Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මේ සඳහා නැසීගිය S
බණ්ඩාරනායක මහතා ද අතිශයෙන් උපකාර කලේය
ඒ වනවිට ගුරු මණ්ඩලයේ ගුරුවරුන් 22 පමණ සිට අති අතර උසස් පෙල දක්වා පන්ති පැවැත්විණි
1956 දී පාසැලේ ඉගැන්විමේ මාධ්‍යය ඉංග්‍රිසි වල සිට සිංහල පරිවර්තනය වුයේ එවක දේශීය අනන්‍යතාවයට මුල් තැනක් දීම අවශ්‍ය වූ නිසාය
විද්‍යාලයේ ගීතය එවක සංගීත ගුරුවරයාව සිටි තිරිමාන්න මහතා විසින් රචනා කල අතර පාසැල් ලාංඡනය, සංගීත කණ්ඩායම බිහිවීමද ක්‍රීඩා උපකරණ ලැබීමද මෙතුමාගේ කාලයේදී සිදුවිය
නැසීගිය S
බණ්ඩාරනායක මහතා සිහිවීම පිණිස විද්‍යාලයේ නම "බණ්ඩාරනායක මහා විද්‍යාලය" ලෙස වෙනස් කෙරිණි
මුණසිංහ මහතා ඔහුගේ විශිෂ්ඨ සේවය 1968.05.06 දින අවසන් කලේය
සුබසිංහ යුගය (1968 - 1971)

මෙතුමා විද්‍යාලයේ ආදිශිෂ්‍යයෙකි
විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය හා වෙනත් කැපීපෙනෙන අංශ තවදුරටත් ඉහලා එසැවීමට අපිරිමිත සේවාවක් ඉටු කල මුල් ගුරුතුමෙකි
1971.12.22 මෙතුමාගේ සේවා කාලය අවසන් විය
රාජපක්ෂ යුගය (1972 - 1979)

1972.03.01 දින රාජපක්ශ මහතා විදුහල්පතිධූරයේ වැඩ භාරගත්තේය
මෙතුමාගේ පරිපාලන කාලය පාසැල් ඉතිහාසයේ රන් යුගය ලෙස සදහන් කල හැක
මෙම කාලයේ විද්‍යාලයේ පහත වෙනස්කම් සිදුවිය
වොලිබෝල් කණ්ඩායම සමස්ත ලංකා ශූරතාවය දිනා ගැනීම
විමල් වයනර්ද මහතා යටතේ නැටුම් කණ්ඩායම ඇති කිරීම
යෝග්‍ය හා ක්‍රමානුකූල අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමට නව අධ්‍යාපන ක්‍රම හඳුන්වාදීම
ළමුන් හා ගුරුවරු සඳහා නව විනය නීති හදුන්වාදීම
දේශපාලන බලපෑම් සැලකිල්ලට නොගැනීම
ජයසිංහ මහතාගේ අනුග්‍රහය යටතේ බෞද්ධ මන්දිරයක් ගොඩනැංවීම
ළමුන්ට කෙරේ ඇල්මක් ඇතිව කටයුතු කරන ලෙස ගුරුවරුන්ට උපදෙස් දීම
පාසැල මට්ටම ඉහලට එසැවීමට අධ්‍යාපන බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමුකරවා ගත්තේය
1979.19.18 දින අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂධූරයක් ලබා විදුහල්පතිධූරයෙන් ඉවත්විය
උඩුගම්පොල යුගය

ප්‍රේමසේන උඩුගම්පොල මහතා ඔහුගේ විශිෂ්ඨ සේවා කාලය පාසැල් ඉතිහාසයේ සනිටුහන් කලේ 1983.10.15 දින විදුහල්පති බවට පත්වීමෙන් පසුවය
ඔහුගේ කාලය තුල පාසැලේ ප්‍රයෝජනවත් වෙනස්කම් රැසක් සිදුවිය
ඔහු බණ්ඩාරනායක මිශ්‍ර පාසැල පිරිමි පාසැලක් බවට පත්කලේය
තට්ටු 3කින් සමන්විත විද්‍යා අංශයක් ගොඩනැගූ අතර ක්‍රීඩාවන් සදහා තවදුරටත් පහසුකම් සැලසීය
සිසුන් අතර මනා ශික්ෂණයක් ඇති කිරීමට මහත් වෙහෙසක් දැරීය
1988.06.20 දින අධ්‍යාපන අමත්‍යංශයේ තනතුරක් ලැබීමෙන් පසු මෙතුමා පාසැලෙන් ඉවත්විය
ඇක්වයිනස් යුගය (1988 - 1989)

1988 දී මෙතුමා විදුහල්පති බවට පත්වූ අතර සිසුන්ගේ දක්ෂතා ඉහල මට්ටමකට ගෙන යාමට 1989.10.18 සිට 1989.10.11 දක්වා අධ්‍යාපනික ප්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වීමට කටයුතු කලේය
1989 වසරේදී සේවා කාලය අවසන් විය
සුමනපාල යුගය

සුමනපාල මහතා 1992.11.17 වන දින අප විද්‍යාලයේ විදුහල්පතිධූරය භාරගත්තේය
ඔහු පාසැලට ප්‍රෞඩත්වයක් හා ප්‍රසිද්ධියක් ලබාදීමට අගනා මෙහෙවරක් ඉටු කල විදුහල්පතිවරයෙකි
හෙතෙම පාසැල් ලමුන්ගේ අධ්‍යාත්මිකබව වැඩිදියුණු කිරීමට භාවනා වැඩසටහන් ආරම්භ කලේය
පාසැල් වටපිටාව අලංකාර කිරීමට තුරුලතා හා විවිධ මල් වර්ග වැවීම
විද්‍යාලයේ 75 වන සංවත්සරය සැමරීමට සිසුන් 2500 ක පමණ සහභාගීත්වයෙන් විද්‍යා, අත්කම් හා කලා ප්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වීම
ශිෂ්‍ය නායකයන් සඳහා සම්මන්ත්‍රණ පැවැත්වීම
වෙසක් පෝය දින "භක්ති ගීත වැඩසටහන්" සංවිධානය කිරීම
දෙමාපිය රැස්වීම් පැවැත්වීම
පාසැල හැරයන්නන් සඳහා වෘත්තීමය පුහුණු පාඨමාලා පැවැත්වීම
පාසැල වටා තාප්පයක් ගොඩනැගීම
පාසැල් භූමිය අක්කර 12 කින් සමන්විත වූ අතර සිසුන් 2500 ක් හා 75 ක් පමණ වූ ගුරු මණ්ඩලයක් මේ වනවිට සිටියහ
ඇත්ත වශයෙන්ම විදුහල්පතිවරයෙකු ලෙස සුමනපාල මහතා උසස්, ආදර්ශමත් චරිතයක් විය
ඔහු ඔහුගේ වටිනා අත්දැකීම් ශිෂ්ට, යෝග්‍ය තරුණ පරපුරක් බිහිකිරීමට යොදා ගත්තේ පලපුරුදු ගුරු මණ්ඩලයේ සහයෝගය ඇතිවය
ඔහුගේ සුවිශේෂි විදුහල්පති චරිතයේ රහස අවංකභාවය හා සත්‍යවාදීභවයි. යහපත් සමාජයක් නිර්මාණය කිරීමට උපකාරි වූ ඔහුගේ දර්ශනයට පදනම් වුයේ ඔහු ලද ආගමික පසුබිමයි
ඔහු තම සේවය සිසුන් වෙනුවෙන් සිදුකලේ බොහෝ කැපකිරීම් කිරීමෙන් හා නැණවත් ලෙස බවට කිසිදු සැකයක් නැත
'''පූජ්‍ය ලබුතලේ සුදස්සන හිමි (2006-2012)

පූජ්‍ය ලබුතලේ සුදස්සන හිමිපාණන් ක්‍රි
ව. 2006 ජනවාරි 16 දින වැඩ භාර ගත්සේක
පාසලේ ස්වර්ණමය යුගයක් වූ මෙම යුගය තුල පාසල දිවයින තුල විශිෂ්ට ස්ථානයක් හිමිකරගත්තේය
උන්වහන්සේගෙන් ඉතා වටිනා කාර්යභාරයන් රැසක් පාසල වෙනුවෙන් ඉටුවිය
විද්‍යාලයීය ක්‍රීඩාංගණය අංග සම්පූර්ණ ක්‍රීඩාංගණයක් බවට පත් කිරීම
2007 වර්ශයේදී ආපනශාලාව නවීකරණය කිරීම
විද්‍යාලයීය ප්‍රයෝජනය සඳහා ආසන 60 බස් රථයක් මිලදී ගැනීම
2008 ඔක්තෝබර් දෙවන දින ගෘහස්ත බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩාගාරය විවෘත කිරීම
විද්‍යාලීය පිහිනුම් තටාකයෙහි වැඩ කටයුතු 2007 අප්‍රේල් මස ආරම්භ වූ අතර 2010 ඔක්තෝබර් 07 වන දින එවකට හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමාගේ සුරතින් එය විවෘත කිරීම
ක්‍රීඩාංගණය වටා දැල, කොඩි කණු සහ පොකුණ ඇතුලු විශාල ඉදිකිරීම් රැසක් සිදු කිරීම
පූජ්‍ය ලබුතලේ සුදස්සන හිමිපාණන් වෙනුවෙන් උන්වහන්සේගේ නමින් 2012 ජනවාරි මසදී පාසල තුල ගොඩනැගිල්ලක් විවෘත වුණි
පාසලේ සිසුන්ට වටිනා මතකයන් රැසක් එක් කරමින් පාසල පුණ්‍ය භූමියක් බවට පත්කිරීමට උන්වහන්සේ ඇපකැප වී කටයුතු කල සේක
පාසලේ ගැටළු වලදී නොබියව ධෛර්යයසම්පන්නව එවාට මුහුණ දුන් උන්වහන්සේ පාසලේ නාමය සමස්ථ දිවයින පුරා ප්‍රචලිත කිරීමට මහත් කැපවීමක් දැරූ සේක
2006-2012 අතර කාලයේ පාසලේ අධ්‍යාපනය ලැබූ දහසක් සිසුන්ගේ සිත් තුල සැමදා රැවු දෙන නාමයක් බවට ලබුතලේ සුදස්සන නාමය පත් වූ අතර උන්වහන්සේගේ නාමය සදා අමරණීය වේ
විදුහල්පති ලේඛනය

වර්තමානයේ පාසල

වර්තමානයේ සිසුන් 5000 ක් පමණ සියලූ පහසුකම් වලින් සමන්විත පාසලකි
දේශන ශාලා, විද්‍යාගාර, ශ්‍රවණාගාර, පරිගණක විද්‍යාගාර, පිහිනුම් තටාක, ගෘහස්ත ක්‍රීඩාංගන, මාධ්‍ය උපකරණ විද්‍යාලය සතුව පවතී
සා/පෙ හා අ
උ/පෙ විභාග වලින් විශිෂ්ට ප්‍රතිඵල අත්කර ගන්නා සිසුන් මෙහි වේ
2000 වර්ෂයේ සිට ඉංග්‍රීසී මාධ්‍යයෙන්ද අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට අවස්ථාව සලස්වා ඇත
එමෙන්ම අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයට අනුව සාමන්‍ය පෙළ විභාගයේ විශිෂ්ඨ ප්‍රතිපල ලබා ගන්නා පාසල් අතුරින් දිවයිනේ අංක එකේ පිරිමි පාසල වේ
එමෙන්ම විද්‍යාලයීය විද්‍යා අංශය සෑම වසරකම පාහේ  ජාතික මට්ට්මේ කුසලතා බිහි කරයි
නිවාස 

ශිෂ්‍යයන් නිවාස 04 කට ඛෙදා ඇත
01. විජය (රතු) 
	
02. ගැමුණු (නිල්)
 	
03. තිස්ස	 (කොළ)

04. පරාක්‍රම (කහ)

අතීතයේ සිටි විශිෂ්ට රජවරුන්ගේ නම් වලින් නිවාස නම් කරන ලදි
අන්තර් නිවාස තරඟ මගින් සිසුන්ගේ ක්‍රීඩා කෞෂල්‍යය වර්ධනය කර ගැනීමට අවස්ථා සලසා ඇත
පාසල් ගීතය

නමදිමු බණ්ඩාරනායක විදුහල් මාතා//
බැතිනි - නිතිනි - පුදමු - මව්නි 
ඔබ වෙත ගී මල් මාලා
ගයමු සැමදා - ඔබට ගුණ හද බැති පාලා
ඔබ පද සෙවනේ
අප හද සැනහේ
ජය බිම අපගේ
ඔබමය මවුනේ
ඔබ සිරියෙන් සැමදා - දිනේවා
යස - ගොස - රැස - විහිදා
බැතිනි - නිතිනි - පුදමු මව්නි
ඔබ වෙත ගී මල් මාලා
ගයමු - සැමදා - ඔබ ගුණ හද බැති පාලා

ක්‍රීඩා

දැනට විදුහලේ පවතින ක්‍රීඩා ඉසව්වන්
මළල ක්‍රීඩා
  බැඩ්මින්ටන්
 බේස් බෝල්
  පැසිපන්දු
  බොක්සිං
 කැරම්
 චෙස්

 

  ක්‍රිකට්
  පාපන්දු
  හොකී  
 සරඹ ක්‍රීඩා
  අත් පන්දු
  කරාතේ
  රග්බි

  පිහිනුම්
  මේස පන්දු
  ටෙනිස්
  වොලිබෝල්
  වූෂු
  මල්ලව පොර

සමිති සහ සංගම්

සමිති කිහිපයක නම්

	බෞද්ධ සංගමය  
      මාධ්‍ය ඒ්කකය                                                                           
	පරිගණක සංගමය                                
	ගණිත සංගමය
	රතු කුරුස සංගමය
	ප්‍රථමාධාර සංගමය
       රිය නියාමක සංගමය 

තාරකා විද්‍යා සංගමය
ගගන විද්‍යා සංගමය 
සිංහල සාහිත්‍ය සංගමය
ඉංග්‍රීසී සාහිත්‍ය සංගමය
ජපන් භාෂා සංගමය
නාට්‍ය හා රංග කලා සංගමය
පරිසර සුරැකුම් සංගමය

 සිංහල කථික සහ විවාද සංසදය
 චිත්‍රපටි සංගමය
	ඡායාරූප සංගමය
	චිත්‍ර කලා සංගමය
	විද්‍යා සංගමය
කෘෂිකාර්මික සංගමය

යුද හමුදා ශිෂ්‍ය භට ඛණ්ඩය
ශ්‍රී ලාංකාවේ ශිෂ්‍ය භට ඛණ්ඩ අතර ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගැනීමට බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලයට හැකි වී ඇත
වසර 96ක ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන යුධ හමුදා ශිෂ්‍ය භට ඛණ්ඩය වර්ෂ 1994 දී හා 2012 දී අනගිභවනීය හර්මන්ලෝස් කුසලානය හිමිකර ගෙන ඇත
එමෙන්ම 7 වන බල ඇණියේ කේසර සිංහයින් ලෙස විරුදාවලි ලබා ඇති මොවුන් අඛණ්ඩ 14 වසරක් බල ඇණි ශූරතාව ලබාගෙන ඇත
වාර්තා පිට වාර්තා තබන බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලයීය යුධ හමුදා ශිෂ්‍ය භට ඛණ්ඩය අදටත් දිවයිනේ ප්‍රමුඛ ස්ථානයක රැදී සිටී.

