Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
පෙරියපිකල් විකිරණ පරීක්ෂණ සඳහා ප්‍රධාන හේතු වන්නේ, 
සිස්ටික් වෙනස්කම් ඇතුළුව අග්‍ර ප්‍රදාහය/ආසාදන හඳුනා ගැනීම 
පරිදන්ත ගැටළු තක්සේරු කිරීම 
හදිසි අනතුරු - දත් සහ/හෝ අවට අස්ථි බිඳීම
පූර්ව/පශ්චාත් අග්‍රස්ථ ශල්‍යකර්ම/නිස්සාරණය
ඕනෑම සංවර්ධන විෂමතා සහ මූල රූප විද්‍යාව සඳහා පූර්ව නිස්සාරණය සැලසුම් කිරීම
ඕනෑම මූල කොටස් හෝ වෙනත් සම-පාර්ශ්වික හානි සඳහා පශ්චාත් නිස්සාරණ රේඩියෝ ඡායාරූප 
පිටතට නොපැමිණි (විදාරණය නොවූ) දත්වල යම් පැවැත්මක් හෝ පිහිටීමක් හඳුනා ගැනීම 
එන්ඩොඩොන්ටික්ස් (දතක් (දන්ත පල්ප්) තුළ ඇති මෘදු පටක වල රෝග සහ තුවාල සම්බන්ධ දන්ත වෛද්‍ය ශාඛාව)
ඕනෑම අන්තරාසර්ග ප්‍රතිකාරයක් සඳහා, නාල වල ක්‍රියාකාරී දිග මැනීම සඳහා පූර්ව ප්‍රතිකාර රේඩියෝ ඡායාරූපයක් ගනු ලබන අතර මෙම මිනුම ඉලෙක්ට්‍රොනික අග්‍ර ලොකේටරය මගින් තහවුරු කෙරේ
ඝර්ෂණ යෝග්‍යතාවය ළඟා කර ගැනීම සඳහා ක්‍රියාකාරී දිග නිවැරදි කිරීම සඳහා තෙත් නාලයෙහි ප්‍රධාන අග්‍ර කේතුවක් තැබූ විට 'cone fit' රේඩියෝ ඡායාරූපයක් භාවිතා වේ
ඊළඟට, නාල අවකාශය ප්‍රධාන කේතුවක්, සීලර් සහ උපාංග කේතු වලින් සම්පුර්ණයෙන්ම පුරවා ගැනීමෙන් පසු අවහිරතා සත්‍යාපන රේඩියෝ ඡායාරූපයක් (obturation verification radiograph) ගනු ලබයි
අවසානයේදී, දන්ත මූල නාල ප්‍රතිකාරයේ අවසාන ප්‍රතිඵලය පරීක්ෂා කිරීම සඳහා නිශ්චිත ප්‍රතිසාධනයක් තැබීමෙන් පසු අවසාන විකිරණ සටහනක් ගනු ලැබේ
බද්ධ කිරීම් ඇගයීම 

අභ්‍යන්තර මෞඛ පෙරියපිකල් රේඩියෝ ඡායාරූපකරණය, එහි සරල තාක්‍ෂණය, අඩු පිරිවැය සහ අඩු විකිරණ නිරාවරණය මෙන්ම සායනික සැකසුම් තුළ බහුලව පවතින නිසා පූර්ව ශල්‍යකර්ම සඳහා බහුලව භාවිතා වේ
Bitewing view
දත් මුල්වලින් දන්ත මස්තකය වෙන් කරන දත්වල මායිම් රේඛා වන සිමෙන්ති-එනමල් හන්දි (cementoenamel junctions) වලට අදාළව පසුපස දත්වල මස්තකය සහ ඇල්වෙයෝලර් අස්ථියේ උස දෘශ්‍යමාන කිරීමට Bitewing ඡායාරූප ගනු ලැබේ
පවතින ප්‍රතිස්ථාපන යටතේ අන්තර් දන්ත දිරාපත්වීම් සහ පුනරාවර්තන දිරාපත්වීම් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා සාමාන්‍ය Bitewing රේඩියෝ ඡායාරූප බහුලව භාවිතා වේ
විස්තීර්ණ අස්ථි හානිය (extensive bone loss) ක් ඇති විට, දත්වලට අදාළව ඒවායේ මට්ටම් වඩාත් හොඳින් දෘශ්‍යමාන කිරීම සඳහා X-ray පටල සිරස් අක්ෂයේ දිගු මානයකින් පිහිටුවා තිබිය හැක
Bitewing දසුන් දත්වල කම්මුල සහිත පැත්තේ (Buccal) මතුපිටට අඩු හෝ වැඩි ලම්බක කෝණයකින් ගන්නා බැවින්, ඒවා පෙරියපිකල් (periapical) දර්ශනවලට වඩා අස්ථි මට්ටම් වඩාත් නිවැරදිව ප්‍රදර්ශනය කරයි
ඉදිරිපස දත් සඳහා Bitewing ඡායාරූප ගැනීම සාමාන්‍යයෙන් සිදු නොවේ
Bitewing යන නමෙන් අදහස් කරන්නේ එක්ස් කිරණ පටලයේ මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති කුඩා කඩදාසි හෝ ප්ලාස්ටික් ටැබ් එකකට වන අතර, එය සපා කෑ විට, එක්ස් කිරණ පටලය පිහිටීමට ඉඩ සලසයි, එවිට එය උඩු හනුවේ (maxillary) සහ යටි හනුවේ (mandibular) තොරතුරු ඒකාකාර ප්‍රමාණයෙන් ග්‍රහණය කරයි
Occlusal view
Occlusal දර්ශනය මුඛයේ හෝ තල්ලේ අස්ථි හෝ ව්‍යාධි ව්‍යුහ විද්‍යාව හෙළි කරයි
පෙරියපිකල් හෝ Bitewing සඳහා භාවිතා කරන එක්ස් කිරණ පටලයේ ප්‍රමාණය මෙන් තුන් හතර ගුණයක් පමණ වන occlusal පටලය මුඛය තුළට ඇතුළු කරනු ලබන අතර එමඟින් උඩු හනුවේ සහ යටි හනුවේ දත් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන් කර ඇති අතර එක්ස් කිරණ පටලය නිකට යටින් හෝ නාසය මුදුනේ සිට පහළට කෝණිකව X-කිරණ වලට නිරාවරණය කරනු ලබයි
සමහර විට, පැරොටයිඩ් ග්‍රන්ථියෙන් කෙල රැගෙන යන ස්ටෙන්සන්ගේ නාලයේ ගල් (sialolith) ඇති බව තහවුරු කිරීම සඳහා එය කම්මුල ඇතුළත තබනු ලැබේ
occlusal දසුන සම්මත සම්පූර්ණ මුඛ ශ්‍රේණියේ ඇතුළත් නොවේ
මුඛ අභ්‍යන්තර විකිරණ ශිල්පීය ක්‍රම
රෝග විනිශ්චය සඳහා අවශ්‍ය රේඩියෝ ඡායාරූප නිපදවීමට සහ නැවත ලබා ගැනීම වැළැක්වීම සඳහා නිවැරදි ස්ථානගත කිරීම ඉතා වැදගත් වේ
එමගින් රෝගියාව විකිරණ වලට නිරාවරණය වීම අවම කරයි
පරිපූර්ණ ස්ථානගත කිරීම සඳහා වන අවශ්‍යතාවලට ඇතුළත් වන්නේ
දත් සහ රූප ප්‍රතිග්‍රාහක (පටල පැකට්ටුව හෝ ඩිජිටල් සංවේදකය) එකිනෙකට සමාන්තරව තිබිය යුතුය
රූප ප්‍රතිග්‍රාහකයේ දිගු අක්ෂය කෘන්තක සහ රදනක දත් සඳහා සිරස් වන අතර චාර්වක සහ පුරස්චාර්වක සඳහා තිරස් වේ
අග්‍ර පටක වාර්තා කිරීම සඳහා දත්වල අග්‍රවලට ඔබ්බෙන් ප්‍රමාණවත් ප්‍රතිග්‍රාහකයක් තිබිය යුතුය
නල හිසේ (tube head) ඇති X-ray කදම්භය සිරස් සහ තිරස් තල දෙකෙහිම සෘජු කෝණවලින් දත සහ රූප ප්‍රතිග්‍රාහකය හමුවිය යුතුය
ස්ථානගත කිරීම නැවත ඇති කළ හැකි විය යුතුය
විමර්ශනය කරන දත සහ රූප ප්‍රතිග්‍රාහකය ස්පර්ශ විය යුතුය, නැතහොත් හැකි තරම් සමීප විය යුතුය

මූලාශ්‍ර
අම්රිතා රාව් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු නිළියක සහ හිටපු නිරූපිකාවකි
ඇය වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ වූයේ හින්දී චිත්‍රපට සඳහා ඇය දැක්වූ දායකත්වය නිසායි
රාව් රංගන වෘත්තියට පිවිසියේ අබ් කේ බරස් (2002) චිත්‍රපටය තුළින් වන අතර, ඒ සඳහා ඇය 2013 හොඳම කාන්තා ප්‍රවිෂ්ටය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානයට නිර්දේශ වූවා ය
අනතුරුව ඇය ඉශ්ක් විශ්ක් (2003), මේ හූ නා (2004), විවාහ් (2006) වැනි ප්‍රේම වෘත්තාන්ත නාට්‍ය චිත්‍රපට මෙන්ම මස්ති (2004) වැනි සාර්ථක ප්‍රහසන සංත්‍රාස චිත්‍රපට ගණනාවකට රංගනයෙන් දායක වූවා හ
ඇය එක් අයිෆා සම්මානයක් සහ ස්ටාර්ඩස්ට් සම්මාන
ද්විත්වයක් හිමිකරගෙන තිබේ
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 
 
