Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඔහු කොළඹ තරුණ බෞද්ධ සංගමයේ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු වූ අතර සමස්ත ලංකා බෞද්ධ මහා සම්මේලනයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි
පසුව ඔහු සමස්ත ලංකා බෞද්ධ මහා සම්මේලනයේ මෙන්ම කොළඹ තරුණ බෞද්ධ සංගමයේ සභාපතිවරයාද විය
ලෝක බෞද්ධ සහයෝගීතාවයේ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාදේශීය මධ්‍යස්ථානයේ සභාපතිවරයා වූ ඔහු ලෝක බෞද්ධ සංගමයේ උප සභාපතිවරයා ද විය
ඔහු මහාබෝධි සංගමයට අනුග්‍රහය දැක්වූ අතර ලංකා මහා බෝධි සංගමයේ නායකත්වය ද දැරීය
හෙන්රි වුඩ්වර්ඩ් අමරසූරිය පානදුරේ එම්.සී පෙරේරාගේ වැඩිමහල් දියණිය වන අයිලීන් රේචල් පෙරේරා සමඟ 1928 දී විවාහ විය
ඔවුන්ට මහිමන් නම් පුතෙකු සහ රුක්මණී, ඉන්ද්‍රානි, ප්‍රියානි සහ ගීතාංජලී යන දියණියන් හතර දෙනෙක් සිටියහ
ඔවුන් පදිංචිව සිටියේ ගාල්ල උණවටුනේ පිහිටි අමරගිරි වලව්වේය
එච් ඩබ්ලිව් අමරසූරිය මහතා තේ, රබර් සහ පොල් වතු අක්කර 6000කට අධික ප්‍රමාණයකට හිමිකම් කියූ අතර ඔහුගේ වතු අවට මාර්ග, බෙහෙත් ශාලා, ප්‍රසව සායන, පාසල් සහ පන්සල් සංවර්ධනය කළේය
ඔහු Henry Woodward Amarasuriya Charitable Trust පිහිටුවා අධ්‍යාපන හා සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය නංවාලීම සඳහා බොහෝ පරිත්‍යාග කළේය
මාලිගාකන්ද විද්‍යෝදය පිරිවෙන, පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ඇතුළු බොහෝ පිරිවෙන් උන්වහන්සේගේ දානපතිකමේ ප්‍රතිලාභීන් විය
අධ්‍යාපනයට දුන් දායකත්වය 
ඔහු විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ බොහෝ පාසල් ආරම්භ කළේය
ගාල්ල විද්‍යාලෝක විද්‍යාලය, හුංගම විජයබා විද්‍යාලය, මීපාවල අමරසූරිය විද්‍යාලය ඔහු විසින් ආරම්භ කරන ලද කැපී පෙනෙන පාසල් කිහිපයකි
අඩු වයසින් මියගිය තම දියණිය ගීතාංජලී සිහිකරමින් ඔහු කොළඹ විශාඛා විද්‍යාලයට පුස්තකාල ගොඩනැගිල්ලක් තෑගි කළේය
පසුව ඔහු උණවටුන "ගුරු අභ්‍යාස විද්‍යාලය" පිහිටුවීමට උණවටුන තම පාරම්පරික නිවස අමරගිරි වලව්ව පරිත්‍යාග කළේය
එහි තිබු උණවටුන මහා විද්‍යාලය  ඔහුගේ වෙනත් ඉඩමක ප්‍රතිස්ථාපනය කලේය
තම මාතෘභූමියට සහ දකුණු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාවට ඉමහත් සේවයක් කළ හෙන්රි වුඩ්වර්ඩ් අමරසූරිය 1981 මාර්තු 6 වන දින වයස අවුරුදු 76 දී මිය ගියේය
1983 මැයි 22 වැනි දින ශ්‍රී ලංකා තැපෑලෙන් එච්.ඩබ්ලිව්.අමරසූරිය මහතාගේ තැපැල් මුද්දරයක් නිකුත් කළේ ඔහු විසින් රටට කළ අගනා මෙහෙවර සිහිපත් කරමිනි
සමස්ත ලංකා ක්‍රිකට් නායක සර්ගෝ ජයවික්‍රම ඔහුගේ ඥාති සොහොයුරා විය
මැකී ගිය ඉතිහාසය අලුතින් ලියන්නට

Rata Nanwana Daruwo is a Sri Lankan YouTube channel presenting by 13 year and 11 year brother and sister, All of the videos uploaded in this YouTube channel has English Description also
This YouTube channel is a Educational YouTube channel
This YouTube channel's vision is teaching real history to the next generation and teaching the ancient Sri lankan traditional methods & Traditional and cultural heritage used by ancient Sri lankan ancestors
This YouTube channel's mission is make a new generation who know the real history of Sri lanka,This YouTube channel's slogan is " මැකී ගිය ඉතිහාසය අලුතින් ලියන්නට "
This YouTube channel's first video is " Traditional mask art in Sri Lanka" on 2021 February 27.

රට නන්වන දරුවෝ යනු වසර 13 ක් සහ 11 ක සහෝදරයෙකු සහ සහෝදරියෙකු විසින් ඉදිරිපත් කරන ශ්‍රී ලාංකික යූටියුබ් නාලිකාවක් වන අතර මෙම යූටියුබ් නාලිකාවේ උඩුගත කර ඇති සියලුම වීඩියෝ පට වල Description හි ඉංග්‍රීසියෙන් විස්තර කර ද ඇත
මෙම යූටියුබ් නාලිකාව අධ්‍යාපනික යූටියුබ් නාලිකාවකි
මෙම යූටියුබ් නාලිකාවේ දැක්ම අනාගත පරම්පරාවට සැබෑ ඉතිහාසය ඉගැන්වීම සහ පැරණි ශ්‍රී ලාංකික සම්ප්‍රදායික ක්‍රම සහ සම්ප්‍රදායික හා සංස්කෘතික උරුමයන් ඉගැන්වීමයි
මෙම යූටියුබ් නාලිකාවේ ප්‍රථම වීඩියෝ පටය වන්නේ 2021 පෙබරවාරි 27 දිනැති උඩුගත කළ " ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි වෙස්මුහුණු කලාවයි "
මෙම යූටියුබ් නාලිකාවේ මෙහෙවර ශ්‍රී ලංකාවේ සැබෑ ඉතිහාසය දන්නා නව පරපුරක් බිහිකිරීමයි
මගේ අරමුණ මගේ රටේ සත්‍ය ඉතිහාසය සහ සංස්කෘතිය පිළිබඳ දැනුම මගේ මිනිසුන් සමඟ බෙදා ගැනීමයි
හිරෝෂිමා ප්‍රාන්තය ජපානයේ හොන්ෂු හි පිහිටා ඇත
අගනුවර හිරෝෂිමා නගරයයි
ප්රසිද්ධ ස්ථානය
පරමාණු බෝම්බ ගෝලාකාර
මියජිමා
ටොමොනුරා
හිරෝෂිමා බලකොටුව
ෂුකේයන්

නගර ලැයිස්තුව
හිරෝෂිමා
ෆුකුයාමා නගරය

මූලාශ්රය
ෂින්-හකුෂිමා දුම්රිය ස්ථානය ජපානයේ හිරෝෂිමා ප්‍රාන්තයේ හිරෝෂිමා නගරයේ පිහිටි දුම්රිය ස්ථානයකි
JR West Sanyo Main Line, Kabe Line සහ Astramline යානයේ ඇත
ඉතිහාසය
ඉදිකිරීම් 2013 දී ආරම්භ විය
2015 දී නිම කරන ලදී

ඊළඟ ස්ථානය
JR West Sanyo Main Line,Kabe Line
හිරෝෂිමා දුම්රිය ස්ථානය-මෙම-ස්ථානය-යොකොකාවා දුම්රිය ස්ථානය 
Astramline
城北駅-මෙම-白島駅

මූලාශ්රය
බැට්සිරායි තීව්‍ර නිවර්තන සුළිසුළඟ යනු මැඩගස්කරයට මහත් ව්‍යසන සිදු කල සුළිසුළඟක් වන අතර, 2017 වසරෙහිදී පැමිණි   එනාවෝ සුළිසුළඟට පසුව මැඩගස්කරයට බැට දුන් විශාලතම නිවර්තන සුළිසුළඟ වෙයි
කුට්ටි මනි යනු ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ සේවය කර ඇති ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෙකි
කුට්ටිගේ පෙර චිත්‍රපටය සිනමාහල්වල නිකුත් කිරීම 2021 දී මන්දගාමී වේ
චිත්රපටකරණය

සටහන
මීනා ( උපත 1976 සැප්තැම්බර් 16 ) දකුණු ඉන්දීය සිනමා නිළියකි
ළමා තරුවක් ලෙසින් සිනමාවට පිවිසි ඇය පසුව ජනප්‍රිය නිළියක් බවට පත් වූවාය
ඔහුගේ පළමු චිත්‍රපටය ශිවාජි ගනේෂන්ගේ හදවත් ය
ඇය 90 දශකයේ සිට වසර 15 කට වැඩි කාලයක් දෙමළ සහ තෙළිඟු චිත්‍රපටවල ප්‍රමුඛ නිළියකි
ඔහු දෙමළ, තෙළිඟු, කන්නඩ සහ මලයාලම් වැනි සියලුම දකුණු ඉන්දීය භාෂා වල රඟපා ඇත
ඇය ප්‍රධාන චරිතයට පණ පෙවූ පර්ල් චිත්‍රපටිය ජපානයේ සාර්ථක වූ පසු ජපානයේ ද බොහෝ රසික පිරිසක් දිනා ගෙන ඇත
ඔහු රූපවාහිනී කතාමාලාවල ද රඟපා ඇත
මීනාත් ඉස්සර ගණිකාවක් වුණත් නිළියක් වුණේ කියුම්ක්වාන් ගයා    නිසා
කැපී පෙනෙන දෙමළ චිත්‍රපට 

 මගේ රසේ හිතේ
 මාස්ටර්
 ඒවයි සංමුකි
 වීර
 මුතු ඇටය
 පුරවැසියා
 රිද්මය
 දුෂ්ටයා
 ස්වර්ණමය යුගය
 හිතවත් රජිනිකාන්ත්
 සේතුපති IPS
 භාරතී කන්නම්මා
 මාමා
 කූලි
 රතු බලකොටුව
 ආනන්ද උද්යානය

