Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
8 වන සියවසේදී ක්‍රිස්ටියන් ෆ්රන්සියා හි සොහොන් භාණ්ඩ (grave goods) අතුරුදහන් වීමත් , මහත්ද්වීපික යුරෝපයේ බොහෝ සොයාගැනීම් අහම්බෙන් ගo  ඉවුරු වලින් හමුවන සොයා ගැනීම් වලට සීමා වුවත් වයිකිං යුගයේ (Viking Age) ස්කැන්ඩිනෙවියානු මිත්‍යාදෘෂ්ටික (pagan) සොහොන් තුල තිබී ෆ්‍රෑන්ක් නිෂ්පාදන  කඩු තුල ගොනුවක් සොයා ගැනීමත් නිසා “වයිකිං” (Viking) යන නම මෙම කඩු සමග සම්බන්ධ විය
8 වන සහ 10 වන සියවස් වලදී අසිපත්, "කැරොලිංජියන් (Carolingian) කඩු" ලෙස නම් කළ අතර, while swords of the late Viking Age  and the beginning High Middle Ages (late 10th to early 12th centuries) blend into the category of Norman swords or the early development of the knightly sword
ඉතිහාසය 

චාර්ලිමේන්(Charlemagne) රාජ්‍ය සමයේදී, කඩු කොපුවක් සමඟ අසිපතක (ස්පාටා හෙවත් ලෝන්ග්ස්වර්ඩ්) වටිනාකම ඝන(Solidi)
(Lex Ribuaria)හතක් විය
දැනට වුවද අසිපත්, අවි ආයුධ වලට වඩා මිල අධික නමුත් මිරොවින්ජියන් සමයේදී මෙන් සීමා කරන ලද්දක් නොවන අතර චාර්ලිමේන් රජුගේ තුරඟ සෙනාවේ සාමාජිකයන්ට පමණක් අසිපත් දරා සිටීමේ ඉඩ සලසා දී තිබිණි
9 වන සියවස අගභාගයේදී රෙජිනෝ ගේ (Regino's Chronicle)ක්රොනිකල් සිදුකළ යෝජනාවකට අනුව තුරඟ සේනාවේ (Warhorse) ප්‍රධාන අවිය බවට අසිපත සළකන ලදි
8 වන සියවසේ අග භාගයේ සිට 10 වන සියවස දක්වා කාලයේදී අනුක්රමයෙන් කටුපොරොව (Sax) වෙනුවට කඩුව යොදා ගැනුණි
මන්ද, 8 වන සියවසේදී ප්රංශයේ තව දුරටත් සුසාන භාණ්ඩ තැන්පත් නොකරන නිසා, මහාද්වීපික සොයා ගැනීම් බොහෝ දුරට ගං ඉවුරු (බොහෝ නිර්වායු තත්ව ඇති ස්ථාන ලෝහ භාණ්ඩ ආරක්ෂා වීමට හේතු වන නිසා) වලින් අහම්බෙන් හමු වෙන සොයා ගැනීමකට සීමා වූ අතර, 
කැරොලිංජියන් කඩු පිළිබඳ වර්තමාන අවශේෂ උදාහරණ උතුරු හා නැගෙනහිර සංස්කෘතීන්හි මිත්‍යා මත සුසාන චාරිත්‍ර වල බලපෑමට තවමත් ලක් වී ඇත
9 වන සියවසේදී රටා පෑස්සුම් (Pattern Welding) භාවිතයත් සමඟ ගුණාත්මක බවින් ඉහල වානේ ලබා ගත හැකි විය
වඩා හොඳ වානේ, පටු තල නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගත් අතර 9 වන සියවසේ අසිපත්, 8 වන සියවසට වඩා විෂධ තුඩකින්ද, සමබර වීමේ ලක්ෂය මිට දෙසටද යොමු වී ඇත
කප්ලන්ඩ්(1990) ඉදිරිපත් කර ඇති පරිදි මෙම සංවර්ධනය ක‍ටුපොරොව නැති වී යාම තවත් වැඩි කර ඇති සේම කඩුව ඉතා ඉක්මනින් කැපී පෙනෙන දෙයක් බවට පත් කර ඇත්තේ සංක්‍රමණික කාලයේදී බොහෝ හානිකර පලිස් හෝ ආයුධ පහර දීම් වලට යොදා ගන්නා අතරතුරදීය
වැඩි දියුණු කළ ඵලය, උපමාරු දැමීම හා බර ඒකාබද්ධ කොට තනි ආයුධයක් ලෙස තනා ඇත්තේ ක‍ටු පොරොව අනවශ්‍ය බව පෙනවා දෙමිනි
ෆ්රෑන්ක් කඩු වල බොහෝ විට ඛණ්ඩක තුනක් හෝ පහක් සහිත ගෝලාකාර හැඩයක් තිබුණි
මෙය 8 වන සියවසේ පූර්ව අවධියේ නොතිබූ ස්වදේශික ෆ්රෑන්ක් වර්ධනයක් වන අතර නිර්මාණයන්ගෙන් කාලය අනුව වෙනස් වන රූපමය කලාව නිරූපණය කෙරේ
ස්ටට්ගාට් ගීතිකා පොත ( Stuttgart Psalter), ඩිට්‍රැට් ගීතිකා පොත, ලොතර් ශුභාරංචි පොත් (Lothar Gospels) සහ බර්න් සයිකොමකියා (Bern Psychomachia) අත්පිටපත් මෙන්ම දකුණු තෛරොල් පළාතේ මැල්ස් සභාව ( the church in Mals, South Tyrol) තුළ පවුරේ බිතු සිතුවම්
මේ ආකාරයට කඩු තල තුල ශිලා ලිපි ලීවීමේ සිරිත ෆ්‍රෑන්ක් නව නිපැයුමක් ලෙස චාර්ලිමෙන් රජ සමයේ වන අතර අල්ෆ්බර්ට් (Ulfberht)  තල ගොනුවල වුවත් ඉහල මධ්‍යතන යුගයේදී පැවතවිත් 12 වන සියවසේදී වඩාත් ජනප්‍රිය විය
වයිකිං යුගයේ තල ශිලා ලේඛණ බොහෝ පොදු වුවත්,වටිනා ලෝහ වලින් කඩු මිට සෑදීමේ සිරිත පවත ආවේ මිරෝවිජියන් කඩුවලින් (Merovingian sword) සහ පුළුල්ව පැතිරුනේ  8 වන සහ 9 වන සියවසයන්වලදී වුවත් 10 වන සියවස පුරාවට පරිහානියට පත් විය
දැනට ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යය ( Holy Roman Empire) ලෙස හදුන්වන 10 වන සියවසේ අගභාගයේ නිපදවන ලද බොහෝ කඩු,රුඋපමය වශයෙන් වයිකිං වලට අනුකුලව සරල වානේ මිටකින් යුතුය
කැරොලිංජියන් යුගයේ කඩු නිෂ්පාදනය පිළිබඳ ඉතා සුළු යොමු ප්‍රමාණයක් පවතියි,යොමු වලට අමතරව emundatores vel politores  ට ශාන්ත ගැල් කන්‍යාරාමයේ (Abbey of Saint Gall)
Two men sharpening swords, one using a grindstone the other a file, are shown in the Utrecht Psalter (fol
35v)වැඩමුළුවකදී ඉදිරිපත් කර ඇත  ඩිට්‍රැට් ගීතිකා පොත (Utrecht Psalter) (fol
35v)දී මිනිසුන් දෙදෙනෙක් කඩු මුවහත් කරන අකාරය පෙන්නුම් කරයි,එක මිනිසෙකු මුවහත් ගල පාවිච්ච් කරන අතර අනෙක් මිනිසා පීර භාවිතයෙන් කඩුව මුවහත් කරයි
ස්කැන්ඩිනේවියානුව පුරා ෆ්රෑන්ක් තල බෙදාහැරීම සහ ඈත නැගෙනහිර වොල්ගා බල්ගේරියාව (Volga Bulgaria) තුල ෆ්රෑන්ක් අවි අපනයන සැලකිය යුතු වැදගත්කම සහතික කරයි , එසේ වුනත් කැරොලිංජියන් රජවරුන්864 දී සතුරන්ට ආයුධ අපනයනය වැළැක්වීමට උත්සාහ දරා ඇත
චාල්ස් වයිකිංවරුන්හට (Charles the Bald) අවි ආයුධ විකිණීම කෙරෙහි මරණ දඬුවම නියම කොට ඇත
Ibn Fadlan in the 10th century notes explicitly that the Volga Vikings carried Frankish swords
10 වන සියවසේ විසු Ibn Fadlan  වොල්ගා වයිකිංවරු (Volga Vikings) ෆ්රෑන්ක් කඩු දැරුව බව පැහැදිලිවම සටහන් කරයි
869 දී Camargue වැටලූ අරාබි ජාතිකයන් අගරදගුරු රොට්ලන්ඩ් (Rotland of Arles) සඳහා වන්දියක් වශයෙන් කඩු 150 ඉල්ලා සිටියේය
කැරොලිංජියන් කඩු කොපු දැවයෙන් හා සම් වලින් කරන ලදී
කඩු කොපුවල තිබු සැරසිලි පිළිබඳව අත් පිටපත් කීපයක නිරූපණය කරඇත (Stuttgart Psalter, Utrecht Psalter, Vivian Bible)
එහි  කුඩා රූප ගනනාවක් මගින් කඩුව කඩු පටිය මගින් එල්ලා තැබීමේ ක්‍රමය පෙන්වයි.ඔවුන් කඩු කොපු හා බද පටි කිසිදාක පාහේ ආරක්ෂා කරන අතරතුර,ඔවුන්ගේ ලෝහ සවිකිරීම ස්කැන්ඩිනේවියානු රිදී ගබඩා හා ක්රෝසියන් සොහොන්වල සොයා ගෙන තිබේ
A complete set seems to have included two to three oval or half-oval mounts, one large strap-end, a belt buckle and a trefoil mount
Their arrangement on the sword-belt has been reconstructed by Menghin (1973)
ඒ සම්පූර්ණ කට්ටලයට ඕවලාකාර හෝ අර්ධ ඕවලාකාර සවිකිරීම දෙකක් හෝ තුනක් ,එක් විශාල පටි අන්තයක්, ගාංචුවක් සහිත පටියක් සහ පෙති තුනේ සවිකිරීමක් ඇතුළත් වී ඇති බව පෙනේ
කඩු පටිය මත ඔවුන්ගේ සැකසීම් මෙන්ග්හින්(1973) මගින් ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත
පද විචාරය 