 

ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියෝ
මුම්බායි හි නිරූපිකාවෝ
ජීවත්වන්නෝ
හින්දි සිනමා නිළියෝ
කෝන්කණී ජනයා
මුම්බායි හි නිළියෝ
1981 උපත්
තිලකරත්න ඩිල්ශාන් පිටුවට යන්න
ඛුද්දානුඛුද්දක සික්ඛාපද කථාව 
‘‘භන්තෙ නාගසෙන, යං භගවා ආහ ‘ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානී’ති, එත්ථායං ජනො සම්මූළ්හො විමතිජාතො අධිකතො සංසයපක්ඛන්දො
කතමානි තානි ඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි, කතමානි අනුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානීති
දුක්කටං, මහාරාජ, ඛුද්දකං සික්ඛාපදං, දුබ්භාසිතං අනුඛුද්දකං සික්ඛාපදං, ඉමානි ද්වෙ ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි, පුබ්බකෙහිපි, මහාරාජ, මහාථෙරෙහි එත්ථ විමති උප්පාදිතා, තෙහිපි එකජ්ඣං න කතො ධම්මසණ්ඨිතිපරියායෙ භගවතා එසො පඤ්හො උපදිට්ඨොති
චිරනික්ඛිත්තං, භන්තෙ නාගසෙන, ජිනරහස්සං අජ්ජෙතරහි ලොකෙ විවටං පාකටං කත’’න්ති

   

9. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ ස්ථවිර භික්‍ෂූන්ට මෙය කීහ
“වහන්ස, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවෙන කාලයෙහි මට මෙසේ වදාළසේක
ආනන්දය, සඞ්ඝයා කැමැති වන්නේ නම් මා ඇවෑමෙන් ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද සමූහනය කරන්නේ ය යි
ඇවත ආනන්දය, “වහන්ස, ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද කවරේ දැ”යි තෙපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිවිසුහු දැ යි
වහන්ස, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් “වහන්ස, ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද කවරහු දැ'යි නො පිළිවිසීමි යි
ඇතැම් තෙර කෙනෙක් මෙසේ කීහු
සතර පරිජි තබා සෙස්සෝ ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂයාපද වෙතැ'යි
සතර පරිජි තබා තෙළෙස් සඟවෙසෙස් තබා සෙස්සෝ ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද වෙතැ'යි
සතර පරිජි තබා තෙළෙස් සඟවෙසෙස් තබා අනියත දෙක තබා සෙස්සෝ ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද වෙතැ'යි
සතර පරිජි තබා තෙළෙස් සඟවෙසෙස් තබා අනියත දෙක තබා තිස් නිසගි පවිති තබා සෙස්සෝ බුදානුබුදාදක ශික්‍ෂයාපද වෙතැ'යි
සතර පරිජි තබා තෙළෙස් සඟවෙසෙස් තබා අනියත දෙක තබා තිස් නිසගි පචිති තබා දෙයානු පවීති තබා සෙස්සෝ ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද වෙතැ යි
සතර පරිජි තබා තෙළෙස් සඟවෙසෙස් තබා අනියත දෙක තබා තිස් නිසගි පවිති තබා දෙයානු පචිති තබා සිවු පාටිදෙසනීය තබා සෙස්සෝ ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂයාපද වෙතැ යි
10. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් මහාකාශ්‍යප ස්ථවිරයන් වහන්සේ සඬ්ඝයාට මෙසේ දැන්වූහ
ඇවැත්නි, සඞ්ඝයා මබස් අසාවා
ගිහියන් පිළිබඳ වූ ශික්‍ෂාපද අපට ඇත
ශ්‍රමණ ශාක්‍යපුත්‍රයන්ට මෙය කැපය
මෙය අකැප ය යි ගිහියෝ ද දනිති
ඉදින් අපි ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද සමූහනය කරන්නෙමු නම් "ශ්‍රමණ ගෞතමයන් විසින් ශ්‍රාවකයන්ට ශික්‍ෂාපද පනවනලද්දේ (උන්වහන්සේගේ) චිතකයෙහි දුම් ඇති තෙක් පමණි
යම්තාක් මොවුන්ගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ සිටිසේක් ද ඒතාක් මොවුහු ශික්‍ෂාපදයන්හි හික්මුණෝ ය
යම් හෙයෙකින් මොවුන්ගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිනිවිසේක් ද (එහෙයින්) දැන් මොවුහු ශික්‍ෂාපදයන්හි නො හික්මෙතැ යි කියන්නෝ වන්නාහ
ඉදීන් සඬඝයාට පැමිණි කල් වේ නම් සඞ්ඝයා නො පනවන ලද්දක් නො පනවන්නේ ය
පනවනලද්ද නොසිඳින්නේ ය
පනවන ලද ශික්‍ෂාපදයන්හි ඇති පරිද්දෙන් සමාදන් ව පවත්නේ ය
මේ ඥප්ති යි
ඇවැත්නි, සඬ්ඝයා මබස් අසාවා
ගිහියන් පිළිබඳ වූ ශික්ෂාපද අපට ඇත
ශ්‍රමණ ශාක්‍යපුත්‍රයන්ට මෙය කැප ය, මෙය අකැප ය, යි ගිහියෝ ද දනිති
ඉදින් අපි ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද සමූහනය කරන්නෙමු නම් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් විසින් ශ්‍රාවකයන්ට ශික්‍ෂාපද පනවනලද්දේ (උන් වහන්සේගේ) චිතකයෙහි දුම් ඇති තෙක් පමණි
යම්තාක් මොවුන්ගේ ශාස‍්තෘන් වහන්සේ සිටිසේක් ද ඒතාක් මොවුහු ශික්‍ෂාපදයන්හි හික්මුණෝ ය
යම්හෙයෙකින් මොවුන්ගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිනිවිසේක් ද (එහෙයින්) දැන් මොවුහු ශික්‍ෂාපදයන්හි නො හික්මෙතැ යි කියන්නෝ වන්නාහ
සඞ්ඝයා නො පනවන ලද්දක් නො පනවයි. පනවනලද්ද නො සිඳියි
පනවනලද ශික්‍ෂාපදයන්හි ඇති පරිද්දෙන් සමාදන් ව පවතියි
යම් ආයුෂ්මත් කෙනකුහට නො පනවනලද්ද නො පැනවීම, පනවනලද්ද නො සිඳීම, පනවනලද ශික්‍ෂාපදයන්හි ඇති පරිද්දෙන් සමාදන් ව පැවැත්ම, රුචි වේ නම් උන්වහන්සේ නිහඬවන්නාහ, යම් කෙනකුහට රුචි නො වේ නම් උන්වහන්සේ කියන්නාහ
සඞ්ඝයා නො පනවනලද්ද නො පනවයි. පනවනලද්ද නො සිඳියි
සඞ්ඝයාට (මෙය) රුචි වෙයි
එහෙයින් නිහඬ ය
මෙය මෙස් දරමි යි
11. ඉක්බිති ස්ථවිර භික්‍ෂුහු ආනන්ද ආයුෂ්මත්හට මෙය කීහු
ඇවැත් ආනන්දයෙනි, යම්හෙයෙකින් තෙපි 'වහන්ස, ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂා පද කවරහු දැ යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නො විචාළහු ද මෙය තොප වරදවා කරන ලද්දකි, ඒ වරදවා කරනලද්ද ප්‍රකාශ කරවයි.

වහන්ස, මම නොසිහියෙන් (යුතු වූයෙම්) වහන්ස, ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්‍ෂාපද කවරහු දැ යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නො විචාළෙමි
මම එය වරදවා කරනලද්දකැ යි නො දකිමි
එහෙත් ආයුෂ්මතුන් වහන්සේගේ බස ඇදහීමෙන් එය වරදවා කරන ලද යි ‍ප්‍රකාශ කරමි
ඇවැත්, ආනන්දයෙනි, යම් හෙයෙකින් තෙපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වැසි සළුව පයින් මැඩ ගෙන මැසුවහු ද මෙය ද තොප වරදවා කරන ලද්දකි
ඒ වරදවා කරනලද්ද ප්‍රකාශ කරව යි
වහන්ස, මම අගෞරවයෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වැසි සළුව පයින් මැඩගෙන නො මැසූයෙමි
මම එය වරදවා කරන ලද්දකැයි නොදකිමි
එහෙත් ආයුෂ්මතුන් වහන්සේගේ බස ඇදහීමෙන් එය වරදවා කරන ලදැ යි ප්‍රකාශ කරමි
ඇවැත් ආනන්දයෙනි, යම් හෙයෙකින් තෙපි මාගමුන් ලවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිරුර පළමුව වැන්දවුහු ද හඬන්නා වූ ඔවුන්ගේ කඳුළින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිරුර ගැල්විණි ද මෙය ද තොපගේ දුෂ්කෘතයෙකි
ඒ දුෂ්කෘතය ප්‍රකාශ කරව යි
වහන්ස, මම ‘මොවුහු විකාලයෙහි (හැසිරෙන්නෝ) නො වෙත්වා' යි මාගමුන් ලවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිරුර පළමුව වැන්දවීමි
මම එය දුෂ්කෘතයකැ'යි නො දකිමී
එහෙත් ආයුෂ්මතුන් වහන්සේගේ බස ඇදහීමෙන් එය දුෂ්කෘතයකැ'යි ප්‍රකාශ කරමි
ඇවැත් ආනන්දයෙනි, යම් හෙයෙකින් තෙපි ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඔළාරික වු නිමිති කරනුලබන කල්හි ඔළාරික වූ ආලොකය කරනුලබන කල්හි, බොහෝ දෙනාට හිත පිණිස බොහෝ දෙනාට සැප පිණිස ලොවට අනුකම්පා පිණිස දෙව් මිනිසුන්ට වැඩ පිණිස හිත පිණිස සුව පිණිස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ (ආයුෂ් කල්පයක්) වැඩ සිටින සේක්වා, සුගතයන් වහන්සේ කල්පයක් වැඩ සිටින සේක්වා යී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නො යැදුහු ද මෙය ද තොපගේ දුෂ්කෘතයෙකි
වහන්ස, මම වනාහි මාරයා විසින් හාත්පසින් මඩනා ලද සිත් ඇත්තෙම්, බොහෝ දෙනාට හිත පිණිස බොහෝ දෙනාට සුව පිණිස ‘ ලොවට අනුකම්පා පිණිස දෙව්මිනිසුන්ට වැඩ පිණිස හිතපිණිස, සුවපිණිස භාගයවතුන් වහන්සේ කල්පයක් වැඩ සිටින සේක්වා, සුගතයන් වහන්සේ කල්පයක් වැඩ සිටින සේක්වා යි නො යැදීමි
මම එය දුෂ්කෘතයකැ'යි නො දකිමි
ඇවැත් ආනන්දයෙනි, යම්හෙයෙකින් තෙපි තථාගතයන් වහන්සේ විසින් මනාව ප්‍රකාශ කරනලද ධර්‍මවිනයෙහි (ශාසනයෙහි) මාගමගේ පැවිද්දට උත්සාහවත් කළහු ය
මෙය ද තොපගේ දුෂ්කෘතයෙකි
ඒ දුෂ්කෘතය ප්‍රකාශ කරවයි.