උපුටා දැක්වීම්

බාහිර සබැඳි 

 මීනා (නිළිය) අන්තර්ජාල චිත්‍රපට දත්ත ගබඩාවේ 
ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියෝ
ජීවමාන ජනයා
1976 උපත්
දම් පැහැති මුහුණැති ශ්‍රී ලංකා කළු වඳුරා ( Semnopithecus vetulus ), දම් පැහැති මුහුණැති කොළ වඳුරා ලෙසද හැඳින්වේ, එය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වඳුරු විශේෂයකි
මෙම සත්වයා දිගු වලිග සහිත වන අතර, බොහෝ දුරට දුඹුරු පැහැති පෙනුමක්, අඳුරු මුහුණක් (සුදුමැලි පහත් මුහුණක් සහිත) සහ ඉතා ලැජ්ජාශීලී ස්වභාවයකින් හඳුනාගත හැක
මෙම විශේෂය වරෙක ඉතා බහුල වූ අතර, කොළඹ තදාසන්න ප්‍රදේශයේ සහ "තෙත් කලාපීය" ගම්මානවල (වසර පුරා අධික උෂ්ණත්වය සහ අධික ආර්ද්‍රතාවය සහිත ප්‍රදේශ, මෝසම් කාලවලදී වැසි ගංවතුර ඇති වන), සීඝ්‍ර නාගරීකරණයට හේතුවෙන් වඳුරන්ගේ ජනගහන මට්ටමේ සැලකිය යුතු අඩුවීමක් දක්නට ලැබේ
එය සාම්ප්‍රදායිකව ට්‍රැචිපිතෙකස් ලුටුන්ග් කුලය තුළ වර්ගීකරණය කර ඇති නමුත් එය අළු ලන්ගුර්ස් සමඟ වඩාත් සමීපව සම්බන්ධ බව පෙන්නුම් කරන DNA සාක්ෂි මත පදනම්ව සෙම්නොපිතෙකස් ගණයට ගෙන යන ලදී
ලක්ෂණ 
දම්පාට මුහුණැති ලැන්ගර් වල පිරිමින් සාමාන්‍යයෙන් ගැහැණු සතාට වඩා විශාලය
පිරිමින්ගේ ප්‍රමාණය 50 to 67.1 cm (19.7 to 26.4 in)67 to 85.1 cm (26.4 to 33.5 in) සහිත හිස-ශරීරයේ දිග
කාන්තාවන්ගේ හිස-ශරීර දිග 44.7 to 60 cm (17.6 to 23.6 in) සහ වලිගය දිග 58.9 to 82 cm (23.2 to 32.3 in)
පැල්ලම සාමාන්‍යයෙන් කළු පැහැයේ සිට අළු පැහැය දක්වා වෙනස් විය හැක
මෙම විශේෂයට සුදු පැහැයේ සිට අළු දක්වා කෙටි 'කලිසම්' වටකුරු දම්-කළු මුහුණු වලින් සුදු පැති පිළිස්සුම් ඇත
පිටුපස කොටසක් සුදු පැහැති ලොම් වලින් ආවරණය වී ඇති අතර වලිගය කළු සහ සුදු මිශ්‍ර වර්ණවලින් ලොම් ද ඇත
පාද සහ අත් ද දම්-කළු වර්ණයෙන් යුක්ත වේ
උප විශේෂ අතර ප්‍රමාණය වෙනස් වේ
සාමාන්‍යයෙන් වැඩිහිටියන්ගේ බර 3.1 and 11.4 kg (6.8 and 25.1 lb) අතර වේ, සාමාන්‍යය 7.08 kg (15.6 lb) පමණ වේ
කුඩාම උප විශේෂය ( S
nestor ) සාමාන්යයෙන් බර 3.8 and 6 kg (8.4 and 13.2 lb) අතර වේ
අනෙකුත් උප විශේෂවල සාමාන්‍ය බර 7.8 kg (17 lb) දක්වා වාර්තා වී ඇත කාන්තාවන් සහ 8.5 kg (19 lb) සමහර විට 18 kg (40 lb) ක් දක්වා බරින් යුත් විශාල ලැන්ගර් සහිත පිරිමින් තුළ
ශ්‍රී ලංකාවේ ජීවත් වන ප්‍රයිමේටාවන් අතර, දම් පැහැති මුහුණැති ලැන්ගර් කාණ්ඩයේ ප්‍රමුඛ පිරිමින් බොහෝ විට වාසස්ථානවල එකට ජීවත් වූ ටෆ්ටඩ් අළු ලැන්ගර්ට වඩා විශාල වුවද, එය ටෆ්ටඩ් ග්‍රේ ලැන්ගර්ට වඩා තරමක් කුඩා ය
"වලස් වඳුරා" ( S
monitcola ) ලෙස හැඳින්වෙන උපවිශේෂයේ සාමාන්යයෙන් තද පැහැති කබායක් ඇති අතර සාමාන්යයෙන් බර උඩු රැවුලක් ක්රීඩා කරයි
මෙම විශේෂය තුළ, ඔටුන්නෙහි හිසකෙස් දිගේ පිටුපසට යොමු කර ඇත, විකිරණ නොවේ
එහි තුඩ සහිත අළු ලැන්ගර් වල ලාංඡනය නොමැති අතර ඔටුන්නෙහි පන්සල් සහ නේප් මත වඩා දිගු කෙස් ඇත
දම්පාට මුහුණැති ලැංගුර්ට පිරිසිදු සුදු හෝ සුදු පැහැති අළු පඳුරක් ඇත
උප විශේෂ 
ශ්‍රී ලංකාවේ ක්ෂීරපායීන්ට අනුව උප විශේෂ 4 පහත පරිදි හඳුනාගෙන ඇත
දකුණු පහතරට තෙත් කලාපය දම් පාට මුහුණැති ලැන්ගර්, Semnopithecus vetulus vetulus - "වර්ණය බොහෝ සෙයින් වෙනස් වේ
කළු උඩු කඳ, ලා දුඹුරු පැහැති තොප්පිය, කකුල් දක්වා විහිදෙන හොඳින් අර්ථ දක්වා ඇති රිදී පැහැයෙන් යුත් පැල්ලම
කැපී පෙනෙන සුදු රැවුල් ගස්
වලිගය ද සුදු පැහැයක් ගනී
මෙම උප විශේෂය තුළ බොහෝ සුදු මෝර්ෆ් නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ
ඒවා සම්පූර්ණයෙන්ම සුදු සිට අර්ධ වශයෙන් සුදු leucistic විය හැකිය
"

 බටහිර දම් පාට මුහුණැති ලැන්ගර් හෝ උතුරු පහතරට තෙත් කලාපය දම් පාට මුහුණැති ලැන්ගර්, සෙම්නොපිතෙකස් වෙටුලස් නෙස්ටෝර් - "එය සියලුම උප විශේෂවලින් කුඩාම වේ
ලා අළු දුඹුරු පැහැ ලප පැල්ලමක් සහිත ඉහළ කඳ තද අළු දුඹුරු, තද අළු දුඹුරු කකුල් සහ සුදු තොප්පිය
"
 ඩ්‍රයිසෝන් දම් පාට මුහුණැති ලැන්ගර්, සෙම්නොපිතෙකස් වෙටුලස් ෆිල්බ්‍රික්කි - "විශාලතම උප විශේෂය
අළු දුඹුරු කඳ, වැරදි ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති අළු පැහැයට හුරු පැල්ලම, අඳුරු තොප්පිය
තුඩ සහිත කැපී පෙනෙන සුදු කම්මුල්
සුවිශේෂී දිගු සිහින් වලිගය
"
 මොන්ටේන් දම් පාට මුහුණැති ලැන්ගර් හෝ වලස් වඳුරා, සෙම්නොපිතෙකස් වෙටුලස් මොන්ටිකෝලා - "තද අළු දුඹුරු කබාය
විශාල නමුත් වැරදි ලෙස නිර්වචනය කර ඇති අළු පැහැයට හුරු පැල්ලම
කැපී පෙනෙන සුදු කම්මුල්, ලා දුඹුරු අළු තොප්පිය
ඔවුන් ජීවත් වන වාසස්ථාන නිසා ලොම් දිගු හා රළු වේ
"

පැතිරීම 
දම් පැහැති මුහුණැති ලැංගූර් ශ්‍රී ලංකාවේ කඳුකරයේ සහ "තෙත් කලාපය" ලෙස හඳුන්වන රටේ නිරිතදිග කොටසේ සංවෘත වියන් වනාන්තරවල දක්නට ලැබේ
වනාන්තර සහිත ප්‍රදේශ වලින් සමන්විත වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවෙන් 19% ක් පමණි
මෙම වාසස්ථාන 1980 දී 80% සිට 2001 දී  % දක්වා අඩු වී ඇත
වර්තමානයේ මෙම පරාසය 3% ට වඩා අඩු වී ඇත
මෙම පරාසය ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ පහතරට වැසි වනාන්තර ප්‍රදේශ වලින් සමන්විත වේ
වන විනාශයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලැංගුර්ස් නිවාස පරාසය සෘජු හිරු එළියට නිරාවරණය වීමට හේතු වී ඇත
දම් පාට මුහුණැති ලැන්ගර් බොහෝ විට කුඩා හා පුළුල් ලෙස විසිරී ඇති කණ්ඩායම් වල දක්නට ලැබේ
ලැන්ගර් පරාසයෙන් සියයට අනූවක්, දැන් මිනිස් ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශවලින් සමන්විත වේ
අඩවි තුළ සහ ඒවා අතර ජනගහනය විවේචනාත්මක ලෙස අඩුය
මෙම විශේෂයට ඇති තර්ජන අතරට වගාබිම් මගින් පරාසය උල්ලංඝනය කිරීම, තෘණ වගාව, කෘෂිකර්මාන්තය වෙනස් කිරීම, මාර්ග නිෂ්පාදනය, පාංශු විනාශය/ඛාදනය සහ වන විනාශය, භෝග වැටලීම් වැලැක්වීමෙන් විෂ වීම සහ ඖෂධ සහ ආහාර සඳහා දඩයම් කිරීම ඇතුළත් වේ
සිංහරාජය, කිතුල්ගල, කණ්ඩලම, මිහින්තලේ, හෝර්ටන්තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානයේ කඳුකරයේ හෝ ගාලු නගරයට ආසන්න වැසි වනාන්තරවල තවමත් දැකගත හැකි වුවද මිනිස් ආක්‍රමණය හමුවේ එහි පරාසය විශාල ලෙස සංකෝචනය වී ඇත
ජීවන රටාව

ආහාර 
දම්පාට මුහුණැති ලැංගූර් බොහෝ විට කොළ භක්ෂක වේ, නමුත් පලතුරු, මල් සහ බීජ ද පෝෂණය කරයි
ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් මිනිස් වාසයෙන් වැළකී සිටින අතර, කොස් ( Artocarpus heterophyllus ), රඹුටන් ( Nephelium lappaceum ), කෙසෙල් ( Musa balbisiana ) සහ අඹ ( Mangifera indica ) වැනි පලතුරු වගා කරන ප්‍රදේශවල ඔවුන්ගේ ආහාර වේලට 50% දක්වා දායක විය හැක
වනයේ දී, Dimocarpus longan සහ Drypetes sepiaria පලතුරු වැනි ආහාර ගනු ලැබේ
දම්පාට මුහුණැති ලැන්ගර් ආහාර දිරවීම විශේෂිත ආමාශ බැක්ටීරියා ආධාරයෙන්, කොළවල ඇති සංකීර්ණ කාබෝහයිඩ්‍රේට් වලින් අවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථ සහ ශක්තියෙන් බහුතරයක් ලබා ගැනීමට අනුවර්තනය වේ
විශේෂයේ ආහාර දැනට වගා කරන ලද පලතුරු මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින විට, ප්රමාණවත් පෝෂණය ලබා ගැනීමේ හැකියාව දුර්වල විය හැක
පලතුරු සෘතුමය වශයෙන් ලබා ගැනීම මෙම බලපෑම වැඩි කිරීමට උපකාරී වේ
සන්නිවේදනය 
තනි දම් පාට මුහුණැති ලැන්ගර් අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමට බොහෝ විට ශබ්ද නගා ඇමතුම් භාවිතා කරයි
ඇමතුමක මූලද්‍රව්‍ය වර්ග තුනකට වැටේ
රළු පොත්ත, හූප් සහ අවශේෂ
ඇමතුමක් තුළ ඇති වාක්‍ය ඛණ්ඩ සහ අවශේෂ සංඛ්‍යාව අනුව පුද්ගලයන් වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය
ඇමතුම් බොහෝ විට සිදුවන්නේ උදෑසන බොහෝ විට අසල්වැසි කණ්ඩායම් සහ භෞමික සටන් මගින් උත්තේජනය වීමෙනි
වලාකුළු සහිත කාලයට වඩා වැඩි ඇමතුම් අව්ව සහිත කාලවලදී සිදු වේ
අඩුම ඇමතුම් සවස් වරුවේ සිදු වේ
දිවා කාලයේ ඇමතුම් සාමාන්‍යයෙන් නිවාස පරාසයන් ආරක්ෂා කිරීමට උපකාරී වේ
විශේෂයෙන් උස්බිම් වල ඇති ඝෝෂාකාරී බුරන හඬ, දිවියෙකු වැනි විලෝපිකයෙකුගේ ගර්ජනාවක් ලෙස වරදවා වටහා ගත හැක
දම් පාට මුහුණැති ලැන්ගර්ගේ ඇමතුම් ඕනෑම උප විශේෂයකට වඩා වෙනස් වේ
පාරිසරික චරිත ඇමතුම් වේලාවන් මෙන්ම මානව කැළඹීම් වලටද බලපායි
විලෝපිකයන්ගේ සාමාජිකයින් දැනුවත් කිරීමට, සහකරුවන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට, භූමිය ආරක්ෂා කිරීමට සහ කණ්ඩායම් සාමාජිකයින් සොයා ගැනීමට කටහඬ භාවිතා කළ හැකිය
විශේෂයෙන්ම ඒවා සෘජුව නිරීක්ෂණය කිරීම ඉතා අපහසු නිසා සංරක්ෂණය සඳහා භාවිතා කිරීම සඳහා හඬ නැගීම අතිශයින් වැදගත් වේ
වැඩිහිටි පිරිමින් සමස්ත කණ්ඩායම අතර වඩාත් වාචික වේ
තීව්‍ර දෘෂ්‍ය සහ දුම්රිය එන්ජින් සංදර්ශක සමඟ ආරක්‍ෂක හූපින් ඇමතුම් ද ඇත
වර්ගීකරණ හඳුනාගැනීම නිර්ණය කිරීමේදී ද කටහඬ උපකාරී වේ
මේවාට ප්‍රතිචාර වශයෙන් නිකුත් කරන ලද අනතුරු ඇඟවීමේ ඇමතුම් සහ සමාන ටෆ්ටඩ් ග්‍රේ ලැන්ගර්ගේ දන්නා විලෝපිකයන් මත පදනම්ව, මෙම විශේෂයේ ප්‍රධාන විභව විලෝපිකයන් දිවියන් විය හැකිය, සමහර විට ඉන්දියානු පිඹුරන් සහ මග්ගර් කිඹුලන් විසින් කලාතුරකින් අනුගමනය කරනු ලැබේ
තරුණ හෝ දුර්වල ලැන්ගර් සඳහා, කළු රාජාලීන්, ලප-බඩ රාජාලි-බකමූණෝ සහ සමහර විට වෙනත් විශාල ගොදුරු පක්ෂීන් කලාතුරකින් තර්ජනයක් නොවේ
මොනිටර් කටුස්සන් දම් පැහැති මුහුණක් ඇති ලැන්ගර් ද පෝෂණය කළ හැකිය (සමහර විට තරුණ හෝ අසනීප වූ අය කුණු කසළ කිරීම හෝ නෙලීම හරහා)
සංරක්ෂණය 
සමහර සංරක්ෂණ උපාය මාර්ග දැනටමත් ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ කළමනාකරණය වැඩිදියුණු කිරීම මෙන්ම පරාසයන් තුළ නව ප්‍රදේශ සහ කොරිඩෝව ස්ථානගත කිරීම සහ ආරක්ෂා කිරීම සමන්විත වේ
ජනගහනය වැඩි කිරීමට උපකාර කිරීමට දරන උත්සාහයන් පැවැත්මට උපකාර විය හැක
මානව-ලංගුර් ගැටුම් අඩු කිරීමට එය ප්රයෝජනවත් වනු ඇත
ලැන්ගර් සඳහා ආරක්ෂිතව පරාසයන් අතර ගමන් කිරීම සඳහා ලණු පාලම් ස්ථාපිත කළ හැකි අතර එමඟින් විදුලි රැහැන් සහ මාර්ග හරස් කිරීම අඩු විය හැකිය
මෙම ලැන්ගර් විසින් සූරාකන ලද දේශීය විශේෂ සමඟ පයින් වගාවන් නැවත වගා කිරීම, සමහර විට එහි කැමති වාසස්ථාන වැඩි කළ හැකිය
දයානුකම්පාව සහ කරුණාව අවධාරණය කරමින් දේශීය ජනතාවට සංරක්ෂණය පිළිබඳ පොදු අධ්‍යාපනය මෙන්ම සමස්ත ජෛව විවිධත්වය සඳහා මෙම ක්ෂීරපායීන්ගේ වැදගත්කම සහ අවශ්‍යතාවය පැහැදිලි කිරීම
1928 

