Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෙම සටහන් චීනය සහ ජපානය දක්වා ද ව්‍යාප්ත වූ අතර එය වර්තමානයේ එම ප්‍රදේශවල පෙරදිග වෙදකමේ සම්භාව්‍ය කෘතියක් ලෙස සැලකේ.

පළමු මෘදු ප්‍රක්ෂේප කබාය (ballistic vest) වූ ම්යුන්ජේබේගැබ් 1860 දශකයේ ජොසොන් කොරියාව තුළ නිපදවන ලදී
එය නිර්මාණය කෙරුණේ කොරියාවට එරෙහි ප්‍රංශ යුධ ව්‍යාපාරය (1866) සිදු වී මඳකලකට පසුවයි. හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන් බටහිර හමුදාවල තර්ජනවලට මුහුණදීම සදහා වෙඩි නොවදින සන්නාහ නිර්මාණයට නියෝග කළේ ය
කිම් ගි-දු සහ ගං යුන් විසින් ප්‍රමාණවත් ඝනකමක් ඇත්නම් කපු රෙදිවලට උණ්ඩවලින් ආරක්ෂාව ලබාදිය හැකි බව අනාවරණය කරගත් අතර ඔවුහු කපු ස්තර 30කින් යුත් වෙඩිනොවදින කබා නිෂ්පාදනය කළහ
මෙම කබා කොරියාව පිළිබඳ එක්සත් ජනපද ගවේෂණය (1871) සමයේ ඇති වූ සටන්වලදී විශේෂයෙන්ම එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව 1871දී ගංග්හ්වා දූපතට පහරදුන් අවස්ථාවේ ප්‍රයෝජනවත් විය
එක්සත් ජනපද හමුදාව මෙම කබාවලින් එකක් තමන් සතු කරගත් අතර 2007වන තෙක්ම එය ස්මිත්සෝනියන් කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර තබන ලදී
වර්තමානයේ මෙම කබාය නැවත කොරියාව වෙත යවන ලදුව මහජන ප්‍රදර්ශනය පිණිස තබා ඇත
ආර්ථිකය

වාණිජ්‍යය 
ගෝර්යෝ රාජවංශ සමයේ කොරියාව සතුව අරාබියානුවන්, ජපන් ජාතිකයින්, චීනුන් සහ මැංචූරියානුවන් සමග සිදු වූ ශක්තිමත් වෙළඳමක් පැවතිණි
එකල සමෘද්ධිමත් අන්තර්ජාතික වරායයක් ලෙස ප්යොන්ග්නම් සැලකේ. කොරියානුවෝ විසිතුරු ගෙත්තම්, ආභරණ, ජින්සෙං, සේද, සහ ලෝකප්‍රකට පෝසිලේන් වෙළඳාම් කළහ
නමුත් ජොසොන් රාජවංශ සමයේ කොන්ෆියුසියානුවාදය රාජ්‍ය දර්ශනය ලෙස ස්ථාපනය කර ඇතැම් බෞද්ධාගමික ඇදහීම් නොසලකා හැර, ගෝර්යෝ චොංජා පෝසිලේන් වෙනුවට සුදු බෙක්ජා නිපදවීම නිසා කොරියානු නිර්මාණ කෙරෙහි චීන සහ අරාබි ප්‍රසාදය නැති විය
එසේම කෘෂිකර්මාන්තය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සදහා වාණිජ්‍යය සීමා කෙරිණි
මීට අමතරව චීන රාජ්‍යයට ත්‍යාගභෝග ලබාදීමට සිදුවීම නිසා විවිධ වටිනා දෑ (රන්, රිදී වැනි) නිපදවීම සීමා කිරීම සහ ජපානයෙන් අත්‍යාවශ්‍ය දෑ පමණක් ආනයනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය ගොඩනැගිණි
චීනයේ මුදල් ලෙස රිදී භාවිත වූ නිසා එය කොරියා-චීන වෙළදාමේ වැදගත් අංගයක් විය
ජෝසුන් රාජධානි සමයේ භාවිත වූ පදවි සහ ශෛලීන්

රාජකීය පවුල තුළ භාවිත වූ ශෛලීන් සහ පදවි පරම්පරා ගණනක් තිස්සේ සවිමත්වූ අතර එය එය රජුට දැක් වූ සම්බන්ධතාව මත තීරණය විය
යි ගෘහය 

 ජෝජොං අධිරාජයා (1852–1919) – කොරියානු රාජකීය නිවසේ 26වන ප්‍රධානියායි
ජෝසුන්හි යොංජෝ රජුගේ හදාගත් මී-මී-මී-මුණුපුරෙකි
සුන්ජොං අධිරාජයා (1874–1926) – කොරියානු රාජකීය නිවසේ 27වන ප්‍රධානියායි
ගං කුමරු (1877–1955)
 ගොන් කුමරු (1909–1991) – 1947දී ජපන් පුරවැසියකු බවට පත්ව රාජකීය නාමය අත්හැරී ය
වු කුමරු (1912–1945)
 යි චුං (1936–) – දේ ජුරේ ගෝජොං අධිරාජයාගේ අනුප්‍රාප්තිකයායි
ගප් කුමරු (1938–2014)
 වොන් රාජකීය කුමරු (1962–) – කොරියානු රාජකීය නිවසේ 30වන ප්‍රධානියා වීමට සිටි තැනැත්තායි
1වන පුත්‍රයා (1998–)
 2වන පුත්‍රයා (1999–)
 යි ජොං
 හේවොන්, කොරියාවේ කුමරිය (1919–) කොරියානු රාජකීය නිවසේ 30වන නායකයා වීමට සිටි තැනැත්තෙකි
1වන පුත්‍රයා
 2වන පුත්‍රයා
 3වන පුත්‍රයා
 1වන දියණිය
 සොක් කුමරු (1941–)
 යි කිහෝ (1959–)
 යි හොං (1976–)
 1වන දියණිය (2001-)
 යි ජින් (1979–)
 යි ජොංහුන් (1980–)
 කිරුළහිමි උයිමින් කුමරු (1897–1970) – කොරියානු රාජකීය නිවසේ 28වන ප්‍රධානියායි
ජින් කුමරු (1921–1922)
 හෝඉයුන් කුමරු (1931–2005) — කොරියානු රාජකීය නිවසේ 29වන ප්‍රධානියායි
දොක්හ්යේ කුමරිය (1912–1989)
 ජොං ජොංහ්යේ

මේවාත් බලන්න 

 කොරියාවේ ඉතිහාසය
 ජෝසුන් රාජවංශයේ අනුවාර්ෂික වාර්තා
 කොරියාවේ රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
 රජවරුන්ගේ පවුල් ගස
 ජෝසුන් රාජවංශයේ දේශපාලනය
 කොරියානු අධිරාජ්‍යය

සටහන්

මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
වැඩිදුර කියවීමට
 A Cultural History of Modern Korea, Wannae Joe, ed
with intro
by Hongkyu A
Choe, Elizabeth NY, and Seoul Korea
Hollym, 2000.
 An Introduction to Korean Culture, ed
Koo & Nahm, Elizabeth NJ, and Seoul Korea
Hollym, 1998. 2nd edition
Noon Eu Ro Bo Neun Han Gook Yuk Sa #7 by Jang Pyung Soon
Copyright 1998 Joong Ang Gyo Yook Yun Goo Won, Ltd, pp
46–7.
 Alston, Dane
2008. “Emperor and Emissary
The Hongwu Emperor, Kwŏn Kŭn, and the Poetry of Late Fourteenth Century Diplomacy”
Korean Studies 32. University of Hawai'i Press
104–47. http
jstor
org/stable/23718933.
 Kye, Seung B
2010. “Huddling Under the Imperial Umbrella
A Korean Approach to Ming China in the Early 1500s”
The Journal of Korean Studies 15 (1)
University of Washington Center for Korea Studies
41–66. http
org/stable/41490257.
 Robinson, David M
2004. “Disturbing Images
Rebellion, Usurpation, and Rulership in Early Sixteenth-century East Asia—korean Writings on Emperor Wuzong”
The Journal of Korean Studies 9 (1)
97–127. http
org/stable/41485331.
 Robinson, Kenneth R
1992. “From Raiders to Traders
Border Security and Border Control in Early Chosŏn, 1392—1450”
Korean Studies 16. University of Hawai'i Press
94–115. http
org/stable/23720024.

බාහිර සබැදි 

 Cultural Values of the Choson Dynasty  – from Instrok
org, created by the East Rock Institute
"Click into the Hermit Kingdom" (Written by Yang Sung-jin and published by Dongbang Media in Seoul, South Korea) – ජොසොන් රාජවංශය පිළිබද ඉංග්‍රීසි බසින් ලියැවුණු ලිපි 100ක් 
 Korean royal family website  – මෙය දැනට කොරියානු බසින් පමණක් පවතී
චොසොන් රාජවංශය 
 "Japanese Document Sheds New Light on Korean Queen's Murder"  – මින්බි රැජිනගේ ඝාතනය පිළිබද Ohmynews
com අනාවරණය කළ සටහන
"E-Annals Bring Chosun History to Everyman" , The Chosun Ilbo, January 27, 2006.
"Korean Lee (Yi) Dynasty Granite Sculptures
කොරියානු රාජකීයත්වය
යි ගෘහය
ජොසොන් රාජවංශය
කොරියානු ඉතිහාසයේ පැරණි රටවල්
කොරියාවේ ඉතිහාසය
ඉතිහාසය – ලෝකය
කොරියාව
නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් නෙෆර්ටිටි () (ක්‍රි
1370 – 1330 පමණ) ඊජිප්තු පාරාවෝ වරයකු වූ අක්නාටෙන්ගේ මහා රාජකීය භාර්යාව(අග බිසව) වූවා ය
නෙෆර්ටිටි සහ ඇගේ ස්වාමියා තනි දෙවියෙකු, එනම් ආටෙන් හෙවත් හිරුමඩල වෙනුවෙන් වන්දනාමාන කිරීම ඇරඹූ අතර මෙය ආගමික විප්ලවයක් ලෙස සැලකේ. ඊජිප්තුව තුළ ආගමික සම්ප්‍රදායයන් වෙනස් මගකට හැර වූ මෙම නව ආගම හදුන්වා දීමට මූලික වූයේ අක්නාටෙන් සහ නෙෆර්ටිටි ය
ඇය සිය සැමියා සමග රාජ්‍ය කළ යුගය ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ ධනවත්ම යුගය ලෙස සැලකෙයි
සමහර විද්වතුන් විශ්වාසකරන්නේ නෙෆර්ටිටි සිය සැමියාගේ මරණින් පසුව, ස්මෙන්ඛාරේ රාජප්‍රාප්තියට ප්‍රථම නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් යන නාමයෙන් රාජ්‍යය පාලනය කළ බවයි.එසේවුවත් මෙම මතය විවාදයට තුඩු දී ඇත
නෙෆර්ටිටි සදහා විවිධ අන්වර්ථ නාමයන් පැවතිණි
ඒ අතර පාරම්පරික කුමරිය (iryt-p`t)
මහා අභිනන්දණිය (wrt-hzwt)
කරුණාවේ ආර්යාව (nbt-im3t), ආදරයේ ප්‍රියාවිය (bnrt-mrwt)
භූමි ද්විත්වයේ ආර්යාව (nbt-t3wy)
ප්‍රධාන රජුගේ බිසව, ඔහුගේ ප්‍රියාවිය (hmt-niswt-‘3t meryt
මහා රජුගේ භාර්යාව, ඔහුගේ ප්‍රියාවිය (hmt-niswt-wrt meryt
f), සියලු කාන්තාවන්ගේ ආර්යාව (hnwt-hmwt-nbwt)
ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුවේ උත්තමාවිය (hnwt-Shm’w-mhw) යන නාමයන් ප්‍රධාන වේ
ඇය ප්‍රසිද්ධියට පත් වූයේඇගේ උඩුකය මූර්තිය නිසාවෙනි
වර්තමානයේ එය  බර්ලින්හි නියුස් කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත
මෙම ප්‍රතිමාව පැරණි ඊජිප්තුවේ නිර්මාණ අතරින් වඩාත්ම අනුකරණයට ලක් වූ නිර්මාණය වේ
මෙය මූර්ති ශිල්පී තුත්මොස් ගේ නිර්මාණයක් ලෙස සැලකෙන අතර මෙය ඔහු‍ගේ වැඩබිමෙන් හමුවූවකි
මෙම ප්‍රතිමාව පැරණි ඊජිප්තුවන් මුහුණේ ස්වභාවයන් ස්වාභාවික අයුරින් නිරූපණයට දැක් වූ දක්ෂතාව සදහා කදිම නිදසුනකි
පවුල
මෙයත් නරඹන්න
ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශයේ පවුල් ගස

