Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
කප්පාදු 
කිරීමෙන් සතියකට පසු රෝස ගසේ මුල පස් ඉවත් කොට වියළී ගිය පැරණි මුල් කප්පාදු කොට දිලීර නාශකයක් ඉසීම 
වැදගත්ය
ඉන්පසු පස බුරුල් කොට පොහොර විශෙ‍‍්ෂයෙන් යෙදීම අවශ්‍යය
පොහොර  යෙදීම                                                                                          

ගස් කප්පාදු කිරීමෙන් පසු ඇමෝනියම් සල්‍‍ෆේට්,සුපර් සල්ෆේට් ,පොටෑෂ් මිශ්‍රණයක් ගසේ මුලට යොදන්න
මේ මිශ්‍රණය 
මුලින්ම 5
1 අනුපාතයටද ,මසකට පසු 4
1 අනුපාතයටද පොහොර මිශ්‍රණය යොදන්න
මීට අමතරව මල් ලබා ගැනීම සදහා 
හෝමෝන සහිත රසායනික පොහොර යෙදීමට අමතරව පොටෑසියම් වැඩිපුර අඩංගු පොහොර යෙදීමෙන්ද මල් හට ගනී
රෝග  හා  පළිබෝධ                                                                                   

රෝස   ගසට වැළදෙන ප්‍රධාන රෝග අතරින් කළුපුල්ලි රෝගය වැදගත්ය
පත්‍ර කහ පාටවිම ,කළු පුල්ලි ඇතිවීම ,රෝග  
ලක්ෂණයි
වර්ෂාව සමග රෝග බහුලව පැතිරි යයි
ක්‍ෂණිකව දිලීර නාශකයක් යෙදීම අවශ්‍යය
මේ සදහා ප්‍රොපීනොබ් ,අඩංගු 
දලීර නාශකයක් හෝ බීනොවිල් අඩංගු නාශකයක් යෙදීමෙන් එය පාලනය වේ
පසු මැරීම---- ගසේ කඳ මැරීමේ රෝගය ලෙසට හැදින්විය හැක
මුල සිට ඉහලට කළුපැහැ ගැන්වෙන තෙතමනය අධිකවිම  නිසා  සිදුවේ
මලෙස කළුපැහැ ගැන්වු අතු කපා ඉවත් කිරීම කළයුතුය
සුදු පුස් රෝගය---ළපටි පත්‍ර අතු හා පිපීගෙන එන පොහොට්ටුවල කළු පුල්ලි සළකුණු දැකිය හැකිය
පසුව ක්‍රමයෙන් මෙය කහ පැහැයට හැරේ
මෙය රෝස වගාවට බහුලව වැළදෙන රෝගයකි
වාතයේ ජල වාෂ්ප වැඩි කාලයට අධික සුළං ඇති කාලයට මෙය අධික ලෙස පැතිරී යයි
මේ සදහා බිනොමල් අඩංගු රසායනයක් යෙදීමෙන් මර්දනය කලහැකි වේ
කූඹින්ගෙන් වන හානිය---කූඹින්ගෙන් ද රෝස වගාවට හාන් පැමිණේ
කොළවල යුෂ උරා බොයි
ගස් ඉතා ඉක්මනින් විනාශ  වේ
මේ සදහා ගසට උරා ගන්නා පළිබෝධයක් ඉසීම මගින් මර්දනය කල හැකි වේ
පිටි මකුණා---මෙම කෘමියා පත්‍රවල යටි පැත්තේ යුෂ උරා බොයි
සුදු පැහැති පවුඩර් විශේෂයක් ලෙස පෙනේ
පළිබෝධයක්  යෙදීම මගින් පාලනය කළ හැකිය
කොරපොතු කෘමියා---මේ කෘමියා පරණ අතු මත හා මුල් මත ජීවත් වේ
මේ සදහා සාමාන්‍යය පළිබෝධ නාශකයක් යෙදීමෙන් මර්දනය කල හැකි වේ
කඳ  විදින පණුවා----ළපටි කඳ සිදුරු කොට ජීවත් වේ
මර්දනය සදහා ගස් ගලවා පුළුස්සා දැමිය යුතුය
මීට අමතරව කුරුමිණියන් ,කුඩා පණු විශේෂ ,දළඹුවන් ,යුෂ උරාබොන කෘමීන්,මයිටයින් මර්දනය සදහා කෘමිනාශක යොදා පාලනය කල හැකිය
පිංතූර ගැලරිය

Miniature Roses( කුරු රෝස)

Shurb Roses(පඳුරු රෝස)

Climbers and Romblers Roses (වැල් රෝස)

Wild Roses (කැලෑ රෝස)

Floribunda Roses(ෆ්ලොරිබන්ඩා රෝස)

Hybird Tea Roses (හයිබර්ඩ් ටී රෝස)

මූලාශ්‍ර 
 2006 නොවැම්බර් මස 28 වෙනි බදාදා ලංකාදීප, නීල් සමරවීර,  

 "අරුණලු" 04 පිටුව

මේ අඩවිත් බලන්න
 ඇන්තූරියම්

මල්
උද්භිද විද්‍යාව
මෙය මෑත කාලයේ බිහිවුණ සටන් ක්‍රීඩාවකි
කරාටේ ක්‍රීඩාවේ විකාශය 
	 
      ජපානයේ නිරිතදිග දෙස"රියුකියු"දූපත් නම් මාලයක් වැනි දූපත් පෙළ සටන් කලාවන්හි පුදබිමකි
මෙහි පිහිටි ඔකිනාවා නම් දූපත කරාතේ ශිල්පයේ මුල්බිම විය
ඔකිනාවා දුරාතීතයේදී චීනයට අයත්ව තිබූ දුපතෙහි චීන වෙළඳුන් සංක්‍රමණිකයන් නාව්කයන්වෙතින් එම චීන කලා ආභාෂය නිරතුරු ඹකිනාවා වැසියන්ට ලැබුණි
මේ අතර එකළ ඔකිනාවා වැසියන් අතර තිබුණු"තේ"සහ"ජූත්සු" සටන් ක්‍රම මෙම චීන සටන් කලාවත් සමඟ මිශ්‍රවී විශිෂ්ඨ ශිල්පයකට පදනම දැමීය
එය"චීන අත"යන අරුත ඇතිව "තෝ දේ" ලෙස හැඳින්විණි
1733 වසරේ ඔකිනාවා හි ෂූරි ප්‍රදේශයෙහි උපත ලද සකුගාවා කන්ගා, පෙයිඩීන් තකහාරා නම් සමුරායිවරයා වෙතින් සටන් කලා ඉගෙනුම අරඹා චීන ජාතික "කුසත්කු"නම් සටන් විශාරදයා වෙතින් විශිෂ්ඪත්වයට පත්වී එකළ"තෝ දේ"ලෙස හැඳින්වූ කරාතේ ශිල්පයට මූලික අඩිතාලම දැමුවේය
මෙතුමා තකහාරා ගුරුතුමා විසින් මරණ මංචකයේදී තෝ දේ සකුගාවා ලෙස නම්කළේය
කරාතේ හෙවත් හිස්අත් සටන්ක්‍රමයේ පියා ලෙස තෝ දේ සකුගාවා විරුදාවලි ලබයි
මෙතුමාගේ ප්‍රධාන සිසුවා වන සොකොන් මත්සුමුරා නම් විශිෂ්ඨ ශිල්පියා සකුගාවාතුමාගේ සටන් සම්ප්‍රදාය තවදුරටත් ශක්තිමත්කර ෂූරි සම්ප්‍රදාය ශක්තිමත් කළේය
1851උපත ලද කන්රියෝ හිගාෂි ඔන්නා නම් ශිල්පියා චීන සටන් ක්‍රමවල ආභාෂය මත මෟදු චලන සහ ශ්වසන අභ්‍යාස සහිතව නහාප්‍රාදේශිකයආශ්‍රිතව"නහා"සම්ප්‍රදාය ගොඩනැගුවේය
1888උපතලද චෝජුන් මියාගි මෙතුමාගේ ප්‍රධාන සිසුවා විය
මියාගිතුමා"රළු හා මෳදු බවේ මග"ලෙසහඳුන්වන"ගෝජු-රියු"ශෛලියෙහි නිර්මාතෳවරයායි
කොකසු මත්සුමුරා නම් ශිල්පියා තොමරි ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව බිහි වූ"තොමරි තේ" සම්ප්‍රදායේ ආරම්භකයා විය
මෙකළ තෝ දේ හෙවත් කරාතේ සටන් කලාව ෂූරි හා තොමරි ප්‍රදේශයන්ට අනුව බෙදී තිබුණි
ෂූරිතේ සහ තොමරි තේ සම්ප්‍රදායන් එක්වී සොකොන් මන්සුමුරා දැමූ පදනම මත ෂෝරින් රියු ශෛලිය බිහිවුණි
"පයින් වනාන්තර ශෛලිය"යන අරුත දෙන ෂෝරින් රියු ලොව පුරාම කරාතේ ශෛලිය විය
ඒ අනුව ලොව ප්‍රථම කරාතේ ශෛලිය ලෙස ෂෝරින් රියු ශෛලිය වඩා වැදගත්කමක් උසුලයි

ෂෝරින් රියු සම්ප්‍රදාය 

ලොව මුල්ම කරාතේ ශෛලිය ලෙස ෂෝරින් රියු ව්‍යාප්තියට ඉමහත් සේවයක්කළ ෂෝකොන් මත්සුමුරාගේ ශිෂ්‍ය ඉතෝෂුඅන්කෝතුමා යි
කරාතේ ඔකිනාවා උසස් පාසල්පද්දතියට ඇතුලත්කිරීමට මෙතුමා මහත් වෙහෙසක්දැරුවේය
මෙය මෙතෙක් කල් රහසිගත ශිල්පයක් ලෙස තිබූ කරාතේ කලාවේ ව්‍යාප්තිය සඳහා දැමූ පළමු පදනම විය
මේ සඳහා එතුමා වයස 77දී පිනෑත් හෙවත් සන්සුන් මනස නම් ක්‍රම 05 කින් යුත් "තාහා කාතා" අභ්‍යාස නිර්මාණය කළේය
චොසින් විධානා(තොබයාෂි රියු) ත්යාන් චොතොකු(ෂොබයාෂි රියු) යබු තෙන්සු ,මොරතාබු චොසි, ගිචින් ෆනාතොෂි, මාබුනි තෙන්ඩෝ, චෝමෝ හනෂිරෝ,මෝදෙන් යබිකු, ශින්පන් ගුසු ආදී විශිෂ්ඨතම ශිල්පීන් ගණනාවකගේ ගුරුවරයා වීමට මෙතුමා කරාකතේ ශිල්පයට කළ සේවය කියාපායි
ෂෝරින් රියු සම්ප්‍රදාය ෂොබයාෂි,ෂොබයාෂි,මන්සුබයාෂි,මත්සුමරා සෙයිකෝ ලෙස ප්‍රධාන කොටස් හතරකට බෙදුණි
මෙයින් තොබයාෂි ෂෝරින් රියු සම්ප්‍රදාය"තරුණ පයින් වනාන්තර ශෛලිය" චොසින් විධානා අතිනුත්,ෂොබයාෂි සම්ප්‍රදාය "කුඩා පයින් වනාන්තර ශෛලිය වශයෙන් කයාන් චොතෙකු අතිනුත් බිහිවිය
චිබනාගේ සිසුවකු වූ අන්හිචි අරතකිගෙන් ද මොහොබුචොකි හා ක්යාන්චොතකුගෙන් ද කරාතේ හැදෑරූ ෂොෂින් නාගමිනේ මත්සුබයාෂි සම්ප්‍රදාය බිහිකළේ ය
සොකොන්මත්සුමරාගේ මුණුපුරකු වූ තෝහා සොකෙන් ඉමතාසු අතින් වෙනස්වූ මත්සුමරාගේ පවුලේ සටන්ක්‍රමය මත්සුමරා සෙච්‍තතෝ නම් ශෛලියක් ලෙස ගොඩනැගුවේය
විධානාගේ තොබයාෂි සම්ප්‍රදාය යුචොකු හිගා(හියුදෝකාන්),ෂුංගාගේනකාසාතෝ, ෂෝරින්තාන්,කත්සුරා මියහිරා ආදී ගුරුවරුන් වෙතින් ද ක්යාන්ගේෂොබයාෂි සම්ප්‍රදාය අරතිචි,අන්තිචි,අන්කිචි,සෙන්රියෝෂිමබුකුරෝ, ජොඑන නකරාතෝ ආදී ගුරුවරු වෙතින් ඉදිරියට ගියේය
ක්යාන් චොතකු ගේ සිසුවකු වූ තත්සුමෝ ෂිටබුතුරෝ නිර්මාණයකළ ඉෂින් රියු ශෛලිය ද ඔකිනාවා හි ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනී
සෙයකි අරතකි විසින් ගෝහන්සොකෙන් ගේ සම්ප්‍රදාය රැකගත්තේය
ගෝජුරියුසම්ප්‍රදාය 
											
