Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඉදිරි වසර බිලියන 1.5-4.5 තුළදී, පෘථිවි අක්ෂීය ඇලවීම අවුල් සහගත වෙනස්කම්වලට ලක් වීමට පටන් ගත හැකි අතර, අක්ෂීය නැඹුරුව 90 දක්වා වෙනස් වේ
සූර්යයාගේ දීප්තිය ක්‍රමයෙන් වැඩි වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සූර්ය විකිරණ පෘතුවියට ළඟා වන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිලිකේට් ඛනිජවල කාලගුණික විපර්යාස ඉහළ යාමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කාබනේට්-සිලිකේට් චක්‍රයට බලපාන අතර එමඟින් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මට්ටම අඩු වේ
වායුගෝලය
මෙතැන් සිට වසර මිලියන 600 කින් පමණ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මට්ටම ගස් භාවිතා කරන C 3 කාබන් සවි කිරීමේ ප්‍රභාසංස්ලේෂණය පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය මට්ටමට වඩා පහත වැටෙනු ඇත
සමහර ශාක කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සාන්ද්‍රණය මිලියනයකට කොටස් දහයක් තරම් අඩුවෙන් පැවතීමට C 4 කාබන් සවි කිරීමේ ක්‍රමය භාවිතා කරයි
කෙසේ වෙතත්, දිගුකාලීන ප්රවණතාවය වන්නේ ශාක ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම මිය යාමයි
පෘථිවියේ බොහෝ සත්ව ආහාර දාමයේ පදනම ශාක වන බැවින් ශාක වඳ වී යාම සියලුම සත්ව ජීවීන්ගේ විනාශය වනු ඇත
වසර බිලියනයකින් පමණ, සූර්ය දීප්තිය 10% වැඩි වන අතර, වායුගෝලය "තෙත් හරිතාගාරයක්" බවට පත් වන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සාගර වාෂ්ප වී යයි
විය හැකි ප්‍රතිවිපාකයක් ලෙස, තහඩු භූ විද්‍යාව සහ සමස්ත කාබන් චක්‍රය අවසන් වනු ඇත
මෙම සිදුවීමෙන් පසුව, වසර බිලියන 2-3 කින් පමණ, ග්‍රහලෝකයේ චුම්බක ඩයිනමෝව නතර විය හැකි අතර, චුම්භක ගෝලය ක්ෂය වීමට හේතු වන අතර බාහිර වායුගෝලයේ වාෂ්පශීලී ද්‍රව්‍ය වේගවත් ලෙස අහිමි වීමට හේතු වේ
මෙතැන් සිට වසර බිලියන හතරකින් පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම හරිතාගාර ආචරණයක් ඇති කරයි, වර්තමාන සිකුරු ග්‍රහයාට වඩා ආන්තික තත්වයන් නිර්මාණය කර එය උණු කිරීමට තරම් පෘථිවි පෘෂ්ඨය රත් කරයි
ඒ වන විට පෘථිවියේ සියලුම ජීවීන් වඳ වී යනු ඇත
අවසාන වශයෙන්, තාරකාව රතු යෝධ අවධියට ඇතුළු වී ග්‍රහලෝකයේ වත්මන් කක්ෂයෙන් ඔබ්බට ප්‍රසාරණය වීමෙන් පසු, වසර බිලියන 7.5කින් පමණ සූර්යයා විසින් ග්‍රහලෝකයට අවශෝෂණය කර ගැනීමයි
ඩැනියෙල් බර්නූලි එසේත් නැත්නම් ඩැනියල් බර්නූලි (,
– 27 March 1782), යනු ස්විස් ජාතික ගණිතඥයෙක් සහ භෞතික විද්‍යාඥයෙක් වේ

දිවියේ මුල් අවදිය

ආශ්‍රිත
 Bernoulli's principle
 Euler–Bernoulli beam equation
 St
Petersburg paradox
 Hydrodynamica

මූලාශ්‍ර

පාද සටහන්

භාහිර සබැඳි

 
 
 

1700 උපත්
1782 deaths
Daniel
Heidelberg University alumni
18th-century Swiss physicists
18th-century Latin-language writers
18th-century male writers
18th-century Swiss mathematicians
Swiss Calvinist and Reformed Christians
Mathematical analysts
Fluid dynamicists
Probability theorists
Fellows of the Royal Society
Full members of the Saint Petersburg Academy of Sciences
Swiss expatriates in the Dutch Republic
Scientists from Groningen (city)
Swiss expatriates in Germany
People associated with the University of Basel
රොබට් බොයිල් ()  (
25 January 1627 – 31 December 1691) යනු ඇන්ග්ලො-අයිරිෂ් natural philosopher, රසායන විද්‍යාඥ්යෙක්, භෞතික විද්‍යාඥ්යෙක්, ඇල්කෙමිවරයෙක් සහ නව නිපැයුම් කරුවෙක් වේ
චරිතාපදානය

දිවියේ මුල් අවදිය

අශ්‍රිත
, phosphorus manufacturer who started as Boyle's assistant
, a painting of a demonstration of one of Boyle's experiments
, thermodynamic quantity named after Boyle

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

 Robert Boyle, Internet Encyclopedia of Philosophy
 
 Readable versions of Excellence of the mechanical hypothesis, Excellence of theology, and Origin of forms and qualities
 Robert Boyle Project, Birkbeck, University of London
 Summary juxtaposition of Boyle's The Sceptical Chymist and his The Christian Virtuoso
 The Relationship between Science and Scripture in the Thought of Robert Boyle
 Robert Boyle and His Alchemical Quest
Including Boyle's "Lost" Dialogue on the Transmutation of Metals, Princeton University Press, 1998, 
 Robert Boyle's (1690) Experimenta et considerationes de coloribus – digital facsimile from the Linda Hall Library

1627 උපත්
Irish Anglicans
1691 deaths
17th-century Anglo-Irish people
Discoverers of chemical elements
English alchemists
17th-century English chemists
English physicists
Founder Fellows of the Royal Society
Independent scientists
Irish alchemists
Irish chemists
Irish physicists
People educated at Eton College
People from Lismore, County Waterford
Philosophers of science
Robert
Younger sons of earls
17th-century English writers
17th-century English male writers
17th-century Irish writers
17th-century Irish philosophers
17th-century English philosophers
Fluid dynamicists
17th-century alchemists
Writers about religion and science
Baron Augustin-Louis Cauchy  (,
21 August 178923 May 1857) යනු ප්‍රංශ ජාතික ගණිත්ඥ්යෙක්, ඉංජිනේරුවෙක්, සහ භෞත්කවිද්‍යාඥ්යෙක් වේ

ආශ්‍රිත

 List of topics named after Augustin-Louis Cauchy
 Cauchy–Binet formula
 Cauchy boundary condition
 Cauchy's convergence test
 Cauchy (crater)
 Cauchy determinant
 Cauchy distribution
 Cauchy's equation
 Cauchy–Euler equation
 Cauchy's functional equation
 Cauchy horizon
 Cauchy formula for repeated integration
 Cauchy–Frobenius lemma
 Cauchy–Hadamard theorem
 Cauchy–Kovalevskaya theorem
 Cauchy momentum equation
 Cauchy–Peano theorem
 Cauchy principal value
 Cauchy problem
 Cauchy product
 Cauchy's radical test
 Cauchy–Rassias stability
 Cauchy–Riemann equations
 Cauchy–Schwarz inequality
 Cauchy sequence
 Cauchy surface
 Cauchy's theorem (geometry)
 Cauchy's theorem (group theory)
 Maclaurin–Cauchy test

මූලාශ්‍ර

සටහන්

උපුටා දැක්වීම්

භාහිර සබැඳි

 
 
 Augustin-Louis Cauchy – uvres complètes (in 2 series) Gallica-Math
 
 Augustin-Louis Cauchy – Cauchy's Life by Robin Hartshorne

 
1789 births
1857 deaths
19th-century French mathematicians
Corps des ponts
cole des Ponts ParisTech alumni
cole Polytechnique alumni
Fellows of the American Academy of Arts and Sciences
Foreign Members of the Royal Society
French Roman Catholics
French geometers
History of calculus
Mathematical analysts
Linear algebraists
Members of the French Academy of Sciences
Members of the Royal Swedish Academy of Sciences
Recipients of the Pour le Mrite (civil class)
Textbook writers
Academic staff of the University of Turin
Jacques Alexandre Csar Charles (12 November 1746 – 7 April 1823) යනු ප්‍රංශ ජාතික නව නිපයුම් කරුවකු, විද්‍යාඥයකු සහ ගණිතඥයකු වේ
ආශ්‍රිත
 වායු නියම
 Timeline of hydrogen technologies
 Jean-Franois Pilâtre de Rozier, the first crewed balloon flight using a Montgolfier hot-air balloon, 10 days before La Charlière
Jean-Pierre Blanchard
 Timeline of aviation - 18th century
 History of ballooning
 List of firsts in aviation

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි
 
 

1746 උපත්
1823 මරණ
People from Loiret
Burials at Père Lachaise Cemetery
18th-century French inventors
French balloonists
18th-century French physicists
Members of the French Academy of Sciences
Fluid dynamicists
Members of the American Philosophical Society
== Termwood දැව යනු කුමක්ද
==
Thermowood දැව යනු thermoforming ක්රියාවලියට ලක් වූ දැවයකි
මෙම ක්‍රියාවලියේදී සාමාන්‍යයෙන් පයින් ගස් වලින් ලබා ගන්නා අමු දැව විශේෂ අවන් වල අංශක 240ක් පමණ රත් කරනු ලැබේ
මෙම තාපය විශේෂ ද්රවවල වාෂ්ප මගින් දැව සඳහා යොදනු ලැබේ
එවිට දැව වහාම විශේෂ සිසිලනකාරකවල සිසිල් වන අතර ඒවායේ උෂ්ණත්වය අංශක -20 දක්වා පහත වැටේ
මෙම ක්‍රියාවලිය දැව ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කරයි, එහි ආයු කාලය සහ ප්‍රතිරෝධය වැඩි කරයි, පළිබෝධ සහ දැව දුම්මල විනාශ කරයි
මීට වසර දහස් ගණනකට පෙර සිට, උතුරු යුරෝපයේ ජනයා එහි ප්රතිරෝධය වැඩි කිරීම සඳහා දැව උණුසුම් කිරීමට පුරුදුව සිටියහ
නමුත් කාර්මික තර්මෝවුඩ් ක්‍රියාවලිය මුලින්ම සොයාගනු ලැබුවේ 1930 ගණන්වල ෆින්ලන්තයේ පර්යේෂකයන් විසිනි
=== ටර්ම්වුඩ් ලී වල ලක්ෂණ මොනවාද
===
අමු දැවයේ දුර්වලතා සමහරක් තාප ක්‍රියාවලියට නිරාවරණය වී ඇති දැවයේ දැකිය නොහැක
මෙම දැව වඩාත් ප්‍රතිරෝධී වන අතර දිගු ආයු කාලයක් ඇත
තර්මෝවුඩ් වල දැව අණු සම්පීඩිත වී එකට සමීප වන අතර මෙම දැවයේ ඝනත්වය වැඩි වේ
සමහර පළිබෝධකයන්, දුම්මල සහ දැවයේ හානිකර දේ අතුරුදහන් වී ඇති අතර මෙම දැව කෘමීන් සහ වේයන් සඳහා හොඳ නැත
Termwood හි එක් ලක්ෂණයක් වන්නේ එහි අලංකාර පෙනුමයි, එය අමු ලී වලට වඩා පිසින ලද සහ අලංකාර වර්ණයකි
=== තර්මෝවුඩ් යෙදුම්
 ===
සඳහන් කළ පරිදි, තාප ක්‍රියාවලියට ලක් වූ දැව විවිධ අංශවල මෙම දැව භාවිතා කිරීමට හේතු වූ ලක්ෂණ ඇත
Thermowood යෙදුම් වලින් පහත සඳහන් දෑ සඳහන් කළ හැකිය
භූමි අලංකරණය සහ එළිමහන් අවකාශය
 බිම් ආවරණය
 බිත්ති ආවරණය සහ තාප පවුර
 ගොඩනැගිල්ලේ මුහුණතෙහි භාවිතා කරන්න
 අභ්යන්තර සැරසිලි නිර්මාණය
 වියළි සෝනා ඉදිකිරීම
 ලී gazebo සහ pergola
 සහ

