Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
නමුත් පිණ්ඩපාතය වැඞීම, ආරණ්‍ය සිවුරු ඇඳීම ආදිය අනුගමනය කිරීම නිසා වාරණ පන්සලේ එතෙක් පැවති සම්ප‍්‍රදාය වෙනස් වීමට යාමෙන් විහාරස්ථානයේ නායක ස්වාමීන් වහන්සේ වෙනත් ගැටලූ මතුවන්නට වූ නිසා වාරණ පන්සලේ දායකයෙකු වූ ’බෝනෑගල අකෝලිස් උපාසක තැන’ගේ ආධාර උපකාර ඇතිව මාලිගාතැන්න විවේක සේ්නාසනය පිහිටි ස්ථානය සොයා ගත් අතර අණතුරුව ස්වකීය බණ භාවනා කටයුතු උදෙසා මෙතැනට වැඩම කළහ
මාලිගාතැන්න විවේක සේනාසනයේ සියලූ කටයුතු සිදු කෙරුණේ ආරණ්‍යවාසී පිළිවෙලටය
පසු කාලයේ දී ‘වතුරවිල ඥාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ’ හා එක්ව තල්ගල, කළුගල ආදී සියලූ ආරණ්‍ය එක් කොට ආරණ්‍යවාසී සංඝ සභාවක් පිහිටුවීමටද මූලික වූහ
මෙම සංඝ සභාවේ අනුශාසක තණතුර දැරූ අති පූජ්‍ය මැණික්දිවෙල ශ‍්‍රී දේවානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ මෙහි මහානායකකම පැවරුවේ වතුරවිල ඥාණානන්ද ස්වාමින් වහන්සේටය
විහාර සැළැස්ම
විහාරස්ථානය උඩ මළුව හා පහළ මළුව යන කොටස් දෙකකින් සමන්විත වෙයි
පහළ මළුවේ බුද්ධ මන්දිරය, බෝධීන් වහන්සේ, චෛත්‍යය, බණ මඩුව, ආවාස කුටි යන විහාරස්ථානයේ සියලූම ප‍්‍රධාන අංගයන්ගෙන් සමන්විත වන අතර උඩ මළුවේ ඇත්තේ චෛත්‍යයක්, බෝධියක් යන අංගයන්ය
විහාර ගොඩනැගිලි

දාගැබ
මාලිගැතැන්න විහාරස්ථානයේ චෛත්‍ය දෙකක් ඇත
එක් චෛත්‍යයක් පහල මළුවේ ඇති අතර අනෙක ඇත්තේ ඉහල මළුවේය
පහල මළුවේ ඇති චෛත්‍යය ආකාස චෛත්‍යය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
පහල මළුවේ දාගැබ

සමතලා නොවූ භූමියක විහාරස්ථානය පිහිටුවා ඇති බැවින් මෙම විහාරස්ථානේ පහල මාලයේ දැගැබ පිහිටා ඇත්තේ බුද්ධ මන්දිරය, බණ මඩුව ආදී ගොඩනැගිලි පිහිටි භූමියට වඩා තරමක් ඉහලිනි
එබැවින් එය ආකාස චෛත්‍යය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
මෙම ආකාස චෛත්‍යය වන්දනා කිරීමට උදෙසා ගල් පඩි කිහිපයකින් යුත් පියගැටපෙළක් යුතු වන අතර එහි දෙපස ගඩොල් හා බදාමයෙන් කළ වැටක් වේ
මේ ගරාදිවැට අවසන් වන්නේ කනු දෙකක් මත ඉදි කරන ලද පුන් කලස් දෙකකිනි
මෙම දා ගැබ බුබ්බුලාකාර හැඩයෙන් යුක්ත වූවකි
සලපතල මළුව මත ඉදිකරන ලද අටපට්ටම් හැඩැති පාදනමේ මල් ආසන මතින් දා ගැබ නිර්මාණය කර ඇත
මෙකී අංග ලක්‍ෂණ ඇතුළත් වන්නේ අනුරාධපුරයේ අගභාගයේ ගොඩනැගුණු දා ගැබ් කලාව හා සම වෙයි
ඊ ළඟට ඇත්තේ පෙසා වළළු තුනයි
පේසා වළළු වලට ඉහලින් පද්මාසනය ඇති අතර එතැනින් ධාතු ගර්භය ආරම්භ වේ
මහළ මළුවේ ඇති මේ චෛත්‍යයේ දා ගැබ දිය බුබුලක හැඩය ගන්නා බැවින් එය බුබ්බුලාකාර චෛත්‍යයක් ලෙසින් හඳුනාගත හැකිය
ධාතු ගර්භයේ ඉහල කෙළවර හතරැුස් කොටුවට පහතින් බෝ පත‍්‍ර හතරක් සිව් දිනාවෙන් නෙලා ඇත
ඉන් අණතුරුව හතරැුස් කොටුව ගොඩනගා ඇති අතර එහි සිව් දිසාවේ ඉර හඳ සංකේත දක්නට ලැබේ
හතරැස් කොටුව මත ක‍්‍රමයෙන් කුඩා වන චක‍්‍රාවලියක් නිරූපණය කරමින් වළලූ රැසකින් හෙබි කොත් කැරැල්ල වේ
කොත් කැරැුල්ලේ මුදුනින්ම ලෝහයෙන් තනවන ලද කොතක් පළඳා ඇත
මේ දා ගැබේ සඳහා මලසුන් පනවා ඇත්තේ දෙකක් පමණි
ඒ චෛත්‍යයේ දෙපසිනි
මේ මලසුන් ඉතා සියුම් කැටයමින් යුත් ගොඩනැගිලි නොවේ
ඉතා සරල අයුරින් ඒවා නිර්මාණය කර තිබෙනු දැකිය හැකි වේ
උඩ මළුවේ දාගැබ
පර්වතය මුදුනේ පිහිටු ඇති නිසා මෙම චෛත්‍යය හඳුන්වනු ලබන්නේ උඩ මළුවේ චෛත්‍යය යන නමිනි
මෙම විහාරස්ථානයේ නිර්මාතෘ ස්වමීන් වහන්සේ ලෙසින් ගෞරවාදරයට පත් වූ අති පූජ්‍ය මැණික්දිවෙල ශ‍්‍රී දේවානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ මුල් කාලයේ බණ භාවනා කටයුතු සිදු කළ පර්වත මුදුනේ මෙම චෛත්‍යය ගොඩනංවා ඇත
ප‍්‍රදේශ වාසීන්ගෙන් දැනගත් තොරතුරු වලට අනුව විහාර භූමියේ ඇති චෛත්‍ය දෙකෙන් මුලින්ම වැඩ අරඹන ලද්දේ මෙම උඩ මළුවේ චෛත්‍යයේ වුවද මුලින්ම වැඩ අවසන් කර ඇත්තේ පහළ මාලයේ චෛත්‍යයේය
කල්යත්ම සැදැහැතියන්ගේ පැමිණීම වැඩිවීමත් සමඟ පර්වතයේ මුදුනේ ඉඩකඩ මද වීමෙන් අති පූජ්‍ය මැණික්දිවෙල ශ‍්‍රී දේවානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ පහළ විහාරස්ථානය පිහිටා ඇති කොටසට වැඩම කිරීම හා චෛත්‍යය ගොඩනැංවීම උදෙසා අමුද්‍රව්‍ය ප‍්‍රවාහනය කිරීමේ පහසුව මත පහල මාලයේ චෛත්‍යය ඉදි කිරීමේ කටයුතු වඩා පහසු වීම මෙයට හේතු වන්නට ඇත
උඩ මළුවේ චෛත්‍යය ඝණ්ටාකාර හැඩයෙන් යුක්ත වෙයි
එහි පද්මාසනයක් නොවන අතර ඇත්තේ පේසා වළළු දෙකක් පමණි
දෙවන පේසාවට ඉහලින් ලියවැල් මොස්තරයක් කැටයම් කර ඇත
ඊට අමතරව මෙම චෛත්‍යය මාලිගාතැන්න සෙනසුනේ පහළ මාලයේ ඇති චෛත්‍යයේ අංග ලක්‍ෂණ ඒ ආකාරයෙන්ම දරා සිටියි
මෙම චෛත්‍යයේද මලසුන් ඇත්තේද දෙකක් පමණි
පහළ මාලයේ චෛත්‍ය දෙපස ඇති මලසුන් තරමින්වත් කැටයන් මෙහි නොවේ
මලසුනේ වහලය මත කුඩා චෛත්‍ය අනුරූ ඉදි කර ඇති
ඒවා විශේෂ වන්නේ කොත් කැල්ලෙනි
මෙම අනුරූ චෛත්‍ය වල කොත් කැරැල්ල නිර්මාණය කර ඇත්තේ සාංචි ස්ථූපයේ කොත් කැරැල්ලේ ඇති චත‍්‍ර අනුකරණය කරමිනි
පිළිම ගෙය
මෙම විහාරස්ථානයේ පිළිම ගෙය පිහිටා ඇත්තේ ගල් ලෙනක් තුළය
පිළිම ගෙය හා බණ මඩුව ඇත්තේ එකින්නෙකට සම්බන්ධවය
ඒ එකී ගොඩනැගිලි දෙකම එකම ගල් ලෙනක පිහිටා ඇති බැවිනි
විහාර භූමියේ පිහිටා ඇති විශාලම ගල් ලෙන වන මෙහි එක් අන්තයක පිළිම ගෙය ගොඩනගා ඇත
පිළිමගෙයි එක්  බිත්තියක් ලෙසින් පිහිටි ගල යොදා ගෙන ඇති අතර අනෙක් තුන් පස උදෙසා සිමෙන්ති බදාමයෙන් තනන ලද බිත්ති වේ
පිලිමගෙයි වහලය තනවා ඇත්තේද එක් පසෙකට පමණක් වන අතර අනෙක් පස වහලය ලෙස යොදා ගෙන ඇත්තේ පිහිටි ගල වේ
මෙම පිළිමගෙයට ඇතුළු වීම සඳහා ඇත්තේ කළු ගලින් නිම කරවන ලද උළුවස්සකින් සහ ලී දොරකින් යුත් දොරටුවකිනි
මෙම ප‍්‍රතිමා ගෘහයට ඇතුළු වීම සඳහා මෙම ප‍්‍රධාන දොරටුවට අමතරව දෙපසින් තවත්් දොරටු දෙකක්ද වේ
ඉන් එකක් විවෘත වන්නේ බණ මඩුවටය
අනෙක් දොරටුවෙන් බුද්ධ මන්දිරයෙන් පිටතට පැමිණිය හැකිය
බුද්ධ මන්දිරයේ වහලය හා බිත්ති චිත‍්‍ර වලින් සරසා ඇත
මේ චිත‍්‍ර අතර විහාරස්ථානයේ ආදී කතෘ අති පූජ්‍ය මැණික්දිවෙල ශ‍්‍රී දේවානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ සිතුවමක්ද වන අතර දස පාරමිතා ආදිය නිරූපණය වන චිත‍්‍ර වේ
එසේම බුද්ධ මන්දියේ වහලයද මල් මෝස්තර සිතුවමකින් අලංකාර කර ඇත
මේ සියලූ සිතුවම් මෑත කාලයේ අඳින ලද ඒවා වේ
හිඳි පිළිම ගණයට අයත් වන බුද්ධ ප‍්‍රතිමාවක් මෙම බුද්ධ මන්දිරය තුළ තැන්පත් කර ඇත
මෙම ප‍්‍රතිමාවෙන් භූමි ස්පර්ෂ මුද්‍රාව නිරූපණය වේ
බුද්ධ ප‍්‍රතිමාව දෙපසින් සැරියුත් මුගලන් අග‍්‍ර ශ‍්‍රාවක හිමිවරුන්ගේ රුව නෙලා ඇත
එකී ප‍්‍රතිමා සකස් කර ඇත්තේ උන්වහන්සේලා බුදු හිමිටවන්දනා කරන අයුරිනි
බෝධිඝරය
මාලිගාතැන්න විවේක සේනාසනයේ බෝධිඝර දෙකක් දැකිය හැකිය
එක් බෝධිඝරයක් විහාරස්ථානයේ පහළ මළුවේ පිහිටා ඇති අතර අනෙක පිහිටා ඇත්තේ ඉහල මළුවේය
පහල මළුවේ බෝධිඝරය
මේ බෝධිඝරය අටපට්ටම් හැඩයෙන් නිමවා ඇත
මීට අමුද්‍රව්‍ය ලෙස යොදාගෙන ඇත්තේ ගඩොල් හා සිමෙන්ති බදාම ය
මෙම බෝධිඝරය ආවරණ දෙකක් ලෙසින් නිමකර ඇත
එක් ආවරණය බැම්මක් බෝධීන් වහන්සේ සමීපයෙන්ම තනවා ඇති අතර පැන් වත් කිරීම සඳහා බෝධීන් වහන්සේ අසලටම යා හැකි අයුරින් යකඩ ගේට්ටුවක් සවි කර ඇත
බෝධි වන්දනය උදෙසා මලසුන පනවා ඇත්තේ මෙහිය
මෙහි දෙවන ආවරණය හෙවත් පිටත බැම්ම තනවා ඇත්තේ ඇතුළු බැම්මේ සිට අඩි පහක් පමණ දුරිනි
බා් මළුව ඇත්තේ මේ ප‍්‍රකාර දෙක අතර ඇති මේ පටු ඉඩෙහිය
විහාරය පිහිට ඇති භූමියේ භූගෝලීය පිහිටීම මීට හේතුවී ඇත
ඉහල මළුවේ බෝධිඝරය
මෙම බෝධිඝරයද අටපට්ටම් ආකාර වන අතර එහි අට්පට්ටම් පාදම මත බෝධිය රෝපණය කර ඇත
මේ ගොඩනැගීම උදෙසා අමුද්‍රව්‍ය ලෙස යොදා ගෙන ඇත්තේ කළුගල් හා සිමෙන්ති බදාම ය
මෙහි සිව් පසම මල් ආසන වේ
පැන් වත්කිරීම සඳහා බෝධිය අසලට යා හැකි වන පරිදි පියගැට පෙළක් තනා ඇත
බණ මඩුව
මෙහි බණ මඩුව තනා ඇත්තේ විහාරස්ථාන භූමියේ ඇති විශාලම ගල් ලෙන තුළය
මේ ලෙනෙහි එක් කොටසක් ප‍්‍රතිමා ගෘහය වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇත
මෙහි වහලය ලෙස සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ යොදා ගෙන ඇත්තේ ගල් ලෙනේ වහලය වන අතර දෙපස හා ඉදිරිපස බිත්තිය පමණක් ගඩොල් බිත්තියෙන් තනවා ඇත
බණ මඩුවේ ඉදිරිපස දොරටුවට ආසන්න කොටසේ වැඩිහිටියෙකුට කෙලින් වී ගමන් කළ නොහැකි තරමටම ගල් වහලය පහත් එකක් වේ
නමුත් ලෙනේ අභ්‍යන්තරයට යත්ම එය උස් එකක් වන්නට පටන් ගනියි
මෙහි බිත්ති පිහිටි ගල හා සම්බන්ධ නොවන අයුරින් තනා ඇත
නොඑසේ නම් කළු ගල හා ගඩොල් බිත්තිය අතර හිස් අවකාශයක් වේ
එලෙස තනා ඇත්තේ අති පූජ්‍ය මැණික්දිවෙල ශ‍්‍රී දේවානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ සමයේදී බණ මඩුව ඇති ගල් ලෙනේ අනිත් කොටසේ ඇති බුද්ධ මන්දිරය භික්‍ෂූන්ගේ පොහොය කර්මය උදෙසා භාවිත කළ බැවිනි
එලෙස පොහාය කර්මය කළ පොහොය ගෙයි සීමා දැක්වීමට යොදා ගත් ශිලා පුවරු හයක් බුද්ධ මන්දිරය වටා එහි සීමා දක්වමින් අදද දක්නට ලැබෙයි
ආවාස කුටි
මෙම විහාරස්ථානය භික්‍ෂූන් වහන්සේලාට බණ භාවනානුයෝගීව වැඩ විසීමට හෝ විවේක සුවයෙන් වැඩ විසීම උදෙසා සකස් කරන ලද විවේක සේනාසනයක වන බැවින් එක් ආවාස ගෙයක් නොව ආවස කුටි රාශියකින් සමන්විත වෙයි
ඒවායින් බොහෝමයක් තනා ඇත්තේ විහාර භූමිය තුළ පිහිටා ඇති ස්වභාවික ගල් ලෙන් ආධාර කර ගනිමිනි
එක් එක් භික්‍ෂුවට වෙන වෙනම සිට ස්වකීය භාවනා කටයුතු කිරීමට හැකි වන අයුරින් වෙන් වෙන් වශයෙන් මෙම ආවාස කුටි නිමවා ඇත
විහාරස්ථානයේ පහල මළුවෙන් තරමක් දුරට වන්නට ඊට පහලින් ඇති භූමි ප‍්‍රදේශයක මෙම ආවාස කුටි ඉදි කර ඇත
සක්මන් ගෙය
මාලිගාතැන්න විවේක සෙනසුනේ ඇති සක්මන් ගෙය කළුගලින් තැනූ දිග ශාලාවත් බඳු ගොඩනැගිල්ලකි
සක්මන් ගෙය පිහිටා ඇත්තේ ආවාස කුටි වෙත පැමිණිය හැකි පියගැට පෙළේ පහලින් වම් පසිනි
මෙම සක්මන් ගෙයි ඇතුළත සිට සක්මන් භාවනාවේ යෙදිය හැකි සේම පිටත සිටද සක්මන් භාවනාවේ යෙදිය හැකිය
ඇටසැකිල්ල සහිත භාවනා කුටිය