මූලාශ්‍ර
 www
lk

බාහිර සබැඳි
Bandaranayake College
X-Ban
Prefects Guild
Bandaranayake College Old Commerce Students Web Site  
Bandaranayake Cadet Corp Official Web Site 

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්
ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු විශිෂ්ට ගණයේ සිංහල කවියෙකි
1950 සහ 1960 දශකවල සිංහල කාව්‍යයේ නව පිබිදීමත් පර්යේෂණවලින් අනතුරුව, 1970 දශකය තුළ පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු, මොනිකා රුවන්පතිරණ සහ රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ වැනි බොහෝ තරුණ කවියන් මතු විය
ඔහුගේ “පොඩි මල්ලියේ” කෘතිය (1972) විචාරක ප්‍රසාදයට ලක් වූ අතර “ඔටුන්න හිමි කුමාරයා” (1975) ගෙන් අනතුරුව ඔහු 1990 වන තෙක් පුවත් පත්වලට ලියූ කවි කිහිපයකට අමතරව අලුතින් කිසිවක් ප්‍රකාශයට පත් කළේ නැත
කෘති
 පොඩි මල්ලියේ
 ඔටුන්න හිමි කුමාරයා
රශ්මි
භාව කාව්‍ය
 දිවමන් ගජමන්
 දේවින්ගේ මිනිසුන්

1965 උපත්
පියසේන කහඳගමගේ (1938-2003) සිංහල නවකතා රචකයෙක් සහ කවියෙකි
ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නඟරයේ බද්දෙගම දී උපත ලැබූ ඔහු වෘත්තියෙන් ගුරුවරයෙකු වූ අතර සංගම් නායකයෙක් ද විය
1977  දී එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව බලයට පැමිණීමත් සමඟ ඔහු අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බිංතැන්න ග්‍රාමයට මාරු කර යවනු ලැබිණි
(ඔහුගේ දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම්වලට දඬුවමක් වශයෙන්) ඔහුගේ බොහෝ නවකතා සඳහා ඔහු මෙම ප්‍රදේශය පදනම් කර ගත්තේය
1980 මහා වැඩ වර්ජනයෙන් පසු ඔහුට සිය රැකියාව අහිමි විය
ඔහු දිවයින පුවත් පත සඳහා කොටස් වශයෙන් පළ කෙරෙන නවකතා සහ ලිපි බොහෝ ගණනක් ලිවීම ආරම්භ කළේය
ඔහුගේ බොහෝ කතා, ඔහු ජීවත් වූ සහ රැකියාව කළ දඹාන ප්‍රදේශය වටා ගොඩ නැඟී ඇත
ඔහු වැදි සංස්කෘතිය, භාෂාව සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ගොවිතැන් ක්‍රම සම්බන්ධ ප්‍රබන්ධ නොවන බොහෝ කෘති රචනා කර ඇත
ඔහු විසින් වැද්දන් අතර ජීවත් වෙමින් ලැබූ අද්විතීය අත්දැකීම් ඇසුරින් ලියූ කෘති, ලෙනාඩ් වුල්‍ෆ් සහ මායා රන්ජන් වැනි ග්‍රාමීය සිංහල ජනයා සහ වැද්දන් පිළිබඳ ලියූ ලේඛකයන් කිහිපදෙනා අතරට ඔහු එක් කරයි
ඔහුගේ “වනගත චාරිකා” නැමැති කෘතිය තිලක් බාලසූරිය විසින් “Jungle Juants” නමින් ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කර ඇත
පියසේන කහදගමගේ නම් වූ පුද්ගලයා මෙරට සාහිත්‍යයේ නව් පිටුවක් විය
ඔහුගෙන් සාහිත්‍යයට අති විශාල මෙහෙයක් සිදුවී ඇත
කෘති
 රන්වන් කරල්
	බිංතැන්නේ ජනකවි
	බිංතැන්නේ විත්ති
	දකුණු පළාතේ කතා බහ
	දිගාමඩුලු ජනවහර
	ඉබේම නැළවියන් පුතේ (කාව්‍ය සංග්‍රහය, 1979)
	ජනශ්‍රැතිය හා ජනතාව
	කටක මහිම
කමත
	කටක මහිම
කුඹුර
	කටක මහිම
කෙම්පහන්
	කොහොඹනේ වට්ට විදානේ
	මා දුටු බිංතැන්න
	නිමනායතේ අන්දරේ
	පනාමුරේ ඇත් රාජා
	ප්‍රාදේශීය ඇත් රජා
	ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාර
	වනගත චාරිකා
	වන වදුලේ වසන්තය
වනේ ඇඳුනු පිය සටහන්
සිරි ගුනසිංහ (1925 පෙබරවාරි 18 - 2017 මැයි 25) අග්‍රගණ්‍ය සිංහල කවියෙකි, නවකතාකරුවෙකි, කලා ඉතිහාසඥයෙකි, කලා විචාරකයෙකි
නිදහස් සිංහල කවියේ නැඟීම උදෙසා තීරණාත්මක කාර්ය භාරයක් ඉටු කළ ඔහු සිංහල භාෂාවේ ද්විරූපතාව අවම කරමින් කට වහරේ ව්‍යාකරණය ශාස්ත්‍රීය හා නිර්මාණාත්මක ලේඛනය සඳහා යොදාගැන්මේ පුරෝගාමියෙක් ද විය
එසේ ම ලේඛනයේ දී මූර්ධජ ණ සහ ළ අක්ෂර ඉවත ලූ ඔහු සිය නම භාවිත කළේ ගුණසිංහ වශයෙන් නො ව ගුනසිංහ වශයෙනි
මුල් සමය
1925 පෙබරවාරි 18 වැනි දා ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ උපත ලද සිරි ගුනසිංහ මුලින් ගමේ බෞද්ධ විහාරස්ථානයේ භික්ෂූන් වහන්සේ විසින් පවත්වාගෙන යනු ලැබූ සිංහල පාසැලකින් ද අනතුරු ව රුවන්වැල්ල ප්‍රදේශයේ ද්විභාෂා පැසැලකින් ද, පසු ව ගාල්ල මහින්ද විද්‍යාලයෙන් ද පාසැල් අධ්‍යාපනය ලැබී ය
මහින්ද විද්‍යාලයේ දී ඔහු සමග එක පෙළෙහි අධ්‍යාපනය ලද සිසුන් අතර පසු ව විශ්ව විද්‍යාල මහාචාර්යවරුන් බවට පත් වූ නන්දදාස කෝදාගොඩ, විනී විතාරණ,  සිරිමල් රණවැල්ල හා ධර්මසේන අරම්පත්ත ද කීර්තිමත් මාධ්‍යවේදියකු බවට පත් වූ එඩ්වින් ආරියදාස ද වූහ
ඉන් පසු (1942 දී ලංකා විශ්ව විද්‍යාලය බවට පත් කෙරුණු) යුනිවර්සිටි කොලීජියට ඇතුළත් ව සංස්කෘත භාෂාව පිළිබඳ ප්‍රථම පන්තියේ සාමර්ථ්‍යයක් සහිත ව ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය ලබා එහි ම සංස්කෘත පිළිබඳ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස සේවය කළේ ය
සංස්කෘත භාෂාව හැදෑරීම, තර්කනය හා සංවිධිතභාවය පිළිබඳ හැඟීමක් සිය කාර්යයන්ට ලබා දුන් බව ඔහු පසු කලෙක ආවර්ජනය කළේ ය
එසේ ම ඔහුගේ ශාස්ත්‍රීය උත්සුකය පැරණි සම්භාව්‍ය චිත්‍ර කලාව වෙත හා කලා ඉතිහාසය වෙත ද යොමු විය
වෘත්තීය ජීවිතය 
1970 වන තුරු (මුලින් ලංකා විශ්ව විද්‍යාලය නමින් හැඳින්වුණු) පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ සේවය කළ ගුනසිංහ පේරාදෙණි ගුරුකුලය වශයෙන් ජනමාධ්‍ය විසින් නාමකරණය කෙරුණු සාහිත්‍යික, විචාරක හා ශාස්ත්‍රඥ ප්‍රවණතාවට අයත් ප්‍රමුඛ චරිතයක් බවට පත් විය
1970 සිට කැනඩාවේ පදිංචි ව සිටි ඔහු එවක පටන් එරට වික්ටෝරියා විශ්ව විද්‍යාලයෙහි කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය
සිරි ගුනසිංහ 2017 මැයි 25 දින අභාවප්‍රාප්ත විය
නිර්මාණකරණය, ලේඛනය හා විචාරය

පද්‍ය 
කවියකු වශයෙන් මෙන් ම විචාරකයකු ලෙස ද ඔහු මුල සිට ම කවිය පිළිබඳ රැඩිකල් අදහස් දරා සිටියේ ය
1949 වසරේ ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයේ සිංහල සමිතිය ප්‍රකාශයට පත් කළ අරුණ සඟරාවෙහි ඇතුළත් වූ ආ පසුව නමැති පද්‍යය සහ 1951 දී එම සංගමය විසින් ම පළ කෙරුණු පියවර සඟරාවෙහි ඇතුළත් වූ ඊයේ සොඳුර නමැති පද්‍යය සිංහල භාෂාවෙන් පළ වූ නිසඳැස් හා නිදහස් පද්‍ය සම්ප්‍රදායේ සන්ධිස්ථාන විය
පසු ව මේ පැදි දෙක ද ඇතුළත් ව 1956 දී මස් ලේ නැති ඇට නමැති පද්‍ය සංග්‍රහය නිකුත් වූ අතර මෙය කරුණු කිහිපයක් නිසා විශාල ආන්දෝලනයන්ට තුඩු දුන්නේ ය
සාම්ප්‍රදායික ඡන්දස් ශාස්ත්‍රයට අනුකූල ව රචනා නොකිරීම, සිංහල සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදායෙහි සුපුරුදු උපමා රූපක ආදිය බැහැර කොට සම්ප්‍රදායෙන් "පිටස්තර" උපමා ආදිය උපයෝගී කරගැනීම, මේ රචනාවන්ගෙන් ප්‍රකට වන ජීවන දෘෂ්ටිය පාරම්පරික සිංහල සංස්කෘතියට පටහැණි වීම යන චෝදනා මේ කෘතියෙහි විවේචකයෝ ඊට එල්ල කළහ
ඊට ප්‍රථම ජී. බී සේනානායක "ගද්‍යයට ද පද්‍යයට ද අතර වන නිබන්ධ" වශයෙන් හඳුන්වමින් මේ ස්වරූපයේ නිදහස් නිර්මාණ කිහිපයක් 1946 පළ කරන ලද පලිගැනීම නම් කෙටිකතා සංග්‍රහයට ඇතුළත් කළ ද "නිසඳැස්" යන පදය මුල් වරට පද්‍ය විශේෂයක් හැඳින්වීම සඳහා භාවිත කෙරුණේ සිරි ගුනසිංහගේ මස් ලේ නැති ඇට කෘතියේ පිට කවරයෙහි ය
ඉන් පසු පළ වූ අබිනික්මන සහ රතු කැකුල යන පද්‍ය සංග්‍රහ දෙක මස් ලේ නැති ඇට කෘතියෙන් ආරම්භ වූ නිදහස් පද්‍ය ආකෘතිය මෙන් ම නව්‍ය අන්තර්ගතයන් ගවේෂණය කිරීමේ නැඹුරුව අතින් ද ඉදිරියට ගමන් කිරීමකි
පද්‍ය චිචාරය
ගුනසිංහ 1950 දී The Observer Annual සඟරාවට ලියූ The New Note in Contemporary Sinhalese Poetry නමැති ලිපිය නූතන කාව්‍ය විචාරයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයකි
එහි දී ඔහු එවක ස්ථාපිත ව ද ජනප්‍රිය ව ද පැවති "කොළඹ කවිය" ක්‍රමානුකූල විවේචනයට පාත්‍ර කළ අතර එම ප්‍රවණතාවේ නිශේධාත්මක පැති පෙන්වා දුන්නේ ය
මීට අමතර ව දිණමිණ පුවත් පතට සැපයූ සිංහල කවියේ අනාගතය, නව ලේඛකයින්ගේ කවි වැනි ලිපි මගින් නව පරපුරේ කවීන් මුහුණ දෙන සම්ප්‍රදාය, නවීනත්වය, සංස්කෘතිය හා කලා නිර්මාණකරණය පිළිබඳ ගැටලු සම්බන්ධයෙන් හෙතෙම අදහස් දැක්වී ය
"සෑම අලුත් සංකල්පයක් ම සෑම අලුත් අත්දැකීමක් ම ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා අලුත් යෙදුමක් අවශ්‍ය බව" කියා සිටි ඔහු සාහිත්‍යකරුවා අතීතයෙන් ලැබී ඇති සම්ප්‍රදායයන් ස්වල්පයෙන් තෘප්තිමත් වන්නේ නම් ඔහු "සිය ක්ෂේත්‍රයෙන් විශාල කොටසක් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකි" යි සඳහන් කළේ ය
,

