Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මේ නිසා ඉක්මණට පිටත්වෙලා, දැඩි උණුසුම තියෙන දවල් කාලෙ විවේකයටත්, රෑවෙන්න කලින් ආපහු පටන් ගත්ත තැනට එන්න / නැතිනම් රෑට නවතින්න තීරණය කල කෑම්පින් සයිට් එකට හරි යන්න ඕනෑ
හයිකින් වලදී රෑගමන් අණතුරු දායකයි
හයිකින් යනකොට පාන්දර කාලයේ හා හවස් වෙලා අඳුර වැටෙන වෙලාවේ පාර හොයාගන්න ප්‍රභල විදුලි පන්දම් ගෙන යන්න ඕනෑ
හොඳ ප්‍රථමාධාර කට්ටලයක් ගෙන නොයෑම
ප්‍රථමාධාර කට්ටලයක පැනඩෝල්, සිද්ධාලේප, ඩෙටොල් ප්ලාස්ටර් විතරක් තිබිලා මදි
ලොකු තුවාලයක් හරි අස්ථි බිඳීමක් හරි වුනොත් වෛද්‍යාධාර ලැබෙන තෙක් තුවාලය / බිඳීම ආරක්ෂිතව තියාගන්න ඇලවෙන බැන්ඩේජ් (Adhesive bandage), බැන්ඩේජ් පටි, ගෝස් පටි රෝල බැගින් තියෙන්න ඕනෑ
ඒවගේම තුවල සුද්ද කරන්න සර්ජිකල් ස්පිරිට් / ඩෙටෝල් වගේ පොඩි බෝතලයකුත්, ඒවගේම තුවලවලට ගාන විශබීජ නාශක බෙටඩීන් වගේ ක්‍රීම් එකක්, තැල්මකට ගාන්න වින්ටජිනෝ ටියුබ් එකක් තිබුණොත් හොඳයි
මීට අමතරව බඩේ අප්සෙට් / ගැස්ට්‍රික් තියෙන අයට ඕනෑ බේත් / අසමෝදගම් / ඇලර්ජික් (ආසාත්මික තාවය ) රියැක්ෂන් තියෙන අයට පිරිටන් පෙති ගෙනයන එක හොඳයි
බෙහෙත් බොන අය තමන්ගේ බෙහෙත් වඩි අනිවාර්යයෙන් ගෙනියන්න ඕනෑ
අමතක නොකර හොඳ කතුරක් හා බොක්ස් කටර් පිහියක් දාගන්න
වතුර හා කෑම ගෙනයාම හෝ මගදී ලබාගැනීම පිලිබඳව නිසි ලෙස සැළසුම් කරන්න
උදය ආහාරය නොගෙන පිටත්වීම
අතරමගදී කෑම සඳහා ප්‍රෝටීන හා කැලරි වැඩි ආහාරයක් නොගෙන පිටත්වීම
ඇති පමණ වතුර නොගෙනයාම
ආහාරවලටත් වඩා ඇති පමණ වතුර ගෙනයා යුතුය
අවම වශයෙන් එක් පුද්ගලයෙකු ලීටර් 2ක වතුර ප්‍රමාණයක් රැගෙන යා යුතුයි
විසිකරන පෙට් (PET) වතුර බෝතල් ගෙන නොයන්න
ඒවා සැහැල්ලු වුවත් පරිසරයට විනාශකාරීය
විශාල ප්ලාස්ටික් වතුර බෝතලයක් මිළදී ගන්න
එයින් වතුර කාන්දු නොවන බව තහවුරු කර ගන්න
වතුර කාන්දුවන බෝතලයක් බැක් පැක් එකට දමාගත් පසු පැක් එකේ ඇති අනෙක් සියලුදෑ ජලයෙන් තෙමී යයි
සබැඳි 

විනෝදාංශ
අභ්‍යවකාශ ගවේෂන තාක්ෂන සංස්ථාව (ඉංග්‍රීසි
Space Exploration Technologies Corp) හෙවත් ස්පේස් එක්ස් (ඉංග්‍රීසි
Space X) යනු ඇමරිකාවේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තය මූලස්ථානය කරගත් ගගනවිද්‍යා තාක්ෂණ, රොකට් නිෂ්පාදන හා අභ්‍යවකාශ ගමන් සේවා සපයන අධිතාක්ෂණික සමාගමකි
සමාගමේ ප්‍රාරම්භකයා වන්නේ ඉන්ජිනේරුවෙකු, තාක්ෂනවේදියෙකු, නව නිර්මාපකයෙකු හා ව්‍යවසායකයෙකු වන ඊලෝන් මස්ක් ය
ඊලෝන් මස්ක් සමාගමේ ප්‍රධාන විධායක නිළධාරී (CEO) හා ප්‍රධාන තාක්ෂණික නිළධාරී (COO) තනතුරු දෙකම දරන අතර ග්වෙන් ශොට්වෙල් සභාපතිත්වය දරයි
ස්පේස් එක්ස් ඉතිහාසය 
ස්පේස් එක්ස් ආරම්භයට තුඩුදුන් ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස ඊලෝන් මස්ක් සඳහන් කරන්නේ වසර 2000 කාලයේදී ඇමරිකාවේ නාසා ආයතනයට මුහුණ දෙන්නට සිදුවූ අතිවිශාල ප්‍රතිපාදන කප්පාදුවයි. අභ්‍යවකාශ තරණය හා ඉන් මිනිස් වර්ගයට ඇති ප්‍රතිලාභ ගැන විශාල විශ්වාසයක් තිබූ මස්ක් ඇමරිකාව තුල යලිත් අභ්‍යවකාශ ගමන් සඳහා මහජන උනන්දුව ඇතිකිරීම සඳහා රුසියාවෙන් අඩුමිල රොකට් හා රොකට් එන්ජින් ලබාගැනීමේ උත්සහයක නිරතවිය
මේ සඳහා කිහිපවතාවක් රුසියාවේ සංචාරය කල මස්ක්ට හිස් අතින් ආපසු එන්නට සිදුවිය
මෙම ගැටලුවට විකල්පයක් ලෙස නැවත නැවත භාවිතා කිරීමෙන් විශාල ලෙස පිරිවැය අඩුකරගත හැකි රොකට් යානා නිෂ්පාදනය පිලිබඳව අදහස ඇතිවුනේ ඉන් පසුව බව මස්ක් පවසා තිබේ
අඩු පිරිවැය රොකට් 
ඩොලර් මිලියන ගණනකින් පිරිවැය ගණනය වන අභ්‍යවකාශ රොකට් ගුවන්ගත කිරීමක පිරිවැය අඩුකරගැනීම සඳහා ඊලෝන් මස්ක් ඇතුලු ස්පේස් එක්ස් කණ්ඩායම සැලසුම් කළහ
මේ සැලසුම් අතර ප්‍රධාන වන්නේ
1. නැවැත නැවත ගුවන්ගත කල හැකි රොකට් යානා නිපදවීම

2. රොකට්ටුවට අවශ්‍ය ප්‍රධාන කොටස් සියල්ලම ස්පේස් එක්ස් සමාගම තුලම නිපදවීම

3. මොඩියුලර් ආකෘතියෙන් රොකට්ටු නිර්මාණය මගින් කුඩා රොකට්ටුවල කොටස් විශාල රොකට්ටු වලට යොදාගැනීම

ස්පේස් එක්ස් සමාගමේ ප්‍රධාන රොකට්ටු, අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම් හා ව්‍යාපෘති
ෆැල්කන් 1- Falcon 1 

ෆැල්කන් 1, ස්පෙස් එක්ස් සමාගම සාර්ථකව ගුවන්ගත කල පලමු අභ්‍යවකාශ රොකට්ටුව මෙන්ම පුද්ගලික සමාගමක් විසින් සිදුකල පලමු කක්ෂගත අභ්‍යවකාශ ගමන (orbital space-flight) සිදුකල රොකට්ටුව වේ
මෙම රොකට්ටුවට ෆැල්කන් යන නම යෙදුවේ ස්ටාර්-වෝස් චිත්‍රපට මාලාවේ දැක්වෙන "මිලෙනියම් ෆැල්කන්" නම් අධිවේගී අභ්‍යකාශ යානයට ගෞවරයක් ලෙස බව මස්ක් ප්‍රකාශ කර තිබේ
2008 සැප්තැම්බර් 28 වැනිදා පලමුවරට අභ්‍යවකාශ ගතවූ ෆැල්කන් 1 යානය ද්‍රව-ඉන්ධන රොකට්ටුවක් වූ අතර එය නැවත භාවිතයට ගත හැකි ලෙස නිමවා නොතිබුනි
ස්පේස් එක්ස් නිපදවූ මර්ලින් නම් රොකට් එන්ජිමකින් බලගැන්වුනු ෆැල්කන් 1, අදියර දෙකකින් (two stage) අභ්‍යවකාශයට ඇතුලුවන ලෙස නිර්මාණය කරන ලදී
පලමු අදියර මර්ලින් රොකට් එන්ජිමෙන් බලගැන්වුනු අතර දෙවැනි අදියර ස්පේස් එක්ස් නිපදවූ කෙස්ට්‍රෙල් නම් කුඩා එන්ජිමකින් බලගැන්වුනි
ෆැල්කන් 1 රොකට්ටුව, ස්පේස් එක්ස් සමාගමේ තාක්ෂණය ප්‍රායෝගිකව ආදර්ශනය කර පෙන්වූ අතර  පුද්ගලික අංශයට සාර්ථකව මෙන්ම විශ්වාසවන්ත ලෙස රොකට්ටු නිෂ්පාදනය කොට අභ්‍යවකාශ ගතකල හැකි බව ඔප්පු කරන ලදී
නාසා ආයතනය, සිය අභ්‍යවකාශ අවශ්‍යතා සඳහා ස්පේස් එක්ස් තෝරා ගැනීමට ෆැල්කන් 1 රොකට්ටුව විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙන ලදි
2008දී නාසා ආයතනය ස්පේස් එක්ස් සමාගමට Commercial Resupply Services (CRS) කොන්ත්‍රාත්තුව ලබාදුන්හ
ඒ අනුව ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයට සැපයුම් ගෙනයාමට ස්පේස්ක් එක්ස් සමාගමට අවස්ථාව ලැබුනි
මේ සඳහා ෆැල්කන් 9 නම් විශාල රොකට්ටුව හා ඩ්‍රැගන් නම් අභ්‍යවකාශ කැප්සියුලය නිර්මාණය සඳහා නාසා ආයතනය මූල්‍ය සහයද ලබා දුන්හ
ෆැල්කන් 9 - Falcon 9 

ෆැල්කන් 1ට යොදාගත් මර්ලින් එන්ජින් නවයක් පලමු අදියරට යොදාගන්නා ෆැල්කන් 9, අදියර දෙකකින් ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය ඇති කක්ෂය වෙත ගෙනයා හැකි රොකට්ටුවකි
කිලෝග්‍රෑම් 22,800 ක බරක් පහල පෘථිවි කක්ෂයටද (Low Earth Orbit) කි
5,500 ක බරක් භූස්ථාවර කක්ෂය (Geostationary orbit) වෙතද ගෙනයාමට ෆැල්කන් 9ට හැකියාව ඇත
ෆැල්කන් 9 රොකට්ටුවලට අභ්‍යවකාශ ගමනේ පලමු අදියර අවසන්ව, දෙවැනි අදියර රොකට්ටුවෙන් වෙන්වූ විට, පලමු අදියර ආපසු වායුගෝලයට  ඇතුල් වී පෘථිවියට ගොඩබැස්වීමේ හැකියාව ඇත
මෙය පලමු වතාවට සාර්ථකව සිදු කෙරුනේ 2015 දෙසැම්බරයේදී යි
ෆැල්කන් 9 රොකට්ටු මේ වනවිට අභ්‍යවකාශ ගමන් 109 කින් 107ක් සාර්ථකව සිදුකර තිබෙන අතර ඉන් 68 වතාවකදී පලමු අදියර ආපසු ගොඩබැස්වීමට සමත්ව තිබේ
දියත් කිරීම් එකක් (SpaceX CRS-7) රොකට්ටුව පුපුරා යාමෙන් සම්පූර්නයෙන් අසාර්ථක වූ අතර, SpaceX CRS-1 මෙහෙයුම අර්ධ වශයෙන් අසාර්ථක යැයි සැළකේ.

