Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඕපනයික යනු තමා තුළට පමුණුවා ගෙන බලන බවය
එවැනි ධර්මයක වාස්තවික ප්‍රවාද ඇති වීමට ඉඩක් නැත
ගුරුත්වාකර්ෂණ ප්‍රවාද ඕපනයික නැත
පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට (හෝ වස්තුවෙන් වස්තුවට) වෙනස්වන ගුරුත්වාකර්ෂණ ප්‍රවදයක් බටහිර විද්‍යාවේ නැත
"

ආශ්‍රේය 

බුදුබණ
බෞද්ධ සංකල්ප
බුද්ධාගම කොට ලිපි
දෙවි, මිනිස්, ඇත්, අස්, ගව, මැසි, මදුරු ආදි කුඩා මහත් සියලු සතුන් හා පස්, ගල්, දිය, සුළං, ගස්, වැල් ආදි සියලු වස්තූන් ද සෑදෙන මූල ධාතූන් විභාග කොට දක්වන්නා වූ ද, ඒ මූල ධාතූන් ඇති වන සැටි පරම්පරා වශයෙන් පවත්නා සැටි උගන්වන්නා වූ ද, නිර්වාණ ධාතුව විභාග කොට දක්වන්නා වූ ද ධර්මය අභිධර්මය යි
පරමාර්ථ 
ලෝකය හා සත්වයා පිළිබඳව අභිධර්ම විග්‍රහය සඳහා තෝරාගන්නේ මූලික ධර්මතාවයන් 4ක් පමණි
එම ධර්මතා 4 පරමත්ත ධර්‍ම 82 ක් ලෙස සරලව බෙදා දැක්වේ
බුදුවරුන්ට තේරුම්ගත හැකි පරම සත්‍යයන් එනම් මුලික ධර්මතාවයන් අසීමිත වේ
අපරිමිත වේ
එම ධර්ම අපරමත්ත ධර්ම නම් වේ
එම ධර්ම දෙව්මිනිසුන්ගේ ප්‍රඥාවට හසු නොවේ
නිවන අරමුණු කිරීම සඳහා නිවන් මගට අවතීර්ණ වීම සඳහා පරම සත්‍ය 82 අවබෝධ කරගැනීම ප්‍රමාණවත් වේ
පරමාර්ථ ධර්ම 82
පංචස්කන්ධ විග්‍රහයේදී රූපස්කන්ධය යන්න අභිධර්ම විග්‍රහයේදී රූප පරමාර්ථ 28 කින්ද, වේදනා සඤ්ඤා සහ සංස්ඛාර යන ස්කන්ධ තුන චෛතසික 52 ක් ලෙස වඩා විස්තරවද, විඤ්ඤාණ ස්කන්ධය චිත්තය ලෙස (සිත් 89 ලෙස හෝ 121 වශයෙන්) වඩා සියුම් අන්දමින් බෙදා දක්වා ඇත
රුප 28 කි
මේ ශරීරයෙහි ඇති තද බැවින් යුත් පඨවි ධාතු රූපය, වැගිරීම් ආකාරයෙන් යුත් ආපෝ ධාතු රූපය, උෂ්ණත්වය ඇතිකරවන තේජෝ ධාතු රූපය, පිරවීම් සෙලවීම් ආදිය ඇති කරවන වායෝ ධාතු රූපය යන භූත රූප 4 යි
දැකීමේ ශක්තිය ඇති චක්ඛු විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ චක්ඛු ප්‍රසාද රූපය, ඇසීමේ ශක්තිය ඇති සෝත විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ සෝත ප්‍රසාද රූපය, ඟද සුවඳ දැනීමේ ශක්තිය ඇති ඝාණ විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ ඝාණ ප්‍රසාද රූපය, රස විඳ ගැනීමේ ශක්තිය ඇති ජිව්හා විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ ජිව්හා ප්‍රසාද රූපය, ස්පර්‍ශ විඳ ගැනීමේ ශක්තිය ඇති කාය විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ කාය ප්‍රසාද රූපය යන ප්‍රසාදරූප 5 ය, චක්ෂු ප්‍රසාදයට හමුවන වර්ණමය රූපය, ශ්‍රෝත ප්‍රසාදයට හමුවන ශබ්ධ රූපය, ඝ්‍රාණයට හමුවන ගන්ධ රූපය, ජව්හා ප්‍රසාදයට හමුවන රස රූපය යන ගෝචර රූප 4 ය, ස්ත්‍රියක් බැව් ප්‍රකට කරවන ස්ත්‍රී භාවරූපය, පුරැෂයෙකු බව ප්‍රකට කරවන පුරුෂ භාවරූපය යන භාවරූප 2 ය
හෘදය වස්තුව යයි කියනු ලබන හෘදරූප 1ය, ජීවිතේන්ද්‍රිය යැයි කියනු ලබන ජීවිත රූප 1ය, කබලික්ඛාරාහාර යැයි කියනු ලබන ආහාර රූප 1ය යන මේ දහඅට(18) වැදෑරුම් නිෂ්පන්න රූපය, එකකින් එකක් වෙන්කිරීම් ස්වභාවය වූ ආකාශ නම් පරිච්ඡේද රූපය, අදහස් හඟවන ලෙස ශරීර අවයව ක්‍රියාකරවන කාය ව්ඤ්ඤප්ති රූපය, අදහස් හැඟවීම පිණිස ශබ්ධ නඟා කියන වචී විඤ්ඤප්ති රූපය, ශරීරයෙහි පවත්නා සැහැල්ලු ස්වභාවය වූ ලහුතා රූපය, මොලොක් ස්වභාවය වූ මුදුතා රූපය, ක්‍රියා කිරීමට සුදුසුවූ කම්මඤ්ඤතා රූපය, පලමු කොට ඉපදීම වූ උපචය රූපය, උප්පත්තියේ පටන් අවසානය දක්වා පවත්නා රූප පරම්පරාව වූ සන්තති රූපය, රූපයන්ගේ දිරීම් ස්වභාවය වූ ජරතා රූපය, රූපයන්ගේ බිදීම් ස්වභාවය වූ අනිච්චතා රූපය යන මේ දස(10) වැදෑරුම් අනිෂ්පන්න රූපද යන මේ විසිඅට වැදෑරුම් රූප රූපස්කන්ධය යැයි ද

චෛතාසික 52 කි

චිත්තය (එනම් චිත්ථ පරමාර්ථය 1 කි)
සිතක් ඇතිවී පැවතී නැතිවන කාලය ඉතාම කුඩා කාලයකි
එය චිත්තාක්ෂණ එකක් නම් වූ ඉතාම කුඩා කාලයකි
චිත්තාක්ෂණයක් යනු තත්පරයකින් ලක්ෂ කෝටි වාරයකින් එකක් තරම් වූ ඉතාම කුඩා කාලයකි
එම කුඩා කාලය තුලදි සිත ඇතිවී පැවති නැති වේ
මෙය උප්පාද ටිති භන්ඝ නම් වේ
එම කුඩා කාලය තුලදි සිත තුල චෛතසික ගණනාවක් ඇතිවේ
සිතක් පහල වන විට අනිවාර්යයෙන්ම පහල වන චෛතසික 7කි
එම සිත් 7 සබ්බ චිත්ත සාධාරණ නම් වේ
සබ්භ චිත්ත සාදාරන 7ට අමතරව ප්‍රකිර්නක චෛතසික 6 කින් කිහිපයක්, අකුසල චෛතසික 14කින් කිහිපයක් හා සෝභන සාධාරණ එනම් කුසල් චෛතසික 19 කින් කිහිපයක්, විරති චෛතසික 3 ක් අප්පමඤ්ඤා චෛතසික 2 ක් හා ප්‍රඥා චෛතසික 1 යන චෛතසිකවලින් කිහිපයක් එක් චිතාක්ෂණයක කාලයතුලදී පහල වේ
අකුසල චෛතසික පහලවන චිත්තාක්ෂන එකක කාලය තුලදී කිසිවිටෙකත් සෝභන සාධාරණ චෛතසික එකක් හෝ පහල නොවේ
ප්‍රකිර්නක චෛතසික අකුසල් චෛතසික සමග හෝ කුසල් චෛතසික සමග පහල වේ
තවද සිත විසින් කරන කාර්යන් අනුව විවිධ නම් දේ
කුසල් අකුසල් නොමැති ප්‍රභාශ්වර සිත චිත්ත නම් වේ
සිතින් යම් යම් දේ මනින විට මනෝ නම් වේ
මනින ලද දේ එකිනෙකට එකතු කර සම්බන්ද කරන විට මානසං වේ
කාම වස්තුන් වල ඇලෙන විට හදයං වේ
මනින ලද දේ තවදුරටත් තීව්‍ර කරන විට පණ්ඩරන් වේ
මනේන්ද්‍රිය, මනායතනය, විඥාන, විඥානස්කන්දෝ, තජ්ජා විඥානධාතු මේ අයුරින් සිතට නම් 10 ක් විවිධ අවස්ථාවලදී යොදා ගැනේ

සිත් (89/121) 
සිත් හෝ සිතිවිලි ප්‍රමාණ කළ නොහැකි ප්‍රපංචයකි
ඒවා පිලිබඳව අවබෝධකිරීමට අදහස්දැක්වීමට හා වටහාගැනීමේ පහසුව පිනිස සිත් වර්ගීකරනයකට ලක්කොට ඇත
නිර්වාණය 1 කි

චිත්ත වීථි
චිත්ත වීථියක් යනු සිත් එකක් පසුව එකක් වශයෙන් ඇතිවන් සිත් 17කි
මරණාසන්න චිත්ත වීථි
 අතීත භවංග චිත්ත
 භවංග චලන
 භවංග උපච්චේද 
 පන්චද්වාරා ආවර්ජන 
 විඥාන 6න් එකක් 
 සන්පටිච්චන 
 සන්තීරණ
 ඔත්තපන්න
 පලවන ජවන් චිත්ත 
 දෙවන ජවන්
 තෙවන ජවන්
 සිව්වන ජවන්
 පස්වන ජවන්
 චුති චිත්ත 
 පට්සන්ධි චිත්ත 
 භවාංග 
 භවංග

ගන්දබ්භයෙකු ඇතිවීම හෙවත් සංජාති වීම
චුති සිතත් පටිසන්ධි සිතත් එකම චිත්ත වීථියක පහළවන ආකාරය ඉහත මරණාසන්න චිත්ත විතිය පරික්ශාකරිව අවධානය යොමු කල විට පැහැදිලි වේ
ඉන්පසු ඇතිවන් භවාංග සිත් දෙකකට පසු තවදුරටත් එම කය තුල සිත් පහළවීම සිදු නොවේ
සිතක් පහළවීමට ප්‍රසාද රුප අවශ්‍ය වේ
වස්තු ප්‍රසාද රුප සහිත වස්තු දශක කලාපයේදී ඇතිවන චිත්ත වීථියක චුති සිත පහල වේ
චුතිසිත පහල වීමෙන් පසු එම කය තුල තවදුරටත් ප්‍රසාද රුප පහළවීම නවතී
චුතිසිත පහල වීමට පෙර පැවතී පහලවූ ප්‍රසාද රුපවල ආයුෂ හරණය වීමට පෙර තවත් භවංග සිත් දෙකක් අවසන් සිත් දෙක ලෙස පහලවී තවදුරටත් සිත් පහල වීම සම්පුර්ණයෙන්ම නවති
වස්තු දශක කලාපයේ පටිෂන්ධි සිත පහල වීම ජාති වීම වේ
ජාති වීමත් සමගම විපාක ලෙස තන්හාව මුල් කොටගෙන කර්මජ රුප හට ගැනීම ආරම්භවේ
මෙම කර්මජ රුප වස්තු දශක කලාප, භාව දශක කලාප හා කාය දශක කලාප යන තුන් ආකාරයේම රුප ඇතුලත් කලාප ලෙස හට ගනී
ඝන සංඥාව

දෙතිස් කුනුපයන් එකක් වශයෙන් ගෙන ශරීරය යැයි ව්‍යවහාර කරන්නාක් මෙන්, ස්කන්ධ ධර්‍මතා 5ක් පංචස්කන්ධයක්(පුද්ගලයෙක්) ලෙස වැටහේ
මෙයට ඝන සංඥාව යැයි කියයි
සිත හා කය පිළිබදව ඇතිවන ආත්ම සංඥාව දුරුකිරීමට යොග්‍ය පරිද්දෙන් අභිධර්මාර්ථ - පරමාර්ථ දේශනය සිදුකර ඇති අතර එය සතිපට්ඨාන භාවනාවට අනුරූප වේ
නිවන් අර්ථය හා අනෙකුත් ලෞකික අර්ථයන් සැසදීමට හා වෙන්කර හදුනාගැනීමටත්, අභිධර්ම පිටකයේ සප්ථ ප්‍රකරණයන් වටහාගැනීමටත් අභිදර්මය පිළිබඳ දැනුමත්, ඝන සංඥාව ඉවත්වී තිබීමත් (වැටහී තිබීම) පූර්ව සුදුසු කමකි
අභිධම්ම පිටකය 

