Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
සාමූහිකව වැඩ කිරීමට කැමතිය
සමාජ ඇසුර වැඩිය
නිතර තම අදහස් අන්අය සමග බෙදාගනී
යුං දැක්වූ මෙම පෞරුෂ වර්ගය  පුද්ගලයා විෂයෙහි බද්ධ කිරීමේ දී සමුපූර්ණයෙන් අන්තරවර්තික හෝ බහිර්වර්තිව පෞරුෂ සහිත අය ප්‍රාෙයා්ගිකව දක්නට නොලැබේ
කෙසේ වෙතත් යම් පුද්ගලයෙකු සතුව අන්තරවර්තික ලක්ෂණ බහුලවත් බහිරිවර්තික ලක්ෂණ අවමවත් තිබිය හැකිය
එයාකාරයෙන්ම බහිර්වර්තික ලක්ෂණ බහුලවත් අන්තර්වරතික ලක්ෂණ අවමවත් පුද්ගලයෙකු තුල විද්‍යමාව විය හැක
මෙවාත් බලන්න

මූලාශ්‍ර

යොමුව 
මනෝ විද්‍යාව
චරිත කතා
විද්‍යාඥයෝ
1875 උපත්
මනෝ විද්‍යාඥයන්
ළමුන්ගේ යෞවනයන්ගේ සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල මනෝ ව්‍යාධික රෝග ගැන කරන අධ්‍යයනය , රෝග නිර්ණය, ප්‍රතිකාරය සහ වැළැක්වීම ගැන කරන විශේෂ ඉගෙනීම ලෙස මෙය හැඳින්වේ
මෙම විෂය ක්ෂේත්‍රය තුළ සායනික පරීක්ෂණ, සමාජයීය මනෝවිද්‍යාත්මක කරුණු, ජීව විද්‍යාත්මක කරුණු , ජානමය කරුණු, සාමජයීය කරුණු, පාරිසරික සහ ඉතිහාසමය සිදු කරන ලද වෙනස්කම් නිසා ඇතිවන ප්‍රතිචාරය යන ඒවා අන්තර්ගතය
ඉතිහාසය 

ළමා ‍මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව වෙනම ක්ෂේත්‍රයන් හඳුනාගැනීම සඳහා ළමා විය යනු නවජ කළ සිට යෞවන අවධිය දක්වා දිවෙන ජීවිතයේ විශේෂ කාලයක් ලෙස හඳුනාගැනීම ඉවහල් විණි
1899 දී ළමා ‍මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව වෙනම උප මාතෘකාවක් ලෙස Les Troubles Mentaux de L'Enfance Manheimer's යන ග්‍රන්ථයේ යොදා ඇත
නමුදු ළමා මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව රෝග නිර්ණය , ප්‍රතිකාර සහ ප්‍රවේක්ෂණ යන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ කරුණු මත පහදා ‍දුන්නේ ස්විට්සර්ලන්ත ජාතික Moritz Tramer වෙයි
ඔහු විසින් අරඹන ලද ළමා මනෝ චිකිත්සක සඟරාව පසුව Acta Paedopsychiatria බවට පත්විය
ළමා මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව ප්‍රථම වරට ඉංග්‍රීසි ව්‍යවහාරණයේ යොදා 1935 දී Leo Kanner රචිත පාඪ ග්‍රන්ථයේය
වසර 1930 සිට මෙම රෝග සඳහා ඹෟෂධ යොදා ගැනීම ඇරඹිණි
එනම් Charles Bradley විසින් ඇම්පෙටාමයින් නැමැති ඹෟෂධ මොළයේ දුර්වලතා සහ අධි ක්‍රියාකාරී ළමුන් වෙනුවෙන් භාවිතයට යොදා ගැනිණි
1930 සිට විශේෂයෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ළමා මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව අධ්‍යයන කොට්ඨාශ ඇරඹිණි
පළමු ළමා මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව සායනය 1930 බැල්ටිමෝර්හි දී Leo Kanner ගේ මූලිකත්වයේ ස්ථාපනය විණි
1933 දී ලන්ඩනයේ Maudsley රෝහලේ Mildred Creak යටතේ වෙනම ළමා අංශයක් පිහිට වූ අතර ඒ සමඟ ළමා මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පර්යේෂණ ද වැඩි වීමට පටන් ගති
මේ සමඟම අනෙක් බොහෝ රටවල ද මෙම විෂයේ දියුණුවක් ඇති විය
ඇමරිකාවේ පිළිගත් වෛද්‍ය විෂය පථයක් ලෙස 1953 දී ළමා හා යෞවන මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව ස්ථාපනය වුව ද එය නීත්‍යානුකූල සහ සහතික කළ විෂයක් බවට පත් වූයේ 1959 දීය
1970 දශකයේ Michael Rutter ගේ පර්යේෂණ කටයුතු නිසා ළමා මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාවවේ විශාල වෙනසක් 1980 වකවානුවේ සිට විය
මේ සඳහා පළමු සමීක්ෂණය 1970 දී ලන්ඩන් සහ Isle of wight නගරවල වයස 9 සිට 11දක්වා වූ ළමුන් තුළ කෙරිණි
මේ මගින් ළමා මනෝවෛද්‍ය විද්‍යාව  අදාල වැදගත් ප්‍රශ්න රාශියක් කේන්ද්‍රගත කර තිබිණි
උදාහරණ ලෙස ළමා මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාවට  අදාල මානසික රෝග සීග්‍රතාවය , කායික දුර්වලතාවයන් සහ බුද්ධි වර්ධනයේ වැදගත්කම , ළමුන්ගේ හැඩ ගැසීම සඳහා සමාජයේ ඇති බලපෑම් වැන්න කිව හැක
මෙම පර්යේෂකයින් විසින් පර්යේෂණ කාණ්ඩය තුළ මානසික ව්‍යාධිකයන්ගේ කාලයක් සමග පැවතීමක නැවත ඇගයීමේ දී සොයාගන්නා ලදී
(ඔවුන්ගේ චිත්ත ආවේග සහ වර්ධන දුර්වලතා ඇති කරන පරිසරය වෙනස් නොවී පැවතීම මෙයට හේතු විය හැක) මෙය සමාන්තරව ඔටිසම් රෝගය ගැන කරන අධ්‍යයනයක දී එම රෝග‍යට ගොදුරු වූ ළමුන්ගේ විශාල වැඩිවීමක් කාලයත් සමග නිරීක්ෂණය විය
1960 සහ 1970 දශක වලදී  ළමා මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක රෝග වර්ගීකරණයට අවධානය යොමු වුව ද , එමෙන්ම ස්නායුගත සහ සන්නායක රෝග අතර වෙනස නිරූපණය කළ ද එම කාලයේ සායනික දැනුමට ගැලපෙන හොඳ නාමකරණය බිහි වූයේ නැත
මෙම තත්වය 1970 දශකයේ අග භාගයේ දී DSM-III වර්ගීකරණය පද්ධතිය බිහි වීමත් සමඟ වෙනස් විය
නමුත් පර්යේෂකයින් DSM-III හි විශ්වාසනීයත්වය සහ වටිනාකම පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කළ නිසා DSM-IV හා DSM-IVR වර්ගීකරණ මගින් එම දෝෂ නිවැරදි කොට ළමා රෝග සහ වැඩිහිටි රෝග යන කාණ්ඩ 2කට ගොණු කරන ලදී
මේ අතරම ඇතැම් මානසික රෝග නිර්ණය කළ හැක්කේ වැඩිහිටි වියේ දී පමණක් වුව ද ඒවා ළමා සහ යෞවන කාලයේ දී ද පැවතිය හැකි බව අනාවරණය විය
ආශ්‍රිත
 Child and adolescent psychiatry
මනෝ විද්‍යාව
සායනික මනෝවිද්‍යාවේදී විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයන් සහ මනෝවිද්‍යාවේ භාවිතයන් මනෝවිද්‍යාත්මක දොම්නස් සහ  දුෂ්කෘතියන් හඳුනාගැනීම වැළකීම සහ පළවාහැරීමට යොදා ගැනීම අන්තර්ගතය එමගින් පුද්ගල නිරෝගීතාවය සහ අධාත්මික වර්ධනය වැඩි කිරීමට යොදා ගනී
සායනික මනෝවිද්‍යාව පර්යේෂණයන් , ඉගැන්වීම් , අධිකරණ වෛද්‍ය සාක්ෂීන් සහ වැඩසටහන් වර්ධනය සහ පාලනය සඳහා උපකාරී වුවද මෙහි මූලිකාංග ලෙස මනෝවිද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණය සහ මනෝ රෝග චිකිත්සාව හැඳින්විය හැක
බොහෝ රටවල මෙය මානසික සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන් මගින් පාලනය කෙරේ
පෙන්සිල්වේනියා විශ්වවිද්‍යාලයේ Lightner Witmer විසින් 1896 දී ප්‍රථම මනෝ විද්‍යා සායනය ඇරඹීමත් සමග මෙම විෂය පථය සලකා බැලීමට ඇරඹිණ
විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේදී ශායනික මනෝවිද්‍ය‍ාව, මනෝවිද්‍යාත්මක ඇගයීම කෙරෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් යොමු වූ අතර ප්‍රතිකාර සඳහා අවධානය අල්ප වශයෙන් යොමු විය
නමුත්, වසර 1940 දී දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසු පුහුණු සායනිකයින් වැඩිවීමත් සමග එම රටාව වෙනස් විණි
මෙම කාලයේදී ප්‍රධාන අධ්‍යාපන ආකෘතීන් දෙකක් බිහි විය
එනම්, Ph
D (පර්යේෂණ කේන්ද්‍ර කරගත්)
					     Ph
D ( පුහුණුව කේන්ද්‍ර කරගත්    )

ශායනික මනෝ චිකිත්සකයින් අද මනෝ චිකිත්සාව සපයන විශේෂඥයින් ලෙස හැඳින්විය හැක
ඔවුන් ප්‍රධාන (මූලික) සෛද්ධාන්තික පථයන් හතරක් යටතේ පුහුණුව ලබති
එනම් මනෝවිශ්ලේෂන මානුෂවාදී  ප්‍රජානන චර්යා සහ පවුල් ප්‍රතිකාරය යන විෂය පථයන්ය
සාසනික මනෝ විද්‍යාව, මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව සමග පටලැවිය හැක
මෙම දෙඅංශයේම අරමුණූ සමාන වුවද නමුදු මනෝ චිකිත්සකයින් යනු වෛද්‍යය වෘත්තිකයන්ය
එනම් ඔවුන් ඖෂධ නියම කිරීම සඳහා ලියාපදිංචි වී ඇත‍
ඇතැම් විට සියුම් ලෙස බලන කළ මනෝ චිකිත්සකයින්ගේ පුහුණුව අනුව ඔවුන්ට මානසික රෝගයක් ජීව විද්‍යාත්මක , මනෝ විද්‍යාත්මක සහ සමාජීය දෘෂ්ටිකෝණයන්ගෙන් බැලීමට ඉඩ සලසා ඇත
පුහුණුවේදී මනෝ චිකිත්සකයින් සහ මනෝවිද්‍යාඤයින් බොහෝ විට සමීපව වැඩ කරති
ඔවුන් සමාජ සේවකයින්, වෘත්තීය චිකිත්සකයින්  වැනි බහුක්ෂේත්‍ර කණ්ඩායම් සමග සහයෝගීව කටයුතු කරමින් රෝගීන්ගේ සංකීර්ණ ගැටළු සඳහා බහු ක්ෂේත්‍ර ප්‍රවේශයක් ලබා දෙති
= ආශ්‍රිත ලිපි 

 Anti-psychiatry
 Applied psychology
 Clinical Associate (Psychology)
 Clinical neuropsychology
 Clinical trial
 List of clinical psychologists
 List of credentials in psychology
 List of psychotherapies
 Outline of psychology
 Psychiatric and mental health nursing
 Psychoneuroimmunology

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

American Academy of Clinical Psychology
American Association for Marriage and Family Therapy 
American Board of Professional Psychology
Annual Review of Clinical Psychology 
APA Society of Clinical Psychology (Division 12)
Association of State and Provincial Psychology Boards (ASPPB) 
NAMI
National Alliance on Mental Illness
National Institute of Mental Health

 
Health care occupations
චර්යා විද්‍යා
මනෝ විද්‍යාව
ප්‍රජානනය (ඥානය) යන්න ලිහිල්ව තොරතුරු සැකසුම, දැනුම යොදා ගැනීම, කැමැත්තක් වෙනස් කිරීම වැනි මිනිස් හැකියාවන් සඳහා යොදා ගනී
ප්‍රජානනය හෝ ප්‍රජානන ක්‍රියාවලීන් ස්වභාවික/ කෘත්‍රීම ලෙස විඥානක හෝ විඥානක බවින් තොරව විය හැක
එම නිසා නිර්වින්දන විද්‍යාව, ස්නායු විද්‍යාව , මනෝවිද්‍යාව , දර්ශනවාදය, පරිගණක විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රවල විවිධ අයුරින් අන්තර්ගත වෙයි
දැනුම යන සංකල්පය සිත, හේතු දැක්වීමට , අවබෝධය , බුද්ධිය, ඉගෙනීම වැනි බොහෝ මිනිස් සිතේ ක්‍රියාකාරකම්වලදී ද කෘත්‍රීම හෝ නිපද වූ බුද්ධිමතුන්ගේ ද සම්බන්ධ කළ හැක
ප්‍රජානනය යනු දියුණු ජීවී වර්ගයාගේ වස්තුවක් වෙයි
එමනිසා එය මොළයේ හෝ  පරිගනකයේ සංකේතාත්මක වස්තුවක් ලෙස අධ්‍යයනය කළ හැක
මනෝ විද්‍යාවේ දී කෘත්‍රීම බුද්ධියේ දී දැනුම යන්න මානසික ක්‍රියාකාරිත්වයන් , මානසික කාර්යයන් ,බුද්ධිමය වස්තුවක තත්වය යන්න සඳහා ව්‍යවහාර කෙරේ
විශේෂයෙන්ම මෙහි දී අව‍බෝධය, අනුමාණ කිරීම, තීරණ ගැනීම, සැකසුම, ඉගෙනීම වැනි මානසික ක්‍රියාවලින් අධ්‍යයනය සඳහා වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත
මෑත කාලයේ දියුණු පර්යේෂකයන් විසින් සාරාංශගත  කිරීම , සාමාන්‍යගත කිරීම, විශේෂායනය කිරීම සහ නිගමනයන් කිරීම (මතයන් දැනුම, අභිප්‍රායන් වැනි සංකල්ප ද, බුද්ධිමත් පුද්ගලයින්/ පද්ධතීන්ගේ කැමැත්තන් සහ බලාපොරොත්තු ද ඇතුළත්ය)