ෆැල්කන් හෙවි - Falcon Heavy 

ෆැල්කන් හෙවි යනු කි
63,800 ක බරක් පහල පෘථිවි කක්ෂය වෙත ගෙනයා හැකි, බලසම්පන්න රොකට්ටුවකි
තවද එයට කි
26,700 ක බරක් භූසමමුහුර්ථ සමර්පණ කක්ෂයකටද (Geosynchronous transfer orbit), කි
16,800 ක බරක් අඟහරු සමර්පණ කක්ෂයකට ද, කි
2,500 ක බරක් ප්ලූටෝ වෙත ද, ගෙනයාමට තරම් හැකියාවක් ඇත
පලමු අදියර ලෙස එකට තබන ලද ෆැල්කන් 9 රොකට්ටු තුනක් සමගාමීව ක්‍රියාත්මක වේ
මැදින් ඇති ෆැල්කන් 9ට ඈඳූ අනෙක් ෆැල්කන් රොකට්ටු දෙක බූස්ටර් රොකට්ටු ලෙස ක්‍රියාකරයි
මෙම රොකට්ටුවේ පලමු අදියරේ මැද රොකට්ටුව හා බූස්ටර් රොකට්ටු දෙකද ඇතුලුව මර්ලින් එන්ජින් 27ක් එකවර ක්‍රියාත්මක වෙයි
ෆැල්කන් හෙවි රොකට් පද්ධතිය දැනට සාර්ථක ගමන්වාර තුනක් අවසන් කර ඇති අතර තවත් 8ක් සැලසුම්කර ඇත
ඩ්‍රැගන් කැප්සූල

කාගෝ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය - Cargo Dragon (Dragon 1) 
අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයට ටොන් 6ක සැපයුම් ගෙනයාමට නිර්මාණය කල කාගෝ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය ෆැල්කන් 9 රොකට්ටුවක් ආධාරයෙන් ගුවන් ගත කෙරෙයි
පලමු පියාසැරිය 2010 දී සිදුවූ අතර මෙය පුද්ගලික සමාගමක් අභ්‍යවකාශයට යවා, ආපසු ගෙන්වාගත් ප්‍රථම අභ්‍යවකාශ යානාව විය
මේ වනවිට කාගෝ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය සාර්ථක ගමන්වාර 23ක් අවසන් කොට ඇති අතර එය විශ්‍රාම ගන්වා තිබේ
ඩ්‍රැගන් 2 කැප්සූලය, ඒ වෙනුවට හඳුන්වාදී ඇති වඩාත් විශාල කැප්සූලයකි
ඩ්‍රැගන් 2 භාණ්ඩ ප්‍රවාහන කැප්සූලය - Dragon 2 (cargo version) 
නාසා ආයතනය ලබාදුන් Commercial Resupply Services-2 කොන්ත්‍රාත්තුව යටතේ  අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයට ටොන් 6ක සැපයුම් ගෙනයාමට නිර්මාණය කල කාගෝ ඩ්‍රැගන් 2 කැප්සූලය නැවත නැවත භාවිතයට ගත හැකි ලෙස නිර්මාණය කෙරුනි
ස්වයංක්‍රියව ISS මධ්‍යස්ථානය වෙත පියාසර කොට එය හා සම්බන්ධවීමට හැකි කාගෝ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලයේ පියාසර මෘදුකාංග ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියෙන් ක්‍රියාත්මක වේ
C++ හා ජාවාස්ක්‍රිප්ට් පරිගණක භාශාවලින් පියාසර මෘදුකාංග සකසා ඇත
කෲ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය - Crew Dragon (Dragon 2 crewed version) 
අභ්‍යවකාශගාමීන් 7ක් ගෙනයා හැකි ලෙස සකසා තිබෙන ඩ්‍රැගන් 2 කැප්සූල මාදිලිය කෲ ඩ්‍රැගන් ලෙස හැඳින්වේ
මෙයට හදිසි උවදුරකදී (උදා
- රොකට්ටුව පුපුරා යාමකදී) ගගනගාමීන් සහිත කැප්සූලය ආරක්ෂා සහිතව රොකට්ටුවෙන් ඉවතට ගෙන යා හැකි ගැලවුම් පද්ධතියක් (launch escape system) හඳුන්වාදී තිබේ
අධිබල සුපර්-ඩ්‍රෙකෝ නම් එන්ජින් 8ක් ක්‍රියාත්මකවී ඉතා වේගයෙන් රොකට්ටුවෙන් ඈතට කැප්සූලය ගෙනයාහැකි ලෙස මෙම පද්ධතිය සකස්කොට ඇත
පෙර භාවිත කළ භාන්ඩ ප්‍රවාහන කැප්සූල මෙන් නොව, කෲ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය අභ්‍යවකාශගාමීන්ගේ ස්වසන ක්‍රියාවලියට ඔක්සිජන් සැපයීමට හා වායුගෝලීය පීඩනය රඳවාගැනීම සඳහාඅ ජීව ආධාරක පද්ධතියකින් සමන්විත වේ
මේ වනවිට කෲ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය පලමු නාසා අභ්‍යවකාශ ගාමීන් දෙදෙනා ISS මධ්‍යස්ථානයට ගෙනගොස් සුරක්ෂිතව ආපසු ගොඩබස්වා පලමු ගමන සාර්ථකව අවසන් කර තිබේ
කෲ ඩ්‍රැගන් ඩෙමෝ 1 අභ්‍යවකාශ ගමන - Crew Dragon Demo 1 
මිනිසුන් ගෙනයාම සඳහාම සැකසූ කෲ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලයේ පලමු පරීක්ෂණ අභ්‍යවකාශ ගමන ඩෙමෝ 1 ලෙස හැඳින්වේ
මෙහිදී ගගනගාමීන් වෙනුවට රිප්ලි නම් ආකෘතියක් පියාසර කෙරුනි
2019 මාර්තු 2 වැනිදා සිදුකල මේ පියාසැරිය, පලමු මිනිස් චාරිකාවට පෙර කෲ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලයේ අවසන් පරීක්ෂණ පියාසැරිය ලෙස සැළකේ.

අලුත්ම ෆැල්කන් 9 රොකට්ටුවකින් ගුවන්ගත වූ කෲ ඩ්‍රැගන් ඩෙමෝ 1 පියාසැරිය රිප්ලි නම් ආකෘතියක් සාර්ථකව අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය හා ගොඩබට වූ අතර, අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථනයෙහි රඳවා සිටි ගගනගාමීන් කෲ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය තුලට පිවිස එය පරීක්ෂා කළහ
2019 මාර්තු 8 වැනිදා ඩෙමෝ 1 මෙහෙයුම සාර්ථකව ගොඩබසින ලදි
කෲ ඩ්‍රැගන් ඩෙමෝ 2 අභ්‍යවකාශ ගමන 
2020 මැයි 30 වැනිදා, ගගනගාමීන් දෙදෙනෙකුද රැගෙන, ෆැල්කන් 9 රොකට්ටුවකින් කෲ ඩ්‍රැගන් ඩෙමෝ 2 පියාසැරිය අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය බලා පිටත්විය
නාසා ගගනගාමීන්වූ ඩග්ලස් හර්ලි හා රොබර්ට් බෙන්කන් මේ සඳහා තෝරාගෙන තිබුනි
මේ පියාසැරිය මගින් නාසා ආයතනය, ස්පේස් එක්ස් සමාගමේ රොකට්ටු හා අභ්‍යවකාශ කැප්සූල වලට මානව ගගනගාමීන් රැගෙන අභ්‍යවකාශයට ගොස්, ආපසු නැවතත් නිරුපද්‍රිතව ගෙන ඒමේ හැකියාව පිලිබඳව පූර්ණ ක්‍රියාවලිය පරීක්ෂණයට බඳුන්කරන ලදී
දින 63 ක් අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ ගතකල කෲ ඩ්‍රැගන් කැප්සූලය හා ගගනගාමීන් දෙදෙනා 2020 අගෝස්තු 2 වැනිදා පැරෂූට මගින් අත්ලාන්තික් සාගරයට ගොඩබසින ලදී
2011 දී ඇට්ලෑන්ටිස් අභ්‍යවකාශ ෂටලයේ අවසන් පියාසැරියෙන් පසු, ඇමරිකානු භූමියෙන් අභ්‍යවකාශ ගතවූ පලමු ගගනගාමීන් දෙදෙනා ලෙස කෲ ඩ්‍රැගන් ඩෙමෝ 2 යානයේ ඩග්ලස් හර්ලි හා රොබර්ට් බෙන්කන් ඉතිහාසයට එක්වෙයි
ෂටල ව්‍යාපෘතියේ අවසානයෙන් පසු සියලුම ඇමරිකානු ගගනගාමීන් අභ්‍යවකාශයට ගෙනගියේ රුසියානු සෝයූස් කැප්සූල ආධාරයෙනි
ස්ටාර්-ලින්ක් අභ්‍යවකාශ අන්තර්ජාල සේවාව 
චන්ද්‍රිකා මගින් ලොව දුශ්කර පලාත්වලට අධිවේගී අන්තර්ජාල සබඳතා ලබාදීම සඳහා ස්පේස් එක්ස් ආරම්භ කල ව්‍යාපෘතිය ස්ටාර්ලින්ක් ලෙස හැඳින්වේ
මේ චන්ද්‍රිකා ස්පේස් එක්ස් මගින් නිර්මාණය හා නිෂ්පාදනය සිදුකරන ලද අතර 2018 දී පලමු පරීක්ෂණ චන්ද්‍රිකා ගුවන්ගත කරන ලදී
මේ වනවිට චන්ද්‍රිකා 1,205 ගුවන්ගත කොට ඇති අතර එයින් 1,141 තවමත් කක්ෂයේ රැඳෙමින් ක්‍රියාත්මක වේ
තවත් 64 ක් සාර්ථකව කක්ෂයෙන් ඉවත් කරන ලදි
මේ වනවිට අන්තර්ජාල සේවාව අත් හදා බැලීමේ මට්ටමේ ඇති අතර 10,000 කට ආසන්න පිරිසකට පමණක් ප්‍රවේශය ඇත
දත්ත හුවමාරු සීමා රහිත, තත්පරයට මෙගා බිටු 170 කට ආසන්න වේගයක් ඇති අන්තර්ජාල සබඳතාවක් සැපයීමට ස්ටාර්ලින්ක් සමත්වී ඇති බව පරීශීලකයන්ගේ මතයයි
මූලාශ්‍ර 
සමාගම්
අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය
අභ්‍යවකාශ යානා
රොකට්
වස්තුවක් භ්‍රමණය වීමට දක්වන කැමැත්ත ව්‍යාවර්ථයයි
මෙම ලිපිය හෝර්ටන් තැන්න හෙවත් මහ එලිය (ගෝණ තැන්න) ඉතිහාසය ගැන ලියවී ඇති අතර ඔබට හෝර්ටන් තැන්න ජාතික උද්‍යානය ගැන දැනගැනීමට, එම විකිපීඩියා ලිපිය වෙත මෙතනින් පිවිසෙන්න
පිහිටීම 
මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 2000කට ඉහලින් පිහිටි මහ එළිය හෙක්ටාර 3169ක වපරිසයෙන් යුතුයි
මහ එළිය යටත් විජිත සමයේ "එල්ක් ප්ලේන්ස් - Elk Plains" හෙවත් ගෝනුන් බහුල තැන්න ලෙසද හැඳුන්වුනේ මෙහි දකින්නට ලැබෙන සැම්බර් නැමති ගෝනුන් විශේෂය (Sri Lankan sambar deer - Rusa unicolor unicolor) නිසයි
පැරණි ලාංකිකයින්ට මහ එළියත්, යටත් විජිත සමයේ බ්‍රිතාන්‍ය දඩයක්කරුවන්ට ගෝන තැන්නත් වූ මේ අපූර්ව භූමිය හෝර්ටන් තැන්න වූයේ, 1831 සිට 1837 දක්වා ආණ්ඩුකාරයා වූ විල්මොට් හෝර්ටන්ට ගෞරවයක් ලෙස බව ප්‍රසිද්ධයි
බොහෝදෙනා නොදන්නා කාරණයක් වන්නේ, ආණ්ඩුකාරයා ලෙස රාජකාරිකල සමයේ විල්මොට් හෝර්ටන් සබරගමුවේ රටේ මහත්තයා හමුවෙන්නට 1836දී මහ එළිතැන්නට පැමිණි බවයි. ඊට පස්සේ කිහිප වතාවක්ම මහ එළියේ සංචාරය කොට,එහි සුන්දරත්වය හා ජලපෝෂක ප්‍රදේශයක් ලෙස ඇති වැදගතකම නිසායෙන් එය ආරක්ශාකිරීමට විවිධ පියවරයන් ගත්බව ඉතිහාස මූලාශ්‍රවල සඳහන් වනවා
1969 දෙසැම්බර් 5 වැනිදා රක්ශිත ප්‍රදේශයක් ලෙස ප්‍රකාශ කෙරුනු ගෝන තැන්න හෙවත් මහඑළිය හෙවත් හෝර්ටන්තැන්න 1988 මාර්තු ජාතික වනෝද්‍යානයක් ලෙස නම් කෙරුනා
ගෝන හා ඇත් දඩබිම 
මහ එලිය හෙවත් ගෝන තැන්න බ්‍රිතාන්‍ය වැවිලි කරුවන් අතර ජනප්‍රිය දඩබිමක් වූවා
විශාල ගෝනුන් මෙන්ම දැන් වඳවී ඇති අලිඇතුන් රංචුපිටින් මෙහි දකින්නට ලැබුණු අතර උඩරට ධනවත් වතුහිමියන් මෙහි දඩයම් ආවා
එලෙස පැමිණි දඩයම් කණ්ඩායම්වලට පහසුකම් සැපයීම සඳහා දඩයම් නිවහන් (hunting lodge) දෙකක් මෙහි තිබුණා
ඒ තෝමස් ෆා පිහිටවූ "ෆා ඉන්" නම් දඩයම් නිවහනත් ඇන්ඩර්සන් වතුපාලකයා ඉදිකල "ඇන්ඩර්සන් දඩයම් නිවහනත්ය"

තෝමස් ෆා ඉදිකල "ෆා ඉන්" නිවහන අද හෝර්ටන් තැන්නේ ලෝකාන්ත මංපෙත ආරම්භයේ ඇති සංචාරක තොරතුරු මධ්‍යස්ථානය බවට පත්වී තිබෙනවා
ඇන්ඩර්සන්ගේ දඩයම් නිවහන අද වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පාලනය වන "ගිණිහිරිය සංචාරක නිවහන" බවට පත්වී තිබෙනවා
බේකර් ඇල්ලෙන් සිහිකරන සැමුවෙල් බේකර් 
1846 සැමුවෙල් බේකර් නම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෙක් නුවර එලියේ මහගස්තොට විශාල ගොවිපොලක් ආරම්භකලා
දක්ෂ දඩයක්කරුවෙකු වූ බේකර් ඔහු ලියූ "The Rifle and the Hound in Ceylon (1853)" හා "Eight years wanderings in Ceylon (1855)" නම් පොත්වල මහ එලියේ ගෝනුන් දඩයම්කල හැටි විස්තර කර තිබෙනවා
මහ එලියේ ඇති බේකර් ඇල්ල, සැමුවෙල් බේකර් සිහිවීමට නම්කර තිබෙනවා
ලංකාවෙන් පිටව ගිය සැමුවෙල් බේකර් අප්‍රිකාවේ ගවේෂණ චාරිකාවල යෙදෙමින් එකල අභිරහසක්ව පැවති නයිල් ගඟ ආරම්භවන ජල මූලාශ්‍රය සොයා ගත්තා
ඒ 1862දී
අප්‍රිකාවේ සිදුකල අති දුශ්කර දේශාටන චාරිකාව හා එහිදී සිදුකල වැදගත් සොයාගැනීම් නිසා 1866දී සැමුවෙල් බේකර්ට නයිට් පදවිය හිමිවූ අතර ඉන්පසු සර් සැමුවෙල් බේකර් ලෙස හැඳින්වෙන්නට වුනා
අප්‍රිකාවේ සිදුකල ගවේෂණයන් සිහිවීමට උගන්ඩාවේ කඳුවැටියක් "මවුන්ට් බේකර්" ලෙස නම්කොට තිබෙනවා
හෝර්ටන් තැන්නේ ජෛව විවිධත්වය 

