Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
-1466), 5වන දියණිය

ඔහුගේ සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය
 ජොසොන්හි මහා තේජෝ ජිඉන් ග්යේවුන් සොංමුන් ෂින්මු රජ
태조지인계운성문신무대왕
太祖至仁啓運聖文神武大王
 ජොසොන්හි මහා තේජෝ කංහොන් ජිඉන් ග්යේවුන් සොංමුන් ෂින්මු රජ
태조강헌지인계운성문신무대왕
太祖康獻至仁啓運聖文神武大王
 කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ තේජෝ ජිඉන් ග්යේවුන් ඉයුංචොන් ජෝතොං ග්වංහුන් යොංම්යොං සොංමුන් ෂින්මු ජොං’උයි ග්වංදොක් අධිරාජයා
태조지인계운응천조통광훈영명성문신무정의광덕고황제
太祖至仁啓運應天肇統廣勳永命聖文神武正義光德高皇帝

උරුමය
ඔහුගේ වැදෑමහ සොහොන්ගැබ කොරියානු සමූහාණ්ඩුවේ, දකුණු චුංචොං පළාතේ, ග්‍යුම්සන්-ගුන්හි මන්-ඉන්-සන් ස්ථානයේ පිහිටා ඇත
ඔහු ගෝර්යෝ රාජවංශය සිහසුනෙන් පහ කර පැරණි රජයට හිතවත් නිලධාරීන්ට දඬුවම් පැමිණවුවද, බොහෝ විද්වතුන් පිළිගන්නේ ඔහු විප්ලවාවාදී දක්ෂ පාලකයකු බවත්, ඔහු විසින් අදක්ෂ, යල් පිනූ පාලන ක්‍රමයෙන් සහ විදේශ බලපෑම්වලින් ජාතිය මුදාගත් බවයි.

අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව තහවුරු කළ නිසා කොරියානුවන්ට සිය සංස්කෘතිය ගොඩනැගීමට අවස්ථාව හිමි විය
සතුරු යුවාන් සහ මිං රාජවංශ මධ්‍යයේ ජොසොන් රාජවංශය වරක් මොංගෝලියානුවන් විසින් හානිකර තිබූ ජාතික අනන්‍යතාව ගොඩනගා ගැනීමට වෙහෙසුණේය
කෙසේනමුත්, ඇතැම් විද්වතුන්, විශේෂයෙන්ම උතුරු කොරියානු විද්වතුන් දකින්නේ ඔහු පැරණි රජයට ද්‍රෝහී වූ ධනවාදියකු ලෙසයි
එසේම සෙන්පති චෝයි යොං යනු පැරණි ගෝර්යෝ රාජධානියට දිවි පුදා සේවය කළ යුධ වීරයකු ලෙස ඔවුහු සලකති
මුල්කාලීන නූතන යුගය තුළ කොරියාවේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට ඔහු ගත් රාජ්‍යෝපාය ප්‍රතිපත්තිය සාර්ථක විය
මේවාත් බලන්න
ජොසොන් රාජවංශය
ගෝර්යෝ රාජවංශය
චෝයි යොං
කොරියාවේ ඉතිහාසය
කොරියාවේ රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව

සටහන්

මූලාශ්‍ර

 ගුඩ්රිච්, ලුතර් කැරිංටන් සහ ෂාඕයිං ෆැං
Dictionary of Ming biography, 1368-1644 (明代名人傳), වෙළුම
ISBN 9780231038010
ISBN 9780231038331
 හුසේන්, ටාරික්
Diamond Dilemma
Shaping Korea for the 21st Century
(다이아몬드딜레마)
සෝල්
රැන්ඩම් හවුස්
10-1-430-30641-6/ISBN 978-1-430-30641-2
OCLC 180102797
OCLC 67712109 
 කං, ජේ-ඉයුන් සහ සුසෑන් ලී
The Land of Scholars
Two Thousand Years of Korean Confucianism
පැරමස්, නිව් ජර්සි
හෝමා ඇන්ඩ් සෙකී බුක්ස්
ISBN 978-1-931-90737-8
OCLC 60931394
 ටිට්සිං, අයිසැක්, සංස්
(1834)
Nipon o da itsi ran
ou, Annales des empereurs du Japon
(සම්පාදනය හයාෂි ගහෝ විසිනි 1652)
පැරිස්
මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ සහ අයර්ලන්තයේ පෙරදිග පරිවර්තන අරමුදල
OCLC 251800045 

ජෝසුන් පාලකයින්
1335 උපත්
1408 මරණ
ගෝර්යෝ ජනයා
කොරියානු සෙන්පතීන්
14වන සියවසේ ආසියාවේ රජවරුන්
ජොසොන්හි ඉන්ජොං රජ (10 මාර්තු 1515 - 8 අගෝස්තු 1545, රාජ්‍ය සමය
1544 - 1545) කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ 12වන රජුයි
ඔහුගේ පියා ජුංජොං රජු වූ අතර, මව යුන් ඉම්ගේ සොහොයුරිය වූ ජංග්යොං අගබිසව වූවා ය
පළමුව උපන් නිසා ඔහු 1520දී ඔහු කිරුළහිමි කුමරු බවට පත් වූ අතර, 1544දී ජුංජොංගේ මරණින් පසු රජකමට පත් විය
රාජ්‍ය සමය
තරුණ රජු මහත් බලාපොරොත්තු සහිත වූ අතර, සිය පියාගේ සමයේ අසාර්ථක වූ ප්‍රතිසංස්කරණ යළි අරඹා යොන්සන්ගුන් රජ සමයේ සිට දූෂිත තත්ත්වයට පත්ව තිබූ රජය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට උත්සාහ දැරී ය
ඔහු ජෝ ග්වං-ජෝ නැවත තනතුරේ පිහිටුවූ අතර 1519 තෙවන වියත් ශෝධනයෙන්  පසු දේශපාලනය අත්හළ සරිම් විද්වතුන් නැවත බඳවා ගත්තේ ය
මේ කාලයේ ඔහුගේ මාතෘ පාර්ශ්විය මාමණ්ඩිය වූ යුන් ඉම් විශාල බලයක් භුක්ති වින්දේ ය
කෙසේනමුත්, නිතර රෝගී වූ ඉන්ජොං සිහසුනට පත්ව වර්ෂයකින්, එනම් 1545දී මරණයට පත් විය
ඔහුගේ මරණින් පසු මියොංජොං රජු (මහත් අපේක්ෂා සහිත මුන්ජොං අගබිසවගේ පුත්‍රයා) සිහසුනට පත්වීමත් සමග, ඇති වූ 1545 සිව්වන වියත් ශෝධනයේ දී යුන් වොන්-හ්යුං විසින් යුන් ඉම්ව මරාදමන ලදී
මරණය
ඇතැම් ඉතිහාසඥයින් විශ්වාස කරන්නේ යුන් වොන්-හ්යුංගේ නායකත්වයෙන් යුත් කුඩා යුන් පාක්ෂිකයන් විසින් ඉන්ජොංට වස දුන් බවයි. එවිට ඉන්ජොංගේ අර්ධ-සොයුරාව සිහසුනට පත් කළ හැකි විය
නිල නොවන වාර්තා අනුව, දශක ගණනාවක දේශපාලන උදාසීනත්වයකින් පසුව මුන්ජොං අගබිසව අවසානයේ ඇගේ "හදාගත්" පුත් ඉන්ජොංට ආදරය දැක් වූ අයුරු පිළිබඳ කථාවක් පවතී
(ද්වේශ සහගත සිදුවීම් පසුපස ඇති සත්‍යය)

ඉන්ජොං සිය උදෑසන ආචාරය පිරිනැමීමට ගිය පසු, මවකට පමණක් දරුවකු වෙත ලබා දිය හැකි සිනහවකින් මුන්ජොංගේ මුහුණ පිරීගියේ ය
මව්බිසව විසින් අවසානයේ තමා රජු ලෙසත්, ඇගේම පුත්‍රයා ලෙසත් පිළිගත් බවට සංඥාවක් ලෙස ඉන්ජොං මෙය සිතී ය
ඔහු සිය සුළු මව ලබා දුන් දොක් ආහාරයට ගත්තේ, එය ඔහුගේ අවසානය ළඟා කරන්නක් බව නොදැනයි
ඔහු සෙමෙන් රෝගී බවට පත් වූ අතර, කිසිවකු ගැන ප්‍රමාණවත් සැකයක් ඇති නොවිණි
නමුත් මෙය ඉතිහාසඥයන්ට ප්‍රමාණවත් සිදුවීමක් විය
ඉන්ජොංගේ අද්භූත මරණයට පෙර දින තුනක් ගත විය
(මාස 9ක් පාලනය ගෙනයාමෙන් පසු)

මුන්ජොං අගබිසවගේ පුත්‍රයා මියොංජොං රජු ලෙස සිහසුනට පත් වූ අතර, මුන්ජොං වැඩබලන රැජිනිය බවට පත්වූවා ය
තව ද වංශකථාවල සඳහන් වන්නේ ඉන්ජොංගේ මරණින් පසු මුන්ජොං රැජිනට රාත්‍රියේ නිතර භූතාත්මයන් දර්ශනය වූ බවයි. මෙලෙසින් ඇයට බොහෝ බාධා වූ හෙයින් මුන්ජොං රැජින සිය නවාතැන ග්යොංබොක් මාලිගයේ සිට චංදොක් මාලිගය ලෙස මාරු කළා ය
පප්යොං යුන් වංශයේ ජංග්යොං අගබිසව (장경왕후 윤씨)
 බි‍සව
නාජු බක් වංශයේ ඉන්සොං අගබිසව (인성왕후 박씨)
 දරුවන් නැත (ඔහුගේ කෙටි රාජ්‍ය සමය සහ නිධන්ගත රෝගය හේතුවෙන්)

ඔහුගේ සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය
 කොරියාවේ මහා ඉන්ජොං යොංජොං හොන්මුන් යුයිමු ජංසුක් හ්‍යුම්හ්යෝ රජ
 인종영정헌문의무장숙흠효대왕
 仁宗榮靖獻文懿武章肅欽孝大王

