Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
2005 වර්ෂයේදී, නස්රීන් මුනි කබීර් විසින් ෂාරුක් ඛාන්ගේ ජීවන චරිතය අළලා 2004 ටෙම්ප්ටේෂර් සංදර්ශන චාරිකාවද උපයෝගී කරගනිමින් දි ඉනර් ඇන්ඩ් අවුටර් වර්ල්ඩ් ඔෆ් ෂාරුක් ඛාන් (ෂාරුක් ඛාන්ගේ පිටත හා ඇතුළත ලෝකය) නමින් වාර්තාමය චිත්‍රපටියක් කොටස් දෙකකින් යුතුව නිර්මාණය කරනු ලබයි
ෂාරුක් ඛාන්ගේ ඇතුළත ලෝකය ලෙසින් ඔහුගේ බිරිඳ හා දරුවන් ලෙසත්, පිටත ලෝකය ලෙස ඔහුගේ රංග කලා වැඩකටයුතුද එම වාර්තාමය චිත්‍රපටිය හරහා ලෝකයා වෙත ‍විවෘත කරන ලදී
ෂාරුක් ඛාන්ගේ පවුල් ජීවිතය අළලා ලියැවුනු ස්ටිල් රීඩිං ඛාන්  පොත 2006 වසරේදී වෙළඳපොළ වෙත නිකුත්විය
එම පොතේ කර්තෘ වන අනුපම් චොප්රාගේම තවත් පොතක් වන කින්ග් ඔෆ් බොලිවුඩ්
ෂාරුක් ඛාන් ඇන්ඩ් ද සිඩක්ටිව් වර්ල්ඩ් ඔෆ් ඉන්දියන් සිනෙමා (බොලිවුඩ් පුරවරයේ රජු
ෂාරුක් ඛාන් සහ චිත්තාකර්ශනීය ඉන්දියානු සිනමාව) යන පොත 2007 වර්ෂයේ නිකුත් විය
‍ෂාරුක් ඛාන්ගේ ජීවිතය හරහා බොලිවුඩ් පුරවරය අත්විදීම යන අර්ථයෙන් එම පොත ලියැවී තිබිණ
ෂාරුක් ඛාන් වර්තමානය වන විට විවිධ වූ සම්මානයට පාත්‍ර වී ඇත
පද්ම ශ්‍රී සම්මානයෙන් ඉන්දියාවේ සිව්වැනි පුරවැසියා සම්මානයෙන් ඉන්දීය ආණ්ඩුව ෂාරුක් ඛාන් වෙත සිය සම්මාන පුදකරන ලද්දේ වර්ෂ 2005දී ය
2007 වර්ෂයේදී, ඉටිවලින් නිමැවුනු ඔහුගේ අනුරුවක් මැඩම් ටුසෑඩ් ඉටි රූ කෞතුකාගාරයේ ස්ථාපනය කරන ලදී
තවත් ඉටි අනුරුවක් පැරීසියේ Muse Grvin හිදී එම වසරේදීම ස්ථාපනය කරන ලදී
2009 වසරේදී ඔහු බෙඩ්ෆෝෂයර් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් කලාව හා සංස්කෘතිය පිළිබඳ ගෞරව උපාධියක් හිමි කරගන්නා ලදී
රංගන වෘත්තිය

1988-1992
රූපවාහිනිය සහ චිත්‍රපට රංගනය
ඛාන්ගේ පළමු චරිතය රඟපෑවේ 1988 දී රූගත කිරීම් ආරම්භ කළ ලේක් ටැන්ඩන්ගේ රූපවාහිනී කතා මාලාවේ දිල් දාරියා චිත්‍රපටයේ ය
එහෙත් නිෂ්පාදන ප්‍රමාදයන් නිසා රාජ් කුමාර් කපූර් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 1989 කතා මාලාව ෆවුජි ඔහුගේ රූපවාහිනී රංගනය බවට පත්විය
ප්‍රති-වීරයා
1993 දී නිකුත් කළ චිත්‍රපට අතර ඛාන් බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා දෙකක ජනප්‍රිය චරිත නිරූපණය කිරීම සඳහා වඩාත්ම අගය කොට සලකනු ලැබීය
ආදර භූමිකාවන්

1995 දී ඛාන් චිත්‍රපට හතකට රංගනයෙන් දායක වූ අතර, ඉන් පළමුවැන්න රාකේෂ් රොෂාන් ගේ තනු නිර්මාණය කළ කරන් අර්ජුන් ය
වෘත්තීය අභියෝග

2004-2009
නැවත නැඟිටීම

2010–2014
මගේ නම ඛාන් සහ ක්‍රියාදාමයට හා හාස්‍යයට ව්‍යාප්ත වීම

2015 - වර්තමානය
වෘත්තීය උච්චාවචනයන්

වෙනත් වැඩ

චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය සහ රූපවාහිනී සත්කාරකත්වය

වේදිකා කාර්ය සාධනය

අයිපීඑල් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ හිමිකාරිත්වය
2008 දී ඛාන්, ජුහි චව්ලා සහ ඇගේ සැමියා වන ජේ මේතා සමඟ එක්ව, විස්සයි විස්ස ක්‍රිකට් තරගාවලියේදී ඉන්දියානු ප්‍රිමියර් ලීග් (අයිපීඑල්) සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 75.09 කට කොල්කටා නියෝජනය කරන ඡන්ද බලය සඳහා හිමිකාරිත්වය අත්පත් කර ගත් අතර කණ්ඩායම කොල්කටා නයිට් රයිඩර්ස් (කේකේආර්) ලෙස නම් කළේය
මාධ්‍ය තුළ
ෂාරුක් ඛාන්ට ඉන්දියාවේ සැලකිය යුතු මාධ්‍ය ආවරණයක් ලැබෙන අතර එය බොහෝ විට හැඳින්වෙන්නේ "කිං ඛාන්", "බොලිවුඩයේ බාඩ්ෂා" හෝ "බොලිවුඩයේ රජ" යනුවෙනි
සම්මාන හා පිළිගැනීම්

ඛාන් යනු බොලිවුඩයේ වඩාත් අලංකාර නළුවෙකි
ඔහුට නාම යෝජනා 30 කින් ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන 14 ක් සහ විශේෂ සම්මාන 281 ලැබී ඇත
සිනමා වෘත්තිය

සිනමා දිවිය

Actor

මූලාශ්‍ර
දකුණු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව , දකුණු පළාතේ පාසල් අධ්‍යාපන පිලිබද ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව වේ
පළාත් අධ්‍යාපන අධ්‍යක්‍ෂ එහි ප්‍රධානියා වේ
නිමල් දිසානායක මහතා වත්මන් පළාත් අධ්‍යාපන අධ්‍යක්‍ෂවරයා වේ
කලාප අධ්‍යාපන කාර්යාල 11ක් සහ කොට්ඨාස අධ්‍යාපන කාර්යාල 39ක පරිපාලන ව්‍යුහයක් සහිත පරිපාලන ව්‍යුහයකින් සමන්විතව ජාතික පාසල් 66ක් හා පළාත් සභා පාසල් 1048ක් දකුණු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව පාලනය වේ
Formula එකක් හෙවත් සූත්‍රයක් යනු ප්‍රතිඵලය ලෙස අගයක් හෝ පෙළක් ලැබෙන යම්කිසි සමීකරණයකි
දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකංග මෙන්ම පැතුරුම්පත් වලට අයත් මෘදුකාංගවල ද මෙසේ යම්කිසි සූත්‍රයක් ඇතුළු කර අගයක් සොයා ගැනීමට අවසර ලබා දේ
උදාහරණයක් ලෙස X+2 යනු X හි අගයට 2ක් එකතු කිරීමෙන් අවශ්‍ය අගය ලබා ගැනීම සඳහා වන සූත්‍රයයි
පැතුරුම්පත් සඳහා සූත්‍ර ලිවීමේදී එක්කෝ කලින් අර්ථ දක්වන ලද විචල්‍යයක් හෝ නමක් පාවිච්චි කළ හැකි නමුදු සාමාන්‍යයෙන් සිදු වන්නේ එහි යම්කිසි කොටුවක් (Cell එකක්) හෝ කිහිපයක් සම්බන්ධ කර සූත්‍රය තැනීමයි
උදාහරණයක් ලෙස A1 නම් කොටුවේ 8 ද A2 නම් කොටුවේ 6 ද A3 නම් කොටුවේ 10 ද ඇතැයි සිතමු
A1 හි අගය හා A2 හි අගය එකතු කර එම පිළිතුර A3 වල අගයෙන් ගුණ කර ලැබෙන උත්තරය A4 නම් කොටුවේ දැක්විය යුතු යැයි ද සිතමු
MS Excel නම් මෘදුකාංගයේ දී A4 නම් කොටුවේ = (A1 + A2) * A3 යන සමීකරණය ඇතුළු කළ යුතු අතර Lotus 123 නම් මෘදුකාංගයේ දී එම සූත්‍රය @ (A1 + A2 ) * A3 යන්න විය යුතුය

 
ගණිතය
අගයයක් ( Value) යනු ගණනය කළ හැකි දෙයකි
යම්කිසි සංඛ්‍යාවකින්, + හෝ - ලකුණකින් එසේත් නැත්නම් දශම තිතකින් ඇරඹී, අතරමැද කිසිදු අකුරක් හෝ වෙනත් අදාල නොවන කිසිම සළකුණක් නොමැති, සම්මත අගයයක් නිරූපණය කළ හැකි සේ දක්වා ඇති දෙයක් අගයයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය
පහත දැක්වෙන්නේ අගයයන් සඳහා උදාහරණ කිහිපයකි
12, -5.2, 0, 1.25, -19, + 200

දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගයක දී නම් අගයයක් සඳහා වෙනම Field Type එකක් ඇත
එ නමුත් පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවලදී බොහෝ විට පිළිගත හැකි සංඛ්‍යාවක් අගයයක් ලෙස සැලකේ.

පරිගණක
දත්ත ගබඩා
ගණිතය
වචනයක් සේ සැලකිය හැකි ඕනෑම දෙයක් පෙළ (Text) නමින් හැඳින් වේ
සාමාන්‍යයෙන් අගයක් (Value) හෝ සමීකරණයක් (Formula) නොවන ඕනෑම දෙයක් Text වශයෙන් සැලකීම පැතුරුම්පත්වල (Spreadsheet) ස්වභාවය යි
පැතුරුම්පතක දී නම් යම්කිසි අගයයක් එකක් ලෙස ඇතුළු කිරීමේදී විශේෂයෙන් එය එකක් ලෙස හඳුන්වා දීමක් කළ යුතුය
දත්ත ගොනු (Databases) සම්බන්ධ ව වැඩ කිරීමේදී ගණනය කිරීමට නොහැකි හෝ ගණනය නොකරන දේ Text වශයෙන් සලකනු ලැබේ
එසේම දත්ත ගොනුවක දී යම් ගොනුවකට දත්ත ඇතුළු කිරීමට කලින් එම දත්තය කුමන ආකාරයේ එකක් දැයි සඳහන් කළ යුතු අතර Text යනු එම ආකාරවලින් එකක් වේ
සමහර මෘදුකාංගවලදී මෙය Label යනුවෙන් ද පරිගණක භාෂාවලදී මෙය String යනුවෙන් ද හඳුන්වනු ලැබේ
ඔබට අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න

1- සූත්‍රය (බුදු දහම)
2 -සූත්‍රය (ගණිතය)
Function එකක් හෙවත් ශ්‍රිතයක් යනු අගයක් හෝ අගායයන් සමූහයක් සඳහා යම්කිසි නිශ්චිත ගණනය කිරීමක් වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇති Keyword එකකි
දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල වෙන්ම පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද නොයෙක් වර්ගීකරණයන් යටතේ ශ්‍රිත බොහෝ ගණනක් දක්නට ලැබේ
බොහෝ මෘදුකාංගවල, විශේෂයෙන් පැතුරුම්පත්වල ශ්‍රිත පහත දැක්වෙන වර්ගීකරණයන් යටතේ වර්ග කර ඇත
ගණිතමය ශ්‍රිත (Mathematical Functions)

ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත (Trigonometric Functions)

බහුවලයික ශ්‍රිත (Hyperbolic Functions)

සංඛ්‍යානමය ගණනය කිරීම් සඳහා වන ශ්‍රිත (Statistical Functions)

මූල්‍යමය ගණනය කිරීම් සඳහා වන ශ්‍රිත (Financial Functions)

පෙළ සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Text Functions)

දින හා කාල සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Date & Time Functions)

දත්ත ගොනු සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Database Functions)

ඉංජිනේරු විද්‍යාව සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Engineering Functions)