අභිධර්මය ඇතුලත් ත්‍රිපිටකයේ අභිධම්ම පිටකය කොටස් 7 කින් යුක්ත වේ
වැඩිදුර කියවීම්
 අභිධම්ම පිටකය
 http
//buddhistcountry
org/abhidamma/

ආශ්‍රිත ලිපි

බුදු දහම
පුරාතන යුගයේ ශ්‍රි ලාංකීය සංස්කෘතිය විවිධ වු අංශයන්ගේ ආභාෂය ලැබ වෙනස්වීම්වලට ලක් විය
බොහොමයක් වෙනස්වීම් සඳහා හේතු පාදක වී ඇත්තේ ආගමික හා ලන්දේසි,පෘතුග්‍රීසි මෙන්ම ඉංග්‍රීසි ආක්‍රමණයන්ය

සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද

සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද(සිංහලෙන් "අලුත් අවුරුද්ද"ලෙසද දෙමලෙන්"පුත්තාන්ඩු"ලෙසද හැඳින්වේ)ලංකාව තුල පවත්වන්නා වු මහා සංස්කෘතික මංගල්‍යයකි
ගෝලීයකරණය

 පසුගිය ශතවර්ෂ ගණනාවක් මුළුල්ලේ ශ්‍රී ලංකාව ඉතා විශාල වශයෙන් විවිධ බලපෑම් වලට නතු විය
ශ්‍රී ලාංකීය ජනගහනයෙන් බහුතරයක් ස්වකීය පරිභෝජනය සඳහා සම්ප්‍රදායික ආහාර යොදා ගනු ලැබේ
නමුත් ධනාත්මක ලෙස ගෝලීයකරණයට මුහුණ දීමේ උත්සාහයේදී දියුණු රටවල ආර්ථික සංවර්ධනය හා තියුණු තරඟය නිසා විදෙස් සමාගම් දියුණු වෙමින් පවතින රටවල් කරා යොමු වී ඇත
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව වැනි සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල් ප්‍රබල ලෙස අයුතු බලපෑම් වලට නතු වී ඇත
බටහිර සංස්කෘතියේ බලපෑම හේතුවෙන් McDonalds, Pizza Hut  සහ Kentucky Fried Chicken වැනි ක්ෂණික ආහාර වෙළඳ නාම ප්‍රචාරණ ආයතන මෙන්ම ඇඳුම් වර්ග ලෙස Levi සහා Bench වැනි නවීන දෑ ප්‍රධාන නගර ආශ්‍රිතව ව්‍යාප්ත වී ඇති බව දැකිය හැක
ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමික විවිධත්වය

ශ්‍රී ලංකීය සංස්කෘතිය ආගම හා බැදී පවතී
ශ්‍රී ලංකාව තුල විවිධ ආගම් නියෝජනයක් පවතී
බෞද්ධ බැතිමතුන් පොහොය දිනයන් සමරන අතර හින්දු හා මුස්ලිම් භක්තිකයන් ඔවුන්ට වැදගත් වන දිනයන් සමරනු ලැබේ
ශ්‍රී ලාංකිකයන් දැඩි ආගම් භක්තිකයන්ය
මක් නිසද යත් පුරතන යුගයේ පටන් විවිධ ආගමික ඇදහිලි සඳහා මුල් තැන ලබා දී ඇති නිසාය
ශ්‍රී ලංකාව පුරා බොහෝ පන්සල් මෙන්ම මුස්ලිම් පල්ලි, හින්දු දේවස්ථාන පැතිර පවතී
ලංකවේ ප්‍රාදේශීයව පවතින ආගමික සිද්ධස්ථාන දෙස බැලීමෙන්ම ආගමික නැඹුරුව තීරණය කළ හැක
ශ්‍රී ලංකවේ උතුරු හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල බොහෝ හින්දු දේවාල සහ මුස්ලිම් පල්ලි දැක ගත හැකි වන්නේ එම ප්‍රදෙශයන්හි දෙමළ හා  ජනගහනයක් ව්‍යප්තව ඇති බැවිනි
රෝමානු කතෝලික හා පොතෙස්තන්ත්‍ර ආගම් අදහන්නන් බොහොමයක් දකුණු මුහුදු තීරයේ ව්‍යාප්තව ඇති බැවින් බොහෝ පල්ලි දැක ගත හැක
ශ්‍රී ලංකවේ ප්‍රධාන ආගම බුද්ධාගම වීම බැවින් දිවයින අභ්‍යන්තරයේ මෙන්ම දීප ව්‍යාප්තව බෞද්ධ ආගමිකයන් විසිරී පැතිරී  ඇත
ක්‍රීඩා කෞශල්‍යය

ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතිය තුල විවිධ වූ ක්‍රීඩා සඳහා මූලික තැනක් හිමි වේ
එයට හේතුව සමාජයීය වශයෙන් ඉතා දිළිඳු වීම නිසා අඩු වටිනාකමකින් යුත් ක්‍රීඩා උපකරණ පරිහරණය කිරීමට සිදු වීමයි
ශ්‍රී ලාංකාවේ ජාතික ක්‍රීඩාව අත්පන්දු ක්‍රීඩාවය
නමුත් මේ වන විට ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව වඩා ප්‍රචලිත වී ඇත
ශ්‍රී ලංකවේ සෑම ළමයෙකුටම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව පිලිබඳ මනා දැනුමක් ඇත
ළමුන්ට මෙන්ම වැඩිහිටියන්ටද ක්‍රිකට් ක්‍රීඩවේ නියැලීම සඳහා දිවයින පුරා ක්‍රීඩා පිටි විශාල ප්‍රමානයක් විසිරී පැතිරී ඇත
ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාවගෙන් බහුතරය ස්වකීය විනෝදාංශය ලෙස ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව ප්‍රිය කරන අතර ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ දක්ෂතා නැරඹීමට ඔවුන් බොහෝ ඇලුම් කරති
මෙවන් වූ විශාල ක්‍රිකට් තරගාවලි විකාශය කිරීම මඟින් රටේ වෙළඳ ආර්ථිකය සඳහාද වක්‍රාකාරයෙන් බලපෑම් ඇති කිරීමට සමත් වේ
කෙසේ වුවද ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1996 වසරේදී ඕස්ට්‍රේලියව පරදවා ලෝක කුසලානය දිනා ගැනීමට හැකි විය
මෙම ජයග්‍රහණය හේතුවෙන් ලාංකීය නාමය ලෝකය පුරා ගෙනයාමට ඉවහල් විය
සංගීතය

ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය කෙරෙහි මූලික වශයෙන් බලපා ඇත්තේ බුදුදහම සහ පෘතුග්‍රීසි යටත් විජිතවාදීන්ය
ශ්‍රී ලංකා ද්වීපයට ක්‍රිස්තු පූර්ව 300 දී මහින්දාගමනයත් සමඟ බුදුදහම ස්ථාපිත විය
ඉන් අනතුරුව 15 වන සියවසෙහිදී පෘතුග්‍රීසීන්ගේ පැමිණීමත් සමඟ මෙරට සංගීතය විශාල වශයෙන් වෙනස් වීම් වලට ලක් විය
එයට හේතු වූයේ පෘතුග්‍රීසි ජනයාට ආවේනික වූ සංගීත භාණ්ඩ සහ ඔවුන්ගේ සංගීත විධි ක්‍රම මෙරට තුල ශීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වීමයි
පෘතුග්‍රීසින් සමඟ අප්‍රිකානු වහල්ලු විශේෂයක්ද මෙරටට රැගෙන එන ලදී
මොවුන් කපිරිඤ්ඤා නමින් හැඳින්වේ
ඔවුන්ගේ නර්තන නිර්මාණයන් බයිලා නමින් හැඳින්විය
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බයිලා ගීත කලාව ලාංකීය සංගීත ක්ෂේත්‍රය තුල මුල් බැස ගත්තේය
සම්ප්‍රදායික සංගීත ක්ෂේත්‍රය තුල උඩරට බෙරය විශේෂ ස්ථානයක් ගනී
මෙම බෙර බොහෝ විට බෞද්ධ හා හින්දු සිද්ධස්ථාන මුල් කර ගෙන වාදනය කිරීම සිදු කෙරේ
චිත්‍ර හා කලා ශිල්ප

ශ්‍රී ලංකවේ විවිධාකරයෙන් වූ චිත්‍ර හා කලා ශිල්ප, ආභාසය ලබා ඇත්තේ බොහෝ ප්‍රදේශීය හා දේශීය සම්ප්‍රදායන් උකහා ගත් හා පිළිගත් රටේ බොහෝ කාලයක් පුරා පවතින බෞද්ධ සංස්කෘතියෙනි
බොහෝ අවස්ථාවලදී ශ්‍රී ලාංකීය කලාවන් බිහි වී ඇත්තේ  ආගමික විශ්වාස මත පදනම්ව වන අතර සිතුවම්, මූර්ති ශිල්පය හා ගෘහ නිර්මාණ වැනි කලාවන් තුලින් ඒවා නියෝජනය කෙරේ
ශ්‍රී ලාංකීය කලාවන්හි වැදගත් අංගයක් වන්නේ ලෙන් හා විහාරවල ඇඳි ආගමික සිතුවම්ය
උදාහරණ වශයෙන් සීගිරි බිතු සිතුවම්, දඹුල්ල හා නුවර ප්‍රදේශවල විහාරයන්හි ඇති සිතුවම් දැක්විය හැක
අනෙකුත් ජනප්‍රිය කලාවන් ආභාසය ලබා ඇත්තේ විදේශීය මෙන්ම ස්වදේශීය ජනපදිකයන්ගෙනි
උදාහරණ ලෙස ලී කැටයම්, මැටි වළං කර්මාන්තය ආදිය උඩරට ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව දැකගත හැක
තවත් විශිෂ්ඨ කලාවන් වන රේන්ද කලාව පෘතුග්‍රීසි අභාසයෙන්ද බතික් කර්මාන්තය ඉන්දුනීසියානු ආභසයෙන්ද ඇති විය
ශ්‍රී ලංකාවේ තේ

ලෝකයේ විශාල වශයෙන් තේ නිපදවන්නන් අතර ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගන්නා  ශ්‍රී ලංකාව තේ පානය කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද අනෙකුත් රටවල් අභිබවා සිටියි
බොහොමයක් ශ්‍රී ලාංකිකයන් දිනකට අවම වශයෙන් උණු තේ කෝප්ප තුනකවත් රස බැලීමට අමතක නොකරති
ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ උසස්ම තත්වයේ තේ නිපදවන රටවල් අතරින්  එකක් වීම විශෙෂත්වයකි
එක්සත් රාජධානියේ රාජකීය පවුල පවා ස්වකීය පානයන් අතරට ලාංකීය තේ සඳහා ද මුල් තැනක් ලබා දීම තුලින් ලාංකීය තේ සඳහා ලෝකයේ ඇති ඉල්ලුම මොනවට පසක් වේ
නිවසට අමුත්තෙකු පමිණි අවස්ථාවකදී, උත්සව අවස්ථාවලදී මෙන්ම උදෑසන ආහාරයක් ලෙසද තේ පිලිගැන්වීමට හැක
ආහාර නිෂ්පාපදනය

දේශීය ආහාර නිෂ්පාදනයේ ආකර්ශණය සඳහා බහුල වශයෙන් ඉන්දීය, යටත් විජිත මෙන්ම විදේශීය වාණිජ කටයුතු යන අංශයන්ගේ බලපෑම සෘජු ලෙස ලැබී ඇති බව අපවිසින් වටහා ගත යුතුය
සාමාන්‍යයෙන් දෛනික පරිභෝජනය සඳහා එකතු කර ගන්නා බත් ඕනෑම දිවා සහ රාත්‍රී විශේෂ උත්සව අවස්ථාවන් සඳහා රසවත් ව්‍යාංජන කිහිපයක් සමඟ පිළිගැන්විය හැක
ඉතා ප්‍රචලිත මධ්‍යසාර පානයන් වන රා සහ අරක්කු නිෂ්පාදනය සඳහා කිතුල්, පොල් වැනි තාල වර්ගයේ ගස්වල මලෙහි සාරය ගනු ලැබේ
ශ්‍රී ලාංකීය කෑම වේලෙහි බත් සහ ව්‍යංජන සුලබ දසුනකි
එමෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයන් ආප්ප සඳහාද දැඩි රුචිකත්වයක් දක්වති
නමුත් වර්තමානයේ බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන් ක්ෂණික ආහාර කෙරෙහි යොමු වීමක් දැකිය හැක
උදාහරණ ලෙස  hamburgers, hot dogs, Chinese rolls, patties  සහ pastries ගත හැක
බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ තවත් රසවත් ආහාරයක් වන්නේ කිරිබත්ය
සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යාංජන පිළියෙල කිරීමේදි මස් සහ මාළු ලෙස සීමා කීරීමක් නොකරන අතර ඒ සඳහා විවිධ එළවළු වර්ගද එකතු කර ගනු ලැබේ
ඇතැම් විට මුං, පරිප්පු වැනි දෑ ද යොදා ගැනේ
තවද අච්චාරු, චට්නි සහ සම්බෝල වැනි කටට සැර ආහාර වර්ගද ඇත
මෙහිදී ඉතා ප්‍රචලිත ආහාරයක් වන පොල් සම්බෝල පිළියෙල කිරීම සඳහා ගා ගත් පොල් සමඟ මිශ්‍ර කරගත් වියළි මිරිස්, ලුනු, උම්බලකඩ සහ දෙහි යුෂ යොදා ගැනේ
මෙය ව්‍යාංජනයක් ලෙස බත් සමඟ ආහාරයට ගැනීමෙන් නිතැතින්ම කෑම රුචිය වර්ධනය වේ
සම්බෝල වලට අමතරව විවිධ මැල්ලුම් වර්ගද ආහාරයට ගැනේ
මේවා පලා වර්ග කපා පොල් සහ ලූණු සමඟ මිශ්‍ර කර පිළියෙල කෙරේ
ශ්‍රී ලාංකීය කෑම වර්ගයන්හි රසය ඉස්මතු වී ඇත්තේ පොල් කිරි යොදා පිලියෙල කරන බැවිනි
ඉහත පෙර සඳහන් කළ පරිදි නාගරිකව වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාව ඇමෙරිකානු ක්ෂණික ආහාර නිෂ්පාදන සමාගම් සමඟ ඒකාබද්ධව ක්‍රියා කරන අතර බොහොමයක් වූ ලාංකීය තරුණ පරපුර මෙම ක්‍රියාවලිය අනුමත කරමින් ක්ෂණික ආහාර රටාවට හුරු වී ඇති බව ඉතා පැහැදිලිව දැකිය හැක
එසේ වුවද විශේෂයෙන් සමාජයේ වෙසෙන වැඩිහිටි පිරිස් මේ තත්වය ඉතා පිළිකුල් සහගතව හෙළා දැක ඇති බව පෙනේ
කුළුබඩු නිෂ්පාදනය

