Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
තව රාජ උරුමකම් ඇති පිරිස් තව ම ජීවත් වේ යාපන රාජධානියේ තව විනාශ කිරීමට පෘතුගීසින් උත්සාහයක් ගත්තත් රාජ්‍ය උරුමක්කාරයා තවමත් ලංකාවේ වෙසෙයි එලෙස තොරතුැ ලැබෙන අතර චක්‍ර වත්ති නම  ච-ස ලංකාවේ යෙදී  ඇති නම් ඇත
යාපනය රාජධානිය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
මහාවංශයට අනුව විජයගේ මුතුන් මිත්තන් පැවත එන්නේ නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ බෙංගාලයේ කාලිංග රාජ්‍යයෙන් (පුරාණ ඔරිස්සාව) සහ බංගලාදේශයේ පිහිටි වංග දේශයෙනි
වංශ කතාවෙහි ආරම්භයේදී (ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය බලන්න)  වංග දේශයේ රජු කාලිංග රජුගේ දියණිය හා විවාහ විය
නමින් සුප්පා දේවිය වු ඇය අනුරාගීය , ඉතා රූමත්ය
ඇය නියමිත කල් එළඹි කල තිරිසන් සතුන්ගේ රජු සමග සහවාස කරන්නේ යැයි අනාවැක පවසා තිබුණි
තිරිසනුන්ගේ රජු යනු මහා වංශයේ හැටියට සිංහයෙකි
මෙය එසේම සිදුවු අතර ඇය  සිංහබාහු හා සිංහසීවලි යනුවෙන් පුතෙකු හා දියණියක බිහි කළාය
සිංහබාහු යන්නෙහි අර්ථය සිංහයෙකුගේ වැනි බාහු ඇත්තා යන අතර ඔහු සිංහයෙකුගේ මෙන් හැඩ ගැසුනු අත් පා ඇත්තෙකු ලෙස විස්තර කෙරේ
මෙම දරු  පවුල ගල් ලෙනක ජීවත් වුහ
සිංහයා (පියා)  ගල් ලෙනෙහි දොරටුව නිරතුරු විශාල ගලක් යොදා ආවරණය කළේ දරුවන් හා බිරිද  පලා යාම වැලැක්වීම පිණිසයි
කෙසේ නමුත් අවසානයේදී සුප්පා දේවිය හා දරු දෙදෙනා ගල් ලෙනෙන් ‍ඉවත් වී පලා ගියහ
සිංහබාහු තම පියා වු සිංහයා ඊතලයකින් විද මරා දැමුවේය
ඉන් පසු තමාගේ ‍සහෝදරිය වු සිංහසීවලී විවාහ කරගෙන “සිහපුර”  නගරය මුල් කොට තම රාජ්‍යය පිහිටුවා ගත්තේය
සිංහසීවලී පිට පිටම නිවුන් දරුවන් බිහි කළාය
පළමු දරුවා  විජය වු අතර සුමිත්ත ඔහුගේ නිවුන් සොහොයුරා විය
විජය ඉතා හිතුවක්කාර , මුරණ්ඩු දාමරික පුද්ගලයෙකු වශයෙන් විස්තර කර තිබේ
ඔහුගේ සහචරයින්ද එසේ විය
රටවැසියාට දරාගත නොහැකි අන්දමේ දාමරික ක්‍රියාවන් ඔවුන් අතින් සිදුවිය
ඔහුගේ මෙම ක්‍රියාකලාපය කෙතරම් සමාජ විරෝධී වීද යත් රට වාසීහු  ඔහුව මරා දමන ලෙස වියපත් වෙමින් සිටි සිංහබාහු ගෙන් ඉල්ලා  සිටියහ
සිංහබාහු එසේ කරනු වෙනුවට ,  අපකීර්තිමත් ක්‍රියාවලට දඩුවමක් ලෙස  විජය සහ පිරිසගේ හිස අඩක් මුඩු කොට ඔවුන්ගේ අඹු දරුවන්ද සමග සියලු දෙනා පිටුවහල් කළහ
පරම්පරාගත  කථාවල සදහන් වන්නේ එම පිරිස 700 ක් වශයෙනි
මෙම තොරතුරු  මහාවං‍ශයේ සදහන් නොවේ
මෙම පිරිස ස්ථාන කීපයකට ගොඩ බැස්ස නමුත් සතුරන් ලෙස සැළකුණු බැවින් අන්තිමේදී මෙම අකීකරු කුමාරයා සහ පිරිස ලංකාවේ තම්බපන්නී නම් ප්‍රදේශයට ගොඩ බැස්සාහ
මෙම යුගය සම්බන්ධයෙන්  පුරාවෘත්ත වලින් උකහා ගත හැකි ඉතිහාසගත සත්‍ය කරුණු බොහෝ සෙයින් විවාදාත්මකය
සුප්පා දේවිය සිංහයෙකු නිසා ගැබ් ගත්තා යයි කියන කථාව වෙනත් අන්දමකින් අර්ථ කථනය කරනු ලබන්නේ යැයි සිංහයෙකු නිසා නොව  “සිංහ”  නමින් යුත් කැරළි නායකයෙකු නිසා ගැබ් ගත් ලෙසිනි
භූගෝලීය පිහිටීම , ප්‍රධාන වශයෙන් විවාදයට භාජනය වන කරුණකි
වංග දේශය යනු දළ වශයෙන් වර්තමාන බෙංගාලයේ (බංගලාදේශය සහ බටහිර බෙංගාලය) තිබුණ ප්‍රදේශයක් ලෙසද කාලිංග දේශය ඔරිස්සාවේ පිහිටා තිබුණැයිද විශ්වාස කෙරේ
මෙම කරුණු වලින් පෙන්නුම් කරන්නේ සිංහල හා ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර පෙදෙසින් සම්භවය වී ඇති දෙයයි
කොඩ්රින්ටන් ඔහුගේ “සංක්ෂිප්ත ලංකා ඉතිහාසය” ග්‍රන්ථයේ විස්තර කරන්නේ

“මුල් යුගයට අදාල මෙම සිද්ධීන්ගෙන් බොහොමයක් හුදෙක් මිථ්‍යාවක් බව පැහැදිලිය
කාරණා දෙකක් සැලකිල්ලට ලක්වේ
පළමුවැන්න නම් විජයගේ ආගමනය හා මුතුන්මිත්තන් ගැන විස්තර වල කිසියම් සත්‍යයක් තිබුණා වුවද ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර වු බෙංගාලයේත් විරුද්ධ   පැත්තේ වු ගුජරාටයේත් සුදු රජවරුන් අතර සම්බන්ධ‍යෙන් තිබුණා යයි කීම පිළිගැනීමට අපහසු කරුණක් බවයි. විජයාගමනය ගැන අදහස් පරස්පර වී තිබීමෙන්  පෙනීයන්නේ ආගමනය දෙයාකාරයකින් සිදුවී ඇති බවයි. එකක් බටහිර පැත්තේනි අනික ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර පැත්තෙනි
”

සිංහලයාගේ ආගමනය සිදු වුයේ ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර පෙදෙසින්ය යන මතය පසු කලෙක සිංහල භාෂා ශාස්ත්‍රපදයෙකු වන W
කරුණාතිලක ඔහුගේ පර්යේෂණ වලදී අනුමත කර ඇත
දෙවැනි භූ‍ගෝලීය ගැටලුව වන්නේ විජයගේ චාරිකාවේදී ගොඩ බසින ලද ස්ථානය වු “තම්බපන්නිය” පිහිටී‍ම පිළිබදවය
රාජාවලියෙහි විස්තර වන්නේ එම පිරිස ඔවුන්ගේ මුහුදු යාත්‍රාවල සිටියදී ශ්‍රීපාද කදුවැටිය දුටු බව සහ ඒ අනුව දක්ෂිණ ලංකාවේ ස්ථානයකට ගොඩ බැස ඇති බවයි. මෙම පෙදෙස පසුව “රුහුණ” රාජ්‍යයේ කොටසක් බවට පත් විය
බ්‍රිතන්‍ය ඉතිහාසඥ H
පාකර් සදහන් කරන‍්නේ මෙම පෙදෙස කිරිදි ඔය මෝය ප්‍රදේශ‍ය විය හැකි බවයි. වර්තමානයේ වඩාත් දකුණු ප්‍රදේශයේ පිහිටි ස්ථානයක් ලෙස සිතීමට පුලුවන
විජය ගොඩ බහින ලද ස්ථානය වශයෙන් වඩාත් සැලකිල්ලට ලක් වුණු මතය වන්නේ මන්නාරම සහ මීගමුව පුත්තලම නගර අතර ප්‍රදේශයක් විය හැකි බවයි. මෙම කලාපයේ තඹ පැහැ ගත් මුහුදු වෙරළ තම්බපන්නි (තඹ පැහැ අත්ල) යන නම ඇති වීමට  හේතු පාදක වන්නට ඇත
org/wiki/Vijaya#Ancestry_and_arrival_in_Lanka
histo
A0944
A0944.doc
රට තුලට කඩා වැදිම
(ආක්රකමණය) සහ පාලනය