ප්‍රජානනය යන්න වඩා පුළුල් ලෙස දැනුම ලබා ගැනීම ලෙස කිව හැක
එනම් සාමාජීය හා සංස්කෘතික පරිසරයන් තුළ මතුවන දැනුම සහ සංකල්ප තුළින් එම කණ්ඩායම තුළ සිතුවිලි සහ ක්‍රියාකාරකම් ලෙස අපට පැහැදිලි කළ හැක
org/wiki/Cognition
ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාර ක්‍රමය යනු ඥාණය පිළිගැනීම විශ්වාසයන් සහ හැසිරීම් මත පදනම් වන ව්‍යාකූල වූ චිත්ත වේගයන් මැඩ පැවැත්වීමේ ප්‍රතිකාර ක්‍රමවේදයයි
මෙම පොදු ප්‍රවේශය චර්යා වෙනස් කිරීම, ප්‍රජානන ප්‍රතිකාරය, හේතුවාදී චිත්ත වේග චර්යා ප්‍රතිකාරයන් මඟින් බිහි වුණි
මෙමඟින් මනෝ භාවී රෝග ‍කාංසා (කාංසා) රෝග ඇතුළු විවිධාකාර නියුරෝශිය රෝග සහ මනෝ ව්‍යාධීන් සඳහා ප්‍රතිකාර ලෙස යොදා ගැන මෙහි එන ප්‍රතිකාර ක්‍රමය රෝගියා අනුව වෙනස් වේ
නමුදු බොහෝ විට වැදගත් අවස්ථා සහ ඒ හා බැඳුණු හැඟීම් , සිතුවිලි සහ චර්යාවන් දින පොතක සටහන් කිරීම, වැදගත් නොවන සහ යථාර්ථවාදී නොවන විශ්වාසයන් පිළිගැනීම්, නිර්ණයන් ප්‍රශ්න කිරීම සහ පරීක්ෂා කිරීම, සහ රෝගියා විසින් මඟ හරින ක්‍රියාවලීන් සඳහා ක්‍රම ක්‍රමයෙන් යොමු කිරීම හැඳින්විය හැක
තවද සිත වෙන අරමුණකට යොමු කිරීම සහ සිත නිස්කලංක කර ගැනීමේ ක්‍රමයන් ද බහුලව යොදා ගනී
එමනිසා ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ලෝකයේ පිළිගත් සාක්ෂි මත පදනම් වූ , ඵලදායී වූ බොහෝ මානසික රෝග සහ මානසික ප්‍රශ්න සඳහා යොදා ගත හැකි ප්‍රතිකාර ක්‍රමයකි එමෙන්ම එය පුද්ගල වශයෙන් ද කණ්ඩායම් වශයෙන් ද යොදා ගත හැක
තවද එය ස්වයං උපකාරී අත්පොත්වල සහ ස්වයං උපකාරී මෘදුකාංගවල ද ඇතුළත් කර ඇත
උදාහරණයක් ලෙස වරදක් කිරීමෙන් අනතුරුව පුද්ගලයෙකු තමා වැඩක් නැති සහ කිසිම දෙයක් නිවැරදිව කිරීමට නොහැකි අයකු ලෙස සිතිය හැක
මෙම සිතුවිල්ල ඔහුගේ චිත්ත ස්වභාවය තවත් (දොම්නස් සිතුවිලි වැඩි කරමින්) වැඩි කිරීමට උපකාරී වේ
මෙම ප්‍රශ්නය තවත් වැඩි කරමින් ඔහුගේ මෙම ඍණවාදී සිතුවිලි නිසා ඔහු එම ක්‍රියාකාරකම්වලින් වැලකී සිටීමට ද පෙළ‍‍ෙඕ  අවසන් ප්‍රතිඵලය වනුයේ සාර්ථක ක්‍රියාකාරම් කිරීමට නොහැකි වීම නිසා ඔහුගේ මුල් දොම්නස් සිතුවිලි විශ්වාසයක් බවට පත්වීමයි
මෙම උදාහරණ ප්‍රශ්න චක්‍රයක් ලෙස හඳුනාගත හැක
එමනිසා චිකිත්සකයා සහ රෝගියාගේ අරමුණු විය යුත්තේ මෙම අනර්ථකාරී ප්‍රශ්න චක්‍රය වෙනස් කිරීමයි
එනම් රෝගියා ඒ සමාන අවස්ථාවල දී සිතනා ආහාර සහ හැසිරීම් පිළිබඳ විමසමින්  වඩා නම්‍යශීලී සිතුවිලි සහ ප්‍රතිචාරයන් ගොඩනැගීමයි
මෙහි දී එම අවස්ථා මඟ හැරීම් ද අඩු කිරීමට උත්සාහ ගනී
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙම අසුබවාදී සිතුවිලිදාමයන් විනාශකාරී ක්‍රියාවන්වලින් රෝගියා මිදුණහොත් ඒ සමඟම දොම්නස් සිතුවිලිවලින් ද සහනය ලබා ගත හැක
තවද රෝගියා කාර්යක්ෂම වීම නිසා ක්‍රියාකාරකම්වලින් සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලබා ගනී
ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාරය අරමුණු වනුයේ අහේතුවාදී හා දුස්සමාහිත සිතුවිල සහ විශ්වාසයට සහ ඒ හා බැඳුණු අසුබවාදී චිත්තවේගයන් හඳුනාගැනීම සහ ඒවායේ අකාර්යක්ෂම, වැරදි බව හඳුනා ගැනීමයි
මෙහි දී විපරිත වූ සිතුවිලි පලවා හරිමින් වඩා යථාර්ථවාදී පුද්ගලයාට උපකාරී වන වෙනත් සිතුවිලිවලින් කිරීමට උත්සාහ දරයි
නමුදු මෙම ප්‍රතිකාරය එක් දිනකින් නිම කළ නොහැක
රෝගියා තාමගේ මානසික ස්වභාවයන් විකෘති වන අවස්ථාවන් හඳුනා ගැනීමට ඉගෙන ගැනීමෙන් පසුව වුව ද වැරදි ප්‍රජානනයන් මත පදනම් වූ චර්යාවන් වෙනුවට වඩා යථාර්ථවාදී ඵලදායී ක්‍රියාවන් ආදේශ කිරීම සඳහා මාස ගණනාවක් ගත විය හැක
මනෝ චිකිත්සා Aaron Beck ගේ ප්‍රජානන ප්‍රතිකාරයේ එන ප්‍රජානන ආකෘතියට අනුව පුද්ලයෙකුගේ මූලික විශ්වාසයන් (ළමා කාලයේදී බිහි වූ) එදිනෙදා ජීවිතයේ දී අවස්ථාවන්හි දී ඉබේ ඇති වන සිතුවිලි සඳහා බලපායි
ප්‍රජානන ප්‍රතිකාර කරන චිකිත්සකයින්ගේ විශ්වාසයට අනුව විගාදය අසුබවාදී සිතුවිලි සහ යථාර්ථවාදී නොවන සිතුවිලි හා බැඳී පවතී
ද්වී ධ්‍රැව - රෝග (bipolar disorder) සඳහා ප්‍රතිකාරයේ දී චිත්ත ස්වභාවය ස්ථායීකරන ‍ඖෂධ සමඟ ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාරයන් බොහෝ විට යොදා ගනී
NICE උපදේශකයන්ට අනුව හිනෝන්මාදයේ දී ඖෂධ සහ පවුල් ප්‍රතිකාරය ක්‍රමය සමඟ ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාරය ද යොදා ගැනීමට අනුමත කර ඇත
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 
 Association for Behavioral and Cognitive Therapies (ABCT)
 British Association for Behavioural and Cognitive Psychotherapies
 National Association of Cognitive-Behavioral Therapists
 International Association of Cognitive Psychotherapy
 Information on Research-based CBT Treatments
 Associated Counsellors & Psychologists CBT Therapists

