුත් ක්‍රියාවලීන් මගින් සිදුවන දන්ත සංහරණය සාමාන්‍ය කායික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකුවද එය උග්‍ර ව්‍යාධි තත්වයක්  දක්වා වුවද වර්ධනය විය හැක
ප්‍රතිවිරුද්ධ දත් මගින් සිදුවන යාන්ත්‍රික  බලපෑම් මගින් දතෙහි ව්‍යුහයට  හානිවීම දත් ගෙවී යාමයි
දත් දිරීයාම පළමුකොටම බලපාන්නේ එනමලයට වන අතර පරීක්ෂා නොකළහොත් යටින් පවත්නා දන්තිනය දක්වා පැතිරිය හැකිය
අවසීරීම යනු ආගන්තුක ද්‍රව්‍යයක යාන්ත්‍රික බලපෑම් මගින් දතෙහි ව්‍යුහයට හානිවීමයි
මෙම බලපෑම සිමෙන්ටම-එනමල සන්ධියෙන් පටන් ගතහොත් දතෙහි මෙම ප්‍රදේශයේ ඇති එනමලය ඉතා තුනී නිසා දතට හානි සිදුවන ක්‍රියාවලිය සීග්‍ර වේ
මෙවැනි ආකාරයේ දත ගෙවී යාමේ සාමාන්‍ය හේතුව වන්නේ දත් බුරුසුවක් භාවිතයේදී යොදන අධික බලයයි
ඛාදනය යනු බැක්ටීරියා ව්‍යාප්තියෙන්  නොව අම්ල වල රසායනික ද්‍රවණය වීමෙන් දතෙහි ව්‍යුහයට හානි වීමයි
අතික්ෂුධාව සහිත මිනිසුන්ගේ  මුඛයෙහි දත්, වමනය හේතුවෙන් ආමාශයික අම්ල වලට නිරාවරණය වීම නිසා ඛාදනය හේතුවෙන් දන්ත සංහරණයේ ලකුණු පහළවිය හැක
ඛාදනය සිදුකරවන අම්ල වර්ග ඇතිවන තවත් වැදගත් ප්‍රභවයක් වන්නේ නිතර දෙහි යුෂ උරාබීමයි
ආනමන බලපෑම්  හේතුවෙන් දතෙහි ව්‍යුහයට හානිවීම Abfraction ලෙස හැඳින්වේ
පීඩනයක් යටතේ දත් නැමීමෙන්,දත් එකිනෙක හා ස්පර්ශවන ලෙස සැකසීම අධිධාරණය නමින් හැඳින්වෙන අතර එය දතෙහි එක් පැත්තක ආතතියක්ද අනෙක් පැත්තෙහි තෙරපුමක්ද ඇතිකරයි
මෙමගින් ආතතිය ඇති පැත්තෙහි v හැඩති ආනතියක්ද තෙරපුම ඇති පැත්තෙහි c හැඩති ආනතියක්ද සෑදෙන බව විශ්වාස කරයි
දන්ත සංහරණය දත් මූලයන්ගේ හටගත්විට එම ක්‍රියාවලිය පල්පය තුළ ඇති සෛල මගින් සෑදුනහොත් අභ්‍යන්තර ප්‍රතිශෝෂණය ලෙස ද පරිදන්ත අස්ථිබන්ධයේ ඇති සෛල මගින් සෑදුනහොත් බාහිර ප්‍රතිශෝෂණය ලෙසද හැඳින්වේ
දුර්වර්ණ වීම
බැක්ටීරියා රඳා පැවතීම, දුම්කොළ, තේ, කෝපි, හරිතප්‍රද බහුල ආහාර, ශක්තිජනක ඖෂධ වර්ග, වෙදකම් ආදියේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් දත් දුර්වර්ණ වීම සිදුවේ
බැක්ටීරියා රඳා පැවතීම හේතුවෙන් දතෙහි වර්ණය කොළ පැහැයේ සිට කලු පැහැය දක්වාත් ඉන්පසු තැඹිලි පැහැය දක්වාත් විචලනය වන පැල්ලම් ඇති වේ
එමෙන්ම හරිතප්‍රද රැඳී ආහාර වලින්ද තඹ හා නිකල් වලට අධික නිරාවරණය හේතුවෙන් ද කොළ පැහැ ලප ඇති වේ
රසදිය මිශ්‍ර ලෝහ,සුලභ දන්ත ශක්තිජනක ද්‍රව්‍ය, දතෙහි යාබද ස්ථාන කලු හෝ අළු පැහැයට හරවයි. මුඛ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂා කර ගැනීමට ගන්නා දියර වර්ගයක් වන Chlorhexidine, දීර්ඝ කාලීන භාවිතය දත් මත ඇති වේලා අසල බාහිර පැල්ලම් ඇතිවීමට රුකුලක් වේ
මෙය ඉවත් කිරීම සනීපාරක්ෂක නිලධාරියෙක්ට සාමාන්‍යයෙන් පහසු වේ
එසේම ශරීර පද්ධතියට සම්බන්ධ අක්‍රමිකතා ද දතෙහි දුර්වර්ණගැන්වීම සාදයි
සහජ එරිත්‍රෝපොයිටෙක් පෝපයිරියාව හේතුවෙන් රතු දුඹුරු පැහැ වර්ණයක් සාදමින් පෝපයිරින් දත් මත තැන්පත් වේ
නිල් පැහැයට දුර්වර්ණවීම අල්කප්ටෝනුරියාව සහ කලාතුරකින් පාර්කින්සන් ව්‍යාධිය හේතුවෙන් ද සිදුවේ
එරිත්‍රෝබ්ලාස්ටෝසිස් ෆේටලිස් සහ බිලිඅරි අට්‍රෙසියා යනු දත් වල බිලිවර්ඩින් තැන්පත් වීමෙන් කොළ පැහැ ගන්වන රෝග වේ
එමෙන්ම කම්පනය ද දතක් රෝස, කහ හෝ අළු පැහැයට හරවයි. රෝස සහ රතු දුර්වර්ණවීම ලෙප්රෝමටස් ලාදුරු රෝගීන් ආශ්‍රිතව පවතී
ඇතැම් ටෙට්‍රාසයික්ලින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දත් ස්ථිර අවපැහැ ගන්වමින් දතෙහි ව්‍යුහයට සංස්ථාපිත වේ
දන්ත විදාරණයේ විකෘති
දත විදාරණය ඇතැම් පාරිසරික සාධක මත වෙනස්විය හැකිය
විදාරණය වීම අකාලයේදී නතරකළහොත් එම දත ගැටීමක් සිදු වේ යැයි කියනු ලබයි
දත ගැටීමෙහි වඩා ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ මුඛයෙහි දත ඒමට ප්‍රමාණවත් ඉඩක් නොමැති වීමයි
අනෙකුත් හේතුන් වන්නේ ඉදිමුම, විසප්පු ගෙඩි, ක්ෂතිය සහ ඝන වූ අස්ථි හෝ මෘදු පටක වේ
දතක අන්කයිලෝසියාව හටගන්නේ එම දත ඒ වනවිටත් මුඛයෙහි විදාරණය වී ඇතත් සිමෙන්ටමය හෝ දන්තිනය දන්තමූලජ අස්ථිය සමග සංයුක්ත වී ඇති විටය
මෙය පුද්ගලයාගේ ස්ථිර දත මගින් ප්‍රාථමික දත ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම වෙනුවට ප්‍රාථමික දත තවදුරටත් තබා ගැනීම සිදු කරයි
ඉඩ පවත්වා ගැනීම පිනිස හෝ නැතිනම් ඉඩ නැතිකිරීම හේතුවක් කොට කිසියම් දත් ප්‍රමාණයක් විදාරණය ප්‍රමාද කිරීමට හෝ වේගවත් කිරීමට බලාපොරොත්තුවන දන්ත චිකිත්සකවරුන් විසින් ස්වභාවික විදාරණයේ ක්‍රියාවලිය වෙනස්කිරීමට උපක්‍රමයක් යොදාගෙන ඇත
ප්‍රාථමික දතක් එහි අනුප්‍රාප්තීය ස්ථිර දතෙහි මූලය එහි සම්පූර්ණ වර්ධනයෙන් 1/3 ක් දක්වා ලගා වීමට පෙර අද දැමුවහොත්, ස්ථිර දතෙහි විදාරණය පසුවිය හැක
විලෝම වශයෙන් ස්ථිර දතක මූලය 2/3 කට වඩා සම්පූර්ණව ඇත්නම් එම ස්ථිර දතෙහි විදාරණ වේගය වැඩිවේ
1/3 සහ 2/3 අතර,විදාරණ වේගයට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි හරිහැටි නොදනී
වර්ධනයේ අක්‍රමිකතා

සංඛාවේ අසාමාන්‍යතාවන් 
 Anodontia යනු සම්පුර්ණයෙන්ම දත් නොමැතිවීමයි
Hyperdontia යනු සම්මාන්‍ය දත් ගණනට වඩා දත් තිබීමයි
Hypodontia යනු ඇතැම් දත්වල අඩුවකි
එය බොහෝවිට
Hypodontia යනු ඒක දතක හෝ කිහිපයක වර්ධනයේ අඩුවයි.
 Oligodontia යනු දත් 6ක් හෝ ඊට වඩා වැඩි ගණනක අඩුවයි.
ඇතැම් අවයව පද්ධති සම්බන්ද රෝගාබාධ නිසා hyperdontia ඇතිවිය හැකිය
ඒවා නම්   Apert syndrome, Cleidocranial dysostosis, Crouzon syndrome, Ehlers–Danlos syndrome, Gardner syndrome, සහ Sturge–Weber syndrome
එමෙන්ම ඇතැම් අවයව පද්ධති සම්බන්ධ රෝගාබාධ නිසා Crouzon syndrome, Ectodermal dysplasia, Ehlers–Danlos syndrome, Gorlin syndrome වැනි hypodontia ඇතිවිය හැකිය
ප්‍රමාණයේ අසාමාන්‍යතා
 Microdontiaයනු සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා කුඩා දත් ඇතිවීමේ තත්වයකි
Macrodontiaයනු සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා විශාල දත් ඇතිවීමේ තත්වයකි
තනි දතක ඇතිවන Microdontia ව බොහෝවිට ඉදිරි දත ආස්‍රිතව ඇතිවීමේ ප්‍රවනතාවක් ඇත
දෙනුවට වැඩි ප්‍රවනතාවක් ඇත්තේ තුන්වන චාර්වක දතෙහිය
Macrodontia තත්වය සියලුම දත් වලට ඇතිවීමට පිටියුටරි යෝධතාව සහ කේතු අතිප්ලස්මීයතාව හේතුවේ
මෙය hemifacial hyperplasia වේදී මුහුණේ ඒක පැත්තකට පමණක් ඇතිවිය හැකිය
හැඩයේ අසාමාන්‍යතා

 Tooth Gemination|Gemination යනු වර්ධනය වන දතක් සම්පුර්ණයෙන් දත් දෙකක් ලෙස වෙන් වීමයි
Tooth fusion|Fusion යනු වර්ධන සමයේදී යාබද දත් දෙකක එක්වීමයි
Concrescence යනු වෙන්ව පිහිටි දත් දෙකක දන්ත බදාමෙන් එක්වීමයි
Dens invaginatus, යනු ඒක දතක් තවත් දතක් තුළ පිහිටීමයි
Ectopic enamel යනු එනමලය, දන්ත මුලය වැනි අසාමාන්‍ය ස්ථාන වල පිහිටීමයි
Taurodontism යනු දතෙහි දේහය හා කල්ක කුහරය විවර්ධනය වීමයි
මෙය Klinefelter syndrome, Tricho-dento-osseous syndrome, Triple X syndrome, සහ  XYY syndrome සමග සම්බන්ධකම් දරයි
Hypercementosis යනු දන්ත බදාම විශාල ප්‍රමාණයක් තැම්පත්විමයි
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස  ක්‍ෂතිය, ප්‍රදාහය, කෝටි වෘද්ධිය, වාත දාහය, සහ පෙජෙට් ගේ අස්ථි රෝගය ඇතිවිය හැකිය
A dilaceration යනු දන්ත මුලයේ නැමීමකි
මේ නිසා වර්ධනය වන සමයේදී දත පිපිරීමට ලක්විය හැකිය
Supernumerary roots  යනු සාමාන්‍ය දන්ත මුල ප්‍රමාණය ඉක්මවා දත් මුල් පිහිටීමයි
ව්‍යුහයේ අසාමාන්‍යතා