චූල වංශයෙහි මාඝ ගැන සියලු තොරතුරු සිත් ගන්නා අන්දමින් ඉදිරිපත් කරයි
මෙය සාමාන්යoයෙන් සංක්ෂිප්ත ලේඛණයක්  මගින් ඉතා කලාතුරකින් ඉදිරිපත් කෙරෙන්නකි
ඵහි Lxxx වැනි පරිච්ඡේදයෙහි මෙසේ කියා ඇත
"ලක්වාසී ජනතාවගේ බොහෝ දුශ්චරිත ක්රිපයාවන් නිසා ලංකාවේ ආරක්ෂාව භාරව සිටි දේවතාවුන්ට ඵම ආරක්ෂාව සැපයීමට නොහැකි  විය
මේ අවස්ථාවේ මිසදිටු මනුෂ්ය යෙක් ලංකාවට ගොඩ බැස්සේය
ඔහු කෲර රාජ්ය  පාලකයෙකි
ඔහු යහගුණ නමැති වනය පුළුස්සා දැමූ ලැව් ගින්නකි
ඔහු හොඳ ප්රයතිපත්ති නම් වූ රෑ නෙලුම් මිලින කළ සූර්යයා මෙන් විය
සාමය නැමති දවල් නෙලුම් මිලින කළ චන්ද්රවයා විය
මාඝ නැමති ඔහු කාලිංග නම් පරපුරෙන් පැවති කෲර රජුය
මාඝ තම 24000 ක්වූ හමුදාව සමග ලංකාවේ රජ රටට පැමිණීමට පෙර මාඝ ගැන කිසිවක් දැන නොතිබුනා මෙන්ම ලංකාවේ ඔටුන්න ලබා ගැනීමට ඔහුට තිබුණු හිමිකම ගැනද කිසිවක් දැන ගැනීමට නැත
ඔහු මෙහි පැමිණීමට පෙර වූ අවුරුදු කිහිපය තුළ ලංකාවේ දේශපාලන තත්වය නරක අතට වර්ධනය වෙමින් පැවතුනේය
රජුන් නම දෙනෙකු අවුරුදු 20ක් තුළ රජකමට පත් වූහ
ආක්රවමණයන් තුනකට මුහුණ දීමට ද සිදු විය
නිශ්ශංක මල්ල රජු විසින් 1187 දී පිහිටවුවන ලද කාලිංග රාජ වංශය මාර්ගයෙන් මාඝට උරුමකමක් තිබෙන්නට ඇතැයි අනුමානයක් තිබේ
ඔහු විසින් දක්වන ලද හේතුවල සත්යටතාවය කුමක් වුවත් ඔහුගේ ආක්රිමණයන් මගින් ඇති කළ ප්රිචණ්ඩත්වය නිසා මහජනතාවගෙන් ලැබිය යුතු සහයෝගය ඉක්මණින් අහිමි විය
රජරටට හා සිංහලයින්ට දකුණු ඉන්දීය රාජ්ය යන් සමග දිර්ඝ ඵෙතිහාසික,සංස්කෘතික,ආගමික මෙන්ම ලේ නෑ සබඳතාවයන් ද තිබුනේ පාණ්ඩ්ය් හා චෝල රජ පවුල් සහ දිවයිනේ රජ පවුල් අතර නිරන්තර විවාහ සම්බන්ධතා තිබුණු හෙයිනි
අනිකංග (1209) සහ පරාක්රරම පණ්ඩු (1212 දී ) වැනි ආක්ර්මණිකයින් බොහෝ විට පිළිගැනුනේය
සමහර විට මෙවැනි ආක්ර්මණිකයින්ගෙන් ප්ර2සිද්ධම තැනැත්තා ඵළාර විය හැකිය
ඔහු ඊට අවුරුදු දහයකට පමණ පෙර ලංකාව ආක්රරමණය කළා පමණක් නොව භික්ෂූන්ගෙන් පවා "ධර්මරාජ්" නම් පටබැඳි ගෞරව නාමය ලබා ගැනීමටද සමත් විය
ඵපමණක් නොව ඔහු ශ්රිැ ලංකා ඉතිහාසයේ ඉතාම හොඳ පාලකයින්ගෙන් කෙනෙකු ලෙසද ගෞරවයට පාත්රහ විය
ඔවුන් වැනි පාලකයින් දේශීය ප්ර්භූවරු ද පාලනයට හවුල්කරගත් අතර දේශීය ආගම වූ බුද්ධාගමට ද ගරු කළහ
චූලවංශය මාඝ ගැන විස්තර දක්වද්දී ඔහු ගැන අප්රේසන්න අන්දමින් කථා කරන්නේ ඔහු සිංහල ජනතාවගේ සංස්කෘතියට හා ආගමට නිසි තැන දීම ප්රදතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙනි
මාඝගේ ආක්ර මණයේදී ඔහුගේ හමුදාවන් මහා පරිමාණ හොරකම් මංකොල්ලකෑම් කළ බවත් දේපළ විනාශ කිරීම්,පැහැරගෙන ගොස් හිරිහැර කිරීම (චූල වංශය ළමයින්ට තැලීම විශේෂයෙන් සඳහන් කර ඇත) අත් පා කපා දැමීම්වල යෙදුණු අතර රජරට ප්රීභූ පිරිස් වහලුන් ලෙසද යොදා ගත්හ
මේ සඳහා ආක්රශමණිකයින්ගේ දැඩි කෑදරකම පරාක්රූම පණ්ඩු රජුගේ ඉරණමෙන් පැහැදිලි වේ
ඔහු අන්ධ කරන ලදුව මරණයට පත්කරණ ලදී
මෙයිනුත් පසුව හමුදාව රජරට පූජනීය පෙදෙස් බොහොමයක් විනාශ කිරීමද අපවිත්රප කිරීමටද ක්රිමානුකූලව කටයුතු කළේය
දාගැබ් විනාශ කරනු ලැබිණි
කෞතුක වස්තු ආදිය අතුරුදන් විය
පොත් ඉරා විසිකර දැමිණ
භික්ෂූන්ට පහර දී පන්සල්වල දේපළ කොල්ලකන ලදී
විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු කරුණක් නම් ලංකාවේ පැරණිතම ස්ථූපය වූ ථූපාරාමයත් දුටු ගැමුණු රජුගේ ප්රිෂයතම රුවන් වැලි සෑයත් අපවිත්ර  කිරිමයි
පරාක්ර ම පාණ්ඩ්යද මරා අනුරාධපුර සහ පොළොන්නරුවේ විහාර සතු දේපළ ද කොල්ලකෑමෙන් පසු මාඝගේ හමුදාව විසින්ම මාඝ පූජනීයත්වයට පත් කරනු ලැබීය
පසුව ඔවුහු පුලත්ති නගර නම් අගනුවර වාසස්ථානය කර ගත්හ
ඔහුගේ පාලනයේ මුල් තැන ගත්තේ භූමියෙන් ගත හැකි උපරිම දේ ගැනීම හා හැකිතාක් දුරට රජරට පැවති සම්ප්රනදායයන් නැතිකිරීමත්ය
පූජනීය ස්ථාන සහ පන්සල් ඔහුගේ සහචරයින්ට වාසස්ථාන හැටියට පාවිච්චි කිරීමට තෑගි වශයෙන් ප්රේධානය කළ ආකාරයත් ස්වදේශික ජනයාගෙන් බලෙන් ලබා ගත හැකි උපරිම ධනය සූරා ගැනීමත් මහජනතාවගෙන් වැඩි දෙනෙක් වහලුන් ලෙස සේවයේ යෙදු ආකාරයත් චුලවංශයේ නැවතත් විස්තර කරයි
org/wiki/Kalinga_Magha#Invasion_and_Reign
සීගිරිය ප්‍රාග් ඵෙතිහාසික යුගය තුළ ද ජනාවාස වී තිබෙන්නට ඇත
සැදැහැවතුන් විසින් සකස් කිරීමෙන් පසු බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ උදෙසා පූජා කරන ලද ගල් ලෙන් සහිත එම ලෙන් ආරාම ක්‍රි
පූ 5 වැනි සියවසේ සිට පරිහරණය කර තිබේ
උද්‍යානයන් සහ මාළිගය තැනවූයේ කාශ්‍යප රජු විසිනි
කාශ්‍යපයන්ගේ මරණයෙන් පසු 14 වැනි සියවස දක්වා ඵය ආරාම සංකීර්ණයක් ලෙස පැවතුන අතර ඉන් පසු පාළුවට ගියේය
බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ගවේෂකයෙකු වූ ජෝන් ස්ටිල් නැමැත්තා මෙහි නටබුන් අනාවරණය කළේ ය
සීගිරියෙහි වූ කුරුටු ගී පුරාවිද්‍යාඥ සෙනරත් පරණවිතාන  මහතා විසින් කියවූ පසුව   කාණ්ඩ 2 ක් ලෙස ඔක්ස්ෆර්ඩ් ආයතනය විසින් 'සීගිරි කුරුටු ගී' නමින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
පරණවිතාන විසින්ම (Story of Sigiriya) සීගීරියේ කතාන්දරය නැමැති කෘතියද කරන ලද්දේ ය
සිගීරියේ මූලාරම්භය පිළිබඳ පුරා කථා

ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ඵෙතිහාසික වංශ කතාවක් වූ මහා වංශ‍යෙහි කාශ්‍යප විස්තර වන්නේ ධාතුසේන රජුගේ පුත්‍රයා වශයෙනි
කාශ්‍යප  තම පියා ධාතුසේන රජු පණ පිටින් බිත්තියකට බැඳ ජීවිතක්ෂයට පත් කොට තම සහෝදරයා වූ මොග්ගල්ලානට උරුමව තිබූ රජකම පැහැර ගත්තේ ය
මොග්ගල්ලාන යනු රජුගේ අග බිසවගේ පුත්‍රයා ය
මොග්ගල්ලාන ඉන්දියාවට පලා ගියේ තම සහෝදරයා වූ කාශ්‍යප විසින් ඝාතනය කරනු ලැබේය යන බියෙනි
ඵහෙත් කාශ්‍යපගෙන් පලි ගන්නා බවට ඔහු ශපත කළේ ය
ඔහු ආපසු ලංකාවට පැමිණ තමනට උරුම රාජ්‍යය ලබා ගන්නෙමැයි අදහසින් ඉන්දියාවේ සිට සේනා සංවිධානය කළේ ය
මොග්ගල්ලානගේ ආපසු පැමිණීම නියත වශයෙන්ම සිදු වන බව සිතූ කාශ්‍යප සීගිරිය බලකොටුවක් වශයෙන් තෝරා ගෙන ඵහි මතුයෙහි මාළිගාවක් ද ඉදි කළේය
මොග්ගල්ලාන ආපසු පැමිණ යුද්ධ ප්‍රකාශ කළේය
යුද්ධය කෙරීගෙන යන අතරතුරේ දී කාශ්‍යපගේ හමුදාව ඔහු තනි කළේ ය
කාශ්‍යප තම කඩුව මත ඇද වැටී සිය දිවි හානි කර ගත්තේ ය
පුරාවෘත්තවල සහ  ජනප්‍රවාදවල සඳහන් වන අන්දමට ඵ් පුවත මෙසේය "කාශ්‍යප තම යුද හස්තියා සටන් කිරීමට සුදුසු ස්ථානයක් සොයා වෙනත් තැනකට මෙහෙය වූ විට ඔහුගේ හමුදාව ඵය වරදවා තේරුම් ගත්තේ කාශ්‍යප පැරදී පසු බසින ලෙසිනි" ඉන් පසු ඔහුගේ හමුදාව කාශ්‍යප සම්පූර්ණයෙන් ම තනි කොට පලා ගියහ
මොග්ගල්ලාන තම අගනුවර ලෙස අනුරාධපුරය තෝරා ගත්තේ ය
සීගිරිය ආරාම සංකීර්ණයක් බවට පත් විය
වෙනත් කතාන්දරවලින් කියවෙන්නේ සීගිරියේ මුල් නිමැවුම්කරු ධාතුසේන රජු බවත් තම පිය රජු සිහිවීම පිණිස කාශ්‍යප එහි වැඩ කටයුතු නිම කළ බවත් ය
කාශ්‍යප රජු  විනෝදකාමියෙකු මෙන්ම සීගිරිය විනෝද මාළිගාවක් ලෙස ඉදි වූ බවත් වෙනත් කතාන්දරයකින් කියවෙයි
කාශ්‍යපගේ අවසාන ඉරණම පිළිබඳව තිබෙන තොරතුරු අස්ථීර ය
සමහර ප්‍රවාදවල කියවෙන්නේ කාශ්‍යපගේ අනියම් බිරියක විසින් වස දීමෙන් ඔහු ඝාතනය වූ බවයි. ඔහුගේ අවසාන සටනේදී ඔහුගේ හමුදාව විසින් තනි කිරීම නිසා තම අසිපතින් ගෙල සිඳ ගෙන කාශ්‍යප දිවි තොර කර ගත් බව තවත් කතන්දරයකින් කියැවේ
සීගිරිය නිර්මාණය බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ කාර්යයක් වූ බවත් ඊට හමුදා සහභාගිත්වයක් කිසිසේත් නො වුණු බවත් තවදුරටත් විස්තර කරන අර්ථකථනයන් ද තිබේ
පුරාණ ලංකාවේ මහායාන හා ථෙරවාද දෙපාර්ශවය අතර පැවති තරඟයේදී සීගිරි පරිශ්‍රය වැදගත් ස්ථානයක් ඉසිලූ බව ද කියැවේ
මේ

පිහිටීම

සීගිරිය පිහිටා තිබෙන්නේ (උ
7.5700) (නැ
80) මධ්‍යම පළාතේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය තුළයි
org/wiki/Sigiriya#History

සීගිරිය
ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම අඩවි
Adobe Flash බහු මාධ්‍ය වේදිකාවක් ලෙස හැදින්විය හැකිය
ඒය පටන් ගැන්මෙදි Micromidia ආයතනය සතු වුවත් දැන් එය වැඩි දියුණු කිරීම හා බෙදාහැරීම සිදු කරනු ලබන්නේ Adobe ආයතනය මගිනි
Flash මෘදුකාංගය ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ 1996 වර්ෂයේදීය
වෙබ් පිටු සදහා Flash Animation නිර්මාණයේදි අන්‍යෝන්‍යව ක්‍රියා කරන ජනප්‍රිය මාධ්‍යයක් මේ වන විට පත්ව ඇත
බොහෝ විට Flash මෘදුකාංගය Animation නිර්මාණය, වෙලද දැන්වීම නිර්මාණය හා web page වල විවිධ කොටස් නිර්මාණය සදහා යොදා ගනු ලබනවා, එනම් web page එකක් තුලට video එකක් අන්තර්ගත කිරීමට හා ඉතා අලංකාර web page නිර්මාණය සදහා යොදාගනු ලබනවා
ආශ්‍රිත 
 Adobe Flash

මෘදුකාංග
අන්සැරි එක්ස් (X) කුසලානය 

“Ansari X PRIZE” යනු නව අජටාකාශ යානා තැනීමේ අභියෝගයකි
එහි වටිනාකම ඇමරිකානු ඩොලර් 10,000,000කි
සති දෙකක කාලය තුළ දී මිනිසුන් සහිත අභ්යාrවකාශ යානයක් දෙවරක් අභ්යා
වකාශගත කිරීම මෙම අභියෝගයයි
එයට සහභාගී විය හැක්කේ රාජ්ය්ය නොවන සංවිධානවලට පමණක් වන අතර එහි අරමුණ වූයේ අඩු වියදම් අභ්යාවවකාශ චාරිකා දිරි ගැන්වීමයි
2004 ඔක්තෝබර් 4  දා (පළමු චන්ද්රියකාව ගුවන්ගත කිරීමෙන් වසර 47 පසු) Burt Rutan විසින් සැලසුම් කරන ලද අභ්යා වකාශ යානයක් මෙම අභියෝගය ජය ගන්නා ලදී
එයට මූල්යරමය ප්රසතිපාදන සපයනු ලැබුවේ මයික්රෝසොෆ්ට් සමාගමේ සම නිර්මාතෲ පෝල් ඇලන් විසිනි
ජයග්රා්හකයාට ඇ
මිලියන 10 ත්යාාග මුදල පිරිණැමුන ද ඒ වන විට නව තාක්ෂණික දියුණු කිරීම සඳහා ඔවුහු ඇ
මිලියන 100 අධිකව වැය කර තිබුණි
මෙයට පසු 2006 ඔක්තෝබරයේ දී දෙවන අභියෝගය Archon X PRIZE , 2006 ඉදිරිපත් කෙරුණි
ඉන්පසු තෙවන හා සිව්වන අභියෝග ලෙස Automotive X PRIZE  ද පිරිනමන ලදී
(2007 සැප්තැම්බර්වලදී) සිව්වැනි ත්යාeගය වූ Google Lunar X PRIZE ඉදිරිපත් කරන ලදී
org/wiki/Ansari_X_PRIZE
අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් (හෝ කක්ෂීය මධ්‍යස්ථානයක්) යනු,  අභ්‍යාවකාශයෙහි (වඩාත් බහුල ලෙසින් පහත පෘථිවි කක්ෂයෙහි) දීර්ඝ කළ  කාල පරිච්ඡේදයක් රැ‍ඳී සිටීම සහ අනෙකුත් අභ්‍යාවකාශ යානා තටාකගත කිරීම සඳහා සැලසුම් කර ඇති,  අභ්‍යාවකාශගාමීන් පිරිසකට නවාතැන් සැපයීමේ හැකියාව ඇති,  අභ්‍යාවකාශ යානයකි
අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථාන ප්‍රධාන ප්‍රචාලන බලයෙන් සහ ගොඩබෑමේ පහසුකම්වලින් අනිකුත් මිනිසුන් රැගෙන යන අභ්‍යවකාශ යානාවලින් වෙනස්වේ
එම අභ්‍යාවකාශ යානා බොහෝ විට අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය වෙත ප්‍රවාහන කෙරෙන යානා ලෙස හැදින්විය හැකිය
අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථාන සැලසුම් කර ඇත්තේ කක්ෂයේ සති, මාස සහ සමහර විට වර්ෂ ගණනක් වැනි මධ්‍ය කාලීන කාලයක් වාසය කිරීමටය
දැනට භාවිතා වන එකම අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය අන්තර්ජාතික අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය වේ
මීට පෙර තිබූ ඒවා වන්නේ අල්මැස් (Almaz) , සැලීයුට් කාණ්ඩය (Salyut Series) , ස්කයි ලැබ් (Sky lab) සහ මීර් (Mir) ය
මේ වන විටත් (2007 තෙක්) අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථාන භාවිතා කරනුයේ දිගු කාලීන අභ්‍යාවකාශ ගමන්වලින් මිනිස් සිරුරට සිදුවන බලපෑම අධ්‍යයනය කිරීමටත් අනෙකුත් අභ්‍යවකාශ යානාවල පහසුකම් නොමැති විශාල විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයන් කිරීමේ වේදිකාවක් ලෙසය
සෝයූස් 11 සහ සැල්යුට් 1 වැනි අවාසනාවන්ත යානා සහ සෑම මිනිසුන් රැගත් අභ්‍යාවකාශ යානාවල අභ්‍යාවකාශ ගමන් කාල සීමා අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය පිහිටුවීම කරළියට ගෙන ආ අතර 1994 සි‍ට 1995 දක්වා “වැලරි පොල්යකොව්” (Valeriy Polyakov) විසින් මීර් (Mir) හි සිට දින 437.7 අභ්‍යාවකාශයේ ගතකර වාර්තාවක් තැබූ අතර 2008 වන විට අභ්‍යාවකාශගාමීන් තුන්දෙනෙක් වර්ෂයකට වඩා තනි අභ්‍යාවකාශ චාරිකා සම්පූර්ණ කර ඇත
ඔවුන් සෑම දෙනාම මීර් යානයේ ද සිටි සාමාජිකයන් ද වීම විශේෂයකි
ආශ්‍රිත ලිපි 
 Apollo–Soyuz
 Spacelab
 Shuttle–Mir program

