Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
එමෙන්ම පඬුවස් නුවර කැණීමි වලින් හමු වූ එක්ටැමි ගෙය හි නෂ්ඨාවශේෂ මහා පරාක්‍රමබාහු රජු චක්‍රවර්තී ආකල්පය රටට පල කිරීමට කළ ගොඩනැගිල්ලක අවශේෂ බවත් පෙන්වා දෙයි
ඵ් ඵ් යුග වල පැවැති පාලන ක්‍රමයන්, නිල තල, ආර්ථිකයන් මෙන්ම සිංහල, පාලි, සංස්කෘත වැනි භාෂා පිළිබඳවද පූර්ණ දැනුමකින් පිරිපුන්ව සිටි පරණවිතානයන් වටිනා සාහිත්‍ය කෘතීන් ඵළි දක්වයි.සිංහලයන් පිළිබඳ ඓතිහාසික සහ පුරා විද්‍යාත්මක තොරතුරු දක්වමින් සිංහලයෝ (sinhalayo) නමින් ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයක් කරයි
කුටිටම් පොකුණ, අනුරාධපුර මඟුල් උයන, මැදිරිගිරිය, වටදාගෙය, සීගිරි පියසට අයත් වට පිටාව වැනි ස්ථාන වලට ස්වාභාවික පරිසරයක් සකස් කර දීමටද එම ස්ථාන අලංකාර කිරීමටද පරණවිතාන මහතාගේ ප්‍රඥාව ඉවහල් විය
ලංකාවේ ප්‍රථම අගනුවර වූ අනුරාධපුරයෙහි පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයක් පිහිටුවීමේ ගෞරවයද මෙතුමාට හිමි වේ
මනුෂ්‍යාගේ සංසාරික පුරුද්ද සත්‍යයක්ය යන්න ඔප්පු කිරීමේ පරම නිදර්ශනයක් වූ පරණවිතාන මහතා තුළ කා වැදී තිබුණ පුදුම කුසලතාවන් දෙස බලන විට ,එතුමාට සම කළ හැකි අන් කිසිවකු මේ  රටේ නොවු බවත්, වර්තමානයේ ජිවත් නොවන බවත් අවිවාදයෙන් පිළිගත යුතුව තිබේ
" (ඉන්ද්‍රාණි වීරසිංහ, 34 පිටුව, 'මහ ඇදුරු සෙනරත් පරණවිතාන')

එතුමාගේ සේවාවෙහි ශ්‍රේෂ්ඨත්වය මෙම හදුන්වා දීමෙන් පැහැදිලි වේ
1956 දෙසැමිබර් මස 26 දින සෙනරත් පරණවිතාන මහතා පුරා විද්‍යා කොමසාරිස් ධූරයෙන් සමු ගන්නා ලදි
අනතුරුව 1957 සිට පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ පුරා විද්‍යා මහාචාර්ය තනතුරට පත් විය
මෙය ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාලයක ඇති කරණ ලද ප්‍රථම පුරාවිද්‍යා මහාචාර්ය පදවියයි
1960දී විද්‍යෙදය විශ්ව විද්‍යාලයෙන් "සාහිත්‍ය ශූරී " සමිමාන උපාධිය ලැබුණි
1962 දී විද්‍යාලංකාර විශ්ව විද්‍යාලයද "සාහිත්‍ය චක්‍රවර්තී " සමිමාන උපාධියද පිරි නැමීය
1964 දී එතුමා පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයෙන් විශ්‍රාම ගෙන කොළඹ පදිංචියට පැමිණෙති
දරුවන් නොසිටියද ඔහු සතු වු මානුෂීය දයාව, කරුණාවෙන් හෙබි හදවත නිරතුරුවම ස්නේහයෙන් පිරී පැවතුණි
1969 දී එතුමන්ගේ සියළු කටයුතු සඳහා පසුපසින් සිටි පරණවිතාන මැතිණිය මිය යයි
පරණවිතාන මහතා විශ්‍රාම ගැනීමෙන් අනතුරුවද පුරා විද්‍යා කටයුතු පිළිබඳව සොයා බැලීය
1972  ඔක්තොමිබර් මස 04 වෙනි දින සෙනරත් පරණවිතාන නමි ශ්‍රේෂ්ඨ විද්වතාණන්ගේ අභාවය සිදු විය
නමුත් ඔහුගේ සේවාව පුරාවිද්‍යා ක්ෂේත්‍රය පුරාවටම රැදී පවතිනු ඇත
රචනා කරන ලද ග්‍රන්ථ
පරණවිතානයන් සේවය කළේ දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් ලෝකය ගිනිබත්ව පැවති යුගයකය
නමුත් ඔහුගේ බහුශ්‍රැතභාවයත්, ශක්තියත් හේතුකොටගෙන ඔහු පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් ලෙස සේවය කළ 17 වසර ශ්‍රී ලාංකීය පුරා විද්‍යා ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් සටහන්ව ඇත
වර්තමානයේ ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසය විස්තර කරනු ලබන්නේ ඔහු විසින් රචිත අධ්‍යාපනික සහ පර්යේෂණ ග්‍රන්ථ ආශ්‍රයෙනි
එතුමා විසින් ලෝකයට හෙලි කරන ලද ලෝක ඉතිහාසයේ වැදගත් සිහිවටනයක් වන සීගිරි කුරුටු ගී අද වන විට ඔක්ස්වර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාල‍යීය මුද්‍රණාලය මඟින් ග්‍රන්ථ ලෙස ප්‍රකාශනයට පත් කොට ඇත
එතුමන් විසින් රචිත දේශීය, විදේශීය සඟරාවන් විවිධ ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ රචනා වී ඇත
ඒ ශිලා ලේඛන විද්‍යාව, ඉතිහාසය, කලාව, ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය, ආගම සහ සාහිත්‍ය යන ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේය
එම ප්‍රකාශන කීපයක් පහත දැක්වේ
ද ශයින් ඔෆ් උපුල්වන් ඇට් දෙව්න්දර (The shine of upulwan at Devundara) (1953) 
 ද ගෝඩ් ඔෆ් ඇඩම්ස් පීක් (The God of Adam’s peak) (1958) 
 සෙලොන් ඇන්ඩ් මැලේසියා (Ceylon and Malaysia) (1961) 
 ඉන්ස්කිරිප්ශන් ඔෆ් සෙලෝන් වොල් I (Inscription of Ceylon Vol 1) (1970) 
 ද ග්‍රීක්ස් ඇන්ඩ් ද මයුරාස් (The Greeks and the mauryas) (1917) 
 අර්ට්ස් ඔෆ් ඒන්ශන් සින්හලීස් (Arts of Ancient Sinhalese) (1971) 
 ඉන්ස්කිරිප්ශන් ඔෆ් සෙලෝන් වොල් II (Inscription of Ceylon Vol II) (මරණින් පසු ප්‍රකාශණයට පත්විය) 
 සීගිරි කාතාන්දරය (Story of Sigiriya) (මරණින් පසු ප්‍රකාශණයට පත්විය) 
 සිංහලයෝ (Sinhalayo) 

සිංහලයෝ නම් කෘතිය 1967 දී රචනා කරන ලද අතර එය සිංහලයන්ගේ ඉතිහාසය සහ ඔවුන්ගේ සංස්කෘතියේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ විග්‍රහ කිරීමේ අරමුණින් රචනා වී ඇත
බාහිර සබැදි
ආචාර්ය සෙනරත් පරණවිතානයන් ගේ ලිපියක් 
ආචාර්ය සෙනරත් පරණවිතානන ගැන ලිපියක්

1896 උපත්
1972 මරණ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයෝ
හිරු නැගෙන දේශය නමින් විරුදාවලී ගත් ජපානය, ජපන් ජාතිකයන් විසින් හදුන්වනු ලබන්නේ "නිප්පොන්/නිහොන්" යනුවෙනි
එය "නි" ඉර සහ "හොන්" මූලය යන වචන ද්විත්වයේ එකතුවෙන් සෑදුනකි
පැසිපික් සාගරයෙන් ද බටහිරින් ජපන් මුහුදු තීරයෙන් ද මායිම්ව මෙම සුන්දර දේශය නැගෙනහිර ආසියා මහද්වීපයේ දුන්නක හැඩයෙන් පිහිටා ඇත
ජපානය සතු මුළු බිම් ප්‍රමාණය වර්ග කි
377,835 කි
ජපානය හො‍න්ෂු, හොක්කයිඩෝ, කියූෂූ, ෂිකෝකු යන ප්‍රධාන දූපත් 4 ක් හා තවත් කුඩා අව‍ශේෂ දූපත් රාශියකින් සමන්විතය
මෙම ප්‍රධාන දූපත් සතරේ විශාලත්වය වර්ග කි
362,000 කි
උස් කදු ගැඹුරු මිටියාවත් සහ කුඩා තැනිතලාවලින් යුතු ජපන් භූමිය ගංගා සහ විල් මගින් තවත් සුන්දර වී ඇත
ඉතිහාසය 
ජපන් ඉතිහාසය දෙස විමසීමේදී ඒ පිලිබඳව සඳහන් වන කෘති 2 ක් හමුවේ
එනම් යසුමරෝ විසින් ලියන ලද "කොජිකි" සහ ජොකෝ- නෝ- ෂෝජි විසින් හා ඉනිපසි - නෝ- ගෝතෝ 
විසින් ලියන ලද "නිහොන්ෂෝකි" වංශ කථාය
මෙම මූලාශ්‍ර වලට අනුව ජපානය දේව නිර්මිතයකි
ජපන් ජනාවාස අවුරුදු 10,000 ට වඩා පැරණි බව පුරා විද්‍යාත්මකව තහවුරු කර ඇත
ව. 4 වන සියවසේදී ජපානය යමතෝ ගෝත්‍රය යටතේ ප්‍රථම වරට ජාතියක් වශයෙන් ඒකාබද්ධ වී ඇත
යපතෝ ගෝත්‍රයට අයත් ජිම්මු අධිරාජ්‍යයා යටතේ නව රාජධානියක් බිහි විය
ඒ තෝමෝ වැඩවසම් පරපුරකි
7 වන සියවසේ දී නරා යුගයේදී කෝතොකු අධිරාජ්‍යයා යටතේ රදළ ක්‍රමය අහෝසි කර රාජ්‍යයට හා ආණ්ඩුවට වග කියන ආණ්ඩුකාරවරුන් පත් කෙරිණි
8 වන ශත වර්ෂය වන විට රාජ්‍ය මූලික සංකල්පය බිදී ගොස් රදළ බලය ඉස්මතු විය
(1193 - 1333) කුමකුරා යුගය, (1333 - 1392) නන් බොකුචෝ යුගය, (1392 - 1973) මුරෝමචි යුගය , (1467 - 1568) සෙන් ගොකු යුගය, (1573 -1603) අසුචි මොමායා යුගය සහ (1603 - 1867) එදෝ යන යුගයන් 6 ක් පුරා රදළයන් බලය පවත්වාගෙන ගොස් ඇත
තොකුගවා පාලන සමය වැදගත් වන්නේ බටහිර ලෝකයට පාර වසා දැමූ කාලයක් ලෙසිනි
ජපානයේ නූතන යුගය ලෙස (1868 -1912) මෙයිජි යුගයෙන් ආරම්භ වෙයි
රදළ බලය බිඳ හැර නැවත අධිරාජ්‍ය බලය ස්ථාපිත වූ මෙය ජපානයේ නව ශිෂ්ටාචාරයක් ආරම්භ කළේය
එනම් දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජ, සංස්කෘතික සහ අධ්‍යාපනික යන අංශ වලින් ජපානය ලෝකයට විවෘත කිරීමෙනි
ජපන් මෙයිජි යුගය තුළ දැමූ අඩිතාලම ඔස්සේ "තයිසෝ" ((1912-1926) සහ "ෂෝවා" (1912-1989) යුගයන්වලින් ජපානය ඉදිරියට ගමන් කරද්දී 02 වන ලෝක සංග්‍රාමයට මුහුණ දුන් ජපානය ලැබූ පරාජය තුළින් ම ජයග්‍රහණය සොයා ගොස් අද පෙරදිග ලෝකයේ දියුණු රටක් බවට පත්ව සිටියි
ස්වභාව ධර්මය පදනම් කොට ගෙන බිහිවුණු "ෂින්තො" ධර්මය ජපන් ජනතාවගේ මුල් ම ආගමයි
දේව විශ්වාසය මත පදනම් වූ මෙයට ක්‍රි
ව. 593-572 දී කොරියාවේ සිට පැමිණි බුදු දහම මිත්‍රශීලී වීමෙන් පොදු ජන ඇදහිල්ලක් ලෙස, බුදු දහම ස්ථාපිත විය
නිකාය කීපයකින් සමන්විත වූ බුදු දහමත්, ක්‍රිස්තියානි ආගමත්, සීමිත ඉස්ලාම් භක්තිකයන් ප්‍රමාණයකුත් ජපානයේ දක්නට ලැබේ
ඉපැරණි හා සම්භාවනීය ජපානය 
තුන්වැනි සියවසේ මැද භාගයේ සිට ක්‍රි
වර්ෂ 7810 දක්වා ජපානයේ ප්‍රධාන පාලන බලය වූයේ යමෝටෝ රාජ්‍ය තන්ත්‍රයයි
කොෆුන් සමය (තෙවැනි සියවස මැද සිට හයවැනි සියවස දක්වා) යතුරු සිදුරු හැඩය ගත් බොහෝ සොහොන් කොත් නිර්මාණය කළ සමයක් ලෙස හැදින්වේ
අසුකා සමයේදී (6 වැනි සියවස මැද සිට ක‍්‍රි
ව 710 දක්වා) ප්‍රධාන නගරය නාරා ද්‍රෝණියෙහි දකුණුතම කොටස වු අසුකා වෙත ගෙන යන ලදි
යායෝයි සමය සහ කොෆුන් අසුතා සමය අතර ප්‍රධාන වෙනස නම් ක්‍රියාශිලි නොවු කෘෂිකාර්මික සංස්කෘතියකින් කොරියන් අර්ධද්වීපය හරහා පැමිණි වඩා දියුණු හා යුධකාමි සංස්කෘතියක් දක්වා වූ වර්ධනයයි
කොගුන් අසුතා සමයේ යුදවාදි පාගමනයන් වෙනුවට මධ්‍යතන අධිරාජ්‍යවාදි රාජ්‍ය ක්‍රමය, සෞන්දර්ය විද්‍යාව සහ ආගම හඳුන්වා දුන් තාරා සමයේ ටාන්ග් රජ පෙළපතෙහි චින බලපෑම් වලින් මෙය විතැන් කරනු ලැබිණි
කොෆුන් සමය 