මෘදුකාංග
ගණිතයේදී, ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත (වෘත්තාකාර ශ්‍රිත ලෙසද හැඳින්වේ) යනු  කෝණයක ශ්‍රිත වේ
ඒවා භාවිතා වන්නේ ත්‍රිකෝණයක කෝණ ත්‍රිකෝණයෙහි පැතිවල දිගට අදාළ කිරීමටය
වෙනත් බොහෝ භාවිතා අතර, ත්‍රිකෝණ පිළිබඳ හැදෑරීමට සහ ආවර්තික සංසිද්ධින් ආදෘශ්‍යනය කිරීමට ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත වැදගත් වෙයි
ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත පොදුවේ, කෝණය අඩංගු වන සෘජුකෝණි ත්‍රිකෝණයක පාද දෙකක දිග අතර අනුපාතයක් ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය
එසේම ඒකක වෘත්තයක සිට විවිධ රේඛා කාණ්ඩවල දිග ලෙසද අර්ථ දැක්විය හැකිය
බොහෝ නවීන අර්ථ කථනයන් මගින් එය අපරිමිත ‍ශ්‍රේණි ලෙස හෝ අභිමත ධන හෝ සෘණ අගයන්ට හා සංකීර්ණ සංඛ්‍යාවලට පවා විස්තාරණය වූ අවල්‍ය සමීකරණවල විසඳුම් ලෙස වඩාත් පුළුල් ලෙස දැක්විය හැකිය
සෘජුකෝණී ත්‍රිකෝණික නිර්වචන
A නැමති කෝණය අඩංගු අභිමත සෘජුකෝණි ත්‍රිකෝණයක, A කෝණය සඳහා ත්‍රිකෝණමිතික  ශ්‍රිත අර්ථ දැක්වීමේදී, ත්‍රිකෝණයේ පාද සදහා පහත සඳහන් නම් යොදා ගනී
කර්ණය යනු සෘජුකෝණයට ප්‍රතිවිරුද්ධ පාදය හෝ සෘජුකෝණී ත්‍රිකෝණයේ දිගම පාදය යැයි නිර්වචනය කරයි
මෙය h  ලෙස ගනී
සම්මුඛ පාදය යනු අප භාවිතා කරන කෝණයට ප්‍රතිවිරුද්ධ පාදයයි
මෙය a ලෙස ගනී
බද්ධ පාදය යනු අප භාවිතා කරන කෝණය හා සෘජු කෝණය යන දෙකම අඩංගු වන පාදයයි
මෙය b ලෙස ගනී
සියලු ත්‍රිකෝණ ගනු ලබන්නේ යුක්ලීඩ් තලයේ පවතින පරිදි වේ
ඒනිසා සෑම ත්‍රිකෝණයකම අභ්‍යන්තර කෝණවල ඓක්‍යය රේඩියන් π (1800) වේ
මේ නිසා සෘජුකෝණි ත්‍රිකෝණවල සෘජු කෝණි නොවන ඉතිරි කෝණ රේඩියන් 0 හා π  (900) අතර පිහිටයි
කියවන්නා විසින් සැලකිය යුතු කරුණ නම් නිරතුරුවම, ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත අර්ථ දැක්වීමේදී කෝණය මෙම පරාසය තුළ තිබෙන බවයි. ඒකක වෘත්තයක් යොදාගෙන හෝ සමමිතියක් සැලකීමෙන් හා ආවර්තිත ශ්‍රිතයක් ලෙස සලකමින් අපට මෙය සම්පූර්ණ තර්කයක් බවට විස්තීරණය කළ හැක
ශ්‍රිත සංක්ෂේපණ සර්ව සාම්‍යයන් 
(රේඩියන් මගින්)
 සයිනය
 කොසයිනය
 ටැංජනය
 කෝසීකනය
 සීකනය
 කොටැංජනය

කෝණයක  සියළු ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයන් කේන්ද්‍රය 0 වන වෘන්තයක පාදයන් මගින් ජ්‍යාමිතිකව ගොඩනැගිය හැකිය
නවීන ව්‍යවහාරයේදී වගුගත කොට ඇති එකිනෙකට සම්බන්ධ සමීකරණ සමග මූලික ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයන් හයක් භාවිතා කරයි
විශේෂයෙන් අවසන් ශ්‍රිත හතරේ එම සම්බන්ධතා බොහෝ විට ගනු ලබන්නේ මුල් ශ්‍රිත දෙකේ නිර්වචන මගිනි
නමුත් ඒවා ජ්‍යාමිතිකව ගොඩනැගිය හැකිය
ප්‍රතිලෝම ශ්‍රිත
ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත ආවර්තක වන අතර මේ නිසා ආක්ෂේපක නොවේ
එනිසා ඒවාට එම ආකාරයෙන්ම ප්‍රතිලෝම ශ්‍රිත නොමැත
එම නිසා ප්‍රතිලෝම ශ්‍රිත අර්ථ කථනය සඳහා ඒවා සාපේක්ෂ වන පරිදි වසම් සීමා කළ යුතු වේ
පහත සඳහන් ඒවාවල වම්පස ඇති ශ්‍රිත දකුණු පස ඇති සමීකරණ මගින් අර්ථ දක්වන අතර මේවා සාධනය කලහැකි සර්ව සාම්‍යයන් නොවේ
ප්‍රධාන ප්‍රතිලෝම ශ්‍රිත පහත පරිදි අර්ථ දක්වයි.
 

ප්‍රතිලෝම ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතවලදී බොහෝ විට චාප සයින, චාප කොසයින යනාදිය සඳහා sin−1 සහ cos−1 අංකනය බහුලව ලෙස භාවිතා කෙරේ
මෙම අංකනය යොදාගන්නා විට ශ්‍රිතවල ගුණන ප්‍රතිලෝම සමග ප්‍රතිලෝම ශ්‍රිත පැටලිය හැක
"arc-"  උපසර්ගය භාවිතා කරන අංකනය එවැනි පැටලුම් ඇති නොකරන නමුත් "arcsec" යන්න "arcsecond" සමග පැටලිය හැක
sin හා cos ලෙසම ප්‍රතිලෝම ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතද අපරිමිත ශ්‍රේණි මගින් දැක්විය හැක
නිදසුනක් වශයෙන්,

මෙම ශ්‍රිත වෙනත් ශ්‍රිතවල ප්‍රතිව්‍යුත්පන්න යැයි සාධනය මගින් ද මේවා අර්ථ දැක්විය හැක
උදාහරණයක් ලෙස arcsine පහත පරිදි ලිවිය හැක
වෙනත් ශ්‍රිත සඳහා ප්‍රතිසම සූත්‍ර,ද මේ ආකාරයෙන්ම සොයා ගත හැක
සංකීර්ණ ලඝු ගණක භාවි‍තයෙන් මෙම සියලු ශ්‍රිත සංකීර්ණ විචල්‍ය සඳහා  ගොඩනැගිය හැක
මේවාද බලන්න
ත්‍රිකෝණමිතිය
ත්‍රිකෝණමිතිය
සයින් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි
මෙය දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවාල ද තවත්නොයෙක් පරිගණක භාෂාවල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් ලෙසින් දක්නට ලැබේ
මෙම අනුපාතය තේරුම් ගැනීම සඳහා ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් භාවිතා කළ යුතුය
ඉහත දැක්වෙන ABC ත්‍රිකෝණයේ ABC කෝණය α  වන අතර ACB කෝණය β  බව රූපයෙන් පැහැදිලි වනු ඇත
එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

යම්කිසි කෝණයක සයින් අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක එම කෝණයට විරුද්ධ පාදය එහි කර්ණයෙන් බෙදූ  විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි
එනම් සයින් අගය = විරුද්ධ පාදය / කර්ණය

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

සයින් α  = AC / BC   හා  සයින් β  =  AB / BC බව පැහැදිලි වනු ඇත
කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක සයින් අගයයන් පහත දැක්වේ
සයින් 0   = 

සයින් 30 = 

සයින් 45 =  

සයින් 60 =  

සයින් 90 = 

ත්‍රිකෝණමිතිය
කෝසයින් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි
එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

යම්කිසි කෝණයක කෝසයින් අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක එම කෝණයට බද්ධ පාදය එහි කර්ණයෙන් බෙදූ  විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි
එනම් කෝසයින් අගය = බද්ධ පාදය / කර්ණය

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

කෝසයින් α  = AB / BC   හා  කෝසයින් β  =  AC / BC බව පැහැදිලි වනු ඇත
කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක කෝසයින් අගයයන් පහත දැක්වේ
කෝසයින් 0   = 

කෝසයින් 30 = 

කෝසයින් 45 =  

කෝසයින් 60 =  

කෝසයින් 90 = 

ත්‍රිකෝණමිතිය
නෙළුම් යනු මල් වර්ගයකි
සියපත්, තඹර, පියුම්, පද්ම යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ද මෙම පුෂ්පයමයි
මීට අමතරව හෙළ බසින් නෙළුම් මල හැඳින්වීමට නලිනි,අරවින්දම්,නීලෝත්පලම්,සහස්ස්‍ර පත්‍රජම්,කුමුදු,කුවල්‍ය,පුණ්ඩරීක,පන්කරුහම් හා පන්කජම් සමාන පද භාවිතවේ
රතු නෙළුම් හා සුදු නෙළුම් වශයෙන් ප්‍රධාන ආකාර දෙකකින් යුක්ත මෙම පුෂ්පයට සියපත් යන නම යෙදී ඇත්තේ එහි පෙති සියයක් ඇති නිසා යැයි කියති
බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ නෙළුම් මලට හිමි වන්නේ අද්විතීය ස්ථානයකි
සිදුහත් කුමරු නෙළුම් මල් සතක් මතින් ගමන් කළ පුවතේ සිට නොයෙකුත් අවස්ථාවන් හි දී මෙම පුෂ්පය සම්බන්ධ සිද්ධි ගණනාවක් බෞඬ සාහිත්‍යයෙහි හමු වේ
සිංහල ගීත වල ද අපට නොයෙක් අවස්ථා වල මෙම පුෂ්පය හමු වේ
සිසිර සේනාරත්නයන්ගේ "ඕළු නෙළුම් නෙරිය රඟා ලා", ලතා වල්පොලගේ "නෙළුම් මානෙල් මඩේ පිපුණත්" හා එම්. එස්. ප්‍රනාන්දු හා ඇන්ජලීන් ගුණතිලක ගැයූ "නෙළුම් මලේ පෙති කඩලා" මෙයට උදාහරණ වශයෙන් දිය හැකි ජනප්‍රිය ගී වලින් කිහිපයකි
නෙලුම් මල පිවිතුරු බවට උපමාව කර ගන්නා අතරම මෙම ශාකයට අයත් අල ආහරයට ගනී
සිංහල ජන ගී අතර නෙළුම් කවි වැදගත් තැනක් ගනී
නමුත් ඉන් අදහස් වනුයේ නෙළුම් මල් පිළිඳව නොව නෙලීම හෙවත් කැඩීම/කැපීම යන අදහසයි
උද්භිද විද්‍යාව
කොළ ජලය මතුපිට පාවෙන අතර පිපිනු නෙළුම් මල් ජලයෙන් උඩට පැමිණෙයි
මුල්, පොකුණේ හෝ ගංගා පතුලේ පස මත රෝපණය වේ
නෙළුම් වලින් ඇතැම් විශේෂ මල් හට ගන්නේ රාත්‍රී කාලයේදීය
එහෙත් වැඩිමනක් විශේෂ මල් හටගත්නේ දිවා කාලයේය
සපුෂ්ප ශාකයක් බැවින් ලිංගික ප්‍රජනනයෙන් වර්ගයා බෝකරයි
සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවේ
සංස්කෘතික වැදගත්කම
බෞද්ධ හා හින්දු බැතිමතුන් නෙළුම් පූජනීය ශාකයක් වශයෙන් භාවිතයට ගනු ලබයි
ගෞතම බුදුන් වහන්යේගේ උත්පත්තියෙන් අනතුරුව නැගීසිට සක්මන් කළ බවත් සිරි පතුළ තබන සෑම තැනකම නෙළුම් මල් පිපී සිරි පතුළ ඒ මත තැබූ බවත් බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල සදහන් වේ
හින්දූන්ගේ විෂ්ණු හා ලක්ෂ්මී රෝස නෙළුම් මත යෝදාගනිමින් නිර්මාණය කර ඇත
In the representation of Vishnu as Padmanabha (Lotus navel), a lotus issues from his navel with Brahma on it
Goddess Sarasvati is portrayed on a white-colored lotus
භාවිතයන්

මල්, බීජ, දළු, සහ "මුල්" සියලු කොටස් මෙහි ආහාරයට ගත හැකි වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ, සිහින්ව කැපූ නෙළුම් අල පෙති පොල්කිරි සහ කුළු බඩු යොදා පිසගත් ව්‍යංජනය (නෙළුම් අල ව්‍යංජනය ) ඉතා ජනප්‍රිය ව්‍යංජනයක් ලෙස භාවිතා කරනු ලබයි
නෙළුම් ශාකයේ විවිධ කොටස් අය්‍රර්වෙද වෛද්‍ය ක්‍රමය තුල විවිධ ඖෂධ සෑදීමට යොදා ගනී
බෞද්ධ හා හින්දු බැතිමතුන් නෙළුම් මල් බුදුන් වහන්සේට හා දෙවියන්ට පූජා කිරීමට යොදා ගනී
ගැලරිය