	ترموود ایرانی
විදිලිය දැනැවුමෙහි ලා, දනවනයක් හෙවත් උත්පාදක යන්ත්‍රයක් යනු බැහැරි සැරියකැ යොදාගනුව සලයුරු බලය (යතකුරු ඔදය) හෝ දැවි මත පදනම් වූ බලය (රසායනික ඔදය) හෝ විදිලි බලය බවට පිරිවටනා අටව්වකි
යතකුරු ඔද ප්‍රභව අතර දියදුම් තලබමන, ගෑසි තලබමන, දිය තලබමන, අබතුරු දැවුම් ඇන්ජින්, සුළං තලබමන මෙන් මැ අත්-දොඹකර පවා වේ
පළමු විදු-යකැති දනවනය වූ ෆැරඩේ තැටිය 1831 දී බිරිතානි සොයුනනුමයිකල් ෆැරඩේ විසින් නිමැවුණි
දනවන විදිලි බල කොටුමා සඳහා ඇවැසි සියලු මැ බලය පාහේ සපයයි
විදිලිය (ප්‍රතිදානය) දනවනුව, විදු-යතකුරු සැකැසුම්වලට අමතැරි වැ, ප්‍රකාශ වෝල්තතා හා දැවි සැල්-බලගැන්වු දනවන හා සඳහා පිළිවෙළින් රිවි ඔද හා දලදනු මත පදනම් වූ දැවි හා ගැනෙයි
විදිලි ඔද යතකුරු ඔද බවට ආපිට පිරිවැටුම විදිලි බමවනයකින් කෙරෙන අතර බමවන හා දනවන හා අතර සමානකම් බෙහෙවි
විදිලිය දැනැවුමට බොහෝ බමවන යතකුරු වැ දිවැවියැ හැකි
බොහෝ විටැ, පිළිගත හැකි අත්කුරු (manual) දනවන තැනෙයි
පාරිභාෂිතය 

විදු-යකැති දනවන, ඩයිනමෝ හා ප්‍රත්‍යාවර්තක හා යන පුළුල් දෙ ගණයෙන් එකකට වැටේ
ඩයිනමෝ, කොමියුටේටරයක් යොදාගෙනැ ගැසි එපැති දහරක් දනවයි.
 ප්‍රත්‍යාවර්තක දෙපැති දහරක් දනවයි.

යතකුරු වැ, දනවනයක් යකැති සැරියක් සාදන බෙමෙන කොටසකිනුදු නිසල කොටසකිනුදු යුතුයි
බමනය
විදිලි යතකැ බෙමෙන කඩ
ස්ථායීකය
විදිලි යතකැ බමනය වටා ඇති නිසල කඩ
ඉතිහස 
චුම්භකත්වය හා විදිලිය හා අතර ඇවිණිය සොයාගැන්මට පෙරැ, විදු-නිසල දනවන නිමැවුණි
වැඩි ඉඳැති විදු-දොරුවකට සුවැසිරි දරාගිය විදිලි-සුවැසිරූ (electrically charged) දුවන පටි, තහඩු හා තැටි හා යොදාගැන්මෙන් ඒවා මෙහෙයැවුණේ විදු-නිසල මූලධර්ම මතයි
සුවැසිරිය දැනැවුණේ විදු-නිසල අනුදැනැවුම හෝ පිළිලුම් විදිලි (ට්‍රයිබෝ විද්‍යුත්) ආචරණය යන දෙ යාන්ත්‍රණයෙන් එකක් ගැන්මෙනි
එ වන් දනවන ඉවැඩි වෝල්තතාවක් හා අඩු දහරක් හා දනවයි. ඒවායේ නුසුරුව ද ඉවැඩි වෝල්තතා දනවන යත් වෙනුරුමෙහි වූ දුකරතාව ද නිසා, විදු-නිසල දනවනවලට අඩු බල ශ්‍රේණිගත කිරීම් තුබූ අතර, වෙළෙඳමය වැ සැලකියැ යුතු පමණක විදිලි බලයක් දනවනුව කැලමැ නොගැනිණ
ඒවායේ එකම කම්හුරු යොදාගැනුම් වූයේ මුල් එක්ස්-රේ බට හා පසු වැ ඇතැම් පරමාණුක අංශු ත්වරක හා බලගැන්වුමයි
ෆැරඩේ තැටි දනවනය 

විදු-යකැති දනවනවලැ මෙහෙයුම් නය 1831-1832 වසරහි දී මයිකල් ෆැරඩේ විසින් නිමැවුණි
පසු වැ ෆැරඩේ නිය සේ හැඳින්වූණු මේ නය නම්, වෙනස් වන යකැති හැමුමක්[
] වටා ඇති විදිලි පිරියවනයකැ විදු-යැවි බලයක් දැනැවෙනනේ යැ යනු යි
ජෙඩ්ලික් හා සිය-පෙබැයුම් සංසිද්ධිය 
ෆැරඩේගෙන් ස්වාධීන වැ, අන්යෝස් ජෙඩ්ලික් 1827 දී විදු-යකැති බෙමෙන අටව් හා අත්හදා බැලීම් ඇරැඹූ අතර හේ එවා විදු-යකැති සිය-බමන සේ හැඳින්වී. තනි-ධ‍්‍රැව විදිලි පටනයේ මූලාකෘතියෙහි (1852 හා 1854 හා අතර නිමහම් දැකි) නිසල හා බෙමෙන හා දෙ කඩ මැ විදු-යකැති වියැ
එය නිති-යකැති සැකැසුම්හි තැනැ ගත්,  ඩයිනමෝ සිය-පෙබැයුම් නය සොයා ගැන්ම ද වියැ
හේ ඩයිනමෝ සංකල්පය ද 1861 දී (සීමන්ස් හා වීට්ස්ටෝන් ට පෙරැ) සකසා තිබුණේ වියැ හැකි නමුත් මෙය අවබෝධ කැරැගත් පළමු තැනැත්තේ තමා නො වෙතී සිතූයෙන් ඒට පේටන්ට් වරයක් ලබා නො ගති
එපැති දහර දනවන 

කාන්දම් පිටියකැ බෙමෙන තත් දරණයක් එක් එක් 180 බැමුමක් සමඟ ගලන අත (පැත්ත) මාරුවෙන දහරක් එනම් දෙපැති දහරක් (AC) නිපයයි
කෙසේ වතුදු බොහෝ මුල්-කැලි විදිලි භාවිතයනට එපැති දහරක් (DC) ඕනෑ වියැ
ඩයිනමෝ සේ හැඳින්වෙන පළමු කම්හුරු විදිලි දනවනයන්හි, ආමේචර දඬුව මත බෙමෙන වහරු ගටන කට්ටලයක් වූ කොමියුටේටරයකින් දෙ
(AC) එ
(DC) බවට පිරිවැටිණ
කොමියුටේටරය දඬුවේ සෑම 180 බැමුමකැ දී මැ සැරියට ආමේචර එතුමේ ඇවිණිය ආපසු හැරැවූයේ ගැසි එ
දහරක් මවමිනි
පළමු ඩයිනමෝ වලින් එකක් 1832 දී ඉපොලිට් පික්සි විසින් තැනිණ
සමමුහුර්ත දනවන (දෙපැති දහර දනවන) 

සොයාගැනුම් නෑවැලක් හරහා ඩයිනමෝවට පසු වෙසෙසින් මැ දෙපැති දහරක් දැනැවියැ හැකි දෙ
(AC) ප්‍රත්‍යාවර්තකය වැනි බොහෝ පසු-කැලි නිමැවුම් පැමිණියේ යි
එය පොදුවේ සමමුහුර්ත දනවන (SGs) සේ හැඳින්වේ
සමමුහුර්ත යත් ඉඳුරා මැ කොටුමාවට ඇවිණෙන අතර ඇරැඹුමේ දී නිසි සේ සමමුහුර්ත කළ යුතුයි
එ මතු නො වැ, බල සැටියේ ස්ථායීතාවය හුවනුව වෙසෙසි පාලනයකින් යුතු වැ ඒවා පෙබැයේ
1891න් පසු, බහුවිධ අදියරයන්හි දහර සපයනුව නෙ-කලා ප්‍රත්‍යාවර්තක හඳුන්වා දෙවුණි
පසු-කැලි වැ ප්‍රත්‍යාවර්තක  හර්ට්ස් දහසය හා සියය පමණ හා අතර වෙනස්වන දෙපැති-දහර නිතැරියා සඳහා ද සැව් එළියනය, තැවිදිළි එළියනය හා විදිලි බමවන හා සමඟ යොදාගනුව ද සැකැසිණ
සිය-පෙබැයුම 
මහ පරිමාණයේ බල දැනැවුමෙහි ඇවැසියාවන් වැඩි වත, නව ඉම්කැරුමක් පැනැනැඟිණ
නිති යකැති වලින් ලබාගත හැකි කාන්දම් පිටි
දනවන මගින් දැනැවි බෙලෙන් කුඩා පමණක් විදු-යකැති පිටි දරණයකට දිහැරැවීමෙන් දනවනයට සැලකියැ යුතු සේ වැඩි බලයක් නිපැයියැ හැකි වී යැ
මෙ සංකල්පය සිය-පෙබැයුම සේ නම් කැරුණි
වෙසෙසියු[
] (Specialized) දනවන පන්න

එපැති දහර (එද) 
ඩයිනමෝවක් එපැති දහරක් නිපයනුව කොමියුටේටර ගනියි
එය සිය-පෙබැයු වේ
එනම් යතේ මැ  ප්‍රතිදානයෙන් එහි පිටියුරු විදු-යකත් බලගැන්වේ
වෙනත් පන්නයන්හි එ
(DC) දනවන එවායේ පිටියුරු[
] යකත් ඔදගන්වනුව වෙන මැ එපැති දහර ප්‍රභවයක් ගනියි
Homopolar දනවනය 
homopolar දනවනයක් යනු ඒකාකාර නිසල කාන්දම් පිටියකට ලඹයුරු තලයක බෙමෙන විදිලි-පිරියැවි තැටියකින් හෝ වට කඳකින් හෝ යුතු එ-පැති දහර (DC) විදිලි දනවනයකි
තැටියේ හරි මැද හා දාරය (හෝ වට කඳෙහි කෙළවරයන්හි) හා අතර ඉඳැති වෙනසක් මැවේ
විදිලි ධ්‍රැවීයතාව බෙමෙන අත හා පිටියේ දිශානතිය හා අනුවැ වෙයි
යකැති-දිය-ගතික දනවනය (Magnetohydrodynamic (MHD) generator) 
යකැති-දියෙදු-ගතික (ය
) දනවනයක් බෙමෙන විදු-යකැති යතයුරු යොදාගැන්මකින් තොර වැ කාන්දම් පිටියක් හරහා උණුසුම් ගෑසි යැවීමෙන් කෙළින් මැ විදිලි බලය ලබා ගනී
(MHD) දනවන මුලින් දිවඩවා ඇත්තේ, ප්ලාස්මා ය
දනවනක ප්‍රතිදානය දියදුම් බල පිළියතකැ පස්වන හොඳින් රත් කළ හැකි දල්ලක් වන බැවිනි
පළමු කම්හුරු සැකැස්ම AVCO Mk
25, 1965 දී දිවැඩුණි
එක්සත් රජයු ආණ්ඩුව සැලැකියැ යුතු දිවැඩුමකට අරමුදල් සැපැයූ අතර, එය 1987 දී මෙගාවොත 25 ක ආදර්ශන පිළියතකින් කුළුගැන්විණ
(MHD) U 25 පිළියත 1972 සිටැ 1980 ගණන්හි අග හරිය දක්වා සෝවියට් සංගමයෙහි මොස්කව් බල සැටියේ මෙ
25ක ශ්‍රේණිගත කිරීමකින් යුතු වැ නිති උපයෝගිතා මෙහෙයුමේ පැවති අතර එය එවකට ලොවැ පුවළතම ය
පිළියත් ශ්‍රේණිගත කිරීම වියැ
ටොපිං සකැලියක් සේ මෙහෙයැවුණු ය
දනවන දැනට (2007) සබැඳි සකැලි ගෑසි තලබමනවලට වඩා දුසුරු වේ
දෙපැති දහර (දෙ
ද) (AC)