වහන්ස, මම වනාහි මේ මහාප්‍රජාපතී ගොතමි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ මවගේ සොහොවුරි ය
(උන්වහන්සේ) හදා වඩා ගත්තී ය, පොෂණය කළා ය, කිරි දුන්නී ය
මව කලුරිය කළ කල්හි කිරි පෙව්වාය යි සලකා තථාගතයන් වහන්සේ විසින් මනාව ප්‍රකාශ කරන ලද ධර්‍මවිනයෙහි මාගමගේ පැවිද්දට උත්සාහවත් කෙළෙමි
මම එය දුෂ්කෘතයෙකැ යි නො දකිමි
එහෙත් ආයුෂ්මතුන් වහන්සේලාගේ බස ඇදහීමෙන් එය දුෂ්කෘතයෙකැ යි ප්‍රකාශ කරමි යි
12. එසමයෙහි ආයුෂ්මත් පුරාණ තෙරණුවෝ පන්සියයක් පමණවූ මහත් භික්‍ෂූ සමූහයක් සමග දක්ෂිණාගිරියෙහි චාරිකාවෙහි හැසිරෙති
ඉක්බිති සථවිර භික්ෂුන් විසින් ධර්‍මය ද විනය ද සඞ්ගායනා කළ කල්හි ආයුෂ්මත් පුරාණ තෙරණුවෝ දක්ෂිණාගිරියෙහි කැමැති තාක් කල් වැස රජගහ නුවර යම් තැනෙක ද, කලන්‍දක නිවාප නම් වූ වේළුවනය යම් තැනෙක ද, ස්ථවිර භික්‍ෂූහු යම් තැනෙක ද එතැනට එළැඹියහ
එළඹ ස්ථවිර භික්‍ෂූන් සමග පිළිසඳර කථා කොට එකත්පසෙක හුන්හ
එකත්පසෙක හුන්නා වූ පුරාණ ආයුෂ්මතුන්ට ස්ථවීර භික්‍ෂූහු මෙසේ කීහ
ඇවැත් පුරාණයෙනි, ස්ථවිරවරුන් විසින් ධර්‍මය ද , විනය ද සඞ්ඝායනා කරනලද්දේ ය
ඒ සංගීතිය ට එළඹෙනු මැනවැ'යි
(පිළිගනු මැනවැයි) ඇවැත්නි, ස්ථවිරවරුන් විසින් ධර්‍මය ද විනය ද මොනොවට සංගායනා කරනලද්දේ ය
වැළිදු මා විසින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවෙහි යම්සේ අසන ලද ද යම්සේ පිළිගන්නා ලද ද එසෙයින් ම මම දරන්නෙමි"යි කීහ
අවම වශයෙන් දින 30ක්වත් සංස්කරණය නොකළ පරිශීලකයින් අළු පැහැයෙන් සිටී.

මෙම පිටුව අවසන් වරට යාවත්කාලීන කරන ලද්දේ 2023.02.06 දී ය
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ace
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
af
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
am
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
an
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
arc
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
as
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ast
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
av
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ay
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
az
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ba
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bar
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bat-smg
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bcl
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
be-tarask
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
be
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bg
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bh
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bjn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bm
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bpy
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
br
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bs
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
bug
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
cbk-zam
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ce
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ceb
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ch
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ckb
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
crh
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
cs
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
csb
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
cu
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
cv
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
cy
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
diq
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
dsb
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
dv
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
el
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
eml
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
en
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
et
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
eu
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ff
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
fiu-vro
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
fo
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
fr
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
frp
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
frr
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
fur
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
fy
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ga
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
gan
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
gd
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
glk
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
gn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
got
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
gu
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
gv
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
haw
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
he
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
hi
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
hif
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
hsb
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
hy
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ia
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
id
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ie
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ig
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ilo
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
io
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
is
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
it
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ja
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
jv
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ka
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
kaa
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
kab
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits

kk
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
kl
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
km
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
kn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
koi
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
krc
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ks
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ksh
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ku
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
kv
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
kw
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ky
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
la
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
lad
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
lb
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
lbe
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits

li
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
lij
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
lmo
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ln
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
lo
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
lt
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits

lv
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
map-bms
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mdf
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mg
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mhr
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mk
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ml
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mr
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mrj
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ms
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mt
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mwl
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
myv
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
mzn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
nah
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
nap
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
nds-nl
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
nds
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ne
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
new
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
nl
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
nn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
no
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits

oc
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
or
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
os
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
pa
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
pcd
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
pdc
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits

pi
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
pms
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
pnt
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ps
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
pt
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
qu
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
rm
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
rmy
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ru
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits

sa
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sah
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sc
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
scn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sd
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
se
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sg
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sh
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sk
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sq
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sr
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
srn
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
stq
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
su
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
sw
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
szl
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ta
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
te
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
tet
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
tg
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
tk
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
tl
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
tpi
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
tt
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ty
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
udm
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ug
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
uk
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
ur
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
uz
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
vec
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits

vls
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
vo
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
wa
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
war
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
wo
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
wuu
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
xal
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits

yi
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
yo
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
za
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
zea
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
zh-classical
Emijrp/List of Wikipedians by number of edits
හිටපු ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකි
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2022 මැයි මාසයේදී බංග්ලාදේශයේ සංචාරයක නිරත විය
ඒ ටෙස්ට් තරඟ දෙකකට ක්‍රීඩා කිරීමටය
මෙම ටෙස්ට් තරගමාලාව 2021-2023 ICC ලෝක ටෙස්ට් ශූරතාවයේ කොටසක් විය
සංචාරය සඳහා තහවුරු කිරීම් 2022 මාර්තු මාසයේදී තහවුරු විය
2020 ජුනි මාසයේදී, ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය (ICC) COVID-19 වසංගතයේ බලපෑම හේතුවෙන් මධ්‍යස්ථ තරඟ නිලධාරීන් භාවිතා කිරීමේ නීති ලිහිල් කළේය
2022 අප්‍රේල් මාසයේදී, ICC විසින් මධ්‍යස්ථ විනිසුරුවන් ටෙස්ට් තරඟ ක්‍රිකට් වෙත නැවත පැමිණෙන බව තහවුරු කරන ලදී
එංගලන්තයේ රිචඩ් කෙට්ල්බරෝ සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි ජොයෙල් විල්සන් පිළිවෙලින් පළමු සහ දෙවන ටෙස්ට් තරඟ සඳහා ඉදිරිපත් විය
ශ්‍රී ලංකාවේ දිනේෂ් චන්දිමාල් සහ නිරෝෂන් දික්වැල්ල හත්වැනි කඩුල්ලට නොදැවී ලකුණු 99ක සබඳතාවක් ගොඩනැගීමත් සමඟ පළමු ටෙස්ට් තරගය පස්වැනි දිනට ප්‍රමාද වී ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් විය
පළමු ඉනිමේදී ලකුණු 199ක් රැස්කළ කණ්ඩායමේ ක්‍රීඩක ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් තරගයේ වීරයා ලෙස නම් කෙරිණි
දෙවැනි ටෙස්ට් තරගයේ පළමු දිනය වූ බංග්ලාදේශය තරගයේ පළමු පැයේදීම ලකුණු 5/24 කට සීමා විය
ඉන් අනතුරුව මුෂ්ෆිකර් රහීම් සහ ලිටන් දාස් ලකුණු 272ක සබඳතාවයක් ගොඩනැගූ අතර එය ටෙස්ට් තරගයක කණ්ඩායමක පළමු කඩුලු 5 ලකුණු 25කට අඩුවෙන් දැවී යාමෙන් පසු හයවැනි හෝ ඊට පහළ කඩුල්ල සඳහා වූ ඉහළම සබඳතාව විය
බංග්ලාදේශය සිය පළමු ඉනිම සඳහා ලකුණු 365කට දැවී ගිය අතර මුෂ්ෆිකර් රහීම් නොදැවී ලකුණු 175ක් ලබා සිටියේය
පිළිතුරු ඉනිම ක්‍රීඩා කළ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ලකුණු 506ක් රැස් කළ අතර, ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් නොදැවී ලකුණු 145ක් ලබා ගනිමින් ඉනිමේ වැඩිම ලකුණු ලාභියා බවට පත්විය
බංග්ලාදේශයට සිය දෙවැනි ඉනිමේදී රැස්කරගත හැකිවූයේ ලකුණු 169ක් පමණි
ශ්‍රී ලංකාව කඩුලු 10ක ජයක් අත්කර ගනිමින් තරග දෙකකින් සමන්විත තරගමාලාව 1-0ක් ලෙස ජයගැනීමට සමත්විය
සංචාරය අවසන් වීමෙන් පසු මොමිනුල් හක් බංග්ලාදේශ ටෙස්ට් කණ්ඩායමේ නායකත්වයෙන් ඉල්ලා අස්විය
සංචිත 