ආණ්ඩුකාරවරයා
බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ පැවති කොඩිය 1815 - 1948
ශ්‍රී ලංකාවේ ලිඛිත ඉතිහාසය වසර 3000ක් පමණ අතීතයට විහිදෙන අතර සහ සාක්ෂ්‍ය සහිත ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානව ජනාවාසයන්ගේ ඉතිහාසය අවම වශයෙන් වසර 125,000 ක් දක්වා විහිදේ
දිවයිනෙහි භූගෝලීය පිහිටුම සහ ඒ සබැඳි වරාය පිහිටීම්, පුරාණ සේද මාවත ක්‍රියාත්මකවූ සමයේ පටන් දෙවන ලෝක යුද්ධය දක්වාද  ශ්‍රී ලංකාවට උපායමාර්ගික වැදගත්කමක් ඇතිකරවා තිබිණි අතීතයේ දී අපරදිග විදේශිකයන් විසින් නිල වශයෙන් හෙලංකා, ලංකා, සිංහලේ යනුවෙන්ද, අරාබිවරුන් සීලාන්, සිලෝන්, සෙරන්දිබ් සහ තැප්‍රෝබේන් යන නම්වලින් හඳුන්වා ඇත
සිව් හෙළය, හෙළය, තම්බපන්නි, සීලදීප, රත්නදීප, ඉන්දියන් සාගරයෙහි මුතු ඇටය හා පෙරදිග ධාන්‍යාගාරය ආදී අන්වර්ථ නාම සහ විරුදාවලිවලින් ද ශ්‍රී ලංකාව හඳුන්වන ලදී
දෑත් එක්කොට ආයුබෝවන්/ආයිබෝං කීම ශ්‍රී ලාංකික සිංහලයන් අන් අය පිළි ගැනීමට භාවිතා කරන සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයයි 

ශ්‍රී ලංකාවේ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක්
ශ්‍රී ලංකාව (ඉංග්‍රීසි
Sri Lanka /sriːˈlɑːŋkə,_ʔˈlŋkə/ or i/ʃriːʔ/
, දෙමළ
இலங்கை ඉලං(ඞ්)ගෛ), නිල නාමය ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය (පැරණි නාමය ලංකාව), යනු දකුණු ආසියාවට අයත්, ඉන්දියාවේ අග්නිදිග ප්‍රදේශයට සමීපව පිහිටා ඇති දූපත් රාජ්‍යයක් වේ
ශ්‍රී ලංකාව සතුව පවතින සමුද්‍රීය සීමාව වයඹ දෙසින් ඉන්දියාව සමගත් සහ නිරිත දෙසින් මාලදිවයින සමගත් මායිම්ව පවතී
දිවයිනෙහි භූගෝලීය පිහිටුම සහ ඒ සබැඳි වරාය පිහිටීම්, පුරාණ සේද මාවත ක්‍රියාත්මකවූ සමයේ පටන් දෙවන ලෝක යුද්ධය දක්වාද  ශ්‍රී ලංකාවට උපායමාර්ගික වැදගත්කමක් ඇතිකරවා තිබිණි
පසුකාලීනව ඇරඹුණු බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනය සමයේ සිට වර්ෂ 1972 දක්වා කාලසීමාවේදී ශ්‍රී ලංකාව, ලංකාව (ඉංග්‍රීසී
Ceylon /sɪˈlɒnˌ seɪʔˌ siːʔ/) ලෙස හඳුන්වනු ලැබිණි
එහි පරිපාලන අගනගරය, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ වන අතර, වාණිජ අගනගරය කොළඹ නගරයයි
ශ්‍රී ලංකාව වර්ථමානයේ දකුණු ආසියානු කලාපය තුල ඉහලම මානව සංවර්ධන දර්ශක අනුස්ථිතියක් පෙන්නුම් කරන රටවල් ද්විත්වය (අනෙක මාලදිවයින වේ) අතුරින් එකක්ද වේ
පටුන 

 1වෙනත් නම්
 2ආණ්ඩුව
 3අගනුවර
 4වර්ග ප්‍රමාණය
 5ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සංකේත
 6ශ්‍රී ලංකාවේ අතීතය
 6.1ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය
 6.2ඓතිහාසික යුගය
 6.2.1යටත් විජිත යුගය
 6.3නවීන යුගය
 6.3.1ලංකා රාජධානිය
 6.3.2ශ්‍රී ලංකා සමාජවාදී ජනරජය
 6.3.3කොටි ත්‍රස්තවාදය
 7ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවස්තු
 8භූගෝලය
 9ස්වභාවික ව්‍යසන
 10ශාක සහ සත්ත්ව සංහතිය
 11ශ්‍රී ලංකාවේ උප බෙදීම්
 11.1පළාත්
 11.2පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක
 12ජනතාව
 12.1ජනගහණය
 12.2සමාජය
 12.2.1ජාතීන්
 12.2.2භාෂා
 12.2.3ආගම්
 12.2.4බොජුන්
 13දේශපාලනය
 13.1ප්‍රධාන දේශපාලන පක්‍ෂ
 13.1.1තනි පක්‍ෂ
 13.1.2හවුල් සංධාන
 14අධ්‍යාපනය
 15ආර්ථිකය
 15.1කෘෂීකර්මය
 15.1.1දේශීය පරිභෝජනය සඳහා
 15.1.2අපනයන බෝග
 15.2කර්මාන්ත
 15.2.1සාම්ප්‍රදායික කර්මාන්ත
 15.2.2නව කර්මාන්ත
 16ස්වභාවික පරිසරය
 17ක්‍රීඩා
 18ආශ්‍රිත ලිපි
 19මූලාශ්‍ර
 20බාහිර යොමු
ස්ලාම් (අරාබි
اَلْإِسْلَامُ) යනු ඒකදේවවාදී ඒබ්‍රහමීය ආගමකි
පටුන 

 1ඉස්ලාම් පරිපූර්ණ දහමකි
 1.11. අල්ලාහ්
ප්‍රධාන ලිපිය - අල්ලාහ්
 1.1.12. මලාඉකාවරු
ප්‍රධාන ලිපිය - මලාඉකාවරු
 1.2කි‍්‍රස්තියානු ඉතිහාසය - ස්වර්ණමය යුගය (750 -1258)
 1.3කි‍්‍රස්තියානු සහ ඉන්‍දියාවේ කි‍්‍රස්තියානු රාජධානි (1258-1918)
 1.4ඉතිහාසය (1918 - වර්තමානය)
 1.5සියල්ල දෛවයන් සිදුවේ යන විශ්වාසය
 1.6ආගම පිළිබඳ විවේචන
 1.7ම් නිකායන්
 1.8සුන්නි මුස්ලිම් නිකාය
 1.9ෂියා මුස්ලිම් නිකාය
 1.10ඉස්ලාම් - වෙනත් ආගම්
 1.11ඉස්ලාම් වර්ගීකරණය
 1.12සුෆි වාදය
 1.13වෙනත්
 1.14ඉස්ලාම්හි යුතුකම් සහ පිළිවෙත්
 1.15ජිහාද්
 1.16ආගම හා තත්වය
 1.17ජනගහනය
 1.18ආහාර පාන සහ සමාජ
 1.18.1භෝජන විධි
 1.19ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනය
 1.20ඉස්ලාමීය ආචාර ධර්ම
 1.21ඉස්ලාම් පවුල් ජීවිතය
 1.22ඉස්ලාම් විශ්වාසය සම්බන්‍ධ ලේඛන
 1.23ඉස්ලාම් ධර්මයේ පංචස්තම්භ
 1.24මුහම්මද්
 1.25පුනරුත්‍ථානය සහ අවසන් විනිශ්වය
 1.26ආශ්‍රිත ලිපි
 1.27අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 1.28සැඳහුම
 1.28.1උපුටාගැනීම්

ඉස්ලාම් පරිපූර්ණ දහමකි[සංස්කරණය] 
අසීමිත කරුණාව සහ අසීමිත දයාබර අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් ආරම්භ කරමි
ආශ්‍රිත ලිපි[සංස්කරණය] 

 මුහම්මද් නබි
 ඉස්ලාමය සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය
 ඉස්ලාමයේ ව්‍යාප්තිය
 ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉස්ලාම් - භාෂා
 මුස්ලිම් නීතිය - ශ්‍රී ලංකා

අඩවියෙන් බැහැර පිටු[සංස්කරණය] 

 ඉස්ලාමීය පොතපත සිංහලෙන්
 යායුතුමග
සැඳහුම[සංස්කරණය]

උපුටාගැනීම්[සංස්කරණය] 

 ↑ (Firestone 1999, පි
17)
 ↑ "Djihād"
Encyclopaedia of Islam Online
↑ Knowing the Enemy
Jihadist Ideology and the War on Terror, Mary R
Habeck, Yale University Press, p
108–109, 118

ප්‍රවර්ග
Wikipedia cleanup
 Wikipedia articles needing style editing
 All articles needing style editing
 ඉස්ලාම්

සංචාලන මෙනුව 

 ප්‍රවිසී නැත
 සාකච්ඡාව
 දායකත්වයන්
 ගිණුමක් තනන්න
 පිවිසෙන්න

 පිටුව
 සාකච්ඡාව

 කියවන්න
 සංස්කරණය කරන්න
 ඉතිහාසය බලන්න

 මුල් පිටුව
 ප්‍රජා ද්වාරය
 කාලීන සිදුවීම්
 මෑත වෙනස්කිරීම්
 අහඹු පිටුව
 උදව්
 පරිත්‍යාග

මෙවලම් 

 මෙතනට සබැඳෙන්නේ කුමක්ද
 සහසම්බන්ධිත වෙනස්වීම්
 විශේෂ පිටු
 ස්ථාවර සබැඳුම
 පිටුවේ තොරතුරු
 මෙම පිටුව උපුටා දක්වන්න
 Wikidata අයිතමය