මල්
වස්තු නැඹුරු ක්‍රමලේඛනය (Object-oriented programming (OOP)) යනු දත්ත සහ කේත අඩංගු විය හැකි "වස්තු" (objects) වල සංකල්පය මත පදනම් වූ ක්‍රමලේඛන ආදර්ශයකි (programming paradigm)
දත්ත ක්ෂේත්‍ර ස්වරූපයෙන් ගුණාංග (attributes) ලෙස හැඳින්වේ
කේතය ක්‍රියා පටිපාටි ආකාරයෙන් ක්‍රම (methods) ලෙස හැඳින්වේ
වස්තූන්හි පොදු ලක්ෂණයක් වන්නේ ඒවාට අනුයුක්ත කර ඇති වස්තුවේ දත්තක්ෂේත්‍ර වෙත ප්‍රවේශ වීමට සහ වෙනස් කිරීමට හැකිවීමනි
සාමාන්‍යයෙන්, මෙම වස්තුව හැඳින්වීමට විශේෂ නම් this හෝ self භාවිතා කරයි
OOP ආදර්ශකයේ, පරිගණක වැඩසටහන් නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඒවා එකිනෙක හා අන්තර් ක්‍රියා කරන වස්තු වලින් සමන්විත වීමෙනි
OOP භාෂා විවිධ වේ
එනම් වර්ග දෙකකි
පන්ති මත පදනම් වූ භාෂා (class-based)
වස්තූන්හි තත්වය සහ ක්‍රියාකාරීත්වය පන්ති සාමාජිකයින්ට අනුව ලබා දෙන අතර ඒවායේ වර්ග (type) ද තීරණය කරයි
මූලාකෘති මත පදනම් වූ භාෂා (prototype-based)
වස්තූන් මූලාකෘති වස්තුවෙන් (prototype object) ක්‍රියාකාරීත්වය ලබා ගනී
නමුත් වඩාත්ම ජනප්‍රිය පන්ති මත පදනම් වූ භාෂා වර්ගය වේ
බහුලව භාවිතා වන බොහෝ OOP භාෂා (උදා
C++, Java, Python) බහු සුසමාදර්ශ / බහු-පරම (multi-paradigm) වේ
ඒවා සාමාන්‍යයෙන් අත්‍යවශ්‍ය (imperative) සහ ක්‍රියා පටිපාටි වැඩසටහන් (procedural programming) සමඟ ඒකාබද්ධව OOP වැඩසටහන් වලට අඩු වැඩි මට්ටමකින් සහාය වේ
සැලකිය යුතු මට්ටමින් OOP භාෂාවලට ඇතුළත් වන්නේ
Ada, ActionScript, C++, Common Lisp, C#, Dart, Eiffel, Fortran 2003, Haxe, Java, JavaScript, Kotlin, logo, MATLAB, Objective-C, Object Pascal, Perl, PHP, Python, R, Raku, Ruby, Scala, SIMSCRIPT, Simula, Smalltalk, Swift, Vala සහ Visual Basic
References 
පරිගණක වැඩසටහන්කරණය
ටැංජන අගය හෙවත් ටෑන් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි
එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

යම්කිසි කෝණයක ටැංජන අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක එම කෝණයට විරුද්ධ  පාදය එහි බද්ධ පාදයෙන් බෙදූ  විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි
එනම් ටැංජන අගය = විරුද්ධ  පාදය / බද්ධ පාදය 

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

ටෑන් α  = AC / AB   හා  ටෑන් β  =  AB / AC බව පැහැදිලි වනු ඇත
කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක ටෑන් අගයයන් පහත දැක්වේ
ටෑන් 0   = 

ටෑන් 30 = 

ටෑන් 45   = 

ටෑන් 60 =  

ටෑන් 90 අනන්තයට එළඹේ යැයි සලකනු ලැබේ
කෝටෑංජන  අගය හෙවත් කොට් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි
මෙය දත්ත ගොනු සඳහා වන සමහර මෘදුකාංගවල ද පැතුරුම්පත් සඳහා වන සමහර මෘදුකාංගවාල ද සමහර පරිගණක භාෂාවල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් ලෙසින් දක්නට ලැබේ
එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

යම්කිසි කෝණයක කෝටෑංජන  අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක එම කෝණයට බද්ධ පාදය එහි විරුද්ධ  පාදයෙන් බෙදූ  විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි
එනම් කෝටෑංජන  අගය = බද්ධ පාදය / විරුද්ධ  පාදය 

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

කොට් α  = AB / AC   හා  කොට් β  =  AC / AB බව පැහැදිලි වනු ඇත
කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක කොට් අගයයන් පහත දැක්වේ
කොට් 0   අනන්තයට එළඹේ යැයි සලකනු ලැබේ
කොට් 30 = 

කොට් 45   = 

කොට් 60 =  

කොට් 90 = 

ඇත්ත වශයෙන්ම කෝටෑංජන අගය හෙවත් කොට් අගය යනු ටැංජන අගයේ පරස්පරයයි
එනම් කොට් අගය = 1 / ටෑන් අගය

ත්‍රිකෝණමිතිය
පනංගල 
අතීත සිංහල රජ දවස ලංකාවේ මුදල් ඒකකය ලෙස "පනම"භාවිතා වූ කාලයේ රාජ භාණ්ඩාගාරයේ මුදල් බාරව කටයුතු කල නිලධාරීයාගේ පරම්පරාවෙන් පැවැත එන්නන් වර්තමානයේ "පනංගල" වාසගම ඇත්තන් ලෙස හදුනාගත හැකිය
රාජකීය භාණ්ඩාගාරයේ පනම් ගණන් කල නිසා පනම් ගණන් කරන්නා ලෙස හැදින්වු පනංගල පරපුරේ ආදීතමයා තම රාජකාරීය වෙනුවෙන් නින්දගම් ලැබු බවට ජනප්‍රවාදයේ සදහන් වේ
දකුණු පළාතේ ගාළු දිස්ත්‍රීක්කයේ උඩුගම ප්‍රදේශයේ පිහිටි පනංගල ග්‍රාමයත් හා උඩරට බණ්ඩාරවෙල ප්‍රදේශයේ පිහිටි ප්‍රසිද්ධ තේවතු යායක් වන "අයිස් ලැබේ" තේවත්තට මායිම්ව පිහිටි පනංගල ග්‍රාමයත් මෙම නින්දගම් වලින් කොටසක් වියහැකි බව අනුමාන කෙරේ
ජනප්‍රවාදයේන් පැවතෙන පනංගල වලව්වේ ජීවත්වූ රදළයෙකු අලලා "පනංගලයාගේ පෙට්ටගම" නම් කතාන්දරයක් අදටත් ජනමාධ්‍යද භාවිතා කරයි
හැරී පොටර්, ඉංග්‍රීසි ජාතික ලෙඛිකා ජේ. කේ. රෝලිංග් විසින් රචිත ෆැන්ටසි ගණයේ නවකතා ග්‍රන්ථ මාලාවකි
මෙම කතා මාලාව ප්‍රධාන නවකතා පොත් අටකින් (08) සමන්විත වන අතර හැරී පොටර් නම් මනඃකල්පිත තරුණ මායාකරු වටා සියලුම ප්‍රබන්ධ ගොඩනැගී ඇත
කතා මාලාවේ පලමුවැන්න වන Harry Potter and the Philosopher's Stone (සිංහල පරිවර්තනය
හැරී පොටර් සහ මායා ගල) 1997 ජුනි 30 වනදා බ්‍රිතාන්‍යයේදී නිකුත් වූ අතර එය සහ ඉන් අනතුරුව නිකුත් වූ සියලුම පොත් ඉතා ඉහල පාඨක සහ විචාරක ප්‍රතිචාර ලබා ගැනීමට සමත් විය
මෙම පොත් මාලාව සිංහල ඇතුලුව භාෂා 68 කට පරිවර්තනය වී ඇති අතර, ලොව පුරා පිටපත් මිලියන 450 ක් පමණ විකිණී ඇත
තවද, හැරී පෝටර් පොත් ඇසුරෙන් නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට අටකින් (08) සමන්විත චිත්‍රපට මාලාවද සාර්ථක ප්‍රතිචාර ලබමින් ප්‍රදර්ශනය වූ අතර, ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 7.7 ක ආදායමක් ලබමින් වැඩිම ආදායම් ලැබූ චිත්‍රපට මාලා අතරේ පෙරමුණෙහි පසුවේ
ආශ්‍රිත

නවකතා
සීකන අගය හෙවත් සෙක් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි
මෙය  සමහර පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවාල ද තවත්නොයෙක් පරිගණක භාෂාවල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් ලෙසින් දක්නට ලැබේ
එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

ඇත්ත වශයෙන්ම යම්කිසි කෝණයක සීකන අගය හෙවත් සෙක් අගය යනු එම කෝණයේ කොස් අගයේ පරස්පරයයි
එනම් යම්කිසි කෝණයක සීකන අගය හෙවත් සෙක් අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක කර්ණය එම කෝණයට බද්ධ පාදයෙන් බෙදූ  විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි
එනම් සීකන අගය = කර්ණය  / බද්ධ පාදය 

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

සෙක් α  = BC / AB   හා  සෙක් β  =  BC / AC බව පැහැදිලි වනු ඇත
කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක සෙක් අගයයන් පහත දැක්වේ
සෙක් 0   = 

සෙක් 30 =  

සෙක් 45 =  

සෙක් 60 =  

සෙක් 90 අනන්තයට එළඹේ යැයි කියනු ලැබේ
කෝසීකන අගය හෙවත් කොසෙක් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි
එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

ඇත්ත වශයෙන්ම යම්කිසි කෝණයක කෝසීකන අගය හෙවත් කොසෙක් අගය යනු එම කෝණයේ සයින්අගයේ පරස්පරයයි
එනම් යම්කිසි කෝණයක කෝසීකන අගය හෙවත් කොසෙක් අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක කර්ණය එම කෝණයට එහි විරුද්ධ පාදයෙන් බෙදූ  විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි
එනම් කෝසීකන අගය = කර්ණය  / විරුද්ධ පාදය

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

සෙක් α  = BC / AC   හා  සෙක් β  =  BC / AB බව පැහැදිලි වනු ඇත
කොසෙක් 0   = අනන්තයට එළඹේ යැයි කියනු ලැබේ
කොසෙක් 30 = 

කොසෙක් 45 =  

කොසෙක් 60 =  

කොසෙක් 90 = 

ත්‍රිකෝණමිතිය
ප්‍රාදේශීය නායකයෙක් ලෙස නැඟී ආ තුන්වන විජයබාහු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1232 දී දඹදෙනිය අග නගරය බවට පත් කරගෙන රාජ්‍යත්වයට පත්වු බෝධි වංශික කුමරෙක් විය
මායා රට එක්සත් කොට එහි දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් ඇති කිරීමට තුන්වන විජයබාහු රජුට හැකි විය
සමකාලීන මූලාශ්‍රවල තුන්වන විජයබාහු රජතුමාව හඳුන්වා ඇත්තේ වන්නි රජු හෙවත් වන්නි නිරිඳු යනුවෙනි
මාඝගේ ආක්‍රමණය නිසා කොත්මලේට ගෙන ගොස් පොළොවෙහි නිදන් කර තිබූ බුදුන් වහන්සේ ගේ දන්ත ධාතුව හා පාත්‍රා ධාතුව වැඩමවා ගෙන අවුත් කෑගලු දිස්ත්‍රික්කයේ බෙලිගල පර්වතය මුදුනේ දළදා මාලිගාවක් ඉඳි කර එහි තැන්පත් කර වූ බව පූජාවලිය නම් වූ ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වේ
දළදා වහන්සේ ලබා ගැනීම සිංහාසනයට ඇති උරුමය තහවුරු කරන්නක් විය
තුන්වන විජයබාහු රජුගේ සේවාවන්,
බෙලිගල දළදා මාලිගය කරවීම
රැකවරණය පතා විදේශ ගත වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා ආපසු ගෙන්වා ගැනීම
දඹදෙනියේ විජයසුන්දරාරාමය නමින් විහාරයක් ඉඳි කරවීම
උපසම්පදා මංගල්‍යය යළි පවත්වා සංඝ සංශෝධනයක් කරවීම
කැලණි විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කරවීම
පැරණි බෞද්ධ පොත්පත් නැවත ලියවීම
වත්තල විජයබාහු විහාරය කරවීම