kofun 
ක්‍රි
ව 250 දී පමණ අරඹන කෝග‍්‍රන් සමයට එම නම ලැබුනේ ඒ කාලයේ දක්නට ලැබුණු විශාල භූමිදාන ගොඩනැගිලි ආශ්‍රයෙනි
කොෆුන් සමයේදී බලවත් කුලයන් වටා ගොඩනැගුණු ශක්තිමත් යුදමය රාජ්‍යයන් පිහිටුවිම ද 3 වැනි සියවසේ සිට 7 වැනි සියවස දක්වා යමාටෝ හා කවාචි පළාත්වල මධ්‍යගත වූ බලවත් ජපන් අධිරාජ්‍ය පෙළපතෙහි ආරම්භය වු යමාටෝ රාජ්‍ය සංස්ථාව පිහිටුවිම ද දක්නට ලැබිණි
යමාටෝ රාජ්‍ය සංස්ථාව අනෙක් කුළයන් යටපත් කරමින් සහ කෘෂිකාර්මික ඉඩම් අත්පත් කර ගනිමින් ජපානයේ බටහිර කොටසෙහි දැඩි බලයක් පවත්වා ගත්තේය
ජපානය 5 වැනි සියවසේ දී අධිරාජ්‍යවාදි චීනයට පඩුරු යැවිම ආරම්භ කළේය
චීන ඓතිහාසික වාර්තාවන්ට අනුව එම රාජ්‍ය සංස්ථාව ‘වා’
අ් යනුවෙන් හැදින්වුනු අතර එහි සිටි රජුන් පස් දෙනෙක් ගැන සදහන්ය
චීන ආකෘතිය පදනම් කරගෙන ඔවුහු මධ්‍යගත පාලනයක් හා අධිරාජ්‍ය උසාවි ක්‍රමයක් ගොඩනැගු අතර එහි සමාජ වෘත්තිය කණ්ඩායම් අනුව සංවිධානය කළේය
මේ කාලය මැද දී 4 වැනි සියවස අවසානයේ කොරියාවේ රාජධානි තුන හා ජපානය අතර කිට්ටු සම්බන්ධතාවයක් ආරම්භ විය
ග්වැන්ග්ගෙටෝ ස්ටිල්ට අනුව 4 වැනි සියවසේ පසු භාගයේත් 5 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේත් ජපානය විශාල යුධ හමුදාවන් ද සමග කොරියන් අර්ධද්විපයෙහි ක්‍රියාත්මකව සහභාගිත්වය දැක්විය
ලියු සොන්ග් රාජ පරම්පරාවේ සොන්ග්ගේ ප්‍රස්තුතයට අනුව ලියු සොන්ග් අධිරාජයා තමාගේ ගැත්තෙක් ලෙස සැලකු යමාමොටෝ හි රජුට සිල්ලා හා ගයා රාජ්‍ය සන්ධානයේ යුදමය පරමාධිපත්‍ය තනතුර විධිමත් ලෙස ප්‍රදානය කරන ලදි
බේක්ජේ සහ සිල්ලා යුදමය සහාය තහවුරු කිරිම සදහා තම කුමරුන් ප්‍රාණ ඇපකරුවන් ලෙස ‘වා’ වෙත යවන ලදැයි ‘සම්ගුත් සාගි’ (රාජධානි තුනේ වංශ කථා) වාර්තා කළේය
බේක්ජේහි අසන් රජු ක්‍රි
ව 397 දි සිය පුතා වු ජෙඑන්ජි යැවු අතර සිල්ලා හි සිල්සෙඔන්ග් රජු ක්‍රි,ව 402 දී සිය පුතා යැවීය
අධ්‍යාපනය 
වැඩවසම් යුගයේ සිට ජපන් ජනතාව අධ්‍යාපනය කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වා තිබෙන අතර එහි විෂශේෂ දියුණුවක් සටහන් වන්නේ මෙයිජි යුගයේ දී ය
මෝරි අරි නෝරි අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා පාසැල් අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් හදුන්වා දී ඇත
ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිළිබඳ එතරම් උනන්දුවක් නැති ඔවූහු තම මව් බස අභිමානයෙන් සලකති
භාෂා 
ජපන් භාෂාව ලිවීම සඳහා අක්ෂර මාලා 3 ක් ඇත
කන්ජි, හිරගනා සහ කතකනා එම අක්ෂර මාලාවන් වෙයි
දැනට හමුවන පැරණිම සාහිත්‍ය ලේඛන ලෙස "කොජිකි" හා "නිහෝන් ෂෝකි" හැඳින්වෙන අතර පිරිපුන් සාහිත්‍ය කෘතීන් 8 වන සියවසේදී හමුවේ
ලෝක සාහිත්‍යයෙන් ජපන් සාහිත්‍යට පමණක් ආවේණික වූවක් ලෙස හයිකු කවි හැඳින්විය හැකිය
ජපන් ප්‍රාථමික නාට්‍ය කීපයක් පිළිබඳ පුවත් අසන්නට ලැබෙන අතර 14 වන සියවසේ දී " නෝ" නාට්‍ය සම්ප්‍රදායත්, 17 වන සියවසේදී කබුකි හා බුන්රුකු සම්ප්‍රදායනුත් අරඹා ඇත
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වූ ජපානයේ නිෂ්පාදන හා සේවා ශීඝ්‍ර නවීකරණයකින් සහ ඉහළ තාක්ෂණයකින් දියුණු කෙරිණි
මේ අනුව 20 සිය වස ආරම්භ වන විට කාර්මික අංශය සංවර්ධනය කරමින් ආසියාවේ නවීකරණය වූ රාජ්‍යය බවට පත් විය
II වන ලෙක සංග්‍රාමයට පැටලී මුළුමනින්ම ආරථිකය විනාශ කර ගත් ජපානය 1970 වන විට ශීඝ්‍ර ආර්ථික වෘද්ධියක් ළඟා කර ගනිමින් ලෝකයේ ප්‍රධාන රටවලින් එකක් බවට පත් විය
මෙම ශීඝ්‍ර ආර්ථික වර්ධනය ජපන් භූගෝලීය පිහිටීම, ජපන් ජාතිකයන්ට අයත් ගුණාංග සහ ජපන් ආර්ථික වටපිටාව මත ගොඩ නැගී ඇත
පාලනය 

වත්මන් ජපන් පාලනය සිදුවන්නේ ක්‍රි
ව. 1947 හඳුන්වාදුන් ව්‍යවස්ථාවට අනුවයි. මේ ව්‍යවස්ථාවට අනුව සියළු බලතල හිමිව තිබුණු අධිරාජ්‍යයා ජපන් ජාතියේ සංකේතය බවට පත් කෙරිණි
එය හිරෝහිතෝ අධිරාජ්‍යයාගේ සිට සිදුවිය
ඒ අනුව අගමැති ප්‍රමුඛ ඇමති මණ්ඩලයට විධායක බලතල  හිමි විය
සියළු ව්‍යවස්ථානුකූල පියවර පිළිබඳ තීරණ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට හිමි විය
ප්‍රාන්ත 47 න් යුත් පළාත් පාලනයක් යටතේ බහු පක්ෂ ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක වේ
අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පමණක් හමුදා පොලිස් බල ඇණියක් පිහිටුවා ගෙන ඇත
2 වන ලෝක යුද්ධයට පසු ඇමරිකාවේ අණසකට යටත්වුණු ජපානය 1952 අප්‍රේල් 28 සාම ගිවිසුමක් මඟින් පූර්ණ නිදහස ලබා ඇත
වැදගත් ස්ථාන 

ජපානයේ වැදගත් ස්ථාන ලෙස ‍ෆූජි කඳු වැටිය, ටෝකියෝව, හිරෝෂිමා සහ නාගසාකි හැඳින්විය හැකිය
අඩි 12,388 උස වූ ෆූජි කඳු වැටිය කේතු ආකාරයක් උසුලයි
ටෝකි‍‍යෝව වර්තමාන අගනුවරයි
එය ප්‍රධාන කාර්මික නගරය වන අතර අහස සිඹි‍න ගොඩනැගිලිවලින් යුක්ත වේ
මානව ඉතාහාසයේ සනිටුවහන් වූ අතිශය ඛේදජනක සිඳුවීම වූ ඇමරිකානුවන් විසින් පරමාණු බෝම්බ හෙළා සිදු කරන ලද මිනිස් ඝාතනය හිරෝෂිමා - නාගසාකි නගරයන්හි සටහන් වී ඇත
ස්භාවික සුන්දරත්වය අතින් ලොකයේ ප්‍රමුඛතම ස්ථානයක් රඳවා ගන්නා අතර කපුරු මලට සිමිවන්නේ වැදගත් ස්ථානයකි
"ක්‍රිසැන්තියම්" ලෙස හැඳි‍න්වෙන කපුරු මල ජපානයේ ජාතික පුෂ්පයයි
පිරිසිදු බව, කාර්යක්ෂමතාව, මත ලෝකයේ ඉහළම ස්ථානයක වැජඹෙන ජපානය, ශ්‍රී ලංකාවට දක්වන්නේ අපූරු ලෙන්ගතුකමකි
කෘතිම වෙරළ නිර්මාණය සම්බන්ධයෙන් ද ජපානය නම් දරා සිටී.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ 
 දිසානායක, සුජීව	- රට රට වතගොත-දකුණු සහ නැගෙනහිර ආසියාව, එස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ, කොළඹ- 2003
 නමකුරා, තකෆුසා	- පශ්චාත් යුධ කාලීන ජපන් ආර්ථිකය, සී. ස
කරුණාරත්න සහ පුත්‍රයෝ, 647 කොළඹ- 2003
 විතානගේ, සිරිසේන	- හිරු දෙවගනගේ දේශය, "සමීර" බත්තරමුල්ල-2003

මේ අඩවිත් බලන්න 
 ජපන් භාෂාව
 ජපානයේ දේශපාලන ආර්ථිකය

ආශ්‍රිත
මානව සම්පත් කළමණාකරණය යනු ව්‍යාපාර ආයතනයක අරමුණු හා අභිමතාර්ථ ජය ගැනීමට තම දායකත්වය තනිව හා සාමූහිකව ආයතනයට ලබා දෙන මානව සම්පත කළමණාකරණය කිරීමේ උපක්‍රමික හා තර්කානුකූල ප්‍රවේශයකි
මානව සම්පත 
මානව සම්පත යනු සංවිධානයක් සතුව පවතින මිනිසුන් හා ඵලදායි නිෂ්පාදන කටයුතුවලට යොමුකලහැකි ඔවුන් සතුව ඇති ශක්තීන්, දැනුම, කුසලතාවන් හා අත්දැකීම් වේ
මේවා සංවිධානයක සාර්ථකත්වය සදහා භාවිතා කල හැකි අතර ඒවා සංවිධානයක් සතුව පවතින වටිනාම සම්පත ලෙස අර්ථකතනය කල හැක
මුල් කාලයේදී ආයතනයේ වටිනාම සම්පත ලෙස සැලකුවේ ගණුදෙනුකරුවන්ය
නමුත් වර්තමානයේදී ගණුදෙනුකරුවන් තරමටම සේවකයින්ද ආයතනයේවටිනාම සම්පත ලෙස සලකනු ලබයි
මන්ද යත් මනා දක්ෂතාවයකින් හා කුසලතාවයකින් පිරිපුන් සේවක පිරිසක් නොමැතිනම් ආයතනයට තම අරමුණු හා පමාර්ථ කරා යාම සිහිනයක් වන බැවිනි
මානව සම්පත් කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් විවිධ නිර්වචන 

"මිනිසුන් කළමනාකරණය සම්බන්දයෙන් යොදාගනු ලබන දර්ශක, ප්‍රතිපත්ති, පිළිවෙත්, පිරිවැය යන ආදිය සදහා යොදාගනු ලබන පදයක් ලෙස මානව සම්පත් කළමනාකරණය හැදින්විය හැකිය
"
(Wentel French)

"චිරස්ථායී ව්‍යාපාර සාර්ථකත්වයක් සදහා එකම වැදගත් සාධකය  මානව සම්පත යන විශ්වාසය මත පදනම් කරගෙන මිනිසුන් කළමාකරණය කිරී‍මේ දර්ශනය යි
"
(Allen Price)

“සංවිධානයේ පරමාර්ථ හා සේවාදායකයන්ගේ තෘප්තිය හා සංවර්ධනය යන ද්විත්වය ඉටු කර ගැනීමට මානව සම්පත්වල සඵල උපයෝජනය සලකන සියලුම සංවිධානවල ශ්‍රිතය
"
(Gluik)

"ඉතා වැදගත් මානුෂික සම්පත් ලෙස සංවිධානයක සේවක පිරිසේ වැදගත්කම පිළිගැනීම හා පුද්ගලයන් සංවිධානයේ සහ සමාජයේ යහපත පිණිස සඵලව සහ නීත්‍යානුකූලව භාවිතය තහවුරු කිරීමට විවිධ කාර්යයන් සහ ක්‍රියාකාරකම් උපයෝජනය කිරීම
"
(Stuler & Yanbaladi)