මුද්‍රණය/නිර්යාත කෙරුම 

 පොතක් නිර්මාණය කරන්න
 PDF ලෙස බාගතකරන්න
 මුද්‍රණ ආකෘතිය

වෙනත් ව්‍යාපෘති තුල 

 Wikimedia Commons

වෙන භාෂාවලින් 

 العربية
 مصرى
 Авар
 Cebuano
 Dansk
 English
 Esperanto
 Espaol
 தமிழ்

සබැඳි සංස්කරණය කරන්න

 මේ පිටුව අන්තිමට සැකසුවේ 21 ඔක්තෝබර් 2021 දින දී, 05
45 වේලාවෙහිදීය
ක්‍රියේටිව් කොමන්ස් ඇට්‍රිබ්යුශන්/ශෙයා-අලයික් වරපතට යටත්ව ඉහත පෙළ ඔබ වෙත සැපයෙයි
අමතර කොන්දේසි අදාළ විය හැක
විස්තර සඳහා පරිහරණ කොන්දේසි බලන්න
ජය වර්ධන පුර කෝට්ටේ
බලපාඩුවඩුගේ මනුකුලසූරිය ලක්ෂ්මන් මෙන්ඩිස් (උපත 1955 මැයි 19), හෙවත් ලක්ෂ්මන් මෙන්ඩිස්, යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු 1955 මැයි 19 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ දී උපත ලැබීය
ඔහුගේ පියා රෙජී මෙන්ඩිස් ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ හිටපු මධ්‍යම කාරක සභිකයෙකි
මොරටුව ප්‍රදේශයේ උපන් රෙජී කුඩා කාලයේ පල්ලියේ ලිපිකරුවෙකි
රෙජී අතීතයේ පැරණි ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ අධ්‍යාපන මණ්ඩලයේ ලේකම්වරයා වූ අතර තම පාක්ෂිකයන් දැනුවත් කිරීමේ තීරණාත්මක කාර්ය භාරය සැලකුවේ අද මාක්ස්වාදය පිළිබඳ පුහුණුවක් හා පළපුරුද්දක් ලබා ගැනීමටය
1940 ගණන්වල මුල් භාගයේදී ඔහු බොල්ෂෙවික් ලෙනින්වාදී පක්ෂයට සම්බන්ධ විය
මේ අතර බ්‍රිතාන්‍ය රජය රෙජීට වෙඩි තැබීමට නියෝගයක් නිකුත් කර තිබුණා
1952 රට පුරා පැවැති හර්තාල් යුද්ධයේදී පිටකොටුව පෙදෙසේ ඔහුගේ නායකත්වය කැපී පෙනුණි
ලංකා සමසමාජ පක්ෂ නායකයින් 1955 රැලියේදී නගර ශාලාවෙන් බැස එන විට එක් චීවරධාරියෙක් බෝම්බයක් පුපුරුවා හැරියේය
රෙජීගේ කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා ආරක්‍ෂාව සඳහා ඉදිරියට එන බෝම්බයකට හසුව මැණික් කටුව අසලින් අත කැඩී ගියේය
රෙජී මිය ගියේ 2014 දෙසැම්බර් මාසයේදීය
ලක්ෂ්මන් රාජකීය විද්‍යාලය, කොළඹ අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේය
මුල් කාලයේ ඔහු ඇඹිලිපිටිය කඩදාසි කම්හලේ ලිපිකරුවෙකු ලෙස සේවය කළේය
නමුත් දේශපාලන හේතූන් මත ඔහු නෙරපා හරින ලදී
ඉන්පසුව තම පියාගේ මිතුරෙකුගේ මඟපෙන්වීම යටතේ මෙන්ඩිස් මැණික් විද්‍යාව හදාරා වසර 11ක් මැණික් ව්‍යාපාරය කරගෙන ගියේය
පසුව ඔහු කහවත්තේ සාර්ථක මැණික් ව්‍යාපාරිකයෙක් විය
ඔහු විවාහ වී සිටින්නේ බලංගොඩ ප්‍රදේශයේ ගීතා ශ්‍යාමලී සමඟයි
මෙම යුවළට එක් පුතෙකු සහ එක් දියණියක් සිටී. ඔහුගේ පුතා මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයේ මැණික් විද්‍යාව හදාරන අතර මැණික් ව්‍යාපාරයේ යෙදී සිටී. දුව එංගලන්තයේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ මනෝවිද්‍යාව හදාරනවා
වෘත්තීය ජීවිතය
වයස අවුරුදු 29 දී ලක්ෂමන් සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1985 දී ඔහුගේ මිත්‍ර ආචාර්ය ධර්මසේන පතිරාජ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ගඟුලෙන් එගොඩට වාර්තා ටෙලි නාට්‍යයේ රඟපාමිනි
1995 දී මෙන්ඩිස් නිෂ්පාදන කළමනාකරුවෙකු ලෙස සේවය කළ පතිරාජ ‘‘නදුනන පුත්තු’’ නමින් ටෙලි නාට්‍යයක් නිර්මාණය කළේය
ඒ කතා මාලාවෙන් ආභාෂය ලබමින් සුදත් මහදිවුල්වැව දළුලන ගිනි නමින් එවැනිම ටෙලිනාට්‍යයක් කළා
තාත්තාගේ චරිතය නොලැබුණත් මේ කතා මාලාවේ ‘රෙන්ගනාදන්’ නම් සහාය චරිතය මෙන්ඩිස්ට ලැබුණි
1996 දී, ඔහු දිනේෂ් ප්‍රියසාද් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද "දෙමෝදර පාලම" චිත්‍රපටයේ 'බ්‍රයන්' ලෙස රගපෑ චරිතයෙන් විචාරකයන්ගේ පැසසුමට ලක්විය
එහිදී ඔහු පසුව 24 වැනි සරසවියේදී හොඳම නැගීඑන නළුවා සම්මානය දිනා ගත්තේය
2007 දී, අංජලිකා චිත්‍රපටයේ චරිතය වෙනුවෙන් ඔහු 32 වැනි සරසවිය උළෙලේ හොඳම රංගනය සඳහා කුසලතා සම්මානය දිනා ගත්තේය
2012 දී ඔහු ලක්මාල් දර්මරත්න විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද කූඹියෝ දේශපාලන ත්‍රාසජනක චිත්‍රපටයේ රඟපෑවේය
මෙම කතාමාලාව 2016 දී ස්වාධීන රූපවාහිනියේ හි විකාශය වූ අතර එය අයි.එම්.ඩී.බී දත්ත සමුදායේ 9.9/10 ලකුණු ලබා ගනිමින් ඉහළම ශ්‍රේණිගත කිරීම් සහිත අපරාධ රූපවාහිනී නාට්‍යය බවට පත් වූ අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වැඩි ඡන්ද 10/10 ක් ලැබිණි
2016 දී, සුනෙත් මාලිංග ලොකුහේවා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද නිදහසේ පියා ඩී.එස් චරිතාපදාන චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑමට ඔහුට ආරාධනා කරන ලදී
අධ්‍යක්ෂකවරයා මෙන්ඩිස්ගේ චරිතාපදානය ගැන දැන්වූ විට ඔහු මෙන්ඩියාට දේශපාලනික වශයෙන් ප්‍රශ්නයක් වූ වාමාංශිකයෙකු බැවින් ඔහු තරමක් ව්‍යාකූල විය
මේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක් සොයාගත නොහැකි වූ විට මෙන්ඩිස් පතිරාජ හමුවී මේ ගැන විමසුවේය
චිත්‍රපට කණ්ඩායමේ ධනාත්මක ප්‍රතිචාරයෙන් පසු මෙන්ඩිස් එම චරිතය භාර ගැනීමට කැමැත්ත පළ කළේය
චිත්‍රපටය පසුව 2018 දී තිරගත වූ අතර ඔහුගේ චරිතය සඳහා ධනාත්මක ප්‍රතිචාර ලැබුණි
එම වසරේම ජයලත් මනෝරත්න නිෂ්පාදනය කළ හඳ නිහඬ වේදිකා නාට්‍යයට සම්බන්ධ විය
2017 දී ලක්ෂ්මන් සුමිත් රත්නායක අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘‘මද්දහන’’ නාට්‍ය මාලාවේ රඟපෑවා
මෙම චරිතය සඳහා ඔහු රයිගම් ටෙල්ස් සහ සුමති සම්මාන දෙකේදීම හොඳම සහය නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය
2019 දී ඔහු සුදර්ශි ලෙස පොදුවේ හඳුන්වන සිංහල සංස්කෘතික ආයතනයේ ලේකම්වරයා ලෙස තේරී පත් විය
2020 දී, ඔහු රූපවාහිනී කතා මාලා දෙකක පෙනී සිටියේය
අහන්න කෙනක් නෑ සහ සුදු ඇඳගෙන කළු ඇවිත්, දෙකම දේශීය උත්සවවලදී සම්මාන කිහිපයක් ලබා ගත්තේය
යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි
ගීත ලැයිස්තුව 
ඇල්බම අනුව පෙලගස්වා ඇත
හිරු විකසිත වී 
හිරු හැපී හඩන සයුරේ
අදුරට හුරුවු
සෙනෙහසකට අරුතක්
ලැබුනත් නෙත්
සාගර වෙරලෙ
හිරු විකසිත වී
 ඹබ මා එදා (යුග - මාලනි බුලත්සිංහල)
 සඳ මෝදුවෙලා
 සුන්දරයි කියා සිතු
 නුපුරුදු ඔබ දුටු

ආලවන්ත ඇස්
හිටි හැටියේ
 රීදි නම් රිදී
 මරණ මංචකේ
 කිවියරානන් මමයි
 සීත රෑක නීල අම්බරේ (යුග - මාලනි බුලත්සිංහල)
 මා පුතුනේ
 ඉදිකඩ පැන
 කෙම්බිම් සොයනා
 සසර පුරුද්දක්
 රතු වෙලා ඇයි
 මං විතරයි
 මට ඇරුනේ නැති

ඉරබටු තරුවේ 
 සඳ එබෙන්නෙපා
 ඔබේ ඇසේ කඳුලු 
 ඈත වන ‍පෙතින්
 සොදුරු උදෑසන
 පැහැසර අරණක
 අහස උසට
 අඩ සඳ නලලේ
 සඳ දිය දෙවුණ සේ (යුග - මාලනි බුලත්සිංහල)
 සුනිල් නුවන් විදා
 කුමුදාකරේ

සඳ දෙව්දුව 
 නුඹේ සිනා
 කඳුළු හුරතල්
 සීතල මීදුමේ
 සඳසේ නිලම්බරේ
 සඳ නාවත්
 සුසානයක නොදැවී
 අඳුර ඉකි බිදින (යුග - නිරෝෂා විරාජිනි)
 සිකුරා නළල් තලේ
 මුදුන් වෙලා සිත
 රන්මැණිකේ
 සිහින තොටින්
 කිරිල්ලියෝ
 දර්ශණි
 ගීතයක් සේ
 සුරංගනාවෝ
 කවියක් වී 
 හුදකලා විරාමයයි

සුවඳ අසපුව 
 රතු රෝස පැලේ
 කවියක් වගේ
 මගේ දරු පැටව්
 හෙන්දිරික්කා මල්
 මල් පොහොට්ටුවක්
 මට මගේ පාඩුවේ 
 රෑ කුමාරි මල්
 මට සමාවෙයන්
 සිල් සුවඳ අසපුවේ
 උදේ හවා මල් පිදුවට
 සීගිරි අප්සරාව
 පලඳවන්න බෑ
 අවසරයි කියාලා
 වලාකුළු තවමත්
 අටපෙතියා මල
 නුඹේ ලිහිණි සිත

කඳුළු අහංකාරයි
 වෙන්වෙන්න
 අනේ මහත්තයෝ
 දයාබරව කඳුළු
 කඳුළු අහංකාරයි
 පුංචි පුතා
 අවජාතක වී ඉපදුනාට
 බහිරව කන්දේ
 සිරි මහ බෝධියෙන්
 පුංචි හැඩකාරියේ
 ගැලු දිය කඳ
 බුදු බව අත්වෙයි
 සමාව දෙන්නම්
 සියඹලා මලක්
 දීපාවලි දාට

රෝස ⁣දෙකම්මුල්
 ඔය රෝස දෙකම්මුල්
 මගේ පණ ටික
 කඳුළු ගින්දර
 සඳක් කඳුලක්
 බාල හාමිනේ
 දකින්න ආසයි
 සරසවි යන්නට
 යහනින් යහනට
 ලොකු ළමයෙක්
 බලි රූප රූප
 කලා වැව් වතුරේ
 ඔත්පල වෙලා හිටපු
 වන්දනාවේ අම්මා ගියා
 සංසාරේ වන්දනාව
 මිලාන මලක
 පින්සල අරගෙන

කඳුළු සමනලයෙක් 
 සෙනෙහස කවියක්
 කඳුළු සමනලයෙක් 
 අපේ තාත්තා
 තහනම් කල සෙනෙහස
 වාන් දමන
 එකමත් එක
 අහස උඩින්
 උපන් දිනේ
 වහින්නට වගේ
 කෑල තුරු අරා
 අනේ සුවඳ මලකට
 අන්ද මන්ද
 පූජා වේවා
 කතාකරන මගේ
 ලිප ගිනි නිවලා
 රෝද හතරේ මාලිගාව

නිල් ඉඳුවර 
 සඳ එළිය
 වෙඩි හඩක් නැති
 ගොළු දරුවෙක්
 සිහින සඳ රෑ 
 තරු පිපෙන
 කඳුළු උල්පතකි
 දේදුන්න වගේ
 දුක දන්න නිසයි
 ඔය ඇස් දෙක
 තිලකයක් ඇති
 කඳුළු ඇවිදින්
 මේ මල් ඇස්
 කලපුවේ දිය
 සුපතල මාගම් රුහුණේ

සඳ හාමිනේ 
 සඳ හාමිනේ
 අහඹු කෙටි පණිවිඩයක්
 හතර වරිගයම
 පිනි වැස්සක්
 දස මසක් 
 පෙර පෙම්වතියේ
 විත්ති කූඩුවේ
 මේ කඳුළු බින්දු
 පිටු එකිනෙක
 ලැව් ගිනි කද
 ගල් බෝරේ
 කෝපි මල්
 සඳ නිසල රාත්‍රිය
 සංසාරේ මුණගැසිච්ච
 මීට කලින් අප
 ඔබ මගේම විතරමයි

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
සිංහල ගායකයෝ
ගාල්ල ක්‍රිකට් සමාජය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල පළමු පෙළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමකි
ඔවුන් 2004 ඉන්දියන් සාගර සුනාමියෙන් පසු ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද ගාල්ල ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩාංගනයේ ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩාංගනය වේ
2016-17 වාරයේ දී, ඔවුන් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් හි පළමු පෙළ තරඟ සදහා සහභාගි විය
ප්‍රසිද්ධ ක්‍රීඩකයන් 

 තිලාන් සමරවීර 
 ලසිත් මාලිංග
 නුවන් කුලසේකර
 රොමේෂ් කළුවිතාරණ
 චම්පක රාමනායක
 ජයනන්ද වර්ණවීර 
 මාලිංග බණ්ඩාර
 අසෝක සිල්වා