 Amelogenesis imperfectaයනු දතක එනමලය කිසිම අයුරකින් නියම ආකාරයෙන් සකස් නොවීමයි
Dentinogenesis imperfecta යනු දතක දන්තිනය නිසි ආකාරයෙන් සකස් නොවීමයි
මෙය ඇතැම් විට osteogenesis imperfecta සමග සම්බධයක් පවතී
Dentin dysplasia යනු දන්ත මුලය හා කල්කය විකෘත්තියට ලක්වීමයි
Regional odontodysplasia යනු එනමලය, දන්තිනය, සහ කල්කය ආබාධයට ලක්වීමයි
අමතරව කියවන්න

 Barodontalgia
 Dentistry
 Dental auxiliary
 Dental assistant
 Dental hygienist
 Dental technician
 Dental braces

 Dental notation
 Dental tourism
 Dragon's teeth (mythology)
 Head and neck anatomy
 Tooth fairy
 Tooth painting
 Tongue

ලයිස්තු
 මුලික දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක මාතෘකා ලැයිස්තුව
 මුඛ සෞඛ්‍ය හා දත් සම්බන්ධ මාතෘකා ලැයිස්තුව

යොමුව

සටහන

ප්‍රභව

හාහිර සබැඳුම්

 An article on the use of human tooth used as a neolithic pendant
 An overview of dental anatomy 
 "Broke a tooth
Grow it back", University of Alberta
 Tooth eruption chart 

 
Human anatomy

මිනිස් සිරුරේ අවයව
2008 වව්නියාව බෝම්බ ප්‍රහාරය යනු එම වසරේ ජුනි 16 වන දින, ශ්‍රී ලංකාවේ වව්නියාව පොලිස් ස්ථානයකදී පුපුරා ගිය මොටර් සයිකල් බෝම්බ ප්‍රහාරයකි
එම ප්‍රහාරයෙන් පොලිස් සාමාජිකයින් 12 දෙනෙකු මියගොස්, කුඩා දරුවන් ඇතුළුව තවත් 40 ක් පමණ තුවාල ලැබූහ
පුපුරණ ද්‍රව්‍ය අටවන ලද මොටර් සයිකලයක් පුපුරුවා හැරීම මගින් මෙම ප්‍රහාරය දියත් කොට තිබූ අතර, දෙමළ කොටි විසින් මෙම ප්‍රහාරය එල්ල කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
මේවාද බලන්න
 දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කල ප්‍රහාර ලයිස්තුව

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
බීබීසී නිව්ස්

2008 ශ්‍රී ලංකාව
වාක්‍ය පරතරය යනු වාක්‍ය තුළ ඇති මුද්‍රණ අක්ෂර කට්ටලවල පාඨ අතර ඇති තිරස් පරතරය යි
මෙය මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාවෙ සම්මතයට අයත් කරුණක් වේ
සචල මුද්‍රණාක්ෂරයුරෝපයෙහි ආරම්භ කිරීමත් සමඟ විවිධ වු වාක්‍ය පරතර සම්මුතියන් ලතින් අක්ෂරමාලාවත් සමඟ භාෂාවන් තුළ පරිහරනය විය
සාමාන්‍ය පද පරතරයක්(වාක්‍යක පද අතර අති අයුරින්), තනි විවර්ධිත පරතරය, ද්වි පූර්ණ පරතරය, සහ ඉතා නොබෝදා සංඛ්‍යාංක මාධ්‍ය තුළ භාවිතා වූ ශුණ්‍ය පරතරය යනාදිය මෙයට ඇතුළත් වේ
20 වන සියවස තෙක්, බොහෝ රටවල් වල වාක්‍ය අතර අතිරේක පරතරය ප්‍රකශන නිවාස සහ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර විසින් පරිහරනය කරන ලදී
එවිට සාම්ප්‍රධායික පරතර ක්‍රමයට විරුද්ධත්වයක් පවති අතර-ඇතැම් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර භාවිත කළ වාක්‍ය අතර පරතරය පද පරතරයට වඩා පුළුල් නැත
මේ ප්‍රංශ පරතරය-වාක්‍ය පරතරයේ ඒක පරතරය සහිත තුල්‍යාර්ථික පදයක් ලෙස 20 වන සියවසෙ අවසාන භාගය තෙක් පැවතින
19 වන සියවසේ අවසාන භාගයෙදි යතුරුලියනයේ හඳුන්වාදීමත් සමඟ යතුරු ලෙඛකයන් සාම්ප්‍රධායික අච්චු අකුරු අමුණ්න්නන් පරිහරණය කළ ශෛල්‍ය අනුකාර කිරිමට වාක්‍ය අතර පරතර දෙකක් භාවිත කරන ලදී
විසිවන වියවසෙ මැද භාගයේ මුද්‍රණ කර්මාන්තයෙ තිබුනු පුළුල් වාක්‍ය පරතරය බැහැර වීම අතරතුර එය මුද්‍රණ යන්ත්‍රයෙහි අඛණ්ඩව භාවිතා කළ අතර පසු කාළීනව පරිගණක තුළ ද භාවිතා විය
ඇතැම් විට මේ හේතුවෙන් පුළුල් පරතරය මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා නිර්මිත වුවක් බවට බොහෝ නූතන ප්‍රභවයන් වැරදි ලෙස හිමිකම් කියයි
වර්ථමානයේ අපේක්ෂිත හෝ නිවරදි වාක්‍ය පරතරය නොයෙක් විට විවාදයට ලක් වේ
බොහෝ මූලාශ්‍ර පවසන පරිදි අතිරේක පරතරය ප්‍රත්‍යුත්පන්නව අවශ්‍ය හෝ අපේක්ෂා නොකෙරේ
1950 පමණ පටන් තනි වාක්‍ය පරතරය පොත්පත්,සඟරා හා පුවත්පත් වල ප්‍රමිතියක් විය
එසේ වුවත් සමහර මූලාශ්‍ර තවමත් අතිරේක පරතරය නිවරදි හෝ පිළිගත හැකි බවට කරුණු ගෙනහැර දක්වයි. විවාදය නොකඩවාම පැවතුන හෙයින් ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලය ඔස්සේ සැලකියයුතු බොහෝ මිනිසුන් ප්‍රමාණයක් සෙවුම් යන්ත්‍ර භාවිතයෙන් කුමක් නිවරදි ද යන්න සොයාගනීමට උත්සහ කළහ
බොහෝ මිනිසුන් වඩාත් කමැත්තෙන් ද්වී වාක්‍ය පරතරය අනාකෘතික පාවිච්චිය සඳහා යොදාගත්තේ එය ඔවුන් ටයිප් කිරීමට පුහුණු වූ ආකාරය නිසාවෙනි
කුමන සම්මතය පහසුවෙන් කියවිය හැකි දැයි යන්න පිළිබඳ විවාදයක් පැවති නමුත් 2002 සිට කරගෙන යන ඇතැම් නූතන සෘජු අධ්‍යයන අවිනිශ්චිත ඵලාඵල ඇතිකර තිබේ
ඉතිහාසය 
මූලික ලිපිය
වාක්‍ය පරතරයේ ඉතිහාසය

සාම්ප්‍රධායික අච්චු අකුරු ඇමිණිම

කොටින්ම සචල මුද්‍රණාක්ෂර සොයාගැනීමෙන් පසුව ඕනෑම ප්‍රමාණයක පරතරයක් නිර්මාණය කිරීමට සහ සම්පූර්ණයෙන්ම පෙලගැස්ම සඳහා අනුමත, විචල්‍යයෙන් ඉහළ පරතරයක් නිර්මාණාය කිරීමට පුළුවන් විය
මුලදී ඇමරිකානු,ඉංග්‍රීසි සහ අනෙකුත් යුරෝපීය අච්චු අකුරු අමුණන්ගේ ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේෂකත්වය(එසේම මුද්‍රණ ශිල්පියන්ගේ න්‍යාය ලෙසද ප්‍රකාශ කළ හැක)නිරූපිත පරතර ප්‍රමිතීන් 18 වන සියවසේ සිට ඉදිරියට ප්‍රධාන වශයෙන්ම අනන්‍යව පැවතින
මෙවැනි මාර්ගෝපදේෂ වලට උදාහරණ ලෙස එක්සත් රාජ්‍යයේ ජැකෝබී (1890) සහ එක්සත් ජනපදයේ මැක්කෙලා,හාපල් සහ ඩෙ විනී (1866–1901)උක්ත කරන ආකාරයට වාක්‍ය em(මුද්‍රණ ශිල්පීන් අතර පවත්නා මිම්මක්)- පරතරයෙන් යුක්ත විය යුතු අතර සහ ඒ පද 1/3 or 1/2 em(මුද්‍රණ ශිල්පීන් අතර පවත්නා මිම්මක්)-පරතරයෙන් යුක්ත විය යුතුය(නිරූපණය දකුණින්)
වාක්‍ය පරතරයේ සාපේක්ෂ ප්‍රමාණයේ වෙනස් වීම පද පරතර වල ප්‍රමණය මත සහ පෙලගැස්මේ ඕනෑ එපාකම් මත රඳාපවති
බොහෝ රටවල් සඳහා මෙය ප්‍රකාශිත කාර්යයට ප්‍රමිතියක් ලෙස 20 සියවස තෙක් රැඳී පැවතින
මේ දක්වා එනම් මේ අවධිය තුළත් (සැලකියයුතු ලෙස ප්‍රංශයේ) වාක්‍ය අතර පද පරතරයේ සම්මතයක් වූ ප්‍රංශ පරතරය නම් ශිල්ප ක්‍රමය භාවිතා කළ ප්‍රකාශන නිවාස ද දක්නට ලැබුනි(නිරූපණය පහළින්)
යාන්ත්‍රික මුද්‍රණාක්ෂර සහ යතුරුලියනයේ පැමිණීම