ෂෝරින් රියු සම්ප්‍රදාය තුළ රළුබව,ශක්තිය,වේගය,ඉණ උස්පහත්කර ගමන්කිරීම,කෙටි ඉරියව්, පහරදීම් ලක්ෂණ වැඩිවීම සහ ස්වභාවික ශ්වසනය යන මූලධර්ම ගැබ්වී තිබුණි
නහාතේ සම්ප්‍රදායේ රළු හා මෟදුබව පහත්වූ ඉරියව් තුළ තිබේ
ලක්ෂණ සහ ආයාසකර ශ්වසන අභ්‍යාස කුළුගැන්වී තිබේ
හිගා ඔන්කා ‍ගේ සදු මියානි චෝජුන් ගුරුතුමා මෙම සම්ප්‍රදාය"රළු සහ මෳදුබව"යන අරුතැති ගෝ ජු රියු ලෙස නම්කළේය
මෙහිදී එතුමාට ජුහාත්සු තියෝදෝ නම් ගුරුවරයා මහත්සේ උපකාරවුණි
මෙම ශෛලිය ජිනන් ෂින්සාතෝ,මෙයි කෝකු යාගි,යෝගි සබුරෝ,උළුහෙරා,කෙයි මියානි,එයිචි මියා සාතෝ,කොෂින් ඉනා ආදී ගුරුවරු විශාල පිරිසක් අතින් ඉදිරියට පැමිණිනි
ඔකිනාවා හිබිහිවූ අනෙකුත් ශෛලින් කන්චු උච්චිතුමා නිර්මාණයකළ උච්චි රියු ශෛලියන් වැදගත් වේ
මෙයින් ඔකිනාවා හි ප්‍රදාන ‍ශෛලින් හතර ලෙස ෂෝරින් රියු, ගෝ ජු රියු,උච්චි රියු සහ මත්ෂුබයාෂි සලකනුලබයි
ජපානය තුළ ව්‍යාප්තිය					 
ඔකිනාවා ජපන් පාලනයට නතු වූ පසු කරාතේ ජපන් මධ්‍ය දේශයට ගෙනයාමට ප්‍රබල උත්සාහයක් දැරීමට සිදුවිය
මෙයට හේතුව ජපන් වැසියන් ඔකිනාවා තම දේශයේ කොටසක් ලෙස නොසැලකීමයි
ඔවුහු කරාතේ ක්‍රෑර ශිල්පයක් ලෙස හැඳින්වීමට පටන් ගත්තේය
මෙහිදී තෝකියෝවට ගොස් කරාතේ ව්‍යාප්තියට මහත්සේ වෙහෙසවූවන් අතර ගිචින් ෆුනා තොෂි ගුරුතුමා හැඳින්විය හැකිය
මෙතුමා මෙතෙක්කල් කරාතේ ශිල්පය හැඳින්වීමට යෙදූ චීන අත යන අරුත්‍ දෙන "තෝ දේ"යන්න වෙනුවට "කරාතේ"හෙවත්"හිස්අත" යන්න යෝජනාකර සම්මතකරගැනීමෙහිලා පුරෝගාමී විය
ඔහු නවීන කරාතේ ශිල්පයේ පියා ලෙස හැඳින්වෙන්නේ එබැවිණි
තමා උගැන්වූ ෂෝරින් රියුශෛලිය වෙනුවට කාටත් පුහුණුවිය හැකි ශෛලියක් ලෙස ෆුනා තොෂි තුමා ෂෝතෝකාන් නම් ශෛලිය තෝකියෝවේදී නිර්මාණයකළේ ය
ඔහුගේ සිසුවකු වූ හිරොනරි ඔන්සකාතුමා අහිංසාවේ මග යන අරුත ඇති"වාදෝ රියු"ශෛලිය බිහිකළේ ය
හිගාෂි ඔන්කා සහ ඉතෝෂු යන නහාතේ සහ ෂූරි තේ සම්ප්‍රදායන් දෙකෙහි විශිෂ්ඨතම ගුරුවරුන් අතින් පුහුණුව ලද කෙන්වා මාබුනිතුමා ජපානයේදී ෂිතෝ රියු නම් ශෛලිය තම ගුරුවරුන්ගේ නම්වල කොටස් ඇසුරින් නිර්මාණය කළේය
"ෂි" අක්ෂරය හිගාෂි ඔන්කා සහ"තෝ" යන්න ඉතෝසු යන නමින් ගෙන සෑදූ මෙම ශෛලිය ජපන් මධ්‍යදේශයේ දී ෂූරි හා නහා තේ ශෛලීන් එක්කරනලදි
ජපානය තුළ ප්‍රධාන ශෛලීන් ලෙස ෂෝතෝකාන්,වා දෝ රියු,ෂිතෝ රියු,ගෝ ජු රියු, ශෛලීන් සැලකේ.මත්ස්‍යාසු ඔයාමා නිර්මාණය කළ කියොකුෂින් ශෛලිය ද අද ඉමහත් ජනප්‍රියත්වයක් ලබාගෙන ඇත
ඉහත සඳහන් කරාතේ ශෛලීන්,සම්ප්‍රදායන් පදනම්කරගෙන බොහෝ කරාතේ ශෛලීන් බිහිවී ඇත
කේන්ෂින්, බ්‍යකුරෙන්,බූඩෝකාන්,අෂිහරා වැනි කරාතේ ශෛලීන් උදාහරණ වේ
මේඅනුව කරාතේ ක්‍රීඩාවක් වශයෙන් අද ලෝකයේ බෙහෙවින් ජනප්‍රියවී ඇත
කවර
ශෛලියකට,සම්ප්‍රදායකට අයත්වුවද මෙහි මූලය එකම මූලයකී
එය දිවයන්නේ අරමුණක් ඔස්සේය
එය ලෞකික නොවූ අධ්‍යාත්මික වූවකි
මුලාශ්‍ර

අඩවියෙන් බැහැර සබැඳි 
 Shōrin-ryū Shorin-ryu Shōrin-ryū (ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව)
 Ueshiro Shorin-Ryu Karate USA
 Okinawan Shorin-ryu Karate

සටන් කලා
ක්‍රීඩා
නිවර්තන දිවයිනක් වන ශ්‍රී ලංකාව මත්‍ස්‍ය, කකුළු, මොලුස්කා, සහ අනෙකුත් ජලජ කෘමීන් ඇතුළු විශාල ආවේණික සත්ත්ව ප්‍රජාවකට නිවහන සපයයි
ශ්‍රී ලංකාව පුරා පැතිරී ඇති ගංගා,ඇල දොල,වැව්-පොකුණු ආදි පරිසර පද්ධති ආශ්‍රිතව මිරිදිය මසුන් ව්‍යාප්තව පවතී
වර්තමානය වන විට මිරිදිය මත්ස්‍ය විශේෂ 104 ක් පමණ ලංකාවෙන් සොයා ගෙන ඇත
එය 35.1% ක් පමණ වේ
විවිධ හේතුමත ලංකාවට හදුන්වා දුන් මසුන් හැර දේශීය මසුන් ගැන පමණක් සළකා බැලුවහොත් මෙම සංඛ්‍යාව 44.6% ක් වැනි ඉතා ඉහළ අගයක් ගනී
මේ අනුව පැහැදිළි වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ඉතා පොහොසත් මත්ස්‍ය සම්පතක් පවතින බවය
එනමුදු වර්තමානයේ විවිධ හේතු මත ඔවුන්ගේ පැවැත්ම තර්ජනයට ලක්වී ඇත
ඇතැම් මත්ස්‍ය විශේෂ වඳවීයාමේ තර්ජනයටද ලක් වී ඇත
ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනික මත්ස්‍යයකු වඳවීයාම තවත් අතකින් එම මත්ස්‍යයා මුළු ලෝකයෙන්ම තුරන්වීමකි
හැඳින්වීම
ශ්‍රි ලංකාවේ මිරිදිය මසුන් අපට ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකකට වෙන්කළ හැකිය
දේශීය විශේෂ (Indigenous)
හදුන්වාදෙන ලද විශේෂ (Introduced)

දේශීය විශේෂ

ශ්‍රී ලංකාවේ මිරිදිය පරිසරයේ ජීවත් වේ
ස්වාභාවිකව ජීවත් වෙමින් තම ජීවන චක්‍රය සම්පූර්ණ කර ගනී
ලංකාවේ ආවේණික මිරිදිය මසුන් මෙම ගණයට අයත් වේ
වසර ගණනක් හුදකලාවීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මොවුන් පරිණාමණය වී ඇත
හඳුන්වා දෙන ලද විශේෂ
මැලේරියා මර්දන ව්‍යාපාරය යටතේ මදුරු කීටයන් ගිල දැමීමට හදුන්වා දුන් මසුන් ද මීට අයත් වේ
- ගප්පි (Poecillia reticulata)
ජලජ ජීවී වගාව සඳහා ප්‍රෝටීනමය අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමේ අරමුණින් හදුන්වා දුන් මසුන් වි‍‍ශේෂ වේ
-අප්‍රිකානු තිලාපියන්, ඉන්දියානු කාපයන්
විසිතුරු මත්සයන් ඇති කරන්නන් විසින් මිරිදිය ජලාශ වල‍ට මුදා හරිනු ලැබූ මත්ස්‍ය විශේෂ වේ
-මන්නයා (Notopterus chitala)

ශ්‍රී ලංකා‍වේ ප්‍රධාන මත්ස්‍ය විද්‍යාත්මක කලාප 

1. නිරිත දිග කලාපය (South Western Province) - අත්තනගලු ඔය දෝණියේ සිට නිල්වලා ගංගා දෝණිය දක්වා තෙත් කලාපීය ප්‍රදේශ

2. මහවැලි කලාපය (Mahaweli Province) - මහවැලි ගංගා දෝණිය ඇතුලත් ප්‍රදේශය

3. වියළි කලාපය (Dry Zone Province) - ඉහත ප්‍රදේශ හැර ඉතිරි වියළි කලාපීය ප්‍රදේශ

මීට අමතරව 1 හා 2 කලාප අතර සංක්‍රමණ කලාපයක් ද හදුනාගෙන ඇත
විශේෂ නාමාවලිය
වර්ගය
Actinopterygii

මිරිදිය මසුන් භෞතවිද්‍යාත්මකව කරදිය සහ කිවුල්දිය මත්ස්‍යයන්ගෙන් වෙනස් වේ
අඩු ලවණතාව සහ ඉහළ ආස්‍රැත පීඩනය එම වෙනසට හේතු වී ඇත
නමුත් මෙම පරිසර පද්ධති ත්‍රිත්වයේම ජීවත් විය හැකි මත්ස්‍යා විශේෂ කිහිපයක් ද ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට මිරිදිය මත්ස්‍ය විශේෂ 95ක් පමණ හමුවන අතර, ඉන් 53 දෙනකු ආවේණික ය
ශ්‍රී ලංකාවෙන් හඳුනාගත් මත්ස්‍ය විශේෂ අතුරින් 41% පමණ මිරිදියෙහි පමණක් හමුවේ
එම මත්ස්‍යයන්ගෙන් 70% පමණම මෙරටට ආවේණික ය
ඉන් බොහෝමයක් විශේෂ වඳවී යාමේ තර්ජනයට මුහුණ පා ඇති අතර IUCN ප්‍රවර්ග යටතට ඇතුළත් කොට ඇත
2017දී බටුවිට ඇතුළු පිරිස් විසින් Devario විශේෂ හතරක් හඳුන්වා දුන් නමුත් එහි වර්ගීකරණය සහ විස්තර මතභේදාත්මක යැයි සෙසු දේශීය මත්ස්‍ය විද්‍යාඥයෝ පවසති
සටහන
හඳුන්වා දුන් මත්ස්‍ය විශේෂ මෙහි ඇතුළත් නොවේ
ඒ සඳහා ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දුන් මත්ස්‍යයින් ලැයිස්තුව බලන්න
මිරිදිය ආඳන්
ගෝත්‍රය
Anguillidae

මෙම කුලයට අයත් විශේෂ 19ක් සහ උපවිශේෂ 6ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර ඒ සියල්ලන්ම Anguilla ගණයට ඇතුළත් කොට ඇත
ශ්‍රී ලංකාවෙන් මිරිදිය ආඳන් විශේෂ 2ක් හමුවේ
කාපයන් සහ පෙතියන්
ගෝත්‍රය
Cyprinidae
මෙම කුලයට අයත් ගණ 320කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ විශේෂ 3,250කට අධික සංඛ්‍යාවක් ලෝකයෙන් හමුවේ
ශ්‍රී ලංකාවෙන් විශේෂ 52ක් වාර්තා වී ඇත
ගං ඇහිරාවන්

කුලය
Balitoridae

සත්‍ය ඇහිරාවන්

කුලය
Cobitidae

අංකුට්ටන්

ගෝත්‍රය
Bagridae

වලයන් හා වලපොත්තන්

කුලය
Siluridae

මගුරන්

කුලය
Clariidae

හුංගන්

කුලය
Heteropneustidae

වගුරු ආඳන්

ගෝත්‍රය
Synbranchidae

හඳයන්

ගෝත්‍රය
Aplocheilidae

හැඳි හැඩයන්

කුලය
Adrianichthyidae

සික්ලිඩයන්

ගෝත්‍රය
Cichlidae

කාවයියන්

කුලය
Anabantidae

ගුරාමින්

කුලය
Osphronemidae

කනයන්

කුලය
Channidae

යොන්නන්

කුලය
Belonidae

නිදිමතයන්

කුලය
Eleotridae

තෙලියන්

කුලය
Mastacembelidae

වැලිගොව්වන්

කුලය
Gobiidae

ආවේණික මසුන්ට අභියෝග

ශ්‍රී ලංකා‍වේ මිරිදිය මසුන්ගේ විවිධත්වය කලාපයේ අනිකුත් රට වලට වඩා ඉහල අගයක් ගත්තද, දිනෙන් දිනම මෙම විවිධත්වය අඩුවන බව පෙනේ
ශ්‍රී ලංකා‍වේ ආවේණික මසුන් ඇතුළු සියළු මිරිදිය මසුන්ට මෙම අභාග්‍යසම්පන්න ඉරණම උදා වී ඇත
මිනිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම හේතුවෙන් වන ජීවීන් 
විනාශයට ලක්වීම ආවේණික මසුන්ගේ පැවැත්මට ද ඉතා අහිත කර ලෙස බලපානු ලබයි
ඒ ඔවුන්ගේ සීමා සහිත ව්‍යාප්තියට පාරිසරික වෙනස්වීම් අධි 
සංවේදි වන නිසාය
ආවේණික ජීවියකු ඔවුන්ගේ සීමා සහිත වාසස්ථානයෙන් වඳවී යාම ඔවුන් මුළු මිහිතලයෙන්ම වඳවීයාමකි
ආවේණික මසුන්ට ඇති තර්ජන