දෙසැබර් අගසිට අප්‍රේල් මුල් කාළය වනතෙක් වියළි කාළගුණයක් පවතින මහ එළියට නිරිතදිග හා ඊසානදිග මෝසම් වර්ෂා දෙකෙන්ම වැසි ලැබෙන අතර මිලිමීටර් 5000ක පමණ වාර්ශික වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන අතර ලංකාවේ බොහෝ ප්‍රධාන ගංගාවල ජලපෝෂක ප්‍රදේශයක් ලෙසින් ඉතා වැදගත් වනවා
සෙන්ටිග්‍රේඩ් 15ක සාමාන්‍ය උශ්ණත්වයක් පවතින මහ එළියේ උශ්ණත්වය දෙසැම්බර් හා ජනවාරියේ සෙන්ටිග්‍රේඩ් 2-3 දක්වා පහත බසින අතර හිම තුහිණ (frost) දකින්නට හැකිවනවා
පතන ලෙසින් හැඳින්වන තෘණ භූමිය වටකොට කඳුකර වළාකුළු වනාන්තර (montane cloud forests) ලෙස හැඳින්වෙන මිටි ගස්වලින් යුතු වනාන්තර වලින් මහ එළිය සමන්විත වනවා
මහවැලි, කැළණි හා වළවේ ගංගාවල ආරම්භක ජල පහරවල් හෝර්ටන් තැන්නෙන් ආරම්භවන නිසා ජලපෝෂක ප්‍රදේශයෙක් ලෙස මෙහි වැදගත්කම හිතා ගන්න පුලුවන්
මහඑළිය ජාතික වනෝද්‍යාන භූමිය වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පාළණය වන අතර, එයවටා ඇති හෙක්ටාර 18,000කින් පමණ වන රක්ශිත වනාන්තර භූමිය වන සංරක්ශණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පාළණය වනවා
මහ එළියේ ජෛව පද්ධති 4ක් දකින්නට ලැබෙන අතර ඒවා 

 කඳුකර වළාකුළු වනාන්තර, 
 පතන් හෙවත් තෘණභූමි, 
 වගුරු 
 විල්ලු හෙවත් නොගැඹුරු ජලාශ 

යන ජෛව පද්ධතියි
මහ එළියෙන් පෝෂණය වන ජළධාරා අතර මහවැලියේ ප්‍රධාන අතු-ගංගාව වන ආගාර ඔය, කැළණි ගඟේ ආරම්භය වන බගවන්තලා ඔය හා වළවේ ගඟේ ප්‍රධාන අතු-ගංගාව වන බෙළිහුල් ඔය වනවා
ලංකාවේ දෙවැනියට හා තුන්වැනියට උසම කඳු වන කිරිගල්පොත්ත හා තොටුපොල කන්ද මහ එළිය පෙනෙන මානයේ පිහිටා තිබෙනවා
මහ එළියේ ඇවිදින ඔබට තද දම් පැහැති බිනර මල් දකින්නට පුළුවන්
ඒවගේම රතුපාට මහ රත්මල්ද දකින්නට පුලුවන් වෙනවා
ඒවගේම වසර 12-14 වරක් පමණක් මල් පිපෙන නෙල්ලු පැලෑටියද මහ එළියට ආවේණිකයි
නෙල්ලු පිපෙන කාළය වසර 12කට වරක් බව මුලින්ම අනාවරණය කරගත්තේ මහ එලියේ "ෆා-ඉන්"  ගිමන් හල පවත්වාගෙන ගිය තෝමස් ෆා විසිනුයි
1881, 1893, 1905 කාලාන්තරවල නෙල්ලු මල් පිපීම නිරීක්ශණය කල තෝමස් ෆා, 1912දී ලංකාවෙන් පිටත්ව යනවිට නෙල්ලු මල් 1917 යලිත් පිපෙන බවට අනාවැකියක් පලකොට පිටත්වූ අතර එය සැබෑ කරමින් 1917දී මහ එළිය නෙල්ලු මලින් වැසී ගියා
අවසාන වරට නෙල්ලු මල් පිපුනේ 2013 වසරේදී
යලිත් ඒ මල් දකින්නට ලෙබෙන්නේ 2024 හෝ 2025 සැප්තැම්බර්-දෙසැම්බර් කාළයේදී
කීන (calophyllum walkeri) වල්කුරුඳු (wild cinnamon - cinnamomum ovalifolium) හා පොල්කටු ගහ (elephant ear tree - actinodaphne speciosa) ලෙස හැඳින්වෙන ගස්වර්ග මහ එළියේ වලාකුළු වනාන්තරවල බහුලව දකින්නට ලැබෙනවා
ලංකාවේ කුඩාම උණ ශාඛය වන කුරු උණ (dwarf bamboo - sinarundinaria densifolia) මහ එළියට ආවේණික තවත් ශාකයක්
මීට අමතරව බ්‍රිතාන්‍යයන් හඳුන්වාදුන්, දැන් ආක්‍රමණික ශාක බවට පත්වතිබෙන යුරෝපියන් ගෝස් (european gorse - ulex europaeus) නම් කුඩා කහමල් පිපෙන කටුපඳුරු, වැරැල්ල නම් ජලජ ශාකය හා කිකුරිය (pennisetum clandestinum) නම් අප්‍රිකානු තෘණ වර්ගයද බහුලව දැකිය හැකියි
ජනප්‍රවාදයේ විධියට යූලෙක්ස් ලංකාවට ගේන්නේ තෝමස් ෆා
අද හෝර්ටන් තැන්නේ සංචාරක තොරතුරු මධ්‍යස්ථානය බවට පත්වෙලා තියෙන ඔහුගේ "Thomas Farr Inn " බංගලාවේ මල් වැටට හිටවන්න ගෙනාපු යූලෙක්ස්දැන් තැන්න පුරාම පැතිරිලා
ගෝනුන්ට අමතරව රතු උණහපුළුවා, ලංකා දිවියා, දිය බල්ලා හා දඬුලේනා දැකගන්නට පුළුවන්
ඊට අමතරව කළු වඳුරා, රිලවා හා වළසුන්ද ඉඳහිට දකින්නට පුලුවන්
අතීතයේදී මහ එළියේ අතිවිශාල අලි ඇතුන් ගහණයක්ද වාසය කොට ඇතත් මීට වසර 70කට පමණ පෙර සිට මහ එළිය ප්‍රදේශයේ ඇතුන් දකින්නට ලැබී නෑ
බටහිර හා දකුණු යුරෝපය නිජබිම කරගත් යූලෙක්ස් - Common Gorse (Ulex europaeus)  යුරෝපීයයන් පදිංචියට ගිය ලංකාව, ඔස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු අප්‍රිකාව වගේ රටවල පැතිරුනා
යූලෙක්ස් වැඩිවශයෙන්ම දකුණු යුරෝපීය කාළගුණයට සමාන කාළගුණයක් තියෙන නුවර එලිය දිස්ත්‍රික්කයේ හෝර්ටන් තැන්න ප්‍රදේශයේ වැවෙන අතර දැන් ආක්‍රමණික ශාකයක් ලෙස හඳුනාගෙන තියෙනවා
කහ පාට මලක් පිපෙන මේ ආක්‍රමණිකයා ශීඝ්‍රයෙන් පැතිරෙමින් ආවේණික ශාකවලට ඇති ඉඩකඩ අහුරනවා
හෝර්ටන් තැන්නේ විසූ බලංගොඩ මානවයා 
බලංගොඩ මානවයා හෝර්ටන් තැන්නේ දඩයමේ යෙදුනු බවටද පුරාවිද්‍යාඥයින් සාක්ශි සොයාගෙන තිබෙනවා
හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානයෙන් බලංගොඩ මිනිසා භාවිතා කලා යයි සැක කෙරෙන කුඩා ගල් ආයුධ (microlith stone tools) හමුවී තිබෙනවා
මේ පිලිබඳව හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානයේ ලෝකාන්ත මංපෙතෙහි (worlds end trail) පිවිසුමේ පිහිටා ඇති සංචාරක තොරතුරු මධ්‍යස්ථානය හෝර්ටන් තැන්නේ බලංගොඩ මානවයාගේ ක්‍රියාකාරකම් පිලිබඳව මූලික තොරතුරු සපනයවා
කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පස්චාත් උපාධි ආයතනයේ විද්‍යාඥයෙකු වන ආචාර්ය රත්නසිරි ප්‍රේමතිලක මහතා 2006 වසරේදී ඉන්දියාවේ ලක්නව් නුවර පැවැත්වුනු ඉපැරණි කෘෂිකර්මාණ්තය පිලිබඳව ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණයක් වූ "First Farmers in Global Perspective" සම්මන්ත්‍රණයට ඉදිරිපත් කල "The emergence of early agriculture in the Horton Plains, central Sri Lanka" පර්යේෂණ නිබන්ධනය හෝර්ටන් තැන්නේ දඩයම් කරමින් සිටි බලංගොඩ මානවයා දඩයමට අමතරව ගොවිතැන් කිරීමද අරඹමින්  පලමු ගොවීන් බවට පරිවර්තනය වෙමින් සිටි බව විද්‍යාත්මක සාක්ශි ඉදිරිපත් කරයි
පර්යේෂණ නිබන්ධනයේ අරමුණ පැහැදිලි කිරීම සඳහා ආචාර්ය ප්‍රේමතිලක මෙලෙස පවසයි "The attempt of this paper is to give an account on the early evidence of agriculture in the form of palaeo-ecological findings in the Horton Plains, central Sri Lanka, and its links to climate change and archaeology
" 