ශ්‍රී ලංකාව ඉතා දීර්ඝ කාලයක සිට කුළුබඩු නිෂ්පාදනය සම්බන්ධයෙන් කීර්තිමත් නාමයක් උසුලා සිටියි
15 වන සහ 16 වන සියවස්වලදී ලෝකයේ නන් දෙසින් පැමිණි වෙළඳ නැව් ඔවුන්ගේ දේශීය ආහාර මෙරටට රැගෙන එන ලදී
මෙහි අවසන් ප්‍රතිඵලය වූයේ විවිධ ආහාර විධි ක්‍රම සහ ශිල්පීය ඥානය මෙරට ස්ථාපිත වීමයි
ලන්දේසි සහ පෘතුග්‍රීසි රසකැවිලි වර්ගද ශීඝ්‍රයෙන් ප්‍රචලිත වීමට පටන් ගත්තේය
බ්‍රිතාන්‍ය ආභාසය ලබා බදින ලද විවිධ මස් වර්ග ආහාර රටාවට එක් විය
එමෙන්ම ඉන්දීය ඉවුම් පිහුම් ක්‍රම හා විවිධ කෑම වර්ගද ශ්‍රී ලාංකීය ආහර රටාව තුළ ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගෙන ඇත
සාමාන්‍යයෙන් ශ්‍රී ලාංකිකයන් දේශීය ඉවුම් පිහුම් සඳහා විවිධ කුළුබඩු වර්ග එක් කර ගන්නා අතර ඒ සඳහා නියම වූ කෑම වට්ටෝරු භාවිතයක් නොමැත
මේ නිසා සෑම කෑම වර්ගයක්ම විවිධ රසයෙන් යුක්ත වේ
එපමණක්ද නොව ප්‍රාදේශීය වශයෙන් ගත් කල ජනතාව (උදාහරණ ලෙස උඩරට වැසියන්, වෙරළබඩ වැසියන් ගත හැක
) වෙනස් වූ ඉවුම් පිහුම් ක්‍රම අනුගමනය කරනු දැකිය හැක
ශ්‍රී ලාංකීය කුළුබඩු ලොව අන් සියලු කුළුබඩු අභිබවා ඉදිරියෙන් සිටියි
මෙහිදී ලාංකිකයන් බහුල වශයෙන් විවිධ වර්ගයේ වූ මිරිස් වර්ග අතරින් අමු මිරිස්, කොච්චි මිරිස්, මාලු මිරිස් මෙන්ම දෙමළ ජනතාව "මිලාකායි" යනාදිය යොදා ගනියි
සාමාන්‍යයෙන් සංචාරකයින් මිරිස් අවම වශයෙන් යෙදූ කෑම වැඩි වශයෙන් ප්‍රිය කරන අතර ඔවුන් සඳහා කෑම පිලියෙල කිරීමේදි බටහිර සංස්කෘතියට ගැළපෙන ලෙස පිළිගැන්වීම සිදු කරනු ලබයි
තවද උත්සව අවස්ථාවන් සඳහා කෑම පිළියෙල කිරිමේදී ද දෛනික ඉවුම් පිහුම් රටාවෙන් මිදී මිරිස් අවම ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ
මෙහිදි එක් එක් පුද්ගලයාගේ රස අනුව කෑම අභිරුචිය වර්ධනය වීම සිදු වේ
සබැඳි පිටු

හේන් ගොවිතැන
ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය ජනාවාස වල විකාශය
සිංහල විවාහය
කුළු බඩු - ශ‍්‍රී ලංකාවේ නිපදවන
ශ්‍රී ලංකාවේ නිවාඩු දිනයන්

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

Sri Lanka a cultural profile
Sri Lanka culture 
Sri Lanka Information Technology
Culture of Sri Lanka from tavours
com 
Lankapad Entertainment 

සමාජය
ජනශ්‍රැතිය
සංස්කෘතිය
ඇපල්, පොල්, බෝල, වෙඩි උන්ඩ,රොකට් ආදී වස්තූන් ගේ හැසිරීම (චලනය) ඉතා කුඩා අංශූන් වන ඉලෙක්ට්‍රෝන, ක්වාක්ස් අදී අංශූන්ගේ හැසිරීමෙන් හාත්පසින් වෙනස් වූ ක්‍රමයකට ගණිතය මගින් විස්තර කෙරේ
වීශ්ව වස්තූන් වන ග්‍රහලෝක, මන්දාකිනි ආදියේ චලන රටාවන් අධ්‍යයනයට ඒ ඒ මට්ටමට අදාලවන චින්තන ක්‍රම (ගණිත ක්‍රම) හෝ උපකල්පන (දර්ශනවාද) උපයෝගී කරගනු ලැබේ
අපි ලෝකය දකින අන්දමත්, පරමාණු විද්‍යාඥයන් ගේ ලෝකයත්, තාරකා විද්‍යාඥයා ලෝකය දකින අන්දමත්, සැසදිය නොහැකි තරමේ වෙනස්කම් පෙන්නුම් කරයි
ඒ බව නොසලකා එකම දැක්මකින් සියල්ල විග්‍රහ කිරීමට යාමෙන් බරපතල අවුල්, වියවුල් මත ගැටුම් වලට මිනිසා ලක්වනු දැකීම සුලබ අත්දැකීමකි
විශාලනයේ මට්ටම්
(Levels of magnification
) 
1. විශාල මට්ටම (Macroscopic level)
ද්‍රව්‍යය (Matter)

2. අණුක මට්ටම (Molecular level)

3. පරමානු මට්ටම (Atomic level)
ප්‍රෝටෝන (Protons), නියුට්‍රෝන (neutrons), සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන (electrons)

4. උප පරමානුක මට්ටම (Subatomic level)
Electron

5. උප පරමානුක මට්ටම (Subatomic level)
Quarks

6. තන්තු මට්ටම (String level)

මට්ටම හා යෙදෙන ගණිත සංකල්ප 
මිනිසා තමා දන්නා ලෝකය හා එහි හැසිරීම (චලනයන්) සිදුවන අන්දම විස්තර කිරීමට, පිළිගතහැකි සාධක අනුව විද්‍යාත්මක ප්‍රවාද (සමීකරණ) නිපදවාගනී
ඔහුගේ දැනුම් පරාසය පුළුල් වීමේදී අදාල ප්‍රවාදයන්ද ඒ අනුව සංශෝධනයට ලක්වේ
උදාහරණයක් වශයෙන් නිව්ටන් නියම මගින් ග්‍රහලෝක වල මෙන්ම කුඩා වස්තූන් (බෝල ආදියේ) චලිතය විස්තර කළ හැකි විය
නමුත් ඉලෙක්ටෝන වැනි ඉතා කුඩා වස්තූන්ගේ හැසිරීම විස්තර කිරීමට ඒවා ප්‍රමාණවත් නොවුනි
අයින්ස්ටයින් නියම මගින් එම දුෂ්කරතාව ජයගත් අතර ආලෝකයේ වේගයට ආසන්නව චලනය වන ශක්ති අංශුන් ගේ සිට චක්‍රාවාට චලිතය දක්වා පුළුල් පරාසයක හැසිරීම් විස්තර කිරීමට හැකිවිය
ඉතා ක්ෂුද්‍ර ශක්තීන් ගේ සහ දන්නාවූ විශ්වයේ හැසිරීම් විස්තර කිරීමට වඩා නූතන ප්‍රවාද ඉදිරිපත්කර ඇත
1. විශාල මට්ටම (Macroscopic level)
ද්‍රව්‍යය (Matter) 
නිව්ටන් ගේ චලිත නියම

2. අණුක මට්ටම (Molecular level) 
අයින්ස්ටයින් ගේ සාපේක්ෂතාවාදය

3. පරමානු මට්ටම (Atomic level)
ප්‍රෝටෝන (Protons), නියුට්‍රෝන (neutrons), සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන (electrons) 
විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය

4. උප පරමානුක මට්ටම (Subatomic level)
Electron 
string theory

5. උප පරමානුක මට්ටම (Subatomic level)
Quarks 
Theory of everything

6. තන්තු මට්ටම (String level) 
M-Theory

සංකල්ප සඳහා ආකෘති 
පංචේන්ද්‍රියන්ට ගෝචර නොවන නමුත් ඥානයෙන් (සංකල්පීකරණයෙන්) ගොඩනගා ගතහැකි හෝ නොහැකි කරුණු අරභයා ගණිත සංකල්ප හෝ ජ්‍යාමිතික රූප රටා උපයෝගීකර ගැණිමෙන් ආකෘති ගොඩනගනු ලැබේ
එම ආකෘති යොදාගනිමින් සිදුකරණ පුරෝකථන භෞතික ලෝකය තුලින් තහවුරු වුවහොත් අදාල උපකල්පණ සත්‍ය යැයි පිළිගැනීමට ලක්වේ
මිහිතලය මත වු ජිවින් අතර අතිමහත් වු විවිධත්වයක් පවති
ඔවුන් එකිනෙකා සෛල සංඛ්‍යාවෙන්, සෛල සංවිධානයෙන්, බාහිර රූපකායෙන්, ව්‍යුහමය සැකැස්මෙන් පමණක් නොව ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍යයේ සහ අණුක සැකැස්මෙන්ද එකිනෙකට වෙනස්වේ
මේ අකාරයේ විවිධත්වයක් ජිවින් අතර පවත්නා හෙයින් ඔවුන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරිමට මනාව සකස්කරන ලද වර්ගීකරණයක් අවශ්‍යය වේ
ජිවි වර්ගිකරණය කිරිම සදහා 
කෘතිම වර්ගීකරණ ක්‍රම
ස්වාභාවික වර්ගීකරණ ක්‍රම
වර්ගීකරණ ධුරාවලි 
භාවිත කරනු ලබයි
එකම ජිවියකු සදහා ලෝකයේ විවිධ තැන්වල මෙන්ම එකම රටක විවිධ ප්‍රදේශවලද වෙනත් නාමයන් භාවිත කිරිම නිසා ජිවින්ගේ අනන්‍යතාවය පිළිබඳ ගැටලු මතු වි තිබේ
එවන් ගැටලු මඟ හරවා ගැනිම සදහා සියලුම ජිවින්ට පොදු වු පද 2කින් යුත් අන්තර්ජාතික නාමකරණයක් හදුන්වා දෙනලදි
මෙය ද්විපද නාමකරණය ලෙස හදුන්වයි.

ද්වීපද නාමකරණය 
විද්‍යාවේ හා ජීව විද්‍යාවේ දියුණුව හා දැනුම පුඵල් වීමත් සමග විවිධ විද්‍යාඥයින්, උද්භිද විද්‍යාඥයින් හා සත්ත්ව විද්‍යාඥයින් නාමකරණ හා වර්ගීකරණ සඳහා වෙනස් වූ ක්‍රම භාවිත කළහ
18 වන ශත වර්ෂය දක්වා බොහෝදුරට බහුපද නාමකරණයක් භාවිත විය
ලොව පුරා පිළිගත් ද්වීපද නාමකරණ පද්ධතිය කැරොලස් ලිනේයස් (1707 - 1778) විසින් යෝජනා කරන ලද්දකි
ජීවියකුගේ නාමය කොටස් දෙකකින් යුක්ත වේ
ප්‍රථම කොටස ගණ නාමය වන අතර දෙවන කොටස සුඵ නාමය වේ
ගණ නාමය බොහෝවිට නාමපදයක් වන අතර සුඵ නාමය යම් ලක්ෂණයක් විස්තර කරන විශේෂණ පදයක් වේ
- Homo sapiens - Homo යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මිනිසා වන අතර sapiens යනු බුද්ධිමත් බවයි.