අනුදැනැවි දනවනය

ඉදි විදිලි දනවනය

විචල්‍ය-වේ නියත-නිතැරියා දනවනය

පොදු යොදාගැනීම්

බල පොළ 

බල පොළක්, බල පිළියතයක් හෝ බලගරක් ලෙස ද ඇතැම් විටැ දැනැවුම් පොළක් හෝ දැනැවුම් පිළියතයක් සේ ද හැඳින්වෙනුයේ විදිලි බල දැනැවුම සඳහා වන කාර්මික පහසුකමකි
බොහෝ බල පොළවල්, යතකුරු බලය තෙ-කලා විදිලි බලය බවට පිරිවටනා බෙමෙන යත් වන දනවන එකකින් හෝ කිහිපයකින් හෝ යුතුයි
කාන්දම් පිටියක් හා පිරියවනයක් හා අතර බැඳි සැලුමක් (සාපේක්ෂ චලිතය) විදිලි දහරක් මවයි. දනවනය දිවැවීමට ගැනෙනා ඔද ප්‍රභවය පුළුල් සේ වෙනස් වේ
ලොවැ බොහෝ බලපොළ විදිලිය දනවනුව ගල් අඟුරු, තෙල්, සහදා ගෑසි ඈ පොසිලි දැවි පුලුස්සයි
පිරිසුදු ප්‍රභවයන් අතර නැබියුරු බලය හා වැඩි වැඩියෙන් රිවි, සුළං, රැළි, දිය විදිලි ඈ පුනර්ජනනීය දෑ ගැන්ම වේ
රිය දනවන

මං රිය 
බමවන රියවලට ඒවායේ උවාරණ බලගන්වනුව ද එන්ජිම ක්‍රියාත්මක කර තබා ගනුව මැ ද ඒවායේ බැටරි නැවැත සුවසුරනුව ද විදිලි ඔද ඕනෑ වෙයි
1960 දසවස පමණ වන තුරු මැ බමවන රිය විදු-යතකුරු හසුරුවන සහිත එ
(DC) දනවන (ඩයිනමෝ) යොදාගැන්මට නැඹුරු වියැ
ඉහත ඓතිහාසික ප්‍රවණතාවය අනුයමින් හා එ වන් වෙනත් බොහෝ හේතු නිසා, මේවා දැන් බිල්ට්-ඉන් සරිලු සැරි සහිත ප්‍රත්‍යාවර්තක මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කර ඇති
පාපැදි

රුවල් බෝට්ටු

විනෝද වාහන

විදිලි ස්කූටර්

ජෙන්සෙට් 
එන්ජින් දනවනයක් යනු විදිලි දනවනයක් හා එන්ජිමක් (ප්‍රයිම් මුවර්) එකට සවිකැරැ තනි සිය-අන්තර්ගත උවාරණයක් සෑදීමයි
ගැනෙන එන්ජින් සැමැනියෙන් පිස්ටන් එන්ජින් වේ, නමුත් ගෑසි තලබමන ද ගත හැකි අතර දෙ-දැවි එකු ලෙස හැඳින්වෙන දෙමුහුන් දිසිතෙල්-ගෑසි එකු පවා ඇති
ඉතා කුඩා සරහුරු පිරිතෙල්-බලගැන්වු කට්ටලවල සිටැ පුවළ තලබමන පිහිටැවුම් දක්වා නොයෙක් එන්ජින්-දනවනවලැ විවිධ සරූප තිබේ
එන්ජින් දනවනවලැ පළමුවැරි අදිවාසිය වන්නේ එකුවලට පිටුබල-බල-විසැඳුම් ලෙස සේවය කිරීමට ඉඩහරිමින් සියත් වැ විදිලිය සැපයීමේ හැකියාවයි.

මිනිස්-බලගැන්වු විදිලි දනවන 
දනවනයක් මිනිස් මස් පිඬු බෙලෙන් ද දිවැවියැ හැකි
(නිදසුනකට, පිටියුරු රෙදෙව් පොළ උවාරණයන්හි)
යතකුරු මිනුම්

සම සැරිය 

දනවනයකැ හා බැරකැ හා සම සැරියක් රූ සටහනෙහි දැක්වේ
දනවනය පරමාදර්ශී වෝල්තතා ප්‍රභවයකින් හා තුළු ගැහැටියකින් (internal impedance) හා යුතු වියුක්ත දනවනයකින් දැක්වේ
දනවනයේ  සහ   පරාමිතීන් එතුම් රොදය (මෙහෙයුම් උණුයුරුවට නිවැරදි කැරුණු) මැනුමෙන් ද දෙන ලද දහර බැරක් සඳහා ඇරි-සැරිය හා බැරලූ[
] (loaded) වෝල්තතාව හා මැනුමෙන් ද නිනැවියැ හැකි
සටහන්

මේකත් බලන්නැ

යොමු කිරීම්
බ්‍රයන් ලෙස්ලි ඕල්ඩ්රිජ්  (1940 ජූනි 30 - 2021 දෙසැම්බර් 9) යනු නවසීලන්ත ක්‍රිකට් විනිසුරුවෙකි
1992 වසරේ එංගලන්තය සහ පකිස්ථානය අතර පැවති ලෝක කුසලාන ක්‍රිකට් අවසන් මහා තරඟයේ විනිසුරුවරයෙකු ලෙස ඕල්ඩ්‍රිජ් කටයුතු කළා
ඔහු මිය යන විටත් ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරගයක විනිසුරුවරයා ලෙස කටයුතු කළ එකම නවසීලන්ත ජාතිකයා ඔහු විය
ඔහු 1986 සහ 1995 අතර ටෙස්ට් තරඟ 26කට සහ එදිජා තරඟ 45කට සහභාගී විය
නවසීලන්තයේ ටෙස්ට් තරග 20ක් මෙන්ම, ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේදී ටෙස්ට් තරග තුනක්ද, පකිස්තානයේ තරග දෙකක්ද, සිම්බාබ්වේහි එක් ටෙස්ට් තරගයක විනිසුරු විය
සමස්තයක් වශයෙන්, ඔහු 1979 සහ 1995 අතර පළමු පෙළ තරඟ 84 ක් විනිශ්චය කර ඇත
1997 දී, ඕල්ඩ්‍රිජ් නවසීලන්ත ක්‍රිකට් හි ප්‍රථම පූර්ණ කාලීන විනිසුරු කළමනාකරු බවට පත් වූ අතර, ඔහු 2008 දී විශ්‍රාම යන තෙක් එම තනතුර දැරීය
ක්‍රිකට් පරිපාලනයට කළ සේවය වෙනුවෙන් ඔහුට 2012 අලුත් අවුරුදු ගෞරව සම්මාන උළෙලේදී රැජිනගේ සේවා පදක්කම පිරිනමන ලදී
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන් පිටත ඔහු ඉදිකිරීම්කරුවෙකු ලෙස කටයුතු කළේය
ඕල්ඩ්‍රිජ් 2021 දෙසැම්බර් 9 වන දින ක්‍රයිස්ට්චර්ච්හිදී වයස අවුරුදු 81 දී මිය ගියේය

යොමු කිරීම් 

1940 උපත්
රොබට් ස්ටීවන් ඩන් (උපත 1943 අප්‍රේල් 22) යනු හිටපු නවසීලන්ත ක්‍රිකට් විනිසුරුවෙකි
ඔහු එක්දින තරග 100කට පෙනී සිටි පළමු විනිසුරුවරයා විය
ස්ටීව් ඩන් උපත ලැබුවේ ඔටාගෝ හි ඩනෙඩින්හි ය
ඔහු විවාහ වී සිටින අතර පුතුන් දෙදෙනෙකුගේ පියෙකි
විනිසුරුවරයෙකු වීමට පෙර, ඔහු 1966 මාර්තු මාසයේදී නවසීලන්ත වයස අවුරුදු 23න් පහළ කණ්ඩායම වෙනුවෙන් එක් පළමු පෙළ තරගයකට සහ 1968/69 දී ප්ලන්කට් පළිහේදී ඔටාගෝ වෙනුවෙන් පළමු පෙළ තරග පහකට ක්‍රීඩා කළේය, ප්‍රධාන වශයෙන් වමත් මධ්‍යම වේග පන්දු යවන්නෙකු ලෙසය
ඔහු කඩුලු 10ක් දවා ගත්තේ පන්දු යැවීමේ සාමාන්‍ය 41.10ක් ලෙසිනි
ඔහු පිත්තෙන් 4.28ක සාමාන්‍යයක් ලබාගත්තේය
ඔහු 1989 සහ 2002 අතර ටෙස්ට් තරග 39ක් සහ එක්දින තරග 100ක් විනිසුරුවරයා ලෙස කටයුතු කළේය
ඔහුගේ පළමු ටෙස්ට් තරග 12 නවසීලන්තයේදීය
1994 දී, ඔහු සහ බ්‍රයන් ඕල්ඩ්‍රිජ් සෑම ටෙස්ට් තරඟයකදීම එක් මධ්‍යස්ථ විනිසුරුවරයෙකු පෙනී සිටීම සහතික කිරීම සඳහා ICC විසින් පිහිටුවන ලද පළමු ජාත්‍යන්තර විනිසුරු මඩුල්ලේ නවසීලන්ත නියෝජිතයින් දෙදෙනා විය (පසුව ICC විනිසුරුවරුන්ගේ එලයිට් පැනල් විසින් නම් කරනු ලැබේ)
1992 දෙසැම්බරයේ නවසීලන්තය සහ පකිස්ථානය අතර නේපියර් හි මැක්ලීන් පාර්ක් හිදී පැවති දෙවන එක්දින තරඟයේදී ඔහු නවසීලන්තයේ රූපවාහිනී තෙවැනි විනිසුරුවරයෙකු විසින් පළමු දුවද්දී දැවී යාමේ තීරණයක් ගත්තේය
1995 දී මෙල්බර්න් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයේ ඕස්ට්‍රේලියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර පැවති බොක්සිං ඩේ ටෙස්ට් තරගයේදී ඔහු ඩැරල් හෙයාර් සමඟ සිට ගත් අතර, එහිදී හෙයාර් විසින් මුත්තයියා මුරලිදරන් විසි කිරීම සඳහා නොබෝල් කළේය
පසුව තරගයේ දී මුරලිදරන් ඩන්ගේ අන්තයේ සිට පන්දු යවන විට නොබෝල් කැඳවීමෙන් හෙයාර්ට පිටුබලය දීමට අපොහොසත් වීම ගැන ඩන් විවේචනයට ලක් වූ නමුත් පසුව ඔහු තමාවම ආරක්ෂා කර ගත්තේ පිටියේදී තීරණය ගැනීමට අපහසු වූ බවත්, ඔහු පෙරට සහාය දුන් බවත්ය
සැකකාර ක්‍රියාවක් සහිත පන්දු යවන්නෙකු වැඩිදුර විමර්ශන සඳහා ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලයට යොමු කිරීමට තීරණය කර ඇත
2001 දී, ඔහු සහ ඩග් කෝවි, ඩනෙඩින්හි කැරිස්බෲක් හි පැවති එක්දින තරඟයකින් පසු ෂොයිබ් අක්තාර් ගැන වාර්තා කළේය
ඔහු 1996 ලෝක කුසලාන ක්‍රිකට් තරඟාවලියේ ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර කල්කටාවේ ඊඩ්න් ගාඩ්න් හි පැවති අවසන් පූර්ව තරඟය ඇතුළුව තරඟ හතරකට සහභාගී වූ අතර, ශ්‍රී ලංකා ලකුණු සංඛ්‍යාව හඹා යාමේදී ඉන්දියාවට ඔවුන්ගේ 8 වැනි කඩුල්ල අහිමි වීමෙන් පසු කලබලකාරී ප්‍රේක්ෂකයින් නිසා එය අත්හැර දමන ලදී
තරගයහි ජය ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවිය
ඔහු 1999 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේ තරග පහක විනිසුරුවරයා ලෙසද කටයුතු කළේය
1999/2000 දී, ඔහු වසර 12 කට පසු ඉන්දියාව හා පකිස්තානය තරග වැදි පළමු ටෙස්ට් තරගයට සහ වසර නවයකට පසු ඔහු චෙන්නායි හි එම්ඒ චිදම්බරම් ක්‍රීඩාංගණයේ දී පෙනී සිටියේය
ඔහුගේ 100 වැනි එක්දින තරගය වූයේ 2002 පෙබරවාරි 26 වන දින ඩුනෙඩින්හි ඔහුගේ උපන් පිටියේදී නවසීලන්තය සහ එංගලන්තය අතර තරගයයි
ඔහු මීට වසර 13 කට පමණ පෙර කැරිස්බෲක්හිදී සිය පළමු එක්දින තරගයට ද පෙනී සිටියේය
ඔහු ICC විනිසුරුවන්ගේ එලයිට් පැනල් හි විනිසුරුවන් අට දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස තෝරා නොගැනීමෙන් පසුව ඔහු විශ්‍රාම ගියේ ඔහු නවීන ක්‍රීඩාවට ප්‍රමාණවත් නොවන බව සැලකූ බැවිනි
ඔහු 2003 දී ඔහුගේ අත්දැකීම් පිළිබඳ ස්වයං චරිතාපදාන වාර්තාවක්, Alon in the Middle, ප්‍රකාශයට පත් කළේය