සබදතා වාර්තා
1st - 104  HSS Fonseka & CM Withanage
2nd - 102  S Kodituwakku & TKD Sudarshana
3rd - 169* CM Withanage & WMPN Wanasinghe
4th - 183  S Kodituwakku & PD Rusintha
5th - 149  HSS Fonseka & DD Wickramasinghe
6th - 110  CRP Galappathy & CM Bandara
7th - 174  MKPB Kularatne & KMDN Kulasekara
8th - 154  PD Rusintha & LHD Dilhara
9th - 101  MMDPV Perera & MKPB Kularatne
10th - 87  DD Wickramasinghe & KG Perera

අමතර සටහන්
 Galle Cricket Club at CricketArchive
 Galle Cricket Club website 

ක්‍රිකට් කණ්ඩායම්
ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම්
මහතන්තිලගේ ලාල් කුලරත්න (උපත 1949 මැයි 5), යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි
කුලරත්න වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ “එතුමා” ටෙලි නාට්‍යයේ “ලියන මහත්තයා” සහ “බට්ටි” ටෙලිනාට්‍යයේ “අදිරියන්” චරිතයෙනි
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු හොරණ විද්‍යාරත්න විශ්වවිද්‍යාල විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේය
උසස් පෙළ වාණිජ විෂය ධාරාවෙන් සමත් වී විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් වීමට ඔහුට හැකි විය
ඇය විවාහ වී සිටින්නේ ජනප්‍රිය නිළි දේවිකා මිහිරානිගේ වැඩිමහල් සොහොයුරිය වන ශ්‍රියානි පෙරේරා සමඟයි
දේවිකා විවාහ වී සිටින්නේ ජනප්‍රිය කලාකරුවෙකු වූ නැසීගිය විජය නන්දසිරි සමඟයි
2004 වසරේ විදේශයන්හි ප්‍රදර්ශනය වූ වේදිකා නාට්‍යයක් සඳහා ලබා ගත් දීර්ඝ නිවාඩුව නිසා සේවයෙන් පහ කරන තෙක් ඔහු වෘත්තියෙන් ගුරුවරයෙකි
මෙම යුවළට අවන්ත, හිරන්ත නමින් පුතුන් දෙදෙනෙක් සහ අරුන්දතී, සඳුනි නමින් දියණියන් දෙදෙනෙක් සිටී.

වෘත්තීය ජීවිතය
පාසලේදී ඔහුගේ ගුරුවරයා වූයේ ජනප්‍රිය ප්‍රවීණ කලාකරු හේමසිරි ලියනගේ ය
ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායක, ඩග්ලස් සිරිවර්ධන වැනි ඔහුගේ පන්තියේ මිතුරන් සමඟ ඔහුගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ කුලරත්න රංගනය ආරම්භ කළේය
ඔහුගේ මංගල වේදිකා නාට්‍ය දර්ශනය වූයේ ලුෂන් බුලත්සිංහල විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද රතු හැත්තකාරි හරහාය
ඉන්පසු ඔහු "නරියා සහ කේජු" චිත්‍රපටයේ රඟපෑ අතර එහිදී ඔහුට තම අනාගත බිරිඳ හමුවිය
ඔහුගේ රූපවාහිනී නාට්‍ය ජීවිතය ආරම්භ වූයේ සිසිර කොතලාවලගේ "මොර ගිරි ගමන" සමඟිනි
ඔහුගේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනී රංගනය වූයේ "බට්ටි" සහ "එතුමා" හි විකට චරිත හරහාය
විචාරකයන්ට අනුව ඔහුගේ හොඳම රංගනය වූයේ තවමත් රූපවාහිනියේ විකාශය නොවන ‘‘සසර සක්මන්’’ ටෙලිනාට්‍යයේ කල චරිතයයි
කුලරත්න සිය සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1991 දී ලින්ටන් සේමගේ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද “පරදීසය” චිත්‍රපටියෙනි
ඔහුගේ ජනප්‍රියම සිනමා රංගනය "වලපටල", "සුහද කොකා" සහ "සිකුරු හතේ" චිත්‍රපට හරහා සිදුවිය
තෝරාගත් වේදිකා නාට්‍ය

 රතු හැට්ටකාරි
 තලමල පිපිලා
 නරියා සහ කේජු
 ගුරු තරුව
 සොක්‍රටීස්

තෝරාගත් රූපවාහිනී කතාමාලා

 බට්ටි’’ අදිරියන් ලෙස
 භාවනා - අකාල රාත්‍රිය දොරටු රකින්නෝ 
 එහෙත් එහෙයි එතුමා 1, 2 ලියන මහත්තයා ලෙස
 ගිරිකුල හුස්ම සහ ඔක්සිජන් ජීවිතය ඇති තුරා’’
 කටු ඉඹුල 
 කොලඹ ඉතාලිය
 ඉලන්දාරියෝ 
 මැති නැති දා
 මෙඩි සිනා
 මෙහෙව් රටේ
 නාන කාමරේ
 නැගෙනහිර වෙරළින් ඇසෙන
 නෙතූ
 නිල් අහස ඔබ
 නිසල විල
 පළිඟු පියාපත්
 පත්තර ගෙදර
 රහයි ජීවිතේ
 සංසාරාරණ්‍ය අසබඩ
 තීර්ථ තරණය
 තුන්පත් රටාවක ලස්සන 
 ටිකිරි සහ උංගි

රංගනයෙන් ඔබ්බට
ඔහු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය දේශපාලන පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකි
2016 ජුලි 20 වැනි දින ඔහුට රාජ්‍ය ඉංජිනේරු සංස්ථාවට අයත් වාහන කල්බදු පදනම මත ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සිදුකෙරෙන විමර්ශනයකට අදාළව ප්‍රකාශයක් සටහන් කර ගැනීම සඳහා ජනාධිපති විමර්ශන කොමිෂන් සභාව හමුවේ පෙනී සිටින ලෙස දන්වා තිබුණි
චිත්‍රපටකරණය
 
 අංක ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ ඇති ශ්‍රී ලාංකේය චිත්‍රපට සංඛ්‍යාව දක්වයි.

සම්මාන
ඔහු දේශීය චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී සම්මාන උළෙලවල් රැසක සම්මාන රැසක් දිනාගෙන ඇත
ඔහු "තලමල පිපිලා" චිත්‍රපටයේ චරිතය වෙනුවෙන් රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම සහය නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය
ඔහු ඒ මොහොතේ යම් දේශපාලන ආරවුල් හේතුවෙන් අත්අඩංගුවේ පසුවූ අතර එහිදී ඔහුගේ බිරිඳ උත්සවයේ සම්මානය ලබා ගත්තාය
රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙල

|-
||  ||| තලමල පිපිලා || හොඳම සහය නළුවා ||

උන්ඩා සම්මාන

|-
||  ||| නැගෙනහිර වෙරළින් ඇසෙන || හොඳම සහය නළුවා ||

සරසවිය සම්මාන

|-
|| 2015 ||| සුහද කොකා || කුසලතා සම්මානය ||

සුමති සම්මාන

|-
|| 2016 ||| තීර්ථ තරණය || කුසලතා සම්මානය ||

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි
මරණයෙන් පසුව ඇය තම පුත්‍රයා මෙන් දේවත්වයට පත් විය
දහනව වන සියවසේ අග බාගයේදී ගාල්ල පළාතේ බලපිටිය මහකරාව නම් ගමේ උපත ලද ධර්මවර්ධනගේ පියා වූවේ දොන් කරෝලිස් ෆොන්සේකා වූ අතර මව වර්ශහැන්නැදිගේ යෝමාල් ගිමාරා ධර්මවර්ධන නම් විය
වස්කඩුවේ විසූ ඥාතියෙකු සමීපයේ කුඩා කාලයේ සිට කල්ගෙවූ ඔහු වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමිසමීපයේ පාලි බස් හොඳින් උගත්තේය
පොතුපිටිය විද්‍යාලයට ඇතුලත් වී ඉන්ග්‍රිසි ඇතුලු තවත් උසස් ඉගෙනීම් කටයුතු සිදු කරන ලදී
සිංහල බසේ ප්‍රවීණයෙකු වූ ඔහු යළි තම උපන් ගම වූ බලපිටියට ගොස් ගුරු විද්‍යාලයට ඇතුලත් විය
පුහුණුව ලත් ඔහු සුභූති හිමියන්ගේ ඥාතියෙකු වූ ඇම්
පිනෙස් ප්‍රණාන්දු විසින් පවත්වාගෙන යන ලද පොතුපිටිය මහා විද්‍යාලයටම සම්බන්ධ වේ
ඒ සුභූති හිමියන්ගේ ආරාධනයෙනි
එය පෞද්ගලික පාසැලක් වූ අතර ගුරුවරුන් පමණක් බ්‍රිතාන්‍ය රජය මගින් ලබාදී තිබුණි
පොතුපිටිය බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාව ලෙස එකල එම පාසැල හඳුන්වා තිබේ
එහි වසර දහයක් පමණ හොඳින් ඉගැන්වීම් කටයුතු කළ ඔහුට විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන ආචාර්‍ය දූරය හිමි විය
මෙසමයේ මොහු පොතුපිටිය බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාවේ අයිති කරු විසින් මෙහෙයවන ලද පානදුරේ රංකොත් වෙහෙරේ සමිතියට ග්‍රන්ථ කර්තෲ වරයෙකු ලෙසින් එක්විය
ඔහු අතින් රචනා වූ ප්‍රචලිතම ග්‍රන්ථයවූයේ ජයවධනපුර ඉතිහාසය නම් කෘතියයි
එය පර්‍යේක්ශනාත්මක කෘතියක් ද විය
1923 වසරේ කොලඹ ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන යන්ත්‍රාලයට සම්බන්ද වූ ඔහු පලමු නිර්මාණය ලෙස නාරි සංදේශය නමින් වස්කඩුවේ ප්‍රචලිත වූ කෘතිය ට අරුත් සපයමින් යලි ප්‍රකාශයට පත්කළේය
මෙම පුස්ථකය යළි රචනා කරවීම පිළිබඳව සතුටු වූ වුල්ෆන්ඩාල් වීදියේ දොන් ගිරිගෝරිස් ධර්මසේන මුද්‍රණලයේ හිමිකරු වූ නීතිඥ එස්.ජී.එස්.ඩී.වීරසිංහ හාමු විසින් ග්‍රන්ත කතෲ වරයෙකු ලෙසින් වැඩිමිලට ධර්මවර්ධනව සම්බන්ධ කරවාගනී
ධර්මසේන මුද්‍රණාලයේ දී ඔහු විසින් ධර්ම පුස්ථක බොහෝ සම්පාදනය කරවන ලදී
සීමන් ධර්මසේන මැතිතුමාගේ(පොතුපිටිය පොලිස් විදානේ) ධර්ම දානමය සමිතිය සමඟ සම්බන්ධ වූ ඔහු පානදුර පළාතේ විහාර සඳහා නොමිලේ පුස්ථක සම්පාදනය කරවීමටද සහය දක්වන ලදී
මෙතුමාගේ ධර්ම ව්‍යාපාර ඇගයීම වෙනුවෙන් පොතුපිටිය වාලුකාරාම මහා විහාරයේ අහිනවයෙන් ඉදිවූ දාගැබෙහි කොත්පලඳවාලීම සඳහා පණ්ඩිත ඥානානන්ද හිමියන් විසින් වටිනා අවස්ථවක් ලබාදෙන ලදී
ග්‍රන්ත රචනා කරවීම වෙනුවෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව විසින් මොහුට නම්බුනාමයක් පවා ලබාදී තිබේ
මෙතුමා විසින් මියයන තුරාවට පුස්ථක පන්දහසක් පමණ රචනා කර තිබේ
gamini disasekara dewana loka yuddayata udaw kala
ohi saranga disasekara ge muththaya
බ්ලම්පීල්ඩ් සමාජය ශ්‍රී ලංකාවේ පලමු පෙල ක්‍රිකට් තරග කරන ක්‍රීඩා සමාජයකි
මෙය ලංකාවේ පැරනිම සමාජ වලින් එකකි
1892 දී ආරම්බ කරඇති මෙම සමාජය අට වතාවක් ශුරතාව දිනාගෙන ඇත
බදුරලිය ක්‍රීඩා සමාජය

ප්‍රසිද්ධ ක්‍රීඩකයන් 
 සනත් ජයසූරිය
 තිලකරත්න ඩිල්ශාන්
 චාමර සිල්වා 
 කුමාර ධර්මසේන
 රොෂාන් මහානාම
 ජීවන් මෙන්ඩිස්
 තිලකරත්න සම්පත්
 තිලිණ කණ්ඩම්බි
 ෆර්වීස් මහරූෆ් 
 විශ්ව ප්‍රනාන්දු
 පියල් විජේතුංග
 කුසල් මෙන්ඩිස්
 සුරාජ් රන්දිව්
 රුචිර පල්ලියගුරුගේ

ජයග්‍රහණ 
පලමු පෙල තරගාවලිය 8 වතාවක් ජයග්‍රහණය කර ඇත
1963–64
 1980–81 
 1981–82, 
 1982–83, 
 1994–95*, 
 1996–97, 
 1998–99, 
 2003–04, 
 2010–11

References
සිංහල ක්‍රිකට් සමාජය ශ්‍රී ලංකාවේ පලමු පෙල ක්‍රිකට් තරග ක්‍රීඩා කරන කණ්ඩායමකි
මෙය ලංකාවේ පැරණිම  ක්‍රීඩා සමාජ වලින් එකකි
වඩාත් සාර්ථකම ක්‍රිකට් සමාජය ද වේ
ලංකාවේ හිටපු අග්‍යමාත්‍රවරු 3ක්  ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු  මෙහි සභාපති ලෙස සේවය කර ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම පලම පෙල තරගාවලිය මෙය වේ
1938 දී ආරම්භ වු මෙම තරගාවලිය විවිධ නම් වලින් හදුන්වා දී ඇත
1988-89 තරගාවලිව⁣ට පෙර තරග පලමු පෙල තරග ලෙස නොසලකයි
Founded as Lakspray Trophy in 1988-89 දී ලක්ස්ප්‍රේ කුසලානය ලෙස ආරම්භ විය
1990-91 දී පී. සරවනමුත්තු කුසලානය ලෙසත් 1998-99 සිට ප්‍රිමියර් කුසලානය ලෙසත් හදුන්වයි.