නවකතා
1960 වසරේ පළ කළ හෙවනැල්ල නවකතාව ද එවැනි ම ආන්දෝලනයක් ඇති කළේ ය
එහි වස්තු විෂය, භාෂා ශෛලිය හා තාක්ෂණය පිළිබඳ ප්‍රසාදාත්මක විචාර මෙන් ම විරෝධාත්මක විවේචන ද එක සේ පළ විය
මුල් ම වරට විඥානධාරා රීතිය සිංහල නවකතාවක් තුළ භාවිත වූයේ මෙහි දී බැව් සැලකේ. හෙවනැල්ල නවකතාවේ දෙවැනි කොටස ලෙස රචිත මන්දාරම පළ වූයේ 1994 දී ය
චිත්‍ර කලාව, පොත් කවර හා රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය
වියුක්ත චිත්‍ර ශිල්පියකු වූ ඔහු පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය තුළ පැවැත්වුණු චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනවල දී සිය කෘති ප්‍රදර්ශනය කළ අතර එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රගේ මනමේ නාට්‍යය ඇතුළු විවිධ වේදිකා නාට්‍යවලට රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණකරුවකු වශයෙන් සම්බන්ධ විය
ඔහුගේ චිත්‍ර ශිල්පී දක්ෂතා පොත් කවර නිර්මාපකයකු වශයෙන් විශාල කීර්තියක් අත් කර දීමට ද ඉවහල් විය
චිත්‍රපට හා රූපවාහිනී අධ්‍යක්ෂණ
විචාරක ප්‍රසාදය මෙන් ම සරසවි සම්මාන ගණනාවක් ද දිනූ සත් සමුදුර චිත්‍රපටය ඔහු අධ්‍යක්ෂණය කළ පළමු සහ එක ම සිනමා කෘතිය විය
පසු කලෙක ගුත්තිල කාව්‍යය සංගීතමය ටෙලි නාට්‍යයකට නඟා අධ්‍යක්ෂණය කළේ ය
කෘති

පද්‍ය
මස් ලේ නැති ඇට 
අබිනික්මන
රතු කැකුල

නවකතා
හෙවනැල්ල
මන්දාරම
මිරිඟුව ඇල්ලීම

චිත්‍රපට
සත් සමුදුර

ශාස්ත්‍රීය
චිරන්තන සම්ප්‍රදාය හා ප්‍රගතිය
Masks of Ceylon
Buddhist Paintings from Sri Lanka (Kandy Period)
 La Technique de la Peinture Indienne
 Sigiriya
Kassapa’s Homage to Beauty
 සීගිරිය
කාශ්‍යපගේ සෞන්දර්ය ප්‍රණාමය

මූලාශ්‍ර

1925 උපත්
චරිත කතා
කවියන්
නවකතා රචකයින්
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ සාහිත්‍යය සාම්ප්‍රදායන් මෙම ලිපියෙන් සලකා බැලේ
ශ්‍රී ලාංකීය සාහිත්‍යයේ විශාල කොටසක් ලියැවී ඇත්තේ සිංහල භාෂාවෙනි, නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ වර්ෂ දහසක් තිස්සේ භාවිතා කරන ලද පාලි,දෙමළ,සහ ඉංග්‍රීසි භාෂා වලින් ලියවුණු නිර්මාණ ද සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ඇත
වර්තමානය වන තෙක් ශ්‍රී ලාංකීය සාහිත්‍යයේ ඉතා වැදගත් තැනක් කෙටි කතා වලට හිමි වී ඇත
සිංහල කෙටි කතා රචකයන් විසින් එළි දක්වා ඇති නිර්මාණ ප්‍රමාණය දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි රචකයන් දෙකොටස විසින් එළි දක්වා ඇති නිර්මාණ ප්‍රමාණයට වඩා වැඩිය
එමෙන්ම සිංහල කෙටි කතා නිර්මාණවලට ලැබී ඇති විවේචනාත්මක විචාරද සාපේක්ෂව බොහෝය
ලේඛක නාම ලැයිස්තුව

පාලි රචකයෝ
මහානාම හිමි 
වේදේහ හිමි

සිංහල රචකයෝ

සිංහල කවියෝ
වෑත්තෑවේ හිමි 
තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමි
ගජමන් නෝනා
ඇලපාත මුදලි 
මුණිදාස කුමාරතුංග
ඇස්
මහින්ද හිමි
පී. බී. අල්විස් පෙරේරා
විමලරත්න කුමාරගම 
රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්
මහගම සේකර
අරිසෙන් අහුබුදු
සිරි ගුණසිංහ
ගුණද‍ාස අමරසේකර
පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු
බුද්ධදාස ගලප්පත්ති

මොනිකා රුවන්පතිරන
 එරික් ඉලයප්පආරච්චි
රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ
සුනිල් ආරියරත්න
 සුනිල් සරත් පෙරේරා
 සෙනරත් ගොන්සල්කෝරාළ
 කිත්සිරි නිමල්ශාන්ත
 සිරිලාල් කොඩිකාර
ආරියවංශ රණවීර
ධර්ම ශ්‍රී කුරුප්පු
 ලාල් හෑගොඩ
 දර්ශන මෙන්ඩිස්
 උපනන්ද බටුගෙදර
මීමන ප්‍රේමතිලක
එච්.එම්. කුඩලිගම
 විමලසිරි පෙරේරා
ඩී. ඒ. කුමාරසිංහ
 යූ.එ
පෙරේරා
 කපිල ඒ. සෙනෙවිරත්න
 ජෝන් රාජදාස
 විල්සන් හෑගොඩ
 විමලරත්න වතුරේගම
බැන්ටිස් රණවීර
 මාකඳුරේ ගුණවර්ධන
 බී.එච් අමරසේන
 සුධර්මා සෙනෙවිරත්න
 චන්ද්‍රසේන බටුගෙදර
 සේසිරි විජේසේකර
 මංජුල වෙඩිවර්ධන
 උපුල් සේනාධීරගේ
 විපුලි නිරෝෂණී හෙට්ටිආරච්චි
 ලක්ශාන්ත අතුකෝරාල
 ගැමුණු පී. දසනායක
 තරින්දු විජේසිංහ
 උපේකලා භාග්‍ය අතුකෝරාල
 තරින්දු වීරසිංහ
 සජීවනී කස්තුරිආරච්චි
 සාගර පළන්සූරිය

ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථ රචකයෝ
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ
එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර
ගුණදාස අමරසේකර
නලින් ද සිල්වා 
පියසීලී විජේගුණසිංහ 
කාර්තිගේසු සිවතම්බි 
බෙනඩික්ට් දොඩම්පෙගම
ජයලාල් රෝහණ
රෝලන්ඩ් අබේපාල
ෂෙල්ටන් පයාගල
සුචරිත ගම්ලත්
ජේ බී දිසානායක

සිංහල නාට්‍ය රචකයෝ
ජෝන් ද සිල්වා
එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර
සුගතපාල ද සිල්වා
සුනන්ද මහේන්ද්‍ර
සයිමන් නවගත්තේගම
ගුණසේන ගලප්පත්ති
දයානන්ද ගුණවර්ධන
හෙන්රි ජයසේන
ධම්ම ජාගොඩ
ආර්.ආර්. සමරකෝන් 
ජයලත් මනෝරත්න 
කේ.බී. හේරත් 
කපිල කුමාර කාලිංග
රන්ජිත් ධර්මකීර්ති
ජයලාල් රෝහණ
ධනංජය කරුණාරත්න 
පියල් කාරියවසම්
රාජිත දිසානායක 
තරංගා ගලප්පත්ති

සිංහල ගුවන් ව්දුලි නාට්‍ය රචකයෝ
කරුණාරත්න අමරසිංහ
ආනන්ද කුමාරසිරි 
සුගතපාල ද සිල්වා
මාලක දේවප්‍රිය
දයානන්ද ගුණවර්ධන
තිලක් ජයරත්න
ජේ.එච්. ජයවර්ධන
කැත්ලින් ජයවර්ධන
රෝහණ කස්තුරි
ශ්‍රී ලාල් කොඩිකාර
සුනන්ද මහේන්ද්‍ර
වික්ටර් මිගෙල්
මේගලා මුදියන්සේ
ධර්ම ශ්‍රී මුණසිංහ
ඇරැව්වල නන්දිමිත්‍ර
සයිමන් නවගත්තේගම
 කරුණා පෙරේරා
මර්වින් සේනාරත්න
ආනන්ද සිරිසේන
මුදලිනායක සෝමරත්න
සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ
ජයලාල් රෝහණ
උදය ආර්. තෙන්නකෝන්
පී. වැලිකල
නදීෂ නිර්මාණ හේරත්

ශ්‍රී ලාංකික දමිල ලේඛකයෝ
ඊලාත්තු පූතාන්දෙවානර්
වී. අයි. එස්. ජයපාලන්
සෙල්විනිදි ත්‍යාගරාජා
එම්. නුහුමාන්
තෙලිවත්තේ ජෝෂප්
මුරුගේසු පොන්නම්බලම්
ඩොමිනික් ජීවා
ඒ. කන්දසාමි
වරාදර්
එස්. එෆ්. රීනා නුෂාද්

ඉංග්‍රීසි බසින් ලියන ශ්‍රී ලංකාවේ හෝ ඉන් පිටත වෙසෙන ලේඛකයෝ

 ගර්ට්රූඩ් දි ලිවේරා

කොලින් ද සිල්වා
මයිකල් ඔන්ඩාජ්චි
නිරා වික්‍රමසිංහ
ජයදේව උයන්ගොඩ
රොමේෂ් ගුණසේකර
ෂ්‍යාම් සෙල්වදොරේ
තිස්ස අබේසේකර
කාල් මුලර්
ජානකී සූරියආරච්චි
අශෝක් ෆෙරී
පුන්‍යකාන්ති විජේනායක
චිත්‍රා ප්‍රනාන්දු
ජේ. විජේතුංග
ඈන් රණසිංහ
ඒ. ජේ. ගුණවර්ධන
රෙජී සිරිවර්ධන
ජීන් අරසනායගම්
ප්‍රදීප් ජෙගනාදන්
ලිෂාන් පෙරේරා
කුසල් පෙරේරා
අදිත දිසානායක
සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක
අමීන් හුසේන්
මධුභාෂිණී දිසානායක
ඉසන්ක්‍යා කොඩිතුවක්කු
රජීව විජේසිංහ
ලාල් මැදවත්තගෙදර
නිහාල් ද සිල්වා
විවිමේරි වැන්ඩර්පුටන්
එල්මෝ ජයවර්ධන
දයා දිසානායක
තරින්දු වීරසිංහ
ඩෙලොන් වීරසිංහ
සේන තෝරදෙණිය
දිනෙලි ජයසේකර
ජයශාන්ත ජයසේකර
රුවන්ති ඩී. චිගේරා
වී. වී. ගනේෂනාදන්
රැ ෆ්‍රීමන්
ඩේවිඩ් බ්ලැකර්
උදය බී. රත්නායක
විහංග පෙරේරා 

ශ්‍රී ලාංකීය සාහිත්‍යය
කෘතීන්

නවකතා
 අන්දරමණ්ඩිය (2003 යෞවන සම්මාන)
 කොණ්ඩකිරිල්ලී
 මැටි
 දෙහි
 කළු
 කිසා
බ්‍රෝඩ් ෂීට් (පුවත්පත්වල හැඩය හා ප්‍රමාණය ගැන මිම්මකි)

 ඒ ඒ පුවත්පත්වල ප්‍රමාණයන් - 2005 අගෝස්තුවේදී -

‘ල මොන්ඩේ’ පත්‍රය බර්ලයිනර් ෆෝර්මැට් ස්වරූපයෙනි
‘ද ගාඩියන්’ පත්‍රය බ්‍රිතාන්‍ය බ්රෝඩ් ෂීට් ස්වරූපයෙනි
‘ඩේලි මේල්’ පුවත්පත ටැබ්ලොයිඩ් වර්ගයේ එකකි
'ද ටයිම්ස්' පත්‍රය කොම්පැක්ට් ස්වරූපයෙනි
බර්ලයිනර් සෙයිටුන්ග් සහ නියුස් ඩියුට්ෂ්ලන්ඩ් පත්‍ර දෙක බ්රෝඩ් සීට් සහ බර්ලයිනර් දෙක අතර ප්‍රමාණයකි
බ්රෝඩ්ෂීට් යනු විවිධ පුවත්පත්වල හැඩයන් අතර විශාලතම ප්‍රමාණයයි
(සාමාන්යයෙන් මෙය අඟල් 22 ක් හෝ ඊට වැඩිය) මෙම වචනය භාවිතයට පැමිණෙන්නේ ජනප්‍රිය තනි පිටුවේ කවි කොළ හෝ දේශපාලන උපහාස ප්‍රකාශන අඩංගු වීදි වල විකුණන ලද ප්‍රකාශනයන් මුල් කර ගනිමිනි
මෙම බ්රෝඩ්ෂීට් ප්‍රමාණයේ පළමු පුවත්පත නම් 1618 දී ප්‍රකාශනය කළ Dutch Courante uyt Halian පුවත්පත යි
අනෙකුත් සාමාන්ය පුවත්පත්වල හැඩයන් කුඩා බර්ලයිනර්, ටැබ්ලොයිඩ්/කොම්පැක්ට් යනාදී නම් වලින් හැඳින්වේ
විස්තර 