බලංගොඩ මානවයා වසර 31,000කට පෙර සිටම ශිලා ආයුධ නිර්මාණයක කරගැනීමේ තාක්ශණය බිහිකොට ගෙන තිබූ බව ආචාර්ය ප්‍රේමතිලක තවත් පර්යේෂකයින් ගණනාවකගේ පර්යේෂණ නිබන්ධන උපුටා දක්වමින් පෙන්වා දෙයි
බලංගොඩ මානවයාගේ ගල් ආයුධ හෝර්ටන් තැන්නෙන් හමුවී අතර බලංගොඩ මානවයා ගල් ආයුධ නිර්මාණය කරගත්තේ යුරෝපයේ ගල් යුගයේ මිනිසා ආයුධ නිර්මාණය කරගැනීමට සෑහෙන කාලයකට පෙර බවද එහි සඳහන් වේ
එමෙන්ම ආචාර්ය ශීරාන් දැරණියගල මහතාගේ පර්යේෂණයක් උපුටාදක්වන ප්‍රේමතිලක, ඒ කාලය වනවිට බලංගොඩ මානවයා බල්ලන් හීලෑ කරගෙන සිටි බවට සාක්ශද ලැබී ඇතැයි සඳහන් කරයි
හෝර්ටන් තැන්නේ තමන් සිදුකල පර්යේෂණයේ ප්‍රථිපල සාරාංශගත කරන ආචාර්ය ප්‍රේමතිලක, හෝර්ටන් තැන්නේ පස් සාම්පල වලින් ලැබුණු පාෂාණිභූත පරාග (මල් රේණු ) රේඩියෝ-කාබන් ක්‍රමයට කාළනිර්ණය කිරීමෙන්  එම පරාග ක්‍රි
පූ 5000 (මීට වසර 7000කට පෙර) කාළයට අයත් බව සනාතවී ඇති අතර ඒ අනුව හෝර්ටන් තැන්නේ බලංගොඩ මානවයා ගිණිතබා පස සකස්කොට සිදුකරන හේන් ගොවිතැන් ක්‍රමයට (slash & burn cultivation) බෝග වගාකොට ඇති බවත් මෙම බෝගවල පරාග අතර පැරණි කැලෑ සහල්වලට (wild rice) අයත් පරාගද විශාල ලෙස හමුවූ බැවින් බලංගොඩ මානවයා මීට වසර 7000කට පෙර හෝර්ටන් තැන්නේ හේන් ගොවිතැන් ක්‍රමයට වීවගාවේ යෙදෙන්නටද ඇතැයි අනුමාන කලහැකි බව පවසයි
ආචාර්ය ආර්. ප්‍රේමතිළක හෝර්ටන් තැන්නේ සිදුකල පර්යේෂණයේ විස්තර 
සාම්පල ලබාගත් ස්ථානය
ඉතා සැලකිල්ලෙන් තොරාගත් මඩ ගොහොරුවකිනි (mire)
සාම්පල ප්‍රමාණය හා යොදාගත් උපක්‍රමය
සාම්පල 36ක් ලබාගත් අතර මේවා සෙන්ටිමීටර් 5ක විශ්කම්භයකින් යුතු රුසියාවේ නිශ්පාදිත පස් සාම්පල ලබාගැනීමේ උපකරණයක් භාවිතා කරණ ලදී (Russian peat corer)
සාම්පල විශ්ලේෂණය
ලබාගත් සාම්පල
පරාග, බීජාණු, ඓන්ද්‍රිය කාබන් (organic carbon), ස්ථාවර කාබන් (ඓන්ද්‍රීය නොවන කාබන්) හා ඛණිජමය ගුණයන් සොයා බැලීමේ විශ්ලේෂ්ණයන් හට බඳුන්කොට ඇත
එමෙන්ම ඒවායින් ලැබුණු කාබණික ද්‍රව්‍ය රේඩියෝ-කාබන් කාළ නිර්ණයන්ට භාජනය කරන ලදී
රේඩියෝ කාබන් කාළ නිර්ණය
ලබාගත් පස් සාම්පල වලින් කොටස් 14ක් කාබන් කාළ නිර්ණය සඳහා ස්වීඩනයේ උප්සලා විශ්වවිද්‍යාලයේ ඇන්ග්ස්ට්‍රෝම් පර්යේෂණාගාරයට (Ångström Laboratory, Uppsala University, Sweden) යවන ලදී
පර්යේෂණ ප්‍රථිපල වලින් එළඹිය හැකි නිගමන
[1] ලැබී ඇති පාශාණිභූත පරාග හා වෙනත් ඓන්ද්‍රීය ශාක කොටස් වලින් ලැබෙන සාක්ශි අනුව ක්‍රි
පූ 15,000-14,000 (අදින් වසර 16,000-17,000ට පෙර කාළයේ) හෝර්ටන් තැන්නේ බලංගොඩ මානවයින් බාර්ලි හා ඕට්ස් යන ධානය වගාකිරීම ආරම්භ කල බවට සාක්ශි තිබේ
[2] එම කාළයේදී හෝ ඊට පසු කාළවකවානු වලදී සතුන් ගාල්කොට තබාගෙන ඇති කොට ඇති බවට සාක්ශි හමුවී ඇත
[3] ධාන්‍ය වගා සඳහා කැළෑව ගිණිතබා හෙළිපෙහෙලි කල බවට කාබනික සාක්ශි සටහන්වී ඇත
[4] ක්‍රි
11,000 වනවිට හෝර්ටන් තැන්නේ ආදි මානවයින් වඩාත් විස්තීරණ ලෙස ගොවිතැන් කිරීමට පටන්ගත් බව ලැබී ඇති කාබණික, පරාග හා නයිට්‍රජන් සංයුතිය අනුව නිගමනය කරගෙන ඇත
[5] ක්‍රි
8000-7000 කාළය වන විට බාර්ලි හා ඕට්ස් වගාව අදාල පරාග ගහණය අඩුවෙමින් ඇති අතර වී වගාවේදී දැකිය හැකි පරාග ගහණය මේ කාලයේදී වේගයෙන් ඉහල යන්නට පටන් ගෙන ඇත
ඒ අනුව කාළගුණික වෙනස් වීම අනුව හෝර්ටන් තැන්නේ බළංගොඩ මී මුත්තා බාර්ලි හා ඕට්ස් වෙනුවට කැළෑ වී වර්ග වගා කරන්නට පටන්ගෙන ඇති බව නිගමනය කල හැකිය
Oryza eichingeri, Oryza nivara, Oryza rhizomatis යන කැලෑ වී වර්ගවල පරාග හමුවී ඇත
වට්සැප් (Whatsapp)යනු සිංහල, ඉංග්‍රීසි භාශා දෙකෙන් ම පණිවිඩ යැවිය හැකි App එකකි
මෙය සාමාන්‍ය පණිවිඩ යැවීමට වඩා වේගවත් අතර ඡායාරූප, වීඩියෝ පට වැනි දෑ පහසුවෙන් යැවිය හැක
මේ අතර මෙම පණිවිඩ යැවිය හැක්කේ අන්තර්ජාල පහසුකමක් සමඟිනි
(WI-FI,MOBILE DATA) ඔබේ  ජංගම දුරකතනය Android මෙහෙයුම් පද්ධතියට අයත් නම් ඔබට Play Store හරහා ද, Appel නම් App Store හරහා ද Whatsapp බාගත කර ගත හැකි ය
නමුදු වර්තමානයේ එය වෙනස්කම් කීපයක් සිදු වී ඇත
සාකෙත ලෝකය (සංස්කෘත
साकेत) යනු වෛදික ලියවිලි වලට අනුව විශ්වයේ පරම පියා වන ශ්‍රී රාම දෙවිඳුන්ගේ ලෝකයයි
එය වෛකුන්ත ලෝකයේ ඉහළම ස්ථානයේ පවති
සාකෙත ලෝකය මනස සහ වචනය පරයන හෙයින් වාංමානෝගෝචර ලෙස හැඳින්වේ
ධර්ම ග්‍රන්ථයන්ට අනුකූලව වෛකුන්තයන් 5ක් ගැන සඳහන් කොට ඇත
1) ක්ෂීර සාගර, 2) රමා(ලක්ෂ්මී) වෛකුන්ත, 3) කාරණ වෛකුන්ත, 4) මහා වෛකුන්ත සහ 5) පරා වෛකුන්ත ලෙසිණි
මෙයින් පරා වෛකුන්තය යනු පරා විෂ්ණු හෙවත් පරම ඊශ්වර වන ශ්‍රී රාම දෙවිඳුන් වාසය කරන සර්ව උත්තරීතර ස්ථානයයි
මේ අයොධ්‍යා ධාමය සම්පූර්ණ විෂ්ණු ලෝකයේ මූලයයි
සර්වබලධාරි දෙවිඳුන්ගේ ශ්‍රී රාම ස්වරූපයේ වාසස්ථානයයි
සර්වබලධාරී ශ්‍රී රාම දෙවිඳුන්ගේ සහ පරම ශක්ති සීතා දේවියගේ මෙම නිත්‍ය ස්ථානය නිත්‍ය අයෝධ්‍යාව සහ පරා අයෝධ්‍යාව ලෙසින්ද හඳුන්වනු ලබයි
සමස්ථ සංසාරයේ මූලය මෙය වන අතර යුගයක් යුගයක් පාසා ශ්‍රී රාම දෙවිඳුන් මනුෂ්‍ය අවතාරයෙන් දසරත රජුගේ පුත්‍රයා ලෙස මනු ලොව පහළ වන කල්හී අයෝධ්‍යා දාමයද ප්‍රකට වේ
අයෝධ්‍යා පුරය ගැන විශේෂයෙන්ම අථර්ව වේදය, උපනිශද්, රාමායණ සහ පුරාණ ග්‍රන්ථ තුළ සඳහන්ව තිබේ
Araucariaceae කුළයට අයත් කෝනිෆර් (කේතුධර) ශාඛයක් වන නිව් කැලිඩෝනියා පයින් ගස කුක් පයින් ලෙසද හඳුන්වනවා
ව්‍යාප්තිය 

සාමාන්‍යයෙන් කේතුධර ශාඛ උතුරු අර්ධගෝලයේ ශීත ප්‍රදේශවල වැවුනත්, නිව් කැලිඩෝනියා පයින් ගසේ නිජබිම ඝර්මකළාපයට අයත් පැසිෆික් සාගරයේ කැලිඩෝනියා දූපත් සමූහයයි
මේ ගස් වලට කුක් පයින් කියලත් හඳුන්වන්නේ මේවා පලමුවරට අධ්‍යනය කරලා තියෙන්නේ කැප්ටන් කුක් ගේ නායකත්වයෙන් ලොව වටා ගමන් කරපු ගවේශණ චාරිකාවකට සම්බන්ධ වෙලා හිටපු යෝහාන් රයින්හොල්ඩ් ෆොස්ටර් කියන උද්භිද විද්‍යාඥයා
ඔහු තමයි  මේවා කුක් පයින් කියලා හඳුන්වන්න පටන් ගත්තේ
ලක්ෂණ 

කුක් පයින් සිය නිජබිම් ප්‍රදේශවල මීටර් 60 (අඩි 200) ක් පමණ උසින් වැඩෙන සුවිශේෂී පටු කේතුකාකාර ගසකි
ගස් සිහින්, සර්පිලාකාර ලෙස ඉහලට විහිදෙන මුදුන් කොතක් ඇත
කුක් පයින් වල පොත්ත කඩදාසි තීරු මෙන් ගැලවී යන අතර ගෝරෝසු අළු පැහැයෙන් යුක්තවන අතර මැළියම් බහුලයි
ගසේ අතු සාපේක්ෂව කෙටිවන අතර තිරස්ව පිහිටා සර්පිලාකාරව කඳ දිගේ පැතිර පවතී
නිව් කැලිඩෝනියා පයින්අතු රැහැන් වැනි තිරස් කුඩා රිකිලි වලින් ආවරණය වී ඇත
සිහින්, ත්‍රිකෝණාකාර කොළ මෙම රිකිලිවල බූවක් මෙන් පෙනෙන ආකාරයට පැතිර පවතින අතර රිකිලි කෙලවර ගෙඩි හටගනී
ගැහැණු බීජ කේතුවල (female seed corns) කොරපොතු ඇති අතර බිත්තර හැඩැතිවේ
විශාලත්වයෙන් සෙන්ටිමීටර 10–15 (අඟල් 4–6) දිග සෙන්ටිමීටර 7–11 (අඟල් 3–4) පළල වේ
සංඛ්‍යාවෙන් වැඩි පිරිමි පරාග කේතු (male pollen corns) රිකිලි අගිස් වල ඇති අතර ඒවා කොරපොතු සහිත නරිවල්ග හැඩැති  (scaly and foxtail-shaped) අතර සෙන්ටිමීටර 5 (අඟල් 2) දිග වේ
ප්‍රයෝජන 

උණුසුම් සෞම්‍ය දේශගුණයක් සහිත ඔස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්තයේ සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ වික්ටෝරියා ප්‍රාන්ත, උතුරු නවසීලන්තය, දකුණු කැලිෆෝනියා, පුවර්ටෝ රිකෝ, මෙක්සිකෝව, ඉන්දියාව, පිලිපීනය, හවායි හා ශ්‍රී ලංකාව  යන ප්‍රදේශවල උද්‍යානවල විසිතුරු ගසක් හා වීදි ගසක් ලෙස කුක් පයින් සිටුවන දකින්නට තිබේ
නිව් කැලිඩෝනියා පයින් ඇලයට වැවෙන්නේ ඇයි
අඩි 200ක් විතර උසට වැඩෙන නිව් කැලිඩෝනියා පයින් ගස හැම විටම ඇලවෙලා තියෙන්නේ
ගොඩක් දෙනෙක් හිතන්නේ සුළඟේ බලපෑමට මෙහෙම ඇලවෙනවා කියලයි
මෑතක් වෙනකම් විද්‍යාඥයින් වුනත් මේ කුක් පයින් ගස් මෙහෙම ඇලවෙන්නේ ඇයි කියලා සොයා බැලුවේ නෑ
මේ ගැන ඉස්සෙල්ලම උනන්දුවක් දැක්වූවේ කැලිෆෝනියා පොලිටෙක්නික් සරසවියේ මැට් රිටර් කියන මහාචාර්යවරයා
මහාචාර්ය රිටර් නිරීක්ෂණය කල විධියට කැලිෆෝනියාවේ වැවිලා තියෙන හැම කුක් පයින් ගසක්ම දකුණට, ඒකියන්නේ නිර්ක්ෂය (equator) දෙසට ඇලවෙලා තියෙනවා
ඔහු ලෝකේ පුරාම සිටින උද්භිද විද්‍යාඥයින් සමග සම්බන්ධ වෙලා, ඒ රවටල තියෙන කුක් පයින් ගස් ඇලවීමක් පෙන්වනවද
ඒ කොයි පැත්තටද කියන එක සොයා බලන්න කියලා ඉල්ලීමක් කලා
මහාදිවීප පහේම රටවල් ගණනාවක උද්භිද විද්‍යාඥයින් ගෙන් ඔහුට නිරීක්ෂණ වාර්තා ලැබුණා
වේ හැම වාර්තාවකින්ම කියවුනේ, මේ කුක් පයිනස් ගස් එය පිහිටි රටේ ඉඳලා නිරක්ෂය පැත්තට හැරිලා ඒ පැත්තට ඇලවෙලා තියෙන බවයි. උතුරු අර්ධගෝලයේ ඉඳන් බලනකොට නිරක්ෂය තියෙන්නේ දකුණු පැත්තට
එහේ කුක් පයිනස් හැම ගහක්ම දකුණු පැත්තට ඇලවෙලා නිර්ක්ෂය දෙස බලාගෙන සිටියා
ඔස්ට්‍රේලියාව, ආජන්ටිනාව වගේ දකුණු අර්ධගෝලයේ කුක් පයිනස් උතුරු දිසාවට හැරිලා තිබුණා
ඒ දකුණු අර්ධගෝලයට නිර්ක්ෂය  තියෙන්නේ උතුරින් නිසා
ඒ වගේම නිරක්ෂයෙන් ඈතට යන්න යන්න මේ ගස්වල ඇලවීමත් වැඩියි කියලත් නිරීක්ෂණය වුනා
මෙහෙම වෙන්න හේතුවක් විධියට අනුමාන කරන්නේ ග්‍රැවිට්‍රෝපිස්ම් කියන සංසිද්ධිය
ගස් කෙලින් උඩට වැඩෙන්නේ ග්‍රැවිට්‍රෝපිස්ම් කියන සංසිද්ධිය නිසා
ග්‍රැවිට්‍රෝපිස්ම් මගින් ගස් ගුරුත්වාකර්ෂණයට සංවේදී කරන අතර ඒමගින් ගුරුත්වබලයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ගස උඩට වර්ධනය වනවා
එහෙත් කුක් පයිනස් වලට මේ ග්‍රැවිට්‍රෝපිස්ම් එනම් ගුරුත්ව බලයට ප්‍රතික්‍රියා කිරීමේ හැකියාව නැතැයි කියලා තමයි අනුමාන වෙන්නේ
⁣ 