අත්අකුරු රචනා ක්‍රමයට සමාන යම් විචල්‍ය වාක්‍ය පරතරයක් ලයිනොටයිප්(පේලි වශයෙන් අකුරු වැක්කිරීම) සහ මොනොටයිප්(ඒක මුද්‍රිත) උපකරණ 19 සියවසේ අගභාගයට සමීපව යාන්ත්‍රික මුද්‍රණාක්ෂර ක්‍රමය හඳුන්වා දීමත් සමඟම අනුමත කරනු ලැබීය
මෙම උපකරණ මෙන් පාඨ වල මහා පරිමාණ නිශ්පාදනයේ විප්ලවීයකරණයක් ඇති වූ අතර එම අවධියේ දීම පෞද්ගලික හා වෘත්තීය ලේඛණ නිර්මාණයේ විප්ලවීයකරණයක් ඇති විය
නමුත් යතුරුලියන තුළ ඇති යාන්ත්‍රික අඩුපාඩුකම්, විචල්‍ය පරතරය අනුමත කලේ නැත
මේ නිසා යතුරු ලේඛකයන්ට තමන් කී වරක් පරතර යතුර(space bar)එබුවා ද යන්න තෝරාගැනීමට නොහැකි විය
ප්‍රාරම්භයේ ඇතම් ඉංග්‍රීසි කතාකරන රටවල යතුරු ලියන්නන් සාම්ප්‍රධායික මුද්‍රණ තුල පාවිච්චි කළ පුළුල් වාක්‍ය පරතරය සන්නිකර්ෂණය කිරීමට වාක්‍ය අතරට පරතර තුනක් ඇතුලත් කිරීම හසල කළ නමුත් පසුව ද්වී පරතරයට නියම කෙරුනු අතර එය ක්‍රියමාර්ගයක් ලෙස 20 සියවස මුළුල්ල්ලෙහි නොකඩවා පවත්වාගෙන යන ලදී
ඉංග්‍රීසි පරතරය ලෙස මෙය ගම්‍ය වූ අතර ප්‍රංශ පරතරය නොකඩවා පාවිච්චි කළ ප්‍රංශ යතුරු ලියන්නන්ගෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධව මෙය පැහැදිලිව පෙන්නුම් ලදී
තනි පරතරය කරා සංක්‍රමණය

විසිවන සියවස ආරම්භයේදී යම් මුද්‍රණ වාක්‍ය වෙන් කිරීමට පද අතරෙහි එකහමාරක පරතරයක්(en-quad
මුද්‍රණ ශිල්පීන් යොදාගන්නා මිම්මක්) පාවිච්චි කිරීම ඇරඹුන අතර මෙම සම්මතය 1990 වන තෙක් නොකඩවා පාවිච්චි විය
1940 සිට එක්සත් ජනපදය තුලත් 1950 එක්සත් රාජ්‍යය තුලත් තනි පරතරය සම්මුතියක් ලෙස පොත්පත්,සඟරා, පුවත්පත් වල යොදාගනු ලැබීය
යතුරු ලියන්නන් එකවිටම තනි පරතරයට සංක්‍රමණය වුයේ නැත
යාන්ත්‍රික පරතරය අඩුපාඩුකම් සහිත වුවත් සාමාන්‍ය ලෙඛකයන් යතුරුලියනය මත පාඨ නිර්මාණය කිරීමට තව දුරටත් බලාපොරොත්තු වේ
තාක්ෂණික දියුණුව වාක්‍ය පරතර ක්‍රමයට බලපෑම් කිරීම ඇරඹින
වසර සියගණනාවක සිට සිදුකල වෘත්තීමය අච්චු අකුරු අමිණීම සඳහා පාවිච්චි කිරීමට 1941 දී IBM විසින් සමානුපාතිකව පරතරය තැබිය හැකි විධායක යතුරු ලියනයක් හඳුන්වා දෙන ලදී
මෙම නවීකරණය යතුරු ලියනයේ බලපැවැත්වීම බිඳ දැම්මේ ඒක මුද්‍රිත අකුරු වර්ගයෙහි යාන්ත්‍රික අඩුපාඩුකම් වල දරුණුකම අවම කරමිනි
1960 දී පාඨ වල ශ්වේතවර්ණ පරතරය පවත්වාගෙන යාම ඉලෙක්ට්‍රොනික මුද්‍රණ අක්ෂර සේයා පද්ධති විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීය
HTML තුල සාමාන්‍යයෙන් අතිරේක පරතරය ප්‍රතික්ෂේප කලද 2011දී අතිරේක පරතරය පවත්වාගෙන යාමට විකල්පයක් ලෙස CSS 2.1 ප්‍රමිතිය එක් කරනු ලැබීය
මෙය ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලය තුලද සත්‍යයක් ලෙස පෙන්නුම් කෙරේ
1980දී බොහෝ දියුණු ආකෘතිකරණ උපකරණ සමඟ මේසයක මතුපිට තැබිය ක්ෂුද්‍ර පරිගණක ප්‍රකාශන මෘදුකාංග සාමාන්‍ය ලේඛකයන්ට ලබාදෙන ලදී
20 සියවසේ අගභාගයේදී වාක්‍ය පරතරයේ මගපෙන්වීමට සාහිත්‍ය ලේඛණගත පද සකස් කිරීම ඇරඹින
නූතන සාහිත්‍යය

මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාව

අතීත මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාව(පාඨ වල සැකැස්ම හා දර්ශනය) ඉංග්‍රීසි ප්‍රකාශනයන්හි සාම්ප්‍රධායික පරතර ක්‍රමය සඳහා සහයෝගය දැක්වීය
1954 දී ජොෆ්‍රි ඩවුඩින්ගේ කෘතියක් වන මුද්‍රණ අක්ෂර පරතරයේ හා සැකැස්මේ සියුම් කරුණු යන්නට අනුව වාක්‍ය අතර පුළුල්ව පැතිරුන පරතරයේ සිට ඒකීය පරතරය දක්වා වෙනස්වීම අවතක්සේරු කරන ලදී
පරිගණක යුගයේ දියුණුවත් සමඟ මුද්‍රණ කලාවේ බහු පරතර පාඨයන්හි පවා ද්වී පරතරය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ආරම්භ කරන ලදී
1989 දී සැලසුම් නිර්මාණයෙන් පරිගණක ප්‍රකාශන යන කෘතියට අනුව අකුරු ඇමිනීමේදී කාලච්ඡේදයකට පසු ප්‍රශ්නාර්ථ ලකුණත්,විශ්මයාදී ලකුණත් කෝලන් ලකුණත් සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ තනි පරතරයක් පමණි
එසේම ඒකීය වාක්‍ය පරතරය මුද්‍රණ ශිල්පීන්ගේ සම්ප්‍රධායක් ලෙස හඳුනා ගන්නා ලදී
බැටළුවන් සොරකම නවත්වා මුද්‍රණාක්ෂර කර්මාන්තය කරන අයුරු සොයගන්න(1993) සහ මුද්‍රණාක්ෂර සැළසුම්කරණය යන කෘතින් දෙක මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාවට අත්‍යවශ්‍ය මගපෙන්වන කෘතින් වන අතර මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාවේ පාඨ හා වාක්‍ය අතර ඒකීය පරතරයක් තැබීම භාවිතා කල යුතු බව මෙම කෘතින් දෙකම පෙන්නුම් කරයි
මෑත කාලයේ මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යා කටයුතු පිලිබඳ වැඩි සැලකිල්ලක් පෙන්නුම් කෙරේ
මුද්‍රණාක්ෂර චිත්‍රාගාරයේ නිර්මාතෘ ඉලෙනි ස්ට්‍රිස්වර් පවසන පරිදි විවිධාකාර අදහස් ඉවසාදරා සිටීම අමතක කොට මුද්‍රණ ශිල්පයානුකූලව කථා කිරීමේදී නව වාක්‍යයක් ඇරඹිමට පෙර ද්වී පරතරයක් තැබීම අතිශයින්ම වැරදි සහගත වේ"
මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාවේ පූර්ණ මාර්ගෝපදේශනය යන කෘතියේ සඳහන් වන පරිදි යතුරු ලියනයේ වාක්‍ය වෙන්කිරීමේ සම්ප්‍රධාය වන ද්වී පරතර භාවිතය අකුරු ඇමිණීමේදී භාවිතයට ගැනීමේ අවස්ථාවක් නොමැත
මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යා ශෛල්‍යයේ මූලිකාංග(2004) නම් කෘතිය වාක්‍ය අතර ඒකීය පරතරය භාවිත කිරීමට සහය දක්වන්නේ වික්ටෝරියනු විකාර පුරුද්ද අත්හල විට ඔබගේ ටයිප් කිරීම් හා ඔබගේ මුද්‍රණාක්ෂර කට්ටල වාසිදායක වන බව පෙන්නුම් කරමිනි
" 

ස්විස්ටර්ලන්තයේ පළ කරන ලද ඩේවිඩ් ජූරී ගේ මුද්‍රණ ශිල්පයේ නීති පිළිඹඳ සිහිකැඳවීම යන කෘතිය මුද්‍රණ ශිල්පයේ වාක්‍ය තර පරතරය පිළිබඳ තත්වය පැහැදිලි කරයි
වචන අතර පරතරය විරාම ලකුණු වලට කලින් සහ පසුව වාක්‍ය අතර පරතරයේ සම්මුතියට අනුව දිස්වන පරිදි සකස්කළ යුතුය
සම්මතියට අනුකූල වූ වචන පරතරයක්,කමාවක් හෝ තිතකට පසුව ඇතුලු කළහොත් එය දිස්වන්නේ එම වාක්‍ය කණ්ඩයේ අනෙකුත් වචන අතර ඇති පරතරයට වඩා 50% වඩා පුළුල් වූ වචන පරතරයක් ලෙසිනි
එයට හේතු වන්නේ මෙම විරාම ලකුණු අතර නිරායාසයෙන් ඉහලින් තිබෙන්නා වූ අවකාශයි
එවිට මෙය යාබද සම්මත වචන අතර පරතරයට එකතු කල විට එහි එකතුව විශාල පරතරයක් ලෙස දිස්වේ
ඇතමුන් තර්ක කරන ආකාරයට අතිරේඛ පරතරය කමාවකට හෝ නැවතීමකට පසුව මදක් නතර වීමේ සංඥාවක් ලෙස දිස්වන බවයි. නමුත් මෙය අවශ්‍ය නොවේ
කිමද යත් මදක් නතර වීමේ සංඥාව විරාම ලකුණකින් පෙන්වා දී ඇති හෙයිනි
ශෛල්‍ය සහ භාෂා මාර්ගෝපදේශකත්වය
මූලික ලිපිය
වාක්‍ය පරතරයේ ශෛල්‍ය හා භාෂා මාර්ගෝපදේශකත්වය

ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේෂකත්වය

අතීතයේදී මුද්‍රණ අක්ෂර සඳහා වූ ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශකත්වය වචන අතර පරතරයට වඩා වාක්‍ය අතර පරතරයට පුළුල් පරතරයක් භාවිතා කරන ලදී
සාම්ප්‍රදායික පරතරය,නිදර්ශනයක් ලෙස දකුණින් පෙන්නුම් කෙරේ
20 සියවස අතරතුරේදී වෘත්තීය මුද්‍රණාක්ෂර වැඩ කිරීමට පෙර යොදා ගන්නා අත්පිටපත් මුද්‍රණය කරන විට වාක්‍ය අතරෙහි පරතර දෙකක් යොදාගන්නා ලෙස ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනය පොදුවේ නියම කරන ලදී
ක්ෂුද්‍ර පරිගණක ප්‍රකාශන පොදු තත්වයට පත් වූ ආකාරයට මුද්‍රිත අත්පිටපත් ද අදාළ නොවන බවට පත්විය
අවසාන මුද්‍රණ හා අත්පිටපත් අතර වෙනසක් නිර්මාණය කිරීම බොහෝ ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනයන් අවසාන කරනු ලැබීය
එම කාලයේදීම වාක්‍ය පරතරය පිළිඹඳ ඔවුන්ගේ මාර්ගෝපදේශන වෙනස් කිරීම ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශකත්වය විසින් ආරම්භ කරන ලදී
ශෛල්‍ය පිළිඹඳ චිකාගෝ අත්පොතෙහි 1965 වන සංශෝදනය වාක්‍ය තුළ ඇති පාඨ අතරට එම පරතරය භාවිත කරන ලදී
මෙහි 2003 සංශෝදනයට අනුව මුද්‍රණ හා අත්පිටපත් සඳහා ඒක පරතරය භාවිතා කිරීමේ තත්වයට වෙනස් විය
1980දී එක්සත් රාජ්‍යයේ හාර්ට්ගේ නිති(1983) යන කෘතිය ඒක වාක්‍ය පරතරයට මාරුවෙන ලදී
අනෙක් ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදෙශනයන් මෙම කට්ටලය 1990 දී අනුගමනය කරන ලදී
21 සියවස ආරම්භයේ මුල් කාලයේදී බොහෝමයක් ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනයන් වාක්‍ය අතරට එකම එක පරතරයක් පමණක් සුදුසු බව පෙන්වීමට වෙනස් කරනු ලැබීය
නූතන ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනයන් ලිඛිත භාෂා සඳහා සම්මතයන් හා මාර්ගෝපදේශනයන් ලබා දෙන ලදී
සැබැවින්ම සියළු වෘත්තීය සංස්කාරකයන් ප්‍රකාශන සඳහා අත්පිටපත් සංස්කරණය කිරීමේදී මෙයින් එකක් සමඟ ඕනෑකමින් කටයුතු කලදා පටන් මෙම කාර්‍යයන් ලේඛකයන්ට වැදගත් විය"
එක්සත් රාජ්‍යයේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් ශෛල්‍ය අත්පොත(2003) සහ එක්සත් ජනපදයේ චිකාගෝ ශෛල්‍ය අත්පොත(2010) ආදී වූ විස්තර සහිත ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනයන්හි මෑතකාලීන සංශෝදනයන් වාක්‍ය පරතරයද අතුලත්ව විවිධ වූ ලේඛණ හා නිර්මාණ මාතෘකා සඳහා සම්මතයන් සපයා දෙන ලදී
බහුතරයක් ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනයන් අවසාන ලේඛණ කාර්‍යයන් හා ප්‍රකාශන තුල පර්යන්ත විරාම ලකුණු වලින් පසුව එක් පරතරයක් භාවිත කිරීම දැන් නිර්දේශ කරනු ලබයි
එක් නව ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනයක් කටු සැලැස්ම සඳහා ද්වි වාක්‍ය පරතරය භවිත කිරීම අනුමත කෙරිනි
ග්‍රේග් මූලාශ්‍ර අත්පොත ඒක හා ද්වී පරතරය සඳහා වෙනම ඉඩ කතෘන්ගේ අභිමතය අනුව වෙන් කරන ලදී
ජාල නිර්මාණ මාර්ගෝපදේශනයන් සාමාන්‍යයෙන් මෙම මාතෘකාවෙන් මාර්ගෝපදේශනයන් ඉදිරිපත් නොකරන අතර HTML මුළුමනින්ම ද්වී පරතරය හඳුනා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීය
මෙම කාර්‍යයන් ඔවුන් විසින්ම ඒක වාක්‍ය පරතරයට ඇති වර්ථමාන ප්‍රකාශන සම්මතයන් අනුගමනය කරනු ලැබීය
සෑම යුරෝපීය එක්සත් ප්‍රකාශනයන් භාෂා විසි තුනක් වටා එක් වාක්‍ය පරතරය භාවිතා කළ යුතු බව යුරෝපීය එක්සත් ජාතීන්ගේ අන්තර් සංවිධාන ශෛලීය සංග්‍රහය (The European Union's Interinstitutional Style Guide (2008)) විසින් අවධාරණය කොට ඇත
ඉංග්‍රීසි භාෂාව සඳහා වාක්‍ය අතර එක් පරතරයක් සැමවිටම තිබිය යුතුය යන්න යුරෝපීය කොමිසමේ ඉංග්‍රීසි ශෛලීය සංග්‍රහය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත
වාක්‍ය අවසන් වන විරාම ලකුණු පසුව අනිවාර්‍යයෙන් එක් පරතයක් පමණක් තිබිය යුතු බව ගිවිස ගනිමින් ශෛලීය සංග්‍රහය කර්තෘකරුවන්, සංස්කාරකකරුවන්, සහා මුද්‍රණකරුවන් සඳහා යුරෝපීය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍ය මුද්‍රන කාර්යාලය විසින් පළමුව ප්‍රකාශනයට පත් කරන ලදි
එමෙන්ම වචන ක්‍රියායනය සහා පරිගණක ප්‍රකාශන සඳහා වැඩ සටහන් වඩාත් බාල,අස්ථීර/විචල්‍ය පරතරයන් ඉදිරිපත් කරයි
එමනිසා පිටු වල පරතරයන් වියවුල් බවක් සාදන නිසා ද්වීතීක පරතර භාවිතයන් වර්තමනයේ වළක්වා ඇත
"

බලය ඇති භාෂා අධ්‍යයන ආයතන සතු නියමානුකූල බහුවිධ ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනය දේශීය භාෂාවන් ආවරණය නොකල අතර එයින් ඇතම් ඒවා වාක්‍ය පරතරය පිලිබඳ පමණක් සාකච්ඡා කල ඒවා වේ
මෙය එක්සත් රාජ්‍යයේ පැවති තත්වයකි
ඔක්ස්ෆර්ඩ් ශෛල්‍ය අත්පොත(2003) සහ නූතන මානව ශාස්ත්‍ර පර්යේෂණ සම්මේලනයේ MHRA ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනය(2002) ප්‍රකාශ කරනනේ එය ඒකීය පරතරයක් භාවිත කරන බවයි. කැනඩාව තුල කැනෙඩියානු ශෛල්‍යහි ඇති ඉංග්‍රීසි හා ප්‍රංශ භාෂ අංශ දෙකටම, ලිවීමට හා සංස්කරණය කිරීමේ මාර්ගෝපදේශකත්වය(1997)කෘතිය ඒකීය වාක්‍ය පරතරය නිර්දෙශ කරයි
එක්සත් ජනපදය තුල ශෛල්‍ය පිලිබඳ චිකාගෝ අත්පොත(2003) ආදී බොහෝ ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදෙශනයන් අනුමත කරන්නේ ඒකීය වාක්‍ය පරතරය පමණි
ඉතාලියේ බොහෝ වැදගත් ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශනයක් වන Il Nuovo Manuale di Stile (2009), වාක්‍ය පරතරය පිලිබඳ සඳහන් නොකළ මුත් Guida di Stile Italiano (2010),වන මයික්‍රොසොෆ්ට් පරිවර්ථනයේ නිල ශෛල්‍ය පවසන පරිදි එක්සත් ජනපදයෙහි භාවිතා කරන ද්වී පරතරය වෙනුවට ඒකීය පරතරයක් පරිශීලකයන්ට භාවිත කළ හැක
භාෂා මාර්ගෝපදේශකත්වය

ප්‍රංශ හා ස්පාඤ්ඤ ආදී භාෂා සඳහා භාෂා නීති පනවන අධ්‍යන ආයතන ඇත
ඔවුන්ගේ ප්‍රකශන බොහෝ විට නිවැරදි අක්ෂර වින්‍යාසය හා ව්‍යාකරණ වල ගැටළු වලට අදාළ වන අතර මුද්‍රණ ශිල්පය පිළිබඳ ආවරණය නොකරයි
ශෛලීය මගපෙන්වීම එම භාෂා සඳහා එතරම් අදාළ නොවන්නේ ඔවුන්ගේ අධ්‍යයන ආයතන නියම කරන නීතීන් ඇති නිසවෙනි
උදාහරණයක් වශයෙන් අධ්‍යයන ආයතනය මගින් ප්‍රකාශයට පත් ප්‍රංශ අධ්‍යයන ආයතන ශබ්දකෝෂය ලොව පුරා ප්‍රංශ කත කරන්නන්ගේ භාවිතය සඳහා වේ
1992 සංස්කරණය වාක්‍ය අතර පරතරය සඳහා මගපෙන්වීමක් නොකරන අතර ඒකීය පරතරයක් ශබ්දකෝෂය පුරා පවත්වාගෙන යන්නේ අතීත ප්‍රංශ වාක්‍ය පරතරයට අනුකූලවයි. ස්පාඤ්ඤ භාෂාවද එයට සමාන වේ
ස්පාඤ්ඤ භාෂා අධ්‍යයන ආයතන සංගමයේ ප්‍රධානතම සාමාජික ආයතනයක් වන සත්‍ය ස්පාඤ්ඤ භාෂාවේ අධ්‍යයන ආයතනයේ ප්‍රකාශනයක් වන ස්පාඤ්ඤ භාෂාව සඳහා ශබ්දකෝෂය ලොව වටා ස්පාඤ්ඤ භාෂාව භාවිතා කරන්නන්ගේ භාවිතය සඳහා වේ
මෙහි 2001 සංස්කරණය වාක්‍ය අතර පරතරය සඳහා මඩපෙන්වීමක් නොකරන නමුත් එය තුල ඒකීය වාක්‍ය පරතරයක් පවත්වාගෙන යයි
ජර්මන් භාෂා අත්පොත වන ජර්මානු අක්ෂර වින්‍යාසය පිළිබඳ කවුන්සිලයේ යෝජනා(2006)හි වාක්‍ය අතර පරතරය පිළිබඳ සදහන් නොවේ
නමුත් එම අත්පොතෙහි අවසාන විරාම ලක්ෂණ වලට පසුව ඒකීය පරතරයක් යොදා ගනී
තවද බහුලව භාවිතා වන ඩුඩෙන් ජර්මන් භාෂා ශබ්දකෝෂය සදහන් කරන ආකාරයට ද්විත්ව පරතරය නිවැරදි නොවේ
ව්‍යාකරණ මාර්ගෝපදේශකත්වය

වාක්‍යකරණයෙදී වාක්‍ය පරතරය පිළිබඳ මද වශයෙන් දැක්වේ
කිමද යත් වාක්‍ය අතර පරතරය වැඩිවන විට එය විරාම ලක්ෂණයක් වන බැවිනි
වාක්‍යකරණ මගපෙන්වීම බොහෝ විට ආවරණය කරන්නේ අවසාන විරාම ලක්ෂණ හා වාක්‍ය පිළිබඳ මිස වාක්‍ය අතර පරතරය පිළිබඳව නොවේ
එසේම බොහෝ නූතන ව්‍යකරණ මගපෙන්වීම් ක්ෂණික නිර්දේශන සඳහා නිර්මාණය කර ඇති අතර ලිවීමේ ආකාරය පිලිබද ගැටළු සඳහා යොමුකිරීමටය
උදාහරණයක් ලෙස Pocket Idiot's Guide to Grammar and Punctuation (2005) යන කෘතිය භාවිත කරන්නන් ශෛලීය මගපෙන්වීම සඳහා යොමු කරයි
MLA ශෛලීය අත්පොත වැනි කෘතින් සංස්කරණ හා ඒ අදාළ කටයුතු වල ස්ථවරත්වයක් සහ ඒකාකාරී බවක් ඇති කිරීමට අදාළ වේ
"ව්‍යාකරණයේ බයිබලය"(2004)ට අනුව නූතන ඉංග්‍රිසි විරාම ලක්ෂණ පද්ධතිය කිසිසේත් සරල නොවේ
සියළුම පදනම් ආවරණය කරන කෘතියක් වීමට නම් එය පුළුල් විය යුතු අතර එවැනි සම්පත් ආශ්‍රයක් අවශ්‍ය අයෙකුට චිකාගෝ ශෛලීය භාවිත කිරීම සුදුසු වේ
සංඛ්‍යාංක යුගය
මූලික ලිපිය
සංඛ්‍යාංක මාධ්‍යයේ වාක්‍ය පරතරය