"සංවිධානයක මානුෂික සම්බන්ධතා පිළිබඳ මූලිකවම අදාළ වන කළමනාකරණ අංශය සේවා මණ්ඩල කළමනාකරණය යි
"
(ඉන්දියානු සේවක කළමණාකරන ආයතනය)

මේ අනුව මානව සම්පත් කළමනාකරණය යනු ආයතනයේ සිටින සේවකයින් පිරිස කළමනාකරණය කිරීම හෙවත් කිසියම් සංවිධානයකට පරමාර්ථ ඉටුකර ගැනීම උදෙසා පවතින මානව සම්පත් සඵලදායී ලෙස කාර්යක්ෂම ලෙස උපයෝජනය කිරීමයි
අනෙකුත් සම්පත් වලට සාපේක්ෂව මානව සම්පතෙහි දක්නට ඇති විශේෂ ලක්ෂණ

 සජීවි සප්‍රාණික වීම 
 සිතීමට, ප්‍රතික්‍රියා දැක්වීමට හැකියාවක් තිබීම 
 මානව සම්පතෙහි පිරිවැය වන වේතන තීරණය කිරීමට, බලපෑම් කිරීමට හැකියාවක් තිබීම 
 කාලය ගතවීමත් සමග පුහුණුව අත්දැකීම්, අධ්‍යාපන ආදී කරුණු මගින් මානව සම්පත්වල අගය වැඩිවීම 
 වෘත්තීය සමිති, කණ්ඩායම් ආදී වශයෙන් සංවිධානය වීමේ හැකියාවක් තිබීම 
 නිර්මාණශීලි වීම 
 ඔහුටම/ ඇයටම ආවේණික වූ ස්වියත්වයක් තිබීම  
 අනෙකුත් සියලුම සම්පත් පිළිබඳ තීරණ ගනු ලබන්නේ මානව සම්පත මගිනි
  
මේ අනුව මානව සම්පත් කළමනාකරණයේ මූලිකම අරමුණ විය යුත්තේ සංවිධානයේ සඵලදායකත්වය පිණිස උපරිම පුද්ගල දායකත්වයක් ගෙන දෙන ඉතාමයෝග්‍ය සහ තෘප්ත මානව බලයක් ජනිත කොට පවත්වාගෙන යාමයි
ආයතනයේ අරමුණු සහ පරමාර්ථ ඉටු කරගත හැකි නිවැරදි ගුණාත්මක (සවිධානයේ කාර්යයන් ඉටු කිරීමට අවශ්‍ය මානව දැනුමකින්, කුසලතා, ආකල්ප වලින්) භාවයකින් යුත් ඵලදායී හා තෘප්තියට පත් සේවක සංඛ්‍යාවක්(ඉහළ සුභසිද්ධීන් භුක්ති විදින) පවත්වාගෙන යාම
ඉහත සදහන් මූලික පරමාර්ථය ඉටු කර ගැනීමට උපකාරී වන පරමාර්ථ කිහිපයකි

 සේවදායක ඵලදායිතාවය වැඩිකිරීම 
 සේවාදායක සංවර්ධනය 
 රැකියා ජීවිතයේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැවීම 
 නීත්‍යානුකූල එකඟවීම 
 
ඉහත සදහන් උපක්‍රමික පරමාර්ථ ඉටු කර ගැනීමට පහත සඳහන් අරමුණු ඉෂ්ට කර ගත යුතුය  

 නිවැරදි පුද්ගලයන්, නිවැරදි වේලාවට, නිවැරදි රැකියා සදහා බඳවා ගැනීම
සැබෙවින්ම වඩා ‍යෝග්‍ය අපේක්ෂිත කාර්යඵල ජනිත කරන සේවාදායකයන් සංවිධානය තුළ රඳවා ගැනීම
සේවදායකයන්ගේ කැපවීම ලබා ගැනීම හා වර්ධනය
සේවා නියුක්ත පිරිවැය පලනය කිරීම
ඉහත සදහන් අරමුණු පරමාර්ථ මුදුන් පමුණුවා ගැනීමට කළ යුතු කාර්යයන් ගණනාවක් ඇත

 රැකියා නිර්මාණය 
 රැකියා විශ්ලේෂණය 
 මිනිස් බල සැලසුම් කිරීම 
 ආකර්ශනය 
 තෝරාගැනීම
 බඳවාගැනීම 
 අනුස්ථාපනය
 වේතන කළමනාකරණය 
 පුහුණුව හා සංවර්ධනය 
 සේවාදායක චලන  
 සේවක විනය පරිපාලනය 
 සෞඛ්‍ය හා ආරක්ෂාව 
 සුභසාධන පරිපාලනය 
 දුක්ගැනවිලි විසඳීම 
 ශ්‍රමික සබඳතා

මානව සම්පත් කළමනාකරණයේ අවශ්‍යතාව

සංවිධානයක් සිය අරමුණු හා පරමාර්ථ ඉටු කර ගැනීමට යන ගමනේදී ඒ සදහා සම්පත් භාවිතා කිරීමට සිදු වේ
මූල්‍ය, ද්‍රව්‍ය, තොරතුරු, තාක්ෂණය යනාදී වූ අනෙකුත් සියලුම සම්පත් තිබුනත් ඒවා ප්‍රශස්ත ලෙස මෙහෙය වීම කළ හැක්කේ මානව සම්පත මගිනි
එම නිසා මානව සම්පත් කළමනාකරණය ආයතනයකට අත්‍යවශය අංගයකි
ආයතනයක අනෙකුත් ශ්‍රිත ක්ෂේත්‍රයන් වන නිෂ්පාදන, අලෙවි, මූල්‍ය, පරිපාලන යන අංශයන් හි සාර්ථකත්වයට මුළු ආයතනයේම සර්ථකත්වයට බලපානු ලබයි
ඒ සදහා උද්යෝගිමත් මනා කැපවීමෙන් හා ගුණාත්මකභාවකින් යුත් සේවක පිරිසක් ඒ ඒ දෙපාර්තමේන්තු තුළ සිටීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයකි
ඒම කාර්ය ඉටු කිරීමට මානව සම්පත් කළමනාකරුවන්ගෙන් මනා පිටුවහලක් ලැබේ
ආයතනයක ඇති ප්‍රධානම දෙපාර්තමේන්තු වල නිෂ්පාදන, මූල්‍ය, අලෙවි ආදී ප්‍රධානම සම්පත් වන්නේ මානව සම්පතයි
එම නිසා සම්පත නිවැරදි ලෙසකළමනාකරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වූ පුළුල් දැනුමක් මානව සම්පත් කළමනාකරු ප්‍රමුඛ සියළුම කළමනාකරුවන්ට තිබීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණකි
වර්තමානය වන විට සේවා මණ්ඩල කළමනාකරණය සමාජීය අවශ්‍යතාවයක් ද බවට පත්ව තිබේ
එයට හේතුව වන්නේ සමාජයේ වෙසෙන පුද්ගලයන්ට රැකියා ලබා දීම තුළින් ඔවුනට උසස් ජීවන තත්ත්වයක්  ලබා දී දිළිදුකම පිටු දැකීම හා සමාජ සංවර්ධනයට මෙම මානව සම්පත් කළමනාකරණය මනා රුකුලක් වී ඇති බැවිනි
මානව සම්පත් කළමනාකරණයේ අවශ්‍යතාව ප්‍රවීන මානව සම්පත් ගත් කතුවරයෙකු වන Garry Desler මෙසේ කෙටි කර දක්වනු ලබයි
"ඔබ කළමනාකරුවෙක් නම් ඔබේ ආයතනය කළමනාකරණය කරන විට පහත සදහන් ආකාරයේ වැරදි සිදුවනවා දකින්න කැමතිද
කිසියම් රැකියාවක් සදහා නුසුදුසු පුද්ගලයන් බදවා ගැනීම
රැකියාව/ ආයතනය හැරයන පුද්ගලයින් ප්‍රමාණය දිනෙන් දින අධික වීම
ඔබගේ යටත් සේවකයින් ඔවුන්ගේ උපරිම ධාරිතාවයෙන් කටයුතු නොකිරීම
ඵලක් නොමැති සම්මුඛ පරීක්ෂණ වලින් කාලය නාස්ති කර දැමීම
ඔබගේ සේවකයන් සම්බන්ධයෙන් ගත් තීරණ නිසා නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග වලට යන්නට සිදුවීම
ඔබගේ සේවකයන් අතුරින් සමහරෙකු තමන්ට අසාධාරණයක් වී යෑයි පසුතැවිල්ලෙන් සිටීම
පුහුණුව මද බව නිසා අඩු ඵලදායිතාවක් නිරතුරුව දක්නට ලැබීම
අසාධාරණ කම්කරු ප්‍රතිපත්ති ආයතනයේ තිබීම
ඉහත සදහන් වු ආකාරයේ දුර්වලතාවයන් මග හරවා ගැනීමට නම් ඔබ ආයතනයේ සාර්ථක මානව සම්පත් කළමනාකරණයක් ක්‍රියාත්මක විය යුතුය
"

මිනිසා ආයතනයක හෙවත් සංවිධානයක සම්පත් වන්නේ කෙසේද
කිසියම් ආයතනයකට තම ආයතනයට ආවේණික වූ අරමුණු හා පරමාර්ථ පවතී
මෙම අරමුණු හා පරමාර්ථ ඉටු කර ගැනීමේ ක්‍රියාවලියේදී ඒ වෙනුවෙන් භාවිතා කරන්නේ සම්පත්ය
මානව සම්පත     - Man 
 මුදල්    - Money 
 ක්‍රම/තාක්ෂණය   - Method  
 ද්‍රව්‍ය            - Materials 
 යන්ත්‍ර      - Machines 

වශයෙනි
සම්පත් ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් කරනු ලබයි
ඒ අනුව මෙම වර්ග කිරීම තුළින්ම පුද්ගලයන් හෙවත් මිනිසා යනු ආයතනයක සම්පතක් බවට පිළිගෙන ඇත
ආයතනයේ භාණ්ඩ හෝ සේවා නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේදී මානව සම්පත යෙදවුමක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය
එනම් ආයතනයේ නිමවුම් ක්‍රියාවලියේ මානව සම්පත අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් වන බවයි. එම නිසා පුද්ගලයින් ආයතනයේ සම්පත වන්නේය
මිනිසුන් ආයතනයකට සම්බන්ධ වන්නේ ශ්‍රම සැපයුම්කරුවන් වශයෙනි
ඇත්ත වශයෙන්ම ශ්‍රමය යනු අවශ්‍යතා වලට සාපේකෂව හිග සම්පතකි
එම නිසා එම හිග සම්පත් කාර්යක්ෂමව හා ඵලදායීව යෙදවීම මෙන්ම රැකගැනීමද ආයතනය සතු කාර්ය භාරයකි
එම හේතුවෙන් මිනිසා යනු ආයතනයට සම්පතකි
ශ්‍රමය වෙනුවෙන් ආයතනයක් වැය කරන මුදල වැටුප ලෙස හදුන්වයි. ශ්‍රමය ලබා ගැනීමට ආයතනයට වැටුප වශයෙන් විශාල මුදලක් ගෙවීමට සිදුවේ
තමන් විශාල මුදලක් ගෙවා ලබා ගන්නා පුද්ගලයින් ආයතනයේ පවතින සම්පත් වලින් වටිනාම සම්පත වන්නේය
මීට වෙනස්ව ගත් කළ ලෝකයේ වෙසෙන සියළුම පුද්ගලයන් ආයතනයේ විශාලත්වය අනුව එම ආයතනයේ සම්පත් විය හැකිය
මන්ද යත් සමහරුන් ශ්‍රම සැපයීම තුළින් ආයතනයට සම්පතක් වන අතර එසේ නොවන පුද්ගලයින් පාරිභොගිකයින් ලෙස ආයතනයට සම්බන්ධ වන නිසාය
කළමනාකරණය
ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්‍ය පද්ධතියේ කේන්ද්‍රිය ස්ථානය පිළිබඳව සලකා බලන විට  ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ‍වි‍ශේෂ ස්ථානයක් හොබවයි. මුලික වශයෙන්ම ශ්‍රී ලංකා රුපියලේ අගය සුරක්ෂිත කිරිම, බැංකු, මුල්‍ය ක්‍රමය හා ගෙවීම් පද්ධතිය සුරක්ෂිත කිරීම මහ බැංකුවේ වගකීම් අතර වේ
1949 අන්ක 59 දරන මුදල් නීති පනත යටතේ 1950 අගෝස්තු 28 වන දින ඇමරිකානු ජාතික johne exter මහතා විසින් ශී ලංකා මහ බැංකුව පිහිටවන ලදි
කාලීනව වන ආර්ථික වෙනස්කම් හඳුනා ගනිමින් අවශ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය මහ බැංකුව ක්‍රියාත්මක වීම තුළ දක්නට ලැබේ
අරමුණු  
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව පිහිටවමින් ඔවුන් අපේක්ෂා කරනු ලැබුවේ ඵලදායී සම්පත් සංවර්ධනයක් ඇති කිරීමයි
ඒ සඳහා ඡනතාව දිරිමත් කිරිමයි
මෙකී අරමුණු කරා ළඟා වන විට,
		