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 
 Read Congressional Research Service (CRS) Reports regarding Space Stations
 ISS - on Russian News Agency TASS Official Infographic
 "Giant Doughnut Purposed as Space Station", Popular Science, October 1951, pp
120–121
article on the subject of space exploration and a space station orbiting earth

 
1971 introductions
මානව වාසස්ථාන
Soviet inventions
අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව
නිල ලාංඡනය 

සැල්යුට් වැඩසටහන යනු සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව විසින් ගෙන ගිය ප්‍රථම අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථාන වැඩසටහනයි
1971 සිට 1982 දක්වා වසර එකොලහක් තිස්සේ අභ්‍යවකාශ ගත කෙරුණු තනි ඒකකයකින් සමන්විත වූ අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථාන 9 කින් මෙය සමන්විතවේ
ජෛව විද්‍යාත්මක, භූ සම්පත් පර්යේෂණ, තාරකා විද්‍යා‍ත්මක යන අභ්‍යවකාශයේ ජීවත් වීමේ දී පැන නගින ගැටළු පිළිබදව දිගු කාලීන පර්යේෂණ සිදු කිරීමේ අරමුණින් මෙම ව්‍යාප්තිය ආරම්භ විය
මෙ‍ම වැඩසටහන ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ වර්ධන අවධිය වන දිගු කාලීන අභ්‍යවකාශ නැවතුම්පොළවල් පිළිබද පර්යේෂණ කිරීම තෙක් වර්ධනය වීමට ඉඩ සැලසිහ
අවසාන වශයෙන් ගත්කළ සැල්යුට් මධ්‍යස්ථානයෙන් ලබාගත් අත්දැකීම් බහු පද්ධති අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථාන වන “මීර්” සහ ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය සෑදීමට අඩිතාලම දැමීමට ඉවහල් විය
එම මධ්‍යස්ථාන දෙකෙහිම හදවත ක්‍රියාත්මක වන්නේ සැල්යුට් වැඩසටහනෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ මධ්‍ය පද්ධතියෙනි
මෙම වැඩසටහන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන (DOS මාදිලියේ) 6කින් සහ හමුදාමය පිරික්සුම් මධ්‍යස්ථාන (OPS මාදිලියේ) 3 කින් සමන්විත වේ
මෙම හමුදාමය පිරික්සුම් මධ්‍යස්ථාන අල්මාස් (Almaz) වැඩසටහන වැනි අතිශය රහස් 3 වැඩසටහන්වල කොටස් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය
මෙය වැඩි දියුණු වීමේ දී සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් වූ අභ්‍යවකාශ ගමන් වාර්තා බිද ‍වැටුණු අතර සමහර අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම් කාල වාර්තා ද ඇතුළත් වේ
පළමු වරට අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් එක් පිරිසකගෙන් තවත් පිරිසකට කක්ෂයකදී භාරදීම සහ අභ්‍යවකාශයේ ඇවිදීමේ විවිධ වාර්තා ද මීට ඇතුළත්ය
1991 දී මෙම වැඩසටහන අවසාන වන විට එමගින් අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථාන තාක්ෂණය සරල තනි තටාකගත කිරීමේ දොරටු මධ්‍යස්ථානවල (Single – docking port Stations) සිට චමත්කාර ජනක විද්‍යාත්මක හැකියාවන්ගෙන් යුතු සංකීර්ණ බහු දොරටු කක්ෂීය වාසස්ථාන තෙක් ප්‍රගමනය වීම දක්නට ලැබුණු අතර එම තාක්ෂණික උරුමය අද වනවිට නොකඩවා ඉදිරියට පැමිණ ඇත
අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව
වර්ධනය

 

මීර් පර්යන්ත ගොඩනැගිලි පද්ධතියේ ඉදිරි කෙලවරේ ගෝලීය පෘෂ්ටය මත ඇති නැවතුම් පොළ 5 ද සමග එහි ඡායාරුවක් 

පෙබරවාරි 17, 1976 දී සැල්යුට් Dos-17k අභ්ය වකාශ නැවතුම් පොළෙහි වැඩි දියුණු කරන ලද ආකෘතියක් නැමැවීමට තීරණය වූ අතර මීර්  එහි ප්ර්තිඵලයක් මෙන්ම සෝවියට් අභ්යාිවකාශ පද්ධතියේ තුන්වන පරම්පරාවේ කොටසක් ද වේ
1971 පටන් සැල්යුට් අභ්යා්වකාශ මධ්යතස්ථාන හතරක් දියත් කර ඇත
එය සැලසුම් කෙරුණු අවධියේදී පර්යන්ත පද්ධති දෙකෙහි (DOS-7, DOS-8) නැවතුම් ‍පළ 4 ක් ඉදිරිපත් කිරීමට අදහස් විය
සැල්යුට් මධ්යනස්ථානයේ මෙන් දෙකෙළවරෙහි හා මධ්යපස්ථානයේ ඉදිරිපස ඇති ගෝලීය තාටාකය දෙපස තවත් දෙකක් වශයෙනි
1978 වන විට මෙය පසුපස එක් නැවතුම් පොළක් හා ඉදිරිපස ගෝලීය කොටසෙහි නැවතුම් පොළ 5 ක ආකෘතියක් බවට විකාශනය වී තිබුණි
සොයුස්(z) අභ්යා වකාශ යානයෙන් ලබාගත් ටොන් 7.5 මොඩියුලවලට නැවතුම් පළ සම්බන්ධ කිරීමට මුලදී සැලසුම්කර තිබුණි
මෙම මොඩ්යු්ල (“සොයුස්” හි මෙන් සොයුස් ප්ර චාලන මොඩියුලයක් හා අවගමන මොඩියුලයක් ද කක්ෂීය මොඩයුලය) වෙනුවට ප්ර්තිස්ථාපිත පරීක්ෂණාගාර මොඩියුලයක් ද භාවිතා කිරීමට ඉඩ ඇත
ස්වෙස්ඩා සර්විස් මොඩියුලය මීර් 2 හි ගර්භය වන අතර මීර් හි ගර්භයයි
මීර් වැඩසටහන 1979 පෙබරවාරි හිදී යෝජනා වූ විලැඩ්මර් චෙලෝම්ගේ අල්මාස්(z) යුධමය අභ්යාතවකාශ නවාතැන් වැඩ සටහන සමග ඒකාබද්ධ වූවකි
TKS අභ්යාාවකාශ යානය මත පදනම්ව, ටොන් 20 අභ්යඒවකාශ මොඩියුල රැඳවීමට මෙහි තටාක ගත කිරීමේ පර්යන්ත වැඩි දියුණු කෙරිණි
අභ්ය,වකාශ මධ්යටස්ථානය පිළිබඳ සමස්ත වගකීම දැරුවේ NPO Energia විසිනි
කෙසේ වුවද Energia, Salyut 7, Soyuz-T හා Progress අභ්යවවකාශ යානාවෙහි ඒ වන විට කෙරෙමින් තිබූ වැඩ කටයුතු නිසා Khrunichev හි සංවර්ධන ශාඛාව වූ KB – Salyut ට අතු කොන්ත්රාඩත්තුවක් පැවරිණි
KB-Salyut 1979 දී වැඩකටයුතු ආරම්භ කළ අතර සැලසුම් 1982 – 1983 නිකුත් කෙරිණි
Kurs ස්වයංක්රී ය මුණගැසීම් පද්ධතියක්, Altair චන්ද්රිටකා සන්නිවේදන පද්ධතියක්, Elektron ඔක්සිජන් උත්පාදනයක් Vozdukh කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වායු පිරිසිදු කරණයක්, විභ්ර ම ඩයින ජවරෝද (Almoz ගෙන් ගන්නා ලද), Salyut SB සංඛ්යාංුක පියාසැරි පාලන පරිගණකයක් ඇතුලු අලුත් පද්ධති කිහිපයක් අභ්යාවකාශ නැවතුම් පළට අතුළත් විය
1984 මුල භාගයේදී Buran අභ්යතවකාශ ෂටලට පියාසැරි පරීක්ෂාවකට සුදානම් කිරිම සඳහා වූ Buran වැඩ සටහන සඳහා සියලු සම්පත් යෙදවීම නිසා මීර් වැඩ සටහනේ කටයුතු ඇණ හිට තිබිණි
නමුත් 1986 27 වන සමාජවාදී පක්ෂ කොන්ග්රසසය වන විට Mir කක්ෂගත කිරීම සඳහා අභ්යnවකාශ හා ආරක්ෂාව පිළිබඳ මධ්යවම කොමිටි ලේකම් විසින් Valentin Glushko හට කරන ලද නියෝගය නිසා 1984 දීම ඒ සඳහා නැවත මුදල් සම්පාදනය කෙරිණි
සැලසුම් කරන ලද ක්රිායාවලිය අනුගමනය කිරීම හා 1986 අවශ්යි දිනයේදී දියත් කිරීමට නොහැකි බව පැහැදිලි විය
ඉන්පසු Cosmonaut’s day (අප්රේ්ල් 12) දී පියාසැරි ආකෘතියද baikonur වෙත ගෙනයාමටත් එහිදී පද්ධති පරීක්ෂා කිරීම් හා ඒකාබද්ධ කිරීම් කිරීමට තීරණය විය
Khrunichev හිදී භූමි පරීක්ෂා ආකෘතිය මත කරන ලද පරීක්ෂාවන්හි ප්රතතිඵල හේතුවෙන් කේබල 2500 න් 1100 නැවත අලුතෙන් සකස් කිරීමට සිදුවිය
ඔක්තෝබර්යේදීම මීර් එහි පිරිසිදු කිරීමේ කාමරයෙන් එළියට ගන්න‍ා ලදී
1986 පෙබරවාරි 16 දින ප්ර්ථම දියත් කිරීමේ උත්සාහය අභ්යයවකාශයානා සන්නිවේදනය දුර්වලවීම මත ව්යිර්ථ විණි
org/wiki/Mir#Development
Sum යන ශ්‍රිතය මඟින් යම්කිසි කොටු ගණනාවක ඇති අගයයන්ගේ එකතුව ලබා ගත හැකිය
අපගේ අවශ්‍යතාවය වනුයේ මෙම අගයයන් වල එකතුව A11 නම් කොටුවේ දැක්වීමයි
මෙම ශ්‍රිතය පැතුරුම්පත්වල බහුලවම භාවිතා වන එකක් වන අතර බොහෝ ගැටළු විසඳීමේදී අවශ්‍යම වන එකකි

පළමු ක්‍රමය

මෙම එකතුව ලබා ගැනීම සඳහා A11 නම් කොටුවේ = A1 + A2 + A3 + A4 + A5 + A6 + A7 + A8 + A9 + A10 යන සමීකරණය ඇතුළු කළ හැකිය
එහෙත් මෙහිදී කිසිදු ශ්‍රිතයක් භාවිතා කර නොමැති බව වටහා ගත යුතුය
දෙවන ක්‍රමය

+ ලකුණ භාවිතා කරමින් සංඛ්‍යාවල එකතුව සෙවීම වෙනුවට Sum නම් ශ්‍රිතය තුළ කොමාව මඟින් සම්බන්ධ කරමින් A11 කොටුවේ =Sum(A1 ,+ A2 ,+ A3 , A4 , A5 , A6 , A7 , A8 , A9 , A10) ආකාරයෙන් ලිවීමෙන් ද මෙය කළ හැකිය
තුන්වන ක්‍රමය