බොහෝ බ්රෝඩ්ෂීට් පුවත්පත් සාමාන්‍යයෙන් අඟල් 29  x 23 වේ
ඕස්ට්‍රේලියානු සහ නවසීලන්ත බ්රෝඩ්ෂීට් ප්‍රමාණයේ පුවත්පත් හැම විටම A 1 ප්‍රමාණයේ ඒවාය
මී)

එක්සත් ජනපදයෙහි බ්රෝඩ්ෂීට් එකකින් ඉදිරිපිටු බාගය අඟල් 15 ක් දිගු වන අතර දිග අඟල් 22 කි
බ්රෝඩ්ෂීට් ප්‍රමාණය වර්ග දෙකකි
සාමාන්‍ය ක්‍රමයට නොවන පුවත්පතක් සඳහා උදාහරණයක් නම් එය පිටු දෙකේ භාග බ්රෝඩ්ෂීට් ප්‍රමාණයේ හෝ පිටු හතරේ සම්පූර්ණ බ්රෝඩ්ෂීට් ප්‍රමාණයේ පුවත්පත් විය හැකිය
බ්රෝඩ්ෂීට් ක්‍රමයේ පත්තර, පත්තර විකුණන ස්ථානවල ඉඩකඩ පිරිමසා ගැනීම සඳහා දෙකට නමනු ලැබේ
ඓතිහාසිකව ගත් කල බ්රෝඩ්ෂීට් ක්‍රමය සංවර්ධනය වයේ 1712 දී පත්රවල පිටු ප්‍රමාණය අනුව බද්දක් අය කිරීම ආරම්භ කිරීමෙන් පසුවය
බ්රෝඩ්ෂීට් ක්‍රමයේ පුවත්පත් මුද්‍රිත ප්‍රවෘත්ති පතුරුවා හැරීම සඳහා වඩා ජනප්‍රිය ආකෘතියක් බවට පත් වී තිබේ
මෙම ක්‍රමයට ලෝකයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පල වන විශාල බෙදා හැරීමක් සහිතව පවතින පුවත් පතක් නම් “ ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා” පුවත්පතයි
මානව කායවිච්ඡේදවේදය වෛද්‍යවේදයේ මූලික විෂය කොටසකි
මෙය ප්‍රාථමිකව	මිනිස් ශරීරයේ රූපවිද්‍යාව පිළීබඳ හැදෑරීමකි
ව්‍යවච්ඡේද විද්‍යාව, ව්‍යවච්ඡේද විද්‍යාව හා අන්වීක්ෂීය ව්‍යවච්ඡේද විද්‍යාව.ලෙස කොටස් 2කට බෙදේ 

සාමාන්‍යයෙන් වෛද්‍ය සිසුන්, දන්ත වෛද්‍යවරුන්, භෞත චිකිත්සක හෙදියන් ,අනුපුරක වෛද්‍ය විකිරණවේදීන්, කලාකරුවන් සමහර ජීව විද්‍යා අංශ වල යෙදෙන සිසුන් දල කායවිච්ජේද විද්‍යා ආකෘති, ඇටසැකිලි, පොත් පින්තූර පොටෝ, දේශණ, පන්ති මගින් ඉගෙන ගනිති
සෑම වෛද්‍යවරයෙක්ම කායවිච්ජේදනය පිළිබද තමන්ම හවුල් වී (ඉහත ක්‍රියාකාරකම් වල) දැනුමක් ලබාතිබිය යුතුය
විශේසයෙන් ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් විකිරණ වේද පටක ව්‍යාධි වේදය ආදි විශේෂිත රෝග නිර්ණය කිරීමේ අංශ වල නියැලුන වෛද්‍යවරුන්ට මේ දැනුම අනිවාර්යය වේ
මානව කාය විච්චේද විද්‍යාව, කායික විද්‍යාව සහ ජීව රසායනය අත්‍යවශ්‍ය මූලික වෛද්‍ය විද්‍යාවන් වේ
නාර්ගිස් සුළි කුණාටුවෙන් විනාශයට පත් වූ බුරුමයේ භූමි සිතියම

පහල ඉරවඩි ඩෙල්ටාව බරපතල හානි සිදු වූ ප්‍රදේශයයි
එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කරන ලදී
සිතියම්
මියන්මාරය
වර්ගීකරණය	   
	සුසරභාණ්ඩයකි
(Wind)
	පිත්තල
Aerophone
වාදන පරාසය
	 
ලිඛිත පරාසය
විශාල හඬක් නැංවිය හැකි පිත්තල පවුලේ උපකරණයකි
පැහැදිලි හඬක් නිකුත් කරයි
ට්‍රම්පටයෙහි ඉතිහාසය කි
1500 පමණ තෙක් දිව යයි
පිත්තල නලයක් හතරැස් හැඩයක් ලැබෙන සේ දෙකට නමා නිපදවන අතර තොල් වසා පිඹීමෙන් ‘ගුම්’ නාදයක් (Buzzing Sound) නිපදවා ගනු ලැබේ
කීප ආකාරයක ට්‍රම්පට් වර්ග තිබේ
පැරනි ට්‍රම්පට් වල කපාට නොමැත
නවීන ට්‍රම්පට් වල පිස්ටන් කපාට තුනක් තිබේ
නලය සම්බන්ධ කිරීමේදි මේ හැම එකක්ම නලයේ දිග වැඩි කරයි
ලුයී ආර්ම්ස්ට්‍රෝන්ග්, මයිලස් ඩේව්ස්, ඩිසි ගිලෙස්පි සහ මේනාර්ඩ් ෆර්ගියුසන් වැනි පිලිගත් වාදකයින් ජෑස් සංගීත ක්ෂේත්‍රය තුල සිටියද විවිධා කාර සංගීත ක්‍රමයන් වලට ට්‍රම්පටය යොද‍ා ගනු ලැබේ
ට්‍රම්පටය සඳහා වඩාත් ජනප්‍රිය සංගීත ඛාණ්ඩයන් අතර ට්‍රම්පට් වොලන්ටරි වෙයි
වයලීනය තත් හතරක් සහිත වාදනය කල හැකි උපකරණයකි
තත් සහිත සංගීත භාණ්ඩ පවුලේ උච්ච ස්වරයක් නංවන කුඩාම සාමාජිකයා වයලීනයයි
වයෝලා සහ සෙලෝ ඇතුලත් වන්නේද මෙම පවුලටයි
වයලීනය ඇතැම් විට ෆිඩල් (Fiddle) යනුවෙන්ද හැඳින්වේ
මෙම වචනය මධ්යා ලතින් වචනයක් වූ Vitula යන්නෙන් ආරම්භ වී රෝමානු භාෂා හරහා වයලීනය බවට පත් වන්නට ඇත
Vitula යන්නෙහි තේරුම තත් සහිත උපකරණය යන්නයි
ජර්මානු ෆිඩ්ල් යන්නට මුල් වන්නට ඇත්තේද මෙම වචනයයි
මෙය වාදනය කරන්නා Violinist නැතහොත් Fiddler යනුවෙන් හැඳින්වේ
වයලීනය නිෂ්පාදනය කරන්නා හෝ අලුත්වැඩියා කරන්නා හැඳින්වෙන්නේ ලුතියර් (Luthier) නමිනි
වයලිනය යුරෝපයේ සොයා ගැනීමක් ලෙස හැදින්වෙන අතර නමුත් වයලීනය ශ්‍රී ලදනාවේ රාවණා රජුගේ නිර්මාණයක් ලෙසද මතයක් පවති
රාවණා රජුගේ රාවණා වීණාව තත් එක් පමනක් තිබුණ සංගීත භාණ්ඩයක් වු අතර එය තව දුරටත් විකාශනය වි එය ඉන්දීයාව, අරාබිය, ප්ර්මනිය , වැනි රටවල් හරහා සංක්‍රමණය  වීමෙන් අනතුරැව පසු කාලීනව වයලීනය නිපදවු බවටද පිළිහැනිමක් ඇත
එසේම  තත් හයකින් යුතක්ත වූ රීබෙක් නම් නම් සංගීත භාණ්ඩයක් වියෝල් ලෙස නිර්මාන වි එය පසු කාලිනව වයලින් ලෙස වර්ධනය වු බව තවත් එක මතයක් වේ
කෙසේ වෙතත් වයලිනය ප්ර්මනිය ස්ටැටි වේරියන් නැමැත්තාගේ වයලිනය සහ ඇන්ටෝණියෝ නම් පුද්ගලයාගේ වයලීනය ඉතා උසස් වයලීන් ලෙස පිලිගනු ලබයි
අපරදිග සංගීතය
සංගීත භාණ්ඩ
සයිලොෆෝන් නම සෑදි ඇත්තේ xylon - ක්ෂයිලන් = දැව සහ phone - ෆෝන් = හඬ යන ග්‍රීක වචන එක්වීමෙනි
මෙය මුලින් නිෂ්පාදනය වන්නට ඇත්තේ ඉන්දුනිසියාවේ විය හැකිය
මේවා වාදනය කිරීමට විවිධ දිග ප්‍රමාණ වලින් යුත් දැව කූරු පාවිච්චි කරන අතර ඒවායේ අගට ප්ලාස්ටික් රබර් හෝ දැවයෙන් තැනූ මිටි සවිකර තිබේ
එක් එක් කූරකට ආවේනික විශේෂ වූ හඬක් ඇත
සංගීත අත්පිටපත් යනු අතින් ලියැවුනු සංගීතයේ මූලික සටහන්ය
සාමාන්‍යයෙන් කියතොත් ඒවා කඩදාසි වල හෝ ඒ සඳහා සකස් කළ සත්ව හම් වල සටහන් කරනු ලැබේ
පිටපතෙහි අත් අකුරු සටහන් වන්නේ නම් එය හැඳින්වෙන්නේ ස්වරචනාවක් (හෙවත් Autograph) වශයෙනි
සංගීත පිටපත් වලට සංගීත ප්‍රස්තාර මෙන්ම පාඨ සහ පින්තූරද ඇතුලත් විය හැක
ආසියානු සංස්කෘතීන් විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇසුරෙන් නිර්මාණය වු විවධ සංගීත විලාසිතා ගණනාවක් ආසියානු සංගීතයට අයත් වෙයි
මොවුන්ගේ ප්‍රධාන සංගීත උපකරණ කාණ්ඩ අතරට තත් දෙකක් හෝ තුනක් සහිත Lute උපකරණ, (the necks either fretted or fretless), අශ්ව ලොම්වලින් නිර්මාණය කළ වීනා, බොහෝ විට  දෙපසම විවෘත ආකාරයක් ගන්නා බටනලා (දෙකෙළවරින් ඕනෑම එක් කෙලවරකින් පිඹිය හැකි හෝ පැත්තෙන් පිඹින ආකාරයේ) සහ යුදෙව් වීනා  (බොහෝ විට සයිබිරියානු උපකරණය ලී වලින් නිර්මාණය කෙරුණු එකක් වන අතර අනෙක්වා ලී හෝ ලෝහ භාවිත යෙන් නිර්මාණය කෙ‍රුණු ඒවා වෙයි)  අයත්වෙයි
පිරිගැටුම් සංගීත භාණ්ඩ අතරට රාමු බෙර, ටැම්බොරීන් බෙර සහ කෙට්ල්ඩ්‍රම් බෙර යනාදිය අයත් වෙයි
ආසියාව
සංගීතය
සංගීත සිද්ධාන්තය යනු සංගීතයේ යාන්ත්‍රණය හා සංගීතය ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද යන්න සමඟ සම්බන්ධ වන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයයි
එයට රචකයන්ගේ තාක්ෂණික ක්‍රමවලට බලපාන රටා හඳුනාගැනීම ඇතුළත් වේ
වඩා සාමාන්‍ය ආකාරයකින් සංගීත සිද්ධාන්තය සංගීතයේ අවයව (රිද්මය, ස්වරමාධුර්ය, තනුව, ව්‍යුහය, ආකාරය හා වයනය) විශ්ලේෂණය කරයි
වඩා පුළුල්ව සිද්ධාන්තයට සංගීතය පිළිබඳ ඕනෑම වාක්‍යයක්, විශ්වාසයක් හෝ සංකල්පයක් ඇතුළත් විය හැක
(Boretz, 1995) මෙම ගුණ අධ්‍යයනය කරන මිනිසුන් සංගීත සිද්ධාන්තිකයන් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ
ආශ්‍රිත 	
http
org/wiki/Music_theory
සංගීත කාණ්ඩයක් ස්වර ආධාරයෙන් ලියු සංගීත රචනයක් ලෙස හෝ තනි ධ්වනිමය සංසිද්ධියක් (සජිවී ඉදිරිපත් කිරීමක් හෝ පටිගත කල අංගයක්) ලෙස පැවතිය හැක
ඉදිරිපත් කිරීමට ප්‍රථම සකස් කළ සංගීත කාණ්ඩයක් මතකයෙන් හෝ ස්වර ආධාරයෙන් ලියු රචනයක් ඇසුරෙන් නැතහොත් මෙම ක්‍රම යුගලයෙහිම සංකලනයක් ඇසුරෙන් ඉදිරිපත් කළ හැක
සංගීත රචනයක සංස්කෘතියෙන් සංස්කෘතියට සහ පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට විශාල වශයෙන් වෙනස්කම් සංගීතමය අංග ඇතුළත් වෙයි
සංගීත නිර්මාණය සිදු කරන අතර තුරම එය ඉදිරිපත් කරන අවස්ථාද පවතින අතර එහිදි ඉදිරිපත් කරන්නා ඒ මෙ‍‍ාහොත තුළ ක්ෂණිකව සංගීත කණ්ඩ තම සිත තුල නිර්මාණය කොට ගෙන ඒවා ඉදිරිපත් කරයි
org/wiki/Musical_composition#Musical_compositions
සංගීතමය ක්ෂණ නිර්මාණ යනු සංගීතය වාදනය වන අතරතුර සංගීතය නිපදවීමේ නිසඟ නිර්මාණාත්මක ක්‍රියාවලියයි
ක්ෂණ නිර්මාණය සියලු සංගීතවල පාහේ පවතින නමුත් එය බ්ලූස්, ජෑස්, බ්ලූග්‍රාස්, අරාබි තුර්කි සංගීතය, ඉන්දුනීසියානු ගේම්ලන් හා සාම්ප්‍රදායික ඉන්දියානු සංගීතය සමඟ විශේෂයෙන් සම්බන්ධ වේ
භාෂාමය ප්‍රතිසමතාවක් යොදා ගැනීමට ක්ෂණ නිර්මාණයක්, කතා කිරීමක් හෝ සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීමක් වැනි ආකාර වේ
ජෑස් සංගීතඥයන් අතර “ක්ෂණ නිර්මාණ පබැඳීම වේගවත් කරනවා” යැයි අදහසක් පවතින අතර ප්‍රතිවිරුද්ධව ක්ෂණ නිර්මාණ පබැඳීම මන්දගාමී කරනවා යැයි ද අදහසක් පවතී
සංගීතය විශ්ව භාෂාවකි
සංගීතය නිර්මාණය වන්නේ ක්‍රමවත් නාදරටා වලිනි
නාදරටා මැවීමට ගායනය හා වාදන‍ය අවශ්‍යය
අතීත‍යේ  සිටම නාද රටා නැංවීම සදහා වාද්‍ය භාණ්ඩ යොදාගන ඇත
නවීන වාද්‍ය භාණ්ඩ එකතු ‍වෙමින්ද පැවති වාද්‍ය භාණ්ඩ නවීකරණය වෙමින්ද වර්තමානය වන විට වාද්‍ය භාණ්ඩ ගණකාවක්ම බිහිවී ඇත
එම වාද්‍ය භාණ්ඩවල ස්වාභාවය අනුව ඒවා වර්ග ‍කොට ඇත
මෙහි සදහන් වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිත වන තත්වාද්‍ය භාණ්ඩ

