Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
හෙසිචැස්ට් මතභේදය 

ක්‍රි
ව.1337 දී පමණ හෙසිචැසම් (Hesychasm) නම් සධාර්මික පල්ලිය උගත් සාමාජිකයෙක් වු කාල්බ්‍රියාවේ බාර්ලිම්ගේ අවධානය හා ආකර්ෂණය දිනා ගනු ලැබීය
හෙසිචැස්ට්ගේ ක්‍රියාදාමයන් හා හෙසිචැසම් වල ගුරුවරයකු වු ශාන්ත ‍ග්‍රෙගරි පලාමස්ගේ (අන්තෝනි පැවිද්දෙක්)කියවීම හා ලිවීම පිළිබඳව තොරතුරු අසන්නට අවස්ථාවක් බාර්ලම්ට ලැබේ
ඒ හෙසිචැස්ට්ව එතොස් කඳුමුදුනෙහි අහඹු ලෙස හමු වු විටයි
බටහිර දේව ධර්මයෙන් පිරිපුන් බාර්ලම්, හෙසිචැසම් විසින් සිත් කම්පා කරනු ලැබීය
ඉන් පටන් බාර්ලම් ඔහුගේ ධර්මයන් ප්‍රයෝජනයට ගෙන ලිඛිතව හා කතාබහින් සටන් කිරීමට පටන් ගත්තේය
ජේසුස් වහන්සේ පිළිබඳ අවබෝධයකින් යුක්තව, බුද්ධිමත්ව, අරමුණු සහගත අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට බාර්ලම් සමත් විය
හෙසිචැසම් යනු භාවනාවකි (අරමුණක් ඇතිව අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන යාච්ඤා පෙළකි)
ස්වභාවධර්මය විසින් ‍මවනු නොලැබු ආලෝකයේ අත්දැකීම, හෙසිචැස්ට්හි අරමුණිය ක්‍රියාදාමයක් ‍වුණි
මෙය බාර්ලම් විසින් ධර්ම විරෝධිතව සහ පුජනීය ලෙස අවමානයට ලක් කරනු ලැබුවේය
හෙසිචැස්ට් මෙම ක්‍රියාදාමය නොකඩවා පවත්වා ගෙන යාමට මුල දරන්නේ හේතු ඇතිවයි.ඒ මෙම ආලෝකය, ටාබෝ කන්දේ ජේසුස් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන්ට ශ්‍රී විභූතියෙන් බැබලි සිටීමට සමාන කිරීමෙන් ප්‍රගුණ කිරීම හා දිව්‍යමය ආරම්භයක් යන අන්‍යරූප විලාශ පදනම් කරගෙනයි
බාර්ලම් බහුදේව වාදයෙන් පිරුණු නිසා එයින් දෘශ්‍යමාන ජේසුස් වහන්සේ හා අදෘෂ්‍යමාන ජේසුස් වහන්සේ යන සදාකාලීන ‍තේමා දෙක වෙන්කර දැක්විය
හෙසිචැස්ට් පක්ෂයෙහි මතභේදය ශාන්ත ග්‍රෙගරි පලාමස්ද, ඊටපසුව තෙසලොතික අග්‍රරාජ ගුරු ප්‍රසාදි වහන්සේ විසින්ද අත්පත් කරගනු ලැබුවේය
(එතොස් කඳු මුහුනෙහි හෙසිචැස්ට්ව 1 බාර්ලම් ගෙන් මුදවා ගැනීමට මොහු සහෝදර පැවිද්දන්ව යැව්වේය)
ශාන්ත ග්‍රෙගරි යනු ග්‍රීක දර්ශන විද්‍යාව හැදැරූ උගතෙකි
1340 දී ඔහු හෙසිචැසම් කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ විවිධ මන්ත්‍රණ සබා තුනකට පැමිණි අතර විවේචනාත්මක නිර්මාණ කිහිපයක් ද ලිව්වේය
මෙම නිර්මාණයන්හි දී ශාන්ත ග්‍රෙගරි පලාමස් ප්‍රභේදනයක් උපයෝගි කර ගත්තේය
එනම් 4 වන සියවසේ දෙවියන් වහන්සේගේ බලයෙන් හෝ මෙහෙයුම් හා දෙවියන් වහන්සේගේ හරය පිළිබඳව ලියැවුනු කැප්පඩොසියන් පියතුමන්ලාගේ නිර්මාණයන් ඇසුරින්මෙම ප්‍රභේදනයන් සොයා ගැනීම නිසාවෙනි
ශාන්ත ග්‍රෙගරි විසින් දෙවියන් වහන්සේගේ උප‍යෝගිමත් මෙහෙයුම් නිර්මාණය නොවුවක් බව ඉගැන්විය
මැවිල්ල හා ඔහුගේ ඉදිරි ආත්‍මය, දෙවියන් වහන්සේගේ හරය පිළිබඳව කිසිසේත් නොදැන සිටීම හා නිර්මාණය නොවුණු දෙවියන් වහන්සේගේ බලයන් හෝ මෙහෙයුම් මෙම ආත්‍මයේදී හා ඉදිරි ආත්ම වලදීත් දැන සිටීමට පුළුවන් බවටද ශාන්ත ග්‍රෙගරි ඉගැන්වුයේය
දෙවියන් වහන්සේගේ නිර්මාණය නොවු බලයන් දල්වනුයේ හෙසිචැස්ට්ගේ අනුග්‍රහයේ දැක්වුණු නිර්මාණය නොවු ආලෝකයේ ‍අත්දැකීම බව, Palamite දේව ධර්මය අදහස් දක්වයි. පලාමස් මෙම අත්දැකිම් හැඳින්වුයේ දෙවියන් වහන්සේ පැහැදිලිවම ස්ථාපිත කරන ලද තහවුරු කිරීමක් ලෙසටයි
1341 දී කොන්ස්තන්තිනෝපල්හි සභාව ඉදිරියේද වාදයක් ඇති විය
එය මෙහෙයවන්නට ඇන්ඩ්‍රොනිකස් අධිරාජ්‍යයා ඉදිරිපත් විය
බාර්ලම් ඔහු විසින් කියන ලද සියලු දේ ආපසු භාර ගනිමින් කැල්බ්‍රියාවට ආපසු පැමිණ රෝමානු කතෝලික සභාවේ බිෂොප්වරයකු විය
බාර්ලම්ගේ මිත‍්‍රයෙක්, ග්‍රෙගරි ඇකින්ඩිනොස් (ශාන්ත ග්‍රෙගරි පලාමස් ගේ මුලාරම්භයේ සිටම මිත්‍රයෙක්) මතභේදයට පැමිණ, සභාවන් තුනක් සම්බන්ධව විෂයන් පිහිට වු අතර ඉන් දෙවැන්න නිසා බාර්ලම්ගේ ගෝලයෝ කෙටි ජයග්‍රහණයක් ලැබුවේය
එහෙත් 1351 දී එක් සභාවක් අධිරාජ්‍යයාගේ බලය ‍යටතේ  හෙසිචැස්ට් විද්‍යාව, සාධාර්මික සභාවේ ගොඩ නැංවුණි
මෙම කාලය වනතුරු රෝමානු කතෝලික සභාව හෙසිචැස්ට් මුළුමනින්ම පිළිනොගෙන ඇත
ශාස්ත්‍ර කාල වකවානුව (ක්‍රි
ව.1100-1500) පමණ රෝමානු කතෝලික මතභේදය දියුණු විය
දෙවියන් වහන්සේගේ හරය දැන ගත හැක්කේ ඉදිරි ආත්මයේදී බවත්, දෙවියන් වහන්සේගේ දේව ප්‍රසාදය සෑමවිටම නිර්මාණය වන බවත්, මෙම මතභේදය අර්ථවත් වීමට තුඩු දෙන කරුණු කිහිපයකි
කැන්ටකුසීනස් සහ නිසිපොරස් ග්‍රෙගොරස් යන සමකාලීන ඉතිහාසඥයන්‍න් දෙදෙනා මෙම මාතෘකාව සම්බන්ධයෙන් හෙසිචැස්ට් හා Barlaamite පාර්ශව දෙක වෙන් වශයෙන් ගෙන ඉතා සමීපව සාකච්ඡා පවත්වනු ලබන්නේය
පල්ලි පුජකවරු මෙම සාමාගමි යාච්ඤාවන් පිළිගත් සභාවන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි
ඒ ජගත් මන්ත්‍රණ සභා 8 හා 9 ලෙසටයි
ක්‍රිස්තියානු ධර්මයේ නව ප්‍රවණතාවය

නව මත හා විවෘත ක්‍රිස්තුධර්මය 

විවෘත ක්‍රිස්තු ධර්මය, නොහොත් විවෘත ‍දේව ධර්මය යනු විවිධත්වයකින් පිරුණු දාර්ශනික ආගමික මඟපෙන්වීම හා ක්‍රියාවිධියයි
(18,19 හා 20 වන සියවසේ) මෙහි විවෘත යන වචනයෙන් අදහස් වන්නේ තාර්කික ක්‍රියා පිළිවෙල (continented philosophy හා වෙනත් ආගමික ආදර්ශයන් ‍අනුවයි) යන්නයි
මුලධර්මවාදය 

මුලධර්මවාදී ක්‍රිස්තු ධර්මය, යනු බ්‍රිතාන්‍ය හා ඇමෙරිකානු ප්‍රොතෙස්තන්තවාදය ගොඩනංවන ලද මඟ පෙන්වීමකි
ඒ අනුව  මුලධර්මවාදය ඇදහිල්ල/ දහම නැවත ගොඩනැගීමට වෙර දැරීය
මෙය මුලධර්මවාදය ලෙස සැලකේ. (ජේසුස් ගේ කන්‍යා උපත, ජේසුස් වහන්ගේ උත්ථානය)

දෙවන වතිකානු සභාව 

23 වැනි ජෝන් පාප්වහන්සේ විසින් 1962 ඔක්තෝබර් 11 වැනි දින දෙවන වතිකානු සභාව (කතෝලික සභාවේ ක්‍රිස්තු ලෝකය නියෝජනය කරන 21 වැනි සභාව) විවෘත කරන ලදී
මෙම සභාව ජේසුස් ක්‍රිස්තුන්ගේ එඩේරුවන් ලෙස පිළිගැනේ
දේව මෙහෙයේ ක්‍රියාවන් සංශෝධනය කිරීම සංස්කෘතික ක්‍රිස්තු සභාවේ ඉගැන්වීම් නිරවුල්ව පැහැදිලි කිරීම, ඔවුන්ගේ කාර්ය භාරයන් විය
තවද මෙම සභාව ප්‍රසිද්ධ වන්නේ ප්‍රජාව තම මව් බසින්  ද ලතින් භෘෂාවෙන් ද සැමරීම මුල් කරගෙනය
ක්‍රිස්තියානි (Ecumenism)  ලෝකයේ සමගිය පිළිබඳ අරමුණ 

ක්‍රිස්තියානි කණ්ඩාය‍ම් අතර සමගිය පිළිබඳ සංවාදයක් ස්ථාපනය කිරීම සම්බන්ධව ක්‍රියාත්මක වීම මෙහි අදහසයි
මෙම වදන ග්‍රීකයන්ගෙන් පැවති එන්නකි
එය විශ්වීය ඒකත්වය ලෙස වඩාත් පහසුවෙන් හැඳින්වේ
කතෝලික ලෝකයේ සමගිය පිළිබඳ අරමුණ (catholic Ecumenism) 
 

අවසාන සියවස් පුරා , කතෝලික සභාව හා නැගෙනහිර යුරෝපය හා මැදපෙරදිග සම්ප්‍රදායික සභා අතර ඇතිව තිබු ආගම්භේදය නැවත සමඟි කිරීමට පියවර ගත්තේය
මෙහි දියුණුවක් ලැබුවද පාප් පදවියේ ප්‍රමුඛතාවය හා කුඩා සාධර්මික සභාව වල නිදහසට සම්බන්ධ ඕනෑකම් ආගම්භේද වල අවසාන යෝජනාවට පිටුපෑවේය
1984 දී අටවැනි ලියෝ පාප්වහන්සේ දේවස්ථාන සියල්ලම සදහා අපෝප්තලික ලියමන Orientalium Dignitas ප්‍රකාශයට පත් කළේය
(නැගෙනහිර සංස්කෘතිය ගැන වැදගත්කම් හා පවත්වාගෙන යාමේ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා) 1965 දී  mutual excommunications of 1054 ගොඩ නැංවීමට‍  අවසරයක් VI වන පාවුළු පාප්වහන්සේට හා ජගත්  සභා ගෝත්‍ර නායක පළමුවැනි ඇතෙන‍‍ගෝරස්ට නිකුත් කෙරිණි
ඵෙතිහාසික  නැගෙනහිර ලෝක ක්‍රිස්තු සභා සම්බන්ධයෙන් (ගොඩ නැගෙන ප්‍රශ්න වන්නේ ධර්මය)උදාහරණය
- ශාස්ත්‍රවාදය  Scholasticism, 4 වන කෲසේඩිස්) සහ ප්‍රායෝගික  කරුණුය
විශේෂ අභ්‍යාස වල අයිතිය හිමිවන්නේ පාප්පදවියේ ප්‍රමුඛතාවයටයි
ඔවුන්ගේ උසස් දේව ධාර්මික, සංස්කෘතික හා දේව මෙහෙවරික උරුමයේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හා නවතා දැමීම ආදිය ‍ය
කතෝලික හා ප්‍රොතෙස්තානු කණ්ඩායම්ගේ සබැදියාව ආරක්ෂා කර ගැනිම සදහා ස්ථිර කොමිසම් පිහිටු වනු ලැබු‍වේය
මේවා පිහිටු වීමට  හේතුවන් වුයේ සංවාද ඇතිකර ගැනිම හා මතවාද වල ඒකත්වය සම්බන්ධව නිර්මාණ වූ ලියවිලි ය
ප්‍රො‍තෙස්තන්ත්‍රවාදය හා එක්වූ ලෝකයේ සමගිය පිළිබඳ අරමුණු 