ඒක පරතර මුද්‍රණ අකුරු වර්ග වල තිබූ අඩුපාඩුකම් වලට අනුවර්තනය වෙමින් ද්වී පරතරය යතුරුලියන වල පාවිච්චි කල බවට මිග්නොන් ෆොගර්ටි විසින් රචිත Grammar Girl නම් කෘතිය පෙන්වා දෙන නමුත් දැන් පරිගණක වල සකස් කරන බොහෝ ලේඛණ වල වාක්‍ය අවසානයේ පරතර දෙකක් ටයිප් කිරීම තවදුරටත් අවශ්‍ය නොවන බවද පෙන්වා දෙයි
කෙතරම් පරතරයක් ද යන ප්‍රශ්ණයට "යතුරු ලියනයෙහි පරතර දෙකක් ද,පරිගණකයෙහි එක් පරතරයක් ද පාවිච්චි කරන්න" යනුවෙන් ඇය පිළිතුරු දුන්නාය
මෙම පිළිගැනීම 20 සියවස අගභාගයේ දී යතුරු ලියනයේ සිට පරිගණය කරා සංක්‍රමණය සහ වාක්‍ය පරතරය කෙරෙහි මෙහි බලපෑම ඉස්මතු විය
යතුරුලියන සමඟ භාවිතා කළ නොහැකි වාක්‍ය පරතර විචල්‍යයන්,වර්ථමානයේ දී පරිගණක සහ සංඛ්‍යාංක මුද්‍රණ අකුරු වර්ග විසින් අනුමත කරන ලදී
සාමාන්‍ය පරිගණක පරිශීලකයන්ට සමානුපාතික මුද්‍රණ අකුරු වර්ග විශාල ලෙස ලබාගත හැකිව තිබේ
පෙරාතුව වෘත්තීය යතුරුලියන්නන්ට පමණක් තිබූ ආකාරයට පද සකස් කිරීමට පරිශීලකයන්ට TeX ආදී මෘදුකාංග සහ සමානුපාතික මුද්‍රණ අකුරු වර්ග,හරය,පරිගණකය පදනම් වූ පද සකසනය ආදී පරිගණකය පදනම් වූ උපකරණ භාවිත කිරීම අනුමත කරන ලදී
HTML වල ලක්ෂණ හේතුවෙන් ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලය සියළු පුනරාගත පරතරයන් ඉවත් කල නමුත් මෙය පාදක වූ තාක්ෂණයේ අඩුපාඩුවක් ලෙස දැකිය හැකිය
මේ නිසාම අනෙක් නූතන මෘදුකාංග පරිදි පරතර වල එකම සියුම් කණිකාමය පාලනය ඉදිරිපත් කලේ නැත
තවද, 20 සියවසේ වාක්‍ය පරතර ව්‍යාකූලතවයට දායක වීමට සංඛ්‍යාංක අවධිය තුල ද බොහෝ පාසල් ශිෂ්‍යයන්ට පරිගණක භාවිතා කරන කල්හි වාක්‍ය අතරෙහි පරතර යතුර(space bar) දෙවරක් එබීමට තවමත් ඉගැන්වීම් කටයුතු සිදු කෙරේ
Emacs තුල පාඨ සංස්කරණ පරිසරයේ පසුව එන වකවානුවක් තුල වාක්‍ය අවසානය පැහැදිලිව හඳුනා ගැනීමට ද්වී පරතරය භාවිතා කල අතර කෙටි යෙදුම දන්වන, වාක්‍ය තුල ඇති සම්පූර්ණ වගන්තියේ ව්‍යාකූලතාව ද්වී පරතර සම්මුතියෙන් වලක්වන ලදී
Emacs වාක්‍ය අවසානය හඳුනා ගත්තේ වාක්‍ය අවසානයේ ද්වී පරතරය සහ වාක්‍ය අවසානයේ කට්ටල අංග පාලනය කරමිනි
යුනික්ස්(Unix) අච්චු අකුරු ක්‍රමලේඛණයක් වන troff වාක්‍යක අවසානය ලකුණු කිරීමට ද්වී පරතරය භාවිතා කරන ලදී
වාක්‍ය අවසානයේ සංක්ෂේපරූප පැහැදිලිව හඳුනා ගැනීමට සහ ඒවා විවිධ ආකාරයට අනුයෝග කිරීමට අච්චු අකුරු අනුමත කලේය
තවද අනුන්ගේ පෙළඹවිමෙන් කරන ලද Emacs ද දක්නට ලැබේ
vi සංස්කරණ මෙම සම්මතය අනුගමනය කල අතර vi තුල ඇති වාක්‍ය සියල්ලම අන්‍යෝන්‍ය අපේක්ෂාවෙන් විධාන කිරීමට(නියමිත ප්‍රමාණයට වඩා මගහැරීම,පිටපත් කිරීම,මකා දැමීම) පහසු විය
මතභේදය

මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාවේ පූර්ණ කාර්‍යය සංග්‍රහය නම් කෘතියේ කතෘ වූ ජේම්ස් ෆෙලිනි ප්‍රකාශ කරන ආකාරයට වාක්‍ය පරතරය යන මාතෘකාව මරණය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නා වූ විවාධයකි
මුද්‍රණාක්ෂර පිළිබඳ අවුරුදු ගණනාවක මාගේ ලිපි තුල එය ඉතා බොහෝ විට තවමත් මට ඇසෙන ප්‍රශ්ණයක් වන අතර ජාලයේ සෙවීමෙන් මෙම විශය ගැන ගැටගැසීම් ඉතා බහුලව සොයාගත හැකි වේ යන්නෙන් ඔහු එම කෘතියේ සඳහන් කරයි
අදටත් මෙම විශය පුළුල් ලෙස තවමත් විවාධයට ලක් කෙරේ
බොහෝමයක් මිනිසුන් විවිධ හේතූන් නිසා තනි වාක්‍ය පරතරයට විරුද්ධ විය
ඇතැම් ප්‍රකශන පවසන පරිදි ද්වී පරතරයේ පුරුද්ද අතිශ්යින්ම වුවමනාවටත් වැඩියෙන් සහජයෙන්ම වෙනස්කම් වලට භාජනය වේ
පාඨ වල ප්‍රිය උපදවන බව හෝ රසඥානය වාක්‍ය අතර අතිරේක පරතරය මගින් වැඩිදියුණු වන බවට අන්‍යයන් කියා සිටී. ද්වී වාක්‍ය පරතරයේ යෝජකයන් කියා සිටින ආකාරයට ඇතම් ප්‍රකාශකයන් තවමත් ද්වී පරතර අත්පිටපතක් ඉදිරිපත් කරන ලෙස කතෘන්ට නියම කරයි
ඉතා ප්‍රධාන නිදර්ශනය සටහන් කරන ආකාරයට තිර රචන ව්‍යාපාරයේ තිර රචන පිටපත්,Courier,අංක 12 මුද්‍රණ අකුරු වර්ගය සඳහා ඒක පරතරය සම්මතයක් ලෙස භාවිතා කල ද ඇතැම් තිර රචන කර්මාන්ත පෙන්වා දෙන ආකාරයට පනිවුඩකරුවන් සමානුපාතික මුද්‍රණ අකුරු භාවිතා කරන බවට තොරතුරු ඉදිරිපත් කෙරේ
ඇතැම් විශ්වාස කල හැකි මූලාශ්‍ර සරලව ප්‍රකාශ කරන පරිදි රචකයන් ඔවුන්ගේ සුවිශේෂ ශෛලි මාර්ගෝපදෙශනය පිළිපැදිය යුතු නමුත් ද්වී පරතර අත්පිටපත් ඉල්ලන්නන් ඇතුළුව ප්‍රකාශකයන්ගේ මගපෙන්වීම ප්‍රමුඛතාවයක් ලබාගන්නා බවට ද්වී පරතරයේ යෝජකයන් අවවාද කෙරේ
පුළුල් වාක්‍ය පරතරයට විරුද්ධ වූ ඉතා ප්‍රචලිත එක් තර්කයක් නම් එය යතුරුලියනයේ ඒක පරතර මුද්‍රණ අක්ෂර වර්ගය සඳහා නිර්මිත බවත් එය තවදුරටත් නූතන සමානුපාතික මුද්‍රණ අක්ෂර වර්ගය සඳහා අවශ්‍ය නොවන බවත්ය
කෙසේ වුවත් මෙම තර්කය යතුරු ලියනයට පෙර සියවස් ගණනාවක සිට සහ එය නිපදවීමෙන් පසු ඇතැම් කාල වල, පුළුල් වාක්‍ය පරතරය(සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ em-quad
ඉංග්‍රීසි භාෂා පාඨ වල මිනුම් වර්ගයක්) සමානුපාතික අක්ෂර සමග එක්ව භාවිත කල බවට ඇති ඉපැර්ණි වාර්තා ප්‍රතික්ෂේප කරයි
තවදුරටත් පුරාවුර්ත ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රගමනය පෙන්නුම් කරයි
සමාරම්භයේ යතුරුලියන වල වාක්‍ය අතරට බොහෝ සුලබ ලෙස භාවිතා කරන ලද්දේ ත්‍රිත්ව පරතරයයි
මෙය අනුක්‍රමයෙන් ද්වී පරතරයට මාරු වුන අතර වාක්‍ය වල em පරතරය මුද්‍රණ කර්මාන්තය තුල නොවෙනස්ව පැවතින
වර්ථමානයේ ඒක පරතර මුද්‍රණ අක්ෂර වර්ගයට එක පරතරයක් පමණක් තිබිය හැකි බව පිළිගත හැකි බව ඇතැම් මූලාශ්‍ර දැන් ප්‍රකාශ කර සිටී. එසේ වුවත් ඒක පරතර මුද්‍රණ අකුරු වර්ග සඳහා ද්වී පරතරය සුදුසු බව අනෙක් සඳහන් කිරීම් නොකඩවා විශේෂණය කරන ලදී
පාසැල් වල ටයිප් කිරීමට උගන්වන පංතිවල දී ද්වී පරතරය යතුරු ලියනයේ සම්මුතිය ලෙස ඉගැන්වීම් කරන ලදී
එමෙන්ම එය ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස බොහෝ අවස්ථා වල රැඳ තිබුනි
ඇතැම් අදහස් සැලකිල්ලට භාජනය කිරීමෙන් පසුව ටයිප් කරන ආකාරය නැවත ඉගෙනීමට සිසුන්ට බලකරනු ලැබීය
බොහෝ ශෛල්‍ය මාර්ගෝපදේශන පෙන්වාදෙන ආකාරයට වර්ථමානයේ අවසාන හෝ ප්‍රකාශිත නිර්මාණයන්ට තනි වාක්‍ය පරතරය යොග්‍ය වේ
බොහෝ ප්‍රකාශකයන් කතෘන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ ප්‍රකාශන වල පළවන ලෙසට එනම් ඒක පරතරයකින් යුක්ත අත්පිටපත් ලබාදෙන ලෙසටය
ලිඛිත මූලාශ්‍ර නියමානුකූලව නිර්දේශ කරන පරිදි අනාගත කතෘන් විසින් අත්පිටපත් ලබාදීමට අතිරේක පරතරය ඉවත් කල යුතුය
එසේ වුවත් අනෙකුත් මූලාශ්‍ර ප්‍රකාශ කරන පරිදි අවසාන ප්‍රකාශනයට පෙරාතුව මෙම පරතරය ඉවත් කිරීම සඳහා ප්‍රකාශකයන් විසින් මෘදුකාංග භාවිත කරනු ලබයි
ප්‍රිය උපදවන බවේ සහ පහසුවෙන් කියවිය හැකි බවේ ප්‍රතිඵලය
මූලික ලිපිය
වාක්‍ය පරතර අධ්‍යයන