වනාන්තර විනාශය 

විශේෂයෙන්ම විවිධ වැවිළි භෝග වගාවන් හේතුවෙන් කදුකර වනාන්තර හා තෙත් කලාපීය වනාන්තර විශාල වශයෙන් විනාශ විය
වන ආවරණය 
ඉවත්වීම දිය පහර වියළීයාමට හේතු විය
ලංකාවේ ආවේණික මසුන්ට සෙවන ඉතා වැදගත් සාධකයක් වේ
මල් පුළුට්ටා (Malpulutta Kretseri)

පතිරණ සාලයා (Danio pathirana)

කෟෂි රසායන භාවිතය ඉහළයාම 

ආර්ථික භෝග වගාව හේතුවෙන් සෝදා පාළුව උග්‍රවිය
මේ නිසාවෙන් රසායන පොහොර භාවිතය එන්න එන්නම වැඩි විය
සෝදා පාළුව හේතුවෙන් 
රසායන පොහොර හා පළිබෝධනාශක ආදිය පහත් බිම් වල දිය පහර වලට එක්විය
මෙම තත්වය මිරිදිය මසුන්ට ඉතා අහිතකර ලෙස බලපානු ලබයි
වගුරු බිම් විනාශය 

නාගරීකරණයත් සමඟ වැඩිවන ජනගහනයේ ඉඩම් අවශ්‍යතාවන් සපුරාලීම සඳහා වගුරු බිම් රාශියක් ගොඩකිරීම වර්තමානයේ ඉතා සුලබව දක්නට 
ලැ‍බේ
මෙම තත්වය වගුරු බිම් ආශ්‍රිතව ජීවත්වු මිරිදිය මසුන්ගේ ජීවන රටාවත්, පැතිරීමටත් ප්‍රබල තර්ජනයක් විය
පොට්ට ආඳා, දෙපුල්ලියා

මැණික් ගැරීම 

බොහොමයක් ආවේණික මසුන් ජීවත් වන්නේ පැහැදිලි පිරිසිදු දියපාර වලය
මැණික් ගැරීම නිසා රොන් මඩට හසුවන දියපාර බොර වේ
එය සංවේදී 
මසුන්ගේ ජලක්ලෝම අවහිරවීමෙන් ශ්වසන අපහසුතා ඇතිවී මිරිදිය මසුන‍ට මාරාන්තික තත්වයක් උද්ගතවීම බොහෝ විට දක්නට ලැබේ
එසමන්ම බිත්තර මත රොන් මඩ තැන්පත්වීම ද අහිතකර වේ
අපනයනය ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්(ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්) 

ලංකාවේ බොහොමයක් ආවේණික මිරිදිය මසුන් විවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුක්ත වු අලංකාර මසුන් වේ
මේ නිසාවෙන් සුරතල් මසුන් වශයෙන් මොවුන්ට ඇති ඉල්ලුම දිනෙන් දිනම තීව්‍ර වේ
සුරතල් මසුන් අපනයනය සඳහා ස්වභාවික පරිසරයෙන් ඉවත් කිරීම
සීමිත ව්‍යාප්තියක් පෙන්වන මිරිදිය මසුන්ගේ ව්‍යාප්තියට අහිතකර තත්වයක් පෙන්නුම් කෙරේ
බුලත් හපයා, ලේ තිත්තයා, දෙපුල්ලියා

දැනට සොයාගෙන ඇති දත්ත අනුව ආවේණික මසුන්ගෙන් 70%ක්ම අපනයනය කරන බවයි. ඇමරිකාව හා සිංගප්පූරුව ප්‍රධානතම ගැනුම්කරුවන් බවට පත්වී ඇත
ආවේණික මසුන් සංරක්ෂණය

කළු ගඟ හා කැළණි ගඟ ආශ්‍රිතව විශාල මිරිදිය මත්ස්‍ය ගහනයක් වේ
නමුත් මේ ආශ්‍රිතව සිදුවන නොයෙක් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති මිරිදිය මසුන්ට හානිකර තත්වයක් උද්ගතකොට ඇත
මෙම තත්වය වලකාලීවට අනිකුත් ජලාශ්‍රිත ප්‍රදේශ වලට මෙම මත්සයින් බෝ කිරීම අතිශය වැදගත් වේ
මෙසේ තර්ජනයට ලක්වු මසුන් කීපදෙනෙක් නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය
බන්දුල පෝතයා, පතිරණ සාලයා, මල් පෙතියා

මසුන් සඳහා ආරක්ෂිත කලාප නම් කිරීමද වැදගත් වේ
මේ මගින් තර්ජනයට ලක්වු මසුන්ගේ පැවැත්ම තහවුරු කළ හැකිය
ලංකාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 12.2%ක් පමණ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ ලෙස නම් කර තිබේ
මින් තෙත් කලාපයේ ආරක්ෂිත  ප්‍රදේශ ප්‍රමාණයෙන් 3.6% පමණ වේ
ඉතා සීමිත ව්‍යාප්තියක් දක්වන මිරිදිය මසුන් ඇති ප්‍රදේශ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ ලෙස නම් කිරීම මෙහිදී වැදගත් ‍වේ
මිරිදිය මසුන් පිළිබඳව මහජනතාව දැනුවත් කොට මසුන් සංරක්ෂණයේ වැදගත්කම පිළිබඳව ඔවුන්ට අවබෝධ කරවීම ද වැදගත් වේ
මිරිදිය මත්ස්‍ය සංරක්ෂණයෙන් පරිසරයට, රටට,මිනිසාට ඇතිවන ප්‍රතිලාභ පිළිබඳව ඔවුන්ව දැනුවත් කරවිය යුතුය
මිරිදිය මසුන් සුරැකීමෙන් මිනිසාට ඇත්වන ආර්ථික ප්‍රතිලාභ කෙරේ මහජනතාවගේ අවධානය යොමු කරවිය යුතුය
පාරිසරික සංචාරක කර්මාන්තය යටතේ අත්කර ගතහැකි ප්‍රතිලාභ වේ
දුර්ලභ හා අලංකාරවු මසුන් දෙස්-විදෙස් සංචාරකයින්ට ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් පාරිසරික සංචාරක කර්මාන්තය ගොඩනැංවිය හැකිය
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික මිරිදිය මත්ස්‍යයෝ - ඉන්ද්‍රජිත් එන්.ගලප්පත්ති
සිරිලක ආවේණික මිරිදිය මසුන්  - එච්.ජී.සුජාන් මදුරංග

ආශ්‍රේයයන්

 https
//web
org/web/20150209130058/http
lk/
 http
environmentmin
lk/web/images/pdf/freshwater%20fish
//slendemics
net/easl/fish/Endemic%20fish%20page
html 

 
මිරිදිය මත්ස්‍යයෝ
ශ්‍රී ලංකාව

ශ්‍රි ලංකාවට ආවේණික මිරිදිය මසුන්
අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය විසින් පහසුකමි පාදක කරගෙන සමස්ථ පාසල් පද්ධතියම වසර 2005.01.18 දිනැති චක්‍රලේකය මගින් අති දුෂ්කර, දුෂ්කර, අපහසු නොවන, පහසු හා ඉතා පහසු යනුවෙන් වර්ග කර තිබේ
ඒ අනුව අති දුෂ්කර පාසල් 1391ක්ද දුෂ්කර පාසල් 1963ක්ද පවතී
‍ මේවා බොහොමනයක්ම ඈත පිටිසර පළාත්වල පිහිටා ඇති අතර ගමනාගමන, විදුලිය, සන්නිවේදනය නවාතැන් ආදී පහසුකම් අවම හෝ කොහෙත්ම නැති ඒවා වීම ඒවාට ඇති දුෂ්කරතාවන්ය
මේ තත්වය උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත් වල වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබෙන අතර බස්නාහිර පළාතේද මෙම දුෂ්කරතා සහිත පාසල් නැත්තේද නොවේ
ශ්‍රී ලංකාවේ දුෂ්කර පාසල් වල ගුරු හිඟය

ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ථ ගුරු පිරිස දෙලක්‍ෂ දසදහසකට ආසන්නය
ඔවුන් ප්‍රභේද හෙවත් විෂයන් 20කට අයත් වෙති
ඉංග්‍රීසි, ගණිතය, නැටුම්, සංගීත ආදී වශයෙනි
සිංහල හා අන් කලා විෂයන් සඳහා 6000ක් පමණ ගුරු අතිරික්තයක් ඇති බවද, සැබැවින්ම ගුරු හිඟය පවතින්නේ අනෙකුත් විෂයන් සඳහා වේ
වාර්තාවලට අනුව සියඹලාණ්ඩුව අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයේ පාසල් 33ක් සඳහා විද්‍යා,ගණිත ගුරුවරුන් 19 ක්ද, ඉංග්‍රීසි ගුරුවරුන් 50ක්ද උපාධි ගුරුවරුන් 18ක්ද සෞන්දර්යය ගුරුවරුන් 08ක්ද  2007 ජනවාරි වන විට ගුරුවරුන් 150කට ආසන්න හිඟයක් පැවතී ඇත
මෙවැනි ඈත ප්‍රදේශවල පමණක් නොව අගනුවරට ආසන්න සමහර පාසල් වල ගුරු හිඟයක් පවතින බව ළමයින් සහ දෙමාපියන් එක්ව කරනු ලැබූ උද්ඝෝෂණ වලින් පෙනී යයි
මෙයට උදාහරණයක් ලෙස හොරණ අධ්‍යාපන කලාපයේ ගල්පාත, පාතකඩ කණිටු විදුහලේ දෙවන හා තුන්වන ශ්‍රේණි සඳහා 2003 වසරේ සිට ගුරුවරු නැති බව වාර්තා වී ඇත
ගුරු හිඟය යන්න සංකීර්ණ ගැටළුවකි
අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය පෙන්වාදෙන පරිදි ගුරු හිඟය යනු පාසලක ගුරු සංඛ්‍යාව නියමිත යෝග්‍ය සහ අනුමත වශයෙන් තුන් ආකාර බවය
ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ යම් පාසලක අනුමත ගුරු සංඛ්‍යාව හා දැනට සිටින සංඛ්‍යාව අතර වෙනස ගුරු හිඟය බවයි.එසේම නියමිත ගුරු සංඛ්‍යාව සිටියද යම් යම් විෂයයන් සඳහා ගුරුවරු නැතිනම් එතැනද ගුරු හිඟයක් පවතින බව පෙන්වා දෙයි
එසේම ගුරුවරු උපයෝජනයේ දුර්වලතාද පවතී
එසේම ඇතැම් ගුරුවරුන්ට සතියකට ලැබෙන්නේ කාලපරිච්ජේද 10 ට අඩු ප්‍රමාණයකි
එසේම එක් විෂයක් සඳහා එක් ගුරුවරයෙකු ලබාදීම කළ නොහැකි බව අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය පෙන්වා දෙනු ලබයි
එනම් එකම ගුරුවරයාට විෂයන් 02 ක් හෝ 03 ක් ඉගැන්වීමට වන පාසල්ද තිබේ
එසේම පන්තිවල ළමයින් අඩුකම නිසා අනුමත ගුරු සංඛ්‍යාව නොමැති පාසල් වල එකම ගුරුවරයාට පන්ති ගණනාවක කටයුතු කිරීමට සිදුව ඇති බව වාර්තා වේ
දිවයිනේ සමස්ථ ගුරුසංඛ්‍යාව හා පාසල් ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව සලකන කල 1
22 ක මට්ටමකි
දියුණු රටවල පවා එය 1
26කි
සංඛ්‍යාත්මක වශයෙන් සලකන කළ ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින්නේ ගුරු හිඟයක් නොව විෂමතාවයකි
දුෂ්කර පාසල්වල ගුරු හිඟය මඟහැරීම සඳහා අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය ගත් පියවර