මේ පිලිබදව විස්තරාත්මක අධ්‍යනයක් සිදුව ඇත්තේ ජෑන් පීටර්සන් (Jan Petersen) නිසයි
කඩු මිටෙහි (hilt) හැඩයට අදාළ දර්ශීය අදාළ කඩුවල වියුහයක් හදුන්ව දී ඇත
පීටර්සන් විසින් ඉදිරිපත් කල වරගීකරණය A සිට Z දක්වා වන කැපිටල් අක්‍ෂර වලින් දක්වනු ඇත
නොර්වේ රාජ්‍යයෙන් හමු වූ නිදර්ශක 110 ක ප්‍රමාණයක් පීටර්සන් විසින් ලැයිස්තු ගත කොට ඇත
මේවා අතුරින් 40ක් කඩු තලයේ දෙපසම මුවහත් අතර,67 ක් එක් පසක් පමණක් මුවහත්ය
නිදර්ශක තුනක පමණක් එය නිර්ණය කල නොහැක
වීලර්  (R
Wheeler) විසින් 1972 දී,පීටර්සන් විසින් ඉදිරිපත් කල කඩුවේ මිටි වලට අදාළ දර්ශීය විග්‍රහයක් කඩු තලයට අදාළ දර්ශීය විග්‍රහයක් ඒකාබද්ධකොට නවමු දර්ශීය විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කලේ I සිට IX දක්වා මට්ටම් 09 ක වර්ගීකරණයක් සමගිනි
1991 වසරේදී ගෛබින් විසින් අතිරේක දර්ශීය ව්‍යුහයක් ඉදිරිපත් කලේ කඩු තල වල රූප  විද්‍යාත්මක ව්‍යුහයක් (1-4 දක්වා වර්ගීකරණයක් සහිත ) සහ කඩුමිට වල ගෝලාකාර කොටස පදනම් කොට ගත් දර්ශීය ව්‍යුහයක් (1-7 ක් දක්වා වර්ගීකරණයක් සහිත, අනු වර්ගද සහිතව ),ඒකාබද්ධ කරමිනි
මෙහිදී 8 වැනි සහ 12 වැනි ශතවර්ෂ වල
නැගෙනහිර ෆ්රැන්සියා (East Francia) (වයිකිං සහ න්යිට්ලි කඩු අතර වන සංක්‍රමණික නිර්මිත අවස්ථාද ඇතුලත්ව) දේශසීමාවන් හි භාවිත වූ කඩු විශේෂයන් කෙරේ අවධානය යොමු කෙරිණි
වීලර් දර්ශීය ව්‍යුහය 
 වර්ගය I
කඩු මිට වර්ග  F, G, M, P, Q,
9 වන ශතවර්ෂයේ සිට පූර්ව 11 වැනි ශතවර්ශය දක්වා,කඩු මිට වල අග කොටස , ගෝලාකාර කොටස රහිත
වර්ගය II
කඩු මිට වර්ග   A, B, C, H, I
නොර්වේ සම්භවයක් සහිත 9 වන ශතවර්ෂයේ මැදභායේ සිට 10 වැනි ශතවර්ෂයේ  මැදභාගය තෙක්
(නොර්වේ
බරැති, ත්‍රිකෝණාකාර කඩු මිටි හිස සහිත,(මෙය මෙරෝවින්ගියන් කඩු (Merovingian sword) වර්ගයට අදාල සම්භවයක් සහිතයි)
වර්ගය III
කඩු මිටි වර්ග   D, E, R, S, T, U, V,9 වැනි ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේ සිට 10 වැනි ශතවර්ෂයේ මාධ්‍ය භාගය තෙක් (ඩෙන්මාර්ක
ගෝලාකාර ත්‍රිත්ව - ඛණ්ඩිඛාමය කඩු මිටි හිස් සහිත
වර්ගය IV
කඩු මිටි වර්ග  K, O, 8 වැනි සියවසේ අගභාගයේ සිට 10 වැනි සියවස දක්වා (ෆ්රන්කිෂ්
ගෝලාකාර ඛණ්ඩිකා 5 හෝ 07 ක් සහිත කඩු මිටි හිස් ඇත
වර්ගය V, කඩු මිටි වර්ග  L, 9 වන සියවසේ මේද භාගයේ සිට 10 වැනි සියවසේ අගභාගය තෙක් (ඉන්ග්ලිෂ් )
අතිශය දුර්ලභ "වලින්ග්ෆොර්ඩ් වර්ගයේ " කදුමිටි සහිත , ස්වදේශික ඇන්ග්ලෝ -සක්සෝන් සංවර්ධනයක් සහිත
වර්ගය VI, කඩු මිටි වර්ග   L, 10 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට 11 වන සියවසේ සියවසේ මද භාගය දක්වා  (ඩෙන්මාර්ක)
ඛන්ඩිකා තුනක් සහිත ව්‍යුහයක් ව්‍යුත්පන්න කරන ලදී, ඩෙන්මාර්ක සම්භවයක් සහිත
වර්ගය VII
කඩු මිට වර්ග  N, W, X
9 වැනි ශතවර්ෂයේ මැදභාගයේ සිට 11 වැනි ශතවර්ෂයේ අගභාගය තෙක්
ඔට්ටෝනියන් කල්ච්චේදයට අර්ධ ගෝලාකාර කඩු මිටි හිසක් සහිත සහ ඉහල මධ්‍යත යුගයේ සිට පැවත ආ "බිම් මලක " රූපාකාර කඩු මිටි ව්‍යුහය
වර්ගය VIII සහ  IX,10 වැනි ශතවර්ෂයේ සිට 13 ශතවර්ෂය තෙක්,"බ්‍රසිල්- නට්" හෝ "ටී-කෝසි"නම් ඉහළ මධ්‍යතන යුගයට අයත් ගෝලාකාර කඩු මිටි හිස් ව්‍යුහ වල වර්ධනයක් සිදු විය
ඕකෙෂොට් දස්ර්ශීයවාදය (Oakeshott typology) යනු වීලර්ගේ දර්ශීවාදයට ඉහළ මධ්‍යතන කඩු ( high medieval swords) වර්ගය ඇතුළත් කිරීමෙන් ව්‍යුත්පන්න වූවකි
Artilength, fuller length, තලයේ පළල සහ තලය තියුණු වීමේ තීව්‍තාව.
ආර සංක්‍රමණික යුගයේ හා පුරව වයිකින් යුගයේ (8 වන සියවස) පළමු වර්ගයට අයත් අසිපත්හි තලයේ දිග 70-80 cm  අතර වුයේ උපරිම පළල 60 cm ට අදාලව කඩුව මුවහත් වන ශිග්‍රතාව 80% ක් වන ලෙසිනි
අසිපතේ වලකටුව (fuller) නොගැබුරු හෝ සම්පුර්ණයෙන්ම නොමැති හෝ වියහැකියි
මෙහි තලය බොහෝ විට බැමි 4 ක් හෝ 5 ක් එක පසෙක දෘශ්‍යමාන වන ලෙස ,රටා පෑස්සුමකින් සරසා ඇත
දෙවන වර්ගය,8 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට 10 වන සියවසේ මැද භාගය දක්වා විහිදේ
පළමු වර්ගයේ තලයට වඩා තරමක් දිගින් යුක්තයි, 74 සිට 83 cm වේ,සුවිශේෂී ලක්ෂණය නම් ඉතා පැහැදිළි මුවහත් වීමේ ශීග්‍රතාවයි. 
 තෙවන වර්ගය,දෙවන වර්ගය හා සමකාලීන සහ සමාන දිගකින් යුක්ත වේ (74 සිට 85 cm) නමුත් පළල් තලයක් සහිතයි(කඩු මිට 52 සිට 57mm පමණ වන)
සිව්වෙනි වර්ගය අපර වයිකිං යුගය දක්වා  (10 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට 11 වන සියවසේ මැද භාගය දක්වා) අයත්ය මෙය 63-76 cm පමණ වන ලෙස කුඩා තලයන් අඩංගු වන ප්‍රවනතාවක් පෙන්වයි.
 පස්වන වර්ගය 10 වැනි සියවසේ මෙදභාගයේ දී සම්භවය වී, 11 සිට 12 වැනි සියවස වන විට Knightly නම් අසිපත් වර්ගයට වන සංක්‍රාමී ලක්ෂණ පෙන්වයි.වයිකින් යුගයේ වඩාත්ම දිගැති අසිපත් තල සහිත කඩු මේ වර්ගයට අයත් වන අතර , තලයේ දිග 84-91 cm පමණ වේ
මෙම තලයන් 12 වැනි සියවසේ කදුතල අභිලේඛන කලාවන්ට අයත් ME FECIT හා  IN NOMINE DOMINI රටාවන් හදුන්වා දෙයි
'' ලෝහ විද්‍යාව 
මුල් කාලීන සහ ඉහල මධ්‍යතන යුගයනහිදී යුරෝපිය කඩු වර්ගයන්ගේ දියුණුවට හේතු වුයේ ඉහළ ගුණාත්මකභාවයෙන් යුතු වනේ පැවතීමයි
සංක්‍රමණික කාලපරිච්චේදයේ සේම, මුල් ම්ධ්‍යකාලීන කඩු තලයකින්ද ප්‍රාථමික වශයෙන් නිපදවූයේ රටා පෑස්සුම් (pttern welding) නම් ක්‍රමවේදනි,මෙය "ව්‍යාජ ධමස්කස් "වානේ නමින්ද හැදින්වේ
ස්වස්ථ කඩු තලයක්ම නිපදවීමට තරම් වන, ඉහළ ගුණාත්මක තත්වයේ වානේ නිෂ්පාදනය යුරෝපයේ එවකට සුලභ නොවිණි
බොහෝදුරට මේවා ගෙන්වුයේ මාධ්‍ය ආසියාවෙන් වූ අතර, හේතු වුයේ 8 වන සියවසේ සිට කොව වනේ කර්මාන්තය ස්ථාපිතව පැවතීමයි
පූ 1000 ට අනුව නිපදවු ඉහළ තත්වයේ කඩු කෝව වනේ වලින් සුසැදි තල වලින් සමන්විත විණි
අල්ෆ්බර්ට් කඩු නම් වූ වර්ගය නිපදවූයේ වඩා විවිදත්වයකින් යුතු වානේ සහ නිෂ්පාදන ක්‍රම වලිනි
එක් උදාහරණයක් වනුයේ මොරේවියාවේ නෙමිලනි නම් ප්‍රදේශයේ ඇති 10 වන සියවසට අදාළ සොහොන් ගැබකින් සොයාගත් කඩුවක් සතුව සවිගන්වූ කැපුම් තල මත පෑස්සුම් කල රටා-පෑස්සුම් හරයක් තිබීමයි
තවත් උදාහරණයක් වනුයේ ඉහළ තත්වයේ hypoeutectoid වානේ වලින් තනන ලද කඩුවක් හමුවීමයි
(මෙය බොහෝ දුරට මාධ්‍ය ආසියාවෙන් ආනයනය කරන ලද්දක් විය හැකියි
) 

 විශිෂ්ට උදාහරණ 
 Sb කඩුව (Sb sword) යනු  1825 දී නොර්වේහි (Sogn) පළාතේ Sb, Vikyri හිදී සොහොන්  ගොඩල්ලකින් හමු වූ 9 වැනි සියවසට අයත් C  වර්ගයේ අසිපතකි
මෙහි තලයේ කොටන ලද අභිලේඛනය  නිසා සුවිශේෂී වන අතර එය රූනික (Runic) අක්ෂර වලින් කොටා ඇති බව Geoege Stephens (1867) පැවසයි
මේ නිසාම එය සුවිශේශී  වන්නේ වයිකින් යුගයේ අසිපත් වල මිටි හිස්ද රූනික අක්ෂර වලින් අභිලේඛනය කොට ඇති නිසාවෙනි
වත්මනෙහි පවා විද්‍යමාන වන, වවයිකින් යුගයට අයත් අතිශයින්ම බරැති කඩුවක් Fla හිදී හමු වූ අතර එය 9 වැනි සියවසට අයත් වේ
මුළු දිග 102.4 cm හා බර 1.9 kg වන මෙය දැනට ඔස්ලෙන්හි, සංස්කෘතික ඉතිහාසය කෞතුකගරයෙහි තැන්පත්කොට ඇත
ශාන්ත ස්ටෙෆන් අසිපත පීටර්සන්-T නම් වර්ගයට අයත් 10 වැනි සියවසට අයත් මෙම අසිපත තල්මස්දළ වලින් තැනු අසිපත් මිටි හිසකින් තනා Mammen නම් රටාවෙන් අලංකෘත කොට ඇත
මෙය දැනට ප්‍රග්හි (Prague) ශාන්ත විටස් (st
vitus) කැතිඩුලයේ භාණ්ඩාගාරයේ තැන්පත් කොට ඇත්තේ ශාන්ත ස්ටෙෆන් නම් හංගේරියානු රජුගේ මෞලී මංගල්‍යයේදී භාවිත කළ අසිපත වශයෙනි
ලින්කන් අසිපත (විතම් නදියේ අසිපත) 10 වැනි සියවසට අයත් ජර්මානු/ඔටෝනියානු නිෂ්පාදිත තලයක් අඩංගු  පීටර්සන් -L වර්ගයට (එවිසන්ගේ "Wallingfard Bridge" වර්ගය) අයත් සහ ඇන්ග්ලෝ-සැක්සන් ශිල්පියෙක් අතින් එක් වූ අසිපත් මිටි හිසක් සහිත ,මෙම අසිපත සොයාගනු ලැබුවේ ලින්කන්හි Monks Abbey ට ප්‍රතිවිරුද්ධව  ඇති විතම් නදියෙනි
ඒ 1848 වසරේදීය
Peirce (1990) විසින් ඒ අසිපතට විශේෂ සදහනක් එක්කරන්නේ breath-taking නොහොත් "හුස්ම පැහැරගන්නා" නමිනි
වත්මනෙහි විද්‍යමාන වන ඉතා සුවිශේෂී වයිකින් අසිපත් වන මෙය ,Leutfrit නම් අසිපත් තල අභිලේඛනය දරන්න වූ ලොව ඇති අසිපත් දෙකකින් එකක්ද වේ
අනෙක් අසිපත Tatarstan  හි, kazan ඉතිහාසය කෞතුකාගාරයෙහි  (එවකට Volga Bulgeria නමින් හැදින්වේ )  තැම්පත් කොට ඇත
මෙම අසිපතෙහි පසුපිටෙහි ද්විත්ව ලියවැල් ආකාර කැටයමක්ද දක්නට ඇත
Essen අසිපත Essen Abbey හි සංරක්ෂණය කොට ඇති මෙය 10 වන සියවසට අයත්ය
එම සියවසටම ආසන්න කලකදීම ගලවන ලද රන් අලෙපයකින්ද මෙය ඔපවත් වේ ඇත
Cawood අසිපත  සහ ඊට ආසන්නම ගැලපෙන Korsoygaden අසිපත මේවා වයිකින් අවධියට අයත් සුවිශේෂී කඩු වර්ගය ඉහළ මද්යතන අසිපත් වලින් පැවත එන මේ කඩු "වයිකින් අසිපත්" දර්ශවාදයට ඉතා හොදින් අනුකූලය
නමුත් Oakeshott (1991) විසින් 10 වැනි සියවසට අයත් මුලාරම්භයක් සහිත යැයි අදහස් කරයි
වැඩිදුර කියවීම් 
 සංක්‍රමණ කාලය තුල අසිපත්
වියිකින් යුගයේ ආයුධ
Ulfberht
 Ingelrii

 යොමු 
 Alfred Geibig, Beitrge zur morphologischen Entwicklung des Schwertes im Mittelalter (1991)
Paulsen, Schwertortbnder der Wikingerzeit (1953)
Ian G
Peirce, Swords of the Viking Age, 2002.
 Jan Petersen, De Norske Vikingsverd, 1919 (archive
Mechthild Schulze-Dörrlamm, "Schwerter des 10. Jahrhunderts als Herrschaftszeichen der Ottonen", Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums'' 59 (2012) 609–651