මෙය අවධාරණය කරනුයේ ක්‍රිස්තියානුවෙක් වීමට අවශ්‍ය ධර්මය හා ක්‍රියාකාරකම් පිළිවෙත තහවුරු කිරීමට හා ඒ අනුව මෙම ක්‍රියාවන් අනුගමනය කරන කණ්ඩායම් වෙත ද පැතිරවීමයි
සංස්කෘතිය දේවධර්මයෙන් අනුන වූ පල්ලියේ අදහස නැවතත් පැහැදිලි කිරීමට  මෙම ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධ විය
මෙම ecclesiology කියැවෙන්නේ සෑම අනු කණ්ඩායමක්ම ක්‍රිස්තියානු සභාවට අයිතිය යන්නයි
නමුත් මෙහි වැදගත් උපමානය වන ශුද්ධ ත්‍රිත්වයේ විශ්වාසය නිසා එය, Protestant ecumenical movements හා ත්‍රිත්ව දෘෂ්ටික නොවන කණ්ඩායම් අතර අරගලයක් බවට පත්ව ඇත
ක්‍රිස්තියානු ධර්මයේ ඉතිහාසය- සමකාලින ඉතිහාසය (වර්තමාන 1848)

සමකාලින යුග වල පල්ලි ඉතිහාසය පැතිරෙන්නේ 1848 විප්ලවයේ සිට අද දක්වාය
රැසියානු සධාර්මික පල්ලිය- රැසියානු අධිරාජ්‍යා

රැසියානු සාධාර්මික පල්ලිය, රැසියානු අධිරාජ්‍යයේ වැදගත් ස්ථානයක් ගත්තේය
මෙය පාලනය කරනුයේ 18 වන සියවසේ පිතර්ගේ 1 ගේ සභාව ප්‍රතිසංස්කරණය කල වේ

Russifivation මුල් වු විවිධ සංවිධාන සමග පල්ලිය සම්බන්ධ වුනේ යුදෙව් නොවන සංවිධිත ඝාතනයන්හි සම්බන්ධකම් හා විරැද්ධත්වය ද පළ කලේය
සැම්ටික නොවන යුදෙව් නොවන සංවිධිත ගාතනයන් සබාව සමග කිසිම සම්බන්ධකමක් නොතිබුණු බවට සාක්ෂි නොතිබුණ ද 19 වන සියවසේ සිටම ජේ්‍යෂ්ඨ පුජකවරැ යුදෙව් ජනතාවට විවෘතව බැණ වැදුණහ
තවද, යුදෙව් ආගමත් සමග ක්‍රිස්තු සබාව නිල සම්බන්ධයක් නොමැත

ගොවි/ ගැමි ජනතාවයේ බදු නියත කිරිමට පල්ලියට හැකි විය
Bolsheviks හා අ‍නිකුත් රැසියානු විප්ලවකරැවන් විසින් පල්ලිය දක්නා ලද්දේ ජානතාවගේ සතුරා ලෙසයි
කිතු දහම
ක්‍රිස්තියානු පල්ලිය- හුදෙකලා ක්‍රිස්තියානුවරැන්ගේ පැවැත්ම

මෙම දළ සටහනේ ක්‍රිස්තියානු විශ්වාසයේ වර්ගීකරණය දැක්වේ
ප්‍රතිසංස්කරණවාදය පමනක් නොව රෙපරමාදු නිකාය ද මුල් යුගයේ ක්‍රිස්තියානි ධර්මය සමග" එකීය සම්බන්ධතාවයක්ව හිමිකම් දරයි
ඒක මතබේදයක් වන්නේ ක්‍රිස්තු සබාව පල්ලිය නැතහොත් කතෝලික සබාවට දෙන ලද සරල අර්ථයයි
යම් තාක් දුරට මෙම මතභේදය  විශ්වාස ලක්ෂණ සමග සම්බන්ධතාවය දක්වයි. එනම් සියළුම නව තරාතිරම් වලින් දායක වු එහෙත් විවිද ආකෘතින් මුල් කොට ගෙන පැවරැණු කතෝලික පල්ලියයි
මෙතැන් සිට ඕතඩොක්ස් සභාව සහ රෝමානු කතෝලික සබාවය යන දෙපාර්හවයේමහ එකිනෙකාගේ සම්ප්‍රදාය අනුව එකම නාමයකින් හැදින්වේ
රෝමානු කතෝලික පල්ලියේ දෙවන වතිකානු සබාවේ ලේඛන ගත වු නිති සුත්‍රාසයන, උවමානවෙන් සැකයට භාජනය කළ බව මෙහිදි මතක තබා ගත යුතු කරැණකි
මෙම සැකය මතභේදයකට තුඩු දෙන සාක්ෂියක් බවට පත් විම ගැන විස්තර කිරි‍මට 2007 දි වතිකානු ආගමික සභාවේ විශ්වාසය විද්‍යාව පැහැදිලි ලේඛනයක් ඉදිරිපත් කළේය
විවිධ වු ක්‍රිස්තියානු කණ්ඩායම් බොහොමයකගේ අදහස වනනේ සියළුම තරාතිරම් එකම සංකේතමය හා සමස්ත පොදු විශ්වාසයකින් යුත් ක්‍රිස්තියානු සභාවකට අයිති වීමයි
ආදි කාලයේි කතෝලික සභාව යන පදය, කතෝලික සභාවේ සියළුම ඍජු හෝ අනියම් පල්ලි වලින් බෙදි අවුත් ගොඩනැගුනු කතෝලික රාජ්‍ය සභාව ලෙස බොහෝ සෙයින් සැලකේ. එනම්, මෙම පදය අපොස්කුලුවරැන්ගේ විශ්වාස ලක්ෂණය වෙත ආපසු හැරෙන ලද්දකි
සාධාර්මික සභාව සහ ‍අනෙකුත් ධාර්මිකයන් ඔවුන්ව බොහෝ විට අවධාරණය කරනුයේ රෝමානු කතෝලික සභාව ලෙසටය
පෙරදිග සාධාර්මිකයන් ඔවුන්ගේ සභාව එක්සත් හා සත්‍ය ප්‍රකාශ කරන සභාවක් සේ පිහිටුවා ගැනිම කරණකොට ගෙන අදහස් දක්වයි. එලෙසම, බටහිර දෙසින් කතෝලික යන පදයට, රෝමානු කතෝලික සභාවේ විශාලත්වය හා බටහිරහි බලපෑම මුල් කරගෙන අදහස් දක්වයි.
සෙබෙත්ගේ පුත් ශාන්ත ජාකොබ් ජේසුස් වහන්සේගේ එක් ශ්‍රාවකයෙකි
ඔහු සෙබඩි හා සලෝමි යන දෙදෙනාගේ පුත් වු අතර ශුද්ධවර ජොහාන්ගේ සහෝදරයා විය
ධර්ම දූත ජේම්ස් ගෙන් වෙන් කිරීම සඳහා ඔහුව සාන්තුවර මහා ජා‍කොබ් යන නමින් හැඳින්වේ
ඔහු ජේසුස් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් අතරට පළමුවෙන්ම සම්බන්ධ වු අයෙකි
ජාකොබ් සංක්ෂිප්ත ශුභාරංචිය සඳහන් කරන පරිදි ජේසුස් වහන්සේ ජාකොබ් හා ජොහාන්ට කතාකොට සංචාරය කිරීමට ආරාධනා කළේ ඔවුන් දෙදෙනා තම පියා සමඟ මුහුදු වෙරළේ සිටිය දී ය
මාර්ක්ට අනුව ජේම්ස් හා ජෝන් හඳුන්වන්නේ ගිගිරුමේ පුතණුවන් යනුවෙනි
ධර්ම දූතවරුන්ගේ ක්‍රියා පොතේ 12
1-2 වර්ථාවන් අනුව හෙරො‍ද් රජු විසින් ජේම්ස්ව කඩුවෙන් ඇණ මරා දමනු ලැබුවේය
ඔහුගේ මළ සිරුර ගලිසියේ (ස්පාඤ්ඤයේ) සන්තියාගෝ ද කොම්පොස්තලාහි, තැන්පත් කර ඇති බවට තොරතුරු ලැබි ඇත
ඔහුගේ භූමිදාන නගරය, කතෝලික ධර්මයේ තුන්වන ශුද්ධ වු නගරය හැටියට පිළිගෙන ඇත
(ජේරුසලම් හා රෝමය යන නගරයන්ට පසුව)
මෙම ශාන්තුවරයාගේ සොහොනට යන වන්දනා ගමන යුරෝපියානු කතෝලිකයන් අතරේ ප්‍රධාන හා ප්‍රසිද්ධත්වයකට පත් වු වන්දනා ගමනකි
එම නිසාම මොහුව වන්දනාගමන්වල නියැලෙන්නන්ගේ එක් ආරක්ෂක මුනිවරයෙකු ලෙස පිළිගෙන ඇත
පැරණි ගිවිසුමට අනුව ජේසුස් වහන්සේ ගැලවුම්කරැවාවනන් බවට අනාවැකි ඵල කැරන ලදි
(මෙම ජේසුස් වහන්ගේ තම ජිවිතය, මරණය හා උත්ඵාලනය අලුත් ගිවිසුමේ දෙවියන් වහන්ගේ ලෙයින් ජනතාවේග සත්ප්‍රසාදය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද්දේය) ජේසුස් වහනසේගේ කුරැස මරණය, ගැලවිමේ පරිත්‍යාගයක් ලෙස වටහා ගනු ලැබේ
ගැලවිමේ පරිත්‍යාගය යනු ජනතාවගේ ගැලවීම හා පාපයට පසුතැවිලි විමයි
ක්‍රිස්තියානුවන්, ජේසුස්  දෙවියන් වහන්ගේ එකම පුත්‍රාණන් ලෙසත්
එකම ස්වාමින් වහන්සේ ලෙසත් ප්‍රකාශ කරනු ලැබුවේය
ජේසුස් වහන්සේ ගැන විශ්වාසය ජනතාවගෙ/් සදාකාලින ජිවිතක් බවට පත් කිරිමට එතුමන් මාංශගත විමත් එම ප්‍රකාශ කිරිම් වලට අයත්ය
ශ්‍රද්ධාත් මැරෙන්නේ බලයෙන් (මෙය සිද්ධි ප්‍රාතිහාර්ටය කන්‍යා උපත හෝ මාංශගතවිම ලෙස නම් කෙරේ) කන්‍යා මරියතුමියට උපත ලැබු දරැවකු බවට තවදුරටත් අනාවරණය වේ
ජේසුස් වහන්සේ තම ජිවිතයේදි ස්වර්ග රාජ්‍ය පැමිණිම වැඩි ඇතක නොවන බව යානාදි සුභාආරංචි ප්‍රකාශ කරමින් ක්‍රිස්තියානු සබාව ගොඩ නංවන ලදි
ජේසුස් වහන්ස් අන්තිම භේජනයේදි (සත් ප්‍රසාදය ස්ථාපිත කිරිම_ දැක්වු ක්‍රියාවන් තේරැම් ගත හැක්කේ දෙවියන් වහන්ගේ සමග සත්ප්‍රසාදය හා ජේසුගේ ජිවිත පරිග්‍යාගය සිහිතපත් කිරිම මුල් කොට ගෙන සැලකිමමෙනි
පාපයට පසුතැවිලි විම සම්බන්ධනව තෘප්තිමත් ආකල්පයක් මුලින්ම උච්චාරණය කරනුයෙු කැන්ටබරිහි ඇන්සලම් විසිනි
එනම් දෙවියන් වහන්සේ ගෞරවයක් දැක්විම මිනිස්කමේ වගකිමක්යමෙම වගකිම සදාචාරත්මක ලෝකයේ අසාමාන්‍යතාවයට තුඩු දෙන කරැණක් වේ
‍අන්තවත් උතුම්බව (සියළු මනුෂ්‍යයන් වෙනුවෙවන් එක් මනුෂ්‍යයෙක් ලෙස ඉදිරිපත් විම) දෙවියන් වහන්සේ ගෞරවෙන් කළගුණ සැලකිමක් වශවෙන් පිළිගත්තේය
එබැවින් ජේස්සු වහන්සේ ගේ මරණය ඔහුගේ පියා වු දෙවියන් වහන්සේ වේත ගෞරවය දැක්විමක තෝමස් අක්වයිනස් ප්‍රකාශ කරනුයේ මෙම වගකිම සදාචාර අසාධාරණයක් බවටයි
එශු අවසාන වශයෙන් පුකාශ කරනුයේ දඩුවම් කිරිම කරන පව් වලට නියම පිළිතුරක් බවටත් අනුන්ගේ පව් වලට අාදේශනය කිරිම පුළුවන් බවටත්ය
තවද ක්‍රිස්තියානුවන් ජේසුස් වහන්ටෙස් කුරැසයේ දුක් විද මරණයට පත් වු බවත් සහා උන්වහන්සේගේ ශරිරය මරණයෙන් උත්තානය විමත් ක්‍රිස්තුන් වහන්සස් නැවත පලැමින ජිවත් වනන් හා මැරැම්ලබන්නත් සම්බන්ධව විනිශ්චය කිරිමත් ප්‍රකාශ කරනු ලැබුවේය
උත්ථපිනය විම ජේසුස් වහන්සේගේ ජිවිතය හා සම්බන්ධ මහත් මත‍ෙභ්දයක් විය
දේව ධර්මයේ ක්‍රිස්තුත් වහන්සේට අදාල කොටසේ විශේෂ ඉතිහාසය පිළිතුර හා පාපොච්චාරණයි පිළිතුරැ යන දෙකම ක්‍රිස්තු ධර්මය පාදක කර ගෙන අවධානයට ලක් වේ
ජේසුස් වහන්සේගේ උත්ථාපනය දෙවියන් වහන්සේ හා ප්‍රතිසන්ධානය විම මරණයයේ විනාශය හා සමාවදිම යනාධි ජේසුස් වහන්සේ උත්ථාපනය ගෙනිා බව ට ක්‍රිස්තියානුවන්ගේ විශ්වාසයයි
ක්‍රිස්තියානු තනතුරැ සැසදිම් දෙවන සියවස ආරම්භයේදි රෝමානු නිලකරැවෙකු හා ලේඛකයක් ක්‍රිස්තියානුවන් ක්‍රිස්තුත් වහන්සේට පිළිතුරැ දෙන ආකාරයට ගී ගයන බව පැවසුවේය
325 හා 681 අතරතුරේදි කිස්තියානු‍වන් දේව ධර්මය ප්‍රකශ කර ජේස්ගේ ක්‍රිස්තු ලෝකය නියෝජනය කරන සබාවෙන් හත පිළිබදව මතයන් අළුත් කර ගත්තේය
මෙම සභාවන් ජේසු පිළිගත්තේ ශුද්ධ වු ත්‍රිත්වයේ එක් පුද්ගලයෙකු සැටියටයි
දෙවියන් වහන්සේ හා ශුද්දාත්මයාාණන් රක්ව ස්ථාපනය වු පුත්ය
එපමණක් නොව සියළුම මනුෂ්‍යකමින් හා සියළුම දේව ස්වභාධවර්ඹයෙන් සම්පුර්ණ වු අයෙකු සැටියට ජේසුස් වහන්සේව පිළිගනු ලැබේ
‍මතෙව් හා ලුක් ශුබාරංචි ජේසුස් වහන්නේ කන්‍යා උපත ඉදිරිපත් කලහ
බාර්ක් මෙය දේවමය සංඥාවක් ලෙස ඉදිරිපත් කරයි
ඩෝනල්ඩ් මැක්ලියඩ් කන්‍යා උපත ගැන ක්‍රිස්තියානු සම්බන්ධතා කිපයක් දෙනු ලැබුවේය
9මෙය දෙවියන් වහන්සේගේ සචාතනයෙන් ඉක්මු ක්‍රියාවක් ලෙසත්, ස්වභාවික උපතක් බවත්, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ පවින් බැහර වීමකත් සමබ්න්ධ වේ) ජේසු ක්‍රිස්තු ශාස්තුවරැ තිදෙනාගේ පියතුමාගේ හා රජවරැන්ගේ යුතුකම් හා වගකිම් ඉටු කරනු ලැබුවේය
මෙම තුන් වර්ගීකරණය මුල් කාලින සභාවේ එච්සේබිමසස් මැතිතුමන් ගෙන ගිය අතර විසින් දියුණු කර විසින් සාකච්ඡා පවත්වා ගෙන යනු ලැබුයි
අපොස්කුළු ජෝන් 