2005 වර්ෂයේදී විද්‍යාපීඨ 17 තුළින් පුහුණූව ලත් ගුරුවරු 3076 දෙනෙකුට පත්වීම් ප්‍රදානය කර ඇති අතර ඔවුන්ගෙන් බහුතරය අනුයුක්ත කෙරුනේ ගුරු හිඟය පැවති පාසල් වලටය
නමුත් ඔවුන්ගෙන් කොපමණ ප්‍රමාණයක් ඒවායේ රැදීසිටිනවාද යන්න ගැටළුවකි
දේශපාලන හිතවත්කම් මත හෝ වෙනත් බලපෑම් මඟින් ඔවුන් මාරුවීම් සාදා ගන්නා බව කවුරුත් දන්නා රහසකි
පුහුණුව සඳහා ඔවුන් ජාතික මට්ටමින් බඳවා ගන්නා නිසා දුෂ්කර පාසල් අනිවාර්ය සේවාව සඳහා අනුයුක්ත කිරීමද ගැටළුවක් බව කියැවේ
මෙයට විසදුමක් ලෙස අලුතින් ගුරුවරුන් බඳවා ගැනීමේදී 60%ක් පමණක් දිස්ත්‍රික්ක 15න්ද  ඉතිරි 40% ජාතික මට්ටමින්ද බඳවා ගැනීමට අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය තීරණය කර තිබේ
දුෂ්කර ප්‍රදේශවල අයදුම්කරුවනට මෙහිදී ප්‍රමුඛත්වයක් ලැබෙන අතර පුහුණුයවන් පසු ඔවුන් ඒ ප්‍රදේශ වල පාසල් වලට පත් කළ හැකිවේ
එසේම වසර 2005 වසරේදී උපාධිධාරීන් ගුරුපත්වීම් සඳහා 17000ක් බඳවා ගැනීමද දක්නට ලැබුණි
නමුත් කළමණාකරණ දුර්වලතා නිසා එම අරමුණ ඉටු නොවීය
දුෂ්කර පාසල් වල ගුරු හිඟයට ස්වේච්ඡා ගුරු සේවාව අරඹනු ලැබීම දැකිය හැකිය
එසේම වසර 05 ක් ඇතුළත විද්‍යාපීඨ ඩිප්ලෝමාව හෝ උපාධිය සම්පූර්ණ කිරීමෙන් ගුරුසේවයට අන්තර්ග්‍රහණය වීමට හැකිය
එසේම ඔවුන්ට රු.3000ක දීමනාවක් මෙන්ම දුෂ්කර පාසල් වල සේවය සඳහා දිරිගැන්වීමක් ලෙස ඒ පාසල් වල ගුරු භවතුනට වැටුපෙන් 10% ක් 15% ක් ලබාදීමේ වැඩසටහනක්ද ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබීය
එසේම පළාත් ගුරු සේවාව ආරම්භ කිරීමද අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය ගත් පියවර අතර වේ
ගුරු හිඟය මඟහැරීමට ගත් පියවර අසාර්ථක වීමට හේතු

	
ශ්‍රී ලංකාවේ ගුරු භවතුන්ගෙන් 65% ක්ම කාන්තා පක්ෂයේ වීම දුෂ්කර පාසල් වල ගුරු හිඟය මඟහැරීමට ගත් පියවර අසාර්ථක වීමට හේතු විය
ගමනාලමන හා නවාතැන් පහසුකම් නැතිවීම හේතුවෙන් මෙන්ම ගුරු සේවයට භාහිරින් සේවයේ යෙදී සිටින අය සමඟ විවාහ වී සිටීම හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ රැකියා ස්ථානයට ආසන්නයේ පාසල්වල සේවයට යොමුවීම දක්නට ලැබේ
එසේම දුෂ්කර පාසල් වල ගුරු හිඟයට මෙන්ම ඒවායේ අධ්‍යාපනය සිදුනොවීමට ගුරුවරුන් දුෂ්කර පාසල් සඳහා මාරුකර යැවීමද හේතුවක් බව පිළිගත යුතුය
කැපවීමෙන් සේවය කිරීමේ හැඟීමක් දඬුවම් ලැබ යන ගුරුවරයාගෙන් බලාපොරොත්තුවිය නොහැකිවා මෙන්ම ඔහු හෝ ඇය නිතරම බලාපොරොත්තු වන්නේ එතැනින් මාරු වී යාමටය
ගුරු මාරු ක්‍රමයේ පවතින අඩුපාඩු හා දුර්වලතාද මෙම පියවර අසාර්ථක වීමට හේතු වී ඇත
මෙවැනි දුෂ්කරතා හා දුර්වලතා නිසා අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය ගත් පියවර අසාර්ථක වී ඇත
අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය මෑතකදී ගත් පියවරක් ලෙස, ගුරු පුරප්පාඩු ඇති පාසල් වලට තම නම නියමකර පත්වීම් ලබාදීම සඳහා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ මට්ටමින් උපාධිධාරීන් වෙතින් අයදුම්පත් කැඳවා තරඟ විභාගයෙන් තේරී අදාල විද්‍යාලයට පත්වීම් ලබන ඔවුන් අනිවාර්යෙන්ම වසර 08 ක් එහි සේවය කළ යුතුවේ
දුෂ්කර පාසල් වල ගුරු හිඟය මඟහැරීම හා ඒවායේ පවතින ගුරු පුරප්පාඩු පියවීමට මෑතකදී ගත් පියවරකි එම පියවර
දුෂ්කර පාසල් වල ගුරු හිඟය මඟහැරීම සඳහා රජයේ ප්‍රතිපත්තිය වන්නේ ගුරුවරුන් රඳවා ගැනීමට අවශ්‍ය පරිසරය සකසා දීමත්,අදාළ පාසල් දුෂ්කර හා අති දුෂ්කර බවට පත්වීමට හේතු වූ කරුණු අමාත්‍යංශ මට්ටමින් ඉවත් කිරීමට කටයුතු කිරීමත්ය
(උපුටා ගැනීම
දෙසතිය
2007 පෙබරවාරි කලාපය)

සබැඳි ලිපි
අධ්‍යාපනය
පිළිකා යනු සිරුරේ සෛලවල ඇතිවන රෝගී තත්වයකි
විවිධාකාරයේ සෛල සිරුරේ පවතින අතර,එබැවින් විවිධාකාරයේ පිළිකා එම සෛලවලින් හටගනී
සියලුම පිළිකාවලට පොදු ලක්ෂණය නම් එම පිළිකා සෛල අසාමාන්‍ය වීමත්,පාලනයකින් තොරව ගුණනය වීම්ත් යන කරුනුය
කෙසේනමුත් විවිධ පිළිකා අතර විශාල වෙනස්කම් පවතී
ඉතා දීර්ඝ ඉතිහාසයක් පවතින මෙය පැරණිම අතිත ශිෂ්ඨාචාරය වු ඊජිප්තුවෙ මමිහි අස්ථිවල හා සමේ පිළිකා ඇති ව් තිබු බවට සාක්‍ෂි පවති
නමුත් මෙම මමී දහස් ගණනක් පරීක්ෂා කළද මෙම රෝගය සම්බන්ධ තොරතුරු අනාවරණය වී ඇත්තේ කීපයක් පමණි
ඉන් මෙම රෝගය පැරණි මුතුන් මිත්තන් ට බහුලව නොවැළදුණු බව පැහැදිලිය
නමුත් අද දවසේ මෙම රෝගය ව්‍යාප්තව පවතින රටක් රාඡ්‍යයක් නොමැති තරම්ය
මෙම රෝගය ලෝකයේ ඕනෑම රටක ඕනෑම ජන වර්ගයකට ඕනෑම වයස් කාණ්ඩයක මීනිසුන්ට වැළදෙනවා වගේම ගෘහාශ්‍රිත කොටි, වලස්,‍ ගෝන,මුව ආදී සතුන් අතරත් සමහර ගහ කොළවලද මෙම ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ
ලෝකය පුරාම ඉතාමත් ශිඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්තව වෙමින් පවතින පිළිකා රෝගය දැනටමත් බොහෝ දෙනෙකුට මරණයේ දොරටු විවර කර හමාරය
වාර්ෂිකව මිලියන 10ක් පමණ අළුතින්  රෝගීන් බවට පත්වන නිසාත් ඉන් මිලියන 06කට වැඩි ප්‍රමාණයක් මිය යන නිසාත් පිළිකා කළින් හදුනා ගැනීම වැදගත්ය
සිරුරේ ඇතිවන සෑම ගෙඩියක්ම පිළිකාවක් නොවේ
නමුත් ඒ පිළිබඳව වෛද්‍ය පරීක්‍ෂණ මගින් තීරණය කරගැනීම වැදගත්ය
දේශිය වෛද්‍ය ක්‍රමයට  අනුව පිළිකා රෝගය හදුන්වන්නේ,ගඩු, බන්ධන, ඇට පලා ගෙඩි, සුව කළ නොහැකි වණ ලෙසය
පිළිකා සෛල හටගන්නේ අපේ ශරීරයේ ඇති සාමාන්‍ය සෛල වලින්මය
අපේ ශෛල න්‍යෂ්ටියේ වර්ණදේහ නම් වු ජාන කොටස් විශේෂයක් ඇත
ඒය සඇත්තේ ඩී.එන්.ඒ. වලිනි
ඩී.එන්.ඒ මගින් සෛල බෙදෙන විට ඩී.එන්.ඒ දෙගුණ වී දෙකට බෙදේ
පිළිකාව හට ගැනීමට හේතුවන කරුණු නිසා සාමාන්‍ය ජාන සෑදී ඇති ඩී.එන්.ඒ විකෘති වී එම ජානය පිළිකා ජානයක් බවට පත්වේ
සෛල බෙදීම අනවශ්‍ය ලෙස සිදුවීම  පිළිකාවට හේතුවය
මෙම රෝගය ඇතිවීම සදහා පුද්ගල චර්යාවද යම් ආකාරයකට බලපෑම් කරනු ලබයි
පිළිකා ඇතිවීම සදහා බලපාන හේතුන් 
අධික දුම්කොළ භාවිතය
අධික මත්ද්‍රවය භාවිතය
රැකියා ආශ්‍රිත හේතුන් (ආකර/ලී කුඩු/ඇස්බැස්ටස්/ඩයි)
පරිසර දූෂණය ආශ්‍රිත හේතුන් (වායු/ජලය/පස)
ආහාර රටාවේ වෙනස්කම් (ක්‍ෂණික හා කෘත්‍රිම ආහාර)
ඖෂධවල බලපෑම
විකිරණ වල බලපෑම
දීර්ග කාලීන ආසාදන
ප්‍රතිශක්ති ඌණතා
ප්‍රවේණිගත තත්වයන්