ආර්ථික හා මිල ස්ථායීතාව
මුල්‍ය ස්ථායීතාවය

පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කළහ
මිල ස්ථායීව පවත්වා ගෙන යාම තුළින් ඔවුහු ව්‍යවහාර මුදල්වල අගය සුරක්ෂිත කර දීම අපේක්ෂා කරයි
එවැනි සමාඡ 
රාමුවක් තුළ උද්ධමනය අඩු මට්ටමකට ගත හැකිය
එසේම එවිට ආර්ථිකයට සිය විභව වර්ධන හැකියාවද අත්පත් කර ගත හැකිය
දිගු කාලීන ධරණීය ආර්ථික වර්ධනයක් අපේක්ෂිතය
කාර්‍යක්ෂම මුල්‍ය ස්ථාවරයක් ඇති කිරීම තුළින්ද මහ බංකුව අරමුණු ගත කර ඇත්තේ ඵලදායී සම්පත් සංවර්ඩනයක් ඇති කිරීමයි
එසේම මේ නිසා තැම්පත්කරුවන්ට මෙන්ම ආයෝඡකයින්ට හිතකර තත්වයක් උදා කරයි
මන්ද මේ නිසා ආයෝඡනය හා ආර්ථික වර්ධනය පුළුල් වන බැවිනි
ඉහත දක්වා ලු  ආකාරයට අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමට මහ බැංකුව තුළ දක්නට ඇති පාලන ව්‍යුහයද ඉතා වැදගත් කරුණකි
පාලනය
‍ශ්‍රී ලංකා මහ බංකුව සංස්ථාපිත ඒකකයක් නොවේ
මේ නිසා මෙහි සංස්ථාපිත වගකීම මුදල් නීති පනත යටතේ මුදල් මණ්ඩලයට පැවරී ඇත
මුදල් මණ්ඩලය පාලන අධිකාරිය ලෙස සියලු ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ සහ කළමනාකරණය,පරිපාලනය සිදු කරයි
මෙම වගකීම් ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී දෙනෙකුගේ සහයයෝගය ලබා ගනියි
මහ බැංකු අධිපති 	
මුදල් අමාත්‍යංශයේ ලේකම්	
විධායක නොවන සාමාඡිකයන් 03

සංවිධානය
මුදල් මණ්ඩලයේ තීරණ වලංගු වීමට සාමාඡික තිදෙනෙකුගේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වේ
පාලන ව්‍යුහය අභ්‍යන්තර හා බාහිර විගණනයකට යොමු කිරීම සඳහා විගණන කමිටුවක්ද පාලනය තුළ දක්නට ඇත
එයද මුදල් මණ්ඩලයේ අනු කමිටුවකි
එසේම මහ බැංකුවට අවදානම් කළමනාකරණය කිරීමේ විධිමත් ක්‍රමයක් සකස් කර ගැනීමට මෙම විගණන කමිටුව සහය ලබා දෙයි
මහ බැංකුවේ අපේක්ෂිත අරමුණු කරා ළඟා වීමේදී සංවිධාන කාර්යය සඵලත්වය අත්‍යවශ්‍ය වේ
මෙහි සංවිධාන ව්‍යුහය කාර්ය මුලික පදනමක් මත ගොඩනැගී ති‍බේ
ප්‍රධාන අරමුණු සහ කාර්යයන් 04ක් යටතේ සකස් වු සැලැස්මක් මෙහිලා දැකිය හැක
මිල ස්ථායීතා කාණ්ඩය යටතේ
ආර්ථික පර්යේෂණ,සංඛ්‍යාන,දේශිය මෙහෙයුම්,ඡාත්‍යන්තර මෙහෙයුම් ආදී  දෙපාර්තමේන්තු වේ
මුල්‍ය ක්‍රම ස්ථායීතා කාණ්ඩය ය‍ටතේ
බැංකු අධීක්ෂණ,බැංකු නොවන මුල්‍ය ආයතන,ගෙවීම් හා පියවීම,ව්‍යවහාර මුදල් දෙපාර්තමේන්තු සංවිධානය වී ඇත
නියෝජ්‍යායතන සේවා කාණ්ඩය යටතේ 
රාජ්‍ය ණය,විනිමය පාලන,ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන,සේවක අර්ථසාධක අරමුදල් දෙපාර්තමේන්තු පිහිටුවා ඇත
තවද විවිධ දෙපාර්තමේන්තු අන්තර්ගත වන පරිදි 
සංයුක්ත හා සහය සේවා කාණ්ඩයක් ද වේ
මෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් මුල්‍ය කටයුතු,ලේකම්,නීති,ප්‍රවෘත්ති, මානව සම්පත්,සුබසාදනය,ආරක්ෂක ආදී වු දෙපාර්තමේන්තු අන්තර්ගත වෙයි
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නියෝජ අධිපතිවරුන් 2කි
එක් නියෝජ්‍ය අධිපතිවරයෙක් මිල ස්ථායීතා කාණ්ඩය ද ,අනෙකා මුල්‍ය පද්ධති ස්ථායීතා කාණ්ඩය භාරවද සිටියි
ඉතිරි කාණ්ඩවල අධීක්ෂණ කටයුතු නියෝජ්‍ය අධිපතිවරු අතර බෙදා දී ඇත
තවද මෙහිදී සහකාර අධිපතිවරුන් 06 දෙනෙකුගේ සහ දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන් 24 දෙනෙකුගේ ද සහය ලබා ගනී
කාර්යයන්                                                                   

ඉහතදී සාකච්ඡාවට බඳුන් කළේ ශ්‍රි ලංකා මහ බැංකුව අරමුණු ගත වී ඇති ආකාරය සහ සංවිධාන ව්‍යුහයයි
මෙකී සියල්ලගේම අවසාන ඵලය දෘෂ්‍යමාන වන්නේ බැංකුවේ කාර්යයන් පිළිබඳව සලකා බලන කල්හිය
මහ බැංකුවේ කාර්යයන් පිළිබඳව සලකන විට ප්‍රධාන එය දෙආකාර වේ
ප්‍රධාන කාර්යයන් සහ නියෝජ්‍යායතන කටයුතු වශයෙනි
ප්‍රධාන කාර්යය තුළදී මුදල් ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කරයි
එනම් වියදමට සහ පවතින මුදල් ප්‍රමාණයට සිදු වන බලපෑම මත සිදු වේ
මහ බැංකුව විසින් භාවිත කරනු ලබන ප්‍රධාන මුදල් ප්‍රතිපත්තිමය උපකරණය වනුයේ එක් දින පොළී අනුපාතිකයන් නිශ්චය කීරීමයි
එනම් ප්‍රතිමිලදී හා ප්‍රතිවිකුණුම් අනුපාතයයි
මෙහි වෙනසක් සිදු වුවහොත් වාණිජ බැංකු අතර පවතින මුදල් වෙළඳ පොළට බලපෑමක් එල්ල වෙයි
මේ නිසා භාණ්ඩාගාර බිල්පත් ඉපයුම් අනුපාතය,වාණිජ බැංකු ණය පොළී අනුපාතය ආදී කෙටිකාලීන නම්‍යශී අනුපාතවල කෙටි කාලීන වෙනස්කම් ඇති කරයි
ආකාරයට මෙකී ක්‍රියාවලියෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වනුයේ පොළී අනුපාක්‍තයන්හි සහ ණය සැපයුමෙහි වෙනස්කම් නිසා සමස්ථ ඉල්ලුමට හා ඒ මගින් මිල මට්ටම් සහ නිමවුම කෙරෙහි බලපෑමක් ඇති කිරීමයි
මුදල් ප්‍රතිපත්තිය සම්බන්ධව උපකරණ රැසක් මහ බැංකුව සතුව පවතී
විවට වෙළඳපොල කටයුතු
බැංකු අනුපාතය
විදේශ විනිමය මෙහෙයුම්
උපරිම පොළී අනුපාතය
ප්‍රතිමුල්‍ය පහසුකම්

එසේම විනිමය අනුපාතික ප්‍රතිපත්තිය මෙහෙයවීමද ප්‍රධාන කාර්යයකි
2001ජුනි මාසයේදී පාවෙන විදේශ විනිමය අනුපාතිකය ක්‍රියාත්මක කරන ලදී
විනිමය අනුපාතිකය අධික ලෙස උඡචාවචනය වීම වැළැක්වීමටත්,බාහිර සංචිත සතුටුදායක මට්ටමක පවත්වා ගැනීමටත් කටයුතු කරයි
ශ්‍රී ලංකාවේ නිල විදේශ සංචිත කළමණාකරණයද මෙහිලා දැකිය හැකි සුවිශේෂී කාර්යයකි
මෙහිදී ඡාත්‍යන්තර වශයෙන් රුපියලේ ස්ථායීතාව රැක ගැනීමටත්,වර්තමාන ඡාත්‍යන්තර ගනුදෙනු නිදහසේ කර ගෙන යාමටත් හැකි වන ලෙස මුදල් සංචිත හා රත්‍රන් සංචිත තබා ගත යුතු බව නිර්දේශ වී ඇත
ආර්ථික දත්ත එකතු කිරිම හා බෙදා හැරීම,සංඛ්‍යාලේඛන එක්රැස් කිරීම සිදු කරයි
එහිදී මුදල්,බැංකු ක‍ටයුතු,ඡාතික ආදායම,මිල  මට්ටම,කෘෂිකර්මාන්ත‍ය,සේවා වෙළඳ ආදී ක්ෂෙත්‍ර තුළ ආර්ථික සමීක්ෂණ මෙහෙයවයි.ඒ තුළින් රැස් කරන තොරතුරු මහඡනතාව වෙත බෙදා හැරීමද සිදු කිරීම අරමුණුගත වෙයි
ව්‍යවහාර මුදල් නිකුත් කරන්නේද ශ්‍රි ලංකා මහ බැංකුවෙනි
එය නෝට්ටු හා කාසි ලෙසින් නීත්‍යානුකූල පිළිගන්නා ව්‍යවහාර මුදල් වේ
එසේම බැංකු,මුල්‍ය සමාගම් සහ රඡයේ සුරැකුම් පිළිබඳ ක‍ටයුතුවල නියැලී ප්‍රාථමික වෙළඳුන්ට බලපත්‍ර ලබා දීම,නියාමන සහ අධීක්ෂණ ක‍ට‍යුතු සිදු කිරීමද මහ බැංකුව සතු වන වගකීමකි
තවද මහ බැංකුවේ පියවීමේ ගිණුම් පවත්වාගෙන යන මුල්‍ය ආයතනවලට නිෂ්කාශණ සහ පියවීමේ පහසුකම් සපයා දේ
රජයේ ආර්ථික උපදේශක, බැංකුකරු සහ මුල්‍ය නියෝජිත වශයෙන්ද ශ්‍රි ලංකා මහ බැංකුව කටයුතු කරයි
ඉහත කී ප්‍රධාන කාර්යයන්ට අමතරව මහ බැංකුව විසින් නියෝජ්‍යායතන කටයුතු ද සිදු කරයි
රාජ්‍ය ණය කළමනාරණය 
විදේශ විනිමය පාලනය
කුඩා පරිමාණ මුල්‍යකරණ වැඩසටහන් සහ ග්‍රාමීය ණය යෝජනා ක්‍රම මුලික ආයතනය ලෙස කටයුතු කිරීම 
සේවක අර්ථසාධක අරමුදල කළමනාකරණය සහ පරිපාලනය

මේ ආකාරයට ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අරමුණු,පාලනය,සංවිධාන සහ ඒ තුළින් වන කාර්යභාරය සරලව දැක්විය හැකිය
එසේම මහ බැංකුව තුළින් ශ්‍රි ලංකා ආර්ථිකයට සිදු කෙරෙන බලපෑම ද එහි ස්ථායීතාවයට සිදු කෙරෙන බලපෑම ද එහි ස්ථායීතාවයට සිදු කෙරෙන කාර්යයන් ද අති විශාල බැව් ප්‍රකාශ කළ හැකිය
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
ශ්‍රි ලංකා මහ බැංකු වාර්තාව 2019

මේ අඩවියත් බලන්න
 මහ බැංකුකරණය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
Central Bank of Sri Lanka
ලෝකයේ බොහෝදෙනෙකුගේ  අවධානය යොමු වු ගැටලු අතර ප්‍රධාන ගැටලුවක් වශයෙන් ගබ්සාව හදුන්වා දිය හැකියි
බොහෝ රටවල ඵය සදාචාරමය හා සමාජිය ගැටලුවක් වි ඇතිවාක් මෙන්ම ලංකාව වැනි රටවල් වල ඵය නෛතික ගැටලුවක් බවටද පත් වි ඇත
ගබ්සාව පිළිබඳ විවිධාකාර අර්ථකථන බිහිවි ඇතත් පොදුවේ ගත් කල ගබ්සාව ‍යනු කලලය නොමේරූ අවධියේම ගර්හාෂයෙන් ස්වාභාවිකවම ඉවත් විම හෝ ඉවත් කිරිමයි
මෙය ප්‍රධාන වශයෙන්ම ආකාර දෙකකට සිදුවිය හැකිය
නිතැත් ගබ්සාව(Spontaneous Abortion) ස්වාභාවිකවම කලලය ගර්භාෂයෙන් පිටතට පැමිණිම
ප්‍රේරිත ගබ්සාව (Induced Abortion ) බාහිර බලපෑමක් මගින් කලලය ගර්භාෂයෙන් ඉවත් කිරීම
නිතැත් ගබ්සාව හෙවත් ගබ්සාවීම