හාන්ස් මේම්ලින් විසින් ශාන්ත ජෝන් අපොස්කුළුවරයා, 1468 ශතකය (ද නැෂනල් ගැලරි, ලන්ඩන්)
ස්වා‍මින් වහන්සේට ප්‍රියමනාප වු අපොස්කුල්වරයා 
උපත
ව 6 වන ශතකය ගලීල ශුද්ධ වු නගරය
මරණය
101 ශතකය
චෆිසස්, කුඩා ආසියාව
ගෞරවය දැක්වීම
සියළුම ක්‍රිස්තු ධර්මයන්
මංගල්‍යය
දෙසැම්බර් 27 (බටහිර ක්‍රිස්තු ධර්මය)
සැප්තැම්බර් 26 සහ මැයි 3 (නැගෙනහිර ක්‍රිස්තු ධර්මය)
උපලක්ෂණය
ග්‍රන්ථය, වයන් බදුනක සිටින සර්පයා, නාටංකය, රාජා‍ලියා
අනුග්‍රහය, ලේඛකයන්, දැවිම, විෂවිම්, දේව ර්මධරයන්, ප්‍රකාශකවරැන්, ග්‍රන්ථ විකිණිම්කරැවන්, සංස්කාරකවරැ, මිත්‍ර සම්බන්ධකම් සහ චිත්‍රකරැවන්

ශාන්ත ජෝන් අපොස්කුළුවරයා, ජේස්සු වහන්සේගේ අපෝස්කුළුවරැන් 12 දෙනොගෙන් එක් අයෙකි
ක්‍රිස්තියානු විශ්වාසය මොහුව අදුනන්නේ නව ගිවිසුමේ විවිධ කාරය්යයක් සම්බන්ධව ලේඛකයෙකු හැටියටයි
මොහුයග් කාර්යයන් අතුරින් කිහිපයකි
ජෝන්ගේ ශ්‍ුබාරංචිය, ජෝන්ගේ සන්දේශය සහ හෙළිදර්ව් පොත/ ග්‍රන්ථය
ශාන්ත ඩෝහාන් අපොස්කුලුවරයා සෙබිඩිගේ පුත් වු අතර සාන්තුවර මහා ජාකොබ්ගේ සහෝදරයා විය
එක් සම්ප්‍රදායක් ඔහු‍ගේමව ලෙස සලෝමි කරනු ලබයි
උතින්මි මොවුන් දිවරයන් විය
මෙම දහෝදර දෙදෙනාගේ තාත්තා සමග ඩෙන‍සරතේ වැවෙහි මාලු ඇල්ලුහය
පළමුව ස්නාවක ජුවාම්තුමාගේ ශ්‍රාවකයෙකු වු සිටි මොහු පසුව ජේසුස් වහන්සේ ඇපොස්කුළුවරැන් දෙළොස් දෙනා අතරට පැමිණයියේය
ශාන්ත ජොහ්ාන් අපොස්තලික පදනමේ ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගත්තේය
ජයිරස්ගේ දුවව මරණයෙන් නැගිටිම (මාක් 5
37) ක්‍රිස්තුස් වහන්ගේ ගෝලයින් තිදෙනා ඉදිරියේ ශ්‍රි විභුතියෙන් බැපබලෙමින් පෙනි සිටිම (‍මතොව් 17
1) හා ගෙත්සමනි අරගලය (මාතෙව් 26
27) යන අවස්ථාවල සාක්ෂිකරැවන් වශවෙන් පෙනි සිටයේ පේදුරැතුමන් ‍ජාකොබ්තුමන් හා ජොහාන්තුමන්ය
ජොහාන්තුවන් පේදුරැතුමන් පමණක් අවසාන යුදෙව් වසන්ත උත්සව පිළියෙල කිරිමට නගරයට යැවුහ
භෝජනය අවස්ථාවේදි ශාන්ත ජෝහාන් ජේසුස්ගේ අසළම අසන් ගත් අයෙකි
ජේසුස් වහන්සේව අල්ලාගෙන මාලිගාව වෙන ගෙන ගිය විට උන්වහන්සේ පිටෙුවස මොහුද පේදුරැතුමහන්ද ගියහ
මොහු කල්වයාියේදි කුරැසයේ ඇණ ගැසු ‍ෙජ්සුස් වහන්ගේ පාද අසළ ජේසුස් ගේ මව වු මරියතුමියන් හා අනිකුත් සැදැහැවත් ගැහැණුන් සමග හුදෙකලාව සිටියේය
පසුව ජේසුගේ අවසාන උරැමයේ සංකේතයක් ලෙස මරියකතුමියට තමන්ගේ රැකවරනයට බාර ගත්තේය
(ජො‍හාන් 19
25-27) 6 වන සියවනසේ අපොස්කුළුවරැන්ගේ රැසියානු සධාර්මික සංකේතය හා ශුද්ධවර ජෝහාන්

උත්ඵාලනයෙන් පසු සොහොන් ගැබ වෙත ගිය පළමු ශ්‍රාවකයින් දෙදෙනා වුයේ ‍ජෝහාන් හා පේදුරැය
ජේසුස් වහන්සේ සත්‍ය වශනේ උත්ථාපබනය වු බවට පළමුව පිළිගත්තේද ජෝහාන්ය
(ජෝහාන් 20
2=-10)  ජොහාන් ශුභාරංචියේ කර්තෘ සැමවිටම ඔහු ජේසුස් වහන්සේ වැඩි වශයෙන් ආදරය දක්වනු අපෝස්කුළුවරයා ලෙස පෙන්නුම් කිරිමට උනන්දු වියත ජේසුස් වහන්ගේ අහස් නැගීමේ මංගල්‍යයට පසු හා පෙනන්තකොස්ති දිනයේ ශුද්ධාත්මයාණන් බැසිම යන සිද්ධි දෙකට පසුව  ජොහාන් පේදුරැ සමග" එක්ව ක්‍රිස්තු සභාව ස්ථාපිත කර එය මග පෙන්විම ප්‍රමුඛත්වයක් දැරැවේයි සිතනගෝනයේ ආබාධිචත මිනිසා සුවකිරිමේදි පිතරු් සමග ජොන් පැමිණ සිටියේය
(ක්‍රියා
1) පේදුරැව සිහරගෙදරට දැමු අවස්ථාවෙදි ඔහුත් සමග ජෙහාන්ද සිටියේය (ක්‍රිය
3) සමාරියාවේ අළුතින් සංවර්තනය වු පිරිස හමුවිමට පේදුරැ සග ජෝහාන් ද ගියේය
බයිබලයේ ජොහාන් පිළිබදව සුවිශේෂ කොටස් පෙළ මාලාව

ජුදෙයා‍ව් ක්‍රියා සම්බන්ධව කාල සිමාව ගැන නිශ්චිත තොරතුරැ නොමැත
අනිත් අපොස්කුලු වරැ සමග පොදුව ජොහාන් ද පළමු කම්කරැවන් ුඅතරෙහි අවුරැදු 12 ක කාලයක් නත කෙරැවේය
ඉන්පසුව හෙරොද්ගේ හිංසා, රෝමන් අධිරාං්‍යාගේ යැම ස්ථානය වෙත අපොස්කුළුවරැ වෙන් ව ගියහ
1-17) කුඩා ආසියාව, තුළට ගොස් විවිධ පුදේශ වල පදවි පවත්වාගෙන ගිය බවට ස්‍ත්‍ය ලෙස පිලිගත හැක
මගීෂස්එහි පාවුළුගේ කම්කරැව්නට පෙර ගැලවුම්කරැගේ ප්‍රජාව එහිදි පවත්වාගෙ ගියේය
(ක්‍රියා 18
27) මෙම ප්‍රදේශයන්හි ජෝහාන්ඩෙග් තාවකාලික නවාතැන් සම්බන්ධිකරණය කරන්නට ඉතා ලෙසි පහසු විය
දෙවන මිෂනාරි ගමන සදහා පාවුළු ශුභාරංචිය දේශනා කිරිමට මසියියා හා බිතින්යා යන ආසියා නගර දෙකට ගියේය
(ක්‍රියා 16
6) මෙය  කිසිසේත් බලපෑමකට ලක් නොවීය
අනිත් ශ්‍රාවකයෝ සමග පාවුළු ජෙරැසලිම‍අපොස්තලික සභාව වෙත නැවත පැමිණියේය (ක්‍රි
ව 6 පමණ0 *ගලාති 2
9දෙස බලන්න)

නව ගිවිසුමේ අතින් ලේඛන අතින් ජොහාන් පිලිබදව තවදුරටත් ඉගෙන ගත හැරක්කේ ජොහාන්ගේ ලියවිලි තුනෙන් සහ හෙළිදරව් පෙ‍ොතෙනි
මෙහි ලියවිලි දෙකක හා හෙලිදරව් පොතේ සදහන්ව ඇත්තේ ජොහාන් ජේසුස් වහන්‍සේගේ ක්‍රියාවන් හා පුද්ගලික සාක්ෂිකරැවා වු බවවයි. 91 ජෝන් 1
1-5, 4
14) ජොහාන් කුඩා ආසියාවේ දිගු කාලයක් ජිවත් වු බවත් වයිවිධ අපොස්තලික සබාවන්හි කොන්දෙහි හදුනාගත බවත් අපෝසතලික සභාවේ නායකයෙකු සැටියට බලයෙන් ලත් බවත් මෙහි සදහන් වේ
තවද හෙළිදරව් පොතට අනුව හෙළිදරව්වේ දර්ශනය තම කතුවරයා වෙත පිදම් ලැබුවය් පැටිමස් දුපතනි බවද කිව ඇත (හෙලිදරව් 1
9)

ජොහාන්ගේ ශුභරංචිය ඇතුළු නව ගිවිසුමේ ජො‍හාන්ගේ පොත් පහේ කතෘ වුයේ ශාන්ත ජොහාන්ය
කෙසේ වුවත නම විවේචනාතම්ක වියතුන් ජොහාන්ගේ අවසාන සංස්කරණය, පළවන සියවසේ අග හෝ දෙවන ‍සියවස ආරම්භයේ ස්ථානගත කළහ
ජුදාස් ඉස්කොරියොත් (මරණය ක්‍රි
ව 29-33 අප්‍රේල්) නව ගිවිසුමට අනුව, ජෙසුස් වහන්සේගේ ධර්ම දූතවරුන් දොළොස් දෙනාගෙන් එක් අයෙකි
ගිණුම් පිළිබඳව වාර්තා තැබීම මොහුට භාර වු වගකීමකි
ජෙසුස්ට ද්‍රෝහි වු වරදට මොහු සම්බන්ධ විය
ජුදාස් සුවිශේෂය ( 4 වන සියවස මුල් කාලයේ පැවතුණු) සමඟ ජුදාස් සම්බන්ධ වි ඇත
ගුප්ත කණ්ඩායම් අතර ප්‍රසිද්ධ චරිතයක් ලෙස පෙනී සිටිය අතර මොහු දාර්ශනික ලේඛනවල විශේෂ මාතෘකාවක් බවටද පත් වූවේය
බොහෝ ක්‍රිස්තියානිවරු (ගිහියෝ, පුජකවරු හෝ දේව  ධාර්මිකයෝ) ජුදාස්ව ද්‍රෝහියෙක් ලෙස තවමත් සළකති
ද්‍රෝහියට සමාන අර්ථයෙන් ‘ජුදාස්’ යන නම භාෂා කිහිපයකින්ම සඳහන් වේ
කෙසේ වුවත් ඇතැම් වියතුන්  ජුදාස් පිළිබඳව විකල්පීය අදහස් දක්වයි.ඒ අනුව ජෙසුගේ දැනුම හා කැමැත්ත පරිදි ,යලි බයිබලයේ දිවැස්වැකි නියෝග කිරීමෙන් පසුව ද්‍රෝහියා යන ස්වරූපය ගොඩ නැඟීමට ඉතිහාසික විරූපීකරණය කර ඇති බව ඍවුන්ගේ පිළිගැනීමයි
ජුදාස් ඉස්කාරියොට් විවේචනය කිරීම 