මෙය පිහිටා ඇත්තේ බුද්ධ මන්දිරයේ පිටුපසය
බුද්ධ මන්දිරය හා බණ මඩුව පිහිටි ප‍්‍රධාන ගල් ලෙනේ පිටුපස කොටස මෙම භාවනා කුටියේද වහලය වෙයි
එක් පසෙක බිත්තිය වශයෙන් යොදා ගෙන ඇත්තේ බුද්ධ මන්දිරයේ පිටුපස බිත්තියයි
අනෙක් තුන් පසම පරිසරයට විවෘත වන අයුරින් මෙම භාවනා කුටිය නිර්මාණයව ඇත
භික්‍ෂූන් වහන්සේලාට අනිත්‍ය භාවනාවේ යෙදිය හැකි අයුරින් මෙම භාවනා කුටියේ මිනිස් ඇට සැකිල්ලක් තබා ඇත
මෙම ස්ථානය ඇට සැකිල්ල සහිත භාවනා කුටිය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ එහෙයිනි
දාන ශාලාව
දාන ශාලාව පිහිටා ඇත්තේ ආවාස කුටි අතර සක්මන් ශාලාවට වම් පසිනි
දාන ශාලාවේ මුළුතැන්ගෙය කොටස තනා ඇත්තේ ගල් ලෙනක් තුළ වීම විශේෂත්වයකි
ඊට සම්බන්ධ කර දිග ශාලාවක් අයුරින් දන් ගෙය නොහොත් දාන ශාලාව ගොඩනගා ඇත
පැරණි දේවාලය
මාලිගාතැන්න විවේක සේනාසනය පිළිබඳ ඇති පුරාවෘත්තය සනාත කරනු පිණිස වළගම්බා රජු සැඟව සිටි ස්ථානයකැයි දැක්වීම සඳහා ඇති සාධක අතුරින් එකකි
මෙම ස්ථායේ දැනට ඉතිරිව ඇත්තේ ගල් උළුවස්සක් හා මැටි බිත්ති හතරකි
කාලයාගේ ඇවෑමෙන් මැටි බිත්ති විනාශ වීම අනිවාර්ය දෙයක් බැවින් මෙහි දක්නට ඇති මැටි බිත්ති පසු කාලයක තැනූ ඒවා විය හැකිය
නමුත් මෙහි ඇති ගල් උළුවස්ස පරීක්‍ෂා කළ මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ අදහසව ඇත්තේ මෙහි කැටයම් කර ඇති පලා පෙති මෝස්තරය අනුරාධපුර සමයට අයත් වන බවයි. මෙම කුටිය දේවාලයක් ලෙසින් හඳුන්වනු ලබන්නේ මුල් කාලයේදී මෙහි බිත්ති මත රතු වර්ණයෙන් සටහන් කරන ලද දේවතා රූප තිබූ නිසා යැයි මතයක් පවතියි
නා හිමි පිළිරුව ඇති කුටිය
මාලිගාතැන්න විවේක සේනාසනයේ ආදී කතෘ අති පූජ්‍ය මැණික්දිවෙල ශ‍්‍රී දේවානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ ප‍්‍රතිමාව තැන්පත් කර ඇති කුටිය වේ
මෙය බුද්ධ මන්දිරය ඉදිරිපස තනා ඇත
ලෙන්
මෙම විහාස්ථානය පුරාම ගල් ලෙන් දැකිය හැකිය
තරමක් විශාල ලෙන් බිත්ති බැඳ ආවරණය කර භාවිතයට ගෙන ඇති අතර ඇතැම් ලෙන් පවත්නා ආකරයෙන්ම පැවතීමට ඉඩ හැර ඇත
පිංතූර ගැලරිය

ආශ‍්‍රිත ග‍්‍රන්ථ නාමාවලිය

1. බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව 2005 දහම් පාසල් අවසාන සහතික පත‍්‍ර විභාගය
බෞද්ධ සංස්කෘතිය පිටකෝට්ටේ
රජයේ මුද්‍රණ නීතිගත සංස්ථාව
2.  http
//teamtraveler
info/maligathenna-template/

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
හැඳින්වීම

ශ්‍රී ලංකාවේ දිළිදුකම මුලික වශයෙන්ම ග්‍රාමීය ගැටළුවක් බවට වර්තමානයේ දී පත් වී ඇත
ලංකාවේ සමස්ථ දිළිදු ඡනතාවගෙන් 90% කට වඩා සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත්තේ ග්‍රාමීය හෝ වතු ප්‍රදේශවලය
ආර්ථික වශයෙන් යම් යම් ඉහල ශීර්ෂ වලට අප රට මෑත භාගයේ දී පැමිණියද ග්‍රාමීය අංශයේ දරිද්‍රතාවයට සාර්ථක විසඳුම් දීමට මෙතෙක් අවකාශයක්උදා කර ගෙන නැත
ඒ නිසාම  ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය මෙරටට විශාල ගැටළුවක් වී ඇති අතරම එය අවම කිරීම සඳහා රඡය විසින් ද යම් යම් ක්‍රියාමර්ග ගනිමින් පවති
මෙවන් තත්ත්වයක් තුල ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයෙහි නොයෙකුත් අංග පිළිබඳව මෙම වාර්තාවෙන් සටහන් කිරීමට අපේක්ෂා කරයි
ඒ යටතේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය යනු කුමක් දැයි හඳුනා ගන්්නා අතර එය විවිධ අංශ ඔස්සේවිග්‍රහ කිරීමට උත්සහ දරනු ලබයි
එසේම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට බලපාන්නා වු හේතු, ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයෙන්මිදීමේ විසඳුම්, එයට රඡයෙන් ගෙන ඇති විධි විධාන යෝඡනා ආදිය කෙරෙහි ද මේ යටතේ විශේෂයෙන්ම සාකචිඡා කිරීමට අපේක්ෂා කරනු ලබයි
මෙමගින් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයෙහි යම් යම් ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීම සහ අප සමාඡයට එම විසඳුම් ඉදිරිපත් කිරීම හරහා ග්‍රාමීය සංවර්ධනයට යම් තරමක හෝ විවරණයක් ලබාදීමට  අපේක්ෂා කරයි
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය යනු

දරිද්‍රතාවය යනු සරල වශයෙන්ම දුප්පත්කම ලෙස දැක්විය හැකිය
රටක ග්‍රාමීය සමාඡ ක්‍රමයක් හා නාගරික සමාඡයක්ප්‍රධාන වශයෙන්ම පැවතිය හැකි අතර ලෝකයේ බොහෝ රටවල ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය එනම් ග්‍රාමීයව දුප්පත්කම ඉහල මට්ටමක පවත්නා වු බව හඳුනා ගත හැකිය
උදාහරණයක් ලෙස ලංකාෙවි නාගරික ලෙස සලකන බස්නාහිර පළාතටවඩා  දරිද්‍රතාවයක් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වන ඌව පළාත තුල මොණරාගල සහ අම්පාර යන දිස්ත්‍රික්ක තුල දැකිය හැකි බව පෙනෙයි
මේ ආකාරයට දරිතාවය බොහෝ රටවලට තම සංවර්ධන ඉලක්ක කරා යෑම සඳහා විශාල බාධාවක් බවත් ඒ තුලරටක් මෙම දරිද්‍රතා ගැටළුවෙන් පීඩා විදින බවත් පෙනේ
ලෝකයේ ඇතැම් රටවල දරිද්‍රතාවය යන ගැටළුව උග්‍ර වීම තුල මිය යන පිරිසක් ද සිටියි
උදාහරණයක් ලෙස සොමාලියාව, ඉතියෝපියාව, සුඩානය ආදි රටවල්
කෙසේ නමුත් ග්‍රාමීය මට්ටමෙන් පමණක් නොව නාගරික මට්ටම තුල ද දරිද්‍රතාවය ඉහල මට්ටමක පවත්නා බවට සමීක්ෂණ වාර්තා පෙන්වා දෙයි
එයට ප්‍රධාන වශයෙන්ම උදාහරණ ලෙස නාගරිකව පවත්නා වු මුඩුක්කු, වෙරළ බඩ නිවාස, ගංඟා නිම්න වල ජන ජීවිතය ආදිය පෙන්වියහැකිය
නාගරික යන්නෙන් අර්ථ දක්වනු ලබන්නේ රටක වැඩි ජනගහනයක් ජීවත් වන, කර්මාන්ත විශාල ප්‍රමාණයක්ඒකරාශී වී තිඛෙන රටේ සංවර්ධනය සීඝ්‍රයෙන් සිදු වෙන්නා වු ප්‍රධාන නගරය ආශ්‍රිත පදේශයයි
මෙම ප්‍රදේශ ආශිතවසිදු වන ග්‍රාමීය සංක්‍රමණ බොහොමයකි
මෙහිදී සම්පත් ඒකරාශී වීම නාගරික සමාජය තුල සිදු වන බැවින් බොහෝ විට දරිද්‍රතාවය විශාල විය හැකියි
එම නිසාම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය ඉහල ගොස් ඇති අතර රජය මඟින් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතා මට්ටමපහල දැමීම සඳහා උත්සාහ කර ගෙන යන බැවි පෙනේ
උදාහරණයක් ලෙස ලංකාෙවි පසුගිය දශක දෙක තුල ග්‍රාමීය රිද්‍රතාවය පහල මට්ටමකට ගෙන ඒම සඳහා රජය විසින් පියවර ගෙන ඇති බැවි පෙන්වා සිය හැක
මෙහිදී රජයවිසින්දරනු ලබන දැඩි ප්‍රයත්නයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නාගරික දිළිදු බව සීඝ්‍රයෙන් අඩු වී ඇති නමුත් ග්‍රාමීය අංශයේ සහ වතු අංශයේ දිළිදු බව එලෙසම පවත්නා බැවි හදුනාගත හැකිය
මෙහි දී ලංකාව තුල 2002 වර්ෂයේ කර ඇති ගණනය අනුව ග්‍රාමීය අංශයේ  දිළිදුකම24% ක් ලෙස නොවෙනස්ව පැවති ඇත
මේ තත්ත්වයේ වෙනසක් 2006 සහ 2007 වර්ෂවල සිදු වීඇතිනමුත් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය පසුගිය කාලය තුල උග්‍ර වෙමින් පවත්නා වු තත්ත්වය ගැන විමසා බැලීමේ දී 
2006 සහ 2007 ප්‍රතිඵල දෙස බලා ඉක්මන් තීරණයකට එලඹීම උචිත නොවන බැවි පැහැදිලිය
එසේම ලාංකීයසමාජය තුල නාගරික නොවන එනම් ග්‍රාමීය නිවැසියන්ගෙන් සෑම හතරකටම එකේ සිට තුනට එක දක්වා ප්‍මාණයක් දරිද්‍රතා රේඛාවට වඩා පහලින් ජීවත් වීම අනතුරු අඟවයි.