තත් භාණ්ඩවල ඉතිහාසය	
ක්‍රි
ව.1055 දී පමණ ආරම්භ වූ පොලොන්නරු යුගය ශ්‍රී ලංකාව තුළ යම්තාක් දුරට සංගීතය ව්‍යාප්ත වූ වකවානුවකි
මෙම යුගයේදී හින්දු ආගමික කටයුතු සදහා ඉහළ රාජ්‍ය අනුග්‍රහයක් ලැබුණු බවත් එකල සංගීතය හා නැටුම් පැවැත්වීමට "සරස්වතී මණ්ඩපය" නමින් ගොඩනැගිල්ලක් වූ බවත් ඉතිහාස තොරතුරු වල දැක්වේ
බුත්සරණ කෘතියෙහිද එක් ස්ථානයක "රසනැති දණ්ඩෙන් ගැසූවද වීණාව මධුරවූ ශබ්ද පවත්නා සේ" යනුවෙන් උපමාවක් සදහන් කර තිබේ
මෙම තොරතුරු වලට අනුව තත්වාද්‍ය භාණ්ඩ අතීතයේ සිටම ශ්‍රී ලංකාව තුළ භාවිතාවූ බව පැහැදිළි වේ
තත්වාද්‍ය භාණ්ඩ වර්ග	
වර්තමානය වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ මෙන්ම ලෝකයේ සෙසු රටවලද සංගීතය ඉතා ජනප්‍රිය අංගයක් වී ඇත
මේ නිසා වාද්‍ය  භාණ්ඩද බොහෝමයක් බිහිවී ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිත වන වාද්‍ය භාණ්ඩ වැඩි ගණනක් ශ්‍රී ලංකාවට ලැබී තිබෙන්නේ අපරදිග රට වලිනි
පුරාණ අවධියේ සියලුම වාද්‍ය භාණ්ඩ කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කර තිබුණි
එනම් ඝන හා අවනද්ධ, සුසිර හා තත්වාද්‍ය ලෙසය
නව සංගීත භාණ්ඩ බිහිවීමත් සමග එය පහත පරිදි කාණ්ඩ හයකට වර්ග කෙරිණි
ලෝහමය වාද්‍ය භාණ්ඩ
 සුසර වාද්‍ය භාණ්ඩ
 තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
 ස්වර පුවරු සහිත වාද්‍ය භාණ්ඩ
 අවනද්ධ වාද්‍ය භාණ්ඩ
 විදුලිය උපයෝගී කොට වයන වාද්‍ය භාණ්ඩ

වයලීනය   

ඉතා ජනප්‍රිය වාද්‍ය භාණ්ඩයකි
බටහිර, උතුරු ඉන්දීය හා කර්ණාටක ශාස්ත්‍රීය සංගීතය සඳහා මෙන්ම සරල සංගීතයේදී ද  බහුලව භාවිත කරයි
කිසියම් සංගීත ශෛලියකට අනුව වාදනය කිරීමේදී එම සංගීත ශෛලියටම ආවේනික වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙස ධ්වනි නිපදවීමට හැකිවීම මෙහි සුවිශේෂී ගුණයකි
වයලීන‍යේ උපත පිළිබඳ මත කිහිපයක්ම පවතී
ඉන් එක් මතයකට අනුව වයලීනය ඉන්දියාවෙන් බිහිවූවක් බව පැවසේ
රාවණ රස්තම් නම් වූ වාද්‍ය භාණ්ඩය ඉනිදියාව, පර්සියාව, අරාබිය යන රටවල් හරහා යුරෝපයට ගොස් පරිවර්තනයට ලක්වී වර්තමාන ස්වරූපය ගත්බව තවත් මතයකි
යූරෝපීය මතයකට අනුව වියෝල් නම් වාද්‍ය භාණ්ඩය ඇසුරින් වයලීනය ඇතිවූ බව කියවේ
වියෝලා, චෙලෝ හා ඩබල්බේස්  වාද්‍ය භාණ්ඩද වයලීනය පවුලට අයත්වේ
සිතාරය 

ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේදීත් සරල සංගීතයේදීත් භාවිත කෙරේ
ඉන්දීය සම්භවයක් ඇති මෙම සංගීත භාණ්ඩ  ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතය ‍මෙරටට පැමිණිමෙන් පසුව ප්‍රචලිත වූවකි
සිතාරයේ හැඩය ඌද් නමැති පර්සියානු වාද්‍ය භාණ්ඩයට සමාන බව පැවසේ
සිතාරයේ බඳ මත පිහිටුවා ඇති පර්දා මත ඇඟිලි තබා මිස්රාබය මගින් දෙපසට තත් පම්පනය කිරීමෙන් වාදනය කරයි
වීණාව 
 

ඊශ්වර දෙවියන් විසින් මවන ලද්දක් යැයි විශ්වාස කරන නිසාද සරස්වතී දේවිය දෝතින් දරා සිටිනා වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වන නිසාද හින්දූහු වීණාව පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සලකති
ඉන්දියාවේ පළමුවෙන් ම නිර්මාණය කරන ලද වාද්‍ය භාණ්ඩය ලෙසද සැලකේ. මුල්කාලීන වීණාවල පර්දා නොතිබිණි
එහෙත් වත්මන් වීණාවල  පර්දා තිබේ
ධ්වනි මංජුසා හෙවත් තුම්බා දෙකක් ද සහිතය
ඉන්දියාවේ වීණා වර්ග කිහිපයක්ම භාවිත වේ
උතුරු ඉන්දියාවේ භාවිතා වන වීණාව හදුන්වන්නේ "බීන්" නමිනි
එස්රාජය පිළිබඳ තොරතුරැ
ශ්‍රී ලංකාවේ ශාස්ත්‍රීය හා සරල යන සංගීත අංශ දෙකෙහිම භාවිත වන වාද්‍ය භාණ්ඩයකි
මෙහි ප්‍රධාන තත් හතරක් වේ
පර්දා සහිත අනුතත් හතකි
ඉන්දියානු වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වන මෙය වැඩි වශයෙන් ප්‍රචලිත වන්නේ වංග දේශයේය
උරහිස මත පිහිටුවා තත් අළුවකින්(Bow) පිරිමැදීමෙන් වැයේ
දිල්රුබා 

මෙය හැඩයෙන් එස්රාජ් වාද්‍ය භාණ්ඩය හා සමානය
අතීතයේදී මුස්ලිම් රාජ සභා සංදර්ශන වලදී දිල්රුබා බහුල වශයෙන් භාවිතා කළහ
උතුරු ඉන්දීය සංගීතයේදී ඒකල වාදනය සදහා යොදා ගැනේ
මෙම වාද්‍ය භාණ්ඩය වාදනය කිරීමට යොමුවන්නෝද ස්වල්ප දෙනෙකි
සන්තූරය
                  

ඉන්දියාවේ කාශ්මීර ප්‍රාන්තයෙන් බිහිවූ වාද්‍ය භාණ්ඩයකි
"තත් සියයක් ඇති" යන අරුතින් ශත තන්ත්‍ර වීණ නමින්ද හැදින්වේ
ජන ගායනා සදහා මෙය භාවිත වෙයි
වර්තමානයේ උතුරු ඉන්දීය 
ශාස්ත්‍රීය සංගීතයට ද යොදා ගැනේ
ඉංග්‍රීසි මැන්ඩලීනය 
  

මෙම වාද්‍ය භාණ්ඩයට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත
විසිවැනි සියවසේ ඉතාලියේ උපත ලද මෙය යුරෝපීය රටවලදට ව්‍යාප්ත විය
මුල්කාලීනව  සරල ශාස්ත්‍රීය සංගීත සඳහා පමණක් භාවිත වුවද පසුව මෙය බටහිර ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේදී ද සහය  වාද්‍ය භාණ්ඩයක් සේ යොදාගැනුනි
දහසය හා දහහත්වැනි ශතවර්ශවලදී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි විදේශිකයින් මැන්ඩලීනය මෙරටට ගෙන එන්නට ඇතැයි සැලකේ. ශ්‍රී ලංකාව තුළ මැන්ඩලීනය වර්ග තුනක් භාවිත වේ
එනම්
	
 ඉංග්‍රීසි මැන්ඩලීනය
 ජපන් මැන්ඩලීනය
 බෙන්ජෝ මැන්ඩලීනය
 
වර්තමානයේ බහුල වශයෙන් භාවිත වන්නේ ඉංග්‍රීසි මැන්ඩලීනයත් බෙන්ජෝ මැන්ඩලීනයත්ය
යුරෝපීය රටවල විශේෂයෙන්ම ඇමරිකාවේ මැන්ඩලීනය ජනප්‍රිය වාද්‍ය භාණ්ඩයකි
ඉන්දියාවේද වර්ෂ 1940 පමණ සිට සංගීතයේදී මැන්ඩලීනය යොදාගැනේ
මෙය වර්තමානය වන විට කර්නාටක සංගීත සම්ප්‍රදායේ ද ප්‍රචලිත සංගීත භාණ්ඩයකි
මැන්ඩලීනයේ තත් සතරකි
තත් කම්පනය කරනු ලබන්නේ ප්ලෙක්ට්‍රම් භාවිත කිරීමෙනි
තාම්පුරාව 

ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේදී මෙය බහුලව භාවිත වේ
තාන්බුරා නමින්ද හැදින්වේ
උතුරු ඉන්දීය හා දකුණු ඉන්දීය  ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේ ශ්‍රැති පිහිටුවා ගනු ලබන්නේ මෙමගිනි
තත් සතරකින් යුක්ත වේ
පිරිමි හා ගැහැණු කටහඬට උචිත වන ලෙස තාන්පුරා නිර්මාණය කිරීම විශේෂත්වයකි
සිතාරයේ මෙන් විහාල තුම්බාවක් ඇත
මෙහි පර්දාවක් නොමැත
තාම්පුරාව තත් හතරකින් යුක්තවු සංගීත භාණ්ඩයක් වන අතර එය ගායනය සදහා අවශ්‍ය ශුති ස්ථානයන් නිවරදිව පිහිටා ගායනය  කිරිමට මෙය බෙහෙවින් උපකාරි වන අතර තාම්පුරාවෙන් තොරව කෙරෙන ගායනයක් කර්ණ රසායන නොවේ

සාරංගීය 

ඉන්දීය වාද්‍ය භාණ්ඩ අතර ඉතාමත් කන්කලු නාද උපදවන වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙස සැලකේ. ඉන්දීය වයලීනය නමින්ද වි්‍යවහාර වෙයි
කටහඬට වඩාත් සමීප වන අයුරින් වාදනය කළ හැකිවන මෙය ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේද භාවිත කරයි
මෙහි ප්‍රධාන තත් තුනකි
ඇතැම් සාරංගී සඳහා අනුනත් 15-20 පමණ ඇත
මෙහි දිග අඩි 2ක් පමණ වෙයි
මෙය වාදනය කරනු ලබන්නේ අවම වශයෙනි
සරෝදය 