යොමු කිරීම් 

ජීවමාන ජනයා
1943 උපත්
රොජර් මැක්හාර්ග් (උපත 1947 මාර්තු 29) යනු හිටපු නවසීලන්ත ක්‍රිකට් විනිසුරුවෙකි
ඔහු 1986 සහ 1991 අතර ටෙස්ට් තරඟ තුනකට සහ 1986 සහ 1992 අතර එදිජා තරඟ 13කට සහභාගී විය
ග්‍රැහැම් ඉයන් ජේම්ස් කෝවන් (1940 ඔක්තෝබර් 4 – 2011 ජූලි 20) යනු නවසීලන්ත ක්‍රිකට් විනිසුරුවෙකි
ඔහු 1989 සහ 1991 අතර එක්දින තරඟ පහකට සහභාගී විය
කෝවන් 1967 දී ඔහු සේවය කළ බැංකුව විසින් දකුණු දූපතේ බටහිර වෙරළට මාරු කළ විට විනිසුරුවරයකු ලෙස කටයුතු ආරම්භ කළේය
ඔහු 1972 සහ 1993 අතර පළමු පන්තියේ තරඟ 46ක් විනිශ්චය කර ඇත
ඔහු 1972 සහ 1993 අතර ලැයිස්තු A තරඟ 35ක් විනිශ්චය කළේය
ඔහුගේ තරඟ බොහොමයක් උතුරු දිස්ත්‍රික්ක වලට සම්බන්ධ වූ අතර තරඟ 81ම පැවැත්වුණේ උතුරු දිවයිනේය
කෝවන් බටහිර වෙරළ ක්‍රිකට් සංගමයේ සහ ඕක්ලන්ඩ් ක්‍රිකට් යන දෙකෙහිම පරිපාලකයෙකු ද, නවසීලන්ත ක්‍රිකට් විනිසුරුවරුන්ගේ සහ ලකුණු රැස් කරන්නන්ගේ සංගමයේ සභාපති සහ නෝර්ත්ලන්ඩ් ක්‍රිකට් සභාපති ද විය
යොමු කිරීම් 

2011 මරණ
1940 උපත්
අවුට්බැක් () යනු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රදේශයකි
ඉතිහාසය

ඇබොරිජිනල් ජනයා, අවම වශයෙන් වසර 50,000 පමණ සිට මෙහි ජීවත් වී ඇත
පරිසරය

ගෝලීය වැදගත් කම 

කාර්මික ඉඩම් පරිහරණයේ (industrial land use) හිඟකම නිසා Outback ප්‍රදේශය, පෘථිවියේ ඉතිරිව ඇති විශාලතම නොවෙනස් වූ ස්වාභාවික ප්‍රදේශවලින් (intact natural areas) එකක් ලෙස ගෝලීය වශයෙන් පිළිගැනීමට හේතු වී ඇත
Global "Human Footprint" and wilderness

ප්‍රධාන පරිසර පද්ධති 

මෙහි ඇති ප්‍රධාන භූමි වර්ග වන්නේ
Kimberley සහ Pilbara කලාප, වයඹදිග ඕස්ට්‍රේලියාව,
 Top End තුළ වන අර්ධ ශුෂ්ක සැවනා බිම් , 
 Channel Country වල දිය මං, බටහිර Queensland, 
 ten deserts, මධ්‍යම සහ බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාව,
 MacDonnell Ranges වැනි අභ්‍යන්තර කඳුවැටි,
 තැනිතලා
Great Australian Bight වලට උතුරින් වන Nullarbor Plain, සහ
 Great Western Woodlands, දකුණුදිග-බටහිර ඕඉස්ට්‍රේලියාව.

වන සත්ත්වයෝ

කර්මාන්ත

Pastoralism

සංචාරක කර්මාන්තය

පතල් කර්මාන්තය

ජන ගහණය

පහසුකම්

ප්‍රවාහණ පහසුකම්

ආශ්‍රිත

Australian landmarks
Bushland
Central Australia
Channel Country
Australian outback literature of the 20th century
Australian desert

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

ඕස්ට්‍රේලියාවේ සුන්දර අවුට්බැක් ප්‍රදේශය – ලයිෆ් සඟරාව විසින් සෑදූ slideshow එකක් 

Rural geography
Regions of Australia
Australian English
Q150 Icons
Australian outback
Australian slang
කිළිත්තක් (ඉංගිරිසියෙන්
Cubicle) යනු සැමැනියෙන් අඩි 5–6 (මී
1.5–1.8)ක් උස වන partition මගින් යාබද workspaces වලින් වෙන් කැරුණු අඩ-පිරිවැසූ (partially enclosed) කම්දොරු workspaceයකි
එහි අරමුණ වනුයේ කම්දොරු සේවකයන් හා කළමනාකරුවන් ඔවුනගේ අවධානය වෙනතකට යොමුවීම අඩුකරනුව විවෘත workspaceයක දසුන් හා අවසද (noises) වලින් හුදකලා කිරීමයි
කිළිති බිතු, වැඩ පෘෂ්ඨයන්, උඩුහිස් බඳුන්, ලාච්චු හා රාක්ක වැනි මොඩියුලර් මූලද්‍රව්‍ය වලින් යුත් අතර ඒවා පරිශීලකයාගේ වුවමනාවන් අනුව වින්‍යාසගත කළ හැකි
පිහිටැවුම සැමැනියෙන් කැරැනුයේ පුහුණු තැනැත්තන් විසිනි
නමුත් සමහර කිළිති වෙසෙසි පුහුණුවකින් තොර වැ පරිශීලකයින් විසින් වින්‍යාස වෙනස් කිරීම් සිදු කිරීමට ඉඩ සලසයි
2010 හා 2020 හා ගණන්වල කිළිති, සැමැනියෙන් වැඩ කරන පෘෂ්ඨය මත ඇති පරිගණකයකින්, මොනිටරයකින්, යතුරු පුවරුවකින් හා මවුසයකින් හා යුතුයි
කිළිතිවලැ සැමැනියෙන් ඩැස්කු බණුවක් (desk phone) ඇති
කම්දොරු උදිළුවනුව බොහෝ කම්දොරු උඩුහිස් පියරැසි පහන් යොදාගනුයෙන්, කිළිතිවලැ ලාම්පු හෝ වෙනත් අමතර එළියන (lighting) හෝ තිබියැ හෝ නොතිබියැ හෝ හැකි
කිළිතිවලැ නිතර යොදාගැනෙනා අනෙකුදු ගෘහභාණ්ඩ අතරට කම්දොරු පුටුවක්, ලිපි අගුලු ලෑමට ගොනු පිරිපැසක් (cabinet), පොත් පැසක් හා කබා රාක්කයක් ඇතුළති
නිරුත 
කුඩා කිළිය යන අරුතින් කිළි + ඉත්ත > කිළිත්ත වෙයි
'cubicle' යන පදය එනුයේ ඇඳ කිළි සඳහා වන ලතින cubiculum වලිනි
එය 15 වැනි සියවස තරම් මුල්-කැලි ඉංගිරිසියෙහි යෙදුණි
එය අවසන සියලු වගෙහි කුඩා කිළි සඳහා හා සිවිලිමට නොළැගෙන partitions සහිත කුඩා කිළි හෝ අධ්‍යයන අවකාශයන් හෝ සඳහා යෙදුණි
පැරැණි කැරල් ඩැස්කුව මෙන්, කිළියක් විසල් හෝ මැදි හෝ පමණෙහි කිළියක අවම ඉඩක් ගන්නා අතර මැ පරිශීලකයාට පමණක පෞද්ගලිකත්වයක් ලබා දීමට උසහ කරයි
ඉතිහස

ක්‍රියාකාරී කාර්යාලය 1

පළමු පෙනුම

ක්රියාකාරී කාර්යාලය II

අන්තර්ජාල යුගය

ඇරි-සැලසුම් කම්දොරු

ජනරැසට වන බලපෑම

මේකත් බලන්නැ 

 ඩැස්කු ආකෘති හා පන්න ලැයිස්තුව
 වාස්තු විද්‍යාත්මක ධ්වනි විද්‍යාව
 සද ආවරණ

යොමු කිරීම්

ගත් නම් වැල 

 ඇඩම්ස්, ස්කොට්
කුටියක සමාජ රෝගියෙකු ලෙස ඔබ හඳුන්වන්නේ කුමක්ද
(පිළිතුර, සහකාර සේවකයෙක්) කැන්සාස් සිටි, මිසූරි
ඇන්ඩෲස් මැක්මීල් පබ්
, 2002.
 බ්ලන්ඩන්, බිල්
කියුබ් ෆාම්
බර්ක්ලි
Apress, 2004.
 ඩෆී, ෆ්‍රැන්සිස්
කොලින් ගුහාව. John Worthington, සංස්කාරකවරුන්
කාර්යාල අවකාශය සැලසුම් කිරීම
ආර්කිටෙක්චරල් ප්‍රෙස් ලිමිටඩ්, 1976.
 ඉන්කල්ස්, ගෝර්ඩන්
Ergonomic Living
පරිශීලක-හිතකාමී නිවසක් සහ කාර්යාලයක් නිර්මාණය කරන්නේ කෙසේද
සයිමන් සහ ෂුස්ටර්, 1994.
 ක්ලීන්, ජූඩි ග්‍රාෆ්
කාර්යාල පොත
Facts on File Inc
, 1982.
 Schlosser, ජූලි
"කුබිකල්
මහා වැරැද්ද
" CNNMoney
com, 2006
 සවල්, නිකිල්
A Secret History of the Workplace, Doubleday, 2014.