External links 
 Swords (vikingage
org)
 Wiglaf's Weapon Widget  වයික්න් අසිපත් වල දත්ත සමුදාය
The Norwegian Viking Swords by Jan Petersen, translated by Kristin Noer An online English translation of Jan Petersen's typology of Viking swords
Petersen typology (vikingsword
com)
 Christopher L
Miller, The Sword Typology of Alfred Geibig (myarmoury
ශ්‍රි ලංකා  සිවිල් ආරක්ෂක      බලකාය (සිවිල් ආරක්ෂක බලකාය,ආරම්භයේදි ජාතික නිවාස  ආරක්ෂක බලකාය ලෙසද හදුන්වයි ) යනු යුධහමුදා  බලඇණිවලට සමාන බලකායකි
එය ශ්‍රි ලංකා පොලිසියට සහකාරකයක් ලෙස කටයුතු කරයි
එය සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තුමේන්තුව මගින් පාලනය කරයි
1985 අංක 40 දරණ හමුදා පනත යටතේ ජාතික නිවාස ආරක්ෂක බලකායට අදාල ක්‍රියාකාරකම් පිහිටුවන ලදී
දේශිය පොලිස් විධානය යටතේ දේශිය ග්‍රාම ආරක්ෂකයන් පැමිනෙන ලදි
ඔවුහු සියල්ලම එල්ටීටීඊ ප්‍රහාරයනගෙන් සිවිල් ජනතාව ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඔවුන්ගේ උපන් නගරවල හා ගම්වල යොදවන ලද ස්වේච්චා සේවකයන්ය
සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තුමේන්තුව පිහිටුවීමත් සමග ග්‍රාම ආරක්ෂකයන් ,  සිවිල් ආරක්ෂක බලකාය ලෙස නැවත පත් කරන ලද අතර ඔවුන් ආරක්ෂක අමාත්‍යංශයේ විෂය පථය යටතේ පැමිනෙන ලදී
ශ්‍රි ලංකා යුධහමුදාවේ ස්වේච්චා
සංචිත බලඇණියක් වන ශ්‍රි ලංකා ජාතික ආරක්ෂනය මගින් බලය පැහැදිලි වේ
සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ වත්මන් අධ්‍යක්ෂක ජනරාල් මහතා චන්ද්‍රරත්න පල්ලේගම ( MA, BSc (Hons), PgD, JP (All-Island), FCPM, MAAT (SL) ) වේ
කාර්යයන් 

ග්‍රාම ආරක්ෂකයන් විසින්  සිදු කළ යුතු කාර්යයන් පහත ලැයිස්තු ගත කර ඇත
පොලිසියට සහායක ලෙස සේවය කරන්නට හා සාමාන්‍යයෙන් අභයන්තර ආරක්ෂාව පවත්වාගෙන යාමේදි උදව් කිරීමට
මිනිස් ආරක්ෂක මුර පොළවල් , අඩු ප්‍රමුඛතා ගොඩනැගිලි ආරක්ෂනය ,ස්ථාපනයන් ,ග්‍රාම ආරක්ෂනය ආදි ස්ථතික ආරක්ෂක රාජකාරිවල සේවය කිරීමට  
 රටේ ආරක්ෂනය සමග සම්බන්ධ විශේෂ කාර්යයන්  සඳහා සෘජුව හෝ වක්‍රව හදිසි හමුදාවක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමට
 මොනයම් හෝ ස්වාභාවික ආපදාවක් වැනි ඕනෑම හදිසි අවස්තාවක මහජනතාවට උදව් කිරීමට

විශේෂ රාජකාරින් 
 ආර්ථික වශයෙන් වැදගත්කමක් සහිත මධ්‍යස්ථානවලට ආරක්ෂාව ලබා දිම 
 ප්‍රධාන සැපයුම් මාර්ග ආරක්ෂා කිරීම

ඉතිහාසය සහ ස්ථාපනය 
ශ්‍රි ලංකා සිවිල් යුද්ධය ඇරඹිමත් සමග බොහෝ ගම්මාන LTTE ප්‍රහාරයන්ට ලක්වෙන ලදි
ප්‍රතිඵලය වූයේ බොහෝ සිවිල් වැසියන්ගේ මරණයන්ය
මෙම ප්‍රහාර හේතුවෙන් ගම්වාසින් ඔවුන්ගේම ආරක්ෂාවට ඔවුන් විසින්ම සංවිධානය වීම ආරම්භ කරන ලදි
රජය විසින් දේශීය ස්වේච්ඡා සේවකයන් වු මුල් ග්‍රාම ආරක්ෂකයන් පළමුව ස්ව ආරක්ෂාවට සාමාන්‍ය තුවක්කු වලින් සන්නද්ධව සිටවන ලදී
1980 මැද භාගයේදි ජාතික ග්‍රාම ආරක්ෂක සේවය ස්වේච්ඡා සේවාවක් ලෙස දේශ සීමා/තර්ජිත ගම්මාන ආරක්ෂා කිරිමට ස්ථාපිත කරන ලදි
සැහැල්ලු වෙඩි තුවක්කු 12 ක් හා දුඹුරු පැහැති නිල ඇඳුම් ඔවුන් වෙත  නිකුත් කරන ලදි
කිසිදු දීමනාවන් නොගෙවු අතර  නමුත් සමහර ආහාර සමුපකාර වෙළෙඳසල් හරහා නිකුත් කරන ලදි
ඉන් පසුව, දෛනික දීමනාවක් ගෙවා පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ තබා ඇත
පුහුණු කිරිම හොරණ කුඹුක කඳවුරේදි සිදු කරන ලදී

5000 ක් පමණ වු හමුදා පිරිසකගේ ද ශක්තිය සහිතව එවකට ජාතික ආරක්ෂක අමාත්‍ය අභාවප්‍රාප්ත ගරු ලලිත් ඇතුලත්මුදලි විසින් 1986 දී ග්‍රාම ආරක්ෂක සේවාව නිර්මාණය කරන ලදී
ඔවුහු නිල ඇඳුම් හා අවිආයුධ (බොහෝවිට සාමාන්‍ය තුවක්කු) නිකුත් කළ අතර ඔවුහු  දේශීය ශ්‍රි ලංකා පොලිස් ඒකක අණ යටතේ වූහ
1988 දී කාන්තා ග්‍රාම ආරක්ෂකයන් බලකායට එක් වී ඇත
1993 සිට ඔවුන්ට ස්වයංක්‍රිය ගිනි අවි නිකුත් කර ඇත
2006 අප්‍රේල් මාසයේ දී ග්‍රාම ආරක්ෂනය, සිවිල් ආරක්ෂක බලකාය ලෙස නැවත නම් කරන ලද අතර 2007 ජනවාරි 1 වැනි දින සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව පිහිටුවීම සිදු වෙන ලදී
එවක පටන් එහි සාමාජිකයන් ඔවුන්ගේ මුල් ගම්මානවලින්  පිටත කොළඹ පවා මහජන ආරක්ෂාව පවත්වාගෙන යාමට යොදවා ඇත
අතිගරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා  2006 සැප්තැම්බර් මස 13 වන දිනැති ගැසට් නිවේදන අංක 1462/20 මගින් මුළු ග්‍රාම ආරක්ෂක සේවය ප්‍රතිවයුහගත කොට සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව ස්ථාපිත කරන ලදී
රැකියා නියුක්තිකයන් ගණන 41.500 දක්වා ඉහළ දමා මසක හමුදා පුහුණුව හඳුන්වා දෙන ලදී
තවද, හමුදා නිල  ඇඳුමට සමාන නිල ඇඳුම් වර්ග දෙකක් නිකුත් කරන ලදි
සාධාරණ වැටුප් සේවකයන් සඳහා ගෙවන ලදී
2006 සැප්තැම්බර් 13 වන දිනැති අංක 1462/20 දරණ ගැසට්  පතට අනුව සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව කාර්යයන් පහත සඳහන් පරිදි වේ
රට තුළ පවතින ආරක්ෂක තත්ත්වය අනුව, යුද හමුදා හා පොලිස් සේවයේ ආධාර හා උපකාර ලබා ගැනීම සඳහා පරිපූරක හමුදාවක් ලෙස කටයුතු කිරීම
ත්‍රස්තවාදී තර්ජන ඇති ගම්මාන,දේපළ සහ නගර සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා කටයුතු කිරීම
රට තුළ නීතිය හා සාමය ආරක්ෂා කිරීමේ උත්සවයන් සඳහා පොලිසිය සහ සන්නද්ධ හමුදා සහය වීම
ජාතික සිදුවීම් හා වෙනත් ඕනෑම වැදගත් අවස්ථාවන්හිදි ආරක්ෂක අංශ සමග එක්ව කටයුතු කිරීම
රට තුළ ඇතිවන විවිධ ආපදා (ගංවතුර, නායයෑම් හා සුනාමි වැනි) හැකිතාක් අවමකර ගැනීමේ ක්‍රියාකාරකම්වලට සහය වීම
සමාජ සුභසාධන කටයුතු සඳහා සහාය වීම්
ජනාධිපති, අමාත්‍ය (විෂය භාර) හෝ රජය විසින් නියෝග කරන විශේෂ කාර්යයන් සමග එක්ව කටයුතු කිරීම
සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන කාර්යාල පිහිටුවීම
කෘෂිකාර්මික, පුරා විද්‍යාව, සංස්කෘතිය, අධ්‍යාත්මික, සමාජ සුභ සාධන සංවර්ධන, සත්ව පාලනය, ක්‍රීඩා සංවර්ධනය, ඉදිකිරීම් සහ ගඩොල් නිෂ්පාදන වැනි බොහෝ ව්යාපෘතීන් ආරම්භ කිරීම හරහා වර්තමානයේදී CSD සේවක පිරිස අදාළ ගම්මානවල ප්‍රජාවන්ගේ ජීවන තත්ත්වය ඉහළ නැංවීමට දිගටම කටයුතු කරයි
පෙර සේවය කර ඇති, අධ්‍යක්ෂක ජනරාල්වරු වන්නේ, රියර් අද්මිරාල් සරත් වීරසේකර (එම්.ඒ., දර්ශනපති) සහ රියර් අද්මිරාල් ආනන්ද පීරිස් මහතා  (RSP, VSV, USP, NDC, පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව, DISS) ය
ආසන්න වශයෙන් සන්නද්ධ සේවා සහ පොලිස් නිලධාරීන්  75ක් වඩා හොඳ පරිපාලනය සඳහා අනුයුක්ත කරන ලදී
සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ වත්මන් තුන්වන අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් චන්ද්‍රරත්න පල්ලේගම ( MA, BSc (Hons), PgD, JP (All-Island), FCPM, MAAT (SL) ), මහතා ශ්‍රි ලංකා පරිපාලන සේවයේ (SLAS) විශේෂ ශ්‍රේණියේ නිලධාරියෙකි

ශක්තිය 
39,800 කට අධික පිරිසක් සියලු දිස්ත්‍රික්ක සහ පළාත්වල සේවය කරන නමුත් , ඉන් බොහෝ පිරිසක් උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත්වල, එල්ටීටීඊ ප්‍රහාර එල්ල වීමෙන් පීඩාවට පත් ගම්මානවල සේවයේ යොදවා ඇත
ඔවුන්ද මහජන ආරක්ෂාව පවත්වාගෙන යාමේදි පොලීසියට සහාය වීමට ප්‍රදාන නගර හා උප නගරවල සේවයේ යොදවා ඇත
නිලයන් 
 දිස්ත්‍රික්ක භාර නිලධාරි 
 පාලිකාව 
 උප පාලිකාව 
 ග්‍රාම ආරක්ෂක

පුහුණුව 
පුහුණුව අදියර දෙකකින් ලබා දී ඇත
මූලික පුහුණුව සාමාන්යෙන් සති 2-4ක් සඳහා, විවිධ හමුදා පුහුණු මධ්‍යස්තානයනහිදී  ශ්‍රි ලංකා යුද හමුදාව විසින් සපයා ඇත
ජංගම පුහුණු ඒකක විසින්, ඒකක සේවයේ යොදවා ඇති ප්‍රදේශවල අමතර පුහුණුව වරින් වර සිදු කරනු ලබයි
උපකරණ 
සිවිල් ආරක්ෂක බලකාය, භාවිතා කිරීමට පුහුණු කළ 56  වර්ගය ගිනි අවි, L1A1 ස්වයං පූරණය රයිෆල්,
303 ලී-එන්ෆීල්ඩ් ගිනි අවි හා සාමාන්ය තුවක්කු යන අවි ආයුධ වලින් සමන්විත වේ
මෙයද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදා
 ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව 
 ශ්‍රි ලංකා පොලිස් 
 ජාතික ආරක්ෂක 
 ශ්‍රි ලංකාවේ පැවති සිවිල් යුද්ධය