                
ගුප්ත කණ්ඩායම් (ඥෙයවාදී කණ්ඩායම් ආදි) ජුදාස්ගේ චරිතය සම්බන්ධයෙන් මහත් උනන්දුවක් ගනුයේ දෙවියන් වහන්සේට ද්‍රෝහි වීම විද්‍යාමානව පරස්පරයකින් යුත් කරුණක් වුණු නිසාය
මුලික ප්‍රශ්න ලෙස සලකා බැලුවේ මේවාය
දිවැස්වැකි මුල පිරීමට ජේසු‍ස්ට ද්‍රෝහි වීම සඳහා ජුදාස් සිටියේ ඔහු ජීවත්ව සිටි කාලයේ පමණක්ද
ජේසුස් වහන්සේ තමන්ව ජුදාස්ට පාවා දීම සඳහා හේතු වු කරුණු,

-	ජේසුස් වහන්සේ මෙම පාවාදීම වළක්වාලීමට බැරිවුයේ ද
-	ජේසුස් වහන්සේ තම කැමැත්තෙන්ම මෙම පාවා දීමට දායක වුයේද
-	ජේසුස් වහන්සේ තම කැමැත්තෙන්ම මෙම පාවා දිමට ක්‍රියාවන් අනුගමනය කෙරුවේද
මාක් සිට ජෝන් දක්වා කියවීමේදී ජුදාස්ගේ දුෂ්ට හැසිරීම වඩාත් ප්‍රබල සහ ප්‍රකාශිතයට පත් වීමට හේතුව කුමක්ද
ඉරේනියස් එක් ඥෙයවාදී නිකාය කැනිටිස් (Cainites) විශ්වාස සම්බන්ධව වාර්තා තැබුවේය
එනම් ජුදාස් සොටියාගේ ආයුධයක් ‍(දේව ඥානය) වනුයේ ඩෙමියුර්ජ්ගේ තන්හාව පෙර දැරි කොටගෙන යන්නයි
ශුභාරංචියේ කියු පරිදි රිදීමය කාසි ගණනය කරන්නා ජුදාස් බව හෙබ්රව් බයිබ‍ලයේ දෙවියන් වහන්සේගේ ගෝලයෙක් බව කියැවේ
පසු කාලයේදී කැනිටිස් (Cainites) කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදුනි
ඊට හේතුව ‍ ජේසුස්ගේ විශ්ව විද්‍යාව සමඟ එකඟතාවයකට පත් නොවීම නිසාය
ඔරිජින් සම්ප්‍රදායක් දැන සිටියේය
එය ජුදාස්ට පමණක් සම්බන්ධ නොවුන අතර ජේසුස් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෝ සියළුදෙනාම උන් වහන්සේගේ පාවාදීමට හවුල් වු බවට යන්නෙනි
තවද ජුදාස්ව කරදර (කෲර) පුද්ගලයෙකු හැටියට ඔරිජින් විනිශ්චය නොකළේය
ක්‍රිස්තු විරෝධිතයෙකු වු සෙල්සස්, ප්‍රායෝගික කියවීම විනිශ්චය කිරීමෙන් මෙම දාර්ශනික කතාවන් අසම්මත බව ප්‍රකාශ කළේය
ඊට හේතුව වුයේ ජේසුස් වහන්සේ තමාව පවා ‍දෙනු ලබන පුද්ගලයා කවුරුන්ද කියා යුදෙව් වසන්ත  උත්සවයේදි හැඟ වීමයි
ජේසුස් වහන්සේ කලින් සිටම දැ‍නගෙන සිටිය බවත්, ජුදාස්ගේ ද්‍රෝහි වීමත්, ශුභාරංචිය ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේය
2006 අප්‍රේල් හිදී ජුදාස් සුවිශේෂ ලේඛනය නව භාෂාවන්ට පරිවර්තනය කරනු ලැබුවේය
එහිදී ජේසුස් වහන්සේ ඔහුව පාවා දීමට ජුදාස්ට කිවු බව සත්‍ය ලෙස පිළිගත හැකි කරුණකි
මෙය ජොහොන් සුවිශේෂය සමඟ එකඟ නොවුවත්, මාක් සුවිශේෂයේ අර්ථ කිහිපයක් ඇත
ජූඩ් යනු ජේසුස් වහන්සේගේ අපෝස්තුළුවරුන් දොළොස්දෙනා අතුරින් එක් අයෙකි
සාමාන්‍ය වශයෙන් උන්වහන්සේ හැඳින්වෙන්නේ තද්දේයුස් ලෙසින් වන අතර, සමහරවිට ජේම්ස් ගේ ජූඩ්, ජූඩ් තද්දේයුස්, ජුදාස් තද්දේයුස් හෝ ලෙබ්බේයුස් ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි
එතුමා සමහරවිට ජූඩ්, "ජේසුස්තුමාගේ සොහායුරු" ලෙසින්ද හැඳින්වෙන නමුත්, ජේසුස් තුමාණන් පාවාදුන් වෙනත් ගෝලයෙක් වන ජුදාස් ඉස්කාරියොත් ගෙන් වෙන්කොට දැක්වෙයි
අපොස්කුළුවරයා හා ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරයා
උපත
ව පෙර හා ක්‍රිස්තු වර්ෂයෙන් (පළමු වන සියවසේ)
මරණය
ව පළමුවන සියවසේ පර්සියාව
ගෞරවය දැක්විම රෝමානු කතෝලික සභාව, නැගෙනහිර යුරෝපය හා මැදපෙරදිග සංදාර්මික සභාව නැගෙනහිර යුරෝපය හා මැදපෙරදිග  කතෝලික සභාව ක්‍රිස්තියානු කොප්ටික්වරැන්  එංගලන්ත සභාව
ප්‍රධාන ‍සිද්ධාන්තය
හාන්ත පිටර්, රෝමය Rheims Toulovse France

මංගග්‍යය ඔක්තෝබ්ර් 28 ජුනි 29
ස්වභාවය/ උපලක්ෂණය පොරව, පිත්ත, බෝට්ටුව, හබල, පදක්කම  (Armenia)ආර්මේනියාව, දරැණු අවස්ථා, රෝහල් ශාන්ත පිටස්බරග්
ෆ්ලොරිඩා
අනුග්‍රහය/ආධාරය
පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව

ශාන්ත ජු‍ඩ් (ජුදාස්) ක්‍රිස්තියානු සාන්තුවරයෙකි
නව ගිවිසුමේ ජාකොබ්ාගේ ජුඩ් හා තදෙවුස් යන නමින් හදුන්වයි. තදෙවුස් හා ජුදාස් තදෙවුමස් යන නම් වලින් ද හදුන්වයි. ග්‍රික‍යේ තම ගිවිසුමේ සදහන් වන අන්දමට ඔවුන්ගේ මුල් නම් සමාන වුවත් ජුඩ්, ජුදාස් ඉස්කැරියොට් සමග පටලවා ගත නොයුතුයි
එනමුදු ඔවුන්ගේ නම ග්‍රික, ජුදා නමට විවිධත්වයක් විම ද එය යුදෙව් ජනතාව අතර පොදු නමක් බවට පත් විමත් නිසාය
තදෙවුස්ව ශාන්ත බතලෙමෙවු සමගාමිත්වයෙන් ඇයගේ ආරක්ෂක මුනිවරයා ලෙස පිළිගත්තාය
රෝමානු කතෝලික සභාවේ මොහු දරැණු අවස්ථා හා තවදුරටත් බලපෑම් කළ නොහැකි ආරක්ෂක මුනිවරයා ලෙස පිලිගත්තේය
හාන්ත ජුඩ්ගේ උපලක්ෂණය වන්නේ පිත්තය
ඔහුගේ හිසෙහි ගිනිදැල්ලක් ‍ස්වරැපයට ද බොහෝ විට දැකගත හැක
මෙය පෙන්තකොස්ත සමයේදි ශුද්ධෝත්මයාණන් දානය කිරිමත් සමග සැබවින්ම නියෝජනය කරනු ලැ‍ෙඉබ්
හිසේ ගිනිදැල්ලක් යන ස්වරැපයෙන් පෙනි සිටිමට හේතු වන්නේ එහු දරණු අවස්ථාවල ආරක්ෂක මුනිවරයා විමත් බලාපොරොත්තු රහිත සිටින අයට හාස්කම් පැවැත්විමත්ය
ඔහු මෙලෙස පෙන්වනුයේ ශාන්ත ජුඩ් හාස්කම් සිදු කරන ආකාරයේ ශුද්ධාත්මය ද ඒවා සිදු කරන නිසාය
ඇතැම් විට එහු පොරව අල්ලා සිටිම යන ආකාරයකට නියෝජනය වන්නේය
(එනම් ඔහුව මරණයට පත් වුනේද මෙනැවැනි ආයුධයකින් නිසාය) තවද සන්නස් පත්‍රය සමග ද හෝ පෙතක් සමග ද හෝ වඩුවාගේ අධිකොුද්ව සමග ද ඔහුව දැක ගත හැක
ව 65 දී පමණ එතුමන්එව ෲර ලෙස මරා දමනු ලැබූ බව කියැවෙ එතුමාගෙ මරණයෙන්ටික කලකට පසු බෙරූට් සිට ෝමයට ගෙන එන ලද එතුමන්ගෙ ශු
සිරුර වතිකානුවෙ ශාන්ත පීතර බැසිලිකාවෙ වම් පස ප්‍රධාන අල්තාරය තුල තැම්පත් කොට ඇත
තංගල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතට අයත්  වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති නගරයකි
එය හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වේ
මාතර දිස්ත්‍රික්කයට ආසන්නවම පිහිටා ඇති නිසා, දිස්ත්‍රික්කයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වලට සාපේක්ෂව මෘදු දේශගුණික තත්වයක් මෙහි වේ
නාමය
"තංගල්ල" යන සිංහල නම ලැබී ඇති අයුරු පිළිඹඳව ජනප්‍රවාදයේ විවිධ මතිමතාන්තර පැවතියත් ඉන් ප්‍රධාන මතය වන්නේ තපස්සුභල්ලුක වෙළඳ දෙබැයන් විසින් බුදුන් වහන්සේගේ කේෂ ධාතු වඩමවාගෙන ඒමේදී අතරමගදී මුව දොවා ගැනීමට එක්තරා ප්‍රදේශයකට පැමිණ ඇති අතර ඔවුන් දෙදෙනා විසින් ධාතූන්වහන්සේ අසල ඇති ගලක් මත තබා මුව දොවනය කිරීමට ගොස් ඇති අතර මොහොතකින් "රාං" ගා ශබ්දයක් අසී ඇති බැවින් දෙදෙනා හැරී බැලූ විට දැක ඇත්තේ ධාතූන් වහන්සේ අවකාශයේ වැඩ වාසය කරද්දී එම ගල පැලී ගොස් ඇති බවයි. ඉන් අනතුරුව එම ප්‍රදේශයට "රාංගල" යන නම භාවිතා කැර ඇති අතර පසුව එය "රාංගල්ල" , "රංගල්ල" ලෙසත් වෙනස් වී වර්ථමානයේ භාවිතා කරන "තංගල්ල" ලෙස වෙනස් වී ඇති බවයි. 

සංචාරක කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙසත්, ධීවර වරායක් ලෙසත්, තංගල්ල නගරය කලාපිකව වැදගත් වේ
වෙරළාසන්නයේ පිහිටා ඇති පෞරාණික ඕලන්ද කොටුව නූතනයේදී බන්ධනාගාරයක් ලෙස භාවිත කෙරේ
මුල්කිරිගල ඉපැරණි විහාරස්ථානය වෙත පිවිසුම් ස්ථානයක් ලෙසද තංගල්ල නගරය වැදගත් වේ
අක්ෂ වෘත්ත රේඛාවේ කවයන් පහෙන් ප්‍රධාන එකකි
පෘථිවි සිතියමේ ලකුණු කර ඇති ආක්ටික් කවය එහ රේඛාවට  උතුරින් අක්ෂ වෘත්ත රේඛාවට සමාන්තරව (2000 වර්ෂයේ දී ) ‍0 33'39  (හෝ ‍0 56'0830 ) දිවයේ
මෙමකවයට උතුරින් පිහිටි ප්‍රදේශය ආක්ටික් නමින් හැදින්වේ
උතුරට ඇති කලාපය උතුරැ සමගිතෝෂ්ණ කලාපය නමින් හැදින්වේ දක්ෂීන අර්ධ ගෝලයේ මෙයට සමානව ඇති අක්ෂි වෘත්තයේ රේකාව ඇන්ටාක්ටික් කවය යනුවෙන් හැදින්වේ
ආක්ටික් කවය ධ්‍රැව දිනයේ දක්ෂින අන්තය ලකුණු කරයි
(24 පැයේ ම හිරැ එළිය ඇති බොහෝ විට මධ්‍යම රාත්‍රියේ  හිරැ'' යනුවෙන් ද හැදින්වේ ධ්‍රැව රාත්‍රිය
( පැය 24 ම හිරැ නැති රාත්‍රිය ) අඩු  වශයෙන් වසරකට වරක් ආක්ටික් කවයට උතුරින් හිරැ අඛණ්ඩව 24 පැටක් ක්ෂිතිජයට ඉහලින් තිබෙන අතර වසරකට වරක් ක්ෂිතිජයට යටින් අඛණ්ඩ ව පැය 24 තිබේ
ආක්ටික් කවයේ ද මේ සිදුවීම්ඇති වේ
‍නියම වශයෙන් අනුපිළිවෙලින් ජුනි හා දෙසැම්බර් වලදී උර්සාමේජර් නමැති තරැවලට දකුණින්ම ස්ථානයට සමව ඇති බැවින් එයට ආක්ටික් යැයි කියනු ලැබේ
(ග්‍රීක් භාෂාවෙන් මෙගල් අක්ටෝස් හෝ මහා වලසි)