කොමාව භාවිතා කරමින් ශ්‍රිතය තුළ සංඛ්‍යා සම්බන්ධ කිරීම වෙනුවට එය පරාසයක් ලෙස =Sum(A1
A10) ආකාරයෙන් A11 කොටුවේ ලිවීමෙන් ද ද මෙය කළ හැකිය

සිව්වන ක්‍රමය
එම සම්පූර්ණ පරාසය පරාස කොටස් කිහිපයක එකතුවක් ලෙසින්, එම පරාස කොටස් කොමා මඟින් සම්බන්ධ කර =Sum(A1
org Calc වලදී පළමු දෙවන තුන්වන හා සිව්වන සමීකරණ පහත දැක්වේ

පළමු ක්‍රමය - = A1 + A2 + A3 + A4 + A5 + A6 + A7 + A8 + A9 + A10 

දෙවන ක්‍රමය -  = Sum (A1
A10)

තුන්වන ක්‍රමය - = Sum (A1
A10)

සිව්වන ක්‍රමය - = Sum (A1
A10)
භූගෝලීය පිහිටීම

මීතොටමුල්ල  යනු කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ   කොළඹ නගර මායිමේ ම පිහිටි ග්‍රාමයකි
මෙම ගම කොලොන්නාව නගර සභාවට අයත් වන අතර කොලොන්නාව ඡන්ද කොට්ඨාසය තුළ පිහිටා තිබේ
දෙමටගොඩ කොලොන්නාව මාර්ගයේ කොලොන්නාව තෙල් සංස්ථා දොරටුව ඉදිරිපසින් හා ඔරුගොඩවත්ත වැල්ලම්පිටිය පරණ අවිස්සාවේල්ල මාර්ගයේ ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයට නුදුරින් මීතොටමුල්ලට ඇතුළු වන ප්‍රධාන මාර්ග දෙකකි
ආගමික ස්ථාන හා වෙනත් ආයතන

මීතොටමුල්ලෙහි විහාරස්ථාන ගණනාවක් ඇති අතර එයින් මීතොටමුල්ල ශ්‍රී නාගවනාරාමය ආ මීතොටමුල්ල ක්ෂේත්‍රාරාමය මුල් තැනක් ගනී
නම් පොත නම් ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන සම්මුඛ දේවාලය යනු මීතොටමුල්ල ශ්‍රී නාගවනාරාමයේ ඉහළ මළුවේ ඇති දේවාලය යැයි විශ්වාස කරති
ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ සිට කොලොන්නාව තෙල් සංස්ථා පරිශ්‍රය තෙක් දිවෙන දුම්රිය මාර්ගය ද වැඩි හරියක් දිව යන්නේ මීතොටමුල්ල බස් ඩිපෝව මෙන්ම ජැෆර්ජි ඇඟළුම් ආයතනය ද එකම රජයේ පාසල වන රාහුල විද්‍යාලය ද පිහිටා ඇති මෙම ගම මැදිනි
ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින්

ප්‍රසිද්ධ කිවිවරයකු වූ නැසීගිය යූ. ඒ. එස්. පෙරේරා හෙවත් සිරි අයියා ගේ මෙන්ම පළමු මනමේ බිසව වූ ට්‍රිලීෂියා ගුණවර්ධනයන්ගේ ද ගම වූයේ මීතොටමුල්ලයි
සිංහල සාහිත්‍යය යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ පාඨකයාට රසවින්දනයක් ලබා දීමේ සහ ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ජීවන දෘෂ්ටිය පුළුල් කිරීමේ අරමුණින් සිංහල භාෂාවෙන් රචනා වන නිර්මාණ වේ
සිංහල සාහිත්‍යයට ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රාජධානිය වන අනුරාධපුරයේ සිට ම ඇරඹෙන ඉතා දිගු ඉතිහාසයක් ඇති අතර සරු අස්වැන්නකට ද හිමිකම් කියයි
19 වන සියවසේ දී පමණ කෙටිකතාව, නවකතාව වැනි නූතන සාහිත්‍යාකෘතීන් අනුගමනය කිරීමට පෙර ගී කාව්‍ය, මහා කාව්‍ය, සන්දේශ කාව්‍ය, ඛණ්ඩ කාව්‍ය, සහ බණකතා ලියැවුණු යුගය සිංහල සාහිත්‍යයේ පුරාතන අවධිය වශයෙනුත් 19 හා 20 වන සියවස්වලින් ඇරඹෙන බටහිර සාහිත්‍යාකෘති අනුගමනය කෙරුණු යුගය සිංහල සාහිත්‍යයේ නූතන අවධිය වශයෙනුත් විචාරකයන් විසින් හදුනා ගැනේ
ඉපැරණි සිංහල සාහිත්‍යය එකල රාජධානිය පැවති නගරය අනුව යුග වලට බෙදා දක්වනු ලැබේ
නූතන සිංහල සාහිත්‍යය ඇතිවීමට යටත් විජිත යුගයේ බලපෑම් තුළ ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යය කෘති පරිශීලනය කිරීමත්, ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරී ව්‍යාපාරය සහ ඊට ප්‍රතිචාරයක් වූ සිංහල-බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරයත් දැඩි ව බල පා තිබේ
කෙසේනමුත් නූතන සිංහල සාහිත්‍යය ජාතක කතා, බණ කතා සහ පැරණි සිංහල කාව්‍ය ඇතුලු ඉපැරණි සාහිත්‍යයේ දිගුවක් ලෙස ද සැලකිය හැකි ය
සිංහල නවකතාවේ ආදිතමයන් අතර පියදාස සිරිසේන, ඩබ්ලිවු
ඒ. සිල්වා, මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ආදීහු කැපී පෙනෙති
ගුණදාස අමරසේකර, ජී. බී. සේනානායක, කේ. ජයතිලක, සයිමන් නවගත්තේගම සහ ටෙනිසන් පෙරේරා එය තවදුරටත් දියුණු කළෝ වෙති
සිංහල සාහිත්‍යයේ පළමු නූතන නවකතාව ලෙසින් සැලකෙන්නේ ඒ. සයිමන් ද සිල්වා ලියූ මීනා ය
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා, හේමපාල මුනිදාස සිංහල කෙටිකතාවේ මුල්කාලීනයෝ ය
පළමු සිංහල කෙටිකතාව ලෙසින් සැලකෙන්නේ ද මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ලියූ ගැහැනියක් කෙටිකතා සංග්‍රහයයි
ජී. බී. සේනානායක, කේ. ජයතිලක, ඒ. වී. සුරවීර, පියසීලී විජේමාන්න, දයාසේන ගුණසිංහ, කීර්ති වැලිසර, ජයතිලක කම්මැල්ලවීර, අජිත් තිලකසේන, කේ. කේ. සමන් කුමාර පසුකාලීන කෙටිකතා රචකයන් අතර කැපී පෙනෙති
ජී.බී. සේනානායක සහ සිරි ගුනසිංහ නිදහස් පද්‍ය සම්ප්‍රදාය අරඹමින් සිංහල කවියේ නව ගමන්මගක් සනිටුහන් කළෝ වන අතර ගුණදාස අමරසේකර, මහගමසේකර, පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු වැන්නෝ ද එහි නව්‍ය අත්හදාබැලීම් කරමින් ප්‍රචලිත කළෝ වෙති
වත්මන් යුගයේ ඉපැරණි සාහිත්‍යාකෘති යොදාගැනෙනු දක්නට නොමැති අතර කෙටිකතාව, නවකතාව සහ කවිය වැනි නූතන ආකෘතීන් පමණක් සිංහල සාහිත්‍යය තුළ දැකගත හැකි ය
ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රබල සාහිත්‍යයක් බවට පත් ව නො තිබුණ ද, සිංහල සාහිත්‍යකරුවන් සිය ඉපැරණි සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යයෙන් මෙන් ම නවීන බටහිර සාහිත්‍යය ප්‍රවණතාවන්හි ආභාසය ද ලබමින් ඉදිරියට ගමන් කර ඇත
පුරාතන අවධිය 
මහින්දාගමනයත් සමග බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාව ලැබීමත් සමග ක්‍රි
3 වන සියවසේ දී ලේඛන කලාවේ ආරම්භය සිදුවිය
මේ කාලවල ලෙන් පූජා කිරීමේ දී ඒවායේ කටාරම්වල එම පූජා කළ අය ගැන කර ඇති සදහන් මුල් ම ලේඛන ලෙස දැක්විය හැකි ය
පසුව ලේඛනය තවදුරටත් දියුණු වීමත් සමග පුස්කොල පොත්වල රචනා කිරීම ඇරඹුණි
මුල් ම ග්‍රන්ථාගත සිංහල ලේඛන වශයෙන් සැලකිය හැක්කේ මගධ බසින් තිබූ බුද්ධ ධර්මයට ලක්දිව ධර්මාචාර්යවරුන් විසින් ක්‍රි
1වන සියවසේ දී හෙළ බසින් ලියූ අටුවාවන් ය
“මගධ බසින් වැටෙමින් ආ බුදු කැලි අටුවා හෙළදිව් ඇජුරො හෙළ බසින් තුබූහ” යනුවෙන් දම්පියා අටුවා ගැටපදයේ පැවසීමෙන් මේ බව සනාථ වේ
කෙසේනමුත් ක්‍රි
ව. 5වන සියවසේ දී බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් එවක ජාත්‍යයන්තර භාෂාවක් වූ පාලි භාෂාවට මේ අටුවා පෙරළීමත් සමග මෙම සාහිත්‍යය අභාවයට ගියේ ය
පැරණි සිංහල සාහිත්‍යය පිළිබදව සදහන් කිරීමේ දී රසවත් කථාන්දර යන නූතන අර්ථයට වෙනස් ව සියලුම ආකාරයේ ලේඛන හැදින්වීමට එය යොදාගනු පෙනේ
එනම් අර්ථ ව්‍යාඛ්‍යාන, වංශකථා වැනි රසයක් ලබා දීම අරමුණු කර නොගත් ලේඛන ද ඇතුළත් කරගනිමින් ඒ භාවිත වන බැවිනි
කෙසේනමුත් මෙම වර්ගවලට අයත් කෘති ද සාහිත්‍ය කෘති නොවන බව පවසමින් මුලුමනින් ම බැහැර කළ නොහැක්කේ මෙවැනි ඇතැම් කෘති, විශේෂයෙන් ම වංශකථා වැනි ෂානර රස නිෂ්පත්තිය ද සිදුකරන බව පෙනෙන හෙයිනි
පුරාතන සිංහල සාහිත්‍යය, ශ්‍රී ලංකාවේ රාජධානිවලට සමගාමීව එම සාහිත්‍යය කෘති රචනා වූ  යුගයේ පැවති රාජධානියේ නමින් නම් කර අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ
එනම් අනුරාධපුරය, පොළොන්නරුව, දඹදෙණිය, කුරුණෑගල, ගම්පොල, කෝට්ටේ, මහනුවර යුගය ආදි ලෙස යි
මීට අමතර ව මාතර සාහිත්‍ය යුගය යනුවෙන් ද යුගයක් සමහරු හදුනා ගනිති
එහෙත් මාතර රාජධානියක් වශයෙන් නොපැවතුණි
එකල පැවති සිංහල රාජධානිය වූයේ ද මහනුවර යි
ඇතැම්විට සීතාවක යුගය වශයෙන් ද කෝට්ටේ යුගයෙන් පසු යුගයක් හදුනා ගැනේ
අනුරාධපුර යුගය 
ක්‍රි
3 වන සියවසේ දී මහින්දාගමනයත් සමග ලේඛන කලාව දියුණුවට පත්වීමත් සිංහල ජනතාව බුදුදහම වැළදගැනීමත් මෙරට සාහිත්‍යය බිහිවීමට මුල් වූ සාධකය ලෙස හදුනාගත හැකි ය
පැරණි සිංහල සාහිත්‍යයෙහි ගද්‍ය හා පද්‍ය සෑම නිර්මාණයක් ම පාහේ බුද්ධ චරිතය හෝ බුද්ධ ධර්මය ආශ්‍රිත කරුණු හා කථාවස්තු විෂය කරගෙන තිබේ
“පෙදෙන් බුදු සිරිතැ - බසින් වත් සිරිත් ඈ    