ආශ්‍රිත ලිපි

බාහිර සබැඳි 
 සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල වෙබ් අඩවිය 
 රාජ්ය ආරක්ෂක අමාත්‍ශයේයං නිල වෙබ් අඩවිය
 නිල යුද හමුදා වෙබ් අඩවිය
 Homeguard පිටුව 
 එක්සත් ශ්‍රී ලංකා නිත්ය දූත
 ජිනීවා ජාතීන්ගේ කාර්යාලය
1949 දෙසැම්බර් 19 වන දින උපත ලද පැටිකිරිගේ සුනිල් ජයප්‍රීති එදිරිසිංහ නොහොත් සුනිල් එදිරිසිංහ ශ්‍රී ලංකාවේ අතිසාර්ථක සම්භාව්‍ය ඝනයේ	සංගීතඥයකු වේ
වර්ෂ 1983 දී සුනිල් එදිරිසිංහයන් ගායනය කරන ලද  "අධිෂ්ඨානය" හි "මායා මිරිගුව පිරුනු ලෝ තලේ"  ගීතය සදහා ජනාධිපති සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීමට ඔහු සමත් විය
ඔහුට "මංගල තෑග්ග" හි "තුරුලක හුරතල්" ගීතය හා "සහරාවේ සිහිනය" හි "වලාකුලක් ගෙන මුවා කරමු" ගීතය සඳහා 1988 දී නැවත ධාවනය ගායනය සඳහා ස්වර්ණ සංඛ සම්මානය පිරිනමන ලදී
1988 දී "සඳකඩපහන" හි "තිදස පුරේ" ගීතය සහ 2002 දී "පොරොන්දුව" හි "පොරොන්දුව" ගීතය සදහා නැවත ධාවනය ගායනය සඳහා වූ සරසවි සම්මානය දිනා ගැනීමට ඔහු සමත් විය
ජීවිතය හා වෘත්තීය ජීවිතය

ළමා අවධිය 
පැටිකිරිගේ එදිරිසිංහ හා උස්හෙට්ටිගේ එලිසබෙත් පෙරේරා යුවලට දාව සත් දෙනෙකුගෙන් යුක්ත පවුලේ බඩපිස්සා ලෙස සුනිල් එදිරිසිංහයන් මෙලොව එලිය දකින අතර වරාගොඩ කැලණිය දක්වා වර්ධනය වී ඇති රබර් කර්මාන්ත වටපිටාවේ ළමා කාලය ගෙවී ගියේය
එදිරිසිංහයන් 1995 දී ශ්‍රී ධර්මාලෝක විද්‍යාලයෙන් පාසල් අධ්‍යාපනය ආරම්භ කර 1968 දී සපුගස්කන්ද මහා විද්‍යාලයට මාරු වන අතර ඉන් අනතුරුව උසස් පෙල හැදෑරීම සදහා දෙල්ගොඩ කල්‍යාන ප්‍රදීපා පිරිවෙන තෝරාගන්නා ලදී
කලා දිවිය 
1969 දී ඔහුගේ ද්වීතීක අධ්‍යාපනය නිම කිරීමෙන් පසුව, එදිරිසිංහයන් රජයේ මුද්‍රණ නීතිගත සංස්ථාව සඳහා වැඩ කිරීම ආරම්භ කළේය
ඔහු එම වසරේ ඔහුගේ සහෝදරයා වන සතිස්චන්ද්‍රයන් ගේ "මාතර ආච්චි" චිත්‍රපටිය සඳහා වික්ටර් රත්නායක මහතා විසින් තනු නිර්මාණය කරන ලද හා වොලී නානායක්කාර මහතා විසින් රචිත "සදකඩපහන" ගීතයෙන් තම සංගීත දිවිය ආරම්භ කළේය
එදිරිසිංහයන් තම සංගීත අද්‍යාපනය 1970 මුල් කාලයේදී විශාරද පී.වී.නන්දසිරි සංගීත ඇකඩමියෙන් හා, ඉන්දියාවේ ලක්නව් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් හදාරන ලදී
1975 දී එදිරිසිංහයන් ඉන්දියාවේ සංගීතයමය කීර්තිමත් භාත්ඛණ්ඩේ ඇකඩමියෙන් පළමු පන්තියේ ගෞරව උපාධිය ලබාගැනීමට සමත් විය
ඒ වහාම ඔහු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව සමග එක් විය
1980 දී එදිරිසිංහ ඔහුගේ මුල්ම කැසට් පටය  වන "චන්ද්‍රමඩල" නිකුත් කරන ලදී
පෞද්ගලික ජීවිතය 
එදිරිසිංහයන් හට සහෝදර සහෝදරියන් හය දෙනෙකු ඇත
පවුලේ වැඩිමලා වූ ධර්මසිරි කලාව සඳහා සම්බන්ධ වී සිටියේය
තම සොහොයුරිය මර්සි ප්‍රාදේශීය සංගීත ගුරුවරියක් විය, ඔහුගේ සහෝදරයන් සතිස්චන්ද්‍ර සහ නිමල් චිත්රපටය කර්මාන්තය සදහා නැබුරු විය
මහනුවර සංචාරයක නිරත එදිරිසිංහයන්ට තම අනාගත බිරිඳ නන්දනී "කුමුදු" මුණසිංහ හමු විය
ඔවුන් 1979 දී විවාහ වූ අතර 1980 වසරේ තම පළමු දරුවා සංඛ චමින්ද්‍ර එදිරිසිංහ උපත ලද අතර
1985 දී, තම දියණිය සන්ඛනි එදිරිසිංහ උපත ලැබීය
මූලාශ්‍ර 

ජීවමාන ජනයා
1949 උපත්
ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
සිංහල ගායකයෝ
මුල් මධ්‍යතන යුග යන්නෙන් නිටුහන් වන්නේ  පොයු 6වන සියවසෙහි සිට 10 වන සියවස දක්වා පැවති යුරෝපියානු ඉතිහාසයෙහි මධ්‍යතන යුගයන්හී ඇරඹුම වෙයි
බටහිර රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ පරිහානියෙන් ඉක්බිතිව මුල් මධ්‍යතන යුගයන් ඇතිවූ අතර ඉන් පසුව   උච්ච  මධ්‍යතන යුග (10වන සිට 13වන සියවස් පමණ දක්වා) පහළ විය
මුල් මධ්‍යතන යුගයන් බෙහෙවින්  අපර සම්භාව්‍ය යුගය සමගින් සමපාත වෙයි
"අපර සම්භාව්‍ය" යන පදය භාවිතා කෙරෙනුයේ  රෝමානු අධිරාජ්‍යය සමයෙන් පසු දිගටම පවතින දේවල් විස්තර කිරීමට වන අතර, "මුල් මධ්‍යතන යුග" යන්න භාවිතා වන්නේ පසුව ඇතිවූ මධ්‍යතන යුගයේදී  ඇතිවූ විකාශයන් පිළිබඳ හුවා දැක්වීමටය
භෞතික විද්යාවෙහි, ක්ෂමතාව යනු කාර්යය කිරීමේ සීඝ්‍රතාවය වේ
එය ඒකක කාලයකදී පරිභෝජනය කරන ශක්තියට සමාන වේ
කිසිදු දිශාවක් රහිත, එය අදිශ රාශියක් වේ
, SI ක්‍රමයේදී, ක්ෂමතාවයේ ඒකක තත්පරයට ජූල්(J / s) වන අතර වොට් ලෙසද හදුන්වන්නේ දහඅට වන සියවසේ වාෂ්ප එන්ජිමේ සංවර්ධක ලෙස ජේම්ස් වොට් මහතාට ගෞරවයක් ලෙසයි
අශ්වබල (අශ්වයෙකුගේ බලයට සාපේක්ෂව) යනු  තවත් පොදු සහ සාම්ප්රදායික මිනුමක් වන අතර ක්ෂමතාවය සදහා සමීකරණය පහත පරිදි ලිවිය හැක
ක්ෂමතාවය කාලය විෂයෙන් අනුකලනය කල විට කරන ලද කාර්යය ප්‍රමණය ලැබේ
මක් නිසාද යත් මෙම අනුකලනය, බලය යෙදෙන වස්තුවෙහි ලක්ෂයක ගමන් මග සහ ව්යාවර්තය මත රදා පවතී
එම නිසා මෙම කාර්යයෙහි ගණනය මාර්ගය මත රදා පවතී යැයි කියනු ලැබේ
භෞතික සංකල්පයක් ලෙස, ක්ෂමතාව භෞතික විශ්වය සහ වෙනස සිදු වන විශේෂිත කාලය යන දෙකම තෘප්ත කල යුතුය
බලය භෞතික විශ්වය තුළ වෙනසක් හා වෙනස සිදුවන නියමිත කාලය යන දෙකම අවශ්ය වේ
මෙය මිනුම් කරන ලද භෞතික විශ්වයේ තත්වයේ සාමාන්ය වෙනස යන පදය හෙවත් කාර්යය යන සංකල්පය පැහැදිළි කල යුතුය
යම් බරක් ඉහලට පඩිපෙලක ඔසවාගෙන යන විට කෙරෙන කාර්යය ප්‍රමාණය එම පුද්ගලයා එම බර ඔසවාගෙන පයින් ඇවිදින විට සහ දුවන විට කරන කාර්යය ප්‍රමණය සැලකූ විට එකම අගයක් ගත හැකි නමුත් වඩා වැඩි ක්ෂමතාවයක් දුවමින් කරන ලද කාර්යය කරන විට අවශ්ය වේ
මක් නිසාද යත් එහිදී අඩු කාලයක් ගත වන බැවිනි
විදුලි මෝටරයක ක්ෂමතාව යනු මෝටරය ජනනය කරන ව්යාවර්තය සහ ප්‍රතිදාන දණ්ඩේ කෝණික ප්‍රවේගයයි
රථයක චලිතය හා සම්බන්ද ක්ෂමතාව යනු රෝද වල ඇද ගෙන යාමේ බලය සහ රථයේ ප්‍රවේගය අතර ගුණිතයයි
ආලෝක බල්බයක් විදුලි ශක්තිය ආලෝක ශක්තිය සහ තාප ශක්තිය බවට පත් කරන සීඝ්‍රතාවය මනිනු ලබන්නේ වොට් වලිනි
වොට් ප්‍රමානයට වඩා වැඩියෙන් තවත් ක්ෂමතාව හෝ ඒ හා සමනව තවත් විදුලි ශක්තිය භාවිතා කරනු ලබන්නේ ඒකක කාලයකදීය
ඒකක 
ක්ෂමතාවයෙහි මාන, ශක්තියෙහි මාන කාලයේ මාන වලින් බෙදූ විට ලැබේ
ක්ෂමතාවයෙහි එස් අයි ඒකක වොට්(W) හෙවත් තත්පරයට ජූල් වේ
ක්ෂමතාවයේ වෙනත් ඒකක වන්නේ තත්පරයට අර්ග්(erg/s), අශ්ව බල (hp), මෙට්‍රික් අශ්ව බල(ජර්මනියේ අඩු අගයක් ඇති කාසියක්(PS) හෝ ප්‍රංශ අශ්ව ජවය(CV)), සහ මිනිත්තුවට අඩි-රාත්තල්
අශ්ව බල එකක්  මිනිත්තුවට අඩි-රාත්තල් 33,000කට සමාන වේ
රාත්තල් 550ක් එක අඩියකින් එසවීමට එක තත්පරයකදී අවශ්ය ක්ෂමතාව අශ්වබල ලෙස හැදින්වේ
එලෙසම අශ්ව බල එකක් වොට් 746 කට සමාන වේ
වෙනත් ඒකක ලෙස dBm, ලඝුගණක මිනුම් සම්බන්ධව මිලිවොට් එකක් සමුද්දේශ ලෙස
ආහාර පැයට කැලරි (බොහෝ විට පැයට කිලෝ කැලරි ලෙස සඳහන් වේ)
පැයට BTU (BTU / h)
හා ශීතකරණ ටොන් (12,000 BTU / h)
ක්ෂමතාව සඳහා වන සමීකරණ 
බලය, කාලයේ ශ්‍රිතයක් ලෙස, වැඩ සිදු කරන සීඝ්රතාවය වේ, ඒ නිසා මෙම සමීකරණය මගින් පළ කළ හැක
මක්නිසාද යත් කාර්යය යනු යම් දුරකදී යෙදෙන බලයයි, මෙය නැවත මෙසේ ලිවිය හැක
ඒකක කාලයකදී යන දුර ප්‍රවේගය වීමත් සමග ක්ෂමතාව මෙලෙසද තේර්ම් ගත හැක
නිව්ටන් ගේ 2 වන නීතියට අනුව බලය යනු ස්කන්ධය වරක් ත්වරණය වන බැවින් ක්ෂමතාවය සදහා සමීකරණය පහත පරිදි ලිවිය හැක
ත්වරණය යනු කාලයත් සමග ප්‍රවේගය වෙනස් වීමෙ සීග්‍රතාව වන බැවින් කාලය වෙනස් වීමත් සමග ප්‍රවේගයද වෙනස් වන නිසා ක්ෂමතාවයද ඒ අනුව වෙනස් වේ, එසේ නම් එය මෙසේ ලිවිය හැක
චාලක ශක්තිය සඳහා සමීකරණය සමග සසඳා
මෙය පෙර සමීකරණයෙන්ද දැකිය හැකි අතර ක්ෂමතාව යනු ස්කන්ධ කාල ප්‍රවේග පදයක් තවත් ප්‍රවේග පදයක් කාලයෙන් බෙදීමයි
මෙය, ක්ෂමතාව යනු ඒකක කාලයකදී පරිභෝජනය කරන ශක්ති අගයක් බව පෙන්වා දෙයි
සාමාන්‍ය බලය 
සරල උදාහරණයක් ලෙස,  ගල් අගුරු කිලෝ ග්‍රැම් එකක් දහනය වීමෙන් පිටවන ශක්තියට වඩා වැඩි ප්‍රමණයක් TNT කිලෝ ග්රෑම් එකක් පුපුරුවා හැරීමෙන් ලැබේ
මක් නිසාද යත් TNT ප්‍රතික්‍රියාව ශක්තිය ඉතා ඉක්මනින් පිට කරයි
එමෙන්ම එය ගල් අගුරු වලට වඩා ඉතා විශාල ක්ෂමතාවක් බෙදා හරියි
ΔW යනු Δt නම් කාල පරාසයකදී ඉටු කරන ලද කාර්යය ප්‍රමාණය වුවහොත් සාමාන්ය ක්කාෂමතාව Pavg පහත සමීකරණය මගින් ලබා දෙයි
 