පිල් දෙකෙහිම යෝජකයන් ප්‍රිය උපදවන බව සහ පහසුවෙන් කියවිය හැකි බව සම්බන්ධයෙන් ද්වී හා ඒක වාක්‍ය පරතරය බහුලව පවතින බවට හිමිකම් කියයි
ඒක පරතරයේ අනුග්‍රහකයන් ප්‍රකාශ කරන පරිදි පොත්පත්,සගරා,පුවත්පත් වල දැනට පවතින ප්‍රමිතියට හුරු වීමෙන් ප්‍රිය උපදවන බව වැඩිකරගත හැක
සමානුපාතික මුද්‍රණ අක්ෂර වර්ගය යොදාගන්නා පාඨ වල ද්වී පරතරය අමුත්තක් පෙන්නුම් කරන අතර ද්වී පරතරය ප්‍රිය උපදවන බවට හානි කිරීමට වාහිනී හා සිදුරු හේතු විය
ද්වී වාක්‍ය පරතරයේ යෝජකයන් ප්‍රකාශ කරන ආකාරයට වාක්‍ය අතර පැහැදිලි වෙන් කිරීමක් තැබීමෙන් හා පා‍ඨ පහසුවෙන් කියවිය හැකි ලෙස තවදුරටත් සකස් කිරීමෙන් වාක්‍ය අතර අමතර පරතරය ප්‍රිය උපදවන බව වැඩි දියුණු කරයි
තිත හා කමාව අතර ඉතා කුඩා දෘශ්‍ය වෙනස්කම් පවා පෙන්නුම් කරන බව විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතුය
කෙසේ වුවත් මුද්‍රණ අක්ෂර විද්‍යාවේ නිගමනයන් පදනම් රහිත වූ සාධක වල නියමානුකූල උපාඛ්‍යාත ක්‍රමයකි
නිගමනයන් සැමවිටම ප්‍රකාශන වල කියවිය හැකි බව ආරක්ෂා නොකරයි
සෘජු අධ්‍යයන මග පෙන්වන අවස්ථා වලදී ප්‍රවීනයන්ද උපාඛ්‍යාත නිගමනයන් නිසා අසමත් වී ඇත
විද්‍යානුකූල අධ්‍යනයට භාජනය වන අවස්ථාවේදී පහසුවෙන් කියවිය හැකි ලෙස පෙන්නුම් කරන පාඨ(පළමු දැක්මෙන් ඇසට ප්‍රිය උපදවන) කියවීමේ සඵලත්වයට සැබවින්ම හානි කරන බව පෙන්නුම් කෙරේ
අධ්‍යයන

ලොහ්, බ්‍රාන්ච්, ශෙවනොන්, හා අලී (2002), ක්ලින්ටන්, බ්‍රන්ච්, හොල්චහ්, හා ශෙවනොන් (2003) සහ නි, බ්‍රන්ච් හා චෙන් (2004) යන අයගේ ප්‍රතිඵල ද ඇතුළුව වාක්‍ය පරතරය පිළිබඳ සෘජු අධ්‍යයන වල ප්‍රතිඵලය ඒක,ද්වී හා ත්‍රිත්ව පරතර වලට ප්‍රියතවයක් නොදැක්වීය
2002 වර්ශයේ පරීක්ෂණ සහභාගිකරුවන්ගේ ඒක හා ද්වී වාක්‍ය පරතරය කියවීමේ වේගය තිරයෙහි දිස්වන පාඨ වලට මාරු විය
කතෘන් ප්‍රකාශ කරන ආකාරයට අවසාන කිරීමට ඒක පරතර සමූහයට වඩා වැඩි කාලයක් ද්වී පරතර සමූහය ලබා ගනී
නමුත් මෙහි සැලකිය යුතු වෙනසක් තිබෙන බවට යෝජනා කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති වීම නිසා මෙය සමාප්ත කරනු ලැබීය
තිරයෙහි දිස්වන ඒක,ද්වී හා ත්‍රිත්ව පරතරය 2003 හා 2004 අධ්‍යයන විසින් විශ්ලේෂනය කරනු ලැබීය
මෙම අවස්ථා දෙකෙහිම කතෘන් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ මෙහි අවසන් නිගමනයක් නිර්මණය කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් සාධක නොමති බවයි. 2009දී සර්ව සම පරතර විච්ල්‍යයන් භාවිතා කරමින් ඒ සමාන අධ්‍යයනයක් නි, බ්‍රන්ච්, චෙන්, හා ක්ලින්ටන් විසින් කරන ලදී
වාක්‍ය අතර පරතරයේ විවිධාකාර කොන්දේසි අතර කාලය සහ අවබෝධ කරගැනීමේ ශක්තිය සලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වන බවට ප්‍රමාණවත් සාධක නොමැති ප්‍රතිඵලයක් පෙන්වා දෙමින් කතෘන් විසින් මෙය නිම කරන ලදී
මේවාද බලන්න
 පරතර රේඛාව
 පරතරය(විරාම ලකුණ)

මූලාශ්‍ර
සටහන්

ලේඛණ නාමාවලිය

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 American Sociological Association
'''තවදුරටත් කියවීමට"'

බාහිර සබැඳුම්
සිකුරු සංක්‍රාන්තියක් සිදුවන්නේ සූර්යයා සහ පෘථිවිය අතරින් සිකුරු ග්‍රහලෝකය ගමන් ගන්නා විට වන අතර, පහත අවස්ථාවලදීද එය සිදුවී ඇත
සිකුරු සංක්‍රාන්තිය, 1639
සිකුරු සංක්‍රාන්තිය, 1761
සිකුරු සංක්‍රාන්තිය, 1769
සිකුරු සංක්‍රාන්තිය, 1874
සිකුරු සංක්‍රාන්තිය, 1882
සිකුරු සංක්‍රාන්තිය, 2004
සිකුරු සංක්‍රාන්තිය, 2012
Beatification (from Latin beatus, "blessed") is a recognition accorded by the Catholic Church of a dead person's entrance into Heaven and capacity to intercede on behalf of individuals who pray in his or her name (intercession of saints)
Beatification is the third of the four steps in the canonization process
A person who is beatified is in English given the title "Blessed"
History 
Since the Catholic Church reform of 1983, one miracle must be believed to have taken place through the intercession of the person to be beatified, though the medical investigations of the Church are privately conducted and therefore subject to speculation about their methods
The requirement of a miracle is not necessary for those who have died a martyr, as their sanctity is already evident because they were killed distinctly out of hatred for the faith ("odium fidei")
More about the process can be found in the article on canonization
The feast day for a Blessed person is not universal, but is celebrated only in regions where the person receives particular veneration
For instance, Saint Kateri Tekakwitha was honored in the United States of America and Canada during her time as Blessed
The person may also be honored in a particular religious order
For instance, veneration of John Duns Scotus is found in the Archdiocese of Cologne, Germany, and among the Franciscans and other places
Similarly, veneration of the Blessed Chiara Badano is particular to the Focolare movement, and also demonstrates that, contrary to popular opinion, beatification may take place within a short time after the death of an individual (in this case, just twenty years)
Beatification practices under the Popes
Pope John Paul II (18 May 1920 – 2 April 2005) markedly changed previous Catholic practice of beatification
By October 2004, he had beatified 1340 people, more than the sum of all of his predecessors since Pope Sixtus V (1585–1590), who established a beatification procedure similar to that used today
John Paul II's successor, Pope Benedict XVI, removed the custom of holding beatification rites in the Vatican with the Pope presiding
they can now be held where the subject lived with the Cardinal Prefect of the Congregation for the Causes of Saints designated to preside over the ceremony as Papal Delegate
The Pope himself can still preside, as happened on 19 September 2010, when Benedict XVI beatified John Henry Newman in Cofton Park, Birmingham, on the last day of his visit to the United Kingdom
Benedict XVI also personally celebrated the Beatification Mass for his predecessor, John Paul II, at St
Peter's Basilica, on the Second Sunday of Easter, or Divine Mercy Sunday, on 1 May 2011, an event that drew more than a million people
Cultus confirmation 
Cultus confirmation is a somewhat different procedure, where the church recognizes a local cult of a person, asserting that veneration of that person is acceptable
Such a confirmation is more an official sanctioning of folk Catholicism than an active step in a canonization procedure, but the object of the cult may equally be addressed as "Blessed
"

Notes

References 
Vatican website, with new procedures
"The Process of Becoming a Saint" – article from the Arlington Catholic Herald explaining the history of the process of becoming a saint

External links 
List of all Blesseds in the Catholic Church  by GCatholic
Sainthood
Posthumous recognitions
විදුලි සංදේශනය යනු විද්‍යුත් සංඥා සහ විද්‍යුත් චුම්භක ආධාරයෙන් දුරස්ථ සන්නිවේදන සැපයීමයි
පෙර විදුලි සංදේශ තාක්ෂණික උපක්‍රමයන් ලෙස දෘශ්‍ය සංඥා යොදා ගෙන ඇත
ඒවා ගිනි මැල, දුම් සංඥා, සංඥා දීම,විදුලි ලිපි , සංඥා කොඩි ,සහ ප්‍රකාශ සුර්ය තාප දර්ශක ලෙස දැක්විය හැක
වෙනත් පෙර පැවති නවීන විදුලි සංදේශන ලෙස ශ්‍රව්‍ය පණිවිඩ එනම් බෙර වාදන, හොරණෑ ,නලා හඩවල් හදුන්වා දිය හැක
විද්‍යුත් සහ විද්‍යුත් චුම්බක විදුලි සංදේශන ලෙස විදුලි ලිපි, දුරකථනය ,දුර පණිවිඩ මුද්‍රණ යන්තය ,ජාල ,ගුවන් විදුලිය,සුක්ෂම තරංග පරිවහනය ,
ප්‍රකාශ තන්තු ,සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකා සහ  අන්තර්ජාල හදුන්වා දිය හැක
1897 දී වයර් රහිත විදුලි සන්දේශනයේ මහත් විපර්යාසයක් ඇති කරමින් ගුග්ලිමෝ මාර්කෝනි (Guglielmo_Marconi) විසින් ගුවන් විදුලිය  නිපදවමින් පුරෝගාමි සංවර්ධනයක් ඇති කරවීය
ඔහු 1909 දී භෞතික විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගත්තේය
වෙනත් විද්‍යුත් සහ විද්‍යුත් චුම්භක විදුලි සන්නිවේදනයේ උසස් විශිෂ්ට පුරෝගාමී නිෂ්පාදකයන් ලෙස චාර්ල්ස් වෙට්ස්ටෝන් (Charles Wheatstone ) සහ සැමුවෙල් මොර්ස් (Samuel Morse )ඇලෙක්ස්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල් (Alexander Graham bell ) (දුරකථනය ),එඩ්වින් ආම්ස්ට්‍රෝන් (Edwin Armstrong ) සහ ලී ද ෆොරෙස්ට් (lee De Forest )ඒ වගේම ජෝන් ලොගී බෙයාර්ඩ්(John Logie Baird ) සහ පිලෝ ෆාර්න්ස්වොර්ත්(Philo Farnsworth) (රූපවාහිනිය )හදුන්වා දිය හැකිය
1986 දී පෙටාබයිට්ස් (petabytes)281 තොරතුරු ධාරිතාවයක් යටතේ ලොව ඵලදායි ලෙස ද්වීථියික සන්නිවේදන ජාල හරහා තොරතුරු හුවමාරු කරගැනීමට හැකිවුනි
එය දී පෙටාබයිට්ස් 471 විය
2000 දී එක්සාබ්යිට්ස් (exabytes) 2.2විය
සහ 2007 දී එක්සාබයිට්ස් 65 ක්  විය (විද්‍යුත් සම්පීඩිත)
1986 දී මෙය එක් පුද්ගලයෙක් සඳහා දිනකට ඇති පුවත්පත් ගණන හා සමාන වේ
මේ වර්ධනය අනුව විදුලි සන්දේශනය ලොව ආර්ථිකය තුල සහ විශ්ව සන්නිවේදනය තුල විශාල කර්තව්‍යක් සිදු කරන බව පෙනී යයි
2012 දී ව්‍යාපාරික අංශයේ එය ඩොලර් ට්‍රිලියන 4.7 ක් විය
2010 දී මෙම සේවා ආදායම විශ්ව සන්නිවේදන ව්‍යාපාරික අංශයේ ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.5 වනු  ඇතැයි තක්සේරු කර ඇත
එය ලෝකයේ දල දෙශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 2.4 % කට අනුරූපව ගණන් බලා ඇත
ශබ්ද නිෂ්පත්තිය
විදුලි සන්නිවේදනය යන නාමය යොදාගනු ලැබුයේ ප්‍රංශ යෙනි
එය ග්‍රීක් භාෂාවෙන් ටෙලි යන උපසර්ගයක්  සමග එක්ව  යෙදූ සංයෝගයකි
ටෙලි යන්නෙහි අර්ථය වන්නේ "දුරස්ථ" යන්න වේ
ලතින් භාෂාවෙන් එහි අදහස වන්නේ "බෙදා හැරීම "වේ
1904 දී ප්‍රංශ ජාතික ඉංජිනේරුවරයෙකු සහ නවකතාකරුවකු වන එඩෝආර්ඩ් එස්ටනි (douard Estauni) විසින් ප්‍රංශ භාෂාවෙන් විදුලි සංදේශනය යන නාමය අර්ථය ගැන්වුයේ "Tlcom ParisTech" ලෙසය
එහි අදහස වන්නේ "cole nationale suprieure des tlcommunications"වේ
ඉතිහාසය