පිළිකා වර්ධනය සහ ව්‍යාප්තවීම

ස්ථානික වර්ධනය (local spread) සහ ආසන්නයේ ඇති පටක විනාශ කිරීම 
පිළිකා ඉක්මනින් ගුණනයවේ
කෙසේ නමුත් පිළිකාවල අළුතින් හටගන්නා සහ ගුණනය වන සෛල වලට අවශ්‍ය ඔක්සිජන් සහ පෝෂණය සඳහා රුධිර සැපයුමක් අවශ්‍යවේ
කෙටියෙන්ම කියතොත් පිළිකාවකට අවශ්‍ය රුධිර සැපයුම නොලැබී ගියහොත්, එය අල්පෙනති හිසක තුඩකට වඩා තරම්වත් විශාල නොම්වේ
පිළිකා සෛල මගින් ස්‍රාවය කරනු ලබන රසායන ද්‍රව්‍ය දැනටමත් පවත්නා රුධිර නාළ උත්තේජනය කර කුඩා රුධිර නාළිකා පිළිකාවන් වටා වර්ධනය කරවයි. මෙම හැකියාව රුධිර වාහිනී ජනකතාවය ලෙස හැඳින්වේ
පිළිකා සෛල සාමන්‍ය සෛල තල්ලුකර, ඒවා අතරට යාමට හැකියාවක් ඇත
එබැවින්  ඒවා බෙදීම සහ ගුණනයවීම සිදුකර අවට ඇති සාමන්‍ය සෛල හා පටක ආක්‍රමණයකර ඒවා විනාශකිරීම සිදුකරයි
වසානාළ සහ වසා ගැටිතිවලට ව්‍යාප්තවීම 
සමහර පිළිකා සෛල  ආසන්නයේ ඇති වසා නාළවලට ගමන් කරයි
(ශරීරය තුල වසා නාළ ජාලයකින් සමන්විත වන අතර එම වසා නාළ සිරුරේ ඇති සෛල වටකරමින් සහ නහවමින් පවතින “වසා” නම් වූ තරලය බැසයාමට සලස්වයි)
මෙම වසා නාල , තමන් සතුවූ වසා තරලය, වසා ගැටිති (Lymph nodes) තුලට බැස යාමට සලස්වයි. මෙම වසා ගැටිති සමහරවිට වසා ග්‍රන්ථි (lymph glands) ලෙස නම්වේ
ශරීරය පුරාම වසා ගැටිති විශාල ප්‍රමාණයක් විහිදපවතී
වසා නාල තුලට එන පිළිකා සෛල වසා ගැටිත්තක් තුලටවිත් හිරවීයයි
කෙසේ නමුත් එසේ හිරවන පිළිකා සෛල ගුණනයවී විශාල පිළිකාවක් බවට පත්වේ
පිළිකාවක් අසළ ඇති වසා ග්‍රන්ථි විශාල වී ඒවා තුල පිළිකා සහිත සෛල  අන්තර්ගතවන්නේ එම හේතූන් නිසාය
ශරීරයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලට පැතිරයාම 
සමහර පිළිකාසෛල ආසන්නයේ ඇති කුඩා රුධිර වාහිනී හෙවත් රුධිර කේෂනාළිකාවලට ගමන් කරයි
ඒවා එවිට රුධිර දහර ඔස්සේ සිරුරේ අන්කුත් කොටස්වලට ගමන්කරයි
එම සෛල  එවිට ගුණනය වී ද්ව්තීයික අර්බුද (secondary tumour)බවට ශරීරයේ තැන් කිහිපයකදී පත්වීමට ලක්වේ
එවිට මෙම ද්ව්තීයික අර්බුද වර්ධනයවී ආසන්නයේ ඇති පටක ආක්‍රමණයකර, විනාශකර නැවතනැවතත් පැතිරයයි
පිළිකා වර්ග 
පිළිකා වර්ග 100කට වඩා පවතී
ඒවා එලෙස වර්ග කර ඇත්තේ කුමන වර්ගයේ සෛලයකින් පිළිකාව ඇරඹෙන්නේද යන්න පදනම් කරගෙනය
උදාහරණ වශයෙන් පියයුරු සෛලයක්, පෙනහළු සෛලයක්,ආදිය
සාමාන්‍යයෙන් එක් එක් පිළිකාවන් පහත දැක්වෙන කාණ්ඩ 3කින් එකකට අයත්වේ
කාසිනෝමාවන් (carcinomas) 
කාසිනෝමාවන් (carcinomas) යනු ශරීරය මතුපිට හෝ ග්‍රන්ථි ආස්තරනය කරනු ලබන සෛලවලින්  හටගන්නා පිළිකාවන්ය
උදාහරණ- සම සහ ආන්ත්‍රය ,මුඛය ,ගැබ්ගෙල ,ශ්වසන මාර්ගය ආස්තරණය කරන සෛල යනාදිය
සාකෝමාවන් (sarcomas) 
සාකෝමාවන් (sarcomas)යනු අස්ථි හා මාංශ පේෂි වැනි සම්බන්ධක පටකවලින් හටගන්නා පිළිකාවන්ය
උදාහරණ-ඔස්ට්යෝසාකෝමා (osteasarcoma)යනු අස්ථිවලින් හටගන්නා පිළිකාවන්ය
ලියුකේමියාව (leakeumia) 
ලියුකේමියාව (leakeumia) (රුධිරයෙහි සුදු රුධිරානු අධිකවීමේ රෝගය ) සහ ලිම්ෆෝමාව (lymphoma) ( වසා ගැටිතිවල මාත්සරික අර්බුදය ) යනු පිළිවෙලින් ඇටමිදුළු සහ වසා ගැටිතිවලින් හටගන්නා පිළිකාවන්ය
වඩාත්ම බහුලව දක්නට ලැබෙන පිළිකාවන් වනුයේ
පියයුරු, පුරස්ථ ග්‍රන්ථිය,අන්ත්‍රය සහ සම ආශ්‍රිත පිළිකාවන්ය
පිළිකා හදුනාගැනීම 
විශේෂයෙන්ම මෙම රෝගය බටහිර රටවලට ව්‍යාප්ත වීම වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබේ
වර්තමානයෙහි මෙම රෝගයෙහි සීඝ්‍ර වර්ධනයට ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස කිසිදු පාලනයකින් තොරව කෘතිම රසායනික පොහොර යොදා සකස් කළ ආහාර  භාවිතය, අධික මේදය සහිත ආහාර (විශේෂයෙන්ම සත්ත්ව මේදය),වඩා පවිත්‍ර හා පිරිසැකසුම් කළ ආහාර (නිවුඩ්ඩ ඉවත් කළ සහල්,රළු කොටස් ඉවත් කළ සිනි) කල් තබා ගැනීමේ අරමුණින් විවිධ ලුණු වර්ග, එක් කල ආහාර එනම් නයිට්‍රයිට හා නයිට්‍රේට, විවිධ කෘතිම වර්ණක, රසකාරක හා උත්තේජක යෙදු ආහාර,ආහාර කර්මාන්තයේ භාවිත කරන වෙනත් කෘතිම රසායනික ද්‍රව්‍ය යෙදු ආහාර, දිලිර හා වෙනත් ක්‍ෂුද්‍ර ජීවින් අඩංගු  ආහාර, කෘමිනාශක හා වෙනත් විවිධ කෘෂි රසායනික ඇති ආහාර භාවිතය මේ සදහා හේතුවී ඇති බව දැන් සොයා ගෙන ඇත
පිළිකාව අද  අසන්නට ලැබෙන රෝග අතුරින් ප්‍රධාන වුවකි
පිළිකා යන වචනය පවා ඇසීමට  බෝහෝ දෙනෙකු බිය වෙති
මිනිසුන් එය දකින්නේ රෝගය වැලඳිමෙන් මරණය නියත බව හා වේදනාකාරී අංගවිකල වෙන විකෘති රෝගගයක් ලෙසයි
නමුත් ඇත්තටම බොහෝ දෙනෙක් මෙම රෝගයට ගොදුරු වන්නේ නොසැලකිලිමත් බව සහ නොදැනුවත් නම නිසාය
මේ සදහා නියමිත කාලයේදී ප්‍රතිකාර කරන්නේ නම් සාර්ථන ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැන
බොහෝමයක් පිළිකා සහමුලින්ම සුව කළ හැක
නමුත් මේ පිලිබඳ  මිනිසුන්ට ඇති දැනුම අවම වීම නිසා රෝගයෙන් මිය යන ප්‍රමාණය වැඩිවී ඇත
මෙනිසා මෙය කල් තියා හදුනා ගැනීම වැදගත්ය
ඇතැම් පිළිකා වර්ග බොහෝ කාලයක් ශරීරය තුළ තිබී හදිසියේම  ශිඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්තව රෝග ලක්‍ෂණ පෙන්නුම් කරයි
අතට අසුවන තරමේ සෙ
01 ක පමණවු ඉතා කුඩා පියයුරු පිළිකාවක් පවා මිලියන 500ක පමණ පිළිකා සෛල ඇති බව සො‍ො ගෙන ඇත
එම සෛල මගින් ආසන්න පටක වගේම දුරස්ථ ස්ථානවල පටක පවා නතු කරගෙන පිළිකාවේ ද්විතික අවස්ථාන් ඇති කරයි
ඒ නිසා ප්‍රතිකාර හැකි තරම් ඉක්මන් කිරීම වැදගත්ය
ප්‍රතිකාර කර කළ හැකි පිළිකාවක් වුණත් කල් ගත වුණොත් අසාධ්‍ය තත්වයට පත් විය හැක

කල් අල්ලා පවතින කැස්සක් හෝ කට හඬ වෙනස් වීමක
 සුව නොවන තුවාලයක්
ගැටයක ලපයක හෝ ඉන්නෙකුගේ හදිසි වෙනස් වීමක් හෝ සීඝ්‍ර වර්ධනයක්
පියයුරුවල හෝ අන් තැනක ගැටයක් හෝ ඝන වීමක්
යෝනි මාර්ගයේ අකුමවත් ලේ වහනයක් හෝ ස්‍රාව වහනයක්
මළ හෝ මුත්‍රා පහ කිරීමේ පුරුදු වල වෙනසක් හෝ මළ සමග ලේ පහවීමක්
කල් අල්ලා පවතින අජීරණ තත්වයක් හෝ ගිලීමේ අපහසුවක් වැනි කරුනක් ඇති වුවෙහාත් ඒ ගැන සැලකිලිමත් වීම වැදගත්ය
එක් එක් පුද්ගලයාට අනුව පිළිකාවක් විවිධාකාර වේ
පිළිකා සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමේදී එහි අවස්ථා හදුනා ගැනීම ඉතාමත් වැදගත්
පිළිකාවේ සියුම් කොටස් කපා පරික්‍ෂා කිරීමෙන් හ පිළිකා සෛල පැතීරීයන පටක(ඇටමිදුඵ)පරික්‍ෂා කිරීමෙන් හෝ  පිළිකා ග්‍රන්ථි කපා පරික්‍ෂා කිරීමෙන් ප්‍රතිකාර සදහා පදනම සකසා ගත හැක
පිළිකාවක් කලින් හදුනා ගැනීම සදහා 
කිරණ ජායා රූප ක්‍රම (x-Ray/Barium Enema/Mammography)
ස්කෑන් ක්‍රම(MRI/ CT/ US Scanning)
ශරීරෙයේ අභ්‍යන්තර අවයවයන්හි කුඩා කොටස් පිටතට ගෙන පරීක්‍ෂා කිරීම(endoscopy/ Colonoscopy)
ද්‍රව තරල පිටතට ගෙන පරීක්‍ෂා කිරීම(Bone Marrow Biopsy FNAC)  වැනි පරීක්‍ෂණ මගින් පිළිකා කල් තබා හදුනා ගත හැක
මීට අමතරව, 
දුම්කොළ,දුම්වැටි හා අධික මත් පැන් භාවිතය අවම කිරීම
පළිබෝධනාශක,රසකාරක,වර්ණකාරක  හා කෘතිම දෑ රහිත ස්වාභාවික එළවළු සහ පළතුරු ආහාරයට එක්කර ගැනීම
ප්‍රමාණවත් ව්‍යායාම සහ ක්‍රියාශීලි ජීවන රටාවක් අනුගමනය කිරීම 
සැහැල්ලු මනසකකින් දිවි ගෙවීම
නිවැරදි ලිංගික චර්යා අනුගමනය
අවුරුදු 35 ඉක්මවු කාන්තාවන් පැප් පරීක්‍ෂණය සදහා යොමු විම
ස්යං මුඛ සහ පියයුරු පරීක්ෂා කර ගැනීම
පිළිකා අනතුරු සංඟ පිළිබද නිතර අවධානයෙන් සිටීම සහ ඒවැනි විටක වෛද්‍ය උපෙෙදස් ගැනිම වැනි පුරුදු මගින් පිළිකා රෝගය පමණක් නොව මරු වන හෘද රෝග,දියවැඩියාව වැනි රෝග ද වලක්වාගත හැක
පිළිකාවක් යනු සිරුරෙහි ඇති සෛල කාණ්ඩයක ඇතිවන රෝගී තත්ත්වයකි
මෙහිදි එම අදාල සෛල කාණ්ඩය එහි සාමාන්‍ය විභේදන සීමාවෙන් ඔබ්බට පාලනයකින් තොරව වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරන  අතර එම සෛල අවට ඇති පටක වෙතට ආක්‍රමණශීලි ලෙස ව්‍යාප්ත වීමෙන් ඒවා විනාශ කරන අතරම සිරුරෙහි වෙනත් ස්ථාන වෙත වස‍ා පද්ධතිය හෝ රුධිරය මගින් පිළිකා සෛල ව්‍යාප්ත කෙරේ
ඉහත  කී ලක්ෂණ තුන මගින් පිළිකාවක් පිළිකාවක් නොවන වර්ධනයකින් වෙන්කර ගත හැකිය
පිළිකාවක් නොවන වර්ධනයක් එයට සීමා වන අතර අවට ඇති පටක වෙත ආක්‍රමණශීලි නොවන අතර සිරුරේ වෙනත් ස්ථාන වෙත එම සෛල ගමන් කිරීමක් සිදු නොවේ
බොහෝ පිළිකා‍ අවස්ථා වලදී ගෙඩියක් වැනි වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරන අතර ලියුකේමියාව වැනි පිළිකාවන්හිදී එසේ වීමක් සිදු නොවේ
පිළිකාවන් සියළුම වයස් කාණ්ඩ වලට ඇති විය හැකිය
නූපන් කළලයකට පවා‍ පිළිකාවක් ඇති විය හැකි නමුත් වයස් ගත වීමත් සමගම පිළිකා ඇති වීමේ අවධානම හා බහුලතාවය ඉහළ යයි
පිළිකාවන් මගින් සියලුම මරණ වලින් සියයට 13 කට වග කියනු ලැබේ
ඇමරිකානු පිළික‍ා සංගමය මගින් කළ අධ්‍යයනයකට අනුව වසර 2007 දී ‍ෙලාව පුරා පිළිකා නිසා සිදු වු මරණ සංඛ්‍යාව මිලියන 7.6 කි
මිනිසුන්ට හැරුණු කළ සතුන්ට හා ශාක වලටද විවිධ වර්ගයේ පිළිකාවන් ඇතිවිය හැකිය
ආසන්න වශයෙන් සියළුම පිළිකාවන් ඇති වනුයේ වෙනස් වු ‍සෛල වල න්‍යෂ්ටික ද්‍රව්‍යයන් හි ඇති වන අසාමානතාවයන් නිසාය
මෙම අසාමාන්‍යතා ඇති වීමට හේතු වනුයේ සිගරට් දුම, විකිරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය හෝ රෝග කාරක වැනි පිළිකා‍ කාරකයන්ය
වෙනත් පිළික‍ා ඇති කිරීම වේගවත් කරන ජාන වල අසා‍මාන්‍යතා ඩී.එන්.ඒ වල බෙදීමේදී අහඹු ලෙස උරුම වන අතර ඒවා උපතේදී සියලුම සෛල තුළ දක්නට ලැබේ
පිලිකා කාරක සහ ජානමය ද්‍රව්‍ය අතර ඇති වන සංකිර්ණ අන්තර් ප්‍රතික්‍රියා මගින් ඇතැම් පුද්ගලයින් පමණක් එම පිළිකා‍ කාරක වල‍ට නිරාවරණය වීමෙන් අහිතකර බලපෑම් වලට ලක්වන්නේ කුමන හේතුවක් නිසාද යන වග විස්තර කරයි
ඩී.එන්.ඒ. මෙතිල්කරණය සහ ක්ෂුද්‍ර ආර්.එන්.ඒ. යන පිළිකා ඇති කිරීමට තුඩු දෙන ජාන විද්‍යාවේ නවතම සොයාගැනීම් වැදගත් සංකල්පයක් ලෙස ඉහළ වටිනාකමක් ගනී
පිළිකාවල දක්නට ලැබෙන ජාන විකෘතිතා ප්‍රධාන ජාන වර්ග දෙකකට අයත්වේ
පිළිකා‍ ඇති කිරීමට උපකාරීවන පිළිකා ජාන (Oncogenes)  පිළිකා සෛල තුළ බොහෝ විට ක්‍රියාකාරීව පවතී
මෙමගින් එම අදාල සෛල වෙත වේගවත් වර්ධනය සහ විභේදනය ඇති කිරීම, ස්වාභාවිකව සිදුවන සෛල මරණයට එරෙහි ආරක්ෂාවක් ලබාදීම, සාමාන්‍ය පටක සීමාවන් වෙත රැදිසිටීමේ හැකියාව අවම කිරීම සහ විවිධ සෛල වටපිටාවන් කරෙහි ප්‍රශස්ථ ලෙස ස්ථාපිත වීමට හැකියාව ලබාදීම යන නව ගුණාංගයන් ලබාදී ඇත
අනෙක් ජාන වර්ගය වන පිළිකා මර්ධන ජානය මෙකී සෛල තුළ අක්‍රීයව පවතී
එමගින් එම සෛල වල සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරිත්වය අහිමි වේ
උදා- නිවැරදි ඩී.එන්.ඒ. විභේදනය, සෛල චක්‍රයෙහි පාලනය, අනෙක් සෛල හා පටක කෙරෙහි එම සෛල වල සකස් වීම සහ ප්‍රතිශක්ති කරණ පද්ධතියේ ආරක්ෂිත සෛල සමග ඇති වන ප්‍රතික්‍රියා
"කාසිනෝමා ඉන් සිටු" (carcinoma in situ) හෙවත්  “එකතැන්හි පිළිකාව පැවතීම”  
අසාමාන්‍ය පිළිකා සෛල  ඒවා උපන් මුල් ස්ථානයට පමණක් සීමාවීම යන මූලික අවස්ථාව “කාසිනෝමා ඉන් සිටු”  ලෙස හැඳින්වේ
මෙම පිළිකා අව්ධියේදී පිළිකාව වර්ධනය නොවී, පිළිකා සෛල සිරුරේ අනෙකුත් ප්‍රදේවලට පැතිර නොගොස්, පිළිකාව උපන් තැනම පවතී
මෙලෙස බොහෝ පිළිකා නියමාකාර පිළිකාවක් බවට වර්ධනයවී පැතිරායමට පෙර මාස ගණන් හෝ වසර ගණන් මෙම අක්‍රිය , නිද්‍රා අවස්ථාව (dormant stage) පසුකරයි
මෙයට හේතුව නම්  “කාසිනෝමා ඉන් සිටු”  නම් අවධියේදී එයට සාමාන්‍ය ලෙස  නව රුධිර වාහිනී සෑදීම උත්තේජනයකළ නොහැකිවීමයි
මෙසේ එවාට අළුත් රුධිර වාහිනී සෑදීම උත්තේජනය කළ නොහැකිවුවහොත් ,පිළිකාව වර්ධනය හෝ ව්‍යාප්තිය සිදු නොවේ
“කාසිනෝමා ඉන් සිටු” හි ඇති සෛල එකක් හෝ කිහිපයක්  කාලයත් සමග වෙනස් වීමකට  ලක් වනබවට පරිකල්පනයක් පවතී
(සමහර ජාන වෙනස් වීමමගින්)
එවිට මෙමගින් එම සෛලවලට අළුත් රුධිර වාහිනී සෑදීම සඳහා අවශ්‍ය රසායන ද්‍රව්‍ය ස්‍රාවය කළ හැකිවේ
එවිට පිළිකාව ඉහත සඳහන් කළ ආකාරයට වර්ධනයවීම් සහ පැතිරයාම සිදුවේ
“කාසිනෝමා ඉන් සිටු” අවස්ථාවේ අන්තර්ගතවන්නේ ඉතා ස්වල්ප සෛල ප්‍රමාණයක් වන බැවින්, එය ස්කෑන් මගින් හෝ එක්ස් කිරණ මගින් අනාවරණය කළනොහැකි ලෙස ඉතා කුඩා වේ
කෙසේ නමුත් සමහර පරීක්ෂණ මගින්  “කාසිනෝමා ඉන් සිටු”  හඳුනාගත හැකිය
උදාහරණ ලෙස ගැබ්ගෙල සෛල ගෙන, අන්වීක්ෂය මගින් බලා කරනු ලබන පරීක්ෂණය (pap smear) මගින් ගැබ්ගෙල පිළිකාවලට අදාළ “කාසිනෝමා ඉන් සිටු”නම් අවස්ථාව හඳුනාගත හැකිය
මෙම අවස්ථාවේදී විශේෂිත ප්‍රථිකාර මගින් මෙම සෛල විනාශකර පිළිකා ඇතිවීම වළක්වාගත හැකිය
සමහර අවස්ථාවල්දී ශරීරයේ පටක විශ්ලේෂණ  පරීක්ෂාව (Biopsy)මගින් අදාළ ශරීර කොටසින් ඉතා කුඩා කැබැල්ලක් ලබාගෙන  “කාසිනෝමා ඉන් සිටු” අවස්ථාව හඳුනාගත හැකිය
ප්‍රතිකාර  
පිළිකාවක් සාමාන්‍යයෙන් වර්ගීකරණය කරනු ලබන්නේ එම පිළිකා සෛල හටගත් පටකයට අදාලවය
එසේත් නැත්නම් එය වඩාත්ම සමීප සම්බන්ධතාවයක් දක්වන සාමාන්‍ය සෛල වල නමිනි
එනම් පිලිවෙලින් සෛල පහිටා ඇති ස්ථානය සහ පටක විද්‍යාවට අනුකූලවය
පිළිකාවක් ඇති බවට මුලිකම ඉගිය අදාල රෝග ලක්ෂණ හෝ විකිරණ වේදී ප්‍රතිරූපණ ක්‍රමයක අසාමාන්‍යතාවයක් වුවද ඒ සදහා නිශ්චිත රෝග නිර්ණයක් සදහා ව්‍යාධිවේදියෙකු විසින් ලබාගන්නා පටක කොටසක් පටක විද්‍යානුකූල පරීක්ෂණයකට භාජනය කිරීම අත්‍යවශ්‍යවේ
බොහෝ පිළිකා සදහා ප්‍රතිකාර කළ හැකි අතර එක් එක් පිළිකාවේ වර්ගය , පිහිටා ඇති ස්ථානය සහ පිළිකායව් වර්ගීකරණය අනුව ඇතැම් ඒවා සදහා පුර්ණ සුවය ලබාදිය හැකිය
වරක් රෝග නිර්ණය කළ පසුව පිළිකාවක් සදහා ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ සැත්කම්, රසායනික චිකිත්සාව සහ විකිරණ චිකිත්සාව යන අංගයන් හි සංකලනයක් ලෙසය
පිළිකාවන් සම්බන්ධ සමීක්ෂණ වැඩි දියුණු වීමත් සමගම විවිධ වර්ගයේ පිළිකාවන් සදහා ලබාදෙන ප්‍රතිකාර වර්ග වඩාත් සුවිශේෂ වී ඇත
ජාන විකෘතිතා ඇති පිළිකා සෛල මත පමණක් ඉලක්ක කරගනිමින් ප්‍රතිකාර ලබාදෙන ඖෂධ වල වර්ධනයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති වීමත් සමගම එමගින් සාමාන්‍ය සෛල කෙරෙහි සිදුවන හානිය අවම කෙරේ
පිළිකා රෝගියෙකුගේ රෝගය සුව කිරීමට ඇති හැකියාව පිළික‍ාවේ වර්ගය එය කොතෙක් දුරට වර්ධනය වී ඇත්ද යන්න මත බලපායි
තවද එක් එක් පුද්ගලයන් සදහා නිශ්චිත ප්‍රතිකාර ක්‍රම නිර්ණය කිරීම සහ රෝගයෙහි තත්වය පිළිබද අවබෝධයක් ලබාගැනීම සදහා පටක විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය සහ පිළික‍ා සදහා විශේෂිත අණුක සලකුණු උපකාරීවේ
මෙම අඩවි බලන්න
 Cancer