තුන්වන විජයබාහු රජුගේ වසර හතරක රාජ්‍ය කාලයෙන් පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1236 දී දඹදෙනි රාජධානියේ බලයට පත් වන්නේ තුන්වන විජයබාහු රජුගේ වැඩිමහල් පුත්  දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා ය
සබැඳි පිටු 
 සිංහලේ රාජාවලිය

ප්‍රවර්ගය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
1887දී උත්සවශ්‍රීයෙන් සැමරූ එක්සත් රාජධානියේ වික්ටෝරියා රැජින පදවිප්‍රාප්තියේ 50 (ස්වර්ණ) ජයන්තිය සැමරීම සඳහා ඇයගේ යටත් විජිතයක් වූ ලංකාවේ පිහිටවූ ස්මාරකය ජුබිලි කණුව නමින් හැඳින්වේ
පිහිටීම
ශ්‍රී ලංකාවේ මිරිහාන නම් ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත
මෙම ස්මාරකය අවට ප්‍රදේශය වර්ථමානයේ ජුබිලි කණුව නමින්ම හැඳින්වේ
මේවාද බලන්න
ජුබිලි අම්බලම

ස්මාරක - ශ්‍රී ලංකා
ස්ථාන - ශ්‍රී ලංකා
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඔබට අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න

  ගාමිණී හෝල් (ප්‍රදේශය)
 ගාමිණී හෝල් (සිනමා ශාලාව)
කොළඹ නගරයට අයත් මරදාන අසල ප්‍රදේශයකි
නම 
ගාමිණී හෝල් නමින් මෙම ප්‍රදේශයේ තිබූ චිත්‍රපටි ශාලාව නිසා මෙම නම ලැබී ඇත
1983 කළු ජූලිය දිනයේදී එම  චිත්‍රපටි ශාලාව ගිනිතබා විනාශකර ඇත
විශේෂතා
පැරණි පොත් විකුණන කඩ සඳහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
කොළඹ
ප්‍රතිලෝම සයින හෙවත් චාප සයින යනු දී ඇති සයින අගයක කෝණයයි
උදාහරණ වශයෙන් සයින් 30හි අගය 0.5 බැවින් ප්‍රතිලෝම සයින 0.5 හෙවත් චාප සයින 0.5 හි අගය අංශක 30 වේ
පහත දැක්වෙන්නේ විශේෂ චාප සයින අගයයන් කිහිපයකි
පිළිතුර ඇත්තේ අංශක වලින් බව සලකන්න
ප්‍රතිලෝම සයින 0 (චාප සයින 0) = 0

ප්‍රතිලෝම සයින     (චාප සයින ) = 30

ප්‍රතිලෝම සයින     (චාප සයින  ) = 45

ප්‍රතිලෝම සයින     (චාප සයින  ) = 60

ප්‍රතිලෝම සයින 1 (චාප සයින 1) = 90

මෙය බොහෝ දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පරිගණකා භාෂාව්ල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් වශයෙන් දක්නට ඇත
ප්‍රතිලෝම කෝසයින හෙවත් චාප කෝසයින යනු දී ඇති කෝසයින අගයක කෝණයයි
උදාහරණ වශයෙන් කෝසයින 60හි අගය 0.5 බැවින් ප්‍රතිලෝම කෝසයින 0.5 හෙවත් චාප කෝසයින 0.5 හි අගය අංශක 60 වේ
පහත දැක්වෙන්නේ විශේෂ චාප කෝසයින අගයයන් කිහිපයකි
ප්‍රතිලෝම කෝසයින 1 (චාප කෝසයින 1) = 0

ප්‍රතිලෝම කෝසයින      (චාප කෝසයින ) = 30

ප්‍රතිලෝම කෝසයින     (චාප කෝසයින  ) = 45

ප්‍රතිලෝම කෝසයින     (චාප කෝසයින  ) = 60

ප්‍රතිලෝම කෝසයින 0 (චාප කෝසයින 0) = 90

මෙය බොහෝ දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පරිගණකා භාෂාව්ල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් වශයෙන් දක්නට ඇත
උපාධි සහ ගරු නාම

අතිගරු රාජකීය පණ්ඩිත

විහාරාධිපති 

කුරුඹු‍රේ පූර්වාරාම රාජමහා විහාරය,
බඹරැන්ද,
රත්මලේ,
මාතර
අනුශාසක 

ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්‍ථාව.
සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම
බෞද්ධ කාන්තා සංගමය
බෞද්ධ මහා සම්මේලනය

මූලාසනධාරි 

ලෝකවිදූ පදනම (SPAGG)
"නකුල" පවුල් උපදේශන මධ්‍යස්ථානය
බුද්ධ ශක්ති සංවිධානය
පාරමිතා පදනම

අධ්‍යක්ෂ 

ලෝකවිදූ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය
සිරි රාහුල සරණ වැඩිහිටි නිවාසය
සිරි රාහුල සරණ ළමා නිවාසය

ආදිකර්තෘ 

දොඩම්පහළ ශ්‍රී රාහුල පුස්තකාලය

විදුහල්පති 

ලෝකවිදූ ධර්ම විද්‍යාලය
"SPAGG" පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය

ලේඛකාධිකාරි 

මහාචාර්ය බඹරැන්දේ සිරි සීවලී අනුස්මරණ පදනම

කර්තෘ 

"පන්සල" සඟරාව

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 

http
srirahula
com/ 

චරිත කතා

ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ
භික්‍ෂූහූ
ලාංකික සිංහලයෝ
පිළියන්දල, කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ, කොළඹ අවට කි
18 ක් පමණ දුරින් පිහිටි නගරයකි
බොරලැස්ගමුව, මහරගම, කොට්ටාව, මත්තෙගොඩ, කැස්බෑව, බණ්ඩාරගම, මොරටුව සහ කටුබැද්ද ආදී නගර වලට මැදිව මෙය පිහිටා තිබේ
කැස්බෑව ආසනයෙහි පවතින ප්‍රධානම නගරය ද පිළියන්දල යි
ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම ක්‍රියාත්මක හෝරාස්ථම්භය පිළියන්දල පිහිටා ඇත
1952 දී ඉදිකිරීම ආරම්භ කරන ලද එය 1953 දී නිම කරන ලද අතර එදින සිට ක්‍රියාත්මක තත්ත්වයේ පවතී
භූගෝලීය පිහිටීම 

කළු ගඟේ ශාඛාවක් වන බොල්ගොඩ ගඟෙහි නැගෙනහිර ඉවුරු පිළියන්දල නගරයට සමීපව පවතියි
කෙමෙන් කෙමෙන් ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් බවට පත්වන මෙම නගරය සහ ඒ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය පදිංචියට යෝග්‍ය ප්‍රදේශයක් ලෙස මහජනතාවගේ ප්‍රසාදය දිනාගෙන ඇත
කර්මාන්ත
ප්‍රදේශයෙහි පවතින කුඩා වැවක් වන කැස්බෑව වැව මෙයට මහඟු දායකත්වයක් සපයයි
වී ගොවිතැනට අමතරව, රබර් ද ආර්ථික භෝගයක් ලෙස ව්‍යාප්තව පැවතුනද එය සීඝ්‍රව හීන වෙමින් පවතියි
එහෙත් දැන් පිළියන්දල ප්‍රදේශයේ කුඹුරු බොහොමයක් කුඹුරු වගා කිරීම සිදු වන්නේ නැත
මෙයට හේතු වී ඇත්තේ වගා කරුවන් බොහෝ දෙනෙක් මහලු වියට පත් වීම ඔවුන්ගේ දරුවන් වගා වලින් ඈත් වී වෙනත් රැකියා වල නිරත වී සටින නිසා මෙහි කුඹුරු දැන් පුරන් වීගෙන යයි
පෙර පැවති, ලංකා පිඟන් කර්මාන්ත සංයුක්ත මණ්ඩලය යටතේ ස්ථාපනය කල විශාල පිඟන් කර්මාන්ත ශාලාවක් පිළියන්දල නගරයෙහි පැවතුනද පෞද්ගලීකරණය කර කෙටි කලෙකින්ම එය වසා දැමීමට සිදුවුනි
අද වන විට එම කර්මාන්ත ශාලාව පැවති භූමියද, පෞද්ගලික සමාගමක් මඟින් මිලටගෙන, නිවාස ව්‍යපෘතියක් සඳහා යොදවා ඇත
එහෙත් මේ වන විට පිළියන්දල ඇගලුම් කර්මාන්තශාලා බොහොමයක් පවතියි
තවද උසස් තත්වයේ හෝටල් පිලයන්දල බොල්ගොඩ ගඟ අසල ඇත
වෙනත් කර්මාන්තශාලා බොහොමයක්ද පිළියන්දල ඇත
ACL වයර් නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ශාලාව පිහිට ඇත
අධ්‍යාපන ආයතන

රජයේ අධ්‍යාපන ආයතන

පිළියන්දල ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව රජයේ පාඨශාලා කිහිපයක්ම තිබේ
6 වසර සිට උසස් පෙළ දක්වා පංති සහිත
 පිළියන්දල මධ්‍ය මහා විදුහල,
 ධර්මරාජ මහා විදුහල,

1 වසර සිට උසස් පෙළ දක්වා පංති සහිත
 සර් ජෝන් කොතලාවල මහා විදුහල,

1 වසර සිට 5 වසර ශිෂ්‍යත්වය දක්වා පංති සහිත
 සෝමවීර චන්ද්‍රසිරි කණිෂ්ඨ විදුහල සහ
 පිළියන්දල කණිෂ්ඨ විදුහල

බස් මාර්ග 

පිළියන්දල හරහා දිවෙන බස් මාර්ග 
 120  - පිටකො‍ටුව-පිළියන්දල-කැස්බෑව/හොරණ
 162  - පිටකො‍ටුව - බණ්ඩාරගම
 255  - ගල්කිස්ස- කොට්ටාව (පිළියන්දල හරහා)
 120  - හොරණ - කොළඹ (පිළියන්දල හරහා)

 පිළියන්දලින් අවසන් වන බස් මාර්ග 

 127 - මොරගහහේන
 139 - කොහුවල
 139/1 - කළුබෝවිල
 149 - දියකඩ/දියගම/හෝමාගම
 157 - කහපොළ
 158 - මොර‍ටුව
 162  -බණ්ඩාරගම
 295 - දම්පේ
 296 - කොට්ටාව
 341 - මහරගම
 342 - කොට්ටාව (පොල්ගස්ඕවිට හරහා)
 149 - බණ්ඩාරගම (දියකඩ හරහා)
 162/1 - අම්බලන්ගොඩ(බස්නාහිර පළාත)
 795 - පිළියන්දල - ගෝණමඩිත්ත

මූලාශ්‍ර
 http
com/world/CE/36/Piliyandala
html

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ප්‍රතිලෝම ටැංජන හෙවත් චාප ටැංජන යනු දී ඇති ටැංජන අගයක කෝණයයි
උදාහරණ වශයෙන් ටැංජන 45හි අගය 1 බැවින් ප්‍රතිලෝම ටැංජන 1 හෙවත් චාප ටැංජන 1 හි අගය අංශක 45 වේ
පහත දැක්වෙන්නේ විශේෂ චාප ටැංජන අගයයන් කිහිපයකි
ප්‍රතිලෝම ටැංජන 0 (චාප ටැංජන 0) = 0

ප්‍රතිලෝම ටැංජන      (චාප ටැංජන ) = 30

ප්‍රතිලෝම ටැංජන 1    (චාප ටැංජන 1 ) = 45

ප්‍රතිලෝම ටැංජන    (චාප ටැංජන ) = 60

ටැංජන 90 හි අගය අනන්තය නිසා ප්‍රතිලෝම ටැංජන අනන්තය අංශක 90 යැයි කියනු ලැබේ
මෙය සමහර පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පරිගණකා භාෂාව්ලද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් වශයෙන් දක්නට ඇත
ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන හෙවත් චාප කෝටැංජන යනු දී ඇති කෝටැංජන අගයක කෝණයයි
උදාහරණ වශයෙන් කෝටැංජන 45හි අගය 1 බැවින් ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන 1 හෙවත් චාප කෝටැංජන 15 හි අගය අංශක 45 වේ
කෝටැංජන 0 හි අගය අනන්තය නිසා ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන අනන්තය අංශක 0 යැයි කියනු ලැබේ
ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන      (චාප කෝටැංජන ) = 30

ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන 1    (චාප කෝටැංජන 1 ) = 45

ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන    (චාප කෝටැංජන ) = 60

ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන 90 (චාප කෝටැංජන 90) = 0

මෙය සමහර පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පරිගණකා භාෂාව්ලද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් වශයෙන් දක්නට ඇත
පෘතුගීසි යුගය 
 