 
Addiction
Addiction medicine
Treatment of obsessive–compulsive disorder
ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව යනු අභ්‍යන්තර මානසික ක්‍රියාවලීන් වන ගැටළු විසදීම, මතකය, භාෂාව ගැන කරනු ලබන අධ්‍යයනයයි
එහි පුරෝගාමීන් ලෙස මැක්ස් වර්තයිමර්, වොල්පන් කෝලර්, කර්ට් කොප්කා සහ ජීන් පියාජේ හැඳින්විය
ජීන් පියාජේ විසින් ළමාවියේ ප්‍රජානන වර්ධනයේ අවස්ථා පිළිබඳ විස්තර කරන ලදී
ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාඥයෝ පුද්ගලයා හඳුනා ගැනීම, රෝග නිර්ණයට, ගැටළු නිරාකරණය සහ උත්තේජ සහ ප්‍රතිචාර සම්බන්ධතා අතර ඇති මානසික ක්‍රියාවලීන් හඳුනාගැනීමට කැමැත්තක් දක්වති
ප්‍රජානන න්‍යායන්ට අනුව ගැටළුවක් සඳහා විසඳුම ආකාර 2කි
ඇල්ගොරිදම්ස් - සැමවිටම අ‍වබෝධ කළ ගත නොහැකි වුව ද සැමවිටම විසඳුම් ලබා දෙන්නකි
විවිරණවියෝගී - සැමවිටම අවබෝද කළ ගත හැකි වුව ද  විසඳුම් සැමවිටම ලබා නොදෙන්නකි
වෙනත් ආකාරයකට කියතොත් ගැටළු සඳහා විසඳුම් සිත අභ්‍යන්තරයෙන් හදිසියේම ඇති වන දැක්මෙන් ද ලබා ගත හැක
අල්ර්න් නෙයිසර් විසින් 1967 දී  විසින් රචිත ග්‍රන්ථයක ප්‍රජානන ම‍නෝ විද්‍යාව ගැන ඇතුළත් කරන ලදී
ඔහුට අනුව ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව යනු සංඛ්‍යාත්මක පදයන්ගෙන් මානසික ක්‍රියා විස්තර කළ හැකි ගතික තොරතුරු සැකසුම් පද්ධතියක
තවද ඔහු මනස සංකල්පිත ආකෘතීන් බවට උපකල්පනය කරන ලදී
මොහුගේ ‍මෙම මතය “හේතු දැක්වීම” වැනි උසස් මානසික සංකල්පයන්ගෙන් ඔබ්බට මෙම විෂය පථය විහිදී යෑමට උරුමකම් ලබා දෙයි
ඔහුගේ ඥාණය පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම මෙලෙසය
ඥාණය යන පදය සංවේදන ලබා ගැනීමේන පසු වෙනස් කිරීම, අඩු කිරීම, වැඩි දියුණු කිරීම, ගබඩා කිරීම , නැවත ප්‍රයෝජනයට ගැනීම වැනි සියලුම ක්‍රියාවලීන් සඳහා භාවිතා කරයි
බාහිර උත්තේජයක් නොමැතිව ඇති වන දර්ශන, මූලාවන් වැනි තත්වවලදී මෙම ක්‍රියාවලීන් මනස තුළ ඇති වේ
මෙම මතයට අනුව ඥාණය මිනිසා විසින් කරනු ලබන සියලුම ක්‍රියාවලී සඳහා අදාල වේ
සියලුම මනෝ විද්‍යාත්මක ප්‍රපංචයන් ප්‍රජානන ප්‍රපංචයක් ලෙස ද ඇති වේ
මෙලෙස සියලුම මිනිස් ක්‍රියාවලි සඳහා ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව අදාල වුව ද එලෙස අදාල වන්නේ එක් දෘෂ්ටි කෝණයයි
එනම් අනෙක් දෘෂ්ටි කෝණයන් ද නීත්‍යානුකූල සහ අවශ්‍ය වෙයි
ගතික මනෝ විද්‍යාව යනු බාහිර උත්තේජන අනුව නොව අභිප්‍රායන් නිසා ඇති වන්නකි
ගතික මනෝ විද්‍යාඥයෝ පුද්ගලයෙකුගේ දැනීම්, මතකයන් විශ්වාසයන් නිසා ඇති වූ ක්‍රියාකාරකම් සහ අත්දැකීම් ගැන අසනවා වෙනුවට ඔහුගේ අභිප්‍රායන් , අවශ්‍යතාවයන් අනුව ක්‍රියා කරන ආකාරය අධ්‍යයනය කරයි
ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව පෙර කාලීන මනෝ විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශණයන්ගෙන් ප්‍රධාන ආකාර දෙකකට වෙනස් වේ
එය විද්‍යාත්මක මතය පිළිගන්නා අතර අන්තරාවලෝකනය පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගන්නා ක්‍රමයක් ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරයි
(උදාහරණ ලෙස ප්‍රොයිඩ්ගේ සංකේත මත දිවෙන මනෝ විද්‍යාව)
චර්යාවේ දී මනෝ විද්‍යාව මෙන් නොව විශ්වාසයන්, ආශාවන්, අභිප්‍රායන් වැනි ලක්ෂණ අභ්‍යන්තරික මානසික තත්වයක් ඇති බව පැහැදිලිවම පිළි ගනී
මෙම ප්‍රවේශණය නිසා ඇති වන සිතුවිලි සමූහය ප්‍රජානන වාදය ලෙස හැඳින්වේ
1950 අග භාගයේ දී සහ 1960 මුල් භාගයේ දී පමණ වෙනස් පථයක් වර්ධනය වීමට පටන් ගත් මෙය මනෝ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා නූතනව එක් වූ විෂය පථයකි
1958 දී ඩොනල්ඩ් බ්‍රොඩ්බන්ට්ගේ “අවබෝධය සහ සන්නිවේදනය”ප්‍රජානන  ප්‍රවේශණයට ප්‍රධාන තැනක් ලබා දී ඇත
එතැන් පසු මෙම විෂයේ සුසමාදර්ශය ලෙස ඩොනල්ඩ්ගේ තොරතුරු සැකසුම් ආකෘතිය පත් විය
මෙය මානසික ක්‍රියාලීන් පිළිබඳ සිතීමේ සහ විචාරය කිරීමේ ඒවා මොළය නැමැති පරිගණකයේ ක්‍රියා කරන මෘදුකාංගයක් ලෙස කල්පනා කිරීමේ ද ක්‍රමයක් ලෙස හැඳින්විය හැක
යෙදවීම, නිරූපණය කිරීම, සංඛ්‍යානය, සැකසීම සහ ප්‍රතිදානය සඳහා සෛද්ධාන්ත පවතී
භාෂාව ප්‍රාථමික මානසික ක්‍රියාවලි නිරූපණ කොට ප්‍රජානන ම‍නෝ විද්‍යාව විවිධ මානසික ආකෘති රාශියක් බිහි කර ඇත
AI සහ මනෝ විද්‍යාවට එහි වැදගත්ම දායකත්වය වනුයේ අර්ථ විචාරාත්මක පද්ධතියේ බිහිකළ සංකල්පනාවයි. මුල් කාලීන ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාඥයකු වන ජෝර්ජ් මිලර් ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය WordNet නැමැති ඉංග්‍රීසි භාෂාව සඳහා අර්ථ විචාරාත්මක පද්ධතිය බිහි කිරීමට කැප කොට ඇත
1985 දී වර්ධනය ඇරඹූ මෙම යාන්ත්‍රීය සාරාර්ථ විද්‍යාව සඳහා පදනම වෙයි
මෙම ආකාරයෙන් මානසික ක්‍රියාවලීන් තේරුම් ගැනීම පසුගිය දශකයන් තුළ මනෝ විද්‍යාව තුළ ව්‍යාප්ත වී ඇත
තවද සමාජීය මනෝ විද්‍යාව , පෞරුෂාත්මක මනෝ විද්‍යාව, අසාමාන්‍ය මනෝ විද්‍යාව, වර්ධනාත්මක මනෝ විද්‍යාව තුළ ද ප්‍රජානන න්‍යායන් හඳුනා ගත හැක
තුලනාත්මක විද්‍යාව තුළ දී ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව භාවිතය නිසා සතුන් ආශ්‍රිත අධ්‍යාපනයන් වැඩි වීමට හේතු වී ඇත
නමුදු මනෝ විද්‍යාවේ නව ප්‍රවේශණ වන ගතික පද්ධතීන් , ප්‍රතමූර්තික පර්යාවලෝකනයන් මඟින් ප්‍රජානන ක්‍රියා සඳහා තොරතුරු සැකසුම් ප්‍රවේශණය විවේචනයට ලක් කොට ඇත
සංඛ්‍යාත්මක රූපකයන් සහ පරිභාෂිකයන් යොදා ගැනීම නිසා ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව 1960 හා 1970 දී කෘත්‍රීම බුද්ධි සහ ඒ හා බැඳුණු පථයන්හි පර්යේෂණයන්හි වඩාත් ප්‍රතිලාභ ඇත
ඇත්ත වශ‍ෙයන්ම මෙය ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාවේ අන්තර් ක්ෂේත්‍රයන්හි වැදගත්ම අංගයක් ලෙස වර්ධනය විය
මෙමඟින් මනස හා සම්බන්ධ පර්යේෂණ සහ මානසික ක්‍රියාවලීන් අතර සම්බන්ධතාවය හඳුනා ගැනීමට උත්සාහ දරයි
චාල්ස් ඩ‍‍ාවින් තුලනාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ මූලික පුරුකක් වෙයි
ඔහුගෙන් ලද දායකත්වයක් නිසා මනෝවිද්‍යාව පූර්ව සහ පශ්චාත් ඩාවින් ලෙස හැඳින්විය යුතු බවට ද අදහස් විණි
ඩාවින්ගේ සිද්ධාන්ත මත උසස් මානසිකත්වය, ආචාර ධර්මයන්, අධ්‍යාත්මයන් වැනි මිනිසාගේ පැවැත්මට බලපාන සාධක ද පරිණාමයේ මූලධර්මවලට අනුකූල බවට උපකල්පන බිහි විණි
ඩාවින්වාදයට එරෙහිව නැගී බලගතු ප්‍රතිමතයක් වන්නේ ජෝර්ජ් රෝමාන්ස්ගේ anecdotal movment මතය වෙයි
ඔහු විසින් සත්වයින්ට අසංවර්ධිත මිනිස් මොළයක් ඇති බව ඔප්පු කර ඇත
19 වන සියවසේ දී අගභාගයේ දී විවිධ විද්‍යාඥයින් විසින් මෙයට බලපෑම් කරන ලදී
පළමු ජීව විද්‍යාත්මක පර්යේෂකයා ලෙස හඳුන්වන ඩග්ලස් ඇලෙක්සැන්ඩර් කුරුල්ලන් ආශ්‍රීතව කෞශල්‍යය , ධාරණය  සහ ශ්‍රවණය හා දෘශ්‍ය වර්ධනයට අදාල පර්යේෂණ කරන ලදී
ජැක්ස් ලියොබ් විසින් හැසිරීම වාස්තවිකව හැදෑරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කරන ලදී
සර් ජෝන් ලුබොක් සංකීර්ණ සහ ප්‍රහේළිකා උපයෝගී කර ගනිමින් ඉගෙනීම අධ්‍යයන සඳහා ගෞරවය ලබයි
ලුවිස් හෙන්රි මෝර්ගන් අප ලෝකයේ ජීවත්වන ආකාරය විග්‍රහ කළ ප්‍රථම මානව ධර්ම විද්‍යාඥයා වෙයි
තුලනාත්මක මනෝවිද්‍යාවේ ඉතිහාසය පුරාවටම විවිධ සත්ව විශේෂ ඇසුරින් අධ්‍යයනය කරමින් ඒවා ඔවුන්ගේ මනෝ විද්‍යාත්මක හා පාරිසරික පසුබිම අනුව පහදා දීම මගින් මෙම ක්ෂේත්‍රයේ පුළුල් අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරයි
චර්යාත්ම පාරිසරික විද්‍යාවේ 1970 දී එහි මූලික දැනුම මත සැබෑ තුලනාත්මක මනෝ විද්‍යාවක් බිහි විය
තුලනාත්මක මනෝ විද්‍යාව සමාජයන් තුළ සහ අධ්‍යයන සඟරාවන් තුළ සුරක්ෂිතව යොදවා ගැනීම නිසා එම පදය ව්‍යවහාරයෙන් නැතිවී යාමට ඉඩක් නොමැති තරම්ය
විවිධ සත්ව විශේෂවල බුද්ධියේ ඇති වෙනසට හේතුව තුලනාත්මක මනෝ විද්‍යාඥයින්ගේ දිගු කල් පවතින ප්‍රශ්නයකි
මෙය  එතරම් හොඳ ප්‍රශ්නයක් ලෙස නොසැළකීමට ප්‍රයත්න දැරුව ද එය එතරම් පහසු නැත
විශේෂයෙන්ම තුලනාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ මුල් කාලවලදී විවිධ සත්ව විශේෂ විවිධ කාර්යයන් ඉගෙන ගන්නා අයුරු අධ්‍යයනය කර ඇත
ආපසු හැරී බලන කල මෙම අධ්‍යයනයන් තුළ විවිධ කාර්යයන්වල ඇගයුමේ වෙනස සහ තෝරා ගත් සත්ව විශේෂය නිසා එතරම් සංකීර්ණ ලෙස ගිණිය නොහැක
නමුත් නූතන තුලනාත්මක අධ්‍යයනයන් වඩාත් සාර්ථක වී ඇත
එනම් චර්යා ධර්ම සහ චර්යා පාරිසරික විද්‍යාව , සන්සන්දන විද්‍යාව මත පදනම්ව සත්ව විශේෂ තෝරා ගැනීම සහ පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගන්නා කාර්යයන් නිර්ණය කිරීමත් නිසාය
org/wiki/Comparative_psychology#History

විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
මනෝ විද්‍යාව
thumb|බළලෙකුගේ මොළය

මනෝවිද්‍යාඥයෝ සහ විද්‍යාඥයෝ සෑම විටම තුලනාත්මක මනෝවිද්‍යාව හා එකඟ නොවෙති
මෙය පුළුල්ව ගත් කළ ‍මිනිසා හැර අන් සත්වයින්ගේ හැසිරීම් සහ මනස ගැන කරන අධ්‍යයනයකි
තවද අවධාරණය කළ යුත්තේ සත්ව විශේෂ අතර සංසන්දනයක් තිබිය යුතු බවය
(මිනිසා සහ සත්වයින් අතර සංසන්දනය ඇතුළුව) නමුත් ඇතැම් පර්යේෂණකයින්ගේ මතය වනුයේ මෙලෙස සංසන්දනයට වඩා තනි සත්ව විශේෂයක් ගැන සවිස්තරාත්මක අධ්‍යයනය වඩා යෝග්‍ය බවයි. ඩොනල්ඩ් ඩෙස්බරි විවිධ මනෝවිද්‍යාඥයින් සහ ඔවුන්ගේ අර්ථ දැක්වීම් පුළුල් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීමෙන් පසු තුලනාත්මක මනෝවිද්‍යාවේ පරමාර්ථය ලෙස ඉතා කිට්ටු සහ මූලික හේතු කාරකයන් ගැන ඒකාග්‍රතාවය යොමු කිරීම ලෙස හැඳින්විය
මෙය එම විෂය ක්ෂේත්‍රය ගැන පහදා දීමට අසමත් වුවද ගැළපෙන අර්ථ දැක්වීමක් තවමත් හඳුනාගෙන නොමැත
වඩා යෝග්‍ය අර්ථ කථනයක් ගැන විම‍සීමේ දී තුලනාත්මක මනෝවිද්‍යාව යනු හැසිරීමේ පරිණාමය සහ වර්ධනය ගැන අධ්‍යයනය ලෙස හැඳින්විය හැක
තුලනාත්මක ප්‍රවේශය අනුව කිසියම් හැසිරීමක් විවිධ ආකාර 4ක් මගින් අධ්‍යයනය කළ හැක
(Niko Tinbergen ට අනුව) 
කිසියම් හැසිරීමක් සත්වයින් තුළ කොතරම් දක්නට ලැබේද
එම හැසිරීම ජීවිත කාලය තුළ ප්‍රජනන ක්‍රියාවලිය සාර්ථක වීමට බලපා ඇත් ද
(එනම් එම හැසිරීම පෙන්වන සතුන් හැසිරීම නොපෙන්වන සතුන්ට වඩා වැඩි පැටවුන් ප්‍රමාණයක් බිහි කරයි ද
)

මෙම ප්‍රධාන සිද්ධාන්ත දෙක මගින් එම හැසිරීම මූලික හේතු කාරකය පහදා ගත හැක
එම හැසිරීමට බල පෑ යාන්ත්‍රණය කුමක්ද
(එනම් කුමන කායික විද්‍යාත්මක, චර්යාත්මක සහ පාරිසරික සාධක මෙම හැසිරීම උත්පාදනයට අවම ලෙස බලපා ඇත් ද යන්නයි
පුද්ගලයෙකුගේ (චර්යා) එම හැසිරීම් වර්ධනය කොපමණ වේද
(එනම් අදාල හැසිරීම දැක්වීමට කුමන් ඉගෙනීමක්, සමාජ අත්දැකීම් සහ පරිණතභාවයක් පුද්ගලයෙකු විසින් ලබා ගත යුතු ද යන්නයි)

මෙම ප්‍රශ්න දෙක මඟින් අදාල චර්යාවක් සඳහා ආසන්න හේතු කාරක වන සාධක ගැන අව‍බෝධයක් ගත හැක
ඉතිහාසය 
චාල්ස් ඩාවින් තුලනාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ මූලික පුරුකක් වෙයි
ආශ්‍රිත
 http
org/wiki/Comparative_psychology