ප්‍රේරිත ගබ්සාව හෙවත් ගබ්සාකිරීම

ලොව මෑතකදි අනවශ්‍ය ගැබ් ගැනීම් වලින් අතිබහුතරයක් ගබ්සා කරවා ගැනීම් වලින් අවසන් වන බව විද්වතුන්ගේ මතයයි
ඵ් සදහා බලපාන 
ලද හේතු බොහොමයක් හදුනාගත හැකිය
ක්‍රමවත් පවුල් සැලසුම් ක්‍රමයක් අනුගමනය නොකිරීම
දරැ ගැබ පිහිටන අවස්ථාවේදි එය අපේක්ෂා කළද පසුව ඇතිවන විවිධ ආර්ථික , සමාජ හෝ ‍සෞඛ්‍ය හේතුන් මත ගබ්සා වලට යොමුවීම
අනපේක්ෂිත කාලයේදි සිදුවන හදිසි ගැබ්ගැනීම්
තවත් දරැවෙකු නඩත්තු කිරීම පවුලේ අනෙක් දරුවන්ගේ අගතියට බලපැ හැකියැයි නිගමනය කිරිම
ගබ්සාව පිළිබඳ ගැටලුව සැලකීමේදි අවධානයට යොමුවු ප්‍රධානම හේතුව නම් පවුල් සැලසුම් ක්‍රමවල පවතින දුර්වලතාවයන්ය
විශේෂයෙන්ම සාම්ප්‍රදායික පවුල් සැලසුම් ක්‍රම පිළිබඳව විශ්වාසයක් තැබිය හැකි නොවේ
එහෙත් ලංකාව වැනි බොහෝ රටවල කාන්තාවන් අතර විශ්වාසය තැබිය හැකි නවීන පවුල් සැලසුම් ක්‍රම වලට වඩා සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම ප්‍රචලිතව පැවතීම ගබ්සාවපිළිබඳ ප්‍රශ්නය උග්‍ර වීමට හේතු වි ඇත
විවිධ රටවල ගබ්සාව පිළිබඳ තත්වය 

බොහෝ රටවල පවතින සමාජ , ආර්ථික විවිධතාවය පදනම් කොටගෙන වාර්ෂිකව ගබ්සාව සඳහා යොමු වන ප්‍රතිශතයේ වෙනස්කම් පවතින අතර සමහර රටවල සාඵල්‍යතාව අඩු කිරීමෙහි ලා ගබ්සාව ඉතා අඩු බලපෑමක් කරන සාධකයක් බවට පත් වි ඇත
ලෝකයේ ඇතැම් රටවල ගබ්සාව නීත්‍යානුකුල කර ඇති අතරම තවත් සමහර රටවල යම් යම් කොන්දේසි යටතේ නිතිගත කර ඇත
එහෙත් ලංකාව ඇතුලු ඇතැම් රටවල එය නෛතික වරදක් බවට පත්කර දඩුවම් නියම කර ඇත
ඉන්දියාවේ ගබ්සාව නීනිගත කර ඇතත් එය සිදුකළ හැක්කේ ගැබට සති 20ක් ඉකුත් වීමට පෙරය
බංග්ලාදේශයේ ගැබට සති 10ක් ඉකුත් වීමට පෙර එය කරවා ගැනීමට නීතියෙන් බාධාවක් නැත
තායිලන්තයේ ගබ්සාවක් කර හැක්කේ එය ව්‍යභිචාරය,දූෂණය ,හෝ මවගේ ජිවිතය බේරාගැනීමේ අරමුණින් පමණි
ශ්‍රී ලංකාවේ තවමත් බලපැවැත්වෙන 1883 දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 303 වන අනු වගන්තිය යටතේ ගබ්සාවක් කළ හැක්කේ මවගේ ජීවිතය එයින් අවදානමට ලක් වේනම් පමණි
තත්වය මෙසේ වුවද ඉහත දැක්වු හේතු මත ලෝකයේ අනීතිකව සිදුවන ගබ්සා ප්‍රමාණය දිනෙන් දිනම ඉහළ යමින් පවතී
සදාචාරමය හා ආගමික වශයෙන් යම් යම් සිමාවන් යටතේ ගබ්සාව සිදුකිරිමෙහි ප්‍රවණතාව අඩු වී ඇති අතර එයට වෛද්‍යවරයෙකුගේ මැදිහත් වීමක් අවශ්‍ය වන නිසා එවැන්නකින් වැළකී සිටීමට බොහෝ අයගේ නැඹුරැවක්ද පවතියි
එහෙත් අක්‍රමවත්ව සිදුවන ගබ්සා කිරිම් හේතුවෙන් සිදුවන අනතුරැ ප්‍රමාණය ඉහළයෑමටද එම හේතුම ඉවහල් වි ඇත
ගබ්සා ක්‍රමවේදයන් 

සංවර්ධිත මෙන්ම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලද වඩාත් ප්‍රචලිත ගබ්සා ක්‍රමය වශයෙන් භාවිතා වන්නේ ඔසප් චක්‍රය ක්‍රමවත් කිරීමේ ක්‍රමයයි
(Menstrual Regulation) ඔසප් චක්‍ර ක්‍රමය යනු සිරින්ජරයක් මගින් ගර්භාෂයට කිසියම් රසායනික දියරයක් ඇතුලු කොට ඉතා කුඩා කලලය විනාශ කිරීමයි
ඉන්පසු එම විනාශ වු කලලයේ කොටස් දූවිලි ඇද ගන්නා වැනි උපකරණයක්(Vaccum)මාර්ගයෙන් ඉවත් කරනු ලැබේ
ගබ්සාවක් සිදුකරන තවත් ප්‍රකටක්‍රමයක් වන්නේ ශල්‍යකර්මයක් මාර්ගයෙන් කලලයඉවත් කිරීමයි
(D&E) ඊට අමතරව R
486 නම් වු ගිලින පෙති මගින්ද සංවර්ධිත රටවල ගබ්සාව සිදුකෙරේ
උක්ත ක්‍රමවලට අමතරව ගබ්සාව කිරීම සඳහා භාවිතා කරන අනියම් ඖෂධ වර්ග බොහොමයක්ද හදුනාගත හැකිය
ඇලපති , හෝමියෝපති, යුනානි, ආයුර්වේද, ආදි වෛද්‍ය ක්‍රමවල දක්නට ලැබෙන ‍‍ඖෂධ වර්ග කීපයකි
මේවා බොහෝ දුරට සංවර්ධනය 
වෙමින් පවතින රටවල ගබ්සාව සදහා යොදාගනු දක්නට ලැබෙයි
මේනිසා ගබ්සාවට ලක් වන කාන්තාවන්ගේ ශාරීරික මෙන්ම මානසික 
සෞඛ්‍ය සම්බන්ධ ගැටලු මතුවිය හැකි අතර එමගින් ජීවිතය පවා අවදානම් තත්වයකට පත්විය හැක
ගබ්සාව සඳහා මෙම ක්‍රමවලට අමතරව සාම්ප්‍රදායික හා නොදියුණු ක්‍රම ලෙස සැළකෙන එඬරැ නැටි භාවිතා කිරීම, අමු අන්නාසි ආහාරයට ගැනීම,විශේෂ සම්බාහන ක්‍රම වැනි ක්‍රම තවමත් ඇතැම් ග්‍රාමීය මෙන්ම නාගරික කාන්තාවන් අතරද කලාතුරකින් භාවිතා වන බව වාර්තා වේ
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ 
"ජනගහන අධ්‍යයන" 
ද සිල්වා ඉන්ද්‍රලාල 
සීමාසහිත දීපානි මුද්‍රණ 
නුගේගොඩ
රැකියාවක් කරනු ලබන අතරතුරේදි බොහෝ සේවාදායකයන්ට අනතුරැ හා වෙනත් අපහසුතාවන් වලට මුහුණ පෑමට සිදුවන 
අවස්තාවන් අපට දැකිය හැකිය
සමහර අවස්ථාවන් වලදී සිය රැකියාවන් ඉටු කරනු ලබන විට, සිය ඡිවිතය පවා අහිමි වූ හෝ
අහිමි කරගත් අවස්ථාවන් ඉතිහාසය තුලින් අපට ඉනෙගත හැකිය
මේ අනුව ‍මෙවැනි අවස්ථාවන් දෙස විපරම් කර බැලූ විට 
අපට පෙනී යන කරුණක් වන්නේ මෙම සියලුම අවස්ථාවන් සදහා සේවාදායකයන් විසින් සිය රැකියා කටයුතු වලදී අත්දකිනු 
ලබන අසහනය (tention) බලපානු ලබන බවයි. මෙම අසහනය ඇතිවිම සදහා රැකියා පරිසරය හා සම්බන්ධ විවිධ සාධකයන් 
බලපානු ලබයි
සේවාදායකයින් විසින් ඉටු කල යුතු කාර්්‍යයන් සහ වගකීම් පැහැදිලි නොවීම,අවශ්‍යය ප්‍රමාණයට වඩා වැඩියෙන්
සේවාදායකයන්ට කාර්්‍යයන්සහ වගකීම් පැවරීම, සේවාදායක ශුභසාධනය පහල මට්ටමක තිබීම,අවශ්‍යය පුහුණුව සහ සංවර්ධනය 
ලබා නොදීම, වෘත්තීය උපදේශක සේවාවන් ලබා නොදීම, නොමනා කළමනාකරණ චර්යාව, දුර්වල රැකියා තත්වයන්,අහිතකර සංවිධාන
සංස්කෘතිය ආදී විවිධාකාරයේසාධක ඉහත සදහන් කරන ලද සේවක අසහනය ඇතිවීම සදහා හේතු වන බැව් පෙනේ
මේ අනුව රැකියා ආතතිය යන්න "විවිධ මිනිසුන්ට විවිධ දේවල්" ලෙස ඉතා සරලව හැදින්විය හැක
ආතතිය යනු "යම්කිසි භාහිර ක්‍රියාවක්, අවස්ථාවක් ‍හෝ සිදුවීමක් යම්කිසි පුද්ගලයකුගේ විශේෂිත භෞතික සහ/හෝ මානසික ඉල්ලීමක් 
ඇතිවීමේ ප්‍රතිඵලයකින් සිදු වී, එම පුද්ගලයාගේ හැසිරීම් වල සහ/හෝ මානසික ක්‍රියාවලියේ ඇති වන්නා වු යම් ප්‍රතිචාරයක් වේ
"

ඒ අනුව රැකියා ආතතිය යන්න පොදුවේ නිර්වචනය කරන්නේ නම් "කෙනෙකු තුලින් මතුවන ඡීව විද්‍යාත්මක හා කායික අවශ්‍යතාවයන් මෙන්ම 
භාහිර වශයෙන් ඇතිවන විවිධ ඉල්ලීම් හා බලපෑම්, අදාල පුද්ගලයා තුල ඒවාට නිසි අයුරින් හැඩගැසීමට ඇති හැකියාවට වඩා වැඩි වන අවස්ථාවන් 
රැකියා ආතතිය ලෙස හැදින්විය හැක
"

මේ අනුව  රැකියා ආතතිය හා අන්තර් සම්බන්දිතව පවතින ප්‍රධාන නිර්ණායකයන් 03ක් හදුනාගත හැකිය
1.  අප ඡීවත් වන පරිසරය තුලින් ආතතිය සදහා බලපානු ලබන උත්තේඡකයන් ඇති වේ
2.  පරිසරය තුලින් ඇතිවන උත්තේඡකයන් සදහා පුද්ගලයන් විසින් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට හැඩ ගැසෙනු ලැබේ
3.  ආතතිය ඇතිවීම සදහා පුද්ගලයන් තුල පවතින පුද්ගලික වෙනස්කම් ද බලපානු ලැබේ
ආතතිය ඇතිවීම සදහා පලමුවෙන්ම අප අවට පරිසරයෙන් යම් බලපෑමක් ‍හෙවත් උත්තේඡකයක් ඇතිවිය යුතුය
උදාහරණයක් වශයෙන්,
යම් සංවිධානයක සේවාදායකයින්ගේ කායික හා මානසික ප්‍රතිචාර වලට හේතුවක් ලෙස අදාල සංවිධානයේ කළමණාකාරිත්වයේ 
ක්‍රියාකලාපය බලපානු ලබන ආකාරය දැක්විය හැකිය
ආතතිය ඇතිවීම සදහා මීලගට බලපානු ලබන කොන්දේසිය වන්නේ පරිසරයෙහි ඇතිවන්නා වු බලපෑම් සහ උත්තේඡකයන් වලට 
ප්‍රතිචාර දැක්වීමට සදහා පුද්ගලයන් විසින් උනන්දු වීමයි
උදාහරණයක් වශයෙන් ඉහත සදහන් කරන ලද ආකාරයට සංවිධාන  
කළමණාකාරිත්ව විසින් සේවාදායකයින් කෙරෙහි අයහපත් ආකාරයට බලපෑම් කරන විට, සේවකයින් කායික ‍හෝ මානසික වශයෙන්
ප්‍රතිචාර දැක්වීමට උත්සාහ දැරිය හැකිය
මේ අනුව, සේවකයින් විසින් සිය කාර්්‍යඵලයන් අවම කිරීම, රැකියාවට නොපැමිණීම, රැකියා
අතෘප්තියට පත්වීම, සංවිධානය අතහැර යාම ආදිය දැක්විය හැක
ආතතිය ඇතිවීම සදහා පුද්ගලයන්ගේ චර්යාත්මක වෙනස්කම් ද දැඩි වශයෙන් බලපානු ලබන බව පර්යේෂණ මගින් සොයාගෙන ඇත
මෙම පුද්ගල  වෙනස්කම් යටතට, පුද්ගලයන්ගේ අදහස්, ආකල්ප, දැනුම, කුසලතාවන්, හැකියාවන්, මතයන්, පෞරැෂත්ව 
ලක්ෂණයන් ආදී විවිධාකාර සාධක අයත් වේ
මෙවැනි සාධකයන් බලපානු ලබන ආකාරය එක් එක් පුද්ගලයාගෙන් තවත් පුද්ගලයකුට
වෙනස් වේ
"හැන්ස් සෙලින්" සදහන් කරන් ලබන ආකාරයට
1.  ආතතිය සැම විටම පුද්ගලයන් තුල අසහනකාරී තත්වයන් ඇති නොකරන බවත්