මෙම තරගාවලියට පෙර ඇඟිල්ලේ ආබාධයක් හේතුවෙන් මෙහීඩි හසන් පළමු ටෙස්ට් තරගය සඳහා බංග්ලාදේශ සංචිතයෙන් ඉවත් විය
ඔහු වෙනුවට නයීම් හසන් නම් කර ඇත
2022 අප්‍රේල් 29 වන දින, පළමු ටෙස්ට් තරගය සඳහා බංග්ලාදේශ සංචිතයට මොසැඩෙක් හොසේන් ද එක් කරන ලදී
ෂකීබ් අල් හසන් කොවිඩ්-19 සඳහා ධනාත්මක බව පරීක්‍ෂා කිරීමෙන් පසු පළමු ටෙස්ට් තරගය සඳහා බංග්ලාදේශ සංචිතයෙන් මුලින් ඉවත් කරන ලදී
කෙසේ වෙතත්, පසුව ඔහු සෘණාත්මක පරීක්ෂණයක් ලබා දුන් අතර, ඔහුට තරඟයට ක්‍රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබා දුන්නේය
බංග්ලාදේශයේ ෂොරිෆුල් ඉස්ලාම් සහ නයීම් හසන් පිළිවෙලින් අත කැඩීමකට සහ ඇඟිල්ලක් කැඩී යාම හේතුවෙන් දෙවැනි ටෙස්ට් තරගයෙන් ඉවත් කෙරිණි
පුහුණු තරගය

ටෙස්ට් තරගමාලාව

1 වන ටෙස්ට් තරගය

2 වන ටෙස්ට් තරගය

සටහන්

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි 

 ESPN Cricinfo හි තරගමාලා නිවස

ක්‍රිකට්
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට්
2022
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2022 පෙබරවාරි සහ මාර්තු මාසවලදී ටෙස්ට් තරග දෙකකට සහ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර (වි20ජා) තරග තුනකට ක්‍රීඩා කිරීමට ඉන්දියාවේ සංචාරය කළේය
ටෙස්ට් තරඟමාලාව 2021-2023 ICC ලෝක ටෙස්ට් ශූරතාවයේ කොටසක් විය
2021 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඉන්දීය ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය (BCCI) සංචාරයේ කාලසටහන තහවුරු කළේය
2022 ජනවාරි මාසයේදී, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් විසින් පළමුව වි20ජා තරඟ ක්‍රීඩා කරන ලෙස ඉල්ලීමක් කරන ලදී, මන්ද ඔවුන්ගේ වි20ජා සංචිතය ඕස්ට්‍රේලියානු සංචාරයෙන් පසු කෙලින්ම පැමිණෙන බැවිනි
පෙබරවාරි මස මුලදී, බැංගලෝර් දිවා/රාත්‍රී ටෙස්ට් තරඟයක් පැවැත්වීමත් සමඟ, වෙනස් කිරීමට මණ්ඩල දෙකම එකඟ විය
ඉන්දීය ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය සංශෝධිත සංචාර කාලසටහන තහවුරු කලේය
2022 පෙබරවාරි 2 වන දින, ශ්‍රී ලංකා වේග පන්දු යවන ක්‍රීඩක සුරංග ලක්මාල් මෙම තරඟාවලියෙන් පසුව සියලු ආකාරයේ ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් වලින් සමුගන්නා බව නිවේදනය කළේය
2022 පෙබරවාරි 19 වන දින, ඉන්දියාව තරඟ සඳහා ඔවුන්ගේ සංචිත නම් කරන ලද අතර, ඔවුන්ගේ නව ටෙස්ට් නායකයා ලෙස රෝහිත් ෂර්මා පත් කරන ලදී
2022 පෙබරවාරි 26 වන දින, ටෙස්ට් තරඟමාලාවේ පළමු තරඟය ප්‍රේක්ෂක සහභාගීත්වයෙන් තොරව ක්‍රීඩා කරන බව නිවේදනය කරන ලද අතර, දෙවන ටෙස්ට් තරඟයට ප්‍රේක්ෂකයින්ට සහභාගී වීමට අවසර දෙනු ලැබේ
කෙසේ වෙතත්, 2022 මාර්තු 1 වන දින, පළමු ටෙස්ට් තරඟය සඳහා ප්‍රේක්ෂක ධාරිතාව 50% පමණක් අවසර දෙන ලදී
පළමු වි20ජා තරගයේදී ඉන්දියාව සිය පන්දුවාර 20 අවසානයේ ලකුණු 199/2 යි, ඒ අනුව ලකුණු 62කින් තරගය ජයගැනීමට ඔවුන්ට හැකි විය
දෙවැනි වි20ජා තරගය කඩුලු 7කින් ජයගත් ඉන්දියාව තරගයක් ඉතිරිව තිබියදී තරගමාලාව ජය ගත්තේය
තෙවැනි සහ අවසන් වි20ජා තරගය කඩුලු 6කින් ජයගත් ඉන්දියාව තරගමාලාව 3-0ක් ලෙස ජය ගත්තේය
තරගමාලාවේ පළමු ටෙස්ට් තරගය ශ්‍රී ලංකාව ක්‍රීඩා කළ 300 වැනි ටෙස්ට් තරගයයි
එය ඉන්දියාවේ විරාත් කෝලිගේ 100 වැනි ටෙස්ට් තරගයද විය
ටෙස්ට් තරගයේදී රවීන්ද්‍ර ජඩේජා නොදැවී ලකුණු 175ක් රැස්කරමින් කඩුලු 9ක් දවා ගැනීමට සමත් විය
දින තුනක් ඇතුළත තරගය ජය ගැනීමට ඉන්දියාව සමත් විය
ඒ ඉනිමක සහ ලකුණු 222ක පරතරයකින්
දෙවැනි ටෙස්ට් තරගය ද දින තුනකින් අවසන් වූ අතර ඉන්දියාව ලකුණු 238කින් ජය ගනිමින් තරගමාලාව 2-0ක් ලෙස ජය ගත්තේය
සංචිත 

වි20ජා තරඟ වලට පෙර, දීපක් චාහාර් සහ සූර්යකුමාර් යාදව් යන දෙදෙනාම පිලිවෙලින් කලවයේ ආබාධයක් සහ අස්ථි බිඳීමක් හේතුවෙන් ඉන්දීය සංචිතයෙන් ඉවත් කරන ලදී
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායමට එරෙහිව පැවති තුන්වන සහ අවසන් විස්සයි20 තරඟය අතරතුර මෙම ක්‍රීඩකයින් දෙදෙනාම තුවාල ලබා තිබේ
කොවිඩ්-19 සුව නොවීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වනිඳු හසරංග ද වි20ජා තරගමාලාවෙන් ඉවත් කරන ලදී
පළමු වි20ජා තරගයෙන් පසුව මහීෂ් තීක්ෂණ සහ ශිරාන් ප්‍රනාන්දු යන දෙදෙනාම ආබාධ හේතුවෙන් ඉතිරි තරග සඳහා ශ්‍රී ලංකා සංචිතයෙන් ඉවත් විය
වනිඳු හසරංග සහ මහීෂ් තීක්ෂණ වෙනුවට ධනංජය ද සිල්වා සහ නිරෝෂන් දික්වැල්ල ශ්‍රී ලංකා විස්සයි20 සංචිතයට ඇතුළත් කර තිබේ
ඉන්දීය වි20 කණ්ඩායමේ ඉතිරි තරග දෙක සඳහා රුතුරාජ් ගයික්වාඩ් වෙනුවට මායන්ක් අගර්වාල් කැඳවා ඇත
දෙවැනි තරගයේදී හිසට පහරක් වැදීම හේතුවෙන් ඉන්දියාවේ ඉෂාන් කිෂාන් තෙවැනි වි20ජා තරගයෙන් ඉවත් විය
දෙවැනි ටෙස්ට් තරගයට පෙර ඉන්දියාව සිය සංචිතයෙන් කුල්දීප් යාදව් නිදහස් කළේය
ඒ ඔහු වෙනුවට අක්සාර් පටෙල් එකතු කරමිනි
ආබාධ හේතුවෙන් පැතුම් නිශ්ශංක සහ දුෂ්මන්ත චමීර යන දෙදෙනාම දෙවැනි ටෙස්ට් තරගය සඳහා ශ්‍රී ලංකා සංචිතයෙන් ඉවත් විය
වි20ජා තරගමාලාව

1 වන වි20ජා තරගය

2 වන වි20ජා තරගය

3 වන වි20ජා තරගය

ටෙස්ට් තරගමාලාව

1 වන ටෙස්ට් තරගය

2 වන ටෙස්ට් තරගය

සටහන්

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි 

 ESPN Cricinfo හි තරගමාලා නිවස

ක්‍රිකට්
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට්
2022
TEquatorial Guinea