එය ඒකක කාලයකදී සිදු කරන කාර්යය ප්‍රමාණයක් හෝ ශක්ති පරිවර්තනයක් වේ
සාමාන්ය ක්ෂමතාව නිතරම සරලව "ක්ෂමතාව" ලෙස හදුන්වන නමුත් සන්දර්භය පැහැදිලි වේ
ක්ෂණික ක්ෂමතාව යනු Δt කාල අන්තරයක් බිංදුවට ලගා වන විට සාමාන්ය ක්ෂමතාවයෙහි සීමාන්තික අගය වේ
නියත ක්ෂමතාවය P වන අවස්ථාවේ දී, ලබා දෙන T කාලයකදී ඉටු කර ඇති කාර්යය ප්‍රමාණය
බලශක්ති පරිවර්තනය පිළිබඳ සන්දර්භය තුළ, එය වෙනුවට    සිරිත් පරිදි W සංකේතයට වඩා E සංකේතය භාවිතා කිරීම උචිත වේ
යාන්ත්‍රික ක්ෂමතාවය 

යාන්ත්‍රික පද්ධතියක ක්ෂමතාවය යනු බලයන් සහ චලනයන් වල එකතුවකි
ක්ෂමතාවය යනු වස්තුව මත යෙදෙන බලය සහ එම වස්තුවේ ප්‍රවේගයේ ගුණිතයක් හෝ දණ්ඩේ ව්යාවර්තය සහ දණ්ඩේ කෝණික ප්‍රවේගයේ ගුණිතයයි
යාන්ත්‍රික ක්ෂමතාවය යනු කාර්යය සහ කාලයෙහි වියුත්පන්නයක් ලෙසද පැහැදිළි කල හැක
යාන්ත්‍ර විද්යාවේ දී, වස්තුවක් මත F බලයක් මගින් කර ඇති කාර්යය ප්‍රමාණය සහ එම වස්තුව ගමන් කර ඇති C නම් චක්‍රය රේඛීය අනුකලනය මගින් දී ඇත
x මගින් මාර්ගය සහ C සහ v මගින් මාර්ගයෙහි ප්‍රවේග දැක්වේ
බලය F අවකලනය කල හැකි වුවහොත් ඉතා සුදුසු (සංස්ථිතික), ඊළගට අනුක්‍රමික සිද්ධාන්තය යෙදීම(සහ එම බලය සුදුසු ශක්තියේ අනුක්‍රමිකයේ රිණ ලෙස ගැනේ) ඵලය වේ
A සහ B යනු මාර්ගය ඔස්සේ කර ඇති කාර්යයේ ආරම්භය සහ අවසානයයි
චක්‍රයේ ඕනැම ලක්ෂ්යයක ක්ෂමතාවය C යනු කාලයෙහි ව්යුත්පන්නයයි
ඒක මානයේදී මෙලෙස සරල කළ හැක
භ්‍රමණ පද්ධති වල, ක්ෂමතාවය යනු ව්යාවර්තයෙහි τ සහ කෝණික ප්‍රවේගයෙහි ω ගුණිතයයි
එහිදී ω තත්පරයට රේඩියන් වලින් මනිනු ලබයි
මෙය අදිශ ගුණිතයකි
ද්‍රවමය ක්ෂමතා පද්ධති වලදී උදාහරණයක් ලෙස හයිඩ්‍රොලික් ඔදයන වලදී කෂමතාවය දෙනු ලබන්නේ
 
p පැස්කල් වලින් පීඩනය, හෝ වර්ග මීටරයට නිව්ටන් හා Q යනු පරිමාමිතික ගලා යාමේ සීඝ්‍රතාවයයි
SI ඒකක වලින් තත්පරයට ඝන මීටර වේ
යාන්ත්‍රික වාසි 
යාන්ත්‍රික පද්ධතියක දෝෂ නොමැති නම් ආදාන ක්ෂමතාව ප්‍රතිදාන ක්ෂමතාවට සමන විය යුතුය
මෙය පද්ධතියේ යාන්ත්‍රික වාසිය සදහා සරල සමීකරණයක් සපයයි
උපකරණයකට සපයන ආදාන ක්ෂමතාව සලකා FA නම් බලයක් VA නම් ප්‍රවේගයකින් යොදන විට ප්‍රතිදානය ලෙස FB බලයක් VB නම් ප්‍රවේගයකින් ලැබේ නම් පද්ධතිය ශක්ති හානියකින් තොරයි නම්
 
සහ පද්ධතියේ යාන්ත්‍රික වාසිය(ආදාන බලයට ප්‍රතිදාන බලය දක්වන අනුපාතය) 
 
ඒ හා සමාන සම්බන්ධයක් භ්‍රමණ පද්ධතිවලටද අදාළ කර ගත හැක, TA සහ ωA යනු ආදාන ව්යාවර්තය සහ කෝණික ප්‍රවේගය හා TB සහ ωB යනු ප්‍රතිදාන ව්යාවර්තය සහ කෝණික ප්‍රවේගය වන විට පද්ධතියේ ශක්ති හානියක් නැතැයි සැලකූ විට
 
මෙයින් යාන්ත්‍රික වාසිය පිලිබද ඵලයක් ලබා දේ 
 
මෙම සම්බන්ධයන් වැදගත් වන්නේ උපකරණයේ උපරිම ක්‍රියාකාරිත්වය ප්‍රවේග අනුපාත හරහා එහි භෞතික මනයන් ඔස්සේ නිර්වචනය කිරීමයි
උදාහරණ සදහා දැති රෝද අනුපාත බලන්න
විද්‍යුත් බලය 

උපකරණයකට දෙනු ලබන ක්ෂණික විද්යුත් ක්ෂමතාවය P දෙනු ලබන්නේ 
 
එහිදී
 P (t) යනු ක්ෂණික ක්ෂමතාවය අම්නිනු ලබන්නේ වොට් (තත්පරයට ජූල්) වලිනි
V (t) වෝල්ට් වලින් මනින ලද සංරචක දෙකක් හරහා විභව වෙනස(වෝල්ටීයතා බිද වැටීම) වේ
I(t) යනු ඒ හරහා ගලන ධාරාව වන අතර මනිනු ලබන්නේ ඇම්පියර් වලිනි
උපාංගය ප්‍රතිරෝධකයක් වුවහොත් වෝල්ටීයතාවය සහ ධාරාව අතර අනුපාතය
එහිදී
 
ඕම් වලින් මැනිය හැකි ප්‍රතිරෝධය වේ
උච්ච ක්ෂමතාව සහ කාර්යය චක්‍රය 

ආවර්ත සංඥාවක්දී s (t) ආවර්තයේ T, හදුනා ගත හැකි ස්පන්ධ ලෙස, ක්ෂණික ක්ෂමතාව p(t) = |s(t)|^2 ද T කාලයකදී ආවර්ත ශ්‍රිතයකි
උච්ච ක්ෂමතාව සරලව අර්ථ දක්වනු ලබන්නේ
උච්ච ක්ෂමතාව නිතරම පහසුවෙන් මැනිය නොහැක, කෙසේ නමුත් සාමාන්ය ක්ෂමතවෙහි මිනුම් පොදුවේ උපකරණය මගින් ඉටු කරයි
ස්පන්ධයකට ශක්තිය නිර්වචනය කලහොත්
සාමාන්ය ක්ෂමතාව සදහා
ස්පන්ධ දිග τ නම්
P0 T= E pulse
 
මෙම අනුපාත ස්පන්ධ ධාරාවේ කාර්යය චක්‍ර ලෙස හැදින්වේ

විකිරණ ක්ෂමතාවය 
ක්ෂමතාවය දුර r හිදී තීව්රතාවයට සම්බන්ධ වන අතර, මූලාශ්රයකින් ව්මෝචනය කරන ක්ෂමතාවය පහත පරිදි ලිවිය හැක
තවදුරටත් 
 සරල යන්ත්‍ර
 යාන්ත්‍රික වාසි
 චාලක ශක්තිය
 විශාලත්වය සම්බන්ධ නීති (ක්ෂමතාවය)
 ස්පන්ද ශක්තිය
 ත්‍රීව්‍රතාවය —වර්ගඵලයකට ක්ෂමතාවය
 අත් කර ගන්නා ක්ෂමතාවය — රේඛීය ජාල දෙකක් අතර
 ශක්ති ඝනත්වය
 සංඥා ශක්තිය
 ශබ්ද ශක්තිය

References
වයිකිං යුගය හා බැඳි අසිපත (වයිකිංවරුන්ගේ අසිපත) හෙවත් 
කැරොලිංජියන් අසිපත යනු බටහිර හා උතුරු යුරෝපයේ පූර්ව මධයන යුගයන්හිදී (Early Middle Ages) බහුලව භාවිතා කරන ලද කඩු වර්ගයකි(Sword)
වයිකිං යුගය (Viking Age) හෙවත් කැරොලිංජියන් අවධිය (Carolingian-era)ගොඩනැගී ඇත්තේ 8 වන සියවසේදී  මිරොවින්ජියන් (6 වන සහ 7 වන සියවසෙදී ෆ්රෑන්කිෂ් නිෂ්පාදන අසිපත (Merovingian sword), රෝමන් ස්පත (spatha) යන්නෙන් පැවත එන්නනකි
) ගෙන් වන අතර 11 වන සහ 12 වන සියවස් අතරතුරදී රෝමාකාර (Romanesque period) නයිට්වරුන්ගේ කඩුවක් ( knightly sword) දක්වා දියුණු විය
8 වන සහ 10 වන සියවස් වලදී අසිපත්, "කැරොලිංජියන් (Carolingian) කඩු" ලෙස නම් කළ අතර, පසු වයිකිං යුගය හා උසස් මධ්‍යතන යුගයේ (High Middle Ages) ආරම්භයේදී (10 වන සියවසේ අවසානයේ සිට 11 වන සියවසේ ආරම්භය දක්වා) නෝර්මන් අසිපත් (Norman swords) හෙවත් පූර්ව ගොඩනැගීම් අවදියේ ඇති නයිට්වරුන්ගේ අසිපත්(Knightly sword) සමඟ මුහු වී ඇත
කැරොලිංජියන් යුගයේ කඩු නිෂ්පාදනය පිළිබඳ ඉතා සුළු යොමු ප්‍රමාණයක් පවතියි,යොමු වලට අමතරව emundatores vel politores  ට ශාන්ත ගැල් කන්‍යාරාමයේ (Abbey of Saint Gall) වැඩමුළුවකදී ඉදිරිපත් කර ඇත  ඩිට්‍රැට් ගීතිකා පොත (Utrecht Psalter) (fol
ආර සංක්‍රමණික යුගයේ හා පුරව වයිකින් යුගයේ (8 වන සියවස) පළමු වර්ගයට අයත් අසිපත්හි තලයේ දිග 70-80 cm අතර වුයේ උපරිම පළල 60 cm ට අදාලව කඩුව මුවහත් වන ශිග්‍රතාව 80% ක් වන ලෙසිනි
පළමු වර්ගයේ තලයට වඩා තරමක් දිගින් යුක්තයි, 74 සිට 83 cm වේ,සුවිශේෂී ලක්ෂණය නම් ඉතා පැහැදිළි මුවහත් වීමේ ශීග්‍රතාවයි.
 තෙවන වර්ගය,දෙවන වර්ගය හා සමකාලීන සහ සමාන දිගකින් යුක්ත වේ (74 සිට 85 cm) නමුත් පළල් තලයක් සහිතයි(කඩු මිට 52 සිට 57mm පමණ වන)
සිව්වෙනි වර්ගය අපර වයිකිං යුගය දක්වා (10 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට 11 වන සියවසේ මැද භාගය දක්වා) අයත්ය මෙය 63-76 cm පමණ වන ලෙස කුඩා තලයන් අඩංගු වන ප්‍රවනතාවක් පෙන්වයි.