2.  ආතතිය තුලින් ධනාත්මක ප්‍රතිඵලද ඇති වන බවත්

3.  ආතතිය සැම විටම මග හැරිය හෝ වැලැක්විය යුතු දෙයක් නොවන බවත්

4.  පුද්ගලයකු විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම මෙම ආතතියෙන් අත්මිදෙන්නේ ඔහු හෝ ඇය මරණයට පත් වූ විට පමණක් වන බවත් ප්‍රකාශ වේ
රැකියා ආතතිය පිළිබද ආකෘතිය පහත ආකාරයට දැක්විය හැක
ගෘහ පාලනය ගෘහනියන් විසිනුත්, වැඩපොළෙහි දි පිරිසිදු කිරිම හා අතුගෑම හා අතු ගාන්නන් විසිනුත් කළ යූතු බව ‍බොහෝ දෙනා සිතති
තම තමන්ගේ ගේ-දොර සහ වැඩ කරන ස්ථානයන් පිරිසිදුව තබා ගැනීමෙිදී තමා විසින් ද වැදගත් භූමිකාවක් රගපෑ යුතු බව ඹවුහු අවබෝධ කර නොගනිති
මනා ගෘහ පාලනයක් පුහුණු කිරීමෙන් තමන්ට ම කෙතරම් යහපතක් කර ගත හැකිදැයි ඹවුහු නොදනිති
ඹබ දිනපතා වැඩ කරන විට, කරන කිර්යයන්හි දි තම වැඩපොළෙහි පිරිසිදුනකම, පිළිවෙල සහ අාරක්ෂාව පවත්වා ගැනිම සමස්තයක් වශයෙන් ඉතා වැදගත් බව ඔබ දන්නවාද
ඔබ කොතරම් ඉක්මනින් සහ කාර්යක්ෂමව වැඩ කරනවාද යන්න ඔබේ වැඩ පොළෙහි පරිසරය විසින් තීරණය කරන බව ඔබ දන්නවාද
ඔබ කාර්යාලයක, සාප්පුවක, කර්මාන්ත ශාලාවක, වත්තක හෝ වෙනත් ස්ථානයක හෝ රැකියාව කළ ද, ගෘහ පාලනය ඔබට අදාළ වේ
මෙම පරිච්ඡේදය ඔබට ප්රීයෝඡනවත් වන්නේ මෙතැනදී ය
මෙම පරිව්ඡේදය කියවීමෙන් පසුව-

 ගෘහ පාලනයේ වැදගත්කම

 ගෘහ පාලනය ඔ‍බේ කාර්යයන්ට විශාල වශයෙන් බලපාන්නේ කෙසේද
ඕබේ රැකියා ස්ථානය පිරිසිදුව, මනා ලෙස, පිළිවෙලට තබා ගැනිම සඳහා ඔබ උපකාරි වන්නේ කෙළෙසද
යන්න දැන ගත හැකි වේ
එමෙන්ම ඔබේ වැ‍ඩපොළේ ගෘහ පාලනයට සහභාහි වීම ගැන ඔබ සිතන විට උද්්ය් ගයෙන් ඔකඳ වනු ඇත
"එස්-5” කුමක්ද
එස් 5 යන්නෙන් ජපන් ව‍චන 5ක් කියවේ
සෙයිරි
 සෙයිටෝන්
 සෙයිසෝ
 සෙයිකෙත්සු
 ෂිත්සුකේ

එහෙත් මේවා පුහුණු කිරිම සඳහා ජපන් ජාතිකයෙකු විය යුතු බවට මින් අදහස් නොවේ
අපි, එක් එක් වචනය කියවා එයින් අදහස් වන දෙය සහ අපට යෙදෙන්නේත කෙසේදැයි බලමු
සෙයිරි 
 අවට ඇති ද්‍රව්‍ය වලින් අවශ්‍ය හා අනවශ්‍ය දෑ තෝරා අනවශ්‍ය දේවල් ගෙන පරිසරයට හානියක් නොවෙන පරිදි විසිකර දමන්න
සෙයිටෝන් 
අවශ්‍ය දේවල් නිසි පිළිවෙලට තබන්න
එවිට ඒවා පාවිච්චිය සඳහා පහසුවෙන් ගත හැක
සෙයිසෝ 
කුණු රොඩ්ඩක්වත්  නොතිබෙන පරිදි   වැඩපොල සම්පූර්ණයෙන්ම පිරිසිදු කරන්න

සෙයිකෙත්සු 
සෑම විටම මනා ගෘහ පාලනයක් සහ වැඩපොළෙහි මනා පිළිවෙලක් තබා ගන්න

ෂිත්සුකේ 
මනා ගෘහ පාලනය පිළිබඳව විනය රීති නිදහසේ අනුගමනය කිරිමට පුහුණු කිරිම
එස් 5 න් ලබන ප්‍රයෝජන 

 එස් 5 කෙනෙකුගේ කාර්යස්ථානය වඩාත් ප්‍රියජනක කරයි
එස් 5 වැෙඩහි කාර්යක්ෂමතාව ලබා ගැනීමට උපකාරි ෙව්
 එස් 5 සහ අාරක්ෂාව ඒකිෙනකට බැදි පවති
එස් 5 උසස් තත්ත්වයෙ නිෂ්පාදනවලට සහ ඉහළ මට්ටමෙ ඵලදායිතාවයකට ෙහ්තු ෙව්
කළමනාකරනය
මානව ශිෂ්ටාචාරය සම්බන්ධ අධ්‍යනයයන්හි අතිශය වැදගත් තේමාවක් වු 'විවාහය' නම් සංස්ථාව මිනිසා පිළිබඳ වෘත්තාන්තයෙහි, එක් වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි
එලෙස විවාහය
සම්බන්ධයෙන් නිර්වචන පළ වෙද්දී, නූතන සමාජ ලෝකය දෙස බැලූ කළ එය ස්වජාතික ද නැතිනම් විජාතික ද යන්න පවා නීර්ණය කළ
නොහැකි තරමට සංකීර්ණත්වයට පත් ව තිබේ
සිංහල විවාහ ක්‍රම	
	
පුරාණ සිංහල සමාජයේ විවාහ ක්‍රම ප්‍රධාන වශයෙන් දෙවැදෑරුම් වේ
දීග  විවාහ
 බින්න විවාහ

දීග  විවාහ

ස්ත්‍රියක් සරණ පාවා දීම හෙවත් ස්වාමි පුරුෂයාගේ නිවසට ඇය කැන්දා ගෙන යාම දීග විවාහය යි
මෙම අභිෂේකයෙන් පසු ඔවුහු ජීවිතාන්තය දක්වා, නැතහොත්
හැකිතාක් කල්, එක්ව වාසය කිරීමට තදින්ම බැඳුණාහු වෙති
"

බින්න විවාහ

පුරුෂයා ස්වකීය නිවසින් වෙන් ව ගොස් භාර්යාවගේ නිවසෙහි පදිංචියට යාමෙන් සිදු කරන විවාහය යි
මෙම උපහාසාත්මක වැකියෙන් හැඟෙනුයේ බිරිඳගේ නිවසින් ඔහුට කුමන හෝ වෙලාවක ගෙයින් පිටවී යන්නට සිදු වේද කියා නොකියා කීමට යි
මීට අවශේෂ විවාහ ක්‍රමයක් පිළිබඳව ද පුරාණ ලක් සමාජයෙන් හෙළි වේ
එකගෙයි කෑම 
පුරාණ සිංහල විවාහ ක්‍රම අතර සහෝදරයන් කිහිප දෙනෙකු සිටින පවුලක එක් බිරිඳක් කැන්දා ගෙන ඒමේ විවාහ ක්‍රමයක් ද දක්නට ලැබු‍ණි
මෙම විවාහ ක්‍රමය අනුව පවුලක වැඩිමහළු පිරිමි දරුවා දෙපාර්ෂවයේම ඥාති සමූහයාගේ එකගත්වයෙන් චාරිත්‍රානුකූලව බිරිදක් කැදවාගෙන එයි එලෙස පවුලේ වැඩිමහළු පිරිමි සහෝදරයා විසින් ආවාහ කරගත් බිරිද තමාගේද බිරිද ලෙස සලකා ලිංගික ඇසුර පැවැත්වීමට ඔහුට බාල සහෝදරයන් හය දෙනකු දක්වා පිරිසකට අවසර මෙම විවාහ ක්‍රමයේදී ලැබේ ඒ අනුව එකම පවුලේ පිරිමි සහෝදරයන් හත් දෙනකුට එක පොදු බිරිදක් සිටීම මෙම විවාහ ක්‍රමයේ ලක්ෂණයකි කෙසේ වෙතත් පවුලේ පිරිමි සහොදරයන් හතකට වඩා සිටීනම් ඔහුට වෙනත් බිරිදක් කැදවාගෙන ඒමට අවසර හිමිවිය අටවන සාමාජිකයාට පසු තවත් පිරිමි සහොදරයන් සිටීනම් පෙර පරිදි තම වැඩිමහල් සොයුරා(අටවන සාමාජිකයා)ආවාහ කරගත් බිරිද තමාගේ බිරිද ලෙස සලකා අඹුසැමි ඇසුර පැවැත්වීමට අවසර තිබිණ

මෙම විවාහ ක්‍රමයට අයත් විශේෂ ආචාර ධර්ම පද්ධතියක්ද පැවතිණ සැම විටම එකගෙයි කෑම විවාහ ක්‍රමයේ දී පුරුෂයන් සත් දෙනාම එකම පවුලකට අයත් විය යුතුවීම ඇතැම් විට සත් දෙනාට වඩා අඩු සාමාජිකයන් සිටින පවුල් ද මෙම විවාහ ත්‍රමය අනුගමනය කළහ පවුලේ පිරිමි සහෝදරයන් සත් දෙනකුට වඩා වැඩිනම් අට වැන්නාට වෙනත් බිරිදක් ආවාහ කරදීම බාල සහෝදරයෙකු මෙම ක්‍රමය යටතේ විවාහ කරගත් බිරිදක් තමාගේ බිරිද ලෙස සැලකීමට නොහැකිවීම එක් සොයුරකු තම බිරිද සමග අඹුසැමි ඇසුර පවත්වන විට අමුඩ ලේන්සුව උළුවස්ලේ තබා වෙනත් සහෝදරයෙකු එතැනට නොපැමිනෙන ලෙස සංඥා කිරීම අදී ආචාර ධර්ම පද්ධතියක් පැවතිණ අතීතයේ මෙසේ එකගෙයි කෑමේ විවාහයට සම්බන්ධවන ස්ත්‍රීන් ඉතා වාසනාවන්ත ස්ත්‍රීන් ලෙස සැලකීය මෙම විවාහ ක්‍රමය වර්තමාන සමාජයේ නොපවතින විවාහ ක්‍රමයකි

පොරොන්දම් බැලීම

පුරාණ ගැමියන් විසින් පවසන පරිදි පෙර භවයේ පතාගෙන එන අන්දම 'පෙර උන්දම්' පොරොන්දම් වී ඇතැයි පැවසේ
මෙය විවාහයේ පැවැත්ම මුල් කරගෙන කායික, මානසික හා ජීව විද්‍යාත්මක වශයෙන් ගැළපීමේ පරීක්ෂණයකි
ප්‍රථමයෙන්, නැකැත් පොරොන්දම් බැලීමබොහෝ සීංහල විවාහයන්හි සිදු කෙරේ
මෙය ධනය, බලය, සමගිය හා සැපය ගැළපේ ද, යන්න පිළිබඳ කෙරෙන්නා වූ පරීක්ෂණයකි
දශ පොරොන්දම් ගැළපීමෙන් ආරම්භව විසි පොරොන්දම් ආදී වශයෙන් පොරොන්දම් බැලීම සිදුවේ
මංගල උත්සවය
	
අවාහ-විවාහවලදී සිංහලයෝ ස්වකීය කුලය ගැන විශේෂයෙන් පරික්ෂාකාරී වූහ
තමන්ගේ කුලයේම කෙනෙකු මිස පහත් යැයි සම්මත කුලයකින් ඔවුහු අවාහ-විවාහයට සම්බන්ධ නොවූහ
මෙවැනි තත්ත්වයන් නූතන සිංහල සමාජයන්හි වුව අවශේෂව පවතින බැව් විද්‍යමාන වනූ නියතය
නැකැත් පත්‍රය
	
මනාලයාගේ පාර්ශවය විසින් මංගල දිනයට ප්‍රථමව මනාලියගේ පාර්ශවය වෙත මංගල දින‍යේදී සිදු කරනු ලබන සියලු චාරිත්‍ර ඇතුළත් ලියවිල්ලක් රැගෙන යනු ලබයි
එය නැකැත් පත්‍රයයි
මංගල්‍යාරාධනය
	
"නැකැත් දීමෙන් විවාහය ගිවිස ගත් පසු සතියකට දෙකකට පමණ කලින් දෙපාර්ශවයේ අය තම නෑයන්ගේ ගෙවල්වලට ගොස් මඟුල් කෑමට එන ලෙසට වැඩිහිටියෙකු ලවා ආරාධනය කෙරේ
පිත්තල හෙප්පුවක හෝ රිදී බන්දේසියක බුලත් තබා සුදු ලේන්සු‍වකින් වසා බුලත් දීම, බුලත් හුරුලු දීම, හසුන් පත් යැවීම ආදී වශයෙන් ආරාධනා කිරීම උඩරට හා පහතරට සිරිතය
"
(ශ්‍රී ලංකා‍වේ විවාහ චාරිත්‍ර-සේනාරත්න,පී.ඇම්
)