පෘතුගීසි යුගය තුල මෙරට ධර්මදානිය මෙහෙවරේ යෙදුණු ප්‍රැන්සිස්කාන නිකායික ධර්මදුතවරුන් විසින් යාපන රාජධානියේ ඉදිකරන දේවස්ථාන අතුරින් මන්නාරමට කිලෝමීටර 05ක් උතුරින් පිහිටා තිබු — මාන්තෙයි˜ දේවස්ථානයට හිමි වුයේ සුවිශේෂී ස්ථානකි
සුප්‍රකට ඉතිහාසටබ ක්වේරෝස් හා ත්‍රින්දාදීගේ වාර්තාවන්ට අනුව
ර්‍ණක්‍රි
ව. 1583 වන විට ප්‍රැන්සිස්කාන  මාන්තෙයි නමින් මන්නාරමට නුදුරින් පිහිටා තිබු දෙව්මැදුර ආරෝග්‍ය දේවමාතාවන්ට කැපවු දේවස්ථානයක් තිබු
˜ බව සදහන් කරයි
අද මරුද මඩු ජපමාල මාතාවන් ලෙස හදුන්වන ඓතිහාසික ප්‍රතිමාවේ මුල් නිජබිම වන්නේ මේ දේවස්ථානයයි
ඕලන්ද පීඩන සමය

ක්‍රි
ව. 1638 දි දෙවන රාජසිංහ රජු ලන්දේසින් ඇති කරගත් ගිවිසුමත් ලෙස පෘතුග්‍රිසින් මෙරටින් පන්නා දැමීමට සහය පැතුහ
එමගින් අවස්ථාවක් ලබාගත් ලන්දේසි හු මෙරට වෙළෙද බලය තහවුරු කරලිමට ද රෙප්‍රමාදු දහම ව්‍යාප්ත කරලිමට උත්සුක වුහ, එමගින් ලක්දිව විසූ කතෝලික පුජප්‍රසාදිවරුන් පන්නා දමා දේවස්ථාන විනාශ කළහ
පිඩනයේ උදාවත් සමගම මාන්තෙයි ග්‍රාමයේ විසූ කතෝලිකයෝ තමන්ගේ ආරක‍ෂාව පතාගෙන පවුල් විස්සක් පමණ ජපමාල මාතා ප්‍රතිමාවද රැගෙන වන්නි වනාන්තරය පිරා යමින් උඩරට රාජ්‍යකරා පලායන්නට විය
මෙසේ ඝන වන්නි වනාන්තරයේ ඔබමොබ සක්මන් කරමින් දින ගණනක් පුරා මේ පිරිස අතරමං විය
එහෙත් දේව ක්‍රියාකාරිත්වය තුළ හාස්කමකට මෙන් උඩරට රාජධානියේ එක් මායිමක් වුද, උඩරට රජුගේ තිරුබදු අයකරන ස්ථානයක් වු මෙම ප්‍රදේශය පෞරාණික වැවකින් සමන්විත මේ ග්‍රාමය මරුද මඩු විය
තමන් විසින් රැගෙන එන ලද පූජනීය ප්‍රතිමාව උදෙසා කුඩා දෙව්මැදුර තනා එය ජපමාල මාතාවන් කැපකරන ලදී ගතවද යාපන අර්ධද්වීපයේ සිට ඕලන්ද පිඩන නිසා පැමිණි තවත් කතෝලිකයෝ රාශියක් ද මරුද මඩු ග්‍රාමයට පැමිණියෝය
මේ පිරිස අතර පෘතුග්‍රීසි කපිතාන්වරයකුගේ දියණියක ද වුවායග ඇගේ නම හෙලේනා විය
කල්ගතවෙත්ම හෙලේනා නම් මේ බැතිමත් තරුණිය එහි රේගුපොළේ හුන් නිලධාරියා සමග විවාහ වුවාය
විවාහයෙන් පසුව ඇය තම සැමියාගේ ආධාරයෙන් ජපමාල මාතාවන් උදෙසා කුඩා දෙව්මැදුරක් ඉදිකළාය
ඇය කළ මේ සත්ක්‍රියාව නිසා එම ප්‍රදේශය "සිලේනා මරුද මඩු", "සලෝනා මරුද මඩු", "සිලනේ මඩු" ආදි නම් වලින් හ`දුන්වයි. එම ස්ථානයේ කිතු දහම ප්‍රචලිත වීමට පෙර ශාන්ති කර්ම හා යාග පුජා ඉතා ප්‍රචලිතව පැවතිණි, මෙම ප්‍රදේශයේ වැසියන්ගේ ප්‍රධාන රැකියාව වුයේ අලි ඇතුත් අල්ලා ගැනීමය කිතු දහම ප්‍රචලිත වීමෙන් පසුව ශාන්ති කර්ම හා යාග පුජා නවතා තමන්ගේ දෙව්මැ`දුරට භාර හාර වන්නට විය
ව. 1687 මැයි මාසයේදී යාචක වෙසින් මන්නාරම් වෙරළට සේන්දු වූ ජුසේ වාස් මුනිතුමා ස්වකීය දිවිමෙ`ග් අවස්ථා 04 කදී මඩු සිද්ධස්ථානයට  පැමිනි බව සදහන් වේ
ඕලන්ද යුගයේ කතෝලිකයන්ගේ ප්‍රධානතම වන්දනා ස්ථාන අතුරින් වන්නියේ දේවමාතාවන්ට කැපවු සිද්ධස්ථාන දෙකෙන් එකක් ලෙස මඩු සිද්ධස්ථානය සැලකේ. මෙය ක්‍රි
ව 1706 දි ජුසේවාස් මුනිතුමා විසින් මෙම ප්‍රදේශයේ ධර්මදූත සේවය ගරු පේද්‍රෝ ෆෙරාඕ පියතුමා හට පැවරීය
එතුමා වන්නි කරයේ වසර 25 ක් පමණ කාලයක් පුරාවට ම සේවය කළේය
මෙම පියතුමා 
මෙතුමා — වන්නියේ අපොස්තුළුවරයා ˜ ලෙසත් මඩු සිද්ධස්ථානයේ ආරම්භකයා ලෙස සැලකෙන අතර අශුද්ධාත්ම බොහෝමයක් තිබූ වන්නිකරයේ සත්‍යාගම ප්‍රචාරය කරන්නටත් එම අශුද්ධාත්ම දුරු කිරීමටත් මෙම පියතුමා සමත් වූ බව කියැවේ
තවද ක්‍රි
ව. 1670 සිට ම පුජාප්‍රසාදිතුමෙකු නොසිටියන් කතෝලික ජනතාව වන්දනාව පිණිස සිලේනා මරුද මඩු ප්‍රදේශයට පැමිණි බව සදහන් වේ
එකල ජනතාව වන්නි වනාන්තරයේ ඔබමොබ සක්මන් කරන්නට බියවුයේ විෂඝෝර සර්ප උවදුරක් මෙහි තිබු බැවිනි
මෙය දැනගත් ගරු පේද්‍රෝ ෆෙරාඕ පියතුමා ඒ ප්‍රදේශයේ ජනතාව රැස්කොට උපවාස පවත්වා මුළු ප්‍රදේශය පුරා ආසිරි පැන් ඉස සර්ප උවදුරත්, වන සතුන්ගේ උවදුරත් පලවා හැර තිබේ
එතැන් සිට අද වන තෙක් කිසිදු උවදුරක් සිදු වී නැත
තවද මෙහි වන්දනාවේ පැමිණි සියල්ලෝ තමන්ගේ ආරක‍ෂාව පතා මෙම ස්ථානයෙන් පස් රැගෙන යන්නට පුරුදු වුහ
පසු කාලීනව එනම් ක්‍රි
ව. 1721 දී ලක්දිවට පැමිණි ඔරතෝරියාන නිකායික ගරු. අන්තෝනියෝ ඩි තවෝරා පුජාප්‍රසාදී තුමන් විසින් පෙර තිබු දේවස්ථානය පුළුල් කරන ලද බව සදහන් වේ
කල්යත් ම සර්ප උවදුරින් ජනතාව බේරා ගන්නා මැදහත්කාරිය මරුද මඩු මාතාවන් බව ප්‍රචලිත විය
මෙම ස්ථානයෙන් ජනතාව පස් රැගෙන යාමට තවත් හේතුවක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ ඇත්තේ "සම්මනිසි පියතුමාගේ" දේහය මෙහි මිහිදන් කර ඇති බවයි
මුල් යුගවලදි මෙම ස්ථානයට වන්දනාව පිණිස පැමිණියේ මන්නාරම යාපනය වැනි ප්‍රදේශවල ජනතාව පමණි එහෙත් කල්යත්ම දකුණ දිග ප්‍රදේශ වලින් ජනතාව වැල නොකැඩී පැමිණියෝය, තවද එක් කාල වකවානුවක මුඵ වන්නිය පුරා කොළරා වසංගතය  පැතිරි ගිය විට මෙහි තිබු අතී පුජනීය ප්‍රතිමාව ප්‍රදේශය පුරා වීදි සංචාරය කරමින් පසුව එකී උවදුර තුරන් වූ බව සදහන් වේ
ව. 1706 දී ධර්මෝපදේශයෙහිලා ඔරතෝරියානු පියවරු විසින් මෙම ප්‍රදේශවල ගෝවෙන් රැගෙන ආ ප්‍රතිමා හා ඇදුම් අයිත්තම් උපයෝගි කරගෙන කතෝලික නාට්‍ය රඟ දක්වා ඇත
ඕලන්ද පිඩන පැමිණියන් නිදහසේ විසූ කතෝලිකයන් නම් කල හැක
ඊට එක් හේතුවක් වුයේ සිලේනා මරුද මඩු වනාහි ලන්දේසීන්ට පහසුවෙන් ළඟාවිය නොහැකි වුද දුෂ්කර වුද වනගත වුද ප්‍රදේශයක් වු බැවිනි
බ්‍රිතාන්‍ය යුගය
බ්‍රිතාන්‍ය සමය තුල ක්‍රි
ව. 1823  දී මන්නාරමේ විනිසුරු මොයිස් මහතාණන් විසින් කුඩා දේවස්ථානයක් සදාදුන් අතර එය අශ්ව ලාඩමක හැඩයක් ගත් බව සදහන් වේ
මෙම දේවස්ථානය අඩි 08ක් උස බිත්ති වලින් හෙබි මැටියෙන් තැනු අසම්පූර්ණ ඉරිතැලුණු බිත්ති 03කින් සමන්විතවිත විය
මේ දේවස්ථානයට පිටුපසින් කුඩා කාමරයක් තිබු අතර එය දේවස්ථානයට පැමිණෙන පියතුමන්ලාගේ ප්‍රයෝජනය පිණිස විය
ව. 1838 දී ගෝවේ ඔරතෝරියාන නිකාය අත්හිටුවනු ලැබුවෙන් උතුරු අපෝස්තලික අනුපදවියේ පාලකයා වූ  අති උතුම් ඔරාසියෝ ඛෙතකිනි රදගුරුතුමන් විසින් ඔබ්ලේට් නිර්මල මරිය නිකායට පවරා දෙනු ලැබිය
මෙම පැවදි පංතිය විසින් මඩු සිද්ධස්ථානයට සිදුකරන ලද මෙහෙවර අපමණය
නිර්මල මරිය නිකායේ පළමු රදගුරු තුමන් වූ සෙමරියා හිමිපාණන්ගේ සමයේදී මෙම සිද්ධස්ථානය සදහා සැලකිව යුතු සංවර්ධනයක් සිදුනොවිය
එහෙත් ක්‍රි
ව. 1868 දී රාජගුරුධුරයට පත්වූ අති උතුම් ක්‍රිස්ටෝෆර් බොන්ජින් හිමිපාණන් විසින් ක්‍රි
ව. 1870 දී මේ සිද්ධස්ථානයේ පවතින ජුලි 02 දින මහා මංගල්‍යය ස්ථාපිත කළ අතර එදා සිට අද දක්වා වසරක් වසරක් පාසා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත දේවජනතාවක් මහවන ගෙවමින් මව් සෙනෙහස පතා එති
එතුමා 
මරුද මඩු සිද්ධස්ථානයට පැමිණි අවස්ථාවේදී එහි තත්වය ඉතා ශෝචනීය විය
ඒ ගැන එතුමා සදහන් කරන ආකාරයට මෙසේය
" රට පුරා කීර්තියක් ඉසුලු නමුත් ගැම්මකට නැති මේ සිද්ධස්ථානය පළමු වතාවට දුටු විට මම කෙතරම් සෝදුකින් පෙළුනෙම්ද
ඔබ්ලේට් රාජගුරුප්‍රසාදි නමක් විසින් සිය නිමල  මවගේ ගෘහය මෙතරම් හීන දින තත්ත්වයකට තැබිණි, යන කීම නොකියවෙන පරිදි කටයුතු කෙරෙන බව මම ඒ මොහොතේම පැවසුවෙමි
මේ රුදුරු වන ලැහැබයෙහි දෙව්මව් උදෙසා රමණිය දෙව්විමනක් ගොඩනැගීමට මම හනික ඉටාගතිමි
"
ක්‍රි
ව. 1872 අගෝස්තු 08 වනදා අති උතුම් ක්‍රිස්ටෝෆර් බොන්ජින් හිමිපාණන් විසින් වත්මන් දේවස්ථානය සදහා මුල් ගල තබන ලදී
ව. 1883 දී අති උතුම් ක්‍රිස්ටෝෆර් බොන්ජින් හිමිපාණන් කොළඹ රදගුරුතුමන් ලෙස පත් වු අතර ක්‍රි
ව. 1887  දී ලක්දිව ප්‍රථම අග්‍රරාජගුරුධුරයෙන් ද පුදනු ලැබිය
ඉන් අනතුරුව යාපනයේ රාජගුරුධුරයට පත්වූයේ  අති උතුම් ඇන්ඩෘෘ මෙලිසන් හිමිපාණන්ය
එතුමා ද ක්‍රි
ව. 1893 දී කොළඹ අග්‍රරාජගුරුධුරයට පත් විය
මේ යුගයේ දී යාපනයේ රාජගුරුධුරයට පත්වූයේ  අති උතුම් හෙන්රි ජුලෑන් හිමිපාණන්ය
එතුමන්ගේ පාලන සමයේදී අත්‍යාලංකාර මොගොප්පුවද , පුජක නිවාසයද , දිව්‍ය සත්ප්‍රසාද දෙව්මැදුර ද, ලුර්දු ගුහාවද ඉදිකරන ලදී
තවද දහස් ගණන් වන්දනාකරුවන්ට අවැසි පහසුකම් ලබාදීමට වැව ද, වඩාත් ගැඹුරු කර වැව් බැම්මද සවිබල කරන ලදී
තවද බැතිමතුන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් සදහා තවත් ළිං කීපයක් තනවන ලදී
මඩුහි අප ස්වාමිදු ඇගේ රැකවරණයට වශීකර ගන්නා රග දුටු ජුලෑන් හිමිපාණන් සිනහා රැල්ලකින් මුවසරසා අන්තිම හුස්ම හෙළුහ
ඉන්පසු රාජගුරුධුරයට පත්වූ අති උතුම් කොන්ජන් රාජගුරු හිමිපාණන් මෙම වනගත ප්‍රතිමාව උදෙසා සුවිශේෂී ගෞරවයක් ලබාදීමේ අටියෙන් ශුද්ධාසනයට මේ සිද්ධස්ථානය පිළිබද වාර්තාවක් සපයන ලදී
එමගින් මඩුහි අප ස්වාමිදුගේ අසිරිමත් ප්‍රතිමාවට ශුද්ධාසනයේ විශේෂ නියෝජිතයකු මගින් ඔටුණු පැළදීමට කටයුතු කල නමුත් එතුමාගේ හදිසි අභාවය නිසා ඒ සියලු කරණා ප්‍රමාදවුණි
ඉන්පසු රාජගුරුධුරයට පත්වූයේ  අති උතුම් ගියෝමාර් හිමිපාණන්ය
එතුමා විසින් කොන්ජන් රාජගුරු හිමිපාණන්ගේ අරමුණ වූ එනම් මඩුහි අප ස්වාමිදුගේ ප්‍රතිමාවට ඔටුණු පැළදීමේ මහගු මෙහෙවරට මුලපුරණ ලදී
මෙම ඓතිහාසික උත්කර්ශවත් උළෙල පැවැත්වුයේ ක්‍රි
ව. 1924 ජුලි මස 01 වනදාය
ඒ සදහා ශුද්ධාසනය විසින් විශේෂ නියෝජිතයකු ලෙස එකල කොළඹ අග්‍රරාජගුරු අති උතුම් ඇන්තනි කුඩෙට් හිමිපාණන්ව නම් කරන ලදී
මේ සදහා එවකට ලක්දිව පැවති රදගුරු වසම් පහේම රාජගුරුප්‍රසාදි තුමන්ලා පැමිණ සිටි අතර , ටුටිකොරින් හි රාජගුරු ප්‍රසාදිතුමන්ද මිට එක් විම ඉතා සුවිශේෂී සිද්ධියකි
මෙම ඓතිහාසික උළෙල සදහා ලක්දිව නන් දෙසින් ලක්ෂ 04 ක් පමණ ජනකායක් සහභාගීවූ බව සදහන් වේ
ව. 1944 ජුනි මස 25 වන දින අති උතුම් ගියෝමාර් හිමිපාණන් විසින් මඩු සිද්ධස්ථානයේ අද පවතින අභිනව දේවස්ථානය ආසිරි ගන්වන ලදී
මෙහි දී ඉපැරණි දැවමුවා අල්තාරය ඉවත් කොට අලංකාර කිරිගරුඩ අල්තාරයක් සවිකර දේවස්ථානයා අභිෂේක කරන ලදී
මෙතුමන්ගේ පාලන සමය තුල දස දහස් වන්දනාකරුවන්ට එකවර දේවවන්දනා පිළිවෙත් වලට සහභාගී විය හැකි පරිද්දෙන් අද පවතින අඩි 160 ක වටප්‍රමාණයක් ඇති සුවිශාල නයනාභිරමණි මණ්ඩපය ඉදිකරන ලදී
ඊට අමතරව වන්දනාස්ථානයේ සිමාවන් සලකුණු යොදනු අටියෙන් සිද්ධස්ථානයට ඇතුල් වන ස්ථානයේ වන්දනාකරුවන්ගේ අප ස්වාමිදුගේ ප්‍රතිමාවද, කල්වාරියද, පාතිමාවේ අප ස්වාමිදුගේ ප්‍රතිමාවද, ක්‍රිස්තු රජාණන්වහන්සේගේ ප්‍රතිමාවද ස්ථාපනය කරන ලදී
ව. 1948 දී ඔබ්ලේට් නිර්මල මරිය නිකායික පියවරු ලක්දිවට පැමිණ වසර 100 ක් පිරිම නිමිත්තෙන් මඩුහි අප ස්වාමිදුගේ අසිරිමත් ප්‍රතිමාව යාපනය රදගුරු වසමේ සෑම මිසමක් කරා රැගෙන ගිය අතර ඒ සදහා විශේෂිත වු වැඩසටහන් ද සංවිධානය කර තිබු අතර මේ චාරිකාව දින 50ක් විය
එක් එක් මීසම් වලට ප්‍රතිමාව ඉමහත් ජයතෝසවයෙන් වැඩම කල අතර, මේ සංචාරයේදී රැගෙන ගිය ශ්‍රී කුරුසිය අදත් දේවස්ථානයේ වම් පස ස්ථාපිත කර ඇත
තවද මේ සංචාරය හේතුවෙන් බොහෝ දෙනෙකු තුල නවෝදයක් ඇතිවූ අතර සංචාරය අවසානයේදී දෙව් මවුන් වෙත සියල්ලන් තම තමන් කැපකරන ලදී
එහෙදි කැපකරන ලද 51,500කින් යුතු පත්‍රිකා ඕතුමන්ගේ පාමුල තැන්පත් කෙරිණි
අදත් එම පත්‍රිකා එම ස්ථානයේම ස්ථාපිතය
මඩු මංගල්‍යය