මූලාශ්‍ර

ජීව විද්‍යාව
රෝග
බෝනොවන රෝග
පිළිකා
{{Infobox military conflict
| conflict          = කොරියන් යුද්ධය
| partof            = සීතල යුද්ධය සහ කොරියානු ගැටුම
| image             = Korean War Montage 2.png
| image_size        = 300px
| caption           = ඉහළ සිට දක්ෂිණාවර්තව
| date              = 
| place             = කොරියානු අර්ධද්වීපය, කහ මුහුද, ජපාන මුහුද, කොරියානු සමුද්‍ර සන්ධිය, චීන-උතුරු කොරියානු මායිම
| territory         = කොරියානු යුද මුක්ත කලාපයක් පිහිටුවන ලදී
 උතුරු කොරියාව කේසොං නගරය අත්පත් කර ගනී, නමුත් සොක්චෝ නගරය ඇතුළුව  ශුද්ධ එකතුව දකුණු කොරියාවට අහිමි වේ
| result            = අවිනිශ්චිත, මිලිටරි ඇනහිටීම
උතුරු කොරියානු දකුණු කොරියාව ආක්‍රමණය පලවා හැර ඇත
 එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ එක්සත් ජාතීන්ගේ උතුරු කොරියාව ආක්‍රමණය පලවා හැර ඇත
 දකුණු කොරියාවේ චීන සහ උතුරු කොරියානු ආක්‍රමණය පලවා හැර ඇත
 කොරියානු සටන් විරාම ගිවිසුම 1953 දී අත්සන් කරන ලදී
 කොරියානු ගැටුම් තවදුරටත් තිබීම
| combatant1        = 
| combatant1a       = 

1950 සිට 1953 අතර කාලයේ කොරියානු අර්ධද්වීපය තුල පවති යුදමය වාතාවර කොරියානු යුද්දය වේ
1950 ජුනි 25 දින සෝවියට් යුධ ආධාර ලබන උතුරු කොරියාව සෝවියට් යුද ටැංකි සමගින් 38 සමාන්තර දේශ සිමාව ඔස්සේ දකුණු කොරියාවට ඇතුළු විය
දකුණු කොරියාව ඇමෙරිකානු ආධාර හා අනුබලය ලැබුවත් ඒවා සීමිත විය එයට හේතුව වූයේ ඇමෙරිකාව එවක ජපානය දියුණු කිරීමට වැඩි අවදානයක් යොමු කර තිබීමයි
නොනවතින උතුරු කොරියානු ප්‍රහාර හමුවේ දකුණු කොරියානු හමුදාව පසුබැස ගියේය
මේ සමගම උ
කොරියානු හමුදාව දකුණු කොරියාවේ අගනගරය වූ soul නගරය අල්ලාගනිමින් දකුණු කොරියානු හමුදාව කොරියානු අර්ධද්වීපයේ කොනක පිහිටි නගරයක් වූ බුසාන් නගරයට කොටු කිරීමට උ
කොරියානු හමුදාව සමත් විය
මේ වන විට ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති හැරී ටෘමන් විසින් ජපානයේ රදවා සිටි ඇමෙරිකානු භට පිරිස් දකුණු කොරියාවට එව්වත් එය ප්‍රමාණවත් නොවුනි එයට හේතුව වූයේ ඔහුන් සිටියේ සුළු ප්‍රමාණයක් පමණයි
මේ සමගම කොරියාවට විශාල හමුදාවක් යැවීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ අවසරය හා සහය අවශ්‍ය වුණා
එක්සත් ජාතින්ට යොමුකල යෝජනාව සම්මත වූ අතර එක්සත් ජනපදය සමග එංගලන්තය
ඕස්ට්‍රේලියාව සමග තවත් රටවල් 15 එකතු විය
හැඳින්වීම
කොරියාව දෙකට බෙදීමෙන් අනතුරුව උතුරු කොරියාව සහ දකුණු කොරියාව අතර හටගත් ව්‍යාකූල දේශපාලන තත්වය වඩාත් ම ප්‍රකට වූ අවස්ථාවක් වූයේ කොරියන් යුද්ධය යි
මෙම අර්බුදයට සෝවියට් දේශය, චීනය සහ ඇමරිකාව ද සම්බන්ධ වීම හේතුවෙන් යුරෝපයේ හටගත් තුෂ්ණි යුදමය තත්වය ආසියාවට පැතිරුණු අවස්ථාවක් වශයෙන් ද කොරියන් යුද්ධය සැලකේ.