බැහැරි ඈඳි 

 CNN/Fortune - Cubicles
මහා වැරැද්ද
 Cubitopia   හි  කරන ලදී කුටියේ මනෝරාජික පරමාදර්ශය පිළිබඳ ලිපිය
Adolf Eugen Fick යනු ජර්මන්-ජාතික වෛද්‍යවරයෙක් සහ කායික විද්‍යාඥයෙකු වෙයි
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි
 Short biography and bibliography in the Virtual Laboratory of the Max Planck Institute for the History of Science
 Science Quotes by Adolf Eugen Fick (todayinsci
com)

1829 births
1901 deaths
Alldeutscher Verband members
German biophysicists
German physiologists
Physicians from Kassel
People from the Landgraviate of Hesse-Kassel
University of Marburg alumni
Academic staff of the University of Würzburg
Academic staff of the University of Zurich
පිච්චන්චච්චාරාවන් (
හෝ ) හෝ පිච්චන්ච්චරාවන් හෝ යනු ඌලුරූ අසැ වෙසෙන මැදි ඕස්ට්‍රේලියානු කතර ආදිවාසී ජනතාවකි
ඔවුන් Yankunytjatjaraවනට හා Ngaanyatjarraවනට හා ළඟින් නෑ වන අතර ඔවුනගේ බස් බොහෝ දුරට එකිනෙකා විසින් තේරුම් ගත හැකියි (සියල්ල මැ බටහිරි කතර බසේ ප්‍රභේද වේ)
ඔවුන් තමන් වැ හඳුන්වාගනුයේ අංගු (මිනිසුන්) ලෙසයි
පිච්චන්චච්චාරාවන් බොහෝ දුරට දිවි ගෙවනුයේ වයඹදිගු දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ වන අතර, මායිම හරහා උතුරු පෙදෙසට ඇමඩේස් විලට මදක් දකුණණින් වන්නට දක්වා ද බටහිරට බටහිරි ඕස්ට්‍රේලියාව තුළට කෙටි දුරක් ද විහිදේ
බිම ඔවුනගේ අනන්‍යතාවයේ වෙන් කළ නොහැකි හා වැදැගත් කොටසක් හා වන අතර, එහි සෑම කොටසක්ම අනංගු කථා හා අරුතින් හා පොහොසති
ඉසිරැවීම 
පිච්චන්චච්චාරා යන ජනවාර්ගික නම  සැමැනියෙන් ඉසිරැවෙනුයේ (සැමැනි, වේගවත් දෙඩුමේ දී) පුන පුනා යෙදෙන අකුරු වලින් එකක් වන -tja- ලොප් කැරුමක් සමඟිනි
පිච්චන්ච්චරා pitjantjara වෙයි
වඩාත් සැලකිලිමත් දෙඩුමෙහි ලා සියලු මැ අකුරු ඉසිරැවෙයි
නිරුත

බස 
රොනල්ඩ් ටෘඩිංගර්ට අනුවැ "ඕස්ට්‍රේලියාවේ වෙනත් ඕනෑම ආදිවාසී බසකට වඩා පුළුල් පෙදෙසක් පුරා බෙණෙණු" ළඟින් නෑ වන උපබස් ගණනාවක් සඳහා සැමැනි යෙදුමක් සේ පිච්චන්චච්චාරා බස යනු යෙදෙයි
Yankunytjatjara සමඟ එහි වදන්මලෙහි 80% පොදුවේ වේ
සමහර ප්රධාන ප්රජාවන්

ඉතිහස

පූජනීය ස්ථාන පිළිගැනීම

කැපී පෙනෙන තැනැත්තන්

මේකත් බලන්නැ 
 පිච්චන්චච්චාරා උපභාෂාව

සටහන්

උපුටා දැක්වීම්

මූලාශ්‍ර

බැහැරි ඈඳි 
 Ngapartji පිච්චන්චච්චාරා භාෂාව පිළිබඳ මාර්ගගත පාඨමාලාව

 
Native title in Australia
ජෝසප් ලුවී ගේලුසැක් (, , , ), යනු ප්‍රංශ ජාතික රසායන විද්‍යාඥයකු සහ භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වෙයි
ආශ්‍රිත 
 ගේලුසැක් නියමය
 Brin process
 Joule expansion

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 
 

cole Polytechnique alumni
cole des Ponts ParisTech alumni
Corps des ponts
1778 උපත්
1850 මරණ
People from Haute-Vienne
Academic staff of the University of Paris
Burials at Père Lachaise Cemetery
Discoverers of chemical elements
Members of the French Academy of Sciences
Members of the Royal Swedish Academy of Sciences
Fellows of the American Academy of Arts and Sciences
Recipients of the Pour le Mrite (civil class)
French atheists
19th-century French chemists
19th-century French physicists
Foreign Members of the Royal Society
Boron
Flight altitude record holders
French aviation record holders
Fluid dynamicists
තෝමස් ග්‍රැහැම් ()  (1805-12-21 – 1869-10-16), යනු  බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික රසායන විද්‍යාඥයකු වෙයි
ඔහු colloid chemistry හි මූලාරම්භකයෙක් ලෙස සැලකෙයි
ආශ්‍රිත
 ග්‍රැහැම් නියමය
 Gaseous diffusion
 Dialysis
 Colloid
 Fick's laws of diffusion

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

 
 Biography
 Obituary from Nature by A
Williamson
 Papers of Thomas Graham
 Records of Glasgow Mechanics' Institution / College of Science and Arts

1805 births
1869 deaths
Scientists from Glasgow
Scottish chemists
Recipients of the Copley Medal
Alumni of the University of Edinburgh
People associated with the University of Strathclyde
Masters of the Mint
Royal Medal winners
Members of the Royal Swedish Academy of Sciences
Fellows of the Royal Society
Fellows of the Royal Society of Edinburgh
People educated at the High School of Glasgow
රොබට් හුක් () FRS (
18 July 16353 March 1703) යනු ඉංග්‍රීසි ජාතික  විද්‍යාඥයෙකි
ආශ්‍රිත 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 List of astronomical instrument makers

සටහන්

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 Robert Hooke, hosted by Westminster School
 
 
 
 
 Micrographia
 Hooke's Micrographia, at Project Gutenberg (downloadable collections, including searchable ASCII text and book as complete html document with images)
 Hooke's  Micrographia, at Linda Hall Library
 Digitzed images of Micrographia housed at the University of Kentucky Libraries Special Collections Research Center
 Lost manuscript of Robert Hooke discovered – from The Guardian
 Manuscript bought for The Royal Society – from The Guardian
 Robert Hooke's Books, a searchable database of books that belonged to or were annotated by Robert Hooke
 
  – A 60-minute presentation by Prof
Michael Cooper, Gresham College, with links to slides, audio, video, and a transcript, with references
 The posthumous works of Robert Hooke (1705) – full digital facsimile from Linda Hall Library

Alumni of Wadham College, Oxford
English Anglicans
17th-century English architects
17th-century English scientists
English inventors
English physicists
Natural philosophers
Original Fellows of the Royal Society
People educated at Westminster School, London
People from Freshwater, Isle of Wight
Professors of Gresham College
English Christians
British scientific instrument makers
Age of Enlightenment
1635 births
1703 deaths
Architects from the Isle of Wight
ක්ලෝඩ්-ලුවිස් නේවියර් () යනු ප්‍රංශ ජාතික යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුවරයකු වෙයි
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි
 data BnF
Claude Navier (1785-1836)
 

1785 births
1836 deaths
Corps des ponts
cole des Ponts ParisTech alumni
cole Polytechnique alumni
Fluid dynamicists
Military personnel from Dijon
French physicists
Members of the French Academy of Sciences
Scientists from Dijon
Engineers from Dijon
වෝල්ටර් නෝල් () යනු ගණිතඥයෙකි
ඔහු ප්‍රසිද්ධ වන්නේ සම්භාව්‍යය යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, තාප ගති විද්‍යාව, සහ සන්තති යාන්ත්‍ර විද්‍යාව සඳහා වන ගණිතමය මෙවලම් සංවර්ධනය සඳහා වේ
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

Professor Noll's Carnegie Mellon home page 
Professor Noll's website
Obituary
Walter Noll, Pittsburgh Post-Gazette, June 11, 2017

2017 deaths
1925 births
20th-century American mathematicians
21st-century American mathematicians
Carnegie Mellon University faculty
Fellows of the American Mathematical Society
German emigrants to the United States
Indiana University alumni
Johns Hopkins University faculty
Academic staff of the Karlsruhe Institute of Technology
Scientists from Berlin
Academic staff of the University of Pavia
Academic staff of the University of Pisa
Sir George Gabriel Stokes, 1st Baronet,  () යනු අයිරිෂ් ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයකු සහ ගණිතඥයකු වෙයි
ආශ්‍රිත
Stokes flow
 List of presidents of the Royal Society

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

 
 
 Biography on Dublin City University Web site
  (1907), ed
by J
Larmor
 Mathematical and physical papers volume 1 and volume 2 from the Internet Archive
 Mathematical and physical papers, volumes 1 to 5 from the University of Michigan Digital Collection
Life and work of Stokes
 Natural Theology (1891), Adam and Charles Black
(1891–93 Gifford Lectures)
 
 

1819 births
1903 deaths
People from County Sligo
19th-century Anglo-Irish people
Alumni of Pembroke College, Cambridge
Fellows of Pembroke College, Cambridge
Masters of Pembroke College, Cambridge
Baronets in the Baronetage of the United Kingdom
Irish mathematicians
Irish physicists
British physicists
Optical physicists
19th-century British mathematicians
Fluid dynamicists
Irish Anglicans
Lucasian Professors of Mathematics
Members of the Parliament of the United Kingdom for English constituencies
Members of the Parliament of the United Kingdom for the University of Cambridge
Fellows of the Royal Society
Presidents of the Royal Society
Foreign associates of the National Academy of Sciences
UK MPs 1886–1892
Viscosity
Recipients of the Copley Medal
Recipients of the Pour le Mrite (civil class)
Senior Wranglers
Clifford Ambrose Truesdell III යනු ඇමෙරිකානු ජාතික ගණිතඥයකු, natural philosopher, සහ historian of science වේ
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