නෙෆර්ටිටි, ඊජිප්තු  Nfr
t-jy
tj, යන්නෙහි සැබෑ උච්චාරණය නැෆ්ටෙටා, ("රූමතිය පැමිණ ඇත") යන්නයි
ඇගේ දෙමව්පියන් පිළිබද එතරම් පැහැදිලිව සදහන් නොවේ
නමුත් එක් ප්‍රධාන මතයක් වන්නේ ඇය පසුව පාරාවෝවරයකු බවට පත් වූ ආයි ගේ දියණිය බවයි. නමුත් මෙම මතය බොහෝ විට අසත්‍ය විය හැකි අතර ආයි සහ ඔහුගේ බිරිද ටෙයි හට කිසිදින නෙෆර්ටිටිගේ මව සහ පියා ලෙස ඇමතූ බවක් සදහන් නොවේ
ඇය සහ ‍ටෙයි අතර පැවති එකම සම්බන්ධය, ටෙයි 'මහා රැජින නෙෆර්ටිටිගේ හෙදිය' ලෙස කටයුතු කිරීමයි
අමර්ණා හි වංශාධිපතීන්ගේ සොහොන්ගැබකින් හමු වූ නෙෆර්ටිටි නිරූපිත දර්ශනයක රැජිණගේ සොයුරිය මුට්බෙන්රෙට්  (කලින් කියැවූයේ මුට්නෝද්ජෙමෙට් ලෙසයි) බව සදහන්වේ
වෙනත් මතයකට අනුව නෙෆර්ටිටි සහ මිටානි හි ටඩුක්හිපා කුමරිය අතර පැවති සම්බන්ධය පැහැදිළි කරයි
කියවේ
කෙසේනමුත් ටඩුක්හිපා අක්නාටෙන්ගේ පියාට විවාහ කර දී ඇති අතර නමුත් මෙම තැනැත්තිය අක්නාටෙන් සමග යෝජිත විවාහයක් සදහා සිය නම වෙනස් කළ බවට හෝ නෙෆර්ටිටිහට ඊජිප්තු-නොවන විදේශීය පසුබිමක් තිබූ බවට හෝ කිසිදු සාධකයක් හෝ හේතුවක් හමු නොවේ
නෙෆර්ටිටි සහ අක්නාටෙන් විවාහ වූ කාලවකවානු හා ඇය රැජිනක් බවට පත්වූ නිශ්චිත කාල වකවානු පැහැදිළි නැත
කෙසේ වෙතත් මෙම යුවලට සිටි බවට හදුනාගෙන ඇති දියණියන් සය දෙනා (ඔවුන්ගේ අනුමාන කළ උපන් වර්ෂ සමග)
මෙරිටාටෙන්
1වන වර්ෂයට පසුව විය නොහැක, පසුව පාරාවෝ නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් බවට පත් වූයේ මැය විය හැකියි
මෙකෙටාටෙන්
4වන වර්ෂය
අන‍්ඛෙසෙන්පාතෙන්, අන්ඛෙසෙනමෙන් ලෙස ද හදුන්වයි. පසුව තුතන්ඛාමන්ගේ රැජින බවට පත් විය
නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් ටැෂෙරිට්
8වන වර්ෂය, පසුව නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් පාරාවෝ බවට පත් වූයේ මැය විය හැක
නෙෆර්නෙෆරුරේ
9වන වර්ෂය
සෙටෙපෙන්රේ
11වන වර්ෂය
දිවිය

නෙෆර්ටිටි පිළිබදව පළමුවරට හමුවන්නේ තීබ්ස් හි දර්ශනවලිනි
ඒ රාජකීය ‍පානාගාර සේවකයකු වූ පැරෙනෙෆර්ගේ ගේ හානි වූ සොහොන්ගැබෙනි (TT188)
මෙහි සදහන් වන්නේ නව රජු වූ IVවන අමෙන්හොටෙප් රාජකීය ස්ත්‍රියක් සමග සිටින දර්ශනයකි
මෙය නෙෆර්ටිටිගේ පැරණිම නිරූපණයක් ලෙස සැලකේ. මෙහි රජු හා රැජිණිය ආටෙන් දෙවිදු හට වන්දනාමාන කරමින් සිටිති
රාමෝස් නම් අමාත්‍යවරයාගේ සොහොන්ගැබෙහි නෙෆර්ටිටි ව නිරූපණය වන්නේ IVවන අමෙන්හොටෙප්  පිටුපස සිටගෙන රාමොස්ගේ තනතුරු ප්‍රදානෝත්සවය දෙස බලා සිටින අයුරිනි
මුල් කාලයේ තීබ්ස් හි අක්නාටෙන් (මෙකල මොහු IVවන අමෙන්හොටෙප් ලෙස හැදින්විණි
) විසින් කාර්නැක්වල දේවස්ථාන කිහිපයක් ඉදිකරන ලදී
ඉන් එක් නිර්මාණයක් වන බෙන්බෙන් ප්‍රාසාදය (හ්ව්ට්-බෙන්-බෙන්) නෙෆර්ටිටි වෙනුවෙන් පුදකර ඇත
මෙහි ඇය ඇගේ දියණිය වූ මෙරිටාටෙන් සහ සමහර දර්ශනවල දී මෙකෙටාටෙන් කුමරිය සමග සහභාගී වන අවස්ථා දැකගත හැක
ටලටට් වලින් හමු වූ දර්ශනවල ඇගේ සැමියාව කිහිප වරක් නිරූපණය කරන අවස්ථාවන්හි නෙෆර්ටිටිව දෙවරක් නිරූපණය කර ඇත
එහි ඇය පාරාවෝ පසුපස හිද ඔහුගේ ප්‍රදානෝත්සව සදහා ආධාර කරන අයුරු දැක්වේ
එසේම රජුගේ පරමාධිපත්‍යය නිරූපිත දර්ශනවල ද ඇය සිටිනු දැකගත හැක
එහි ඇය සතුරන්ට පහර දෙන අයුරුත්, අල්ලාගත් සතුරන් ඇගේ සිහසුන අලංකාර කරන අයුරුත් දිස් වේ
IVවන අමෙන්හොටෙප් සිය හතරවන රාජවර්ෂයේදී, අගනගරය අක්ටාටෙන් (වර්තමාන අමර්ණා) වෙත ගෙනයාමට තීරණය කළේ ය
පස්වන වර්ෂයේ දී ඔහු සිය නාමය අක්නාටෙන් ලෙස වෙනස් කරගත්තේය
එතැන් සිට නෙෆර්ටිටි, නෙෆර්නෙෆරුආටෙන්-නෙෆර්ටිටි ලෙස වෙනස් කර ගත්තා ය
මෙම නාමය වෙනස් වීම ‘ආටෙන්’ පිදීමේ සංස්කෘතිය පිබිදීමේ  සංකේතයක් විය
මෙහිදී  බහුදේවවාදී ආගම, ඒකදේවවාදී සංකල්පය (එක් දෙවියකු පිදීම) හෝ සමේශ්වරවාදය (එක් දෙවියකු සිටිය ද ඔහු සිටින එකම දෙවියා නොවී ය) සහිත ආගමක්  බවට පත් විය
4 සහ 5 වර්ෂ ඇතුළත අක්ටාටෙන් නම් නගරය පිහිටුවීමට අදාලව සීමා ලකුණු කිරීමට සුවිසල් ශිලා ස්තම්භ පිහිටුවන ලදී
ආටෙන් දෙවියන් වෙනුවෙන් පිදූ විවෘත දේවස්ථාන සමුහයකින් නව නගරය සමන්විත විය
නෙෆර්ටිටි සහ ඇගේ පවුලේ උදවිය නව නගරය මධ්‍යයේ ඉදිවූ සුවිසල් රජ මාළිගයක (උතුරුදිග මාළිගයේ )පදිංචි වීම සිදුවිය
නෙෆර්ටිටි සහ ඇගේ පවුලේ සමාජිකයන් නගර මධ්‍යයෙහි වූ මහා රාජ මාලිගයේ සහ උතුරු මාලිගයේ වාසය කැන්නට ඇතැයි සැලකේ. නෙෆර්ටිටි සහ පවුලේ ඉතිරි සාමාජිකයින්ගේ රාජමාලිග දර්ශන ප්‍රධාන වශයෙන්ම මාලිගාවල සහ  වංශාධිපති සොහොන්ගැබ්වලින් හමු වේ
මෙකල නෙෆර්ටිටිගේ  ආරක්ෂක නිලධාරියා IIවන මෙරිරේ නම් වූ අතර ඔහු විසින් ඇගේ මාළිගාවේ අභ්‍යයන්තර කටයුතු මෙහෙයවන ලදී
හුයා සහ IIවන මෙරිරේගේ සොහොන් ගැබ්වලින් හමුවන ශිලා ලේඛනයක 12වන වර්ෂයේ, පෙරෙට්ගේ 2වන මාසයේ, 8වන දිනයේසිදු වූ විශාල විදේශීය ත්‍යාග ප්‍රදානයක්  පිළිබදව සදහන් ‍වේ
ඛරු (උතුරු)  සහ කුෂ් (දකුණු) ප්‍රදේශ වල ජනතාව රත්තරන් ඇතුළු අනෙකුත් වටිනා ත්‍යාග අක්නාටෙන් රජුට හා නෙෆර්ටිටි රැජිනියට පිරිනමන අයුරු එයින් දැක්වේ
නෙෆර්ටිටිගේ සේවකයා වූ IIවන මෙරිරේගේ සෙහොන්ගැබෙහි රාජකීය යුවළ සහ ඔවුන්ගේ දියණියන් සය දෙනා කුටියක අසුන්ගෙන සිටින අයුරු මෙයින් නිරූපිත ය
මෙකෙ‍ටාටෙන් කුමරිය සජීවීව නිරූපිත අවසන් අවස්ථා අතරින් එකකි මෙය
ෆ්ලින්ඩර්ස් පෙට්‍රී විසින් සොයාගන්නා ලද නෙෆර්ටිටි නිරූපිත ඵලක ද්විත්වයක අක්නාටෙන් රජුගේ පාලන සමයේ මැද සහ අවසාන භාගය අතර කාලයක නෙෆර්ටිටි නිරූපණය කර ඇත
ඉන් එකක් හුනුගල් පුවරුවක් වන අතර එමගින් නෙෆර්ටිටි සිට විශේෂ උස් වූ කිරුළ පැළද සිටින අයුරු නිරූපිත ආරම්භක කටු සටහනකි
එහි ඇගේ මුඛය, නිකට, කන සහ කිරුළේ තීරුව කැටයම් කොට ඇත
අනෙක රතු-දුඹුරු පැහැ ක්වාට්සයිට් පාෂාණයෙන් නෙළන ලද සවි කිරීම සදහා තනන ලද හිසකි
(පෙට්‍රී කෞතුකාගාරය අංක UC103) එය විශාල ව්‍යුහයට සවි කිරීමට සකස් කොට තිබූ බව පැහැදිළි ය
මෙකෙටාටෙන් කුමරිය වර්ෂ 13 හෝ 14දී මියයන්නට ඇතැයි සැළකේ. නෙෆර්ටිටි, අක්නාටෙන්, සහ කුමරියන් තිදෙනෙක් මෙකෙටාටෙන් කුමරිය වෙනුවෙන් වැළපෙන අවස්ථාවක් නිරූපණය කොට ඇත
ඉන් පසු නෙෆර්ටිටි දක්නට නොලැබේ
මරණය

පැරණි මතවාද
2012‍ට පෙර පැවති ඊජිප්තුවේදී මතවාද අනුව විශ්වාස කෙරුණේ  අක්නාටෙන්ගේ වර්ෂ 12න් පසුව නෙෆර්ටිටි පිළිබද වචනයක් හෝ සදහන් නොවූ නිසා ඇය පිළිබදව ඓතිහාසික වාර්තා වල සදහන් නොවන බවයි. උපකල්පන අනුව ඇගේ මරණය නගරය පුරා පැතිරුණු වසංගතයකින් හෝ ස්වභාවික ආපදාවකින් සිදු ළුූ හදිසි මරණයක් යැයි පැවසිනි
මෙම මතය ගොඩනැගුණේ නෙෆර්ටිටි නිරූපිත ඵලක කොටස් කිහිපයක් ඇසුරෙනි
(දැනට ලූවර් සහ බෲක්ලින් කෞතුකාගාරවල තබා ඇති)

ඇය නින්දාවට ලක්වූ බවට වූ පැරණි මතය, ඕනෑකමින්ම අක්නාටෙන්ගේ බිසවකගේ විනාශ කර ඇති ස්මාරක මත පදනම්ව ඇති බවට පැවසුණ ද එම ස්මාරක කියා රැජිනට අයත් බව සොයාගෙන ඇත
අක්නාටෙන්ගේ රාජ්‍ය සමයේදී (සහ සමහරවිට ඊටත් පසුව)නෙෆර්ටිටි අසීමිත බලයකට උරුමකම් කීවා ය
ඔහුගේ දොලොස්වන වර්ෂයෙන් පසු ඇය සිය සැමියා සමග හවුලේ රාජ්‍යය පාලනය කළ බවට සාක්ෂි ඇත
ඇය පාරොවෝගේ තත්ත්වයට සම තත්ත්වයක සිට රාජ්‍යය පාලනය කරන්නට ඇත
— මෙය සමහරවිට සම-රාජ්‍යාධිකාරී ශිලාස්තම්භයේ නිරූපණය වනවා වන්නට ඇත
සමහර විට නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් නමැති පාලකයා නෙෆර්ටිටි වන්නට ඇත
සමහර අදහස් වලට අනුව ඇය ලාබල රාජකීයයන්ට බලපෑම් කල බව කියැවේ
එම මතය අනුව නෙෆර්ටිටිගේ ජීවිතය තුතන්ඛාටෙන්ගේ 3වන වර්ෂයේ දී (ක්‍රි
1331) අවසන්වූ බව කියවේ
එම වර්ෂයේ දී තූතන්ඛාටෙන් විසින් සිය නම තූතන්ඛාමන් ලෙස වෙනස්කර ගන්නා ලදී
‍ඔහුගේ සම්ප්‍රාප්තිය නැවත අමුන් දෙවියන් ඇදහීමට දොරටු විවර විය
එසේම ඔහු අමර්ණා වල තිබූ අගනගරය තීබ්ස් වලට ගෙනගියේ ය
නව මතවාද
2012දී සොයාගත් ආකාරයට, රාජ්‍ය වර්ෂ 16, 3 වන අඛෙට්ගේ මාසය, 15 වන දින අක්නාටෙන්ගේ රාජ්‍ය සමයට අයත් සෙල්ලිපියේ "මහා රාජකීය බිරිද, ඔහුගේ ප්‍රේමණීය, භූමි ද්විත්වයක උත්තමාවිය, නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් නෙෆර්ටිටි" පිළිබද සදහන් වේ
අපහසුවෙන් කියවා ගත් පේළි පහකින් යුත් පාඨයන්හි "අමර්ණහි ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමේ ව්‍යාපෘතියක්" (අක්නාටෙන් යටතේ ඊජිප්තුවේ අගනුවර) පිළිබද සදහන් වේ
මෙම ශිලා ලෙඛනය හමු වූයේ උතුරු අමර්ණාහි, ඩේර් අල්-බර්ෂාට උතුරින් පිහිටි ඩේර් අබූ හිනිස් පෙදෙසෙහි හුනුගල් වැඩපලකිනි
මෙම ශිලාලිපිය පිළිබද 2014 ජර්නලයකට ලිපියක් ලියමින් ඇතීනා වැන් ඩර් පෙරී පවසන්නේ මෙම පේළි පහකින් යුත් ගොඩැනැගිලි ශිලාලේඛනය ඩයිර් අබූ හිනිස් හි හුනුගල් වැඩපලකින් හමු වූ බවයි. වැන් ඩර් පෙරී පවසන්නේ ඩේර් අබු හිනිස් පිහිටා ඇත්තේ "අමර්ණ සිට කිලෝමීටර දහයක් පමණ උතුරට වන්නට නයිල් නදියේ නැගෙනහිර පැත්තේ බවයි" එසේම වාර්තාකරන පරිදි ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම පිළිබද ශිලා ලේඛනයෙහි රාජ්‍ය පාලනය කළ අක්නාටෙන් රජු සහ නෙෆර්ටිටි රැජින පිළිබද රජුගේ ලියන්නා වූ පෙන්තු සමානත්වයෙන් දක්වා ඇති බවයි. පෙන්තු, අමර්ණ සොහොන්ගැබ 5හි අයිතිකරු ලෙස සැලකෙයි—එහි ඔහුගේ තනතුර "අක්ටාටෙන්හි ආටෙන් මැදුරේ ආටෙන්ගේ ප්‍රථම සේවකයා"‍ ලෙස දැක්වේ
ඔහුගේ නමේ අසාමාන්‍යතාව නිසා සහ ප්‍රධාන පූජකවරයා ලෙස ඔහුගේ තනතුර නිසා—වැන් ඩර් පෙරී ලියන්නේ—එම පෙන්තුම ආටෙන් දෙවොලේ ගල්වැඩපල භාරව සිටි බව පවසයි
කෙසේනමුත් වැන් ඩර් පෙරී පවසන්නේ
ඩේර් අබු හිනිස්වලින් හමු වූ සෙල්ලිපියෙහි වැදගත්කම එම පාඨයෙහි පළමු කොටසින් පැහැදිළි වේ
මෙම සෙල්ලිපිය ඔහුගේ (අක්නාටෙන්ගේ) 16වන වර්ෂයේදීත් අක්නාටෙන් සහ නෙෆර්ටිටි ජීවත්ව සිටි බවට සාක්ෂියකි
එසේම ඔවුන්ගේ සමයේ ආරම්භයේ ඔවුන් දෙදෙනාම සමාන තනතුරු ඉසිලු බව පැහැදළි වේ
මේ නිසා අමර්ණ යුගයේ අවසන් වර්ෂ කිහිපය පිළිබද නැවත සිතා බැලීම අත්‍යාවශය වේ
"