සමක ගිනියාව (
), නිල වශයෙන් සමක ගිනියා ජනරජය (, , ), වර්ග කිලෝමීටර් 28,000 (වර්ග සැතපුම් 11,000) ප්‍රදේශයක් සහිත මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ බටහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටි රටකි
කලින් ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතයක් වූ ස්පාඤ්ඤ ගිනියාව, නිදහසින් පසු එහි නම සමකයට ආසන්නයේ පිහිටීම නිසා සමක ගිනියාව ලෙස වෙනස් විය
, 2021 වන විට, රටේ ජනගහනය 1,468,777 ක් වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් 85% කට වඩා වැඩි පිරිසක් රටේ ප්‍රමුඛ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වන ෆැන්ග් ජනයාට අයත් වේ
බයියෝකෝ ආදිවාසී බුබි ජනතාව, ජනගහනයෙන් 6.5% ක් පමණ වන දෙවන විශාලතම කණ්ඩායම වේ
සමක ගිනියාව කොටස් දෙකකින් සමන්විත වේ, පරිවාරක සහ ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශය
ගිනියා බොක්කෙහි ඇති බයියෝකෝ (කලින් ප්‍රනාන්දු පො) දූපත් සහ සමකයට දකුණින් ඇති රටේ එකම කොටස වන කුඩා ගිනිකඳු දූපතක් වන ඇනෝබෝන් වලින් පරිවාරක කලාපය සමන්විත වේ
බයියෝකෝ දූපත යනු සමක ගිනියාව හි උතුරු කෙළවර වන අතර එය රටේ අගනුවර වන මලබෝ හි අඩවිය වේ
පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන දූපත් රාජ්‍යයක් වන සාඕ ටොමේ සහ ප්‍රින්සිපේ පිහිටා ඇත්තේ බයියෝකෝ සහ ඇනෝබෝන් අතරය
ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශය, රියෝ මුනි, උතුරින් කැමරූන් සහ දකුණින් සහ නැගෙනහිරින් ගැබොන් වලින් මායිම් වේ
එය සමක ගිනියාවේ විශාලතම නගරය වන බාටා හා රටේ සැලසුම්ගත අනාගත අගනුවර වන සියුඩාඩ් ඩි ලා පාස් හි පිහිටීමයි
රියෝ මුනි හට කොරිස්කෝ, එලෝබි ග්‍රෑන්ඩ් සහ එලෝබි චිකෝ වැනි කුඩා අක්වෙරළ දූපත් කිහිපයක්ද ඇතුළත් වේ
රට අප්‍රිකානු සංගමය, ෆ්‍රැන්කොෆෝනි, ඔපෙක් සහ සීපීඑල්පී හි සාමාජිකයෙකි
1968 දී ස්පාඤ්ඤයෙන් ස්වාධීන වීමෙන් පසු, සමක ගිනියාව ජනාධිපති ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මැකියාස් න්ගුමා විසින් ජීවිතාන්තය දක්වා පාලනය කරන ලදී, ඔහු 1979 දී කුමන්ත්‍රණයකින් පෙරලා දමනු ලැබුවේ ඔහුගේ බෑණනුවන් වන ටියෝඩෝරෝ ඔබියැං න්ගුමා ම්බසෝගෝ විසිනි
ජනාධිපතිවරුන් දෙදෙනාම විදේශීය නිරීක්ෂකයින් විසින් ඒකාධිපතියන් ලෙස පුළුල් ලෙස සංලක්ෂිත කර ඇත
1990 දශකයේ මැද භාගයේ සිට සමක ගිනියාව උප සහරා අප්‍රිකාවේ විශාලතම තෙල් නිෂ්පාදකයෙකු බවට පත් විය
එය පසුව අප්‍රිකාවේ ඒක පුද්ගල ධනවත්ම රට බවට පත් විය
සහ ඒක පුද්ගල මිලදී ගැනීමේ බල සමානාත්මතාවය (PPP) සඳහා සකස් කරන ලද එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) ලෝකයේ 43 වන ස්ථානයට පත්ව ඇත
කෙසේ වෙතත්, ධනය අතිශයින් අසමාන ලෙස බෙදී යන අතර, තෙල් සම්පතෙන් ප්‍රතිලාභ ලබන්නේ ස්වල්ප දෙනෙකි
2019 මානව සංවර්ධන දර්ශකයේ රට 144 වන ස්ථානයේ සිටී, ජනගහනයෙන් අඩකටත් වඩා අඩු පිරිසකට පිරිසිදු පානීය ජලය නොමැති අතර වයස අවුරුදු පහට පෙර දරුවන්ගෙන් 7.9% ක් මිය යයි
පැරණි ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතයක් ලෙස, රට ප්‍රංශ සහ පෘතුගීසි සමඟ ස්පාඤ්ඤ එහි නිල භාෂාව ලෙස පවත්වාගෙන යයි
(2010 වන විට) ස්පාඤ්ඤ රාජ්‍ය භාෂාවක් වන එකම අප්‍රිකානු රට (බොහෝ දුරට හඳුනා නොගත් සහරාවි අරාබි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය හැර) විය
එය වඩාත් පුළුල් ලෙස කතා කරන භාෂාව ද වේ (අනෙක් නිල භාෂා දෙකට වඩා සැලකිය යුතු තරම් වැඩි)
Instituto Cervantes ට අනුව, ජනගහනයෙන් 87.7% කට ස්පාඤ්ඤ භාෂාව හොඳ විධානයක් ඇත
සමක ගිනියා රජය අධිකාරීවාදී වන අතර ලෝකයේ නරකම මානව හිමිකම් වාර්තා වලින් එකක් ඇති අතර, ෆ්‍රීඩම් හවුස් හි දේශපාලන සහ සිවිල් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ වාර්ෂික සමීක්ෂණයේ "නරකම ඒවා" අතර නිරන්තරයෙන් ශ්‍රේණිගත කරයි
දේශසීමා රහිත වාර්තාකරුවන් සංවිධානය එහි මාධ්‍ය නිදහස "විලෝපිකයන්" ලෙස ශ්‍රේණිගත කරයි
මිනිස් ජාවාරම සැලකිය යුතු ගැටලුවක් වන අතර, එක්සත් ජනපද පුද්ගල ජාවාරම් වාර්තාව සමක ගිනියාව බලහත්කාර ශ්‍රමය සහ ලිංගික ජාවාරම සඳහා මූලාශ්‍රයක් සහ ගමනාන්තයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත
සමක ගිනියාව "වෙළඳාම තුරන් කිරීම සඳහා වන අවම ප්‍රමිතීන් සම්පූර්ණයෙන්ම සපුරාලන්නේ නැති නමුත් ඒ සඳහා සැලකිය යුතු ප්‍රයත්න දරන බව" වාර්තාව සඳහන් කළේය
ඉතිහාසය 
පිග්මිවරුන් බොහෝ විට කලක් ජීවත්ව ඇත්තේ මහාද්වීපික ප්‍රදේශයේ වන අතර එය අද සමක ගිනියාවයි, නමුත් අද දක්නට ලැබෙන්නේ දකුණු රියෝ මුනි හි හුදකලා ප්‍රදේශ වල පමණි
බන්ටු සංක්‍රමණ ආරම්භ වූයේ ගිනිකොනදිග නයිජීරියාව සහ වයඹදිග කැමරූන් (ග්‍රාස්ෆීල්ඩ්ස්) අතර සිට ක්‍රිස්තු පූර්ව 2000 දී පමණය
ඔවුන් ක්‍රිස්තු පූර්ව 500 දී පමණ මහාද්වීපික සමක ගිනියාවේ පදිංචි වන්නට ඇත
බයෝකෝ දූපතේ මුල්ම ජනාවාස ක්‍රි
ව. 530 දක්වා දිවයයි
ඇනෝබෝන් ජනගහනය, මුලින් ඇන්ගෝලාවට ආවේණික වූ අතර, පෘතුගීසීන් විසින් සාඕ ටෝමේ දිවයින හරහා හඳුන්වා දෙන ලදී
පළමු යුරෝපීය සම්බන්ධතා සහ පෘතුගීසි පාලනය (1472-1778) 