 පස්වන වර්ගය 10 වැනි සියවසේ මෙදභාගයේ දී සම්භවය වී, 11 සිට 12 වැනි සියවස වන විට Knightly නම් අසිපත් (knightly sword) වර්ගයට වන සංක්‍රාමී ලක්ෂණ පෙන්වයි.වයිකින් යුගයේ වඩාත්ම දිගැති අසිපත් තල සහිත කඩු මේ වර්ගයට අයත් වන අතර , තලයේ දිග 84-91 cm පමණ වේ
මෙම තලයන් 12 වැනි සියවසේ කඩු තල අභිලේඛන (sword blade inscriptions) කලාවන්ට අයත් ME FECIT හා IN NOMINE DOMINI රටාවන් හදුන්වා දෙයි
'

ලෝහ විද්‍යාව 
මුල් කාලීන සහ ඉහල මධ්‍යතන යුගයනහිදී යුරෝපිය කඩු වර්ගයන්ගේ දියුණුවට හේතු වුයේ ඉහළ ගුණාත්මකභාවයෙන් යුතු වනේ පැවතීමයි
සංක්‍රමණික කාලපරිච්චේදයේ සේම, මුල් ම්ධ්‍යකාලීන කඩු තලයකින්ද ප්‍රාථමික වශයෙන් නිපදවූයේ රටා පෑස්සුම් (pttern welding) නම් ක්‍රමවේදනි,[11]මෙය "ව්‍යාජ ධමස්කස් "වානේ නමින්ද හැදින්වේ
පූ 1000 ට අනුව නිපදවු ඉහළ තත්වයේ කඩු කෝව වනේ  (crucible steel) වලින් සුසැදි තල වලින් සමන්විත විණි
අල්ෆ්බර්ට් කඩු ( Ulfberht swords) නම් වූ වර්ගය නිපදවූයේ වඩා විවිදත්වයකින් යුතු වානේ සහ නිෂ්පාදන ක්‍රම වලිනි
තවත් උදාහරණයක් වනුයේ ඉහළ තත්වයේ hypoeutectoid වානේ (hypoeutectoid steel) වලින් තනන ලද කඩුවක් හමුවීමයි
)

විශිෂ්ට උදාහරණ 

 Sb කඩුව (Sb sword) යනු 1825 දී නොර්වේහි (Sogn) පළාතේ Sb, Vikyri හිදී සොහොන් ගොඩල්ලකින් හමු වූ 9 වැනි සියවසට අයත් C වර්ගයේ අසිපතකි
මෙහි තලයේ කොටන ලද අභිලේඛනය නිසා සුවිශේෂී වන අතර එය රූනික (Runic) අක්ෂර වලින් කොටා ඇති බව[ව\https
org/wiki/George_Stephens_(philologist)  Geoege Stephens] (1867) පැවසයි
මේ නිසාම එය සුවිශේශී වන්නේ වයිකින් යුගයේ අසිපත් වල මිටි හිස්ද රූනික අක්ෂර වලින් අභිලේඛනය කොට ඇති නිසාවෙනි
 වත්මනෙහි පවා විද්‍යමාන වන, වවයිකින් යුගයට අයත් අතිශයින්ම බරැති කඩුවක් Fla හිදී හමු වූ අතර එය 9 වැනි සියවසට අයත් වේ
මුළු දිග 102.4 cm හා බර 1.9 kg වන මෙය දැනට ඔස්ලෝහි(Oslo)  (Museum of Cultural History), සංස්කෘතික ඉතිහාසය කෞතුකගරයෙහි තැන්පත්කොට ඇත
 ශාන්ත ස්ටෙෆන් අසිපත පීටර්සන්-T නම් වර්ගයට අයත් 10 වැනි සියවසට අයත් මෙම අසිපත තල්මස්දළ වලින් තැනු අසිපත් මිටි හිසකින් තනා Mammen නම් රටාවෙන් (Mammen style) අලංකෘත කොට ඇත
vitus) කැතිඩුලයේ භාණ්ඩාගාරයේ ( Treasury of St
Vitus Cathedral, Prague) තැන්පත් කොට ඇත්තේ ශාන්ත ස්ටෙෆන් (Saint Stephen) නම් හංගේරියානු රජුගේ මෞලී මංගල්‍යයේදී භාවිත කළ අසිපත වශයෙනි
ලින්කන් අසිපත (විතම් නදියේ අසිපත) 10 වැනි සියවසට අයත් ජර්මානු/ඔටෝනියානු (Ottonian) නිෂ්පාදිත තලයක් අඩංගු පීටර්සන් -L වර්ගයට (එවිසන්ගේ "Wallingfard Bridge" වර්ගය) අයත් සහ ඇන්ග්ලෝ-සැක්සන් ශිල්පියෙක් අතින් එක් වූ අසිපත් මිටි හිසක් සහිත ,මෙම අසිපත සොයාගනු ලැබුවේ ලින්කන්හි (Lincoln) Monks Abbey ට ප්‍රතිවිරුද්ධව ඇති විතම් නදියෙනි(River Witham )
[15]Peirce (1990) විසින් ඒ අසිපතට විශේෂ සදහනක් එක්කරන්නේ breath-taking නොහොත් "හුස්ම පැහැරගන්නා" නමිනි
[16]වත්මනෙහි විද්‍යමාන වන ඉතා සුවිශේෂී වයිකින් අසිපත් වන මෙය ,Leutfrit නම් අසිපත් තල අභිලේඛනය දරන්න වූ ලොව ඇති අසිපත් දෙකකින් එකක්ද වේ
අනෙක් අසිපත Tatarstan හි, kazan ඉතිහාසය කෞතුකාගාරයෙහි (එවකට Volga Bulgeria නමින් හැදින්වේ ) තැම්පත් කොට ඇත
Essen අසිපත (Sword of Essen) Essen Abbey හි සංරක්ෂණය කොට ඇති මෙය 10 වන සියවසට අයත්ය
Cawood අසිපත ( Cawood sword) සහ ඊට ආසන්නම ගැලපෙන Korsoygaden අසිපත මේවා වයිකින් අවධියට අයත් සුවිශේෂී කඩු වර්ගය ඉහළ මද්යතන අසිපත් වලින් පැවත එන මේ කඩු "වයිකින් අසිපත්" දර්ශවාදයට ඉතා හොදින් අනුකූලය
See also 
 Migration period sword
 Viking Age arms and armour
 Ulfberht
 Ingelrii

පරිශීලන 

 Alfred Geibig, Beitrge zur morphologischen Entwicklung des Schwertes im Mittelalter (1991)
Mechthild Schulze-Dörrlamm, "Schwerter des 10. Jahrhunderts als Herrschaftszeichen der Ottonen", Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums 59 (2012) 609–651

External links 
 Swords (vikingage
org)
 Wiglaf's Weapon Widget  Database of Viking swords
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්) යනු ලිඛිත හා වාචික සන්නිවේදනයක් ලබාදෙන නිදහස්, ඉක්මන් පණිවුඩ සේවාවක් සහ මෘදුකාංගයකි
මෙය ෆේස්බුක්හි වෙබ් පදනම් වූ චැට් විශේෂාංග මත සම්බන්ධ වී ඇති අතර, ගොඩනැගී ඇත්තේ විවෘත MQTT මූලපත්‍රය මතයි
මැසෙන්ජ(ර්) ෆේස්බුක් පරිශීලකයන්ට මිතුරන් සමග ජංගම දුරකථන සහ වෙබ් අඩවි හරහා චැට් කිරීමට ඉඩ දී ඇත
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්) මාසික සක්‍රිය පරිශීලකයන් බිලියන 1කට ළගා වී ඇති බව ෆේස්බුක්  වාර්තා කර තිබෙනවා
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)හි අයිතිකරු වන ඩේවිඩ් ඒ. මාකස්  ෆේස්බුක් සමග සම්බන්ධ වී ඇත්තේ, ෆේස්බුක් හි විධායක නිලධාරී වන මාර්ක්  මාක් සකර්බර්ග්ගේ ආරාධනයකට අනුවයි.

ඉතිහාසය 
ෆේස්බුක් මගින් ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)හි iOS සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් පිටපත් 2011 අගෝස්තු 9 වන දින නිකුත් කරන ලද අතර, ඔක්තෝබර් 11 වන දින බ්ලැක්බෙරි OS භාවිතයන් සදහා ද නැවත අලුත් කරන ලදී
ෆේස්බුක් 2015 ජූලි 13 වන දින ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)හි Tizen පිටපත නිකුත් කරන ලදී
2014 අප්‍රේල්, ෆේස්බුක් විසින් එම පණිවුඩ සේවාව ඉවත් කරන බවත් ෆේස්බුක් පරිශීලකයන්  විසින් මැසෙන්ජ(ර්) බාගත යුතු බවත් නිවේදනය කරන ලදී
2015 මාර්තු 17 වන දින, ෆේස්බුක් විසින් පරිශීලකයන්ට තම මිතුරන්හට මුදල් යැවිය හැකි විශේෂාංගයක් එකතු කරන ලදී
දැනට මෙය භාවිතා වන්නේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පමණි
2015 අප්‍රේල් 27 වන දින, ෆේස්බුක් විසින් ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්) හරහා වීඩියෝ ඇමතුම් හදුන්වා දෙන ලදී
මෙම විශේෂාංගය පළමුවෙන්ම බෙල්ජියම, කැනඩාව, ක්රොඒෂියාව, ඩෙන්මාර්කය, ප්‍රංශය, ග්‍රීසිය, අයර්ලන්තය, ලාඕසය,  ලිතුවේනියාව, මෙක්සිකෝව, නයිජීරියාව, නෝර්වේ, ඕමාන්, පෝලන්තය, පෘතුගාලය, එක්සත් රාජධානිය,  ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ උරුගුවේ යන රටවල් වලට හදුන්වා දෙන ලදී
මැසෙන්ජ(ර්) හරහා ව්‍යාපාර සහ මිනිසුන් අතර සන්නිවේදනය වැඩි දියුණු කිරීමේ පලමු පියවර ගනිමින් සිටින බව 2015, මාර්තු 25 වන දින පැවති ෆේස්බුක් F8  සමුළුවේදී නිවේදනය කළහ
පෞද්ගලික යාවත්කාලීන කිරීම් ලබමින් මැසෙන්ජ(ර්)හි ව්‍යාපාර සමග සම්බන්ධ වීමට, පරිශීලකයන්ට ලියාපදිංචි වීමේ හැකියාව ඇත
ඇණවුම තහවුරු කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති අභිරුචි පිරිසැලසුම්, ප්‍රවාහන කටයුතු යාවත්කාලීන කිරීම් වැනි දේවල් භාවිත කිරීමට ව්‍යාපාර වලට පුළුවනි
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ තෝරාගත් ව්‍යාපාර සදහා මෙම සේවාව දැනටමත් භාවිතා කල හැක
නවතම යාවත්කාලීනයට අනුව, ෆේස්බුක් ගිණුමක් නොමැතිව වුවද, ජංගම දුරකථන අංකය මගින් ලියාපදිංචි වී ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්) භාවිතා කිරීමේ හැකියාව පරිශීලකයන්ට ඇත
මෙම ව්‍යාපාර විශේෂාංගයේ කොටසක් ලෙස, ෆේස්බුක්  විසින් මැසෙන්ජ(ර්) මත ප්‍රවාහනය Uber සහයෝගයෙන් නිකුත් කරන ලදී
මෙම සේවාව තවමත් පරීක්ෂණ මට්ටමේ පවතින අතර, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ Uber ක්‍රියාත්මක වන ස්ථාන වල පරිශීලකයන්ට හැකි වනු ඇත
2016 පෙබරවාරි ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් යෙදුම තුළ කෙටි පණිවුඩ ‍යැවීමද සුපුරුදු යෙදුම ලෙස ක්‍රියාත්මක කළහ
පණිවුඩ යෙදුම සහ මැසෙන්ජර් යන දෙකම පෙන්වමින්, ෆේස්බුක් 2012 දී  පළමු ව Android සඳහා කෙටි පණිවුඩ මැසෙන්ජර් බවට ඒකාබද්ධ කරන ලදී
අන්තර්ජාලය හරහා සහභාගීවන්නන් 50ක් දක්වා එකවර එකතු කර ගැනීමේ හැකියාව සමගින්, "Group Calling" විශේෂාංගය 2016 අප්‍රේල් හදුන්වා දෙන ලදී
ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සහ  iOS උපාංග සදහා මෙම සේවාව නොමිලේ ලබා ගත හැක
සෑම සහභාගීවන්නෙකුටම එකවර මැසෙන්ජ(ර්) ඇමතුම් ලැබීමේ හැකියාව ඇත
2016 ජූනි 16 දින, භාවිතා කරන්නන්ගේ පණිවිඩ යැවීම් සහ ලැබීම් වශයෙන් සංවාද පිළිබඳ වාර්තාවක් තබා ගැනීමට උදව්වක් ලෙස හෝම් බට්න් එක එකතු වන බව ෆේස්බුක් WIRED  ව්‍යාපාරික සමුළුවේ දී නිවේදනය කරන ලදී
2016 ඔක්තෝබර් 3 දින, අඩු ලක්ෂණය සමූහයක් සමග  ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් Lite හඳුන්වා දෙන ලදී
එහිදී පැරණි Android දුරකථන සහ අධිවේගී අන්තර්ජාල පුළුල් ලෙස ලබා ගත නොහැකි ප්‍රදේශ මූලික වශයෙන් ඉලක්ක කර ඇත
කෙන්යාව, ටියුනීසියාව, මැලේසියාව, ශ්‍රී ලංකාව හා වෙනිසියුලාව වැනි රටවල ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් Lite ඇති අතර, පසුව වෙනත් රටවලට නිකුත් කිරීමට ද පියවර ගෙන තිබේ
2016, ඔක්තෝබර් 4 දින ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් භාවිතා කරන්නන් සඳහා විකල්ප අංගයක් ලෙස මුල සිට අග දක්වාම ගුප්ත කේතනය යොදවන ලදී
එය වික්ල්පයක් ලෙස "Secret Conversations" යන නමින් භාවිතයේ ඇත
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් නැවත group voice calls යෙදුම හඳුන්වා දුන් අතර, සාම්ප්‍රදායික සමුළු ඇමතුම් විකල්පයක් ලෙස එය නිවෙස් හා කාර්යාල සම්බන්ධ කරන බවද, 2016 දෙසැම්බර් මස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර්හි පිට වීමේ හැකියාව නොමැති අතර , ඒ වෙනුවට අක්‍රීය ලෙස පෙනී සිටීම, දැනුම් දීම් අක්‍රිය කිරීම වැනි වෙනත් විකල්ප ඇත
ප්ලැට්ෆෝම්