1919 births
2000 deaths
20th-century American mathematicians
20th-century American physicists
American historians of mathematics
Historians of science
Johns Hopkins University faculty
Rheologists
Fluid dynamicists
20th-century American historians
ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2005 ඔක්තෝබර්, නොවැම්බර් සහ දෙසැම්බර් මාසවල ක්‍රිකට් තරග සඳහා ඉන්දියාවේ සංචාරය කළේය
ඉන්දියා-ශ්‍රී ලංකා එක්දින තරඟ (ඔක්තෝබර් 25 සහ නොවැම්බර් 12 අතර පැවති) සහ දෙසැම්බර් මාසයේ පැවති ටෙස්ට් තරඟ අතර එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගමාලාවක් සඳහා ඉන්දියාව දකුණු අප්‍රිකාවට සත්කාරකත්වය සැපයූ බැවින්, සංචාරය කොටස් දෙකකට බෙදා ඇත
එක්දින තරගමාලාවට පෙර ඉන්දියාව ICC එදිජා ශ්‍රේණිගත කිරීම්ව ලැයිස්තුවේ හත්වන ස්ථානයේ පසුවූ අතර ශ්‍රී ලංකාව දෙවන ස්ථානයට පත් වී තිබුනි
ඉන්දීය කණ්ඩායම නිල වශයෙන් නායකයින් වෙනස් කර තිබුනේ රාහුල් ඩ්‍රාවිඩ්, සෞරව් ගංගුලිගෙන් පසු නායකත්වයට පත්වීමත් සමඟය
කෙසේ වෙතත්, ඉන්දියාව ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලට පටහැනිව, තරඟ 7 කින් යුත් තරගමාලාවේ පළමු එක්දින තරඟ 4 ජයග්‍රහණය කරමින් තරගමාලාව ආරක්ෂා කර ගත් අතර, නායක ඩ්‍රාවිඩ් විවේකීව සිටියදී හයවන එක්දින තරඟය සඳහා ආරම්භක පිතිකරු විරේන්ද්‍ර ෂෙවාග්ට නායකත්වය දීමට ඉඩ හැරියද, තරගමාලාව 6-1 ජයග්‍රහණයකින් අවසන් විය
ටෙස්ට් තරග 100ක් සහ එක්දින තරග 345ක් ඇති ශ්‍රී ලංකා ආරම්භක පිතිකරු සනත් ජයසූරිය, එක්දින තරග 6කදී ලකුණු 86ක් රැස්කිරීමෙන් අනතුරුව ටෙස්ට් තරගමාලාව සඳහා ඉවත් කළ අතර, රාහුල් ඩ්‍රාවිඩ් අයිසීසී ක්‍රීඩක ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල ස්ථාන 18ක් ඉදිරියට පැමිණයේ ලකුණු 312ක් ලබා ගනිමිනි
ඒ දෙවතාවක් පමණක් දැවී යමිනි
ඉන්දීය කඩුලු රකින ක්‍රීඩක එම්.එස්. දෝනි ද මෙම තරගාවලියේ දෙවැනි ඉහළම සාමාන්‍ය පිතිකරුවා ලෙසින් සිය සලකුණ තැබූ අතර, ඔහු ජායිපූර්හි පැවැති 3 වැනි එක්දින තරගවලදී නොදැවී ලකුණු 183ක් රැස් කළේය, එය ඒ වන විට එක්දින තරගයක පිතිකරුවෙකුගේ හයවැනි ඉහළම ඉනිම විය
වර්ෂාව හේතුවෙන් පළමු ටෙස්ට් තරගයේ දින තුනහමාරක් අපතේ යාමත් සමඟ මෙවර ටෙස්ට් තරගාවලිය 2-0ක් ලෙස ඉන්දියාව ජය ගන්නා ලදී
දෙවැනි ටෙස්ට් තරගයේදී අනිල් කුම්බ්ලේ ලකුණු 72කට කඩුලු 6ක් සහ අර්ධ ශතක 4ක් ( ඉර්ෆාන් පතාන්, යුවරාජ් සිං, රාහුල් ඩ්‍රාවිඩ් සහ එම්.එස්. දෝනිගෙන්) ලබාගත් පසු ඉන්දියාව පළමු ඉනිමේ ලකුණු 60ක් ඉදිරියෙන් සිටියේය
අනතුරුව තරගයේ දී කුම්බ්ලේ කඩුලු දහයක් සම්පූර්ණ කළ අතර ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 247කට දැවී ගිය අතර ලකුණු 188කින් පරාජයට පත්විය
දෙවැනි තරගයේ ජයග්‍රහණයේ පරතරය වඩාත් ඒත්තු ගැන්වූ අතර, කුම්බ්ලේ කඩුලු 7ක් ද හර්බජන් සිං දස දෙනෙක් ද ලබා ගත් අතර ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 206කට සහ 249කට දැවී ගියේ ලකුණු 259ක පරාජයක් කරා යමින් සිටියදීය
සංචිත 

හයවැනි සහ හත්වැනි එක්දින තරග සඳහා වෙනුගෝපාල් රාඕ සහ ජේපී යාදව් වෙනුවට මොහොමඩ් කයිෆ් ආදේශ කරන ලද අතර වී.ආර්.වී සිං ශාරීරික යෝග්‍යතා පරීක්ෂණයකින් අසමත් වූ අතර යාදව් නැවත කැඳවන ලදී
තුන්වන ටෙස්ට් තරඟය සඳහා ගංගුලි වෙනුවට වසීම් ජැෆර් පත් කරන ලදී
චාමර කපුගෙදර මුලින් ටෙස්ට් සංචිතයට තෝරාගෙන ඇත, නමුත් පාර්ශ්වීය අස්ථි බන්ධනයකට ලක් වූ අතර ඔහු වෙනුවට මුබාරක් පත් කරන ලදී
පුහුණු තරඟ

ඕවර 50
මුම්බායි ක්‍රිකට් සංගමයේ සභාපතිගේ XI එදිරිව ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම

පළමු පන්තිය
ඉන්දීය මණ්ඩලයේ සභාපතිගේ XI එදිරිව ශ්‍රී ලාංකිකයන්

එක්දින තරගමාලාව

1 වන එදිජා තරගය

2 වන එදිජා තරගය

3 වන එදිජා තරගය

4 වන එදිජා තරගය

5 වන එදිජා තරගය

6 වන එදිජා තරගය

7 වන එදිජා තරගය

ටෙස්ට් තරගමාලාව

1 වන ටෙස්ට් තරගය

2 වන ටෙස්ට් තරගය

3 වන ටෙස්ට් තරගය

යොමු කිරීම් 

ක්‍රිකට්
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට්
බ්‍රික්ස් රටවල් හෙවත් බ්‍රසීලය, රුසියාව, ඉන්දියාව, චීනය හා දකුණු අප්‍රිකාව එකතු වී නව මුදල් ඒකකයක් හදුන්වා දීමට තීරණය කර ඇත
එම මුදල් ඒකකයේ නිල නාමය තවමත් එලි දක්වා නොමැත
ඇමරිකානු ඩොලරයට අභියෝගයක් කිරීම සහ ජාත්‍යන්තර වෙළදාමේදී ඇමරිකානු ඩොලරය අත්හැරීම සදහා මෙම නව මුදල් ඒකකය නිර්මාණය වේ
අයිරිස් මල් දත්ත කට්ටලය හෝ ෆිෂර්ගේ අයිරිස් දත්ත කට්ටලය යනු බ්‍රිතාන්‍ය සංඛ්‍යාලේඛනඥයෙකු සහ ජීව විද්‍යාඥයෙකු වන රොනල්ඩ් ෆිෂර් විසින් 1936 දී ඔහුගේ 1936 පත්‍රිකාවේ භාවිතා කර ප්‍රසිද්ධියට පත් කරන ලද බහුවිචල්‍ය දත්ත සමූහයකි
එය සමහර විට ඇන්ඩර්සන්ගේ අයිරිස් දත්ත කට්ටලය ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ එඩ්ගා ඇන්ඩර්සන් විසින් අදාළ විශේෂ තුනක අයිරිස් මල් වල රූප විද්‍යාත්මක විචලනය ගණනය කිරීමට දත්ත රැස් කළ බැවිනි
විශේෂ තුනෙන් දෙකක් ගස්පේ අර්ධද්වීපයේ "සියල්ලම එකම තණබිම් වලින් එකතු කරන ලද අතර, එකම දිනක නෙළා එකම උපකරණයක් ඇති එකම පුද්ගලයා විසින් එකම වේලාවක මනිනු ලැබේ"
දත්ත කට්ටලය Iris විශේෂ තුනෙන් ( Iris setosa, Iris virginica සහ Iris versicolor ) සාම්පල 50කින් සමන්විත වේ
එක් එක් සාම්පලයෙන් ලක්ෂණ හතරක් මනිනු ලැබේ
සීපල් සහ පෙති වල දිග සහ පළල, සෙන්ටිමීටර වලින්
මෙම ලක්ෂණ හතරේ එකතුව මත පදනම්ව, ෆිෂර් විසින් විශේෂයන් එකිනෙකින් වෙන්කර හඳුනා ගැනීම සඳහා රේඛීය වෙනස්කම් කිරීමේ ආකෘතියක් නිර්මාණය කරන ලදී
ෆිෂර්ගේ පත්‍රිකාව Anals of Eugenics හි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර phrenology ක්ෂේත්‍රයට අන්තර්ගත තාක්ෂණික ක්‍රම පිළිබඳ සාකච්ඡාව ඇතුළත් වේ
ෆිෂර්ගේ රේඛීය වෙනස්කම් විශ්ලේෂණය යෙදූ උදාහරණ දත්ත කට්ටලයක් ලෙස මුලින් භාවිතා කරන ලදී, එය ආධාරක දෛශික යන්ත්‍ර වැනි යන්ත්‍ර ඉගෙනීමේ බොහෝ සංඛ්‍යාන වර්ගීකරණ ශිල්පීය ක්‍රම සඳහා සාමාන්‍ය පරීක්ෂණ අවස්ථාවක් බවට පත්විය
කෙසේ වෙතත්, පොකුරු විශ්ලේෂණයේදී මෙම දත්ත කට්ටලය භාවිතා කිරීම සාමාන්‍ය දෙයක් නොවේ, මන්ද දත්ත කට්ටලය තුළ ඇත්තේ තරමක් පැහැදිලි වෙන්වීමක් සහිත පොකුරු දෙකක් පමණි
එක් පොකුරක Iris setosa අඩංගු වන අතර අනෙක් පොකුරේ Iris virginica සහ Iris versicolor යන දෙකම අඩංගු වන අතර Fisher භාවිතා කරන විශේෂ තොරතුරු නොමැතිව වෙන් කළ නොහැක
දත්ත කැණීමේදී අධීක්‍ෂණය කළ සහ අධීක්‍ෂණය නොකළ ශිල්පීය ක්‍රම අතර වෙනස පැහැදිලි කිරීමට දත්ත හොඳ ආදර්ශයක් සපයයි
ෆිෂර්ගේ රේඛීය වෙනස්කම් කිරීමේ ආකෘතිය ලබා ගත හැක්කේ වස්තු විශේෂ දන්නා විට පමණි
පන්ති ලේබල් සහ පොකුරු අනිවාර්යයෙන්ම සමාන නොවේ
එසේ වුවද, රේඛීය නොවන සහ අතු බෙදී යන ප්‍රධාන සංරචකය මත ප්‍රක්ෂේපණයේදී Iris විශේෂ තුනම වෙන් කළ හැකිය
දත්ත කට්ටලය ආසන්නතම ගසකින් ආසන්න වශයෙන් නෝඩ් ගණන, නැමීම සහ දිගු කිරීම සඳහා යම් දඬුවමක් ඇත
එවිට ඊනියා "මෙට්රෝ සිතියම" ඉදිකරනු ලැබේ
දත්ත ලක්ෂ්‍ය ආසන්නතම නෝඩයට ප්‍රක්ෂේපණය කෙරේ
එක් එක් නෝඩ් සඳහා ප්රක්ෂේපිත ලක්ෂ්යවල පයි රූප සටහන සකස් කර ඇත
පයි ප්රදේශය ප්රක්ෂේපිත ලක්ෂ්ය ගණනට සමානුපාතික වේ
විවිධ අයිරිස් විශේෂවල සාම්පලවල නිරපේක්ෂ බහුතරය විවිධ නෝඩ් වලට අයත් බව රූප සටහනෙන් (වමේ) පැහැදිලිය
Iris-virginica හි කුඩා කොටසක් පමණක් Iris-versicolor (රූප සටහනේ මිශ්‍ර නිල්-කොළ නෝඩ්) සමඟ මිශ්‍ර කර ඇත
එබැවින්, Iris විශේෂ තුන ( Iris setosa, Iris virginica සහ Iris versicolor ) රේඛීය නොවන ප්‍රධාන සංරචක විශ්ලේෂණයේ අධීක්ෂණ ක්‍රියා පටිපාටි මගින් වෙන් කළ හැකිය
ඒවා වෙනස් කොට සැලකීමට, ප්‍රධාන ගසෙහි අනුරූප නෝඩ් තෝරා ගැනීම පමණක් ප්‍රමාණවත් වේ
යන්ත්‍ර ඉගෙනීමේ අරමුණු සඳහා ආරම්භක දත්ත කට්ටලයක් ලෙස අයිරිස් දත්ත කට්ටලය බහුලව භාවිතා වේ
දත්ත කට්ටලය R පාදයේ සහ Python යන්ත්‍ර ඉගෙනුම් පුස්තකාලයේ Sikit-Learn හි ඇතුළත් කර ඇත, එවිට පරිශීලකයින්ට ඒ සඳහා මූලාශ්‍රයක් සොයා නොගෙන ප්‍රවේශ විය හැක
දත්ත කට්ටලයේ අනුවාද කිහිපයක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත
R කේතය භාවිතය නිදර්ශනය කරයි 
# Show the dataset
iris
# Show the help page, with information about the dataset
iris