පෘතුගීසි ගවේෂක ෆර්නැන්ඩෝ පෝ, ඉන්දියාවට මාර්ගයක් සොයමින්, 1472 දී බයියෝකෝ දිවයින දුටු පළමු යුරෝපීයයා ලෙස ගෞරවයට පාත්‍ර වේ
ඔහු එය ෆෝමෝසා ("ලස්සන") ලෙස හැඳින්වූ නමුත් එය ඉක්මනින් එහි යුරෝපීය සොයාගැනීමේ නම ලබා ගත්තේය
1474 දී ප්‍රනාන්දු පෝ සහ ඇනොබෝන් පෘතුගාලය විසින් යටත් විජිතයක් බවට පත් කරන ලදී
ගිනිකඳු පස සහ රෝග-ප්‍රතිරෝධී උස්බිම් ඇතුළු දූපත් වල ධනාත්මක බව පෘතුගීසීන් ඉක්මනින් හඳුනා ගැනීමත් සමඟ 1500 දී පමණ දූපත් වල පළමු කර්මාන්තශාලා පිහිටුවන ලදී
ස්වභාවික වාසි තිබියදීත්, බුබි සතුරුකම සහ උණ හේතුවෙන් 1507 දී උක් වගාවක් සහ ප්‍රනාන්දු පෝ මත දැන් කොන්සෙප්සියන් නගරයක් පිහිටුවීමට ගත් ආරම්භක පෘතුගීසි උත්සාහයන් අසාර්ථක විය
ප්‍රධාන දිවයිනේ වැසි සහිත දේශගුණය, අධික ආර්ද්‍රතාවය සහ උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් ආරම්භයේ සිටම යුරෝපීය පදිංචිකරුවන්ට විශාල හානියක් සිදු වූ අතර, උත්සාහයන් නැවත ආරම්භ කිරීමට සියවස් ගණනාවක් ගතවනු ඇත
මුල් ස්පාඤ්ඤ පාලනය සහ බ්‍රිතාන්‍යයට බදු දීම (1778-1844) 
1778 දී පෘතුගාලයේ I වන මරියා රැජින සහ ස්පාඤ්ඤයේ III වන චාල්ස් රජු බයියෝකෝ පවරා දුන් එල් පර්ඩෝ ගිවිසුම අත්සන් කළහ
යාබද දූපත්, සහ දැන් බටහිර බ්‍රසීලය වන දකුණු ඇමරිකාවේ විශාල ප්‍රදේශ සඳහා හිලව් වශයෙන් ස්පාඤ්ඤයට නයිජර් සහ ඔගෝ ගංගා අතර බයිට් ඔෆ් බියාෆ්‍රා වෙත වාණිජ අයිතිවාසිකම් ලබා දුන්නේය
බ්‍රිගේඩියර් ෆෙලිප් හොසේ, ආර්ජලෙජොස් කවුන්ට් 1778 ඔක්තෝබර් 21 දින පෘතුගාලයෙන් බයෝකෝ නිල වශයෙන් අත්පත් කර ගත්තේය
ඇනොබොන් අත්පත් කර ගැනීම සඳහා යාත්‍රා කිරීමෙන් පසු, කවුන්ට් බයෝකෝට හසු වූ රෝගයකින් මිය ගිය අතර උණෙන් පෙළුණු කාර්ය මණ්ඩලය කැරලි ගැසූහ
කාර්ය මණ්ඩලය ඒ වෙනුවට සාඕ ටෝම් වෙත ගොඩ බැස්ස අතර එහිදී ඔවුන් පෘතුගීසි බලධාරීන් විසින් සිරගත කරනු ලැබුවේ ඔවුන්ගේ මිනිසුන්ගෙන් 80% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අසනීප වීමෙන් පසුවය
මෙම ව්‍යසනයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, ස්පාඤ්ඤය එහි නව සන්තකයේ විශාල වශයෙන් ආයෝජනය කිරීමට පසුබට විය
කෙසේ වෙතත්, පසුබෑම නොතකා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් දූපත ආසන්නයේ පිහිටි ප්‍රධාන භූමියේ වහල් වෙළඳාම සඳහා පදනමක් ලෙස භාවිතා කිරීමට පටන් ගත්හ
1778 සහ 1810 අතර, සමක ගිනියාව බවට පත් වූ ප්‍රදේශය බුවනෝස් අයර්ස් හි පිහිටි රියෝ ඩි ලා ප්ලාටා හි උපරාජ්ය මණ්ඩලය විසින් පරිපාලනය කරන ලදී
1827 සිට 1843 දක්වා ප්‍රනාන්දු පො හි සංවර්ධනය සඳහා විශාල වශයෙන් ආයෝජනය කිරීමට අකමැති වූ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන්, අත්ලාන්තික් සාගරයේ වහල් වෙළඳාම මැඩලීමේ උත්සාහයේ කොටසක් ලෙස ඔවුන් උත්සාහ කළ බයියෝකෝ හි මලබෝ හි කඳවුරක් එක්සත් රාජධානියට බදු දුන්නේය
ස්පාඤ්ඤ අවසරයකින් තොරව, බ්‍රිතාන්‍යයන් 1843 දී ස්පාඤ්ඤය සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුමක් යටතේ එය සියරා ලියොන් වෙත ආපසු ගෙන යාමට පෙර 1827 දී වහල් ප්‍රවාහනය මර්දනය කිරීම සඳහා වූ මිශ්‍ර කොමිසමේ මූලස්ථානය ප්‍රනාන්දු පෝ වෙත ගෙන යන ලදී
බ්‍රිතාන්‍ය බලකිරීම මත 1817 දී වහල්භාවය අහෝසි කිරීමට ස්පාඤ්ඤය ගත් තීරණය බලධාරීන්ට යටත් විජිතයේ ප්‍රත්‍යක්ෂ වටිනාකමට හානි කළ අතර, එබැවින් නාවික කඳවුරු බදු දීම වෙනත් ආකාරයකින් ලාභ නොලබන සන්තකයකින් ඵලදායී ආදායම් උපයන්නක් විය
19 වන සියවසේ අග (1844-1900) 

1844 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් දිවයින ස්පාඤ්ඤ පාලනයට ආපසු ලබා දුන් අතර එම ප්‍රදේශය "Territorios Espaoles del Golfo de Guinea" ලෙස හඳුන්වන ලදී
වසංගත රෝග හේතුවෙන් ස්පාඤ්ඤය යටත් විජිතයේ වැඩි මුදලක් ආයෝජනය නොකළ අතර 1862 දී කහ උණ පැතිරීම නිසා දිවයිනේ පදිංචි වූ සුදු ජාතිකයින් බොහෝ දෙනෙක් මිය ගියහ
එසේ තිබියදීත්, 19 වන ශතවර්ෂයේ දෙවන භාගය දක්වා පුද්ගලික පුරවැසියන් විසින් වතු වගාවන් දිගටම ස්ථාපිත කරන ලදී
ප්‍රනාන්දු පො ගේ වතු බොහෝ දුරට මෙහෙයවනු ලැබුවේ කළු ජාතික ක්‍රියෝල් ප්‍රභූවක් විසින් වන අතර පසුව එය ෆර්නැන්ඩිනෝස් ලෙස හැඳින්වේ
බ්‍රිතාන්‍යයන් සියෙරා ලියොන් වැසියන් 2,000ක් පමණ පදිංචි කර ඔවුන්ගේ පාලන කාලය තුළ වහලුන් නිදහස් කර ගත් අතර බ්‍රිතාන්‍යයන් පිටත්ව ගිය පසු බටහිර අප්‍රිකාවෙන් සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වෙන් සංක්‍රමණය වීම දිගටම පැවතුනි
නිදහස් කරන ලද ඇන්ගෝලියානු වහලුන්, පෘතුගීසි-අප්‍රිකානු ක්‍රියෝල් සහ නයිජීරියාවේ සහ ලයිබීරියාවේ සංක්‍රමණිකයන් ගණනාවක් ද යටත් විජිතයේ පදිංචි වීමට පටන් ගත් අතර එහිදී ඔවුන් ඉක්මනින් නව කණ්ඩායමට සම්බන්ධ වීමට පටන් ගත්හ
දේශීය මිශ්‍රණයට කියුබානුවන්, පිලිපීන ජාතිකයන්, යුදෙව්වන් සහ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විවිධ වර්ණවලින් යුක්ත වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් දේශපාලන හෝ වෙනත් අපරාධ සඳහා අප්‍රිකාවට පිටුවහල් කරන ලද අතර, රජයේ අනුග්‍රහය ලබන සමහර පදිංචිකරුවන් ද ඇතුළත් විය
1870 වන විට දිවයිනේ ජීවත් වූ සුදු ජාතිකයින්ගේ පුරෝකථනය ඔවුන් උස්බිම් වල ජීවත් වන බවට නිර්දේශ කිරීමෙන් පසුව බොහෝ දුරට වැඩිදියුණු වූ අතර 1884 වන විට අවම පරිපාලන යන්ත්‍රෝපකරණ සහ ප්‍රධාන වතු විශාල ප්‍රමාණයක් මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් සිය ගණනක් ඉහළින් බැසිල් වෙත ගෙන ගියේය
එවැනි ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නිසා හෙන්රි මෝර්ටන් ස්ටැන්ලි ප්‍රනාන්දු පෝ "ස්පාඤ්ඤය ඔප දැමූ ආභරණයක්" ලෙස ලේබල් කර ඇත
දිවයිනේ වෙසෙන යුරෝපීයයන්ගේ පැවැත්මේ අවස්ථා වැඩි දියුණු කර තිබියදීත්, දිවයිනේ රැඳී සිටි මේරි කිංස්ලි තවමත් ප්‍රනාන්දු පෝ විස්තර කළේ එහි පත් කරන ලද ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් සඳහා "වඩාත් අපහසු ක්‍රියාවක්" ලෙසය
අසල්වැසි පෘතුගීසි දූපත්, පලාගිය වහලුන් සහ අනාගත වැවිලිකරුවන්ගෙන් සංක්‍රමණය වීමේ ප්‍රවාහයක් ද විය
ෆර්නැන්ඩිනෝවරුන්ගෙන් කිහිප දෙනෙකු කතෝලික සහ ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන අය වුවද, ඔවුන්ගෙන් දහයෙන් නවයක් පමණ පළමු ලෝක යුද්ධය ආසන්නයේ රෙපරමාදු සහ ඉංග්‍රීසි කතා කළ අතර, පිඩ්ජින් ඉංග්‍රීසි දිවයිනේ භාෂා භාෂාව විය
සියෙරා ලියොන් වැසියන් විශේෂයෙන් වැවිලිකරුවන් ලෙස හොඳින් ස්ථානගත වූ අතර Windward වෙරළ තීරයේ ශ්‍රම බඳවා ගැනීම් අඛණ්ඩව සිදු විය, මන්ද ඔවුන් පවුල සහ අනෙකුත් සම්බන්ධතා එහි තබාගෙන පහසුවෙන් ශ්‍රම සැපයුමක් සංවිධානය කළ හැකි බැවිනි
ෆර්නැන්ඩිනෝස් ස්වදේශිකයන් සහ යුරෝපීයයන් අතර ඵලදායී වෙළඳුන් සහ අතරමැදියන් බවට පත් විය
විලියම් ප්‍රැට් නම් සියෙරා ලියොන් මාර්ගයෙන් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වෙන් නිදහස් වූ වහලෙක් ෆර්නැන්ඩෝ පෝ හි කොකෝවා බෝගය ස්ථාපිත කළේය
20 වැනි සියවසේ මුල් භාගය (1900-1945) 