මෙය ඒකල වාදනයට ඉතා උචිතය
ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේදී බෙහෙවින් භාවිත වෙයි
මෙය ඉන්දියාවෙන් බිහි වූ  වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙස සැලකේ. හැඩයෙන් රබාබ්  නම්  වාද්‍ය භාණ්ඩයට තරමක් සමානය
මෙහි තත් සතරකි
අනු තත් දොළහකි
ප්‍රධාන තත් සතර මැදින් ඇති තත්යුගලය පිත්තලින් නිමවා ඇත
තුන් හුලස් ලී කැබැල්ලක් හෝ අං කැබැල්ලක් මගින් මෙය වාදනය කරනු ලබයි
ස්වර වීණා, සූර් සිංගාර් ආදී   වාද්‍ය භාණ්ඩද අයත් වන්නේ සරෝද් වාද්‍ය භාණ්ඩ පවුලටය
ගිටාරය 

ගිටාරය බටහිර වාද්‍ය භාණ්ඩයකි
එසේ වුවද වර්තමානයේ උතුරු ඉන්දීය සංගීතයේ එන රාග වාදනය කිරීම‍ටද යෙදො ගැනේ
ඉතා ඈත අතීතයේ සිට මෙය භාවිත වූ බව සැලකුණද මේ සම්බන්ධයෙන් ලිඛිත තොරතුරු ලැබෙනු‍යේ 14 වැනි සියවසේ සිටය
මෙය ස්පාඤ්ඤයෙන් බිහිවූ  වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙසද සැපකේ. 16 වැනි ශතවර්ශය වනවිට ගිටාරය ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් අතර ඉතා ජනප්‍රියව පැවති බව සැලකේ. වර්තමානය වන විට මෙය බෙ‍හෝ රටවල ප්‍රචලිතව ඇත
රිදම් ගිටාර්, ලීඩ් ගිටාර්, බෙස් ගිටාර්, වශයෙන් විවිධ ගිටාර් වර්ගද තිබේ
"හවයන් ගිටාර්" නමින් ගිටාර් වර්ගයක්ද ඇත
විදුලියෙන් වයන විදුලි ගිටාර ප්‍රසංග වේදිකාවේදී බහුලව භාවිත වෙයි
බටහිර වීණාව

මෙය ඉන්දියානු සංගීත භාණ්ඩකි
ශාස්ත්‍රීය සංගීතය සදහා යොදා ගැනේ
ශ්‍රැති පිහිටුවා ගැනීම හා අදාල රාග , ස්වර මත සුසර කරගැනීමට සහය වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වශයෙන් උපකාරී වෙයි
ස්වරූපයෙන් මෙය සාන්තූරයට සමානය
"මත්තකෝකිල වීණා" යනුවෙන්ද හඳුන්වයි.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

ඉන්ද්‍රානි එදිරිසූරිය, "සංගීත භාණ්ඩ",විජය පුවත්පත, 2008.01.01,පිටුව 24-25

සබැඳි පිටු
සංගීත භාණ්ඩ වර්ග කිරීම

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
Musical instrument
List of musical instruments|
Musical Instruments

සංගීතය
හින්දුස්ථානි සංගීතය
20වන සියවසේ මුල් කාලීන සංගීත කටයුතු රඟ දැක්වීම් පුහුණුවීම සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වී තිබුණි
org/wiki/Early_music#Performance_practice
‘රෙගේ’ (Reggae) යනු 1960 වර්ෂ වල අග භාගයේ ජැමෙයිකාවේ ආරම්භවුනු එක්තරා සංගීත ක්‍රමයකි
ජැමෙයිකානු සංගීතයේ බොහෝ අංශ හැඳින්වීම සඳහා පුලුල් අර්ථයන් යොදා ගන්නා නමුත් ‘රෙගේ’ යන වචනය හරියාකාරව යෙදෙන්නේ එක්තරා විශේෂ සංගීත ක්රමයක් විස්තර කිරිමටයි
මෙම සංගිත ක්රමය ස්කා (Ska) සහ රොක්ස්ටෙඩ් (Rocksteady) වර්ධනය අනුගමනය කිරීමෙන් බිහි වූවකි
රෙගේ සෑම විටම වාගේ රස්තෆාරි චලනයන් සමග මුසු වේ
මෙය බොහෝ කැපී පෙනෙන රෙගේ සංගීතඥයින් කෙරේ එහි ආරම්භයේ සිටම බලපවත්නා ලද්දකි
රෙගේ ගීත වල පද මාලා  බොහෝ විෂයයන් එනම් විශ්වාසය, ආදරය, සම්බන්ධතා, දුගි බව, අසාධාරණය සහ වෙනත් බොහෝ සමාජ අසාධාරනයන් මූලික කොට ගෙන ලියැවි ඇත
යුරෝපීය කලා සංගීතයේ ඉතිහාසය 

පොදු ව්‍යවහාර

නවීන හා සමකාලීන

20 වෙනි ශතවර්ෂය (1900 - 2000)
සමකාලීන සම්භාව්‍ය (1975- මේ දක්වා)
21 වෙනි ශතවර්ෂය (2000 - මේ දක්වා)

පුනර්ජීවන සංගීතය යනු (Renaissance Music) යනු දල වශයෙන් 1400 – 1600 කාලයේ පුනර්ජීවන යුගයේ රචිත යුරෝපීය සංගීතයයි
මෙම යුගයේ ආරම්භය ගැන විස්තර කිරීම අසීරු වී ඇත්තේ 15 වෙනි සියවසේ සංගීත සිතිවිලි ධාරාවේ හදිසි වෙනස් වීම් පිළිබඳ තොරතුරු වල එක්තරා හිඟයක් පවතින බැවිනි
සංගීත යන්න “පුනර්ජීවනය” නම් තත්වය ලබා ගැනීමට ගත වුනු ක්‍රියා මාර්ගය ක්‍රමානූකූල විය
එසේම සංගීතඥයෝ මෙම යුගය 1300 සිට 1470 කාලය යයි කියති
org/wiki/Renaissance_music
ව්‍යාධි විද්‍යාව යනු ඉන්ද්‍රියන්, පටක, ජීව තරල හා සියලුම ශාරීරික කොටස් (ඔටොප්සි) පරීක්ෂා කර බලා යම්කිසි රෝගයක් හඳුනාගැනීමක් හා අධ්‍යයනය කිරීමකටය
මෙය සාමාන්‍ය ව්‍යාධිවේදය ලෙස හදුන්වයි.

වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ව්‍යාධිවේදය, ව්‍යවිච්චේදක ව්‍යාධිවේදය හා ශායනික ව්‍යාධිවේදය ලෙසශාඛා දෙකකට බෙදේ
සත්ත්ව විද්‍යාත්මක වෛද්‍යවේදය මගින් සතුන්ගේ රෝග සම්බන්ධයෙන් කතා කෙරෙන අතර ශාඛ ව්‍යෛධිවේදය  යනු ශාක රෝග පිළිබද අධ්‍යයනයයි
ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ හෝ ෙෙජව ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අංශයක් වන අතර එය ජෛව පටක හෝ අණු ඇතුළත් ඒකක ක්‍රියාවලි සැලසුම් කිරීම හා නිපදවීම කෙරෙහි මූලිකව කටයුතු කරයි
ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව සාමාන්‍යයෙන් උගන්වනු ලබන්නේ රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවට හෝ ජීව ඉංජිනේරු විද්‍යාවට විකල්පයක් ලෙසය
එය එසේ සිදු කරන්නේ එම දෙකෙහිම විෂය මාලාවේ වටපිටාවේ හා අංශ 2 මඟින්ම භාවිතා කරන ගැටලු විසඳීමේ තාක්ෂණික ක්‍රමවල සමානතා නිසාය
මෙහි යෙදීම් ආහාර,ඖෂධ, ජෛව තාක්ෂණය හා ජල පිරිපහදු කර්මාන්තවලදී යෙදේ
ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකය 

ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යනු ජෛවීය වශයෙන් ක්‍රියාකාරී පරිසරයකට අනුබල දෙන ඕනෑම උපකරණයක් හෝ පද්ධතියක් හැඳින්වීමට යොදනු ලැබේ
එක් අවස්ථාවකද ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යනු පටක හෝ එවැනි පටකවලින් ව්‍යුත්පන්න වූ ක්‍රියාකාරී සංයෝග ඇතුලත් රසායනික ක්‍රියාවලියක් සිදු කරන නලයක් විය හැකිය
මෙම ක්‍රියාවලිය ස්වායු හෝ නිර්වායු විය හැකිය
මෙම ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක බොහෝවිට සිලිණ්ඩරාකාර වන අතර ප්‍රමාණයෙන් ලීටරවල සිට ඝන මීටර දක්වා පරාසගත වේ
බොහෝ විට මළ නොකන වානේවලින් තනා ඇත
ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යන්න සෛල සංස්කෘති සන්ධර්භයක් තුළ සෛල හෝ පටක වැඩෙන උපකරණයක් හෝ පද්ධතියක් හැඳින්වීමට යොදා ගත හැකිය
ක්‍රියාකාරී ක්‍රමය පිළිබඳ වූ පදනමක දී ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක බැච්, ෆෙඩ් බැච් හෝ ඛණ්ඩ ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකිය
(අඛණ්ඩ කැලතුම් ටැංකි ප්‍රතික්‍රියාකාරක ආකෘති) අඛණ්ඩ ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයකට උදාහරණයක් වන්නේ කෙමොස්ටැට්ය
ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් තුළ නිපදවන පටක අත්හිටුවීම හෝ අක්‍රිය කිරීම සිදු කළ හැකිය
සෛල අක්‍රිය කිරීම සිදු වන සරලතම අවස්ථාවක් වන්නේ ඒගාර් ජෙලිවලින් යුත් පෙට්‍රි දීසියකි
මහා පරිමාණයේ අක්‍රිය කරන ලද සෛල ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක වන්නේ 