ඇත්ත වශයෙන් ම වායුගෝලයේ කැරකීම හා හිරැ තිතක් මෙන් නොව මංචලය වශයෙන් පෙනෙන හෙයින් මධ්‍යමරාත්‍රි හිරැගේ කොටසක් උත්තරායන ආක්ටික් කවයට දකුණින් 50 (කි
90) දැකිය හැක
එමෙන්ම දක්ෂිණායතනය දින රාත්‍රියේ ආක්ටික් කවයට උතුරෙන් 50 0 දක්වා හිරැගේ කොටසක් දැකිය හැක
මුහුදු මට්මමේ දී මෙය සත්‍ය වේ
මේ සීමාවන් මුහුදු මට්ටමින් උස් වීමෙ දී  වැඩි වේ
කදුකර ප්‍රදේශවල දී බොහෝ විට කෙලින් පෙනීමක් නැත
ආක්ටික් කවයේ පිහිටිම ස්ථිර නැත නමුත් කල්යෑමේන් සංකීර්ණ ආකාරයට මෙය වෙනස් වේ
විස්තර සදහා අක්ෂ වෘත්ත රේඛාවේ කවයක් බලන්න
Geography of the Arctic
Circles of latitude
ජිව භූගෝල විද්‍යාව 

ජිව භූගෝල විද්‍යාව යනු අවකාශය හා කාලය මත ජිව භේදය බෙදා හැරීමේ අධ්‍යාපනයයි එයින් අරමුණු කරන්නේ ජිව වස්තු ජිවත්වන්නේ කෙසේ ද කොපමණ බහුලව  ද හාමන් ද යන්නයි
ජිවින් බෙදා හැරීමේ ආකාරයේ මේ මට්ටමේ දී සාමාන්‍යයෙන් විස්තර කරනු ලබන්නේ අභාවයට යැම, මහද්වීපික  පාවී යෑම, හිම කදු දියවී යැම වැනි ‍ඵෙතිහාසික හේතු එක් කිරිම මගින් (සහ මුහුදු  මට්ටම සම්බන්ධ වූ වෙනස් වීම්) සහ ගංගා අල්ලා ගැනීම් ප්‍රදේශ හා සම්බන්ධ වී මහ ඉඩම් අතහැර දැමීමෙන් තිබෙන ශක්තිය සැපයීමයි
ඉතිහාසය
ජිව භූගෝල විද්‍යාවේ විද්‍යාත්මක මතය මැඩෙන්නේ ඇල්ෆඩ් සෙල් චාලස් හා අනෙක් කලින් ක්‍රම‍යෙන් වෙනස්  විද්‍යාඥයින්ගේ වැඩි වලින්
19 වැනි ශත වර්ෂයේ වොලිස්  ඉ‍ගෙන ගත්තේ ගස්වැල්  හා සතුන් බෙදීම පිළිබදව මැලේ ආචිපිලාගොහිදී ය
වොලස් හා අනෙක් කීපදෙනෙකු හැරැනුවිට 1967 දී රොබට් මෑක් ආතර් හා ඊ ඕ විල්සන් ලියන ලද දිවයින පිළිබද ජිව භූගෝලි විද්‍යා මතය යන ප්‍රකාශනයට  පෙරාතුව ජිව භූගෝල විද්‍යා කේෂ්ත්‍රය  දකින ලද්දේ මුලිකව ඵෙතිහාසික එකක් ලෙසත් එම නිසා මෙම ක්ෂේත්‍රය දකින ඒකාන්තව ව්‍යක්ත එකක් ලෙසය
මැක් ආතර් හා විල්සන් මේ දැක්ම වෙනස් කර ජිවින් බහුල ප්‍රදේශ එවැනි හේතුන් එක ජන්ම භූම් ප්‍රදේශයක් බව කලින් පෙන්නුම් කලේය
රටින් රට යෑමේ ප්‍රමාණය මා අභාවයට යැමේ ප්‍රමාණය ද පෙන්නුම් කලේය
මෙය දූපත් ජිව  භූගෝල විද්‍යාව කෙරෙහි උනන්දුවක් ගෙන දි ඇත
දූපත් භූගෝල විද්‍යාව ජන්ම භූමි කොටස් වල යෙදීමෙන් ජිව විද්‍යාව සංරක්ෂණය කිරිම හා භූමි දර්ශන ක්ෂේත්‍රයන් සංවර්ධනය ට පොළඹවන  ලදි
ෆයිලෝ ජියෝග්‍රෆි නමින් අළුත් විශයක් ඇති කිරිමෙන් මොලියුලර් විධි සංවර්ධනය කිරිම මගින් උසස් ජිව භූගෝල  විද්‍යාව පුළුල් කර ඇත
දූපත් රෝග වැනි මුලික ජනගහන විසිරි යැම ගැන ඇති මතය පරීක්ෂණය කිරිමට විද්‍යාඥයින්ට ඉඩ දී ඇත
උදාහරණයක් වශයෙන් ගත්කල හවායියන් දූපත්වල ජිවිනගේ පටන් ගැන්ම ගැන විමර්ශනය කිරිමට උසස් භූගෝල විද්‍යාඥයින්ට හැකිව තිබු අතර ෆයිලෝ භූගෝල විද්‍යාවේ සම්බන්ධකම පිළිබද මත පරික්ෂා කිරිමට ඉඩ දි ඇත
සමහර රටවල් අනෙක් රටවල් වලට වඩාසීග්‍රයෙන් දියුණු වන්නේ ඇයි
අසමතාවට හේතූන් 

සමහර රටවල් අනෙක් රටවල් වලට වඩාසීග්‍රයෙන් දියුණු වන්නේ ඇයි යන්නට බොහෝ හේතු ඇත
SHEEP  නිවිමොනික් උපයෝගි කර ගැනීමෙන් ඒවා මාතෘකා 5 ක් යටතට ගත හැක
එහෙත් බො‍හෝ අතපසු වීම් ඇත
සමාජ 
යම් රටක වැඩියෙන් මුදල් තිබේ නම් සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය හා උපත්පාලනය සදහා වියදම් කළ හැක
සමහර විශ්ලේෂකයෝ කල්පනා කරන්නේ, සමාජ සම්ප්‍රදායන් උපත් පාලනය අධෛර්‍ය්‍ය කරන බවත්, උපත් ප්‍රමාණය වැඩිවන අතර LEDC වල ආර්ථික සංවර්ධනයට බාධා ඇති වන බවයි. වැඩවලට ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම ට සමාජ ඒකාබද්ධතාවය සමාගම් යොදන වටිනාකම ආර්තික වර්‍ධන හා කාර්‍යක්ෂමතාවයට බලපාන බවය
දිලිදු කමේ චක්‍රයක් ද ඇත
‍
ඵෙතිහාසික 
ඵෛතිහාසික වශයෙන් යටත් විජිත වාදය සමහර විට සංවර්‍ධනය කෙරෙහි මහත් බලපෑමක් ඇත
තම බඩු වලට සාධාරණ මිළක් නොලද අප්‍රිකානු, දකුණු ඇමරිකානු හා ආසියාතික රටවලට පාඩු පමුණුවා යුරෝපයට හා උතුරැ ඇමරිකාවට  සම්පත් යවන ලදි යුරෝපීය මිනිසුන් පදිංචි කරවන්නන් (Coloaizen) මෙම සම්පත් වලින් විශාල කර්‍මමාන් ගොඩ නගා ඇති අතර යටත් ප්‍රදේශවල සංවර්‍ධනය සදහා  සම්පත් යොදා නැත
යටත්විජිත වාදයේ අවසානෙයේ දී තුඩුදුන් බොහෝ රටවල්  අතහැර දමා ගොස් ඇත්තේ සංවර්‍ධනය ට තුඩු දුන් සමාජිය ආර්ථික හොෝදේශපාලනමය ගොඩනැගුමන් නොමැතිවය
එම නිසා දිළිදුකම වැඩිවිය
සිවිල් යුද්ධ හෝ සමාජිය අස්තිර තාවයට මග පාදා නුද් දේශිය වැසියාගේ අවශ්‍ය තාවයන් ට තුඩු දුන් තාවකාලික මායිම් බොහෝ ඉදිවින
අසාර්ථක රාජයයන් හෝ ගෝත්‍රිය ජිවන රටාවන් තබා ගැනීමෙන් අර්ථික වශයෙන් රටවල සංවර්ධනය වීමෙන් වලකා ගැනිම අනෙක් ‍ඵෛතිහාසික  බලපැම් ලෙස ඇතුලත් කල හැකිය
ආර්ථිකය

යකඩ ලෝහ, තෙල් හා ගල් අගුරැ වැනි සම්පත් ඇති රටවල් බොහෝ ලේසියෙන් කාර්මික ව දියුණු වීමට හැක
මක්නිසාද යත් ඔවුන්ට  මේ සම්පත් අනායනය කිරිමට අවශ්‍ය නොමැතිවිම එසේ කළහොත් ඔවුනට ණය වීමට සිදුවීමත් ය
ඔවුන්ගේ ඇදගැනීමේ හා විකිණිමේ රැකියා හා ප්‍රවාහන ක්‍රම ඇති කරන අතර වෙනත් රටවල වඩා සමහර රටවල‍දේශපාලනමය හා වෙලද වාසි ඇති කළ හැක
මේ සම්පත් වලට විශාල ප්‍රමානයක් මුදල් වෙළදාමෙන් උපැයිමට  හැකි වන්නේ යම් රටකට වෙනත් කර්‍මාන්ත සදහා මුදල් යෙදවීමට ඉඩදීමෙන් බොහෝ යුරෝපීය රටවල් දියුණු වී ඇත්තේ කර්මාන්ත විප්ලවයේ දී ගල් අගුරැ යා යකඩ කර්මාන්ත මතය
කෙසේ වුවද සත්‍ය කරැණු වන්නේ සම්පත් වලින් පොහෝසත් (විශේෂයෙන් තෙල්) බොහෝ  අප්‍රිකානු හා මැදපෙරදිග ජාතීන් ආර්ථිකව සංවර්ධනය වී ඇති අතර ඔවුන්‍සෙම්පත් සොයා ගැනීමේ න් පෙන්නුම් කරන්නේ මේ සාධක ඔවුන්ටම ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. බොහෝ විට සොරකම් කිරිමට පෙළඹෙන පිස්සු රෝගීන් වැනි අය මේ කර්මාන් වටා සංවර්ධනය වී රටේ ජනතාව සදහා සුලු ප්‍රමාණයක් යොදවා ඔවුන් බොහෝ පෝසත් වේ
‍මෙයට උදාහරණයක් වන්නේ නයිජීරියාව හා සවුදි අරාබියයි
ඇත්ත වශයෙන්ම උත්හාධික ධනයට උදව්විය හැක්කේ බලයේ සිටින අදක්ෂ අඥාදායකත්වය ආරක්ෂා කිරිමට හෝ අප්‍රිකාවේ සිදු වී ඇති පරිදි විනාශකාරී සම්පත් යුධ සදහා උපයෝගී කර ගැනීමටය
පාරිසරික

ගංවතුර නියං, භූ මිකම්පා, ගිනි කදු, සුළි සුලං, හරිකේන්ස් රෝග ලෙඩ සහ කෘමි ඇතැම් ස්වාභාවික උපදාව  සියල්ල ආර්ථික සංවර්ධනය වළකයි
බංගලා දේශයේ කලින් කල ඇතිවන ගංවතුර වැනි විශාල ස්වාභාවික වියවසන ඇති රටවල් වලට ඔවුන්ගේ ආර්ථික සංවර්ධනය කෙරෙ‍හි විශාල පසු බෑමක් ඇති කරයි
ගිනි කදු හා ගං වතුර හොද හෝ නරක ප්‍රතිපල ඇති කරති
මක් නිසාද යත් එවාට සරැ පස්, වොල්කැනෝස්  හා ගං වතුරින් යට වන වැලිතලා අවට ප්‍රදේශ වල බොහෝවිට, ඊජීප්තුව, බංගලා දේශය හා ඉන්දුනීසියාව හා වැඩි ජනගහනයකින් යුක්තය
උෂ්ණකලාපයේ බෙහෙවින් පැතිරෙන මැලේරියාව හා අප්‍රිකාවේ ඇති ජන්ම ඒඩ්ස් වැනි ලෙඩ රෝග නිසා මිනිසුනට වැඩි කරන සමාජයට ආර්ථික බරක් ඇති වීම වළක්වයි. පළා ගිරවා වැනි කෘමීන් කෘෂිනිෂ්පාදන අඩුකරන අතර අඩුවනකර්මාන්තයෙන් බේරීමට රටකට ප්‍රමාණවත් මුදල් සොයා ගැනීම බොහෝ අපහසු වේ
ඵලදායි කෘෂි නිෂ්පාදනයට අඩු වශයෙන් කර්මාන්ත සදහා විශ්වාස දායි ජල සැපයුමක් අවශ්‍යය
මිනිසා විසින් ඇති කරන ලද පාරිසරක ගැලලු ඇතුලු වන්නේ කාන්තාර කිරිම, ලුණු ජලය, ජලය අපවිත්‍ර කිරිම , කැළැ එළි කිරිමය
පැළැටයි සදහා අවශ්‍ය පෝෂ්‍යදායි පොහොර ඉවත්කිරිම වැනි දුර්වල ඉඩම් කළමණාකරණය හේතු‍කොට කාන්තාර වීම සිදු වේ
මෙය ලෝව පුරා ඇති ප්‍රශ්නයක් වන අතර එය බලපාන රටවලට හානිදායකය
ලුණු ඇති වීම, දුර්වල වාරි මාර්ග ශිල්ප ක්‍රම නිසා සිදුවේ
කර්මාන්ත නිසා ජලය අපවිත්‍ර වීම නිසා අමිල, විෂ, ඛණිජ හා ඔක්සිජන් අවශ්‍ය රසායනික ද්‍රව්‍යයන් ය
එයින් ඇල්ගල් මල් ඇතිවේ
මෙම අපවිත්‍රතාවය නිසා මහජනයාට අපිරිසිදු ජලය ලගා විම අපහසු කෙරේ
කොටත් කිරිම මුලිකව ආයෝජනය ගෙන එන්නක් වුවද ගස් සහිතව ඉඩම් ඉවත් කිරිම කෘෂිකාර්මික වටිනාකමින් අඩු කිරිමෙන් කාන්තාර ඇති වීමට ඉඩ තිබේ
වර්ෂා වනාන්තර අධික වර්ෂාපතන විශේෂයෙන් ඛණිජ වලට  පාත්‍ර වන අතර බොහෝ විට නොවටී. බොහෝ LEDC වලට දැන් ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගයක් වනුයේ සංචාරක ව්‍යාපාරයයි
ඒ සදහා උපාය මාර්ග රැක ගැනිම අවශ්‍ය වේ
මෙය දීර්ඝ කාලීන සම්පත් මාර්ගයකි
දේශපාලනමය
රටවල් බොහෝ සෙයින් සංවර්ධනය වන්නේ ආර්ථිකය ආර්ථිකව  පාලනය කිරිම හා  ජාතික ගොඩනැගිලි වෙළදාම හා පරිසර කළමණාකරණයට ආයෝජනය කිරිම හා සිවිල් යුද්ධ මග හරින ස්ථාවර රජයක් ඔවුන්ට ඇති වූ විටය
ආයෝජකයන් ඔවුන්ගේ මුදල් ර‍ටකට යැවීමට නම් ඔවුන්ට විශ්වාස ය දැනෙන පරිදි නීති රෙගුලාසි සැකසිය යුතුය
දේපල අයිතිය පිළිබද පැහැදිලි නිතිමය රෙගුලාසි ඇති කිරිම, ප්‍රාග්ධන සංවර්ධනය සදහා ලබා ගන්නා ණය වලට ඇප වශයෙන් දේපළ උපයෝගීකර ගැනිමට මහජනයාට අවස්ථාව සැලසිමට  යුතුය
නැතිනම් වෙනත් ව්‍යාපාර සදහා ප්‍රාග්ධන ලබා ගැනීමට දේපල විකිණිමට සැලසිය යුතුය
කම්කරැ අයිතිවාසිකම් ලබා දීමෙන් සේවකයින්ට වැඩි මුදල් ලැබීම හා ඔවුන්ට දිළිදුකමින් මිදිය හැක
නමුත් බහුජාතිකයිනට රට හැර යාමට හා අඩු නීති රීති ඇති රටවලට යෑමට උනන්දු කරවීමට පුළුවන
ආර්ථික සංවර්ධනය සදහා හොද ආණ්ඩු පාළනයක් තිබිම පූර්ව අවශ්‍යතාවයක් හැටියට යෝජනා කර ඇත ආධාර දෙන රටවල් බොහෝමයක් දැන් පිළිගන්නේ දූෂිත ප්‍රතිග්‍රහකයන් නිසා ඔවුන්ගේ බොහෝමයක් කිසිවක් ලබා නැති බවය
මේ කාරණය නිසා ආධාර මුදල් සදහා රජයන්ගේ තත්ත්වයන් දැන් අවශ්‍යතාවයක් වේ
අවාසනවකට මෙන් බොහෝ රජයන් විශේෂයෙන් අප්‍රිකාවට තමන්ගේ රටවලට සංවර්ධනයට උදව් කිරිමට නොහැකිව හෝ අකමැතිව ඇත
මේ ආධාරය නොමැතිව රටක් දියුනු වීමට පුළුවන් වන්නේ කලාතුරකිනි
සංස්කෘතික භූගෝල විද්‍යාව යනු මිනිස් භූගෝල විද්‍යාවේ උප කේෂ්ත්‍රයකි
ඒ අනුව සංස්කෘතික භූගෝල විද්‍යාව යනු සංස්කෘතික වශයෙන් ඇති දේවල් හා නිගමනයන් පිළිබඳවත් ස්ථානයන් හා අවකාශයට සම්බන්ධ  වී ඇති ආකාරය හා ඒවායේ වෙනස්වීම පිළිබඳවත් හැදෑරිමයි
එහිදී භාෂාව, ආගම, ආර්ථිකය, රජය හා වෙනත් විද්‍යාමාන දේ විස්තර කිරිමේ හා වෙන් වෙන් ව පරීක්ෂා කිරිමේ මාර්ග පිළිබඳවත්, එක් තැනකින් තවත් තැනකට සංස්කෘතියේ ඇති වෙනස සහ ඇතැම්  සංස්කෘතීන් වෙනස් නොවී තිබිම පිළිබඳවත් සහ අවකාශය සම්බන්ධයෙන් මනුෂ්‍යයන් ක්‍රියාකරන්නේ කෙසේද යන්නත් පැහැදිලි කෙරේ
අධ්‍යයන සීමාව
 
සංස්කෘතික භූගෝල විද්‍යාව හැදෑරීමේ සීමාව පුළුල් පරාසයක පවතී
හැදෑරීමට ඇති මාතෘකාවන් අතර
සංස්කෘතික ලක්ෂණ එක්රැස් කිරිමක්, පැහැදිලි කිරිමක් ලෙස ‍ගෝලීයකරණය අනුමාන කර ඇත
බටහිරකරණය හෝ ඇමරිකානුකරණය, ඉස්ලාමීයකරණය වැනි වෙනත් ඒ හා සමාන ක්‍රියාමාර්ග
රාජ්‍යයන් අතර නායකත්වය පිළිබඳව වූ සංස්කෘතික මත හෝ සංස්කෘතික අධිරාජ්‍යවාදය හරහා සංස්කෘතික සමානාත්මතාවය ඇතිවීම
වෙනස් විම් හැදෑරීමක් ලෙස සංස්කෘතික ප්‍රදේශ වෙන් කොට දැක්වීම, විධි, ආකාරයන්, භාෂා, පුහුණු වීම්, ආයතන, ශක්තිමත් ඉදිකිරිම් පිළිබඳ සැලසුම් සහ භූ ගෝලීය ප්‍රදේශ පිළිබඳ පූර්ණ සංස්කෘතික හැදෑරීම් පෙළක් ඇති කිරීම
( සංස්කෘතික ප්‍රදේශයක් බලන්න)
	සංස්කෘතික භූමි දර්ශන හැදෑරීම
අනෙක් මාතෘකා ඇතුලත් වන්නේ ස්ථානයේ ස්වාභාවය, යටත් විජිත වාදය, යටත් විජිතවාදයෙන් පසු  ජාත්‍යන්තර වාදය, ආගමනය, විගමනය හා සංචාරක ව්‍යාපාරය සම්බන්ධවයි.
භූගෝල විද්‍යා සංවර්ධනය යනු පොළොව මත වෙසෙන මිනිසාගේ ජීවන තත්ත්වය හා ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ පෘථිවියේ භූගෝල ශාස්ත්‍රය යටතේ අධ්‍යයනය කිරීමයි
මෙහිදී සංවර්ධනය යනු මිනිසුන්ගේ ජිවිත වලට බලපාන වෙනස් වීමේ ක්‍රියාවලියකි
මේ වෙනස ඉවසා දරා සිටින මිනිසුන්ගේ ජීවන තත්ත්වයේ වැඩි දියුණුවක් සිදුවේ
"කෙසේ වුවද සංවර්ධනය සෑම අවස්ථාවක දීම නියත ක්‍රියාවලියක් නොවේ," අසංවර්ධනය සංවර්ධනය කරා ගෙන ගිය ගෝලීය ආර්ථික බලයන් සම්බන්ධයෙන් ගන්ඩර් ෆැනක් විස්තර කළේ ඒ අයුරිනි
මෙය ඔහුගේ රඳා පැවැත්මේ මතයෙන් ආවරණය වී ඇත
භූගෝලීය සංවර්ධනයේ දී, භූගෝලී ශාස්ත්‍ර ඥානය අනුව සංවර්ධනයට ඇති අවකාශ පිළිබඳව විවිධ ක්‍රමවේද හදාරයි
ආර්ථික, දේශපාලන හා සමාජ සාධක දෙස බැලීමේදී සංවර්ධනය මැනීමට හැක්කේ කවර ගුණාංගවලින් ද යන්න සොයා ගැනීමට ඔවුන් උත්සාහ දරති
වෙසෙසින්ම ඔවුන් තේරුම් ගැනීමට ප්‍රයත්න දරන්නේ  භූගෝලීය හේතුන් හා වෙනස්වන සංවර්ධනයේ ප්‍රතිඵලයන්ය
එම අධ්‍යයනවලදී සංසන්දනය කරනුයේ ආර්ථික වශයෙන් වඩා සංවර්ධිත රටවල් (MADC) හා ආර්ථික වශයෙන් ඌන සංවර්ධිත(LEDC) රටවල්ය
අතිරේක වශයෙන් රටවල් ඇතුළත වෙනස්කම්ද සලකා බලනු ලැබේ
සංවර්ධනය වන භූගෝලීය විද්‍යාවේදී තිරසර සංවර්ධනය ගැනද අධ්‍යයනය කෙරෙනුයේ අනාගත පරම්පරාවටත් ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් සපුරා ගැනීමට ඉඩකඩ සැලසිය යුතු බැවිනි
සටහන් 

{|

|Development geography
|-

භූගෝල විද්‍යාව
ඉඩෝරය හෙවත් නියඟය යනු දීර්ඝ සාමාන්‍ය කාලසීමාවට වඩා වැඩි කාලසීමාවක් යම් ප්‍රදේශයකට වායුගෝලීය, මතුපිට හෝ භූගත ජලය ලැබීමේ ඌනතාවයක් ඇති වීමයි
යම් ප්‍රදේශයකට සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් ලැබීම මේ තත්ත්වය ඇතිවීමට බලපායි
එයට පරිසර පද්ධතිය කෙරෙහි මෙන්ම අදාළ ප්‍රදේශවල කෘෂිකර්මාන්ත කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කිරීමට හැකිය
නියඟ තත්ත්වය දිර්ඝකාලීන පැවතියද තද බල කෙටි නියඟ තත්ත්වයකින් පවා දේශීය ආර්ථිකයට සැළකිය යුතු අලාභ හානි කළ හැකිය
එක්සත් ජාතින් දක්වන පරිදි කැලෑ කැපීම නිසා ඇතිවන දේශගුණික අස්ථිරභාවය හේතුවෙන් සෑම අවුරුද්දකම පාහේ යුක්රේනයේ සරුබිම් විශාල ප්‍රමාණයක් එරටට අහිමි වෙයි
ඇතිවීමට හේතු

වර්ෂාපතනය ඌනතාවය

වර්ෂාපතනය ඌනතාවය නියඟයට එක් හේතුවකි
වියළි කාලය

වියළි කාලය එසේත් නැත්නම් වියළි ඍතුව තුලදී නියඟ ඇතිවීමට ඇති සම්බාවිතාව ඉහල යයි
එල් නිනෝ

එල් නිනෝ () තත්ත්වය නිසා ද නියඟය ඇතිවේ
මානව ක්‍රියාකාරකම්
වන විනාශය වැනි මානව ක්‍රියාකාරකම් නියඟයට බලපාන තවත් එක් සාධකයකි
දේශගුණික විපර්යාස

දේශගුණික විපර්යාස හේතු කොටගෙනද නීයඟය ඇතිවේ
ආශ්‍රිත
 ජලය

නියඟ
දළ මරණ අනුපාතිකය යනු ජනගහන කොටසක් සැලකූ විට කාල ඒකකයක් තුළ සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක
සාමාන්‍යයෙන් ජනගහනයෙන් 1000 කට සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව මෙහි අර්ථකතනයයි
නමුත් මෙම අනුපාතය රෝග සහ අනෙකුත් ආසාධන වලදී සීඝ්‍ර ලෙසින් මියයන මරණ සංඛ්‍යාව හා සසඳන විට වෙනස් වේ
පැහැදිලි කිරීම්
දල මරණ අනුපාතිකය - ජනගහනය 1000 කට  කාල ඒකකයක් තුළ සිදුවන මරණ  සංඛ්‍යාව 
	මාතෘ මරණ අනුපාතිකය -   උපත් 100,000 කදී ගැබිනි සහ ප්‍රසූති මරණ සංඛ්‍යාව
	ළදරු මරණ අනුපාතිකය -   අවු
1 ට අඩු ළදරුවන් 1000 කින් සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව
	ළමා  මරණ අනුපාතිකය -   අවු
5 ට අඩු ළමුන් 1000 කින් සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව
	සම්මත  දළ මරණ අනුපාතිකය(SMR)  - (අවු16-65 සහ 65+)  ජනගහනය 1000 කට කාල ඒකකයක් තුළ සිදුවන මරණ  සංඛ්‍යාව 

ඖෂධ ප්‍රතිකාරද මෙම අනුපාතිකය අඩු වැඩි වීමට බලපා ඇති බව පැහැදිලිය
එනම්,

යන හේතූන්  දළ මරණ අනුපාතිකය වැඩි වීමට බලපා ඇත
දළ මරණ අනුපාතිකයේ  මුලු ජනගහනය හා සැලකූවිට යම් යම් අඩුපාඩු දක්නට ලැබේ
උදාහරණ ලෙස ජනගහනය 1000 කට කාල ඒකකයකදී මියයන අනුපාතය සංවර්ධිත රටවලට වඩා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සාපේක්ෂ වශයෙන් වැඩිය
එමෙන්ම සංවර්ධිත රටවල මහලු ජනගහනය වැඩි අගයක් ගන්නා අතර එම අගය සංවර්ධිත රටවල අඩු අගයක් ගනී
බොහෝ විට ජීවන චක්‍රය රූපරාමුවක වෙන වෙනම වයස් වල මරණ සාරාංශ ගත කර ඇත
එමෙන්ම මෙම ජීවන චක්‍රය මගින් රටක ජනගහනයේ ආයු අපේක්ෂාවද ගණනය කල හැක
සටහන 

{|

|
Death_rate
|-

ජනගහනය
ජන විකාශ විද්‍යාව
වසංගත අධ්‍යයනය
මරණය
ආයුගණක විද්‍යාව
ජනගහන පරිසර විද්‍යාව
වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක සංඛ්‍යාන
ජනවාර්ගිකඅර්ථ දැක්වීම 

ජනවාර්ගිකඅර්ථ දැක්වීම 

ජනවාර්ගිකත්වය පිළිබදව අර්ථකථනය ඉතා සංකිර්ණ සහ අපැහැදිලි බවත්, එය ඉතා අසිරැ කර්යයක් බවත් සමාජ විද්‍යාඥ Max Weber මහතා වරක් පවසන ලදී
කෙසේ වෙත්ත බොහෝ සමාජ විද්‍යාඥයින් අනුමත කරන ලද අර්ථ කථනයක් Weber මහතා ඉදිරිපත් කරන ලදි
ශරිරික මෙන්ම චාරිත්‍ර වල සමානාත්මකතාවයන් නිසාද, සංක්‍රමණයේ සහ ජනපදකරණයේ මතකයන් නිසාද, තමන්ගේ පොදු පෙළපත ගැන ආත්මගත විශ්වාසයක් ඇති මිනිසුන්ගේ වාර්ගිකරණයට මෙම විශ්වාසය මහත් රැකුලක් වු අතර ඒ සදහා ලේ නෑකමක් තිබිම අවශ්‍ය නොවී.