# Create scatterplots of all pairwise combination of the 4 variables in the dataset
pairs(iris[1
4], main="Iris Data (red=setosa,green=versicolor,blue=virginica)",
   pch=21, bg=c("red","green3","blue")[unclass(iris$Species)])

භාවිතය නිදර්ශනය කරන Python කේතය 
from sklearn
datasets import load_iris

iris = load_iris()
irisමෙම කේතය ලබා දෙන්නේ
{'data'
array([[5.1, 3.5, 1.4, 0.2],
        [4.9, 3., 1.4, 0.2],
        [4.7, 3.2, 1.3, 0.2],
        [4.6, 3.1, 1.5, 0.2],
array([0, 0, 0,
1, 1, 1,
2, 2, 2,
'target_names'
array(['setosa', 'versicolor', 'virginica'], dtype='<U10'),
}

 සම්භාව්ය දත්ත කට්ටල
 යන්ත්‍ර ඉගෙනුම් පර්යේෂණ සඳහා දත්ත කට්ටල ලැයිස්තුව

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි
මේකොං ගඟ (ක්මාය්
ទន្លេមេគង្គ, //තොන්ලෙය්මේය්කොං//
Mekong River //මීකොං රිවර්//) යනු නැඟෙනහිරි හා ගිනිකොණදිගු හා ආසියාවේ දේසසීමා හරහා දහරන ගඟෙකි
එය ලොවැ දොළොස්වැන්නටත් ආසියාවේ තුන්වන්නටත් දිගුතම ගඟ වේ
තිබ්බත සානුවේ සිටැ චීනය, මියන්මාරය, ලාඕසය, තායිලන්තය, කාම්බෝජය හා වියට්නාමය හා හරහා ගලන මෙහි අනුමැනි1 දිග දහසුමීටර 4,909 (සැතැපුම් 3,050) වේ
795,000 km2 (හතරැස් සැතැපුම් 307,000) වසා අවුරුද්දකට 475 km3 (114 cu mi) දිය සුවිසුරයි2. දැහැරුමේ අදි උතුහුරු වෙනැසියාවන් හා මේකොංහි සැඩවර හා දිය ඇලි හා වීම දිය තැරුම දුකර කරයි
එසේ වුවද, ගඟ බටහිරි චීනය හා ගිනිකොණදිගු ආසියාව හා අතර ප්‍රධාන වෙළෙඳ මඟෙකි
මේකොං ගංගා කමිසුම 
1995 දී, ලාඕසය, තායිලන්තය, කාම්බෝජය හා වියට්නාමය මේකොංහි භාවිතය ද රැකබලාගැන්ම ද කළමනාකරණය කිරීම හා සම්බන්ධීකරණය කිරීම හා සඳහා මේකොං ගංගා කමිසුම (MRC) පිහිටැවී යැ
1996 දී චීනය හා මියන්මාරය හා එහි "සංවාද හවුල්කරුවන්" බවට පත් වී යැ
2000 දී, චීන, ලාඕස, තායිලන්ත හා මියන්මාර රජයයන් මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව, ලාඕ මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය, මියන්මාර සංගමය හා තායිලන්ත රාජධානිය අතර ලන්කාං-මේකොං ගඟේ වෙළෙඳ නාවික ගමනාගමනය පිළිබැඳි ගිවිසුමකට අත්සන් තැබී යැ
මෙය මීකොංහි ඉහළ පෙදෙස්වලැ ගඟ ආශ්‍රිත වෙළෙදාම සැබැඳියෙන් සහයෝගීතාවය සඳහා වන යාන්ත්‍රණය වේ
1. අනුමැනි - estimated
2. සුවිසුරයි - discharges

Articles containing traditional Chinese-language text
Articles containing simplified Chinese-language text
චීන-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
Coordinates on Wikidata
බහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝක () පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා වන බටහිර විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදය බහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝකවේදය නම් වේ
බහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝක
ග්‍රහලෝක - අභ්‍යාවකාශ වස්තු
 ඡ්‍යෝතිෂයෙහි ග්‍රහ ලෝක
 ග්‍රහයෝ - නක්ෂත්‍රයේ එන වස්තු
අවකාශය () යනු ස්ථාන සහ දිශා අඩංගු ත්‍රිමාන සන්තතිකයක් වේ
කාලය හා අවකාශය සත්ය ලෙසින්ම පවතින යථාර්ථයන් බවත්, වස්තූන් (Objects) අවකාශයෙහි ගිලි ඇති බවත්, සිද්ධීන් (Events) කාලයෙහි සිදුවන බවත් අයිසැක් නිවුටන් උපකල්පනය කළේය
වෙනත් ආකාරයකින් ප්රකාශ කරන්නේ නම් වස්තූන් අවකාශයෙන් වෙන්වන අතර සිද්ධීන් කාලයෙන් වෙන්වේ
යථාර්ථයක් වු අවකාශය, දිග, පළල හා උස යන ත්රිමානයන්ගෙන් සමන්විත බවත්, කාලය යන්න අවකාශයෙන් ස්වායත්ත වුවක් බවත්, කාලය රේඛීයව ඉදිරියට ගලා යන බවත් අයිසැක් නිවුටන් විශ්වාස කළේය
ලයිබ්නිස්ට (Leibniz)අනුව කාලය හා අවකාශය යනු පිළිවෙලින් සිද්ධීන් අතර හා වස්තූන් අතර සම්බන්ධය දැක්වීම සඳහා අප විසින් නිර්මාණය කරන ලද මනසේ කල්පිතයන් මිස යථාර්ථයන් නොවේ
ඔහුට අනුව සිද්ධීන් නැති අවස්ථාවකදී කාලය නොපවතී
එමෙන්ම වස්තූන් නැති තැන අවකාශයක්ද නැත
නිව්ටන් විසින් කරන ලද උපකල්පනයන් සාමාන්ය මනුෂ්යාගේ සංවේදනයන්, සංජානනයන් හා සමපාත වේ
සාමාන්ය මනුෂ්යයාට වැටහෙන පරිදි අවකාශය දිග, පළල හා උස යන ත්රිමානයන්ගෙන් යුක්තය
අවකාශයෙහි දිග, පළල, උස අපට අත්දැකීමෙන් හෝ මනසින් අවබෝධ කරගත හැකිය
එම මානයන්වලින් පෙන්වන දිශාවන්ට අපට චලනය විය හැකිය
අපට දැනෙන පරිදි අවකාශයට පරිබාහිරව කාලය පවතී
අපට දැනෙන පරිදි දිනක් අවෑමෙන් තව දිනක් උදා වේ
ඒ කාලය ගත වන බැවිණි
අපට කාලය ගලා යාමක් පිළිබඳ අදහසක් ඇත
අතීතයක්, වර්තමානයක්, අනාගතයක් ගැන අපි සංවේදී වෙමු
අපට දැනෙන පරිදි කාලය හා අවකාශය පවතින්නක් හෙවත් යථාර්ථයකි
අවකාශ දර්ශනය

ගැලිලියෝ

රෙනේ ඩෙස්කාටෙස්

Leibniz සහ නිව්ටන්

කාන්ට්

Non-Euclidean geometry

ගවුස් සහ පොයින්කාරේ

අයින්ස්ටයින්

ගණිතය

භෞතික විද්‍යාව

සාපේක්ෂතාවාදය

විශ්වවේදය

Spatial measurement

Geographical space

In psychology

සමාජ විද්‍යා තුළ

ආශ්‍රිත 

 State space (physics)
 Absolute space and time
 Aether theories
 Cosmology
 General relativity
 Philosophy of space and time
 Proxemics
 Shape of the universe
 Social space
 Space exploration
 Spacetime (mathematics)
 Spatial analysis
 Spatial–temporal reasoning

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 
ජ්‍යාමිතිය
සොබාදහම
අවකාශ කාලය
Topology
විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය', ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් විසින් ඉදිරිපත් කළ න්‍යායකි
ආශ්‍රිත

පුද්ගලයෝ
Max Planck
 Hermann Minkowski
 Max von Laue
 Arnold Sommerfeld
 Max Born
සාපේක්ෂතාවාදය
History of special relativity
 Doubly special relativity
 Bondi k-calculus
 Einstein synchronisation
 Rietdijk–Putnam argument
 Special relativity (alternative formulations)
 Relativity priority dispute
භෞතික විද්‍යාව
Einstein's thought experiments
 physical cosmology
 Relativistic Euler equations
 Lorentz ether theory
 Moving magnet and conductor problem
 Shape waves
 Relativistic heat conduction
 Relativistic disk
 Born rigidity
 Born coordinates
ගණිතය
Lorentz group
 Relativity in the APS formalism
Philosophy
actualism
 conventionalism
Paradoxes
Ehrenfest paradox
 Bell's spaceship paradox
 Velocity composition paradox
 Lighthouse paradox

සටහන්

මූලික ප්‍රභව

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

 
ඇල්බට්‍ අයින්ස්ටයින්
මනෙල්කර් ද සිල්වා (උපත 1998 අගෝස්තු 8) ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි
ඔහු 2017 දෙසැම්බර් 15 වෙනිදා පැවති 2017-18 ප්‍රිමියර් ලීග් තරඟාවලියේදී කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජය වෙනුවෙන් ඔහුගේ පළමු පෙළ තරඟයට පිවිසියේය
ඔහු 2018 පෙබරවාරි 24 වන දින 2017-18 SLC විස්සයි20 තරඟාවලියේදී කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජය වෙනුවෙන් සිය මංගල විස්සයි20 තරගය ක්‍රීඩා කළේය
ඔහු 2019 මාර්තු 8 වන දින 2018-19 ප්‍රිමියර් සීමිත ඕවර තරඟාවලියේදී කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජය වෙනුවෙන් ඔහුගේ පළමු ලැයිස්තු A ක්‍රීඩා කළේය
2022 අප්‍රේල් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් (SLC) විසින් ඔහුව ඔවුන්ගේ එංගලන්ත සංචාරය සඳහා ශ්‍රී ලංකා නැගී එන කණ්ඩායමේ සංචිතයට නම් කරන ලදී
යොමු කිරීම් 

Place of birth missing (living people)
ජීවමාන ජනයා
1998 උපත්
රසකැවිලි වෙළෙන්දා - The Vendor Of Sweets 

R
Narayan විසින් රචිත The Vendor of Sweets (1967), යනු (ප්‍රබන්ධ ඉන්දියානු නගරයක්) මල්ගුඩි හි මිහිරි වෙළෙන්දෙකු වන ශ්‍රී K
ජගන් නම් ප්‍රබන්ධ චරිතයේ චරිතාපදානයයි
ඔහුගේ විරසක පුත්‍රයා සමඟ ඇති වූ ගැටුම සහ අවසානයේ ඔහුගේ ජීවිතයේ දැඩි පීඩනය සහ ඒකාකාරී බවින් යටපත් වී ඔහු අත්හැරීම සඳහා පිටත්ව යන ආකාරය කතාව ඉතා අලංකාර ලෙස පිළිබිඹු කරයි
මෙම නවකතාව මල්ගුඩි ඩේස් හි හින්දි රූපවාහිනී කතාමාලාවේ කොටසක් වන මිතයිවල්ලා වෙත නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර පසුව එය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලදී
රසකැවිලි වෙළෙන්දා මවගේ මරණයෙන් පසු පියෙකු සහ පුතෙකු අතර ඇති සම්බන්ධය ගැන කියයි
ජගන් මෙම නවකතාවේ ප්‍රධාන චරිතයයි
ඒවගේම මාලි කියන්නෙ ජගන්ගෙ පුතා
මෙම නවකතාවේ ප්‍රධාන තේමාව වන්නේ පරම්පරාවේ පරතරයයි
ජගන් සාම්ප්‍රදායික කෙනෙක් වූ නිසා ඔහු මාලිට සම්ප්‍රදායට පටහැනි දේවල්වල යෙදීමට ඉඩ නොදෙන අතර එය ඔවුන් දෙදෙනා අතර ගැටුමක් ඇති කරයි
කුමන්ත්‍රනය 