මංගල පෝරුව

පුරාණ සිංහල සමාජයන්හි නූතනයේ මෙන් කුලියට මංගල පෝරු නොවීය
එය ද මංගල්‍යයට දින කිහිපයකට පෙර සුභ හෝරාවකින් සෑදීම ආරම්භ 
කෙරේ
සුභ දිසාවට මුහුණලා සිටින සේ  එය නිර්මාණය කෙරේ
එසේම, පෝරුව මතට පාවාඩ එළීම හා එයට උඩින් වියන් බැඳීම ග්‍රාමයන්හි හේන මාමා 
විසින් සිදු කෙරේ
නියම වූ සුභ මුහූර්තියෙන් මනාල යුවළ පෝරුවට නැංවීම සිදු කරනුයේ ඔවුනගේ මාමලා විසිනි
නියමිත දිසාව බලා පෝරුවට නංවන 
මොහොතේ මඟුල් බෙර වැයීම සිදූවේ
පෝරු‍වේ චාරිත්‍ර ලෙසින් මනාලයා පළමුව සිය මනාලියට තැලි පිළි පළඳවයි. මනාලිය විසින් ද මනාලයාහට මුදුවක් පළඳවයි.ඉන් අනතුරුව,පවුලේ 
වැඩිහිටියෙකු විසින් දෙදෙනාගේ සුළැඟිලි පිරිත් නූලකින් බැඳ අත් පැන් වැඩීම සිදු කෙරේ
පසුව, මනාලිය විසින් තම මෑණියන්ට කිරිකඩ සේලයක් 
පිරිනමා,බුලත් හුරුල්ලක් දී ඇගේ දෙපා නමදියි
මනාලියගේ මව එය පිළිගනූයේ හිස මත තබා ගනිමිනි
යුවතිපති දෙදෙනාගේ සුළැඟිලි බැඳ අත් පැන් 
වඩන විට කන්‍යා ලඳුන් විසින් 'ජයමංගල ගාථා' කියනු ලබයි
එසේම, මේවායෙහි පළාතෙන් පළාතට ‍වෙනස් වූ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි
පෝරුවෙන් 
බසිනවාත් සමඟම පොල් ගෙඩියක් පිහියෙන් ගසා දෙපලූ කරයි
මෙය ගණ දෙවියන් උදෙසා කරන පූජාවක් ලෙස සැලකේ. එසේම,ඒ දෙස බලා 
පැරැන්නෝ විවිධ අනාවැකි පළ කරති
විවාහ මංගල උත්සවය
	
මනාල පාර්ශවයේ පිරිස මනාලිය 'කැන්දන් ඒමට' නැකතකට අනුව පිටත් වේ
බොහෝ විට, එකී සිරිත් විරිත් සියල්ල සිදුවුයේ ආගමානුකූල චාරිත්‍ර ඉටු කිරිමෙන් අනතුරුවය
සීංහල විවාහ සම්බන්ධව සැලකීමේදී, නීතියෙන් යුග දිවියට ප්‍රවිශ්ඨ වූ බවක් කිසිදු තැනක සඳහන් නොවන කරුණකි
සිදුහත් කුමරුන්ගේ සරණ මංගල්‍යයේ සිටම, අවාහ-විවාහ සිදුවුව ද 'කසාඳ බැඳීම' යනුවෙන් නීතිගත ලියවිලි,රෙජිස්ටාර් කිරිම් පිළිබඳ අසන්නට නොමැත
එවැන්නක් ප්‍රථම වරට දෘශ්‍යමාන වනුයේ, විදේශිකයන් ලංකාව‍ට පැමිණීමෙන් අනතුරුවය
අතීතයේ ජෝඩුව වෙනුවෙන් සුදු ගොන් හා ගෙජ්ජි බැඳි කරත්තයක් සරසන ලදී
සෙසු ඥාතීන් සඳහා වෙන වෙනම කරත්ත යොදා ගැණින
නමුදු අද වන විටඑකී තත්ත්වය කුලී මෝටර් රථ දක්වා වර්ධනය වී ඇත
මනාලිය කැන්දන් ඒමට මනාලයාගේ මව,පියා ඇතුළු හතරවරිගේ ප්‍රධාන නෑදෑයින් මෙ‍ම විවාහ මංගල උත්සවයට සහ-සම්බන්ධ වෙයි
විවාහ මංගල්‍යය

මංගල භෝජනය
	
බිම පැදුරු මත වාඩි වී සාමූහිකව භුක්ති විඳි මංගල භෝජනය වත්මන වන විට, මේස පුටු සැරසිලි කරන ලද 'මඟුල් මඩුවක්' දක්වා වර්ධනය වී තිබේ
එදා මංගල පෝරුවෙන් බසින යුවති පති දෙපළ පළමුව සිදු කළ කාර්ය වූයේ, මංගල භෝජනය ගැනීමයි
මනාලයා සහ මනාලිය මෙහිදී එක බඳුනේ ආහාර ගත්තෝය
මංගල භෝජන සංග්‍රහය අවස්ථා 04 කින් යුක්ත විය
1.ලාදර බත
මඟුල් ගෙදරට උදව් පදව් කළ නෑදෑයන් වෙනුවෙන් දෙනුයේ
ලාදර බතයි
2.ආදර බත
මංගල භෝජනයයි
3.කෑදර බත
මඟුල් ගෙදරට වෙහෙස මහන්සි වූ නෑදෑ හිතවතුන් වෙනුවෙන් දෙනුයේ
කෑදර බත‍යි
4.යෝදර බත
පසුදා මනාලයා දෙන විශේෂ බතයි
යුවතිපති දෙපළට ආශිර්වාද

මංගල භෝජන‍යෙන් පසුව, ඈත අතීතයේ කවිකාර මඩුවක් පැවැත්විණි
එය පසු කලෙක කතා පැවැත්වීම, මනාලියට මනාලයාට අවවාද දීම්, සංග්‍රහ උදෙසා ස්තූතිය ප්‍රකාශ කිරීම්, අඩුපාඩු සඳහා සමාව භජනය කිරීම් ආදියෙන් සමන්විත සභාවක් බවට පත්ව තිබේ
මනාලිය, මනාලයාගේ මවට භාර දීම, මනාලියගේ මව, පියා ඇතුළු වැඩිහිටියන්ට වැඳ නමස්කාර කිරීම් එහිදී සිදුවේ
විශේෂයෙන්, මනාලිය කැන්දාගෙන යාමට ආසන්නව ඇය‍ට අවවාද දීම් අසන්නට, දකින්නට ලැබේ
ශ්‍රී රාහුල හිමියන් විසින් රචිත කාව්‍ය ශේඛරයේ මංගල අවස්ථාවක පියකු දියණියකට දුන් අවවාද මෙසේ දැක්වේ
"නොකියා සිය හිමිට ,
නැතිවද උතුරු සළු පට,
ගමන් ඉක්මන් නොකොට,
නොයන් නුඔ වසන ගෙන් පිටතට"

මංගල පෙරහැර
	
මනාලිය කැන්දාගෙන ‍යන මෙම මංගල පෙරහැර ඉතා අලංකාරවත් වූවකි
අසවලා අසවල් තැනින් කැන්දාගෙන ‍යන බැව් ඉන් සංකේතවත් කරයි
ප්‍රසිද්ධිය ගෙ‍නෙ‍න අංග මීට ඇතුළත්ය
මනාලියගේ පාර්ශවයේ උත්සවය
	
සිය මනාලිය ස්වකීය නිවසට කැන්දාගෙන ඒමෙන් මනාලයාගේ පාර්ශවයේ උත්සවය ආරම්භ වේ
මෙය 'දෙවැනි ගමන් යාම' ලෙස සිංහල විවාහයන්හි දී හඳුන්වයි. එදා, අද මෙන් 'මධුසමය' සඳහා පිටත් ව යාමක් නොපැවතුනු අතර, මනාලියගේ නිවසින් මනාලයාගේ නිවස වෙත ගමන් ඇරඹීය
එතෙක්, තමා හැදුනු, වැඩුනු පරිසරයෙන් වියුක්තව මනාලිය එතැන් සි‍‍ට නව දිවියක් අරඔයි
එලෙසින්, සීංහල විවාහ මංගලෝත්සවයක නිමාව සනිටුහන් වුව ද, යහපත් සමාජයක ඉදිරි පැවැත්ම නීර්ණය කෙරෙන සොඳුරු ගමන් මඟක‍ට කවුළු පියන් පත් ඉන් විවර වනු ඇත
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ	
			
කරුණරත්න,ඩේවිඩ්
(අනුවාදක),රොබට් නොක්ස්ගේ එදා හෙළ දිව,සීමාසහිත ඇම්
ඩී.ගුණසේන සහ සමාගම,කොළඹ,1962.				
සේනාරත්න,පී.ඇම්
ශ්‍රී ලංකා‍‍වේ විවාහ චාරිත්‍ර,සීමාසහිත ඇම්
ඩී.ගුණසේන සහ සමාගම,කොළඹ,1999.

මේ ලිපිත් බලන්න
 මංගල චාරිත්‍ර
 උඩරට සාම්ප්‍රදායික මංගල ආභරණ
 ශ්‍රී ලංකාවේ විවාහ නීතිය
 දික්කසාදය
 පවුල

විවාහය
සිංහල ජාතිය
මුළු භුම් ප්‍රමාණයෙන් 2/3 ක් මුළුමනින්ම පාහේ වසරේ මාස කිහිපයක් ජලයෙන් වටවී පවතින ශ්‍රී ලංකාවේ එකම ජාතික උද්‍යානය ලෙස කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය හැඳින්විය හැකිය
උද්‍යානය මෙම නමින් හැඳින්වීමට මූලික හේතුව වූයේ කවුඩුල්ල ජලාශය අගනා කුරුළු සම්පතක හිමිකාරීත්වය පිළිබඳ සුවිශේෂත්වයක් ලබන හෙයිනි
එසේම අලි, කිඔුලන් ඇතුළු සත්ව විශේෂ රාශියකට වාසස්ථාන සපයයි
කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය ආශ්‍රිත දැකුම්කළු කවුඩුල්ල ජලාශය රටේ කෘෂිකර්මය පදනම් කරගත් සංස්කෘතික සම්ප්‍රදාය සහ එහි ස්වාභාවික සම්පත් එකට සම්මිශ්‍රණය වු ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ්‍රිත ශිෂ්ටාචාරයෙහි ගෞරවනීය අංගයකි
අක්කර අඩි 104,000 ධාරිතාවයකින් යුතු කවුඩුල්ල ජලාශය  ක්‍රි
ව 3 වන සියවසේදී ඉදිකරනු ලැබූ කීර්තිමත් මහසෙන් රජුගේ සොහොයුරියක් විසින් ඉදිකර ඇති බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ
විශාල සහ පුළුල්ව පැතිරුණ ජල පෝෂක ප්‍රදේශයක් මෙම ජලාශය සතුවන අතර සැලකිය යුතු අලි ගහණයක් සහ සාරවත් ජෛව විවිධත්වයක පැවැත්මට උපකාරී වේ
කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය උතුරු මැද පළාතේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති අතර සිංහල පත්තුවේ මැදිරිගිරිය සහ හිඟුරක්ගොඩ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ටාශ වලට අයත්ය
උතුරු දකුණු දිශාව ඔස්සේ විහිදී ඇති මීටර් 60-500 උසකින් යුතු කඳු පන්තිය උද්‍යානයේ බටහිර මායිමට යාබදව පිහිටා ඇත
කවුඩුල්ල ජලාශය සහ කටුපඳුරු සහිත ලඳු කැලෑව උද්‍යානයේ නැගෙනහිර දෙසට විහිදී ඇති අතර යෝධ ඇළ දකුණු මායිමේ සිට අතුරු මායිම දක්වා ගලා ගෙස් කන්තලෙන ඔබ්බට ගමන් අරඔයි
උද්‍යානයට 1500 mm -2000 mm වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන අතර වැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබෙනුයේ නොවැම්බර් සිට පෙබරවාරි දක්වා ඇදහැලෙන ඊසාන දිග මෝසමෙනි
මේ නිසා අප්‍රේල් සිට  ඔක්තෝම්බර දත්වා වියළි තාලගුණයත් පවති
කවුඩුල්ල  ජාතික උද්‍යානය පිහිටා ඇත්තේ වියළි කාලාපයේ අලි විශාල රංචු වශයෙන් ඵත්රැස්වන වියළි කාලාපයේ හදවත බඳු වු අලින්ගේ වාසභුමියේය
මේ නිසා කවුඩුල්ල  ජාතික උද්‍යානය වසර පුරාම අලි ඇතුන් දැකබලා ගැනිමට හැකි ශ්‍රී ලංකාවේ අගනා ස්වභාවික වාසස්ථාන අතරින් ඵකක් වේ
ආහාර හා ඡලය පැවතිම නිසා කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය වසර පුරාම ව්ශේෂයෙන්ම ව්යළි කාලයේ අලි ඇතුන්ගේ වාසයට මනා පරිසරයක් උදාතර දේ
නානාවිද තෘණ ව්ශේෂ වලින් යුතු වු ද, තෙත් සමයේ මල්බර වන සාරවත් තුරුලතා, ගෝනා, තිත් මුවා, මීමින්නා සහ වල්ඌරා වැනි ශාක භක්‍ෂක සතුන් බොහොමයනට අනර්ඝ වාසස්ථාන සහ ආහාර සපයා දේ
එසේම දිවියන් සහ වලසුන් වැනි දුර්ලභ සතුන් මෙම උද්‍යානය තුළ දැකගත හැකිය
කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානයේ කිඹුලන් පහසුවෙන් දැකබලා ගත හැකි මෙම කලාපයේ පිහිටි වැදගත් ස්ථානයකි
උද්‍යානය තුළ ඒ හරහා ගමන් කරන පෞරාණික ඇළ මාර්ගයක් සහ කුඩා දූපත් සමූහයකින් යුතු අගනා දියපාරවල් කීපයක් පැවතීම තුළින් කවුඩුල්ල ජලාශය සහ ඊට යාබද තෙත් බිම් තුළ මනා ආකර්ශනයක් දැකගත හැකිය
මන්ද යත් විවිධත්වයෙන් අනූන දේශීය හා විදේශීය පක්‍ෂි විශේෂ රාශියක් ඒ වෙත ඇදී ඒමයි
ඒ අතර දියකාවා,අළු කොකා,ලතුවැකියා සහ ආසියානු විවර තුඩුවා පහසුවෙන් දැකගත හැකිය
උද්‍යානයේ පවතින ශාක ප්‍රජාව වියළි සදාහරිත වනාන්තර වලට අයත් වේ
කුඹුක්, පළු, වීර, මයිල සහ මාදම් වැනි ශාක දැකගත හැකිය
ඇළ මාර්ග සහ දිය පාරවල් දෙපස ඉවුරු නිල්වන් පරිණත ගංගා ආශ්‍රිත වනාන්තර පෝෂණය කරයි
හෙක්ටහාර 6900 න් යුතු කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ වනඡිවි සංරක්ෂණ දෙපාර්තමෙන්තුව මගිනි
ඵය 2002 අප්‍රේල් මස 01 වන දින ජාතික උද්‍යානයක් ලෙස නම්කර ඇති අතර වර්තමාතයේ ශ්‍රි ලංකාවේ රක්ෂිත ප්‍රදේශ ඡාලයට අයත් වැදගත් ප්‍රදේශයකි
එහි ඡෛව විවිධත්වය සහ ඡල විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ සංරක්ෂණයේ මුලික අභිප්‍රාය විය
සත්ත්ව සහ ශාක සංරක්‍ෂණය පනත යටතේ උද්‍යානය නම් කර ඇත
ගමන් මාර්ගය
හබරණ සහ පොළොන්නරුව යා කෙරෙන ප්‍රධාන මාර්ගයේ සිට උතුරු දෙසට මිනිත්තු 20 ක රිය පැදවීමකින් කවුඩුල්ල වෙත ලඟා විය හැකිය
උපුටා ගැනීම
රක්‍ෂිත ප්‍රදේශ කළමණාකරණ සහ වනජීවී  සංරක්‍ෂණ ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රකාශනයකි
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන
ගාලු පුරය ගැන විමසන විටදී මුහුදු බඩ ඒ-2 මාර්ග‍‍යේ බෙන්තොට- අහංගම දක්වා කිලෝ මීටර 72ක සීමාවක් හා වර්ග කිලෝ මීටර 1652ක වපසරියක් ගාලු දිසාවට හිමි වේ
බලපිටිය අම්බලන්ගොඩ, කරන්දෙණිය, ‍බෙන්තර , ඇල්පිටිය, හිනිදුම, බද්දේගම,  රත්ගම, ගාල්ල, අක්මීමන හා හබරාදුව නම් පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ 10කින් සමන්විත වේ
එසේම බෙන්තොට ගඟ,මාදු ගඟ,ගිං ගඟ සහ දේද්දුව වැව,මාදම්පේ විල,රත්ගම විල ආදී දිය තඩාගද දැක ගත හැකිය
බෙන්තර සිට ගාල්ල දක්වා මාර්ගයේදී