ක්‍රියාකාරී 
 iOS
iPhone සහ iPod Touch
2011 අගෝස්තු 9 වන දින, ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර්හි iOS පිටපත නිකුත් කරන ලදී
2014 ජූලි 3 වන දින, දේශීය මැසෙන්ජර් යෙදුම iPad සඳහා නිකුත් කරන ලදී
එය විශේෂයෙන්ම නිර්මාණය කරන ලද්දේ iPad සඳහාය
ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්
2011 අගෝස්තු 9, ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර්හි ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් පිටපත ෆේස්බුක් මගින් නිකුත් කරන ලදී
2012 දෙසැම්බර් මස, ෆේස්බුක් ගිණුමක් නොමැතිව නම සහ දුරකථන අංකය පමණක් භාවිතා කිරීමේ හැකියාවත් සමග ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් සමහර කලාපවල (ඕස්ට්‍රේලියාව, දකුණු ආසියාව, ඉන්දුනීසියාව, දකුණු අප්‍රිකාව සහ වෙනිසියුලාව  වැනි) ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සදහා එකතු කරන ලදී
මෙම  වෙනස්කම්  වට්ස් ඇප් වැනි සමාන ඇප් සමග තරග කිරීමට හැකි විය
පසු යාවත්කාලීනයන්ට අනුව ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් හි කෙටි පණිවුඩ සේවාදායක ආදේශනයක් වශයෙන් ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් භාවිතා කිරීමේ හැකියාව ඇති කල අතර, Facebook Home මගින් ජනනය වන තරන චැට් ක්‍රමය "Chat Heads" එකතු කළහ
බ්ලක්බෙරි OS
බ්ලක්බෙරි OS පිටපත 2011 ඔක්තෝබර්11 වන දින නිකුත් කරන ලදී
2014 මාර්තු 5, ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් Windows Phone 8 සඳහා නිකුත් කරන ලදී
iOS සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් හා සමාන බොහෝ විශේෂාංග මෙහි අඩංගු වුවද, චැට් හෙඩ්ස් සහ හඬ පණිවුඩ විශේෂාංග දුර්වලය
වෙබ්
2015 අප්‍රේල් 8 වන දින messenger
com නිල වශයෙන් ආරම්භ කළ අතර පරිශීලකයන්ට සෘජුවම වෙබ් බ්රවුසරය හරහා භාවිතා කිරීමටද හැකි විය
ඒ සදහා facebook
com වෙත පිවිසීමට අවශ්‍ය නොවේ
එම පණිවුඩ විශේෂාංගය facebook
com වෙතින් ඉවත් නොකරන බව සඳහන් කළහ
On ජනවාරි 14, 2017, ෆේස්බුක් පෙර පැවති පණිවුඩ අතුරු මුහුණත වෙනුවට, 2017 ජනවාරි 14 වන දින, Facebook
com දී මැසෙන්ජර් නිකුත් කරන ලදී
2016 මැයි, ෆේස්බුක් මගින් Windows 10 සදහා සම්පූර්ණ  විශේෂාංග සහිතව පණිවිඩ යෙදුම නිකුත් කළ අතර එය Windows Store හිදී ලබා ගත හැක
Tizen Os සදහා ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් නිකුත් කරන ලද්දේ 2015 ජූලි 13 වන දිනය
වසා දමන ලද 
 Messenger block Microsoft Windows
Windows 7 පරිශීලකයන් සදහා මැසෙන්ජර් නිකුත් කරනු ලැබුවේ 2012 මාර්තු 5 වන දාය
මෘදුකාංග පරීක්ෂණය සීමිත බීටා tester පිරිසක් අතර 2011 නොවැම්බර් 21 වන දින ආරම්භ කලද
බීටා අදියර මෘදුකාංග සඳහා කාන්දු සබැඳිය, ප්‍රසිද්ධියේ ඊශ්රායල බ්ලොග් TechIT විසින් තාක්ෂණික බ්ලොග් වෙත පළ කරන ලදී
ෆේස්බුක් එදිනම ප්‍රතිචාර දැක්වූ අතර, එහි උපකාරක මධ්‍යස්ථානය හරහා මෙම සබැඳිය ලබා ගත හැකි බව නිවේදනය කළහ
"Ticker" එහි ලක්ෂණ අතර ෆේස්බුක් වෙබ් අඩවිය භාවිතා කරන්නන් විසින් මිතුරු ක්‍රියාකාරකම් දැකීමට සමාන වූ ක්‍රියාවක් විය
නිකුත් කරන අවස්ථාවේ දී, "බහු මිතුරන් සමඟ කතා බහ කිරීම, video calling, සීමිත චැට් භාවිතය හා සංස්කරණය සැකසුම්" මෘදුකාංගය හරහා ලබා ගත නොහැකි විය  පිටපතක් ඉදිරි ෆේස්බුක් සංවර්ධකයින් විසින් සඳහන් කරන ලදී
2014 මාර්තු 3 වන දින මැසෙන්ජර් වින්ඩෝස්  පරිගණක භාවිතයෙන් ඉවත් කරන ලදී
Firefox සඳහා ද ෆේස්බුක් එකතු කළ අතර, එය නම් කරනු ලැබුවේ Firefox සදහා ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් යනුවෙනි
එය 2014 මාර්තු 03 වන දින භාවිතයෙන් ඉවත් කරන ලදී
බොට්ස් 
chatbots සදහා ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් සහය වන අතර, ෆේස්බුක් භාවිතා කරන්නන් සමග අන්තර් ක්‍රියා කළ හැකි බොට්ස් ගිණුම් සංවර්ධකයින් හට නිර්මාණය කළ හැකි වන අයුරින් මැසෙන්ජර් සේවාවක් ආරම්භ කරන ලදී
කාලගුණ සේවාවන් ඇතුළත්, Scorebot පාපන්දු සිදුවීම්, CNN පුවත්, 1-800-Flowers සහ අන්‍යොන්‍ය ලෙස ක්‍රියා කරන ත්‍රාස්‍යජනක Zork යනාදිය නිර්මාණය කරන ලදී
මැසෙන්ජර් සමග ගෙවීම් 
නිදහස් භාවිත ඩෙබිට් කාඩ්පත් සඳහා ඩොලරය අයිකනය ටැප් කිරීම මගින් මුදල් යැවිය හැකි, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හරහා සම-සම ගෙවීම් සේවා ක්‍රමය, ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් මගින් ව්‍යාප්ත කරන ලදී
මෙම සේවාව දැනට ඇත්තේ  ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ U
ඩොලර් වලින් පමණක් වන අතර, අයර්ලන්තයේ මහ බැංකුව විසින් බලය ලබා දී ඇති ඊ-මුදල් ආයතනයක් වන ෆේස්බුක් ගෙවීම් ජාත්‍යන්තර සමාගම ලෙස ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් ගෙවීම් සේවා ඉක්මනින් යුරෝපයේ ද ව්‍යාප්ත කිරීමට ද සැරසේ
ක්ෂණික ක්‍රීඩා 
2016 නොවැම්බර් මස ෆේස්බුක් ක්ෂණික ක්‍රීඩා නමින් නව වැඩසටහනක් හඳුන්වා දෙන ලදී
එය  Pac-Man, Endless Lake, Galaga සහ Arkanoid වැනි නව ක්ෂණික ක්‍රීඩා 17ක් හඳුන්වා දෙන ලදී
පිළිගැනීම 
2014 නොවැම්බර්  ඉලෙක්ට්රොනික ෆ්රොන්ටියර් පදනම (EFF) විසින් එහි ආරක්ෂිත පණිවිඩ ලකුණු පුවරුවෙහි ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් (ෆේස්බුක් චැට්) ලැයිස්තු ගත කලේ ය
එය ලකුණු පුවරුව මත 7 න් 2 ක ලකුණු ලබා
ගත්තේය
ගුප්ත කේතනය කරන ලද සන්නිවේදන සංක්‍රාන්තිය සහ ස්වාධීන ආරක්ෂක විගණන අවසන් කර තිබීම වෙනුවෙන් ලකුණු ලැබුණි
සන්නිවේදන යතුරු සංකේතනය නොතිබීම නිසා සැපයුම්කරු වෙත ප්‍රවේශ නොවීම, සම්බන්ධතා වල අනන්‍යතාවයන් තහවුරු කිරීමට පරිශීලකයන්ට නොහැකි වීම, ගුප්ත කේතනය කරන ලද යතුරු නැති වීම නිසා පෙර පණිවිඩ සුරක්ෂිත නොමැති වීම, ප්‍රභව කේත ස්වාධීන සමාලෝචනයක් සඳහා විවෘත නොවීම සහ ආරක්ෂක සැලසුම් නිසි පරිදි ලේඛනගත නොකිරීම යන කරුණු හේතුවෙන් ලකුණු මග හැරුණි
මෙයද බලන්න 
 Comparison of instant messaging clients
 Comparison of VoIP software

ආශ්‍රිත ලිපි

උප න්‍යාස 
 Official website
ශ්‍රී පුෂ්පාරාම විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ රත්මලාන පිහිටි එෙතිහාසික බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් වේ
එය කොළඹ-ගාල්ල ප්‍රධාන මාර්ගයෙහි පිහිටි ශ්‍රී ධර්මාරාම මංසන්ධියට ආසන්නව පිහිටා තිබේ
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2007 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 23වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1486 යටතේ සිදුකොට තිබේ
මේවාද බලන්න
බලපිටිය ශ්‍රී පුෂ්පාරාම විහාරය

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි

 

කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඇපොලෝ 12 යනු ඇපලෝ වැඩසටහනේ එක් අභ්‍යවකාශ පියාසැරියකි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත 
 ඇපලෝ වැඩසටහන