ජගන් යනු 55 හැවිරිදි රසකැවිලි වෙළෙන්දෙකු, සාර්ථක ව්‍යාපාරිකයෙකි, මහත්මා ගාන්ධිගේ දැඩි අනුගාමිකයෙකි, ඉන්දියාවේ මල්ගුඩි නම් ප්‍රබන්ධ උපනගරයේ අවංක, වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කරන නිහතමානී පදිංචිකරුවෙකි
ඔහුගේ තරුණ අවධියේදී මහත්මා ගාන්ධිගේ දැඩි බලපෑමට ලක් වූ ඔහු සිය අධ්‍යයන කටයුතු සහ සාමකාමී ජීවිතය අත්හැර බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස ලබා ගැනීමේ ඉන්දියාවේ අරගලයේ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය
භගවත් ගීතාව ඔහුගේ ජීවිතයේ ප්‍රධාන අංගය වේ
ඔහු මහා වීර කාව්‍යයේ විස්තර කර ඇති මූලධර්ම මත ක්‍රියා කිරීමට උත්සාහ කරයි
ස්වභාවික චිකිත්සාවඔහුගේ ජීවිතයේ හරය වන අතර ඔහුගේ ස්වභාවික ජීවන රටාව පොතක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට පවා ඔහු ආශා කරයි, නමුත් කෙටුම්පත ප්‍රාදේශීය මුද්‍රණකරු නටරාජ්ගේ කාර්යාලයේ දූවිලි එකතු වී ඇති බැවින් එය නිෂ්ඵල සිහිනයක් බව පැහැදිලිය , පසුගිය වසර පහ සඳහා
ජගන් තමාගේ පාරිශුද්ධත්වය හඟවන අතින් අඹරන ලද රෙදි අඳින අතර, ගාන්ධි විසින්ම ඒ සඳහා ඔහුට ප්‍රශංසා කර ඇත
ඔහුගේ මුල් කාලයේ දී ජගන්ගේ බිරිඳ වන අම්බිකා මොළයේ ගෙඩියක් හේතුවෙන් මිය යන අතර ඔහුගේ එකම පුත්‍රයා වන මාලි රැකබලා ගැනීමට ඔහු හැර යයි
ජගන් සහ ඔහුගේ පුතාගේ ජීවිතය කෙරෙහි ඇති ඔහුගේ පාහේ 'මාතෘ' උමතුව නිසා මාලි ක්‍රමයෙන් නරක් වේ
පසුව, ඔහුගේ විශ්ව විද්‍යාල අවධියේදී, මාලි අධ්‍යාපනයට ඇති දැඩි අකමැත්ත ප්‍රදර්ශනය කරන අතර ඔහු 'ලේඛකයෙකු' වීමට කැමති බව පවසන අතර, ජගන් මුලින් එය අර්ථකථනය කරන්නේ පැවිදි රැකියාවක් ලෙසය
පසුව, මාලි ඇමරිකාවට යාමට තීරණය කරයිනිර්මාණාත්මක ලිවීම හැදෑරීමට
ඔහු තම ගුවන් ගමන් බලපත්‍රය සහ ප්‍රවේශපත්‍ර ලෑස්ති කරන්නේ ඔහුගේ සැලසුම් ගැන ජගන්ටවත් නොදන්වාය
ඇත්ත වශයෙන්ම, ජගන් බදු වළක්වා ගැනීම සඳහා ඔහුගේ ඉපැයීම්වලින් කොටසක් සඟවා ගැනීමට පුරුදුව සිටියේය
මලී තම වියදම් පියවා ගැනීමට පියාගේ සඟවා ඇති නිධානයෙන් මුදල් ලබා ගනී
අවසානයේ එය ජගන්ට දැනගන්නට ලැබෙනවා
එහෙත්, ඔහු මේ හැරවීම යහපත් සිතින් පිළිගන්නා අතර මාලියෙන් ලැබෙන සෑම ලිපියක්ම නිධානයක් ලෙස සලකන අතර ඔහුගේ එදිනෙදා කටයුතුවලදී හමු වූ ඕනෑම කෙනෙකුට එය ආඩම්බරයෙන් ප්‍රදර්ශනය කරයි
වසර කිහිපයකට පසු, මාලි ඉතා බටහිරකරණය වී නැවත මල්ගුඩි වෙත පැමිණෙන අතර මාලි තම 'බිරිඳ' යැයි පවසන අර්ධ-ඇමරිකානු, අර්ධ කොරියානු ගැහැණු ළමයෙකු වන ග්‍රේස් සමඟ රැගෙන එයි
ඔවුන් සමාජ සම්මතයන් හා සම්මතයන් අනුව විවාහ වී ඇති බව ජගන් උපකල්පනය කරයි, නමුත් මාලි සමඟ ඇති සම්බන්ධය තවදුරටත් ඛාදනය වී ඇති බව ද වටහා ගනී
කෙසේ වුවද,

වැඩි කල් නොගොස් මාලි ඇමරිකාවේ සමහර නිර්නාමික ව්‍යාපාරික හවුල්කරුවන්ගේ සංගමය සමඟ කතන්දර ලිවීමේ යන්ත්‍ර කම්හලක් ආරම්භ කිරීමේ ඔහුගේ දැවැන්ත යෝජනා ක්‍රමය ප්‍රකාශ කරයි
ඔහු තම පියාට මෙම කර්මාන්ත ශාලාවේ ආයෝජනය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින නමුත්, ජගන් සහ මාලි අතර වැඩි ඝර්ෂණයක් ඇති කරන මෙම ව්‍යාපාරයේ මූල්‍ය යටිතල පහසුකම් සැපයීමට ජගන් කැමති නැත
මෙම කැළඹීම නිසා කරදරයට පත් ජගන් ක්‍රියාශීලී වැඩ කිරීමෙන් විශ්‍රාම ගැනීමට තීරණය කරයි
කලාපයේ ඉහළ පෙළේ ව්‍යාපාරිකයන් සමඟ අනපේක්ෂිත හමුවීමක් හරහා, ජගන්ට 'රැවුළ ඇති මිනිසා' හමුවෙයි, තරමක් විකේන්ද්‍රීය කෙස් වියළන්නෙකු වන ඔහුගේ කථිකත්වය නිසා ජගන් ඔහුගේ අඳුරු හා ඒකාකාරී ජීවිතය ගැන මෙනෙහි කරයි
ඔහු තම ජීවිතය අත්හැරීමට ආශාවක් ඇති කර ගැනීමට පටන් ගන්නා අතර, හදිසියේම ඔහුගේ පවුලේ අය සහ ඔහුගේ බිරිඳ සමඟ ඔහුගේ ප්‍රීතිමත් අතීතය සිහිපත් කරයි, එය සංහිඳියාව සඳහා ඔහුගේ අවශ්‍යතාවය තවත් ශක්තිමත් කරයි
මෙය සිදු වන විට, බීමතින් රිය පැදවීම නිසා මාලි පොලිසියට හසු වී ඔහුගේ බිරිඳ හැර යයි
එවිට ජගන් තම ඥාති සොහොයුරාට පවසන්නේ මාලිට 'සිරගත ජීවිතයක් නරක දෙයක් නොවේ', එවිට ඔහුට ඔහුගේ වැරදි ඉගෙන ගෙන අනාගතයේදී වඩා හොඳ පුද්ගලයෙකු විය හැකි බවයි. කෙසේ වෙතත්, ජගන් මාලිගේ ඇපයේ මූලික ගාස්තු ගෙවීමට හැකි වන පරිදි ඥාති සොහොයුරාට චෙක්පතක් ලියන අතර ග්‍රේස්ට නැවත ඇගේ මව්බිමට යාමට අවශ්‍ය නම් ඔහුට දන්වන ලෙස ඥාති සහෝදරියගෙන් ඉල්ලා සිටී, එවිට ජගන් ඇයට ගුවන් ටිකට් පත මිලදී ගත හැකිය
ප්‍රධාන චරිත 

 ජගන්
ප්‍රධාන චරිතය
තරුණ වියේදී ගාන්ධිගේ අනුගාමිකයෙකු වූ ඔහු වෘත්තියෙන් රසකැවිලි වෙළෙන්දෙකු ලෙස සේවය කරයි
නවකතාව ඔහුව නිරූපණය කරන්නේ සාමාන්‍ය හෝමෝ නාරායන් කෙනෙකු ලෙසය
ජගන් යනු බියගුලු මිනිසෙකි, විශේෂයෙන් ධනවත් හෝ දරිද්‍රතාවයෙන් පීඩිත නොවන අතර අවම කරදරවලින් ජීවිතය ගත කිරීමට ආශා කරයි
ඔහු අතිශය සාම්ප්‍රදායික හා සාමකාමී මිනිසෙක් බව පෙනේ
ඔහුගේ එකම පුතා ඔහුගේ ඇසේ මුතු ඇටයයි
ඉඳහිට, ජගන් ඔහුගේ මානසික ව්‍යාකූලත්වයන්ගෙන් සහ මාලිගේ සාමය බුල්ඩෝසර් කිරීමට දරන විවිධ උත්සාහයන්ගෙන් බේරීමට ආගම සහ ඔහුගේ ගාන්ධි මූලධර්ම උපයෝගී කර ගනිමින් යුරෝපීය සංස්කෘතියට වෛර කරයි
මාලි
ජගන්ගෙ පුතා
තම පියා විසින් නරක් වූ අභිලාෂකාමී තරුණයෙක්, ඔහු ඉන්දියාවේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය කෙරෙහි දැඩි පිළිකුලක් ඇති අතර වඩාත් නවීන ව්‍යාපාර අපේක්ෂාවන් සඳහා ආශාවෙන් සිටී. තම මවගේ මරණය සම්බන්ධයෙන් ඔහු තම පියාට දොස් පවරයි
ඇමරිකාවේ ක්‍රියේටිව් රයිටින් හැදෑරීමෙන් පසු ඔහු නැවත තම උපන් ගමට පැමිණ එය "නවීකරණය" කිරීමට උත්සාහ කරයි
ඥාති සහෝදරයා
'නගරය ගැන මිනිසා', ඔහු මල්ගුඩියේ සිටින සියලු දෙනා සමඟ තම ඥාතිත්වය ප්‍රකාශ කරයි
ජගන් සහ මාලි අතර සන්නිවේදන පාලමක් නිර්මාණය කිරීමට ඔහු උපකාරී වේ
ඔහු ජගන්ගේ සරල ගාන්ධිවාදී ජීවන රටාව අගය කරන අතරම මාලි සහ ඔහුගේ විවිධ නවීන සංකල්ප සමඟ හොඳින් සම්බන්ධ වන තරමක් ආදරණීය චරිතයකි
සමීප විවේචන මගින් ඔහු ජගන්ගේ ව්‍යාපාරයේ පාලනය ලබා ගැනීමේ චේතනාවෙන් යුත්, ගනන් බලන මිනිසෙකු බව ඔප්පු කළ හැකිය, අවසානයේ ඔහු එය කරන්නේ කතාව අවසානයේ ය
ඔහු කුමන්ත්‍රණයේ හාස්‍යය සහ කුහකත්වය නිර්මාණය කරයි
ග්‍රේස්