එකිනෙකට බන්ධුතා දක්වන ජීවීන්ට එකම ගණ නාමය සමග වෙනස් වූ සුඵ නාම යෙදේ
- Dipterocarpus zeylanicus හා Dipterocarpus grandiflorus -
Dipterocarpus zeylanicus - යනු පියාපත් දෙකක් සහිත ඵල හා ශ්‍රී ලංකාවේ හමු වූ යන්නයි
Dipterocarpus grandiflorus - යනු පියාපත් දෙකක් සහිත ඵල හා විශාල පුෂ්ප සහිත වූ යන්නයි
වර්ගීකරණ පද්ධති  මුල් කාලීන වර්ගීකරණ පද්ධති සියල්ල කෘත්‍රිීම වර්ගීකරණ පද්ධති වේ
බහුලව මේවා මිනිස් භාවිත අනුව සැකසුනි
ජීවීන් විද්‍යාත්මක ව වර්ගීකරණය කළ පළමු තැනැත්තා වන්නේ ඇරිස්ටෝටල් ය
ඔහු ජීවීන් ශාක හා සතුන් ලෙස වර්ගීකරණයකළේය
සතුන් තවදුරටත් විවිධ නිර්ණායක එනම්, සංචරණ විධි, ප්‍රජනන විධි, රතු රුධිර සෛල ඇති නැති බව ආදියට අනුව වර්ග කරන ලදී
එලෙසම ඇරිස්ටෝටල්ගේ ශිෂ්‍යයකු වන තියොප්‍රැස්ටස් විසින් විලාසය අනුව ශාක වර්ගකරන ලදී
ගස්, පඳුරු හා පැලෑටි ලෙස සහ ජීවන කාලය අනුව (වාර්ෂික හා ද්විවාර්ෂිකහා බහුවාර්ෂික
)

ලිනේයස් ගේ කාලය තෙක් විද්‍යාඥයින් විවිධ ක්‍රම භාවිත කළහ
ස්වීඩන් ජාතික උද්භීද විද්‍යාඥයකු වන කැරොලස් ලිනේයස් (1753) ද්විපද නාමකරණය හඳුන්වා දුන් අතර ඔහු ශාක 6000ක් පමණ තක්සෝන ධූරාවලියකට අනුව වර්ගකරන ලදී
එනම් විශේෂය, ගණය, ගෝත්‍රය හා වර්ගය ලෙසය
සපුෂ්ප ශාකවර්ගීකරණයේ දී ඔහු පුෂ්පයක අඩංගු රේණු හා කීල ගණන පදනම් කර ගත්තේ ය
ඔහු ශාක හා සත්ව යන ජීවි රාජධානි දෙකක් හඳුනා ගත්තේ ය
ක‍ෂුද්‍රජීවීන් සොයා ගැනීමත් සම`ගම ඔවුන් ශාක හෝ සතුන් ලෙස වර්ගීකරණය කළනො හැකි බව විද්‍යාඥයෝ තේරුම් ගත්හ
මෙම ගැට`ඵව විසඳා ගැනීම සඳහා අර්නස්ට් හේකල් (1866) තුන් වන රාජධානියක් හඳුන්වා දුන්නේ ය
එනම් ප්‍රෝටිස්ටා රාජධානිය යි
තවද ඔහු වංශය යන තක්සෝනය හඳුන්වා දීබොහෝ ජීවීන් වර්ගීකරණය කළේය
ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයේ සොයා ගැනීමත් සමග ජීව විද්‍යාඥයින් විසින් ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටික හා සුනන්‍යෂ්ටික ෙසෙලීය සංවිධාන, හඳුනා ගන්නා ලදී
රොබට් එච්. විටෙකර් (1969), රාජධානි පහේ වර්ගීකරණය හඳුන්වා දුන්නේය
එම රාජධානි පහ, 
මොනෙරා 
ප්‍රෝටිස්ටා 
ෆන්ගයි(දිලීර) 
ප්ලාන්ටේ 
ඇනිමාලියා ය
ඔහුගේ වර්ගීකරණයෙ සෙලීය සංවිධානය, ඒක ෙසෙලික බහුෙසෙලික බව, පෝෂණ විධි මත පදනම් විය
නොනගතය යනු සිංහල අලුත් අවුරුද්දේ සූර්යයා මීන රාශියේ සිට මේෂ රාශියට සංක්‍රමනය වන කාලයයි
විවිධ උගතුන් මෙම වචනය සෑදී ඇති ආකාරය ගැන විවිධ මත පලකරති
ජේ. බී. දිසානායක මහාචාර්යතුමාට අනුව මෙය සුබ නැකැත් නැති කාලය යන අරුථ ගෙන දෙන පදයක්ය
වෙනත් නම්
ඈපා ලිත ආරම්භකල දොන් පිලිප් ද සිල්වා ඈපා අප්පුහාමි ඡ්‍යොතිෂ්‍යවේදියා විසින් පුණ්‍ය කාලයේ පූර්ව භාගය ලෙස නොනගතය හැඳින්වීම ආරම්භ කරන ලදී
මූලාශ්‍ර 

සිංහල අලුත් අවුරුද්ද
දර්ශනය හා දර්ශනවාදය හා යථාර්ථය (Vision Views & Reality) 
යථාර්ථය පිළිබදව ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන් හෙවත් කිසියම් ප්‍රතිපත්ති හෝ ඉගෙනුම් මාර්ගයක් අනුගමනය කිරීමෙන් ලබන අත්දැකීමක් - දර්ශනය (vision) ලෙසද, යථාර්ථය පිළිබදව මති මතාන්තර වශයෙන් වූ දැකීම් (views) හෙවත් විශ්වාසයන් - දර්ශනවාදයන් ලෙසද සැලකිය හැක
දර්ශනය (Vision) 
ත්‍රිවේදය, ත්‍රිපිටකය, ශු
බයිබලය, ශු
කෝරාණය ආදී ග්‍රන්ථ තුළින් කරනු ලබන හෙළිදරව් කිරීම්
උපනිෂදයෙහි ඉගැන්වෙන පරිදි යමෙකු පුද්ගල ආත්මය හා විශ්වීය ආත්මය වන බ‍්‍රහ්මන් එකමය යනුවෙන් අවබෝධ කර ගැනීම මෝක්ෂය සාක්ෂාත් කරගැනීම වන්නේය
බයිබලයෙහි - පියාණන් වහන්සේ, පුත්‍රයාණන් වහන්සේ හා ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ එකමය යි අවබෝධ කරගැනීම විමුක්තිය හෙවත් ගැලවීම වන්නේය
"The Christian Gnostics practiced a spirituality more similar to Eastern traditions than to the Western Christianity we know today
'Gnostic' is Greek for 'knower' and it is 'Gnosis' or 'Knowledge' that they were seeking
Unlike the blind faith demanded by today's Churches, 'Gnosis' meant direct, mystical experience of the divine, which was to be found by individual spiritual evolution to Self-Realisation, and not within the confines of intellectual dogma
The experience of Gnosis was trans-rational and non-intellectual
අල්
කුරාණයෙහි - පිළිගැනීම වන්නේ දෙවියන් රූපයකින් නොවන බවයි, එය ප්‍රත්‍යක්ෂ කිරීම මාර්ගය වේ
☀මා දෙවියන් විශ්වාස කරන අතර ඔහුව ඔහුගේ නම්වලින් හා ගුණාංග වලින් දනිමි
මම ඔහුගේ සියලු විධාන පිළිගනිමි
හදවත සහ බුද්ධිය පිළිබඳ කරුණු වලදී කෙනෙකුට යමෙකු රැවටීමට හැකිවෙනවා පමණක් නොව ඔහුවම රවටාගෙන සිටිය හැක
ඔහු තමා මුඃමීන් (විශ්වාසවන්තයා) කෙනෙකු නොවන නමුත් තමා මුඃමීන් යැයි සිතයි
කෙනෙකුගේ වචන අසත්‍ය නම් ඔහු තුළ ඇත්තේ වචනයට පමණක් සීමා වූ විශ්වාසයකි
ඔබගේ ක්‍රියාවන් සමග විශ්වාසවන්තෙයෙකු වන්න

ත්‍රිපිටකයට අනුව යථාර්ථය අවබෝධ කිරීම යනු නිවන් දැකීමයි
ඇත හා නැත යන අන්ත දෙකෙන් ම තොරවූ ත්‍රිලක්ෂණ දර්ශනය හා මජ්ජිම පටිපදාව (අරි අටැගි මග) අනුගමනයෙන් සිදුවන චතුරාර්‍ය සත්‍යාවබෝධයයි
(යථාභූතං ඤාණදස්සනං) එය ලෝකාවබෝධය ලෙසද, සත්‍යයාවබෝධය ලෙසද හදුන්වයි. ලෝකයෙන් එතෙරවීම ලොකෝත්තරත්වය ලෙසද, ලෝකයට අයත්ව යටත්ව පැවතීම ලෞකිකත්වය ලෙසද සලකයි
මෙම ලෝකය යනු කුමක්ද
දුක්ඛ සමුදය නිරෝධ මාර්‍ග යන චතුරාර්‍යය සත්‍ය ධර්මයට අනුව දුකෙහි නිවීම ම නිරෝධය බැවින්,  දුක යන්න ලෝකය හා සමාන අර්‍ථ ගන්නා බව පෙනේ
සත්‍යය 
සත්‍යය යන්න සම්මුතිසත්‍යය හා පරමාර්‍ථසත්‍යය යනුවෙන් දෙයාකාරයකින් අභිධර්මයේදී විග්‍රහ වේසම්මුති නම් ගෙය, පුටුව, රථය, මිනිසා දෙවියා ආදියයි
පරමාතර්‍ නම් චිත්ත, චෛතසික, රූප, හා නිබ්බාන යන්නයි
ධම්මතාව 
මනෝ පුබ්බංගමා ධම්මා - මනෝ සෙට්ඨා මනෝමයා - සියලු ධර්මයෝ මනසේ ම නිර්මාණයෝ ය
මනස ම ප්‍රමුඛ වේ ශ්‍රේෂ්ඨ වේ
මනසාචේ පසන්නේන - භාසතීවා කරෝතිවා
කර්මය අනුව සිදුවන විපාකදීමේ ක්‍රියාවලිය
යහපත් ක්‍රියාවට හොද විපාක ආදීවයෙන් ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇතිවීම
ග්‍රීක දර්ශනයට අනුව යථාර්ථය යනු කුමක්දැයි විමසමු
ප්ලේටෝට අනුව -ඔහුගේ විකල්පනය වූයේ ඥානය නම් ප්‍රත්‍යක්ෂ්‍ය නොව අනුස්මෘතිය යැයි කියාය
ඔහුගේ සුප්‍රසිද්ධ ලෙන් උපමාව අනුව යථාර්ථාවබෝධය උපන්ගෙයි සිරකුටියකින් නිදහස්වීමක් ලෙස පෙන්වා දෙයි
"ප්ලේටෝ සිය දර්ශනය ඉදිරිපත් කරන්නේ ඥාන විභාගය, සත්භාවවේදය, ආචාර ධර්ම හා රසඥානය යනාදියෙන් පාරභෞතිකව ලෝකය වටහා ගන්නා ආකාරයක් හැටියටයි
ප්ලේටෝ ට පසුකාලීන ව එන සියලු දාර්ශනිකයන් කරන්නේ මේ දර්ශනික සම්ප්‍රදායෙන් මිනිසා නැමති සිරකරුවා අන්ධකාරයෙන්, මායාවෙන් හා අසත්‍ය නැමති වහල් භාවයන් වලින් මුදවන්නට ගන්නා දාර්ශනික උත්සාහයන් යැයි සැලකේ."