මෛත්‍රි රාමක්‍රිෂ්ණන් සිංහල
මෛත්‍රි  රාමක්රිෂ්ණන්
(උපත 2000 දෙසැම්බර් මස 28 වන දින) ඇය ද ප්‍රමුඛ කාර්ය භාරයක් ඉටු කිරන ප්‍රරසිද්ධ කැනේඩියානු නිළියකි NETFLIX යොවුන් කතා මාලාවක් වන NEVER HAVE I EVER (2020) චිත්‍රපටයෙන් ඇය ප්‍රසිද්දියට පත්විය
මුල් ජීවිතය හා අධ්‍යාපනය 
රාමක්‍රිෂ්ණන් උපත හා හැදී වැඩුණේ ඔන්ටාරියෝ හි මිසිසුගා හි ය
ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු දෙමළ සම්භවයක් ඇති අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රී ලංකාවේ දමිළ ඊළාම් ජාතිවාදී  යුද්ධයෙන් පසු ඇගේ පවුලේ අය සරණාගතයින් ලෙස කැනඩාවට පැමිණ සිටින අතර, මෛත්‍රි පවසා ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ සිවිල් වැසියන්ට යුද්ධයේ බලපෑම හේතුවෙන් ඇය ද්‍රවිඩ කැනේඩියානු ජාතිකයෙකු මිස ශ්‍රී ලංකාව නොවන බවයි. ඇය 10 වන ශ්‍රේණියේ පාසල් නාට්‍යවල රඟපෑමට පටන් ගත් අතර මීඩෝවාල් ද්විතීයික පාසලෙන් උපාධිය ලබා ගත්තාය
ඇය පසුගිය වසරේ මීඩෝවාල් ද්විතීයික පාසලේදී රංගන වෘත්තියක් කිරීමට තීරණය කළ අතර වසරකටත් අඩු කාලයකට පසු "නෙවර් හැව්"අයි එවර් චිත්‍රපටයේ චරිතය රඟපෑවාය
ටොරොන්ටෝ හි යෝර්ක් විශ්ව විද්‍යාලයේ නාට්‍ය වැඩසටහනට ඇය පිළිගැනීම කල් දැමූ අතර, ඇය උසස් අධ්‍යාපනය ලැබීමෙන් පසු වැටීමට සහභාගී වීමට මුලින් සැලසුම් කර තිබූ අතර, ඒ නිසා ඇයට ලොස් ඇන්ජලීස් හි නෙවර් හැව් අයි එවර් රූගත කිරීමට හැකි විය
වෘත්තිය 
නෙට්ෆ්ලික්ස් කතා මාලාවේ නෙවර් හැව් අයි එවර් හි ප්‍රධාන චරිතය රඟපාන්නේ දේවි විශ්වකුමාර් ය
ප්‍රදර්ශනය සඳහා විවෘත වාත්තු ඇමතුමක් සඳහා ඉල්ලුම් කළ අපේක්ෂකයින් 15,000 න් මින්ඩි කාලිං විසින් 2019 දී ඇය තෝරා ගන්නා ලදී
රාමක්‍රිෂ්ණන් ඇගේ මවගේ කැමරාව භාවිතා කරමින් ප්‍රාදේශීය පුස්තකාලයකදී ඇගේ විගණන පටි නිර්මාණය කළ අතර, අවසානයේදී තවත් වීඩියෝ හතරක් එවීමට ඉල්ලා සිටියේය
රාමක්‍රිෂ්ණන් රංගනයෙන් දායක වන විට 17 හැවිරිදි වියේ පසුවූ අතර ඇය තවමත් රැකියාවක් කර නැත
ඇයගේ වාත්තු කිරීම සඳහා සැලකිය යුතු මාධ්‍ය අවධානයක් ලැබුණි,  විශේෂයෙන් කැනඩාවේ, විවෘත වාත්තු ඇමතුමේ ස්වභාවය සහ ඇගේ දෙමළ කැනේඩියානු අනන්‍යතාවය නිසා
2019 දී ටුඩේ ඇයව "ග්‍රවුන්ඩ් බ්‍රේකර්ස්" දහඅටෙන් එකක් ලෙස නම් කළ අතර එය බාධක බිඳ දමා ලෝකය වෙනස් කළ ගැහැණු ළමයින්ගේ ලැයිස්තුවකි
ප්‍රසංගයේ ඇයගේ රංගනයට ධනාත්මක සමාලෝචන ලැබුණි,එය "කඩිනම් කාර්ය සාධනයක්" යැයි විවිධත්වය පැවසීමත්ස මඟ
2020 දී ඇය 8 වන කැනේඩියානු තිර සම්මාන උළෙලේ ළමා වැඩසටහන් වැඩසටහන විස්තර කළාය
චිත්‍රපටකරණය

රූපවාහිනිය

යොමුව

බාහිර සබැඳි 

 
ජීවමාන ජනයා
සුනිල්ගුණවර්ධන
කවියට පෙම්බැඳ ගීතය හැඩකල  සිංහල ගුරුවරයා
සුනිල්ගුණවර්ධන 

" හිච්චි නඟේ බාලේ හිඳ හැංගි හොරා
ළපටි හිතින් මට මතකයි විහිළු කලා
හිතට හොරා මල් පිපුනා ආල නුරා
අද මොකදෝ මං දුටුවම වෙනස් වෙලා"
    -සංගීත් නිපුන් සනත් නන්දසිරි+මල්කාන්ති නන්දසිරි
" දඟකාර ඔය දෑස දුටුවා එදා
දුර ඈත පාසැල් වියේ
නොදැනීම අපගේම සිත් යාවුනා
දසුනින්ම හසුනක් මවා"
 - සංගීත් නිපුන් සනත් නන්දසිරි
"හද ආදර යෞවනියේ
සිටි මොලකැටි බාලවියේ
ඔබෙ රුවට වගේ-මුදු හිතට අගේ
ආදර හිත බැදුනේ"
  - සංගීත් නිපුන් සනත් නන්දසිරි 
"අහංකාර ළඳුන් කොහෙද පෙමක් හැදින්නේ
අලංකාර නොමැති හිතට
කවුද අඬන්නේ"
     -ටී
එම්. ජයරත්න
"නන්දන උයනේ මියුරස තවරා ගේනා
මල් මල් වැසි සීත රෑ යාමේ"
  - එච්. ආර්. ජෝතිපාල + ඇන්ජලින් ගුණතිලක 
"හිතුවක්කාරෙට කරගත්තයි කියලා
පන්නන්නේ කෝම
පරම්පරාවට නින්දාවක් කියලා
අහක බලන් කෝම"
  - සංගීත් නිපුන් සනත් නන්දසිරි
"තේක්ක නැන්දේ තේක්ක නැන්දේ"
- සනත් නන්දසිරි
"මගෙ නෙත් ඉසව්වේ"
-ඉන්ද්‍රානි සේනාරත්න
කණ කෙකිණියනේ"
-ත්‍යාගා එන්.එඩ්වඩ්
"විලක් නොවේ "
-මර්වින් පෙරේරා
"ලා හිරු කිරණේ"
-සනත් නන්දසිරි
"ඇල ඉවුරේ පුංචි පැලේ"
-විජය කුමාරතුංග 
"ඈ සොයා ආ යුතුය"
- විශාරද එඩ්වඩ් ජයකොඩි
"පැලේ පිළේ රැදිලා"
-ඉන්ද්‍රානි පෙරේරා
"මා හදේ සිනා හඳුනා "
-ටී.එම්.ජයරත්න
"සව්ලෙව් සත වෙත"
-සුනිල් එදිරිසිංහ
"කාරණාව හරියනවා"
-සනත් නන්දසිරි
     එවැනි හරවත් ගී රැසක් නිර්මාණය කල ඔහුගේ ගී චාරිකාව ඇරඹෙන්නේ ,හැත්තෑව දශකයේ මුල් භාගයේදී පමණ සරසවි බිමේ තුරු සෙවනක සිට අකුරු කල ආචාර්ය අමරා රණතුංග ගැයූ "හිරු මිළිනව සඳ මිළිනව" ගීතයෙනි
ඔහු සුනිල් ගුණවර්ධන යි
1949 සැප්තැම්බර් 03 වන දින උපන් සුනිලුන්, නුගේගොඩ ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනයට පිවිස උසස් අධ්‍යාපන කඩයිම ඉහලින්ම ජයගෙන කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුලත්ව එහිදී සිංහල ගෞරව උපාධිය ලැබ ගන්නා සුනිල් ගුණවර්ධනයන් , 1976 වසරේ හොරණ විද්‍යාරත්න විශ්ව විද්‍යා පීඨයට පත්වීම් ලැබ , එහිදී හය වසරේ සිට උපාධි අවසාන වසර දක්වා සිංහල ගුරුවරයෙක්ව වසර 20 කාලයක් පුරාවට එකම ස්ථානයක සිසු නැණ පැහැදු ඔහු 1996 වසරේදී විශ්‍රාමික විය
ගුවන් විදුලි සරළ ගීත පමණක් නොව , "පටලැවිල්ල "," සම්මාන" යන ටෙලි නිර්මාණයන් සඳහාද ගීත නිර්මාණය කල ඔහු, "ජය සිකුරුයි"(1984)/"රෝසි"(1985)/"යුක්තියද ශක්තියද"(1987)/"රස රහසක්"(1988)/"දේදුන්නෙන් සමණළියක්"(1990)/"සිහින අහසේ වසන්තේ"(1991)/"ජය ශ්‍රී වේ කුමරිය"(1992)/"සුර නිමල"(1992)/"ප්‍රතිඥා"(1993)/"රතු අළුයම"(1999) ඇතුළු යසපාලිත නානායක්කාර විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ චිත්‍රපට රැසකටම ගීත නිර්මාණය කර ඇත
ඔහුගේ චිත්‍රපට ගී නිර්මාණ කරණයේ විශේෂිත  කරුණ වනුයේ , ප්‍රවීණ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ යසපාලිත නානායක්කාරයන්ගේ චිත්‍රපට  නිර්මාණයන්ට පමණක් සීමාවී ඇති බැවිනි
විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපන අවධියේ දී" ගැඬවිලා සහ බ්‍රක්ම ලෝකය " නම්වූ කවිපොත සංස්කරණය කල ඔහු පසු කලෙක , "සුඛාත්මක නොවේ ජීවිතය ", 
"සඳයි පෙම්වතියයි අමතක කලෙමි",
"හිරු නොදකින්නෝ",
"මහ පොළොවේ දෙවියෝ අපි",
"සඳ මඬල හා පිණි කඳුල",
"කැළණි ගඟට හිරු එනතුරු",සහ
" දැන් වැටුනු හුස්මක්"(මුද්‍රණයෙ) යන කවි පොත් ද , 
"දූලගේ තාත්තා"
"රේස් ආච්චි"
"නොසිතු විරූ"
"මෙත් අම්මා"
"ඩ්‍රැයිවර් නැන්දා"
"බිකා"
නමින් කෙටිකතා කෘති 6ක් ද,
"ආල නුරා මල් පිපුණා"
"සිත් වැටට වැසී වැටී"
නමින් ගී පද රචනා කෘති යුගලක්ද,
" කවි අරණ" සහ
"සරසවි කාව්‍ය විචාර"
නමින් කාව්‍ය විචාර කෘති යුගලක්ද මුද්‍රණයෙන් එළි දක්වා ඇත
ප්‍රියානන්ද විජේසුන්දර යන් සමඟ "අපේ කවි" නමින් කවි කොළයක්ද එළිදැක්වූ ඔහුට , තමන් ලියූ සියළු ගීතයන් පිළිබඳව නිවැරදි මතකයක් නොමැත්තේ , ඒ කිසිවක් සංරක්ෂණය නොකල වරද නිසාවෙනි
වැඩිම ගීත ප්‍රමාණයක් ලියා ඇත්තේ සංගීත් නිපුන් මහාචාර්ය සනත් නන්දසිරි මහතාට බව ඔහු පවසයි
එසේම ලියූ කිසිම ගීතයකට රු
200/= වඩා නොලද බවද පවසන්නේ සොඳුරු සිනාවෙන් යුතුවය
එසේම ඔහු කිසි දිනෙකත් මඩුවිත තොල නොගෑ නිර්මාණශීලි කලාකරුවෙකු බව සඳහන් කරන්නේ ඔහුට කරනා ගෞරවයක් වශයෙනි
දකිනා ඕනෑම තැනෙක නිර්ව්‍යාජ සිනා සපිරි මුව පානා ආදරණීය සුනිලුන්ට දීර්ඝායු වේවායි හදවතින්ම ප්‍රාර්ථනා කරමි
ඔහුගේ උපන් දිනය දවසේම මෙම සටහන තැබීමට ලැබීමද භාග්‍යයකි
2020 සැප්තැම්බර් 03