01. බෙන්තර ගලපාත විහාරය-
මහා කාෂ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේගේ දළදාව වෙහෙර ගර්භයෙහි තැන්පත් කර ඇත
ගලපාත සෙල්ලිපිය ‍ශෛලමය ජල පෙරනය ආදිය දකුණු ලක බබලවයි.
 
02. අලුත්ගම කන්දේ විහාරය
-
කි
ව. 1734 තරම් අතීතයට විහිදෙයි
කීර්ත් ශී රාජසිංහ රජු විසින් වැඩි දියුණු කර ඇත
ආරම්භයේ සිට මේ වන විට 10 වන භික්ෂු පරම්පරාව වැඩ වාසය කරති
මෙහි සීවලී මහ රහතන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා වැඩ වාසය කරන අතර මෙහි තිබෙන බෝධීන් වහන්සේ අවුරැදු 250තට වඩා පැරණි ලෙස සැල‍කේ. 

03. ‍කොස්ගොඩ කැස්බෑ අභිජණන මධ්‍යස්ථානය
-
වඳ වී යන උරඟ විශේෂයක් වන කැස්බෑවන්ගේ බිත්තර එකතු කර පැටවුන් සාදා මුහුදට මුදා හරී
විනෝදාත්මක සේම පරිසර හිතකාමී ක්‍රියාවකි
04.මාදු ගඟ
-
බලපිටිය ප්‍රදේශයේදී හමු වන පුළුල් පරාසයක විහිදෙන විලක තත්වය විහිදා පාන ගඟකි
අතීතයේ දූපත් 64කින් සමන්විත වූ බව පැවසේ
එහෙත් අද වන විට දක්නට හැක්කේ දූපත් 17ක් පමණ වේ
කඩොළාන බහුලව පවතින මෙහි බෝට්ටු, ඔරැ වලින් චාරිකා කිරීම,පිහිනීම ආදිය විනෝදය ගෙන දෙයි
05. අම්බලන්ගොඩ වෙස් මුහුණු කෟතුකාගාරය
-
ජර්මන් රජයේ ආධර ඇතිව පවත්වා ගෙන යන පෞද්ගලික කෞතුකාගාරයකි
පාරම්පරිකව පැවත එන ඉතා වටිනා වෙස් මුහුණ රාශියක් ප්‍රදර්ශනය වේ
වෙස් මුහුණු කර්මාන්තයේ ඉතිහාසය පිළිබඳව විශාල දැණුමක්ද ලබා ගත හැක
06. මීටියාගොඩ චන්ද්‍රකාන්ති මැණික් පතල
-
චන්ද්‍රකාණ්ති පාෂාණ නොහොත් මූන්ස්ටෝන් මැණික් සඳහා මහත් සේ ප්‍රසිද්ධය
මැණික් කර්මාන්තය පිළිබඳ දැණුමත්ද ලබා ගත හැක
07. තෙල්වත්තේ තොටගමුව රත්පත් රජ මහා විහාරය
-
හික්කඩුව තෙල්වත්ත ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති මෙහි පැරණි විහාර චිත්‍ර බොහොමයක් නොනැසී පවතී
මහානාග කුමරු විසින් කරවන ලද්දක් වන මෙහි ක්‍රිස්තු වර්ෂ 7වන සියවසේ රහතන් වහන්සේලා වැඩ සිට ඇති බව පැවසේ
උන් වහන්සේ භාවිත කරන ලද දේද මෙහිදී දැක ගත හැකිය
08. සීනි ගම දේවාලය
-
දෙවොල් දෙවියන් සඳහා දප්පුල රජ දවස ඉදි කර ඇති බව පැවසේ
දේවාලයට යාම සඳහා ඔරුවක හෝ බෝට්ටුවක නැගී කෙටි දුරක් යා යුතු වේ
අතීතයේ පටන්ගම්මිරිස් ඇඔරීම නම් ක්‍රමය මඟින් වැරදිකරුවන්ට දඩුවම් ලබා දීම පිළිබඳ මෙම දේවාලය ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
09. හික්කඩුව කොරල් උයන
-
ලෝකය පුරාම ඉතා ප්‍රසිද්ධයක් උසුලන මෙය 1998දී 'හික්කඩුව සමුද්‍ර රක්ෂිතය ලෙස නම් කර ඇත
හෙක්ටයාර 101කින් සමන්විත මෙය විවිධත්වය අතින් ඉතා ඉහළ මට්ටමක වේ
10. ගිංතොට ථුපාරාම විහාරය
- 
පොළොන්නරු සමයේදී ඉදි කරන ලද ගාලු දිසාවේ පැරණිතම විහාරය වේ
රජ රටින් පැන ආ සුගලා දේවිය සේනා සංවිධානය කිරීම මේ අසළ අම්පිටිය ග්‍රාමයේදී සිදු කර ඇත
11. ගාලු කොටුව.-   
ලොව ඓතිහාසික ජීවමාන නගර අතරින් 04 වන ස්ථානය හිමි කර ගනී
ලන්දේසින් විසින්විශාල කළු ගල් උපයෝගී කර ගනිමින් දැවැන්ත පවුරක්ද , පරිපාලනයට අවශ්‍ය ගොඩනැඟිලිද ඉදි කර ඇත
ලන්දේසි පල්ලිය, ඔරලෝසු කණුව, ප්‍රදීපාගාරය, ජාතික කෞතුකාගාරය සහ සමුදු කෞතුකාගාරය ආදියද මේ අතර පවතින වැදගත් ස්ථාන වෙයි
ගාල්ල - අහංගම ඒ-2 මාර්ගයේදී

12. රූමස්සල කන්ද-
ඉතා දුර්ලභ වර්ගයේ ශාඛ වලින් යුතු, වර්ග ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 150කින් හා උසින් මීටර 100කින් සමන්විත වූ වන දහනකි
තෙත් කළාපයේ මෙන්ම වියළි කළාපයේ ශාඛ වර්ගද දක්නට ලැබෙන මෙහි සීමාව ලෙස වැල්ලේ දේවාලය සිට බොනවිස්ටා කොරල්පරය දක්වා මුහුද අද්දර සීමාව සැළකේ. මෙහි විශාල ඔසු උයනක්ද අතීතයේ සිටම වන අතර අද එය හෙක්ටයාර 22ක් පමණ වන තෙක් කුඩා වී ඇත
13. යටගල හෙට්ඨාචර රජ මහා විහාරය -
ඉතාමත් පැරණි විහාරයකි
දේවානම්පියතිස් රජු විසින් ගෙනවිත් රෝපණය කරන ලද අෂ්ඨඵලරුහ බෝධිය තවමත් වේ
ගාලු දිසාවේ පූජා නගරයක් ලෙස ප්‍රථමයෙන්ම සංවර්ධනය කරන ලද විහාරය මෙය ලෙස සැළකේ. 

14. උණවටුන දෙවොල් දෙවොල-
දෙවොල් දෙවියන් උදෙසා කරවන ලද්දකි
වසර 2000කට පමණ පෙර දෙවොල් දෙවියන් වැඩ සිට ඇතැයි සැළකෙන ශෛලමය ගල් ගුහාවද මෙහි දක්නට ලැ‍බේ
15.කොග්ගල මර්ටින් වික්‍රමසිංහ ජනකලා කේන්ද්‍රය- 
ලාංකික සාහිත්‍යයට විශාල මෙහෙයක් සිදු කළ මර්ටින් වික්‍රමසිංහයන්ට උපහාර ලෙස මෙය ඉදි කර නම් කර ඇත
එසේම මේ සමීපයේ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ කෟතුකාගාරය සහ මඩොල්දූව ද වේ
බෙන්තොට - ඇල්පිටිය මාර්ගය

16. අඬා හැලෙන ඇල්ල
-
ඇල්පිටිය පසු කර පිටුවල ගම්මානයට පිවිසි පසු බෙරලිය නම් මූකලාන තුළ තනිව හඬා වැටෙන්නේය යන ප්‍රවාදය නිසා මෙම අඬා හැලෙන ඇල්ල යන නාමය යෙදී ඇතිඉතා මනස්කාන්ත දිය ඇල්ලකි
17. අම්බන ශ්‍රී රාහුල සංඝරාජ ඉදුරුගිරි ලෙන් විහාරය
-
කහදූව ප්‍රදේශයේ නිසංසල පරිපරයක පිහිටා ඇති සිත් සන්සුන් කරවීමට සමත් ගල් ලෙනකි
මෙම ගල් ලෙනෙහි තොටගමු ශ්‍රී රාහුල හිමි ජීවිතයේ අවසාන කාලය  වැඩ සිට ඇතැයි සැළකේ. උන් වහන්සේගේ බෙහෙත් ගැල් වූ ශ්‍රී දේහය පෘතුගීසින් විසින් රැගෙන යාමෙන් පසු ගෝවේ නගරයේ තවමත් තබා තිබෙන බව පැවසේ
18. පිටිගල දිය කිතුල් කන්ද ආරණ්‍යය
-
ඉතාමත් නස්කලංකව පිහිටා ඇති මෙම ධර්ම නිකේතනයේදී විවිධාකාර වූ ශාරීරික හා මානසික රෝගී තත්වයන්ට ප්‍රතිකාර සිදු කර සුව කිරීම පිළබඳ ප්‍රසිද්ධයක් උසුළයි
ගාල්ල - උඩුගම මාර්ගය

19. හිනිදුම කල්වාරි කන්ද
-
කිතුණු බැතිමතුන් සිය දහස් ගනනින් වන්දනාවේ යෙදන මෙම පූජා භූමිය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 900ක් උසින් ගිං ගඟ අසබඩ මෙය පිහිටා තිබේ
20. පරගොඩ රජ මහා විහාරය
-
අනුරාධපුර යුගයේ ඉදි වී ඇත්තකි
ගම්පෙරළිය නවකතාවේ පියල්
නන්දා ඇතුළු පිරිස නාමල් පුදන්නට ගිය චාරිකාවට පාදක වූ වෙහෙර වූකලී මෙහි තිබෙන වෙහෙර වේ
මේ අඩවිත් බලන්න
 ගාල්ල
 ගාලු කොටුව
 ගිං ගඟ

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 අපේ උරුමය 

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
දැන්වීම්කරණය හෙවත් වෙළඳ ප්‍රචාරනය සන්නිවේදන  ක්‍රමයකි
එය   අදාල පාරිභෝගිකයා විසින් භාණ්ඩය හා සේවාව ලබා ගන්නා ආකාරය හා එය භාවිත කරන ආකාරය  සම්බන්ධව  සිදු කෙරෙන දැනුවත් කිරිමකි
සමහර වෙළෙඳ  දැන්වීම් නිර්මාණය කර ඇත්තේ වෙළෙඳ  නාමය ගැන විශ්වාසනීයත්වයක් උපදමිනි
එමගින් ඒවා පරි‍භෝජනය වැඩිදියුණු  කරවිමට හැකි බැවිනි
මේ අරමුණ ඉටුකරගැනීම උදෙසා සැබෑ කරුණු මෙන්ම පොළඹවන  සුළු පණිවිඩද,  වෙළෙඳ දැන්වීම්වල අන්තර්ගතවේ