ක්‍රි
මඩු මංගල්‍යය උතුරේ හා දකුණේ, සාමයේ සංකේතයක් යැයි කීවොත් නිවැරැදිය
මඩු පූජා භූමිය තුළදී සිංහල ,දෙමළ,මුස්ලිම්,කතෝලික,බෞද්ධ සියලු දෙනාම සහෝදර සහෝදරියන් ලෙස භක්තියෙන් හා සමඟියෙන් වෙලී කටයුතු කළ අයුරු අතීතයේදීත් වර්තමානයේදීත් දැකිය හැකිය
රටට යම් විපත්තියක් කරදරයක් සිදුවූ කළ බැතිමත්හු මඩු මාතාවන්ට බාරහාර වෙති
ඒවා ඒ අයුරින්ම ඉටුවෙයි
2001 වසරේදී රටට තිර සාමය උදාවෙන්නැයි පතමින් මඩු මාතා පිළිරුව දකුණට වැඩම කරවීය
අනුරාධපුරය, හලාවත, කොළඹ,කුරුණෑගල සහ මහනුවර යන රදගුරු පදවි  කීපයකටම වැඩම කළ මඩුමාතා පිළිරුවට රටපුරා කිතුණු බැතිමතුන්ගේ නොමඳ හරසර ලැබිණි
නමසිය හැත්තෑවේ දශකයට පෙර මඩු වන්දනාව සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ සතර දෙසින්ම මහ පිරිස් ඇදෙන්නට වුණේ ආගමික භේද පංති භේද කිසිත් නොසලකමිනි
මඩු වන්දනාව සර්ව ආගමික වන්දනාවක් විය
එකළ සෑම වසරකම අගෝස්තු 15 වැනිදා වන විට මඩු දේවස්ථාන භූමිය බැතිමතුන්ගෙන් පිරී පවතියි
මඩු වන්දනාවට බැතිමතුන් එන්නේ පවුල් පිටින් හෝ ගම්පිටින් එකතුවෙමිනි
ඈත අතීතයේ දී පයින්, ගොන් කරත්තයෙන් ආ ගමනට පසුව දුම්රියේ, බස්රියේ පිහිට පතන්නට සිදුවූයේ ගමනාගමනයේ දියුණුවත් සමඟය
දුම්රියෙන් මඩු වන්දනාවට එන බැතිමතුන් එන්නේ තලෙයිමන්නාරම දුම්රියේය
එකළ කොළඹ කොටුවෙන් රාත්‍රි 8 ට පිටත්වන තලෙයිමන්නාරම් දුම්රිය මඩු වන්දනාකරුවන් ගෙන් පිරී පවතින්නේ අගෝස්තු මාසයේදී ය
බදුල්ල, යාපනය, ත්‍රිකුණාමලය, මාතර ආදී විවිධ ප්‍රදේශවලින් පැමිණෙන ජනතාව අනුරාධපුරයේදී තලෙයිමන්නාරම් දුම්රියට ගොඩවී මැදවච්චියෙන් හැරී මන්නාරම් දුම්රිය මාර්ගයේ ගොස් මඩු දුම්රිය පලෙන් බැස එතැන් සිට ලංගම බස්රියවලින් මඩු දේවස්ථානයට යති
මඩු වන්දනාව 