Anton J Fernando

ජයලත් මනෝරත්න

ජයලත් මනෝරත්න

පවුලේ බඩපිස්සා ලෙස මෙලොව එළිය දුටු ‘කෙසෙල් ගස්පේ මනතුංග ජයලත් මනෝරත්න’ හෙවත් අප සියල්ලන් ම ඉතා හොඳින් දන්නා ජයලත් මනෝරත්න මහතා කලා ලෝකයේ බොහෝ ගෞරවයට පාත්‍ර වූ අත්දැකීම්වලින් බහුල එමෙන් ම ප්‍රවීණ රංගධරයන් අතුරින් රංගන විෂය පිළිබඳ දැනුමින් සවිශක්තිමත් යුග පුරුෂයෙකි
ඔහු පවසන අයුරින් ඔහුගේ කුඩා කාලය ඉතා සතුටින්, අම්මා තාත්තාගේ පමණක් නොව අයියලා අක්කලාගේ අසීමිත ආදරයට වගේ ම අවධානට ලක් ව ගෙවුනා වූ සුන්දර ළමාවියකි
ඔහුගේ මුල් ම පාසල දෙහිපේ ප්‍රාථමික විද්‍යාලය යි
ශිෂ්‍යත්ව විභාගය සමත්වීමෙන් අනතුරුව පොරමඩුල්ල මධ්‍යමහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ එතුමා පාසල් නේවාසිකාගාරයේ ලැගුම් ගන්නා ලදී
ස සාමාන්‍ය පෙළ තෙක් මළල ක්‍රීඩා අංශයෙන් ඉදිරියට ගිය මෙතුමා එක් වසරක දී වසරේ ජ්‍යෙෂ්ඨ, විශිෂ්ටම ක්‍රීඩකයා බවට ද පත්විය
මුල් ම වතාවට පාසල් වේදිකාවේ නාට්‍යයකට එතුමා සම්බන්ධ වන්නේ පාසලේ නාට්‍ය ගුරුතුමා වුණ සුනිල් ශ්‍රියානන්දයන්ගේ ‘අස්ප ගුඩුන්’ නම් පාසල් වේදිකා නාට්‍යයෙනි
පාසල් අධ්‍යාපනය ඉතා හොඳින් අවසන් කළ මෙතුමා පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය
මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ මුණගැසීම සිදුවන්නේ මෙහිදී වන අතර එවකට පේරාදෙණියේ රඟදැක් වූ සෑම නාට්‍ය නිර්මාණයක් ම නැරඹූ මෙතුමා ඒවා තම නිර්මාණ ශක්තිය වැඩි කර ගැනීමට භාවිත කළේය
විශ්වවිද්‍යාලයේ දෙවන වසරේ දී සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ ‘ප්‍රේමතෝ ජායතී සෝකෝ’ නාට්‍යයට නවක නළුනිළියන් සොයන බව දැනගන්නට ලැබුණු පසු, එම සම්මුඛ පරීක්ෂණයට ඉදිරිපත් වුණු එතුමා ගායන හැකියාව නිසා මුල් ම වටයෙන් චරිතයකට තෝරාගනු ලැබිණි
එතැන් පටන් ඔහුගේ වෙස්සන්තර, මහාසාර, කදාවළලූ, එලොව ගිහින් මෙලොව ආවා වගේ නාට්‍යය කිහිපයක රඟපැමට මෙතුමාට අවස්ථාව ලැබුණි
එහි සේවය කරන අතරතුර නිශ්ශංක දිද්දෙණිය මහතා හෙවත් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඔහුගේ හොඳ ම මිතුරා නැවතත් මුණ ගැසුණු අතර ඔහු ඒ වනවිට සිංහබාහු නාට්‍යයේ ප්‍රධාන චරිතය රඟ දක්වමින් බොහෝ ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂණයක් ලද චරිතයක් බවට පත්වී සිටියේ ය
පසුකාලීනව සුගතපාල සිල්වා, දයානන්ද ගුණවර්ධන, ගුණසේන ගලප්පත්ති වැනි ප්‍රවීණයන් යටතේ නිර්මාණවලට දායක වෙමින් විෂය පිළිබඳ මනා දැනුමක් ලැබූ ඔහු ඒ සිද්ධීන් අතරේම ‘ප්‍රේමතෝ ජායතී සෝකෝ’ නාට්‍යයේ ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑ නිළිය වුණ තමරා ජයන්ති සිල්වා සමග දීර්ඝ කාලයක් තිබුණු පෙම් සබඳතාව ජයගනිමින් 1979 දී විවාහ දිවියට ඇතුළත් විය
ඔවුන්ට දියණියක් හා පුතණුවෙක් සිටිති
ලිපිකරුවෙක් ලෙසට මුල් ම පත්වීම් ලැබූ මහවැලි අධිකාරියේ ඉහළ තනතුරක් දක්වා ගොස් පසුකාලීනව වසර දහසයක් සේවයකර රැකියාවෙන් ඉවත්, වී පූර්ණ කාලීනව රංගනය ම තෝරාගත් මෙතුමා වර්තමානයේ වේදිකාවේ, සිනමාවේ මෙන් ම රූපවාහිනියේ රඟපාන අතරේ එතුමා ම රචනා කරමින් නිෂ්පාදනය කළ නාට්‍ය කිහිපයක් වේදිකා ගත කර ඇත
ලිපිය සැකසීම
චාන්දනී තෙන්නකෝන්

thumb

ළමා විය

මනෝරත්නගේ නිමල ළමාවියේ මිහිරිමතකය

අද පුංචි කාලයේ මතකයන් සිහිපත් කරන්නේ ආචාර්ය ජයලත් මනෝරත්න
ජයලත් මනෝරත්න මාමා පුංචි තිරයේ වගේම වේදිකා නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයේත් සම්මානනීය නළුවෙක් වගේම අධ්‍යක්ෂවරයෙක්
රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම නළුවා වගේම හොඳම අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙසත් අවස්ථා කිහිපයකදීම සම්මාන ලද ඔහු 2014 වසරේ නවදිල්ලියේ පැවති බයිස්කෝප් ග්ලෝබල් සිනමා උලෙළේදී හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබුවා
නාට්‍යවේදියෙක්, රංගන ශිල්පියෙක් වගේම කතුවරයෙක් වන මනෝරත්න මාමාට ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයෙන් දර්ශන සූරි ආචාර්ය උපාධිය හිමි වුණා
ඒ ඔහු ඉදිරිපත් කළ ‘සිංහල නාට්‍යයේ ප්‍රාසාංගික කලාත්මක වර්ධනය 1970 – 2000’ නම් පර්යේෂණ නිබන්ධය වෙනුවෙන්
ඒ විතරක් නෙවෙයි පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සාහිත්‍ය සූරි සම්මාන ආචාර්ය උපාධිය ද පිරිනැමීමත් සමඟ මෙරට ආචාර්ය උපාධි දෙකකින් පිදුම් ලද ප්‍රථම රංගධරයා වන්නේත් මනෝරත්න මාමා
අද මේ තත්ත්වයට එන්න මුල් වූ එදා ගමේ සුන්දර රසබර මතක සිහිපත් කළේ මෙලෙසින්
මම පුංචි කාලේ අධ්‍යාපනය ලැබුවේ අපේ ගමේ ඉස්කෝලේ
නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ දෙහිපෙ ගමේ ප්‍රාථමික විද්‍යාලයෙන් තමයි මම පහ වසර ශිෂ්‍යත්ව විභාගය පාස් වුණේ
ඊළඟට මම පොරමඬුල්ල මධ්‍ය විද්‍යාලයට ඇතුළත් වුණා
විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශ විභාගයට මුහුණ දුන්නේ එහි අධ්‍යාපනය ලබමින්
මම පොඩි කාලයේ පටන් බොහොම පිළිවෙළට අධ්‍යාපන කටයුතු කළ නිසා විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශ විභාගය පාස්වෙලා පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් වෙන්න පුළුවන් වුණා
දරුවනේ ඔයාලා දන්නවාද මට විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන තෙක්ම එදා පහ වසර ශිෂ්‍යත්වය පාස් වුණාම ලැබුණු රජයේ ශිෂ්‍යත්ව ආධාර මුදල ලැබුණා
ඒකට විශේෂ හේතුවක් තියෙනවා
මොකද දන්නවාද
ශිෂ්‍යත්වය පාස් වුණාට පසුව කිසිම විභාගයක් අසමත් නොවී සිටියොත් ඒ මුදල අධ්‍යාපන කටයුතු හමාර වෙනතෙක් පිරිනමනවා
ඉතිං මමත් විශ්වවිද්‍යාලය දක්වාම සියලු විභාග ඉතා හොඳින් සමත් වුණා
එක විභාගයක් හරි අසමත් වුණොත් අර ශිෂ්‍යත්ව මුදල අහිමි වෙනවා
මම ආර්ථික අතින් ගොඩක් ශක්තිමත් පවුලක දරුවෙකුත් නෙවෙයි
අම්මට තාත්තාට පවුලේ අයියලා අක්කලා ගැනත් බලන්න වුණා
ඉතිං මේ නිසාම ශිෂ්‍යත්ව මුදල රැක ගන්න මම ගොඩක් මහන්සි වුණා
ඒ වෙනුවෙන් පාඩම් කළා
ප්‍රතිඵල ලැබුණා
විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් වෙලා එහි වසර තුනක අධ්‍යාපන කටයුතු නිම වෙන තෙක්ම රජයෙන් පිරිනමන ඒ ආධාර මුදල මගේ අධ්‍යාපන කටයුතුවලට විශාල ශක්තියක් වුණා
මේ දරුවන්ටත් මම කියන්නේ පුංචි කාලයේ පටන්ම එක අරමුණක සිට තම අධ්‍යාපන කටයුතු කරන්න මහන්සි වෙන්න කියලයි
පහ වසර ශිෂ්‍යත්වය, සාමාන්‍ය පෙළ සහ උසස් පෙළ අද දැඩි තරගකාරි විභාග බවට පත් වෙලා
ඔබ ඒ තරගකාරිත්වය නොව එය තමන්ගේ ජීවිතයට වැදගත් වන ආකාරය හිතට ගන්න
මේ විභාග කඩඉම් ඔබේ අනාගතය යහපත් කරන විදිය දකින්න
ඒ අනුව සූදානම් වන්න
ක්‍රමානූකූලව පාඩම් කරන්න
දරුවනේ ඔබලාට කවදාවත් වරදින්නේ නැහැ
මට අද කලා ක්ෂේත්‍රයේ සාර්ථක ගමනක් එන්න හැකි වෙලා තියෙනවා
එදා මම අධ්‍යාපන කටයුතු සාර්ථකව කරන ගමන් කලා කටයුතුවලටත් දායකත්වය දුන්නා
හවසට මගේ කලා හැකියාවන්වලට සහාය දෙන්නේ ගමේ යහළුවන් පිරිස තමයි
අපි හවසට එකතු වුණාම පොඩි පොඩි නාට්‍ය නිර්මාණය කරනවා
ඒ නිසා ගමේ සමකාලින යහළුවන් මගේ කලා හැකියාවන් ඔපමට්ටම් කරගන්න දුන්නේ ලොකු සහයෝගයක්
පාසලේ අවසන් අවුරුද්දේදී මම ‘අස්ප ගුඩුං’ නම් වේදිකා නාට්‍යකට දායක වුණා
ඒක නිර්මාණය කළේ අපේ පාසලේ ආචාර්යවරයකු වූ සුනිල් ශ්‍රියානන්ද ගුරුතුමා
1966 වසරේදී විතර පළාත් නවයෙන් නාට්‍ය නවයක් තෝරලා අවසන් වටයේ තරග කොළඹදී පැවැත් වුවා
මධ්‍යම පළාතෙන් ප්‍රථම ස්ථානය දිනුවේ අපේ ‘අස්ප ගුඩුං’ නාට්‍යය
ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑවේ මම
මම මගේ ජීවිතේ ප්‍රථම වතාවට කොළඹ ආවෙත් එදා තමයි
අවසන් වටයේදී අපට ස්ථානයක් නොලැබුණත් මට කුසලතා සහතිකයක් ලැබුණා
ඒ කාලයේ ඒක අපට ලොකු ජයග්‍රහණයක් වුණා
මට එය තවත් විශේෂ වුණේ විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශ විභාගයට සූදානම් වෙන විටදී දායකවීම නිසා
විභාගයත් හොඳින් සමත් වුණා විතරක් නෙවෙයි ඒ අවුරුද්දේ පාසලේ විශිෂ්ටතම ක්‍රීඩකයා වුණෙත් මම
එදා මම පාඩම් කටයුතු කළා වගේම කලා කටයුතුත් ක්‍රීඩා කටයුතුත් කළා
හැබැයි මේ එකක් අනෙකට බාධාවක් වෙන විදියට නම් කටයුතු කළේ නැහැ
මේ හැමදේම කරන්න නේවාසිකාගාර ජීවිතය ලොකු බලපෑමක් වුණා
මොකද නේවාසිකාගාරය තුළ අපි හැමදේම කාල සටහනකට කරන්න පුරුදු පුහුණු වුණා
නේවාසිකාගරය භාරව සිටියේ වික්ටර් පීරිස් මහතා
අපේ ජීවිත පිළිවෙළට හැඩගැස්වීමේ ගෞරවය එතුමාටත් හිමි වෙනවා
ඒ වගේම විදුහල්පති පී සෙනරත් මහතා වගේම සුනිල් ශ්‍රියානන්ද ගුරුතුමාත් විශේෂ චරිත වුණා
දැන් මේ දරුවන් අම්මා තාත්තා සමඟින් ගෙදර සිටියත් කාල සටහනකට අනුව තමන්ගේ වැඩකටයුතු කරන්න පුරුදු වෙන එක අපහසු කටයුත්තක් නෙවෙයි
පාසලේ නම් ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම කාල සටහනකට අනුව වැඩ කරනවානේ
ඒ හැරුණාම උදෙන්ම නැඟිටින්න, පිරිසුදු වෙලා පාඩම් කරන්න
පිළිවෙළකට ආහාර ගන්න පුරුදු වෙන්න
මේ දේවල් නිසි වෙලාවට ඉටු කළාම ඕනම අභියෝගයක් ජයගන්නා එක අපහසු කටයුත්තක් නෙවෙයි
මේ දරුවන් දන්නවාද
මම පුංචි කාලයේදී පත්තරේට ලියන්නත් අමතක කළේ නැහැ
ඒ කාලයේ තිබුණු ටිකිරි පත්තරේට මම නිතරම කවි, කතා, රචනා ලියනවා
එකක් දෙකක් පළ වුණාම දැනෙන සතුට වචනයෙන් විස්තර කරන්න බැහැ
දැන් මමත් පාසල්වල වැඩමුළුවලට ගියාම නිර්මාණශීලි පුංචි හපනුන් දකිනවා
අද සමාජය එදා මගේ පුංචි කාලය ගෙවුණු සමාජයට වඩා ගොඩක් සංකීර්ණයි
ඒ වගේම ඉක්මන්
තරගකාරිත්වය වැඩියි
මේ අතරේ පුංචි ඔයාලාට ජයගන්න කඩඉම් කිහිපයක්ම තියෙනවා
කම්මැලි වුණොත් නම් කවදාවත් ඉදිරියට යන්න ලැබෙන්නේ නැහැ
ආදරණීය දුවේ, පුතේ අධ්‍යාපන කටයුතු අතරේ ඔයාලාගේ නිර්මාණ හැකියාව වෙනුවෙනුත් පුංචි ඉඩක් වෙන් කරන්න
කවියක් ලියන්න
කතාවක් ලියන්න
චිත්‍රයක් අඳින්න
ළමා ගීතයක් අහන්න
ඔයාලගේ පුංචි මනසට ලොකු වෙනසක් දැනේවි
මිහිර පුවත්පතේ පුංචිකාලේ මං ලිපියෙන් උපුටා ගැනිණ

 කලා ශූරි කලා කීර්ති අාචාර්ය කෙසෙල්ගස්පේ මනතුංග ජයලත් මනෝරත්න වෘත්තියෙන් කථිකාචාර්යවරයකු මෙන්ම නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂවරයකු හා නිෂ්පාදකවරයකු ද විය
රංගන ක්ෂේස්ත්‍රයේ ඉහළ දක්ෂතා දැක්වූ මනෝරත්න මහතා, OCIC, ජනාධිපති, සරසවි, රයිගම් ටෙලීස්, සුමති සහ රාජ්‍ය සාහිත්‍ය හා නාට්‍ය සම්මාන ඇතුළු සම්මාන රැසක් දිනා ගත්තේය
සොක්‍රටීස් සහ ද්විත්ව හි රංගනය වෙනුවෙන් 1991 සහ 1992 දී ඔහු හොඳම නළුවා විය
ඔහු ශ්රී ලාංකීය වේදිකාවේ ආධිපත්‍යය දැරූ නළුවන් පස් දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස විචාරකයින් විසින් සලකනු ලැබේ
වයස අවුරුදු 71 දී ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී ලාංකීය කලා ක්ෂේස්ත්‍රයම කදුලින් නහවාලමින් 2020 ජනවාරි 12 වන දින අප අතරින් සදහටම වෙන් විය
නාට්‍ය
මහගිරිදඹ

ජයලත් මනෝරත්නගේ පළමු වේදිකා නාට්‍යය ලෙස ගැනෙන්නේ ‘මහගිරිදඹ’ යි
එය ඔහු නිෂ්පාදනය කරන්නේ 1980 වර්ෂයේයි
ස්වත්‍රන්ත්‍ර නාට්‍යය නිර්මාණයක් වූ මෙහි ඔහු රඟපාන ලද්දේ ගුරුජි නම් ප්‍රධාන චරිතයයි
පුත්‍ර සමාගම

ජයලත් මනෝරත්න පුත්‍රසමාගම නාට්‍යය වේදිකාවට ගෙන එන්නේ 1985 වසරේදියි‍
මේ නාට්‍ය යේ තිබෙන විශේෂ බව නම් පරිවර්තනයක් ඇසුරෙන් පුත්‍රසමාගම නිර්මාණය වීමයි
'ද එල්ඩර් සන්' නමැති නිර්මාණයේ පරිවර්තනය පුත්‍රසමාගම නමින් පරිවර්තනය කරන ලද‍්දේ ප්‍රවීණ අධ්‍යක්ෂ ප්‍රසන්න විතානගේ විසින්
මෙහි මුලින්ම රඟපාන ලද්දේ අජිත් ජිනදාස, ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්, රත්නා ලාලනී, චාන්දනී සෙනෙවිරත්න, සම්පත් කෙන්නකෝන්, ජය ශ්‍රී චන්ද්‍රජිත් යන පිරිසයි
මෙහිත් ප්‍රධාන චරිතය රඟපාන ලද්දේ ද ජයලත් මනෝරත්නම ය
තලමල පිපිලා

1988 වසරේ නිර්මාණය වූ 'තලමල පිපිලා' නාට්‍යය ජයලත් මනෝරත්නගේ ස්වත්‍රන්ත නිර්මාණයකි
එහි සංගීතය නිර්මාණය කරන ලදදේ ප්‍රවීණ සංගීත අධ්‍යක්ෂ රෝහණ වීරසිංහයි
ජයලත් මනෝරත්නගේ ගමේ පරිසරය අලළා නිර්මාණය වුණු වේ නාට්‍ය යේ මුලින්ම රඟපාන ලද්දේ ජයලත් මනෝරත්න ඇතුළු රත්නා ලාලනී, ලාල් කුලරත්න, සම්පත් තෙන්න‍කෝන්, සරත් චන්ද්‍රසිරි, බණ්ඩාර ඇහැලියගොඩ, ජගත් බෙනරගම ඇතුළු නළු නිළි පිරිසයි
අන්දරේලා

හාස්‍යෝත්පාදක චරිතයක් වූ අන්දරේගේ චරිතය අලළා නිර්මාණය වුණු 'අන්රේලා' නාට්‍යය රාජ්‍ය පාලකයා ඇතුළු රාජ්‍ය තන්ත්‍රයේ යම් යම් කටයුතු හාස්‍යයට ලක් කරමින් කළ නිර්මාණයකි
1993 වසරේ නිර්මාණය වූ මේ නාට්‍යයේ 1995 වසරේ

රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන උලෙළේ හොඳම පිටපත ලෙස ද, හොඳම සංගීතය ලෙස රෝහණ බැද්දගේට ද සම්මාන හිමි වෙයි
ගුරුතරුව

1996 වසරේ ජයලත් මනෝරත්න අතින් නිර්මාණය වූ 'ගුරුතරුව' නාට්‍යය සඳහා

මේ නාට්‍යය සඳහා 1997 වසරේ රාජ්‍ය නාට්‍ය සම්මානය හිමිවිය
එහි සාහිත්‍ය ගුරුතුමා ලෙස ජයලත් මනෝරත්න රඟපෑ අතර සුමින්ද සිරිසේන, ලාල් කුලරත්න, ඩයස් ධර්මප්රිය,සරත් චන්ද්‍රසිරි, සම්පත් තෙන්නකෝන්, දයාදේව එදිරිසිංහ, ජගත් පද්මසිරි, ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න, සෝමපාල පතිරගේ,රත්නා ලාලනී ජයකොඩි, ජගත් බෙනරගම, ආදි නළු නිළි පිරිස රඟපෑමෙහි නිරත වූහ
ලෝකය තනියායක්

මහගමසේකරගේ ප්‍රබුද්ධ කාව්‍ය සංග්‍රහය ඇසුරෙන් ජයලත් මනෝරත්න නිර්මාණය කරන ලද ‍ලෝකය තනියායක් නාට්‍යය වේදිකා ගත වන්නේ 2006 වසරේයි
මෙහි මාදනී මල්වත්ත හා ජයලත් මනෝරත්න ඇතුළු අවශේෂ නළු නිළියෝ රැසක් රංගනයෙන් සහභාගි වූහ‍‍‍
හඬනිහඬ

එක්දහස් නවසිය තිස් ගණන්වල සිදු වුණු සංගීත ශිල්පීන් පිළිබඳ කියැවෙන 'හඬනිහඬ' නාට්‍යයේ මෙන් ජයලත් මනෝරත්න ද සඳහටම නිහඬව ගියේ ය
2016 වසරේ නිර්මාණය වූ මේ නාට්‍යය රෝද පුටුවකට වී කාලය ගත කරන සංගීත ශිල්පියකුගේ ජීවිතයේ අවසානය ගැන කියැවෙන්නක්
ඔහු මෙන් ජයලත් මනෝරත්න ද අප අතැර යයි
තිලානි ශානිකා විතානාච්චි

චිත්‍රපට
1979 - හඳයා
1980 - සිරිබෝ අයියා 
1987 - හිත හොඳ චණ්ඩියා 
1987 - මංගල තෑග්ග
1991 - ස්ත්‍රී
1992 - උමයංගනා
1992 - සිසිල ගිනිගනී
2002 - පුංචි සුරංගනාවී
2003 - සුදු කළුවර 
2004 - සූරිය අරණ
2004 - ප්‍රේමවන්තයෝ
2004 - ගිනි කිරිල්ලි
2006 - හිරි පොඳ වැස්ස
2006 - භේරුන්ඩ පක්ෂියා 
2008 - සිරි රජ සිරි
2008 - වලා පටල
2009 - බිංදු
2010 - බඹර වලල්ල
2015 - ප්‍රවේගය
2016 - ගෝල් (ප්රධාන චරිතය)
2016 - හෝගානා පොකුණ
2018 - තාල

සම්මාන

සරසවිය සම්මාන
2004 - හොඳම සහය නළුවා - සුදු කළුවර
2007 - හොඳම සහය නළුවා - භේරුන්ඩ පක්ෂියා

ජයලත් මනෝරත්නයන් 2020 ජනවාරි 12 වන දින දැයෙන් සමු ගන්නා ලදී
හේමසිරි ගුණතුංග

රුපියල් තිස්පහට ප්‍රකට සුභාවිත ගීත ලියු අප්‍රකට ගීත රචකයා
අභාවප්‍රාප්ත ප්‍රවීණ සංගීතවේදී ආචාර්ය ප්‍රේමසිරි කේමදාසයන් මෙම රචකයා පිළිබඳව 1996 වසරේදී තැබූ සටහනකින් මෙම ලිපිය ආරම්භ කිරීමට අදහස් කළෙමි
" ගීත රචකයාගේ ප්‍රධාන මෙවලම වචනයි
ඔහුට කාව්‍යමය භාෂාව ඔසුවක් ලෙසත්, අවියක් ලෙසත් භාවිතා කරන්නට පුළුවන්
ඒ නිසා වෙසෙසින්ම අයුක්තියට හා අසාධාරණයට එරෙහි වීමේදී එම අදහස තම ශ්‍රාවකයාට දිය යුත්තේ මනා සංයමයකින් යුතුවයි. ඔහුගේ සංකල්පනාවන් ආවේගාත්මක නොවීම මෙහිදී ඉතා වැදගත්
මා විසින් සංගීත නිර්මාණය කල ඔහුගේ පද රචනා තුළ එම ගුණය නොඅඩුව දකින්නට පුළුවන්
මා හේමසිරි ගුණතුංග දකින්නේ නව අනුභූතීන් සොයා යන නව පරපුරේ නිර්මාණශීලි රචකයෙක් හැටියටයි"
( උපුටා ගැනීමකී)

හේමසිරි ගුණතුංග යනු කවුරුන්දැයි ඔබ නොදනිතත්, මේ ගීත ඔබේ සවනතේ, මතකයේ නිදන්ගතව ඇති බව මා තිර ලෙස දනිමි
" පි
ස්නේහයේ නගරයයි සිත මගේ
මාවතක් හෝ නොවූ රාගයේ
ගැ
වන්දනාවේ ගිහින් ඉන්න ආසයි මටත්
කොයි ඉසව්වේද ඒ මෙත් පුරේ"
- විශාරද අමරසිරි පීරිස්
මැණික් ජයසේකර
සංගීත නිර්මාණය
ආචාර්ය රෝහණ වීරසිංහ

"සිලිං බිලිං කූරු වළලු
පාට හතේ මාල පබලු
වයිවාරන අරුමෝසම් වටේට එල්ලා
රෝද දෙකේ මාළිගාව පොළට ඇවිල්ලා"
- විශාරද නීලා වික්‍රමසිංහ
සංගීත නිර්මාණය
කළණි පෙරේරා

" මී පැණියේ රිදී ගන්ට
ගම් පොජ්ජට මංගච්ඡා
සහේ ගෙනා මයේ නෑනිට
වන දෙයියෝ බැළුම් ලන්ට
කැලෑ පොජ්ජ පටෑරගෙන
සීපාවුන් ගිනි බිදිනා
සිදාදියේ හූරන්ගෙන්
වහන් වෙයන් ගෝඹරියේ"
-ගායනය,සංගීත නිර්මාණය
ටී.ෂෙල්ටන් පෙරේරා

" කවුරුවත් නෑ- කවුරුවත් නෑ
එගොඩට යන්නට
ඉරගල වැටිලා ඉවුර දෙපැත්තේ
අඳුර ගලනවා පාරුව ඇතුලට
ලන්තෑරුම කෝ - ඔහේ තිබුනාවේ
කවුරුවත් නෑ එගොඩට යන්නට "
-විශාරද අමරසිරි පීරිස්
සංගීත නිර්මාණය
ආචාර්ය ප්‍රේමසිරි කේමදාස

 පි
"සල් සමන් සුගන්ධිනී වසන්ත විල්තෙරේ
ගැ
මල් තරංගයක් වෙමී
ඔබේ නුවන් දොලේ"
- විශාරද අමරසිරි පීරිස්
මැණික් ජයසේකර
සංගීත නිර්මාණය
උපාලි ද සිල්වා

" ඉරට උඩින් යන ගිරවුන්නේ
මලට උඩින් එන බඹරුන්නේ
සූරියගහ මුල සිරියහනේ
පිරුණු සභාවට වඩිනු මැනේ"
- ලක්ෂ්මන් රුද්‍රිගු
සංගීත නිර්මාණය
මර්වින් ප්‍රියන්ත
 "උදාඉරේ වරුණේ පියුම් කුමාරි දකින්නයි"
-රූපා ඉන්දුමතී/යමුනා විනෝදනී