ඔහු සාමාන්‍යයන් පිළිබද ගැටලුවේ සැලකෙන අන්දමින් ලෝකය විග්‍රහ කිරීම සදහා රූප(form) හා නාම(idea) යන සංකල්ප භාවිතා කරන බව අනුමාන කළහැකියි
මෙහි රූප යන්න මනසින් ස්වායත්ත වූ වස්තුවක් ලෙස සලකා ඇත
වදනක අර්ථය පිළිබදව "මඩ" යනු කුමක්ද
යන විග්‍රහය අනුව වඩාත් ගැඹුරෙන් සිතා ඇත
Without void no objects or particles can exist
In this void the ancient philosophers in Greece describe a primal material called the “boundless”, from which all other elements emerge
දර්ශනවාදය (Views) - isms 
Buddhism, Catholicism, Hinduism, Muslim, etc
මෙම වාදයන් හි පොදු ලක්ෂණය නමි ඇත හෝ නැත යන අන්ත දෙකින් කිසියම් එක් අන්තයකට බරව මතයක් දැරීමයි
එනම් ස්ථීර වූ සදාකාලික පැවැත්මක් හෝ නොපැවැත්මක් - ශුන්‍යතාවක් - පිළිගැනීමයි
නූතන බටහිර දර්ශනයට අනුව

ඩෙකාට් ට අනුව - දෙවියන් වහන්සේගේ පැවැත්ම සාධනය කරයි
ප්‍රත්‍යක්ෂමය ඥානය පරම නියත ස්වරූපයෙන් අවිශ්වාසයෙන්  තොරව පිළිගත නොහැකි බව පෙන්වා දෙයි
එසේ වූවද සර්ව බලධාරී, සර්ව ව්‍යප්ත වූ දෙවියන් වහන්සේගේ පැවැත්ම සාධනය කරයි
Nihilism -  ශුන්‍යතාව දැක්මක් ලෙස සාධනය කරයි
Voidness is that which stands right in the middle between this and that
The void is all-inclusive, having no opposite–there is nothing which it excludes or opposes
It is living void, because all forms come out of it and whoever realizes the void is filled with life and power and the love of all beings

     Bruce Lee, Tao of Jeet Kune Do

ථේරවාදී බෞද්ධ දැක්මට අනුව 
නැවත නැවත සිදුවන ඉපදීම දුකකි
එහි නැවැත්ම නිවීමයි
මහායාන බෞද්ධ දැක්මට අනුව 
සියලු සත්වයන් බුද්ධත්වයට පත්වන බව. එතෙක් සියල්ලෝ බෝධිසත්ත්වයන් වෙත්, ඔවුහු ධර්මකායයෙහි අවතාර වශයෙන් මහායානිකයෝ සලකති
බුදුන් වහන්සේ ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණයන්ට ලක් නොවන විවිධ අවතාරයන්ගෙන් පෙනී සිටින සදාකාලික ද උතුමෙකු ලෙසින් හඳුන්වා දී ඇත
මහායාන බුදු දහමෙහි ඉතා ජනපි‍්‍රය අංගයක් වන ත්‍රිකාය සංකල්පයට අයත් ධර්මකාය සංකල්පය දාර්ශනික සංකල්පයකි
හින්දු දැක්මට අනුව 
ලෝකයේ පැවැත්ම නටරාජ සංකේතානුසාරයෙන් පෙන්වා දෙයි
පුද්ගලයා තුළ ආත්මය යනුවෙන් හදුන්වන නිත්‍ය පදාර්ථයක් ඇතැයි බොහෝ හින්දුහු විශ්වාස කරති
ඒකත්වවාදය අනුව මෙම පුද්ගල ආත්මය අවසාන විග‍්‍රහයේදී විශ්ව ආත්මය වන බ‍්‍රහ්මන්ගෙන් වෙනස් නොවේ
ඉස්ලාම් ආගමට අනුව 
ඉස්ලාම් යන වචනයේ අරුත වන්නේ "අවනතිය" නොහොත් මුළුමනින්ම දෙවියන් (අරාබි
මුස්ලිම්වරු විශ්වාස කරනුයේ දෙවියන් අල්-කුරානය දෙවියන්ගේ අවසන් මාර්ගෝපදේශකයා වන මුහම්මද් ට ලබා දුන් බවත්, අල්-කුරානය සහ සුන්නහ්ව (මුහම්මද්ගේ වචන සහ ක්රියා) ඉස්ලාමයේ මූලධර්ම මූලාශ්‍ර වන බවයි. මුස්ලිම්වරයෙක් ස්වකීය ඉච්ඡාවන් ආශාවන් දමනය කරමින් යටපත් කරමින් ඉස්ලාමීය රාමුව තුළ දිවි පැවැත්ම පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා දරන වෑයම, උත්සාහය සටන ජිහාද් යන්නෙහි මූලික අර්ථයයි
ඉස්ලාම් විශ්වාසයට අනුව ඉස්ලාම් භක්තිකයන් ඔවුන් ජීවත්ව සිටි කාලයේදී සිදු කරන ලද කි‍්‍රයාවන් අනුව දෙවියන් අතින් විනිශ්වයකට ලක්වන අතර ඒ අනුව පුනරුත්ථාපනය ලබයි
යථාර්ථය (Reality) 
යථාර්ථය ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන් හෙවත් කිසියම් ප්‍රතිපත්ති හෝ ඉගෙනුම් මාර්ගයක් අනුගමනය කිරීමෙන් ලබන අත්දැකීමක් - දර්ශන ප්‍රතිලාභයක් (vision) ලෙසද,

යථාර්ථය පිළිබදව මති මතාන්තර වශයෙන් වූ දැකීම් (views) හෙවත් විශ්වාසයන් - දර්ශනවාදයන් ලෙසද සැලකිය හැක
ලෝකයේ පැවැත්ම පිළිබද විග්‍රහයන්

ද්වයතාව - In Buddhist philosophy 

During the classical era of Buddhist philosophy in India, philosophers such as Dharmakirti argue for a dualism between states of consciousness and Buddhist atoms (the basic building blocks that make up reality), according to "the standard interpretation" of Dharmakirti's Buddhist metaphysics
[6] Typically in Western philosophy, dualism is considered to be a dualism between mind (nonphysical) and brain (physical), which ultimately involves mind interacting with the physical brain, and therefore also interacting with the micro-particles (basic building blocks) that make up the brain tissue
Buddhist dualism, in Dharmakirti’s sense, is different in that it is not a dualism between the mind and brain, but rather between states of consciousness (nonphysical) and basic building blocks (according to the Buddhist atomism of Dharmakirti, Buddhist atoms are also nonphysical
they are unstructured points of energy)
Like many Buddhists from 600-1000 CE, Dharmakirti’s philosophy involved mereological nihilism, meaning that other than states of consciousness, the only things that exist are momentary quantum particles, much like the particles of quantum physics (quarks, electrns, etc
[citation needed]

සමුද්දේශ 

දර්ශනවාදය
දර්ශනය
ආශ්‍රිත
උපහරණ

 ඉන්දියානු පොලිස් සේවයෙහි සාමාජිකයින් ඇතුලත් නොකරන්න
ඉන්දියාව
සේනාධිනායකයෙක් යනු,  ජාතියක හමුදා සේනාවන් හෝ එම සේනාවන්හී සැලකිය යුතු කොටස් කෙරෙහී, උත්තරීතර කාර්යසාධක විධානය සහ පාලනය  යොදවන්නාවූ පුද්ගලයෙකු හෝ මණ්ඩලයක් හෝ වෙයි
පසු අවස්ථාවෙහිදී, බලාධිකාරිය පැවැත්වෙන කොටස් වන්නේ කිසියම් ප්‍රදේශයක් තුල පවතින හමුදාවන් හෝ, කිසියම් කාර්යයක් හා සබැඳි සේනාවන් හෝ වෙති
ප්‍රායෝගික පදයක් ලෙසින්, එය විසින් හැඳින්වෙන්නේ, ජාතික-දේශයක විධායක නායකත්වය—එක්කෝ රාජ්‍ය නායකයෙක්, රජයේ ප්‍රධානියෙක්, ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයෙක්, ජාතික කැබිනට් මණ්ඩලයක් හෝ, වෙන යම් පර්ෂදමය මණ්ඩලයක් — තුල ගැබ්ව ඇති හමුදාමය ශක්තතාව වෙයි
තාර්කික විභජ්ජවාදීන්  පවසන්නේ බොහා් දාර්ශනික ගැටලු පැන නගින්නේ භාෂාවේ යෙදෙන වචන වල අපැභැදිලිකම නිසා බවයි.

'ලොකය මායාවකි' යි කිවහොත් එය දාර්ශනික ගැටළුවකි
මන් ද
තවත් කෙනෙකු ලෝකය ඇත්ත වශයෙන් ම පවතින්නකැයි කිව හැකි හෙයිනි
මෙතන ප්‍රශ්නය වී ඇත්තේ වචන යෙදීම පිළිබදව යි
"මායාව" යන වචනය යෙදීමෙන් මායාවාදියා අලුත් දෙයක් කියන්නේ නැත
කෙනෙක් "ඇත්ත වශයෙන් පවතී" යන වචනය යොදනවා වෙනුවට මායාවාදියා "මායාවකි" යන වචනය යොදයි
එමනිසා මෙතැන ඇත්තේ භාෂාවේ වචන යෙදීම පිළිබද ගැටළුවකි
මෙය කෙනෙක් බාගෙට පිරුනු වීදුරුවක් යැයි කියන්නට තවෙකෙක් බාගෙට හිස් වූ වීදුරුවකැයි පවසන්නාක් මෙනි
බලන්න වචනයක අර්ථය
පීට' කුරුවිට සිංහල ආහාර පිසීම මනා කුසලතාවක් ඇති අරක්කැමියෙකි
ව. 1974 සිට ඔස්ට්‍රේලියාවේ ජීවත්වේ
මුල් දිවිය
ශ්‍රී ලංකික පියෙකුට හා ඔස්ට්‍රියානු මවකට දාව 1963 වසරේ මෙලොව එලිය ලබන කුරුවිටගේ ජීවිතයේ මුල් වසර හතර ගෙවී ඇත්තේ එංගලන්තයේය
ඉන්පසු 1974 වනතුරු ශ්‍රි ලංකාවේ ගතකර ඇති ඔහු 1974දී දෙමාපියන් සමග ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිඩ්නි නුවර පදිංචියට පැමිණ ඇත
පාසල් අධ්‍යාපනයෙන් පසු සූපශාත්‍රය හැදෑරීම ආරම්භ කල කුරුවිට එහි හිනි පෙත්තටම ලගාවිය
අවන්හල්
 ෆ්ලයිං ෆිෂ්
 ස්ටීක් හවුස්
 නූසි බීච් හවුස්

පොත්
 Serendip
මයි ශ්‍රී ලංකන් ජ'නි, ISBN 978-1-74196-364-9
 Serendip
මයි ශ්‍රී ලංකන් කිචන්, ISBN 978-1-74266-428-6

ඔස්ට්‍රේලියා පුරවැසියෝ
ඉන්දියාව යනු, ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා වන්නාවූද ඉන්දියාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා රජයේ ප්‍රධානියා වන්නාවූද  ෆෙඩරල් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයක් වන බැවින්,  ඉන්දියාවේ දේශපාලනය (හින්දි
भारतीय राजनीति) සිදුවන්නේ   ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ප්‍රකාරවය
ඉන්දියාව විසින් ද්විත්ව ආණ්ඩුක්‍රමයක්, එනම් මධ්‍යයේ සංගමයක්ද පර්යන්තයේ ප්‍රාන්තද අඩංගු ද්විත්ව රජයක් පවත්වාගෙන යයි
මධ්‍යම සහ ප්‍රාන්ත රජයන් යන ද්වයෙහිම, සංවිධානය,  බලතල සහ සීමාවන්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් අර්ථ දක්වා ඇති අතර, එය ලිඛිත, දෘඩ සහ උත්තරීතර යැයි සැලකෙයි,  එනම් ජාතියෙහි නීති එය පරිදී විය යුතුයි
ඉන්දියානු ෆෙඩරේෂනයෙහි ප්‍රාන්තයන් නිරූපනය කරන උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්ද, එනම් රාජ්‍ය සභා, සමස්තයක් වශයෙන් ඉන්දියාවේ ජනතාව නිරූපණය කරන පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්ද, එනම් ලෝක් සභාව,  වෙතින් සමන්විත ද්වි මණ්ඩල ව්‍යවස්ථාදායකයක් සඳහා අවකාශයක් සපයා ඇත
ඉන්දියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුලින් ස්වාධීන අදිකරණයක් සපයන අතර එහි අග්‍රස්ථය වන්නේ  ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි
මෙම අධිකරණය වෙත පැවරී ඇති විධි නියෝගය වන්නේ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව රැකගැනුම, මධ්‍යම රජය සහ ප්‍රාන්ත අතර හා ප්‍රාන්ත-අතර ඇතිවන ආරාවුල් සමථයට පත් කිරීම සහ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට පටහැනි වන කිසියම් මධ්‍යම හෝ ප්‍රාන්ත නීති ශුන්‍ය කිරීම වෙයි
ආශ්‍රිත

 
ඉන්දියාව
මිනිසා සහ ශ්‍රේෂ්ඨ වානරයන් ඇතුලත්වන සත්ත්‍ව කුලය හොමිනිඩේ කුලය නම්වේ
අයත් සතත්‍ව විශේෂ
 මිනිසා (විශේෂ 1යි)
 චිම්පන්සි (විශේෂ 2යි)
 ගෝරිල්ලෝ (විශේෂ 2යි)
 ඔරං ඔටං  (විශේෂ 2යි)

ආශ්‍රිත ලිපි
 ශ්‍රේෂ්ඨ වානරයින්ගේ පුද්ගලභාවය

වානරයෝ
මානව පරිනාමය
මිනිසා හැර හොමිනිඩේ කුලයේ අනෙකුත් සාමාජිකයෝ ශ්‍රේෂ්ඨ වානරයෝ  ලෙස සැලකේ.