	චලන මාධ්‍ය
	ඇසුරුම් කරන ලද පාත්තිය
	තන්තුමය පාත්තිය
	තුනී පටලය

ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
ව්‍යවසායකත්වය අන් කවරදාටත් වඩා ආර්ථිකයට වැදගත් අංශයක් ලෙස පවතින්නේ නම්, ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව ප්‍රමාණාත්මක විස්තරයක් සැපයීමට ප්‍රධාන ධාරාවේ ආර්ථික විද්‍යාව දිගින් දිගමට අසමත් වීමෙන් පෙනී යන්නේ එහි මූලික සිද්ධාන්තයන් යළිත් ඇගයීමකට බඳුන් කළ යුතු බවයි. ව්‍යවසායකත්වය ආර්ථික විද්‍යාව යනු ආර්ථිකය තුළ ව්‍යවසායකයා සහ ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි
ව්‍යවසායකත්ව ආර්ථික විද්‍යාවේ (ප්‍රාදේශීය හෝ ජාතික මට්ටමේ) ලක්ෂණයන් නම්, නව ව්‍යාපාර මෙන්ම නව අංශයන් හා නව කර්මාන්තයන් බිහිවීමට තුඩු දුන් විශිෂ්ට මට්ටමේ නව සොයා ගැනීම්ය
ප්‍රධාන ධාරාවේ ආර්ථික විද්‍යාවට ව්‍යවසායකත්වය ඇතුළු නොවන්නේ එම ආර්ථික ඉගැන්වීම්වල ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳ සිද්ධාන්තයක් හෝ විශ්ලේෂණාත්මක සැකිල්ලක් නැති නිසාම නොවේ
ව්‍යවසායකත්වය ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යා ධාරාවට අයත් වූවක් නොවීම මෙයට හේතුවකි
ඇත්ත වශයෙන්ම ප්‍රධාන ධාරාවේ ආර්ථික විද්‍යාවන්ට කේන්ද්‍රීය වූ සමතුලිත ආකෘතීන් ගොඩනැඟීමේ දී නිර්වචනයේ දීම ව්‍යවසායකත්වය අත්හැර දමනු ලැබීමයි
ජෝශප් ආච්ස්ට්ර්ට හා ඊශ්‍රායෙල් කර්ස්නර් ඔවුන්ගේ ලේඛනවලින්, ව්‍යවසායකයා සමතුලිතතාවය දරා සිටින්නෙකු නොවන බවට තර්කකොට තිබේ
බාවුමෝල්ට අනුව අදාල නොවන ව්‍යවසායකත්වය ඉවත් කිරීමෙන් ප්‍රධාන  ආර්ථික විද්‍යා සිද්ධාන්තයට වැරැද්දක් කොට නැත
ව්‍යවසායකත්වය, ව්‍යාකූල, පුරෝකථනය කළ නොහැකි ආර්ථික ක්‍රියාදාමයක් ලෙස අදහස් කරනු ලැබේ
ප්‍රධාන ධාරාවේ භාවිතා වන සමතුලිතතාව පදනම්කොටගත් විශ‍්ලේෂණ ක්‍රමවේදයන් උපයෝගී කර ගනිමින් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳ ආකෘතීන් නිර්මාණය කළ නොහැක
සෛද්ධාන්තික පහදා දීම් හා පවතින මූලධර්මයන් දික් කිරීමෙන් පමණක් ව්‍යවසායකත්වය සඳහා සිද්ධාන්තයක් සැපයීමට හැකියාව ඇති බව තව දුරටත් බලාපොරොත්තු විය නොහැක
ව්‍යවසායකත්ව ආර්ථික විද්‍යාව අධ්‍යයනය සඳහා, සෛද්ධාන්තික භෞතික විද්‍යාව (තාප ගති විද්‍යාව, එන්තැල්පිය) වැනි වෙනත් ඉගැන්වීම්හි අන්තර් දෘෂ්ටිය භාවිතා කිරීමෙන්, සමතුලිත ආකෘති , බුද්ධිමය නියෝජිත, මූලාදර්ශ උපරිමායනය, වැනි අභියෝගාත්මක මූලධර්මයන් හරහා මාවතක් විවිර කර ගත හැකිය
ගැටළු මත නිගමනයන් ප්‍රමුඛතාවය අයත් කර ගන්නා  මූලධර්මයක් බවට පත්ව ඇති සිද්ධාන්ත විසින් මෙහෙයවන විෂයක් බවට ආර්ථික විද්‍යාව පත්ව ඇතැයි ආර්ථික විද්‍යා, ක්ෂේත්‍රයේ සමීක්ෂණයක් කිරීමෙන් පසු “ කොඅස්” විශ්වාස කරයි
ඔබ “නේචර්” වැනි විද්‍යාත්මක සඟරාවක පිටුවක් දෙස බැලුවොත්, සෑම සතියකම “අපට ඒ ගැන යළි සිතා බලන්නට සිදුව තිබෙනවා
මෙම ප්‍රතිඵල අප බලාපොරොත්තු වූ ආකාරයේ ඒවා නොවේ” යනුවෙන් කළ ප්‍රකාශයන්  ඔබට හමුවේ
එහෙත් ආර්ථික විද්‍යාවේ දී සැම විටම අප සිතු අයුරින්ම සිදුවේ
ඒ මන්දයත්, අපි ප්‍රශ්න කිහිපයක් පමණක්  අසමින් ගැටළුව වෙත එකම ස්වරූපයෙන් ප්‍රවේශ වන නිසාය
ස්වාභාවික විද්‍යාවන්හි ආකෘතීන් හා සිද්ධාන්තයන්හි අන්තර්දෘෂ්ටිය ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් ව්‍යවසායකත්වය ආර්ථික විද්‍යා මූලික සිද්ධාන්තයන් අභියෝගයට ලක් කරයි
යනුවෙන් ඔහු පැවසුවේය
ආර්ථික විද්‍යාව
නිර්වචනයන්
කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාව නැතිනම් කේනිසියම් හෝ කේනිසියානු න්‍යාය යනු විසිවන සියවසේ බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථික විද්‍යාඥයකු වන ජෝන් මෙනාඩ් කේන්ස්ගේ අදහස් මත පදනම් වූ ආර්ථික න්‍යායකි
කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාවට අනුව රජය හා පෞද්ගලික  යන අංශ 2 ම වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන මිශ්‍ර ආර්ථිකයක, ආර්ථික වර්ධනය හා ස්ථායීතාවය පවත්වා ගෙන යාමට උපකාර කිරීමට රජයට 
හැකිවේ
රජයේ මැදිහත් වීමකින් තොරව වෙළදපල හා පෞද්ගලික අංශය ඉතා හොදින් ක්‍රියාත්මක වෙතැයි අදහනු ලබන රාජ්‍ය නිර්බාදවාදී ආර්ථික ලිබරල්කරණ‍යේ, අසමත් වීමයැයි ඇතැම් අය සලකනු ලබන ගැටලු වලට, කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාව මගින් පිළිතුරු සොයනු ලබයි
1936 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද, සේවා නියුක්තිය, පොලිය හා මුදල් පිලිබද පොදු න්‍යාය කෘතිය මගින් කේනිසියානු  ආර්ථික විද්‍යාවේ පදනම ගොඩ නගමින් එම න්‍යායන් පළමුවරට ඉදිරිපත් කරන ලදී
කේනිසියානු න්‍යාය තුල, පුද්ගලයන්ගේ හා ආයතනවල සමහර සූක්ෂම මට්ටමේ ක්‍රියාවන් මගින් ආර්ථීකයක නිමවුම හා වර්ධනය එහි විභව නිමවුමට හා වර්ධනයට වඩා පහල මට්ටමකට ගෙන එන ආකාරයේ සමස්ථ සාර්ව ආර්ථික ප්‍රථිඵලයන් ඇති කිරීමට පිළිවන
සම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාඥයින් බොහෝදෙනෙකු, සැපයුම මගින් එහි ඉල්ලුම ජනිත කරයි යන, සේගේ න්‍යායද, එම නිසා පොදු අධිමාත්‍රයක් ඇතිවිය නොහැකි බවද, විශ්වාස කලහ
ආර්ථිකයක පහළ බැසීමකදී භාණ්ඩ සඳහා සමස්ථ ඉල්ලුම ප්‍රමාණවත් නොවියහැකි අතර, එමගින් අනවශ්‍ය ලෙස ඉහළ සේවා වියුක්තියක් හා පහළ විභව නිමවුමක් ජනිත කලහැකි බවද, කේන්ස් විසින්පෙන්වා දෙන ලදි
සමස්ථ ඉල්ලුම ඉහළ දැමීමට, හා එමගින් ආර්ථික ක්‍රියාකාරීත්වය ඉහළ නංවා ඉහළ සේවා වියුක්තිය හා අවධමනය පාලනය කිරීමට, රජයේ ප්‍රථිපත්ති යොදා ගත හැකි බව කේන්ස් තර්ක කලේය
1920 දශකයේ බ්‍රිතාන්‍යයේ හා 1930 දශකයේ ඇමරිකා‍‍වේ ඇතිවූ උග්‍ර සේවා වියුක්තියට, කේන්ස් ගේ සාර්ව ආර්ථික න්‍යාය, ප්‍රතිචාරයක් විය
ආර්ථීක පරිහානියට විසඳුම ප්‍ර‍වේශ දෙකක සමහර සංයෝජනයන් තුලින් ආර්ථිකය උත්තේජනය කිරීම ("ආයෝජනයට පෙළඹවීම") යයි, කේන්ස් තර්ක කරන ලදී
පොලි අනුපාතය පහළ දැමීම
රජය විසින් පාදක ව්‍යුහයමය පහසුකම් වල ආයෝජන කිරීම - ආදායමේ විදීම මගින් පොදු ආර්ථිකයේ වියදම් ඉහළ නංවන අතර, එය පිළිවෙලින්, නිෂ්පාදනය හා ආයෝජනය ඉහළ යන පරිදි උත්තේජනය කර, තවදුරටත් ආදායම හා වියදම වැඩි කරණු ලබයි
මූලික උත්තේජනය මගින් එහි ඵලයන් පහළට ගලායාමට සලස්වන අතර එමගින් ආර්ථික ක්‍රියාකාරීත්වය මූලික ආයෝජනය මෙන් කිහිප ගුණයකින් ඉහළ නංවයි. 

කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාවේ ප්‍රධාන නිගමනයක් වන්නේ, නිෂ්පාදනය හා  සේවා නියුක්තිය, පූර්ණ සේවා නියුක්ති මට්ටම් දෙසට ගමන්කිරීමට, ශක්තිමත් ස්වයංක්‍රීය ප්‍රවනතාවයක් නොමැති බවයි.  මේ නිගමනය, සම්භව්‍ය ආර්ථික විද්‍යාවේ මතය සමගද, සැපයුම් පාර්ශව ආර්ථික විද්‍යාව හෝ පාලිත මුදල් මවන ආර්ථිකයක අභිමත සමතුලිතය දක්වා ගමන් කිරීමට ඇති පොදු ප්‍රවනතාවයක් පිළිබදව උපකල්පනය කරණු ලබන ඔස්ට්‍රියානු ගුරුකුලය වැනි  ගුරුකුල වල මත සමගද, පරස්පර විරෝධීවේ
කේනිසියානු සාර්ව සංකල්ප, සූක්ෂම පදනමක් සමග සම්බන්ධ කරන නව සම්භව්‍ය සංකලණය තුල මෙම අරමුණට ලගාවීම උ‍දෙසා මිල ගැලපීම් කිරීමට පොදු සමතුලිත කොන්දේසි මගින් ඉඩ ලබාදෙයි
1960 දශකයේ අගභාගයේ හා 1970 දශකයේ මුල අගභාගයේදී ඇරඹි නූතන සම්භව්‍ය සාර්ව ආර්ථික වෙනස්වීම් මගින් කේනිසියානු න්‍යාය විවේචනය කරන ලද අතර නව කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාව මගින්  කේනිසියානු අදහස් වඩා දැඩි න්‍යාය පදනමක් මත පාදක කිරීමට ද අපේක්ෂා  කරණු ලැබීය
පුළුල්ව කිවහොත් පූර්ව ආර්ථික විද්‍යාව පූර්ණ සම්පත් භාවිතය පිළිබඳ අවධානය යොමු කරන ලද අතර සම්පත් උපයෝජනය  ඉහල හා පහල විය හැකි පොදු න්‍යායක් ලෙස කේන්ස් මෙය දකියි
මෙම පදය බොහෝවිට කළාපීය මට්ටමෙන්ද භාවිතා කරණු ලබයි
“අප අපගේ නගරයේ ආර්ථික සංවර්ධනය ඉහල නැංවිය යුතුයි” යනුවෙන් නගරාධිපතිවරයෙක් විසින් කීමට පිළිවන
) මේ අයුරින්, ආර්ථික සංවර්ධනය යම් ප්‍රදේශයක ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් ඇතිකිරීමට හෝ ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් පුලුල් කිරීමට, හෝ  ප්‍රදේශය තුල පවත්නා ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් සුරක්ෂිත කිරීමට සහාය වීම, හෝ ප්‍රදේශය තුල නව ව්‍යාපාර පිහිටුවීමට සහාය වීම, කෙරෙහි අවධානය යොමු කරණු ලබයි
(පහත සඳහන් ප්‍රාදේශීය ප්‍රථිපත්ති බලන්න
)  