Weber මහාත‍ා‍ෙග්න් පසුව සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ ජනවාරිගික පිළිබද හැදින්විමක් බොහෝ විට සාවද්‍ය ඒවා බව මානව විද්‍යාඥ Ronald Choen මහතා ‍මානව වගී පිළිබදව මානව විද්‍යා හා සමාජ අධ්‍යනයකදි පෙන්වා දෙන ලදී
"අප අනුමත කරන මානව වර්ග වන අනන්‍යතාවයන්, ඉතා අඥානය, එමෙන්ම ඉතා සාවද්‍ය"

යටත් විජිතාදින් ජනවර්ගවල අනන්‍යතාවය (පෙර තම ග්‍රෝතික වල අනන්‍යතාවය) පිළිබද බොහෝ විට ප්‍රශ්න නගරන බව Choen මහතා පෙන්වා දෙන ලදී
Horld Isaacs  විසින් ජනවාර්ගිකත්වයේ අනෙක් ලක්ෂණය හදුනාගෙනඅඇති අතර, ඒ අතරින් ඔඍවුනගේ ශාරිරික පෙනුම, නම, භාධාව, ඉතිහාසය සහඉ ආගම විශේෂයක් ගනී, මෙම අර්ථකථනය සමහර ශබ්දකෝෂ වලත් අන්තර්ගත වේ
එකිනෙකට වෙනස් මානව වයිවල ලාක්ෂණික මෙලෙස ඉතා වැදගත් වුනේ කෙසේද කෙදිනද, එයට හේතුව කුමක්දැයි සමාජ විද්‍යාඥ විමර්ශනය කරන ලදි
ජනාවර්ගික සීමා ඉතා අස්ථිර බව මානව විද්‍යාඥ John Viocent පෙන්වා දෙන ලදසි
ජනවාර්ගිකරණය ද්විධාරකණයට සමාන කළ Ronald Choen තවද එය දේශපාලනික අවශ්‍යතාවයන්ගේ සිමා වලින් වට කාල හැකි වුවද පෙන්වා දෙන ලදි
මේ හේතු නිසා ජනවාර්ගිකරණවට පෙළපත දැඩිලෙස බල නොපායි
පොදුදේශපාලනික තත්ත්වය ටතේ ජනවාර්ගික සිමා වෙස්කිරිම ජනවාර්ගිකණය වැදගත් ලක්ෂණය වෙයි
ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණය 

ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණය යනු යුද්ධයක් පවතින අවස්ථාවකදි දේශයේ ආරක්ෂාවට ජන කොටසක් එම දේශයෙන් නෙරපීමයි
ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණය යන වචනය අන්තර්ජාතික මාධ්‍ය වල ව්‍යවාහාරයට ගැනුනේ යුගොස්ලාවියානු සිවිල් යුද්ධය විග්‍රහ කිරීමේදිය
එනම් 1990 මුල් වකවානුවේදීය

පක්ෂග්‍රාහී පළිගැනීම ජනවාර්ගික පරිශෝධනය සහ (එක්සත් ජාතින්ගේ ලියකියවිලි වල ප්‍රංශ සංස්කරණය අනුව ) nettoyage ethique  epuration සහ ethnique යන වචනය ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණයට සමාන අර්ථ ඇති පද ලෙස පෙන්වා දිය හැක
ජනවාර්ගික පවිත්‍රකරණය අන්ත්ජාතික නිතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස

ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණ පිලිබද නීත්‍යානුකූල අර්ථදැක්විමක්නැත ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණය,ත එනයින් කොටසක් රටකින් බලහත්කාරයෙන් නෙරපීම ලෙස අර්ථ දැක්වු විටත අය අපරාධයක් බව අන්තර්ජාතික අපරාධ අඡධිකරණයෙන්ද පපෙර යුගොස්ලොවියානු අන්තර්ජාතික අපරාධ විනිශ්චය සභාවෙන්ද පෙන්වා දි ඇත
ජන ඝනත්වයක් ලෙසද ජනතාවට එරෙහි වු අපරාධයක් ලෙසද ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරඛය හැදින්විය හැක
මක්නිසාද එය මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝණය වීමක් නිසාය
එක්සත් ජාතින්ගේ ප්‍රවීණයන්ගේ කොමිසම (780 ආරක්ෂ මණ්ඩලයේ තරණයක් මත පිහිටුවන ලද) ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණයන් ආශ්‍රිත කටයුතු මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි වු අපරාධ බවත්, ඒවනා යුධමය අපරාධ ලෙස පෙන්වා දිය හැකි බවත් පවසන ලදි
ඉන් ඕබ්බට ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණය සදහා වු පවත් ජන ඝාතනය ගිවිසුම් ලෙස නේවා දිය හැක
එක්සත් ජාතින්ගේ මහා සමළුවේදි ජනාවර්ගික පවිත්‍රිකරණය වරදි සහගත ක්‍රියවක් බවත් එය ජාතින් අතර වෛරය ඇති කිරීමක් බවත් පෙන්වා දෙන ලදී
දෙවෙනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජන මානුවන් නෙරපීමට වැනි අවස්ථා වලදි ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරනකය නීතියට පටහැනි ව සිදු වී ඇත
එවැනි තත්තවයක් නැතව උද්ගත වුවහොත් අන්තර්ජාතික නිතියට පටහැනිව ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණයක් සිදු කිරීමට ජනාධිපති අවසර දෙයි දැයි, මහතා Timothy V
Waters ප්‍රශ්ණ නගති
ජනවාර්ගික පවිත්‍රිකරණය යුද්ධමය හා දේශපාලනික උපායන් ලෙස 

2005 හිදි Tbillsi  හි පැවති ජනවාර්ගික පවිත්රිකරණයේ 12 වන සංවත්සරයේදි එහි පැමිණි අමුත්තෙක් තමන්ගේ මියගිය දරැවා හදුනාගත් ආකාරය ජනවාර්ගික පවිත්රිකරණයේ අරමුණු වන්නේ, විරැද්ධ ජනවාර්ගික සමාජයන් දේශ පාලනය ත්රස්තවාදිව හෝ යුද්ධමය කොන්දේසි මගින් ඉවත් කිරිමයි
ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක අයිතිය තහවුැ කල නොහැකි බවට මතයක් ගොඩ නැගි ඇත
එමෙන්ම යම් කිසි ප්රද්ශයක බලය තහවුරැ කර ගැනීමේ ක්රමයක් ලෙසද ජනවාර්ගික පවිත්රිකරණය පිළිගෙන ඇත
උදාහණයක් ලෙස 1992 මුල් භාගයේදි බෝස්නියාවෙහි පැවති යුධ ව්යාපාරය පෙන්වා දිය හැක
එහිදි මෙම ක්රියාමාර්ගය මුලින්ම උපුටා දැමීමේ වෑයමන් ලෙසද ජනවාර්ගික පවිත්රිකරණය පෙන්වා දිය හැක
එමෙන්ම සංස්කෘතික මානව කෘති, ආගමික ස්ථාන සහ භෞතික ලේඛණ විනාශ කිරිමක් ලෙසද එය හැදින්විය හැක
1993, ජොර්ජියානුවන් සහ Abkhaz වරැන්ගේ අතර පැවති ගැටුමේදි Abkhaz හි වාසය කල ජොර්ජියානුවන්ට අවිතත් Abkhazවරැන් ජනවාර්ගික පවිත්රකනණය උපාය යොදා ගන්නා ලදී
මෙහිදි 250000 කට අධික ජොර්ජියානුවන් බලහත්කාරයෙන් ඉවත් කල අතර 3000 අධික පිරිසක් කෘරලෙස මාරාදමන ලදී

ජනවාර්ගික පවිත්රිකරණය උපායක් ලෙස යොදාගත් අවස්ථා බොහෝ ඇත
එමගින් හමුදාවන්ට ජනතාව ඉත් කිරිම පහසු වෙයි
Mao Zedong කියු පරිදි පොදු ජනතාව අතර සිටින ගරිල්ලන්, වතුරේ සිටින මාලුවන් වැනිය
වතුර ඉවත් කිරිම මගින් එම මාලුවන්ද විනාශ කල හැක
1945 දී දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් හේතුකොට ගෙන ජනවාර්ගික ජර්මානුවන් ජර්මනියේ නැවත බලහත්කාරයෙන් පදිංචි කරවන ලසි
එමගින් දිර්ඝ කාලින ස්ථාවරත්වයටක් අති විය
පෝලන්තයේ සහ චෙකොස්ලෝවේ කියාවේ වාසය කළ අති විශාල ජර්මනි ජනතාව අතරින් සමහර පුද්ගලයින් දෙවෙනි ලෝක යුද්ධයට පෙර එකිනෙකට විරෝධතා එල්ල කල අතර ඒයා බහලත්කාරයෙන් විසන ලදි
කෙසේ වෙත්ත මෙමගින් නැවත සකස් කල නොහැකි ජනවිකාස විපර්යාසයන් ඇති කරයි
අනිත් අතට ජනවාර්ගික පවිත්රකරණය යනු විශාල ලේ වැගිරිම් ඇතිකරන කෘර උපායකි
එය ජන ඝාතනයක් වැනිය
යුධමය අපරාධයක් ලෙස අන්තර් ජාතික නීතිය පිළිගෙන ඇත
ජනවාර්ගික අරලගයේ ආරම්භයට සහ එහි පරිණාමයට හේතු  වූ කරුණු සහ එම තත්ත්වය පාලනය කිරීමට ගතහැකි ක්‍රියාමාර්ග පිළිබදව බො‍හෝ උගතුන් විසින් විශ්ලේෂණය ඉදිරිපත් කරයි
උදාහරණයක් ලෙස Jhon Coaklev මහතා විසින් ඇමරිකාවේ ජනවාර්ගික අරගලයෙහි ආරම්භයට හේතුවූ කරුණු කිහිපයක් පෙන්වා දී ඇත
ඒවා නම් ස්වදේශීයත්වය, වාසය කිරීමට ඇති ඉඩකඩ, සමාග්‍රහණය, ආසංස්කෘතිකරණය, ජනතාව හුවමාරු කිරිම්, සීමා මායිම් වෙනස් කිරීම්, ජනාඝාතන සහ ජනවාර්ගික ස්වයං ‍ඝාතන යන ඒවා වේ
ජනවාර්ගික අරගලයට මූලික වූ හේතූන් 8 ක වර්ගීකරණයක් Jhon Macgarry සහ Brendan O' Leary යන දෙපළ විසින් ඉදිරිපත් ඇති අතර ඒවා අතර සදාචාරාත්මක විරෝධී ක්‍රම කිහිපයක් ද ඇත
ජාතීන් අතර වෙනස්කම් ඇත් වීමට බලපෑ හේතු 

ජනඝාතන

බලහත්කාරයෙන් ජනතාව මාරු කිරීම්

කොටස් කිරීම සහ අපක්‍රමණය

ඒකිකරණය සහ සමාග්‍රහණය

ජාතීන් අතර වෙනස්කම් කළමනාකරණයට ක්‍රම 

රාජ්‍යය පාලනය

තීර්කිකරණය (3 වන වගන්තියේ සොයා ගැනීමකි)

ෆෙඩරලිකරණය (Federalisation)

බලය බෙදා හැරීම

මෙවලම් හසුරවන්නන් පිළිබඳ විස්තරය 
ඇන්තනී ස්මිත්ගේ (Anthony Smith) 'මෙවලම් හසුරවන්නන්' පිළිබඳ විස්තර ප්‍රමුඛත්වයට පත්වුයේ 1960 හා 1970 දශකයේ ඇමෙරිකාවේදී නොනවතින ජනවාර්ගිකත්වය පිළිබඳ උණුසුම් කතාබහ පැතිර යන විටදීය
මෙම නව න්‍යායෙන් නොපසුබට භාවය විස්තර කරනු ලැබීය
නොපසුබට භාවයට හේතු වුයේ ප්‍රජා නායකයින් තමන්ගෙ සංස්කෘතික කණ්ඩායම් හා අති විශාල සංචලනය කණ්ඩායම් ඔවුන්ගේ බලය හා සම්පත් රැස් කර ගැනීමේ තරඟයට යොදා ගත් නිසාය
එයට හේතුව වුයේ එය සමාජ පන්ති යොදා ගැනීමට වඩා ප්‍රබල වු නිසාය
මෙම ජනවාර්ගිකත්වය හඳුනාගැනීමේදී ජනවර්ගය හා ජාතිය හඳුනාගැනීමේ මෙවලම් ලෙස යොදා ගනු ලැබේ
විග්‍රහ කරන්නන්ගේ විස්තරය 