මූලාශ්‍ර

1515 උපත්
1545 මරණ
ජෝසුන් පාලකයින්
16වන සියවසේ කොරියානු රාජ්‍යත්වය
ජොසොන්හි ජොංජොං (ජූලි 18, 1357 – ඔක්තෝබර් 15, 1419) හෙවත් උපන් නාමය යි බං-ග්වා, වෙනස් කළ නාමය යි ග්යොං යනු කොරියාවේ ජොසොන් (හෙවත් චෝසුන්) රාජවංශයේ (1399–1400) දෙවන පාලකයායි
ඔහු මෙම රාජවංශයේ පළමු රජු වූ ජොසොන්හි තේජෝගේ දෙවන පුත්‍රයායි
1357දී යි බං-ග්වා යන නාමයෙන් උපන් මොහු, දූරදර්ශී, ආචාරශීලී, අභීත සහ දක්ෂ යුධ නායකයෙකි
බිඳවැටෙමින් පැවති ගෝර්යෝ රාජවංශයේ අවසාන කාලයේ ජොංජොං සිය පියා වූ යි සොං-ග්යේ අනුගමනය කරමින්, ඔහු වෙනුවෙන් යුධ වැදුණේ ය
1392දී ඔහුගේ පියා රජු බවට පත්වීමත් සමග ඔහු කුමරෙකු බවට පත් විය
තේජෝ රජුට භාර්යාවන් දෙදෙනකු සිටියේ ය
—ඉන් පළමුවැන්නිය, තේජෝ සිහසුනට පත්වීමට පෙර ජොංජොං ඇතුළු පුත්‍රයින් සයදෙනකු බිහිකර තිබිණි
තේජෝට සිය දෙවන බිසවට දාව පුතුන් දෙදෙනකු විය
රජු ප්‍රිය කළේ දෙවන බිසවගේ බාලම පුත්‍රයාටයි
ප්‍රධාන අමාත්‍ය ජොං දෝජොන් ද ඔහුව අනුප්‍රාප්තිකයා බවට පත්කිරීමට අනුබල දුන්නේ ය
මෙය සෙසු කුමාරවරුන්ගේ පිළිකුලට භාජනය විය
1398දී, තේජෝ රජුගේ පස්වන පුත් යි බං-වොන් (පසුව ජොසොන්හි තේජොං රජු බවට පත් වූ) යුධ නිලධාරීන් සමග එක් වී කුමන්ත්‍රණය කර ඔහුගේ සොයුරන් දෙදෙනාථ ප්‍රධාන අමාත්‍ය ජොං සහ ඔහුගේ බොහෝ පාක්ෂිකයන් ඝාතනය කළේ ය
මුලින් යි බං-වොන් තමන්ට සිහසුනට ආශාවක් නොමැති බව පෙන්වන්නට උත්සාහ ගනිමින්, සිය වැඩිමහල් සොයුරා වූ ජොංජොංව (එවිට වැඩිමහල්ම පුත්‍රයා වූ) කිරුළහිමි කුමරු ලෙස පත්කිරීමට යොමු කළේ ය
අප්‍රසාදයට පත් තේජෝ රජු සිහසුන අත්හැරි අතර, ඊළඟ අවුරුද්දේ එනම් 1399දී ජොංජොං රජු බවට පත් විය
එම වර්ෂයේම, ඔහු විසින් අගනුවර නැවත පැරණි ගෝර්යෝ අගනුවර වූ ගේග්යොං වෙත ගෙනගියේ ය
1400දී, යි බං-වොන් සහ ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරකු වූ යි බං-ගන් අතර ආරවල් ඇති විය
යි බං-වොන්ගේ සේනාව, බං-ගන්ගේ සේනාවට පහර දී පරාජය කොට, බං-ගන් සහ ඔහුගේ පවුල පිටුවහල් කළේ ය
බං-වොන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට බං-ගන්ව පෙළඹවූ බක් බෝ සෙන්පතියාට දඬුවම් ලබාදිණි
රාජධානියේ ක්‍රියාකාරී රජු සිය බාල සොයුරු බං-වොන් බව වටහාගත් ජොංජොං රජු ඔහුව කිරුළහිමි කුමරු තනතුරට පත්කළ අතර, ඉන් දින කිහිපයකට පසු ජොංජොං රජු ස්වෙච්ඡාවෙන්ම සිහසුන අත්හැරී ය
සිය රාජ්‍ය සමය පුරා රජපවුලේ රුධිර වැගිරීම් සිදු වුව ද, ජොංජොං කාර්යශූර, ඥානවන්ත පාලකයෙකු ලෙස සැලකේ. කිරුළහිමි බං-වොන් කුමරුගේ උපදේශය මත ඔහු සියලු පෞද්ගලික සේනා තහනම් කළේ ය
1419දී ජොංජොං මියගිය අතර, ඔහුගේ දේහය කේසොං අසල භූමදානය කරන ලදී
ජොසොන්හි තේජෝ (태조)
මව
අන්බ්යොන් හන් වංශයේ ෂින්’උයි අගබිසව (신의왕후 한씨, චන්ද්‍ර දිනය සැප්තැම්බර් 1337-ඔක්තෝබර් 21, 1391)
බිසෝවරුන් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන්
ග්යොංජු කිම් වංශයේ ජොං’අන් අගබිසව(정안왕후 김씨, ජනවාරි 22, 1355 – අගෝස්තු 2, 1412) - දරුවන් නැත
 චුංජු ජි වංශයේ සොං-බින් (성빈 지씨, දින නොදනී)
 යි හු-සේං, දොක්චොන්-ගුන් කුමරු (이후생 덕천군, 1397–1465), 10වන පුත්‍රයා
 යි මල්-සේං, දොප්යොං-ගුන් කුමරු (이말생 도평군, 1402-1439), 12වන පුත්‍රයා
 චුංජු ජි වංශයේ සුක්-උයි (숙의 지씨)
 යි වොන්-සෙං, උයිප්යොං-ගුන් කුමරු (이원생 의평군,
–1461), 3වන පුත්‍රයා
 යි මු-සෙං, සොන්සොං-ගුන් කුමරු (이무생 선성군, දින නොදනී), 4වන පුත්‍රයා 
 යි හෝ-සෙං, ඉම්සොං-ගුන් කුමරු (이호생 임성군, දින නොදනී), 5වන පුත්‍රයා<ref name="adoption">ඔහුගේ බිරිඳ වූ ලී ආර්යාවට (군부인 이씨) දරුවන් නොසිටි හෙයින්, ඔහු සිය බාලම අර්ධ සොයුරු සොක්බෝ-ගුන්''' කුමරුගේ 3වන පුත් යි ගුම්-සොන් හදාගත් අතර, ඔහු පසුව ගොක්සොං-ගුන් කුමරු (이금손 곡성군) බවට පත් විය
</ref>
 හම්’යං කුමරියසේජොංගේ ක්‍රමයට අනුව ඇගේ නිල නාමය "හම්’යං කුමරිය" (함양군주) යන්නයි
(함양옹주, දින නොදනී), 1වන දියණිය
 හෙංජු කි වංශයේ කි ජා-ජේ, සුක්-උයි (숙의 기자재,
–1457)
 යි ගුන්-සේං, සුන්ප්යොං-ගුන් කුමරු (이군생 순평군,
–1456), 6වන පුත්‍රයා
 යි උයි-සේං, ග්‍යුම්ප්යොං-ගුන් කුමරු (이의생 금평군,
–1435), 7වන පුත්‍රයා
 යි යුං-සෙං, ජොංසොක්-ගුන් කුමරු (이융생 정석군, 1409-1464), 8වන පුත්‍රයා
 යි සොන්-සෙං, මුරිම්-ගුන් කුමරු (이선생 무림군, 1410-1474), 9වන පුත්‍රයා
 සුක්ෂින් කුමරිය (숙신옹주, 1401-1486), 2වන දියණිය
 ගෝසොං කුමරියසේජොංගේ ක්‍රමය අනුව ඇගේ අනුරූප නාමය "ගෝසොං කුමරිය" (고성군주) වේ
(고성옹주, දින නොදනී), 4වන දියණිය
 සං'වොන් කුමරියසේජොංගේ ක්‍රමය අනුව ඇගේ අනුරූප නාමය "සං’වොන් කුමරිය" (상원군주) යන්නයි
(상원옹주, දින නොදනී), 5වන දියණිය
 ජොන්සන් කුමරියසේජොං ක්‍රමය අනුව ඇගේ අනුරූප නාමය "අන්සොං කුමරිය" (안성군주) යන්නයි
(전산옹주, දින නොදනී), 6වන දියණිය
 මුන් වංශයේ සුක්-උයි (숙의 문씨)
 යි ග්වයි-සෙං, ජොං’උයි-ගුන් කුමරු (이귀생 종의군, 1393–1451), 10වන පුත්‍රයා
 ලී වංශයේ සුක්-උයි (숙의 이씨)
 යි ජොං-සෙං, ජින්නම්-ගුන් කුමරු (이종생 진남군, 1406–1470), 11වන පුත්‍රයා
 හේප්යොං යූන් වංශයේ සුක්-උයි (숙의 윤씨, චන්ද්‍ර දිනය ජනවාරි 1368-චන්ද්‍ර දිනය ඔක්තෝබර් 1417)
 යි දොක්-සෙං, සුදෝ-ගුන් කුමරු (이덕생 수도군,
-1449), 12වන පුත්‍රයා
 යි නොක්-සෙං, ඉම්'ඉයොන්-ගුන් කුමරු (이녹생 임언군, 1399-1432), 13වන පුත්‍රයා
 යි බොක්-සෙං, සොක්බෝ-ගුන් කුමරු (이복생 석보군, 1399-1447), 14වන පුත්‍රයා
 යි බෝ-සෙං, ජංචොන්-ගුන්'' කුමරු (이보생 장천군, දින නොදනී), 15වන පුත්‍රයා
 ඉන්චොන් කුමරියn (인천옹주, දින නොදනී), 7වන දියණිය
 හම්’අන් කුමරිය (함안옹주, දින නොදනී), 8වන දියණිය
 චොගුංජං (초궁장)
 නොහඳුනන බිසවක්
 දොක්චොන් කුමරිය (덕천옹주, දින නොදනී), 3වන දියණිය

ඔහුගේ සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය
 කොරියාවේ මහා ජොංජොං ගොංජොං උයිමුන් ජංමු ඔනින් සුන්හ්යෝ රජ
 정종공정의문장무온인순효대왕
 定宗恭靖懿文莊武溫仁順孝大王

මේවාත් බලන්න
 කොරියාවේ ඉතිහාසය
 කොරියාවේ පාලකයින්

සටහන්

ජෝසුන් පාලකයින්
1357 උපත්
1419 මරණ
14වන සියවසේ කොරියානු පාලකයින්
15වන සියවසේ කොරියානු රජවරුන්
හ්සෙකියු, හෙවත් සෙකා යනු පැලර්මෝ පාෂාණයේ සඳහන් පරිදි  පහළ ඊජිප්තුව පාලනය කළ ප්‍රාක්රාජවංශික ඊජිප්තු රජෙකි
මෙම පාලකයා පිළිබඳ වෙනත් කිසිදු සාක්ෂියක් නොලැබෙන නිසා ඔහු මුඛ පරම්පරාගත මිත්‍යා පාලකයකු හෝ සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රබන්ධ පාලකයකු විය හැකි ය
පුරාතන ඊජිප්තුවේ පළමුවන රාජවංශය (හෙවත් රාජවංශය I) යටතට අයත් වන්නේ එක්සත් ඊජිප්තුවක් තුළ පාලනය ගෙන ගිය ඊජිප්තු රජවරුන්ගේ පළමුවන මාලාවයි. මෙය නාමර් රජු විසින් සිදුකළේ යැයි පැවසෙන ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුව ඒකාබද්ධ කිරීමෙන් වහාම පසුව ඇරඹුණු යුගයයි
එසේම මෙය තිනිස් වටා බලය සංකේන්දුගත වූ මුල්කාලීන රාජවංශ යුගයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරයි
මෙම යුගයේ කාලසීමාව විද්වතුන් අතර වාදවිවාදවලට හේතු වී ඇත
මෙය දිවෙන්නේ මුල්කාලීන ලෝකඩ යුගය හරහා වන අතර, මෙය ක්‍රි
34වන හා 30වන සියවස් අතර කාලයක ඇරඹෙන්නට ඇතැයි ඇස්තමේන්තුගත කොට ඇත
2013දී සිදුකළ විකිරණශීලී කාබන් දින අධ්‍යයනයක් අනුව, පළමු රාජවංශයේ ආරම්භය - හොර්-අහාගේ සිංහාසනාරූඪය - ක්‍රි
3100ට ආසන්න (3218–3035, මෙය 95%ක විශ්වාසයකින් යුතු ය) සමයක සිදු වූයේ යැයි සැලකේ.

පාලකයින්
ඊජිප්තුවේ ඉතිහාසය තුළ පළමු රාජවංශයට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරෙන රජවරුන් නම්
මෙම රාජවංශය පිළිබඳ තොරතුරු රාජකීය නාම දරන ඇතැම් ස්මාරක සහ වෙනත් අංග මගින් ලැබේ
මේ අතරින් වඩාත් වැදගත්ම පුරාවස්තූන් ලෙස නාමර් ඵලකය සහ නාමර් සොංකෝල හිස ආදියත්, ඩෙන් සහ ඛා රජුන්ගේ ලැයිස්තු ද සැලකේ. පැලර්මෝ පාෂාණයේ ඇති සංක්ෂිප්ත ලැයිස්තු හැරුණුවිට මුල් රාජවංශ ද්විත්වය පිළිබඳ වෙනත් සවිස්තර වාර්තා හමු නොවේ
මේ පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් මැනතෝගේ ඒජිප්ටියැකා විස්තරය, පුරාවිද්‍යාත්මක මෙන්ම ඓතිහාසික වාර්තා සමග නොගැ‍ළපේ
මැනතෝ විසින් පළමු රාජවංශයේ රජවරුන් නවදෙනකු නම්කොට තිබුණ ද, ඉන් වෙනත් මූලාශ්‍ර සමග ගැළපෙන්නේ එක් නාමයක් පමණි
එසේම ඔහු විස්තර ඉදිරිපත් කොට ඇත්තේ ද රජවරුන් සිව්දෙනකු පිළිබඳ පමණි
මෙකල ඊජිප්තු රූපාක්ෂර හොඳින් සංවර්ධනය වී පැවතිණි
ඒවායේ හැඩය අවුරුදු තුන්දහසක් පුරාවටම වෙනස් වී ඇත්තේ ස්වල්ප වශයෙනි
ඇබයිඩොස් සහ නැකාඩාහි ඇති පාරාවෝවරුන්ගේ විශාල සොහොන්ගැබ් මෙන්ම මෙම්පිස් අසල පිහිටි සකාරා සහ හෙල්වාන් සුසානභූමිවලින් පෙනී යන්නේ මෙකල ඉදිකිරීම් විශාල වශයෙන් දැව සහ මඩින් තැනූ ගඩොල්වලින් සිදුව ඇති බවයි. බිත්ති සහ ‍ගෙබිම සඳහා ගල් භාවිතා වී ඇත්තේ ස්වල්ප වශයෙනි
ආභරණ, බඳුන් සහ කලාතුරකින් ප්‍රතිමා නිර්මාණය සඳහා ගල් භාවිතා වී ඇත
ටැමරික්ස් (හෙවත් "ලවණ දේවදාර") ශාකය ඇබයිඩොස් බෝට්ටු වැනි බෝට්ටු නිර්මාණයට භාවිතා වී ඇත
මෙකල වඩාත් වැදගත් වූ දැවනිර්මාණ ක්‍රමවේදයක් ලෙස අචල කුඩුම්බි සන්ධි භාවිතය දැක්විය හැක
අචල කුඩුම්බි සකසන ලද්දේ එක් ලී කැබැල්ලක අග්‍රය දෙවන ලීයේ සිදුර තුළට ගැළපෙන පරිදි කපා සකස් කිරීමෙනි
නිදහස් කුඩුම්බියක් භාවිත වූ මෙම ක්‍රමයේ ප්‍රභේදයන් මධ්‍යධරණි සහ ඊජිප්තු නැව් නිර්මාණයේ දී වැදගත් විය
රාජකීය අවමංගල පිළිවෙතක් ලෙස මිනිස් බිලිපූජා
පළමු රාජවංශයේ සියලු පාරාවෝවරුන් විසින් අවමංගල චාරිත්‍රයක් ලෙස මිනිස් බිලිපූජා අනුගමනය කොට ඇත
මේ බව සෑම පාරාවෝවරයකුගේම සොහොන්ගැබ අසල සේවකයින් සහ සත්ත්වයින් භූමදාන කොට තිබීමෙන් පෙනී යයි
ඩ්‍ජර්ගේ සොහොන්ගැබ සඳහා මිනිසුන් 338ක් භූමදාන කොට ඇත
මෙහි දී බිලි දුන් මිනිසුන් සහ බූරුවන් වැනි සතුන් පාරාවෝවරයාට මරණින් මතු සහාය වේ යැයි සලකන්නට ඇත
කෙසේනමුත්, නොදන්නා හේතූන් මත මෙම රාජවංශයේ අවසානය වන විට මෙම පිළිවෙත ද අවසන් වී ඇත
මූලාශ්‍ර

ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
මේවාත් බලන්න
 මුල්කාලීන රාජවංශ යුගය (ඊජිප්තුව)

ඊජිප්තුවේ පළමු රාජවංශය
01
ඊජිප්තුවේ ක්‍රි
31වන සියවස
ඊජිප්තුවේ ක්‍රි
30වන සියවස
ඊජිප්තුවේ ක්‍රි
29වන සියවස
ඊජිප්තුවේ ක්‍රි
4වන සහස්‍රකය
ඊජිප්තුවේ ක්‍රි
3වන සහස්‍රකය
ව්‍යාපහරණය යනු මුදල් රෙගුලාසි වල භාවිත වචනයකි
එහි තේරුම මම ද නොදනිමි ඔබ දන්නේ නම් මෙම පිටුව සංස්කරණය කරන්න
ව්‍යාපහරණය යනු මුදල් භාවිතට ගනු ලබන ආකාරයයි
කටක Cancer( ♋️ ) (Greek
Καρκίνος,Karkinos Latin
Cancer) රාශිය යනු රාශි චක්‍රයේ හතරවන රාශියයි
මෙය අංශක 90-120 අතර පිහිටා ඇත
හිරුගේ උත්තරායන ගමනේ උච්චතම අක්ෂාංශය නියොජනය වන්නේ කටක රාශිය තුලයි
ජුලි 15 ත් අගෝස්තු 15 අතර කාලය තුල සමාන්‍යයෙන් හිරු කටක රාශිය හරහා ගමන්කරයි
මෙම රාශිය කකුළුවකුගෙන් සංකේතවත් කෙරේ
කිසියම් පුද්ගලයෙකු උපත ලබන අවස්ථාවේ දී නැගෙනහිර ක්ෂිචිජයෙන් කටක රාශිය උදාවී පැවතුනේ නම් ඔහු කටක ලග්නයෙන් උපන්නෙකු ලෙස ජොතිෂ්‍යට අනුව සදහන් කරයි
ජොතිෂ්‍ය 
වෘශ්චික හා මීන රාශිය මෙන්ම කටක රාශිය ජල රාශි ගණයට අයත්ය
ලොව නිර්මානය වී ඇති සතර මහා ධාතූන්ගෙන් එකක් ලෙස ජලය හදුන්වයි.පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ යන්න මෙම සතරමහා ධාතූන්ය
මෙහි ආපෝ යතුවෙන් හදුන්වන්නේ ජලයයි
ජල ධාතුව හෙවත් අපෝ ධාතුව ලොකයට ඉතාම අත්‍යවශම ධාතුවයි. ග්‍රීක ජෝතිෂ්‍ය මත අනුව කටක රාශිය මුහුදට අධිපති නෙප්චූන් දෙවියන්ගේ නිවහනයි
වෛදික ජෝතිෂ්‍ය මත අනුව කටක රාශිය වන්ද්‍රයාගේ නිවහනයි
සම්භන්ධතා 
කටක රාශිය  ජලය,සෙම,හෘදයl,උතුරු දිශාව,රාත්‍රිය,සක්ව ගුණය,චංවලබව,සමෘධිත් බව නියොජනය කරනබව ජෝතිෂ්‍යයේ දැක්වේ
රාශී චක්‍රෙය් තරුරටා හරහා හිරු ගමන් ගන්නාසේ දකින ගමන් මාර්ගය හෙවත් ක්‍රාන්ති වලය තුල උතුරින්ම පිහිටි රාශිය කටකයයි
මකර රාශිය කටක රාශිය ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්තේ පිහිටයි කටක රාශිය මුහුද,ගංගා,ඇල දොළ,ලිං,නාන තටාක,වගුරු බිම් සහ දිය අගල් නියෝජනය කරයි
ශරීරාංග වශයෙන් උරස් කුහරය හෘදය පියයුරු නියෝජනය කරයි
කටක ලග්න හිමියන් සංවේදී හදවත් ඇති පුද්ගලයන්ය
ඉක්මනින් කෝප ගැනීම මෙන්ම ඉක්මනින් කෝපය සන්සිදේ
චංචල අදහස් ඇත
කටක ලග්න හිමියන් ආධ්‍යත්මික අංශයට බරය
අදහස් නිතර වෙනස්කරයි
ජනප්‍රවාද

ග්‍රීක ජනප්‍රවාද 
ග්‍රීක ජනප්‍රවාද අනුව කටකය රාශිය හා හර්ක්‍යුලිස් යෝධයා  අතර සම්කබන්කුධයක්ළු පවතී
හර්ක්‍යලිස් දිනක් ලනැයින් හයිඩ්‍රා සමග සටනක් ඇතිකර ගත්තේය
හයිඩ්‍රා හර්ක්‍යුලිස්ව සපාකෑමට කකුළුවකු එවීය
කකුළුවා හර්ක්‍යුලිස්ගේ පා ඇගිලි සපා කෑහ
එවිට හයිඩ්‍රා හර්ක්‍යුලිස්ට කඩුවෙන් පහර දුන්නේය
හර්ක්‍යුලිස් තමාව සපාකෑ කකුළුවා පයින් පාගා මරා දැමීය
පසුව හයිඩුා තමාට උදවු කල කකුළුවා ගේ සිතුවම අහසේ ඇන්දේය
චීන ජනප්‍රවාද 
චීන ජනප්‍රවාද අනුව කටක රාශිය 28 ක්වූ විමානයන් අතර 23 වන විමානයයි
මෙය චීන පසින් Gui යනුවෙන් හදුන්වයි.එහි තේරුම අවතාරය යන්නයි
චීන ජෝතිෂ්‍යයට අනුව අහස කොටස් හතරකට බෙදෙයි
මෙම සෑම කොටසකටම දිශාවක් අයත්ය ඍතුවක්  මිත්‍යා මැවිල්ලක් අඩංගුය
ඒ අනුව කටක රාශිය අයත් අහස් කලාපයට රතු පැහැය දකුණු කුරුල්ලා සහ ගිම්හාන ඍතුව අයත්ය
සටහන්

උපුටා දැක්වීම් 
 
  Longitude of Sun, apparent geocentric ecliptic of date, interpolated to find time of crossing 0, 30.
බාහිර යොමු 
  The dictionary definition of Cancer at Wiktionary
  Media related to Cancer  at Wikimedia Commons
 Warburg Institute Iconographic Database (over 300 medieval and early modern images of Cancer) 

රාශි චක්‍රය
ළමා ශ්‍රමිකත්වය යනු, අර්ධ-කාලීන හෝ පූර්ණ-කාලීන පදනම් මත ළමුන් ආර්ථික ක්‍රියාකාරිත්වයන් සඳහා යොදා ගැනීමේ භාවිතයයි
මෙම භාවිතය වෙතින් ළමුන්ගේ ළමාවිය ඔවුනට අහිමි කරවන අතර, එය ඔවුන්ගේ භෞතික සහ මානසික වර්ධනයට අනර්ථකාරි වෙයි
දරිද්‍රතාවය, හොඳ පාසැල් නොමැති වීම සහ අවිධිමත් ආර්ථිකයෙහි වර්ධනය යන දේවල්,  ඉන්දියාවේ ළමා ශ්‍රමිකත්වයට වැදගත් හේතූන් ලෙසින් සැලකෙයි
ඉන්දියාවේ 1998 ජාතික ජනසංගණනය විසින් ඇස්තමේන්තු කළේ,  5–14 වයස් කාණ්ඩයෙහි මුළු ළමා ජනගහණය වූ මිලියන 253 අතුරින්,  4–15 වයස් කාණ්ඩයෙහි මුළු ළමා ශ්‍රමිකයන් සංඛ්‍යාව, මිලියන 12.6 ක් බවයි.

2009–10 දී පැවතුනු දේශව්‍යාප්ත සමීක්ෂණයක් වෙතින් නිශ්චය කෙරුණේ ළමා ශ්‍රමිකත්ව පැවැත්ම ළමුන් මිලියන 4.98 (හෝ 5–14 වයස් කාණ්ඩයෙහි ළමුන් වෙතින්  2% ක් එයට අඩු ප්‍රතිශතයක් දක්වා) දක්වා පහත බැස ඇති බවයි. 2011 වසරෙහි ඉන්දියාවේ ජාතික ජනසංගණනය වෙතින් නිශ්චය කරගනු ලැබුවේ  5–14 වයසැති ළමා ශ්‍රමිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව මිලියන 4.35 බවත්, එම වයස් කාණ්ඩයෙහි මුළු ළමා ජනගහණය මිලියන 259.64 බවත්ය
ළමා ශ්‍රමික ගැටළුව ඉන්දියාවට අනන්‍ය වූවක් නොවෙයි
ලෝකව්‍යාප්තව, මිලියන 217 පමණ ළමුන් ශ්‍රමිකයන් වන අතර, මෙයින් බොහෝමයක් පූර්ණ-කාලීනව එහි නියැලෙති
ඉන්දියානු නීතිය විසින් කර්මාන්ත  64 ක් විශේෂිත වශයෙන් උපද්‍රව සහිත ලෙස වර නගා ඇති අතර, එවන් උපද්‍රව සහිත කර්මාන්තයන්හී ළමුන් ශ්‍රමිකයන් ලෙසින් භාවිතා කිරීම සාපරාධී වරදක් වෙයි
2001 වසරෙහිදී, සියළු ළමා ශ්‍රමිකයන් අතුරින් ඇස්තමේන්තුගත 1% හෝ, ඉන්දියාවේ ළමුන් 120,000 පමණ උපද්‍රව සහිත රැකියාවක යෙදුනහ
සැලකිල්ලට ගත යුතු කරුණක් වන්නේ, ඉන්දියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වෙතින්, 24 වන වගන්තිය යටතේ මූලික අයිතිවාසිකමක් ලෙසින්, උපද්‍රව සහිත කර්මාන්තයන්හී ළමා ශ්‍රමිකයන් යෙදීම (උපද්‍රව-රහිත කර්මාන්තයන්හී එය තහනම් කර නොමැත) තහනම් කර ඇති බවයි. යුනිසෙෆ් ඇස්තමේන්තු කරන්නේ, වයස 14ට අඩු ශ්‍රමිකයන් විශාලතම සංඛ්‍යාව, එහි විශාල ජනගහණය සහිතව ඉන්දියාව සතු වන අතර,  උප-සහරානු අප්‍රිකානු රටවල් වෙත ළමා ශ්‍රමිකයන් ලෙසින් භාවිතා වන ළමුන් විශාලතම ප්‍රතිශතය හමු වන බවත්ය
ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය විසින් ඇස්තමේන්තු කරනුයේ, ලොව විශාලතම ළමා ශ්‍රමික සේවා යෝජකයා වන්නේ සියයට 60 ක ප්‍රමාණයකට දායක වන්නාවූ කෘෂිකර්මාන්තය බව වන අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර සහ කෘෂිකර්ම සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කරන්නේ කෘෂිකර්මය සහ ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම් සඳහා 70% ක ප්‍රමාණයක් ළමා ශ්‍රමිකත්වය භාවිතා වන බවය
කෘෂිකර්මය හැරුණු විට, ඉන්දියානු ආර්ථිකයෙහි අනෙකුත් සමස්ත අවිධිමත් පාර්ශව සියල්ලෙහිම පාහේ ළමා ශ්‍රමිකත්වය නිරික්ෂණය කර ඇත
ගැප්, ප්‍රයිමාක්, මොන්සැන්ටෝ ඇතුළු සමාගම් ගණනාවක් විවේචනය කෙරුණේ ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදිතයන් සඳහා ළමා ශ්‍රමිකත්වය භාවිතා කිරීම වෙනුවෙනි
අඩුවයසැති ළමුන් විසින් නිෂ්පාදනය කෙරුණු නිෂ්පාදිතයන් විකිණීම වැලැක්වීම සඳහා දැඩි ප්‍රතිපත්තීන් අනුගමනය කරන බවට මෙම සමාගම් විසින් කියා සිටියද, සැපයුම් දාමයක බොහෝ බැඳියන් පැවතීම නිසා ඒවා සියල්ල අභිප්‍රේක්ෂණය කිරීම දුෂ්කර කටයුත්තක් වෙයි
ප්‍රයිමාක් හී තෙවසරක ප්‍රයත්නය මල් ඵල ගන්වමින්, 2011  වසරෙහිදී බීබීසී පිළිගත්තේ, ප්‍රයිමාර්ක් විසින් ඉන්දියානු ළමා ශ්‍රමිකත්වය භාවිතා කරන බවට වූ එහි ත්‍යාග-ලාභී විමර්ශනාත්මක මාධ්‍යවේදී වාර්තාව ව්‍යාජ බවයි. බීබීසී විසින් ප්‍රයිමාර්ක් වෙතින්ද, ඉන්දියානු සපයන්නන් වෙතින්ද සහ එහි සමස්ත නරඹන්නන් වෙතින්ද සමාව අයැදීය
2014 දෙසැම්බරයෙහිදී, එ
කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත් කරන ලද  ළමා ශ්‍රමිකත්වය විසින් හෝ බලාත් ශ්‍රමිකත්වය විසින් හෝ නිපැයුනු භාණ්ඩ ලැයිස්තුවක, රටවල් 74 ක් අතර ඉන්දියාව සටහන් වුනේ විවේචනාත්මක කාර්ය තත්ත්වයන් නිරික්ෂණය වූ ලෙසිනි
වෙනත් කිසිම රටකට වෙනස් ලෙසින්, ඉන්දියාව විසින් භාණ්ඩ වර්ග 23 ක් සම්බන්ධයෙන් නිරූපණය වූ අතර එයින් බහුතරයක් නිෂ්පාදනය කර තිබුණේ ළමා ශ්‍රමිකත්වය භාවිතා කරමිනි
ඉන්දියාවෙහි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි, 24 වන වගන්තිය වෙතින්, උපද්‍රව සහිත ළමා ශ්‍රමිකත්වය තහනම් කෙරෙයි
මීට අමතර වශයෙන්, ළමුන්ගේ බාලක යුක්තිය (උවටැන සහ ආරක්ෂාව) පණත-2000 සහ, ළමා ශ්‍රමිකත්ව (තහනම් සහ අහෝසි කිරීම) පණත-1986 ආදී, විවිධ නීති සහ ඉන්දියානු දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය විසින්, ඉන්දියාවේ ළමා ශ්‍රමිකත්වය හඳුනාගැනුම, අභිචෝදනා කිරීම සහ නැවතීම සඳහා නෛතික පදනම සපයා ඇත
ආශ්‍රිත