මෙමගින් පැහැදිළි වන්නේ අක්නාටෙන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ අවසානයේදී ත් (පාරාවෝගේ අවසන් වර්ෂය වූයේ ඔහුගේ 17වන වර්ෂයයි) නෙෆර්ටිටි ජීවත්ව සිටි බවයි. එසේම අක්නාටෙන් රාජ්‍ය පාලනය කළත්, නෙෆර්ටිටි බිරිද ලෙස ඔහුට උපකාර කළ බව පැහැදිළි වේ
මේ නිසා අමර්ණ පාරාවෝවරියක වූ නෙෆර්නෙෆරුආටෙන්ගේ රාජ්‍ය සමය අක්නාටෙන්ගේ මරණය සහ තුතන්ඛාමුන්ගේ බලයට පත්වීඹත් අතර කාලයට අයත් විය යුතු ය
මේ නිසා පාරාවෝවරිය සිය මුදුවලින් එකක 'ඇගේ සැමියා සදහා ක්‍රියාත්මක' යන විරුදය සටහන් කර තබන්නට ඇත
මෙමගින් ඇය නෙෆර්ටිටි හෝ ඇගේ දියණිය මෙරිටාටෙන් (ස්මෙන්ඛරේ රජු සමග විවාහ වූ) නිරූපණය වේ යැයි සිතිය හැක
භූමදානය
ඇගේ මරණය සහ භූමදානය පිළිබද විවිධ මත ඉදිරිපත් වී ඇතත්, මෙම ප්‍රකට රැජිනගේ මමිය, ඇගේ දෙමව්පියන්ගේ හෝ ඇගේ දරුවන්ගේ මමී නිල වශයෙන් හදුනාගෙන නොමැත
1898දී පුරාවිද්‍යාඥයකු වූ වික්ටර් ලොරෙට් රජුන්ගේ නිම්නයේ KV35හි IIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ සොහොන්ගැබෙන් කාන්තා මමී යුගලක් සොයා ගත්තේ ය
මෙම මමී ද්විත්වය 'වැඩිමහල් ස්ත්‍රිය' සහ‍‍ 'ලාබාල යුවතිය' ලෙස නම් කරන ලදී
2001දී KMT පුවත්පත යෝජනා කළේ වැඩිහිටි ස්ත්‍රියගේ මමිය නෙෆර්ටිටිගේ සිරුර විය හැකි බවයි. මෙම මමිය අයත් ස්ත්‍රියගෙ වයස තිස්පහක්, හතලිහක් පමණ වන අතර නෙෆර්ටිටිගේ මියයන විට අනුමාන කළ වයසට එය  සමාන බව ඔවුහු පවසති
එයට සාක්ෂි ලෙස මෙම මමියේ දත් අවුරුදු 29ත් 38ත් අතර අයෙකුගේ දත්වලට සමාන වීම ඉදිරිපත් විණි
ය
නෙෆර්ටිටි මියගියේ මෙම වයසේ දී යැයි සැලකේ. නෙෆර්ටිටිගේ නිමනොකළ උඩුකය මූර්තිවල මුහුණට මෙම මමියේ මුහුණේ ස්වරූපය බොහෝදුරට සමාන බව පැවසේ
මෙය අන්ඛෙසෙනමුන්ගේ බවට ද මත පළ විය
මෙම මමියේ දත්වලින් ලබාගත් DNA නූතනම පරික්ෂාවකට ලක්කළ‍ විට හෙළි වූයේ 'වැඩිහිටි ස්ත්‍රියගේ මමිය' සැබවින්ම අක්නාටෙන්ගේ මව වූ ටියේ රැජිනගේ බවයි. මෙම මමියේ DNA සෘජුවම නොවන මුත් ආසන්න වශයෙන් තුතන්ඛාමුන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමු වූ කෙස්රොදට ගැළපෙන බව පැහැදිළි විය
මෙම කෙස්රොද සහිත මිනී පෙට්ටියේ ටියේ රැජින පිළිබද සෙල්ලිපියක් අන්තර්ගත විය
ඔවුන්ගේ ප්‍රතිළඵල අනුව ඇය ටියේ රැජිනගේ දෙමව්පියන් වූ යුයා සහ තුයාගේ දියණිය බවයි. මෙලෙසින් ඇය නෙෆර්ටිටි නොවන බව තහවුරු විය
2015දී ඉංග්‍රීසි ජාතික පුරාවිද්‍යාඥ නිකොලස් රීවස් නිවේදනය කළේ තුතන්ඛාමුන්ගේ සොහොන්ගැබෙහි අධික විභේදනයෙන් යුත් පරිලෝකන වලින් "පෙර හදුනානොගත් දොරටු ද්විත්වයක් හදුනාගත් බවත්, ඉන් එකක් විශාල බෙත්මක් සහිත බිත්තියකින් මායිම්වන බවත් ය
එම ස්ථානවල පුරාවස්තු තවමත් අතනොගැසූ ඒවා බව ද ප්‍රකාශ විය
'එහි උතුරට වන්නට KV62 සොහොන්ගැබට සම්බන්ධ වීමක් ඇති බවට සංකේත ඇති අතර , ඒ අතර පැරණි රාජකීය භූමදානයක් – නෙෆර්ටිටි සදහා විය හැකි ඇති බවයි."

"ළාබාල යුවතිය"

2003 වසරේ ජූනි 09 වන දා එංගලන්තයේ යෝක් විශ්වවිද්‍යාලයේ පැරණි හිසකෙස් පිළිබද විශේෂඥවරියක් වූ ‍ජොඈන් ‍ෆ්ලෙචර් විසින් නිවේදනය කළේ ලාබාල යුවතිය මමිය නෙෆර්ටිටිගේ මමිය විය හැකි බවයි. ෆ්ලෙචර් යෝජනා කළේ පාරාවෝ ස්මෙන්ඛරේ යනු නෙෆර්ටිටි විය හැකි බවයි. සමහර ඊජිප්තුවේදීන් මෙලෙස විශ්වාස කළත්, බහුතරයක් සිතන්නේ ස්මෙන්ඛරේ යනු වෙනත් අයකු බවයි. ඩිස්කවරි නාළිකාවේ ආධාර මත එම මමිය නෙෆර්ටිටිගේ ද යන්න සොයාබැලීම සදහා ෆ්ලෙචර් ගවේෂණයක් සිදු කරන ලදී
කෙසේනමුත් KV35 ලාබාල යුවතිය මමිය නෙෆර්ටිටිගේ බවට යෝජනා කළේ නිදහස් ගවේෂකයකු වූ මේරියන් ලුබන් විසිනි
ඔහු 1999දී “අප ළග නෙෆර්ටිටිගේ මමිය තිබෙනවාද
”යන මැයෙන් අන්තර්ජාලය හරහා ලිපියක් පළ කරන ලදී
මෙම කණ්ඩායම පවසන්නේ ඔවුන් අධ්‍යයනය කළ මමියට පුරාණයේදී හිතාමතාම ම හානිකර ඇති බවයි. එසේම මමීකරණ ක්‍රමවේද වන ශවරක්ෂණ (එම්බාම්) තරලයක් භාව්තා කිරීම, මොළයට අතගසා නොතිබීම වැනි කරුණු නිසා මෙම මමිය දහඅටවන රාජවංශයට අයත් රාජකීය-මමියක් ලෙසට සැලකිය හැකි බවයි. ඔවුන් උපයෝගී කරගත් අනෙකුත් සාධක වන්නේ සිරුරේ වයස, එම්බාම් කරන ලද ස්වරූපය,නෙෆර්ටිටි විසින් අලංකාරය සදහා භාවිතාකරන ලද ආකාරයේ දුලබ ගණයේ බොරු කොණ්ඩය ආදිය‍ වේ
ඔවුන් සොයාගත්තේ මෙම මමියේ පූර්වගාත්‍රය මුලින් නමන ලද ඉරියව්ව පාරාවෝවරයෙකු වෙනුවෙන් කරන ලද ආකාරයේ බවත්පසුව එය ඉවත් කර සාමාන්‍ය පිහිටුමේ තබා ඇති බවත් ය
කෙන්ට් වීක්ස් සහ පීටර් ලැකොවාරා ඇතුළු බොහෝ ඊජිප්තු අධ්‍යයනවේදීන් පවසන්නේ ෆ්ලෙචර්ගේ මෙම ඉදිරිපත් කිරීම විශ්වාස කිරීම අපහසු බවයි. ඔවුන් පවසන්නේ‍ පැරණි ඊජිප්තු මමියක් DNA පරීක්ෂණයකින් තොරව යම් පුද්ගලයෙකුගේ යැයි කියා හදුනාගත නොහැකි බවයි. එසේම නෙෆර්ටිටිගේ දෙමව්පියන්ගේ හෝ දරුවන්ගේ යැයි සැළකෙන කිසිදු මමියක් දැනට හදුනාගෙන නොමැත
එම නිසා ඇගේ යැයි මෙම මමිය  හදුනාගැනීම සිදු කළ නොහැකි බව ඔවුන් ප්‍රකාශ කළහ
එසේම ඇගේ මෙම බාහිර ලක්ෂණ වන කොණ්ඩා මෝස්තරය, පූර්ව ගාත්‍රය පිහිටුවා ඇති ආකාරය යනාදිය පැරණි පුද්ගලයෙකු හදුනාගැනීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බව ඔවුහු ප්‍රකාශ කරති
එසේම මෙම මමියට හානිවීම පළිගැනීමක් නිසා සිදු වූ බවට ඇති මතයේ නිරවද්‍යතාවය ඔප්පු නොකළ දෙයකි
ෆ්ලෙචර්ගේ නමන ලද පූර්ව ගාත්‍රය පිළිබද කරුණ පාරාවෝ වරුන්ටම පමණක් අදාල නොවී ය
මෙම ක්‍රමය අනෙකුත් රජ පවුලේ සාමාජිකයන්ට ද යොදා ගෙන තිබේ
එසේම මමිය අසලින් සොයාගත් බොරු කොණ්ඩයේ සම්භවය හෙළී වී නැත
එම නිසා එය මෙම මමියටම අයත්යැයි තහවුරුකළ ‍නොහැක
අවසාන ව‍ශයෙන් 18 වන රාජ වංශය පැරණි ඊජිප්තුවේ විශාලතම සහ සමෘද්ධිමත්ම රාජවංශ වලින් එකක් වූ නිසා මෙම කාන්තා රාජකීය මමිය අවුරුදු 200කටත් වඩා සිහසුන හෙබ ළුූ 18වන රාජවංශයේ විසූ සියගණනක් වූ රාජකීය බිරින්දෑවරුන්ගෙන් කෙනෙකු හෝ රාජකීය දියණියන්ගෙන් කෙනෙකුගේ හෝ විය හැක
මීට අමතරව මමියේ වයස සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පිළිබදව ද  විවිධ මතභේද පවතී
2003 ජූනි 12 වනදා ඊජිප්තුවේ කෞතුක භාණ්ඩ පිළිබඳ උත්තරීතර මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියා වූ ආචාර්ය සාහි හවාස් ද මෙම මතය ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය
ඔහු 2003 අගෝස්තු 30වන දින රොයිටර්ස් සගරාවට  පැවසූයේ “මට විශ්වාසයි මෙම මමිය ස්ත්‍රියකගේ නොවන බව” , සහ “මහචාර්යය ෆ්ලෙචර් විසින් නීති බිදදමනු ලැබුවා, අප හා ඇගේ විශ්වවිද්‍යාලය විසින් ඇයව විමර්ශනයට ලක්කරන තෙක් ඇයව ඊජිප්තුවේ සේවය කිරීමෙන් ඉවත් කළ යුතුයි ”කියා ය
නමුත් විවිධ අවස්ථවලදී හවාස් විසින් මෙම මමිය ස්ත්‍රියකගේ හා පුරුෂයෙකුගේ බව ප්‍රකාශ කර ඇත
මෑතකදී සිදුකරන ලද අධ්‍යයනයකදී හවාස් විසින් මෙම මමිය CT ස්කෑන් පරීක්ෂණයකට භාජනය කරන ලදී
ඔවුන්ගේ නිගමනය වූයේ මෙම මමිය නෙෆර්ටිටිගේ නොවන බවත්, එය තූතන්කාමුන් රජුගේ සැබෑ මව හා අක්නාටන් රජුගේ නම නොදන්නා බිසවකගේ හා IIIවන අමෙන්හොටෙප් රජුගේ නම නොදන්නා දියණියකගේ හෝ ටියේ රැජිනගේ විය හැකි බවයි. අස්ථි කුහරය තුළ බිදී ගිය අස්ථියක කොටස් දක්නට ලැබුණු අතර කැටිගැසුණු රුධිරය ද විය
මේ නිසා මමීකරණයේ දී බාහුවට හානි වූ කථාව ප්‍රතික්ෂේප වේ
මෙය මිනීමැරුම් සිද්ධියක් විය හැකි බව පැවසිණි
එසේම මමිය අසල තිබී හමු වූ බිදුණු බාහුව ලාබාල යුවතිය මමියට අයත් නොවන බව හෙළි විය
විද්‍යාර්ථීන් පවසන්නේ ඊජිප්තුවට තූතන්කාමන් විසින් පෙරතිබූ ආගමික සම්ප්‍රදායය හදුන්වා දුන් බවත් ඔහු  නැවත ඔහුගේ සමීපතමයන්ගේ, සැබෑ මවගේ සහ පියාණන්ගේ,මිත්තනියගේ සිරුරු රජුන්ගේ මිටියාවත වෙත ගෙනගොස්  භූමදාන කළ බවත් ය
(ඔහුගේ සොහොන්ගැබෙහි දක්නට ලැබෙන රූප සහ සිතුවම් වලට අනුව)