මෙහි දි විශේෂයෙන්ම දිලිදු අය සංකේන්ද්‍රණය වි ඇතිආර්ථිකක්‍රියාකාරීත්වය ක්ෂේත්‍ර 6 ක් ඔස්සේ ප්‍රධානව දැක්විය හැක
1. ඉඩම් නැති කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන්
2. පවුල් ශ්‍රමය යොදා ගනිමින් ආහාර භෝග වගා කරන සුූළු ඉඩම් හිමි ගැමියන්
3. ධීවර හා සත්ව පාලන ක්ෂේත්‍රය
4. බොහෝවිට ගෘහස්ථ කර්මාන්ත මට්ටමේ සුූළු  පරිමාණ කර්මාන්ත 
	     වල නියුතූ වුවන්
5. පෞද්ගලික සහ අනෙකූත් කටයුතු වල නියැලි සුළු වෙළදුන් සහ 
	  ස්වයං රැකියාවන්හි නියුතු වුවන්
	6. පෙදරේරුවන් වඩුවන් වැනි පෞද්ගලික කටයුතු කරන ශිල්පීන්
මේ ක්ෂේත්‍ර 6 දිහාම බැලීමේ දී මෙම අංශ 6 ම ග්‍රාමීයව එක්රැස් වී සිටින පිරිසකගේ එකතුවක් බැවි පැහැදිලි වෙයි
එසේම ශ්‍රී ලංකාෙවි ශ්‍රම බලකායේ ප්‍රමුඛ සේවා යෝජකයා කෘෂිකර්ම අංශයයි
ග්‍රාමීය අංශයේ එහි දායකත්වය
41.8% කි
ඒ අනුව ග්‍රාමීය ජනතාව කෘෂි කර්මාන්තයට නැඹුරු වීමක් පෙන්වන අතර රටේ කම්කරු පිරිසෙන්
37.3% ක් කෘෂි කර්ම අංශයේ සේවයේ යෙදී සිටියි
ලංකාෙවි මිලියන 19 ක ජනගහනයෙන් යුත් රටක් වන අතර 
ඉන් 74% ක්ම සිය ජීවනෝපාය සලසා ගන්නේ ග්‍රාමීය දිස්ත්‍රික්ක වල ඉහත රැකියාවන්ගෙන
මෙහි දී භූමියෙන් 
40% වැවිලි භෝග සඳහා ද ඉඩම් මිලියන 1.76% සළුු ඉඩම් වශයෙන් ද යොදා ගන
ී මෙහි දී ශ්‍රී ලංකාෙවි ජන සංඛ්‍යාවෙන් 72% ක් ඉඩම් වල වාසය කරන,  කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්‍රය තුල ලැඛෙන පුර්ණ කාලීන හා අර්ධ කාලීනවැඩ සහ ආශ්‍රිත රැකියාවන්, ග්‍රාමීය ජනතාවගෙන් අඩු වශයෙන් හතරෙන් තුනක්ම ප්‍රධාන ජීවනෝපාය ලෙස 
යොදා ගනියි
එම ප්‍රදේශ වල නාගරික ප්‍රදේශ වලට වඩා ඉහල දිලිදු බවක් පෙන්නුම් කරයි
දිලිදුකම ශ්‍රී ලංකාෙවි නුතන ආර්ථික ක්‍රමයට අලුත් ප්‍රපංචයක් ද නොෙවි
දිලිදුකම ඇති වී තිඛෙන්නේ නවීනත්වය සහ තාක්්ෂණික ප්‍රගතිය සොයා යාමේ දී හදිසියේම නොවෙි
18 වැනි සහ 19 වැනි ශත වර්ෂ වල ලේඛකයින්ගේ ප්‍රමාණික වාර්තා වල දැක්වෙන්නේ  පැරණි ශ්‍රී ලංකාෙවි ග්‍රාමීය ජීවිතයේ ඉතාම දුර බැහැර දිස්ත්‍රික්ක වල ග්‍රාමීය ජීවිතයේ මුලික ලක්ෂණය වුයේ නිදන්ගත දිළිදුකම බවය
උදාහරණයක් වශයෙන් ග්‍රාමීය ජනයා ආහාර ආහේනිය, පොදුෙවි අයහපත් සනීපාරක්ෂක පහසුකම් පසෙන්සහ ජලයෙන් ඇති වන රෝග සහ මිනිසා විසින් නිර්මිත මෙන්මස්වාභාවිකව ද ඇති වන ව්‍යසන වලින් නිරන්තරයෙන්ම පීඩා වින්දහ
මේ ආකාරයට ලංකාෙවි ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය හදුනාගත හැකි වන අතර මීලඟට අප ග්‍රාමීය   දරිද්‍රතාවයට හේතු විිමසා බලමු
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට හේතු

ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට හේතු කිහිපයක් හඳුනා ගත හැකිය
මෙහි දී සෘජුව දරිද්‍රතාවයට බලපෑම් කරන දෑ සහ වක්‍රව ග්‍රාමීය 
දරිද්‍රතාවයට බලපෑම් කරන හේතු ගණනාවක් දැක්විය හැකිය
මෙහි දී ලංකාෙවි දශක තුනකට අධික කාලයක් පැවති 
යුද්ධය දරිද්‍රතාවයට සෘජුව බලපෑ ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස හඳුනා ගත හැකිය
මෙහි දි මෙම තත්ත්වය උතුරු නැගෙනහිර ජනතාවට කෙලින්ම බලපෑ අතර සංවර්ධන ක්‍රියාවලි ආරම්භ කිරීමට යොදවන මුදල් යුද්ධයට වැය කිරීමහා විදේශ ආයෝජකයන් ලංකාවට නොපැමිිණීම හරහා ව්‍යාපාර දියුණු නොවීම තුල ලංකාෙවි ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය උග්‍ර වු බවටහඳුනා ගත හැකිය
එසේම ආබාධිතයන් රැක බලා ගැනීමට සිදු වීම, වැන්දඹුවන් ප්‍රමාණය ඉහල යෑම, අවතැන් වීමහා හවිහරණක් නැති වීීම, තුවාලකරුවන් උදෙසා විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවීම ආයුධ සහ යුද්ධ කෙරෙහි විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවීම, ග්‍රාමීය සංවර්ධනයට යොදන මුදල් ප්‍රමාණය අවම වීම, තරුණ ශ්‍රමය යුද්ධයට යෙදවීමටසිදුවීම, තරුණ ජනගහනය විශාල ලෙස මිය යාම මෙසේ මිය යන 99% පමණ ග්‍රාමීය තරුණ පිරිස් වීම, සුභ සාධන කටයුතු සඳහා අධික මුදලක් වැය වීම ආදිය නිිසා යුද්ධය කෙලින්ම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට හේතුවක් බවට පත්ව ඇත
එය ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය උග්‍ර විමට  ද හේතු  වී ඇත
එසේම ග්‍රාමීය දිලිදු බව ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්ති ප්‍රශ්නයක් වීමට බලපාන හේතු තුනකි
පළමු වැන්න රටෙහි සම්පුර්ණ දුප්පතුන්ගෙන් 90% සමන්විත වන්නේ නාගරික නොවන දුප්පතුන්ගෙනි
විවිධ හේතුන් නිසාපද්ගලයන්ට බලපාන අතුරුු අන්තරා  හේතුවෙන් මිනිසුන් අලුතින් දුප්පතුන් බවට පත්වීම නිසා ග්‍රාමීය දුප්පත්කම අතිශයීන්ම උච්චාවචනයට ලක් වේ
ග්‍රාමීය දුප්පතූනට විධිමත් ණය විවෘත නැත
ඔවුන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන අතුරු අන්තරා වලට රක්ෂණ නැත
ග්‍රාමීය දුප්පත්කම පිලිබද දෙවැනි තත්ත්වය මෙයයි
තුන්වැනි තත්ත්වය ග්‍රාමීය අංශයට විශේෂිත වු දරිද්‍රතා උගුලයි
මෙම උගුල නිසා ග්‍රාමිීය දුප්පත්කම දැඩිි 
ලෙස පැතිර යයි
එසේම එය සමනය කිරීමට ද අපහසු වි ඇත
ලංකාවේ පසුකාලීන ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතිපත්ති සකස් කරඇත්තේ මුලිකව නාගරික නැඹුරවකින් වීම නිසා නාගරික  දුප්පත්කම අඩුකිරීම පහසු වී ඇත
වෙළඳාම, කර්මාන්ත,රැකියා අවස්ථා පිලිබඳ නගරයට වාසියක් පැවතිය ද දරිද්‍රතා උගුල ක්‍රියාත්මක වීමෙන් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ හුදෙකලා කර ඇත
පුද්ගල මට්ටමට බලපාන දරිද්‍රතා උගුලඑසේම රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන හා රාජ්‍ය හා අනෙකුත් අංශ වලින් ලැඛෙන සහනාධාර මත ග්‍රාමීය ජනතාව ඹ්නෑවට වඩායැපීමට පුරුදු වීම ද මෙම  දරිද්‍රතාවය වක්‍ර ලෙස ඉහල යෑමට හේතුවක් වි ඇත
ජන සවිය, සමෘද්ධිය ආදිය ලබා දිම තුල සිය පැවැත්ම සඳහා ජනතාව ද්‍රව්‍යමය වශයෙන් සහ මානසික වශයෙන් බාහිර නියෝජිතයතන මත යැපෙන ප්‍රමාණයටපෞද්ගලික පෙළඹවීම හා ස්වෝත්සාහය වන අතර තරගකාරී වෙළඳ පොල රාමුවක් තුල වාසි ලබා ගැනීමට ඔවුන්සතු හැකියාව මොට වේ
මෙහි දී ජනතාවගේ දිගු කාලීන සංවර්ධනය අරමුණු කර නොගෙන කෙටි කාලීන දේශපාලන වාසි උදෙසා මෙලෙස සහනාධාර ලබාදීම තව තවත් ජනතාව දරිද්‍රතාවයටම තල්ලු කිරීමකි
අඩු සමාජ පිලිගැනීම ද වක්‍රාකාරව දරිද්‍රතාවයට බලපානු ලබයි
ඔවුන්ට අඩු සමාජ පිළිගැනීමක් සහිත රැකියා පමණක් උරුම වීම තුල ප්‍රධාන වශයෙන් අර්බුුදකාරී මානසික මට්ටම් වල සිටින ඔවුන් නිතර ගැටුම් වලින් යුතු පිරිසක් ලෙසට හංවඩු ගැසීම තුල ක්‍රියාත්මක වන අතුරු ප්‍රතිඵල මොවුන් තවත්  දරිද්‍රතාවයට තල්ලු කරන හේතුවක් බවටත් වි ඇත
එසේම වතුකර ජනයාගේ දරිද්‍රතාවයට අයහපත් නිවාස හා සනීපාරක්ෂක තත්ත්ව, අඩු සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන තත්ත්ව, 
භාෂා දුෂ්කරතාවය, වත්තෙන් බැහැර අය සමඟ සම්බන්ධතා නොමැති වීම, හැදුනම්පත් හා උප්පැන්න නොමැති වීම,
අලෙවි කල හැකි නිපුණතා නොමැති වීම  ආදිය හේතු ලෙස දැක්විය හැකියඑසේම ග්‍රාමීය ජීවන රටාව තුල පවති
යම් යම් තත්ත්ව ද  දරිද්‍රතාවයට බලපායි
මෙහි දි මත්ද්‍රව්‍ය, මත්පැන් හා දුම් කොල වල බලපෑම අධිකය
ලංකාවේ 
ඒක පුද්ගල මද්‍යසාර පරිභෝජනය 1989 සිට 2001 දක්වා ස්ථාවරව ඉහල ගොස් ඇත
ග්‍රාමිය අංශයේ මෙම 
මත්පැන් පරිභෝජනය ඉහල ගොස් ඇත
මේ තුල ගිලන් වුවන් හා මරණ සංඛ්‍යාව ද  ඉහල ගොස් ඇත
මත්පැන්
සම්බන්ධ වැරදි වලට දඩුවම් ලබා බන්ධනාගාර ගත කර සිටින පිරිස ද ඉහලය
මේ අය  දිලිදු සමාජ පසුබිම් වල අයයි
මෙම මත්පැන් භාවිතය නිසා ගෘහස්ථ ආදායම අඩු වීම, මුලික අවශ්‍යතාව යන්නෙන් බැහැරව මුදල් වියදම් කිරිම,
කම්කරුවන් ගොවින් වැඩට නොපැමිණීම, ඔවුන් අතර විනයක් නැතිවීම, ණයගැති බව, ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය, 
ලෙඩ රෝග, අසල්වාසීන් සමග දබර ඇති කර ගැනීම ආදිය දරිද්‍රතාවය ඉහල යාමට ග්‍රාමීය මට්ටම තුල මත්පැන් භාවිතය නිසා හේතු වී ඇත
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට විසදුම් හා යෝජනා

ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට පිටුදැකීම සඳහා විවිධ අංශ ඔස්සේ  විවිධ යෝජනා හා විසදුම් ඉදිරිපත් කල හැක
දරිද්‍රතා උගුල 
ගැන සාකච්ඡාවේ දි දිලිදු ගැමියන්ට තම සංවර්ධන කටයුතූ හා තම ගැටලු වලින් ගොඩ ඒම සඳහා විධිමත් ණය 
යෝජනා ක්‍රමයක් හදුන්වා දීම වැදගත් වේ
එසේම මොවුන්ට ශුද්ධ ඉතිරි කිරිමක් කර ප්‍රාග්ධන ආයෝජනයක්
කිරිමට හැකි වන ආකාරයක් සකස් කිරීම ද වැදගත් වේ
ඔවුනගේ් ප්‍රාග්ධන වත්කම් වැඩි කල යුතුය
ඒ සදහා ගොවි
ජන ව්‍යුහය හා වාරි මාර්ග ජාලයක් දියුණු කල යුතුය
ගොවිපලවල් නවිකරණය කල යුතුය
ආහාර පිලිසකර කිරිමේ
ක්‍රම හදුන්වා දිය යුතුය
නමුත් ඉහත වෙනස්කම් ඉතාම මන්දගාමී ලෙස සිදුවන බැවින් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය නිදන් ගත
තත්ත්වයට පත් වී තිෙබි
එසේම නිදහස් වෙළද කලාපයට, මැදපෙරදිග රැකියා වලට යොමු වන තරුණ පිරිස් වෙනුවට ග්‍රාමීය සංවර්ධනයක්
ලබා ගැනීම ජනතාව පුරුදු පුහුණු කල යුතුයි
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය අවම මටිටමකට ගෙන ඒමට ග්‍රාමීය ශ්‍රමයම යොදා ගත යූතූයි
එසේම ග්‍රාමීය ජනතාවට ඉහල අධ්‍යාපනයක ලබාදීමට උත්සහ කිරීම ද වැදගත් වේ
මෙහිදී වෘත්තීය පුහණු මට්ටමෙන් හෝ ඉහල හැකියාවන් ග්‍රාමීය අංශයට ලබාදීම වැදගත් වේ
මෙලෙස අධ්‍යාපනය දීමේ දී ඔවුන් තුලපවත්නා වු පහත් යැයි සම්මත රැකියා පිලිබඳ දෘෂ්ටිය වෙනස් කිරීමට අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදය තුලින්ම කටයුතු කරන්නේ නම් එය ග්‍රාමීය දරිදුතාවයෙන්මිදීමට මගක් වනු ඇත
එසේම ග්‍රාමීය ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය මට්ටම ද ඉහල මට්ටමකට ගෙන ඒමට කටයුතු කිරිම වැදගත් වේ
මන්ද පෝෂණතත්ත්ව අවම කොට සමබර ආහාර වේලක් ලබාදීම වැදගත් වේ
එසේ නොමැති වු විට ග්‍රාමීය දරුවන් ද ඔවුන්ගේ මව්පියන්ගේ් තත්ත්වයටම ඇද වැටෙනු ඇත
එසේම ග්‍රාමීයව ජනතාව පාදක කර ගත් සංවර්ධනයක් මගින් දිලිදු බව පිටු දැකීමට කටයුතු කල යුතුය
එය දේශපාලනිකවුවමනා තෘප්ත කර ගැනීම අරමුණු කර නොගත යුතුය
දිලිදු ජනතාව අතර ව්ිරැකියාව අඩු කිරිම සඳහා පියවර ගැනීම වැදගත් වේ
නව රැකියා අවස්ථා ජනිත වන ආකාරයට කර්මාන්ත ආයතන ග්‍රාමීයව ව්‍යාප්ත කිරීමට කටයුතු කිරීම වැදගත් වේ
ග්‍රාමීය යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම ද වැදගත් වේ
ඒ තුලින් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට පිටුදැකීම සඳහා යම් යම් ක්‍රියාමාර්ග ගත හැක

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය                 

	1. ආර්ථික විමසුම       		2000 නොවැම්බර්/ දෙසැම්බර්
				2000 ඔක්තෝම්බර්් / නොවැම්බර්
				2008 ජුනි /ජුලි
				2003 ජනවාරි/ මාර්තු

	2. විමුක්ති 2006 අගෝස්තු
	3. ලාංකීය ආර්ථිකයේ ඉරණම හා ලෝක මුල්‍ය අර්බුදයරාජා වසන්ත
	 4 කෘෂි කාර්මික ආර්ථික විද්‍යා  -සේනානායක එස්.එම්.පී
අඩසියවසකටත් වැඩිකාලයක් තිස්සේ ලෝක ආර්ථීකය නැමති අධිවේගී දුම්රියෙහි නියමුවා ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයයි
ආර්ථීක හා මූල්‍ය අංශයෙන් සලකා බලන විට පසුගිය අඩසියවසක කාලය තුළ ලෝක ආර්ථීකය වෙනස්වීමෙහි ලා ඇ
විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත
ලෝකයේ විශාලතම ආර්ථීකයට හිමිකම් කියන ඔවුන්ට ලෝක ආර්ථීකයෙන් 30% ක් පමණ අයත් වේ
මෙලෙස ඉතා විශාල ආර්ථීකයකට හිමිකම් කියන ඇ
වර්තමානයේ විශාල මූල්‍ය අර්බුදයකට මුහුණ දී තිබේ
විශේෂයෙන් ඇමරිකාව යනු වෙනත් ආර්ථීකයන් මෙන් නොව මූල්‍ය ක්‍රමය මත ගොඩනැගී ඇති අතිවිශාල මූල්‍ය ආර්ථීකයකි
1792 සිට 2007 දක්වා දරුණු ආර්ථීක අර්බුද 17 කට ඇ
මුහුණ දී තිබේ
බැංකු විශ්වාස බිඳවැටීම් 07 ක්, ආර්ථීක අවපාත 06 ක් හා ආර්ථීක පරිහානි 04 ක් ඒ අතර වේ
ඇමරිකාව මුහුණදෙන අලූත්ම ආර්ථීක අර්බුදය වන මූල්‍ය අර්බුදය ඔවුන් මුහුණ දෙන 18 වන ආර්ථීක අර්බුදය වන අතර එය 1929 න් පසු ඔවුන් මුහුණදෙන දරුණුම අර්බුදය වේ
මෙලෙස ආර්ථීක අර්බුද 17 කට මුහුණ දී ඉන් ජය ලබා ඇති ඇමරිකානුවන් කෙසේ හෝ වත්මන් අර්බුදය ද ජය ගැනීමට උත්සාහ දරනු ඇත
සාමාන්‍යයෙන් රටක් තුළ කලින් කලට ව්‍යාපාර චක්‍ර ඇතිවීම හෙවත් වෙළඳ උත්පාත, අවපාත ඇතිවීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයකි
නමුත් මෙහිදී අපට මෙම අර්බුදය එසේ සාමාන්‍ය එකක් ලෙස බැහැර කළ නොහැකි වන්නේ එය ඇමරිකාවට පමණක් නොව ලෝකයේ අනෙකුත් සියලූම රටවල් වලට බලපාන ගැටලූවක් වී ඇති බැවිනි
විශේෂයෙන් තුන්වන ලෝකයේ රටවල් වලට මෙය ප්‍රබලව පලපා තිබේ
ඒ අනුව මෙම ඇමරිකා මූල්‍ය අර්බුදය ඇතිවූ ආකාරය, එය ඇමරිකා ආර්ථීකයට බලපෑ අන්දම, ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල්වලට විශේෂයෙන්ම ආසියාතික රටවලට එය රැගෙන ගිය යාන්ත්‍රණය හා ශ්‍රී ලංකා ආර්ථීකයට එමගින් ඇතිවූ බලපෑම සහ එම අර්බුදය මගහරවාගැනීම සඳහා මෙම රටවල් අනුගමනය කර ඇති ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියාමාර්ග මොනවාද යන්න පිළිබඳව විශ්ලේෂණාත්මක විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කිරීම මෙම නිබන්ධනය තුළින් මූලික වශයෙන් අපේක්‍ෂා කොට ඇත
ඇමරිකානු මූල්‍ය අර්බුදයේ ආරම්භය කෙරෙහි මුලින්ම අවධානය යොමු කළහොත් එය කාලාන්තරයක් තුළ ඇති දැඩි වූ විවිධ වූ හා සංකීර්ණ වූ කාරණා ගණනාවක සමුච්චිත ප්‍රතිඵලයක් මිස එක් කාරණයක හෝ එක් දිනක ඇති වූ සිද්ධියක ක්‍ෂණික ප්‍රතිඵලයක් නොවන බව පෙනී යයි
මෙම අර්බුදයේ ආරම්භයට සමීපස්ථ හා දුරස්ථ සාධක බලපා තිබේ
ඒ සඳහා බලපෑ ආසන්නම සාධකය වී ඇත්තේ සරල සංසිද්ධියකි
එනම් නිවාස සඳහා වූ උකස් ණය වෙළෙඳපොළෙන් බැංකු ණය ආපසු නොගෙවීමේ ඉහළ අනුපාතිකයක් වාර්තා වීමයි
මේ නිසා 2008 වර්ෂයේ මැද භාගයේ සිට එරට විශාලතම උකස් හා ආයෝජන බැංකු ගණනාවක් එකපිට එක තම බංකොළොත් භාවය ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබීය
උදාහරණ වශයෙන් ජූලි 11 වන දින එරට විශාලතම උකස් හා ආයෝජන බැංජකුවක් වන ඉන්ඩිමැක්(ෂබාහප්ජ) බැංකුවත් සැප්
13 වන දින ලෙමන් බ්‍රදර්ස් (ඛැයප්බ ඊරදඑයැරි) නැමති මූල්‍ය ආයතනයත් සැප්
14 වන දින මිරයිල් ලින්ච්(ඵැරරසකක ඛහබජය) ආයතනයත් එමෙන්ම එදිනම Aෂඨ නැමති විශාලතම රක්‍ෂණ ආයතනයත් තම බංකොළොත් භාවය ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබීය
එමෙන්ම ඇමරිකානු බැංකු ඉතිහාසයේ දැවැන්තම කඩාවැටීම සනිටුහන් කරමින් සැප්
15 වන දින වොෂින්ටන් මියුචුවල්(උ්ියසබටඑදබ ඵමඑම්ක) බැංකුවේ වත්කම් න‍ගඡග ඵදරට්බ ආයතනය විසින් මිලදී ගනු ලැබීය
මෙම දැවැන්ත කඩාවැටීම සමනය කරගැනීම සඳහා එරට හිටපු ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්ලියු බුෂ් විසින් ඩොලර් බිලියන 700 ක් රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරයෙන් ඉල්ලූම් කර තිබුණි
නමුත් එය ප්‍රතික්ෂේප විය
මෙම අර්බුදය සඳහා බලපෑ අනෙකුත් දුරස්ථ හේතු සාධක දෙස හැරී බලන විට විදේශ විනිමයට සාපේක්‍ෂව ඇමරිකානු ඩොලරය අවප්‍රමාණය වීම මෙම අර්බුදයට යම් තරමකට බලපා තිබේ
ඒ අනුව යූරෝ හා යෙන් වලට සාපේක්‍ෂව පසුගිය කාල සීමාව තුළ ඩොලරය පහත වැටී ඇති අයුරු පහත රූපසටහන් තුළින් අපට දැකගත හැක
ඉහත දැක්වෙන ආකාරයට 2005 ඔක්තෝබර් වන විට ඉහළ නැග තිබූ ඩොලරය යූරෝ වලට සාපේක්‍ෂව ක්‍රමයෙන් පහත වැටී 2008 මැද භාගය වන විට එහි අවමය දක්වා ගමන්කොට ඇත
2004 ජනවාරි වන විට ඩොලර් 1 ක් යෙන් 108 ක් වූ අතර 2008 දෙසැම්බර් වන විට එය 93.2 දක්වා අඩු වී ඩොලරය අවප්‍රමාණය වී තිබේ
මෙලෙස ඩොලරය අවප්‍රමාණය වීමට මූලික හේතු 02 ක් බලපා තිබේ
ඉන් පළමුවැන්න නම් ලෝක වෙළඳපොළෙහි ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළයාම හා ආහාර මිල ඉහළයාම කෙරෙහි බැඳුණු ඉහළ උද්ධමනය හා ඉහළ සේවා වියුක්තියයි
දෙවැන්න නම් ඇ
යේ විද්‍යමාන වූ ආර්ථීක අවපාතයක් පිළිබඳව විද්වතුන් ප්‍රකාශ කළ විවිධ මත ප්‍රකාශයන්ය
ඉහත පළමුවැන්න එනම් උද්ධමනය හා සේවා වියුක්තිය සලකා බලන විට 2008 අවසාන භාගය වන විට උද්ධමනය ඉහළ යාමක් සිදු වී ඇති බව දැකිය හැකිය
2006 ඔක්තෝබර් වන විට 2% ටත් වඩා අඩුවෙන් පැවති උද්ධමන අනුපාතය 2008 ජුනි මාසය වන විට 6% කට ආසන්නව ඉහළගොස් තිබේ
ඇමරිකාවේ පමණක් නොව එක්සත් රාජධානියේ ද මිල මට්ටම 2008 වසර තුළ ඉතා වේගයෙන් ඉහළගොස් තිබේ
2008 ජනවාරි වන විට 2% ක්ව පැවති මිල මට්ටම සැප්
මාසය වන විට 5.2% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ
එමෙන්ම සේවා වියුක්තිය දෙස බලන විට ඇ
යේ 2007 ආරම්භයේ දී සේවා වියුක්ති අනුපාතය 4.5% ක් වූ අතර එය 2008 නොවැ
වන විට 6.7% දක්වා ශීඝ්‍ර ඉහළයාමක් වාර්තා වී තිබේ
එක්සත් රාජධානියේ ද 2007 ආරම්භයේ දී සේවා වියුක්ති අනුපාතය 5.1% ක් වූ අතර 2008 අගෝස්තු වන විට එය 5.7% දක්වා ද 2009 මැද භාගය වන විට එය 9.4% ඉතා වේගයෙන් ඉහළ ගොස් අයුරු පහත රූපසටහනෙන් දැකගත හැක
මීට අමතරව ඇ
යේ ඌන සේවා වියුක්තිය 11% ක් පමණ වේ
එය භාණ්ඩ හා සේවා ඉල්ලූම අඩුවීමට සෘජුවම බලපානු ලබයි
කෙසේ නමුත් ඇ
මූල්‍ය අර්බුදයට සමීපස්ථවම බලපා ඇත්තේ ඇමරිකාවේ නිවාස වෙළෙඳපොළ නිකුත් කළ මිල සංඥාවන්ට එරට ආයෝජකයන් හා ගෘහස්ථයන් දැක්වූ වැරදි ප්‍රතිචාරයන්ය
ඒවා අතුරින්