ඇපලෝ වැඩසටහන
කන්‍යාපටල ප්‍රථිස්තාපන සැත්කම (Hymenorrhaphy or hymen reconstruction surgery) යනු කන්‍යාපටලය බිදීමකට ලක්වූ පසු එය නැවත යතා තත්වයට පත්කර හැකි සැත්කමකි
ග්‍රීක භාෂාවේ තුනී පටලය යන තේරුම දෙන hymen යන වදනත් මැස්ම යන තේරුම දෙන raphḗ යන වදනත් එක්වීමෙන් hymenoplasty යන වදන නිර්මාණයවී ඇත
මෙය නාරිවේදයේ එන අනිවාර්‍ය සැත්කමක් නොවේ,එහෙත් අවශ්‍ය නම් මෙම සැත්කම සිදුකරගත හැක,ඇමරිකාව දකුණු කොරියාව බටහිර යුරෝපය යන රටවල මෙය ක්‍රියාත්මක වේ
ලිංගික සම්බන්ධයක් තුලින් කන්‍යා පටලය බිඳී ගිය විට මෙම සැත්කම මගින් කන්‍යා පටලය නැවත සකස්කර ගත හැකිය
මෙම සැත්කම් භාවිතවන  ප්‍රධාන අවස්ථා තුකක් දැක්විය හැකිය
ස්ත්‍රී දූෂණ නිසා කන්‍යාපටලය බිඳීමට ලක්වන ස්ත්‍රීන්ට නැවත කන්‍යාපටලය ප්‍රථිස්ථාපනය කිරීමේ අරමුණින්
කන්‍යාපටලය ආශ්‍රිතව ඇතිවියහැකි සංකූලතා අවම කිරීම සදහා කරන සැත්කමක් ලෙස
පූර්ව වෛවාහික ලිංගික සම්බන්ධතා නිසා ඇතිවන කන්‍යාපටලය බිඳ වැටීමට පිළියමක් ලෙස කරන සැත්කමක් ලෙස ආදී වශයෙනි
නීතිය 
මෙම සැත්කම් බොහෝ රටවල නීතිගතකර ඇත,එහෙත් ඇතැම් රටවල මෙය තහනම්ය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ප්‍රංශය වැනි රටවල මෙම සැත්කම් පෞද්ගලික රෝහල් ආශ්‍රිතව සිදු කෙරේ
බොහෝ රටවල රාජ්‍ය සෞඛ්‍ය සේවාවන් ආශ්‍රිත ව මෙම සැත්කම් දක්නට නොලැබේ
එහෙත් පෞද්ගලික සෞඛ්‍ය ආයතන ආශ්‍රිතව මෙම සේවාවන් බොහෝ රටවල සිදුකෙරේ
ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල විවාහයට පෙර ලිංගික සබදතා පැවැත්වීම අනුමත නොකරන අතර පූර්ව වෛවාහික ලිංගික සම්බන්ධතා පවත්වා ඇද්ද යන්න පරික්ෂා කරන්නේ ප්‍රථම ලිංගික සංසර්ගයේදී කන්‍යාපලටය බිඳීමෙන් ඇතිවන රුධිරය පරික්ෂා කිරීම මගිනි
මෙසේ කන්‍යාපටල ප්‍රථිස්තාපන සැත්කම් සිදුකිරීම මගින් පූර්ව ලිංගික සබඳතා නිසා බිඳීගිය කන්‍යාපටලය ප්ලාස්ටික් සැත්කමක් මගින් නැවත සකස් කෙරේ එමනිසා එම සැත්කමෙන් පසුව ලිංගික සබඳතා පැවැත්වූ විටද පෙර කන්‍යාපටලය පැවති විට සිදුවූ පරිදිම රුධිරය පිටවේ
මෙමගින් කන්‍යාභාවය පිළිබඳ ඇති සංස්කෘතික ආකල්ප නිසා කාන්තාවන්ට ඇතිවන පිඩනයන්ගෙන් මිදීමට හැකියාව ලැබේ
බොහෝ සංස්කෘතිවල පවතින අපගමනකාරී සංස්කෘතිකාංගයක් ලෙස කන්‍යාභාවය පිළිබද සංකල්පය සමාජ හා මානව විද්‍යාඥයන් පෙන්වාදෙයි
ඇතැම් සංස්කෘතින් තුල කන්‍යාභාවය අහිමිවූ ස්ත්‍රීන් මරා දමයි
අවාසනාව නම් මෙම ස්ත්‍රීන් දූෂණයට ලක්වීම නිසා කන්‍යාභාවය අහිමිවූ අයයි
ණ ඇතැම් ස්ත්‍රීන්ට කන්‍යාභාවය අහිමිවීම නිසා ජීවිතකාලය පුරා අවිවාහකව සිටීමට සිදුවේ
මේවාත් බලන්න 
 කන්‍යාභාවය
 කන්‍යාපටලය
 ලිංගික ඊර්ෂ්‍යාව

යොමුව

බාහිර යොමු 
 Pediatrics article discusses healing of hymen injuries
NewHymen
dk  - information and counselling on hymen surgery in the context of tradition and family pressure
ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය
ලිංගිකවේදය
සුත්ත
සම්පූර්ණ විනය පිටකයත්, සුත්ත නිපාතයේ එන සූත්‍ර නමින් හැඳින්වෙන වෙනත් දේශනාවනුත් මෙම අංගයට ඇතුළත් වෙයි
විනය නීති පැනවීමට පෙර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හික්මීමට අවශ්‍ය කරුණු ඇතුළත් වූයේ සූත්‍රවල ය
එබැවින් මෙම නවාංගයේ දී විනය සූත්‍ර ගණයට ඇතුළත් කර ඇත
ගෙය්‍ය
සියලුම ගාථා සහිත සූත්‍ර ගෙය්‍ය නම් වේ
වෙය්‍යාකරණ
සම්පූර්ණ අභිධර්ම පිටකයත්, ගාථා රහිත සූත්‍රත් සෙසු ඉතිරි අංග අටට අයත් නො වන දේශනාවනුත් වෙය්‍යාකරණ ගණයට අයත් වේ
ගාථා
ධම්මපද, ථෙරගාථා, ථෙරී ගාථා යන ග්‍රන්ථත් සුත්ත නිපාතයේ සූත්‍ර නාමයෙන් හඳුන්වා නැති දේශනා ගාථා අංගයට අයත් වේ
උදාන
බුදුරදුන් විසින් සොම්නස හා ඤාණමය පී‍්‍රතියත්, ධර්ම සංවේගයත් පදනම් කරගෙන වදාළ “අනේක ජාති සංසාරං
” වැනි ගාථා දේශනා උදාන නම් වේ
උදාන පාලියේ එබඳු උදාන අඩංගු සූත්‍ර 83 ක් ඇත
ඉතිවුත්තක
ඉතිවුත්තක පාලිය නමැති කොටසේ ඇති 110 ක් වූ සූත්‍ර දේශනා ඉතිවුත්තක නම් වේ
ජාතක
බුදුරදුන්ගේ බෝධිසත්ත්ව ජීවිතය ගැන කියැවෙන අපණ්ණක ආදී 550ක් පමණ වූ දේශනා ජාතක නම් වේ
අබ්භූත ධම්ම
බෝසතාණන් වහන්සේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ සහ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ ආදී රහතන් වහන්සේලා පිළිබඳවත් කියැවෙන ආශ්චර්ය අද්භූත කරුණු ඇතුළත් “අච්ඡරිය අබ්භූත සූත්‍රය” වැනි දේශනා ‘අබ්භූත ධම්ම’ නම් වේ
වේදල්ල
වේද හෙවත් නුවණත්, සතුටත් ලබමින් විමසන ප්‍රශ්නෝත්තර ඇතුළත් සූත්‍ර වේදල්ල ගණයට අයත් වේ
උදාහරණ ලෙස චුල්ල වේදල්ල, මහා වේදල්ල, සම්මා දිට්ඨි, සක්ක පඤ්හ යනාදී සූත්‍ර දේශනා දැක්විය හැකි ය
ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා
අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශාසනය අංග නවයකින් යුක්තයි
එහි සූත‍්‍ර දේශනා සුත්ත නමින් ද, ගාථා සහිත දේශනා ගෙය්ය නමින් ද, ගාථා රහිත දේශනා වෙය්යාකරණ නමින් ද, ගාථාවන් පමණක් ඇති දේශනා ගාථා නමින් ද, ප‍්‍රසාද සංවේග වශයෙන් උත්සාහ රහිතව මතුවන දේශනා හා ගාථා උදාන නමින් ද, යම් යම් කරුණු ඉස්මතු කොට කරන දේශනා ඉතිවුත්තක නමින් ද, බෝසත් සිරිතේ අතීත භවයන් ගැන ඇති දේශනා ජාතක නමින් ද, බුදුසිරිතට පමණක් අදාල අසිරිමත් දේ ගැන ඇති දේශනා අබ්භූත ධම්ම නමින් ද, ප‍්‍රශ්නෝත්තර සාකච්ඡාවෙන් යුතු දේශනා වේදල්ල නමින් ද හැඳින්වෙයි
බුදුරජුන්ගේ ශාසනය මෙම අංග නවයෙන් යුතු නිසයි නවාංග ශාස්තෘ ශාසනය යැයි පවසන්නේ
එයින් ගාථා කොටසටයි ඛග්ග විසාණ සූත‍්‍රය අයිති වන්නේ
එය ඇතුළත්ව තිබෙන්නේ සුත්ත නිපාතයටයි
එම ගාථාවන්ගේ අරුතත්, එයට අදාල කථා වස්තුත් අපට කියවන්නට ලැබෙන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේ නිසාමය
උන්වහන්සේ එය නොවදාරන්නට අපට දැනගැනීමට අවස්ථාවක් නැත
එ් පසේබුදුවරුන් ගැන අප කියවන විට එහි තිබෙන්නේ උන්වහන්සේලාගේ අවසාන ආත්මභාවය දැක්වෙන විස්තරය
සාමාන්‍ය මිනිසුන් මෙන් ජීවත් වෙන ඔවුන් වේගයෙන් සත්‍යාවබෝධය කරා යන අයුරු දැක්ක හැකිය
බරණැස් නුවර එක්තරා රජෙක් වාසය කළා
ඔහුගේ රාජධානිය සියලු සැපසම්පත් වලින් පිරී ඉතිරී තිබුණා
නමුත් ඔහුව වටකොට ගෙන සිටි ඇමතිවරුන් එ් රජුව රවටා රටේ සම්පත් ගසාකෑවා
රජතුමාට බොරු ආදරයක් පෙන්නුවා
බොරු හිතවත්කමක් පෙන්නුවා
කලක් යන විට රජතුමාට දරුණු ආබාධයක් හටගත්තා
ඇමතිවරුන් රජතුමාගේ යහන වටේ වැතිරී අඬන්න පටන් ගත්තා
රජතුමා නැතුව ඔවුන්ට ජීවත්විය නොහැකි බව පවසමින් චාටු බස් කිව්වා
“අහෝ
පින්වත් රජතුමනි, ඔබතුමා වැනි ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයෙක් නිසයි අපි පවා මෙතරම් සේවය කරන්න පුරුදු වුණේ
ඔබතුමාගේ නායකත්වයෙන් තොරව අපට මේ රාජධානිය ගොඩගන්න අමාරුයි
ඔබතුමා නැති ලෝකය හිරු නැති ලෝකෙටත් වඩා අඳුරුයි
ඔබතුමා නැති රාත‍්‍රිය සඳ නැති රාත‍්‍රියටත් වඩා මූසලයි
ඔබතුමාගේ ආලෝකය අපගේ ආලෝකයයි
එ් නිසා රජතුමනි, ශතවර්ෂාධික කාලයක් නිදුක්ව නීරෝගීව රාජ්‍යානුශාසනා කරන සේක්වා
”

රජතුමාට බොහෝ අනුකම්පා හිතුණා
නොයෙක් අයුරින් කරුණු කියා ඔවුන්ව අස්වැසුවා
රාජකීය වෙදුන් පැමිණ කොතරම් උපස්ථාන කළත් සුව වුණේ නැහැ
ක‍්‍රමක‍්‍රමයෙන් අසාධ්‍ය වුණා
එතකොට ඇමතිවරු වෙනම රැස්වුණා
රහසේ සාකච්ඡුා කළා
“දැන් මෙයාගෙන් වැඩක් නෑ
මෙයා මැරිලා යාවි
අපේ පැවැත්මට උදව් කරන්න පුළුවන් ඊළඟ රජා කවුද
අපි එතනට යමු
අමාරුවෙන් ගොඩනගා ගත්තු අපේ පැවැත්ම අපි නැතිකරගත යුතු නෑ
දැනට භාණ්ඩාගාර යෙන් ගන්න දෙයක් ගනිමු
”

“එ්ක හරි
හැබැයි අපට අසවල් රජතුමා ළඟට ගියෝතින් නම් සෑහෙන්න තාන්න මාන්න ලැබේවි
පුද පඬුරු ලැබේවි
මං එ් ගැන කතා කරලයි තියෙන්නේ
අපට නවාතැනට වෙනම මාළිගාවන් පවා දෙන්න සූදානම් වේවි
”

ඇමතිවරු තොල කට ලෙව කෑවා
ඔවුන්ගේ ඇස් බැබලුණා
කට කොණින් සිනහවෙද්දී බුලත් හප විසිවුණා
ඔවුන් තමන්ගේ ආදරණීය රජුට නොකියාම අර රජු වෙත ගියා
එ් රජතුමා ඔවුන්ට සාමාන්‍ය ගෙවල් දුන්නා
අඩු වැටුප් දුන්නා
ඔවුන් මහා දුකින් කල් ගෙව්වා
ඔවුන්ගේ සැබෑම රජතුමා ඉතාම දුකසේ තම රෝගයට පිළියම් කරමින් සිටියා
කවුරුත් හිතුවේ ඉක්මනින් මියයාවි කියලයි
නමුත් සියලූ දෙනා පුදුමයට පත් කරවමින් රජතුමා සුවපත් වුණා
සුවපත් වූ රජ රාජසභාව කැඳෙව්වා
එදා තමාගේ යහන වටේ වැතිරී හඬමින් සිටි ඇමතිවරු කවුරුවත් නෑ
රජතුමාට ගොඩාක් දුක හිතුණා
“කෝ අර ඇමතිවරු
කෝ අසවල් අසවල් නම් ඇති අය
”

“අනේ රජතුමනි, ඔවුන් ටිකෙන් ටික වෙනස් වුණා
තමන්ගේ කාර්යභාරය අත්හැරියා
දැන් අසවල් රටට ගිහින් අසවල් රජ්ජුරුවන්ගේ ඇමතිමණ්ඩලයේ සේවය කරනවා
රජතුමනි, ඔවුන්ගෙන් අද හසුනක් ලැබුණා
රජතුමාව බැහැදකින්න අවසර ඉල්ලනවා
”

“හොඳයි
එ් අයට එන්න කියන්න
”

ඇමතිවරු ආයෙමත් පැමිණියා
රජතුමා ඉදිරියට පැමිණ බිම වැතිරී හඬන්න පටන් ගත්තා
“අනේ දේවයන් වහන්ස, අපට හරී සතුටුයි
අපි කියාගත නොහැකි වේදනාවකින් හිටියේ