ඉන්දියාව
 
ඉන්දියාවේ ශ්‍රමය
දකුණු ආසියාවෙහි ණය වෙනුවෙන් දාසභාවය
ඉන්දියාවෙහි මිනිස් ජාවාරම
ගවුම (Frock)මධ්‍යතන යුගයේ සිට යුරෝපීය රටවල භාවිතවූ ඇඳුමකි මෙය ස්ත්‍රීන් මෙන්ම පුරුෂයන්ද භාවිතකර ඇත
මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් ස්ත්‍රීන්ගේ හා ගැහැණු ළමුන්ගේ ඇඳුමක් ලෙස භාවිතාවේ
යුරෝපයේ සමභවය වූ ගවුම පසුව සංස්කෘතික විසරණය මගින් වෙනත් මහද්වීප කරාද සංසරණය විය
ඉතිහාසය 
ගවුම සැහැල්ලු දිග හා පළලකින් යුත්ත ඇඳුමක් විය
කතොලික පූජකයන්  මෙය මුලින්ම භාවිතා කර ඇත
වර්තමානයේ ගවුම විවිධ විලාසිතා අනුව සකස්කර භාවිතවෙයි
16 වන සියවසයේ සිට 20 වන සියවස දක්වා යුරෝපා සමාජයේ ප්‍රධාන කාන්තා ඇඳුම ලෙස ගවුම සැළකින
එකල ගවුම පා ඇඟිලි ස්පර්ශ වනසේ දික්වූ අඳුමක් ලෙස පැවතින
පසුව වික්ටොරියානු සංස්කෘතිය අභාවයට යාමත් සමග විවිධ විලාසිතා අනුව ගවුම් නිමැවිනි
වර්තමානයේ වික්ටොරියානු සංස්කෘතියේ මෙන් දෙපා ඇඟිලි දක්වා දික්වූ දිග ගවුම් වෙනුවට කොටට පහසුවට නිමවූ ගවුම් දක්නට ඇත
17 වන සියවසයේ දී ගවුම එඩේරුන් කම්කරුවන් ගොවිපල් හිමියන් ගොවියන් වැනි වැඩකරන ජනයාගේ ඇඳුමක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයේ භාවිත විය
සාමාන්‍යයෙන් මෙම වැඩකරන ජනයා හැදි ගවුමේ තරමක් විශාල කොලරයක් දක්නට ලැබුනි
18 වන සියවසයේදී බ්‍රිතාන්‍ය හා ඇමරිකා ජාතික පුරුෂයන් දඩයම් කිරීමට යාමේදී හා එවැනි දුහුබැඳයාම් වලදී ගවුමක් හැඳ සිටියක
එයට හේතව වන්නට ඇත්තේ වනාන්තරයක ආදී බාධක සහිත මගක යාමේදී මෙය පහසු අඳුමක් නිසාය
18 වන සියවසයේ දී කම්කරුවන් ඇඳි ගවුම ඉදිරි පසින් පැලු ඇඳුමක් ලෙස සකස්විය
19 වන සියවසයේ දී මෙය කබායක් ලෙස සකස්විය
ඉහළ රැකියා කල පුද්ගලයන්ගේ කබායට පසුව පළල් කොළරයක් සාක්කු සහිත ඇඳුමක් ලෙස පරිණාමය විය
කම්කරුවන් ඇඳි ගවුම 18 වන සියවසයෙන් පසු කබාය දක්වා පරිණාමය වෙද්දී කාන්තාවන් ඇඳි ගවුම 20 වන සියවස දක්වා වික්ටොරියානු සංස්කෘතියතුල කාන්තාවන්ගේ සහ ගැහැණු ළමුන්ගේ ඇඳුමක් ලෙස යුරෝපා සමාජයේ පැවතින
ගවුමේ භාවිතයන් කිහිපයක් මෙසේය
 කාන්තාවන්ගේ් හා ගැහැණු ළමුන්ගේ ඇඳුමක් ලෙස
කුඩා දරුවන්ගේ සැහැල්ලු ඇඳුමක් ලෙස
නැවියන් හා ධිවරයන් ගේ ඇඳුමක් ලෙස
නැවියන්ගේ විශේෂ ඇඳුමක් ලෙස
වර්තමාන භාවිතයන් 
යුරෝපයේ සම්භවය වූ ගවුම ක්‍රමයෙන් ලෝකයේ සෑම මහද්වීපයකටම විසරණය විය
විශේෂයෙන් යුරෝපා යටත්විජිතකරණයත් සමග යටත් විජිතවලට ලැබිණි
වර්තමානයේ පවතින ගෝලීයකරණයේ ප්‍රථිපලයක් ලෙස විශේෂයෙන් බලවත් ජාතීන්ගේ සංස්කෘතික අංග වේගයෙන් විසරණය වීම සිදුවේ
අද වනවිට විශේෂයෙන් කාන්තාවන් හා ගැහැණු ළමුන්ගේ ඇඳුමක් ලෙස විවිධ විලාසිතා අනුව හැඩගැන්වූ ගවුම් දැකිය හැකිය
මුල් යුගයේ කාන්තාවන් ඇදි ගවුම පළල් කරක් සහිත බිම ගෑවෙන පමණ දික්වූ ඇඳුමකි
එහි ඉණෙන් පහළ කොටස රැළි ගන්වා තිබිණ
අත් දිගට හෝ කොටට හැඩගන්වා තිබිණ
එහෙත් වර්තමානයේ ඉතා කෙටි ගවුම් දැකිය හැකිය
දණින් මදක් උස් වනසේ හැඩ ගැන්වූ ගවුම් වර්තමානයේ දක්නට ලැබේ
පෙර පැවති පළල් කොළරය වෙනුවට පටු කොළරයක් හෝ කොළරයක් කොහෙත්ම නැති ගවුම් ඇත
අත් පිහිටා නැති ගවුම්ද ආදී වශයෙන් විවිධ නවීකරණයන්ට අදවනවිට ගවුම භාජනය වී ඇත
පිංතූර ගැලරිය

මූලාශ්‍ර

යොමුව 
 Oxford English Dictionary
 Picken, Mary Brooks
The Fashion Dictionary, Funk and Wagnalls, 1957.
 Walker, George
The Tailor's Masterpiece
All Kinds of Coats, 1838 revised edition, reprinted by R
Shep, 2001. ISBN 0-914046-28-4.
 Waugh, Norah
The Cut of Men's Clothes 1600–1900, Routledge, 1964. ISBN 0-87830-025-2.

බාහිර යොමු 
 
 ApparelSearch glossary of textile and apparel terms
සාරිය (sari, saree, or shari)  යනු ඉන්දියාවේ වාසය කරන කාන්තාවන්ගේ ඇඳුමකි මෙය දිගින් යාර පහත් නමයත් අතර වන අතර මීටර් වලින් මීටර් 4.5 ත්  8 පමණවේ මෙය පළලින් අඩි දෙකත් හතරත් පමණ වන අතර එය සෙන්ටිමීටර් වලින් 60-120  අතරවේ ඉන වටා රැලි යොදන අතර උර හිසට ඉහලින් රෙදි පොටක් යෙදේf
විවිධ විලාසිතා අනුව රැලි දැමීම සිදුවේ අන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ නෙවිල් සාරි විලාසිතාව බහුලය