ස්පාඤ්ඤය විසින් Bight of Biafra ප්‍රදේශයේ ගිවිසුම් මගින් අයිතිය ඇති විශාල ප්‍රදේශය අත්පත් කරගෙන නොතිබූ අතර, ප්‍රංශ ජාතිකයන් ස්පාඤ්ඤය විසින් හිමිකම් කියන භූමි ප්‍රදේශයේ වියදමින් කාර්යබහුල ලෙස තම වාඩිලෑම ව්‍යාප්ත කර ඇත
මැඩ්රිඩ් 1885 බර්ලින් සමුළුවේ නියමයන් අනුව ඉල්ලා සිටි පරිදි "ඵලදායී වාඩිලෑමෙන්" බොහෝ ඉඩම අත්හැර, ගැබොන් සහ කැමරූන් දක්වා අභ්‍යන්තරයේ ගිවිසුම් අත්සන් කළ මැනුවෙල් ඉරාඩියර් වැනි මිනිසුන්ගේ ගවේෂණ සඳහා අර්ධ වශයෙන් පමණක් සහාය දුන්නේය
කියුබාවේ ගැටුම සහ අවසානයේ ස්පාඤ්ඤ-ඇමරිකානු යුද්ධය වැනි වඩාත් වැදගත් සිදුවීම් මැඩ්රිඩ් නුසුදුසු මොහොතක කාර්යබහුල විය
ප්‍රධාන භූමිය ඈඳා ගැනීම සඳහා අවම රජයේ අනුග්‍රහය ලැබුණේ ප්‍රනාන්දු පෝ පිළිබඳ මහජන මතය සහ ශ්‍රම අවශ්‍යතාවයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි
1900 දී පැරිස් ගිවිසුම මගින් ස්පාඤ්ඤයේ මහාද්වීපික ප්‍රදේශය වන රියෝ මුනි සමඟ පිටත්ව ගිය අතර, ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් මුලින් හිමිකම් පෑ උබන්ගි ගඟ දක්වා නැගෙනහිරින් විහිදුණු 300,000 න් කිලෝමීටර් 26,000 ක් පමණි
ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් ඔවුන්ගේ හිමිකම් සහ එල් පර්ඩෝ ගිවිසුම යටතේ තමන්ට හිමිවිය යුතු යැයි සැලකූ ප්‍රමාණයට වඩා කුඩා ප්‍රදේශය ඉතා කුඩා විය
ෆ්‍රැන්කෝ-ස්පාඤ්ඤ සාකච්ඡාවල අවමානයත් සමඟ කියුබාවේ ව්‍යසනයත් සමඟ ස්පාඤ්ඤ සාකච්ඡා කණ්ඩායමේ ප්‍රධානියා වූ පේද්‍රෝ ගෝවර් වයි ටෝවර් 1901 ඔක්තෝම්බර් 21 වැනි දින මුහුදු ගමනේදී සියදිවි නසා ගත්තේය
ඉරාඩියර් විසින්ම 1911 දී බලාපොරොත්තු සුන්වීමෙන් මිය ගිය අතර, ඔහුට ගෞරවයක් වශයෙන් කොගෝ වරාය පුවර්ටෝ ඉරාඩියර් ලෙස නම් කිරීම ඔහුගේ ජයග්‍රහණ ස්පාඤ්ඤ ජනප්‍රිය මතය විසින් පිළිගනු ලැබීමට දශක කිහිපයකට පෙර සිදුවනු ඇත
විසිවන සියවසේ ආරම්භක වසර ස්පාඤ්ඤ සංක්‍රමණිකයන්ගේ නව පරම්පරාවක් දුටුවේය
1904-1905 දී නිකුත් කරන ලද ඉඩම් රෙගුලාසි ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින්ට අනුග්‍රහය දැක්වූ අතර, පසුව බොහෝ විශාල වැවිලිකරුවන් ස්පාඤ්ඤයෙන් පැමිණියේ ඉන් පසුවය
ලාභ ශ්‍රමය ආනයනය කිරීම සඳහා 1914 දී ලයිබීරියාව සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුමක් රාජ්‍යයට සූදානම් ප්‍රවේශයක් ඇති ධනවත් මිනිසුන්ට බෙහෙවින් අනුග්‍රහය දැක්වූ අතර ලයිබීරියාවේ සිට රියෝ මුනි වෙත ශ්‍රම සැපයුම් මාරු කිරීම මෙම වාසිය වැඩි කළේය
කෙසේ වෙතත්, අක්‍රමිකතා හේතුවෙන්, ලයිබීරියානු රජය 1930 දී රටේ ජනාධිපති චාල්ස් ඩී.බී. කිං බලයෙන් පහ කරන ලද ක්‍රිස්ටි වාර්තාවේ ප්‍රනාන්දු පෝ පිළිබඳ ලයිබීරියානු කම්කරුවන්ගේ තත්වය ගැන ලැජ්ජා සහගත හෙළිදරව් කිරීම්වලින් පසුව ගිවිසුම අවසන් කළේය
ආර්ථික සංවර්ධනයට ඇති ලොකුම බාධාව වූයේ නිදන්ගත ශ්‍රම හිඟයයි
දිවයිනේ අභ්‍යන්තරයට තල්ලු වී මත්පැන් වලට ඇබ්බැහි වීම, ලිංගික රෝග, වසූරිය සහ නිදි අසනීප නිසා විනාශ වූ බයියෝකෝ හි ආදිවාසී බුබි ජනගහනය වතුවල වැඩ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය
ඔවුන්ගේම කුඩා කොකෝවා ගොවිපලවල වැඩ කිරීමෙන් ඔවුන්ට සැලකිය යුතු ස්වයං පාලනයක් ලැබුණි
දහනව වන ශතවර්ෂයේ අග භාගය වන විට, ස්පාඤ්ඤ ක්ලැරේටියානු මිෂනාරිවරුන් විසින් බුබි වැවිලිකරුවන්ගේ ඉල්ලීම් වලින් ආරක්ෂා කරන ලද අතර, ඔවුන් යටත් විජිතයේ ඉතා බලගතු වූ අතර අවසානයේ පැරගුවේහි සුප්‍රසිද්ධ ජේසු නිකායික අඩු කිරීම් සිහිපත් කරන කුඩා දූත මණ්ඩල දිව්‍යාණ්ඩු ලෙස බුබි සංවිධානය කළහ
1898 සහ 1910 දී වතුකරයට බලහත්කාරයෙන් ශ්‍රමය යෙදවීමට විරෝධය පළ කරමින් කුඩා කැරලි දෙකක් මගින් කතෝලික ආගමනය තවදුරටත් වර්ධනය විය
බුබි 1917 දී නිරායුධ කරන ලද අතර, මිෂනාරිවරුන් මත යැපෙන ලදී
වසර කිහිපයක් දිවයිනේ රැඳී සිටි සුදු ජර්මානු සොල්දාදුවන් දහස් ගණනක් සමඟ ජර්මානු කැමරුන්ගෙන් සරණාගතයින් විශාල වශයෙන් ගලා ඒම මගින් බරපතල ශ්‍රම හිඟය තාවකාලිකව විසඳන ලදී
1926 සහ 1959 අතර බයියෝකෝ සහ රියෝ මුනි ස්පාඤ්ඤ ගිනියාවේ යටත් විජිතයක් ලෙස එක්සත් විය
ආර්ථිකය පදනම් වූයේ විශාල කොකෝවා සහ කෝපි වගාවන් සහ දැව කැපීමේ සහන මත වන අතර ශ්‍රම බලකාය වැඩි වශයෙන් ලයිබීරියාව, නයිජීරියාව සහ කැමරූන් වෙතින් සංක්‍රමණික කොන්ත්‍රාත් කම්කරුවන් විය
1914 සහ 1930 අතර, ඇස්තමේන්තුගත ලයිබීරියානුවන් 10,000 ක් ප්‍රනාන්දු පෝ වෙත කම්කරු ගිවිසුමක් යටතේ ගිය අතර එය 1930 දී සම්පූර්ණයෙන්ම නතර විය
ලයිබීරියානු කම්කරුවන් තවදුරටත් නොමැති නිසා, ප්‍රනාන්දු පෝ හි වැවිලිකරුවන් රියෝ මුනි වෙත හැරී ගියේය
ලයිබීරියාව බඳවා ගැනීම් කපා හැරීමට පටන් ගත් 1920 ගණන්වල ෆැන්ග් ජනයා යටත් කර ගැනීම සඳහා ව්‍යාපාර දියත් කරන ලදී
1926 වන විට යටත් විජිත ආරක්ෂක භටයින්ගේ බලකොටු 1926 වන විට වාසස්ථානය පුරා පැවති අතර, 1929 වන විට මුළු ජනපදයම 'සමාදානය' ලෙස සලකනු ලැබීය
ස්පාඤ්ඤ සිවිල් යුද්ධය යටත් විජිතයට විශාල බලපෑමක් ඇති කළේය
රියෝ මුනි ආණ්ඩුකාරවරයා සහ උප ආණ්ඩුකාර ජනරාල්වරයා ඇතුළු ස්පාඤ්ඤ සුදු ජාතිකයින් 150 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් ප්‍රනාන්දු පෝ වතු හිමියන්ගේ අවශ්‍යතාවලට විරුද්ධ වීමට සේවය කළ ජනරජ පෙරමුණ නමින් සමාජවාදී පක්ෂයක් එන්ක්ලේව්හි නිර්මාණය කළහ
යුද්ධය ආරම්භ වූ විට ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ෆ්‍රැන්කෝ කැනරිවල පිහිටි ජාතිකවාදී හමුදාවන්ට සමක ගිනියාවේ පාලනය සහතික කරන ලෙස නියෝග කළේය
1936 සැප්තැම්බරයේදී, ස්පාඤ්ඤයේ සිදු වූ දෙයට සමානව, ප්‍රනාන්දු පො වෙතින් ෆැලැන්ග්වාදීන් විසින් පිටුබලය ලැබූ ජාතිකවාදී බලවේග, ආණ්ඩුකාර ජනරාල් ලුයිස් සැන්චෙස් ගුවෙරා සේස් සහ ඔහුගේ නියෝජ්‍ය Porcel විසින් රිපබ්ලිකන් ආන්ඩුවට සහාය දුන් රියෝ මුනි පාලනය කර ගත්හ
නොවැම්බර් වන විට ජනප්‍රිය පෙරමුණ සහ එහි ආධාරකරුවන් පරාජයට පත් වූ අතර සමක ගිනියා ෆ්රැන්කෝ සඳහා සුරක්ෂිත විය
වාඩිලෑම භාර අණදෙන නිලධාරියා වූ ජුවාන් ෆොන්ටන් ලෝබේ, ෆ්‍රැන්කෝ විසින් ආණ්ඩුකාර ජනරාල් ලෙස පත් කරන ලද අතර, එන්ක්ලේව් අභ්‍යන්තරය මත වඩාත් ඵලදායී ස්පාඤ්ඤ පාලනයක් ඇති කිරීමට පටන් ගත්තේය
රියෝ මුනි කුඩා ජනගහනයක් සිටි අතර, 1930 ගණන්වල නිල වශයෙන් 100,000 කට වඩා ටිකක් වැඩි වූ අතර, මායිම් හරහා කැමරූන් හෝ ගැබොන් වෙත පලා යාම ඉතා පහසු විය
එසේම, දැව සමාගම්වලට වැඩි වැඩියෙන් සේවක සංඛ්‍යාවක් අවශ්‍ය වූ අතර කෝපි වගාව ව්‍යාප්ත වීම නිසා බදු ගෙවීමේ විකල්ප ක්‍රමයක් ඉදිරිපත් විය
ප්‍රනාන්දු පො මෙසේ ශ්‍රම හිඟයෙන් දිගින් දිගටම පීඩා වින්දේය
ප්‍රංශ ජාතිකයින් කැමරූන් හි බඳවා ගැනීමට කෙටි කාලයකට පමණක් අවසර දුන් අතර, ප්‍රධාන ශ්‍රම මූලාශ්‍රය වූයේ නයිජීරියාවේ කැලබාර් සිට ඔරුවලින් හොර රහසේ ගෙන එන ලද ඉග්බෝ ය
කම්කරුවන්ගේ හිඟය සඳහා වූ මෙම විසඳුම, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම ඵලදායී කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශයක් බවට පත්වීමට ප්‍රනාන්දු පො හට ඉඩ සැලසීය
ස්පාඤ්ඤ පාලනයේ අවසන් වසර (1945-1968) 