පද යුතු බසින් නළු ඈ - අනතුරු ලකුණු දක්වම්” යනුවෙන් කාව්‍යයට වස්තු විෂය විය යුත්තේ බුද්ධ චරිතය බවට සියබස්ලකරෙහි පනවා තිබීමත්, සාහිත්‍යයෙහි නියුතු බහුතරය බෞද්ධ භික්ෂූන් හෝ ධර්මට ඇසුරු කළ ගිහි වියතුන් වීමත් මෙයට හේතුවිය
කොස්සගම කන්ද විහාර ලිපිය, කිරින්ද ලිපිය, තිස්සමහාරාම ලිපිය වැනි සෙල්ලිපි ගී විරිතෙන් ලියැවී ඇති අතර එය පද්‍ය සාහිත්‍යයේ මූලය ලෙස සැලකිය හැකි ය
කෙසේනමුත් සාහිත්‍යය රසාස්වාදය ම අරමුණු කරගත් සාහිත්‍යයක් පිළිබද අනුරාධපුර යුගයෙන් ලැබෙන මුල් ම සාක්ෂිය වන්නේ ක්‍රි
ව. 7,8,9 සියවස්වල දී සීගිරි සිතුවම් ගැන අදහස් දක්වමින් එය නැරඹූ පුද්ගලයන් විසින් ගී විරිතෙන් කැටපත් පවුරේ ලියූ කවි වූ සීගිරි ගී ය
එවක කවිය පොදුජන සාහිත්‍යයක් ව තිබූ බව කිවහැක්කේ ඒ සමාජයේ විවිධ ස්තරවල අය විසින් ඒවා රචනා වී ඇති බැවිනි
සිය හැගීම් පළකරමින් නිතැනින් ම ගලා ආ සිතුවිලි පළකරමින් ලියූ මෙම පද්‍ය අතර සාමාන්‍ය ජනතාව විසින් රීති නොතකා ලියූ සරල  පද්‍ය මෙන් ම උගතුන් විසින් සැලකූ රීති අනුව ලියූ පැදි ද හදුනාගත හැකි ය
පොළොන්නරු යුගය 
පොළොන්නරු යුගයේ රචිත සාහිත්‍යය කෘති අතර අමාවතුර,  මුවදෙව්දාවත, සසදාවත, සද ලකුණ පෙන්වා දිය හැකි ය
ගුරුළුගෝමීන් විසින් රචිත අමාවතුර පොළොන්නරු යුගයෙන් ඉක්බිතිව ම පැමිණෙන යුගය වන දඹදෙණි යුගයේ රචනා වූ ලෙස ද ඇතැම් වියත්තු සලකති
දඹදෙණි යුගය 
දඹදෙණි යුගයේ රචිත සාහිත්‍ය කෘති අතර දඹදෙණියේ දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමන් විසින් කුස ජාතකය ඇසුරෙන් රචිත කව් සිළුමිණ වැනි පද්‍ය ග්‍රන්ථ සහ ධර්මසේන හිමි විසින් රචිත සද්ධර්මරත්නාවලිය, බුද්ධපුත්‍ර හිමි විසින් රචිත පූජාවලිය සහ විද්‍යාචක්‍රවර්ති විසින් රචිත බුත්සරණ, දම්සරණ, සඟසරණ යන ගද්‍ය ග්‍රන්ථ දැක්විය හැකි ය
කුරුණෑගල යුගය 
කුරුණෑගල යුගයේ දී පාලි ජාතකට්ඨකථාව ඇසුරින් බුදුන්වහන්සේගේ පූර්ව ජන්ම කථා 547ක් ඇතුළත් කරමින් පන්සිය පනස් ජාතක පොත රචනා විය
බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ විශිෂ්ට ගද්‍ය ග්‍රන්ථයක් ලෙස සැලකෙන මෙය කතුමඩුල්ලක් විසින් රචනා විය
මෙහි නිධාන කථා, වර්තමාන කථා, අතීත කථා, ගාථා සමෝධාන යන අංගවලින් යුතු පොදු ආකෘතියක් අනුගමනය කර තිබේ
ඇතැම් කථා සංස්කෘත තත්සම වචන බහුල සංකීර්ණ භාෂාවකින් ලියැවී ඇත
ධර්ම ප්‍රසංගිනී විසින් ලියැවුණු දළදා සිරිත ද මෙකල ලියැවුණු ගද්‍ය සාහිත්‍ය කෘතියකි
ගම්පොල යුගය 
දේවරක්ඛිත  ජයබාහු හිමි විසින් රචිත සද්ධර්මාලංකාරය මෙන් ම කර්තෘ අඥාත වන තිසර හා මයුර යන සන්දේශ කාව්‍ය දෙක ද  මෙම යුගයේ රචිත සාහිත්‍යය කෘති අතර වේ
මීට පෙර සිංහල කවිය සිය ආකෘතිය ලෙස හෙළ ගීය යොදාගත්තත් මෙකල එය සිව්පදයට හැරීම සිදුවිය
සන්දේශ කාව්‍යයේ ආරම්භය ද මෙකල සිදුවිය
සිංහල සාහිත්‍යයේ මුල් ම සන්දේශ කාව්‍යය මයුරය ද, නැතිනම් තිසරය ද යන්න ගැන විද්වතුන් අතර මතභේද වෙයි
කෝට්ටේ යුගය 
ගම්පොළ යුගයේ දී බිහි වූ සිව්පද ආකෘතිය දියුණුවට පත් වීම සිදුවූයේ කෝට්ටේ යුගයේ දී ය
“මෙතෙක් මාත්‍රා ඡන්දසින් බැදුණු සිංහල කවිය” මෙකල “වර්ණ ඡන්දසට සැළකිලි දක්වන්නට වූ” බව බන්දුසේන ගුණසේකර පවසයි
කෝට්ටේ යුගයේ පද්‍යයේ නැගීමක් සිදුවුවත් ගද්‍යයේ නැගීමක් සිදු නොවිණි
සන්දේශ කාව්‍යයේ සිදු වූ නැගීම හේතුවෙන් කෝට්ටේ යුගය සන්දේශ කාව්‍යයේ යුගය ලෙස ද හැදින්වෙයි
සිව්පද කාව්‍යය ශීඝ්‍ර ලෙස දියුණු වූයේ ද සන්දේශ කාව්‍ය නිසා ය
තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමි, වීදාගම මහා මෛත්‍රී හිමි, වෑත්තෑවේ හිමි යන ත්‍රිත්වයේ කවීත්වයෙන් එළිය වු කෝට්ටේ සාහිත්‍යය යුගය පැරණි සිංහල සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙසින් හැදින්වෙයි
තොටගමුවේ රාහුල හිමි විසින් කාව්‍යශේඛරය, පරෙවි සන්දේශය, සැලලිහිණි සන්දේශය යන කාව්‍යයන් ද, වීදාගම මෛත්‍රී හිමි විසින් ලෝවැඩ සගරාව, දහම්ගැට මාලාව, බුදුගුණ අලංකාරය සහ හංස සන්දේශය යන කාව්‍යයන් ද, වෑත්තෑවේ හිමියන් විසින් ගුත්තිල කාව්‍යය ද රචනා කෙරුණි
හංස සන්දේශයේ ඇතැම් පිටපත්වල එන පද්‍යයක් නිදසුන් කර දක්වමින් එය වීදාගම මෛත්‍රී හිමියන් විසින් ලියැවෙන්නට ඇති බව මහාචාර්ය බන්දුසේන ගුණසේකර පවසයි
ඉරුගල් කුලතිලක පරිවේණාධිපති හිමියන් විසින් ලියැවුණු කෝකිල සන්දේශය සහ කර්තෘ අවිනිශ්චිත වන ගිරා සන්දේශය, පැරකුම්බා සිරිත, එළු සිලෝ ශතකය මෙකල ලියැවුණු සෙසු කාව්‍ය ග්‍රන්ථ අතර වෙයි
මහා කාව්‍යයක් වන කාව්‍යශේඛරය සත්තුභක්ත ජාතකය ඇසුරින් ලියැවුණු අතර පරෙවි සන්දේශය චන්ද්‍රවතී කුමරියට සුදුසු සැමියකු ලබා දෙන ලෙස දෙවිනුවර උපුල්වන් දෙවිදුන් අයැදවීම පිණිසත්, සැළලිහිණි සන්දේශය ලෝකනාථා කුමරියට පුත් කුමරකු දෙන ලෙස කැලණියේ විභීෂණ දෙවියන් අයදවමිනුත් රචනා කෙරී ඇත
යාපනයේ සපුමල් කුමරුට යැවූ අස්නක් වන කෝකිල සන්දේශය දිග ම ගමන් මාර්ගයක් සහිත සන්දේශ කාව්‍යය වෙයි
ගුත්තිල කාව්‍ය ඛණ්ඩ කාව්‍යයක් වූ අතර පැරකුම්බා සිරිත විරුද කාව්‍යයක් වෙයි
වීදාගම මෛත්‍රී හිමියන් විසින් එලු අත්තනගලු වංශය වැනි වංශ කතාවක්, ලෝවැඩ සගරාව වැනි උපදේශ කාව්‍යයක්, බුදුගුණ අංලංකාරය වැනි භක්ති කාව්‍යයක්/කථා කාව්‍යයක් සහ දහම්ගැට මාලාව වැනි මාලා කාව්‍යයක් රචනා කරමින් සිංහල සාහිත්‍යයට නවාංග එකතු කරන ලදී
බුදුගුණ අලංකාරය බුත්සරණෙහි එන ගංගාවරෝහණ කථාව ඇසුරින් ද, ලෝවැඩ සගරාව සද්ධම්මොපායන නම් ධර්ම ග්‍රන්ථය ඇසුරින් ද ලියැවී ඇත
ධම්මදින්නාචාර්ය සිද්ධාර්ථ විමලකීර්ති හිමියන් විසින් ලියැවුණු සද්ධර්මරත්නාකරය කෝට්ටේ යුගයේ විශාලත ම ගද්‍ය කෘතිය වෙයි
සීතාවක යුගය 
ඇතැමෙකු විසින් සීතාවක සමය වෙන ම සාහිත්‍ය යුගයක් ලෙස නොසලකා කෝට්ටේ යුගය යටතේ ම සාකච්ඡා කරනු ද දැකිය හැකි ය
සීතාවක රාජධානි සමයේ සාහිත්‍ය අලගියවන්න මුකවෙටිතුමන් කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පවතී
ඔහු විසින් රචිත සුභාෂිතය, කුස ජාතක කාව්‍යය, දහම්සොඩ දා කව, සැවුල් සන්දේශය, කොන්ස්තන්තීනු හටන  සීතාවක යුගයේ සාහිත්‍යය කෘති ලෙස දැක්විය හැකි ය
මහනුවර යුගය 
මහනුවර යුගය අධ්‍යාපනික වශයෙන් ද, ශාසනික වශයෙන් ද පරිහානියක් පෙන්නුම් කළ යුගයක් විය
පැවති විදේශ ආක්‍රමණ සහ අභ්‍යන්තර දේශපාලන වියවුල් ආදිය විසින් ඇති කළ තත්ත්වය මෙයට හේතු විය
කෙසේනමුත් අසරණ සරණ වැලිවිට ශ්‍රී සරණංකර සංඝරාජ  හිමියන් විසින් ඇති කළ ශාසනික පුනරුදයෙන් පසු ශාස්ත්‍රීය ප්‍රබෝධයක් ද ඇති විය
එබැවින් ඇතැමුන් වැලිවිට සරණංකර හිමිට පූර්ව යුගය හෙවත් මහනුවර යුගයේ පූර්වභාගය ලෙස සහ මහනුවර යුගයේ අපරභාගය හෙවත් වැලිවිට සරණංකර සමය (එනම් ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජ සමයේ සිට ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ සමය දක්වා කාලය) ලෙස මහනුවර යුගය ද අවධි දෙකකට බෙදා අධ්‍යයනය කරනු දැකිය හැකි ය
ඇතැම් අය විසින් මාතර යුගය ලෙස හදුනා ගැනෙන්නේ ද මේ මහනුවර පූර්වභාගය යි
මහනුවර යුගයේ සාහිත්‍ය නව විෂය ප්‍රදේශ කරා යොමු වෙමින් විශාල පරාසයක පැතිරී ඇති අතර ආකෘතිය අතින් ද වෙනස්කම් පෙන්වා ඇත
සරණංකර යුගය ගැන අදහස් දක්වමින් කිරිවත්තුඩුවේ ප්‍රඥාසාර හිමියන් එම යුගය හදුන්වන්නේ “විවිධත්වය අතින් අන් පරිච්ඡේදයකට නොඅඩු” යුගයක් ලෙස ය
නමුත් මෙකල සාහිත්‍ය භාෂාව උසස් කලාත්මක ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරිහුණකි
මහනුවර යුගයේ කෘති අතර ආගම වෙත යොමු වූ කෘති මෙන් ම ලෞකික විෂයන් වෙත යොමු වූ කෘති ද හදුනා ගත හැකි ය
මේ නිසා මහනුවර යුගය නූතන සාහිත්‍යට ද වඩාත් ළං වූ සාහිත්‍යයක් පෙන්නුම් කරයි
මහනුවර යුගයේ සාහිත්‍ය ජනකාව්‍ය සම්ප්‍රදාය කෙරෙහි ද නැඹුරු වී ඇත
මහනුවර යුගයේ ජාතක කාව්‍ය විශාල වශයෙන් රචනා වී ඇත
රණස්ගල්ලේ හිමියන් විසින් ලියැවුණු ලෝකෝපකාරය, විල්ගම්මුල හිමියන් විසින් ලියැවුණු  සදකිදුරු ජාතක කාව්‍ය සහ කර්තෘ අඥාත වන වෙස්සන්තර ජාතක කාව්‍ය, යසෝදරාවත, විදුර ජාතක කාව්‍ය, මන්දාරම් පුවත, උපහාස කාව්‍යයක් වන ආඩිමාලය, ප්‍රශස්ති කාව්‍ය වන සෙනරත් රාජ පවත සහ රාජසිංහ විරුදාවලි පූර්ව සරණංකර යුගයේ ලියැවුණු කෘති අතර වේ
මෙකල සිටි ප්‍රමුඛ කවියකු වන්නේ කිරිමැටියාවේ කිවිදු ය
ලෝකෝත්පත්ති විස්තරය ආශ්‍රයෙන් ජනනන්දන කාව්‍ය ද, බුදුදහමෙහි ආ සත්වලෝක උත්පත්තිය ඇසුරෙන් සත්වලෝක කාව්‍ය ද රචනා කරමින් නැවුම් විෂයයන් කරා ගිය ඔහු මහා පදරංග ජාතක කාව්‍ය (මෙය මහාභාරත පුවතක් මිස ජාතක කතාවක් නොවේ), වේතාලන් කතාව, උමංදා කව, මහ හටන ආදී කාව්‍ය රැසක් රචනා කරන ලදී
සරණංකර සමයේ දී දෙමල සාහිත්‍යයෙන් සිංහලයට පරිවර්තනය කෙරෙමින් අතුල රජපවත, හරිශ්චන්ද්‍ර කථා කාව්‍ය, සිය බස් මල්දම, රතවතී කථාව, මලේ රජ කතාව වැනි කථා කාව්‍ය රැසක් ම රචනා විය
කිතලගම දේවමිත්ත විසින් ලියැවුණු කිරල සන්දේශය, දික්වැල්ලේ සාමණේර හිමියන් විසින් ලියැවුණු කහකුරුලු සන්දේශය වැනි සන්දේශ කාව්‍ය ද මෙකල කෘති අතර වේ
දෙමල සාහිත්‍යයේ අහම් (විරහ කාව්‍ය) සහ පුරම් (පුරාණ කාව්‍ය) වලින් ආභාසය ලබමින් පිළිවෙළින් ශෘංගාර කාව්‍ය සම්ප්‍රදායයක් සහ ප්‍රශස්ති කාව්‍ය රැසක් ද මෙකල බිහි විය
සබේ විදානේ ලියූ සහබන්දු හටන, දුනුවිල ගජනායක නිලමේ ලියූ දුනුවිල හටන, තල්අරඹේ ලියනප්පු ලියූ කොණ්ඩමාලය ශෘංගාර කාව්‍ය වෙයි
වැලිගල කවිසුන්දර මුදලි ලියූ වඩුග හටන හෙවත් ඇහැලේපොල වර්ණනාව, පාළුවැවේ ධර්මපාල හිමි ලියූ ශ්‍රී වික්‍රම අලංකාරය සහ කර්තෘ අඥාත වන ඉංග්‍රීසි හටන ප්‍රශස්ති හා හටන් කාව්‍ය ලෙස ගත හැකි වෙයි
මාතර යුගය 
මාතර යුගය වෙන ම සාහිත්‍ය යුගයක් ලෙස හදුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඇතැම්හු එකග නොවෙති
ඒ සම්ප්‍රදායික ව සිංහල සාහිත්‍යයේ යුග බෙදා දක්වා ඇත්තේ එකල පැවැති රාජධානිය අනුව හෙයිනුත් මාතර රාජධානියක් ව නොපැවති හෙයිනුත් ය
මාතර යුගය වශයෙන් ඇතැමුන් හදුනා ගන්නා වකවානුව අයත් වනුයේ ද මහනුවර රාජධානි සමයට ම ය
එබැවින් ඇතැම්හු මේ යුගයේ නිර්මාණ හා කවීන් ද මහනුවර යුගයෙහි ම ලා (වෙසෙසින් ම මහනුවර යුගයේ මුල් භාගයේ ලා) සලකති
නමුත් මහාචාර්ය බන්දුසේන ගුණසේකරයන් පෙන්වා දෙන පරිදි  එකල මාතර ඇතුලු මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ මහනුවර රාජධානියේ පාලන බලයෙන් බැහැර ව විදේශ පාලනයක් යටතේ පැවති හෙයින් සහ ඒ හේතුවෙන් වෙන ම සංස්කෘතික හා දේශපාලන පසුතලයක මාතර සාහිත්‍ය වැඩුණු බැවින් එය වෙන ම සාහිත්‍ය අවධියක් ලෙස හදුනා ගැනීම වැදගත් වෙයි
ගජමන් නෝනා, පත්තායමේ ලේකම්, සබේ විදානේ, ඇලපාත මුදලි, මිහිරිපැන්නේ ධම්මරතන හිමි, සාළිඇලේ මණිරතන හිමි, තල්අරඹේ ධම්මක්ඛන්ධ හිමි, රූණ හාමිනේ, රංචාගොඩ ළමයා සහ අන්දරේ මෙකල සිටි කවි කිවිදියෝ වෙති
මෙකල හිටිවන කවි බැදීම කෙරෙහි නැඹුරුවක් දැකිය හැකි වූ අතර ඇතැම් පද්‍ය මුඛපරම්පරාවෙන් පැවත එන්නේ ඒ කවි, කවියන් විසින් විවිධ පෞද්ගලික අවස්ථාවල දී පවසන ලද ඒවා වන බැවිනි
එමෙන් ම විවිධ අය වෙත යැවුණු කවියෙන් ලියන ලද පණිවිඩ, ලිපි ආදිය ලෙස ද මෙකල සාහිත්‍ය පවතී
මිහිරිපැන්නේ හිමියන්, ගජමන් නෝනා, ඇලපාත මුදලි, රූණ හාමිනේ, රංචාගොඩ ළමයා වැනි අයගේ කවි මීට නිදසුන් වෙයි
සම්ප්‍රදායික බණ කථා තේමාවලින් මිදී කවීන් සිය පෞද්ගලික ජීවන අත්දැකීම් කවියට වස්තු කර ගනු දැකිය හැක්කේ මේ යුගයේ දී බැවින් නූතන සිංහල කවියේ මුල් බීජ හමුවන්නේ මාතර යුගයේ කවියෙනි
දෙණිපිටියේ නුගරුක වැනුම, වියෝගමාලය, දැඩිතර සෝකමාලය ආදි කාව්‍ය කෘති රචනා කළ ගජමන් නෝනා මෙකල සිටි කවි කිවිදියන් අතරින් වඩාත් ම උසස් කවි හැකියාවක් තිබූ අය ලෙසින් වැජඹෙයි
මෙකල ශෘංගාර කවි බැදීම කෙරෙහි වැඩි රුචියක් දැකි හැකි වූ අතර එය රති සීපද සාහිත්‍යයක් බිහිවීමට හේතු විය
ගජමන් නෝනාගේ සහ ඇලපාත මුදලි ඇතුලු ඇය සමග මෙවැනි සංවාදවල නිරත වූ සෙසු කවිකාර වංශවතුන්ගේ රචනා තුළ මේ දැකිය හැකි ය
නූතන අවධිය