හිටයිට් ලිපි
පෞරාණික හිටයිට් අගනගරයක් වූ හැටුසා වලින් අමර්ණ යුගයට අයත් ලේඛනයක් හමු විය
මෙය Iවන සුපිලුලියුමාගේ "ඔප්පුව" ලෙස හදුන්වයි. හිටයිට් පාලකයා කර්කෙමිෂ්හි බලකොටුව වටලන විට ඔහුට ඊජිප්තු රැජිනකගෙන් ලිපියක් ලැබෙයි
එම ලිපියෙහි මෙසේ සදහන් වේ
"මාගේ සැමියා මියගොසිනි
මට පුතුන් නොමැත
ඔබට පුතුන් රැසක් සිටින බව ඔවුහු පවසති
මාගේ සැමියා වීමට ඔබගෙන් පුතකු මට ලබා දෙන්න
මම පතන්නේ නැහැ මගේ යටත්වැසියකුව මාගේ සැමියා කර ගැනීමට
මා සිටින්නේ බියට පත්වයි."

මෙම ලිපිය සුවිශේෂී එකක් ලෙස සැලකේ. සාමාන්‍යයෙන් ඊජිප්තුවරුන් සම්ප්‍රදායිකව විදේශිකයන්ට සැලකූයේ පහත් ලෙසයි
Iවන සුපිලුලයිමා පුදුමයට පත් වී සිය අමාත්‍යයෙකුට මෙසේ පවසන ලදී
"මගේ මුළු ජීවිත කාලය පුරාම මෙවැන්නක් සිදුව නැත
"

පරීක්ෂාකාරී පියවරක් ලෙස ඔහු සිය දූතයකු මේ පිළිබද සෙවීමට පිටත් කර හැරියේ ය
නමුත් එසේ සිදු කිරීමෙන් ඔහුට ඊජිප්තුව සිය අධිරාජ්‍යයට ඈදාගැනීමේ අවස්ථාව නැති විණි
ඔහු සිය පුතකු වූ සනන්සා පිටත් කර හැරියමුත් ගමනේ දී කුමරු මියගියේ ය
සමහර විට මරා දැමෙන්නට ඇත
මෙම ලිපිය ලියූ රැජිනගේ අනන්‍යතාවය පැහැදිළි නැත
හිටයිට් වාර්තාවල ඇයව දඛමුන්සු ලෙස හදුන්වා ඇත
මෙය ඊජිප්තු වදනක් වූ ටහෙමෙට්නෙසු (රජුගේ භාර්යාව) යන වදනෙහි විකරණයක් වන්නට ඇත
මෙම ලිපිය ලියූ බවට සැක කළ හැක්කේ නෙෆර්ටිටි, මෙරිටාටෙන් හෝ අන්ඛෙසෙනමුන් යන තිදෙනාගෙන් අයෙකි
මෙයට බොහෝ සෙයින්ම අන්ඛෙසෙනමුන් ගැ‍ළපෙන බව පැවසෙන්නේ ඇගේ සැමියා වූ තුතන්ඛාමුන්ගේ මරණින් පසු සිහසුනට උරුමකරුවකු නොවීමයි
අක්නාටෙන්ට අඩුම වශයෙන් නීත්‍යානුකූල උරුමකරුවන් දෙදෙනකුවත සිටින්නට ඇත
නමුත් මෙය පදනම්ව ඇත්තේ 18වන රාජවංශයේ අවසන් පාරාවෝවරයා වූ වර්ෂ 27ක් රාජ්‍ය කළ හොරෙම්හෙබ් අනුවයි. නමුත් හොරෙම්හෙබ් රාජ්‍ය කළේ වසර 14ක් වැනි කෙටි කාලයක් බව අද පිළිගැනේ
මේ අනුව තවත් මියගිය ඊජිප්තු රජ කෙනකු තුතන්ඛාමුන්ට පෙර අක්නාටෙන් වෙනුවෙන් රජකම් කළ බව පැහැදිළි වේ
මීට අමතරව, විවාහය පිළිබද සදහන් කරන 'මගේ යටත්වැසියන්ගෙන් කෙනෙක්' (මෙය 'සේවකයෙක්' ලෙස පරිවර්තනය වූ අවස්ථා ද ඇත) යන වදන මගින් ඊජිප්තු රාජකීය පවුලේ ද්විතීයික සාමාජිකයකු වූ ප්‍රධාන අමාත්‍ය ආයි නිරූපණය වේ යැයි සිතිය හැක
නිකොලස් රීවස් විශ්වාස කරන්නේ සතුරන්ට දඩුවම් නෙ අවස්ථා නිරූපිත ස්මාරකවල සිය සැමියා මෙන්ම බලවත් ලෙස නිරූපණය කර ඇති නෙෆර්ටිටි  දඛමුන්සු විය හැකි බවයි.

ප්‍රතිමාවල නිරූපණ

ක්ලියෝපැට්‍රා රැජින මෙන්ම ඇය ද බටහිර ලොව තළ පතළ ඊජිප්තු "රැජිනකි"
කලාවන් තුළ

චිත්‍රපට
The Egyptian (1954), නෙෆර්ටිටි නිරූපණය කරන්නේ ඇනිට්‍රා ස්ටීවන්ස් විසිනි
Nefertiti (1961), නෙෆර්ටිටි නිරූපණය කරන්නේ ජීන් ක්‍රේන් විසිනි
Nefertiti (1994), නෙෆර්ටිටි නිරූපණය කරන්නේ මිචෙලා රොකෝ දි ටොරෙපැඩුලා විසිනි
සංගීතමය කෙටි-චිත්‍රපටයක් වන Remember the Time (1992), නෙෆර්ටිටි නිරූපණය කරන්නේ ඉමාන් විසිනි
ක්‍රීඩා
 Halo නැමැති වී‍ඩියෝ ක්‍රීඩා මාලාව තුළ, නෙෆර්ටිටි මෙහි ප්‍රධාන චරිතය වන කෝටානා හට මග පෙන්වයි.

සාහිත්‍යය
(ලේඛකයාගේ අවසන් නාමය අකාරාදි පිළිවෙලට දක්වා ඇත)
A God Against the Gods (1976) සහ Return to Thebes (1977) – ඇලන් ඩෘරි විසිනි
අක්නාටෙන් සහ නෙෆර්ටිටි පිළිබද පුරාවෘත්තයයි
Akhenaten (1985) – නගුයිබ් මහ්ෆුස් විසිනි, මෙහි නෙෆර්ටිටිගේ චරිතය නිරූපණය කර ඇත්තේ අක්නාටෙන් සහ අමර්ණ යුගය පිළිබද ආවර්ජනය කරන අයුරෙනි
A Novel (2008) – මිචෙල් මොරාන් විසිනි
ජේම්ස් රොලින්ස්ගේ හයවන සිග්මා ෆෝර්ස් නවකථාවේ හතරවන කාණ්ඩය වූ The Doomsday Key (2009), නම්කොට ඇත්තේ ද ඩාක් මැඩෝනා යන නමිනි
මෙම ග්‍රන්ථය පුරා ඊජිප්තු, ක්‍රිස්තියානි මිත්‍යාවන්, දේවවාදය, සම්බන්ධ කරමින් ලෝකවිනාශ යතුර (Doomsday Key) සහ ශාන්ත මැලචිගේ මුල් සම්පූර්ණ ග්‍රන්ථය වූ Doomsday Prophecies| සොයා යාම නිරූපණය වේ
එහිදී ඔවුහු යතුර වීදුරු කරඩුවක් තුළ බහා තිබූ සිරුරක් අසල තිබූ අවමංගල බදුනකින් සොයාගන්නා අතර එම ස්ථානයේ සෙල්ලිපියක මෙලෙස සදහන් වේ
"මෙහි වැතිරී සිටින්නේ අක්නාටෙන් රජුගේ සහ නෙෆර්ටිටි රැජිනියගෙල් දියණිය වන මෙරිටාටෙන් ය
ඇය සයුරු තරණට කොට හිරු දෙවිදුන් වූ රා මෙම සීතල භූමිය වෙත රැගෙන ආවා ය"
The Egyptian (1945) යනු මිකා වෝලටරි විසින් ලියන ලද ඓතිහාසිකප්‍රබන්ධයකි
සංගීතය
 Nefertiti (1967) යනු ඇමරිකන් ජෑස් සංගීතඥයකු ළුූ මයිල්ස් ඩේවිඩ්ගේ ඇල්බමයකි
Nefertiti (2014) යනු ඇමරිකන් රචකයකු වූ ජෝන් ක්‍රේටන්විසින් නිර්මාණය කළ සම්භාව්‍ය බැලේ නාට්‍යයකි
"Nefertiti, Sun Goddess" (1998) යන්නෙහි පද රචනය ලියෝ-නෙෆරුආටෙන් විසින් සහ සංගීතය සොව්රා විල්සන්-ඩික්සන් විසින් නිර්මාණය කළ අතර එය ඇල්බම සුසංහිත තැටියක් වූ ලියෝ-නෙෆරුආටෙන් බොයිල් විසින් නිමැවූ The Aten Shines Again (2002)හි අන්තර්ගත වන්නකි
එයට පසුව 2012 නොවැම්බර් මස යූටියුබ් වීඩියෝවක් ද නිර්මාණය විය
African Queens (රිචී පවුල, 1978 ඩිස්කෝ ඇල්බමයකි) හි නෙෆර්ටිටි සදහන්ව ඇත්තේ ප්‍රකට අප්‍රිකානු රැජිනියන් තිදෙනකු වූ
නෙෆර්ටිටි, ක්ලියෝපැට්‍රා සහ ෂීබා රැජින පිළිබද සදහනෙහි ය
සෑම රැජිනක්ම සිය කථාව මිනිත්තු 18ක සංගීතයකින් යුතුව කාව්‍යානුසාරයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලබයි
රූපවාහිනිය
Doctor Whoහි, "Dinosaurs on a Spaceship" (2012) – නෙෆර්ටිටි නිරූපණය කරනු ලබන්නේ රියෑන් ස්ටීල්
The Loretta Young Showහි, "Queen Nefertiti" (1957 ජනවාරි 6, විකල්ප නාමය "Letter to Loretta") - නෙෆර්ටිටි නිරූපණය කරනු ලබන්නේ ‍ලොරෙටා ‍යන්ග් විසිනි
"City of the Dead"හි Hercules
The Legendary Journeys - නෙෆර්ටිටි නිරූපණය කරන්නේ ගේබ්‍රියෙලා ලාර්කින් විසිනි
ගැලරිය

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි

ස්ටාට්ලිච් මියුසීන් සු බර්ලින්
ඊජිප්තු කෞතුකාගාරය සහ පැපිරස් එකතුව 
C
නිකොලස් රීවස්
නෙෆර්ටිටිගේ භූමදානය
හැබිච්ට් එම්. සහ පිරිස
පාරාවෝ තුතන්ඛාමුන්ගේ සොහොනෙහි (KV 62, ක්‍රි
1325 පමණ) වෙනත් සිටින්නට ඇත්තේ කවුරුන්ද
නෙෆර්ටිටි උඩුකයෙහි ත්‍රිමාන ආකෘතියක්

නෙෆර්ටිටි
ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශයේ අගබිසෝවරු
අක්‍නාටෙන්
අමර්ණ යුගය
ආයි
යනු ජපන් රූපවාහිනී නාට්‍යයකි
එය විකාශය වූයේ  NHK නාළිකාවේ අසදෝරා කවුළුවෙහි 2011 ඔක්තෝබර් 3 සිට 2012 මාර්තු 31 දක්වා ය
මෙය 85වන අසදෝරාවයි. මෙය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඔසාකා හි කිෂිවදාහි විසූ අයාකො කොෂිනො නැමැති මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පිනියගේ ජීවිතය ඇසුරෙනි
අයාකො යනු අන්තර්ජාතික වශයෙන් කීර්තියට පත් මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පිණියන් වන  හිරොකො කොෂිනො, ජුන්කො කොෂිනො, සහ මිචිකො කොෂිනො යන තිදෙනාගේ මවයි.