පුරාණ පද්ධති 

ග්‍රීක් ජල ශක්තියෙන් වැඩකරන සංඥා දීමේ පද්ධති භාවිතයට ගත්තේ ක්‍රි
පූ 4 වන ශතවර්ශයට පෙර සිටය
ජලය පිරවූ බඳුන් සහ දෘශ්‍ය සංඥා භාවිතයට ගෙන ජල ශක්තියෙන් ක්‍රියාකරන සංඥා දීමෙන් ප්‍රකාශ විදුලි ලිපි සඳහා  මූලාරම්භයක් සැපයුණි
කොහොම නමුත් ඔවුන්ට හැකිවුයේ ඉතා කුඩා පරාසයක කලින් පණිවිඩ ප්‍රයෝජනයට ගැනීම පමණකි
ඒවගේම ඒවැනි සියලු විදුලි ලිපි ඵලදායි ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි වුයේ හොඳ දෘශ්‍ය තත්වයන් යටතේ පමණි
මධ්‍ය අවධිය වනවිට ගිනි මැල දාම පොදුවේ භාවිතයට ගනු ලැබුයේ කඳුකර ප්‍රදේශවල සංඥාවන් සඳහා ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහාය
ගිනි මැල භාවිතා කරගෙන  යැවීමට හැකිවුයේ කුඩා ප්‍රමාණයක සංඥා ප්‍රමාණයක් නිසා එය අවාසියක් විය
සතුරා දර්ශනය විය" යන පණිවිඩය මේ සම්භන්ධයෙන් උදාහරණ ලෙස ගත හැක
ස්පාඤඤ නාවික යාත්‍රා සමූහය ගිනි මැල දාම භාවිතයට ගැනීම එක් විශිෂ්ට උදාහරණයකි
ප්ලය්මුත් දෙසින් ලන්ඩනයට සංඥාවක් ලැබුනවිට එමගින් කියවෙන්නේ ස්පාඤඤ නැව් සඳහා පිවිසීමට සංඥාවක් ලැබුන බවය
මධ්‍යම අවදියේ සිට එන පද්ධති 

1972 දී ප්‍රංශ ජාතික ඉංජිනේරුවරයෙකු වන ක්ලව්ඩ් චප්පේ (Claude Chappe )ලිල්ලෙ සහ පැරීසිය අතර ප්‍රථම ස්ථිර දෘශ්‍ය විදුලි ලිපි පද්ධතිය ගොඩ නැන්විය
කොහොමනමුත් ගිනි මැල දාම පද්ධතිය දක්ෂ මෙහෙයවන්නන් සොයාගැනීම අතින් දුෂ්කර  සහ කිලෝ මීටර් 10-30 අතර දුර ප්‍රමාණ කුළුණු සොයාගැනීම අතින් දුෂ්කරය
1880 දී විද්‍යුත් විදුලි ලිපි තරඟකාරීත්වය හේතුවෙන් යුරෝපය විසින් ස්වීඩනයේ ස්ථාපිත අවසාන වාණිජ්‍යය සංඥාදීමේ ක්‍රමය අත්හිටවනු ලැබුවා
විදුලි ලිපි සහ දුරකථනය 
1726 දී ආරම්භ කරන ලද විදුලි  බලය සමගින් සන්නිවේදනය නම් පරීක්ෂණයක් ආරම්භයේදීම අසාර්ථක වුණි
ඒ සඳහා ලැප්ලේස්(Laplase) අම්පියෙර් (Ampere) සහ ගෝස් (Gauss) සම්භන්ධ වුණි
1837 ජනවාරි ප්‍රායෝගික විද්‍යුත් විදුලි ලිපි යෝජනා කරනු ලැබුයේ විලියම් ෆොතර්ගිල් කුකී (william Fothergill Cooke )විසිනි
එය පවතින විද්‍යුත් චුම්භක විදුලි ලිපි  වර්ධනයක් වනු ඇතැයි ඔහු සිතුවේය
1838 දී චාර්ල්ස් වෙට්ස්ටෝන් (Charles Wheatstone ) සම්භන්ධ කරගෙන සූචක පහකින් සහ වයර් හයකින් සම්න්විත වන ලෙස ඔහු එය සංවර්ධනය කළේය
පෙර පැවැති විදුලි ලිපි භාවිත කලේ වයර් කිහිපයක් සම්භන්ධිත සූචක දර්ශක කිහිපයක් පමණි
ඇමරිකාවේ ව්‍යාපාරිකයෙක් වන සැමුවෙල් එෆ්. බී.මොර්ස් (Samuel F
B Morse ) සහ භෞතික විද්‍යාඥයෙක් වනජෝශප් හෙන්රි (Joseph Henry) ඔවුන්ගේම විද්‍යුත් විදුලි ලිපි වල සරල සංස්කරණයක් සංවර්ධනය කළෝය
එය 1837 දෙසැම්බර් එලි දැක්වුවා
විදුලි ලිපි සඳහා මොර්ස්ගේ වැදගත්ම තාක්ෂණික දායකත්වය වුයේ සරල සහ උසස් ඵලදායි මොර්ස් කේතය නම් නිපැයුම වේ
ඔහු ඒ සඳහා ඔහුගේ සහායක ඇල්ෆ්‍රඩ් වේල් (Alfred Vail) සහභාගි කරවා ගත්තේය
එය වෙට්ස්ටෝන් ගේ (Wheatstone)  පද්ධතියට වඩා වැදගත්කමක් ඉසිලීය
එයට අවශ්‍ය වුයේ වයර් දෙකක් පමණි
අවුරුදු 100 පුරා මොර්ස් කේතයේ භාවිතය එහි සන්නිවේදන ඵලදායිතාවය පෙන්නුම් කලේ අංකන සන්නිවේදනයේ හෆ්මන්ගේ කේතය (Huffman Code) පැමිණෙන තුරුය
මොර්ස් සහ වේල්සංවර්දනය කල කේතය කුඩා කේත වලින් සහ සමීප අකුරු වලින් නිමවා තිබුණි
1866 ජූලි 27 වන දින අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා  පළමු සථිර විදුලි ලිපි කේබලය යවන ලද්දේ පළමු වරට විද්‍යුත් සන්නිවේදන පහසුකම ඉඩ සලසමිනි
මීට පෙර 1859 දී අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා මෙහෙයවනලද කේබල් පැවතියේ මාස කිහිපයක් පමණි
එය ඇමරිකාවේ ජනාධිපති ජේම්ස් බුචානන් (James Buchanan )සහ එක්සත් රාජධානියේ වික්ටෝරියා රැජිණ අතර ආචාර පණිවුඩ හුවමාරුව සඳහා යොදාගෙන තිබුණි
කොහොමනමුත් පළවෙනි අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා කේබලය අසාර්ථක වුණේ ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධය හේතුකොටගෙන ව්‍යාපෘතිය අවුරුදු 5 කට කල් දැමීමත් නිසාවෙනි
පළමු අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා දුරකථන කේබලය 1956 වනතුරු ක්‍රියාත්මක නොවුණි
ඊට අවුරුදු 6 කට පෙර පමණක් පළමු වාණිජ විදුලි සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකාව වන ටෙල්ස්ටාර් (Telstar) අවකාශයට මුදාහැර ඇත
1876 මාර්තු ඇලෙක්ස්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල් (Alexander Graham Bell) විසින් නිපදවූ දුරකථනය මේ වනවිට ලොව සම්ප්‍රදායානුකුල ලෙස ව්‍යාප්ත වී ඇත
දුරකතනයේ පළමු පේටන්ට් අයිතිය හිමි වුයේ බෙල් ටය
ඉන් පසුව අනෙකුත් විද්‍යුත් දුරකථන උපකරණ සහ අංග සඳහා පේටන්ට්ස් බිහිවුණි
විද්‍යුත් දුරකතන නිෂ්පාදන සඳහා සම්මාන සැමවිටම විවාදයට ලක්වුණි
ඒවගේම කාලෙන් කාලෙට නිපදවීම් සම්භන්දයෙන් අලුත් මතභේද පැණනැගුණි
ඒවගේම අනෙකුත් විශේෂ නිපදවීම් වන ගුවන් විදුලිය,රූපවාහිනිය ,බල්බය සහ අංකන පරිඝනකය සඳහා නිෂ්පාදකයින් කිහිප දෙනෙක් සිටියහ
ඔවුන් පුරෝගාමී වී වයර් තුලින් ශබ්ද සම්ප්‍රේෂණය  කිරීම පිළිබද මුලික පරීක්ෂණ සිදු කර පසුව එකිනෙකාගේ අදහස් හුවමාරු කර ගත්හ
කොහොමනමුත් ප්‍රධාන සහ පළමු නිපැයුම්කරුවන් වුයේ බෙල් දුරකථන සමාගම ගොඩ නැන්වූ ඇලෙක්ස්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල් සහ කාඩිනර් ග්‍රීන් හබර්ඩ් (Cardiner Greene Hubbard ) ය
ඇමරිකාවේ බෙල් සමාගම පසුව ඇමරිකාවේ දුරකථන සහ විදුලි ලිපි (AT & T )සමාගම ලෙස විකාසයට පැමිණුනි
එය ලොව විශාලම දුරකථන සමාගම විය
1878 සහ 1879 පළමු වෙළද දුරකථන සේවාව අත්ලාන්තිකයේ සියලුම නගර වල නව මුහුණුවරකින් ව්‍යාප්ත වුණි
එය නව එංගලන්ත රාජ්‍ය , ලන්ඩන්  ,එංගලන්තයේ ද ව්‍යාප්ත වුණි
History of AT&T , AT&T, 2006.