"බිඟු රෑන වගේ මල් යායට"
- මැණික් ජයසේකර

"ලෝල බැළුම් දෙන දෑසට"
-අයිවෝ ඩෙනිස්

" මැදින් මහට පූදින මල්"
- විශාරද එඩ්වඩ් ජයකොඩි/ විශාරද මාලනි බුලත්සිංහල

" කෝප නොගන් මා සිරිදේවි"
-ටී.එම්. ජයරත්න

"කරපින්නාගෙන නුඹෙ දූ දරුවන්"
- විශාරද එඩ්වඩ් ජයකොඩි

"රණ භූමියේ සෙබළුන් අපේ"
- ආචාර්ය දයාරත්න රණතුංග/ රූපා ඉන්දුමතී

"පොළොවේ වැලිසේම"
-විශාරද සුනිල් එදිරිසිංහ

"මල්ලතා හංස සිතුවම්"
-විශාරද අමරසිරි පීරිස්

"අඩවන් දෑසින් හිමි වැඩ සිටිනා"
-ටී එම්
ජයරත්න

" ඉන්ද්‍රචාප සැදි සරදවලාවෝ"
-බණ්ඩාර ආතාවුද
මොහු විසින් ලියා පටිගත වූ ගීත දෙසීය පණහක පමණ ප්‍රමාණය අතරින්, විශාරද අමරසිරි පීරිස්ට පමණක් ලියූ ගීත විසිහයකි
" කළු උපනෙත දෙනුවනින් ඉවතලා
හිරුදෙස බලමින් පියවි ඇසින්
මිරිවැඩි සඟලින් පා මුදවාගෙන
මිහිකත සිපගෙන දෙපාමතින්
ඔබත් මාත් දිනු මේ පින්බර බිම
සව්සිරියෙන් පුරවා රැකගන්න
එන්න කුමර කුමරියනේ"
1978 වසරේ ගුවන් විදුලිය මඟින් පැවැත්වූ දීප ව්‍යාප්ත ගීත රචනා තරඟයකින් දෙවන ස්ථානය හිමි කර ගත් මෙම ගීතය රචකයාගේ ප්‍රථම ගීතයයි
ගායනා කරන ලද්දේ මහාචාර්ය සංගීත නිපුන් සනත් නන්දසිරි විසිනි
එවන් හරවත් ගී ලියූ , ඔහුගේ කතාවයි මේ
" 1950 වසරේ පෙබරවාරි 02 වන දින වැලිගමදී උපන් මා සිප්සත ලැබූයේ රුහුණු තක්සලාව වූ මාතර රාහුල විද්‍යාලයෙනි
පසුව කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුලත්ව ජනමාධ්‍ය ඩිප්ලෝමාවත් , ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ලේඛකත්ව හා සංනිවේදන ඩිප්ලෝමාවත් ලබා ගතිමි
ගිය මඟ එසේ වී නමුදු , 1969 වසරේදි ආධුනිකයෙකු ලෙස දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ යාන්ත්‍රික අංශයට ඇතුලත්ව, පසු කලෙක එහිම යාන්ත්‍රික පරීක්ෂකයෙකු ලෙස 1991 වසර දක්වා සේවය කලෙමි
1991 වසරේ සිට 2019 වසර දක්වා කාලය තුල
විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ මාධ්‍ය ලේකම් ලෙසත්,කර්මාන්ත විද්‍යා හා තාක්ෂණ අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රවෘත්ති නිළධාරි ලෙසත්, කර්මාන්ත සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රවෘත්ති ලේකම් ලෙසත්, ව්‍යවසාය සංවර්ධන කර්මාන්ත හා ප්‍රතිපත්ති අයෝජන ප්‍රවර්ධන හා ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථා අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රවෘත්ති නිළධාරි ලෙසත් , අපනයන සංවර්ධන හා ජාත්‍යන්තර වෙළද කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ මාධ්‍ය ලේකම් ලෙසත්, අග්‍රාමාත්‍ය කාර්‍යාලයේ මාධ්‍ය සම්බන්ධීකරණ නිළධාරි වශයෙනුත් සේවය කළෙමි
වසර 20 ට ආසන්න කාලයක් මාධ්‍ය ආයතන හා එක්ව කටයුතු කලත් කිසිකලෙකත් මාගෙ නිර්මාණ දිවිය පිළිබඳව මාධ්‍ය තුළින් ප්‍රචාරයක් ලබා ගැනීමට මා උත්සාහකලේ නැත
එසේ මා පිළිබඳව ප්‍රවෘත්ති පලවුයේද නැත
ඒ නිසාම මා ලියූ ගීත ජනප්‍රිය වූවාට මා ජනප්‍රිය වූයේ නැත
නමුත් දිවයින දිනපතා පුවත්පතේ අජිත් අලහාකෝන් මිතුරාගේ පෙරැත්තය මත එම පුවත් පතේ හා, ලංකාදීප පුවත්පතේ මා පිළිබඳව කෙටි සටහන් දෙකක් පළවූ බව මතකයේ ඇත
මා ගීත රචනා ක්ෂේත්‍රට පිවිසීමද අහම්බයකින් සිදුවූවකි
එකල ගුවන් විදුලිය මඟින් පැවැත්වූ දීපව්‍යාප්ත ගීත රචනා තරඟයකට මා ලියා ඉදිරිපත්කල පද රචනාවකට දෙවන ස්ථානය හිමිවිය
ඒ වෙනුවෙන් මා හට ගුවන් විදුලි යන්ත්‍රයක් තෑගි ලෙස ලැබින
එම ගීතය සංගීත් නිපුන් සනත් නන්දසිරි මහතා විසින් ගායනා කරනු ලැබීය
පසුව මා ඒ සම්බන්ධව ඇති උනන්දුව නිසාම, ගුවන් විදුලියේ "ගීත රචනා බැංකුව ", හා " සංගීත නව නිර්මාණ " යන වැඩසටහන් සඳහා ගීත රචනා ඉදිරිපත් කිරීමට පෙළඹුනෙමි
එහිදී මාගේ නිර්මාණ වැඩි ප්‍රමාණයක් ගායක ගායිකාවන් විසින් තෝරාගෙන එම ගීත ඔවුන්ගේ සරළ ගී වැඩසටහන් තුළින් ගීත බවට පත්වී , ගුවන් විදුලිය තුලින්ම ප්‍රචාරය වන්නට විය
එකල තෝරාගන්නාලද එක් ගීතයකට මා හට ලැබුනේ රුපියල් තිස්පහක මුදලකි
එසේම ගුවන් විදුලියේ ප්‍රචාරය වන ගීත සඳහා එක් අවස්ථාවකට රුපියල බැගින් ගෙවනු ලැබූ අතර, මාසයකට රුපියල් 20-25 වැනි මුදලක් හිමිවිය
එම මුදල යම් පමණකට එකතුවන්නට හැර එම මුදල් ලබා ගන්නට ආ කල , මගේ අත්සන හොරට යොදා වෙන අයවලුන් විසින් එම මුදල් අරගෙන තිබූ අවස්ථා එමට තිබුණි
මා ඒ පිළිබඳව තැවුනේ හෝ සොයාබැලීමක් කලේද නැත
බොහෝ ගීත මා'තින් ලියැවුනේ මා ලද අත්දැකීම් හා දුටු දසුන් ඇසුරෙනි
1996 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාල සේවා මණ්ඩලයේ අනුග්‍රහයෙන් මාගේ ගී පද රචනා ඇතුලත් කෘතියක් " ස්නේහයේ නගරයයි" නමින් ගොඩගේ ප්‍රකාශනයක් ලෙස නිකුත්විය
මා විසින් ලියන ලද ," රේල්ලුවේ වැඩපලේ විත්ති "සහ"ශ්‍රී ලංකාවේ අන්තර්ජාතික හා ජාත්‍යන්තර කර්මාන්තපුර " කෘති යුගල එළිදැක්වීම සඳහා කල් යල් බලමින් හිදිමි
විවාහක මා හට දියණියන් දෙදෙනෙකු වන අතර , ඔහුන් කලා ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ තාවයක් නොමැත
ප්‍රවීණ ගායක ගායිකාවන් නව ගී නොගයන මෙකල, ප්‍රවීණයන්ට ගී ලිවීමටද අවස්ථා නොමැතිවීම පිළිබඳව ඇත්තේ කනගාටුවකි
ගෙවුන අතීතය සිහිපත් කරමින් , විශ්‍රාමිකව වර්තමානයේ කල් ගෙවමි
"
ඒ ඔහුගේ දීර්ඝ කතාවේ සංෂිප්තයයි
ඔහු කතාවට රුසියෙකි
සොඳුරු හිතවතෙකි
වර්තමාණ ගීත නිර්මාණකරුවන්ට මෙය ආදර්ශයක් වේ යැයි සිතමි
ඔබට සුබ අනාගතයක් වේවා
ඇන්ටන් ජේ.ප්‍රනාන්දු
2020/09/09
ප්ලයිස්ටොසීන යුගයේ, එනම් මීට වරස මිලියන 2.5සිට වසර 12,000ක දක්වා කාල පරාසයේ ජීවත්වූ හෝමෝ ඉරෙක්ටස්, දැනට හමුවී ඇති මුල්ම සැබෑ මානවගණයට (හෝමෝ ගණයට) අයත්, සෘජුව ඇවිදගිය, ගස් උඩ වාසය නොකරමින් භූමිය මතම සිය ජීවිතය ගතකල ආදීවාසියා ලෙස හඳුනාගෙන තිබෙනවා
එනිසා හෝමෝ ඉරෙක්ටස් මිනිසත් බවේ සැබෑ මුල්ම පුරුක ලෙසත් පුරා විද්‍යාඥයින් සලකනවා
හෝමෝ ඉරෙක්ටස් හඳුනාගනිමු 

හෝමෝ ඉරෙක්ටස් මානවයා ඊට පෙර විසූ අර්ධ-මානව කුළවලට වඩා දියුණු, එනම් නූතන මිනිසාගේ ආරම්භය යැයි සැළකෙන ශාරීරික ව්‍යුහයෙන් නූතන මිනිසාට බොහෝ සමානයයි උපකල්පණය කරන මානව වර්ගයකි
සාමාන්‍යයෙන් අඩි 5' 6" ක් පමණ උසට වැඩෙන හෝමෝ ඉරෙක්ටස් පොලොවේ ඇවිදීම මෙන්ම හොඳින් දිවයාම සඳහාද පරිණාමය වී ඇති බව පුරාවිද්‍යාඥයින් පවසනවා
ඔවුන් මෙසේ අනුමාන කරන්නේ කරුණු කිහිපයක් ඇසුරිනුයි
විශාල මොළය 
හෝමෝ ඉරෙක්ටස්ගේ විශාල සිරුරත්, එතෙක් කල් ජීවත්වුනු මානවයින්ට වඩා විශාල මොළයකින්ද යුතුවීම නිසා හොමෝ ඉරෙක්ටස්ට අතිවිශාල කැළරි ප්‍රමාණයක් දිනපතා අවශ්‍ය වන්නට ඇති
මෙම කැළරි නිරන්තරයෙන් ලබාගැනීම සඳහා හෝමෝ ඉරෙක්ටස් හොඳ දඩයක්කාරයෙකු වියයුතු බව ඔවුන් පවසනවා
සරල ශිලා ආයුධ අතැතිව සිටි හෝමෝ ඉරෙක්ටස් චීටාවුන්, සිංහයින් බහුල අප්‍රිකානු සැවනා තනබිම්වල දිවිගලවා ගැනීම සඳහා මෙන්ම, වේගයෙන් දිවයන ඇන්ටිලෝප් වැනි සතුන් දඩයම් කරගැනීම සඳහාත් ඉතා වේගයෙන්, බොහෝදුර දිවයා හැකිලෙස ඔවුන්ගේ සිරුරු පරිණාමය වී තිබෙනු ෆොසිල සාධක වලින් පෙනී යනබව පැවසෙනවා
මෙම ක්‍රියාශීලී විශාල සිරුර හා විශාල මොලය සඳහා අවශ්‍ය මේ අතිවිශාල කැලරි ප්‍රමාණය වැඩිපුර ශාක ආහාරයට ගැනීමෙන්  සපයාගැනීමට හැකිවුවත් ඒ සඳහා දවස පුරාම ආහාර ගැනීමට සිදුවනු ඇති අතර එසේ වූවානම් ගල් ආයුධ නිර්මාණය වැනි බුද්ධිය මෙහෙයවා සිදුකරන ක්‍රියාකාරකම් සඳහා කාළය මද වනු ඇත
ගින්නෙන් ආහාර පුළුස්සා පිස ගැනීමේ තාක්ෂණය 
එමෙන්ම ශාක භක්ශකයින්ට එම අතිවිශාල ආහාර ප්‍රමාණය දරාගැනීමට හා ජීර්ණය කරගැනීමට විශාල උදරයක් හා ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියක් තිබිය යුතුවුවත් හෝමෝ ඉරෙක්ටස්ගේ උදරය හා ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය කුඩා බව ෆොසිල ඇටසැකිලිවල ප්‍රමාණය අනුව නිගමනය කර තිබෙනවා
ඒ අනුව විශාල මොලයට හා සිරුරට අවශ්‍ය කැළරි ප්‍රමාණය ලබාගත හැකිවන්නේ දඩයම් කොට මස් සපයාගැනීමෙන් පමණයි
එපමණක් නොව හෝමෝ ඉරෙක්ටස්ගේ කුඩා ජීර්ණ පද්ධතිය අනුව ඔවුන් ගින්නෙහිලා මස් පුලුස්සා (එනම් පිසගෙන ) ආහාරයට ගන්නට ඇතැයිද සමහර පුරා විද්‍යාඥයින් අනුමාන කරන්වා
පිසූ ආහාර ජීර්ණයට පහසු නිසා දීර්ඝකාළයක් පිසූ ආහාරය පරිභෝජනයෙන් ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවන බව පරිණාම සාධක අනුව සත්‍යයක්