වර්තමාන කණ්ඩායම්
පලමු පෙල තරගාවලිය කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා පැවැත්වේ
පහත කණ්ඩායම් 14 A කාණ්ඩයේ 2019-20 ප්‍රිමියර් කුසලානයට තරග වදියි
Group A
 Burgher Recreation Club
 Colombo Cricket Club
 Colts Cricket Club
 Moors Sports Club
 Negombo Cricket Club
 සිංහල ක්‍රීඩා සමාජය
 Sri Lanka Army Sports Club

Group B
 Badureliya Sports Club
 Chilaw Marians Cricket Club
 Lankan Cricket Club
 Nondescripts Cricket Club
 Ragama Cricket Club
 Saracens Sports Club
 Tamil Union Cricket and Athletic Club

පහත කණ්ඩායම් 12 B කාණ්ඩයේ කුසලානය සදහා තරග කරයි
සීමිත ඕවර ප්‍රිමියර් තරගාවලිය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම සීමිත ඕවර පලමුපෙල තරගාවලිය වේ
මෙය දැනට AIA ප්‍රිමියර් සීමිත ඕවර තරගාවලිය ලෙස හදුන්වයි. 1988 වසරේ ආරම්භ වු තරගාවලිය විවිධ නම් 4 කින් හදුන්වා ඇත
මෙය 2016-17 තරගවාරයේදි නඩු තීන්දුවක් අනුව නතර විය
එම නිසා එම වසරේදී දිස්ත්‍රික් එක්දින තරගාවලිය ලෙස වෙනත් තරගාවලියක් පැවැත්විය
ජයග්‍රාහකයන් ලැයිස්තුව

References

ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිකට් තරගාවලීන්
ශ්‍රී ලංකාවේ පලමු පෙල ක්‍රිකට් තරගාවලි
විට යනු බුලත් හුනු හා පුවක් කෑම යනුය
අමුන් ගේ ප්‍රධාන පූජක Iවන පිනෙඩ්ජෙම්ගේ පුත්‍රයා ය
වර්ෂ 40 සිට 51 දක්වා කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය කොට තිබේ
මොහුගේ ටැන්ස් හි නොඉඳුල් සොහොන්ගැබ නිසා ප්‍රකට විය
ඔහුව භූමදාන කෙරුණු වටිනා රිදී මිනීපෙට්ටිය හේතුවෙන් "රිදී පාරාවෝ" ලෙස හැඳින්විණි
21 වන රාජවංශය හි විසූ බලවත් පාලකයන් අතුරින් ‍අයෙකි
1047–1001)
ප්සෙන්නීස්ගේ රනින් තැනූ වෙස්මුහුණ
චෙන්නායි හි තායිපේ ආර්ථික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය () තායිවානයේ දකුණු දිග ප්‍රාන්තවල ක්‍රියාත්මක වන ඉන්දියාවේ අවශ්‍යතා නියෝජනය කරයි
රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා නොමැති තතු කොන්සල් කාර්යාලය
එය 2012 දී පිහිටුවන ලදී
එහි ප්‍රධානත්වය දරනු ලබන්නේ දැනට Tien Chung-kwang නියෝජිතයෙකු විසිනි
ශ්‍රී ලංකාව සහ මාලදිවයින සමඟ සබඳතා සඳහා ද මෙම මධ්‍යස්ථානය වගකිව යුතුය
ඉන්දියාවේ තායිපේ ආර්ථික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් ද නවදිල්ලියේ ඇත
මෙය නේපාලය සහ භූතානය සමඟ සබඳතා සඳහා වගකිව යුතු අතර, බැංකොක්හි තායිලන්තයේ තායිපේ ආර්ථික හා සංස්කෘතික කාර්යාලය සමඟ බංග්ලාදේශය සඳහා ඒකාබද්ධ වගකීම දරයි
තායිවානයේ එහි ප්‍රතිවිරුද්ධ ආයතනය වන්නේ තායිපේ හි ඉන්දියා-තායිපේ සංගමයයි
මෙයද බලන්න
 ඉන්දියාව-තායිවාන සබඳතා
 ඉන්දියාවේ විදේශ සබඳතා
 ඉන්දියාවේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දූත මණ්ඩල ලැයිස්තුව
 ඉන්දියාවේ තායිපේ ආර්ථික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය
 තායිවානයේ විදේශ සබඳතා
 තායිවානයේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික දූත මණ්ඩල ලැයිස්තුව

යොමු කිරීම්
කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජය(CCC) ශ්‍රී ලංකාවේ පලමු පෙල තරග කරන ක්‍රිකට් සමාජයකි
මෙය පැරණිතම සමාජය ලෙසද හදුන්වන අතර එය වර්ෂ 1863 දී ආරම්භ වී ඇත
අඅ

References 
 Wisden Cricketers Almanack (annual)
Judę i Samaria znajduje się pod jurysdykcja utworzonej niedawno autonomii Palestyny
රුසියානු අධිරාජ්‍යය යනු 1721 සිට යුරේෂියාව පුරා විහිදුනු ඓතිහාසික අධිරාජ්‍යයකි
ඉතිහාසයේ තුන් වැනියට විශාලතම අධිරාජ්‍යය වූ මෙය යුරෝපය, ආසියාව සහ උතුරු ඇමරිකාව යන මහද්වීප වල ව්‍යාප්ත වී තිබූ අතර, විශාලත්වයෙන් දෙවැනි වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය සහ මොංගල් අධිරාජ්‍ය වලට පමණි
රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ නැගී ඒමත් සමගම එහි අසල්වැසි ප්‍රතිවාදි රාජ්‍ය වූ ස්වීඩන් අධිරාජ්‍යය, ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියාව, පර්සියාව, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය සහ ක්වින් චීනය පිරිහීමට ලක් වුනි
1917 පෙබරවාරි විප්ලවයෙන් පසු රුසියානු ජනරජය බිහිවීමත් සමග රුසියානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටුනි
Worker's Marseillaise"
|sound         = Bozhe, tsarya khrani
ogg
|sound_title   = "God Save the Tsar
" (Боже, Царя храни
)
}}
"God Save the Tsar
" () was the national anthem of the Russian Empire
The song was chosen from a competition
රුසියානු-යුක්‍රේන යුද්ධය (යුක්‍රේන
російсько-українська війна) යනු 2014 පෙබරවාරි මස ඇරඹී වර්තමානය දක්වා පවතින දික්ගැස්සුනු ගැටුමකි
මුලදී ක්‍රිමියාව සහ ඩොන්බාස් හි ප්‍රදේශවල අයිතිය පිළිබඳව ඇති මතභේදය නිසා ආරම්භ වූ මෙම ගැටුමට, එක් පසකින් රුසියාව සහ රුසියාවේ මිත්‍ර හමුදාවන් ද, අනෙක් පසින් යුක්‍රේනය ද සම්බන්ධ වෙයි
ක්‍රිමියාව සහ ඩොන්බාස් ජාත්‍යන්තරය විසින් හඳුනාගෙන ඇත්තේ යුක්‍රේනයට අයත් ප්‍රදේශ ලෙසය
2021 සිට 2022 දක්වා කාලය තුල රුසියාව යුක්‍රේනය ආක්‍රමණය කිරීමට සූදානම් වන බවට පෙනිගීය අතර, 2022 පෙබරවාරි වන විට අර්බුධය ත්‍රීව වී තිබුණි
රුසියාව මැඩපැවැත්වීම සඳහා සිදු කළ රාජ්‍යත්‍රාන්ත්‍රික සාකච්ඡා අසමත් වූ අතර, 2022 පෙබරවාරි 22 වැනිදා රුසියානු හමුදාවන් යුක්‍රේනයෙහි බෙදුම්වාදීන් විසින් පාලනය කරන ලද ප්‍රදේශ වලට යොදවන ලදී
පෙබරවාරි 24 වැනිදා රුසියාව විසින් යුක්‍රේනයට පූර්ණ-පරිමානයේ ආක්‍රමණයක් දියත් කරන ලදී
ආශ්‍රිත 