 ගුවන් විදුලිය සහ රූපවාහිනිය  

1832 දී ජේම්ස් ලින්ඩ්සේ (James Lindsay)විසින් සන්නයනය කරන ලද ජලය හරහා වයර් රහිත විදුලි ලිපි යැවීමේ ක්‍රමය තම ශිෂ්‍යයන් හට ප්‍රදර්ශනය කළේය
ඔහුට 1854 දී ස්කොට්ලන්තයේ කිලෝමීටර් 3 ක වෙනසක් ඇති ඩන්ඩී නම් නගරයේ සිට  වුඩ්හෙවන් නම් නගරය වෙත පරිවහන මාධ්‍ය ලෙස ජලය යොදාගෙන ටේ නම් මෝය හරහා සම්ප්‍රේෂණය සිදු වන ආකාරය පෙන්නුම් කිරීමට හැකිවිය
1901 දෙසැම්බර් මාසයේ ගුග්ලිමෝ මාර්කෝනි විසින් ශාන්ත ජෝන් නිව්ෆවුන්ඩ් සහ පොල්දු කොර්න්වොල් අතර වයර් රහිත සන්නිවේදනය ස්ථාපිත කරවූයේ 1909 දී භෞතික විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගයද ලබා දෙමිනි
ඔහු එය කාර්ල්බ්රෝන් (Karl Braun)සමඟ බෙදා ගත්තේය
1925 මාර්තු 25 දී ස්කොට්ලන්තයේ ජෝන් ලොගී බෙයාර්ඩ් හට පින්තූර සම්ප්‍රේෂණය කරන ආකාරය පෙන්නුම් කිරීමට හැකිවුයේ එංගලන්තයේ ලන්ඩන් වල සෙල්ෆ්රිජ්ගේ දෙපාර්තුමේන්තුවේ සිටය
බෙයාර්ඩ් ගේ පද්ධතිය විශ්වාසය තබාගෙන සිටියේ නිප්කොව් ඩිස්ක් එක මතය
එය යාන්ත්‍රික රූපවාහිනිය ලෙසද හැදින්විය
එය 1929 සැප්තැම්බර් 30 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය විකාශන සංස්ථාව විසින් ඔවුන්ගේ පරීක්ෂණ සඳහා මෙය යොදා ගෙන තිබිණි
කෙසේ හෝ 20 වන ශතවර්ෂයේ රූපවාහිනී පද්ධති නිර්මාණය වුණේ කාර්ල් බ්‍රෝන් (karl Braun) විසින් නිපදවූ 
කැතෝඩ නළ යොදාගනිමිනි
1927 සැප්තැම්බර් 7  වන දින ඇමරිකාවේ පිලෝ ෆාර්න්ස්වර්ත් (Philo Farnsworth)විසින් ප්‍රථම විද්‍යුත් රූපවාහිනිය නිපදවීය
එය ඉඩහෝ හි (Idaho)ඔහුගේ පවුලේ අයගේ නැරභීම සඳහා යොදාගනු ලැබීය
රූපවාහිනිය ,කොහොම නමුත් එය තනිකරම තාක්ෂණික දෙයක් නොවේ
එය එහි ප්‍රායෝගික සහ මුලික සම්ප්‍රයෝගයන්ට සීමිත වේ
එය උපකරණයකි
ඒහි අදහස නම්  සමාජ කතා පැවසීමේ සහ පණිවුඩ ව්‍යාප්තියේ උපකරණයක් යන්නය
එය තොරතුරු ලබාගැනීමේ සහ අත්දැකීම් බෙදාගැනීමේ ආකාරය පිලිබඳ ප්‍රජාව හේතුකොට ගෙනහැරපාන අත්දැකීම් සපයන සංස්කෘතික උපකරණයක් ලෙස සලකනු ලැබේ
එය "ලොවට ජනේලයක්" සේ ක්‍රියාත්මක වීමට හේතු නම් පෞද්ගලික අත්දැකීම් වලින් බාහිරව පිටත කතා, විජයග්‍රහණ  ,ශෝකාන්තප්‍රේක්ෂකයන් හට ගෙනෙන නිසාවෙනි
දෘශ්‍ය දුරකථනය 

ශබ්ද විදුලි සන්නිවේදනයට අමතරව සජීවී වීඩියෝ දර්ශන යොදාගෙන ඉතිහාසයේ සිදුකල විවිධ තාක්ෂණික සංවර්ධනයන්ට මෙම දෘශ්‍ය දුරකථන සංවර්ධනයන් බලපෑවේය
1870 දී ඇමෙරිකාවේ සහ යුරෝපයේ දෘශ්‍ය දුරකථන සංකල්පය ප්‍රථම වතාවට ජනතාව අතර ප්‍රචලිත  වුණි
මුලික විද්‍යාව මගින් අත්හදාබැලීම් කටයුතු හැසිරුවත් එහි ඉතා පෙර පැවති උත්සාහයන් සොයාගැනීමට අවුරුදු 50 ක් වත් ගතවිය
මෙහි පළමු අන්තර්ගත උපකරණය හැදින්වූ නාමය වුයේ Video telephone , videophone වේ
එහි ප්‍රබල ගවේෂණයන් සහ පරික්ෂණයන් වල ප්‍රතිපලයන් ලෙස විදුලි සන්නිවේදන ක්ෂේතයන් කිහිපයක්  විකාශනය විය
ඒවා නම් විද්‍යුත් විදුලි ලිපි ,දුරකථන ක්‍රමය ,ගුවන්විදුලිය සහ රූපවාහිනිය වේ
ඇමෙරිකාවේ සහ එක්සත් රාජධානියේ 1920 මෑත භාගය වන විට තීරණාත්මක වීඩියෝ තාක්ෂණයේ සංවර්ධනයක් සිදුවුණි
එයට පිටුවහලක් සැපයුවේ ජෝන් ලොගී බෙයාර්ඩ් සහ AT & T ගේ බෙල් පර්යේෂණාගාරයයි
මෙය කොටස් වශයෙන් සිදු වුයේ AT &T සමාගම හට දුරකථන භාවිතයේ අනුබද්ධිත උපකාර සේවාවක් හෝ සැපයීමට ඉඩ ලබා දෙමිනි
සංවිධාන කිහිපයක්ම විශ්වාස කලේ දෘශ්‍ය දුරකථන සේවාව සුපිරි මට්ටමක සරල පැහැදිලි ශබ්ද සන්නිවේදනය සඳහා පිටුවහලක් වේවි යන්නය
කොහොමනමුත් වීඩියෝ දුරකථන ප්‍රයෝගික සහ ප්‍රසිද්ධ වීමට පෙර වීඩියෝ තාක්ෂණය තුලින් ඇනලොග් රූපවාහිනී විකාශනයක් සිදුවිය
20 වන ශතවර්ෂයේ මැද  වන විට වීඩියෝ දුරකථන සම්ප්‍රදයානුකුල හඬ දුරකතන පද්ධති වලට සමාන්තර ලෙස දියුණු විය
මෙය 20 වන ශතවර්ෂයේ අවසාන භාගයේදී ප්‍රබල වීඩියෝ කේත වල පැමිණීමත් සහ උසස් වේගවත් පුළුල් ජාල හේතුකොට ගෙන ප්‍රායෝගික තාක්ෂණයක් ලෙසින් භාවිතයට පැමිණුනේ අන්තර්ජාලයේ ශ්‍රීඝ වර්ධනයත් ප්‍රසිද්ධියත් සමඟය
ඒවගේම අන්තර්ජාල දුරකථන ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණ සහ ජාල කැමරා භාවිතයත් වැඩිවිය
ඒවගේම ව්‍යාපාරික අංශයේ විදුලි රූපක තාක්ෂණය හේතු කොට ගෙන ගමනාගමන කාලයත් අඩු කරගැනීමට හැකිවිය
චන්ද්‍රිකාව 
1958 වර්ෂයේ පළමු ඇමෙරිකානු ප්‍රතිප්‍රචාර සන්නිවේදනය සඳහා වූ චන්ද්‍රිකාව වුයේ Project SCORE ය
එය හඬ පණිවුඩ ගබඩා කිරීම සහ ඉදිරියට යැවීම සඳහා හඬ පටිගත කරන යන්ත්‍රයක් භාවිත කරන ලදී
එවකට ඇමෙරිකානු ජනාධිපති Dwight D
Eisenhower විසින් නත්තල් පණිවුඩ යැවීම සඳහා මෙය භාවිතා කරන ලදී
1960 දී නාසා ආයතනය ප්‍රතිධ්වනි චන්ද්‍රිකා ක්‍රියාත්මක කරවිය
මීටර් 30 ක ඇලුමිනියම් ආලේපිත PET film නමැති බැලුන් එක ගුවන් විදුලි සන්නිවේදන සඳහා අක්‍රිය පරාවර්තකයක් සේ ක්‍රියා කරන ලදී
තවද 1960 දී ෆිල්කෝ (Philco)විසින් ලොව ප්‍රථම ක්‍රියාකාරී පුනරාවර්තක චන්ද්‍රිකාව වන Courier 1B  නිපදවීය
පළමු ක්‍රියාකාරී වාණිජ ප්‍රතිප්‍රචාර සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකාව වුයේ ටෙල්ස්ටාර් ය
එය  AT &Tසහ බෙල් දුරකථන විද්‍යාගාරය, නාසා, බ්‍රිතාන්‍යයේ ජාතික තැපැල් කාර්යාලය ,ප්‍රංශ ජාතික තැපැල් කාර්යාලය අතර චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය දියුණු කිරීමේ අරමුණින් ඇතිවූ බහුජාතික ගිවිසුමක කොටසක් විය
එය ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ නාසා ආයතනය විසින් Cape Canaveral සිට 1962 ජූලි 10 වන දිනය
එය පළමු පෞද්ගලික අනුග්‍රහය යටතේ ක්‍රියාත්මක කල චන්ද්‍රිකාව වේ
1962 දෙසැම්බර් 13 වන දින රිලේ 1 (Relay 1) නැමති චන්ද්‍රිකාව දියත් කර ඇත
එය 1963 නොවැම්බර් 22 වන දින පැසිෆික් හරහා විකාශිත ප්‍රථම චන්ද්‍රිකාවද විය
පළමු සහ ඉතිහාසගත බොහෝ වැදගත් සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකා සඳහා යෙදවුමක් වන්නේ මහද්වීප අතර දුරස්ථ දුරකථන ක්‍රමය වේ
ස්ථිර පොදු දුරකථන ජාල හුවමාරුවේ ප්‍රතිප්‍රචාරයක් ලෙස දුරකථන සම්භන්ධතා ගොඩබිමේ නිශ්චිත ස්ථානයක සිට වෙනත් පෘතුවියේ ඕනෑම ස්ථානයක් කරා බෙදා හැරීමට හැකිවිය
ඒවා පෘතුවි කක්ෂයේ භූගත චන්ද්‍රිකා හරහා අදාළ ලබාගැනීමේ චන්ද්‍රිකා වෙත සම්ප්‍රේෂණය කරනු ලැබේ
20 වන ශතවර්ෂයේදී ප්‍රකාශ තන්තු යොදාගෙන නිපදවුන සබ්මැරීන සන්නිවේදන කේබල් වල වර්ධනයත් සමඟ සමහර ස්ථිර දුරකථන චන්ද්‍රිකා අභාවයට ගිය අතර නමුදු විශේෂයෙන්ම දුරස්ථ සබ්මැරීන කේබල් නොමැති දුපත් වන Ascension island ,Saint Helena ,Diego Garcia සහ Easter Island වල තවමත් ස්ථිර චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය භාවිතා වේ
තවද ගොඩබිම් විදුලි සංදේශන අවිද්‍යමාන කිරීම දුලභ සමහර මහද්වීප සහ සමහර රටවල ජාතින් ඇත
උදාහරණ ලෙස ඇන්ට්‍රාටිකාව ,ගොඩක් ජාතින් සිටින ඔස්ට්‍රේලියාව ,දකුණු ඇමෙරිකාව ,අප්‍රිකාව ,උතුරු කැනඩාව ,චීනය ,රුසියාව සහ ග්‍රීන්ලන්තය ගත හැක