ශ්‍රේෂ්ඨ වානරයන්ගේ පුද්ගලභාවය

බාහිර යොමු
 Court in Argentina grants basic rights to orangutan
පුද්ගලභාවය
වානරයෝ
පුද්ගලයෙකු ලෙස සැලකීම පුද්ගලභාවය නම්වේ
තර්ක

ආශ්‍රිත ලිපි
 ශ්‍රේෂ්ඨ වානරයෝ
 හෙබයාස් කොපුස්

පුද්ගලභාවය
ඉන්දියානු අධිකරණය යනු, චාරිත්‍ර, පූර්වාදර්ශයන් සහ නීති සම්පාදන යන සියල්ලම නීතියෙහි කොටස් වන, වෝහාර නීති ක්‍රමය ලෙසින් හැඳින්වෙන දර්ශීය දෙමුහුම් අධිකරණ ක්‍රමයක් මත පදනම්ව, බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් 19වන සියවසෙහි මැද භාගයෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරුණු බ්‍රිතාන්‍ය අධිකරණ ක්‍රමය පාර්ශවික වශයෙන් අවිච්ඡේදව පවත්වා ගෙන යාමකි
ඉන්දියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව,  රටෙහි උත්තරීතර නෛතික ලේඛනය වෙයි
ඉන්දියාව තුල විවිධ මට්ටමෙහි අධිකරණයන් පවතින අතර, මෙම විවිධ වර්ගයෙහි අධිකරණ එක එකක් වෙත වෙනස්වූ බලතල සහිත වන්නේ, ඒවා වෙත පිරිනමා ඇති මට්ටම සහ අධිකරණ බලය අනුවය
yasuru

භාෂා බාවිතයේදී 
කිසියම් වදනක තේරුම හෙවත් අදහස අර්ථය යනුවෙන් භාෂා බාවිතයේදී යෙදේ
‘ගොයම් කැපීම‘ හා ‘පතල් කැපීම‘ ආදී අවස්තාවන්හිදී  එකම “කැපිම“ යන වචනයට දෙන අරුත, යෙදෙන සංදර්භය අනුව වෙනස් වේ
තවද එකම වදන වුවද දීගුකලක් බාවිතයේදී 
 අර්ථ විපරීත වීම
 රූපය(අක්ෂර) වෙනස්වීම
 කටවහර අනුව පරිවර්‍තනයවීම
  
ඒ ඒ සමයන් හෝ දර්ශනයන් හි යෙදෙන සංකල්ප වටහාගැනීමට නම්, එම දර්ශන පද්ධතිය ඇසුරෙන්ම, වදන යෙදී ඇති අන්දම (අර්ථය) හඳුනාගත යුතුවේ
විශේෂයෙන් ආගමික සංකල්ප සැසඳීමේදී මෙම වරද නිතර සිදුවනු දැකිය හැක
දාර්ශනික භාවිතයේදී 
මෙම වරද දාර්ශනික විටින්ග්ස්ටෛන් විසින් යන්ත්‍රය නිකන් තිබීම ලෙස හඳුන්වයි.

තවද  අර්ථය යන්න ප්ලේටෝ ගේ සංවාදයක් අනුව දාර්ශනික ගැටලුවක්  ලෙස විමසුමට ලක්වේ
උදාහරණයක් ලෙස ඔහුගේ සංවාදයක දැක්වෙන "මඩ" පිළිබද විග්‍රහය සලකමු
මෙහිදී “මඩ“ යනුවෙන් කුමක් සැලකිය යුත්තේද
යන්න විමසා බැලේ
මඩ යනු ජලයද නොවේ
මඩ යනු පස් ද නොවේ
මඩ යනු ජලය හා පස් යන දෙකමද නොවේ
මඩ යනු  කුමක්දැයි(සංකල්පීයව) නොහඳුනන්නෙකුට, මඩ ස්පර්ශ කලද, ඒ පිලිබඳ වැටහීමක් වේද
( මැණික් නොහඳුනන්නාට තිරිවානා මෙන්)

මේ පිළිබඳ විග්‍රහයක් සඳහා බලන්න - පෙනීම හා තථ්‍යතාව Appearance and Reality

ආශ්‍රය
ජර්මානු කම්කරු පක්ෂය (, ඩීඒපී) යනු,  නාසි පක්ෂයෙහි (, එන්එස්ඩීඒපී) මන්දායුෂ්ක පූර්වප්‍රාප්තිකයා විය
සාමාන්‍යයෙන්  නාසි පක්ෂය  ලෙසින් හැඳින්වෙන, ජාතික සමාජවාදී ජර්මානු කම්කරු පක්ෂය (නැටිසියොනාලසෝෂියලිට්ස්ෂසර් ඩොයිෂ් ඇල්බර්ටාපාර්ටයි, කෙටි නම එන්එස්ඩීඒපී) යනු, නාසි වාදය ක්‍රියාවේ යෙදවූ සහ,  1920 සිට1945 දක්වා ජර්මනියේ සක්‍රීයව පැවති දේශපාලන පක්ෂයකි
එහි  පූර්වප්‍රාප්තිකයා, ජර්මානු කම්කරු පක්ෂය (ඩීඒපී) පැවතියේ,  වසර 1919 සිට 1920 දක්වාය
පිරිත් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ආරක්ෂාව ගෙන දෙන ධර්ම කොට්ඨාශයකි
මුලින්ම පිරිත් දේශනා ආරම්භ වූයේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩ විසු කාලයේදීයි
ලෙඩ රෝග වැළඳුනු අවස්ථා වලදීත්, නොයෙක් කරදර උපද්‍රව පැමිණි අවස්ථා වලදීත් පිරිත් දේශනාවෙන් ගුණ සලසා දෙන ලදී
රහතන් වහන්සේලා ගිලන් වූ අවස්ථා වලදීත් බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිත් දේශනා කළහ
එමෙන්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගිලන් වූ අවස්ථා වලදී රහතන් වහන්සේලා පිරිත් දේශනා කළහ
එම නිසා ඈත අතීතයේ සිටම බෞද්ධ ජනතාව පිරිත් දේශනාව ඉතා අගය කොට සැලකීමට හුරුවී සිටිති
විපත්ති පටිබාහාය - සබ්බ සම්පත්ති සිද්ධියා 
සබ්බ දුක්ඛ විනාසය - පරිත්තං ධූත මංගලගන්
විපත්ති පටිබාහාය - සබ්බ සම්පත්ති සිද්ධියා 
සබ්බ භය විනාසය - පරිත්තං ධූත මංගලගන්
විපත්ති පටිබාහාය - සබ්බ සම්පත්ති සිද්ධියා 
සබ්බ රෝග විනාසය - පරිත්තං ධූත මංගලගන්

පිරිත් සුත්‍ර දේශනාව ආරම්භයේදී ඉහත දැක්වෙන ගාථා තුන ප්‍රකාශ කිරීම සිරිතකි
විපත්ති නැතිකර ගැනීම සඳහාත් සියලු දුක්, සියලු බය, සියලු රෝග වැනසීම සඳහාත් හේතු වන්නා වූ මංගල සම්මත කරුණු පිරිත් දේශනාවේ අඩංගුව පවතී
ගණිතයේ දී මහා පොදු සාධකය (gcd) යනු, දෙකක් හෝ ඊට වැඩි නිඛිල ගණනක්, අවම වශයෙන් එක් ශුන්‍ය නොවේ විට, ඉතිරි නොකර සංඛ්‍යා බෙදාලන විශාලතම ධන නිඛිලයක් වේ
උදාහරණයක් ලෙස, 8 සහ 12 හි මහා පොදු සාධකය 4 වේ
7  8  9
ව. 17 වැනි සියවසේ දර්ශනවාදයේ දී නවතම විද්‍යාවේත්, උසස් ගණිතයේත්, නිදහස් හෘද සාක්ෂියේත්, සංකලනය වීමෙන් පැන නැගුණ ඩෙකාට් ගේ දර්ශනයේ ආරම්භය, සංශය (Doubt) නම් වේ
"තේරුම් ගැනීමට නම් සංශය (අවිශ්වාස) කරන්න" යයි නිර්භීතව පැවසීය
අවිශ්වාස කරන්නේ කුමක්ද
* තමා ගේ සිට දෙවියන් දක්වා සෑම මතයක්ම
* ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන් (ඉන්ද්‍රියන් මගින්) ලැබෙන සෑම ඥානයක්ම
* සෑම තර්කයක්ම
  * නින්දේදී සහ අවදියේදී ලැබෙන අනුභූතීන්
  * විද්‍යාඥයන්‍ ගේ සහ දර්ශනවාදීන් ගේ අදහස්
ශීත සෘතුවෙහි එක් දිනෙක තම ගිනි උදුන අසල වූ සිද්දියකින් ලැබුණු අත්දැකීමක්, "අවිශ්වාසයෙහි" හෙවත් "සංශයෙහි" උපත විය
ප්‍රථමයෙන් ම ඉටි කැබෙල්ල හා සම්බන්ධව තබි ප්‍රත්‍යක්ෂයන් වන වර්ණය, සුවද හා හැඩය වේගයෙන් වෙනස්ව ගියේය
මින් ඩෙකාට් නිගමනය කළේ, ක්ෂණයකින් වෙනස්වන ප්‍රත්‍යක්ෂමය අත්දැකීම් මත දර්ශනයක් ගොඩ නො නැගිය හැකි බවයි.

මේ ප්‍රත්‍යක්ෂයන් පිළිබදව ඩෙකාට් මෙසේ පවසයි
ඔහුගේ මෙම විප්ලවීය සැකකිරීම (radical doubt) හුදු සැකකිරීම පමනකින් නොනැවතී විදිමත් සන්දේහයක් (The Method of Doubt) ගොඩනගයි
මූලාශ්‍ර 

දර්ශනික සිද්ධාන්ත
ජිවින්ගේ දේහ තුල විවිධ පරිවෘත්තිය ක්‍රියාවලියන් සිදු වේ
එවා සංවෘත්තිය (සංස්ලේෂණ) හෝ අපවෘත්තිය (බිඳ හෙලිමේ) ප්‍රතික්‍රියා සිදු වේ
නමුත් මෙම ජෛවීය ක්‍රියාවලි දේහ උෂ්ණත්ව යටතේ කාර්යක්ෂමව සිදු කරගත යුතුය
මේ සදහා දායක වන ජිවි දේහ තුල පවත්නා වැදගත් මෙවලම වන්නේ එන්සයිමයි (Enzyme)
එන්සයිම යනු 
ජීවීන් තුළ සිදු වන ජෛව රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවල ශීඝ්‍රතාව වැඩි කිරීමට (උත්ප්‍රේරණය කිරීමට) අවශ්‍ය වන, ජීවී දේහ තුල ස්වාභාවිකව නිපදවෙන, විශේෂිත ත්‍රිමාණ ගෝලීය ප්‍රෝටීනමය කාබනික රසායනික උත්ප්‍රේරක ´´එන්සයිම`` ලෙස හැදින්වේ
(නමුත් සමහරක් RNA වර්ගද එන්සයිම ලෙස ක්‍රියා කරයි)
මේවා ජිවි දේහ තුලදි ප්‍රතික්‍රියාවට අවශ්‍ය සක්‍රියන ශක්තිය අඩුකොට ප්‍රතික්‍රියාව උත්ප්‍රේරණය කරනු ලබයි
බොහෝ එන්සයිම  ත්‍රිමාණ ගෝලීය ප්‍රෝටීන වේ
(ඇතැම් RNA අණු වලටද එන්සයිම ලෙස ක්‍රියාකිරීමේ හැකියාව පවතියි
රයිබොසයිම්)
සජීවී සෛල තුළ නිපදවේ
සජීවී සෛල තුළ සිදුවන අපවෘත්තීය ප්‍රතික්‍රියා හා සංවෘත්තීය ප්‍රතික්‍රියා/  පරිවෘත්තීය ප්‍රතික්‍රියා/ ජෛව ප්‍රතික්‍රියා (සාමාන්‍යයෙන්) උත්ප්‍රේරණය කරන්නේ ප්‍රතික්‍රියා සඳහා අවශ්‍ය සක්‍රියන ශක්තිය අඩු කිරීම මගිනි
(සක්‍රියන ශක්තිය යනු ප්‍රතික්‍රීයක ඵල බවට පත් කිරීමට දිය යුතු අවම ශක්තියයි)
ප්‍රතික්‍රියාවේ දී එන්සයිම වැය නොවේ
එන්සයිම ක්‍රියා කිරීමේ දී උපස්ථර සමග බැඳී එන්සයිම - උපස්ථර සංකීර්ණය සාදයි
එය කෙටි කාලීන ය/ අස්ථායී ය
ඵල බවට බිඳ වැටේ
එන්සයිම වල කියාව ඉදිරි අතට මෙන්ම පසු අතට සිදුවේ(ප්‍රත්‍යාවර්තව)
එන්සයිම එයට සුවිශේෂී වූ ප්‍රතික්‍රියා පමණක් උත්ප්‍රේරණය කරයි
(එන්සයිම විශිෂ්ට ය/ එක් ප්‍රතික්‍රියාවක් පමණක් උත්ප්‍රේරණය කරයි
)එනම් උපස්ථර විශිශ්ටයි
එන්සයිම ක්‍රියාකාරීත්වයේ යාන්ත්‍රණ 
එන්සයිම ක්‍රියාකාරීත්වයේ යාන්ත්‍රණය පහදා දීම සඳහා කල්පිත දෙකක් යෝජනා කර ඇත
අගුළු - යතුරු යාන්ත්‍රණය (උපස්ථර අණු සවිවීමට එන්සයිමයේ නිශ්චිත හැඩයක් පවතී
)
ප්‍රේරිත - සීහුම් යාන්ත්‍රණය (එන්සයිම සහ සක්‍රිය ලක්ෂ්‍ය (භෞතිකව) වඩාත් නම්‍යශීලි ව්‍යුහයන් ය
එන්සයිමය සමග උපස්ථර සම්බන්ධ වන විට ප්‍රේරණය වී එන්සයිමයේ හැඩය වෙනස් වේ
එමගින් එන්සයිමයට වඩාත් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියා කිරීමට හැකි වේ
)