 උකස් ණය මත නිවාස මිලදී ගත් නිවාස හිමියන් ඔවුන්ගේ ණය වාරික නොගෙවා හැරීම
ණය දෙණුවන් හා ගණුවන් යන දෙපාර්ශවයේම වැරදිසහගත වු අගය විනිශ්චයන් හා සමපේක්‍ෂණයන්
නිවාස වෙළෙඳපොළ උත්පාත සමයේ බිහිකළ අධික නිවාස සැපයුම
නිවාස ණය මත අනුගමනය කරන ලද ඉහළ අවදානම් සහිත ණය ක්‍රම
 රජයේ දුර්වල මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය හා ලිහිල් මූල්‍ය නීතිය
යනාදිය මෙයට වැදගත් දායකත්වයක් සපයා තිබේ
1990 ගණන් වන විටත් අ
යේ නිවාස හිමිකම 64% ක් පමණ විය
ඒ නිසා මෙය නිවැරදි කිරීමට රජය විසින් ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් හඳුන්වාදුන් අතර එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ නිවාස වෙළෙඳපොළේ මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාමයි
මේ නිසා ඉතා විශාල වශයෙන් නිවාස ඉදිකිරීම සිදු වූ අතර ඉන් 40% ක් පමණ පදිංචියට නොව ආයෝජනය සඳහා ඉදි වූ ඒවා වේ
නමුත් මෙලෙස නිවාස ඉල්ලූම්කරුවන්ගෙන් බොහොමයක් ඔවුන්ගේ ආදායම් මට්ටමෙන්, රැකියාවෙන්, ඇප සුරැකුම් වලින් හෝ වත්කම් වලින් බැංකු ණයක් සඳහා සුදුස්සන් නොවීය
රසේම උකස් ණය වෙළෙඳපොළෙහි අනුගමනය කර ඇති ණය ක්‍රමයන් ද ඕනෑවට වඩා නම්‍ය ඒවා වූ අතර දැඩි අවදානම් ඒවාද විය
ලෙස එක් ණය ක්‍රමයක් නම්කොට තිඛෙන්නේ ’ආදායම හෝ රැකියාව හෝ වත්කම නොසලකා දෙන ණය (භද ෂබජදපැල භද න‍දඉල ්බා  භද Aිිැඑි ඛද්බ) වශයෙනි
මෙය නින්ජා ණය ක්‍රමය ලෙස හඳුන්වයි. තවත් ණය ක්‍රමයක් නම් ’ගැලපිය හැකි උකස් අනුපාත ණය ක්‍රමයයි
කෙසේ වෙතත් 2000 දශකයේ දෙවන භාගය ආරම්භයේ දී මේ නිවාස බුබ්බුලය පිපිරීයාමට හේතු උත්සන්න විය
වශයෙන් 2008 ජනවාරි මාසය තුළ ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට ලෝක ඛනිජතෙල් බැරලයක මිල / 100 ඉක්මවු අතර එහි උපරිම මිල වන / 147 ඉහළ ගියේය
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලෝකයේ අන් රටවල මෙන්ම ඇමරිකාවේ ද ඉහළම උද්ධමනයක් ඇතිවු අතර ඒ හේතුකොටගෙන පාරිභෝගික වියදම් ඉහළ ගියේය
අනෙක් අතට එහි ප්‍රධානතම කර්මාන්තයක් වන වානේ කර්මාන්තයේදීත් තඹ කර්මාන්තයේදීත් බහුලව භාවිත කරනු ලබන රසායනික යෙදවුම් හි මිල එක් වර්ෂයක් තුළ 6 ගුණයකින් වැඩි වී එම කර්මාන්තයෙහි නිමැවුම් ඒකක පිරිවැය ඉහළ ගියේය
මහා පරිමාණ බැර කර්මාන්ත අංශයෙහි ඇති වු මෙම පීඩනය සමනය කරගනු ලැබුවේ ශ්‍රම සේවා නියුක්තිය කප්පාදු කිරීමෙනි
එම ප්‍රතිපත්තියේ අවසාන ප්‍රතිඵලය වූයේ ඉහතින් දැක්වු පරිදි ඉහළ සේවා වියුක්තියක් වාර්තා වීමයි
ඒ  අනුව 208 අගෝස්තු මාසය තුළ පමණක් රැකියා 84000 ක් කපාහැර තිබේ
එසේම ජනවාරි සිට අගෝස්තු දක්වා ඇ
යේ රැකියා අහිමි වූ සංඛ්‍යාව 605000 කි
මෙම ආර්ථීක අවපාතමය ලක්‍ෂණ නිසා එරට නිවාස හා ඉඩම් වැනි දේපොළ වෙළෙඳපොළ හැකිලීමට භාජනය වූ අතර නිවාස මිල අපේක්‍ෂා නොකළ පරිදි පහත වැටී නිවාස බුබ්බුලයේ පිපිරියාමට එය හේතු විය
එසේම ඉහතින් දැක්වූ පරිදි කාර්මික ක්ෂේත්‍රයේ ඇති වූ පසුබැසීම නිසා ඇමරිකාවේ මෙන්ම යුරෝපයේ කාර්මික නිෂ්පාදන කර්මාන්තය කඩා වැටුණි
ඒ අනුව ඇමරිකාවේ 2008 ජනවාරි වන විට 2% ක්ව පැවති කාර්මික නිෂ්පාදනය 2008 ඔක්තෝබර් වන විට -4% දක්වා පහළ වැටී තිබේ
එසේම ඇ
යේ ද
නි සලකා බලන විට එහි වර්ධනය ශීඝ්‍රයෙන් පහළ බැස ඇති අයුරු දැක ගත හැකිය
එනමි 2004 දී 3.63% ක් වූ ආර්ථීක වර්ධන වේගය 2008 වන විට 0.51% ක දක්වා ද 2009 මැයි මාසය වන විට -3.9% දක්වා පහත බැසීමක් පහත රූපසටහනෙන් දැක ගත හැකිය
මීට අමතරව පසුගිය කාලය පුරාවටම ඇමෙරිකා ආර්ථීකයේ පැවතියේ ගෙවුමිශේෂ හිඟයකි
එය ද
යේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස පහත දැක්වේ
වර්ෂය	2003	2004	2005	2006	2007	2008

ශේෂය	-4.7	-6.4	-6.07	-6.15	-5.33	-4.33

මෙලෙස ගෙවුම්ශේෂ හිඟයක් පැවතුනද කොටස් වෙළෙඳපොළට මෙන්ම එරට බැංකු පද්ධතියට චීනය, ජපානය, මැදපෙරදිග හා අනෙකුත්් අතිරික්ත සම්පත් ඇති රටවලින් විනිමය ගලා ඒම නිසා පවත්නා වෙළෙඳ අවාසිය එතරම් වැදගත් සාධකයක් ලෙස නොසලකනු ලැබීය
නමුත් එරට මූල්‍ය අර්බුදයේ ස්වභාවය ක්‍රමයෙන් දැඩිවත්ම එරට දේශීය නිෂ්පාදිතය අඩුවීම, බැංකු පද්ධතිය කඩා වැටීම, මූල්‍ය අවදානම නිසා ආයොජකයින් අඩුවීම හේතුවෙන් කොටස් වෙළෙඳපොළේ කඩා වැටීමද සිදුවිය
ඒ අනුව 2007 ඔක්
වන විට ඒකක 1550 ක් ලෙස පැවති කොටස් වෙළෙඳපොළ 2009 මාර්තු වන විට ඒකක 750 පමණ වන තෙක් පහළ බැස තිබේ
මෙලෙස ඇමෙරිකානු ජාතික නිෂ්පාදනයේ කඩා වැටීමට හේතු වූ තවත් වැදගත් සාධකයක් වී ඇත්තේ ඇමෙරිකාව ඉරාකයේ හා ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කරනු ලැබූ යුද්ධය සඳහා අති විශාල මුදල් සම්භාරයක් වැය කොට තිබීමයි
නිෂ්පාදනය වෙනුවෙන් යොදාගත හැකිව තිබූ මෙම මුදල් තොගය ආරක්‍ෂක වියදම් සඳහා දැරීමට ඔවුන්ට සිදුව තිබේ
ලෝකයේ සමස්ත හමුදා වියදම වන ඩොලර් ටි්‍රලියන 1200 න් හරි අඩක්ම ඇමෙරිකාව වැය කිරීමෙන් ඒ බව පැහැදිලි වේ
මෙම අර්බුදය මූල්‍ය හා ආර්ථීක යන දෙපැත්තේම අර්බුදයක් යැයි කියනු ලබන්නේ මුල්‍ය අර්බුදය තුළින් ආර්ථීක අර්බුදයක් කරා ගමන් කර ඇති නිසයි
ඇමෙරිකානු උකස් වෙළෙඳපොළ බිඳවැටීම නිසා බැංකු පිළිබඳව පැවති විශ්වාසය බිඳවැටුණු අතර මේ නිසා ණය ගෙවීම පැහැර හැරීමෙන් ණය අර්බුදයක් ඇති විය
මේ නිසා වත්කම් මිල පහළ වැටුණු අතර මේ නිසා මිනිසුන්ගේ ආයෝජන ආදායම් අඩුවිය
ආයෝජනය පහළයාම හේතුවෙන් සමාහාර ඉල්ලූම අඩු වීමෙන් ජාතික නිෂ්පාදනය පහළ වැටී ආර්ථීක වර්ධනය අඩු වී සේවා වියුක්තිය ඉහළ යාමෙන් ඉහත දැක්වෙන ආකාරයට රට ආර්ථීක අර්බුදයක් කරා ගමන් කළේය
මෙම අර්බුදයේ බලපෑම අඩුකර ගැනීම සඳහා ඇමෙරිකානු රජය විසින් ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාමාර්ගයන් රාශියක් අනුගමනය කරනු ලැබීය
ඒවායින් සමහරක් පහත දැක්වේ
01-	2008 අග භාගයේ දී බුෂ් පරිපාලනය විසින් වටිනාකම් ක්ෂය වී ගිය වත්කම් සතු බැංකු සඳහා සහන වැඩපිළිවෙළට ඩොලර් බිලියන 700 ක් යෙදවීම
02-	ඔබාමා පරිපාලනය විසින් බැංකු ශේෂ පත්‍ර වල ’විෂ වූ වත්කම්¶ (ඔදංසජ Aිිැඑි) මිලයට ගැනීම සඳහා පෞද්ගලික අනාගත සුරැකුම් අරමුදල් වලට ඩොලර් 
ටි්‍රලියනයක සහනාධාර සැපයීම
03-	එක්සත් ජනපද මෝටර් රථ සමාගම් ලාභ උපයන තත්ත්වයට පත්කිරීම සඳහා මෝටර් රථ කර්මාන්ත කම්කරුවන්ගේ වැටුප්, රැකියා, හා ප්‍රතිලාභ කප්පාදු කිරීමේ වැඩපිළිවෙළ
04-	බැංකු අතර එහා මෙහා වන ණය සඳහා ගෙවිය යුතු පොළිය නියම කරන පාදක ෆෙඩරල් අරමුදල් අනුපාතය අනාගත කාලයක් සඳහාද 0% සිට 0.25% අතර මට්ටමක පවත්වාගෙන යන බව එරට මහ බැංකුව ප්‍රකාශ කිරීම
05-	ලෙමන් බ්‍රදර්ස් බැංකුව බිඳවැටීමත් සමග ඇමෙරිකානු රජය දැවැන්ත ඇප දීමේ වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම
ඒ අනුව එතැන් පටන් එරට රජය ඩොලර් ටි්‍රලියන 23.7 ක් තරම් වූ විශාල වැඩසටහනක් පටන්ගෙන ඇත
06-	ඇමෙරිකාව ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල මහ බැංකු සමග එකතු වී මුදල් සැපයුම ප්‍රසාරණය කිරීම
එහි අරමුණ වූයේ ගෝලීය පරිභෝජනය තුළ ස්වයං ප්‍රතිසාධනය පිරිහීමට හේතු වන අඩු වැටුප් හා ඉහළ සේවා වියුක්තියෙන් යුත් අවපාතමය අවදානම් තත්ත්වයෙන් වැළකීමයි
මෙම මූල්‍ය අර්බුදය ඇමෙරිකාව පදනම් කරගෙන ඇති වුවත් එය එරටට පමණක් බලපාන්නක් නොවේ
එය අනෙකුත් බොහෝ සංවර්ධිත මෙන්ම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලටද බලපා තිබේ
විශේෂයෙන් එය ආසියාතික රටවලට  ගෙන ගිය යාන්ත්‍රණ සලකා බලමු
ඇමෙරිකාවෙන් ආරම්භ වූ මෙම මූල්‍ය අර්බුදය ආර්ථීක අර්බුදයක් කරා ව්‍යාප්ත ව ගොස් එය සෘජුව හා වක්‍ර මාර්ග ඔස්සේ ආසියාතික රටවලට ද බලපාන ලදී
2008 3 වන කාර්තුව වන විට මෙම බලපෑම ආසියාතික රටවලට දැනෙන්නට විය
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ හා යුරෝපයේ වූ මූල්‍ය වෙළෙඳපොළ බිඳවැටීමේ ප්‍රතිඵල ශ්‍රීඝ්‍රයෙන් චීනය, ජපානය, කොරියාව, හොංකොං, මැලේසියාව සහ සිංගප්පූරුව වැනි නැගෙනහිර ආසියාතික රටවලට ද පසුව දකුණු ආසියාතික රටවලට ද බලපාන ලදී
මෙකී බලපෑම් වෙළෙඳපොළ ක්‍රියාකාරීත්ව අලාභ, ගෙවුම්ශෙAAෂ හිගයන් ආර්ථීක වර්ධනය පහළ වැටීම, ෆිස්කල් හිගය වර්ධනය වීම, මුදලේ අගය ක්ෂය වීම, සෘජු විදේශ ආයෝජන ගලා ඒම අඩු වීම, විදේශ සංක්‍රාම නොලැබීම, විදේශ වෙළෙඳාම පහත වැටීම, සංචාරක කර්මාන්තයේ බිඳවැටීම් වැනි විවිධාකාරයෙන් බලපාන ලදී
ආසියාතික රටවල බොහෝ අපනයන එක්සත් ජනපදය හා යුරෝපා සංගමය වෙත සිදුකෙරේ
මේ නිසා එක්සත් ජනපදයේ හා යුරෝපා සංගමයේ මෙම අර්බුදය විදේශ අපනයන වෙළෙඳපොළ බිඳවැටීම හරහා සෘජුව බලපාන ලදී
අනෙක් අතට ආසියාතික රටවල සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා වූ ඉල්ලූමේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ජනනය වන්නේ ඉහත කී රටවල් ඇසුරෙනි
එම රටවල ආර්ථීකය බිඳ වැටීම ආසියාතික රටවල සංචාරක කර්මාන්තයට අලාභ ගෙනදුන් අතර එම රටවල ප්‍රධාන විනිමය උපයන මාර්ගයක් අහිමි වීමට ද හේතුවක් විය
රටවල් කිහිපයක් හැරුණු විට බොහෝ ආසියාතික රටවල් එක්සත් ජනපදය හා යුරෝපයෙන් ලබාගත් ණය හා සෘජු විදේශ ආයෝජන මත රඳා පවතී
මෙම මූල්‍ය අර්බුදය එකී සංවර්ධිත රටවලින් කෙරෙන ආයෝජන බිඳවැටීමකට මෙන්ම පවත්නා ආයෝජන ඉවත් කරගෙන යාමකට තුඩුදෙන ලදී
බොහෝ ආසියාතික රටවලට විදේශ සංක්‍රාම වැඩි ප්‍රමාණයක් උපයන ලද්දේ මැදපෙරදිග රටවල නියුතු ශ්‍රමිකයන් මගිනි
මූල්‍ය අර්බුදයේ බලපෑම මැදපෙරදිග රටවලට බලපාන තත්ත්වයක් තුළ එහි කර්මාන්ත බිඳවැටීම තුළ එහි සේවයේ නියුතු ආසියාතික රටවල ශ්‍රමිකයන්ගේ රැකියා අවිනිශ්චිතතාවයකට මෙන්ම විදේශ සංක්‍රාම ලැබීමේ මාර්ග ඇණහිටීමකට තුඩුදෙන ලදී
චීනය ජපානය ඇතුළු කාර්මික රටවල මෙන්ම වෙනත් ආසියාතික රටවල ප්‍රධාන බලශක්ති මූලාශ්‍රය වූයේ ඛනිජ තෙල් ය
මෙම අර්බුදය තුළ ඛනිජ තෙල් මිල පෙර නොවූ විරූ ආකාරයෙන් ඉහළ යාම හමුවේ පාරිභෝගික භාණ්ඩවල මෙන්ම කාර්මික භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාමකට මෙන්ම සමහර කර්මාන්ත වසා දැමීමකට ද තුඩු දෙන ලදී
ශ්‍රී ලංකාවට මෙය බලපාන ආකාරය ගැන බලන විට සෘජු හා වක්‍ර යන දෙපාර්ශවයෙන්ම බලපෑම් ඇති වේ
මෙය ආරම්භ වන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් ඇමෙරිකා හා යුරෝපා කලාපයෙනි
මෙම ආර්ථීක බිඳවැටීම ශ්‍රී ලංකාවට සෘජුවම බලපා තිබේ
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන අපනයන කලාප 02 ක් වන්නේ උතුරු ඇමෙරිකා හා යුරෝපා කලාපයයි
මේ නිසා ලංකාවේ තේ කර්මාන්තයට, ඇඟළුම් කර්මාන්තයට, විදේශ ආයෝජන වලට හා විදේශිකයන් එවනු ලබන ප්‍රේෂණ වලට සෘජුවම අහිතකර ලෙස බලපායි
ඒ අනුව අපනයන කර්මාන්ත සලකා බලන විට, එයට දැඩි ලෙස බලපා තිබේ
හේතුව අපගේ  ඇඟළුම් අපනයනයෙන් 90% ක් පමණ අපනයනය කරන්නේ යුරෝපයට හා උතුරු ඇමෙරිකාවට වීමයි
පවත්නා ලෝක ආර්ථීක අර්බුදයට අමතරව යුරෝපා රටවලට යවනු ලබන ඇඟළුම් වෙනුවෙන් ලැබී ඇති වරණීය තීරු බදු සහන (ඨීඡ +) පිළිබඳව ද අභියෝග එල්ල වී ඇත
මෙම සහනය යටතේ යුරෝපා සංගමයට යවන මුළු ඇඟළුම් ප්‍රමාණය මුළු ඇඟළුම් වටිනාකමින් 35% ක් පමණ වේ
මෙම අර්බුදය හේතුවෙන් ඇඟළුම් සඳහා ඇති ඉල්ලූම අඩු වීමෙන් ලංකාවේ ඇඟළුම් අපනයන ක්ෂේත්‍රයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී තිබේ
මේ නිසා ඇඟළුම් අලෙවි කිරීමේදී වර්ෂ 02 කට පමණ ප්‍රශ්න මතු වීමට ඉඩ ඇත
එසේම ලෝක වෙළෙඳපොළේ තේ රබර් වැනි අපනයන භාණ්ඩ සඳහා පැවති ඉල්ලූම සහ මිල ගණන් වල පසුබෑම හේතුකොටගෙන එම කර්මාන්ත දැඩි අර්බුදයකට පත්වී තිබේ
2008 වසරේ අවසාන කාර්තුව වන විට තේ හා රබර් සඳහා පැවති සාමාන්‍ය මිල ගණන් වලින් 80% කින් පමණ අඩු වී ඇත
මේ නිසා 2007 දී -4.56% ක්ව තිබූ ජංගම ගිණුමේ හිගය 2008 දී -5.73% දක්වාත් වර්ධනය වී තිබේ
එමෙන්ම ලෝක වෙළෙඳපොළේ තෙල් ඉල්ලූම අඩුවී මිල පහළ වැටීම නිසා මැද පෙරදිග රටවල තෙල් සැපයුම අඩුවී ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදනය පහත වැටීම නිසා ආදායම අඩුවීම හේතුවෙන් මැදපෙරදිග රටවලින් අපගේ තේ මිලදී ගැනීම අඩුවිය හැකිය
එසේම එම රටවලින් ලැඛෙන රැකියා ප්‍රමාණය අඩුවීමට මෙය බලපානු ඇත
මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ විනිමය සැපයුම අඩුවීම කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි
මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ව්‍යාපාරයට ද මෙම අර්බුදය දැඩි ලෙස බලපා තිබේ
එසේම ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර ණය බොහෝ සෙයින් ලබාගන්නා රටකි
ලෝකයේ මහා බැංකු මූල්‍ය අර්බුදයකට යන විට අපට ණය ලබා ගැනීම අසීරු වේ
ඩොලර් මිලියන 250 ක් දෙනවා යැයි කියූ බැංකු එය මිලියන 50 - 100 දක්වා කැපීමට සූදානම්ය
එවිට අපගේ ආර්ථීක ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට අසීරු වේ
මෙලෙස ලෝකයේ බැංකු ණය දීම අඩුවන විට පොළි අනුපාතය විශාල ලෙස ඉහළ යන අතර එය අප වැනි රටකට දරා ගැනීමට අසීරු වේ
අනෙක් අතට ලෝක මූල්‍ය අර්බුදය ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු 3 වන ලෝකයේ රටවලට හිතකර අන්දමින් ද බලපා තිබේ
එනම් ලෝක වෙළෙඳපොළේ ඛනිජ තෙල් මිල පහළ බැසීම, අමුද්‍රව්‍ය මිල ගණන් හා ප්‍රධාන භාණ්ඩවල මිල පහළ බැසීම, ලෝක ආහාර අර්බුදය ව්‍යර්ථ වීම වැනි වාසි ඇති වී තිබේ
මෙම මූල්‍ය අර්බුදයෙන් ලංකාවට ඇතිවන බලපෑම අවම කරගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් විවිධ ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියාමාර්ගයන් අනුගමනය කර තිබේ
ණය අර්බුදයේ බලපෑම අඩුකරගැනීම සඳහා ඉරානයෙන් සහනදායී ණය පහසුකම් ලබා ගැනීම
දේශීය ආර්ථීකය ආරක්‍ෂා කරගැනීම හා ශක්තිමත් කර ගැනීම සඳහා පොළී අනුපාත හා විනිමය අනුපාත ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට මහ බැංකුව අවධානයෙන් පසුවීම
භාණ්ඩාගාර බිල්පත් හා බැඳුම්කර වෙළෙඳපොළ විදේශ ආයෝජකයන් සඳහා විවෘත කිරීම
එහිදී හදිසියේ එම ප්‍රාග්ධනය පිටවීමක දී මුහුණ දීමට හැකියාවක් ලැඛෙන පරිදි සීමාවන් පනවමින් ප්‍රවේශම් සහතව එය සිදු කිරීම
බැංකු වලින් සිදුකරන ණය දීම් පිළිබඳව මහ බැංකුව දැඩි අවධානයකින් සිටීම
ණිවාස ණය සඳහා අදාළ අවදානම් බර තැබීම 50% සිට 55% දක්වා වැඩි කිරීම
බැංකු අධීක්‍ෂණ කටයුතු වඩා විධිමත් හා ශක්තිමත් කිරීම සහ අවදානම් කළමනාකරණය පිළිබඳව බැංකු දැනුවත් කිරීම මහ බැංකුව විසින් සිදු කිරීම
උපරිම වශයෙන් ලබාදිය හැකි ණය සීමා හා තනි පුද්ගලයකුට ලබාදිය හැකි ණය සීමාවන් පිළිබඳව මහ බැංකුව විසින් බැංකු වලට නියෝග පැනවීම
ඉහළ ජාත්‍යන්තර ඛනිජ තෙල් මිල ගණන් වලට අනුව දේශීය මිල ගණන් ගැලපීමේ ප්‍රතිපත්තිය
මේ අනුව සමස්තයක් වශයෙන් සලකන විට වත්මන් ලෝක ආර්ථීක අර්බුදය ඇමෙරිකාව ඇතුළු ලෝකයේ සියළුම රටවලට බලපානු ලැබුවද කාලයාගේ ඇවෑමෙන් මෙහි බලපෑම ක්‍රමයෙන් අඩු වී යනු ඇත
එනම් කලින් කලට ආර්ථීක උත්පාත හා අවපාත තත්ත්වයන් ඇතිවීම ස්වාභාවික තත්ත්වයක් වන බැවිනි
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය

 -	Yilmaz, Akyuz, The Current Global Financial Turmoil developing countries, Third world Network, 2008. (http/www
twnside
sg/title2/ge/ge11.pdf)
 -	The World Economic Crisis
A Marxist Analysis
A lecture by Nick Beams, at world Socialist Web Site (wsws
org)
 -	http//course1.winona
edu/wyu
 - ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව, වාර්ෂික වාර්තාව 2008, ඇම්
ඩී. ගුණසේන සමාගම, කොළඹ 01

ආර්ථිකය
කෑගලු විද්‍යාලය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කෑගල්ල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධානතම බාලක බෞද්ධ පාසලයි
වර්ථමානය වන වි‍ට දිස්ත්‍රික්කයේ ඉංජිනේරු, වෛද්‍ය, කෘෂිකර්ම, තාක්ෂණ , වානිජ, කලා, ක්‍රීඩා, සමාජ ක්‍රියාකාරකම් ඇතුලු සියලුම ක්ෂේත්‍ර වල ප්‍රධානතම තැන හිමිකරගෙන ඇත
1942 පෙබරවාරි 14 ආරම්භ විය
1937 මුල්ගල තැබී ය
මුල්වූ කරුණු
ශ්‍රී ලංකාව ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍යයට යටත් වී දශක ගණනාවක් ගත වූ පසු සිංහල බෞද්ධ සලකුණු පවා වියැකී යන තත්වයක් උදා වී තිබිණ
1818,1848 දේශප්‍රේමී කැරලි කෘෘර ලෙස මර්දනය කරන ලදී
ඉන් පසු සිංහල බෞද්ධ දේශමාමක බලවේග,අමද්‍යප ව්‍යාපාරය, හා බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාර හරහා ඉස්මතු විය
මෙහිදී අනගාරික ධර්මපාළ තුමා,මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමි,වලිසිංහ හරිස්චන්ද්‍ර  මහතා,හික්කඩුවේ සුමංගල හිමි වැනි ගිහි පැවිදි නායකයින් කැපී පෙනුණි
එමෙන්ම පංච මහා වාද,යටපත්ව තිබූ බෞද්ධ චින්තනය බාහිර ලෝකයට ගෙන යාමට සමත් විය
පානදුරා වාදය-1865
වරාගොඩ වාදය-1865
ගම්පොල වාදය-18713
උදම්විට වාදය-1871
පානදුරා වාදය (II)-1873
පානදුරා වාදය ගැන දැනුවත් වූ ඇමරිකානු ජාතික කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් තුමා ලක්දිවට පැමිණ “සත්යරට වඩා උතුම් දහමක් නැත” යන තේමාව යටතේ පරම විඥානාර්ථ බෞද්ධ නායකයින් හා එක්ව දියත් කරන ලදී
පරම විඥානාර්ථ සමාගම යටතේ රට පුරා ඉංග්‍රීසි බෞද්ධ විද්‍යාල පිහිටුවීම ආරම්භ කරන ලදී
පළමුවෙන්ම කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය ආරම්භ කළ අතර එයහි ශාඛාවක් ලෙස කෑගලු විද්‍යාලය ආරම්භ කර ඇත
1937 අගෝස්තු මස 22 දින දැනට පැරණි ශාලාව මධ්යායේ ශ්‍රීමත් ඩී.බී.ජයතිලක,කෑගල්ල දිසාපති සී.ඊ. ආන්ට්,දිස්ත්‍රික් විනිසුරු එච්.ඒ.සිල්වා හා රාජ්‍ය මන්ත්‍රී එච්.එල්.රත්වත්තේ යන මහත්වරුන් විසින් මුල්ගල තබා ඇත
මෙම කටයුත්ත මෙහෙයවීම මුදළිදු ඩී.එම්.සෙනෙවිරත්න, පී.බී.බාලසූරිය (බෞද්ධ මිශ්‍ර  පාඨශාලාවේ විදුහල්පති) යන මහත්වරුන් විසින් සිදු කර ඇත
මෙහි ඉදිකිරීම් අසාර්ථක වූ පසු කෑගල්ලේ බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාවේදී 1940 අගෝස්තු 5 දින මහාචාර්ය ගුණපාළ මලලසේකර හා ආනන්ද විද්‍යාලයේ විදුහල්පති පී. ද එස්. කුළරත්න මහතුන්ගේ උනන්දුව මත පී.බී.බාලසූරිය මැතිතුමා ප්‍රධාන පිරිසක් විශේෂ සාකච්ඡාවක් පවත්වා ඇත
ආරමිභය
1942 පෙබරවාරි මස 14 වෙනි දින ආරම්භ කරන ලද මෙම විදුහල 1958 දී ප්‍රථම පන්තියේ පාසැලක් ලෙස උසස් කරන ලදී
1981 පෙබරවාරි 20 දින “කෑගල්ලේ ඉංග්‍රීසි බෞද්ධ විදුහල“ නමින් පුවත්පතක් පී.බී.බාලසූරිය මැතිතුමාගේ සංස්කරණයෙන් කේ.ඒ.සිරිරත්න මහතා විසින් ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත
මෙම පුවත්පත කෑගලු විද්‍යාලය නැවත ඇරඹීමේ කටයුතු සදහා විශේෂ කාර්යයක් ඉටු කර තිබේ
1941 මාර්තු 20 දින වෑවල‍දෙනිය විහාරස්ථානයේදී රාජ්‍ය මන්ත්‍රී ඒ.එෆ්.මොලමුරේ මහතා මුලසුන දැරූ අතර උත්සවයේදී විද්‍යාලය ඇරඹීම සදහා 13 දෙනෙකුගෙන් යුක්ත කමිටුවක් පත්කොට ඇත
එම කමිටුව මෙසේය
රාජ්ය  මන්ත්‍රී ඒ.එෆ්.මොලමුරේ මහතා(සභාපති)
අධිනීතීඥ සී.ආර්.ගුණරත්න මහතා(උප සභාපති)
කේ.චාර්ල්ස්(භාණ්ඩාගාරික)
පී.බී.බාලසූරිය (ලේකම්)
ඩී.එම්.සෙනෙවිරත්න
කේ.ඒ.සිරිරත්න 
ඩී.සී.අප්පුහාමි 
ඩී.ජයවර්ධන
ජී.ජී.සමරනායක
එල්.බී.සියඹලාපිටිය 
කේ.ඩී.පියදාස (සිද්ධාර්ථ සමිතියේ නියෝජිත)
පීටර් රාජකරුණා (සිද්ධාර්ථ සමිතියේ නියෝජිත)
ඩී.ඩී.අතුකෝරාළ
මෙම කමිටුවේ මෙහෙයවීමෙන් අසීමිත දුක් ගැහැට මධ්‍යයේ මුදල් සම්මාදම් කරමින් 1941 පෙබරවාරි 7 දින මුල්ගල් තැබූ ගොඩනැගිල්ලේ ඉදිකිරීම් කටයුතු සිදුවිය
සල්පිල්,ආධාර පත්ර , නාට්යෝ ආදී මේ විවිධ ක්රරම මේ සදහා උපයෝගී කරගෙන ඇත
විද්‍යාලය විවෘත කිරීම
1942 පෙබරවාරි 14 දින ප
ව. 3.00 ට කෑගලු විද්‍යාලය විවෘත කිරීම මළලසේකර මැතිතුමාගේ ආරාධනයෙන් ශ්‍රීමත් ඩී.බී.ජයතිලක මැතිතුමා විසින් සිදුකර ඇත
මුලින්ම බෞද්ධ ඉංග්‍රීසි මිශ්‍ර විදුහලක් ලෙස ආරම්භ වී ඇත
මෙම උත්සවයට ආරාධිත කථිකයන් ලෙස පී.ද එස්. කුළරත්න,ඊ.ඩබ්. අධිකාරම්,එච්.ඩබ්.අමරසූරිය යන මැතිතුමන්ලා හා නාරද හිමියන් සහභාගී වී ඇත
මුල්ම ආචාර්ය මණ්ඩලය
කෑගලු විද්‍යාලයේ විදුහල්පතිවරයා ඇතුළු ආචාර්ය මණ්ඩලය පත්කිරීම ආදී කාර්යයන් රැසක් ඉටු කර ඇත්තේ ගුණපාල මළලසේකර හා පී. ද එස්.කුලරත්න මැතිතුමන්ලා විසිනි
ඔවුන්ට ගෙවන වැටුප් පවා මළලසේකර මහතාගේ අත් අකුරින් ලියූ ලිපියක සදහන් විය
විවෘත කිරීමේ උත්සවය සදහා මොලමුරේ කමිටුව විශාල වෙහෙසක් දරා ඇත
පාසලේ ආරම්භක විදුහල්පති වූයේ ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයේ බී.ඒ. ගෞරව උපාධිධාරී කේ.එල්.වී.අලගියවන්න මැතිතුමාය
මුල්ම ආචාර්ය මණ්ඩලය
කේ.එල්.වී.අලගියවන්න(විදුහල්පති)
අනුලා උදලගම මහත්මිය(පසුව කෑගලු බාලිකා විද්‍යාලයේ පලමු විදුහල්පතිනි)
චන්ද්‍රා වටරැක මෙනවිය
ශීලා වීරසේකර මහත්මිය
පඤ්ඤාලෝක හිමි
ඩී.එස්. එස්.කරුණාතිලක මෙනවිය
ආර්.ඊ.පෙරේරා මහත්මිය
සෝමා වික්‍රමනායක මහත්මිය
බෝගොඩ ප්‍රේමරත්න මහතා
චන්ද්‍රා කරුණාතිලක මහතා

හිටපු විදුහල්පතිවරු
කේ.එල්.වී.අලගියවන්න
අනුලා උදලගම
එස්.ඊ. ද සිල්වා
ආර්.එම්.අබේවර්ධන
කේ.ජිනදාස පෙරේරා
ටී.බී.කරුණාරත්න
බී.එස්.ගුණසේකර
පී.රුහුණුහේවා
එම්.බී.රත්නායක
එස්.මහලියන
ආර්.විජයදාස
එස්.කාරියවසම්
ඩබ්.එම්.පී.දයාරත්න
එන්.ඩබ්.ගුණරත්න
ජී.එම්.සී.රාජකරුණා
ජී.කේ.ආර්.පියසේන
එච්.ආර්.යූ.සේනානායක
එම්.ආර්.විජයතිලක
එච්.ඩී.හර්මන් පෙරේරා
ජී.ඒ.අධිකාරී
කේ.නන්දදාස
එස්.බී.කොස්වත්ත
එන්.ඒ.එස්.බණ්ඩාර
එච්.එම්.ජී.හේරත්
ඩබ.එම් ධර්මපාල
ශ්‍රීකාන්ත සරත්චන්ද්‍ර

වැදගත් ගුරුවරු
හිටපු ආචාර්ය දයානන්ද ගුණවර්ධන මහතා විසින් නිර්මාණය කළ “නරිබෑණා“ වේදිකා නාට්‍ය ප්‍රථම වරට හරිගල පඤ්ඤානන්ද පැරණි ශාලාවේදී රඟ දක්වා ඇත
වැදගත් ශිෂ්‍යයින්
මුල්ම ශිෂ්‍යයා ටයිටස් මල්ගහගම 
ප්‍රථම වරට කළා අංශයෙන් ඩබ්.ඒ.වනිගරත්න ශිෂ්‍යයා පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළු විය
විද්‍යා අංශයෙන් ප්‍රථම වරට බන්දුල කත්‍රීආරච්චි ශිෂ්‍යයාද,ප්‍රථම ඉංජිනේරු ශිෂ්‍යයා ලෙස අමර ජයවර්ධන ද,ප්‍රථම වෛද්‍ය ශිෂ්‍යයා ලෙස පී.ඩී.රුද්‍රිගෝ ද සරසවි වරම් ලැබූහ
සංඛේත

ආදර්ශ පාඨය
(වැපුරූ අයුරින් අස්වනු ලැබේ) යාදිසං වපතේ - තාදිසං හරතේ  යන පාඨය කෑගලු විද්‍යාලයේ තේමා පාඨයයි
විද්‍යාලයේ ලාංඡනය
හිටපු විදුහල්පති ටී.බී.කරුණාරත්නගේ නිර්මාණයකි
විදුහල් ගීතය
විද්‍යාලීය ගීතයේ පද මාලාව බී.ටී.මැන්දිස් හා තනුව වෝල්ටර් හිග්ගොඩ යන ආචාර්යවරුන්ගේ විසින් නිර්මාණය කර ඇත
College Song

විදුහල් ගීතය

විජයතු කෑගලූ විදුහල් මාතා
යහගුණ දස දෙස පතුරා
//
විහිදා විදු රැස පහදා නැණ ඇස
සිසුගත හොබවන නිති පෙමිනි
නංවා තුති ගොස පෙන්වා කිත්රැස
දන මන පුබුදන අති රමණී 

විජයතු කෑගලූ විදුහල් මාතා
යහගුණ දස දෙස පතුරා
හිරු සඳු සලකුණු රැඳි දද ඉසුලූ
සිව් කෝරළ පෙදෙසෙහි වැසි මහරූ
//
මී මුතු පරපුර සේ එඩි පෙන්වා
සුරකිමු විදුහල් මව හද බැතිනී

විජයතු කෑගලූ විදුහල් මාතා
යහගුණ දස දෙස පතුරා
වැපුරූ පමණට අස්වනු ලබනේ
ඒ විලසයි වෙහෙසී සිප් වඩනේ
//
රට දැය නගනා ලෙස නැණ දල්වා
සුරකිමු විදුහල් මව හද බැතිනී
විජයතු කෑගලූ විදුහල් මාතා
යහ ගුණ දස දෙස පතුරා
//

ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්

සටහන්
පන්සිල් (පාලි = පංච ශීලය) සියලුම බෞද්ධ ජනයා පිලිපැදිය යුතු ශිලයකි
බුදුන් වහන්සේ මෙය දේශනා කොට වදාලේ සියලු මනුෂ්‍යයින්ගේ යහපත සඳහාය
පංචශීලය පිළිපැදිය යුත්තේ ස්වෙච්ඡාවෙනි
මෙම ශික්ෂාපද කෙනෙකුගේ ජීවිතයේදී මූණ පාන්න සිදුවෙන පසුතැවිලි ඉවත් කරනු ලබන්නේය
පංච ශීලය මෙසේ වෙන් කරනු ලැබේ

පාලි ග්‍රන්ථයන් තුළ  ඉහත සඳහන් ශික්ෂා පද විස්තර කර ඇත්තේ මෙලෙසය
පුද්ගලයෙක් ප්‍රාණඝාතනයෙන් වැළකී සිටීමේදී ඔවුන්ගේ ආයුධ බිමහෙලා එම ප්‍රාණියාට අභය දානය දෙනු ලබන්නේ ය
තමන් හට අයිති නැති දෙයක් හෝ තමන් හට යොමු නොකළ දෙයක්   ගැනීමෙන් වැළකී සිටින කල්හි ඔවුන් කිසි දිනක සෙරකම් නොකරන්නේය
ගම්මානයක නිදැල්ලේ තිබුණද තමන් හට නොදුන් දෙයක් නම් කිසි දින එය නොගන්නේය
කාම මිථ්‍යචාරයේ නොයෙදෙන පුද්ගලයා කිසිදින මව්පිය රැකවරණයේ සිටින හෝ ස්වාමියෙක් සිටින හෝ නෑදෑ පිරිසකගේ රැකවරණයේ සිටින හෝ කිසියම් ධර්මයක ආරක්ෂාව ලබන තැනැත්තෙකු හෝ සමග කාමයෙහි වරදවා හැසිරෙන්නේ නැත
යම් පුද්ගලයෙක් මුසාවෙන් වැළකී සිටින කල්හි කිසිවිටකත් ඔහු තමන්ගේ ප්‍රයෝජනයට හෝ අනුන්ගේ ප්‍රයෝජනයට හෝ සත්‍ය වසන් කරන්නේ නැත
බුදුන් වහන්සේ දෙශනා කර වදාළ පරිදි ප්‍රාණඝාතය, අන් සතු දේ ගැනීම, කාම මිත්‍යාචාරය අසත්‍ය පැවසීම සහ මත්පැන් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය කිසිදා කෙනෙකුගේ නිපුණත්වයක් නොවන්නේය
අභිප්‍රායනය

පංචශීලයේ පිහිටි තැනැත්තා ද්වේෂය තුරන් කරන්නේය‚ කිසිම ජීවියේකුට හිංසාවක් නොකරන්නේය
ඒ වාගේම ඒ සියලු දෙය නැවතත් ඔහුත් ලබාගන්නේය
පංචශීලයේ කෙනෙක් නොපිහිටීම හේතු කොට ගෙන ලැබෙන ප්‍රති විපාක ගැනද බුදුන් වහන්සේ දේශනා කොට ඇත්තේය
සම්ප්‍රදායික රීති

සැම බෞද්ධයෙක්ම ඉහත සඳහන් ශීලයේ පිහිටිය යුතු වන්නේය
මහායාන ධර්මයේදී මෙම ශීලයේ පිහිටීමෙන් “උපාසක” නම් අනුවර්ත නාමයක් ලබා ගන්නේය
එහෙත් ථේරවාද ධර්මයේ සියලු බෞද්ධයින් “උපාසක” හෝ “උපාසිකා” වන්නේය
ඒ සෑම බෞද්ධයෙක්ම පංච ශීලයේ පිහිටිය යුතු නිසාවෙන්ය
අර්ථකථනය

මෙම ශික්ෂාවන් මහායාන ධර්මයෙ අර්ථ දක්වන්නේ ථේරවාද නිකායෙන් වෙනස් ආකාරයකටය
පංචශීලය පැහැදිලිව විවරණය වන්නේ සදාචාරය සහ දුරාචාරය කුමක්ද යන්න කෙනෙකුට පැහැදිලි කර දීමටය
ථේරවාද ශාස්ත්‍රඥයෙකු වන බෝධි නම් භික්ෂුව සඳහන් කර ඇති පරිදි අරහත් භාවයට පැමිණි කිසි කෙනෙක් කුහුඹුවකුටවත් හිංසා නොකරන බවයි. එසේ කිරීමට පෙළඹවීමක් පැමිනි කල්හි එම පුද්ගලයා ඔහුගේ ජවිතය පරදුවට තබන්නේය-
අෂ්ටාංග ශීලය 

අෂ්ටාංග ශීලය හෙවත් අෂ්ට ශීලය හෙවත් අට සිල් හෙවත් අටසිල් යනු  බෞද්ධයන් සඳහා වූ සාමාන්‍ය  පංච ශීලය ට වඩා තරමක් දැඩි  ලෙස පිළිපැදීම රිසි  බෞද්ධ ගිහි පුරුෂයන් හා ස්ත්‍රීන් විසින් පිළිපැදිය හැකි ශික්ෂා පද රැසකි
අනෙක් අතින් පංච ශීලය පරමාර්ථ කොට ඇත්තේ  සදාචාරාත්මක වශයෙන් නොමනා චර්යාවන්ගෙන් වැලකීම පමණි
ශ්‍රී ලංකාව සහ තායිලන්තය වැනි ථේරවාද බෞද්ධ රටවල  , බෞද්ධ ගිහි පුරුෂයන් හා ස්ත්‍රීන් බොහෝ විට  සතියකට එක් දිනක් ( උපෝසත හෙවත් පොහොය දිනයන්හිදී
බුදුන් වහන්සේ විසින් අෂ්ටාංග ශීලය රැකිය යුතු ආකාරය පිළිබඳ  හා, සහ අෂ්ටාංග ශීලය  පිළිපැදිය යුතු  නිවරැදි හා වැරැදි ආකාර පිළිබඳ  දේශනා කොට ඇත
මම ප්‍රාණ ඝාතයෙන් වැලකීමේ ශික්ෂා පදය සමාදන්  වෙමි
(මනුෂ්‍ය හා  මනුෂ්‍ය-නොවන යන දෙවගයම)
මම නොදුන් දෙයක් ගැනීමෙන් (සොරකම් කිරීම) වැලකීමේ  ශික්ෂා පදය සමාදන්  වෙමි
මම අබ්‍රහ්මචර්යාවෙන් හෙවත් ගිහිකාමභෝගී ජීවිතයෙන් වෙන්වීමේ ශික්ෂා පදය සමාදන්  වෙමි
මම නුසුදුසු භාෂිතයෙන් එනම්, බොරු කීම, අනුන් රැවටීම,  සිත් පහරවන වචන භාවිතය  ආදියෙන් වැලකීමේ ශික්ෂා පදය සමාදන් වෙමි
මම අප්‍රමාදයට නොසැලකිල්ලට හේතුවන  රහමෙර පානයන් ගෙන් හා මත් ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්  වැලකීමේ ශික්ෂා පදය සමාදන් වෙමි
මම විකාල භෝජනය හෙවත් අවේලාවේ ආහාර ගැනීමෙන් වෙන්වීමේ ශික්ෂා පදය සමාදන් වෙමි
මම නැටුම්, ගැයුම්, වැයුම් හා විහිළු දැකීම්වලින් ද, මල්ගඳ විලවුන් දැරීමෙන් හා මල්මාලා ආභරණයෙන්  ගත සැරසීමෙන් ද වෙන්වීමේ ශීක්ෂාපදය සමාදන් වෙමි
මම සයනය කිරීම සහ හිඳීම සඳහා සැප පහසු ආසන එනම් උස් අසුන් හා මහ අසුන් භාවිතයෙන් වැලකීමේ ශීක්ෂාපදය සමාදන් වෙමි
දසසිල් සමාදන් වීම 

 පර පණ නැසීමෙන් වැළකීම නම් වූ ශීක්‍ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි (පාණතිපාතා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි)
ආශ්‍රිත

බෞද්ධ දිවුරුම්
බෞද්ධ පද
චර්යා සංග්‍රහය
පංච ශීලය
ශීලය
ආගමික ආචාරධර්ම
ගණිතයේ ඉතිහාසය ඉතා ඈතට දිව යන්නකි
දැනට සතුව ඇති පුරාණතම ගණිතමය ලිපි ලේඛන වනුයේ  ප්ලිම්ප්ටන් 322 (බැබිලෝනියානු ගණිතය ක්‍රිපූ 1900 පමණ), රින්ඩ් ගණිත පැපිරසය (ඊජිප්තියානු ගණිතය ක්‍රිපූ  2000-1800 පමණ) සහ  මොස්කව් ගණිත පැපිරසය (ඊජිප්තියානු ගණිතය ක්‍රිපූ  1890 පමණ) වෙති
මෙම සියළු ලේඛන ඊනියා පයිතගරස් ප්‍රමේයය පිළිබඳ වන අතර, මූලික අංක ගණිතය හා ජ්‍යාමිතියෙන් අනතුරුව අතිශයින් පුරාණතම හා ප්‍රචලිතම ප්‍රවර්ධනය මෙය යැයි සිතෙයි
ආශ්‍රිත

ගණිතය
ගණිතයේ ඉතිහාසය
ස්මයිලින් බුද්ධා (මඳසිනා පාන බුදුන් වහන්සේ), පොක්රාන්-I අයුරින් විධිගත ලෙසින්  නම් කෙරුනු, යනු  1974 මැයි 18 දිනදී  පොක්රාන් හිදී ඉන්දියාව විසින් සිදු කෙරුනු පළමු  න්‍යෂ්ටික අත්හදාබැලීම්  පිපිරවීමෙහි කේත නාමයයි
කැනේඩියානු න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක හා විශේෂඥ-ඥානය අනුග්‍රහයෙන් සැලසුම් කොට ක්‍රියාත්මක කෙරුනු මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙහි ස්ථීර සාමාජීකයන් පස්දෙනා ට පරිබාහිර ජාතියක් විසින් සිදු කල බවට තහවුරු කෙරුනු පළමු න්‍යෂ්ටික අත්හදාබැලීම ද වෙයි
බෝම්බයෙහි ස්ඵෝටක ප්‍රතිලාභය වාර්තාගත වූයේ  කිටො 8 ක් ලෙසිනි
සූදානම් වීම හා සැලසුම 

1972 සැප්තැම්බර 7 දිනදී, අගමැතිනි ඉන්දිරා ගාන්ධි විසින්  බාබා පරමාණුක පර්යේෂණ කේන්ද්‍රයෙහි (BARC) විද්‍යාඥයින් වෙත වාචිකව බලය ලබාදුන්නේ ඔවුන් විසින් සැලසුම් කොට අත්හදා බැලීමට සකසා තිබූ න්‍යෂ්ටික මෙවලම නිෂ්පාදනය කරන ලෙසටයි
එහි ප්‍රවර්ධනය පුරාවටම, මෙවලම විධිගත ලෙසින් හැඳින්වුනේ  "සාමකාමී න්‍යෂ්ටික පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක්" ලෙසින් වුවද, එය සාමාන්‍ය ලෙසින් හැඳින්වුනේ ස්මයිලින් බුද්ධා (මඳසිනා පාන බුදුන් වහන්සේ) ලෙසිනි
විද්‍යාඥයින් හා ඉංජිනේරුවරුන් කණ්ඩායම 

ප්‍රවර්ධන කණ්ඩායමෙහි ප්‍රධානත්වය දැරුවේ ආචාර්යය
රාජා රාමන්නා ය
ආචාර්යය හෝමි එන්. සෙත්නාගේ අධීක්ෂණය යටතේ වූ අනෙකුත් ප්‍රධාන පුද්ගලයන් අතර ආචාර්යය
පී. කේ. ඉයෙන්ගර්, ආචාර්යය
රාජගෝපාල චිඩම්බරම්, ආචාර්යය
නාගපට්ටිනම් සම්බසිව වෙන්කටේසන් , ආචාර්යය
අබ්දුල් කලාම් හා  ආචාර්යය
වාමන් දතත්රේය පට්වර්ධන් වූහ
1967 සිට1974 දක්වා වූ කාල සීමාව තුලදී ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් විද්‍යාඥයින් හා ඉංජිනේරුවන් 75 දෙනෙකුට වඩා සේවා දායකයන් ලෙසින් යොදවා නොගන්නා ලදි
පර්යේෂක ජෙෆ්රි රිචෙල්සන් ට අනුව මෙසේ කුඩා සේවා දායකයන් සංඛ්‍යාවක් යොදවා ගැනුම නිසාවෙන් රහස්‍ය භාවය සුරැකීමට පහසු වන්නට ඇත
ඉන්දීය න්‍යෂ්ටික පර්යයේෂණ ආයතනයන්හී භූමිකාව 

දෙවන ලෝක යුද්ධය සමයෙහි ඇමරිකානු සැලැස්ම පදනම් කොට ගෙන චන්ඩිගාර් හි DRDO ටර්මිනල් බැලිස්ටික්ස් රිසර්ච් ලැබෝරටරි (TBRL) හිදී ප්‍රවර්ධනය කෙරුනු අධි ස්ඵෝටක පද්ධතියක් මෙම මෙවලම සඳහා භාවිත වී තිබුණි
ආස්ඵෝටන උපකරණයන්හී ප්‍රස්ඵෝටන  පද්ධතිය  ප්‍රවර්ධනය කෙරුනේ පුනේහී  DRDO හී හයි එනර්ජි මෙටීරියල්ස් රිසර්ච් ලැබොරටරි (HEMRL) හි දීය
ප්ලූටෝනියම් කිග්‍රෑ 6 සපයා ගැනුනේ  BARC  හි CIRUS ප්‍රතික්‍රියකාරකය වෙතිනි
නියුට්‍රෝන්  ආරම්භකය,   පොලෝනියම්-බෙරිලියම් වර්ගයෙහි (මෙය නැවතත් ෆැට් මෑන් ගණයෙහි  මුල් එ
බෝම්බ තුල භාවිත කල මෙන්) වූ අතර "ෆ්ලවර් (පුෂ්පය)" යන කේත-නාමය ලදි
අත්හදාබැලීම් ස්ථානයට ප්‍රවාහනය කිරීමට පෙර සමස්ත ආන්තරකය එකලස් කරන ලද්දේ  ට්‍රොම්බේ හිදීය
කේත නාමය
ව්‍යාපෘතියෙහි කේත නාමය වූයේ ස්මයිලින් බුද්ධා (මඳසිනා පාන බුදුන් වහන්සේ) වූ අතර පුපුරවා හැරීම සිදු කිරීමට නියමිතව තිබූ 1974 මැයි 18 දින (නිල අත්හදාබැලීම් දිනය) යෙදී තිබුන, බුද්ධ ජයන්ති දිනය, ගෞතම බුදු රජාණන් වහන්සේ ගේ උප්පත්තිය සිහි කරමින් ඉන්දියාව පුරා උත්සව පැවැත්වුනු දිනයක් විය
එජ හමුදා ලේඛනයන්හී ව්‍යාපෘතිය සඳහා කේත නාමය ලැයිස්තුගත කර තිබූයේ හැපි ක්‍රිෂ්නා (සතුටු ක්‍රීෂ්නා) මෙහෙයුම ලෙසිනි
පොක්රාන්-II යන නමින් හැඳින්වෙන්නේ  ඉන්දියාව විසින් පොක්රාන් අත්හදාබැලීම් අඩවියෙහිදී, තුනක් මැයි 11  දිනදී සහ දෙකක් 1988 මැයි 13 දිනදී වශයෙන් සිදුකරනු ලැබූ  න්‍යෂ්ටික උපකරණ පහක අත්හදාබැලීම් පිපිරවීම් ය