සාරාංශය
කථාව ඇරඹෙන්නේ 1924දී යි
ඔහාරා ඉතොකො  11 වියැති දගකාර දැරියකි
ඇය කුඩා කිමෝනා වෙළදසැලක් පවත්වාගෙන ගිය සෙන්සකු සහ චියෝගේ වැඩිමහල් දියණියයි
ධනවත් පවුලක දියණිය වූ චියෝ සෙන්සකුට තිබූ ප්‍රේමය නිසා නිවසෙන් පිටව පැමිණ ඇත
ඉතොකො දන්ජිරි මත්සුරි උත්සවයට බොහෝ ආශා කළ නමුත්, එයට ස්ත්‍රීන්ට සහභාගී වීමට අවසර නොදීම පිළිබද අසතුටෙන් සිටියි
දිනක් කෝබේ හි සිය මිත්තණිය සහ සීයා හමුවීමට යන විට ඇය ප්‍රථම වරට බටහිර ඇඳුම් දකින අතර ඇයට ඇ ඳුම් නිර්මාණය පිළිබඳ ආශාවක් ඇති වේ
බාලිකා මධ්‍යම පාසල වෙත ඇතුළු වූ පසු ඇය ප්‍රථම වරට මහන මැෂිමක් දකින අතර ඇයට එය ක්‍රියා කරවීමට ආශාවක් ඇති වේ
බටහිර ඇඳුම් පිළිබඳ විරෝධයක් දැක් වූ ඇගේ දැඩි පියාට දිගින් දිගටම ඇවිටිලි කිරීමෙන් අනතුරුව ඇය සිය පාසල් ගමන අවසන් කර සිය සිහිනය ඉෂ්ට කර ගැනීමට හැකියාව ලැබෙයි
ඇයගේ නොපසුබට වීර්යය සහ නිර්මාණශීලීත්වය නිසාම ඇයට නොයෙකුත් බාධක බිඳහෙලීමට හැකියාව ලැබෙයි
පළමුව ඇය පිරිමි යට ඇඳුම් නිර්මාණය කළ වෙළඳසැලක සේවය කළ අතර දුෂ්කර අවස්ථාවන්ක දී පසුව ඇයව එම ස්ථානයෙන් ඉවත් කෙරෙයි
අවසානයේ ඇය මහන මැෂින් වෙළඳසේවිකාවකගෙන් බටහිර ඇඳුම් නිර්මාණ ශිල්පය උගනියි
අනතුරුව ඇය ෂින්සයිබෂි දෙපාර්තමේන්තු ගබඩාව සඳහා නිලඇඳුම් නිර්මාණය කරයි
නමුත් සෙන්සකු තවමත් ඇගේ ව්‍යාපාරීක නිපුණත්වය මඳ බවට පැමිණිලි කරයි
පළමුව රෙදි මසන ස්ථානයකින් පටන් ගෙන පසුව රෙදිපිළි ගබඩාවක් දක්වා ඉතො‍කො මහන්සියෙන් සිය ව්‍යාපාරය දියුණු කරයි
සිය දියණිය පරිණත වී ඇති බවත්, කිමෝනො වෙළඳාම අභාවයට යමින් බවතින ව්‍යාපාරයක් බවත් වටහා ගන්නා සෙන්සකු සිය ව්‍යාපාරය ඉතොකෝට භාර දෙයි
1934දී ඉතොකෝ තමන්ගේම බටහිර ඇඳුම් නිර්මාණ වෙළඳසැලක් අරඹයි
ඉතොකෝ සමග සේවය කළ සන්නාලියෙකු වූ මසරු කවමොතෝ ඉතොකෝට විවාහ යෝජනාවක් ගෙන එන අතර මුකොයෝෂි කෙනෙකු ලෙස ඔහාරා පවුලට ඇතුළත් වෙයි
ඔවුනට දියණියන් තිදෙනකු ලැබෙන අතර ස්ත්‍රීන් සහ පුරුෂයන් සඳහා ඔවුන් ඇරඹූ බටහිර ඇඳුම් ව්‍යාපාරය දියුණුවට පත් වෙයි
නමුත් ජපානය යුද්ධයට පැටලීමත් සමග ඔවුන්ගේ ලෝකය උඩුයටිකුරු වෙයි
ඔවුන්ගේ අසල්වැසියන් වූ ටයිෂෝ යෂෝකා සහ ඔහුගේ බාල සොහොයුරා වූ කන්සුකේ යන දෙදෙනාම යුද්ධයට යන අතර එහි දී මියයති
නිවසේ ඇති ළුූ ගින්නකින් සෙන්සකු බරපතල තුවාල ලබා පසුව මියයයි
ඉතොකෝගේ පැරණි පාසල් මිතුරියක සහ උසස් පැළැන්තියේ ර්යෝතෙයි එකක් ගෙනගිය නත්සු සිය ව්‍යාපාරය විකුණා දමන අතර ණයකරුවන්ගෙන් බේරීමට පලා යයි
මසරුහට ද යුධ පෙරමුණ වෙත යාමට සිදු වන යුද්ධය අවසන් වීමට මඳ කලකට පෙර රෝගයකින් මියයයි
යුද්ධයෙන් පසු ඉතොකො ඉක්මණින් ම නැවත සිය ව්‍යාපාරය ගොඩනගන අතර යුද්ධයෙන් පීඩාවට පත් අනෙකු අයට ද උපකාර කරයි
ඇය ටයිෂෝගේ වැන්දඹුව වූ යඉකො හට නැවත ඇගේ කොණ්ඩා සැකසුම් ව්‍යාපාරය නැවත ආරම්භ කිරීමට උපකාර කරයි
නත්සු ඇමරිකානු සොල්දාදුවන් සඳහා ගණිකාවක ලෙස සේවය කරන බව දැනගන්නා ඉතොකො ඇයව බේරාගැනීම සඳහා ටයිෂෝගේ මව වූ ටැමේ ලවා ඇයව කුලියට ගනියි
ඉතොකෝ දේශීය රෙදිපිළි සංගමයට බැදෙන අතර එහි දී ඇයට නාගසාකිවලින් පැමිණි තරුණ සන්නාලියෙකු වූ ර්යුචි සුවෝ හමු වෙයි
විවිධ සිදුවීම් ගණනාවකින් පසු ඔවුන් දෙදෙනා එකට සේවය කරන අතර ප්‍රේමයෙන් බැදෙති
නමුත් සුවෝහට බිරිඳක් සහ දරුවන් ද වූහ
මෙම ගැටලුව විසඳීමට ඉතොකෝ සුවෝහට ඔහුගේ වෙළඳසැලක් විවෘත කිරීමට උපකාර කරන අතර නැවත ඔවුහු මුණ නොගැසෙති
කාලය ගත වන විට ඉතොකොගේ දියණියන් තිදෙනා සිය අනාගත රැකියා පිළිබඳ තීරණයට එළැඹ සිටිති
වැඩිමහල් දියණිය යූකෝහට කලා පාසලට ඇතුළත් වීමට අවශ්‍ය වුවත්, ඉතොකෝ ඇයට සැබවින්ම කලාකාරිණියක වීමට අවශ්‍යදැයි විමසූ විට ඇය ටෝකියෝ හි මෝස්තර නිර්මාණ පාසලට ඇතුළු වීමට තීරණය කරයි
යූකෝ සමග සැමවිටම රණ්ඩු කළ නඔකෝ, යූකෝ ව බියපත් කරමින් එම පාසලටම ඇතුළු වෙයි
නඔකෝ එම පා‍සලෙහි පළමුවැනියා බවට පත්ව ප්‍රධාන සම්මානය දිනාගනියි
උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයෙන් පසු යූකෝ සිය මවට උපකාර කිරීමට කිෂිවදා පැමිණෙයි
නමුත් ටෝකියෝවෙහිම නතරවන නඔකෝ තමන්ගේම වෙළඳසැලක් ආරම්භ කරයි
නඔකෝගේ රළු ක්‍රියාකලාපය හමුවේ ඇගේ ව්‍යාපාරය අසාර්ථක වන අතර, මේ වන විට විවාහ වී දියණියක ද සමග සිටින යූකෝ ඇයට උපකාර කිරීමට ටෝකියෝ වෙත යයි
මේ අතර රෙදිපිළි කර්මාන්තයෙන් දූරස්ථව සිටි ලාබාල සතොකො ටෙනිස් ක්‍රීඩාව අතහැර සිය මව යටතේ ඇඳුම් නිර්මාණ ශිල්පය හදාරයි
මේ අතර විලාසිතා දියොර් සිට ලුවිස් විට්න් හරහා මිනිගවොම් දක්වා වෙනස් වන අයුරු දකින ඉතොකෝ සිය වයස පිළිබඳ සිතා තම ව්‍යාපාරය යූකෝහට භාර දෙයි
නමුත් කිෂිවදාව තමන්ට කුඩා වැඩි යැයි හැගුණු යූකෝ ෂින්සයිබෂිහි තමන්ගේම ව්‍යාපාරයක් අරඹයි
ඊළගට ඉතොකෝ සිය ව්‍යාපාරය භාර දීමට සිතන සතොකෝ සිය විලාසිතා හැකියා වැඩිදියුණු කර ගැනීමට ලන්ඩන් වෙත යයි
කාලයක් ගතවන විට ඉතොකෝගේ දියණියන් තිදෙනා මෝස්තර නිර්මාණ ලොවේ දැවැන්තයන් බවට පත්ව සිටිති
මුරණ්ඩු තරුණියක වූ යූකෝගේ දියණිය රිකා, සිය මව සමග අමනාප වී ඉතොකෝ සමග නතර වීමට පැමිණෙයි
සිය මිත්තණියගේ ආදරය සමගින් ඇය තමන් පිළිබඳ අවබෝධ කරගන්නා අතර සිය මව වෙනුවෙන් සේවය කිරීම අරඹයි
ඉතොකෝ අන්‍යන්ට ද උපකාර කරයි
සිය මිතුරකුගේ පුත්‍රයකුගේ දැඩි ඉල්ලීම පරිදි ඇය වැඩිහිටියන් සඳහා ද ඇඳුම් නිර්මාණය කරන අතර එය වඩාත් සාර්ථක වේ
ඇය රෝහලක මෝස්තර ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වන විට ඇයට ඇගේ පැරණි මිතුරිය වූ නත්සු මුණගැසෙයි
එහිදී ඇයට සුවෝගේ දියණියව ද හමු වෙයි
සිය අනූ වැනි වියෙදීත් කාර්යයෙහි නියුතු වූ ඉතොකෝ සිය නිවෙස අලුත්වැඩියා කරන අතරතුර 2006 මාර්තු මස හදිසියේම  ඇය බිම ඇද වැටෙයි
ඇය රොහල්ගත කෙරෙන අතර 92 වියැති ඇය රොහලේ දී මියයයි
ඇය උපකාර කළ බොහෝ දෙනා ඇගේ නිවසට රැස් වී ජනේලයෙන්දන්ජිරි උත්සවය නරඹන අතර යූකෝ රූපවාහිනී නාළිකාවක් තම මවගේ ජීවිතය ඇසුරෙන් අසදෝරාවක් නිර්මාණය කිරීමට ඉල්ලා ඇති බව සිය සොයුරියන්ට පවසයි
චරිත නිරූපණය
 මචිකෝ ඔනො, ඉතොකො ඔහාරා ලෙස - අයාකො කොෂිනෝගේ ජීවිතය ඇසුරෙන් නිර්මාණය වූ වීරවරිය
 මාරි නත්සුකි, වයසක ඉතොකෝ ඔහාරා ලෙස
 අකාරි නිනෝමියා, ළමා ඉතොකෝ ඔහාරා ලෙස සහ ළමා නඔකෝ ඔහාරා ලෙස
 කඔරු කොබයෂි, සෙන්සකු ඔහාරා ලෙස
 යුමි අසූ, චියෝ ඔහාරා ලෙස – ඇගේ මවයි.
 අකිරා ටකරාඩා, සෙයිසබුරෝ මක්සුසකා ලෙස – ඇගේ සීයා (චියෝගේ පියා)
 යුකියෝ තෝකේ, සදාකෝ මත්සුසකා ලෙස – ඇගේ ආච්චි (චියෝගේ මව)
 තෙරූ ෂෝජි, හරු ඔහාරා ලෙස - ඇගේ අනෙක් ආච්චි (සෙන්සකුගේ මව)
 මියු යග්යූ, ෂිසුකෝ ඔහාරා ලෙස - ඇ‍ගේ නැගණිය
 තරෝ සුරුගා, මසරු කවමොතෝ ලෙස – ඇගේ සැමියා
 චිහරු නීයාමා, යූකෝ හාරා ලෙස – ඉතොකෝගේ වැඩිමහල් දියණිය
 ෆුජිකෝ කොජිමා, රිකා ඔහාරා ලෙස - යූකෝගේ දියණිය
 අසාමි කවසාකි, නඔකෝ ඔහාරා ලෙස – ඉතොකෝගේ දෙවන දියණිය
 මිසාකෝ යසුඩා, සතොකො ඔහාරා ලෙස – ඉතොකොගේ බාලම දියණිය
 චියාකි කුරියාමා, නත්සු යොෂිඩා ලෙස – ඉතොකෝගේ ළමා වියේ මිතුරියකි
 ක්යොකෝ එනාමි, වයසක නත්සු යොෂිඩා ලෙස
 මාරි හමාඩා, ටැමේ යසුවෝකා ලෙස – අසල්වැසි කොණ්ඩා සකසන්නිය
 තකමසා සුගා, ටයිෂො යසුවෝකා - අගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා
 හිරොයුකි ඔනො‍ඒ, කන්සුකේ යසුවෝකා ලෙස – ඇගේ දෙවන පුත්‍රයා සහ ඉතොකෝගේ ළමා වියේ මිතුරෙකි
 මාකි තමරු, යඉකො යසුවෝකා ලෙස – ටයිෂෝගේ බිරිඳ
 ගෝ අයානො, ර්යුචි සුවෝ ලෙස – නාගසාකිවලින් පැමිණි සන්නාලියා
 හොෂාන්, තත්සුවෝ කිතමුරා ලෙස – නිමි ඇඳුම් ව්‍යාපාරිකයෙකි
නඔ‍මි ෂයිෂෙන්, ර්යෝකෝ නෙගිෂි ලෙස – බටහිර ඇඳුම් මසන අයුරු ඉතොකෝට ඉගැන්වූ ගුරුවරිය
 ඉත්සුජි ඉටාඕ, සුඑමත්සු රෙදි හලේ අයිතිකරු ලෙස
 කෝතරෝ කොයිසුමි, හරුතාරෝ නකමුරා ලෙස - කබුකි නළුවෙකි
ටොමොකා කුරොතානි, සේ ලෙස – නැටුම්ශාලාවේ තරුණිය
 මසහිරො කෝමොතෝ, එයිසකු කිනොමොතෝ ලෙස – අසල්වැසි ඉලෙක්ට්‍රික් උපකරණ වෙළෙන්දා
 ෂෝසෝ උයිසුගි, යසුඕ කියෝකා ලෙස – අසල්වැසි පාවහන් වෙළඳසැල් හිමියා
 ෂින්'යා ත්සුකමොතෝ, ටකේෂි හරගුචි ලෙස – යූකෝගේ මෝස්තර නිර්මාණ පාසලේ ගුරුවරයා