සහ-සාධක 
බොහෝ එන්සයිමවල ක්‍රියාකාරීත්වය සඳහා සහ-සාධක නම් කොටස් අවශ්‍ය වේ
(පොටින් +සහ-සාධකය=හොලො එන්සයිම/holoenzyme/පුර්ණ එන්සයිමය)

(පොටින් =ඇපෝඑන්සයිම/apoenzyme)
 අකාබනික අයන - උදා
Cl- අයන මගින් ඛේට ඇමයිලේස් ක්‍රියාව වේගවත් කරයි
සංලග්න කාණ්ඩ - උදා
FAD/ FMN/බයොටින්/හීම්(කාබනික සංයෝගයන් ය
ඒවා එන්සයිමයට තදින් බැඳී ඇත
ඒවා ඉලෙක්ට්‍රෝන වාහක/ ඔක්සිජන් වාහක ලෙස ක්‍රියා කරයි
)
 සහ - එන්සයිම  - උදා
NAD/ NADP/සහ - එන්සයිම A(කාබනික සංයෝගයන් ය
ඒවා එන්සයිම සමග ලිහිල්ව සම්බන්ධ වී ඇත
ඒවා හයිඩ්‍රජන් ප්‍රතිග්‍රාහක ලෙස ක්‍රියා කරයි
) ඒවා එන්සයිමයේ ක්‍රියාව සක්‍රිය කරයි
නිශේධක 
තරඟකාරි ප්‍රත්‍යාවර්ත නිශේධක
ඒවා උපස්ථරවලට ව්‍යූහයෙන් සමාන නිසා එන්සයීමයේ සක්‍රිය ලක්ෂ්‍ය සමඟ බැදේ
- සල්ෆොනැමයිඩ්

තරඟකාරි නොවන ප්‍රත්‍යාවර්ත නිශේධක
ඒවා එන්සයිමයේ සක්‍රිය ලක්ෂ්‍ය නොවන ස්ථානයකට බැදේ
- සයනයිඩ් අයන එන්සයිමයේ ලෝහ අයන සමඟ බැදේ
/ සයිටක්‍රෝම් ඔක්සිඩේස්වල කොපර් අයන සමඟ බැදේ
අප්‍රවර්ත නිශේධක
බැර ලෝභ අයන Hg2+/ Ag+/ As/ Cu
එන්සයිමයේ -SH කාණ්ඩය සමඟ ස්ථිරව බැදේ

එන්සයිම වල ක්‍රියාකාරීත්වයට බලපාන සාධක 
එන්සයිම ප්‍රතික්‍රියාවල ශීඝ්‍රතාව කෙරෙහි විවිධ සාධක බලපායි
pHI, උෂ්ණත්වය, උපස්තර සාන්ද්‍රණය, එන්සයිම සාන්ද්‍රණය, නිශේධක, සක්‍රීයක ආදිය
එන්සයිම ක්‍රියාකාරිත්වයේ සීඝ්‍රතාවය කෙරෙහි pH බලපායි
/ වෙනස් එන්සයිම ප්‍රශස්ථ pH අගයන්වලදී උපරිම ක්‍රියාකාරිත්වයක් පෙන්වයි./ වෙනස් ප්‍රශස්ථ pH අගයන් පවතී
එන්සයිම ක්‍රියාකාරිත්වයේ සීඝ්‍රතාවය කෙරෙහි උෂ්ණත්වය බලපායි
ප්‍රශස්ථ උෂ්ණත්වයට ළගාවන තුරු උෂ්ණත්වය වැඩිවන සෑම  10oC කටම එන්සයිම ප්‍රතික්‍රියාවේ සීඝ්‍රතාවය දෙගූණ වේ
උපස්ථර සාන්ද්‍රණය වැඩිවන විට එන්සයිම ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි වේ
නිශේධක (විවිධාකාර කුඩා අණු) එන්සයිම ක්‍රියාකාරිත්වය නිශේධනය කරයි

එන්සයිම ක්‍රියාකාරීත්වය ආදර්ශනය කිරීම සහ එන්සයිමීය ප්‍රතික්‍රියාවල ශීඝ්‍රතාව නිර්ණය කිරීම සඳහා විද්‍යාගාර පරීක්ෂණ (පිෂ්ටය - ඇමයිලේස්)

 ද්‍රව්‍ය හා උපකරණ
පැය 30 ක් ප්‍රරෝහණයට සැලැස්වූ මුං බීජවලින් ලබා ගත් සංශුද්ධ නො වන (Crude) ඇමයිලේස් නිස්සාරකයක්
උෂ්ණත්වමානයක් 
පිපෙට්ටු
ජලතාපකයක් 
[w/v] පිෂ්ට ද්‍රාවණය
අයඩීන් ද්‍රාවණයක් 
කැකෑරුම් නළ හා පරීක්ෂා නළ
විරාම ඝටිකාවක් 
සුදු පෝසිලේන් තහඩුවක්

 උපදෙස්
පහත දැක්වෙන පරිදි පරීක්ෂණය සැකැසීමට උපදෙස් දෙන්න
වෙන් වෙන් පරීක්ෂා නළවලට නිවැරැදි පරිමාවලින් ඇමයිලේස් 5 ml හා පිෂ්ට ද්‍රාවණය 10 ml ද මැන ගන්න
මැන ගත් ද්‍රාවණ එක ම උෂ්ණත්වයක පවත්වා ගන්න
ද්‍රාවණ මිශ්‍ර කර විරාම ඝටිකාව ක්‍රියාත්මක කරන්න
සෑම මිනිත්තු දෙකකට ම වරක් මිශ්‍රණයෙන් බිංදුවක් හා අයඩීන් ද්‍රාවණයෙන් බිංදුවක් බැගින් පෝසිලේන් තහඩුව මත තබා පරීක්ෂා කරන්න
කළු/නිල් පැහැය සිට ලා තැඹිලි/දුඹුරු(අයඩීන් ද්‍රාවණයේ වර්ණය) පැහැයකට හැරෙන වර්ණ විපර්යාස ලැබෙන තෙක් පරීක්ෂණය කර ගෙන යන්න
වර්ණ විපර්යාසය ලැබීමට ගත වූ කාලය නිර්ණය කරන්න
ගත වූ කාලය හා වර්ණ විපර්යාසය වගුගත කරන්න
5oC, කාමර උෂ්ණත්වය, 40 oCක්, 60oC  යන උෂ්ණත්ව යටතේ ඉහත ක්‍රියා පටිපාටිය වෙන වෙන ම සිදු කරන්න
(උෂ්ණත්වය නියත ව පවත්වා ගැනීම සඳහා අයිස් කැට හෝ උණු වතුර හෝ භාවිත කිරීම)
ලබා ගත් ප්‍රතිඵල පිළිබඳ අර්ථකථනය කරන්න
අදාළ 

ජීව විද්‍යාව
විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව
2010 චිලි පතල් අනතුර ලෙස හැඳින්වෙන්නේ 2010 වර්ෂයේ අගෝස්තු 5 වන දින චිලි දේශයේ ඇටකාමා කාන්තාරයේ 'සැන් ජොසේ' නම් වූ රන් සහ තඹ ආකරයක සිදු වූ අනතුරයි
මෙම අනතුර නිසා පතල් කරුවන් 33 දෙනෙකු ආකාරය තුල සිර වූ අතර ඔවුන් මුදා ගැනීම සඳහා විශාල මෙහෙයුමක් දියත් කරන ලදී
ඔවුන් සිර වී සිටියේ පොළොව මතුපිට සිට මීටර් 622 ක් පමණ පහලින් වූ කුටීරයක් තුලයි
පස් කඩා වැටී පතලට පිවිසෙන මාර්ගය ස්ථාන කිහිපයකින්ම අවහිර වීම නිසා පතල් කරුවන්ට ඉන් පිටතට ඒම කිසිසේත්ම කල නොහැක්කක් වී තිබුණි
අනතුර සිදු වීමෙන් පසු ඇතුලත සිටී පතල් කරුවන් සමඟ පැවති සියළු සම්බන්ධතා බිඳී ගිය අතර ඔවුන් ජිවතුන් අතර සිටින බව පවා දැන ගත්තේ අනතුර සිදු වී දින 17කට පසු අගෝස්තු 22 දිනයි
සැතපුම් භාගයකට වඩා පොලොව අභ්‍යන්තරයේ කොටු වී සිටී මෙම මිනිසුන් බේරා ගැනීම සඳහා විශාල මෙහෙයුමක් දියත් කිරීමට චිලි රජය කටයුතු කළේය
ඊට ලෝකයේ නන් දෙසින් අවශ්‍ය සහයෝගය ලැබුණු අතර සමස්ථ ලෝක ප්‍රජාවගේ අවධානය දිනා ගත් මෙහෙයුමක් ද විය
ජීවිතයත් මරණයත් අතර සටනක යෙදුණු පතල් කරුවන් පිරිස දින 69ක කාලයක් පතල තුල සිර වී සිටි අතර ඔවුහු පොලොව යට වැඩිම කාලයක් ජීවත් වූ ලොව ප්‍රථම මිනිසුන් කණ්ඩායම ලෙස ඉතිහාසයට එක් වූහ
Mining disasters in Chile
ලතින් භාෂාව යනු,  පුරාතන ඉතාලිමය භාෂාවක් වන අතර,  ලාතියුම සහ පුරාතන රෝමය යන ප්‍රදේශයන්හී ඉතාලිමය ලතින්වරුන්  විසින් මුලදී කථා කල භාෂාවකි
බොහෝ යුරෝපියානු භාෂාවන් මෙන්ම, එයද, පුරාතන පූර්ව-ඉන්දු-යුරෝපියානු භාෂාව වෙතින් පැවතෙන්නකි
ඉට්‍රස්කන් භාෂාව වෙතින් ආභාෂය ලැබ හා ග්‍රීක හෝඩිය පදනමක් වශයෙන් භාවිතා කරමින්, ඉතාලියානු අර්ධද්වීපයෙහි ලතින් යැයි වෙන් කර හඳුනාගත හැකි භාෂාව දක්වා හැඩ ගැසුණි
නූතන රොමැන්ස් භාෂා වනාහී, මෙම භාෂාවෙහි උපභාෂාමය ආකෘතීන්හී (ග්‍රාම්‍ය ලතින්) අවිච්ඡේදයෝ වෙති
මෙයට අමතර වශයෙන්, බොහෝ ශිෂ්‍යයන්, විද්වතුන් සහ, ක්‍රිස්තියානි පූජක පක්ෂයෙහි සමහරක් සාමාජිකයන් විසින්, චතුර ලෙස එය කථා කරන අතර, ලොව වටා සමහරක් ප්‍රාථමික, ද්වීතියික සහ පශ්චාත්-ද්වීතියික අධ්‍යාපනික ආයතනයන්හී එය දැනුදු උගන්වනු ලැබෙයි
ඉංග්‍රීසි භාෂාවද ඇතුළු, බොහෝ විවිධ භාෂා පවුල්වල නූතන භාෂාවන්හී නව පද නිර්මාණයෙහිදී සහ, බොහෝලෙසින් ජීවවිද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාවෙහිදී, ලතින් භාෂාව දැනුදු භාවිතා වෙයි
ලතින් සහ එය වෙතින් ව්‍යුත්පන්න රොමැන්ස් භාෂාවන්, ඉතාලිමය භාෂා පවුලේ දැනට නොනැසී පවතින එකම භාෂාවන් වෙති
ඉතාලිමය ශාඛාවෙහි අනෙකුත් භාෂාවන්, ආදි ඉතාලියේ අභිලේඛනයන්හී භාවිතා කෙරුනු නමුත්,  රෝමානු ජනරජ යුගයෙහිදී ලතින් භාෂාව වෙතට සමාග්‍රහණය කෙරී ඇත
ශතවර්ෂ කීපයකට පෙරදී චීන ජාතිකයන් යුද කටයුතු සඳහා භාවිතා කළ රොකට්ටුව වර්තමානය වන විට අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය සඳහා යොදා ගැනෙන තරමට වැඩි දියණු වී අවසන්
එපමණක් නොව යුද කටයුතු වලදී මිසයිල නිපදවීම සඳහාත් මෙම රොකට් තාක්ෂණය යොදා ගනු ලබයි
මෙසේ මිනිසාට හිතකර මෙන්ම අහිතකර කාර්යයන් රැසක් සඳහා යොදා ගැනේ
රොකට් තාක්ෂණයේ ඉතිහාසය 