බොහෝවිට සාරිය ඇඳීමට පෙර යටසායක් අඳිනු ලබයි
එය පර්කා නමින් හදුන්වයි 'parkar' (परकर මරාටි බසින් මෙය ලහන්ගා(lahaṅgā) හෝ ලෙහෙන්ගා(lehenga) ලෙසද උතුරු ප්‍රදේශයේ පාවඩෛ (பாவாடை) ලෙසද දෙමළෙන් (பாவடா)හෝ ඇතැම්විට ලංගා(லங்கா langa) ලෙසද මලයාලම් තෙළිඟු කණ්ණඩ භාෂාවලින් චානියෝ(chaniyo),පර්කා(parkar),ඝග්රා(ghaghra හෝ ඝහරෝ ලෙසද බටහිරදී ෂයා ලෙසද හදුන්වයි.උඩුකය සදහා අඳින යට ඇදුම හැට්ටය(blouse)මෙය දකුණු ඉන්දියාවේ දී රවිකේ(ravike) ලෙසද අනෙත් පලාත්වල චෝලි(choli) ලෙසද හදුන්වයි.සාරිය ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයට අවේණික ඇඳුමකි
අකුණු ආසියාවට අයත් සෑම රටකම පාහේ සාරිය භාවිතාවනු දැකිය හැකිය
ඉන්දීය කාන්තාවන්ගේ ජතික අැඳුම ලෙස භාවිත වන්නේද සාරියයි
නිරුක්තිය 
සාරි(sari)යනු සංස්කෘත බසින්  (शाटी śāṭī රෙදි පටිය යන තේරුම දෙයි' පාලි භාෂාවෙන් शाडी śāḍī or साडी ලෙස හදුන්වයි,වර්තමාන ඉන්දියානු භාෂා බොහෝමයට සාරි(sāṛī)යන වචනය දක්නට ලැබේ
සට්ටිකා 'Sattika' යන වචනය කාන්තාවන්ගේ ඇඳුම යන තේරුම අතීත ඉන්දියාවේ සංස්කෘත භාෂාවේ දක්නට ලැබිණ
සම්භවය හා ඉතිහාසය 
සාරිය ඉන්දියාවේ සමභවය වූ ඇඳුමක් වන අතර එහි ඉතිහාසය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය දක්වා ඈතට දිවයයි
එනම් ක්‍රිස්තු පූර්ව 2800-1800 අතර ඉන්දියාවේ උතුරු දිග ප්‍රදේශයේ බිහිවූ ශිෂ්ටාචාරය තුල සාරිය සම්භවය ලබන්නට ඇත
ක්‍රිස්තු පූර්ව 5000 දී පමණ ඉන්දියාවේ කපු වගාකළ බවට සාධක ලැබේ
මෙම කාලයේ දීම ඉන්දියානුවන් විසින් කපු වලින් මැසූ වස්ත්‍ර වර්ණ ගන්වා ඇත
ඔවුන් මේ සඳහා ඉන්ඩිගෝ ලාකඩ පැහැය රතු පැහැය කහ යොදාගෙන ඇත  ක්‍රිස්තු පූර්ව 2450-2000 අතර කාලයේ දී ඉන්දියානුවන් සේද රෙදි විවීම සිදුකර ඇත
පෙර සඳහන් කළ පරිදි සාරිය මුල්වරට සම්භවය ලබන්නේ ඉන්දියාවේ ඉන්දු නිම්ණ ශිෂ්ටාචාරය තුලයි
සාරිය කොටස් තුනකින් සමන්විත ඇඳුමකි
ඉනට අදින යට ඇදුම( Antariya) ළය පෙදෙස වැසෙනසේ අදින යට ඇදුම(Uttariya) හා උඩට අදින ඇඳුම(Stanapatta) වශයෙනි
ක්‍රිස්තු පූර්ව හයවන ශත වර්ෂයේ දී පමණ ඈත අතීතයේ පවා මේ ආකාර කොටස් තුනකින් යුත් සාරිය භාවිතවී ඇත
ඉනට අදින යට ඇදුම පාද දක්වා දිගු වනසේ සකසා තිබිණ
එය තවදුරටත් Bhairnivasani skirt නම් ඇදුම දක්වා වර්ධනය විය
වර්තමානයේ මෙය ghagri සහ lehenga යන නම්වලින් ඉන්දියාව තුල හදුන්වයි.
සාරියේ උඩකය ආවරණය වන හැට්ටය උරහිර අවරණය වන ආකාරයට සකසා ඇත,
ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමුවන සියවස හා ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවන සියවස අතර කාලයේ දී සාරියේ යටට අදින යට සාය හා හැට්ටය එක් කොට තනි වස්ත්‍රයක් ලෙස සකසාගෙන තිබී ඇත
අතීත සංස්කෘත හා දෙමළ කාව්‍ය ග්‍රන්තවල සාරිය හැදි කාන්තාවන් පිළිබද ලියැවී ඇත
අතීතයේ ආසියාතික ස්ත්‍රීන් සිරුරේ මධ්‍ය කොටස පමණක් වැසෙන ලෙස සාරි භාවිතකර ඇත,ධර්ම ශාස්ත්‍ර ග්‍රන්තයේ දැක්වෙන්නෙ සාරිය නාභිය වැසෙනසේ අදිය යුතු බවයි. ඇතැම් අවස්ථාවල නාභිය පෙනෙන සේ හැද නාභිය නොයෙක් ආකාරයට අලංකාරව පෙනෙන ලෙස සරසා තිබිණ
විශේෂයෙන් නාටිකාංනාවන් භාවිතකල සාරි හොදින් නාභිය පෙනෙන සේ නිර්මාණයවී තිබිණ
මෙසේ නාභිය ප්‍රදර්ශනයවන ආකාරයට සාරිය ඇදීම භාරතයේ සම්ප්‍රධායික නාට්‍ය හා නර්තන සම්ප්‍රධායන්හි සම්ප්‍රධායක්විය
සංස්කෘත සාහිත්‍ය තුල සාරිය හා සම්භන්ධ විවිධ වචන පවතී
උදාහරණ ලෙස Avagunthana (oguntheti/oguṇthikā) යන වදනේ තේරුම වැස්ම යන්නයිl, Uttariya යන්නෙහි තේරුම උරහිස් වැස්ම යන්නයි, Mukha-pata යනු මුහුණු වැස්ම යන්නයි
Sirovas-tra යනු හිස් වැස්ම යන්නයිl
හින්දු විවාහ මංගල්‍ය අවස්ථාවලදී මනාලිය හිස සහ මුහුණද වැසෙනසේ සාරියකින් සැරසී සිටීම සිදුකරයි
මෙසේ මුළු සිරුරම වසෙනසේ ඇඳීම හින්දු සම්ප්‍රධාය අනුව සැමවිටම සිදු නොවේ
විවාහ මංගල්‍ය වැනි අවස්ථාවලදී පමණක් මෙසේ මුළු සිරුරම වැසෙනසේ සාරිය අඳියි  මෙයින් අවිවාහක ස්ත්‍රීන් මෙසේ වේල් පැලද සිටීම අනවශ්‍ය බව පැවසේl
තුන්වන ශතවර්ෂයේදී මහායාන බෞද්ධයන්ද සාරිය සමග වෙල් පැළද සිටිබව පැවසේ
මෙම සාරිය සමග වේල් පැළදීම තවමත් ඇතැම් හින්දි භාෂක ප්‍රජාව අතර පවතින චාරිත්‍රයකි
අතීත කැටයම් මූර්ති හා චිත්‍ර අධ්‍යනයේදී විවිධ විලාසිතා අනුව නිමැවුන සාරි භාවිත කළඇති බවට සාධක හමුවේ
මෙම සාරි සමග අඳිනලද හැට්ටය සිරුරට තදවන ලෙස නිර්මානය කර තිබින
මුල් යුගයේදී හැට්ටය සිරුරේ ඉදිරිපස කොටස පමණක් වැසෙනසේ ඇඳ පිටුපස කොටස තුනී පටියකින් ගැටගැසීම මහින් සිරුරට සම්බන්ධකර තිබිණ
මෙසේ නිමැවුන හැට්ටය සහිත සාරි රාජස්ථාන් වැනි ප්‍රාන්තවල තවමත් භාවිතවෙයි
සාරිය සමඟ අඳින හැට්ටය විවිධ විලාසිතා අනුව වර්තමානයේ පවා ඉන්දියාවේ භාවිතවේ
එහෙත් දකුණු ඉන්දියාවේදී හැට්ටය ඉදිරිපස කොටසට වඩා පසුපස කොටස ආවරණයවන ලෙස නිමවා ඇත,
නේපාලයේ භාවිතවන හැට්ටයද ඉදිරිපස හොදින් ආවරණය වනලෙස සකසා ගනී
ඉන්දියානු සංස්කෘතිය තුල විවාහ වැනි අවස්ථාවලදී වැඩිවශයෙන් රතු පැහැති සාරි ඇඳීමට කාන්තාවන් වඩාත් කැමැත්තක් දක්වයි. සේද කපු ආදී රෙදි වලින් වියනලද සාරි ඉන්දියාව තුල බහුලව භාවිතවේ
උස්සව අවස්ථ වලදී හා විශේෂ අවස්ථා වලදී සාම්ප්‍රධායික ඉන්දියානු කාන්තාවන් සරියකින් සැරසී සිටීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. උස්සව අවස්ථා මෙන්ම ඉන්දියාව තුල එදිනෙදා නිවසේ සිටින අවස්ථාවල පවා සරිය භාවිත කරති
පිංතාරු කළ සාරිද ඉන්දියාවේ බහුලය
වර්තමානයේදී කෘතිම කෙඳි භාවිතයෙන් නිමවූ සාරිද ඉන්දියාවේ දක්නට ලැබේ
ඓතිහාසික ඡායාරූප

බංගලාදේශය 

බංගලා දේශයේ ජාතික අැඳුම ලෙස සාරිය (in Bengali=শাড়ি, Śāṛi ) යොදාගනී
බංගලා දේශයේ විවාහක කාන්තාවන් සාරිය අඳින අතර අවිවාහක ස්ත්‍රීන්ද විශේෂ අවස්ථා වලදී සාරි අඳීති
සාරිය බංගලා දේශයේ ජනප්‍රිය කාන්තා අඳුමකි
බංගලා දේශය තුලද ප්‍රාදේශීය වශයෙන් විවිධ විලාසිතා පවතී
කපු හා සේද රෙදි වලින් නිමවාගත් සාරි බංගලාදේශය තුල පවතී
පකිස්ථානය 
පකිස්තානය තුලද ජනප්‍රිය අැඳුමක් ලෙස සාරිය භාවිතවේ
මුස්ළිම් මෙන්ම හින්දු කාන්තාවන්ද සාරිය තම සංස්කෘතික අවශ්‍යතා අනුව සකස්කරමින් භාවිතවනු දැකිය හැකිය
ව්‍යාපාරික හා උස්සව අවස්ථා වලදී පකිස්ථාන් කාන්තාවන් සාරිය භාවිතා කරනු සුළභව දැකිය හැකිය
මධ්‍යම හා ඉහළ පැලැන්තියට අයත් කාන්තාවන් මෙවන් උස්සව අවස්ථා සඳහා විශේෂයෙන් සාරි අඳිති
මුස්ළිම් හා හින්දු කාන්තාවන් ඔවුන්ගේ සමාජ තත්වය නිරූපනය වන ලෙස සාරි අඳිනු දැකිය හැකිය
පකිස්ථානු ජාතික හින්දු කාන්තාවන් දිනපතා අඳින අඳුමක් ලෙස සාරිය හැඳින්විය හැකිය, වැඩිහිටි මුස්ළිම් කාන්තාවන්ද සාරිය නිතර භාවිත කරයි නව පරපුරේ පකිස්ථාන් ස්ත්‍රීන් නවීකරණය කළ සාරි භාවිතයට නැඹුරුවී ඇත
ශ්‍රී ලංකාව 
ශ්‍රී ලංකාව තුලද කැන්ඩියන් සාරිය හෙවත් ඔසරිය ජාතික අඳුම ලෙස සළකයි
ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතවන සාරිය ප්‍රධාන වර්ග දෙකකට බෙදේ ඒ සාරිය හා ඔසරිය යන නමිනි
මෙයින් ඔසරිය ජාතික අැඳුම වේ,ඔසරිය වඩාත් ජනප්‍රිය උඩරට ප්‍රදේශයේය
අතීතයේ පටන් රදළ හා වංශවත් ස්ත්‍රීන්ට ආවේණික අඳුමක් ලෙස හාරිය පැවතිණ
ශ්‍රී ලංකාව තුල සාරි වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ මහනුවර රාජධානි සමයේය
එයට හේතුව එම අවදිය ලංකාවට දකුණු ඉන්දීය බලපෑම් වැඩි වශයෙන් ලැබුන යුගයකි
ඉන්දීය සංස්කෘතියේ ආභාෂය හේතුවෙන් ලංකාව තුල සාරිය වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නට ඇතැයි ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරයි
කෙසේ වෙතත් අතීත යේ ශ්‍රි ලංකාව තුල කුල හීන කාන්තාවන්ට සාරිය හා ඔසරිය අැඳීම තහනම් විය
කල වැඩවසම් සමාජ ක්‍රමය බිඳ වැටීමත් සමග සෑම ලංකික කාන්තාවකටම සාරි හා ඹසරිය අඳීමට අවස්ථාව සැළසින
වර්ථමානය තුල පවා සාරිය ගෞරවාන්විත අැඳුමක් ලෙස සළකනු දැකිය හැකිය
වර්ථමානයේ උසස් රැකියා කරන කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් භාවිත කරන්නේ සාරියයි
නේපාලය 
නේපාලය තුලද සාරිය ඉතා ජනප්‍රිය අඳුමකි
වෙනත් ආසියානු අැඳුම් හා සමාන අසමානකම් 
සාරිය යනු ඉන්දියානුවන්ගේ ප්‍රධාන අඳුම් විලාසිතාවකි
මෙය ඍජුකෝණාස්‍රාකාරව නිපැයුරු අඳුමකි
ඉන්දියාවට අමතරව මෙවැනි ඍජුකෝණාස්‍රාකාර පිළි අැඳීම වෙනත් ආසියාතික රටවලද සිදුකරයි
එහෙත් එම ඇඳුම් සාරියට වඩා වෙනස්ය
මෙසේ ඍජුකෝණාස්‍රාකාර රෙදි ඉඟටිය හා දණහිස් දක්වා ඇඳීම සිදුකරයි
එම ඍජුකොණාස්‍රාකාර රෙදිපටි මූට්ටු කිරීමෙන් සකස්කරගත් සාය යරොම් වැනි අඳුම් ද භාවිත කරයි
වර්ග 
අදවනවිට ඉන්දියානු අද්ධද්වීපය හා දකුණු ආසියානු රටවල මෙන්ම වෙනත් රටවලටද සාරිය ව්‍යාප්තව පවතී
එසේම සාරි විලාසිතා වශයෙන් ගත්කල විශාල වර්ගීකරණයක්  දැකිය හැකිය
ඒ අතර වැඩිම විලාසිතා ප්‍රමාණයක් සරියේ නිජ භූමියවන ඉන්දියාව තුල දක්නට ලැබේ
මධ්‍යම විලාසිතා 
 Chanderi sari – Madhya Pradesh
 Maheshwari – Maheshwar, Madhya Pradesh
 Kosa silk – Chhattisgarh
 Dhokra silk - Madhya Pradesh

නැගෙනහිර විලාසිතා 

 Tangail Tant Saree – Bangladesh
 Jamdani – Bangladesh
 Muslin – Bangladesh
 Rajshahi silk (Eri Silk) – Bangladesh
 Tussar silk saree - Rajshahi Bangladesh
 Dhakai Katan - Bangladesh
 Khadi saree - Comilla Bangladesh
 Jute cotton - Bangladesh
 Mooga silk – Assam
 Mekhla Cotton - Assam
 Dhaniakhali Cotton – West Bengal
 Shantipuri cotton- Shantipur, West Bengal
 Phulia Cotton - Phulia, West Bengal
 Begumpur Cotton - Begumpur, West Bengal
 Garad Saree (korial) - Murshidabad, West Bengal
 Tant Saree - Farshganj, West Bengal
 Murshidabad Silk – West Bengal
 Baluchari Silk – Bishnupur, Bankura West Bengal
 Kantha silk & cotton saree – West Bengal & Bangladesh
 Batic Saree - West Bengal & Bangladesh
 Sambalpuri Silk & Cotton Saree – Sambalpur, Odisha
 Ikkat Silk & Cotton Saree – Bargarh, Odisha

 Bomkai Silk & Cotton Saree - Bomkai, Ganjam, Odisha
 Khandua Silk & Cotton Saree – Nuapatna, Cuttack, Odisha
 Sonepuri Silk & Cotton Saree – Subarnapur, Odisha
 Berhampuri silk– Behrampur, Odisha
 Mattha Silk Saree – Mayurbhanj, Odisha
 Bapta Silk & Cotton Saree – Koraput, Odisha
 Tanta Cotton Saree – Balasore, Odisha
 Manipuri Tant Saree - Manipur

බටහිර විලාසිතා 

 Paithani – Maharashtra

 Bandhani – Gujarat, Rajasthan, Pakistan
 Kota doria – Rajasthan, Pakistan
 Lugade – Maharashtra
 Patola – Gujarat, Pakistan
 Bagru – Rajasthan, Pakistan
 Gharchola Saree – Gujarat

දකුණු ප්‍රදේශ විලාසිතා 
 Mysore silk - Karnataka

 Ilkal saree - Karnataka
 Molakalmuru Sari – Karnataka
 Venkatagiri – Andhra Pradesh
 Mangalagiri Silk Sarees - Andhra Pradesh
 Uppada Silk Sarees - Andhra Pradesh
 Chirala Sarees - Andhra Pradesh
 Bandar Sarees - Andhra Pradesh
 Bandarulanka - Andhra Pradesh
 Kuppadam Sarees - Andhra Pradesh
 Dharmavaram silk saree - Andhra pradesh
 Kanchipuram sari (locally called Kanjivaram pattu) – Tamil Nadu
 Kasaragod saris- Kerala
 Kumbakonam – Tamil Nadu
 Thirubuvanam – Tamil Nadu
 Coimbatore cotton Tamil Nadu
 Chinnalampattu or Sungudi Tamil Nadu
 Balarampuram – Kerala
 Mundum Neriyathum – Kerala
 Mayilati silk -Kerala
 Kannur cotton-Kerala
 Kalpathi silk sarees -Kerala
 Maradaka silk -Kerala
 Samudrikapuram silk and cotton -kerala