නිෂ්පාදනය
2011 ටොහොකු භූමිකම්පාව නිසා NHK සැලැස්මට අනුව මෙම කතාමාලාව ඇරඹීම කල් දැමුණු අතර කතාව කෙටි කිරීම සිදු විය
මෙහි ප්‍රධාන චරිතය රගපෑම සඳහා නිළියන් 1850 දෙනකු අතුරින් තෝරාගැනුණේ මචිකෝ ඔනො වයි. 2012 මාර්තු 3 විකාශය ඇරමීමත් සමග කෘතහස්ත රංගන ශිල්පිනී මාරි නත්සුකි 72 වියැති වියේ සිට චරිතය සඳහා තෝරා ගැනිණි
ළමා නිළි අකාරි නිනෝමියා මෙහි වීරවරියගේ ළමා වියේ චරිතය මෙන්ම ඉතොකෝගේ දියණිය ළුූ නඔකෝගේ ළමා විය සඳහා තෝරාගැනිණි
ගායන ශිල්පී රිංගෝ ෂීනා මෙම කතාමාලාව සඳහා තේමා ගීතය ගායනා කළ අතර එය ද "කානේෂන්" ලෙසම නම් කෙරිණි
පිළිගැනීම
කානේෂන් කතාමාලාව අතිශය සාර්ථකත්වයට පත් විය
එය කැන්ටෝ ප්‍රදේශයේ 19.1%ක ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිශතයක් හිමිකරගත් අතර 2007 Dondo Hare කතාමාලාවෙන් පසු ඉහළම ප්‍රතිචාර දිනාගත් අසදෝරාව ලෙස සැලකේ. එසේම එය කන්සායි ප්‍රදේශය තුළ 19.6%ක ප්‍රෙක්ෂක ප්‍රතිශතයක් උපයා ගත්තේ ය
එය එම ප්‍රදේශයේ 2003දී විකාශය වූ කොකොරොට පසු වැඩිම ප්‍රතිචාර දිනාගත් අසදෝරාව ලෙස සැලකේ.

අන්තර්ජාතික විකාශය

සම්මාන
කානේෂන් කතාමාලාව 2011 වසරේ හොඳම රූපවාහිනී වැඩසටහන වෙනුවෙන් 49වන ගැලැක්සි සම්මාන උළෙලේ දී ප්‍රධාන ත්‍යාගය දිනාගත්තේ ය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
  

2011 වර්ෂයේ ජපන් රූපවාහිනී කථාමාලා ඇරඹීම්
2012 වර්ෂයේ ජපන් රූපවාහිනි කථාමාලා අවසන්වීම්
රූපවාහිනී කතාමාලා
මායාවරුන්ගේ ලෝකය යනු 2011දී විකාශය වූ චීන රූපවාහිනී කතාමාලාවකි
මෙහි ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කරන ගිලියන් චුංග් පුරාවිද්‍යාඥයකුගේ දියණියකගේ චරිතය නිරූපණය කරයි
ඇය කාලයේ ආපස්සට ගමන් කරනඅතර එහි දී ඇය සටන්කාමී පූජකවරියකගේ නැවත උපතක් බව පැහැදිළි වෙයි
ඇය මිනිස්-මකර දෙමුහුම් ජීවියකු සමග එක් වී බිඳුණු මායා බඳුනක් නැවත සෑදීමට උත්සාහ ගනියි
මෙම කතාමාලාව රුමිකෝ තකහෂිගේ ජනප්‍රිය ජපන් චිත්‍රකථා මාලාවක් වන ඉනු යෂා හි නිලනොවන අනුවර්තනයක් ලෙස සැලකෙයි
සාරාංශය
වසර ගණනාවකට පෙර ටෙංෂේ දෙවගනගේ මිනිම් ස්වරූපයක් වූ මෝ යින්, සිය සොයුරිය වූ ෂියෑන් යුඒගේ ජනප්‍රියත්වය සහ රජු ඇයට පුදකළ ආදරය පිළිබඳ ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළුණා ය
මෝ යින් අසුර අධිපතියකු වූ ෂි යූ මිං සමග එක් වී සිය සොයුරිය මැරවීමට උත්සාහ දරයි
මේ නිසා සුර, මිනිස් සහ අසුර ලොව අතර සමතුලිතතාව බිඳී අසුරයන්ට වැඩි බලයක් හිමි වේ
වර්තමානයේ ෂියෑන් යුඒගේ නැවත උපත වන දිං යාඕ ඉතිහාසය හදාරන විශ්ව විද්‍යාල ශිෂ්‍යාවකි
පුරාවිද්‍යාඥයකු වූ සිය පියාට උපකාර කරන අතරතුර නව-ග්‍රහ චක්‍රය ක්‍රියාත්මක වී ඇය වසර 3,500ක් ඈතඅතීතයේ වූ නාන්යුඒවෙත ඇදී යයි
වරක් ඇය සහ ෂියෑන් යුඒ අතර සමානකම දැක නාන් යුඒහි රජු ඇය සමග විවාහ වීමට සැරසෙයි
මේ අතර යක්ෂයන්පාලනය කළ හැකි මායා බඳුන සොයා පැමිණෙන අසුරයින් දිං යාඕ පසුපස හඹා එන අතර දිං යාඕ මාලිගයෙන් පලා යයි
ඇය සොහොන්ගැබක සැගවෙන අතර එහි දී ඇයට සිරකරන ලද අර්ධ රාක්ෂයකු වූ වෙන් තියෑන් හමු වෙයි
ඇය ඔහුව නිදහස් කරන අතර ඔහු ඇයව ආරක්ෂා කරයි
මෙවිට දිං යාඕ සතුව තිබූ කුඩා මැටි රුවකින් හදිසියේම මායා බඳුන මතු වෙයි
අවාසනාවට දිං යාඕ අතින් මායා බඳුන බිදෙයි
මේ නිසා මිනිස් ලොව මැවූ න්‍යූවා දෙවගනගේ පූජනීය මුතු සොයාගෙන වෙන් තියෑන් සමග එක්ව මායා බඳුන නැවත පිළිසකර කිරීමට ඇයට සිදු වෙයි
චරිත නිරූපණය
 ගිලියන් චුංග්, දිං යාඕ （丁瑶） ලෙස
සාමාන්‍ය ශිෂ්‍යාවක් වන ඇය හදිසියේම නව-ග්‍රහ චක්‍රය ක්‍රියාත්මක වීමෙන් අතීතයට ඇදී යයි
චුංග් මීට අමතරව ෂියෑන් යුඒ （仙乐） නම් වූ දිං යාඕගේ පෙර උපත එනම් නාන් යුඒහි ප්‍රධාන පූජකවරියගේ චරිතය ද නිරූපණය කරයි
පූර්බා ර්ජියාල්, වෙන් තියෑන් ‍(问天） ලෙස
මිනිස් රුධිරය සහිත අර්ධ මකරෙකි
දිං යාඕ නිදහස් කරන තෙක් ම ඔහුව වසර 20ක් සොහොන් ගැබක සිරකොට තබන ලදී
ෂි යූමිං විසින් උගුලකට හසු කරන තෙක්ම ෂියෑන් යු ඒ සහ වෙන් තියෑන් ප්‍රේමවන්තයෝ වූහ
පැට්‍රික් ටෑම්, රොං දි（(荣狄） ලෙස
නාන් යුඒ දේශයේ රජුයි
ඔහු ෂියෑන් යුඒට දැඩි ලෙස පෙම් කළ ද ෂියෑන් ඒ බව නොදනී
දිං යාඕ හමු වූ පසු ඔහු ඇයව විවාහ කර ගැනීමට සිතයි
ගුවෝ ෂෙනී, මූ ලියෑන් （慕莲） ලෙස
න්‍යූවාගේ සොහොනේ ආරක්ෂිකාවයි. හූ ජි විසින් ඇගේ මුළු ගමම විනාශ කරන ලදී
පළිගැනීමේ චේතනාවෙන් ඇය දිං යාඕ සහ වෙන් තියෑන් සමග එක් වෙයි
ඇයව බොහෝ වරක් බේරාගත් වූ දාඕ සමග මූ ලියෑන් ප්‍රේමයෙන් බැදෙයි
සුන් ෂිං, ෂි යූ මිං ලෙස
ෂියෑන් යුඒට ආශා කළ අසුරයෙකි
ෂියෑන් යුඒගේ මරණයට, වෙන් තියෑන්ගේ සිරදඩුවමට, මූ ලියෑන්ගේ ගම විනාශ කිරීමට හේතු වූයේ ඔහුයි
ජියෑං යි, වූ දාඕ （无道) ලෙස
වෙන් තියෑංගේ අර්ධ සොයුරායි
සම්පූර්ණ මකරකු වූ ඔහු මකර වංශයේ නායකයා යි
ඔහු යූ දියේට පෙම් කරයි
ලි ක්වියෑන්, යු දියේ （雨蝶） ලෙස
ෂූ දේශයේ කුමරිය වූ ඇය මාලිගයෙන් පලා ආවා ය
වූ දාඕ තුවාල වී සිටිය දී ඇය මුණගැසෙන අතර ඇය ඔහුව සුවපත් කරයි
ඔහු ඇයගේ පසුපස ගමන් කළා ය
ලියු ටිංග්යු, මෝ යින් （魔音）‍ ලෙස
නාන් යුඒ දේශයේ නව ප්‍රධාන පූජකවරියයි
ඇය රොං දිට පෙම් කළත්, රොං දි ඇයට පෙම් කළේ නැත
එම නිසා ඇය සිය සොයුරිය වූ ෂියෑන් යුඒට වෛර කළා ය
තේ, වෙයි ලියාඕ （卫辽） ලෙස
රොං දි ගේ මලණුවන් වූ මොහු නාන් යුර්හි පැරණි සෙන්පතියායි
හු ජිගේ පෙම්වතා යි
ෂු ෂිවෙන්, තිං ක්වින් （听琴） ලෙස
මෝ යින්ගේ ආධුනිකාවයි
 ලියු නැපිං, හූ ජි （胡姬） ලෙස
ෂි යූමිංගේ සේවිකාවක වූ අතර වෙයි ලියාඕගේ පෙම්වතියයි
ෂු යාඕෂුවාන්, දිං මියෑන් ලෙස
දිං යාඕගේ පියායි
ප්‍රකට පුරාවිද්‍යාඥයෙකි
චෙන් ජියාෂින්, ෆෙං හුවාං （凤凰） ලෙස
ස්වර්ග කඳුමුදුනේ සුර රජුගේ දියණියයි
ලි යිෂින්, වුෂාන් ගුයිපෝ ලෙස
වු කන්දේ ආත්මයයි
ෂියෑන් යුඒගේ අවදි වීමටට හේතු විය
අන්තර්ජාතික විකාශය