කෙටිකතාව 
1860 ගණන්වල සිට 1920 දක්වා කාලය තුළ පුවත්පත්වල සතියකට වරක්, කථාවස්තු නමින් නම් කරන ලදු ව පළ වූ, උපදේශනාත්මක අරමුණු වෙනුවෙන් රචනා වූ කථා සිංහල කෙටිකතාවේ මූල් ම අවස්ථාව ලෙස සැලකිය හැකි ය
මුල් ම සිංහල කෙටිකතා සංග්‍රහය ලෙස සැලකෙන්නේ 1924 දී මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ විසින් පළ කළ ගැහැනියක් කෙටිකතා සංග්‍රහය යි
කලාත්මක ගුණයෙන් යම්තරමතට සාර්ථක නිර්මාණ මේ කෘතියේ ඇතුළත් විය
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, හේමපාල මුනිදාස , ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා සහ ටී. ජී. ඩබ්ලිවු
සිල්වා වැනි කෙටිකතාකරුවෝ දම්දෙසුම් ආදිය අඩුවෙන් යොදාගනිමින් යථාර්ථවාදී ව ජීවිතය අවලෝකනය කරන සහ කලාත්මක බවින් යුතු කෙටිකතා නිර්මාණයට උත්සාහ කළෝ ය
කෙසේනමුත් "අදීනත්වය හා ස්වතන්ත්‍රතාවය අතින් යම්බදු කුසලතා ප්‍රකට කෙරුණේ" මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන් විසින් යැයි මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ පවසයි
ජී. බී. සේනානායක විසින් ලියන ලදු ව 1945 වසරේ දී පළ වූ දුප්පතුන් නැති ලෝකය කෙටිකතා සංග්‍රහයේ එන වෙසක් පහන කෙටිකතාව ප්‍රථම කලාත්මක සිංහල කෙටිකතාව ලෙස සැලකේ. එඩ්ගා ඇලන් පෝ, ගී ද මෝපසාං, ඇන්ටන් චෙකෝෆ් වැනි ලෝ පතළ නිර්මාණකරුවන්ගේ නිර්මාණවලින් ආභාසයක් ලබමින් ජී. බී සේනානයක, මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, ගුණදාස අමරසේකර යන කෙටිකතාකරුවෝ සිංහල කෙටිකතාව තවදුරටත් පෝෂණය කළෝ ය
කේ. ජයතිලක, ඇරැව්වල නන්දිමිත්‍ර, සෝමරත්න බාලසූරිය, එච්. ඒ සෙනෙවිරත්න, ඊවා රණවීර, මදුරසිංහ ගුණතිලක, ඒ. වී. සුරවීර, දයාසේන ගුණසිංහ, සුනන්ද මහේන්ද්‍ර, රන්ජිත් ධර්මකීර්ති, අශෝක කොළඹගේ, මිණිවන් පී. තිලකරත්න, ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීර, කීර්ති වැලිසර, අනුරසිරි හෙට්ටිගේ, ජයතිලක කම්මැල්ලවීර, කමල් පෙරේරා, පියසීලී විජේමාන්න, කරුණා පෙරේරා, එරික් ඉලයප්ආරච්චි සිංහල සාහිත්‍යයේ කැපී පෙනෙන කෙටිකතාකරුවන් අතර වෙති
මොවුහු  බොහෝදෙනෙක් යථාර්ථවාදී රීතියට නැඹුරු වූවෝ වෙති
අජිත් තිලකසේන සම්ප්‍රදායික සිංහල කෙටිකතාවට අභියෝග කරමින් කථා පුවතින් බැහැර වෙමින් සහ විකාරරූපී ලෙස සිද්ධි සහ චරිත නිරූපණය කරමින් අධියථාර්ථවාදී ලක්ෂණ ප්‍රකට කළ අතර ටෙනිසන් පෙරේරා, කේ. කේ. සමන් කුමාර, පියල් කාරියවසම් වැනි කෙටිකතාකරුවන් ද සිය නිර්මාණය තුළ අධියථාර්ථවාදී සහ මායායථාර්ථවාදී ලක්ෂණ ප්‍රකට කරයි
නිශ්ශංක විජේමාන්න ද නූතන කෙටිකතාකරුවන් අතර සුවිශේෂී ලක්ෂණ පළ කරයි
නවකතාව 