 Pochampally Sari or Puttapaka sari– Telangana
 Gadwal sari – Telangana
 Narayanpet – Telangana or Maharashtra

උතුරු ප්‍රදේශ විලාසිතා 
 Banarasi – Uttar Pradesh
 Shalu – Uttar Pradesh
 Tanchoi – Uttar Pradesh

ඡායාරූප

මේවාත් බලන්න 
 ඇඳුම්

සටහන්

යොමුව

වැඩිදුර කියවීම් 
 Ambrose, Kay (1950) Classical Dances and Costumes of India
& C
Craddock, Norma (1994) Anthills, Split Mothers, and Sacrifice
Conceptions of Female Power in the Mariyamman Tradition
Dissertation, University of California, Berkeley
බාහිර යොමු 
 Sari vs
salwar kameez on the subcontinent
 Indian sari falls from grace as urban women adopt Western styles
පිත්ත සහ පන්දුවත් අතර පිල් දෙකක් වශයෙන් ක්‍රීඩකයින් දහසය (16) දෙනකුද අතිරේක ක්‍රිඩකයින් හතර (04) දෙනකු ඇතුලත් මෙම ක්‍රීඩාව ලොව වැඩිම ක්‍රිඩක සංඛ්‍යාවක් ඇතුලත් වූ ක්‍රීඩාව වශයෙන් හැඳින්විය හැක
වසර දහස් ගණනක ඇත ඉතිහාසයකට උරැමකම් කියනු ලබන මෙම ක්‍රීඩාව ඉතාමත් උද්වේගකාරවුත් තරගකාරිවුත් තරග රටාවක් ගන්නා එල්ලේ ක්‍රිඩාවේ සැම තරගයක්ම මහත් කුතුහලයකින් නැරඹිමට හැකියාවක් ලැබෙන අතරම ගම් පලාතේ මෙන්ම කණ්ඩායම් අතර එකමුතුකම වර්ධනය කරගැනිම මෙම තරගයන්හි මුලික අරමුණ ඇතිව අතිත මුතුන්මිත්තන් විසින් ආරම්භ කර ඇති ක්‍රිඩාවකි
එල්ලේ
එල්ලේ ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
ව්‍යුහවාදය(Structuralism) එසෙත් නැතිනම් ව්‍යුහවාදී මනෝවිද්‍යාව (also structural psychology) iයනු විල්හෙල්ම් වුන්ඩ් හා ඔහුගේ ශිෂ්‍ය ට්විච්නර් විසින් හදුන්වාදුන් ලොව ප්‍රථම මනෝ විද්‍යා ගුරුකුලයයි
මෙම ව්‍යුහවාදය 20 වන සියවසයේ දී දැඩි විවේචනයට ලක්විය
එහෙත් වුන්ඩ්ගෙන් මනෝ විද්‍යා විෂයේ දියුණුවට ලැබුනු දායකත්වය ලඝුකොට සැළකිය නොහැකිය
මනෝ විද්‍යා විෂය ලොවට හදුන්වාදී එය ස්වාධීන විෂයක් ලෙස වර්ධනය කිරීම සිදුවූයේ වුන්ඩ් අතිනි
වුන්ඩ් විසින් ආරම්භ කොට වර්ධනය කල මනෝ විද්‍යාව පසුව ඔහුගේ ශිෂ්‍ය ටිවිච්නර් විසින් තම ගුරුවරයාගේ ඉගැන්වීම් ව්‍යුහවාදය ලෙස නම් කළේය
ව්‍යුහවාදය තුල මනස අනෙකුත් භෞතික වස්තූන්මෙන් සූක්ෂම කොටස්වලට බෙදා විශ්ලේෂණය කරහැකිබව විශ්වාස කළහ
ඔවුන් මනස විශ්ලේෂණය සදහා අන්තරාවලෝකනය නම්වූ විධික්‍රමය යොදාගත්හ යොදාගත්හ
ට්විච්නර් 
එඩ්වඩ් බී ට්විච්නර් තම ගුරුවරයා වූ විල්හෙල්ම් වුන්ඩ් සමග එක්ව ව්‍යුහවාදය ගොඩනැගීය
මෙය මනෝවිද්‍යා ඉතිහාසයේ ප්‍රථම මනෝවිද්‍යා ගුරුකුලයයි මෙම දෙදෙනාගේ ගුරුගෝල සම්භන්ධය ආරම්භ වන්නේ විල්හෙල්ම් වුන්ජ් විසින් ලයිම්ෂිෆ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඇරඹූ ප්‍රථම මනෝවිද්‍යා උපාධි පාඪමාලාවේ ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස ට්ව්ච්නර් සම්බන්ධවීමත් සමගය, ට්විච්නර් අදහස් කළේ තම ගුරුවරයාගේ අදහස පරිදි සමාන්‍ය ශෞතික ප්‍රපංචයන් මෙන් මනසද සියුම් අංශු මගින් නිර්මාණයවී ඇතිබවයි.ට්විච්නර මනසේ ව්‍යුහය අවබෝධකරගැනීමට අන්තරාවලෝකනය මගින් උස්සාහ ගත්තේය

මනස සහ විඥ්ඥානය 
ට්ව්ච්කර් විශ්වාස කළේ මනස යනු ජීවිතකාලය පුරා එක්රැස්වූ අද්දැකීම් වල එකතුවක් පවයි.ඔහු විශ්වාස කළේ මනසේ ව්‍යුහය අවබොධ කරගැනීමෙන් මනස පිළිබද නිරීක්ෂනය කළහැකි බවයි.මනසේ ව්‍යුහය අවබෝධ කරගැනීම සදහා මනස සියුම් අංශුවලට බෙදා දැක්වියහැකි බව ඔහු විශ්යිවාස කළේය
අන්තරාවලෝකනය 
මනසේ ව්‍යුහය අධ්‍යනය සදහා ට්විච්නර අන්තරාවලෝකනය නම්වූ පර්යේෂණ ක්‍රමය යොදාගත්තයෙ
මනස හෙවත් විඥ්ඥානය යනු මනෝ විද්‍යාවේ ප්‍රමුක අධ්‍යන ක්ෂේත්‍රයකි
මෙය අධ්‍යනය සදහා ඇති ක්‍රසයකි අන්තරාවලෝකනය
එකල මනස අධ්‍යනය සදහා තිබූ ඉහලම පර්යේෂණ ක්‍රමය අන්තරාවලෝකනයයි
වුන්ඩ්ගේ අන්තරාවලෝකන ක්‍රමයට වඩා දියුණු හා වැඩිදියුණු කරගත් ක්‍රමයක් ට්ව්ච්නර් අනුගමනය කළේය
අන්රාවලොකනයේ දී මතකයට නැගෙන මාතෘකාවට අදාල වස්තුවක් ප්‍රදර්ශනය කිරීම මගින් තවදුරටත් මනස තුල සැගවුන මතකයන් ආවර්ජනය කරගැනීමට පර්යේෂණයට ලක්වන්නාට පහසුකම් සැපයීය
යම් සිදුවීමක් හෝ යම් දෙයක් එයට අදාල වන වස්තුවක් දැකීම ඇසීම දැනීම ආදී සංවේදී ඉන්ද්‍රියන්ගෙන් ලැබෙන වර්තමාන සංජානනය අතීත මතකයන් ආවර්ජනයට රුකුලක් වෙයි
වුන්ඩ් විසින් භාවිත කළ අන්තරාවලෝකන ක්‍රමය තරමක් දුරට වෙනස් කර වැඩි දියුණු කොට ට්විච්නර් විසින් භාවිත කළද වුන්ඩ් විසින් හදුන්වාදුන් පදනම බිදහෙලීමක් සිදු නොකළේය
අන්තරාවලොකනය පිළිබද වුන්ඩ් ගේ ප්‍රධාන න්‍යායන් එලෙසම අනුගමනය කළේය
අන්තරාවලෝකනය යන්නේ තේරුම ඇතුලාන්තය දෙස හැරී බැලීම යන්නයි, මෙමගින් පුද්ගලයෙකුගේ මතකය සංජානනය අභිප්‍රේරණය වැනි  කරුණු විස්තර කිරීමට නිරීක්ෂණය කිරීමටයොදාගනී
මනසේ මූලික කොටස් 
මනස පිළිබද ට්විච්නර්ගේ නියමය අනුව මනස මූලික කොටස් තුනකට බෙදා දැක්විය හැක
එනම් සංවේදනය අදහස් චිත්තවේග යන්නයි
මෙම මූලික කොටස් ඝනත්වය කාලය පැහැදිළිබව මගින් කොටස්වලට පෙදා දැක්විය හැක
යම් වස්තුවක් දැකීමෙන් ඇතිවන සංජානනය මෙසේ ව්‍යුහගත කළහැක
ඔහු මෙසේ මනසේ ව්‍යුහය විශ්ලේෂණය සදහා අන්තරාවලෝකනය භාවිත කළේය
අංශු අතර අන්තර්ක්‍රියාව 
විඥ්ඥානයේ මූලික කොටස් අතර සම්භන්ධතාවයක් ඇතැයි ට්ච්නර සදහන් කරයි
ඒ අනුව ඔහු අන්තරසම්භන්ධතා න්‍යාය හදුන්වා දෙයි
මෙම න්‍යාය මගින් මනසේ මූලිකාංග අතර ඇති අන්තර් සම්බන්ධතාවයන් විග්‍රහ කරයි
වුන්ඩ් ගේ ඉච්ඡානුගවාදයට අයත් සවිංඥානය හා නිර්මාණාත්මක සංස්ලේෂණය පිළිබද මත ට්විච්නර විසින් බැහැර කරයි
යම් වස්තුවක් කෙරේ අවධානය ඇතිවීමට සංවේදනය බලපාන බව ට්විච්නර දක්වයි.

කායික හා මානසික සම්භන්ධතා 
ට්විච්න මනස හා මනෙස් මූලිකාංග අතර ඇති අන්තර් සම්බන්ධතාව පැහැදිළි කෙළ්ය,ඔහු මනස හා කායික ක්‍රියා අතර සම්බන්ධය විමසා බැලීය
ට්ච්නර විශ්වාස කළේ කායික ක්‍රියාවක් ඇතිවීමට පෙර මනසික ක්‍රියාවලියක් ඇතිවන බවයි.එනම් යම් පුද්ගලයෙකු යම් ක්‍රියාවක් කිරීමට පෙර එම මනසින් සැළසුම් කිරීමක් සිදුකරයි
එසෙම ට්විච්නර මනස හා විඥානය වෙන වෙනම දක්වයි.මනස යනු කිසියම් පුද්ගලයෙකු තම ජීවිත කාලය තුලම රැස්කරගත් අනුභූතීන් සම්භාරයක එකතුවකි
එහෙත් විඥානය යනු පුද්ගලයෙකු ජීවිත කාලය පුරා රැස් කරගත් වේදනයන් ගේ එකතුවකි
ට්විච්නර් ගේ මෙම සංකල්පය අනුව විඥානය හා මනස අතර ඇත්තේ කාලය අතර පරතරයේ වෙනස පමණි
වුන්ඩ් හා ව්‍යුහවාදය 
විල්හෙල්ම් වුන්ඩ් 1879 දී ලයිම්ෂිප් විශ්ව විද්‍යාලයේ දී මනෝවිද්‍යාව නම් වූ විෂය මුල්වරට අරම්භ කිරීමත් සමග ව්‍යුහවාදයද බිහිවිය
එහෙත් මෙම ගුරුකුලයට ව්‍යුහවාදය යන නම ලබා දෙන්නේ වුන්ඩ් ගේ ශිෂ්‍ය ටිවිච්නර විසිනි
වුන්ඩ් තම මනෝ විද්‍යා පර්යේෂණ සදහා අන්තරාවලෝකනය යොදාගත්තේය
මෙය කතොලික හා යුදෙවු ආගම්වල භාවිත කරන පාපොච්චාරන ක්‍රමය ඇසුරෙන් නිර්මාණය කරගත් ක්‍රමයකි
කෙසේ වෙතත් මෙම අන්තරාවලෝකන ක්‍රමයට සමාන ක්‍රමයක් පුරාණ ග්‍රීක දාර්ශනිකයන්ද යොදාගැන ඇතිබව පැවසේ
වුන්ඩ් විසින් අන්තරාවලෝකනය යොදාගනිමින් විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ රැසක් සිදුකළේය
වුන්ඩ් අන්තරාවලෝකනය මගින් මනසේ ව්‍යුහය අධ්‍යනය කිරීමේ දී මනා පුහුණුවකින් යුක්තව යොදාගත්හ
එසේම ඔහු තම ශීෂ්‍යයන්ට අන්තරාවලෝකනයේ යෙදෙන්නට අවසර දුන්නේද නිසි පුහුණුකින් පසුවය
වුන්ඩ් ගේ ඉගැන්වීම් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ව්‍යාප්ත කිරීමට ට්විච්නර කටයුතු කළේය
කෙසේ වෙතත් තම ගුරුවරයාවූ වුන්ගේ ඉගැන්වීම් ඒ ආකාරයෙන්ම පිළිනොගත් ටිවිච්නර් ව්‍යුහවාදයට නව සංශෝදන ගෙන ආවේය
විවේචන 
ව්‍යුහවාදයට සතර දිගින්ම විවිද විවේචන එල්ලවිය
කාර්‍යබද්ධවාදය හා චර්‍යාවාදී ගුරුකුල වෙතින් එල්ලවූ විවේචන ප්‍රමුඛය
මෙම බොහෝ විවේචනවල පදනම වූයේ ව්‍යුහවාදය තුල භාවිතවන අන්තරාවලෝකනය කෙරෙහිය
මෙම අන්තරාවලෝකනය විද්‍යාත්මක නොවනබව බොහෝ උගතුන්ගේ තර්කය විය
මෙම ක්‍රමයේ දී අන්තරාවලෝකනයට ලක්වන පුද්ගලයා විසින්ම තම අදහස් ප්‍රකාශ කරයි එහිදී බොහෝ පුද්ගලයන් තම අදහස් එයාකාරයෙන්ම විග්‍රහ නොකරයි
එනම් අතිශ්‍ය පෞද්ගලික කාරණයක් විමසන විට හෝ පර්යේෂණයට ලක්වන්නා තමාට පහළවූ අදහස ප්‍රකාශ කිරීම වැදගත් නැතැයි සිතිය හැක
මේ ආකාරයෙන් පුද්ගල ආත්මගත දෝෂයන් නිසා අන්තරාවලෝකනයෙන් ලබාගත හැකි විශ්ලේෂණයන් සීමා සහිත වෙයි
එසේම යම් අනුභූතියක් කාණ්ඩවලට කඩා විශ්ලේෂණය කළ පසු සම්පූර්ණ අනුභූතිය නැවත ලබාගත නොහැකිය
තවද යම් සිදුවීමක් හමුවේ ඇතිවූ චිත්තවේග පසුව එයාකාරයෙන්ම මතකයට නගා ගත නොහැකිය
කාර්‍යබද්ධවාදීන් විසින් වුන්ඩ් ගේ අන්තරාවලොකන ක්‍රමයේ නොයෙක් අඩුපාඩු පෙන්වාදුන්හ
කාර්‍යබද්ධවාදීන් විසින් ද අන්තරාවලෝකන ක්‍රමය යොදාගත්තද ව්‍යුහවාදීන් මෙන් සමස්ත සමස්ත මනස ව්ශ්ලේෂණයය කිරීමට එය යොදා නොගත්හ
ඒ වෙනුවට මිනිස් මනසේ එක් අවස්ථාවන සිදුවන වෙනස්කම් අධ්‍යනයට පමණක් අන්තරාවලෝකනය යොදාගත්හ
තවද කාර්‍යබද්ධවාදීන් විසින් මිනිස් මනස ස්ථිතික ප්‍රපංචයක් නොව පරිසරයට අනුව වෙනස්වන බව පැවසීය
(ව්‍යුහවාදීන්ට අනුව මිනිස් මනස ස්ථිතික ප්‍රපංචයකි)