මනෝ විද්‍යාව
පාසලෙහි  ගත කළ  අවදිය 
වර්ෂ 1902 ඔක්තෝම්බර්  මස විසි දෙව‍ෙනි දින උපත ලද විජයානන්ද දහනායක මූලික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ  ගාල්ල රිච්මන්ඩ්  විද්‍යාලයෙනි
අනතුරුව 1917 දී කේම්බ්‍රිජ් ජුනියර් විභාගයට පෙනී සිට ගාල්ල රිච්මන්ඩ්  විද්‍යාලයේ කේම්බ්‍රිජ් ජුනියර් විභාගය සමත් වී ගල්කිස්සේ ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයට ඇතුලත් වූයේය
ඔහුගේ වඩාත් සිත් ගත්තේ ලතින් ගුරුවරයෙකු වූ සී වී පෙරේරා මහතා වේ
පසුව මහනුවර කිංස්වුඩ් විද්‍යාලයට ඇතුලත් වූ අතර ඔහුගේ මූලික අරමුණ වූයේ ගුරු තනතුරක් දැරීමයි
අනතුරුව විජයානන්ද කිංස්වුඩ්හි ගුරුවරයෙකු ලෙස තෙවසරක කාලයක් ගත කළ අතර සෑම විෂයක්ම පාහේ ඉගැන්වීමට සිදු විය
යොවුන් විජයානන්දගේ විප්ලවකාරී සමය 
කිංස්වුඩ්හි ගත කළ කාලය තුල ඔහුගේ භද්‍ර යෞවනත්වය ඉස්මතු වී පැමිණුන අතර ජීවිතයේ මුල් වරට ඔහුගේ සිත ඇදීගිය කාන්තා රුව මුන ගැසුනේ ද කිංස්වුඩ්හි ගත කළ කාලය තුලදීය
ඇය සයිමන් ද සිල්වාගේ දියණියක වූ රොනී ලීලාවතී ද සිල්වාය
පසුව ඔහු එම විද්‍යාලයෙන් සමු ගත් පසු ඔහුට ඇය හමු වූයේ නැත
තරුණ විජයානන්ද සිය සොහොයුරු සමග රජයේ ගුරු විදුහලෙහි ප්‍රවේශ විභාගය සමත් වී කොළඔ තර්ස්ටන් පාරේ ගුරු විදුහලට ඇතුළු වූහ
කුඩා කළ සිටම විප්ලවකාරයෙකු වූ ඔහු ඉංග්‍රීසි බසින් හා සිංහල බසින් කවි ලිවීමට සමතෙකු විය
එකල ඔහු ලියූ උපහාසාත්මක කවි පසු කාලයේ පාර්ලිමේන්තු‍වේ ගිගුම් දුන්නේය
විජයානන්දට මුල්ම පත්වීම බලපිටියේ සිද්ධාර්ථ විදුහලට ලැබුන අතර පසුව 1928 දී ගාල්ල ශාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලයට පත්වීමක් ලැබ එහි සියළුම සිසුන් අතර ජනප්‍රියත්වයට පත් වූයේය
"1933 දී"රුහුණු හඩ" නමින් පුවත්පතක් පළ කල ඔහු  එහි කතුවරයා‍,සෝදු පත් කියවන්නා ,ප්‍රකාශකයා මෙන්ම බෙදාහරින්නා ද වූයේය
"1935දී සූරිය මල් ව්‍යාපාරය ඔස්සේ බිහි වූ ලංකාවේ සමසමාජ පක්ෂය හා එහි නායකයන් සමග සමීප සම්බන්ධතා පැවැත්වූ විජයානන්ගේ සිත තුල අධිරාජ්‍ය විරෝධී හැගීම් මතු වන්නට විය
එනිසාම එංගලන්තයේ ජෝර්ජ් රජුගේ මෞලි මංගල්‍යය වෙනුවෙන් විරෝධතාවය ප්‍රකාශ කිරීමට කළු කොඩියක් එසවූයේය
1939දී වැඩි ජන්ද වලින් විජයානන්ද ගාල්ලේ ප්‍රථම නගරාධිපතිවරයා ලෙසත් ලක්දිව ප්‍රථම සිංහල බෞද්ධ නගරාධිපතිවරයා ලෙසත් තේරුණි
1942 දී සිරභාරයට ගත් විජයානන්ද‍යන් මාස  කිහිපයකට පසු නිදහස් වී බිබිල අතුරු මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූයේය
මුලදී ඔහු පරාජය වුවද පසුව බිබිලේ මහජන මන්ත්‍රී ලෙස පත් විය
ව්‍යවස්ථාදායක ජීවිතයේ වැදගත්ම අවදිය
විජයානන්දගේ ව්‍යවස්ථාදායක ජිවිතයේ වැදගත්ම කාල පරිච්චේදය වූයේ 1944-1947 කාලයයි
ලංකා ව්‍යවස්ථාදායක ඉතිහාසයේ මෙන්ම වත්මන් පාර්ලිමේන්තු ඉතිහාසයේද එදා මෙදා තුර වාර්තාගත දීර්ඝතම කතාව කර ඇත්තේ ඔහුය
<p Align="Justify>"1947ප්‍රථම පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ ඔහු 1952 පාර්ලිමේන්තු  මහ මැතිවරණයට ඔහු ඉදිරිපත් වූයේ නව ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ අපේක්ෂකයෙකු ලෙසිනි
කල් යත්ම ඔහු සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව කළ යුතුය යන ස්ථාවරයට නැඔුරු වී "භාෂා පෙරමුණ "නම්  පෙරමුණක් සාදා ගෙන බණ්ඩාරනායක දේශපාලන‍ය  සහිත මහජන එක්සත් පෙරමුණට  හවුල් විය
"1956 පැවති මහ මැතිවරණය  වන විට විජයානන්ද එයට මහජන එක්සත් පෙරමුණෙන් ඉදිරිපත් වී ගාල්ල අසුන ජය ගත්තේය
එපමණක් නොව ඔහු රජයේ අධ්‍යාපන ඇමතිවරයා ලෙස වැදගත් අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කළේය
ලක්දිව සෑම පාසල් දරුවෙකුටම දිවා කාලයේ බනිස් ගෙඩියක් හා කිරි වීදුරුවක් දීමට වැඩපිළිවෙලක් ඇරඔුවේය
එනිසාම ඔහුට ළමයින් "බනිස්  මාමා "යන සුරතල් නමින් ඇමතීමට පටන් ගත්තේය
එසේම විද්‍යෝදය හා විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන් දෙක විශ්ව විද්‍යාල බවට පත් කිරීමත් ගුරු විද්‍යාල පුහුණු කාලය තුල වැටුප් ගෙවීමත් සිදු වූයේ ඔහුගේ මැදිහත් වීමෙනි
බණ්ඩාරනායක අගමැති තුමාගේ වියෝවින් පැය කිහිපයකට පසු විජයානන්ද දහනායක නිදහස් ලංකාවේ පස්වන අගමැති ලෙස ආණ්ඩුකාර සර් ඔලිවර් ගුණතිලක ඉදිරියේ දිවුරුම් දුන්නේය
අගමැති වීමත් සමග ඔහු හදිසි තත්වයක් රට පුරා ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර ප්‍රවෘත්ති පාලනයක්ද පැනවූයේය
අනතුරුව දහනායක රජයේ ඇතුල හා පිටත අර්බුද වැඩිවන්නට විය
මාස කිහිපයකින් අනතුරුව පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරිය ඔහු ශ්‍රී ලංකි නිදහස් පක්ෂයෙන් ඉවත් වී ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය නමින් නව පක්ෂයක් බිහි කර ගත්තේය
ඔහු වෙත දැඩි විවේචන  ගලා ආ අතර 1960 පැවති මැතිවරණයෙන් ඔහු පරාජයට පත් විය
"1963  නොවැම්බර් 19 වැනි දින විජයානන්දට විද්‍යොදය විශ්ව විද්‍යාලයේ උපාධි ප්‍රධානෝත්සවයේදී සාහිත්‍ය සූරී (D
Lit) සම්මාන උපාධිය පිරිනැමිණි
යළිත් 1965 පැවති මැතිවරණයෙන් ජයගත් විජයානන්දට ස්වදේශ ඇමති පදවිය පිරිනැමිණි
1970  මහ මැතිවරණයෙන්  ඔහු ජය ගත්තද යළි 1977 මහ මැතිවරණයේදී ඔහු පරාජයට පත් විය
එමගින් පසුබට නොවූ විජයානන්ද  ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට හා අභියාචනාධිකරණයට ගොස් තමා වෙනුවෙන් තර්ක කර දිනුවේය
1986 දී ජේ. ආර් ජයවර්ධන රජයේ සමුපකාර අමාත්‍ය පදවියට ඔහු පත් විය
විජයානන්දගේ අවසාන සමය
1984 සිට විජයානන්ද දහනායක නාමය නොමැතිව ව්‍යවස්ථාදායක‍ය නියෝජනය  වූ අතර එය ඔහුගේ දේශපාලන සමුගැනීම විය
නමුදු ඔහු කිසි දිනක පොදු ජන ජීවිතයෙන් සමු නොගත්තේය
නාන කාමරයෙන් වැටී උකුල් ඇටයක් බිදී ඔත්පල වෙන තෙක්ම , ඔහු සිය හිතාදර ඡන්ද දායකයන්ගේ ඕනෑ එපාකම්  සදහා සිය විශ්‍රාම වැටුප පවා ලබා දීමට  මැලි නොවීය
සිය ජීවිත කාලය තුල විජයානන්දගේ සියළු ප්‍රමුඛතා දේශපාලනය පමණක් කර ගත් අතර අනූ පස් වසරක් ආයු වලදා 1997 මැයි මස හතර වැනිදා ජීවිතයෙන් සමු ගත්තේය
=ආශ්‍රිත

1901 උපත්
1997 මරණ
ලාංකික සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් ආදි සිසුවෝ
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු
චරිත කතා
දිළිඳුකම පිළිබඳ  ආසියානු තත්වය 

දිළිඳුබව ගෝලීය සමාජය වෙලාගත් දරුණුතම ප්‍රශ්නයකි
බලයට පත්වන සෑම රජයක්ම දිළිඳුබව තුරන් කිරිම පිණිස නොයෙක් ආකාරයේ ක්‍රියාමාර්ග ගනු ලැබුවද දිනෙන් දින වර්ධනය වන දිළිඳුකම ඉදිරියේ ඵ් සියලු ක්‍රියාමාර්ග අභියෝගයට ලක්වී තිබේ
මෙහි තීරණාත්මක සාධකය වන්නේ මිනිසාට ලැබිය යුතු මූලික අයිතීන් ක්‍රමිකව ගිලිහී යාමයි
නමුත් ගෝලීයකරණ ක්‍රියාවලිය තුළ දිළිඳුබව තුරන් කිරීම ඵක් ප්‍රධාන අරමුණක් බව පුන පුනා කියවෙයි
2025වන 
විට අන්ත දිළිඳුකම ලෝකයෙන් තුරන් කරන බවට ජාත්‍යන්තර තලයේ ඉලක්ක පවා සැකසී ඇත
ආසියානු කලාපය තුළද දිළිඳුකම ප්‍රධාන වශයෙන් පවතින්නකි
ආසියානු සංවර්ධන බැංකු‍‍වේ සභාපති "හරිකුතෝ කුරෝදා"ඵක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය අමතමින් ප්‍රකාශ කළේ "සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා අනෙකුත් කලාප හා සැසඳීමේදී ඉහළ මන්දපෝෂණයක් සහිත ජනතාවක් වෙසෙන කලාපය ආසියානු කලාපය බවය"
මෙම කලාපයේ ජන කොටස්වලින් ‍7/10ක් පමණ අයත් වන්නේ දුගී ජන කොටස්වලටය
ආසියානු කලාපය තුළ වෙසෙන මිලියන 700 ක් පමණ පිරිසක් දිනකට උපයන්නේ ඇ
ඩොල
1කට අඩු ප්‍රමාණයකි
ආසියාවේ පවතින මෙම  දිළිඳුකම ප්‍රධාන කොටස් 3ක් යටතේ දැක්විය හැක
ඵනම්,

අන්ත දිළිඳුකම 

ලෝක බැංකුව ඵම ගණයට ඇතුළත් කරන්නේ ජීවත්වීම සඳහා තම මූලිකඅවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමටවත් ආදායමක් නොමැති දිනකට ඩොලර් 1ක් තරම් අඩු ආදායමක් ලබන පවුල්වල සාමාජිකයන්ය
<p align="justify">

මධ්‍යස්ථ දිළිඳුකම 
දිනකට ඩොලර් 1-2ත් අතර ආදායමක් උපයමින් ජීවත්වන පුද්ගලයින්ට ඔවුන්ගේ මූලික අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමට හැකි ඵහෙත් එය අසීර ක්‍රියාවලියක් වන සාමාජිකයන් මෙම ගණයට ඇතුළත් වේ
‍

සාපේක්ෂ දිළිඳුකම 
යම් ර‍ටක ඒක පුද්ගල ආදායමට වඩා අඩු ආදායමක් ලබන රටවාසීන් මෙම ගණයට ඇතුළත් වේ
‍මෙලෙස ජනතාවට තම අයිතීන් නොලැබීමේ මූලික අදියර 3ක් 
ඇසුරින් ඔවුන්ගේ දිළිඳුකමේ වටිනාකම තීරණය කරනු ලැබ ඇත
විශේෂයෙන් මෙම ආසියානු කලාපයේ දිළිඳුකම ඇති වීමට බලපා ඇත්තේ ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක වීමේදී මතුවන දුර්වලතාවයන්ය
ඵබැවින් ඵ් සඳහා විසඳුම් සොයන විට  ඵම විසඳුම්ද තරමක් සංකීර්ණ විය යුතුය
එවිට මිනිස් අයිතීන් තහවුරැ කිරීමට පහසු වනු ඇත
ශ්‍රී ලංකාව තුළ දිළිඳුකම 
ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින දිළිඳුකම මෙරට තුළ අද වන විට ඔඩු දුවා ගිය තත්වයකට පත්ව ඇත
විටින් විට බලයට පත්වන ලද රජයන් ගෙන ගිය සංවර්ධන ව්‍යාපාරයන්හි අවසන් ප්‍රතිඵලය වූයේ රටට බත සැපයූ ජනයා තිරිඟු පිටිවලින් යැපීමයි
මෙරට දිළිඳුකම තුරන් කිරිමට පවතින ආයතන විසින් ආරම්භ කරන ලද වැඩසටහන්වලට අනුව මෙරට තවමත් දිළිඳු බවේ පසුවීම මවිතයට කරුණකි
වත්මන වන විටද මෙරට  ජනගහනයෙන් 23%ක් පමණ දිළිඳුය
මෙහිදී ඔවුනට මූලික අවශ්‍යතා පවා නොලැබෙන තත්වයක් පවතී
රජයේ ආදායම සළකා බැලූ විට ආදායම් බදු ලෙස ලැබෙන්නේ 14%ක් පමණ ඉතිරි 86%ක ප්‍රමාණය ආවරණය වන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාව‍ගෙන් ලැබෙන බදු වලිනි
ආනයන හෝ අපනයන,භාණ්ඩ හා සේවා යන කවර බදු මුදලක් වුවද වක්‍රව ගෙවන්නේ මෙරට සාමාන්‍ය ජනතාවයි.ඵහෙත් ඵයට සාපේක්ෂව ඔවුනට ලැබෙන ආදායමේ වර්ධනයක් දක්නට නොමැත
මෑතකදී සිදු කරන ලද අන්තර්ජාතික සමීක්ෂණයකට අනුව ලොව ඉහළම ආදායම් ‍බෙදී යාමේ විෂමතාවක් සහිත රටවල් අතරින් මෙරටට දෙවන ස්ථානය හිමි වී ඇත
එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අරමුදල පෙන්වාදෙන ආකාරයට මෙරට උපදින සෑම දරුවන් 4කගෙන් ඵක් අයකුම අඩු බර සහිතව උපත ලබයි
ඵමෙන්ම මෙරට ජනගහනයෙන් 33%ක් පමණ සමෘර්ධි ව්‍යාපාරය යටතේ ප්‍රතිලාභ ලබති
මෙලෙස අප රටේ තත්වය පැවතියද ලොව මූල්‍යාධාර ලබා දෙන රටවල් මෙරට හඳුන්වන්නේ මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ආදායම් ලබන රටක් ලෙසය
මැලේසියාවේ හිටපු අගමැතිවරයෙකු වූ මහතීර් මොහොමඩ් වරක් ලංකාවේදී ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ "ආර්ථික සංවර්ධන ක්‍රියාවලියේදී ප්‍රධානත්වය දිය යුත්තේ දිළිඳුකම පිටු දැකීමට සහ සියලු ජාතීන් අතර සමානාත්මතාවය ඇති කිරීම සඳහා බවය
"මෙම ප්‍රකාශය මගින් මෙරට දිළිඳුකම නැතිකිරිමට ආර්ථික සංවර්ධන ක්‍රියාවලිය තුළදී ප්‍රමුඛතාවයක් දිය යුතු බව දක්වා ඇත
දිළිඳුකම ඇතිවීමට  හේතු 
1.කාර්මීකරණය සහ නාගරීකරණය
2.ත්‍රස්තවාදය සහ අයහපත් ආර්ථික කළමනාකරණය
3.ස්වභාවික සම්පත්වල හිඟතාවය
4ජනතාවගේ නොදැනුවත කම
5.නිවැරදි සහන වැඩපිළිවෙළක් නොතිබීම
දිළිඳුකම නැතිකිරිමට ගත යුතු පියවර  
1.සමාජ සුභසාධන වැඩපිළිවෙලවල් දියත් කිරීම
2.නිසි මූල්‍ය කළමනාකරණයක් ඇති කිරීම
3.අභ්‍යන්තරව හා භාහිරව ඇතිවන ගැටුම් සමනය කිරීම
4.කෘෂිකර්මාන්තය නඟා සිටුවීම
5.දුප්පත් ජනයාව හඳුනාගෙන ඔවුන්ව නිශ්චත සංවර්ධන වැඩපිළිවෙළකට යොමු කිරීම
මෙම පියවරයන් අනුගමනය කරමින් කිසියම් දිළිඳු රටකට එයින් මදක් හෝ මිදීමට උත්සාහ දැරිය හැක
ඵමෙන්ම මෙලෙස ක්‍රියාත්මක වීම ආසියානු කලාපයේ මෙන්ම ලොව පුරා පවතින දිළිඳුකම මදක් හෝ අඩුකරගනිමින් ජනතාව‍ට යහපත් ජීවන තත්වයක් උදාකර ගැනීමට ඵය වැදගත්වනු ඇත
මෙම වෙබ් අඩවිත් බලන්න

දිළිඳුකම

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ත 
 කුමාර වෙල්ගම-තුන්වන ලෝකයේ නොනිවෙන ගින්න-ලංකාදීප-2008/06/15
 පද්මසිරි නිශ්ශංක- ගෝලීයකරණ නෞකාවේ තුන්වන පන්තියේ මගියෝ-ලක්බිම-2005/06/07
ධර්මසූරිය මිරානි-ආසියාවේ දුගී බව පිළිබඳව අලුත්ම වාර්ථාවක්-ලංකාදීප-2005/11/30
වැවේ ප්‍රභවය 

කිසියම්‍ පහත් කදු වෑටියක කපොල්ලක් තූළින් ගංගා,ඈළ,දොළ,පිහිටා තිබු අතර ඵ කපොල්ල වසා වේල්ලක් බෑද ඵ කදුවෑටියෙහි නෙරෑදෙක ඵකට සම්බන්ධ  කරමින් පෑරණි සිංහලයෝ වෑව් නිර්මාණය කළහ
වාරි කර්මාන්තයේ ව්කාශනය 
ක්‍රි
වාරීමාර්ග මුල් යුගයේ ගම් වෑව් ලෙස නිර්මාණය විය
පු 6 වන සියවසේ විජය කුමරෑ සමඟ අනුරාධ ඈමතියා විසින් කුඩා ගම් වෑවක් ඉදිකළ බව මහාවංශයේ දෑක්වේ
වාරිකර්මාන්තයේ වර්ධනය නදී පද්ධතින්  03 ක් මුල්කොට ගෙන විකාශනය විය
මල්වතු ඹය සහ කලා ඹය නදී පද්ධතිය
වළවේ සහ කිරිඳි ඔය  නදී පද්ධතිය 
අඹන් ගග සහ මහවෑලි  නදී පද්ධතිය  රජරට ශිෂ්ටාචාරයේ මල්වතුඔය හා කලා ඹය නදී පද්ධතිය මුල් කොටගෙන වර්ධනය වු වෑව් හා ඈළ මාර්ග වන්නේ යෝධවෑව,මහගල්කඩවලවෑව,නුවරවෑව,මහකණදරා වෑව,පත්තපාසාන වෑව,මහවිලච්ච්ය වෑව,කලා වෑව වෑදගත්ය
කලා වෑවේ සීට අනුරාධපුරයේ තිසා වෑවට ජලය ගෙන ගියේ සෑතපුම් 54 දිගැති ජය ගග මගිනි
අඹන් ගග හා මහවෑලි ගග මුල් කොට ගෙන වෑව් අමුණු නිර්මාණය ව්ය
1වන අග්ග‍බෝධ් රඡු මහවෑලි ගග මුල් කොටගෙන මණිමේඛලා අමුණ හා මින්නේරි වෑවේන් ගලා බසින ව්ශාල ඈළක් නිර්මාණය කර ඇත
මහවෑලි ගගේ ශාඛාවක් වු කඵ ගග හරහා හත්තොට අමුණ බෑදීමෙන් ගිරිතලේ  හා කන්තලේ වෑව්වලට ජලය සපයා ඇත
පරාක්‍රම සමුද්‍රය ,එරබඳු වෑව, දුබුටුළු වෑව,තෝපා වෑව,යන වැව් 3 ඵක් කොට මහා පරාක්‍රමබාහු  රජ  විසින් නිර්මාණය කර ඇත
වැවු වර්ග
 ගම් වැව්
 මහ වැව්
 කුළු වැව්

වැවක අංග

ඉහත්තාව

තාවුල්ල

පිට වාන

වැවු (ජල) තලය

බිසෝ කොටුව

වැවකින් ජලය බෙදා හැරිමේදි ඇති විය හැකි පීඩනයෙන් වේල්ල ආරක්ෂා කර ගැනීමේදි උපක්‍රමයකි
චුල වංශයට අනුව බිසෝ කොටුව කොටස් 03 කට බෙදන ලදී
පරණවිතාන මහතා දක්වන්නේ සොරොව්ව  හරහා බැහැර කරනු ලබන වැව් ජලයේ වේගය බිඳ දැමිම බිසෝ  කොටුවේ ප්‍රධාන කාර්යය බවයි

ඇළ

වැවක ඵක් රැස් කරගත් ජලය කුඹුරැ වලට බෙදා හැරිම සඳහා සකස් කර ගත් ක්‍රමයකි
ගගක් හා ඹයක් හරහා අමුණක් බැඳඉන් ලබා ගන්නා ජලය වැවට ගෙන යාම සඳහා තනනු ලැබු ඇළ මාර්ගය
 බෙදාහරින ඇළමාර්ගයකින් ලියඳි වලට ජලය ලබා ගැනිමේ අතුරැ මාර්ගය
ලෝකයේ ව්ශිෂ්ඨ ජල තාක්ෂණයක් සැතපුමකට අගල් 1ක බෑවුමක,පළමු සැතපුම්18 තුළ ඇතිවනසේ අනුරාධපුර තිසා වෑව තෙක්
සැතපුම්54 දිගට කනින ලද යෝධ ඇළ ධාතුසේන රඡු කල තිබු තාක්ෂණික දියුණුවයි.

වෑ කන්ද (වැව් බැම්ම)

වැව් බැම්ම තුළින් ජලය සුරක්ෂිතව තබා ගැනිම සිදුවේ
වාන් ක්‍රමය 

ඇළ මාර්ගය ජලයෙන් පිරැණු අවස්ථාවලදි අතිරික්ත ජලය ගලායාම සඳහා ගලින් නිර්මාණය කොට අැති වාන් ක්‍රම දැක්වේ
සොරොව්ව / බිසෝ‍‍කොටුව 
වැවේ ජලය මනා පාලනයකින් යුතුව ඇළ මාර්ග වලට මුදා හැරීම සඳහා යොදා ගන්නේ මෙයයි
සොරොව් වර්ග 03ක් දැකිය හැක
සොරොව්වේ ළිඳ ඇතුළට ජලය ගැනීම සඳහා එක් මගක්ද ජලය පිටට ගෙන යාම සඳහා එක්මගක්ද ජලය පිටට ගෙන යාමට එක්  මගක්ද දැක්වේ
ඇතුළට ජලය ගැනීමට ඇළ මාර්ග 02න්ද ,පිටාරය සඳහා ඇළ මාර්ග 02ක්ද
 ඇතුළට ජලය ගන්නා එක් මගක්ද පිටට ජලය ගන්නා මාර්ග 02ක්ද ඇති සොරොව්

සමෝච්චකරණය 
 
ක්‍රි
ව1 ශත වර්ෂයේ සිටම ලංකාවේ භූමිය මැනීම හා සම කිරිම පිළිඳව පුළුල් ඥනයක් තිබු බව පැහැදිලිවේ
දොළොස්මහා වෑ තැන-වැව් පාලන සංවිධානය-(ඩබ්ලිව්.නිකලස්)
 11සේන රජුට අයත් ශිලා ලිපිය-"වෑවැඡෑරෑම්" (වාරි කර්මාන්ත සම්බන්ධ විධායක නිළධාරියෙකු)"වෙල් කැව්"නිළධාරියා-දිය පාලනය,නෙලීම්,සී සෑම

වාරිකර්මාන්ත සඳහා අය කළ බඳු                         

 දිය බද්ද
 දිය බදු
 ඇළමාර්ග

මුලාශ්‍ර 

 මහාවංශය ,පුථම භාගය හා ද්වීතිය භාගය,සංස්කරණය හික්කඩුවේ ශ්‍රි සුමංගලාභිධාන නායක ස්ථවිර,ප්‍රකාශනය ජාතික කෞතුකාගාර දෙපාර්තමේන්තුව,1996

 බස්නායක ඵච්
ටී,පුරාණ ශ්‍රි ලංකාවේ ජල ශිෂ්ටාචාරය ,1997,ඇම් ඩි ගුණසේන සහ සමාගම,217,‍කොළඹ11

 සෙනෙව්රත්න අනුරාධ,පුරාණ සිංහල වාරි සංස්කෘතිය,2001,ප්‍රියසිරි ප්‍රින්ටික් සිස්ටම්,නුගේගොඩ

 වාරි ශිෂ්ඨාචාරයක අභිමානය

මේ අඩව්ත් බ‍ලන්න 
වැව

My Studies - මගේ ඉගෙනුම්
මහ විලච්චිය මහ වැවේ වැව් බැම්ම සේදී යාමට පත් වෙලා
ලංක‍ාවේ වාරි තාක්ෂණය
වාරිමාර්ග පද්ධතිය 

වැව
නඩගම් රග දක්වන තැන්

නාඩගම් ආරම්භයක් 

	   නාඩගම් යනු‍වෙන් හැදින්වෙන ගැමි නාටක විශේෂය වඩාත්ම ප්‍රචලිතව පවතින්නේ බටහිර මුහුදු වෙරළෙහි
ගම්මාන වල එනම් උතුරෙහි පිහිටි හලාවත සිට දකුණේ වැලිගම , මාතර හා ඊටත් ඹබ්බෙහි පිහිටි තංගල්ල ආදි පෙදෙස් දක්වාය
මේවා ලක්දිව ‍මධ්‍ය ප්‍රදේශයට හෝ කදුකරයට හෝ ව්‍යප්ත වු බවක් නොපෙනේ
නාඩගම් වු කලී අව‍ශේෂ ගැමි නාටක  විශේෂය වඩා සම්පුර්ණ දෘශ්‍ය කාව්‍ය ලෙස සැළකිය හැකිය
මුළුමුනින්ම පාහේ ගීතය මාර්ගයෙන් අනාවරණය වන වස්තූ වලින් යුක්ත වු මේ නාට්‍ය "බටහිර ඔපෙරා" නමින් හැදින්වෙන ගීත නාටක වෙසෙසටත්"පීකිං ගීත" නාටකයටත් සමාන කළ හැකිය
නාඩගම් වල කිසියම් නිශ්චිත රංග ශෛලියක් ඇත
මේ ශෛලිය වනාහි කෝලම්, සොකරි ආදියෙහි මෙන් නොව නාට්‍යමය අවස්ථාවන් ඉදිරිපත් කිරිමට හා නාට්‍ය රසය ජනනය කිරිමට ප්‍රමාණවත්ය
නාඩගම් පොදුවේ ඔපෙරා ගණයෙහි ලා සැළකිය හැකි වුවද රංග ශෛලිය අතින් සලකන විට ඵය වඩාත් සමාන යුරෝපීය ඔපෙරාවට නොව චීන ගීත නාටකයකට යැයි හැගේ
යුරෝපීය ඔපෙරාවෙහි නාට්‍ය රසය මුළුමනින්ම වාගේ ප්‍රකාශ වන්නේ සංගීතයෙනි
එහෙත් සිංහල නාඩගමෙහි ඒ ඒ අවස්ථාවන්ට උචිත ලෙස සංගීතය යොදා ගන්නා නමුත් නාට්‍ය ධර්මී ආංගික හා සාත්වික අභිනයද රස නිෂ්පත්තිය සඳහා බෙහෙවින් උපයෝගි කර ගනු ලබයි
නාඩගම් සාහිත්‍යය 

	
	පැරණිම ග්‍රන්ථාරූඪ නාඩගම් රචනා කරන ලද්දේ "පිලිප්පු සිංඤ්ඤා" නැමැත්තෙකු විසිනැයි ජන ප්‍රවාදයෙහි ඇතත් මොහු ගැන වැඩි විස්තරයක් දැනගන්නට නොමැත
මෙකල ශේෂව පවත්නා නාඩගම් පොත් කිහිපයක කර්තෘ වශයෙන් මුඛ පරම්පරාගත සාක්ෂියෙන් පිළිගැනෙන පිලිප්පු සිංඤ්ඤො වු කලි කොළඹ උපන් කම්මල්කරුවෙකු බවද මුලදී ද්‍රවිඩ භාෂාවෙන් තිබුණු  නාඩගම් පළමු වරට සිංහලයට පෙරලා ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ ඔහු විසිනැයි පිළිගැනේ
මොහු 1870 උපන් බව තහවුරු වී තිබේ
පැරණිම මුද්‍රිත නාඩගම් පෙළ "ස්ථාක්ති නාඩගම" යැයි පිළිගැනේ
මෙය වු කලී දෙමළ නාටකයක සිංහල අනුවාදයක් බව ප්‍රාරම්භ කවියෙහි කිය වේ
"බැලසත්ත නාඩගම" වු කලි ප්‍රංකර දේශයේ පෙපැයින් නම් වු රජුගේ සහෝදරිය වන බැලසත්ත කුමරිය පිළිබඳ කතා පුවත ඇසුරු කොට ගෙන රචනා කරන ලද්දකි
"බ්‍රම්පොර්ඩ්" නාඩගමෙහි ඇත්තේ වොලිලන්ඩ් නම් සිටු පුත්‍රයා‍ගේ  කතා පුවතයි
"සෙලෙස්තිනා" නාඩගමද විදේශික කතාවක් ඇසුරින් රචිතය
කතෝලික නොවන නාඩගම් ලෙස "දිනතර" නාඩගම හා "කාපිරි" නාඩගම සැළ‍‍කේ.

නාඩගමේ රංග ශෛලිය 

	වෙනත් ගැමි නාට්‍ය මෙන් නාඩගම්ද රඟ දැක්වීමට පටන් ගන්නා ලද්දේ රාත්‍රියෙහිය
එක් නාඩගමක් පිට පිටම සත් දවසක් රඟ පෑමේ චාරිත්‍රය ආදිය තිබුණි
සෑම රාත්‍රියකම පූර්ව රංගයෙන් එනම් බහු භුතයා, සෙල්ලම් ළමා, බෙරකාරයින් ආදි ස්ථාවර පාත්‍රයන් ඉදිරිපත් කරන භාගයෙන් පටන් ගන්නා වු රැගුම නාට්‍ය කතාවට පැමිණි කල පුර්ව රාත්‍රියෙහි නතර කරන ලද ස්ථානය සිට රඟ දක්වනු ලබයි
"කරලිය" යන නමින් හැදින්වෙන නාඩගම් රංඟ භුමිය වු කලි පස් ගොඩ ගැසීමෙන් පොළොවේ මට්ටමෙන් උස් කොට අර්ධකවාකාරයෙන් තනන ලද්දකි
කරලිය පිටතට නෙරා ඒමට සලස්වා ඊට යාබදව පොල් අතු මඩුවක් තනනු ලැබේ
මඩුවත් කරලියත් අතර සිතුවම් කරන ලද තිර දෙකක් එල්ලිමට සලස්වයි. මේ තිර කරලියත් මඩුවත් වෙන් කිරීමට යොදා ගනී
ප්‍රේක්ෂකාගාරය වශයෙන් පාවිච්චි කරනු ලැබුවේ එළිමහන් බිමයි
පොතේ ගුරුන්නාන්සෙ සිටින ඉදිරියෙහි අනෙක් පස වාදක කණ්ඩායම හා ගායකයෝ බිම හිදගෙන සිටිති
බෙර වාදකයෝ දෙදෙනෙක්ද හොරණෑකරුවෙක්ද කයිතාලම් ගසන්නෙක්ද වාදක කණ්ඩායමට අයත් වෙති
නාඩගම් වල භාවිතා වන බෙර "මත්තාලම්" කියාද "මද්දල" කියාද නැතහොත් "දෙමළ බෙර" කියාද හදුන්වනු ලබයි
ඉහත සියලු දෙනාගේ සහභාගිත්වයෙන්  ඇරඹු සිංහල නාඩගම සිංහල ජන සම්ප්‍රදායේ තවත් එක් සාහිත්‍යමය අංගයක් ලෙස හදුන්වා දිය හැකිය
මෙම වෙබ් අඩවිත් බලන්න

Ictfromabc
com

සිංහල ගැමි නාටක - එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර 1969
ධාතුසේන රජුගේ දෙටු පුත් වූ කාෂ්‍යප කුමරු පර්වත රාජ/අලකපය මහ රජ වශයෙන් ද හදුන්වයි. පල්ලව රාජ වංශික බිසවකගෙන් ලත් පුත්‍රයෙකු හෙයින් ඇය භින්න මාතෘක විය
මුගලන් කුමරු කාශප රජ දියණිය වෙතින් ධාතුසේන රජුට දාව උපන්නෙක් වූයෙන් ඔහු සමාන මාතෘක විය
හෙළ කුලසිරිතට අනුව සිංහාසනය උරුම වූයේ උභයකුල පාරිශුද්ධත්ව‍ය හිමි වූ මුගලන් කුමරුටය
දකුණු ඉන්දියාවෙන්වූ ආක්‍රමණයකදී භාරතීය සේනාව සමඟ යුධ වැදුණේ කාශ්‍යප කුමරුය
සිය ජයග්‍රහණයෙන් පසු පිය රජු‍ගෙන් ඔහු යුවරජු තනතුර බලාපොරොත්තු වුවත් එය ඉටු නොවීය
ඉන් කලකිරීමට පත් කාශ්‍යප කුමරු චූල වංශයට අනුව ක්‍රි‍‍
112 දී විහාර සෙන්පතියා සමඟ කුමන්ත්‍රණය කර ධාතුසේන රජු සිහසුනෙන් නෙරපා හැර රාජ්‍ය පවරා දෙනු ලදි

වංශකථාගත තොරතුරු 

පිතෘ ඝාතකයෙක් ලෙස කාශ්‍යප රජු වංශකථාවේ සඳහන් නිසා ඔහු ජනතා අප්‍රසාදයට පත්ව සිටියේ යැයි පූර්ව නිගමනය කළ හැකි වුවත් ඊට ඉඳුරා ම වෙනස් මතයක් වංශකථාගත තොරතුරු මතින්ම හෙළිවේ
දේශයේ අභිවෘද්ධියට ක්‍රියා කළ ද ධාතුසේන රජු සිය නැඟණිය ගින්නෙහි ලා පුලුස්සා මැරවීමට තරම් දරුණු හිතැත්තෙක් විය
එමෙන් ම ධාතුසේන රජ පල්ලව රාජ වංශික කාන්තාවක් හා විවාහ වී පල්ලව සේනාවක් රැගෙන ලක්දිවට විත් එවකට මෙහි පාලනය කළ ලම්බකර්ණ වංශිකයන් ඉවත් කොට පාලන බලය ලබාගත් මෞර්යයෙකි
ඇතැම් විට මේ පල්ලව පිරිස් සහයෝගය ද මව් පාර්ශ්වික ඥාතිත්වය මත කාශ්‍යප කුමරුට හිමිවන්නට ඇත
එමෙන් ම ධාතුසේන රජු ජනප්‍රිය පාලකයෙකු වී නම් ඔහුගේ ඝාතනයෙන් පසුව කාශ්‍යප කුමරුට විරුද්ධව කැළඹීමක් ඇති විය යුතු ය
ඓතිහාසික පුරාවෘත්ත වලින් සනාථ වන්නේ ද මිගාර විසින් කාශ්‍යප රජුගේ බිසව හා කුමන්ත්‍රණය කර බිසව මඟින් රජු සීගිරි පර්වත මුදුනට ගොස් පෙරලා දමා හෝ වෙනත් ක්‍රමයකින් රජු මරුමුවට පත්කරන ලද බවකි
තවත් මතයක් නම් කාශ්‍යප විසින් ධාතුසේන රජුගෙන් ඉල්ලූ නිධානය නොදුන් නිසා කලා වැවේ බැම්මට තබා ධාතුසේන රජුට මැටි ගසා මැරූ බවයි.

වංශකථාවට අනුව කාශ්‍යප රජු සීගිරිය කරවූයේ මුගලන්ගෙන් එල්ල වේ යැයි සිතූ තර්ජනයට බියෙනි
එහෙත් එහි නටඹුන් වලට අනුව මහාචාර්යය පරණවිතාන සඳහන් කරන්නේ
සීගිරියේ ඉදිකිරීම් සඳහා වැය කළ හත්කෝටියක ධනස්කන්ධය ද සුවිශාල මිනිස් ශ්‍රම ශක්තිය ද බලන කළ එහි බලකොටුවක් වශයෙන් ඇති අගය සීමා සහිත බවයි.සීගිරි කැටපත් පවුර , වේදිකාව කෙළවර පිහිටි මහා සිංහ රූපය , සිංහ ශරීරය තුළින් පර්වත ඉස්මත්තට විහිදුණු පියගැටපෙළ සහ පර්වත මුහුණත වූ ලලනා රූ රැගත් සිතුවම් යුධ බලකොටුවකට කිසිඳු සබඳතාවක් නොවූ අංග ලක්ෂණයන් බව පරණවිතාන මහතා පෙන්වා දෙයි
සීගිරි පර්වත මුදුණේ නටඹුන් අනුව මිනිස් වාසය සඳහා එහි වූයේ එක් කාමරයකින් වූ ගෘහයක් පමණි
ඒ අනුව සීගිරිය කලා කෞතුකාගාරයක් ,විනෝද මණ්ඩපයක් විය යුතු ය
සීගිරිය-තාක්ෂණික කලාගාරයක්
සීගිරිය යනු ස්වභාවික හා නිර්මාණශීලී ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය යන දෙයාකාරයම උපයෝගි කරගත් කලා භූමියකි
සීගිරිය අක්කර 1200ක පමණ භූමි භාගයක් වුව ද තවමත් එහි සංරක්ෂණය කර ඇත්තේ අක්කර 200ක් පමණි
වායුසමීකරණයන් නූතන තාක්ෂණයෙන් බිහිවුව ද සීතල මාළිඟා සංකල්පය අතීතයේ ද පැවති බවට ඔප්පු වන්නේ සීගිරියෙන් එවැනි නටඹුන් හමුවීම තුළිනි
මාළිඟා බිත්තිවල කුහර තුළින් ජලය ගලා යෑමට සැලැස්වීමෙන් උෂ්ණත්වය අඩු කිරීමට උත්සහා දරා ඇත
ලොව ප්‍රථමයෙන් කුරුගස් කලාව හෙවත් බොන්සායි ක්‍රමය ද ලොවට හඳුන්වා දී ඇත්තේ සීගිරිය තුළින් බවට මතයක් ඇත
එයට සාක්ෂි ලෙස විශාල මල් පෝච්චි 17ක් පර්වත ඉස්මත්තෙන් හමුව ඇත
එමෙන් ම කැටපත් පවුර මත රචනා වූ සීගිරි ගී වලින් ද එකල මහජනයාගේ කලාකාමී බව නිර්මාණශීලී බව , භාෂා විලාසය පිළීබඳ ව තොරතුරු අපට අනාවරණය වෙයි
සීගිරි චිත්‍ර 