මෙරටට මුද්‍රණ ශිල්පය හදුන්වා දීම සහ ක්‍රිස්තියානි ධර්ම ප්‍රචාරකයන් විසින් මුද්‍රිත පොතපත ප්‍රචලිත කිරීම බණමඩුවේ දී කතාවකට සවන් දුන් සම්ප්‍රදායෙන් මිදී පොත් කියවීමේ සම්ප්‍රදායක් මෙරට ඇති කිරීමට හේතු වූ අතර මුල්කාලීන පුවත්පත් නූතන ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍ය ප්‍රචලිත කිරීමේ මූලික කාර්යභාරයක් ඉටු කළේ ය
මුල්වරට සිංහල ගද්‍යයේ නූතන ලක්ෂණ පිළිබිඹු වූයේ අයිසෙක් ද සිල්වා දේවගැතිතුමන් ලියූ වාසනාවන්ත පවුල හා කාලකණ්ණි පවුල (1888) නම් ප්‍රබන්ධයෙනි
කෙසේනමුත් පළමු සිංහල නවකතාව ලෙස සැලකෙන්නේ ඒ. සයිමන් ද සිල්වා ලියූ මීනා (1905) ය
ඒ එහි එන චරිත නිරූපණය හේතුවෙනි
බටහිර අධ‍්‍යාපනය හේතුවෙන් බටහිර නවකතාවල ඇසුර ලැබූ ලේඛකයෝ බටහිර අද්භූත (රොමැන්ටික්/අරුමැසි) කතාවල ආභාසය ලබමින් අද්භූත කතා සහ ප්‍රේම කතා රචනා කිරීම සිංහල නවකතාවේ මූලාරම්භය ලෙස දැකිය හැකි ය
බෙන්තොට ඇල්බට් සිල්වා, පියදාස සිරිසේන, ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා වැනි ලේඛකයන් නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකි ය
1944 දී පළ වූ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහගේ ගම්පෙරළිය සිංහල නවකතාවේ සන්ධිස්ථානයක් විය
ඒ එය කලාත්මක නවකතාවක් මෙන් ම සමාජ පෙරළිය උසස් ලෙස නිරූපණය කිරීමක් ද වූ බැවිනි
සිංහල සාහිත්‍යයේ පළමු කලාත්මක නවකතාව ලෙස සැලකෙන්නේ ද ගම්පෙරළිය යි
ගම්පෙරළියෙන් පසු යථාර්ථවාදී නවකතාව සමග සිංහල සාහිත්‍ය සමග අත්වැල් බැදගත් අතර ගුණදාස අමරසේකර, ජී. බී. සේනානයක, සිරි ගුනසිංහ, එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර, කේ. ජයතිලක, ඇරැව්වල නන්දිමිත්‍ර, ජයසේන ජයකොඩි, එරික් ‍ඉලයප්ආරච්චි, ජයතිලක කම්මැල්ලවීර ද මේ මග ම ගමන් කළෝ ය
ටෙනිසන් පෙරේරා සහ සයිමන් නවගත්තේගම මායායථාර්ථවාදී රීතිය අනුගමනය කරමින් මේ සම්ප්‍රදාය ඉක්මවා යාමට තැත් කළෝ වෙති
සයිමන් නවගත්තේගමගේ සංසාරාණ්‍යයේ දඩයක්කාරයා වැනි (සුද්දිලාගේ කතාව හැර සෙසු) නවකතා සියල්ල ම ද ටෙනිසන් පෙරේරාගේ බොහෝ නවකතා ද, මොහාන් රාජ් මඩවලගේ කෘති ද මායායථාර්ථවාදය අනුදත් කෘති වෙයි
බොහෝ ලාංකික ලේඛක ලේඛිකාවන් සිය කෘති රචනයේ දී යථාර්ථවාදය ම ගුරුකරගෙන ඇති අතර මායායථාර්ථවාදය හෝ අධියථාර්ථවාදය කෙරෙහි යොමු වී ඇත්තේ අතලොස්සකි
සිංහල සාහිත්‍ය තුළ බිහි වූ මායායථාර්ථවාදී නිර්මාණ එතරම් සාර්ථක වූ බවක් නොපෙනෙන බව මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ පවසයි
කේ. කේ. සමන් කුමාර පවසන පරිදි ලාංකීය ජනවිඥාණය තුළ "මායායථාර්ථවාදයට මුල් සොයා ගවේෂණයේ යෙදුණු පුරෝගාමියා සයිමන් නවගත්තේගම" යි
නූතන කවිය 
සිංහල කවියේ නූතන ලක්ෂණ මුල්වරට පළවූයේ මාතර යුගයේ කවිය වෙතිනි
මාතර යුගයේ  කවියෝ මුල්වරට සිය පුද්ගලානුභූති කාව්‍යයට නැගුවෝ ය
ගජමන් නෝනාගේත්, මිහිරිපැන්නේ ධම්මරතන හිමිගේත් ඇතැම් කවි නිදසුන් වේ
එමෙන් ම කවිය ලෞකික ජීවිතයේ සබදතා ආදිය වස්තු විෂය කරගැනීම ද මේ යුගයේ දක්නට හැකිවිය
මාතර යුගයෙන් පසු එළඹෙන කොළඹ යුගයේ දී සිංහල කවිය පැහැදිලි සහ විශිෂ්ට ලෙස නූතන ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන්නට වූයේ එකල කාව්‍යයකරුවන් බටහිර සාහිත්‍යය ප්‍රවණතාවන්හි ආභාසය ලැබූ බැවිනි
නූතන සිංහල කවිය කොළඹ යුගයේ මුල් පරපුර හා දෙවන පරපුර ලෙස වර්ග කර හදුනාගනු ලැබේ
මහින්ද හිමි, ආනන්ද රාජකරුණා, ජී. එච්. පෙරේරා යන අයත් කුමාරතුංග මුනිදාස, රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් වැනි හෙල හවුලේ කවියෝත් කොළඹ යුගයේ යුගයේ පළමු පරපුරට අයත් වෙති
මෙකල කවියෝ බොහෝදෙනෙක් අධිරාජ්‍යවාදයටත්, යටත් විජිත සමයේ සංස්කෘතික පරිහානියටත් එරෙහි ව කවිය අවියක් කරගත්හ
මහින්ද හිමි අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි ව දැඩි උද්වේගකර කාව්‍ය රචනා කළේ ය
ඒ අතර ම කුමාරතුංග මුනිදාස, ඇස්
මහින්ද හිමි, ආනන්ද රාජකරුණා වැනි කවියෝ ලාංකීය ළමා සාහිත්‍යයක් ගොඩනැගීම සදහා ද කවිය උපයෝගී කරගත්හ
මීමන ප්‍රේමතිලක, සාගර පලන්සූරිය, පී. බී. අල්විස් පෙරේරා, විමලරත්න කුමාරගම වැනි කවියන් අයත් වන කොළඹ යුගයේ දෙවන පරපුර වර්ඩ්ස්වත්, ෂෙලී වැනි කවියන් අයත් වූ බටහිර රොමැන්ටික් කාව්‍ය ප්‍රවණතාවේ බලපෑම දැඩි ව පෙන්නුම් කළේ ය
ප්‍රේමය සහ ස්වභාව සෞන්දර්ය මොවුන්ගේ සුලබ තේමා විය
දේදුන්න, සුවද, මී වදය, වෙඩිල්ල වැනි මාසික කවි සගරා බිහිවෙමින් කවිය ජනප්‍රිය වෙමින් ආ මෙකල ලියැවුණු බොහෝ කවි සරල, සැහැල්ලු, සුන්දර රචනා විය
සිංහල කවිය බහුජන වින්දන මාධ්‍යයක් කිරීමට මෙය හේතු විය
එමෙන් ම ඔවුහු මින් පෙර කවියට වස්තු විෂය නොවූ පොදුජන චරිත විෂය කරගනිමින් සිංහල කවියට නව වස්තු විෂයන් හදුන්වා දුන්හ
මෙවැනි ඇතැම් රචනා විසින් පීඩිත පන්තියේ ජීවිත ද විවරණය කෙරුණි
නිදසුන් ලෙස විමලරත්න කුමාරගමගේ රචනා සහ පී. බී. අල්විස් පෙරේරාගේ ඇතැම් රචනා දැක්විය හැකි ය
ජනප්‍රිය සාහිත්‍යය 
ජනප්‍රිය සාහිත්‍යය (genre fiction) වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජීවිතය පිළිබඳ ගැඹුරු අරුත් මතුකිරීමට, තියුණු සමාජ දේශපාලනික කියවීම් සිදුකිරීම වෙනුවට බොහෝවිට පාඨකයාට සරළ විනෝදාස්වාදයක්, කතා රසයක් ලබාදීමේ අරමුණින් ලියැවෙන කතාවන් ය
නිදසුන් ලෙස ආදර කතා (romance), රහස් පරීක්ෂක කතා (detective fiction), අබිරහස් කතා (mystry), භීම කතා (horror), ත්‍රාසකථාව (thriller), විද්‍යා ප්‍රබන්ධය (science fiction) සහ සමපේක්ෂණාත්මක ප්‍රබන්ධය (speculative fiction) දැක්විය හැකි ය
මෙලෙස කිසියම් එක් රසයක් මුඛ්‍ය කරගත් උප දහරා ලෙස වෙන් ව පැවතීම මෙම සාහිත්‍යයේ ගුණාංගයකි
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය කතාවේ මුල්කාලීන පුරෝගාමියා වන්නේ රහස් පරීක්ෂක හා මාරක කතා රාශියක් රචනා කළ ඩීමන් ආනන්දයන් ය
ආදර කතාව ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය සාහිත්‍යයේ විශාල පාඨක ප්‍රසාදයක් දිනාගත් උප ශානරයක් වන අතර කරුණාසේන ජයලත්, සුජීව ප්‍රසන්න ආරච්චි, මොහාන් රාජ් මඩවල, එඩ්වඩ් මල්ලවආරච්චි, චන්දි කොඩිකාර, සුජීව රත්සර මද්දුම ආරච්චි, දර්ශනා ශම්මි, ගංගා ෂයිනි ගමගේ මෙහි ලා කැපී පෙනෙන ලේඛක ලේඛිකාවෝ වෙති
එමෙන් ම මෑත යුගයේ සිංහල සාහිත්‍යය තුළ විද්‍යා ප්‍රබන්ධය ද නැගී එන සාහිත්‍යාංගයක් බවට පත් වි ඇති අතර එහි ලා දමිත නිපුණජිත්, සුසිත රුවන්, අයෝධ්‍යා සොනාලි, මනෝජ් ප්‍රසන්න රත්නායක කැපී පෙනෙන ලේඛක ලේඛිකාවෝ වෙති
යොවුන් සාහිත්‍යය සහ ළමා සාහිත්‍යය 
කුඩා ළමුන්, එනම් වයස අවුරුදු 12න් පහළ පිරිස් ඉළක්ක කරගනිමින් ලියැවෙන කතාන්දර ළමා සාහිත්‍යයට අයත් වන අතර ලංකාවේ මෙහි කැපී පෙනෙන ලේඛිකාව වන්නේ ළමා කතාන්දර රැසක් ම රචනා කළ සිබිල් වෙත්තසිංහයන් ය
ඇය විසින් රචිත "කුඩ හොරා" ළමා කතාව ජාත්‍යයන්තර සම්මානයට පවා පාත්‍ර විය
එමෙන් ම මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, ජී. බී. සේනානායක, කේ. කේ. සමන් කුමාර වැනි ප්‍රධාන දහරාවේ ලේඛකයන් විසින් ද ළමා කතා රචනා වී ඇත
මෑත යුගයේ මෙහි කැපී පෙනෙන ලේඛිකාවක් වන්නේ ජානකී සූරියආරච්චි ය
නවයොවුන් පාඨකයන් එනම් වයස 12ත් 18ත් අතර පිරිස් ඉළක්ක කරගනිමින් රචනා වන ප්‍රබන්ධ යොවුන් සාහිත්‍යය (young adult fiction) යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ යොවුන් සාහිත්‍යය කෘති ලෙස මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන්ගේ මඩොල්දූව, පීටර් පෙරේරා පියතුමන්ගේ පාලු දූපත, කුලසේන ෆොන්සේකාගේ තුන් යහළු වික්‍රමය සහ ආරියනන්ද දොඹගහවත්තගේ බෙරගල කන්දේ නිධානය වැනි කෘති හඳුනාගත හැකි ය
මේවා ද බලන්න

 සිංහල සිනමාව
 සිංහල චිත්‍රකතාව
 සිංහල නාට්‍යය

සටහන්

ආශ්‍රිත නාමාවලිය 

 

 

 

 

 

 

සිංහල සාහිත්‍යය
සිංහල සංස්කෘතිය
සිංහල පොත්
සාහිත්‍ය
සාහිත්‍යය
ලියනගේ අමරකීර්ති
අටවක පුත්තු නවකතාව රචනය කරමින් 2008 වසරේ රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන දිනාගත් ලියනගේ අමරකීර්ති කුරුණෑගල දෙමටගොල්ල රජයේ විදුහලෙන් සහ වැල්ලව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් සිය මූලික අධ්‍යාපනය ලබා 1994 දී කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියද, ඉන් අනතුරුව වර්ෂ 2000 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වින්කොන්සින් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ශාස්ත්‍රපති උපාධියද හිමිකරගත්තේය
ප්‍රකාශන

ප්‍රබන්ධ කතා
 මානව භක්තිය හා සිත්තරා
 රළ
 නන්දන උයන
 මම දැන් නිදමි
 විල සහ මල
 මහ කන්ද පාමුල
 වීරියවන්තයෝ (යොවුන් නවකතා)
 අටවක පුත්තු
 කුරුලු හදවත
අහම්බකාරක
ගෙදර වට සිතියම

පරිවර්තන
 මහා පුරුෂයෙකුට බිරිඳව
 තරණ නවකතාකරුවෙකු වෙත
 මල් බර සමය
 ගැටුම, සංස්කෘතිය, වෙනස
 නෙරූදාගේ ලියුම්කාරයා
 කලාව කුමකටද
අභිරහස්

පද්‍ය
 එකමත් එක පිටරටක

ශාස්ත්‍රීය
 අමුතු කතාව
 සහෘද සාක්ෂිය
 පහන සහ කැඩපත
 නව කවි සලකුණ
 කෙටිකතා කලාව

සම්මාන
 මම දැන් නිදමි- රාජ්‍ය සම්මාන 2000 
 2007- අටවක පුත්තු - රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය හොඳ ම සිංහල නවකතාව 
 කුරුලු හදවත- ස්වර්ණපුස්තක 2014 
 කුරුලු හදවත- විද්‍යයෝදය සම්මාන 2014 
 අහම්බකාරක - ස්වර්ණ පුස්තක 2016

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ගසල් ආර කවි| ප්‍රේම රාත්‍රිය - [ලියනගේ අමරකීර්ති]
අමරකීර්ති ගේ ‘සිළුමිණ’ ලිපියේ එන අදහස් උදෙසා ‘කතිකා’ අධ්‍යයන කවයේ ප‍්‍රතිචාරය 
Facebook page

නවකතාකරුවෝ
ලේඛකයෝ - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලාංකික ලේඛකයෝ
ශ්‍රී ලංකීය නවකතාකරුවන්
අපිත් තිලකසේන (1933) යනු ප්‍රමුඛ සිංහල කෙටිකතාකරුවෙකි
කෙටිකතාකරණයට අමතර ව සංයුක්ත කවි පොත් කිහිපයක් ද, තිරනාටකයක් ද නාට්‍ය පිටපත් හා වෙනත් සමාජ දේශපාලන විමර්ශන කෘති කිහිපයක් ද රචනා කර ඇති තිලකසේන සිංහල ලේඛනයේ පරිණාමය හා අනාගත හැඩගැස්ම විෂයයෙහි ඉමහත් උනන්දුවක් ප්‍රකට කළ විද්වතෙක් ද වෙයි
කේ. කේ. සමන් කුමාර අජිත් තිලකසේන, ටෙනිසන් පෙරේරා, සයිමන් නවගත්තේගම සිංහල සාහිත්‍යයේ නූතනවාදී ත්‍රිත්වය ලෙස හදුන්වයි.

ජීවන තොරතුරු 
හෙතෙම කලක් සිංහල භාෂාව උගන්වන පාසල් ගුරුවරයකු වශයෙන් කටයුතු කරන ලදී
කෙටිකතා
සිංහල කෙටිකතා කලාව විප්ලවීය වෙනසකට ලක් කළ සාහිත්‍යකරුවෙක් ලෙස අජිත් තිලකසේන විචාරක අවධානට පාත්‍ර වී තිබේ
ඔහුගේ කෙටිකතා තුළ සුවිශේෂී ආකෘතික වෙනස්කම් දක්නට ලැබේ
ඔහුගේ බොහෝ කෙටිකතා තුළ දෙබස්, චරිතවල හැසිරීම් සහ සිද්ධි දක්වා ඇත්තේ විකාරරූපී ලෙස ය
තාර්කික සම්බන්ධයකින් තොර ව ය
ඔහුගේ කෙටිකතාවල සිදුවීම් අතර ගැලපීමක් හෝ සංවිධානය වූ කථා පුවතක් දැකිය නොහැක
"සම්මත කෙටිකතා ව්‍යුහය, රචනා ශෛලිය හා භාෂා භාවිතය ප්‍රතික්ෂේප කළ අසම්මත කෙටිකතාකරුවකු"  ලෙස අජිත් තිලකසේන ව හදුන්වන මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ, "සම්මතය අභියෝගයට හසුකරන අත්දැකීම් හා කලා ආකෘති" ඔහුගේ සතුරෝ, සුන්නද්දූලි, රාත්‍රියේ පූර්වභාගය වැනි කෙටිකතා සංග්‍රහ තුළින් දැකගත හැකි බව පවසයි
මේ කෙටිකතා මධ්‍යම පාංතික සුඛෝපභෝගී ජීවිතය විෂය කරගෙන තිබේ
දීප්ති කුමාර ගුණරත්න පවසන පරිදි අජිත් තිලකසේන සිය කෙටිකතා තුළ ඇරිස්ටෝටලියානු රේඛීය කථා වින්‍යාසය බැහැර කර ඇත
"ඔහු සිය ආත්ම ප්‍රකාශනය සදහා ජාතික උපමා කතා භාවිතා කරන්නේ නැතැ" යි හෙතෙම පවසයි
කේ. කේ. සමන් කුමාර පවසන පරිදි පාරප්‍රබන්ධමය ලක්ෂණ "පළමුවෙන් ම සවිඥානක ව යොදාගත් සිංහල ලේඛකයා අජිත් තිලකසේන" ය
වරක් පුවත්පතකට සමුමුඛ සාක්ච්ඡාවක් ලබා දෙමින් අජිත් තිලකසේන පවසා තිබුණේ "මට තිබෙන්නෙ කියන ආකාරයක් පමණයි
මම කියන දේවල් වැදගත් නැහැ යනුවෙනි
” ඔහු සිය කෙටිකතාවල තේරුම සොයන්නන් ව උපහාසයට ලක් කර තිබුණේ "ගලන මුහුදු රැල්ලක, ගලා හැලෙන දිය ඇල්ලක සෞන්දර්යයක් තිබුනත් එහි ඇති 'තේරුම' කුමක් ද
” විමසමිනි
පාර දිගේ
අජිත් තිලකසේන විසින් ලියන ලද සිනමා තිර රචනයක් වූ මෙය අධ්‍යක්ෂණය කෙරුණේ ධර්මසේන පතිරාජයන් විසිනි
මෙහි කේන්ද්‍රීය චරිත වන්නේ රථවාහන සීසර්වරයකු වන චන්දරේ නම් චරිතයක් සහ ලිපිකාරිනියන් ලෙස කටයුතු කරමින් කොළඹ බෝඩිම් ජීවිත ගත කරන ඔහු සමග හිතවත්කමක් ඇති තරුණියන් දෙදෙනෙකුත් ය
ඔවුන්ගෙන් අයෙක් චන්දරේගේ පෙම්වතිය යි
තමා වෙතින් පෙම්වතිය ගැබ්ගැනීම හේතුවෙන් ගැබ හෙළීම සදහා ශල්‍යකර්මයට රුපියල් තිස්තුන් දහසක් එකතු කර ගැනීමට චන්දරේට සිදු වේ
මුළු මුදලට ඉතා ආසන්න ව තිබිය දී ඉතිරිය සපයා ගැනීමට සූුදු කෙළියේ යෙදෙන ඔහු ඉන් පරාද වීමත් සමග දරුගැබ විනාශ කිරීම වෙනුවට ඇය ව විවාහ කරගැනීම තෝරාගනී
ලේඛන රීතිය
නූතන ලෝකයේ මුද්‍රණ අවශ්‍යතාවයන්ද, පොදුජන පහසුවද පිණිස සිංහල භාෂාවේ අක්ෂර මෙන් ම වියරණයද නවීකරණය විය යුතු බව හෙතෙම පවසයි
ඒ අනුව මූර්ධජ ණ, ළ, ෂ අක්ෂර අත්හැරීමටත්, දීර්ඝ ඊ ශබ්දය වෙනුවට ඉ අක්ෂරයට හල් කර යෙදීමටත්, පිළි සමරූපකරණයටත් (ක් වැනි අක්ෂරවල යෙදෙන හල්කිරීම සහ නු වැනි අක්ෂරවල යෙදෙන පාපිල්ල අන් සියලුම අක්ෂර උදෙසාද යොදාගැනීම) ලේඛන ව්‍යාකරණය බැහැර කර කථාකරන භාෂාවේ වියරණය ලේඛනය සදහා ද යොදාගැනීමටත් හෙතෙම යෝජනා කරයි
මෙම ලේඛන රීතිය තිලකසේනයන් සිය ලේඛන තුළ යොදාගනු දකිත හැකි ය
භාෂාව නවීකරණය පිළිබද මේ අදහස බොහොමයක් සිංහල වියතුන්ගේ විවේචනයට ලක් වී ඇත
එහෙත් එසේ නොකිරීම නූතන ලෝකය තුළ සිංහල භාෂාව වියැකී යාමට හේතු විය හැකි බව තිලකසේනගේ මතය යි
තිලකසේනයන්ගේ මෙම අක්ෂර රීතියට අනුකූල ව එෆ්. එම්. තිලක නමින් අකුරු මෝස්තරයක් ද මුද්‍රණාක්ෂරවේදී පුෂ්පානන්ද ඒකනායක විසින් නිපදවනු ලැබ ඇත
අජිත් තිලකසේනගේ කෘති

කෙටිකතා
සතුරෝ (1960)
පිටුවහල් කර සිටියදී (1964)
සුන්නද්දූලි (1970)
රාත්‍රියේ පූර්ව භාගය (1976)
සුබ රාත්‍රියක් අහවරයි (1984)
සාදය (1992)
වන්දනාව (1996),
සුසුම සහ පීඩාව
අරුනැල්ල වැටෙනකොට විතර (2004) 
පස් වසරක් (2010)

සංයුක්ත කවි
මල් වැනි ගල් (1978)
රැලි සුලි (1991)
මාරියාව (2008)
ඒ එලඹෙන අගෝස්තුව (2015)

ශාස්ත්‍රීය
අදට ඔබින බස (1997)
නව සිංහලය නව අකුරු
මැදිවහර අත්පොත
නව ලේඛන රීතිය

නාට්‍ය පිටපත්
මද විරාමය (1995)

තිර නාටක
පාර දිගේ (1985) (මෙම චිත්‍රපට ධර්මෙස්න පතිරාජ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලදි)
වෙනත්
සංස්කෘතික කාන්තාරයක් කරා (1987)
ජාතික අර්බුදය ආශ්‍රිත ප්‍රශ්න සමහරක් (1995)
භාශා අර්බුදයේ ගමන් මග (1998)

ආශ්‍රිත නාමාවලිය

ශ්‍රී ලාංකික ලේඛකයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
1933 උපත්
නූතන සිංහල සාහිත්‍යය
කරුණාසේන ජයලත් ශූරීන් සිංහල සාහිත්‍යයේ යොවුන් සාහිත්‍යයක් නිර්මාණය කිරීමට දායකත්වය දැක්වූ නවකතා කරුවෙකි
ප්‍රකාශන

නව කතා
 ගොළු හදවත
 බඹා කෙටූ හැටි
 මුව දඩයම
 ලස්සන ඇස්
 ගැහැණු ළමයි
 පිරුණු හදක්
 යහළු යෙහෙළි
 මව සහ දුව
 ඇවැස්ස නෑයෝ
 හතුරු හිතක්
 රිදී නිම්නය
 සතීගේ කතාව
 කුල කුමරිය

චරිත කතා
අටවක පුත්තු නවකතාව ලියනගේ අමරකීර්ති විසින් ලියැවුනු 2008 වර්ෂයේ හොඳම නවකතාව ලෙසින් රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන දිනාගත් සිංහල භාෂාවෙන් ලියැවුනු නව කතාවකි
ලාංකීය සමාජය පිළිබඳ සියුම් විවරණාත්මය නව කතාවක් වන මෙම අටවක පුත්තු නවකතාව ‍සාමාන්‍ය ලිඛිත භාෂා ශෛලියෙන් බැහැරව වාචික භාෂා ශෛලියෙන් ලියැවුනකි
කතා සාරාංශය

අටවක පුත්තු නවකතාවේ ප්‍රධාන චරිත
 දමයන්ත බණ්ඩාර දිසානායක
 නන්ද දිසානායක
 නයනි
 අනෝමා
 දිල්කි
 රවී
 රෙජින නෝනා
 මහාචාර්ය ඒකනායක

නවකතා
සාහිත්‍ය
ඒ.
වී.
සුරවීර

කෘති-කාටත් මා ඒපා වෙලා,ගොදුරු ලොබ,පැදි දියට බොර දිය,බව තිමිර
"අර්ථවත් ලෙස චරිතාංගයක් හෝ චරිතයක් මතු කරන ප්‍රබල අවස්ථාව කෙටිකතාව" බව බව ඒ.වී.සුරවීර මහතාගේ කෙටිකතාව පිළිබඳ නිර්වචනයයි
   
    
    

සාහිත්‍යය‍
ලේඛකයෝ - ශ්‍රී ලංකා
සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකික ලේඛකයන්
ශ්‍රී ලංකීය නවකතාකරුවන්
අධිරාජ්‍යයා සමග ඔහුගේ තිබුණ සම්බන්ධතාවය හේතුවෙන්  ක්‍රි
247 දී (අශෝකගේ පුත්) මහින්ද මගින් ලංකාවට බුදු දහම හදුන්වාදීම ද (මහින්දගේ සොයුරිය)  සංඝමිත්තා මගින් ශ්‍රී මහා බෝධිය ජම්බු කොළය (සම්බිලිතුරෙයි)  හරහා ලංකාවට ගෙන ඒමද සිදුවිය
රජතුමාගේ රාජ්‍ය සමය ථෙරවාදී බුදුදහමට ඉතා සමීප විය
එළාර (ක්‍රි
පු 205 - 161)
		දෙමළ රජකෙනෙක් වූ එළාර අසේල රජු මරා දැමී‍මෙන් පසු  මහවැලි ගගට උතුරින් වූ පිහිටි රට පාලනය කළේය
එළාර රජ සමයේදී කැළණිතිස්ස (නිරිත දිග) මයා ‍රටේ උප රජක  විය
(ගිණිකොණ දිග) රැහුණේ ප්‍රාදේශිය උප රජු වුයේ කාවන් තිස්සයි
තිස්ස මහා විහාරය, දීඝ වාපී වැව සහ සේරුවිල පිහිටි බොහෝ සිද්ධස්ථානද  කරවන ලද්දේ කාවන්තිස්ස විසිනි
දුටු ගැමුණු (ගාමිණි) (ක්‍රි
161 - 137)
		මහා වංශයේ විස්තර අණුව කාවන්තිස්ස රජුගේ වැඩිමහල් පුතා වූ දුටු ගැමුණු අවුරැදු 25 ක තරුණ යෙකි
එළාර (අවුරැදු 64) හා සටන් කොට ඔහුව පරාජ‍ය කළේය
ලංකාවේ අශෝක ලෙස දුටුගැමුණු රජතුමා වර්ණනා කර ඇත
පීරමීඩ හා සමාන රුවන්වැලි සෑය කරවන ලද්දේ මේ රජතුමාය
එය ඉන්ජිනේරුමය හාස්කමකි
එළාර සමග කළ යුද්ධයේදී සිර භාරයට ගත් දෙමළ ඉන්ජිනේරැවන් හා කම්කරුවන් යොදා එය ගොඩ නංවන ලදී
දෙමළ ප්‍රධානීන් පස් දෙනෙක්
		ප්‍රලහත - බාහිය විසින් ධුරයෙන් පහ කරන ලදී
බාහිය - පනය මාර විසින් ධුරයේන් පහ කරන ලදී
පනයමාර - පීලය මාර විසින් ධුරයෙන් පහ කරන ලදී
පිලයමාර - ධාතිය විසින් ධුරයෙන් පහ කරන ලදී
ධාතිය - වළගම්භා රජු විසින් රාජත්වයෙන් පහ කරන ලද්දේ දෙමළ පාලනය                            අවසන් කරමින
1 වැනි වළගම්බාහු (ක්‍රි
89 - 77)
	
		දුටු ගැමුණු රාජධානිය නැවත ස්ධාපනය කළේය
මෙකල ථෙරවාදී මහා විහාරය සහ මහායානවාදි අභයගිරිය  අතර ආගමික මත වාද ගැටුම් ඇති විය
මාත‍ලේ අළු විහාරයේදී ත්‍රිපිටකය පාලි විසින් ග්‍රන්ථාරූඩ කෙරෙනි
චෝර නාග (මහානාග) (ක්‍රි
63 - 51)
		මොහුගේ බිසව වු අනුලා දේවිය විසින් වස ෙදවනු ලැබින
අනුලා දේවිය (ක්‍රි
48 - 44)
		කුඩා තිස්ස හා චෝර නාගගේ වැන්දඹුව වූ අනුලා ලංකාවේ පළමු රැජිනයි
ඇයට බොහෝ පෙම්වතුන් සිටි අතර ඔවුන්ට වස දෙනු ලැබින
අවසානයේ කුට්ටකන්න තිස්ස අතිත් මරැමුවට පත්වුවාය