අර්බුදයේ පසුබිම
1910 දී ජපානය විසින් කොරියාව ඈඳා ගැනීමත් සමග කොරියානු ජාතිකවාදය ආරම්භ වේ
කොරියානු නිදහස් සටනේ නායකයෝ 1919 න් පසු ඇමරිකාව දෙසට යොමු වන්නට වූහ
නමුත්, කොරියානු අර්බුදය ඇමරිකාවට වැදගත් ගැටලුවක් බවට පත් වූයේ ජපානය විසින් පර්ල් වරායට පහර දීමෙන් අනතුරුව ය
1943 දෙසැම්බර් මස ඇමරිකාව විසින් ඉදිරිපත් කළ කයිරෝ ප්‍රකාශනය මගින් කොරියාව නිදහස් රටක් විය යුතු බව අවධාරණය කෙරුණි
නමුත්, 1945 පෙබරවාරි මාසයේ දී රූස්වෙල්ට්, චර්චිල් සහ ස්ටාලින් ගේ සහභාගිත්වයෙන් පැවති යාල්ටා සමුළුවේ දී 38 වන සමාන්තරය ඔස්සේ කොරියාව දෙකට බෙදීමට තීරණය විය
ඒ අනුව, කොරියාවේ උතුරු කොටස සෝවියට් රුසියාව විසිනුත් එහි දකුණු කොටස ඇමරිකාව විසිනුත් පාලනය කිරීමට එකඟතාවක් ඇති විය
1945 පෙබරවාරි මස පැවති මොස්කව් සමුළුවේ දී බ්‍රිතාන්‍ය, ඇමරිකාව සහ සෝවියට් දේශය කොරියාව සඳහා සෝවියට් - ඇමරිකානු ඒකාබද්ධ කොමිසමක් පිහිටුවීමට තීරණය කළහ
දෙපාර්ශ්වය අතර වූ මතවාදීමය වෙනස්කම් මත මෙම කොමිසම අසාර්ථක වූ අතර 1947 සැප්තැම්බර් මාසයේ දී ඇමරිකාව කොරියානු ප්‍රශ්නය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය වෙත ගෙන ගියේ ය
ඒ අනුව, මහා මණ්ඩලය විසින් පිළිගත් යෝජනා සම්මතයක් වූයේ කොරියාව පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ තාවකාලික කොමිසමක අධීක්‍ෂණය යටතේ ජාතික සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා මැතිවරණයක් පැවැත්විය යුතු බව සහ අනතුරුව එහි පදිංචි වී සිටින සියලු ම සේනා වහා ඉවත් විය යුතු බවයි. නමුත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මෙම යෝජනාවන්ට සෝවියට් රුසියාවෙහි සහය නොලැබුණි
1948 මැයි 10 වන දින දකුණු කොරියාව තුළ එක්සත් ජාතීන්ගේ තාවකාලික කොමිසමේ නිරීක්‍ෂණය යටතේ මැතිවරණය පැවැත්වූ අතර එහිදී කොරියානු සමූහාණ්ඩුවේ ප්‍රථම ජනාධිපති වශයෙන් සින්ග්මන් රී තේරී පත් විය
ඉන් අනතුරුව, සෝවියට් දේශය සහ ඇමරිකාව කොරියාවෙන් තම හමුදා ඉවත් කර ගත්හ
නමුත්, 1948 සිට 1950 දක්වා ම උතුරු - දකුණු සබඳතා තව දුරටත් අයහපත් අතට හැරුණි
1949 දී දකුණු  කොරියාව දිගින් දිගටම දේශ සීමා පහරදීම් පිළිබඳ පැමිණිලි කරමින් ඇමරිකානු යුද ආධාර ඉල්ලා සිටියහ
උතුරු කොරියානු ආක්‍රමණය
මෙවැනි පසුබිමක් තුළ 1950 ජුනි 25 වන දින උතුරු කොරියානු හමුදා දකුණු කොරියාවට එරෙහිව සැලසුම් සහගත යුද්ධයක් දියත් කළහ
සෝවියට් රුසියාවෙහි නිෂ්පාදිත යුද ටැංකි සහිතව උතුරු කොරියානු හමුදා 38 වන සමාන්තරය ඔස්සේ ගමන් කළහ
දින 4ක් තුළ දී ඔවුහු දකුණු කොරියානු අගනුවර වන සෝල් නගරය අල්ලා ගත්හ
ඇමරිකානු ජනාධිපති ටෲමන් ඒ වන විට ජපානයේ රඳවා සිටි භට පිරිස් දකුණු කොරියාවට එවන ලද නමුත් ඉන් ආක්‍රමණය මැඬලිය නොහැකි විය
අනතුරුව ජනාධිපතිවරයා දකුණු කොරියාවට සහය දීම සඳහා ඉදිරිපත් වන ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයෙහි සාමාජිකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ය
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ආක්‍රමණිකයන් පළවා හැරීමට ඇමරිකාව සමග තවත් ජාතීහු 15 ක් එකතු වූහ
මෙලෙස සංවිධානය වූ එක්සත් ජාතීන්ගේ හමුදාවන්ට නායකත්වය සැපයුවේ ඩග්ලස් මැක් ආතර් නම් ඇමරිකානු ජෙනරාල් වරයා ය
මේ වන විට ඇමරිකානු යුද, ගුවන් සහ නාවික බලකායන් දකුණු කොරියාවේ ස්ථානගතව සිටි අතර බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය, කැනඩාව, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ   අනෙකුත් රටවලින් එක්සත් ජාතීන්ගේ හමුදාවන් පැමිණීමත් සමග ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කිරීම ඇරඹුණි
මේ වන විට ඇමරිකානු සහ කොරියානු හමුදා දකුණු කොරියාවේ ඊසාන දිග පිහිටි පූසාන් නම් වරායේ කුඩා ප්‍රදේශයකට කොටු කරනු ලැබ සිටියහ
සැප්තැම්බර් 15 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ හමුදා ඉන්චන් වෙත ගොඩ බසිමින් දකුණේ සිටි උතුරු කොරියානු හමුදාවන් විනාශ කළහ
සැප්තැම්බර් මස අවසානය වන විට උතුරු කොරියානු හමුදා 38 වන සමාන්තරයෙන් ඉහළට පළවා හැරීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ හමුදාව සමත් විය
මීළඟට ගැටළුව වූයේ උතුරු කොරියාව අල්ලා ගෙන මුළු රට ම එක්සත් කිරීමේ මෙහෙයුමක් ක්‍රියාත්මක කරනවා ද යන්නයි
ඒ අනුව, 1950 ඔක්තෝබර් 07 වන දා 38 වන සමාන්තරය ඉක්මවා ගොස් කොරියාව එකමුතු කිරීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය තීරණය කළේය
නමුත්, මැක් ආතර්ගේ අදහස වූයේ කොරියාව එක්සත් කිරීමට අමතරව යාලු නදිය දක්වා හමුදා මෙහෙයවමින් චීනය දක්වා එම මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක කිරීම ය
යාලු නදියේ සීමාව දක්වා හමුදා මෙහෙයවන නමුත් චීන හෝ සෝවියට් බලපෑමක් ඇති වුවහොත් වහා ම පසු බසින ලෙසට මැක් ආතර්ට උපදෙස් ලැබුණි
ඒ අනුව, ඔක්තෝබර් 19 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ හමුදා උතුරු කොරියානු අගනුවර වන පියොන්ජියැන්ග් අල්ලා ගත්හ
නමුත්, එම හමුදා චීන දේශ සීමාවේ පිහිටි යාලු නදිය වෙත ළඟා වීමත් සමග දෙපාර්ශ්වය අතර නව ගැටුමක් ඇති විය
චීන හමුදාව 1950 නොවැම්බර් 26 වන දින මහා පරිමාණ ප්‍රහාරයක් මෙහෙයවූහ
දෙසැම්බර් මාසය වන විට උතුරු කොරියාව නිදහස් කර ගත් චීන හමුදාව සෝල් නගරය ද තමන් යටතට ගත්හ
එහෙත් 1951 ජනවාරි වන විට ඇමරිකානු හමුදාවන් විසින් චීන හමුදා මැඬලමින් ක්‍රමයෙන් උතුරු කොරියානු හමුදා 38 වන සමාන්තරයෙන් ඔබ්බට පළවා හරිනු ලැබ දේශ සීමාව අසල දකුණු කොරියානු තත්වය ස්ථාවර කර ගත්හ
මේ අතර තුර මහා මණ්ඩලය විසින් පත් කළ ත්‍රිපුද්ගල කමිටුවක් විසින් සටන් විරාමයක් ඇති කිරීමටත්, ඔවු'නොවුන්ගේ හමුදා ආපසු කැඳවා ගැනීමටත් නිර්දේශ කළ ද එම යෝජනා චීනය ප්‍රතික්‍ෂේප කළේ ය
මේ තත්වය යටතේ 1951 පෙබරවාරි මස මහා මණ්ඩලය වෙත ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ යෝජනාවක් මගින් චීනය "කොරියානු ආක්‍රමණිකයා" ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය
සටන් විරාම සාකච්ඡා
සටන් විරාමයක් සඳහා ඇමරිකානු සහ උතුරු කොරියානු නියෝජිතයන් අතර සාකච්ඡා 1951 ජුලි මස 10 වන දින ඇරඹුණ ද, එය අසාර්ථක වීම හේතුවෙන් ඔවුහු නැවත ඔක්තෝබර් 25 වන දින රැස් වූහ
මෙකී පාර්ශ්වකරුවන් අතර සාකච්ඡා තවත් වසර දෙකක කාලයක් දක්වා දික් ගැසුණි
යුද සිරකරුවන් හුවමාරු කිරීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය නිරාකරණය සම්බන්ධයෙන් එකඟත්වයකට පැමිණීමට නොහැකි වීම ඒ සඳහා විශේෂයෙන් හේතු විය
1953 මාර්තු වන විට දෙපාර්ශ්වය අතර වරින් වර කෙරුණු සටන් නතර වූ හෙයින් ගිවිසුමක් අත්සන් කරනු ලැබූ අතර යුද විනිර්මුක්ත කලාපය ද හඳුනා ගනු ලැබූහ
යුද සිරකරුවන් පිළිබඳ ප්‍රශ්නය 1952 වසර පුරා ම නොවිසඳුණු එකක් විය
යුද සිරකරුවන් තම තමන්ගේ රට වලට යැවිය යුතු බව කොම්යුනිස්ට්වාදී කණ්ඩායම කියා සිටි අතර ඔවුන්ට තමන් කැමති රටක් තෝරා ගැනීමට ඉඩ දිය යුතු බව එක්සත් ජාතීන්ගේ කණ්ඩායම ප්‍රකාශ කළහ
කෙසේ වුවත් 1953 ජනවාරි මාසය වන විට ඇමරිකාවේ රිපබ්ලිකන් පක්‍ෂය බලයට ඒමෙන් සහ මාර්තු මාසයේ ස්ටාලින් මිය යාමෙන් කොරියන් යුද්ධය කෙළවර කිරීමට අවශ්‍ය ආකල්පමය වෙනසක් සහිත පසුබිමක් සකස් විය
ඒ අනුව යුද සිරකරුවන් සම්බන්ධයෙන් ඒ තාක් නොවිසඳුණු මැදිහත් ජාතීන්ගේ අධීක්‍ෂණ සහ ඒකාබද්ධ යුද සබඳතා කොමිසමක් යටතේ යුද සිරකරුවන්ගේ තත්වය තීරණය කිරීමට දෙපාර්ශ්වය ම එකඟ වූහ
1953 ජුලි 27 වන දින යුද සමාදාන ගිවිසුම අත්සන් කිරීම එහි ප්‍රතිඵලයක් විය
කොරියාව එක්සත් කිරීමේ ප්‍රයත්න
කොරියාව පිළිබඳ දේශපාලන විසඳුමකට ඒමේ අරමුණෙන් යුතුව 1954 අප්‍රේල් මස රටවල් 19ක සහභාගිත්වයෙන් පැවති ජිනීවා සමුළුවේ දී එක්සත් කොරියාවක් බිහි කිරීම පිළිබඳ දෙපාර්ශ්වයන් දැඩි ස්ථාවරත්වයක් දැක්වූහ
බටහිර රටවල් දැරූ මතය වූයේ එක්සත් සහ නිදහස් කොරියාවක් බිහි කිරීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ අධීක්‍ෂණය යටතේ නිදහස් මැතිවරණයක් පවත්වා මුළු කොරියාවම නියෝජනය වන මණ්ඩලයක් තෝරා ගත යුතු බවයි. නමුත්, චීනය සහ උතුරු කොරියාව දැරූ මතය වූයේ එක්සත් කොරියාවක් බිහි කිරීමට ගත යුතු පළමු පියවර නම් සියලුම විදේශ හමුදා ආපසු කැඳවිය යුතු බවත් එක්සත් ජාතීන්ගේ හමුදා කුමන අයුරකින් හෝ කොරියානු ප්‍රශ්නයට සම්බන්ධ නොවිය යුතු බවත්ය
මෙම දැඩි ස්ථාවරය නිසා ජුනි  මාසය මැද වන විට ජිනීවා සාකච්ඡා කෙළවර වූයේ උතුරු සහ දකුණු කොරියාව වශයෙන් රටවල් දෙකක පැවැත්ම පිළිබඳ විසඳුම පිළිගැනීමට සිදු කරමිනි
යුද්ධයෙන් මිය ගිය සහ තුවාල ලැබූ සංඛ්‍යාව

පින්තූර ගැලරිය

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
ජාත්‍යන්තර අර්බුද
මහාචාර්ය ‍ඩබ්ලිව්. එම්. කරුණාදාස

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
කොරියන් අර්බුදය

යොමු කිරීම්
භූ දේශපාලනික වශයෙන් දකුණු ආසියානු කලාපය තුළ ව්‍යාප්ත වූ ගැටුමක් ලෙස කාශ්මීර අර්බුදය හැඳින්විය හැකි ය
මෙම ගැටුමට සම්බන්ධ ප්‍රධාන පාර්ශවකාර රාජ්‍ය දෙක වන්නේ ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය යි
ජම්මු කාශ්මීර් නැමැති ප්‍රදේශය සම්බන්ධයෙන් මෙම රාජ්‍ය දෙකම සමාන හිමිකම් ප්‍රකාශ කිරීම අර්බුදයට මුල් විය
කාශ්මීර අර්බුදයට හේතු වු ජම්මු කාශ්මීර් ප්‍රදේශය බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ඉන්දියාව යටත්කරගනු ලබන අවධියේදී "කුමාර රාජ්‍යක්" ලෙස පැවතුනි
මෙම ප්‍රදේශය බ්‍රිතාන්‍යයන් යටතට පත් වුයේ එහි සිටි සික් ජාතික පාලකයා පරාජය කිරීමෙනි
ඉන්දයානු නිදහස් අරගලයේ දී මුස්ලිම් ලීගයේ නායකත්වය ගත්මොහමඩ් අලි ජින්නා විසින් පකිස්ථානය යනුවෙන් වෙනම රාජ්‍යයක් ඉල්ලා සිටියේය
එහි ප්‍රතිඵලයක්  වශයෙන් 1947 ඉදිරිපත් කල ස්වාධීනතා පනත යටතේ ඉන්දියාව දෙකඩ කරමින් පකිස්ථානය හා ඉන්දියාව යනුවෙන් නිදහස් රාජ්‍ය දෙකක් බිහි විය
ඉන්දියාවට නිදහස ලැබීමට පෙර පකිස්ථාන් ප්‍රදේශ ඉන්දියානු ප්‍රදේශ වලට අයත් විය
මෙම ප්‍රදේශ තුල "කුමාර රාජ්‍ය" නැමැති ස්වාධීන රාජ්‍ය ගනනාවක් දක්නට ලැබුණි
බ්‍රිතාන්‍ය විසින් ඉන්දියාවට නිදහස ප්‍රදානය කිරීමේදී මෙම කුමාර රාජ්‍යයන්ට තමන් කුමන රාජ්‍ය සමග සම්බන්ධ වනවාද
යන්න තීරණය කිරීමේ අවස්ථාව ලබාදී තිබුණි
බොහෝ කුමාර රාජ්‍ය ඉන්දියාව සමග ද ඇතැම් කුමාර රාජ්‍ය පකිස්ථානය සමග ද එක් විය
නමුත් කාශ්මීරය තවදුරටත් ස්වාධීනව සිටියේය
මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වූයේ ජම්මු කාශ්මීර් ප්‍රදේශයේ බහුතරය මුස්ලිම් වීමත් එහි පාලනය හරිසින් නැමැති හින්දු මහාරාජා වරයෙකු විසින් සිදු කිරීමයි
මෙම පාලකයා ඉන්දියානු රජය සමග සබඳතා පැවැත්වූ නමුත් මුස්ලිම් බහුතරයකගේ ඉල්ලීම වූ පකිස්ථානය සමග එකතුවීම පිළිබඳ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කෙරිණි
මෙම අර්බුදය නිසා කාශ්මීරය පිළිබඳ ස්වාධීන අදහසක් ඉදිරිපත් කිරීමට නොහැකි විය
හින්දු මහාරාජාවරයාගේ පාලන කාලය තුළ මුස්ලිම් ජනතාවට කළ අසාධාරණකම් නිසාත්, මුස්ලිම් බහුතරය ජීවත් වූ "පූනැක්" ප්‍රදේශයේ මුස්ලිම් වරු පකිස්ථානයට එක්වීමට සහාය පලකරමින් මහාරාජාට විරුද්ධව කැරළි ගැසීමත් නිසා ජම්මු කාශ්මීර් ප්‍රදේශය තුළ නොසන්සුන්තා ක්‍රමයෙන් උත්සන්න වෙමින්අර්බුදකාරී තත්වයක් උද්ගතවිය
මෙම අර්බුදකාරී තත්වය තුළ මධ්‍ය කාශ්මීර ප්‍රදේශයේ සිටි ඉන්දියානු හමුදාව අත්හැර ගිය මුස්ලිම් වරු "අසාඩ් කාශ්මීර හමුදාව"නමින් හමුදාවක් පිහිටුවා කාශ්මීරය සඳහා වෙනම රාජ්‍යක් ඉල්ලා සිටියහ
මෙම අවස්ථාව වනවිට පකිස්ථානයේ දේශසීමා අසල සිටි "පතාන්"නම් ගෝත්‍රිකයන් විශාල වශයෙන් "පූනැක්"ප්‍රදේශයට වන්නට වූහ
ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය අතර කාශ්මීරය මුල් කර ගනිමින් ඇතිවන ගැටුම "පතාන්"ගෝත්‍රිකයන් සමඟ ඇතිවන ගැටුමෙන් ආරම්භ වේ
එයට හේතු වූයේ පකිස්ථානයේ සහාය මත "පතාන්"ගෝත්‍රිකයන් සංක්‍රමණය වූ බවට ඉන්දියාව චෝදනා කිරීමත් පකිස්ථානය ඵම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත්ය
පතාන් ගෝත්‍රිකයන්ගේ සංක්‍රමණ හා එයින් ඇතිවන්නා වූ ගැටුම්කාරී තත්වයන් සමථයකට පත්කිරීමට හින්දු මහාරාජාට නොහැකි වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු ඉන්දියානු රජයෙන් සහාය ඉල්ලා සිටියේය
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1947 ඔක්තෝබර් 27 වන දින කාශ්මීරය රැකගැනීම සඳහා ඉන්දීය හමුදා  එවීමට කැමැත්ත පලකරනු ලබයි
ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය බිහිවිමේදී, කාශ්මීර ප්‍රදේශය ආක්‍රමණය  නොකරන බවට එකඟතාවක් ඇතිවිය
නමුත් ඉන්දියාව විසින් හමුදාව එවීම පකිස්ථානය දුටුවේ එම එකඟක්වය උල්ලංඝණ‍ය කිරීමක් ලෙසය
මෙම විරෝධතාවයන් හේතුවෙන් කාශ්මීරය මුල්කර ගනිමින් ඉන්දියාව හා පකිස්ථානය අතර ඇති වූ ප්‍රථම යුද්ධය 1947 දී ඇති විය
කාශ්මීර ප්‍රදේශයේ අයිතිය මුල් කර ගනිමින් 1947 සිට ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය අතර වරින්  ගැටුම් කිහිපයක් ඇති විය
මෙම අර්බුදය විසඳා ගැනීම සඳහා අවස්ථා කිහිපයකදීම දෙරට අත‍ර ගිවිසුම්  හා සම්මුතීන් ඇති කර ගනු ලැබිණ
ඒවා නම්,

         			  
1) කරච්චි ගිවිසුම	-1949 ජූලි 182) ටෂ්කන් සම්මුතිය	-1966 ජනවාරි 103) සිම්ලා ගිවිසුම	-1972 ජූලි 034) ලාහෝර් ගිවිසුම	-1999 පෙබර‍වාරි 21			

			

	විවිධ ගිවිසුම් හා සම්මුතීන් ඇති වුව ද දෙපාර්ශවය විසින්ම ඒවා වරින් වර උල්ලංඝණය කිරීමත්, ජම්මු කාශ්මීර ප්‍රදේශය තුළ ක්‍රියාත්මක ‍වන මුස්ලිම් අන්තවාදී ත්‍රස්ත සංවිධාන වල ක්‍රියාකලාපයත්, හේතුවෙන් 1947 දී ආරම්භ වූ කාශ්මීර අර්බුදය තව දුරටත් නොවිසඳුණු ගැටුමක් බවට පත් ව ඇත
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ1.ජාත්‍යන්තර අර්බුද
මහාචාර්ය ඩබ්ලිව්. එම්. කරුණාදාසඅඩවියෙන් බැහැර පිටු'''

අර්බුදයේ ප්‍රභවය
බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනයෙහි ධනයට හිමිවන්නේ වැදගත් ස්ථානයකි
ධනයේ උදව්වෙන් පුද්ගල ජීවිතය සැපවත් කරගතයුතු බව, බුදුසමය පිළිගනියි
යහපත් ආර්ථිකයක් ඇත්තාට  දෙමව්පිය, අඹුදරු,නෑදෑහිතමිතුරන්ට, අසල්වාසීන්ට තම සිතැඟිලෙස සංග්‍රහකළ හැකිබව දක්වයි.යහපත් 
 ආර්ථිකයක් නොමැති තැනැත්තාට නිරන්තරවම  ශෝකයෙන් , කාන්සියෙන් කාලය ගෙවීමට සිදුවේ
යහපත් ආර්ථිකයක් ඇත්තාගේ ඡීවිතය සුරක්‍ෂිත වෙයි
යම්කිසි  කරදරයක්, විපතක් ආවිට ඔහුට තමාට ධනය ඇතැයි සතුටු වියහැක
එ‍හෙත් යහපත් ආර්ථිකයක් නැති තැනැත්තාට  ලෙඩක්, දුකක්, උපද්‍රවයක් පැමිණි කල්හි ඵයින් මිරිකී ගැලවීමේ ක්‍රමයක් නොමැතිව දුක්විඳීමට සිදුවේ
බුදුදහම සෑමවිටම යහපත් ආර්ථිකයක් සකසා ගතයුතු බව දක්වයි.

බුදුදහම ආර්ථික සුරක්‍ෂිතතාවෙහි අගය දන්නා දහමකි
එයහුදු පරලොවම සලකා දේශනා කරන ලද දහමක් නොවේ
‍මෙලොව පරලොව උභයාර්ථයම අරමුණු කරගෙන දේශනා කරන ලද දහමකි
බුදුදහමේ පරලොව යහපත සඳහා මෙලොව යහපත පූඡා කළ යුතු බවක් කිසිවිටෙක නොඋගන්වයි. ආර්ථික සුරක්‍ෂිත තාවයකට හිමිකම් නොකියන තැනැත්තා නිතරම අසහනකාරීව ඡීවත් වෙයි
ඔහුට "කුසල් දහම්" කිරීමටවත් අවශ‍්‍ය "මානසික සන්සුන් බවක්" නැත
එසේම සමාඡ වගකීම් ඉටුකිරීමටවත් සරිලන ආර්ථික ශක්තියක් නැත
එනිසා ඔහුගේ දිවිය අතිශයින් කටුක වෙයි
මේ හේතු සාධක නිසා "දුප්පත්කම" ගිහි ඡනයාට දුකට කාරණයක් බව බුදු දහම පෙන්වාදෙයි
එය,
  
"දාළිද්දියං භික්‍ඛවේ දුක්ඛං ලෝකස්මිං ගිහීනා කාම භෝගිනෝ"

යනුවෙන් දක්වා ඇත
මෙයින් අදහස් වන්නේ, ධනය මිනිසාගේ ඡීවිතයේ වැදගත්  බව අවධාරණය කළ යුතුව ඇත
ධනය නිෂ්ටාවක් (Goal) නොව, යම් නිෂ්ටාවක් සාධනය කර ගැනීමට ඇති මාධ්‍යයක් (Means) පමණි
හුදු ධනය පමණක් ගොඩගසා ගැනීමෙන් ප්‍රීතිය ළඟා කරගැනීමට නොහැකිය
ධනය ඇති තැනැත්තා තමා කාබී ප්‍රීති වෙයි
එය "අත්තානං සුඛේති පීණේති" යනුවෙන් හැඳින්වේ
එසේම තම දෙමාපියන්, අඹුදරුවන්, ඥාතිමිත්‍රාදීන්, සේවක සේවිකාවන්ද පිනවයි. එසේම ආගමික උතුමන්ටද සංග්‍රහ කරයි
බුදු දහමට අනුව තමා ලද ධනයෙන් තමනුත් සැපවත් වී, අන් අයත් සැපවත් කිරීමට අනුදැන වදාළයි
ධනය යනු මිනිසාගේ උපකරණයකි, සේවකයෙකි
මිනිසා එහි ස්වාමියාය
ධනයට ගැතිව, දාසව, සමාඡයට අනර්ථකාරීව ඡීවත්වීම බුදුදහම අනුමත නොකරයි
එය,

"භෝගේ අගථි‍තෝ අමුච්ඡිතෝ අනඡ්ඣාපන්නෝ ආදිනව දස්සාවි" 
  
යනුවෙනි
බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනයට අනුව ධනය ඉතා හොඳ දෙයකි
ධනය කොතරම් හොඳ වුවත් නරක පුද්ගලයා අතට  ඒ ධනය පත්වූ කළ ඒ ධනයම භයානක දෙයක් බවට පත් වෙයි
මිනිසාට හානිකර දෙයක් බවට පත්වෙයි
මේ  හේතු නිසා ධනය, ධාර්මිකව, අධාර්මික නොවී නිශ්පාදනය කළ යුතු බව දක්වයි. බුද්ධිමත් ලෙස ධනය  පරිහරණය කිරීම, ප්‍රශංසා ලැබිය යුතු කටයුත්තක් බවත්, තණ්හාව පෙරටු කොට ගෙන කරන ධන පරිහරණය, බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනය හෙළා දකින අතර එය පිළිකුල් කරයි
ධනය ධාර්මිකව උපයා පරිභෝග කළ යුතු බව දක්වයි.

ගෘහස්ථ සෑම අයෙකුම යොවුන් වියේදී ධනය නිපදවිය යුතුයි
ශක්තිය ඇති අවධියෙහි ධනය නිපද වූයේ නැතිනම්, මහලු වියට පත්කල දුඛිත ඡීවිතයක් ගෙවිමට සිදුවේ
ධනය හරිහම්බ කල, ධාර්මිකව යුතුකම් ඉටුකළ හා ඉටු කරමින් ධනය පරිභෝඡනය කරන්නාට, මරණයට පත්වන අවස්ථාවේ (නිරපේක්‍ෂව) තණ්හා රහිතව කලුරිය කළ හැකියි, බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනයේ එන එය, වැදගත් කාරණයකි
බුදුදහම ධනය ඉපැයීමට විරුද්ධ නැත
එහෙත් එය ධාර්මිකව පරිහරණය කළ යුතු බව දක්වයි. බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනයේ දී, ලෞකික සැප ගැන බුදුන් දේශනා කර ඇත්තේ, 
"තමාට ධනය ඇති බව සිතීම" සැපතක් බවයි. බුදුන් වහන්සේ ඒ ධනය රැස් කරගතයුතු ආකාරය මෙසේ දක්වයි.

"උට්ඨාන විරියාධි ගතා -බහා බල  පරිචිතා- සේදා වක්ඛිත්තා-ධම්මිකා ධම්ම ලද්ධා භෝගා"'''
යනුවෙනි
එනම්, උත්සාහයෙන්, විර්යයෙන්, බාහු බලය යොදවමින්, දහඩිය හෙළීමෙන්, ධාර්මික රැකියාවල නිරත වෙමින්, ධනය රැස්කළ යුතුය
එසේම, ගිහියන් ලෙස ඡීවත් වීමට යෝග්‍ය වන්නේ මල නොතලා රොන් රැස්කරන බඹරෙකු සේ, ධනය රැස්කරන අය බව සිඟාලෝවාද සූත්‍රය සඳහන් කරයි
"භෝගේ සංහර මානස්ස      -   භමරස්සේව ඉරියතෝභෝගා සන්නිච යං යන්තී   -   වම්මිකෝ වූප චීයතීඒවං භෝගේ සමාගන්ත්වා -    අලමත්ථෝ කුලේ ගිහී"

යනුවෙනි