‍තෙත බදාම‍යේ ඇඳි එකම බිතු සිතුවම් අපට සීගිරියෙන් හමු වේ
මෙම බදාමය සෑදීමට එකල චිත්‍ර ශිල්පියා හුඹස් මැටි,මී පැණි,දහයියා,කිරි ආදිය උපයෝගී කොටගෙන ඇත
අතීතයේ දී මෙහි චිත්‍ර 500ක්( වර්තමාන පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක වලට අනුව දහසකට වඩා සිතුවම් තිබී ඇත) පමණ තිබුන ද අද වනවිට දී මෙහි ශේෂව පවතින්නේ චිත්‍ර 22ක් පමණි
සියුම්,තෙත බදාම තලයක ඇඳි මෙම චිත්‍ර වියළීමට පෙර ඇඳ ගත යුතු වූ නිසා අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට පමණක් බදාමය සකසා එවේලේ ම නිර්මාණය කර අවසන් කරන්න‍ට ඇත
රේඛා වැරදුණු සටහන් තැන තැන  දක්නට ලැබීමෙන් සනාථ වන්නේ,අතිශය නිදහස් ආරයෙන් ඒවා එක එල්ලේම ඇඳ ඇති බවකි
ජල තාක්ෂණය 

ස්වයංක්‍රීයව අද ද ක්‍රියාත්මක වන ජලමල්,ජල උද්‍යාන නූතන ඉංජිනේරුවා ද මවිත කරවන සුලු ය
මෙහි සැලසුම්කරණය , තාක්ෂණය තුළ වර්තමාන ඉංජිනේරුවා පවා නොදත් දේ ගැබ්ව ඇත
පයිප්ප බට නොතිබූ යුගයක කාණු පද්ධතිය ක්‍රමවත්ව සකස් කිරීමෙන් මෙම ජල තටාක සඳහා ජලය ලබාගෙන ඇත
ඒ සඳහා එක පොකුණක ජලය අනෙකට යන පරිදි අනුපිළිවෙළට සකස් කර ඇත
සාරාංශය 
 

කලාකාමියෙකු වූ කාශ්‍යප රජුට සුන්දර පරිසරයක අවැසියාව මත කුවේරයාගේ ආලකමන්දාවටත් වඩා අලංකාර ලෙස සීගිරිය නිර්මාණය කළ බව පුරාවෘත්ත හෙළිදරව් කරයි
මෙම සුවිශාල කලා ශිල්ප ප්‍රමාණය නිමවීමට වසර 18ක් වැනි එක් රාජ්‍ය පාලන කාලයක් පමණක් ගතවීම ද සුවිශේෂ ය
සියවස් ගණනක කලා ශිල්ප ප්‍රමාණයක එකතුවක් අපට සීගිරිය තුළින් දැකිය හැක
කාශ්‍යප රජු සිය පියා මැරීම පිළිබඳව බලවත් ලෙස සිත් තැවුලට පත් වූ බැවින් බොහෝ සෙයින් පින් රැස් කළ බව සදහන් වේ
සීගිරිය අසල වූ පිදුරන්ගල වෙහෙර ද කාශ්‍යප රජුගේ ආගමික ගොඩනැඟීමක් වේ
පුරා වසර දහ අටක් රජ කළ කාශ්‍යප රජ විශාල ජන ප්‍රසාදයක් ලබා සිටි බව චූලවංශ කතුතුමා සඳහන් කරයි
මේ අනුව බලන විටදී කාශ්‍යප රජු ජන අප්‍රිය රජෙකු නොවූ බවත් සීගිරිය ද බලකොටුවක් නොවන බවටත් සිතීමට බොහෝ සාධක ඉතිරිව ඇති බව සඳහන් කළ හැකිය
මූලාශ්‍ර
සිව්දෙස හා මුතුහර සඟරා ලිපි ආශ්‍රයෙනි
‍වැඩිදුර කියැවුම් 
සීගිරි ගී
සීගිරි ගීයෙහි භාෂා ලක්‍ෂණ#((සීගිරි චිත්‍ර ))
ලෝකයේ විශ්මය ජනක ස්වාභාවික අරුමයන් සහ මිනිසා විසින් සාදන ලද ව්‍යුහයන් ලැයිස්තුගත කිරීම සඳහා පුරාණ කාලයේ සිට වර්තමානය දක්වා විවිධ ලෝක පුදුම ලැයිස්තු සම්පාදනය කර ඇත
පුරාතන ලෝකයේ පුදුම හත () මේ ආකාරයේ පළමුවැන්න වේ
එයට පදනම් වී ඇත්තේ පුරාතන ග්‍රීක සංචාරකයන් හට වූ මාර්ගෝපදේශ පොත් වන අතර ඇතුලත් වන්නේ මධ්‍යධරණි මායිම වටා සහ මෙසපොතේමියාවේ පිහිටි කෘති පමණි
ලෝක පුදුම ගණන හතකට (7) සීමා වී ඇත්තේ, හත ඉලක්කම පරිපූර්ණත්වය සහ බහුලත්වය නියෝජනය කරන බව ග්‍රීකයන් විශ්වාස කළ නිසා සහ එකල දැනුමට අනුව ග්‍ර්හලෝක සංඛ්‍යාව වන පහ (5) සහ හිරු, සඳු දෙකේ එකතුව ද වන නිසාය
මීට අමතරව තවත් මෙවැනි ලැයිස්තු බොහෝ ගණනක් සකස් කොට ඇත
පුරාතන ලෝකයේ පුදුම හත

ලෝකයේ පුදුම හත මුල්වරට නම් කරන ලද්දේ ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවන සියවසේ අරකෝසියාවේ සීඩන්හි වාසය කළ ඇන්ටිපේටර් නම් ග්‍රීක පඬිවරයා විසිනි
ඔහු විසින් නම් කරන ලද ලෝක පුදුම හත නම්, මිසරයේ ගීසා පිරමිඩය, ඉරාකයේ බැබිලන්හි එල්ලෙන උයන, ඔලිම්පියාහි සියුස් දෙවියන්ගේ ප්‍රතිමාව, එපියුස්හි ආර්ටෙම්ස් දේවස්ථානය, හෙලිකානස්හි මෝසල්ස් ස්මාරකය, රෝඩිස්හි කොලෝසස් ප්‍රතිමාව, හා ඇලෙකිසැන්ඩ්‍රියාවේ ලොව ප්‍රථම ප්‍රදීපාගාරයයි
ඔහු ජීවත්වූ යුගයේ පැවැති මෙම ස්ථාන අතරින් අද ඉතිරිව ඇත්තේ මිසරයේ ගීසා පිරමිඩය පමනි
පුරාතන යුගයට අයත් සෙසු ගොඩනැගිලි ස්වාභාවික විපත් හා සිතා මතා කරකලද විනාශයන් නිසා අභාවයට ගොස් ඇත
වෙනත් යුගවල ලැයිස්තු

මෑත කාලීන ලැයිස්තු
මේ නිසා වර්තමානයේදී අලුතින් ලෝක පුදුම හතක් නම්කර ඇත
අන්තර්ජාලය හා දුරකථන මගින් කරන ලද ලෝක ජනමත විමසුමක් අනුව ක්‍රිස්තු වර්ෂ 2007 ජුලි 07 වන දින පෘතුගාලයේ ලිස්බන් නුවරදී තෝරාගන්නා ලදි
ඒ අනුව වර්තමානයේ ලෝක පුදුම හත ලෙස හඳුන්වනුයේ,

බ්‍රසීලයේ රියෝද ජෙනයිරෝ නුවර ක්‍රිස්තූන් වහන්සේගේ ප්‍රතිමාව 

බ්‍රසීලයේ රියෝද ජෙනයිරෝ නුවර ඉදිකර ඇති ක්‍රිස්තුත් වහන්සේගේ ප්‍රතිමාව වර්තමාන ලෝක පුදුම හතෙන් එකක් ලෙස නමි කර ඇති අතර එහි උස මීටර් 38කි
නගරය පසුබිමි කරගෙන අහස උසට නැගී සිටින මෙම සුවිසල් ප්‍රතිමාවේ බර ටොන් 635කි
මෙම ප්‍රතිමාවේ  සැලසුම  ප්‍රංශ මූර්ති ශිල්පියකු ව පෝල් ලැන්ඩොව්ස්කි  නම් සැලසුම් ශිල්පියාගේය
මෙම ප්‍රතිමාවේ කොටස සහ එය තැනීමට අවශ්‍යය භාණ්ඩ මේ ස්ථානයට ගෙන ඒමටත්, ඒවා යළි කන්ද මතට රැගෙන යාමටත් රේල් පීලි මත දිවූ දුම්රිය මැදිරි  ට්‍රොලි භාවිතා කරලා තියෙනවා
විවෘත කරන ලද්දේ 1931 ඔක්තෝබර් මස 12 වෙනිදාය
තැනීමට ගතවූ කාලය වසර 5කි
චීන මහා ප්‍රාකාරය 

නැගෙනහිර චීනයේ කහ මුහුදු බොක්කේ සිට මොන්ගෝලියාවේ බටහිර සීමාව දක්වා විහිදී ඇති චීන මහා ප්‍රාකාරය මිනිස් දෑතින් ඉදි වු විස්මය දනවන දැවැන්ත නිර්මානයකි
මෙහි ඉදිකිරීම් ක්‍රිස්තු පූර්ව 6 වන සියවසේදී පමන ආරම්භ වී ඇති අතර ක්‍රිස්තු පූර්ව 16 වන සියවස දක්වා ඉදිකිරීම්, ප්‍රතිසංස්කරණ හා සංරක්ෂණ කටයුතු සිදු වී ඇත
චීන අධිරාජ්‍යයේ උතුරැ සීමාවට නිරන්තරයෙන් එල්ල වූ මොන්ගෝලියන් ආක්‍රමණවලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා මේ මහා ප්‍රාකාරය ඉදිකර ඇතැයි සැලකේ. මෙම ප්‍රකාරයේ දිග කි‍
6400ක් පමණ වේ
මෙහි බැම්ම කළුගල් අඩිතාලමක මීටර් 12ක් උසට ගඩොලින් නිර්මානය කර ඇත
ප්‍රකාරය මුදුනේ මීටර් 4.5ක් පළල පාරකි
ප්‍රකාරය දිගේ මීටර එකසිය අසූවෙන් එකසිය අසූවට මුර කුළුණු සාදා ඇත
අතීතයේදී මිලියනයකට අධික පිරිසක් මුර සේවයේ යොදවා තිබූ බව සඳහන් වේ
චන්ද්‍රයාගේ සිට පෘථිවිය දෙස බැලූ කළ දිස්වන මිනිසා විසින් ඉදිකළ එකම නිර්මාණය මෙය ලෙස සැලකේ.

ඉතාලියේ කොලෝසියම 

ඉතාලියේ රෝම නගරයේ පිහිටා ඇති මෙය සුවිසල් ප්‍රේක්ෂකාගාරයකි
එහි ප්‍රේක්ෂකයන් පනස් දහසකට පමණ ආසන පහසුකම් තිබී ඇත
විනෝදකාමී පාලකයන්ගේ සහ වංශාධිපති රදල පැලැන්තියේ සතුට පිණිස අමානුෂික ක්‍රීඩා මෙහි පැවැත්වූ බව විස්වාස කෙරේ
මරණය තෙක් සටන් වදින කඩුගත් මල්ලවයන්, වන මෘගයන් සමඟ ජීවිතය සඳහා බිහිසුණු සටනක යෙදෙන සිරකරුවන් ඔවුන්ගේ සතුට පිණිස යොදාගත් බව සඳහන් වේ
ජෝර්දානයේ පෙට්‍රා නගරය 

ක්‍රිස්තු පූර්ව 9 වැන්නේ සිට ක්‍රිස්තු පූර්ව 40 දක්වා රජ කළ 4 වන ඇරේටස් රජුගේ පුරාතන නැබට්යානු රාජධානියේ අග නුවර පෙට්‍රා නගරයයි
බ‍ටහිරින් ගාසා, උතුරින් ඩැමස්කස්, හා බොස්රා හරහා ඇක්වාබා දක්වා විහිදී ගිය වෙළෙද මාර්ගයේ වෙළෙද මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් පැවැතීම හේතුවෙන් ඉතා දියුණු තත්වයක පැවැති බව පෙනේ
අරාබි කාන්තාරයේ කෙළවරට වන්නට පිහිටා ඇති පෙට්‍රා නගරය කාන්තාරික දේශගුණික තත්වයන්ට මුහුන දීමට හැකි වන පරිදි නිර්මානය කොට තැබීම විශේෂයකි
එසේම පිහිටි ගලෙහිම නිර්මානය කරන ලද ගොඩනැගිලි මෙහි ගෘහ නිර්මානශිල්පයේ සුවිශේෂී ලක්ෂණයකි
රෝස පැහැති පාෂාණයෙන් කරන ලද මීටර් 42ක් පමණ උසැති පූජනීය ස්ථානයක නටඹුන්ද හමු වී ඇත
ජේරුහි මාචු පීචු බලකොටුව 

දකුණු ඇමෙරිකාවේ ඇන්ඩීස් කඳු මුදුනෙහි පිහිටා ඇත
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1500 දී පමණ ඉන්කාවරු විසින් ගොඩනගන ලද පෞරාණික බලකොටුවකි
මෙය ආගමික නගරයක්ද, සතුරු ආක්‍රමණවලදී පලාගොස් සැඟවීමට සුදුසු ලෙස කදු මුදුනේ සෑදූ නගරයක්ද යන්න නිශ්චිත නිගමනයකට එළබී නැත
ස්පාඤ්ඤ ජාතික හමුදා විසින් බෝ කරන ලද වසූරියා රෝගයෙන් බේරීම සඳහා ඉන්කාවරු මාචු පීචු බලකොටුව හැරදමා යන්නට ඇතැයි සැලකේ.

මෙක්සිකෝවේ චිචෙන් ඉට්සා පූජනීය නගරය 

ආදි ‍කොළොම්බියානු ශිෂ්ටාචාරයට අයත් මයන්වරු විසින් මෙය නිර්මානය කරන ලද්දකි
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 750 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1200 පමණ දක්වා කාලය තුළ මායා ශිෂ්ටාචාරයේ දේශපාලනික හා ආගමික මධ්‍යස්ථානයද මෙය විය
මෙම නගරයේ පිහිටා ඇති මීටර් 24 ක් උසැති කුකුල්කන් දේවස්ථානය පිරමීඩාකාර හැඩයක් ගත්තකි
එහි සතර අතට විහිදුණු පඩිපේළි 4කි
එක් පඩි පෙළක පඩි 91 බැගින් ඇත
පඩි පේළි හතරේ මුළු පඩි ගනන 365කි
වර්ෂයේ දින ගනනට සමාන වීම අවධානයට යොමු විය යුත්තකි
ඉන්දියාවේ ටජ්මහල 

මධ්‍යතන යුගයේ භාරතය පාලනය කළ මුගලි රාජ පරම්පරාවේ ‍පස්වන පාලකයා වූ ෂා ජහන් අධිරාජ්‍යා තමා අතිශයින්ම ආදරය කළ මුට්ටාස් මහල් දේවියගේ මරණයෙන් පසු ඇය වෙනුවෙන් ඉදිකළ අද්විතීය සිහිවටනය ටාජ්මහල් මන්දිරයයි
අග නුවර යමුනා නදී තීරයේ අතිශයින් සුන්දර පරිසරයක මෙම ආදර සිහිවටනය ඉදිකොට තිබේ
ඉස්මාරකයේ වැඩ ආරම්භ කරන ලද්දේ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1632දීය
කම්කරුවන් විසි දහසක් පමණ යොදාගෙන ඉදිකිරීම් අවසන් කිරීමට අවුරුදු විසි දෙකක පමණ කාලයක් ගතවී ඇත
මුළු ගොඩනැගිල්ලම කිරිගරුඩ ග‍ලෙන් නිමවා ඇත
ගොඩනැගිල්ල, පොකුණු, උද්‍යානයද යමුනා නදිය එක්ව ගත් කල අතිශයින්ම දර්ශනීය ස්මාරකයක් බවට පත් වී ඇත
ස්මාරකය අසල ළිං කැණ ඒවාට ගල් කැබලි පුරවා ස්මාරකයේ අඩිතාලම සකසා ඇත
ඉදිකිරීමේදී පලංචි සඳහා උණගස් වෙනුවට ගඩොල් භාවිතා කර ඇති අතර එය ගැලවීම සඳහාද වසර ගණනක් ගතවූ බව කියැවේ
කිලෝමිටර 15 පමණ දිග බෑවුම් මඟක් ගරුඬ හා අනෙක් ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනයට විශේෂයෙන් නිර්මාණය කල කරත්ත භාවිතා කර තිබෙන  අතර ඒවා ගොනුන් විසිදෙනෙක් පමණ අදින ලද බව පැවසේ
විශේෂ ලීවර ක්‍රමයක් මඟින් අවශ්‍ය ස්ථානයට අමුද්‍රව්‍ය කොටස් ඔසවා ඇත
ඉදිකිරීම් සඳහා අවශ්‍ය ජලය අසල ඇති ගඟෙන් ලබාගෙන ඇති අතර ඒ සඳහා කඹ හා සතුන් ආධාරයෙන් ක්‍රියා කරන ‍යාන්ත්‍රනයක් යොදාගෙන ඇත
මෙම ජලය මුලින් ටැංකියකට එකතුකර එය නැවත බෙදාහැරීමේ ටැංකියකට යොමුකර ඇත
පසුව එතැන් සිට කුඩා ටැංකි තුනක් හරහා මුලු සංකීර්ණය පුරාවටම ජලය බෙදාහැරීම සිදුකර ඇත
එකල මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා අපේක්ෂිත කාලය හා වියදම ගණනය කර ගැනීමට බොහෝ අපහසු වී ඇත
කෙසේ නමුත් එකල මෙය සඳහා ඉන්දියානු රුපියල් මිලියන 32 පමණ වියදම් වී ඇති බව සැළකේ.

සටහන්
 hiokjjjm

මූලාශ්‍ර
www
new7wonders
com
8 ශ්‍රේණිය සිංහල, අධ්‍යාපන දෙපාර්ථමේන්තුව

ආශ්‍රිත
පුරාතන ලෝකයේ පුදුම හත

අඩවියෙන් පි‍ටත පිටු

නව පුදුම හත
විවිධ කාල පරාස තුළ බිහිවූ ලේඛන නැවත නිරීක්ෂණය සඳහා තැන්පත් කිරීම ආරම්භ වීමත් සමඟ ම ලෝකයට පුස්තකාල බිහිවිය
දැනුම ආරක්ෂා කරන සහ ගබඩා කරනු ලබන ආයතනයක් ලෙස පොදුදෙපලක් වන පුස්තකාලය වුව ද, වර්තමානයේ දී සුවිශේෂී අරමුණු රැසක් මුල් කර ගනිමින් පුස්තකාල  ක්‍රියාත්මක වනු දැකිය හැකිය
ඒ අනුව අද වන විට ලෝකය තුළ පාසල් පුස්තකාල,ජාතික පුස්තකාල,මහජන පුස්තකාල,ආදී ලෙස විවිධ පුස්තකාල  වර්ග බිහිවී ඇත
පුස්තකාලය කවරාකාර වුව ද ඒවා තත්කාලීන සමාජ අවශ්‍යතා සපුරාලීමට සමත් විය යුතුම ය
එසේ නොමැති පුස්තකාලයට සමාජ පැවැත්මක් ඇත්තේ නැත
එසේ හෙයින් පුස්තකාල මඟින් සමාජයට අවශ්‍ය තොරතුරු එක් රැස් කොට සංවිධානය කිරීම සහ අවශ්‍ය අවස්ථාවේ දී එම තොරතුරු ඵලදායක අයුරින් ලබා දීම සිදුකළ යුතු වේ
ජාතික පුස්තකාලය
රටක පුස්තකාල අතරින් අන් සියලු පුස්තකාලවලට නායකත්වය දෙමින් කටයුතු කරනු ලබන ආයතනය ජාතික පුස්තකාලය යි
ඉතා පුළුල් අරමුණු සහ වගකීම් රාශියකින් යුක්තව ක්‍රියාත්මක වන ජාතික පුස්තකාලය ජාතික ඥාන කෝෂ්ඨාගාරය ද වේ
ඒවා රාජ්‍ය නොවන අරමුදල් වලින් නඩත්තු වන අතර ජාතියේ සමස්ත මතකයද සුරකිනු ලබන ස්ථානයද වේ
නීතිමය තැන්පතු නීතිය යටතේ පුස්තකාල ද්‍රව්‍ය ප්‍රතිග්‍රහණය කර ගනු ලබන ජාතික පුස්තකාලයක පොත පත විමර්ශනය සඳහා පමණක් යොමු කෙරේ
ජාතික පුස්තකාලයක ඇති සුවිශේෂී කාර්යභාරය වන්නේ සිය දේශයෙහි පළ කරන ලද පොත් පත් වලින් එක් පිටපතක් හෝ අවම වශයෙන් ජාතියේ අනාගතය උදෙසා සංරක්ෂණය කිරීමයි
ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාලය
පුස්තකාල සේවාමණ්ඩල පනත සම්මත වීමත් සමඟ 1970දී ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාලය ආරම්භ විය
ශ්‍රී ලංකා ජාතිකපුස්තකාලය සියලුම පාඨකයන් සඳහා ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි පුස්තකාල එකතුවකින් සමන්විත වේ
එය සතුව පුස්තකාල එකකුත් 20ක් පමණ දැක ගත හැක
ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාලය සතු පුස්තකාල එකතූන් කිහිපයක්

මූලික විමර්ශන එකතුව  
මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති හොඳම විමර්ශන එකතුවයි. මෙයට විශ්ව කෝෂ, ශබ්ද කෝෂ, ග්‍රන්ථ නාමාවලි ඇතුළත් වේ
ශ්‍රී ලංකාවට
අදාළ අංග සම්පූර්ණ මූලික විමර්ශන එකතුවක් ද පවතින අතර CD ROM ස්වරූපයෙන්ද විමර්ශන කෘති දක්නට ලැබේ
ඒවා ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාලයෙහි පහත මාලයේ දක්නට ඇත
ශ්‍රී ලංකා එකතුව
ශ්‍රී ලංකාවේ පළ කරනු ලබන කෘති, විදේශීය රටවල  ශ්‍රී ලාංකිකයන් විසින් පළ කරනු ලබන කෘති, විදේශ රටවල ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ පළවන ලිපි / කෘති ආදිය රැගත් 1976ට පසු ශ්‍රී ලංකා‍වේ පළ වූ ප්‍රකාශනවල අංග සම්පූර්ණ එකතුවක් ජාතිකපුස්තකාලයේ පළමු මහලෙහි තැන්පත් කොට ඇත
වාර සඟරා එකතුව
මෙම එකතුවට දේශීය සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි වාර සඟරා ඇතුළත් වේ
විදේශීය වාර සඟරා ද මෙයට ඇතුළත් වන අතර, විශේෂිත ආරක්ෂිත පෙට්ටිවල මෙම වාර සඟරා අසුරා ඇත
බිම් මහලෙහි වාර සඟරා කීපයක් පාඨක ප්‍රදර්ශනය සඳහා තැන්පත් කරනු ලබයි
පුවත්පත් එකතුව  
1976 සිට මේ දක්වා පළ වූ සම්පූර්ණ පුවත්පත් එකතුවක් මෙහි ඇත
සිංහල දෙමළ හා ඉංග්‍රීසි පුවත්පත් එකතුවක් ද දැකිය හැකි අතර පුවත්පත් ලිපි තැබුම් සේවයක්ද දැකිය හැකිය
නිත්‍යනුකූල තැන්පතු එකතුව  
ශ්‍රී ලංකාවේ පළවන සෑම ප්‍රකාශනයක ම පිටපතක් ජාතික පුස්තකාලයේ තැන්පත් කරයි
මෙම එකතු‍වෙහි තොරතුරු අඩංගුසුචියක් දක්නට ඇත
රාජ්‍ය ප්‍රකාශන එකතුව 
1888 සිට වර්තමානය දක්වා ශ්‍රී ලංකා‍වේ පළවු සම්පුර්ණ ප්‍රකාශන,රාජ්‍ය පරිපාලන චක්‍රලේඛ,පරිපාලන වාර්තා,පාර්ලි‍මේන්තු විවාද
නීතිවාර්තා,පණත්,සැසි වාර්තා මෙම එකතුවට අයත් වේ
පශ්චාත් උපාධි නිබන්ධන එකතුව  
ශ්‍රී ලංකාවේ  සහ විදේශීය විශ්වවිද‍්‍යාලවලින් ශ්‍රී ලාංකික විද්වතුන් හට ප්‍රදානය කරනු ලබන ආචාර්ය්‍ය සහ දර්ශන විශාරද උපාධි නිබන්ධන එකතුව ජාතික පුස්තකාලයේ වැදගත් එකතුවක් වේ
ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය මාධ්‍ය එකතුව  
මෙම එකතුවට කැසට්පට,වීඩියෝ පට,සූක්ෂම පට,සූක්ෂම පත්‍ර,සංගෘහිත තැටි යනාදිය අයත් වේ
ජාතික පුස්තකාලය මගින් පවත්වන ලද දේශන ද මෙහි අඩංගුය
සිතියම් එකතුව
මෙහි ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ මාදිලියේ සිතියම් විශාල ප්‍රමාණයක් තැන්පත් කර තිබේ
මෙම සිතියම් M,M2,M39 යනාදී ලෙස අංකනය කර ඇත
විශේෂ එකතු 
විවිධ විද්වතුන්ගේ කෘති එකතු ගණනාවක් ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාලයෙහි අන්තර්ගත වේ
මෙම එකතුවලින් ප්‍රධානම එකතුවක් ලෙස මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ එකතුව පෙන්වාදිය හැකිය
ඊට අමතරව,
මහාචාර්ය ඩී.ඊ.හෙට්ටිආරච්චි එකතුව
මහාචාර්ය එච්.එම්. පීටර් සිල්වා එකතුව
මහාචාර්ය ටිකිරි අබේසිංහ එකතුව 
ආචාර්ය පී.බී. සන්නස්ගල එකතුව
මහාචාර්ය ඒ.වී. සුරවීර එකතුව
තේජා ගුණවර්ධන එකතුව ලෙස එකතු ගණනාවක් ද දැකිය හැකිය
මෙම එකතුවලට අමතරව පුස්කොල පොත්,දුර්ලභ ග්‍රන්ථ විද්‍යා හා තාක්ෂණ පුස්තකාල හා විඥාපන විද්‍යා,යුනෙස්කෝ ජන සාහිත්‍ය,බ්‍රේල් ප්‍රකාශන යනාදී එකතූන් ද ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාලය සතුව ඇත
මෙම සියලු එකතූන් විමර්ශනය සදහා පමණක් ඇති අතර ඊට ප්‍රවේශවීම සදහා පුස්තකාල සාමාජිකත්වය ලබා ගත යුතු වේ