රුසියානු-යුක්‍රේන යුද්ධය
2022
පාහියන් හිමි යනු ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ මෙරට ගිහි සමාජය පිලිබඳව (බෞද්ද රාජදානි පිළිබඳ විස්තරය ) ග්‍රන්තය රචනා කළ භික්ෂුව වන අතර උන් වහන්සේ අතින් රචිත එම කෘතිය මෙරට සාහිත්‍ය මූලාශ්‍ර පිළිබඳ හැදෑරීමේ දී බොහෝ උපකාරී වේ.
2022 පෙබරවාරි 24 වැනිදා රුසියාව එහි නිරිතදිග අසල්වැසියා වූ යුක්‍රේනය වෙත මහා-පරිමාණයේ ආක්‍රමණයක් දියත් කරන ලදී
2014 ආරම්භ වූ රුසියානු-යුක්‍රේන යුද්ධයේ උච්ඡතම අවස්ථාව මෙය වෙයි
දෙවැනි ලෝක යුද්ධයට පසුව යුරෝපයේ ඇතිවූ විශාලතම සරණාගත අර්බුදය ඇති කළ මෙම ආක්‍රමණය නිසා යුක්‍රේන ජාතිකයින් ලක්ෂ 43 කට රට හැරදා යාමට සිදු වූ අතර, ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් පමණ අවතැන් විය
2014 යුක්‍රේන විප්ලවයට අනතුරුව රුසියාව යුක්‍රේනයට අයත්ව තිබූ ක්‍රිමියානු අර්ධද්වීපය අත්පත් කරගන්නා ලද අතර, රුසියාව විසින් අනුබල ලත් බෙදුම්වාදී කණ්ඩායම් යුක්‍රේනයෙහි ඩොන්බාස් ප්‍රදේශයෙන් කොටසක් අත්පත් කර ගන්නා ලදී
මෙය ඩොන්බාස් යුද්ධයට හේතු විය
2021 මුල් භාගයේ සිටම රුසියාව තම හමුදාව යුක්‍රේන දේශසීමාව ආසන්නයේ රැස් කරන ලදි
ආක්‍රමණයට පෙර රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් ප්‍රකාශ කළේ, 1997 න් පසු උතුරු අත්ලාන්තික් ගිවිසුම් සංවිධානය (නේටෝ) නැගෙනහිර දෙසට ව්‍යාප්ත වීම රුසියාවේ ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් බවත්, ඒ නිසා යුක්‍රේනය නේටෝ සංවිධානයට එකතු වීම තහනම් විය යුතු බවත් ය
මෙම චෝදනාව නේටෝ සංවිධානය ප්‍රතික්ෂේප කොට ඇත
මීට අමතරව යුක්‍රේනය නව-නාසිවාදීන් විසින් පාලනය කෙරෙන බවටත්, ඔවුන් යුක්‍රේනයෙහි සුලු ජනවර්ගයක් වන රුසියානු ජාතිකයින් හට වෙනස්කම් සිදු කරන බවටත් පුටින් අසත්‍ය චෝදනා එල්ල කළේය
ආක්‍රමණයට දින කිහිපයකට පෙර රුසියාව විසින් ඩොන්බාස් හී බෙදුම්වාදීන් පිහිටුවා ගත් ස්වයං-ප්‍රකාශිත රාජ්‍යයන් දෙකක් (ඩොනෙට්ස්ක් මහජන ජනරජය සහ ලුහාන්ස්ක් මහජන ජනරජය) ස්වාධීන රාජ්‍යයන් ලෙස පිළිගනු ලැබීය
2021 පෙබරවාරි 21 වැනිදා රුසියානු සන්නද්ධ හමුදා නැගෙනහිර යුක්‍රේනයට ඇතුලු විය
පෙබරවාරි 22 වැනිදා රුසියානු සෙනට් සභාව විසින් ජනපති ව්ලැදිමිර් පුටින් හට රුසියාවෙන් පිටත දී හමුදා බලය භාවිතා කිරීමට ඒකමතිකව අනුමැතිය ලබා දෙන ලදි
පෙබරවාරි 24 වැනිදා නැගෙනහිර යුරෝපානු වේලාවෙන් (UTC+2) 05
00 ට පමණ (මොස්කව් වේලාවෙන් 06
00) රුසියානු ජනාධිපතිවරයා යුක්‍රේනයෙහි "විශේෂ හමුදා මෙහෙයුමක්" පිළිබඳව නිවේදනය කරන ලදී
එහි අරමුණ ලෙස ඔහු ප්‍රකාශ කලේ "යුක්‍රේනය මිලීටරීකරණයෙන් සහ නාසිවාදීන්ගෙන් මුදාගැනීම" යි
මිනිත්තු කිහිපයකට පසු යුක්‍රේනයෙහි අගනුවර වන කීව් ඇතුලුව රට පුරා ස්ථාන ගණනාවකට මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල වුනි
යුක්‍රේන දේශ සීමා ආරක්ෂක සේවාව වාර්තා කළේ යුක්‍රේනයේ රුසියානු සහ බෙලාරූස් දේශසීමා මුරපළවල් ප්‍රහාරයට ලක් වූ බවයි. පැය දෙකකට පසුව, රුසියානු පාබල හමුදාව විවිධ දිශාවලින් යුක්‍රේනයට ඇතුලු විය
මෙයට ප්‍රතිචාර ලෙස යුක්‍රේන ජනාධිපති වොලොද්මියර් සෙලෙන්ස්කි සේනා බලමුලු ගන්වා, යුද්ධ නීතිය පැනවූ අතර, රුසියාව සමග රාජ්‍යත්‍රාන්ත්‍රික සබඳතා අත් හැරීය
රුසියාව තුල යුද්ධයට එරෙහිව සිදු කළ විරෝධතා වල ප්‍රතිඵලය වූයේ සමූහ අත්-අඩංගුවට ගැනීම් ය
රුසියානු හමුදාව රුසියාවේ, බෙලාරූසයේ සහ යුක්‍රේනයේ අත්පත් කරගත් ප්‍රදේශ (ක්‍රිමීයාව සහ ඩොන්බාස්) වල සිට යුක්‍රේනය තුලට ආක්‍රමණ සිදු කළහ
ප්‍රධාන වශයෙන් කීව් නගරය, ඊසාන යුක්‍රේනය, නැගෙනහිර යුක්‍රේනය, සහ දකුණු යුක්‍රේනය ආක්‍රමණය කෙරුනි
මීට අමතරව බටහිර යුක්‍රේනයටද රුසියානු ගුවන් යානා සහ මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල විය
රුසියානු හමුදාවන් මේ වනවිට චර්නිහිව්, කාර්කිව් (හාර්කිව්), කර්සොන් (හර්සොන්), කීව්, මරියපෝල් සහ සුමි යන නගර වෙත ළඟා වී හෝ, ඒවා වටලා හෝ ඇත
යුක්‍රේන හමුදා වල දැඩි ප්‍රතිවිරෝධය රුසියානු හමුදාවේ ප්‍රගතිය අඩු කිරීමට සමත් විය
ආක්‍රමණයට සති තුනකට පසුව, රුසියානු හමුදාවන්ට දකුණු යුක්‍රේනයෙහි වඩාත් සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලැබී තිබුනි
2022 මාර්තු මස අග දී, රුසියානු හමුදාවෝ විනාශයට පත් වූ ජනාවාස සහ සිවිල් වැසියන්ට එරෙහි සාහසික ක්‍රියා පිළිබඳ සාක්ෂි ඉතිරි කර, කීව් නගරයෙන් ඉවත් වී ඩොන්බාස් වෙත නැවත අවධානය යොමු කළහ
ආක්‍රමණය ජාත්‍යන්තර වශයෙන් හෙළාදකිනු ලැබීය
එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය මෙම ආක්‍රමණය හෙළා දකිමින් යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කොට රුසියාවට යුක්‍රේනයෙන් ඉවත් වන ලෙස බල කරන ලදී
ජාත්‍යන්තර අධිකරණය රුසියාවට හමුදා මෙහෙයුම් කිරීම නවත්වන ලෙස නියෝග කරන ලද අතර, යුරෝපීය කවුන්සිලයෙන් රුසියාව ඉවත් කරන ලදී
බොහෝ රටවල් රුසියාවට එරෙහිව සම්බාධක පනවන ලද අතර, එමගින් රුසියාවේ සහ ලෝකයේ ආර්ථිකයට බලපෑම් ඇති විය
මීට අමතරව, යුක්‍රේනයට මානුෂීය සහ හමුදාමය ආධාර ලබා දෙන ලදී
ලෝකය පුරා විරෝධතා ඇතිවූ අතර, රුසියාව තුල ඇතිවූ විරෝධතා වලට රුසියානු රජයේ ප්‍රතිචාරය වූයේ සමූහ-අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ මාධ්‍ය වාරණය කිරීම් ය
"යුද්ධය" සහ "ආක්‍රමණය" යන වචන භාවිතා කිරීම තහනම් කිරීම ද මෙයට අයත් විය
පෞද්ගලික ආයතන ගණනාවක්ම තම නිෂ්පාදන රුසියාවෙන් සහ බෙලාරූසයෙන් ඉවත් කරගන්නා ලදී
රුසියානු රාජ්‍ය-අනුග්‍ර්‍රහ ලත් මාධ්‍ය ආයතනවලට විකාශනය තහනම් කරන ලද අතර, ඒවා අන්තර්ජාලයෙන් ද ඉවත් කෙරුනි
රුසියාවට එරෙහි යුධ අපරාද චෝදන පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර අධිකරණය විමර්ශනයක් ආරම්භ කරන ලදී
පසුබිම

පශ්චාත් සෝවියට් සමය සහ තැඹිලි විප්ලවය 
1991 දී සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීමෙන් පසුව, රුසියාව සහ යුක්‍රේනය අතර සමීප සබඳතා පවත්වා ගැනුනි
1994 දී න්‍යෂ්ටික අවිහරණ ගිවිසුම ට එකඟ වූ යුක්‍රේනය, ඔවුන් සතුව තිබූ පැරණි සෝවියට් න්‍යෂ්ටික ආයුධ ඉවත් කරන ලදී
1999 දී ඇතිවූ යුරෝපයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ ප්‍රඥප්තියෙහි එක් අත්සන්කරුවෙකු වූයේ රුසියාවයි. එම ප්‍රඥප්තියට අනුව "සෑම රාජ්‍යයකටම තම ආරක්ෂක විධිවිධාන, එනම් සන්ධාන සහ ගිවිසුම් ඇති කරගැනීම වැනි දෑට නිසගයෙන් ඇති අයිතිය තහවුරු කරනු" ලැබෙයි
සෝවියට් සංගමය බිඳවැටීමෙන් පසු වසර කිහිපයක් ඇතුලත පෙරදී සෝවියට් සංගමයේ සිටි රටවල් කිහිපයක් ම නේටෝ සංවිධානයට එකතු විය
මෙයට අඩවශයෙන් හේතුවක් වූයේ, 1993 රුසියානු ව්‍යවස්ථාමය අර්බුදය, ඇබ්කාසියා යුද්ධය (1992-1993) සහ පළමු චෙචෙන් යුද්ධය (1994-1996) වැනි ප්‍රාදේශිය වශයෙන් ආරක්ෂාවට ඇතිවූ තර්ජනයි
රුසියානු නායකයන් මෙය දුටුවේ, නේටෝ සංවිධානය නැගෙනහිර දෙසට ව්‍යාප්ත නොවන බවට බටහිර බලවතුන් ලබාදුන් නිළ නොවන සහතිකය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙසය
2004 යුක්‍රේන ජනාධිපතිවරණය මතභේදාත්මක විය
එක් ජනාධිපති අපේක්ෂකයෙකු වූ වික්ටර් යුෂ්චෙන්කෝ ගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරය අතරතුර දී ඔහුට TCDD ඩයොක්සීන් විෂ ශරීර ගත වී තිබුනි
මෙයට රුසියාවේ සම්බන්ධයක් ඇතැයි යුෂ්චෙන්කෝ පසුව හඟවා ඇත
මැතිවරණ නිරීක්ෂකයන් විසින් ඡන්ද වංචාවක් පිළිබඳ චෝදනා කර තිබියදීම, නොවැම්බර් මාසයේ දී රුසියාවට-පක්ෂ වික්ටර් යනුකොවිච් ජනාධිපති තනතුරට තේරී පත් විය
මෙයට විරුද්ධව ඉන් පසු මාස දෙකක් තුල යුක්‍රේනයෙහි විශාල වශයෙන් සාමකාමී විරෝධතා ඇති විය
මෙය "තැඹිලි විප්ලවය" (Orange Revolution) ලෙස හැඳින්විනි
මැතිවරණ වංචා කිරීම් නිසා යුක්‍රේන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මැතිවරණ ප්‍රතිඵල අවලංගු කරවන ලදී
ඉන් පසු සිදු කෙරුනු දෙවැනි ඡන්ද විමසීමෙන් යුෂ්චෙන්කෝ ජනපති තනතුරට පත් විය
රුසියානු හමුදා නායකයින් තැඹිලි විප්ලවය ඇතුලු පශ්චාත්-සෝවියට් රාජ්‍යයන් තුල ඇතිවූ එවැනි විප්ලවයන් දුටුවේ රුසියාවේ ජාතික ආරක්ෂාවට හානි කිරීම පිනිස බටහිර රාජ්‍යයන් විසින් ඇති කරන ලද ඒවා ලෙසය
2008 පැවති බුක්රස්ට් සම්මේලනයේදී යුක්‍රේනය සහ ජෝර්ජියාව නේටෝ සංවිධානයට එකතු වීමට බලාපොරොත්තු වන බව ප්‍රකාශ කරන ලදී
මෙයට විවිධ නේටෝ සාමාජිකයින් දැක්වූ ප්‍රතිචාරය වෙනස් විය
රුසියාව සමග අමනාපකම් ඇති කරගැනීම වැලැක්වීම පිනිස බටහිර යුරෝපානු රටවල් මෙයට විරුද්ධ වූ නමුත්, එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්. බුෂ් ඔවුන් නේටෝවට එකතු කරගැනීමට බල කළේය
අවසානයේදී නේටෝ සංවිධානය යුක්‍රේනයට සහ ජෝර්ජියාවට සාමාජිකත්වය ලබා දීම කල් දැමීය
එහෙත් කෙදිනක හෝ "එම රටවල් නේටෝ සාමාජිකයන් වනු ඇතැයි" යනුවෙන් ප්‍රකාශයක් ද සිදු කරන ලදී
රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් යුක්‍රේනය සහ ජෝර්ජියාව නේටෝ සාමාජිකත්වය ඉල්ලීම පිළිබඳ ප්‍රබල විරෝධයක් දැක්වීය
2019 පෙබරවාරි 7 වැනිදා යුක්‍රේන පාර්ලිමේන්තුවේ දී සම්මත වූ ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මගින් එරටෙහි දීර්ඝ කාලීන අරමුණ "යුරෝපා සංගමයට සහ නේටෝ සංවිධානයට එකතු වීම" යනුවෙන් වෙනස් කරන ලදී
කෙසේ වුවද, 2022 ආක්‍රමණයට පෙර මාස කිහිපය තුල, යුක්‍රේනය නේටෝවට එකතු කරගැනීමට තිබූ ඉඩකඩ ඉතා අල්ප විය
පූර්විකාව

ආක්‍රමණය සහ ප්‍රතිරෝධය

විදේශීය හමුදා මැදිහත්වීම්

ආපතිකයන් සහ මානුෂීය බලපෑම 

යුක්‍රේන රජයෙහි ඇස්තමේන්තු වල රුසියානු හමුදාවට සිදු වූ හානි වැඩි කර දක්වා තිබෙන අතර, රුසියානු රජය තමන්ට සිදු වූ හානි අඩු කර පෙන්වීමට උත්සාහ කර ඇති බව පෙනීයයි
යුධ මරණ තක්සේරු කිරීම සඳහා චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප සහ යුධ ගැටුම් වල පින්තූර හා වීඩියෝ පට වැනි දෑ යොදාගැනෙයි
ස්වීඩනයේ උප්සලා විශ්වවිද්‍යාලයේ 'සාමය සහ ගැටුම් පර්‍යේෂණ' දෙපාර්තමේන්තුවෙහි පර්‍යේෂකයෙකු පවසන පරිදි යුක්‍රේන රජය ජනතාවගේ සහ හමුදාවේ චිත්ත ධෛර්යය වර්ධනය කිරීමේ අරමුණින් වැරදි තොරතුරු ප්‍රචාරණය කිරීමේ ව්‍යාපාරයක නිරත වී ඇති අතර බටහිර මාධ්‍ය කැමැත්තෙන් එම වැරදි තොරතුරු ප්‍රචාරය කොට තිබේ
රුසියාව තම හමුදාවන්ට වූ හානි අඩු කර පෙන්වීමට උත්සාහ කර ඇති අතර, යුක්‍රේනය තම හමුදාවන්ට වූ හානි ගැන වඩාත් නිශ්ශබ්ද විය
යුක්‍රේන රජයෙහි ප්‍රකාශයන් සත්‍යය ලෙස පිළිගැනීම ගැන විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු හඟවති
යුද්ධයත් සමග ඇතිවූ අවිනිශ්චිත වාතාවරණය නිසා සිවිල් සහ හමුදා මරණ නිශ්චිත ලෙස හඳුනාගැනීම අපහසු ය
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය පවසන්නේ සිවිල් මරණ සහ තුවාල වීම් ප්‍රමාණය ඔවුන් අනුමාන කරන ප්‍රමාණයට වඩා සැළකිය යුතු තරමකින් වැඩි බවයි.

නීතිමය තත්වය

සාමය සඳහා ප්‍රයත්න

මාධ්‍ය නිරූපනය

සම්බාධක සහ ප්‍රතිවිපාක

ප්‍රතිචාර

සටහන්

ආශ්‍රිත 

රුසියානු-යුක්‍රේන යුද්ධය
2022
ඩොන්බාස් හෝ දොන්බාස් (යුක්‍රේන
Донба́с
රුසියානු
Донба́сс) යනු ගිණිකොන යුක්‍රේනයේ ඇති ඓතිහාසික, සංස්කෘතික සහ ආර්ථිකමය කලාපයකි
රුසියානු-යුක්‍රේන යුද්ධය අතරතුර එහි ඇතැම් ප්‍රදේශවල පාලන බලය බෙදුම්වාදී කණ්ඩායම් විසින් අත්පත් කරගෙන ඇති අතර ඔවුන් එහි ඩොනෙට්ස්ක් මහජන ජනරජය සහ ලුහාන්ස්ක් මහජන ජනරජය නමින් රාජ්‍යයන් දෙකක් පිහිටුවාගෙන ඇත
කළු මුහුද, යුක්සින් මුහුද (Euxine Sea) ලෙසද හැඳින්වේ
එය ලෝකයේ ප්‍රසිද්ධ මිරිදිය මුහුදකි
නැගෙනහිර යුරෝපය සහ බටහිර ආසියාව අතර පිහිටා ඇති අත්ලාන්තික් සාගරයේ මෙම මුහුද දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පුරාවෘත්තයක් වී තිබේ
එය ජනප්‍රිය වී ඇත්තේ එහි නමේ නුසුදුසු ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කරන නිසා පමණක් නොව, එම මුහුදේ කවුරුත් මවිත කරවන අසාමාන්‍ය ලක්‍ෂණ ගණනාවක් පවතින නිසා ය
දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ එය වාසයට නුසුදුසු මුහුදක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර මෙම ජල කඳේ ආගන්තුක සත්කාරය නොමැතිකම නාවික කටයුතුවල ඇති දුෂ්කරතාවයට හේතු විය
පුරාණ නාවිකයින් කළු මුහුද (Black Sea) යාත්‍රා කිරීමට අපහසු ජල කඳක් ලෙස සැලකුවේ එහි වෙරළ තීරයේ ම්ලේච්ඡ ගෝත්‍රිකයන් වාසය කළ බැවින් ය
මීට අමතරව, කළු මුහුදු ජලයේ ඔක්සිජන් හීන ස්වභාවය (ඇනොක්සික්) නිසා පහළ ජල ස්ථර වල දිරාපත් වීමේ ක්‍රියාවලිය මන්දගාමී ස්වභාවයක් ගත් බැවින් බිහිසුණු කටකතා කිහිපයක් ද ඇති වී මුහුද අපකීර්තියට පත් විය
කෙසේ වෙතත්, කාලය ගෙවී යත්ම, යාත්‍රා කිරීමට වඩාත්ම දුෂ්කර ජල කඳක් ලෙස සැළකූ මුහුදේ ප්‍රතිරූපය වෙනස් වී ඇත
සුන්දර ශාක හා සත්ව එකතුවකින් මෙන්ම කුඩා දූපත් දහයකට වඩා වැඩි ගණනක් ඇති නිවහනක් ලෙස කළු මුහුද දැන් ලෝකයේ ජනප්‍රිය සංචාරක ආකර්‍ෂණය දිනූ ස්ථාන වලින් එකකි
මේ හැරුණු විට කළු මුහුද සමුද්‍ර ලෝලීන්ගේ ආකර්‍ෂණීය ස්ථානයක් බවට පත් කරවන රසවත් කරුණු රාශියක් තිබේ
කළු මුහුද පිහිටා ඇත්තේ කොහේද
කිලෝමීටර 436,400 ක භූමි ප්‍රදේශයක පැතිරී ඇති මෙම කළු මුහුද යුරේසියාවේ පිහිටා ඇති අතර එය යුරෝපය, කොකේසස් සහ ඇනටෝලියාව වට කර ඇත
කළු මුහුද සමඟ දේශ සීමාවක් ඇති රටවල් අතර රුමේනියාව, තුර්කිය, බල්ගේරියාව, යුක්‍රේනය, රුසියාව සහ ජෝර්ජියාව ඇතුළත් වේ
මෙම ජල කඳ පිළිවෙලින් දකුණ, නැගෙනහිර සහ උතුරේ පොන්ටික්, කොකේසස් සහ ක්‍රිමියානු කඳු වලින් වටවී ඇත
නිරිත දෙසින් ස්ට්‍රැන්ඩ්‍ෂා කඳු සහ වයඹ දෙසින් ඩොබ්‍රෝජියා සානුව ද එය සීමා කර ඇත
උපරිම ගැඹුර මීටර් 2,212 ක් වන මෙම මිරිදිය මුහුද ඩැනියුබ්, සදර්න් බග්, ඩිනිපර්, රියෝනි සහ ඩයිනෙස්ටර් වැනි ගංගා ගණනාවක රැස්වීම් ස්ථානයකි
කළු මුහුද එනමින් හඳුන්වන්නේ ඇයි
කළු මුහුදේ ඇති හොඳම හා එතරම් නොදන්නා කරුණක් නම් එහි නමේ මූලාරම්භයයි
මෙම මුහුද මෙම විශේෂිත නමින් හැඳින්විය යුතු ආකාරය පිළිබඳ විවිධ න්‍යායන් ඇත
න්‍යායන් යෝජනා කරන්නේ කළු මුහුද ලෙස හැඳින්වීමට පෙර ජල කඳ ‘ආගන්තුක සත්කාරය නොදක්වන මුහුද’ ලෙස හැඳින්වූයේ බොහෝ දුරට එහි වෙරළ තීරයේ ම්ලේච්ඡ ගෝත්‍රිකයන් සිටි බැවිනි
ග්‍රීකයෝ එහි වෙරළ තීරය අත්පත් කරගත් පසු, නම “ආගන්තුක සත්කාරය” ලෙස වෙනස් කරන ලදි
සෑහෙන කාලයක් තිස්සේ මුහුද ‘මුහුද’ ලෙස හැඳින්වූ බව සඳහන් වේ
කෙසේ වෙතත්, මෙම මුහුදට විවිධ පුද්ගලයින් විසින් සියවස් ගණනාවක් පුරා බොහෝ නම් ලබා දී ඇති නමුත් මෙම සුවිශේෂී නම වඩාත් ප්‍රසිද්ධ නමක් වන අතර එය තුර්කි ජාතිකයන් විසින් මධ්‍යතන යුගයේ දී ලබා දී ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
ඓතිහාසික ලියකියවිලි වලට අනුව, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍ය සමයේ කළු මුහුද හැඳින්වූයේ බහර්-ඊ සියා හෝ කරඩෙනිස් වැනි නම් වලින් වන අතර එහි අර්ථය ඔටෝමාන් තුර්කි භාෂාවෙන් “කළු මුහුද” යන්නයි
කළු මුහුදේ නම ආරම්භ වීමට හේතු කිහිපයක් යෝජනා කරන තවත් උපකල්පන තිබේ
එක් තර්කයකට අනුව, ශීත ඍතුවේ දී ඇති වන කුණාටු නිසා කළු මුහුදේ ජලය කළු පැහැයක් ගන්නා අතර නැවියන් එය කළු මුහුද ලෙස හඳුන්වා ඇත
තවත් න්‍යායකට අනුව ජලයේ ගිලී යන වස්තූන් යම් කාලයකට පසු කළු රොන්මඩ වලින් ආවරණය වේ
මුහුද හරහා එවැනි භාණ්ඩ සොයා ගැනීම එහි නමට හේතුවක් වන්නට ඇත
ඔක්සිජන් හීන ජලය
කළු මුහුදේ ජීවයක් තිබේද
කළු මුහුද පිළිබඳ වඩාත් කුතුහලය දනවන කරුණක් වන්නේ එහි ඇනොක්සික් (Anoxic) ජලයයි
එනම් ඔක්සිජන් හීන ජලයයි
ජලයේ ඔක්සිජන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණය නොමැති වීමයි
කළු මුහුද මෙරොමිටික් ද්‍රෝණියක් සහිත විශාලතම ජල කඳක් වන අතර එයින් අදහස් කරන්නේ මුහුදේ පහළ සහ ඉහළ ස්ථර අතර ජලය ගමන් කිරීමයි
මෙම ස්ථර අතර සැලකිය යුතු උෂ්ණත්ව වෙනසක් ඇති අතර පහළ ස්ථර මුළුමනින් ම ඔක්සිජන් රහිත වන බැවින් එය අක්‍රීය වේ
ඒ අතරම, කළු මුහුදට එහි ගංගාවලින් සහ වර්‍ෂාපතනයෙන් මිරිදිය ජලය ලැබේ
කෙසේ වෙතත්, කළු මුහුද මධ්‍යධරණි මුහුද සමඟ ජලය හුවමාරු කරයි
මෙම හුවමාරුව බොස්ෆොරස් සහ ඩාර්ඩනෙල්ස් සමුද‍ර සන්ධි හි සිදු වන විට, මධ්‍යධරණී මුහුදෙන් ඝන ජලය ගලා ඒම ද්‍රෝණියේ පතුලේ සිදු වන අතර කළු මුහුදේ මතුපිට ජලය පිටවීම සිදු වන්නේ ද්‍රෝණියේ මතුපිට අසල ය
කළු මුහුදේ ජල ස්ථර දෙක අතර ඉතා අඩු මිශ්‍රණයක් ඇති බැවින් කළු මුහුදේ ඔක්සිජන් හීන කලාපයේ (ඇනොක්සික් කලාපයේ) සමුද්‍ර ජීවීන්ට ජීවත් විය නොහැකිය
සමුද්‍ර ජීවීන්ට සහාය වන්නේ කළු මුහුදේ ඔක්සිජන් බහුල මතුපිට ජලය පමණි
ස්ථාවර ජල මට්ටම
මළ මුහුදේ පිහිනීම දැනෙන්නේ කෙසේද
ඉහළ හෝ පහත් වඩදිය බාදිය නොමැති වීම නිසා කළු මුහුදේ ජල මට්ටම සෑම විටම එක සමානව පවතී
මෙමඟින් මුහුදේ ජල මට්ටමේ උච්චාවචනයක් (අඩු වැඩි වීමක්) සිදු නොවන අතර මුහුදේ මතුපිට නිශ්චල සහ ප්‍රසන්න ස්වභාවයක් ගනී
කළු මුහුදේ ඇති මෙම දුර්ලභ ලක්‍ෂණ නිසා බොහෝ දෙනෙක් මුහුදේ පිහිනීමට හැකිදැයි සිතති
සැබවින්ම පිරිසිදු මිරිදිය මතුපිටක් සහිත කළු මුහුදේ පිහිනීමට හැකිය
අනෙක් ජල මූලාශ්‍රවලට වඩා වෙනස් අත්දැකීමක් ලබා දෙන, ඉහළ ඛනිජ හා ලුණු මට්ටම ඇතුළු එහි අමුතු ලක්‍ෂණ සමඟ සාමාන්‍යයෙන් වස්තූන් ජලය මත පාවීමට නැඹුරු වේ
විදේශීය කුඩා දූපත්
භයානක සර්ප දූපත්
කළු මුහුද ,බොහෝ කුඩා දූපත් වල නිවහන වේ
මෙම දූපත් සංඛ්‍යාව දහයක් පමණ වන අතර මෙම මුහුද වඩාත් සුවිශේෂී වන සත්ව හා ශාක විශේෂයන්ගෙන් සමන්විත වේ
මෙම දූපත් – බොහෝ දුරට බල්ගේරියාව, යුක්‍රේනය, තුර්කිය සහ රුමේනියාව වැනි රටවලට අයත් වේ
එමෙන්ම ඩැනියුබ් ඩෙල්ටා අසල පිහිටා ඇති සර්ප දූපත ද මෙයටඇතුළත් ය
වැදගත්ම දෙය නම්, කළු මුහුදේ පිහිටි මෙම දූපත් ප්‍රධාන සංචාරක ආකර්‍ෂණය දිනාගත් ස්ථාන බවට පත්ව ඇති අතර එම රටවල ආර්ථිකය වර්ධනය කිරීමට විිශාල කාර්‍යභාරයක් ඉටු කරයි
බියසුළු කටකතා
මළවුන් ජලය යට සිටීද
කුතුහලය දනවන හා බියජනක කරුණක් ලෙස පෙනෙන දෙය නම් මියගිය අය කළු මුහුදේ රැඳී සිටින බවට විශ්වාස කිරීමයි
කළු මුහුදේ ගිලී වසර සිය ගණනක් ගතවී ඇතත් නැව් සහ මිනිසුන්ගේ නටබුන් කඹ, දැව වැනි දිරාපත් විය හැකි ද්‍රව්‍ය තවමත් මුහුදු පතුලේ සොයාගත හැකිය