මඩු වන්දනාව ඇරබීමට පෙර ජනතාව ඉටුකරන්නාවූ සිරිත් විරිත් බොහෝමයක් වේ
ඒ අතුරින් පළමු වැන්න ලෙස තම තමන්ගේ දේවස්ථානය වෙත ගොස් බාරහාර වී ඉටිපහන් දල්වා , අසල්වැසියන් සියලු දෙනා සම`ග සුහද ශීලි ව හා මිත්‍රශිලිව අමනාපකම් මග හැර දමා හොදහිත වර්ධනය කර ගනිමින් වන්දනාවට සරිලන ලෙස පේවෙති
මෙහිදී වැඩිහිටියන් තම දුවාදරුවන්ට ආසිරි පතා ලබා දෙන උපදෙස් අතර —කටවරද්ද ˜ නොගන්නා ලෙසද ඔවුනට උපදෙස් දෙයි
මඩු වන්දනා යෙදෙන සියල්ලන්ගේ ප්‍රබල යැදුම ආයුධය ජපමාලය යැයි පැවසුවහොත් එය නිවැරදිය
පැරැන්නෝ මේ වන්දනාගමන පුරාවටම ජපමාලයෙන් සන්නාද්ධ වුවෝය
පුරාණ ගිවිසුම තුල දේවජනතාව දේවාදරයේ පහස ලබන්නට ජෙරුසලම වෙත වන්දනාවේ පැමිණි විලසින් මරියෝත්තමාවන්ගේ යැදුම් පිහිට තුළින් දෙවි`දාණන්ගේ සංරක්ෂණය සොයමින්ද ලබමින්ද මේ වන්දනාව සමන්විත වුණි
මෙහිදී එදා ඉශ්‍රායෙල් ජනතාව ජෙරුසලම් දේවමාලිගය වෙත පැමිණිම තුළින් වන්දනා ගමනේ පුර්ණත්වය ප්‍රකාශවූ පරිද්දෙන් මඩු වන්දනා ගමන තුල වන්දනාකරුවන්ට වන්දනාගමනේ පුර්ණත්වය විදහාපෑවේ, සිද්ධස්ථානය තුළ ස්ථාපිත මඩු හි අප ස්වාමීදුගේ අසිරිමත් පිළිරුව හමුවේ මවක් ඉදිරියේ දරුවන් හැගුමින් පිරි යැදුමන්  පුදකිරීම තුළිනි
ඕතුමිය පාමුල යදින යැදුමන් සැබවින් ම ජනදිවිය හා හදවතට සංවේදී අත්දැකීමක් වේ
වන්දනාවේ යෙදෙන සියල්ලන් ගත කරන සරල, සුගම දිවිය හා සුන්දරත්වය වචනයෙන් විස්තර කල නොහැක
මේ වන්දනා ගමන දේවජනතාවට විපුල ඵල ලබාදෙන ධර්මවිවේක සමයකි
තද, රෞද්‍ර, ගලක් වැනි සිත් පවා , ඉටිමෙන් දිය කරලමින් සමගි සන්ධානයේ සක්‍රමේන්තුව තුල යලිත් සමිඳුන් හා එක්කරලන්නට මේ වන්දනා ස්ථානය ප්‍රධාන තැනක් ගනී
මෙහිදී මරියෝත්තමාවන්ගේ යැදුම් පිහිට හා මධ්‍යස්තිය ඉතා ප්‍රබල ලෙස වන්දනාකරුවෝ අත්දකින්නාහ
යාච්ඤා කිරීමට ඔබින මනරම් පරිසරයක් හා වටාපිටයක් තුල වෙනදාට වඩා  දිව්‍ය පුජා යාගයට ද ජපමාල ධ්‍යානය ද භක්ති අභ්‍යාස වලට ද ප්‍රමුඛස්ථානයක් ලබාදෙන තෝතැන්නකි
මේ වන්දනා ගමන තුල මරියෝත්තමාවන් , ජපමාල රාෙජ්ශ්වරිය , රුදුරු වන්නියේ මාතාවන් හා රැජිනියද ලෙස විරුදාවලියෙන් ගෞරවාදරයට ලක්වන්නාහ
ලක්දිව සතර විද ප්‍රදේශයන්ගෙන් ඒකරාශි වන දේවජනතාව මෙහි ගත කරන්නාවූ දින කීපය පුරාවට හෝ බි`දවැටි ඇති මානව සබදතා මෙන්ම අධ්‍යාත්මික සබදතාද යළිදු තහවුරු කරගනිමින් දෙවිදුන් ද තම සහෝදරයන් හා සමග නැවත වරක් මිත්‍රශීලීවන්නට උත්සුක වන්නාහ
විශේෂයෙන් සමගිසන්ධානයේ සක්‍රමේන්තුව තුල ගල් මෙන් ඇති හිත් පවා ඉටිමෙන් දියකර ලන්නට මේ වන්දනා සමය වන්නේ මහගු රුකුලකි
මෙහිදී විශේෂයෙන් —පව්කාරයන්ගේ සරණය˜ හා — ක්‍රිස්තියානින්ගේ පිහිට˜වන මරියෝත්තමාවන්ගේ යැදුම් පිහිට හා මධ්‍යස්ථිය කුමන වදනකින් කෙසේ හෝ විස්තර කල හැකිද
දුකින් පේළි පීඩිතව, නානා විධ පැතුම් හා බලාපොරොත්තු ඕතොමන් ඉදිරියේ තබන්නාවූ තම ආදර දරු කැලගේ අයදුම් හමුවේ , දෙව්පියානන් ඉදිරියේ තබන්නාවූ ස්වර්ගිය මාතාවන් ලෙස මරියෝත්තමවෝ ඒ සැම යැදුමක්, පැතුමක් ම වෙනුවෙන් අප වෙනුවෙන් දෙවි`දාණන් ඉදිරියේ යදින්නාහ
මඩු වන්දනාව හුදු විනෝද ගමනක් නොවේ, එය අප ජිවිතේ වන්දනාගමනක් මෙන් ම ධර්මවිවේක සමයකි
ඒ නිසා මෙය වරප්‍රසාදයේ සදා වර්ෂාවක් ලෙස සැලකුවහොත් එය නිවැරදිය
මේ වන්දනාවේ  යෙදෙන බොහෝ දෙනෙක් අලුම්කරන්නේ නිවෙස්වලට වඩා කුඩාරමක් ඉදිකිරීමටය
එම කුඩාරම් ඉදිකිරිම තුළ පුරාණ ගිවිසුමේ දේවජනතාවට වූ දේවාදරයේ සැලකු මෙන්ම නික්මයාමේ සිද්ධියද ජුදා මංගල්‍යයන් අතර පවතින කුඩාරම් මංගල්‍යයේ ශේෂයන් නිහඩව එමගින් කියාපායි
වසරකට නිල වශයෙන් මංගල්‍යයන් 12ක් පමණ පැවැත්වෙන මේ සිද්ධස්ථානයේ ප්‍රධාන මංගල්‍යය පැවැත්වෙන්නේ අගෝස්තු 15 වනදාට යෙදෙන මරියෝත්තමාවන්ගේ ස්වර්ගරෝපිත හෙවත් අහස් නැ`ගීමේ මංගල්‍යය මුල් කර ගනිමිනි
වන්දනාස්ථානයේ ගතකරන්නාවූ දිනයන් සෙසු දිනයන්ට වඩා වන්දනාකරුවන්ට ඉතා සුවිශේෂී වන්නේය
අලුයම 5.30 වෙද්දී නාද වන්නාවූ සීනු නාදයත් සමග ම කදවුරේ සතර දිශාවට විහිදී යන ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර තුළින් උදැසන යැදුම් ප්‍රචාරනය වන අතර සිය දහස් වන්දනාකරුවන් යුහුව නිදි පැදුරේම යාච්ඤාවන්ට සහභාගී වන අතර උදැසන 6.00 සිටම විවිධ භාෂාවන්ගෙන් දිව්‍ය පුජා යාගයන් සිදුකෙරෙන අතර දේවස්ථානයේ මෙන් ම මණ්ඩපයේද , දිව්‍ය සත්ප්‍රසාද දේවස්ථානයේද අවස්ථා කීපයකදීම අතුරු සිදුරු නැතුව දේවජනතාවෝ දිව්‍ය යාගයන් ට සහභාගීවන අතර විටින් විට ශු
පැය, ජපමාලය, පාදනමස්කාරය, ප්‍රාර්ථනාව.
ආදී භක්ති අභ්‍යසාද පැවැත්වේ
මඩු සිද්ධස්ථානයේ පැවැත්වෙන භක්ති අභ්‍යාස අතර පස්වරු 6.30 පැවැත්වෙන්නාවූ ජපමාල ධ්‍යානය ඉතා විශේෂිත වේ
තේජෝසම්පන්න මණ්ඩපය හමුවේ සිංහල බසින් හා දමිළ බසින් ගායනා වෙන ජපමාල ධ්‍යානය තුල සැදැහැවතුන් මොහොතකට හෝ සුරලොව විසිමකට මග පාදන්නේය
දසදහස් දේවජනතාවගේ තොල`ගින් — සාන්ත මරියනි ˜ කොටස උච්චාරණය කිරීම තුල  ස්ත්‍රීන් අතුරින් අශිරිවාද ලද්දී ඔබ වහන්සේය, ඔබගේ කුසයේ දරුඵලයද ආශීර්වාද ලද්දේය
˜ යන්නෙන් ,එදා ශුද්ධාත්ම වරමින් එලිසඛෙත්තුමී මරියෝත්තමාවන්ට  ප්‍රකාශ කල දේව අනාවරණය සිහිපත් වන්නේය
එලෙසම මේ වන්දනා ස්ථානය පුරාවට ම ඉපැරණි දේවවන්දනා ගීතිකාවක් වන —ආවේ මරිස්ටෙල්ලා ˜ ගියද නින්නාද වන්නේය
මඩු සිද්ධස්ථානයේ පැවැත්වෙන මංගල්‍යයන් කතෝලික ධර්මානුගත චාරිත්‍රයන්ගේ පිරිපුන් වුවකි
උදැසන 6.30 ට ආරම්භ වන තුති ගී දිව්‍ය යාගය බොහෝ විට රාජගුරුප්‍රසාදිතුමකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්වෙන අතර  දිව්‍ය යාගයෙන් පසුව ඓතිහාසික මඩුහි අප ස්වාමිදුගේ ප්‍රතිමාව රැගත් පෙරහැර විදි සංචාරය කෙරේ
එය වරක් දුටුවොත් එය ගලේ කෙටු අකුරක් මෙන් සදාතන වේ
අන්තිමට පැමිණෙන්නේ දුක් මුසු වෙන් වීමයි
වන්දනාකරුවෝ අසිරිමත් ප්‍රතිමාව ඉදිරියේ දන නමා තමන් සතු සියල්ල ඕතුමිය වෙත පවරා දී වන්නි වනයේ ඕතුමන් තනිකර දමා යන්නට සුදානම්ව කදුළු වගුරුවමින් , තමන් වද තමන් සතු සියල්ලද ඕතුමන් වෙත පවරා දෙති
LTTE ත්‍රස්තවාදය සහ මඩු දේවස්ථානය 

ත්‍රස්තවාදීහු ඉන්පසුව මඩු මාතාවන්ගේ ගෞරවය කෙළසමින් මඩු දේවස්ථාන බිමෙහි බෝම්බ අතුරා එහි සිට හමුදාවන්ට වෙඩි තැබූහ
මඩු භූමිය අපවිත්‍ර කළ ඒ ත්‍රස්තවාදීන්ට යහතින් සිටීමට නොහැකි වූයේ මඩු මාතාවන්ගේ හාස්කමකින් විය හැකිය
2008 අප්‍රියෙල් 25 වැනිදා මේජර් ජනරාල් ජගත් ඩයස්ගේ නායකත්වයෙන් යුතු 57 වන සේනාංකයේ 572 බලසේනාව විසින් මඩු දේවස්ථානය මුළුමනින්ම ත්‍රස්ත ග්‍රහණයෙන් මුදාගත්තේය
මඩු වන්දනාව 

කිතුනු දිවිය වනාහි වන්දනා ගමනකි
ස්වර්ගීය ජෙරුසලම කරා ඇදී යන්නාවූ වන්දනා නඩයකි,සංඝයකි,සභාවකි
මෙම වන්දනා ගමනේ පුර්ණත්වය වන්නේ වතට වත දී ෙජ්සු සමිදාණන්ගේ සිරි වත මඩල දැකීමේ භාග්‍යයයි
සෑම කිතුනුවෙකු ම මෙලොව දිවිගෙවන්නේද , දිවිය ගෙවිය යුත්තේද, එකී යථාර්ථය පසක් කරගනිමින්ය
ලාංකේය කිතුනු ජනතාවගේ ප්‍රධානතම හා ජනප්‍රියතම වන්දනා ස්ථානය වන්නේ මඩු සිද්ධස්ථානයයි
ඒ වගේම මෙම ස්තානය නැරබීමට අනෙක් ආගම්වල පිරිස්ද පැමිනෙයි
මහා රූස්ස වනයෙන් වට වූ ඒ සුන්දර වන පියස, ඒ මැද පිහිටි දැවැන්ත පෞරාණික තේජස්සම්පන්න දෙව්විමන, ඒ තුලින් නිරන්තරයෙන් විවිධ භාෂාවන්ගෙන් රැව් පිළි රැව් දෙන යැදුම් යාතිකාද පූජාසනයට ඉහළින් විරාජමානව තබා ඇති අසිරිමත් මරුද මඩු ජපමාල දේවමාතා ප්‍රතිමාව
මරුද මඩු වන්දනාව කියූ සැනින් සෑම මතකයට නිරතුරුවම නැගේ
වර්ෂයක් වර්ෂයක් පාසා ලක්දිව සතර කොනින් මෙම වන්දනා ස්ථානයට ගලා එන්නාවූ අපමණ ජනකායක් තුළින් ප්‍රකාශ වන්නේ මවක් හමුවට දරුවන් පැමිණෙන්නාසේ මරිය මාතාවන්ගේ සළුසෙවනට දේව ආදරයේ පහස විදින්නට දුක් කරදර දොම්නස් දිවෙන දිවිමගේ නවාතැන්පොලක් ලෙසය
ශතවර්ෂ ගණනාවක් පුරා ලාංකේය කිතුණු ජීවිතය තුල මඩු වන්දනා ගමන දම්වැලක පුරුක් මෙන්ද , ලෝහයක් කාන්දමක් කරා ඇදී එන්නා සේ ද ගසට පොත්නක් මෙන් බැදී පවතින්නේය
මඩු වන්දනාව ඇරබීමට පෙර ජනතාව ඉටුකරන්නාවූ සිරිත් විරිත් බොහෝමයක් වේ
ඒ අතුරින් පළමු වැන්න ලෙස තම තමන්ගේ දේවස්ථානය වෙත ගොස් බාරහාර වී ඉටිපහන් දල්වා , අසල්වැසියන් සියලු දෙනා සමග සුහද ශීලි ව හා මිත්‍රශිලිව අමනාපකම් මග හැර දමා හොදහිත වර්ධනය කර ගනිමින් වන්දනාවට සරිලන ලෙස පේවෙති
මෙහිදී වැඩිහිටියන් තම දුවාදරුවන්ට ආසිරි පතා ලබා දෙන උපදෙස් අතර කටවරද්ද නොගන්නා ලෙසද ඔවුනට උපදෙස් දෙයි
පුරාණ ගිවිසුම තුල දේවජනතාව දේවාදරයේ පහස ලබන්නට ජෙරුසලම වෙත වන්දනාවේ පැමිණි විලසින් මරියෝත්තමාවන්ගේ යැදුම් පිහිට තුළින් දෙවිදාණන්ගේ සංරක්ෂණය සොයමින්ද ලබමින්ද මේ වන්දනාව සමන්විත වුණි
ආශ්‍රිත

මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදය

ශ්‍රී ලංකාවේ දෙව්මැදුරු
References 

 FallingRain Map - elevation = 489m (Red dots are railways)

External links 

 Municipal Corporation of Hyderabad
 Hyderabad Urban Development Authority 
 
 Hyderabad under the Nizams, (1724-1948)
 Hyderabad International Airport
 Qutub Shahi Tombs
 Birds of Hyderabad
 Flora of Hyderabad
 Butterflies of Hyderabad
මානෙල්(Nymphaeaceae) () මල් පිපෙන ශාක පවුලට අයත්ය
නිවර්තන කලාපීය මිරිදිය ජලයේ හොදින් වැඩේ
ගණ අටකට පමණ අයත් විශේෂ 70 පමණ ලොවපුරා දක්නට ලැබේ
නිම්පනීයා පවුලට අයත් ශාක වර්ග 36 පමණ උත්තරාර්ධගෝලය තුල දක්නට ලැබේ
වික්ටොරියා ගණයට අයත් විශාල මානෙල් වර්ග දෙකක් දකුණු ඇමරිකවේ දක්නට ලැබේ
මානෙල් ජලය යට ඇති පස්වල රෝපණයවේ
පත්‍ර හා මල් ජලය මතුපිට දක්නට ලැබේ
පත්‍ර රවුම් හැඩයක් ගන්නා අතර අරීය කන්තුවක් දක්නට ලැබේ,
මානෙල් ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට වර්ගීකරණය කලහැක
ඒ දැඩි හා නිවර්තන ලෙසයි
දැඩි මානෙල් දිවා කාලයේ දී පමණක් විකසිවේ,එහෙත් නිවර්තන මානෙල් දිවා මෙන්ම රාත්‍රී කාලයේ දී ද විකසිතවේ
නිල් පැහැති මානෙල් මල් හටගන්නා විශේෂයක්ද පවතී
මානෙල් සුගන්දවත් පුෂ්පයකි
ආක්‍රමණික විශේෂයක් ලෙස
මානෙල් අලංකාරවත් ශාකයක් ලෙස විවිධ ප්‍රයෝජන මිනිසා විසින් ලබාගනී
මෙක්සිකානු මානෙල් ගල්ෆ් කලාපයේ උතුරු අමරිකාවේ හොදින් වැඩේ
එහෙත් ඇතැම් ප්‍රදේශයන්හි මානෙල් ශාකය කරදරකාරී ශාකයක් ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරයි
මෙම ශාක පත්‍ර ජලාශය තුලට එන හිරු එලිය ආවරණය කිරීම නිසා ඇතැම් ජීවීන්ට මෙය අහිතකරවේ
එමගින් ජලය අභන්තරයේ ඇති ශාක වලට හිරු එළිය නොලැබීමෙන් ප්‍රභාසංස්ලේෂණය අවම වීමෙන් ජලය තුල ඔක්ෂිජන් ප්‍රතිශතය අඩුවේ
එය ජලජ ජීවීන්ට අහිතකර ලෙස බලපායි
වර්ධනය පත්‍ර කපා දැමීම මගින් පාලනය කරයි
එසේත් නැතිනම් මුලිනුපුටා දමයි
ඇතැම් ශාක ශක්ෂකයන් මනෙල් ශාකය ආහ්‍රීතව බෝවේ
විශේෂයෙන් දිය ගොළුබෙල්ලන් වැනි ජීවීන් මානෙල් පත්‍ර ඇසුරේ වැඩේ
ආක්‍රමණික හා කරදරකාරී ශාකයක් ලෙස බොහෝ ප්‍රදේශ වල මෙය හදුන්වයි.මෙහි වාසිදායක තත්වයක් ලෙස ජලය වාෂ්පීකරණය වැළැක්වීම ගතහැක
විශේෂ යෙන් සමකාසන්න රටවල විල් පොකුණු වැව් ආදියේ ජලය වාෂ්පීකරණය වැළැක්වීම සදහා මානෙල් වැවීම සිදුකරයි
සංකේතයක් ලෙස භාවිත කිරීම
මානෙල් මල(නිල් මානෙල් මල) ශ්‍රී ලංකාව  බන්ගලාදේශය යන රටවල ජාතික පුෂ්පය ලෙසද අන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ ප්‍රාන්ත පුෂ්පය ලෙසද ජූලි මාසයේ සංකේත පුෂ්පය ලෙසද යොදාගනී
ගැලරිය

මේවාත් බලන්න
පොකුණ
මල්

යොමුව

 The genera of the Nymphaeaceae and Ceratophyllaceae in the southeastern United States
Arnold Arbor
94-112.
Perry D
Waterlilies and Lotuses
Timber Press 2005, ISBN 0881926841 (restricted online version at Google Books)

බාහිර සබැදුම්

 NCBI Taxonomy Browser
 Phylogenetic analysis of the order Nymphaeales based on the nucleotide sequences of the chloroplast 
 Flora of North America

 
Angiosperm families
ජලජ ශාඛ
මල්
ජාතික පුෂ්ප
දත්ත () යනු යම්කිසි විචල්‍යයක හෝ විචල්‍යයන් ගණනාවක ප්‍රමාණාත්මක හෝ ගුණාත්මක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන තොරතුරු වේ
එසේම පරිගණකය තුළ, සැකසීමට භාජන නොවූ දෑ දත්ත (data) ලෙස ද හැඳින්විය හැකිය
උදාහරණයක් ලෙස යම් පෙළ ක් (Text), අගය ක් (Value), රූපය ක් (Image) යනාදිය දත්ත ලෙස හැඳින්විය හැකිය
ආශ්‍රිත 

 Biological data
 Computer data processing
 Computer memory
 Dark data
 Data acquisition
 දත්ත විශ්ලේෂණය
 Data bank
 Data cable
 Data curation
 Data domain
 Data element
 Data farming
 Data governance
 Data integrity
 Data maintenance
 Data management
 Data mining
 Data modeling
 Data point
 Data preservation
 Data protection
 Data publication
 Data remanence
 Data science
 Data set
 දත්ත ව්‍යුහ
 Data visualization
 Data warehouse
 දත්ත සංචිත
 Datasheet
 Digital privacy
 Environmental data rescue
 Fieldwork
 Information engineering
 Machine learning
 Open data
 Scientific data archiving
 Secondary Data
 Statistics

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 
 Data is a singular noun (a detailed assessment)

 
Statistical data
දත්ත කලමනාකරණය
ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් යනු එක් කෝණයක් ඍජුකෝණයක් හෙවත් අංශක 90ක් වන ත්‍රිකෝණයකි
අනිවාර්යයෙන්ම අනෙක් කෝණ දෙක සුළු කෝණ විය යුතුය
සියළු  ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාත හෙවත් ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත තේරුම් ගැනීම හෝ අර්ථ දැක්වීම සඳහා ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් යොදා ගත යුතුය
ඉහත දැක්වෙන ත්‍රිකෝණයේ CAB කෝණය  ඍජු කෝණයකි
සබැඳි පිටු 
 සුළුකෝණී ත්‍රිකෝණය
 මහාකෝණී ත්‍රිකෝණය
මහාකෝණී ත්‍රිකෝණයක් යනු එක් කෝණයක් මහා කෝණයක් හෙවත් අංශක 90 ට වැඩි කෝණයක්  වන ත්‍රිකෝණයකි
සබැඳි පිටු 
 ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණය
 සුළුකෝණී ත්‍රිකෝණය
සුළුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් යනු සියළුම කෝණ සුළු කෝණ හෙවත් අංශක 90ට අඩු කෝණ වන ත්‍රිකෝණයකි
සබැඳි පිටු 
 ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණය
 මහාකෝණී ත්‍රිකෝණය

ගණිතය
සරල රේඛා තුනකින් සැදි සංවෘත රූපය ත්‍රිකෝණයක් ලෙස හැඳින් වේ
ත්‍රිකෝණයේ කෝණ තුනක් ඇති අතර එම කෝණ තුනේ එකතුව සෑම විටම අංශක 180ක් වේ
ඕනෑම ත්‍රිකෝණයක් එහි කෝණවල අගයයන් අනුව ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් , මහාකෝණී ත්‍රිකෝණයක් හෝ සුළුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර එහි පාදවල සමානතා අනුව  සමපාද ත්‍රිකෝණයක්, සමද්විපාද ත්‍රිකෝණයක් හෝ විසම පාද ත්‍රිකෝණයක් වනු ඇත
පාද තුනක් සහිත සංවෘත බහු අශ්‍රය ත්‍රිකෝණය වේ
අවම පාද ගණනක් අඑති සංවෘත බහු ආශ්‍රය ලෙස ත්‍රිකෝණ හදුන්ව දිය හැකිය
ත්‍රිකෝණය පාද අනුව බෙදිය හැකි ආකාර 3කි
සමපාද  ත්‍රිකෝණය, (පාද තුනම දිගින් සමාන වේ
) සමද්විපාද  ත්‍රිකෝණය(පාද දෙකක් පමණක් දිගින් සමානවේ
) විෂම පාද ත්‍රිකෝණය (පාද තුනම දිගින් අසමාන වී.) ලෙසය
එලෙසම  කෝණ අනුව  බෙදා දෙක්විය හැ කිය
සුළු කොණි ත්‍රිකෝණ (විෂාලම කෝණය සුලුකොනයකි
) මහාකෝ ණි ත්‍රිකෝණ (විශාලම කෝණය මහා කෝණයක් වේ
)සෘජු කෝ ණි ත්‍රිකෝණය (විශාලම කෝණය සෘජු කෝණයක් වේ
)  

ත්‍රිකෝණයේ කොන 3හි එකතුව 1800 කි
ත්‍රිකෝණ
ගණිතය
යම්කිසි ත්‍රිකෝණයක කෝණ තුනම සමාන වන විට එම ත්‍රිකෝණය සමපාද ත්‍රිකෝණයක් ලෙස හැඳින්වේ
ත්‍රිකෝණයක කෝණ තුනේ එකතුව අංශක 180 බැවින් සමපාද ත්‍රිකෝණයක එක් එක් කෝණයක් අංශක 60ක් වේ
සබැඳි පිටු 
 සමද්විපාද ත්‍රිකෝණය
 විසම පාද ත්‍රිකෝණය
යම්කිසි ත්‍රිකෝණයක කෝණ දෙකක් පමණක් සමාන වන විට එම ත්‍රිකෝණය සමද්විපාද ත්‍රිකෝණයක් ලෙස හැඳින්වේ
සබැඳි පිටු 
 සමපාද ත්‍රිකෝණය
 විසම පාද ත්‍රිකෝණය
යම්කිසි ත්‍රිකෝණයක කෝණ අසමාන වන විට එම ත්‍රිකෝණය විසම පාද  ත්‍රිකෝණයක් ලෙස හැඳින්වේ
සබැඳි පිටු 
 සමපාද ත්‍රිකෝණය
 සමද්විපාද ත්‍රිකෝණය
හැඳින්වීම
Visicalc, ක්ෂුද්‍ර පරිගණකය සඳහා බිහි වූ පැතුරුම්පත් ගණයට අයත්  පළමු මෘදුකාංගය ලෙස සැලකේ. විනෝදයට පරිගණකය භාවිතා කිරීමේ සිට ව්‍යාපාර පරිපාලනය දක්වා මයික්‍රෝ කම්පියුටරය රැගෙන ආවේ මෙම Visicalc මෘදුකාංගය යි
ආරම්භය
ඩැන් බ්‍රැන්ක්ලින් (Dan Bracklin) විසින් නිර්මාණය කරන ලදුව පසුව බොබ් ෆ්‍රැන්ක්ස්ටන් (Bob Frankston) අතින් වඩාත් ඔප මට්ටම් වූ මෙම මෘදුකාංගය ඔවුන්ගේ සොෆ්ට්වෙයා ආර්ට්ස් (Software Arts) නම් වූ අයතනයේ නිපදවා පර්සනල් සොෆ්ට්වෙයා (Personal Software)  නම් වූ ආයතනය මඟින් Apple II නම් මයික්‍රෝ කම්පියුටරය සඳහා 1979 දී බෙදා හරින ලදී
පසුව මෙය Atari, TRS 80, Commodore Pet හා IBM PC යන පරිගණක සඳහා ද නිපදවන ලදී
ප්‍රමාණය හා හැකියාවන්
මෙම නම් පැතුරුම්පතෙහි තීරු 64ක් හා පේලි 256ක් තිබූ අතර අවශ්‍ය විටෙක '/ ' නම් යතුර භාවිතා කරමින් මෙනුව තිරයේ ඉහළින් ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් ද තිබිණ