මීලගට වර්‍යාවාදීන් අන්තරාවලෝකන ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කළහ
ව්‍යුහවාදීන් විසින් ඉදිරිපත්කළ විඥ්ඥාන සංකල්පව විද්‍යාත්මකව පර්යේෂණයට ලක් කිරීම අපහසු බවත් විඥානය වෙනුවට වර්‍යාව පමණක් අධ්‍යනය කළයුතු බව වර්‍යාවාදීන් තර්ක කළහ
මනෝ විද්‍යාව දියුණු කිරීමට ඇති එකම සාධකය අන්තරාවලෝකනය බව වර්‍යාවාදීන් පෙන්වාදුන්හ
ව්‍යුහවාදීන් මෙන්ම කාර්‍යබද්ධවාදීන්ද අන්තරාවලෝකනයේ සිරවී ඇතිබව තවදුරටත් ඔවුන් දැක්වීය
යම් විද්‍යාගාර පරීක්ෂණයකදී සිදුකළ පරීක්ෂණයක් මගින් ලබාගත් ප්‍රථිපලය නැවන වරක් එම පරීක්ෂණයෙන් ලබාගත හැකි විය යුතුය
උදාහරණ ලෙස ජලය සෙල්සියස් අංශක 100 දී වාෂ්පීකරණය වන්නේය යන්න නැවන නැවන පරීක්ෂණය කිරීමෙන් සනාතවේ
එහෙත් අන්තරාවලෝකනයේ දී යම් පුද්ගලයෙකුට ඇතිවන සිදුවීමක් නිසා ඇතිවන කෝපය තවත් අවස්ථාවක අන්තරාවලෝකනය මගින් මතකයට නැගුවද එය පෙර පරිදිම සිදුනොවේ
එනම් කෝපය නිවීගොස් තිබිය හැක
තවදුරටත් වර්‍යාවාදීන් දක්වන්නේ ව්‍යුහවාදයේ එන සංවේදන සංකල්පය පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට වෙනස්වෙයි
ගෙස්ට්ටොල්ඩ් මනෝ විද්‍යා ගුරුකුලය මගින්ද වයූහවාදය විවේඡනයට බදුන්විය
මෙහිදී මානව සංජානනය ව්‍යුහවාදීව සිදුවන බව පවසන වයූහවාදීන්ගේ මතය ප්‍රතික්ෂේස කරන ගෙස්ටොල්ඩ්වාදීන් සංජානනය යනු සංවිධානාත්මක ක්‍රියාවලියක් බව තර්ක කරයි
ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යා ගුරුකුලය මගින් ව්‍යුහවාදීන් ඉදිරිපත්කළ සංජානන සංකල්පය තවදුරටත් වැඩිදියුණු කොට ඉදිරිපත් කළේය
සංජානනය පිළිබද ව්‍යුහවාදීන්ගේ අදහස් අසම්පූර්ණබව ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යා ගුරුකුලය තර්ක කළහ
ව්‍යුහවාදී මනෝ විද්‍යාවේ පැවති අඩුපාඩු හේතුවෙන් මෙම ගුරුකුලය ළමා මනෝ විද්‍යාව වෛද්‍ය මනෝ විද්‍යාව අසාමාන්‍ය මනෝ විද්‍යාව ආදී වශයෙන් උප විෂයන්ට බෙදීමක් සිදුවූයේ නැත
මෙම උප බෙදීම් වලට බලපෑවේ පුසුව බිහිවූ චර්‍යාවාදී ගුරුකුලය බිහිවීමයි
අදවනවිට මිනිසා අයත් සෑම විෂය ක්ෂේත්‍රයකටම අයත් මනෝ විද්‍යා උපවිෂය ධාරාවක් ඇත
ව්‍යුහවාදයට එරෙහිව ගොඩනැගුනු විවේචන හමුවේ ව්‍යුහවාදීන්ට ප්‍රතිචාර දක්වීමට අපහසුවීමෙන් මෙම ව්‍යුහවාදී ගුරුකුලය වැඩිකල් නොගොස් අභාවයට ගියේය
විකල්ප 
ව්‍යුහවාදයට විකල්ප ලෙස විවිධ මනෝ විද්‍යා ගුරුකුල බිහිවිය ඒ අතර මුල්ම ගුරුකුලය වූයේ කාර්‍යබද්ධවාදයයි
මේ සදහා ප්‍රධාන දායකත්වයක් ලබාදෙන්නේ කාර්‍යබද්ධවාදයේ පියා ලෙස සැළකෙන අමරිකානු ජාතිකයෙකුවන විලියම් ජේම්ස්ය
මීල අමතරව මේ සදහා ජොන් ඩුවීගේ දායකත්වයත් අමතකකල නොහැක කාර්‍යබද්ධවාදීන් චාල්ස් ඩාවින් ගැල්ටන් වැනි පරිණාමවාදීන්ගේ දර්ශනයන් පදනම් කරගනිමින් කාර්‍යබද්ධවාදය ගොඩනැගීය
මීලගට මෙම මනෝවිද්‍යා ගුරුකුල දෙකම විවේචනයට ලක් කරමින් 1920 දී පමණ නවතම ගුරුකුලයක් ලෙස ජොන් බී වොට්සන් විසින් චර්‍යාවාදයනම් ගුරුකුලය ආරම්භ කළේය
චර්‍යාවාදීන් විසින් ව්‍යුහවාදයේ හා කාර්‍යබද්ධවාදයේ එන විඥාන සංකල්පය සම්පූර්ණයෙන් බැහැරකර චර්‍යාව සංකල්පය ඉස්මතු කළේය
අන්තරාවලෝකනය මගින් මිනිස් මනස විශ්ලේෂණය කරනු වෙනුවට සතුන් ගේ චර්‍යාවන් අධ්‍යනය මගින් පර්යේෂණ පැවැත්වීය
වර්‍යාවාදීන් විසින් සියලු සත්ව චර්‍යාවන් උගත් හා නඋගත් ලෙස කාණ්ඩ දෙකකට වෙන් කළේය
උගත් වර්‍යාවන් උත්තේජන හා එයට දක්වන ප්‍රථිවාරයමත සිදුවන බව ඔවුන් පැවසූහ
පසුව ඉහත දැක්වූ සියලු මනොවිද්‍යා ගුරුකුලයන් ඌන පූරණය කරමින් ගෙස්ටොල්ඩ් වාදය බිහිවිය
සමකාලීන ව්‍යුහවාදය 
වර්තමානය වනවිට ව්‍යුහවාදය භාවිතයේ නොපවතී
එසේම ඔවුන් භාවිතකළ අන්තරාවලෝකන ක්‍රම ශිල්පය ද පර්යේෂණ ක්‍රම ශිල්පයක් ලෙස යල්පැනගොස් ඇත
කෙසේ වෙතත් ඔවුන් හදුන්වාදුන් සංජානන වැනි සංකල්ප වර්තමානයේ ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යා ගුරුකුලය තුල භාවිතවෙයි
මේවාත් බලන්න 
 Association of ideas
 Associationism
 Mentalism (psychology)
 Cognitive psychology
 History of psychology
 nature

සටහන්

යොමුව 
 Danziger, Kurt
"Wundt and the Two Traditions in Psychology
" In Wilhelm Wundt and the Making of a Scientific Psychology, by R
Rieber, 73-88. New York, NY
Plenum Press, 1980.
 Hergenhahn, B
Wadsworth, 2009.
 Leahey, T
"The mistaken mirror
On Wundt's and Titchener's psychologies
" Journal of the History of Behavioral Sciences, 17, (1981)
273-282.
 Robinson, Daniel N
Toward a Science of Human Nature
Columbia University Press, 1982.
 Uttal, William R
The War Between Mentalism and Behaviorism
On the Accessibility of Mental Processes
Mahwah, NJ
Lawrence Erlbaum Associates, Publishers, 2000.

මනෝවිද්‍යා ගුරුකුල
මනෝ විද්‍යාව
වෑල්ඩින් වෙද මහත්තයා හෙවත් සිලම්බුරාළගේ මුදලිහාමිගේ මුතු බණ්ඩා වෙද මහතා, ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන කැඩුම් බිඳුම් වෙද මහතෙකි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත 
 ආයුර්වේදය
 සිංහල වෙදකම

සිංහල වෙදකම
බස්නාහිර පලාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් අංක 150 බොල්ලත ගණේමුල්ල ලිපිනයේ පදිංචිපොන්වීර ආරච්චිලාගේ ටෙනිසන් අප්පුහාමි (ඉංග්‍රීසි Ponweera Arachchilage Tenision Appuhami) නොහොත් ටෙනිසන් අප්පුහාමි කඳාන ඩී මැසිනෝද් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හදාරන ලදී
පාසැලේ දක්ෂ වොලිබොල් ක්‍රීඩකයෙකු මෙන්ම ක්‍රීක්‍රට් ක්‍රීඩාවෙන්ද දක්ෂ්කම් පාමින් කුසලතා රැසක් දිනා ගන්නා මොහු පාසැලේ ක්‍රීඩා තරග වලින් අනතුරැව ගම් ප්‍රදේශයේදී ලංකාවේ ජනප්‍රියත්වයට පත්ව තිබූ එල්ලේ ක්‍රීඩාව හුරැ පුරැදු වෙන ලදී
දෙමව්පියන් 
පියාගේ නම පොන්වීර ආරච්චිලාගේ ජෝර්ජ් අප්පුහාමි විය
මව ආරියප්පෙරැම ආරච්චිලාගේ ජොස්පින් විය
ක්‍රීඩා කුසලතාවයන් 
ක්‍රිකට්, [වොලිබොල්]] සහ මළළ ක්‍රීඩා

ආයතනය 
සේවා නියුක්තියන්ගේ භාර කාර අරමුදල් ආයතනයේ ලිපිකරැ (ETF),

ක්‍රීඩාව වෙනුවෙන් දරණ ලද තනතුරැ 
එල්ලේ කණ්ඩායම් නායක එල්ලේ සංවර්ධන පදනමේ ගරැ ලේකම්,
එල්ලේ සමිමෙලනයෙ  තරග ලේකමි  වසයෙන් කටයුතු කිරිම,
ජනසතුසේවා වොලිබොල් සංගමයේ  උප සභාපති  වශයෙන් කටයුතු කිරිම,

ක්‍රීඩා කුසලතාවයන් 
විදුහල්  පාපන්දු  කණ්ඩායම නියොජනය කරමින් ශුරතා දිනාගැනිම, එල්ලේ කිුඩා සමාජයන්හි  ශුරතා දිනාගැමට සහය ලබාදිම
වැදගත් කාර්්‍යයන්  
ක්‍රීඩා සංවිධානය කිරිම,අන්තර් ආයතන ජනසතුසේවා සංගමයේ ඉදිරි දියුණූව සදහා කටයුතු කිරිම, එල්ලේ  කිුඩා දැනට පවතින ඉනිමෙ තරග රටාව  සහ  සීමිත පංදුවාර  තරගයන් කණ්ඩායම් වලට හදුන්වා දීමට සහය ලබාදීම, එල්ලේ සමිමෙලනය ETF ආයකනයෙ කිුකටි වොලිබොල් එල්ලේ කන්ඩායම් නායකත්වය දැරීම හා ඒ තුලින් ආයතනයට ශුරතාවයන් රාසියක් දිනා දීමට කටයුතු කිරිම, එල්ලේ ක්‍රීඩකයින් වෙන්වෙන් එල්ලේ  සමිමේලනයට ක්‍රීඩා හැදුනුමිපත ලබාදිමට යෝජනා කිරිම
එල්ලේ ක්‍රීඩාව වෙනුවෙන් එලිදක්වනු ලබන ප්‍රථම පුවත්පත වන එල්ලය පුවත්පත එළීදැක්වීම සදහා සහය ලබා දීම,

ප්‍රථමයෙන් ක්‍රීඩා කරන ලද එල්ලේ කණ්ඩායම 
කෝපියාවත්ත ජය ශ්‍රී එල්ලේ කණ්ඩායම  ඉන් අනතුරැව හොරගොල්ල දීපශිකා එල්ලේ කණ්ඩායම කදාන ශාන්ත සෙබස්තියන් එල්ලේ කණ්ඩායම

වෙනත් 
2002 වසරෙ එල්ලේ සංවර්ධන පදනම මගින් ඉනිමේ තරග පැවැත්විම සදහා කටයුතු කරන අවශ්ථාවේ එහි ලේකම්වරයා වශයෙන් කටයුතු  කිරිම

මුලාශ්‍ර 

 එල්ලේ ක්‍රීඩාව පිළීබදව වීඩියෝපට
 l එල්ලේ ක්‍රීඩාව වෙනුවෙන් ලියවුන ප්‍රථම වෙබ් පිටුව
 l එල්ලේ ක්‍රීඩා ඉතිහාසය වෙනුවෙන් ලියවුන වෙබ් පිටුව

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
සිංහලයෝ
එල්ලේ ක්‍රීඩකයෝ
එල්ලේ
1970 උපත්
ක්‍රීඩා
සෝමපාල රත්නායක, ශ්‍රී ලාංකික සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි
කොමොඩෝ මකරා
කොමාඩෝ මකරා එසේත් නැත්නම් කොමොඩෝ කබරගොයා ලොව වෙසෙන විශාලම කටුසු වර්ගයට අයත් ජීවියා වෙයි
මූලාශ්‍ර 

ඉන්දුනීසියාවේ ජාතික සංකේත
ඉන්දුනීසියාව පිහිටා ඇත්තේ ගිණිකොන දිග ආසියාවේ පැසිපික් සාගරය අවට කලාපයේය
ඉන්දුනීසියාවට දූපත් 17508 ක් අයත් වේ
මිලියන 230 ක ජනතාවක් වාසය කරනු ලබන ඉන්දුනීසියාව ලෝකයේ ජනගහනය අධික රටවල් අතර සිව්වන ස්ථානයේ පසුවේ
එමෙන්ම ලෝකයේ වැඩිම මුස්ලිම් ජනගහනයක් ජීවත් වන රට ලෙස වාර්තා වන්නේද ඉන්දුනීසියාවය
මහා සේජොං  (
මැයි 15, 1397 – අප්‍රේල් 8, 1450, රාජ්‍ය වර්ෂ
1418–1450) යනු කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ සිව්වන පාලකයායි
යි (
李) පවුලට උපන් ඔහුට දෙන ලද නාමය දෝ (도
祹) වේ
ඔහුගේ පවුලේ සම්භවය ජොන්ජු (
전주
全州) පෙදෙසේ සිදු විය
ඔහුගේ විකට නාමය වොන්ජොං (원정
元正) ය
ඔහු තේජොං රජු සහ මින් අගබිසවගේ තෙවන පුත්‍රයායි
ඔහුව කිරුළහිමි කුමරු තනතුරට පත්කෙරුණේ, ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා වූ ජේ කුමරු සිය තනතුර අත්හැරීමත් සමගයි
1418දී ඔහු සිහසුනට පත් විය
ඔහුගේ ප්‍රථම වර්ෂ හත‍ර තුළ, තේජොං රජු රාජ්‍යාධිකාරී ලෙස කටයුතු කළේ ය
එහි දී සේජොංගේ මාමණ්ඩිය වූ සිම් ඔන් සහ ඔහුගේ සමීප ඥාතීනට දඬුවම් පමුණුවන ලදී
කොන්ෆියුසියානු ප්‍රතිපත්ති ප්‍රතිසංවිධානය කළ සේජොං ප්‍රධාන නීතිමය සංශෝධන (공법
貢法) සම්පූර්ණ කළේය
කොරියානු වර්ණමාලාව වූ හංගුල් නිර්මාණය කළ ඔහු, විද්‍යා හා තාක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රගමනයට උපකාර කළේය
එසේම රට සමෘද්ධිමත් සහ ස්ථාවර කිරීමට ඔහු නොයෙකුත් ක්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කළේය
උතුරු පෙදෙස වෙත යුධ ව්‍යාපාර මෙහෙයවූ ඔහු සාමින් ප්‍රතිපත්තිය (사민정책
徙民政策) ආරම්භ කොට, ප්‍රදේශයට නව පදිංචිකරුවන් ආකර්ෂනය කොට පත්තේය
දකුණු දෙසින් ජපන් ආක්‍රමණ මැඬලූ ඔහු ට්සුෂිමා දූපත අල්ලාගත්තේය
රාජ්‍ය සමයේ 1418 සිට 1450 දක්වා කාලය සැලකූ විට, 1422 සිට 1442 දක්වා ඔහු තනිව රාජ්‍ය පාලනය මෙහෙයවූ අතර 1442 සිට 1450 ඔහුගේ මරණය දක්වා කාලයේ ඔහු සිය පුත් කිරුළහිමි මුන්ජොං කුමරු සමග හවුල් පාලනයක් ගෙනගියේය
"මහා" / "大王" යන නාමය ගෝර්යෝ සහ ජොසොන් රාජවංශවල සියලු රජවරුනට මරණාපරව ලබා දී තිබුණත්, සාමාන්‍යයෙන් මෙම නාමය ව්‍යවහාර වන්නේ ග්වංගෙටෝ සහ සේජොං යන රජවරුන් සඳහා පමණකි
මුල්කාලීන දිවිය
1397 මැයි 15වන දින සේජොං උපත ලැබූයේ තේජොං රජුගේ තෙවන පුත්‍රයා ලෙසයි
ඔහු දොළොස්වන වියට එළඹෙන විට ප්‍රධාන කුමාර චුංන්‍යොං (충녕대군) යන නාමය හිමි විය
ලාබාල කුමරකු ලෙස, ඔහු නොයෙකුත් අධ්‍යයන කටයුතු වල නියැළුණු අතර, තේජොං රජු ඔහුගේ වැඩිමහල් පුතුන් දෙදෙනාට වඩා සේජොංට ප්‍රියකළ බව කියැවේ
තෙවන පුත්‍රයා වුවත්, සේජොං සිහසුනට පත්වූයේ සාධාරණ අයුරිනි
1404දී තේජොං රජු සිය වැඩිමහල්ම පුත්‍රයා වූ යංන්‍යොං (양녕대군) යුව රජු ලෙස නම්කළේය
කෙසේනමුත්, යංන්‍යොංගේ වගකීම් වරහිත ක්‍රියා කලාපය සහ දඩයම හා විනෝදය කෙරෙහි දැක්වූ ලොල් බව හේතුවෙන්, 1418 ජූනි මස ඔහුව යුව රජ තනතුරෙන් ඉවත් කෙරිණි
යංන්‍යොං සිය බාල සොහොයුරාට තනතුර ලබාදීමේ අදහසින් කිරුළහිමි කුමරු තනතුර අත්හැරි බවට පැවසුණ ද, මේ පිළිබඳ නිශ්චිත වාර්තා හමු වී නැත
සේජොංව එම තනතුරට පත් කරමින් තේජොං රජුගේ දෙවන පුත්‍රයා බෞද්ධ භික්ෂුවක් බවට පත්වූයේ ය
යංන්‍යොං යුව රජ තනතුරෙන් නෙරපීමෙන් පසු සිය බාල පුතුගේ තනතුර ආරක්ෂා කරනු පිණිස තේජොං ක්ෂණිකව ක්‍රියාකළේය
යංන්‍යොංගේ නෙරපීමට විරුද්ධ වූ රාජ්‍ය නිලධාරීන්ව ඉවත් කරන ලදී
1418 අගෝස්තු මස සිහසුන අත්හැරි තේජොං, සේජොංව සිහසුනට පත්කළේය
කෙසේනමුත්, විශ්‍රාම ගැනීමෙන් පසුවත් තේජොං රාජ්‍ය පාලනයට මැදිහත් විය
1422 තේජොංගේ මරණය තෙක්ම, සේජොංගේ විස්මයජනක දේශපාලන ඥානය සහ නිර්මාණශීලීත්වය ලෝකයාට ‍දැකගත හැකි වූයේ නැත
ජයග්‍රහණ

කොන්ෆියුසියානුවාදය මත පදනම්ව දේශපාලනය ඇරඹීම
සේජොං රජු වෙනස් සමාජ පන්තිවල ජනයා සිවිල් සේවකයන් ලෙස පත්කොට සමාජ විප්ලවයක් ඇරඹීය
මීට අමතරව, රජයේ නිල අවස්ථාවන් කොන්ෆියුසියානුවාදය අනුව සංවිධානය කළ මෙතුමා, ජනතාවට කොන්ෆියුසියානු දර්ශනයට අනුව හැසිරීමට දිරිමත් කළේය
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කොන්ෆියුසියානුවාදය සමාජ සම්මතයක් බවට පත් විය
එසේම කොන්ෆියුසියානුවාදය පිළිබඳ ග්‍රන්ථ කිහිපයක් ඔහු විසින් ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත
මුලින්, බුදු දහම යටපත් කිරීමට උත්සාහ දැරූ මෙතුමා, සෝල් නුවරින් සියලු බෞද්ධ භික්ෂූන් පලවා හැර බෞද්ධ සමාජයේ බලය සහ ධනය දැඩිව සීමා කළේ ය
නමුත් පසුව මෙම ක්‍රියාමාර්ග අත්හළ මෙතුමා, විහාරස්ථාන ඉදිකොට බුදු දහම වැළඳගත්තේ භික්ෂුවක් වීමට පරීක්ෂණයක් (ස්‍යුං-ග්වා) පවා හඳුන්වා දෙමිනි
විදේශ ප්‍රතිපත්තිය
චීනයේ මිං රාජවංශය සමග සබඳතා පැවැත්වූ මෙතුමා, ජොසොන් රාජ්‍යයට වාසිදායක වූ එකඟතාවන් කිහිපයක් ඇති කරගැනීමට සමත් වූයේය
ජුර්චෙන් ජනයා සමග සම්බන්ධතා ඇති කරගනිමින්, කොරියානු අර්ධද්වීපයේ උතුරු පෙදෙසේ යුධ මුරපොළවල් 10ක් (ගුන් 4 (郡) සහ ජින් 6 (鎭)) ස්ථාපනය කළේ ය
ජපානය සමග ද යහපත් සබඳතා පැවැත්වූ ඔහු ජපානය සමග වෙළඳාම් කිරීමට වරායයන් තුනක් විවෘත කළේය
නමුත් දකුණු මුහුදේ (නැගෙනහිර චීන මුහුද) මුහුදු කොල්ලකෑම් වැළැක්වීම සඳහා ඔහු ට්සුෂිමා දූපත ආක්‍රමණය කළේ, ට්සුෂිමාව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ සන්ධිස්ථානයක් වූ බැවිනි
කොරියානු හමුදාව ශක්තිමත් කිරීම
සේජොං රජු කාර්යශූර යුධ සැලසුම්කරුවකු විය
සිය රාජධානියේ ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ඔහු විවිධ යුධ රෙගුලාසි නිර්මාණය කළේය
ඔහු කොරියානු යුධ තාක්ෂණය දියුණු කළ අතර, කාලතුවක්කු සංවර්ධනය කළේය
මේ සමයේ නොයෙකුත් ආකාරවල කෙටි කාලතුවක්කු සහ ගිනි අවි අත්හදා බැලුණු අතර, වෙඩිබෙහෙත් භාවිතය ද සිදු විය
1419 මැයි මස සිය පියා වූ තේජොං රජුගේ උපදෙස් සහ මගපෙන්වීම මත ගිහේ නැගෙනහිර ගවේෂණය සිදුකළ සේජොං රජු, ට්සුෂිමා දූපත කේන්ද්‍ර කරගනිමින් සිදු වූ ජපන් මංකොල්ලකරුවන් පලවා හැරියේය
මෙම ආක්‍රමණයේ දී, ජපනුන් 245ක් මරා දැමුණු අතර, තවත් 110ක් අල්ලා ගන්නා ලදී
කොරියානු සෙබලුන් 180ක් මියගියේ ය
මෙහි දී පැහැරගනු ලැබ සිටි චීන ජාතිකයින් 146ක් සහ කොරියානුවන් 8 දෙනකු නිදහස් කරගන්නා ලදී