ආර්ථික ආකෘති වලට අමතරව, ඡන්දදායකයන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් මගින්, ආර්ථික සංවර්ධකයන්ගේ ක්‍රියාවන් මෙහෙයවනු ලබයි
උදාහරණයක් ලෙස, නගරාධිපතිවරයාගේ කාර්‍ලයේ සේවය කරන ආර්ථික සංවර්ධකයකු විසින්, වැඩි  ශ්‍රම ධාරිතාවක් අවශ්‍ය වන ව්‍යාපාර ආකර්ශනය කරගැනීම තුලින් සේවා වියුක්තිය අඩු කිරිම උදෙසා ක්‍රියාකල හැකිය
බැංකු, තත්‍ය දේපල නියෝජිතයන් හා උපයෝගීතා මගින් පාළනය කර ඇති වාණිජ මණ්ඩලයට සේවය කරණු ලබන ආර්ථීක සංවර්ධකයකු විසින්, විශාල ප්‍රාග්ධන ආයෝජන සහිත නිෂ්පාදකයන් (යකඩ හා රසායන දව්‍ය කර්මාතශාලා)  ආකර්ශනය කරගනු ඇත
විශ්ව විද්‍යාලයකට සේවය කරනු ලබන ආර්ථික සංවර්ධකයකු, විශේෂයෙන්ම විශ්වද්‍යාලය විසින් සංවර්ධනයකල, බුද්ධිමය දේපල මත පදනම් වූ, ව්‍යාපාර ආරම්භ කිරීම  පිළිඹඳව සලකනු ඇත
ආර්ථික සංවර්ධනය, එහි පුළුල් අර්ථයෙන් ප්‍රධාන අංශ 3 ක් ආවරණය කරයි
1.	මිල ස්ථායීතාවය, ඉහල සේවා නියුක්තිය, පුළුල් බදු පදනම හා තිරසාර සංවර්ධනය වැනි පුළුල් ආර්ථික අරමුණූ කරා යාමට, රජය අනුගමනය කරණ බදු ප්‍රථිපත්ති
එවැනි උත්සාහයන්ට, මූල්‍ය හා ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති, මූල්‍ය ආයතන රෙගුලාසි, වෙළඳාම් හා බදු ප්‍රථිපත්ති ඇතුලත් වේ
2.	අධිවේගී මාර්ග, උද්‍යාන, අඩුමිල නිවාස, අපරාධ මැඩලීම හා K-12 අධ්‍යාපන වැනි, පාදක ව්‍යුහමය පහසුකම් හා සේවා සැපයීම සඳහා ප්‍රථිපත්ති සහ වැඩසටහන්
3.	ව්‍යාපාර මුල්‍ය, අලෙවි, සුළු ව්‍යාපාර සංවර්ධනය, ව්‍යාපාර පවත්වා ගැනීම හා පුළුල් කිරීම, තාක්ෂණය හුවමාරුව හා තත්‍ය දේපල සංවර්ධනයෙහි විශේෂ උත්සාහයන්, තුලින් රැකියා නිර්මාණය හා පවත්වාගනයාමේ ප්‍රථිපත්ති හා වැඩසටහන්
15 වන සියවසෙහි දෙවන භාගයෙහි සිට 17 වන සියවසෙහි පළමු භාගය දක්වා සිදුවූ ආර්ථික විද්‍යාත්මක සිදුවීම් මාලාව විස්තර කිරීමට සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වන මිල විප්ලවය යන පදය විශේෂිත වශයෙන් දක්වන්නේ,  එම යුගය තුල බටහිර යුරෝපය පුරා විදහා දැක්වුනු,  වසර 150 කාලයක් තුලදී සය ගුණයකින් සාමාන්‍ය මිල ඉහල නැගීමෙන් පිළිබිඹුවූ,  ඉහළ සීඝ්‍රතා උද්ධමනය වෙයි
එක් අවස්ථාවකදී උපකල්පනය කෙරුණේ ඉහළ උද්ධමනයට හේතු කාරක වූයේ නව ලෝකයෙන් පැමිණි ස්පාඤ්ඤ නිදන් වස්තු රැගත් නෞකා සමූහ සමග විශාල ලෙසින් රන් හා රිදී,  විශේෂයෙන් 1545 සිට විශාල ලෙසින් ඇරඹූ කැණීම් තුලින් නිපැයුනු බොලිවියාවේ  සහ  මෙක්සිකෝවේ රිදී,  ආගමනය වීම බවයි. මෙම සිද්ධාන්තය අනුව, බොහෝ මුදල් ඇති බොහෝ ජනයා සීමිත භාණ්ඩ කිහිපයක් සඳහා ආයෝජනය කලහ
සත්‍ය වශයෙන්ම,  අත්ලාන්තික් සාගරය ඔබ්බෙන් සිට රන්-රිදී පිඬු විශාල වශයෙන් ආගමනය වීමට පෙරදී මිල වැඩිවීම් ඇරඹුනු අතර, මධ්‍යම යුරෝපයේ රිදී නිෂ්පාදනය 1460-1530 කාලය තුලදී පස් ගුණයකින් ඉහළ යෑම එය සිදුවීමට හේතුව වශයෙන් භාගික වශයෙන් දැක්විය හැක
මෙම ප්‍රතිදානය  1610 ගණන් වන විට තුනෙන් දෙපංගුවක් දක්වා පහළ බැස්සද, 1170-1320 දක්වා රීදී නිෂ්පාදනයෙහි සිදුවූ හදිසි ඉහළ යෑමට අනතුරුව පැවති  මිල තන්ත්‍රය අවුල් කොට උද්ධමනයේ මුල් අදියරට අඩිතාලම දැමීමට  තරම් එය සැලකිය යුතු විය
කළු මරණයෙන් පසුව සියවසක් පුරා සිදුවූ ජන විකාශනමය ඇණහිටීමෙන් හා ජනහායනයෙන් පසුව දක්නට ලැබුනු යුරෝපියානු ජනගහණයෙහි පුබුදුව (15 වන සියවසෙහි තුන් වන කාර්තුවෙහි සිට) හා සබැඳුනු   ජන විකාශන හේතූන්ද මිල ඉහළ යෑම කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කලේය
වසංගත පැවති වර්ෂවල ආහාර මිල ශීග්‍රයෙන් ඉහළ නැගුනු අතර ඉන්පසුව ජනගහනය පහළ යාම නිසා නැවත ශීග්‍රයෙන් පහළ වැටුණි
ඒ කාළය තුලම සැපයුමේ ඇතිවූ ගැටලු සහගත තත්වය හේතුකොටගෙන, කාර්මික භාණ්ඩ මිල ඉහළ යෑමේ ප්‍රවනතාවයක් ඇතිවිය
ඉන් පසුව, ඉහළ ගිය ජනගහනය කෘෂිබිම් සඳහා ඉහළ ඉල්ලුමක් ජනිතකල අතර, 1340 දශකයෙන් පසු එම බිම් ප්‍රමාණය ශීග්‍රයෙන් පහතට වැටුණි
නැතිනම් මුඩුබිම් පශු සම්පත් නිෂ්පාදන බවට පත්කරන ලදී
යුරෝපයේ නාගරික ජනගහන ප්‍රතිශතයේ ඉහළයාම, 19 වන සියවස තෙක් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයකින් සිදුවුවද (මේ කළාපයේ ශතකයකට සියයට දෙකක්) ආර්ථික විවිධාංගිකරණය සමග එය දෙගුණ විය
මෙයින් අදහස් වූයේ විශාල පිරිසක් යැපෙන්නන් වුවද, අත්‍යවශ්‍ය ආහාර නිෂ්පාදනය කරන පිරිස ඉතා සුළු පිරිසක් බවයි. නාගරිකරණයද, යුරෝපා කළාපය තුල වෙළඳාම ඉහළ නැංවීමට දායකවූ අතර, එමගින් ඉල්ලුමේ මිල සංවේදීතාවය ඉහළ නැංවීමද ස්පාඤඥයේ සිට බටහිර යුරෝපය හරහාද ඉන්පසු මධ්‍යම යුරෝපය හරහාද රිදි ගෙන ඒමට මාර්ගයක් සැපයීමද සිදු කරනලදි
ඉහළ ගිය වෙළඳාම හා කාර්මික හා සුපිරි භාණ්ඩ වල සුලභ බව මගින් විශේෂයෙන්ම 16 සියවසේ බොහෝ ඉඩම් හිමියන් ඔවුන්ගේ බදුකුලි නිෂ්පාදනවල සිට මුදල් දක්වා හැරවිමට පොළඹවන ලදී
මුලිකව මෙය ධනවතුන්ට ධනෝපායන මාර්ග ඇතිකිරීමට උපකාර කර ඇති  නමුත් පසුව මිල ඉහළ යාම නිසා  මුදලින් තම ගෙවීම් ලද ඉඩම් හිමියන්ට මුල්‍ය අසිරුතා වලට මුහුණදිමට සිදුවිය
ඔවුන් බොහෝවිට ගැටලුව පාලනය කිරීමට, සමාජ අසහනය වැඩිකරන සහ ඔවුන්ගේ හා ඔවුන්ගේ කුලීකරුවන්ගේ මුල්‍ය තත්වය වඩා උග්‍ර අතට පරිවර්තනය කරන ආකාරයේ අන්තවාදී ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලදි
උදාහරණයක් ලෙස එංගලන්තයේ පොදු ඉඩම් ලෙස පැවති බොහෝ ඉඩම් (තණබිම්, කුඹුරු ආදිය)ඉඩම් හිමියන්ට පමණක් තම සතුන්  තබාගත හැකි පරිදි සීමා කෙරිණි
මෙමගින් පෙර කුලිකරුවන්ට ඉහළ ගිය බදුකුලී ගෙවීමට (ඔවුන්ගේ බොහෝදුරට කල නොහැකි වන ඉඩම් අත්හැරිමට සිදුවිය
) මෙමගින්  මංකොල්ලකෑම් හා රැකියා සොයාගැනීමට නගර කරා  ගමන් කිරීම්ද, එහි රැකියාවක් නොලද විට නාගරික දරිද්‍රතාවය හා අපරාධ ඉහළයාමද සිදුවිය
නව රන් සඳහා පැවති දැඩි උනන්දුව අඩුවීමත් සමගම 1470 –- 1620 කාළය තුල උද්ධමනය ක්‍රමයෙන් පහළ වැටුණි
17 වන සියවසේ මුල භාගයේ සිට 18 වන සියවසේ අග භාගය දක්වාවූ නව උද්ධමන පීඩනයේ ඇතිවීම තෙක්, මිල මට්ටම ස්ථාවරව හෝ සුළු උච්චාවචන සහිතව පැවතුණි
‎
ආර්ථික විද්‍යාව
යුද්ධයෙන් පසු කාලපරිච්ජේදය අතර තුරදී ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන්, ජේම්ස් මැඩිසම් හා ජෝන් ජේ විසින් ලියන ලද “ද ෆෙඩරලිස්” නිබන්ධන මගින් රාජ්‍ය සංවිධාන හා රිපබ්ලිකන් අගයන් පිළිබද ඓතිහාසික සාකච්ඡාවක් ගෙනහැර දක්වන ලදී
තෝමස් ජේෆර්සන්ගේ එක්සත් ජනපද සාම කෙටුම් පත (Declaration of Peace), ව්‍යවස්ථාවලියට ඔහුගේ බලපෑම, ඔහුගේ චරිතාපදානය, වර්ජිනියා ප්‍රාන්තය පිළිබද සටහන් හා ඔහුගේ සුවිශල් ලිපි සමුහය නිසා ඔහුව වඩාත් දක්ෂ මුල් කාලීන ඇමරිකානු ලේඛකයා ලෙස සැලකෙයි
විලියම් හිල් බ්‍රවුන්ගේ The Power of Sympathy (1789) ග්‍රන්ථය ප්‍රථම ඇමරිකානු නව කථාව ලෙස සමහරක් විට සැලකෙයි
උදාහරණ ලෙස චාල්ස් බ්‍රෝක්ඩන්ස් බ්‍රවුන්ගේ Wielant හා අනෙකුත් නව කථා බොහෝ විට සලකනු ලබන්නේ එංගලන්තයේ ලිය වුණු ගොතික් නව කතා වල අනුකරණ ලෙසටයි
සමකාලීන ඇමෙරිකානු ප්‍රබන්ධ
දළ වශයෙන් මුල් කාලීන 1970 ගණන් වල සිට වර්තමානය දක්වා වඩාත්ම හොදින් දන්නා සාහිත්‍ය කාණ්ඩය වන්නේ පසු නූතන වාදයයි
(Postmodernism) මෙම කාලය තුළ හොදින් පිළි ගැනීමට ලක්වු කතුවරුන් අතරට තෝමස් පින්චන්, ටිම් ඕබ්‍රයන්, දොන් ඩෙලිලෝ, පෝල් ඔස්ටර්, ටෝනි මොරිසන්, පිලිප් රෝත්, පෝමැක්  මැකැති, රේමන් කාවර්, ජෝන් චීවර්, ජෝයිස් කැරොල් ඕට්ස් හා ඇනීඩිලාඩ් ඇතුළත් වෙයි
මෙ‍ලෙස වර්ග වී ඇති කතුවරුන් අතීතයේදි හා වර්තමානයේදී සෘජුවම සාමාන්‍ය ඇමරිකානු නියෝග වලට බලපෑම් එල්ල කරන ජනප්‍රිය සාහිත්‍ය හා විශාල මාධ්‍ය ආකාර සමග සෘජුවම කටයුතු කරන අතර එය බොහෝ විට ඇමරිකානු රජය හා ඇමරිකානු ඉතිහාසය සමග විවේචනයට භාජනය වන නමුත් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ඉතිහාසය සාමාන්‍ය ඇමරිකානු නියෝග සමග විශේෂයෙන් විවේචනයට භාජනය වෙයි
බොහෝමයක් පසු නූතන වාදි ලේඛකයන් ආපනශාලා වල මහාමාර්ග වල හෝ සාප්පු සංකිර්ණ වල දර්ශන ගොඩ නැංවීමට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන අතර ඔවුන් මත්ද්‍රව්‍ය, ප්ලාස්ටික් සැත්කම් හා රූපවාහිණී වෙළද දැන්වීම් පිළිබද ලීවිම සිදු කරයි
සමහරක් වි‍ට මෙම විස්තර කිරීම් සැමරීම් ආකාරයෙන් දිස්වෙයි
නමුත් නිසඟවම එම පන්තියේ ලේඛකයන් ඔවුන්ගේ විශයයන් කරා දන්නා, ස්වයං සචේතනික, විවේචනාත්මක හා නිහතමානි ආකල්ප දරයි
ඩේවු අගර්ස්, චක් පැලනික් හා ඩේවිඩ් පොස්ටර් වෙලස් මේ ආකාරයේ ප්‍රවණතා සදහා වඩාත් ප්‍රසිද්

References 

http
org/wiki/American_literature#Contemporary_American_fiction

http
ලේඛකයෝ
නවසීලන්තය වෙනත් රටවලින් පැමිණි සංචාරකයන් (දකුණු අප්‍රිකාවේ උපත ලද රොබින් හයිඩි) හෝ වෙනත් රටවලට ගොස් නවසීලන්තය ගැන ලියු ඩෑන් ඩෙවිට් හා කැතරින් මෑන්ක්ස් ෆීල් වැනි බොහෝමයක් ලේඛකයන් ඔවුන්ගේ ලේඛකයන් යැයි ප්‍රකාශ කරයි
අන්තර්ජාතිකව වඩා සුප්‍රසිද්ධ නවසීලන්ත ලේඛකයා වන්නේ කෙරී හුල්මේ වන අතර ඇය ඇයගේ  නව කථාවක් වන The Bone People සදහා බුකර් ත්‍යාගයක් දිනා ඇත
විශේෂතා ලෙස සැමුවෙල් බට්ලර්ගේ Erewhon හැදින්විය හැක
එය නවසීලන්තයේදීත් නිර්මාණය වී නවසීලන්තයේ ඉදීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලයවු අතර තාර්කිකව මූලික වශයෙන් ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයට අයත් වෙයි
කාල් වෝල්ෆ් ෂේකර් තවත් විශේෂතාවක් ඇති කරයි
ඕක්ලන්තයේදී ලියන ලද ඔහුගේ Sojourn අයත් වන්නේ ජර්මානු සාහිත්‍යයටයි
බොහෝමයක් නවසීලන්ත සාහිතයයන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ලිය වුණු නමුත් මඕරි ප්‍රකාශන ඉක්මනින් වර්ධනය විය
ආශ්‍රිත

නවසීලන්තය
රෝමානු සාහිත්‍යය 
13 වන ශත වර්ෂයේදී ප්‍රංශ භාෂාව සාහිත්‍යමය භාෂාවයක් ලෙස විශාල දියුණුවක් ලැබීය
ස්කෝට්ලන්තයේ සිට පැමිණි සෙල්ටික නොවන පළමු ස්වභාෂා සාහිත්‍ය නිර්මාණය Romanstv Fergus ය
මීට අමතරව ආතුරීයන් චක්‍රයේ ප්‍රංශ භාෂාවෙන් රචිත හා ස්කොට්ලන්තයෙන් පිටත පමණක් සංරක්ෂිත කෘතාන්තයන් ඇතැම් අධ්‍යාපනඥයන් විසින් (DDR ඕවන්) ස්කොට් ලන්තයේ රචිත කෘතීන් ලෙස උගන්වනු ලැබෙයි