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 හෝලි පර්ල් at Blog Sina

2011 චීන රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම්
2011 චීන රූපවාහිනී කතාමාලා අවසන් වීම්
2010 දශකයේ චීන රූපවාහිනී කතාමාලා
බටහිර හන් රාජවංශය පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ රූපවාහිනී කතාමාලා
රූපවාහිනී කතාමාලා
ඇන්ඩෘ රන්ජන් පෙරේරා යනු 2008 වර්ෂයේ සීෂෙල්ස්හී අගවිනිසුරුවරයා ලෙස පත්වූ ශ්‍රී ලාංකික විනිසුරුවරයකු වේ
බාහිර සබැදි
ලංකන් ජජ් ස්වෝර්න්-ඉන් ඈස් සීෂෙල්ස්’ සීජේ
 ප්‍රසිඩන්ට් පේම්ස් මයිකල් හෑස් කන්ෆර්ම්ඩ් ජජ් ඇන්ඩෘ රන්ජන් පෙරේරා ඉන් ද පෝස්ට් ඔෆ් ජීෆ් ජස්ටිස්
කොට්ටාව ධර්මපාල මහා විද්‍යාලය 1970 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 1වන දින කොට්ටාවේදී ස්ථාපනය කෙරූ රජයේ පාසලක් වේ
සඵල පොළී අනුපාතිකය, සඵල වාර්ෂික පොළී අනුපාතිකය, වාර්ෂික සමතුල්‍ය අනුපාතිකය (AER) හෝ සරල වශයෙන් සඵල අනුපාතිකය යනු, වාර්ෂික වැල් පොළිය හිඟ මුදල් වශයෙන් ගෙවිය හැකි වන පොළී අනුපාතිකයක් සහිතව නාමික පොළී අනුපාතිකය වෙතින් පුනප්‍රකාශය කෙරෙන්නාවූ සහ ණය මුදලක් හෝ මූල්‍ය නිෂ්පාදිතයක් හෝ කෙරෙහි බලපවත්නාවූ පොළී අනුපාතිකයකි
සතිය, මාසය, වසර ආදී විවිධ සමථායන කාලසීමාවන් සහිත ණය ලබාදීම් සඳහා වාර්ෂීක පොළිය සංසන්දනය කිරීමට මෙය භාවිතා වෙයි
ඥාතීත්වය යනු සමාජ සම්භන්ධතා ජාලයක් ලෙස මානව විද්‍යාඥයින් හදුන්වා දෙයි
මානව සමාජයන්හි වැදගත්ම සංකල්පයකි ඥාතීත්වය
ප්‍රාථමික සමාජානුයෝජනය පිළිබද විමසා බැලීෙම් දී ඥාතීත්වය ඉතා වැදගත් සංකල්පයකි
මානව සංස්කෘතීන්හි අතීතයේ සිට දක්නට දැබෙන ඥාතීත්ව රටා මානව විද්‍යාඥයන් විසින් වර්ගීකරණය කර ඇත
ඒවා නම් 
 අවරෝහණය හෙවත් වංශානුගත ක්‍රමය
 නෛතික ඥාතීත්වය(විවාහ ඥාතීත්වය)
 ලේ ඥාතීත්වය
 කල්පිත ඥාතීත්වය

අවරෝහණය  
පැට්‍රීෂියා උබෙරෝයි විසින් සංස්කරණය කල ඉන්දියාවේ පවුල ඥාතීත්වය හා විවාහය යන කෘතිය කුල ඥාති සමූහ බිහිවීම සදහා මූලික වශයෙන් නීති 3 ක් බලපානබව පෙන්වා දෙයි
ඒවානම් 
 අවරෝහණ හෙවත් වංශානුගත ක්‍රමය
 අනුප්‍රාප්තිය
 උරුමය හෙවත් ප්‍රෙව්ණිය
කෙසේ වෙතත් මෙම ක්‍රම තුනම පොදුවේ අවරෝහණය යටතේ සාකච්ඡා කිරීමට මානව විද්‍යාඥයන් යොමුවී ඇත
අවරෝහණය යනු දේපල ඉඩකඩම් වාසකම නිශ්චල චංචල දේපල අයිතිය ආදිය බෙදීයන පිළිවෙලයි
ලේ ඥාතීත්වයේදී මෙම සංකල්පය බහුලව භාවිතවේ
අවරෝහනය පදනම් කරගෙන අවරෝහණ සමූහ බිහිවේ
මෙම සෑම සමූහයකම පොදු ආදිතමයෙකු සංකල්පීය වශයෙන් ගෙනහැර දැක්වුද ඔහු බොහෝවිට ජීවමාන පුද්ගලයෙකු නොවේ
එනම් මියගිය මුතුන් මිත්තෙක් විය හැකිය
අවරෝහණයේදී ප්‍රධාන ප්‍රවර්ග 3ක් දක්වට ලැබේ
එයින් එක් ක්‍රමයක් වන්නේපිය රේඛීය අවරෝහණ ක්‍රමයයි
මෙම ක්‍රමය අනුව පියාගෙන් පුතාට දේපල වාසගම පාරම්පරික උරුම ආදිය හිමිවේ
බොහෝ සමාජවල වාසගම දේපල හා පාරම්පරික උරුමයන් පියරේඛීය අවරෝහණ ක්‍රමයට හිමිවේ
මෙම ක්‍රමයේ ආදිතමයා පුරුෂයෙකි
මෙම ක්‍රමයේදී පිය උරුමයන් දියණියන් හට හිමි නොවේ
උදාහරණ ලෙස පියා සතු ඉඩම හිමිවන්නේ දියණියට නොව පුතුට පමණය
අතීත සිංහල සමාජයේ ස්ථීර දේපල පිය රේඛිය අවරෝහණ ක්‍රමය යටතේ ඊලඟ පරපුරට හිමිවිය
පියාගේ උරුමය පුතුට මෙන්ම දියණියට ලැබෙන අවස්ථාද ඇත
උදාහරණ ලෙස පෙළපත් නාමය පුතුට මෙන්ම දියණියටද පියාගෙන් ලැබේ
එහෙත් පුතුගේ පුතුට පෙළපත්නාමය ලැබුනද දියණියගේ දරුවන්ට පිය පෙළපතෙන් එන පෙළපත් නාමය අහිමිවේ
මවු රේඛිය අවරෝහණ ක්‍රමය යනු මවගෙන් දියණියට උරුම හිමිකම් පැවරීමයි
මෙහිදී ආදිතමයා ස්ත්‍රියකි
බොහෝ සමාජවල චංචල දේපල හිමිකම මවු රේඛිය අවරෝහණ ක්‍රමය යටතේ ඉදිරි පරම්පරාවට හිමිවේ
උදාහරණ ලෙස මවසතු කනකර ආභරණ හිමවන්නේ පුතුට නොව දියණියටයි
අතීත සිංහල සමාජයේ චංචල දේපල අයිතිය මවු රේඛිය අවරෝහන ක්‍රමය යටතේ ඊටඟ පරපුරට හිමිවිය
ද්වී රේඛීය අවරෝහණ ක්‍රමයේදී මවගේ මෙන්ම පියාගේද දේපල පුතුන්ට මෙන්ම දියණියන්ටද හිමිවේ
වර්තමානයේ බොහෝ සමාජවල පවතින්නේ මෙම ක්‍රමයයි
විවාහ ඥාතීත්වය

ලේ ඥාතීත්වය

කල්පිත ඥාතීත්වය 

 

මානව විද්‍යාව
සමාජ විද්‍යාව
මන්දෝදරී (සංස්කෘත
मंदोदरी , අර්ථය "මෘදු උදරයක් ඇති") කුමරිය යනු හින්දු මහා කාව්‍යයක් වන රාමායනයට අනුව, ලංකාපුර රජු වූ රාවණා ගේ අග බිසවයි. රාමායනයේ සදහන් ආකාරයට ඇය සුන්දර, පක්ෂග්‍රාහී මෙන්ම ධර්මිෂ්ඨ කාන්තාවක් ලෙස නිරූපණය කරයි
ඇය පංචකන්‍යාවන් ගෙන් කෙනෙකු ලෙස ද පුරාවෘත වල සදහන් වන අතර, ඇයගේ නාමයේ ආනුභාවයෙන් පාපය දුරු වන බවද විශ්වාස කෙරේ
මන්දෝදරී කුමරිය,මැයගේ පියාණන් මයදාන නම් වූ යක්ශ ගෝත්‍රික නවනිපැයුම් කරුවෙක්ද මව යක්ෂ ගෝත්‍රික රජෙකු වූ මායාසුර ගේ හා ආකාශ අප්සරාවක් වූ හේමා ද විය
මන්දෝදරී දාව මේඝනාද හෙවත් ඉන්ද්‍රජිත්, ආථිකාය සහ අක්ෂයකුමාර නම් පුත්‍රයන් තිදෙනෙක් වූහ
සමහර රාමායණ අනුවර්තන වලට අනුව, මන්දෝදරී යනු රාවණා විසින් පැහැර ගන්නා ලද රාම ගේ බිරිය සීතා ගේ මව වේ
ඇගේ සැමියා වූ රාවණා ගේ ක්‍රියාකලාපය සම්බන්ධව නොතකන ඇය ඔහුට ප්‍රේමය දක්වන අතරම ඔහුට නිවැරදි මාර්ගය අනුගමනය කිරීමට උපදෙස් දෙයි
මන්දෝදරී සීතා ආපසු රාම වෙත භාර දෙන මෙන් රාවණා ගෙන් ඉල්ලා සිටි නමුත් රාවණා එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි
රාවණා රජු කෙරෙහි ඈ තුළ වූ ප්‍රේමය හා පක්ෂපාතිත්වය රාමායණය තුළ ප්‍රශංසා කර ඇත
ලංකාවට පැමිණි ප්‍රථම ආක්‍රමණිකයන් ලෙස මහාවංශයයේ සදහන්වේ
මොවුන් දෙදෙනා දුවිඩ ජාතික අශ්ව වෙළදුන් දෙදෙනෙකි
ලංකාව පැමිණ සූරතිස්ස රජුගේ හමුදාවට බැදී කලක් සේවය කොට කුමන්ත්‍රණකාරීව බලය අල්ලාගෙන සූරතිස්ස රජු මරා සිහසුන පැහැරගත් ඔවුන් වසර 22 ලංකාවේ සිහසුන හෙබවීය
අධාර්මික පාලනයක් ගෙනගිය මොවුන් වෙහෙර විහාර විනාශ කරමින් රට පාලනය කළහ
2016 ගිම්හාන පැරාලිම්පික් යනු අන්තර්ජාතික පැරාලිම්පික් කමිටුවේ අධීක්ෂණය යටතේ ආබාධිත ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් වෙනුවෙන් පැවැත්වෙන අන්තර්ජාතික බහු-ක්‍රීඩා තරගාවලියකි
එය 15 වන ගිම්හාන පැරාලිම්පික් තරගාවලියයි
2016 සැප්තැම්බර් මස 7 සිට 18 දක්වා බ්‍රසීලයේ රියෝ ද ජැනෙයිරෝ හි දී  තරගාවලිය පැවැත්වෙනු ඇත
ලතින් ඇමෙරිකානු හෝ දකුණු ඇමෙරිකානු රටක පැරාලිම්පික් තරගාවලියක් පැවැත්වෙන ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය වන අතර දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලයේ රටක - 2000 සිඩ්නි පැරාලිම්පික් වලට පසු - පැරාලිම්පික්  තරගාවලියක් පැවැත්වෙන දෙවැනි අවස්ථාවද වෙයි
පැරා ඔරු පැදීම සහ පැරාතුන්ප්‍රයාමය යන ක්‍රීඩා යුගලය මෙම තරගාවලියට අළුතින් එක් වීමට නියමිතය
අන්තර්ජාතික පැරාලිම්පික් කමිටුව සහ අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව අතර 2001 වසරේදී ඇතිකරගත් එකඟතාවයකට අනුව ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලිය සඳහා සත්කාරකත්වය සපයනු ලබන නගරය විසින්ම එම වසරේ ගිම්හාන පැරාලිම්පික් තරගාවලිය සඳහා ද සත්කාරකත්වය සපයනු ලබයි
මේ අනුව 2009 ඔක්තෝබර් 2 දින කෝපන්හේගන් හි පැවති 121 වන IOC සැසිවාරයේදී, 2016 ගිම්හාන ඔලිම්පික් සහ පැරාලිම්පික් තරගාවලි වල සත්කාරකත්වය සඳහා බ්‍රසීලයේ රියෝ ද ජැනෙයිරෝ නගරය තෝරා ගන්නා ලදී
2016 ගිම්හාන පැරාලිම්පික් උලෙළට සහභාගීවන රටවල්
සද්ධාතිස්ස රජතුමාගෙන් පසුව ලංකාද්වීපයෙහි රජකම් ලැබිය යුතුව තිබුණේ ඔහුගේ වැඩිමහලු පුත් ලජ්ජිතිස්ස කුමරුටය
එහෙත් සංඝයා වහන්සේලාගේ මැදිහත් වීමෙන් දෙවෙනි පුත් ථුල්ලත්ථන සිහසුන මත හිඳුවාලීය
මසක් ගත වීමටත් පෙර සොයුරා මරාදමා ලජ්ජිතිස්ස රජවිය
පසුව හෙතෙම සංඝයා වහන්සේලා සමඟ සමගිව ඉතා වැදගත් ශාසනික වැඩ කටයුතු කලේය
රුවන්වැලි සෑයේ ශිලාමය මල් ආසන ත්‍රිත්වයක් තැනවීම, ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් ශිලා ස්ථූපයක් කරවීම, ගිරිකුම්භිලා විහාරය ද කරවූයේය
ඛල්ලාටනාග රජු සද්ධාතිස්ස රජුගේ තුන්වන ප්‍රත්‍රයාය මෙතුමා මහාරත්ථක නම් සෙනෙවියකු අතින් ඝාතනයට ලක්විය
සිංහල රාජාවලියේ එන දෙවන රැජීන සීවලී රැජිනයි
මෙතුමිය අනුරාධපුර රාජධානියේ චූලාභය රජුගේ නැගණියයි
ඇගේ පියා මහා දාඨික මහානාග රජුය මාස කිහිපයක් පමණක් සිහසුන හෙබවීය
ඉලනාග රජු ඇයව පලවා හැර සිහසුන උදුරාගත්හ
මේවාත් බලන්න
 ලක්දිව රාජාවලිය
 ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු සහ පාලකයෝ
 කොඩ්‍ර්ංටන්ගේ ලංකාවේ සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසය

සිංහලේ රැජිනියෝ
අනුරාධපුරයේ රජවරු
ස
ස
බුද්ධදාස රජු ප්‍රකටවන්නේ දක්ෂ වෙදදුරකු ලෙසය ඉතා ධාර්මික රජකු වූ මෙතුමා වෙද රජ ලෙස හදුන් වන අතර මෙතුමා වෙද පොත්රැසක් රචනාකළ බව සදහන්වේ එසේම මිනිසුන්ට පමනක් නොව සතුන්ට පවා වෙදකම් කළ මෙතුමා දිවයින පුරා රෝහල් ආදිය ඇති කළ මෙතුමා දිනක් පෙනයේ ගෙඩියක් සෑදී වෙදනාවෙන් සිටි නාගරාජයෙකුට වෙදකම් කර සුවපත් කළ බවත් නාගයා රජුට කෘතගුණ සැළකීමක් ලෙස තම නාගමාහ්ඛය වමාරා දුන්බව ජනප්‍රවාදයේ සදහන් වේ
මානවම්ම කුමාරයාගෙ පියා දෙවන කස්සප
මානවම්ම කුමරු දෙවන දාඨෝපතිසුස රජුගේ කාලයේ ඉන්දියාවට පලා ගොස් එහිදී සටන් ශිල්ප හදාරා පසුව ඉන්දියාවේ පල්ලව රජුගේ හමුදාවට බැදී රජුගේ සිත දිනාගෙන පල්ලව රජුගේ උදවු ඇතිව සේනාවක් සමග ලංකාවට පැමින හත්ථදාට රජුමරා සිහසුන ලබාගත්හ ඉතා ධාර්මික රජෙක්විය
පස්වන මිහිදු රජු අනුරාධපුර රාජධානියේ අවසන් රජුය මෙතුමා පස්වන සේන රජුගේ සොහොයුරාය දුර්වල පාලකයෙකුවිය අදික බදු පැනවීම නිසා ජනයා තුල රජුකෙරේ සහයෝගය අඩුවිය ජනයා බදු ගෙවීම පැහැර හැරීමනිසා රජුගේ භාණ්ඩාගාර හිස්වූ බව සදහන් වෙයි යුධ ශක්තියෙන් හා ආර්ථික අතින් රජු ඉතාමත් දුර්වල වීමනිසා එවක දකුණු ඉන්දියාවේ අධිරාජ්යයක් බිහිකරමින් සිටි චෝලයන් ගේ අවධානය ලංකාව කෙරේ යොමුවිය රාජරාජ නම් චෝල අධිරාජයා ලංකාව ආක්‍රමණය කොට පස්වන මිහිදු රජු මරා සිහසුන පැහැර ගත්තේය.
සිරස්  අවලම්බකයන් භාවිතයෙන්,  එහි තට්ටුව (භාරය දරන කොටස), එල්ලෙන කේබල වලට පහලින් එල්ලා ඇති පාලම් වර්ගයක්, සංගිලි පාලමක් හෝ එල්ලෙන පාලමක් හෝ යනුවෙන් හැඳින්වෙයි
නායර් යනු ඉන්දියාව් කේරළ ප්‍රාන්තය‍ෙ වාසය කරන ග‍ෝත්‍රික කණ්ඩායමකි
ඉන්දීය කුල දූරාවලියට කුලයක් ලෙසත් සළකයි
මොවුන් පිළිබදව අධ්‍යනයන් කැතලින් ගොෆ් නම් මානව විද්‍යාඥවරිය විසින් සිදු කළාය
නායර් යන වචනය නායක නම් වචනයෙන් බිදී ආවක් බව පැවසේ
තවත් අදහසක් නම් නාග යන වචනයනේ බිදී ආවක් බවයි.මොවුන් නාගයින් වන්දනා කරන ජන කොටසකි
මොවුනගේ අරම්භය පිළිබද ඉතිහාසය ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගය දක්වා දිවයයි
13 වන සියසයේ දී මොවුන් කුඩා රාජධානියක් ලෙස මලබාර් වෙරළ තීරයට ආසන්නව වාසය කර ඇත
නායර් පුරුෂයන් අතීතෙය් සිට ආරක්ෂක හමුදාවන්හි සෙබළුන් ලෙස ක්‍රියා කළහ
නායර්වරු පෘතුගීසි ලංදේසි ඉංග්‍රීසි යුගවල දක්ෂ යුධ සෙබළන් ලෙස ක්‍රියා කළහ
අතීතයේ සිට ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන රාජතාරිය වූයේ ආරාක්ෂක සේවයයි
නායර් ගෝත්‍රිකයන් අතර විවිධ උපගෝත්‍ර කිහිපයක්ද දක්නට ලැබේ
කැතලින් ගොෆ්ට අනුව මෙම උප ගෝත්‍ර ඔවුන්ට අයත් වෘත්තිය අනුව බෙදී ඇත
ඒ අනුව බෙරකරුවන් වෙළෙක්දන් ලෝකූරු කරුවන් දෝළා ගෙනයන්නන් මෙහෙකරුවන් කුඹලුන් කරණවෑමියන් ආදී වශයෙනි
නායර් ද්වාර කර්ම චාරිත්‍ර 
දරු උපතකදී ඔවුන් අනුගමනය කරන චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර මෙසේය
ජොතිෂයවේදියාගේ උපදෙස්මත චාරිත්‍රානූකූල වස්ත්‍රයක් හැඳ  ගැබිනි මවගේ සිරුරේ පොල්තෙල් ගල්වා කහ දියර මිශ්‍ර ජලෙයන් නහවයි.මේ අවස්ථාවේ කඩුවකින් පොල් ගෙඩිය බිදී
ධනය තේරිමක්ද චාරිත්‍රානුකූලව සිදුකරයි
දරුවාගේ නම් තැබීමේ උළෙලද උස්සවශ්‍රීයෙන් වාරිත්‍රානුකූලව සිදුකරයි
නායර්වරුන් සඳහා විවාහ 2 ක් විය
එකක් තමයි තලිකෙට්ටු කල්‍යාණම් කියන චාරිත්‍රානුකූල විවාහය
මෙම චාරිත්‍රය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු දහයේ සිට දොළහ දක්වා කාලය තුළ, තාරාවඩ් තුළ සිටින සියලුම ගැහැණු ළමයින් සඳහා පවත්වනු ලැබේ
කරණවන් විසින් විස්තීරණ චාරිත්‍රය සංවිධානය කළේ ප්‍රමුඛ ගම්වැසියන්ගෙන් සහ කනියන් නමින් හැඳින්වෙන සාම්ප්‍රදායික ජ්‍යෝතිඃ ශාස්ත්‍රඥයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීමෙන් පසුවය
උත්සවය සඳහා තොරණක් ඉදිකරන ලද අතර ගැහැණු ළමයින් එම අවස්ථාවන්හිදී පමණක් භාවිතා කරන ආභරණ පැළඳ සිටි අතර චාරිත්‍රානුකූලව තෙල් ස්නානය කළහ
ආභරණ බොහෝ විට ණයට ගනු ලැබුවේ ගම්වැසියන් කිහිප දෙනෙකුට පමණක් ඒවා හිමිවන බැවිනි
තාලි බැඳපු කෙනාව ඇතෙකු පිට ප්‍රවාහනය කරනවා
එම පුද්ගලයාගේ තරාතිරම වැඩි වන තරමට තාරාවඩ් කෙරෙහි ඇති කීර්තිය වැඩි වේ
තොරතුරු සම්පූර්‍ණ නැතත්, මධ්‍යම කේරලයේ කොචින්හි වංශාධිපති නායර් පවුල්වල ගැහැණු ළමයින් සඳහා තාලි බැඳ ඇත්තේ සාමාන්‍යයෙන් කුල තත්ත්වයෙන් උසස් වූ ද්විජ ක්ෂත්‍රියයන් බව පෙනේ
මධ්‍යම කේරලයේ නම්බුදිරි බ්‍රාහ්මණයන් කොචින් (ද්විජ ක්ෂත්‍රියයන් වූ) රාජකීය නිවස සඳහා එම භූමිකාවේ ක්‍රියා කළ නමුත් ඔවුන් වෙනත් ක්‍ෂත්‍රියයන් සඳහා එසේ කළාද යන්න නිශ්චිත නැත
තලි බැදීමෙන් පසු දින හතරක් සංග්‍රහය පැවැත්විණි
ආයෙත් තාලි බැන්ද මිනිහව, සම්බන්ධම් කාලෙදි වෙන මිනිහෙක්ව බැන්ද, ඒක තමයි නියම කසාදෙ කියල කෙල්ල නිතර දැක්කෙ නෑ
කේරළ පුනරුදයේ සිට ජනප්‍රිය මිථ්‍යාවන් පැතිර ගියද, සම්බන්ධම් ඇත්ත වශයෙන්ම නායර්වරුන් අතර සැබෑ විවාහය විය
සාමාන්‍ය විවාහ වල මෙන් විචිත්‍රවත් උත්සව කිහිපයක් එයට ඇතුළත් විය
සම්බන්ධම් කේරළයේ විවිධ නම් වලින් හැඳින්වේ
ඔවුන්ගෙන් එක් කෙනෙක් තමයි පුත්මුරි/පුඩමුරි
සෑම පුටමුරියකම මූලික උත්සවය ජ්‍යෝතිඃ ශාස්ත්‍රඥයකු ලවා මනාලියගේ හා මනාලයාගේ කේන්දර පරීක්‍ෂා කිරීමයි
මෙය මනාලියගේ නිවසේ, මනාලිය හා මනාලයාගේ සබඳතා ඉදිරිපිටදී සිදු වේ
ජ්‍යෝතිඃ ශාස්ත්‍රඥයා පරීක්‍ෂාවෙන් පසු තම ගණන් බැලීම්වල ප්‍රතිඵලය තල් කොළ කැබැල්ලක ලියා තරගයේ යෝග්‍යතාව හෝ වෙනත් අයුරකින් තම මතය ලියා මනමාලයාගේ ඥාතීන්ට භාර දෙයි, කේන්දර එකිනෙක ගැලපේ නම්, ඒ. විවාහය සැමරීම සඳහා දින නියම කර ඇත
මෙම දිනය කැඩ්ජන් කැබලි දෙකක ද ලියා ඇති අතර, ඉන් එකක් මනාලියගේ කරණවන් වෙත ද, අනෙක මනාලයාගේ ඥාතීන්ට ද භාර දෙනු ලැබේ
ජ්‍යෝතිඃ ශාස්ත්‍රඥයා සහ මනමාල පාර්ශ්වය මනාලියගේ නිවසේ මංගල්‍ය පවත්වනු ලබන අතර, හිටපු තැනැත්තාට පුදව නම් මුදල් හෝ රෙදි හැඩයෙන් තෑගි ද ලැබේ
සහ නොවරදවාම සිදු කරනු ලබන මෙම මූලික උත්සවය

උතුරු මලබාර්හි සියලුම පුටමුරිවරුන් 'පුටමුරි කුරික්කල්' හෝ පුදව කොඩුක්කල් ලෙස හැඳින්වේ
නායර්වරු අවමංගල අවස්ථාව බලවත් කිලි අවස්ථාවක් ලෙස සලකති
ඔවුන්ගේ සම්ප්‍රධාය අනුව පවුලේ වැඩිමහලු පුද්ගලයා මියගියවිට ඔහු හෝ ඇය චිතකයක බහා ආදාහනය කරති
එහෙත් පවුලේ වෙනත් සාමාජිකයෙකු මියගිය විට ඔවුන්ව භුමදානය කරනු ලබයි
හින්දු ආගමානුකූල අවමංගල උස්සවයක් ඔවුහු පවත්වති
මියගිය දින සිට දින 14 රක කාලයක් කිලි කාලය ලෙස හදුන්වයි.මෙම කාලය තුල ඔවුන් විසින් විවිධ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර අනුගමනය කරනු ලබයි
ආගමික වතාවත් වලට සහභාගී නොවීම ඇතැම් ආහාර නොගැනීම ආදිය මියගිය සාමාජිකයාගේ පවුලේ අය සිදුකරයි
ආගම හා අභිචාර 
නායර් ආගමික සම්ප්‍රදායන් වෛදික හින්දු ආගමේ සහ නාග සංස්කෘතියේ මිශ්‍ර විශ්වාස පද්ධතියකි
ඔවුන් අතර, බොහෝ විට ඔවුන් යටත් විජිතයක් බවට පත් වූ ආදිවාසීන්ගේ සජීවී දෙවිවරුන් වූ දේශීය ආත්මයන්ට නමස්කාර කිරීම ද ඇත
යන්ත්‍ර මන්ත්‍ර, නාග පූජා, කොඩි ආදී චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර ඇත
නායර් නිවාස සංකීර්ණයේ මෙම නිරිතදිග ප්‍රදේශයේ පූජනීය වනයක් ඇත
නායර් ගෙවල් අසල නාග වන්දනාව සඳහා සකස් කළ විහාරයක් ද දක්නට ලැබේ
වස්ත්‍ර 

අතීතයේ නායර් පුරුෂයන් මුණ්ඩු නම්වූ සාම්ප්‍රධායික වස්ත්‍රයක් භාවිත කළහ
මෙය ඉඟටියේ සිට බිම ගෑවෙන සේ හැදි වස්ත්‍රයක් විය
ඔවුන් මුස්ළිම් ජාතිකයන් පළදින හිස් වැසුමට සමාන හිස් වැස්මක් පැළදීය
නිතර කුඩයක් රැගෙනයාම ඔවුන්ගේ සිරිතක් විය
පාවහන් යුගලක්ද ඔවුන්ගේ සම්ප්‍රධායික වස්ත්‍ර අතරවිය
නායර් ස්ත්‍රීන් සාම්ප්‍රධායිකව ඉඟටියේ සිට දණහිස දක්වාවූ වස්ත්‍රයක් හැද උඩුකයට හැට්ටයකට සමාන අත්නැති වස්ත්‍රයක් අදිති
20 වන සියවසට පෙර නායර් කාන්තාවන් උඩුකය නග්නව තබාගත් බව දැක්වේ
නිවසෙන් පිට විශේෂ ගමණක් යනවිට සාටකයක් වැනි දුහුල් වස්ත්‍රයකින් උඩුකය වසාගෙන ගමන් කර ඇත
ඔවුන් යට ඇදුමක් ලෙස අමුඩයකට සමාන වස්ත්‍රයක් ශාවිත කරඇත
ඔවුන් ඉකිළි කිහිළි අැහිබම ආදී පෙදෙස්වල හා වෙනත් රෝම වැවෙන පෙදෙස්හි රෝම ඉවත් කිරීම සාම්ප්‍රධායක් වූබව සදහන්වේ