මුලින්ම වෙඩි බෙහෙත් හඳුන්වා දීමත් සමගම රොකට්ටු නිර්මාණයද එළිදැක්වී ඇත
වර්ෂ 1200 දී චීන ජාතිකයන් විසින් ඊතලයක් සමග රොකට් භාවිතා කර ඇති බව සඳහන් වේ
නලයක් තුළ තද වන ලෙස ඇසිරූ වෙඩි බෙහෙත් වලින් මෙම කුඩා රොකට් විශේෂය සාදා තිබිණි
මෙම නලයේ එක් කෙළවරක් වසා තිබූ අතර අනෙක් කෙළවර විවෘත වී තිබිණි
මෙම සරල රොකට්ටුව වර්තමාන රොකට් නිෂ්පාදනයට උපයෝගී කර ගැණිනි
රොකට් නිර්මාණ තාක්ෂණය ඉතා ඉක්මණින්ම යුරෝපයට ව්‍යාප්ත විය
ඒවා යුද කටයුතු සඳහාද යොදා ගත් අතර තුවක්කු සහ කාලතුවක්කු දියුණු වීමත් සමග 1700 අග භාගය වන තෙක් රොකට්ටු යුද කටයුතු වලින් ඈත් විය
නැවත වතාවක් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයකු වූ විලියම් කොන්ග‍්‍රිව් රොකට්ටුව කාර්යක්ෂම ආයුධයක් ලෙස වැඩි දියුණු කිරීමට පටන් ගත්තේය
1850 දී ඉංග‍්‍රීසි ජාතික විලියම් හේල් විසින් රොකටයේ නොසලයට වක‍්‍රයක් සවිකිරීමෙන් එහි නිවැරදිතාවය වඩාත් වැඩිදියුණු කළේය
වර්ෂ 1800 අග භාගය වන විට මෙම රොකට්ටු අභ්‍යවකාශ කටයුතු සඳහා යොදා ගත හැකි බව මිනිසුන්ට අවබෝධ විය
රුසියානු ජාතික ගුරුවරයෙකු වූ කොන්ස්තන්තීන් සියොල්කොවුස්කි මෙම රොකට් තාක්ෂණය පිළිබඳ ඉතා දීර්ඝ වශයෙන් පර්යේෂණ කළ අතර එම හේතුවෙන් ඔහු අභ්‍යවකාශ යානා වල පියා යනුවෙන්ද හඳුන්වයි. එක්සත් ජනපදය හා ජර්මනියද මේ පිළිබඳව ප‍්‍රධාන වශයෙන් පර්යේෂණ සිදුකර ඇත
එක්සත් ජනපදයේ රොබට් එච්. ගොඩාඩ් විසින් ප‍්‍රථම ද්‍රව ඉන්ධන රොකටය 1926 දී ගුවන් ගත කරන ලදී
ජර්මනියේදී ආචාර්ය වර්නන් වොන් බ්‍රොන් ඇතුළු කණ්ඩායමක් විසින්  V - 2 නම් රොකට්ටුව නිර්මාණය කළහ
ඉන් දෙවන වන ලෝක යුද සමයේ ලන්ඩනයට හෙළීමට බෝම්බ නිෂ්පාදනය කෙරිණි
V - 2 යනු වර්තමානයේ භාවිතාවන රොකට් මිසයිල හා අභ්‍යවකාශ රොකට්ටු වල පැරණිතම මුතුන්මිත්තා වශයෙන් සැළකෙයි
මිනිසා ප‍්‍රථම වරට සඳ මතට ගෙන ගිය රොකටය වූ සැටර්න් V රොකටයේ නිර්මාතෘවරයා වූයේද ආචාර්ය බ්‍රාන්ය
රොකට්ටුවක කි‍්‍රයාකාරීත්වය 

සරල රොකට්ටුවක කි‍්‍රයාකාරීත්වය සඳහා ඉන්ධන ඉතා විශාල ප‍්‍රමාණයක් දහනයෙන් නිපදවෙන වායුව යොදා ගනී
මෙහිදී හට ගන්නා බලයෙන් රොකටයෙන් පහළට තෙරපුමක් ඇති කරන අතර ඉන් එය ඉහළට එසවීමට අවශ්‍ය බලය ලැබේ
සාමාන්‍යයෙන් චලිතය පිළිබඳව නිව්ටන්ගේ (සර් අයිසැක් නිව්ටන්) තුන්වන නියමයට අනුව රොකට්ටුවක කි‍්‍රයාකාරිත්වය සිදුවෙයි
“සෑම කි‍්‍රයාවකටම සමාන වූත් ප‍්‍රතිවිරුද්ධ වූත් කි‍්‍රයාවක් ඇති” බව නිව්ටන්ගේ 3 වැනි නියමයෙන් කියැවේ
රොකට්ටුවක් ගුවන්ගත කිරීම සඳහා අවශ්‍ය බලය උත්පාදනය කිරීමට යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය වලට ප‍්‍රචාලන යැයි කියනු ලබයි
මේ ආකාරයෙන් ප‍්‍රචාලන වර්ග 2 ක් රොකට්ටුව සඳහා යොදා ගැනේ
ඉන් එක් වර්ගයක් ඝන ප‍්‍රචාලන ලෙසද අනෙක් වර්ගය ද්‍රව ප‍්‍රචාලන වශයෙන් ද හඳුන්වයි. මේ වර්ග දෙකේදීම බලය උත්පාදනය සඳහා ඉන්ධන හා ඔක්සිකාරක වශයෙන් කොටස් දෙකක් යොදා ගැනේ
මෙහිදී ඔක්සිකාරකය යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ යොදා ගන්නා ඉන්ධනය දහනය කිරීමට අවශ්‍ය ඔක්සිජන් වායුව ලබාගන්නා ද්‍රව්‍යටයි
ඝන ප‍්‍රචාලන 
රොකට්ටුව එසවීමට අවශ්‍ය බලය ලබාගැනීමට වෙඩි බෙහෙත් වැනි ද්‍රව්‍ය යොදා ගන්නා විට ඒවා ඝන ප‍්‍රචාලන නමින් හඳුන්වයි. එයට ගල් අඟුරු (කාබන්) සහ සල්ෆර් ඉන්ධනය ලෙසත්, වෙඩිලුණු (පොටෑසියම් නයිටෙ‍්‍රට්) ඔක්සිකාරකය ලෙසත් යොදා ගනී
අභ්‍යවකාශ ගත කරන රොකට්ටුව සඳහා විවිධ වර්ග වල ඝන ප‍්‍රචාලන යොදා ගනී
ඝන ප‍්‍රචාලන මගින් කි‍්‍රයා කෙරෙන රොකට්ටු ඉතා සරල හැඩයෙන් නිමවා ඇත
දහනය වීමේදී නිපදවෙන වායුව පිටවීමට යෙදූ නොසලයක් ද සහිත සිලින්ඩරයක ඒවා අසුරා ඇත
එම සිලින්ඩරය ඉන්ධන දහනය වන දහන කුටීරය ලෙසද කි‍්‍රයාකරයි
ද්‍රව ප‍්‍රචාලනය 
අභ්‍යවකාශයට ගුවන් ගත කෙරෙන රොකට්ටු වලට වඩා බහුල ලෙස යොදාගනු ලබන්නේ ද්‍රව ප‍්‍රචාලනයි
ද්‍රව ප‍්‍රචාලන වලින් ඝන ප‍්‍රචාලන වලට වඩා විශාල බලයක් උත්පාදනය කිරීමට හැකිවීම එයට හේතුවයි. අභ්‍යවකාශ ෂටල වල සහ ප‍්‍රධාන රොකට් යන්ත‍්‍ර වල ඉන්ධනය ලෙස ද්‍රව හයිඩ‍්‍රජන් සහ ඔක්සිකාරකය ලෙස ද්‍රව ඔක්සිජන් භාවිතා කරයි
මෙම ප‍්‍රචාලන දහනයේදී එයින් ජලය සහ විශාල තාපයක් උත්පාදනය වේ
වාෂ්ප ලෙස නික්මෙන ජලය රොකටයේ නොසලයෙන් ඉතා වේගයෙන් පිටතට නිකුත් කෙරේ
සමහර රොකට් වල භුමිතෙල් හෝ හයිඩ‍්‍රසීන් ඉන්ධන ලෙස යොදා ගනී
ද්‍රව ප‍්‍රචාලන රොකට්ටු වල පවතින ප‍්‍රධාන අවාසියක් වන්නේ ඒවායේ අධික වේගය ලබා ගැනීමට සෑම තත්පරයකම ප‍්‍රචාලන ටොන් කීපයක් දහනය කළ යුතු වීමයි
මේ බාධකය ජය ගැනීමට වර්තමානයේ විද්‍යාඥයෝ විවිධ පර්යේෂණ පවත්වති
රොකට් තාක්ෂණයේ අනාගතය 
දැනට අපට සඳ මතට ගමන් කිරීමේ හැකියාව ඇත
නමුත් දැනට පවතින වර්ගයේ රසායනික දහන රොකට්ටු වලින් වෙනත් ග‍්‍රහලෝක කරා ගමන් කිරීමේ හැකියාව නැත
එහෙයින් විද්‍යාඥයන් විසින් මේ සඳහා යෝග්‍ය රොකට්ටු වර්ග පිළිබඳ විවිධ අදහස් දක්වති
කෙසේ නමුත් අභ්‍යවකාශයේ දුරගමන් සඳහා යෝග්‍ය වන රොකට්ටු ඉතා ඉක්මණින් නිර්මාණය වනු ඇත
ඒවා න්‍යෂ්ටික ශක්තිය හො වෙනත් උපක‍්‍රමයකින් කි‍්‍රයාත්මක කිරීමට ද මේ වනවිට අත්හදා බැලීම් සිදුවී ඇත
එක්සත් ජනපදයේ නාසා ආයතනය මෙම පර්යේෂණවලින් මේ වනවිට සාර්ථක ඵල නෙලාගෙන ඇති බවද සඳහන්
කෙසේ වෙතත් දුරින් පිහිටි වෙනත් ග‍්‍රහ වස්තූන් කරා යා හැකි ප‍්‍රබල රොකට්ටු නිර්මාණය කිරීමේ සිහිනය සැබෑ වීමට වැඩි කලක් ගත නොවනු ඇත
චන්ද්‍රිකා සදහා රොකට් තාක්ෂනය 
චන්ද්‍රිකාවක් උඩුගුවනට යැවිමට මුල් කාලයේදි යොදාගත් ප්‍රධාන මේවලම වූයේ රොකට්ටුවයි. චන්ද්‍රිකා පමණක් නොව අභ්‍යවකාෂයේ තොරතුරු ගවේශනය සදහා සහ චන්ද්‍රයාගේ තොරතුරු ගවේෂණය සදහා යොදා ගත් අභ්‍යවකාශ යානා උඩු ගුවනට ගෙනයාම සදහාත් ඒවා අභ්‍යකාෂයේ අෑතට ගමන් කරවීම රොකට්ටු යොදා ගැනිණි‍
‍‍‍‍‍‍

අදාළ

බාහිර සබැඳි 
 අභ්‍යාවකාශ හා යාන්ත්‍රිරික ඉංජිනේරු ඉන්ටර්නැෂනල් ජර්නලය 
 NDTAeroTech
com, ගගන ඩිප්ලෝමා වෘත්තිකයන් සඳහා වන අන්තර්ජාල ප්‍රජාව 
 FlyDubai - ගුවන් යානයක් නිපදවීම යූ ටියුබ් වෙතින්

විද්‍යාව
ඉන්ජි‍නේරු විද්‍යාව
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 125 (CXXV) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   ඉරිදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)
එකල එය හැඳින්වුනේ, පෝලිනුස්ගේ සහ ටිටියුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  878 වසර) ලෙසිනි
මෙම වසර සඳහා 125 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය
වසර 126 (CXXVI) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)
එකල එය හැඳින්වුනේ, වීරස්ගේ සහ අම්බිබූලුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  879 වසර) ලෙසිනි
මෙම වසර සඳහා 126 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය
වසර 127 (CXXVII) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)
එකල එය හැඳින්වුනේ, රූවුෆස්ගේ සහ ස්ක්විල්ලගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  880 වසර) ලෙසිනි
මෙම වසර සඳහා 127 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය
වසර 128 (CXXVIII) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)
එකල එය හැඳින්වුනේ, කැල්පූර්නියුස්ගේ සහ ලීබෝගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  881 වසර) ලෙසිනි
මෙම වසර සඳහා 128 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය
වසර 129 (CXXIX) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)
එකල එය හැඳින්වුනේ, චෙල්සූස්ගේ සහ මාර්සේලස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  882 වසර) ලෙසිනි
මෙම වසර සඳහා 129 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය