Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් බදුලු ලන්දේසි බලකොටුව සංරක්ෂණය කර ඇත
හටන් පිටිය ඇටන් පිටිය ද පසුව ඇටම්පිටිය ද වී ඇතැයි ජන මතයකි
ඌව උඩුකිඳ ප්‍රදේශයේ පරණගම, පාළුගම හා ඇටම්පිටිය (එදා හටන් පිටිය) යන පෞරාණික ගම් දනවුවල බ්‍රිතාන්‍ය සුද්දන් බලකොටු තනා රැකවල් ලා ඇත
පරණගම මැක්ඩොනල්ඩ් සෙ‍ෙනවියා ද, පාළගම විල්සන් සෙනෙවියා ද, ඇටම්පිටියේ  තවත් සෙනෙවියකු ද (නම අප්‍රකාශිත) පත් කොට ක්‍රෑර භිෂණයකට ස්වදේශිකයින් පත් කර තිබූ බව පැහැදිල වේ
නා උල්ලේ ධම්මාන්ද ගරු හිමිපානන් වහන්සේ විසින් රචින “ඌව ඉතිහාසය” කෘතියේ ක්‍රි
ව. 1896 දී බදුල්ල දිසාපති එෆ්. සී. ෆිෂර් මයා නිකුත් කරන ලද වාර්තාවක හෙළිදරවු වූ කරුණු කිහිපයක් දක්වා ඇත
ඌවේ උඩුකිඳ වැසියන් ගේ විනාශ වූ කුඹුරු ගණන 8140 කි
අමුණු ලෙස 694 කි
ඉන් අමුණක් රුපියල් 7.63 ගණනේ විකිණී ඇත
ඒ හේතුවෙන් පවුල් 2930 ක් ඔවුන්ගේ සියලු වත්කම් වලින් පිරිහී ඇත
450 දෙනෙකු මිය ගිය බවත්, 20000 ක පමණ ස්වදේශිකයින් පිරිසක් කුලිකරුවන් වූ බවට පත් වූ බවත්, 127 දෙනෙක් හිඟන්නන් බවට පත් වු බවත් දැක්වේ
වැලිමඩ ප්‍රදේශය කේන්ද්‍ර කර දිවිතොටවෙල ගම් පියසේ උඩුකිඳ ආදායම් පාලක කාර්යාලය නමින් රාජ්‍ය ආයතනයක් ද තිබිණි
මෙහි උඩුකිඳ ආදායම් පාලක බදු ප්‍රදේශය ඇටම්පිටිය, බණ්ඩාරවෙල, වැලිමඩ සහ නුවරඑළිය යන විශාල භූගොලීය කලාපයක් ආවරණය වී තිබී ඇත
එකළ වැලිමඩ නමින් නගරයක් නො තිබූ අතර වැලි අලෙවි කළ වැලිමඩු කිහිපයක් තිබුණු බවත්, පසු ව වැලිමඩ නමින් වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක් නිර්මාණය වූ බවත් කියවේ
එකල වැලිමඩ නගර මධ්‍යයේ පිදුරු සෙවිලි කළ වහලක් සහිත පාළමක් තිබුණු බවද ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ
එම පාලම1915 දී පමණ ගංවතුරට අසු ව ගසාගෙන ගිය බවත් පැරැන්නෝ කියති
එමෙන් ම  එකල ප්‍රධාන වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය ලෙස භාවිත වූයේ පාළුගම නගරයයි
පැරැණ්නන් ප්‍රකාශ කරන ආකාරයට මෙම වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ ගණු දෙනු කිරා මැනීමකින් තොර ව ගණන් කර දුන් බවද සඳහන් වේ
තවද උඩුකිඳ මැදපළාත කෝරලේ හිටපු ලේකම්තුමාගේ රාජකාරි දින පොතෙන් උපුටා ගත් තොරතුරු අනුව 1896 දී ආණ්ඩුවේ හිඟ බදු මුදල් වෙනුවෙන් රාජ සන්තක කළ කුඹුරු සඳහා ශත 37, රුපියල, රුපියල් 02 වටිනාකම් වලින් වෙන්දේසි කර ඇත
මෙම බලකොටු ආණ්ඩුවේ පාලන මධ්‍යස්ථාන ලෙස ද භාවිතා කර ඇත
මැක්ඩොනල්ඩ් කොටුව අසළ ම ඔප්පු ලිවීමට නොතාරිස් කාර්යාලයක් ද අරඹා පවත්වාගෙන ගොස් ඇත
වැලිමඩ නගරය කේන්ද්‍ර කර “උඩුකිඳ ප්‍රාදේශීය ආදායම් පාලක කාර්යාලය” නමින් රාජ්‍ය ආයතනයක් ද  තිබී ඇත
මේ ද ජන කවියකි
“ඉදිරි දොරෙන් අගහිගකම් ගෙව                             දින්නේ

පෑල දොරෙන් ගෙයි සාමය පහ                                වන්නේ

වාල් වැඩට නොකැමතිමුත් බඩ                               ගින්නේ

ඉන්නනට බැරි නිසා අපි කුලියට                               යන්නේ”

1815 ඉංග්‍රීසීන්ට ලංකාව යටත් කර ගැනීමට ස්වදේශිකයින්ගේ නො මද සහය ලබා දී , ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු ඌරෙකු මෙන් කුදලාගෙන බෝමුරේ දී සිංහලයින් විසින් ජෝන් ඩොයිලි වෙත භාර දුන්නේ යැයි ඉතිහාසයේ සඳහන් කථාව ය
වර්තමානයේ වගේ ම එදත් තනතුරු ප්‍රසාද ඔස්සේ සිංහල රජු පාවා දීමට කටයුතු කළ මහා කුමන්ත්‍රණ කරුවන් ද සිටියා විය යුතු ය
එහෙත් අප්‍රකට ඉතිහාසයේ තොරතුරකට අනුව ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමාට පක්ෂ ව ඉදිරිපත් වූ සිංහල ජනතාවගෙන් කුසපත් ඇද තේරුණු හෙළ විරුවන්ගෙන් පමණක් මහනුවර “වා ගොල්ලේ සටන” මෙහෙයවා (එකම එක ඉංග්‍රීසි සොල්දාදුවෙකු පමණක් මළ කඳන් අතර වැටී සිට දිවි ගලවාගෙන ඇත
) බ්‍රිතාන්‍යයන්ට අන්ත පරාජයක් අත්කර  දී ඇත
සිංහල රදල නායක පවුල් වල පිරිමි සටනට ස්වකැමැත්තෙන් ම ඉදිරිපත් වී ඇති අතර පුතුන් නො සිටි උඩුකිඳ කැටකෑල වලව්වේ දියණිය වූ කැටකෑලේ කුමාරිහාමි ද සහයෝගය දීමට ඉදිරිපත් ව ඇත
ඌවේ සේනාව මෙහෙයවා ඇත්තේ ද අසකු පිට නැගි කැටකෑලේ කුමාරිහාමි විසිනි
ජයග්‍රහණයෙන් පසුව ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු විසින් “කැට කෑලේ බණ්ඩාර තරුව” යන නම්බු නාමය සහිතව රන් ආලේපිත නලල් පටයකින් ද ඇයට සම්මාන ලබා දී ඇත
(පුරා විද්‍යාඥ අයි.ජේ.එම්. විජේබණ්ඩාර, පු
මහනුවර) අභාග්‍යයට තම බිසව හා දරුවන් නිරපරාදේ මැරුම් කෑමට ලක්වීම නිසා රජු පලවා හැර රජ වීමට උත්සාහ දෑරූ ඇහැලේපොල අදිකාරම් තුමා ද මුලාකර අත් අඩංගුවට ගෙන සිරකර 1818 දී ඉංග්‍රීසි සේනාව ලංකාවේ කන්ද උඩරට රාජධානිය යටත් කර ගත්හ
ඇහැලේපොළ අදිකාරම් පසු කලෙක මුරුසි දිවයිනට පිටුවහල් කර, එහි දී ම 1829.06.27 දින මිය ගොස් ඇත
ඒ වෙනුවෙන් මුරුසි දිවයිනේ ස්මාරකයක් ඉදිකර ඇති බව ද සඳහන් වේ
බ්‍රිතාන්‍ය පෙරදිග ඉන්දියා වෙළඳ සමාගම නම් වූ එංගලන්ත කොල්ලකාරී අධිරාජ්‍යයට එරෙහි ව ලෝකයේ පළමුවෙන් ම ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ ස්වදේශිකයින් වන්නේ ඌව වෙල්ලස්ස ජනතාවයි. මේ වන විට ඌව දිසාපති ලෙස කටයුතු කළේ කැප්පෙටිපොළ මහ අදිකාරම්තුමා ය
සබරගමුවේ සිට බ්‍රිතාන්‍ය යුද හමුදාවක් කුවක්කු වෙඩි බෙහෙත් ආදියත් රැගෙන මෙම කැරැල්ල මැඩලීමට බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික මහනුවර ආණ්ඩුකාර රොබට් බ්‍රවුන්රිග් තැනගේ නියෝගය මත මොනරවිල කැප්පෙටිපොල නිලමේ ඌවට පැමිණියේ ය
එහෙත් කිවුලේ ගෙදර මොහොට්ටාලගේ නායකත්වයෙන් යුත් උඩරට කැරලි හමුදාවේ කොහු කුඹුරේ රාළ, බූටෑවේ රාළ, හිටිහාමි විදානේ ඇතුළු පිරිසක් පස්සර උණගොල්ලේ දී  කැප්පෙටිපොල නිලමේතුමා මුණ ගැසී “ඔබ සේවය කළ යුත්තේ සුද්දන්ට නො ව සිංහලයින්ට” යැයි පවසා කැරලි හමුදාවේ නායකයත්වය ගන්නා මෙන් ඉල්ලා සිට ඇත
මනා ප්‍රඥාවකින් හෙබි කැප්පෙටිපොණ වීරයා කැරලි නායකයින්ගේ ඉල්ලීමට අවනත වී සටන මෙහෙය වීමට පෙරමුණ ගෙන ඇත
එහෙත් සතුරන්ගේ ආයුධ වලින් සතුරාට පහර දීමට නිහීන බියගුළු ක්‍රියාවකැයි සිතා ඉංග්‍රීසීන්ගේ ආවි ආයුධ ඉංග්‍රීසි හමුදාව මගින් ම ආණ්ඩුකාර වරයා වෙත භාර දීමට හරවා යවා ඇත
සුදු හේවායින් එම ආයුධ බලංගොඩ බගවන්තලාව, නානුඔය, අඹේවෙල ඔස්සේ පාළුගම හමුදා කඳවුරට පැමිණ භාර දී ඇත
මෙම ඓතිහාසික නිදහස් අරගලයේ මෙතෙක් මෙහෙයුම් කළ වෙල්ලස්ස නායකයින් කැප්පෙටිපොල වීරයාගේ නායකත්වයෙන් නව ජවයකින් යුක්ත ව සටන මෙහෙය වූහ
කැටකෑලේ බණ්ඩාර කුමාරිහාමි, දංගමුවේ මොහොට්ටාල, උඩුකිඳ මුහන්දිරම්, බුස්දුල්ලේ විදානේ, තුප්පිටියේ උයනේ රාළ සහ බෝඹුරේ සුද්දනා ආදීන්ගේ ගම්බද නායකත්වයන් යටතේ ජන සහයෝගය ලබා හෙළයේ නිදහස් අරගලයේ ඌව උඩුකිඳ දායකත්ව නො මඳ ව සටහන් කොට ඇත
මේ අතර ම මරක්කල ජනතාව සුද්දන්ට සහය ලබා දී තම වෙළඳාම සරු කර ගැනීමට මාන බලමින් සිටින ලදි
මේ බව වටහා ගත් සුද්දන් මුහම්දිරම් තනතුරු පවා මුස්ලිමුන්ට ලබා දී ඇත
කොටබෝවේ තම්බි මුහන්දිරම් එවැනෙකි
මොවුන් භාවිත කරමින් බ්‍රිතාන්‍යයන් කැරලි නායකයන්ගේ තොරතුරු හා නායකයන් සැඟ වී සිටින හෝඩුවාවල් දැන ගත්හ
ජන ප්‍රවාදයේ සඳහන් වන ආකාරයට පරණගම, පාළුගම, ඇටම්පිටිය යන බලකොටු තුන ස්වදේශීය සෙබළුන් 8000ක සේනාවකින් වට කර එකිනෙකින් සම්බන්ධතා නොලැබෙන්නට හුදකලා කර ඇත
1818 අග භාගය වන විට ඉංග්‍රීසීන් විසින් උඩරට ප්‍රදේශය උග්‍ර ආහාර හා ජල හිඟයකට ගොදුරු කළ බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ
බල ලෝභී සිංහලයින්ගෙන් මෙන් ම කපටි සමහර මුස්ලිමුන්ගෙන් ද සමන්විත චර පුරුෂ සේවා මගින් ජෝන් ඩොයිලි රෙසිඩන්ට් වරයා අරගලයේ සංවිධාන කටයුතු පිළිබඳ ව ඔත්තු ලබා ගෙන ඇත
ඔවුනට විවිධ මුලාදෑනිකම්, වෙළඳ පහසුකම්  සහ විවිධ වරදාන වරප්‍රසාද ලබා දී ලබා දී ඇති බවට ද සාක්ෂි ඇත
කැප්පෙටිපොළ මහ නිළමේතුමා කැරලිකරුවන්ගේ පාර්ශවය ගත් නිසා විල්සන් සෙනවියා ව පාළුගම සේනාධිපති තනතුරට අමතර ව ඌව බදුලු දිසාපති ලෙස ද පත් කර තිබූ අතර, මොහු මොනරාගල ඊතණ වත්තේ දී හිටිහාමිගේ හී ප්‍රහාරයකින් මරුමුවට පත් වි ඇත
සටන ඉතා තීව්‍ර වීමෙන් උඩරට අතැර කොළඹට පසු බැසීමටත්, බ්‍රවුන්රිග් ආණ්ඩුකරුගේ බිරිඳ පවා ඉංග්‍රීසි බල ඇණියක් සමග ආපසු කොළඹට යැවීමටත් කටයුතු කර තිබුණු බව ඉතිහාසයේ සටහන් ව ඇත
දේශීය කම්හල්වල කඩු හී වැනි ආයුධ මෙන් ම තුවක්කු කාල තුවක්කු වැනි ආයුධ ද තනමින් සටන කෙරුණත්, ප්‍රබල ආර්ථික ශක්තියකුත්, ගෝව, ජාවා, ඉංදියාව, සුමාත්‍රා සහ මුරුසි ආදී යටත් විජිත වලින් හමුදා පිරිස් බලයකුත් ඉංග්‍රීසීන්ට හිමි ව තිබු නිසා ස්වදේශිකයින්ට ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අවාසිදායක තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත
එමෙන් ම කැප්පෙටිපොල වීරයා අවිවේකී ව සනීපාරක්ෂාවෙන් තොර ව කටයුතුවල නිරත වීම  නිසා සටන අතරමග රෝගාතුර වී ඇත
එම නිසා ඔහුගේ සටන සගයන් ඔහු ව සටන් බිමෙන් තාවකාලික ව ඉවත් කර ඇත
නායකයකු නොමැති කමින් සහ අහාර සහ පිරිස් බලය හීන වීමෙන් කැරලිකරුවන් ක්‍රමයෙන් ශාරීරිකව මෙන් ම මානසිකව ද දුර්වල වන්නට ඇත
කැරලි නායකයින් අත් අඩංගුවට පත් විය
විශාල කැරලිකරුවන් මෙන්ම සාමාන්‍ය ස්වදේශීකයින් පිරිසක් මැක්ඩොනල්ඩ් කොටුවට ගෙනවිත් අමානුෂික ලෙස ඝාතනය කර ඇත
කොටුව අසළ භූමිය “පෝරකේ වත්ත” නමින් ජන වහරට එක් වූ මේ හේතුව නිසා ය
පෝරකේ වත්තේ අද ද දැකිය හැකි සියඹලා ගසේ ස්වදේශිකයින් දෙපයින් එල්ලා යටින් ගිනි දල්වා ඝාතනය කළ බව ප්‍රාදේශීය ජනශ්‍රැති වල සඳහන් වේ
සිංහලයේ මහා නිදහස් සටන එසේ අවාසනාවන්ත ලෙස පරාජය පත් විය
ඓතිහාසික ග්‍රන්ථ කතුවරයෙකු වූ මහාචාර්ය තෙන්නකෝන් විමලානන්ද මහතා සිය උඩරට කැරැල්ල කෘතියේ දක්වා ඇති ආකාරයට  දංගමුවේ මොහොට්ටාල නම් සටන් කරුවාගේ මූලිකත්වයෙන් කාලතුවක්කු බලකායක් මහනුවර බදුල්ල යා කෙරුන මාර්ගයේ දොඩම්වතු කපොල්ල අසන්නයේ ස්ථානගත කර තිබී ඇත
දංගමුව ගම්පියස පිහිටා ඇත්තේ පාළුගම විල්සන් බලකොටුව ආසන්නයේ ය
දංගමුවේ මොහෝට්ටාල සටන පරාජයෙන් පසු ව වලපනේ වතුමුල්ලේ රහසිගත ව සැඟවී සිට නැවත සටන සංවිධානයට උත්සාහ දරා ඇත
නමුත් පිරිස් බලය ක්‍රමයෙන් පිරිහී යාමත් සමග ඔහු හුදකලා වන්නට ඇත
අවසානයේ ඉංග්‍රීසි හමුදාව තම ඔත්තුකරුවන්ගේ ද සහයෝගයෙන් දංගමුවේ මොහොට්ටාල ව ගම්පහ මස්පන්න ප්‍රදේශයේ දී අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත
ඔවුන් එතුමා ව එම ස්ථානයේ දී ම ඝතනය කළා ද, වෙනත් ස්ථානයක සිරගත කළාද, දේපළ රාජසන්තක කළා ද ආදී තොරතුරු කොහේ හෝ ලෙඛන ගතව තිබේ දැ යි මම නොදනිමි
(“උඩරට කැරැල්ල” කෘතිය ඇසුරිනි
) දංගමුවේ වලව්වේ වර්තමාන හිමිකරුගේ සහෝදරයෙකුගෙන් ලද තොරතුරකට අනුව දංගමුව මහ මුදලිවරයා විශාල කුඹුරු යායක් හිමි මී හරක් බාන් සීයකින් පමණ එක ම දවසක සී සෑම සිදු කළ හැකි ගොවි නායකයෙකි
ඒ සඳහා අවශ්‍ය ආර්ථික ශක්තිය සහ පිරිස් බලය ගම්මට්ටමෙන් ඔහු සතු ව තිබී ඇත
එයින් ගම්‍ය වන්නේ සටන් සංවිධානයේදී ද ඔහුට විශාල හැකියාවක් තිබු බවයි. දඹවින්න වලව්ව ද එසේ ම වන්නට ඇත
සටන් පැවතී කාලයේ දී දඹවින්න පන්සල මුල් වී ගම්මු එක් රැස් කර ආහාර පාන ලබා දී ස්වදේශීකයින් බේරා ගෙන ඇති බව සඳහන් වේ
ග්‍රාමීය නායකත්වයට අවනත වීමේ පිළිවෙත අනුව 8000 ක සේනාවක් රැස්කර ගැනීමට ප්‍රාදේශීය නායකයින්ට හැකියාව තිබෙන්නට ඇති බව මෙම තොරතුරු වලින් නිගමනය කළ හැකි ය
ඉංග්‍රීසි හමුදාවට ඔත්තු ලබා දී වෙළඳාමේ අයිතිය ලබා ගැනීමට මාන බැලූ පරණගම මුස්ලිම් ගමක් වූ තවලම්පොල ග්‍රාමයට මහනුවර මාහාධිකාරම් ඇහැලේපොල විසින් හමුදාවක් එවා පහර දීමක් ද සිදු වී ඇත
(ඌව පළාත් සංස්කෘතික අංශයේ ප්‍රකාශනයක් අනුව) උඩරට ආක්‍රමණයේ දී ඇහැළේපොළ නිලමේතුමා ඉංග්‍රීසීන්ට උදවු කරන ලද්දේ තම බිරිඳ හා දරුවන් තිදෙනා මරා දැමීමට එරෙහි ව සිංහල රජුගෙන් පළි ගැනීමේ චේතනාවෙනි
ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු එම දඬුවම පැනවීමට කටයුතු කර ඇත්තේ එවකට පැවති සම්ප්‍රදායට අනුව ය
උඩරට රදළ පවුල්වල තිබූ බලතණ්හාව නිසා කුමන්ත්‍රණ කර ඇහැළේපොළ නිලමේතුමා කෙරෙහි සැකයක් ඇති කර තිබීම නිසා ය
ඉංග්‍රීසීන් ඇහැළේපොළ  නිලමේට මහනුවර රජකම ලබා දීමට කටයුතු කරන බවට ප්‍රයෝගකාරී ව පොරොන්දුවක් දී තිබූ බවද සඳහන් වේ
ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුකරු ප්‍රමුඛ හමුදා නිළධාරීන්ගේ අණට යටත් කරමින් මහාධිකාරම් යන බල රහිත පදවියක් ද ඇහැළේපොළ නිළමේතුමාට ලබා දී ඇත
ඇහැළේපොළ මහාධිකාරම් තම බලය පාවිච්චි කරමින් කරන ලද සමහර ක්‍රියාකාරකම් නිසා ඉංග්‍රීසීන් විසින් අත් අඩංගුවට ගෙන සිරගත කර ඇත
දේශවාත්ශල්‍යයෙන් ඔද වැඩුණු සිංහල පිරිමි කාන්තා දෙපිරිස ම එකා වන් ව අත්වැල් බැඳගෙන හෙළයේ විමුක්ති අරගලයට කර දී උර දී දිවි පිදුවෝ ය
එහෙත් තම වර්‍ගයා පවා දී හෝ තාන්න මාන්න ලබා ගැන්මට මාන බලමින් තම පෞද්ගලික එදිරිවාදිකම් පිරිමසා ගැනීමටත් සමහරු නොයෙකුත් කූට උපක්‍රම යෙදූ හ
මොල්ලිගොඩ සහ එක්නැලිගොඩ නිලමේවරුන් ඉන් සමහරකි
( පි
රාජපක්ෂ, සමාජ විද්‍යා පීඨයේ අංශාධිපති,  කැළණිය වි
) කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගෙන් පසු ව කන්ද උඩරට රාජ්‍යත්වයට උරුමකම් කීමට පුත්‍රයෙකු නො සිටියෙන්, එවකට දකුණු ඉන්දියානු මලබාර් දේශයේ නායක්කාර් වංශික බිසවකගේ ඥාතිවරයෙකු රාජාධි රාජසිංහ නමින් කන්ද උඩරට සිහසුන අල්ලා ගත්තේ ය
එසේ වුව ද ඔහු බෞද්ධාගම වැළඳගෙන බෞද්ධාගමේ උන්නතියට සහයෝගය දුන් නිසා සිංහල ජනතාවගේ හොඳහිත දිනා ගැනීමට සමත් විය
ඉන් පසු ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජුගේ අවසානය දක්වා ම (1815 මාර්තු දක්වා ම) කන්ද උඩරට රාජධානිය පාලනය කළේ මලබාර් වඩුග නායක්කාර් වංශික රජවරුන් ය
මෙම විජාතික පාලකයින්ගෙන් නැවත සිංහල කුමරෙකුට රජකම ලබා දිය යුතු යැයි මතයක් සිංහල ජනතාව අතර රහසේ ක්‍රියත්මක විය
මේ සඳහා පිළිමතලාවේ මහා ආධිකාරම්තුමා නායකත්වය ගෙන ඇත
මෙම සංසිද්ධිය ද රජුට එරෙහි කුමන්ත්‍රණ කරුවන්ට තම අරමුණු මුදුන් පමුණුවා ගැනීමට රුකුලක්ම විය
ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු ඇහැලේපොල නිලමේ සමග උරණ වීමට මඟ සැලසුවේ ද උඩරට වලව් දෙකක රදලයෝ ය
ඇහැළේපොළ නිලමේගේ බිසව හා මද්දුම බංඩාර පුතු ඇතුළු දරු තිදෙනාට රජු නියම කළ ක්‍රෑර දඬුවම (මෙය ද චූදිතයාට දඬුවම දිය නො හැකි වූ විට ඥාතීන්ට දඬුවම් කිරීමත් එකල පැවති සම්ප්‍රදායකි
) නිසා රජු රාජ්‍යත්වයෙන් නෙපීමට සංවිධානය වන්නට ඇහැළේපොළ නිලමේතුමා සිතුවා විය හැකි ය
මොහුගේ සහෝදරියක විවාහ කරගෙන සිටි කැප්පෙටිපොල නිලමේතුමා ද සිය සහෝදරියගේ (ඇහැළේපොළ කුමාරිහාමිගේ) ජීවිතය වෙනුවෙන් කම්පාවට පත් වන්නට ඇත
එහෙත් එම කම්පාව නො අඟවා අවස්ථාවක් එනතුරු බලා සිටින්නට ද ඇත
ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු කෙරෙහි ද සිංහල වැසියක් බොහෝ දෙනෙකුගේ සහයෝගය තිබුණ බවට සාක්ෂි සැපයෙන්නේ ඉංග්‍රීසීන්ට එරෙ හිව වාගොල්ලේ සටනට කුසපත් ඇද හේවායන් තෝරා ගැනීමට සිදුවූවා යැයි පැවසෙන කාරණයෙනි
මේ අතර කන්නසාමි හෙවත් ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජුගේ දකුණු ඉන්දියානු ඥාතිවරුන්ගෙන් සැදුම් ලත් හේවා පන්නයක් ද රජුගේ ආරක්ෂාවට සිටියහ
ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු උඩරට රාජ මාලිගය අතැර වෙස්වලාගෙන මහනුවර පෙදෙසෙන් ඉවත් වූයේ බ්‍රිතාන්‍යයන් මහනුවර රාජධානිය ආක්‍රමණය කළ පසු ව ය
මේ පැනයාමේ දී මැද මහනුවර බොමුරේ ආරච්චිලාගේ නිවසේ රැකවරණය ලැබුණු බව සඳහන් වේ
ඔත්තුකරුවන්ගෙන් ලත් තොරතුරු මත සබරගමුවෙන් පැමිණි සිංහල හේවා පන්නයක් විසින් ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමා සහ වෙංකඩ රන්ගම්මා ඇතුළු සිංහල බිසෝවරුන් ද අල්ලා කුද බැඳ ලූහ
මේ වන විටත් කර්නල් හුක් යටතේ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවක් ද මේ ප්‍රදේශයට ළඟා වෙමින් සිටියහ
මලබාර් හමුදාවෙන් බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවට ප්‍රහාරයක් එල්ල වුවත් ඔවුන් පරාජය වී මරණයට පත් වූහ
සබරගමුවෙන් පැමිණි සිංහල හමුදාව, බෝමුරේ රජු සිටි නිවස අසළට පැමිණි කර්නල් හුක් ප්‍රමුඛ බ්‍රිතාන්‍ය හේවායින්ට, සිරභාරයට ලක් ව සිටි ශ්‍රී වික්‍රම රජු සහ පිරිවර භාරදුන් බව සඳහන් වේ
හුක් සෙනෙවියා සිංහල රජු ව රැහැන්පටවලින් නිදහස් කොට දැඩි රැකවල් මැද කොළඹට ගෙන යන ලදී
හුක් සෙනෙවි තැන සිංහල රජුට වධහිංසා කළ සබරගමුව සිංහල හමුදාවට කස පහර දුන් බවට ද තොරතුරු ඇත
1900 මුල භාගයේදී සබරගමුවේ දිසා විනිසුරුවෙකුගේ මූලිකත්වයෙන් බොමුරේ නිවස තිබූ ස්ථානයේ ස්මාරයක් ද තනා ඇත
කැප්පෙටිපොල විරුවා උපත ලබා ඇත්තේ සතර කෝරළයේ ගොලහැල (කෑගල්ලේ විය යුතුය
) හෙවත් කැප්පෙටිපොල ග්‍රාමයේ ය
මාතලේ හිඟුරුකඩුව හෙවත් මොනරවිල ග්‍රාමයෙන් ඇහැළේපොළ කුමාරිහාමි සමග විවාහ වීමෙන් පසු ව මොනරවිල කැප්පෙටිපොළ යන නාමය භාවිතයට ගෙන ඇත
ඌව මහා දිසාවේ යන තනතුරු නාමය සහිත ව උඩරට සිංහල රජතුමාගෙන් පදවියක් ලබා ඇත්තේ තම ජීවිත පුජාවට (එනම් 1818.11.28) වසර 50කට පමණ පෙර ය
එතුමාගේ රාජ කාර්යයන් පිළිබඳ ව තිබෙන සන්නසක මෙලෙස සටහන් ව ඇත
“ශකරාජ වර්‍ෂ 1700 උඳුවප් මස අව අවසකවක්තිථිය ලත් ගුරු දින උඩුකිඳ වද මල්පොත විදානගමට අඩුක්කු රංහවඩිගමට ගංගා විෂ්ණු අවුල් සටකපට කරනවා කියා රංහවඩිගම මැද්දමා ඇවිත් සබ පැමිණ වාපුවා මෙම නඩුව අහ බලපු තැන රංහවඩියාට අයිති තිබෙන නිසාත්, පරම්පාරා ගණනක් භුක්ති විඳ‍ගෙන එන නිසාත් රංහවඩියාට මෙම ගම සේන්දුකර ශක වර්‍ෂ එක්දහස් සත්සියයට පැමිණි මෙම වර්ෂයෙහි උඳුවප් මස අවසත වක් නම් තිථිය ලත් ගුරු දින මෙදවස මෙම සීට්ටුව දුන්සේදීන්
”

“ඒ වගත් මෙසේ ම සුලුවඩන නිලමේද බදුලු ගබඩා ගමද බුත්තල ගබඩා ගමද ඇකිරිය කෝමාරිකේ ගබඩා ගමද, උල්පැන්ගේ තුනම්මඩුවේ මුල්තැනගේ ගාම අයද රුහුණු මහ කතරගම් දේවාලයේ බස්නායක නිලමේද ඌව මහා දිසාව කරවන මොණරාවිල දිසා රාළහාමි වම්හ
” (ඌව ඉතිහාසය කෘතියේ) මේ අනුව රංහවඩිගම පිහිටා තිබෙන්නේ පාළුගම දිවුරුම්වෙල සිට දංගමුව හරහා මහනුවර මාර්ගයේ (සඟුන් නාන තොට සහිත ගම හඟුන්නාව හරහා) දොඩම්වතු කපොල්ලට යා කෙරුණ රජ මාවතට සම්බන්ධ රංහවඩිගම ගමේ අයිතිය පිළිබඳව ද තහවුරු වේ
ඌවේ හෙළ විරුවන්ගේ ඉල්ලීම අනුව කැරලි කරුවන්ගේ පාර්ශවයට නායකත්වය දී සටන මෙහෙයවීම බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයට එරෙහිව කළ රජද්‍රෝහී ක්‍රියාවකැයි තීන්දු කර 1818 නොවැම්බර් මස 28 දින හිස ගැසුම් ලබා රට වෙනුවෙන් දිවි පිදුවේය
හිස සුන් කවන්ධ දේහය සෘජුව සිටගත් බවක් ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ
බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙන් අප රට නිදහස 1948 දී ලබා ගත් පසු 1954 දී පමණ (ජෝන් කොතලාවල අගමැතිතුමාගේ කාලයේ විය යුතු ය
) එංගලන්තයේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ කෞතුකාගාරයේ තිබුණු වීර කැප්පෙටිපොල ශීර්‍ෂය මෙ රටට ගෙන්වා පාළුගම විද්‍යාලයේ දී මහජන ප්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වූයේ ය
මේ ලියන මම ද බ/මැදවෙල විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෙකු ලෙස මෙම ප්‍රතාපවත් අභීත රණවිරුවාගේ හිස නැරුඹුවෙමි
පසු කලෙක මහනුවර බෝගම්බර පිටියේ එම සදානුස්මරණීය ශීර්‍ෂය තැන්පත් කර සිහිවටන ස්මාරකයක් ඉදිකර ඇත
එවකට පැවැති උඩ පළාත ගම්කාර්ය සභාවේ යෝජනා සම්මතයක් අනුව පාළුගම විල්සන් බල කොටුව වටලා කෙරුණු බිම කැප්පෙටිපොල නමින් භාවිත වීම අරම්භ විය
ඉන් පසු ව මාතලේ මොනරවිල හිඟුරුකඩුව ගමේ ඇහැළේපොළ පරපුරේ නිවසකින් කැප්පෙටිපොළ විරුවාගේ ඡායාරූපයක් ලබා ගෙන විද්‍යාල භූමියේ වීරාභිවාදන පිළිරුවක් ද නිර්මාණය කර ඇත
(තෙන්නකෝන් විමලානන්ද ශූරීන්ගේ ශිෂ්‍ය ටී.කේ.එම්. කීර්තිසිංහ තරුණයා ඡායාරූපය ලබා දීමට කටයුතු කර ඇත
) මින් පසු ව විද්‍යාලය කැප්පෙටිපොළ විදුහල විය
තැපැල්හල කැප්පෙටිපොළ තැපැල්හල විය
ගම ද කැප්පෙටිපොල නම් විය
එංලන්ත සභාව මගින් පාලනය වූ මිෂනාරී පාසලක් ද එදා පාළුගම තිබී ඇති අතර 1962 පාසල් රජයට පවරා ගැනීමෙන් රජයේ පාසලක් බවට පත් විය
බුස්දුල්ල ගමේ ද බුස්දුල්ල මෙතෝදිස්ත විද්‍යාලය නමින් මිෂනාරි පාසලක් තිබී ඇත
මේ ආකාරයේ සමකාලීන සිදුවීමක් තවත් හඳුනා ගත හැකි ය
පරණගම මැක්ඩොනල්ඩ් කොටුවේ උප තැපැල්හල මැද පලාත ගම් කාර්ය සභාවේ යෝජනා සම්මතයක් අනුව ඌව පරණගම උප තැපැල් හල ලෙසින් නම් කෙරුණි
(අපවත් වී වදාල ඌවපරණගම කොටුව ශ්‍රී සුදර්ශනාධිපති මතුගම ඉංදසාර නාහිමිගේ ප්‍රකාශයකින් උපුටා ගන්නා ලදි
) 1957 දී අරඹන ලද ඌව පරණගම විද්‍යාලයත් 1964 දී මැක්ඩොනල්ඩ් කොටුව අසබඩ භූමියට ගෙනවිත් රජයේ ගොඩනැගිලි තනා ස්ථාපිත කර ඇත
මැක්ඩොනල්ඩ් කොටු භූමියේ ඌව පරණගම විද්‍යාලය ස්ථාපිත වී තිබෙන නිසා වර්තමානයේ ජනප්‍රිය වී පවතින්නේ “කොටුවේ ඉස්කෝලය” නමිනි
ඌව ප්‍රදේශයට ම අතීතයේ දීත් සියලුම විජාතික ආක්‍රමණ පැවති වකවානුවල දී ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් වී ඇත
පෞරාණික රජමාවත් කීපයක් ද තිබී ඇත
මෙම මාර්ග අසබඩ කොඩිගහ හින්න, දබරගල, අටුබැඳි ඇල්ල, ස්ත්‍රීපුර ආදී නම්වලින් කඳු පංතිය නම් කර තිබිමෙන් මේ බව වඩාත් තහවුරු වේ
ළඳුගස් යටින් රහසින් ගමන් කළ දබරගල පාමුල තිබුණ ලඳු උමග වත්මන් හී ලද්දුම ගම වත්මනේ නමින් භාවිතාවේ
වී.ඒ. පොඩිඅප්පුහාමි වීරආරච්චි,

“පුබුදුව”,

සූරියගොල්ල, ලද්දුම
ඌව පරණගම
දුරකථනය
- 077 605 0867
විස්තරය ඩූස්රා යනු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ නොබැඳි පන්දු යවන්නෙකු විසින් ලබා දෙන විශේෂිත වර්ගයකි
ඩූස්රා ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට ඕෆ් බ්‍රේක් වෙත භ්‍රමණය වන අතර, පිතිකරුවා දුර්වල පහරක් එල්ල කිරීම ව්‍යාකූල කිරීම අරමුණු කරයි
දූස්රා යන්නෙහි තේරුම හින්දුස්ථානි භාෂාවෙන් ‘දෙවන’ හෝ ‘වෙනත්’ යන්නයි
කොළඹ ලන්දේසි කෞතුකාගාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ලන්දේසි යටත් විජිත පාලනයේ ඉතිහාසය ආවරණය කරන කෞතුකාගාරයකි
ගොඩනැගිල්ල 
මෙම දෙමහල් ගොඩනැගිල්ල කුමාර වීදිය, පිටකොටුව, කොළඹ 11 හි පිහිටා ඇත
නිල නිවසක් ලෙස ලන්දේසි ලංකා ආණ්ඩුකාර තෝමස් වෑන් රී, (1634 - 1701) 1692 සිට 1697 දක්වා ඔහුගේ ධුර කාලය තුළ ඉදිකර ඇත
මෙම ගොඩනැගිල්ල වසර ගණනාවක් තිස්සේ විවිධ අරමුණු සඳහා භාවිතා කර ඇත
එය ගුරු පුහුණු විද්‍යාලයක් සහ, 1696 සිට 1796 දක්වා කාලය තුළ පූජකවරුන්ගේ උපදෙස් සඳහා භාවිතා කර ඇත
වරෙක එය කර්නල් කවුන්ට් අගෝස්තු කාල් ෆ්‍රෙඩ්රික් වොන් රන්සෝව්ගේ (1759 - 1844) වාසස්ථානය විය
එය ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය සමාගමේ අධීක්ෂණය යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ අතර අරමුදල්  දන සපයන ලද්දේ ඔවුන්  විසිනි
එය රෝහලක් ලෙස ද භාවිතා කරන ලදී
එය 1800 ගණන්වල දෙවන භාගයේදී බැරැක්කයක් බවට පත් වූ අතර 1900 දී එය බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් පිහිටුවන ලද පොලිස් පුහුණු පාසලක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී
1932 දී එය පිටකොටුව තැපැල් කාර්යාලය බවට පරිවර්තනය විය
වර්ෂ 1971 දී අධික මෝසම් වැසි හේතුවෙන් බාහිර බිත්ති කඩා වැටී ගොඩනැගිල්ල අතහැර දමා ඇත
ගොඩනැගිල්ල කඩා දැමීමට සැලසුම් කිරීමට එරෙහිව රාජකීය ආසියාතික සංගමය සහ ලන්දේසි බර්ගර් සංගමය විසින් කරන ලද විරෝධතාවලින් පසුව, 1973 දී ලංකාවේ සංචාරක මණ්ඩලය, පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, ලංකා නෙදර්ලන්ත ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය සහ ජාතික ලේඛනාගාරයේ නියෝජිතයින් සමඟ කමිටුවක් පිහිටුවන ලදී
ගොඩනැගිල්ල ප්‍රතිසංස්කරණය කර ලන්දේසි යටත් විජිත සමය ආවරණය වන පරිදි කෞතුකාගාරයක් පිහිටුවන ලදි
මෙම ගොඩනැගිල්ල ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම 1977 දී නෙදර්ලන්ත රජයේ මූල්‍ය ආධාරයෙන් ආරම්භ වූ අතර එය 1981 දී නිම කරන ලදී
මෙම කෞතුකාගාරය 1982 දී මහජනතාව සඳහා විවෘත කරන ලදී
මෙම ගොඩනැගිල්ල යටත් විජිත ලන්දේසි නගර නිවසක අද්විතීය වාස්තු විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ මූර්තිමත් කරයි
1999 දී කෞතුකාගාර ගොඩනැගිල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස රජය විසින් විධිමත් ලෙස පිළිගන්නා ලදී
1085 රජයේ ගැසට් පත්‍රය යටතේ ජුනි 18 වන දින එය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
කෞතුකාගාරය ලන්දේසි උරුමය ගෘහ භාණ්ඩ, පිඟන් මැටි, කාසි සහ ආයුධ ඇතුළු පුරාවස්තු ප්‍රදර්ශනය කරමින් සමකාලීන ජීවිතයේ හා සංස්කෘතියේ විවිධ පැතිකඩයන් නිරූපණය කරයි
මෙයද බලන්න 

 ජාතික සමුද්‍ර කෞතුකාගාරය, ගාල්ල 
 කොළඹ වරාය සමුද්‍ර කෞතුකාගාරය

යොමුව 

කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පොල්ගහවෙල මංසන්ධියේ දුම්රිය ස්ථානය ( ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ කුරුණගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති ප්‍රධාන දුම්රිය මංසන්ධියකි
එය ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ  34 වන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය  කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයට දුරින්    මුහුදු මට්ටමේ සිට උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ
මෙම දුම්රිය ස්ථානය පොල්ගහවෙල මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති අතර දුම්රිය මාර්ග දෙකකට සම්බන්ධ වන ප්‍රධාන මංසන්ධියකි
ඒවා නම් ශ්‍රී ලංකාවේ කඳුකරයෙන්  සහ උතුරු ප්‍රදේශයෙන් එන මාර්ගය
මෙම ප්‍රධාන මාර්ගය සමග සම්බන්ධ මහනුවර, මාතලේ, නාවලපිටිය සහ බදුල්ල
උතුරු රේඛාව අනුරාධපුර, යාපනය සහ කන්කසතුරෙයි සමඟ සම්බන්ධ වන අතර උතුරේ අනෙකුත් සියලුම රේඛාවලට මග පාදයි
දුම්රිය ස්ථානය මගී දුම්රිය කිහිපයක පර්යන්තයක් වන අතර, සියලුම දේශීය දුම්රිය සහ දුර ගමන් දුම්රිය ප්‍රධාන මාර්ගය, උතුරු මාර්ගය, ත්‍රිකුණාමලය සහ මඩකලපුව යන මාර්ගවල ධාවනය වන දුම්රිය අතර මේම ස්ථානයේ නතර වේ
නමුත් නගරාන්තර අධිවේගී දුම්රිය දුම්රිය ස්ථානයේ නතර නොවේ
ඉතිහාසය 
මහනුවර කොළඹ දුම්රිය මාර්ගය (ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය ) පළමු අදියර සමග, අදියර ලෙස අඹේපුස්ස දුම්රිය ස්ථානය ද ඉන් පසු 1866  නොවැම්බර් -1864 දෙසැම්බර්  දී ඉදිකිරීම් අවසන් විය
එය සාමාන්‍ය දුම්රිය ස්ථානයක් ලෙස එම වසරේම නොවැම්බර් 1 වන දින මහජනයාට විවෘත විය
1894 දී පොල්ගහවෙල සිට කුරුණගල දක්වා නව ශාඛා මාර්ගයක් ඉදිකරන විට මෙම දුම්රිය ස්ථානය හන්දියක් බවට පත්විය
මෙය  උතුරු දුම්රිය මාර්ගය ව්‍යාපෘතියේ පළමු කොටසයි
මෙයද බලන්න 

 ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන ලැයිස්තුව 
 ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය මාර්ග අනුව දුම්රිය ස්ථාන ලැයිස්තුව

යොමුව 

Coordinates on Wikidata
Category
ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
මෙම ඔහුගේ ටෝරි ලෝක සංචාරයට තෙවැනි හා අවසාන ලොව පුරා ඒකල විය ප්රසංගය සංචාරය ඇමරිකානු චිත්ර ශිල්පියා විසින් මයිකල් ජැක්සන් ආවරණය, යුරෝපය, අප්රිකාව, ආසියාව, ඕෂනියා සහ උතුරු ඇමරිකාවේ
මෙම සංචාරයට මහාද්වීප 5 ක රටවල් 35 ක, රටවල් 57 ක නැවතුම් සහිතව ලොව පුරා ප්‍රසංග 83 ක් ඇතුළත් විය
1995 HIStory
Past, Present and Future, Book I ඇල්බමය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා මෙම සංචාරය සිදු කරන ලද අතර, Scream, ඔවුන් අප ගැන සැලකිලිමත් වන්නේ නැත, පෘථිවි ගීතය සහ ඔබ තනිවම නව ලැයිස්තුවේ පෙනී නොසිටියේය
දෙවන අදියර බ්ලඩ් ඔන් ද ඩාන්ස් ෆ්ලෝර්
හිස්ටෝරි ඉන් ද මික්ස් හි රීමික්ස් ඇල්බමය ප්‍රවර්ධනය කළේය
මෙම සංචාරයට මිලියන 4.5 ක පමණ රසික පිරිසක් සහභාගී වූ අතර, ඔහුගේ පෙර පැවති නරක ලෝක සංචාරය මිලියන 4.4 ක් පරදවමින්
දකුණු කොරියාවේ වීඑච්එස් හි සෝල් ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාංගනයේ ප්‍රසංගයේ පටිගත කිරීමක් නිකුත් කරන ලදී
1997 ජූලි මාසයේදී මියුනිච් හි කාර්ය සාධනයක් ඩීවීඩී මුදා හැරීම සඳහා පටිගත කරන ලද නමුත් පසුව සැලසුම් අවලංගු කරන ලදි
දළ විශ්ලේෂණය 

මෙම සංචාරය 1996 මැයි 29 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර 1993 අග භාගයේදී ජැක්සන්ගේ භයානක ලෝක සංචාරය අවසන් වීමෙන් පසු ඔහුගේ පළමු ප්‍රසංග චාරිකාව සනිටුහන් විය
මෙම සංචාරය සඳහා ජැක්සන්ගේ ප්‍රථම ප්‍රසංගය ප්‍රාග්හි ලෙට්නා උද්‍යානයේදී සිදු කරන ලද අතර එය ඔහුගේ වෘත්තීය දිවියේ විශාලතම තනි ප්‍රසංගයක් වූ අතර 125,000 කට අධික පිරිසක් සහභාගී වූහ
1996 ඔක්තෝබර් 7 වන දින අරාබි ලෝකයේ සහ අප්‍රිකාවේ ප්‍රථම වතාවට ටියුනීස් හි ඒකල චිත්‍ර ශිල්පියෙකු ලෙස 60,000 ක් රසිකයන් ඉදිරියේ ඔහු රඟ දැක්වීය
ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිඩ්නි නුවර සංචාරයේ නැවතුම් කාලය තුළ ඔහු ඩෙබී රෝව් සමඟ විවාහ වූයේ පෞද්ගලික හා පෙර නොවූ උත්සවයකදීය
ඔහු බ්‍රිස්බේන්හි මොලි මෙල්ඩ්‍රම් විසින් සම්මුඛ සාකච්ඡාවට ලක් කළ අතර " ඔබ තනිවම නොවේ " චිත්‍රපටයේ කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු සමඟ නටමින් සිටියේය
1997 ජනවාරි 3 සිට 4 දක්වා ජැක්සන් එක්සත් ජනපදයේ හවායි හි හොනොලූලු හි ඇලෝහා ක්‍රීඩාංගනයේ දී ඔහුගේ එකම ප්‍රසංග දෙක 35,000 බැගින් වූ ප්‍රසංගයක් සඳහා ඉදිරිපත් කළේය
ක්‍රීඩාංගනය විකුණා දැමූ ඉතිහාසයේ පළමු කලාකරුවා බවට ඔහු පත්විය
,  

විවේක කාලය තුළ, ජැක්සන් වැඩ කර ඔහුගේ බ්ලඩ් ඔන් ඩාන්ස් ෆ්ලෝර්
හිස්ටෝරි මික්ස් ඇල්බමය නිකුත් කළේය
දෙවන අදියර 1997 මැයි 31 වන දින ජර්මනියේ බ්‍රෙමන් හි වෙසර්ස්ටැඩියන් හිදී ආරම්භ විය
ලැයිස්තු ලැයිස්තුවේ වෙනස්කම් අතරට " නර්තන තට්ටුවේ රුධිරය " එකතු කිරීම සහ පසුව "ඕෆ් ද වෝල්" මෙඩ්ලි ඉවත් කිරීම සහ " ඔබ මට දැනෙන ආකාරය " ඇතුළත් විය
1997 අගෝස්තු 19 වන දින ඔස්ලෝහි පැවති ප්‍රසංගයෙන් පසුව "බ්ලඩ් ඔන් ඩාන්ස් ෆ්ලෝර්" කට්ටල ලැයිස්තුවෙන් ඉවත් කරන ලදී
ජැක්සන් සිය 39 වන උපන්දිනය වෙනුවෙන් 60,000 රසිකයන් සමඟ ඩෙන්මාර්කයේ කෝපන්හේගන්හි පාකන් ක්‍රීඩාංගනයේදී රඟ දැක්වීය
"ඔබ තනිවම නොවේ" යන්නෙන් පසු වේදිකාවේදී ඔහුට පුදුම උපන්දින කේක්, පෙළපාලියක් සහ ගිනිකෙළි ප්‍රදානය කරන ලදී
බෙල්ජියමේ ඔස්ටෙන්ඩ් හි හිපොඩ්‍රෝම් වෙලින්ටන් හි පැවති ප්‍රසංගය මුලින් 1997 අගෝස්තු 31 වන දිනට සැලසුම් කර තිබූ නමුත් වේල්ස් කුමරියගේ අභාවයෙන් පසුව ඩයනා සැප්තැම්බර් 3 දක්වා කල් තබන ලදී
මයිකල් 1997 අගෝස්තු 24 සහ 26 යන දිනවල ෆින්ලන්තයේ හෙල්සින්කි හිදී ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාංගණයේදී රඟ දැක්වීය
කාර්ය සාධනය පෙන්වන්න 
මයිකල් ජැක්සන්ගේ හිස්ටරි චාරිකාව ඔහුගේ අතිශය උසස් තාක්‍ෂණික ප්‍රසංගයක් වූ අතර 1996 සැප්තැම්බර් සිට 1997 ඔක්තෝබර් දක්වා එහි ප්‍රදර්ශන 83 ට නව අංග හෙළි කළේය
ප්‍රදර්ශනයේ ආරම්භයේදී වීඩියෝ අංශයක් ඇතුළත් වූ අතර මයිකල් අවසානයේ වේදිකාවට යටින් මතු වීමට පෙර ඉතිහාසයේ විවිධ කරුණු හරහා අභ්‍යවකාශ යානයක් නියමුවා විය
වේදිකාවේ දෙපස මයිකල්ගේ ප්‍රතිමා දෙකක් තිබූ අතර “සුමට අපරාධකරු” හි ආරම්භක කොටස සඳහා සම්පූර්ණ තිරයක් භාවිතා කිරීමට තරම් විශාල විය
"බීට් ඉට්" සහ "පෘථිවි ගීතය" සඳහා භාවිතා කරන චෙරි පිකර් වේදිකාවේ කේන්ද්‍රයේ සිට විහිදෙන අතර එය භාවිතයේ නොමැති විට අර්ධ වශයෙන් ක්‍රියා කළේය
ලැයිස්තුව සකසන්න

සටහන්
සංචාරයේ පළමු අදියර සඳහා මුලින් සලකා බැලූ ගීත ඇතුළත් විය"Childhood", "Dirty Diana", "State of Shock", "Man in the Mirror", "Will You Be There", "She's Out Of My Life", and "2 Bad"
Of these songs, "2 Bad", "She's Out of My Life", and "Man in the Mirror" පෙරහුරු කළ බව තහවුරු කර ඇති එකම ඒවා වේ
"She's Out Of My Life" අතර පෙනෙන්නට තිබුණි "Billie Jean"සහ "Thriller" (as of 25 August 1996) එය අවසාන ලැයිස්තු ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කළා නම්
"Morphine" 1997 පාදය සඳහා දෙවරක් පෙරහුරු කරන ලද නමුත් ඉවත් කරන ලදී
පළමු පාදය අතරතුර, "Come Together" and "D
" 1996 නොවැම්බර් 11 වන දින ඕක්ලන්ඩ් හි පැවති ප්‍රසංගයෙන් පසුව ලැයිස්තුවෙන් ඉවත් කරන ලදි
දෙවන අදියරේදී,"Blood on the Dance Floor" ඒවා වෙනුවට මැයි 31 සිට ජූනි 29 දක්වා සහ 1997 ජූලි 4 සිට අගෝස්තු 19 දක්වා
"Dangerous"මැනිලා සහ සිව්වන ටෝකියෝ ප්‍රසංගයේදී එය සිදු නොවීය
"Rock with You", "Off the Wall", and "Don't Stop 'Til You Get Enough" 1997 ජුනි 10 වන දින ඇම්ස්ටර්ඩෑම් හි පැවති ප්‍රසංගයෙන් පසුව  ලැයිස්තුවෙන් ස්ථිරවම ඉවත් කිරීමට පෙර තෝරාගත් දිනවල සිදු කරන ලදී
"The Way You Make Me Feel"1997 ජුනි 15 වන දින ජෙල්සෙන්කර්චෙන් හි පැවති ප්‍රසංගයෙන් පසුව ලැයිස්තු ලැයිස්තුවෙන් ස්ථිරවම ඉවත් කිරීමට පෙර තෝරාගත් දිනවල එය සිදු කරන ලදී
ඩයනා කුමරිය ගේ මරණයෙන් පසු, ප්‍රදර්ශනයේ හැඳින්වීමේදී “ගේට්ස් ඔෆ් කියෙව්” හි මෙවලම “[[smile (චාලි චැප්ලින් ගීතය) # Michael Jackson version | smile] වෙනුවට ආදේශ කරන ලදි
1997 සැප්තැම්බර් 3 වන දින බෙල්ජියමේ ඔස්ටෙන්ඩ් හි ප්‍රදර්ශනය
}}

සංචාර දිනයන්

බොක්ස් ඔෆිස් ලකුණු දත්ත

අවලංගු කළ දිනයන්

පෞද්ගලික  
HIStory World Tour

Lead performer
Vocals, Dance, Choreographer
Michael Jackson

Dancers
1996 leg
LaVelle Smith, Travis Payne, Shawnette Heard, Damon Navandi, Courtney Miller, Anthony Talauega, Richmond Talauega, Lori Werner, Jason Yribar, Cris Judd
1997 leg
LaVelle Smith, Cris Judd, Anthony Talauega, Richmond Talauega, Stacy Walker, Faune Chambers

Band members
Musical Director
Brad Buxer
Assistant Musical Director
Kevin Dorsey
Keyboards
Isaiah Sanders, Brad Buxer
Drums
Jonathan Moffett
Guitars
Jennifer Batten, Greg Howe (1996 leg – replaced Jennifer Batten in Seoul and Tunis), David Williams
Bass
Freddie Washington
Vocal Director
Kevin Dorsey
Vocals
Kevin Dorsey, Dorian Holley, Marva Hicks (1996–1997 leg), Darryl Phinnessee (1996 leg), Fred White (1997 leg)

ණය 

 විධායක අධ්‍යක්ෂක
එම්.ජේ.ජේ ප්‍රඩක්ෂන්ස් 
 කලා අධ්‍යක්ෂ
මයිකල් ජැක්සන් 
 සහකාර අධ්‍යක්ෂ
පෙගී හෝම්ස් 
 නර්තන රචනය
මයිකල් ජැක්සන් සහ ලැවෙල් ස්මිත් 
 වේදිකා ගත කර නිර්මාණය කළේ
කෙනී ඔර්ටෙගා 
 සැකසුම නිර්මාණය කළේ
මයිකල් කපුන් සහ ජෝන් මැක්ග්‍රෝ 
 ආලෝකකරණ සැලසුම්කරු
පීටර් මෝර්ස් 
 ආරක්ෂාව 1996
ඩැරල් ෆෙදර්ස්ටන් 
 ආරක්ෂාව 1997
බිල් බ්‍රේ 
 ඇදුම් නිර්මාණය
ඩෙනිස් ටොම්ප්කින්ස් සහ මයිකල් බුෂ් 
 හිසකෙස් සහ වේශ නිරූපණය
කැරන් ෆේ 
 මෝස්තරකරු
ටොමී සිම්ස් 
 සංචාරක කළමනාකරු සහ නිෂ්පාදක
තාරක් බෙන් අම්මාර් 
 හිටපු කළමනාකරු
ඩීටර් වයිස්නර් 
 පුද්ගලික කළමනාකරණය
ගැලින් මෝරි ඇසෝසියේට්ස් 
 සංගීත වීඩියෝ අධ්‍යක්ෂවරුන්
ස්ටීව් බැරන් / ජෝ පයිට්කා / ජෝන් ලැන්ඩිස් / බ ru ස් ගෝවර්ස් / මාටින් ස්කොර්සෙස් / බොබ් ගිරාල්ඩි / ජෝන් සිංගල්ටන් / නික් සැක්ස්ටන්

මෙයද බලන්න 

 වැඩිපුරම සහභාගී වූ ප්‍රසංග ලැයිස්තුව 
 වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් ප්‍රසංග චාරිකා ලැයිස්තුව

සටහන්

යොමුව
වෛෂ්ණව ජන තෝ වනාහි 15වන සියවසේ දී නරසිංහ මෙහ්තා නම් කවියා විසින් ගුජරාටි භාෂාවෙන් රචිත හින්දු භජන් ගීතයකි
මෙම පද්‍යය තුළින් වෛෂ්ණව ජනයාගේ (වෛෂ්ණවාගම අදහන්නන්ගේ) ජීවිතය, ගුණධර්ම සහ මානසිකත්වය පිළිබඳ විස්තර කෙරෙයි
බලපෑම
මෙම භක්ති ගීතය වඩාත් ජනප්‍රිය වූයේ මහත්මා ගාන්ධි ජීවන සමයේ ය
මෙය ඔහුගේ සබර්මතී ආශ්‍රමයේ දී "භජන්" ගීතයක් ලෙස ගැයුණේ ගෝතුවද්‍යම් නාරායණ අයියන්ගර් වැනි සංගීතවේදීන්ගේ සහභාගීත්වයෙනි
මෙය ඉන්දියාව පුරා නිදහස් සටන්කාමීන් අතර අතිශය ජනප්‍රිය විය
පද

ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ
මෙම පද්‍යයේ කොටස් ගාන්ධි (1982) යන බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපටයේ සහ වෝටර් (2005), චීනි කුම් (2007) සහ රෝඩ් ටු සංගම් (2009) වැනි බොලිවුඩ් චිත්‍රපටවල ද, හේයි රාම් (2000) වැනි කොලිවුඩ් චිත්‍රපටවල ද ඇතුළත් විය
මෙම ගීතයම තේමා ගීතය ලෙසින් ඉන්දියානු චිත්‍රපට කිහිපයකම භාවිතා වී ඇත
ප්‍රතිනිධි (2014) නම් තෙලිඟු චිත්‍රපටයේ උච්චතම දර්ශනය සඳහා මෙහි පළමු පද්‍ය ඛණ්ඩය භාවිතා කොට ඇත
ඉන්ඩියන් රුපී (2011) නම් මලයාලම් චිත්‍රපටයෙහි ද මෙහි ප්‍රථම පද්‍ය ඛණ්ඩය ඇතුළත් අතර එය ගයනු ලබන්නේ බොම්බේ ජයශ්‍රී විසිනි
මෙම ගීතය එහි කතුවරයා පිළිබඳ වන ගුජරාටි චරිතාපදාන චිත්‍රපටයක් වන කුවාර් බේනු මමේරු (1974) හි ද ඇතුළත් ය
අනින්ද්‍ය චැටර්ජී විසින් රචිත මෙහි බෙංගාලි අනුවර්තනයක් ගෝත්‍රෝ(2019) චිත්‍රපටයේ ඇතුළත් අතර එය ගයනු ලබන්නේ ශ්‍රේයා ඝෝෂාල් විසිනි
2018 ඔක්තෝබර් 2 දින, මහත්මා ගාන්ධිට උපහාරයක් ලෙසින් රටවල් 124ක මෙම ගීතය ගායනා කෙරිණි
මේවාත් බලන්න
 "රඝුපති රාඝව රාජා රාම්"
 "හරි තුමා හරෝ"

ආශ්‍රේයයන්

වෛෂ්ණව ආගම
හින්දු සංගීතය
ඉන්දියානු කාව්‍ය
මහත්මා ගාන්ධි පිළිබඳ සංස්කෘතික නිරූපණ
ගුජරාටි-භාෂා ගීත
ගුජරාටි-භාෂා කාව්‍ය
අහාර මගින් වැලදෙන රෝග
මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වා (තවද K
නලින් ද සිල්වා) (ඉංග්‍රීසි
Nalin de Silva) යනු පීඨාධිපති මහාචාර්ය රසායන විද්‍යා පීඨය, කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය, කොළඹ
නලින් ද සිල්වා  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
ආශ්‍රිත

 කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු මහාචාර්ය වරුන්

බාහිර යොමු

 Prof
Nalin de Silva

 Nano Science and Nano Technology | Chair Message | Prof Nalin de Silva

 Prof Nalin De Silva Fundamental of Nanotechnology "Sinhala"

 Nanoscience and Nanotechnology Conference 2019 

 Renewable energy conundrum

 Nanotechnology Development and Commercialization in Sri Lanka Public Private Partnership (PPP)

 Mahacharya Yauvanaya | Episode 34 - (2018-09-29) | ITN

 Chandra me ra by Prof
Nalin De Silva - රසාස්වර by the Department of Chemistry, UOC

 Sihina lowak dutuwa by Prof
Nalin De Silva - රසාස්වර by the Department of Chemistry, UOC

 Lenchina mage by Prof
Nalin De Silva - රසාස්වර by the Department of Chemistry, UOC

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලංකීය විද්‍යාඥයන්
මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
සිංහලයෝ
ආචාර්ය උදිත ගයාෂාන් ගුණසේකර  (ඉංග්‍රීසි
Uditha Gayashan Gunasekara) යනු පීඨාධිපති ආචාර්ය ලලිත කලා අධ්‍යයන අංශය, කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය කැලණිය
උදිත ගයාෂාන් ගුණසේකර  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
Creative Commons (CC)  යනු ඇමෙරිකානු ලාභ නොලබන ආයතනයකි
ආශ්‍රිත
 Free culture movement
 Open content
 Open-source license
 Public domain equivalent license

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

Creative Commons wiki
Short Flash animation describing Creative Commons
Creative Commonsː Copyright Week
What happened to the Brazilian Copyright Reform
(english)
Creative Commonsː Copyright Reform (english)