මෙයින් වැදගත් ලෙස අවධාණය කරන්නේ සමාජීය වශයෙන් ගොඩ නැඟුණු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල ස්වභාවයයි
මෙයට පාදක කරගෙන ඇත්තේ බෙනඩික් ඇන්ඩර්සන්ගේ (Benedict Andersons) පරිකල්පනය කල ප්‍රජාව පිළිබඳ සංකල්පයයි
මෙම සංකල්පයෙහි යෝජකයින් වන රුවන්ඩාව පෙන්වා දෙනු ලබන්නේ 1930 දශකයේ බෙල්ජියානු යටත් විජිත බලය මඟින් ටුට්සි/හුටු (Tutsi/ Hutu) ජන ප්‍රභේදය නීති සංග්‍රහයට ඇතුලත් කර ඇත
ඒ ගමපාලනය, කායික මිනුම් හා පල්ලි වල වාර්තා මතය
හැඳුනුම්පත් නිකුත්කරනු ලැ‍බුවේද ඉහත පදනම මතය
එම හැඳුනුම්පත් 1994 සිදුවු සමූහ ඝාතනයේදී ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමි කරගත්හ
මෑතකදී, ජනවාර්ගික අරගලය හා සිවිල් යුද්ධ පිළිබඳ උගතුන් නව න්‍යායන් ඉදිරිපත් කරනු ලැබුහ
ඔවුන්ගේ අදහස් කණ්ඩ කරනු ලැබුවේ සාම්ප්‍රදායික විද්‍යායතන තුනෙන් ලබාගත් කරුණු වලට අනුවය
මොනිකා ඩෆි ටොෆ්ට්ගේ (Monica Duffy toft) “ජනවාර්ගික ප්‍රචණ්ඩත්වයේ භූගෝලය” නම් පොතෙහි ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් පදිංචි වීමේ රටාව, සමාජයීය වශයෙන් ගොඩනැඟුණු හැඳින්වීම් සහ ප්‍රභාසම්පන්න නායකයින් බෙදිය නොහැකි බව පෙන්වු ආකාරය සඳහන්ව ඇත
තවද, රජයන් පූර්වාදර්ශ සැපයීම මඟින් විචාරශීලී නවකයන් ක්‍රමයෙන් ප්‍රචණ්ඩත්වයට විරුද්ධව හැසිරවීමට දරන උත්සාහය පිළිබඳවද විස්තර කර ඇත
මෙවැනි පර්යේෂණ මඟින් ආදිකල්පිත, මෙවලම් හැසිරවීම හා විග්‍රහ කරන්නන්ගේ න්‍යායන්ට විසඳිය නොහැකි ප්‍රහේළිකා විසඳා ගැනීමට හැකියාව ලැබී ඇත
උදාහරණයක් ලෙස එකම ප්‍රදේශයේ ජනවාර්ගික මතභේද සමහරක් ප්‍රචණ්ඩත්වය දක්වා වර්ධනය වීමටත් තවත් සමහරක් එසේ නොවීමටත් හේතූන් වී ඇති කාරණා සෙවීමේදී ය
සටහන් 

|Ethnic_conflict Ethnic conflict regulation
|-
{|
අන්ප්‍රාන්තයක සිමාවකින් වටවු ජනවාර්ගික ප්‍රාන්ත පරිවෘත්තීය ආර්ථික වාදය 

ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල ඒවාට ආවේණික වු ව්‍යාපාරත්, එම වයාපාර වල සිඝ්‍ර දියුණුවක් ගැන පරිවෘත්තිය ආර්ථික වාදයේ විග්‍රහ කොට ඇත
ජනවාර්ගික සුළු ජාතින්ගේ පරිවෘත්තික ආර්ථිකයක් සැදීම මගින් එටේ ආර්ථික දියුණුව සීඝ්‍ර කල හැකි බව එහි සදහන් කර ඇත
එහි වාසින් වන්නේ සාර්ථක ව්‍යාවසායකයන් ජනවාර්ගික සමාජය තුළ බිහිකිරීම එමෙන්ම එම ජනවාර්ගික ප්‍රාන්ත අතර ඇති තරගය නිසා ව්‍යාපාර හිමිකරැවන් තම සේවකයින්ට සිත් ඇදගන්නා සුළු වරප්‍රසාද දීමට සිදු වී ඇත
එහෙන්ම එම හිමකරැන්ට දියුණු පිටත ආර්ථිකයට වඩා සහයක් මෙම සුළු ප්‍රාන්ත නිසා ලැබේ
Alejandro Portes සහ ඔහු‍ෙග් සගයන්ගේ වත්මන් තත්තවය මෙයට කදිම උදාහරණයකි
තවත් ප්‍රාන්තයකින් වටවු ජනවාර්ගික ප්‍රාන්ත වලට ආගමික බලපෑම 

ජනවාර්ගික ප්‍රාන්ත (තවත් ප්‍රාන්තයකින් වටවු ) ඇතිවිමේ මුලික හේතුවක් ලෙස ආගම පෙන්වා දිය හැක
නමුත් මෙවැනි ප්‍රාන්තවල මිනිසුන්ගේ රැචිකත්වය අනුව ඔවුන්ගේ ආගම ඇදහිය හැක
චීන නගරයේ මෙවැනි කණ්ඩයම් රාශියක් දැකිය හැකි අතර ඔවුන් විවිධ භාෂා පරිහරණය කරයි
එම නිසා ඔවුන් අතර සමාජ ස්ථර දැකිය හැක
ඇමරිකාවට පැමිණියත් ඉතාලිය ජාතිකයන් ඔවුන්ගේ මුල්‍ය අමතක ‍කලේ නැත
ඉතාලිය මෙන්ම කුඩා ඉතිලියද රෝමානු කතෝලික ආගම මුල්කොට ගෙන ඇත
අයරිෂ්නගරය (Irishtown), little Saigon  කුඩා තැනිතලා වැනි තවත් ප්‍රන්තයකින් වටවු මෙවැනි කුඩා ප්‍රාන්ත තමන්ගේ මව් රටෙහි ඇති ආගම මුලික කොටගෙන බිහිවි ඇත
බොහෝ විට මිනිසුන් තමන්ගේ රට අතහැර යන්නෙ ආගමික හිරහැරයන් වැලකීමටයි
ඔවුන් වෙනත් රයටකට පැහිණිවිය, තමන්ට පෙර මෙන් ආගමික හිරිහැරයක් ඇති නොවන ආගම නිසි ලෙස පිලිපදින මිනිසුන් සමග වාසය කරති
වංශය හෝ පරම්පාරව මුලික කොට ගෙන එකිනෙකාගේ අනන්‍යතාවයනක් හදුනාගැනීමට සමත් මිනිසුන් කොටසකින් සමන්විත වු කණ්ඩායමක් ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් ලෙස හදුන්වයි. ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවය මත කණ්ඩායමේ විශිෂ්ඨත්වය රදා පවිතන අතරථ පොදු සංස්කෘතිය, භාෂාව ආගම හා ජෛව ගති ලක්ෂණ මගින්ද එය සලකුණු කරයි
1992 හිදි පැවැති ජනවාර්ගික ‍ලෝකය මිනිමේ අභීයෝග නම් වු අන්තර්ජාතික සම්මේලනය අනුව "ජනවාර්ගිකත්වය යනු මිනිස් ජිවිතකයේ මුලික සාධකයකි
එය මිනිසුන්ට ආවේණික ආශ්චර්යාත්මක අත්දැකිමකි
මානව වේදි Fredrink Barth සහ Eric Wolf "  පවසන පරිදි ජනවාර්ලිකත්වය යනු කණ්ඩායමේ ලක්ෂණ වලට වඩා අන්තකර් ක්‍රියාවන්ය
එවැනි අනන්‍යතාවයන් පහළ කිරිමේ ක්‍රියාපිලිවෙල Ethonogenesis" ලෙස හදුන්වයි. මෙවැනි ජනවාර්ගික කණ්ඩායක්ම් වල සමාජිකයන් සංස්කෘතික සම්බන්ධතාවයන් ඇති කර ගන්නා අතර, ඉතිහාසඥයන් සහ සංස්කෘතික මනාවවේදින් පවසන පරිදි අතිතයේ එවැනි සම්බන්ධතාවන් ඇති කරගත්තාවු වටිනාකම, චාරිත්‍රයන් සහ න්‍යායන්  පසු කාලකදි සොයා ගන්නා ලදී
ජනවාර්ගික වෛරය, අන්තර් - ජනවාර්ගික වෛරය, ජාතිවාදී වෛරය හෝ ජනවාර්ගික ආතතිය වශයෙන් හැඳින්වනුයේ විවිධ තරාතිරමේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් කෙරෙහි දක්වන පක්ෂපාතී සහ විරුද්ධවාදී ක්‍රියාවන් ‍හා හැඟීම් වලටය
ජනාවාර්ගික වෛරය හා ඒ නිසා ඇතිවන ජනවාර්ගික අරගල වලට බොහෝ මුලාරම්භ ඇත
සමහර සමාජවල එම මුලාරම්භය ගෝත්‍රික සංවිධානයකින් හටගැනෙයි
සමහර අවස්ථා වල එහි මුලාරම්භය වන්නේ සාමකාමී නොවු සහජීවනයක් නිසා සත්‍ය වු මත‍භේදයට තුඩු දෙන කරුණු පැන නැඟීමයි
බොහෝ විට ජනවාර්ගික අරගල වර්ධනය වන්නේ දේශානුරාගය හෝ ජාතියක් උසස් කොට සැලකීම නිසාය
එම නිසා අන්තර් ජනවාර්ගික වෛරය හා ජාතිවාදය යන පද එකට යෙදෙන අතර බො‍හෝ විට එම පද දෙක එකට එකතු වේ
තවද, අනෙක් ජනවාර්ගික කාණ්ඩයක් සැබවින්ම අත්විඳි හෝ නිරික්ෂණයෙන් අත්විඳි විවේචනද ජනවාර්ගික අරගල වල රඳා පැවැත්මට හේතු වේ
ජනවාර්ගික වෛරය බොහෝ විට තමන්ගේ වාසි ලබා ගැනීමට දේශපාලන නායකයින් විසින් යොදා ගනු ලැබේ
එය කෙසේද යත්, තමන්ගේ ඡන්ද දායක සමූහය වැඩි කර ගැනීමට හෝ ජාතියක් කෙරෙහි තමන්ගේ බලය තහවුරු කරගැනීමටය
එසේත් නොමැති නම් සැබෑ හෝ මනඃකල්පිත සතුරෙකුට එරෙහිව එක්සත් සටනක් දියත් කිරීම මඟිනි
බොහෝ රටවල ජනවාර්ගික හෝ ජාතිවාදී වෛරය නීති විරෝධී ක්‍රියාවකි
කෘෂිකාර්මික වත් පිළිවෙත් ඒවායේ තීවෘරතාවය සහ තාක්ෂණය මත රඳාපවතී
එහි අන්තයන් දෙකකි
එකක් නම් සුළු භූමි ප්‍රදේශයක තමා සහ පවුලේ පරිභෝජනය සදහා පමණක් සීමිත නිෂ්පාදනයක යෙදෙන "පාරිභෝජක ගොවියායි
" අනෙක් අන්තය සාම්ප්‍රදායික ශ්‍රමය මත පදනම් වූ(ආසියනු කුඹුරු බිම් )සහ කාර්මික කෘෂිකර්මාන්තය, කාබනික ගොවිතැන සහ සැපයුම් ගොවිතැන අඩංගු වන නූතන කෘෂිකර්මාන්තය මත රැදී තිබෙන රටාවයි. කාර්මික කෘෂිකර්මාන්තයට විශාල භූමි ප්‍රමාණයක් හෝ විශාල සතුන් සංඛ්‍යාවක්, ඉහළ සම්පත් භාවිතයක්(කෘමිනාශක,වල් නාශකා සහ ඉහල තලයක හා කාර්මීකරණයක්ද අඩංගු වේ
මෙම තත්වයන් පරිමාණකූල පිරිමැසුම් අත් කර ගත් අතර එයට භූමිය සහ යන්ත්‍ර සූත්‍ර අවශ්‍ය විය
විසිවන සියවස වන විට කෘෂිකාර්මික ක්ෂෙත්‍රයේ වත් පිළිවෙත් වල, විශේෂයෙන්ම කෘෂිකාර්මික රසායනයේ සහ යාන්ත්‍රීකරණයේ වෙනස්කම් පැහැදිළිව දැක ගත හැකි විය
රසායනික වල් නාශක, රසායනික කෘමිනාශක සහ රසායනික දිලීර නාශක,පාංශු විශ්ලේශීකරණය සහ සත්ව පෝෂණ යනාදී යෙදවුම් කෘෂිකාර්මික රසායනයට අයත් වේ
ට්‍රැක්ටර් යන්ත්‍ර සහ යාන්ත්‍රික එන්ජින් වර්ග - කපු කටින යන්ත්‍රය, අර්ධ ස්වයංක්‍රීය බැලර් යන්ත්‍රය සහ ගොයම් මඩින යන්ත්‍රය යනාදී කාර්මික නිෂ්පාදනයන් කෘෂිකර්මාන්තයේ කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීමට සමත් විය
(කෘෂිකාර්මික යන්ත්‍ර සූත්‍ර බලන්න )
ජාතික ඉංජිනේරු ඇකඩමියට අනුව,විසි වන ශතවර්ෂයේ, මහා පරිමාණ ඉංජිනේරු නිෂ්පාදකයන් අතර,බොහොමයක් කෘෂිකර්මාන්තයට අදාල නිෂ්පාදනයන් වේ
විසිවන ශත වර්ශය මුල් භාගයේදී, ඇමෙරිකානු ගොවියෙකුට මිනිසුන් 2.5 ක් පෝෂණය කිරීම ට හැකිවුණු අතර, කෘෂිකාර්මික තාක්ෂණයේ දියුණුව මත, එය ගොවියෙකුට 130 දෙනෙකු පෝෂණය කිරීමේ හැකියාව දක්වා වර්ධනය වී ඇත
සටහන් 

කෘෂිකර්මය
ජීව ඉන්ධන නිෂ්පාදනයේ සහ පරිභෝජනයේ වත්මන් ගැටළු

ජීව ඉන්ධන වලින් බලාපොරොත්තු වන වාසි වන්නේ