 
2001 establishments in California
Computer law organizations
Copyleft
Copyright law organizations
Intellectual property organizations
Organizations established in 2001
Non-profit organizations based in the San Francisco Bay Area
501(c)(3) organizations
Open science
Mountain View, California
Her father was an ex-gunman at the Army and mother was a housewife
She started junior school with Buddhist Girls College in Mount Lavinia until grade 5 and then attended to Dehiwela Madya Maha Vidyalaya
At the school, she was an athlete and a strong netball shooter
She also completed all three stages of Kandyan dancing at school times
After finishing school, she enrolled with Indigenous Medical College for a four-year course
However, while studying at third year, Weerasinghe quit from medical college and entered cinema industry
She was first married to late Tissa Abeysekara, who was a renowned director in Sinhala cinema
She has one son from her second marriage with Sarath Kongahage
Her son Devinda Kongahage is also a director in Sinhala cinema
ස්කොට්ස් විකිපීඩියා (ස්කොට්ස්
විකිපීඩියා) යනු විකිපීඩියාවේ ස්කොට්ස් භාෂා අනුවාදය වන අතර එය මෙහෙයවනු ලබන්නේ විකිමීඩියා පදනම විසිනි
එය 2005 ජුනි 23 වන දින ආරම්භ කරන ලද අතර පළමු වරට 2006 පෙබරවාරි මාසයේදී ලිපි 1,000 ක් ද 2010 නොවැම්බරයේ ලිපි 5,000 ක් ද විය
2020 අගෝස්තු වන විට එහි ලිපි 58,000 ක් පමණ ඇත
ස්කොට්ස් විකිපීඩියාව යනු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් හෝ ඉංග්‍රීසි පදනම් කරගත් පිඩ්ජින් / ක්‍රෙයෝල් වලින් ලියන ලද විකිපීඩියා අටෙන් එකකි
අනෙක් ඒවා ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාව, සරල ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාව, පැරණි ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාව, පිට්කර්න්-නොර්ෆුක් විකිපීඩියාව, ටොක් පිසින් විකිපීඩියාව, ජැමෙයිකානු පැටොයිස් විකිපීඩියා සහ ශ්‍රනාන් ටොංගෝ විකිපීඩියා
මතභේදය 
2020 අගෝස්තු මාසයේදී, විකිය ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පරිවර්තනය කිරීමේ දැඩි සාවද්‍ය බව හේතුවෙන් සමාජ මාධ්‍ය සහ ප්‍රවෘත්ති ආවරණයන්ගෙන් දැඩි පරීක්ෂාවට ලක් වූ අතර මේ වන විට ප්‍රජාව විසින් සමාලෝචනයට ලක්ව ඇත
ඇමරිකාවේ වෙසෙන අමරිලිස්ගාර්ඩර්නර් (AmaryllisGardener) නම් පරිශීලකයෙකුට ස්කොට්ලන්ත භාෂාවට සංස්කෘතික හානියක් සිදු වූ බවට චෝදනා එල්ල විය
ඔහු බොහෝ විට අක්ෂර වින්‍යාසය සහිතව වෙබ් අඩවියේ ලිපි 27,000 ක් නිර්මාණය කර ඇත
අමලීස් ගාර්ඩනර් විසින් ස්කොට්ස් විකිපීඩියාවේ ලිපි වලින් අඩක් පමණ සංස්කරණ 200,000 කට අධික ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කර ඇත
ඔහු වසර 6 කට වැඩි කාලයක් වෙබ් අඩවියේ ක්‍රියාකාරීව සිටි අතර ස්කොට්ස් විකිපීඩියාවේ පරිපාලක ලෙස සේවය කළේය
ඔහු ස්කොට්ලන්ත භාෂාව කතා නොකරන ඇමරිකානු යෞවනයෙකු යැයි කියනු ලැබේ
ස්කොට්ස් විකිපීඩියා ඉතිහාසයේ ඕනෑම පුද්ගලයකු විසින් වැඩිම ලිපි සංඛ්‍යාවක් ඔහු විසින් නිර්මාණය කර ඇති අතර එහි ඇත්තේ ලිපි 57,928 ක් පමණි
ඉංග්‍රීසි බසින් ලිපි ලිවීම සම්බන්ධයෙන් ඔහු විවේචනයට ලක් විය
මෙම මතභේදය ස්කොට්ලන්ත භාෂාව කතා කරන පුද්ගලයෙකු විසින් රෙඩිට් පෝස්ට් එකකින් සොයා ගන්නා ලදී
මතභේදය මතුවූ දා සිට ස්කොට්ලන්ත විකිපීඩියාව සියළුම ඇතුළත් කිරීම් සමාලෝචනය කිරීමට පටන් ගත් අතර අමලීස්ගාර්නර් විසින් නිර්මාණය කරන ලද බොහෝ ලිපි මකා දැමීමට පියවර ගත්තේය
උඩ්, නූල්-ස්මිත් මෙවලම
එය ආරම්භ වූයේ පර්සියානු බාබට් වලින් වන අතර, ඒවාට සමාව එකතු කරමින් අරාබි රටවල ජන සංගීත භාණ්ඩයේ ප්‍රධාන මෙවලම බවට පත්විය
අරාබි සංගීතයේ නාද රටාව ඉදිරිපත් කිරීමේ හා න්‍යායාත්මකව පැහැදිලි කිරීමේ ප්‍රධාන මාධ්‍යය මෙය විය
මැදපෙරදිග, මධ්‍යම ආසියාවේ සහ ආර්මේනියාවේ (පුරාණ කාලයේ සිටම) පුළුල් ලෙස ව්‍යාප්ත වී ඇත
14 වන ශතවර්ෂයේ සිසිලියේ ස්පාඤ්ඤ  යට ඇතුළු විය, යුරෝපීය නළාවේ මූලාකෘතියකි (අරාබි නාමයෙන් අල්-උද්, එනම් "ලී" යන්නයි)
වනජීවීන් සුරැකීම පිලිබඳව ප්‍රෞඩ ඉතිහාසයක් ලංකාවට ඇත
වසර 2200කට පෙර ලොව පලමු අභය භූමිය දේවානම්පිය තිස්ස  රජු විසින් මිහින්තලේ ප්‍රදේශයේ ස්ථාපනය කරන ලදී
එමෙන්ම මහා වංශයට අනුව දොලොස්වන සියවසේ රජකල නිස්සංකමල්ල රජු අනුරාධපුර නගරයේ සිට යොදන් 7කින් ආවරණය වන භූමි ප්‍රදේශයේ සතුන් මැරීම තහනම් කරමින් රාජාඥාවක් නිකුත්කල බව සඳහන් වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ රක්ෂිත වර්ග ගණනාවක් ඇත
මේවා වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හා වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පරිපාලනය වේ
Biodiversity Clearing House සංවිධානයට අනුව ලංකාවේ රක්ෂිත ප්‍රදේශ 501ක ප්‍රමාණයක් ඇත
වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ රක්ෂිත වනාන්තර 32ක් නම්කොට ඇති අතර, ලෝක උරුමයක් ලෙස නම්කල සිංහරාජය හා රක්ෂිත වනයක් වන නකල්ස් රක්ෂත ප්‍රදේශයද වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වේ
ලංකාවේ රක්ෂිත දැඩි ස්වාභාවික රක්ෂිත, ජාතික වනෝද්‍යාන, ස්වාභාවික රක්ෂිත, වන පිවිසුම්, හා අභය භූමි ලෙස වර්ගකල හැකියි
මීට අමතරව සමුද්‍ර රක්ෂිත හා වන අලි කළමණාකරන පෙදෙස් යනුවෙන් අලුත් රක්ෂිත හඳුන්වාදී ඇත
දැඩි ස්වාභාවික රක්ෂිත 
සත්ව සහ ශාක විශේෂයන් අවම බලපෑමක් යටතේ බෝවීම මඟින් එම විශේෂිතයන් මිහිපිටින් වඳවී යාම තුරන් කිරීම සදහා ස්වභාවික පරිසරයක් සපයන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සදහා යෝග්‍ය පහසුකම් ඇති භූමි දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිත ලෙස ප්‍රකාශිතය
ජාතික වනෝද්‍යාන 
ජාතික වනෝද්‍යාන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂා කල යුතු වන පංති වන අතර වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පාලනය කරනු ලබයි
ස්වාභාවික රක්ෂිත 
ස්වභාවික රක්ෂිත හා දැඩි රක්ෂිත අතර ඇති වෙනස නම් පාරම්පරිකව එම ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ජනතාවට සිය කටයුතු (යම් සීමා වලට යටත්ව) කරගෙන යාමට ඉඩ ලැබීමයි
ස්වභාව රක්ෂිතයන්හි වන ජීවීන් නැරඹීමට සහ අධ්‍යයනයට සාමාන්‍ය සංචාරකයන්ට අවසර ලබාදී නැත
එනමුත් වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු අධීක්ෂණය යටතේ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන උනන්දු කෙරේ
ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂිත කලාප පද්ධතියට ස්වභාව රක්ෂිතද ඇතුළත්ය
වන පිවිසුම 
මිනිස් ක්‍රියාකරකම්, ගම්මාන, මහා මාර්ග හෝ ගොවිබිම් නිසා වෙන්ව ඇති වන අඩවි දෙකක සත්වයින්ට ආරක්ෂිතව එහා මෙහා යාම සඳහා පිහිටුවන ලද වන තීරුවකට වන පිවිසුමක් ලෙස හඳුන්වයි. ලංකාවේ ස්ථාපනය කර ඇති එකම වන පිවිසුම මින්නේරිය, කවුඩුල්ල වන පිවිසුම වන අතර එය කඩිනම් මහවැලි සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේ ස්ථාපනය කරන ලදී
මින්නේරිය ජාතික වනෝද‍යානය හා කවුඩුල්ල ජාතික වනෝද්‍යානය අතර අලි ඇතුන්ට ගමන් කිරීම සඳහා මෙම මින්නේරිය, කවුඩුල්ල වන පිවිසුම පිහිටුවන ලදී
අභය භූමි 
නූතන නීතිමය අර්ථදැක්වීමට අනුව අභයභූමියක් (sanctuary) වන-රක්ශිතයකින් (nature reserve) හෝ වනෝද්‍යානයකින් (national park) වෙනස්වනවා
අභයභූමියක සතුන්මැරීම, කැලෑ කැපීම තහනම් වුවත් මහජනතාවට එය තුල ජීවත්වීමේ අයිතිය තිබෙනවා
ශ්‍රී ලංකාවේ අභයභූමි 64ක් ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබෙනවා
සතුන් හා ගස්වැල්වල ආරක්ශාවට පැරණි රජවරුන් පැනවූ විවිධ  රාජාඥා අපගේ පෞරාණික ඉතිහාසය සටහන් කොට ඇති විවිධ ලියවිලිවල විස්තර කොට ඇත
මින් 4වැනි සියවසේ ලි‍යැවුනු දීපවංශය, 5වැනි සියවසේ ලියැවීම ඇරඹුණු මහාවංශය හා එහි දිගුව වන චූලවංශයේද සටහන් වී ඇත
එමෙන්ම ලංකාවේ ශිලා ලේඛණ අඩංගුකොට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව 1904 සිට විටින් විට ප්‍රකාශයට පත්කරන එපිග්‍රැෆියා සිලනිකා (Epigraphia Zeylanica) ග්‍රන්ථමාලාවද මේ සඳහා අපමණ සාක්ශි සපයනවා
එමෙන්ම ෆා-හියන්, රොබර්ට් නොක්ස් වැනි ශ්‍රී ලංකාවේ වාසය කරමින් සටහන් තැබූ විදේශිකයින්ගේ ලේඛනද වැදගත් තොරතුරු සපයනවා
මේ මූලාශ්‍රවලින් ලැබෙන තොරතුරු අතර පැරණි රජවරුන් සතුන් මැරීම තහනම් කරමින් පැනවූ ආඥා හා එම ආඥා කඩකරන්නවුන්ට දිය යුතු දඬුවම්, රාජාඅඥා මගින් අභයභූමි ප්‍රකාශයට පත්කිරීම් ආදිය පිලිබඳ වැදගත් තොරතුරු වනවා
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉපැරණි අභයභූමි 
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු විවිධ රාජාඥා මගින් රටේ යම් යම් ප්‍රදේශ අභයභූමි ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කලා
මෙම අභයභූමි පිලිබඳව විවිධ සෙල්ලිපිවල සඳහන් වී ඇති අතර එම භූමි ප්‍රදේශ තුල වාසයකරන සියලු සතුන් හා ගහකොල ආරක්ශාකල යුතුබවට නියෝග කෙරුනා
පැරණි සිංහල රජවරුන්ගේ මෙම අභයභූමි සංකල්පය නූතනයේ රක්ශිත වනාන්තර හෝ දැඩි රක්ශිත සංකල්පයට බොහෝ සෙයින් සමානයි
එම භූමිවලට නිශ්චිත සීමා මායිම් ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබූ අතර සිටින සතුන්ගේ ආරක්ශාව රජු සිය භාරයට ගෙන තිබූනා
එම සතුන්ට ගහකොලවලට හානි කරන්නන්ට දඬුවම් පැමිණවුනා
අනුරාධපුර රාජධාණියේ අභයභූමි 
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම අභයභූමිය දේවානම්පියතිස්ස මහරජතුමා විසින් ක්‍රි
පූ 240දී පමණ ප්‍රකාශයට පත්කල අතර එය අනුරාධපුරයේ මහාමේඝවන (මහමෙව්නා) නම් රාජකීය උයනයි
රජු විසින් සඟසතුකොට පූජාකරන ලද මහමෙව්නා උයන, අභයභූමියක් ලෙස වසර 2300ක පමණ අඛණ්ඩ ඉතිහාසයක් ඇති එකම අභයභූමිය වනවා
මිහින්තලාව අභයභූමියක් ලෙස ප්‍රකාශකරන ලද්දේ දේවානම්පියතිස්ස මහරජතුමා විසින් ක්‍රි
247දී වන අතර රිටිගල ආරණ්‍යසේනාසනය සුල්ලතිස්ස රජුවිසින් ක්‍රි
පූ 187දී ඇතිකරන ලදී
1937දී බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත ආණ්ඩුව බලාත්මක කල වනසත්ව හා වෘක්ශලතා පණත යටතේ 1938දී මහමෙව්නා අභයභූමියේ සීමා මායිම් පුලුල්කොට මුලු අනුරාධපුර පූජාභූමිය හා වර්තමාන අනුරාධපුර නගර ප්‍රදේශයද ඇතුලත්ව අභයභූමියක් ලෙසට ප්‍රකාශයට පත්කරන තෙක්ම කි
පූ 240දී දේවානම්පියතිස්ස මහරජතුමා පැනවූ මහමෙව්නා අභයභූමි රාජාඥාව ක්‍රියාත්මක වුනා
අදටත් අනුරාධපුර නගරය පවා සතුන් මැරීම තහනම් අභයභූමියක් වනවා
ව 277 – 304 කාලය තුල රජකම් කල මහසෙන් රජුවිසින් ජේතවනාරාමයට පූජාකරන ලද නන්දන වනය (ජෝතිය වන ) අනුරාධපුරයේ තවත් ඉපැරණි අභයභූමියක් ලෙස ගැනෙනවා
1938දී අනුරාධපුර අභයභූමි ප්‍රදේශය ප්‍රකාශයට පත්කිරීමේදී මහසෙන් රජු ඇතිකල නන්දන වනයද  එයට ඇතුලත් කරගනු ලැබුවා
පොලොන්නරු රාජධාණියේ අභයභූමි 
පොලොන්නරු රාජධානියේද අභයභූමි ගණනාවක් තිබූ අතර, ඒ අතරින් චිත්තලතා වනය හා දීප උයන ප්‍රධානයි
මහා පරාක්‍රමබාහු නරතියන් හා නිශ්ශංකමල්ල රජු, පොලොන්නරුවේ අභයභූමි ඇතිකල නරපතියන් අතර ප්‍රධාන තැනක් ගන්නවා
1187-1196 පොලොන්නරුවේ රජකල නිශ්ශංක මල්ල රජතුමා, සිය රාජධානිය තුල අභයභූමි ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබුණ බව ඔහු කරවූ අනුරාධපුරයේ නිශ්ශංක මල්ල සෙල්ලිපියේ සඳහන් වනවා
එම සෙල්ලිපියේ අභයභූමි සීමා විස්තර කොට තිබූ අතර එහි සතා-සීපාවාට හානිකරන්නවුන්ට දෙන දඬුවම්ද විස්තරකොට තිබුණා
එපමණක් නොව නිශ්ශංක මල්ල රජු එම අභයභූමි පාලනයට හා ආරක්ශාවට රාජපුරුෂයින් පත්කොට තිබූ අතර රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරය මගින් ඔවුනට වේතන ගෙවනු ලැබුවා
එපමණක් නොව නිශ්ශංක මල්ල රජු විසින් පොලොන්නරුවේ හා අනුරාධපුරයේ මහා වැව් දොලහක මසුන් මැරීම තහනම් කොට එම වැව් මත්ස්‍ය අභයභූමි බවට ප්‍රකාශකොට තිබෙනවා
මේ අනුව ලොව ප්‍රථම ජලජ අභයභූමි වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ නිශ්ශංක මල්ල රජ සමයේ ප්‍රකාශයට පත්කල මහා වැව් අභයභූමි විය යුතුයි
සතුන් ආරක්ශාකිරීම සඳහා තවත් සුවිශේෂී පියවරක් ගත් නිශ්ශංක මල්ල රජු දඩයක්කරුවන්, මසුන් මරන්නන්, කුරුල්ලන් දඩයම් කරන්නන් හට වස්තුව ලබාදී ඔවුන් එම රැකියාවලින් මුදවන්නට ක්‍රියා කල බව නිශ්ශංක මල්ල සෙල්ලිපියේ දැක්වෙනවා
රුහුණු රාජධාණියේ අභයභූමිය 
සිතුල්පව්ව ආරණ්‍යසේනාසනය කාවන්තිස්ස මහරජතුමා විසින් ක්‍රි
පූ 130දී පමණ ස්ථාපනය කරන ලද්දක්
මෙහි සංඝයාවහන්සේ 3000ක් වැඩසිටි බව පැරණි ලේඛනවල වාර්තාවනවා
ෆා හියන් දුටු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරණ්‍ය අභයභූමි 
5වැනි ශතවර්ශයේ ලක්දිව වසර කිහිපයක් සංචාරය කල ෆා හියන් නම් චීන භික්ෂු පඬිවරයා, මහාවිහාරය, අභයගිරිය හා මිහින්තලා ආරණ්‍යසේනාසන විශාල අභයභූමි ලෙස ආරක්ශාකොට තිබූ බව ඔහුගේ චාරිකා සටහන්වල ලියා තිබෙනවා
ඔහුට අනුව එවක අභයගිරි ආරණ්‍යසේනාසනයේ භික්ෂූන් 5000කුත්, මහාවිහාරයේ 3000කුත් මිහින්තලා ආරණ්‍යසේනාසනයේ 2000 ආදීවශයෙන් අතිවිශාල සංඝයාවහසේනමක් වැඩසය කොට ඇති අතර උන්වහසේලා පාරිභෝජනය කල ප්‍රදේශ දැඩි රක්ශිත සංකල්පයට අනුව ආරක්ශාකොට තිබෙනවා
විශාල ගිහි සේවක සංඛ්‍යාවක් මේ ආරණ්‍යවල රාජකාරිකටයුතු වල යෙදී ඇති අතර ඒ සඳහා රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරයෙන් වියපැහැදම් කොට තිබෙනවා
සතරවැනි මහින්ද රජතුමා විසින් ලියවන ලද සෙල්ලිපියක මිහින්තලා ආරණ්‍යසේනාසනයේ රාජකාරි සඳහා 2000 ගිහි සේවක පිරිසක් යෙදවූ බවත් ඔවුන්ගේ රාජකාරි අතර එම අභයභූමිය දැඩි රක්ශිතයක් ලෙස ආරක්ශාකිරීමද වූ බවත් සටහන් වනවා
පැරණි මිහින්තලා රක්ශිත වනය තුල ගස් කැපීම පමණක් නොව ගස්වලින් මල් කැඩීම පවා තහනම් කොට ඇති බවත් එම සෙල්ලිපිය උපුටා දැක්වෙන එපිග්‍රැෆියා සිලනිකා පළමුවැනි වෙළුමේ සඳහන් වනවා
ඉපැරණි ජලාධාර ප්‍රදේශ රක්ශිත 
රොන්මඩ තැම්පත්වීමෙන් වාරිකර්මාණ්ත ඉක්මණින් පල රහිතවන බව අවබෝධකරගත් අපේ පැරණි රජදරුවන් හා හෙළ වාරිකර්මාණ්ත ඉන්ජිනේරුවන් වැව් පෝෂක ප්‍රදේශවල ගස් කැපීම හා වගාකිරීම තහනම් කොට ඒවා රක්ශිත වනාන්තර බවට පත්කලේ ඉතා ඈත අතීතයේදීයි
උදාහරණයක් ලෙස රිටිගල ආරණ්‍යසේනාසන අභයභූමිය ගතහැකියි
මුලු වියලි කලාපයේම වැඩිම වර්ෂාපතනය ලැබෙන (දෙසැම්බර්-පෙබරවාරි, මිලිමීටර් 125ක් පමණ) මෙම ප්‍රදේශය සංඝයාවහන්සේට පූජාකොට රක්ශිතයක් ලෙස ආරක්ශාකිරීමට පැරණි රජදරුවන් ක්‍රියාකලේ හුදෙක් බුදුදහම පෝෂණය කිරීමට පමණක් නොව, ඊට වඩා ඥාණාන්විතව රටවැසියාගෙන් මෙම වටිනා භූමි ප්‍රදේශය ආරක්ශාකරගෙන එමගින් වියලිකලාපයේ වැව් කර්මාණ්ත ආරක්ශාකර ගැනීම උදසාද බවට තර්ක කල හැකියි 

මූලාශ්‍ර

සොබාදහම
Hiking, Trekking, Camping නැතිනම් විනෝදයට ඇවිදීම හා කඳවුරු බැඳ රාත්‍රී ගත කිරීම ලංකාවේ ජනප්‍රිය වෙමින් යන විනෝද ක්‍රියාවක්
නිවාඩුවක් ලැබුනම හයිකින් හා කෑම්පින් යන්න කැමති තරුණ තරුණියන් සෑහෙන පිරිසක් ලංකාවේ ඉන්න බව හයිකින් / බැක්පැකින් ෆේස්බුක් සමූහවල සාමාජිකත්වය අරගෙන තියෙන ප්‍රමාණයෙන් වගේම එයාලා අහන ප්‍රශ්ණ හා ඇතිවන සංවාද වලින් හිතාගන්න පුලුවන්
හයිකින්, බැක්පැකින්, ට්‍රෙකින් 
ඉස්සෙල්ලම අපි හයික් එකක් හා බැක්පැකින් වල වෙනස වටහාගමු
ඒවගේම මේ දෙකම, ට්‍රෙකින් කියන එකෙන් වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද කියලත් දැනගනිමු
හයිකින් (විනෝදයට ඇවිදීම) 
හයිකින් නැතිනම් හයික් එකක් කියන්නේ සාමාන්‍යයෙන් පිටත්වෙලා, ඇවිදලා ආපහු රාත්‍රියට ඉස්සෙල්ලා නවාතැනට එන්න පුලුවන් එක දවසක් ඇතුලත ඉවර කරන්න පුලුවන් ඇවිදීමක්
උදාහරණයක් විධියට හෝර්ටන් තැන්නේ ලෝකාන්තය බලලා ආපහු එන එක හයික් එකක් විධියට ගන්න පුලුවන්
ගොඩක් වෙලාවට හයික් එකක් සිද්ධවෙන්නේ පිටිසර නැතිනම් ඈත පලාත්වල වුනත්, හයිකින් වලදී නිතරම කලින් හඳුනාගත්, සළකුණු කල මාවත් (ට්‍රේල්) භාවිතා කරනවා
මේ මාවත් පිටිසර ගුරු පාරවල්, අඩි පාරවල් වගේම, විශේෂයෙන් සළකුණු කරනලද කැලෑ මංපෙත් (ෆොරස්ට් ට්‍රේල්) වෙන්න පුලුවන්
ඔබ හෝර්ටන් තැන්නේ ලෝකාන්තය වෙත යනකොට හරි සිංහරාජ වනයේ ඇවිදිනකොට හරි භාවිතා කරන්නේ සළකුණු කරනලද මංපෙත්
මේ නිසා හයික් එකක් අණතුරුදායක බවින් වගේම වෙහෙසකර බවින්ද අඩුයි
හැබැයි ඒ මංපෙත් නිවැරදිව සළකුණු කරලා තියෙන සිතියමක් හරි හොඳ ජංගම ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් හරි ගෙනියන එක වඩාත් සුදුසුයි
නැතිනම් මංපෙත් වැරදිලා අතරමං වෙන්න පුලුවන්
බැක් පැකින් 
බැක් පැකින් කියන්නේ දින දෙකතුනක් ගතවන, රාත්‍රිය කූඩාරම්තුල ගතකරමින් යන දිග හයික් එකකට
බැක් පැකින් යනකොට කූඩාරම්, රාත්‍රියට නිදන ස්ලීපින් බෑග්, ආහාර පිසගන්න උපකරණ හා උදුන් වගේ උපකරණ රාශියක් සහිත විශාල බෑග් පිටේ එල්ලගෙන යන්න වෙනවා
බැක් පැකින් යනකොට, සෑහෙන්න සැළසුම් කරලා යන්න වෙනවා
ඒවගේම රාත්‍රිය ගතකරන තැන්වල ආරක්ෂාව, වනසතුන් හා සර්පයින්ගෙන් සිදුවිය හැකි අණතුරු පිලිබඳවත් සැලකිලිමත් වෙන්න වෙනවා
ප්‍රථමාධාර කට්ටල, ජලය පිරිසිදු කිරීමේ කට්ටල, සර්පයින් දෂ්ඨකලවිට ගතයුතු ඇන්ටි-වෙනම් (ප්‍රතිවිෂ ) ඉන්ජෙක්ෂන්, උයන පිහින උදුන් හා උපකරණ වගේ දේවල් නිසිලෙස සැළසුම් කරන්න ඕනෑ
මේ නිසා බැක්පැකින් කරනකොට ඒගැන හොඳ පලපුරුද්දක් තියෙන අය සම්බන්ධ කරගන්න එක හොඳයි
නැතිනම් කැලේ අතරමන් වෙලා බොහෝ කරදර සිද්ධවෙන්න පුලුවන්
ට්‍රෙකින් 
ට්‍රෙකින් කියන්නේ වඩාත් දුෂ්කර, මිනිස් වාසයෙන් තොර පෙදෙස්වල දින ගණනාවක් බැක්පැකින් ආකාරයෙන් ගමන් කිරීම
ට්‍රෙකින් ඉතාම වෙහෙසකර වෙන අතර ඒ සඳහා හොඳ පළපුරුද්දක් ඇති වියයුතු වගේම, ඒවගේම හොඳ ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් යුතුවෙන්න ඕනෑ
කිසිවිටකත් ආධුනිකයින් සමග ට්‍රෙකින් සැළසුම් නොකල යුතුයි
හයිකින් හෝ බැක්පැකින් සංචාරයක් සඳහා උපකරණ 
හයිකින්, බැක්පැකින් හා ට්‍රෙකින් සඳහා විශේෂිත උපකරණ තිබෙනවා
බටහිර රටවල මේ භාණ්ඩ විකිණීම සඳහා විශේෂිත ඊ-කොමර්ස් අඩවි හා වෙළඳසැල් තිබෙනවා
එහෙත් ඒවා මිලෙන් අධිකයි
ලංකාවේ එවැනි ස්තාන හිඟවුනත් මෑතකදී බත්තරමුල්ල ප්‍රදේශයේ පිහිටුවා ඇති ජාත්‍යන්තර සන්නාමයක් සහිත වෙළඳ ආයතනයකින් (නම සඳහන් කල නොහැකියි) හොඳ ප්‍රමිතියේ මෙවැනි උපකරණ ගන්න පුලුවන්
කෙසේවෙතත් ඔබගේ පලමු හයිකින් සංචාර සඳහා එතරම් වියදමක් නොමැතිව ඇඳුම් හා උපකරණ සූදානම් කරගත හැකියි
ඇඳුම් 
කාකි පැහැයෙන්, කපු රෙද්දෙන් නිමැවූ කාගෝ පෑන්ට්ස් (cargo pants) වර්ගයේ දිග කලිසම් සුදුසුයි
කාකි හෝ අඳුරු වර්ණ වඩා ගැලපෙනවා
තද හෝ දීප්තිමත් වර්ණ ඇඳුම් භාවිතා නොකරන්න
කොට කලිසම් ඇඳීමෙන් වලකින්න
වනගත පෙදෙස්වල ඇවිදින විට කැපීම්, සීරීම් වලක්වාගැනීමට මෙය වැදගත්
සපත්තු 
ඝණ රබර් අඩියක් සහිත සම් හෝ කැන්වස් සපත්තු වඩාත් සුදුසුයි
විශේෂයෙන් සැකසූ හයිකින් බූට්ස් ගත හැකිනම් වඩාත් හොඳයි
එහෙත් එලිමහනේ වැඩ කිරීමට යොදාගන්නා ගම්-බූට්ස් පැළඳීම නුසුදුසුයි
ඒවා පැලඳගෙන දුර ඇවිදීම අපහසු විය හැකියි
කූඩැල්ලන්ගෙන් ආරක්ෂාවීමට "ලීච් සොක්ස්" මේස් 
සිංහරාජය, කන්නෙලිය වැනි තෙත් වනාන්තරවල ඇවිදින්නන්ට කූඩැල්ලන්ගෙන් ගැහැට සිදුවනවා
විශේෂයෙන් කාන්තාවන් කූඩැල්ලන්ට විශාල බියක් දක්වනවා
කූඩැල්ලන්ගෙන් ආරක්ෂාවීමට පරණ දිග කලිසමක් ආධාරයෙන් ගෙදරදීම කූඩලු මේස් යුගලක් හෙවත් ලීච් සොක්ස් කුට්ටමක් හදාගන්න පුලුවන්
කූඩලු මේස් යුගලක් හදාගන්න විධිය වගේම කූඩැල්ලුන් එල්ලීම වලක්වන ප්‍රතිකර්ම, කූඩැලු තුවාලවලට ප්‍රථමාධාර ගැනත් මේ ලින්ක් එකෙන් බලාගන්න පුලුවන්
සිතියම්, ජී.පී.එස් යන්ත්‍ර හා මාලිමා යන්ත්‍ර 
නොදන්නා පෙදෙසක, මගපෙන්වන්නෙකු හෝ ට්‍රැකර් කෙනෙකු නොමැතිව ජංගම දුරකථනවල ගූගල් මැප්ස් ආධාරයෙන් මග සොයාගෙන යාහැකි යයි සිතීම විශාල මුළාවක්
පලමුවෙන්ම ජංගම දුරකථනයක ගූගල් මැප්ස් ක්‍රියාත්මකවීමට ඔබට දත්ත සම්බන්ධතාවයක් (data link) තිබිය යුතුයි
ඈත පලාත්වල දත්ත සබඳතා ඉතාමත් දුර්වල බව මතක තබාගෙන, මග සොයාගැනීම සඳහා ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් හෝ සිතියම්, මාලිමාවක් ගෙනයා යුතුයි
ජී.පී.එස් යන්ත්‍ර ඉතා ප්‍රයෝජනවත් නමුත් එම ප්‍රයෝජනය බැටරිය පණ ඇති තාක් පමණක් වෙනවා
එමෙන්ම වනාන්තරවලදී උස් ගස්වල උඩුවියනෙන් අහස ආවරණවී ඇති අවස්ථාවල චන්ද්‍රිකා සබඳතාවය අවහිරවීමේ අවදානම තිබෙනවා
එමනිසා සිතියම් හා මාලිමා යන්ත්‍රයක් ගෙන යාම සුදුසුයි
මාලිමාවක් භාවිතා කරමින් සිතියම් කියවීමේ නිවැරදි ක්‍රමවේදය ඉගෙන ගත යුතු අතර මාලිමාව ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක භාවිතා කිරීමට සුදුසු එකක් විය යුතුයි
සමකය ආසන්න රටවල භාවිතයට සුදුසු මාලිමාවල ME (Magnetic Equator Zone) ලෙස කේතයක් යොදා තිබෙනවා
MN (Magnetic North Zone), NME (North of Magnetic Equator Zone), SME (South of Magnetic Equator Zone), MS (Magnetic South Zone) වැනි කේත ඇති මාලිමා ලංකාව වැනි සමකය ආසන්න රටවල භාවිතයට නුසුදුසුයි
ප්‍රථමාධාර පෙට්ටිය 
වේදනා නාෂක පෙති, ප්ලාස්ටර්, බැන්ඩේජ් පටි, විශබීජ නාෂක,වේදනා නාෂක බාම් වර්ගයක්, අසමෝදගම් හෝ ග්‍රයිප් වෝටර්, පුළුන් හා කතුරක් ප්‍රථමාධාර පෙට්ටියේ තිබිය යුතුමයි
විදුලිපන්දමක් 
හොඳ බැටරි සහිත විදුලි පන්දමක් ගෙනයාම සුදුසුයි
කළුවර නොවැටුනත්, යම් යම් දේවල් සොයාගැනීමට වුවද විදුලි පන්දම අවශ්‍ය වන්නට පුලුවන්
හොඳ පිහියක් හෝ ස්විස් ආමි පිහියක් 
බොහෝ අවස්තාවලදී පිහිටට එන බැවින් රැගෙන යාම වඩා සුදුසුයි
හයිකින් හෝ බැක්පැකින් (කඳවුරු බැඳීම්ද ඇතුළුව) සංචාරයක් සැළසුම් කිරීම
මාර්ගය හා දුර්වලම සාමාජිකයා ගැන සිතා සැලසුම් කිරීම 
හයිකින් ගොඩක් වෙහෙසකරයි
හිතනවාට වඩා අමාරුයි
උපරිම දුර වෙන්න ඕනෑ කණ්ඩායමේ දුර්වලම කෙනාට (නැතිනම් හයිකින් වලට ආගන්තුකයාට) යන්න පුලුවන් දුරයි
උදාහරණයක් විදියට Horton Plains පිවිසුමේ ඉඳලා ලෝකාන්තයට බේකර්ස් ඇල්ල මං පෙතෙන්  කිලෝමීටර් 4.5ක දුරක්, කුඩා ලෝකාන්තය පැත්තෙන් ගියොත් කිලෝමීටර් 3.5ක් විතර
ඒත් ඒ ගමන නුහුරු අයට කොයිතරම් වෙහෙසකර වෙනවද
තමුන්ට/කණ්ඩායමට අධික වෙහෙසට පත්නොවී යන්න පුලුවන් දුර ගැන නිවැරදි ඇස්තමේන්තුවක් තියෙන්න ඕනෑ
ගිහිල්ලා ආයෙත් එන්න යන මුළු දුරම අරගෙන හයික් එක සැළසුම් කරන්න
යන පැත්තේ සිතියම් බලලා, මග සළකුණු හා මාර්ගය පැහැදිලිව හඳුනාගන්න
ගූගල් මැප්ස් මත ඕනෑවට වඩා යැපීම දුරපලාත්වලදී භයානකයි
විශේෂයෙන්ම ලංකාවේ ඈත පලාත්වල ගූගල් මැප්ස් වල නිරවද්‍යතාවය සැකසහිතයි
ඒ නිසා මග සළකුණු අහගන්න ප්‍රදේශවාසීන් නැති කැලෑබද පෙදෙස්වල යනවා නම්  ජී.පී.එස් යුනිට් එකක් ගෙන යන්න පුලුවන් නම් හොඳයි
අලුත්ම උපකරණ, සපත්තු හා බූට්ස් 
දිගු ඇවිදීමකදී, කඳවුරු බැඳීමකදී හෝ දුෂ්කර පෙදෙසක ට්‍රෙකින් කිරීමේදී තමන්ට නුහුරු, නුපුරුදු, අලුත්ම අලුත් භාණ්ඩ පාවිච්චියෙන් වලකින්න
අලුත් ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් ගෙන යන්නේ නම්, එහි ක්‍රියාකාරිත්වය ගැන හොඳ අවබෝධයක් නොමැති නිසා කරදර ඇතිවෙන්න පුලුවන්
ඒවගේම කූඩාරමක් ගෙනියනවා නම්, එය ඉක්මණින් (උදා
වැස්සක් කඩා වැටෙන අවස්ථාවක) ඉක්මණින් සකසා ගන්න බැරිවෙන්න පුලුවන්
අලුතින් සපත්තු, බූට්ස් ගත්තහම ගොඩක් දුර හයික් එකකට පලදින්න ඉස්සෙල්ලා, කෙටි දුරවල් ඇවිදින ගමන් දෙක තුනකට පාවිච්චි කරන්න
එතකොට ඒවා ගානට ගෙවිලා කකුල්වලට පහසුවෙනවා
ඒවගේම ඒවා පැළඳීම අපහසුනම්, ඒවගේ පාවහන් හයික් එකට අරගෙන යන්නේ නැතුව ඉන්න තීරණය කරන්නත් පුලුවන්
සපත්තුවලින්, බූට්ස්වලින් කරදර වෙනකොට හයික් එකේ තෘප්තිය විඳිනවා වෙනුවට, වද විඳින්නයි වෙන්නේ
ඒ වගේම හයික් එකේ යන ගෲප් එකේ අනෙක් අයටත් ඔබ නිසා ප්‍රමාද වෙන්න , කරදර වෙන්න සිද්ද වෙනවා

හොඳ ප්‍රමිතියේ හයිකින් බැක්පැක්, සපත්තු, ටෙන්ට්, උපකරණ රැගෙන යන්න
හොඳ සන්නාම තියෙන හයිකින් උපකරණ ගණන්, ඒ නිසා ඔන්ලයින් ෂොප් වල, නැතිනම් එම උපකරණ සාමාන්‍යයෙන් නොවිකුණන තැන්වල විකුණන්න තියෙන අඩුමිල  උපකරණ ගන්න සමහර අය පෙළඹෙනවා
මේ උපකරණ තත්වයෙන් බාලයි
හයිකින්, බැක්පැකින් වලදී බොහොම රළු පාවිච්චියක් තියෙන නිසා ප්‍රමිතිය අඩු ඒවා කැඩෙන, ගැලවෙන ඉරෙන සම්භාවිතාවය වැඩියි
බැක්පැක් එකක වුනත් සිපර් එකක්, ස්ට්‍රැප් එකක් වගේ පොඩි දෙයක් කැඩුනත් ඒකෙන් ගමනට බාධාවක් වෙනවා
උස්සගෙන යන්න කරදර වෙන්න පුලුවන්
බූට් එකක, සපත්තුවක අඩිය ගැලවුනොත් කොච්චර කරදරද
ඒ නිසා හැකිතරම් ප්‍රමිතියක් තියෙන උපකරණ ගන්න බලන්න
ගෙන යායුතු බඩු ලයිස්තුගත කිරීම 
බැක්පැක් එකට දාගන්න පුලුවන් හැමදේම අරගෙන, බොහොම බර බැක්පැක් එකක් ගෙනියන කෙනාට වැඩිදුර ඇවිදින්න වෙන්නේ නෑ
බෑග් එකේ බරත් එක්ක ගමන වෙහෙසකරයි
ඒවගේම අත්‍යාවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වතුර, කෑම, ප්‍රථමාධාර, ස්ලීපින් බෑග් එක, ටෙන්ට් එක හා වෙනත් උපකරණ රැගෙන නොයෑම තවත් ලොකු වැරැද්දක්
ගමන සැලසුම්කරන අවස්ථාවේ ගෙනයන්න ඕනෑ මොනවද කියලා ලයිස්තුවක් හදාගන්න
ඒ ලයිස්තුව දෙතුන් සැරයක් යාවත්කාලීන කරන්න
පලපුරුදු අයගෙන අහලා දැන ගන්න
සුදුසු දේශගුණය ඇති කාලය තෝරා නොගැනීම 
ලංකාව වගේ නිතරම වහින රටවල්වලට මේක වැදගත්
හයිකින් කරන්න යන්න බලාපොරොත්තුවෙන ප්‍රදේශයට නිතරම වැස්ස නැති නම් දැඩි ඉඩෝරය තියෙන කාල මගහරින්න ඕනෑ
අපේ මුතුන්මිත්තෝ සිරීපාදෙ යන්න දෙසැම්බර් ඉඳන් අප්‍රේල් වෙනකන් සිරිපා වාරය කියලා තෝරාගෙන තියෙන්නේ මේ දැණුම අනුවයි. දෙසැම්බර්-අප්‍රේල් වැස්ස නැතිනිසා සිරිපා කරුණාකරන්න ලේසියි
කාළගුණ දෙපාර්තමේන්තුවේ කාළගුණ/දේශගුණය පිලිබඳ දත්ත/වගු හා සිතියම් වගේම, ඒ පැත්තේ පදිංචි පුද්ගලයින් හා සම්බන්ධවීමෙනුත් මේ තොරතුරු දැනගන්න පුලුවන්
උදෙන්ම පිටත්වීම  / මගදී අනවශ්‍යලෙස ප්‍රමාද නොවීම 
ලංකාව වගේ රටවල්වල ඉක්මණට එලිය වැටෙන නිසා ඉක්මණින් පිටත්වීම හොඳයි
ඒවගේම දවල් 10 විතර වෙනකොට උෂ්ණත්වය දැඩිවෙනවා