දේශපාලනික වශයෙන්, පශ්චාත්-යුද යටත් විජිත ඉතිහාසයට තරමක් වෙනස් අවධීන් තුනක් ඇත
1959 දක්වා, පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යයේ ප්‍රවේශය අනුව එහි තත්ත්වය "යටත් විජිත" සිට "පළාත්" දක්වා ඉහළ නැංවූ විට
1960 සහ 1968 අතර, මැඩ්රිඩ් ස්පාඤ්ඤ පද්ධතියේ කොටසක් ලෙස භූමිය තබා ගැනීම අරමුණු කරගත් අර්ධ යටත් විජිතකරණයකට උත්සාහ කළ විට
සහ 1968 සිට, භූමිය ස්වාධීන ජනරජයක් බවට පත්වීමෙන් පසුව. පළමු අදියර සමන්විත වූයේ පෙර පැවති ප්‍රතිපත්තිවල අඛණ්ඩ පැවැත්මකට වඩා මඳක් වැඩි ප්‍රමාණයකින් ය
මේවා පෘතුගාලයේ සහ ප්‍රංශයේ ප්‍රතිපත්ති වලට සමීපව සමාන විය, විශේෂයෙන්ම ජනගහනය 'ස්වදේශිකයන්' හෝ පුරවැසියන් නොවන අය ලෙස පාලනය වන අති බහුතරයකට බෙදීම සහ ඉතා සුළුතරයක් (සුදු ජාතිකයින් සමඟ) විමුක්තිය ලෙස සිවිල් තත්ත්වයට පිළිගෙන, අගනගරයට අනුගත විය, සංස්කෘතිය දියුණුව සඳහා එකම අවසර ලත් මාධ්‍යය වේ
මෙම "පළාත්" අවධිය ජාතිකවාදයේ ආරම්භය විය, නමුත් ප්‍රධාන වශයෙන් කැමරූන් සහ ගැබොන්හි කවුඩිලෝගේ පියාගේ හස්තයෙන් රැකවරණය ලැබූ කුඩා කණ්ඩායම් මේ අතර විය
ඔවුන් ආයතන දෙකක් පිහිටුවා ගත්හ
Movimiento Nacional de Liberación de la Guinea (MONALIGE), සහ Idea Popular de Guinea Ecuatorial (IPGE)
ඔවුන්ට දරාගත හැකි පීඩනය දුර්වල වූ නමුත් බටහිර අප්‍රිකාවේ සාමාන්‍ය ප්‍රවණතාව එසේ නොවූ අතර 1960 ගණන්වල අග භාගය වන විට අප්‍රිකානු මහාද්වීපයේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට නිදහස ලබා දී තිබුණි
මෙම ප්‍රවණතාවය ගැන දැනුවත් වූ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් රට නිදහස සඳහා සූදානම් කිරීමේ උත්සාහයන් වැඩි කිරීමට පටන් ගත් අතර විශාල වශයෙන් සංවර්ධනය වේගවත් කළේය
1965 දී ඒක පුද්ගල දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය ඩොලර් 466 ක් වූ අතර එය කළු අප්‍රිකාවේ ඉහළම අගය වූ අතර ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් රූපවාහිනී මධ්‍යස්ථානයක් වන සැන්ටා ඉසබෙල් හි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළක් ඉදිකර සාක්ෂරතා අනුපාතය සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉහළ 89% දක්වා වැඩි කළේය
ඒ අතරම, නිදිබර හා ලාදුරු රෝගයට එරෙහිව සටන් කිරීමට පියවර ගන්නා ලද අතර, 1967 වන විට සමක ගිනියාවේ ඒක පුද්ගල රෝහල් ඇඳන් සංඛ්‍යාව ස්පාඤ්ඤයට වඩා වැඩි වූ අතර රෝහල් 16 ක ඇඳන් 1637 ක් ඇත
ඒ සියල්ලටම වඩා, අධ්‍යාපනය වැඩිදියුණු කිරීමේ ක්‍රියාමාර්ග යටපත් වූ අතර, යටත් විජිත පාලනයේ අවසානය වන විට කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ මෙන්, උසස් අධ්‍යාපනය ලැබූ අප්‍රිකානුවන් සංඛ්‍යාව ඉලක්කම් දෙකකින් පමණක් වූ අතර, ක්‍රියාකාරී රාජ්‍යයකට අවශ්‍ය දේශපාලන අධ්‍යාපනය නොසැලකිය හැකිය
1963 දෙසැම්බර් 15 ජනමත විචාරණයක් මගින් අනුමත කරන ලද 1963 අගෝස්තු 9 දින තීරණයක් මගින්, ප්‍රදේශයට ස්වයං පාලනයක් සහ පරිපාලන ප්‍රවර්ධනයක් ලබා දුන්නේය
මෙය දුර්වල මෙවලමක් බව ඔප්පු වූ අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ වෙනස්වීම් සඳහා වැඩෙන පීඩනයත් සමඟ, ජාතිකවාදයේ ධාරාවන්ට මග හැරීමට මැඩ්රිඩ් ක්‍රමයෙන් බල කෙරුනි
යටත් විජිතයට නිදහස ලබා දෙන ලෙස ස්පාඤ්ඤයට නියෝග කරමින් 1965 දී මහා සභා යෝජනා දෙකක් සම්මත කරන ලද අතර, 1966 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ කොමිසමක් එම දේම නිර්දේශ කිරීමට පෙර රට පුරා සංචාරය කළේය
ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් ප්‍රකාශ කළේ ස්වාධීන සමක ගිනියාවක් සඳහා නව ව්‍යවස්ථාවක් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා 1967 ඔක්තෝබර් 27 වැනි දින ව්‍යවස්ථාමය සම්මුතියක් පවත්වන බවයි. මෙම සමුළුවට දේශීය නියෝජිතයින් 41 දෙනෙකු සහ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් 25 දෙනෙකු සහභාගී විය
අප්‍රිකානුවන් ප්‍රධාන වශයෙන් බෙදී ගියේ එක් පැත්තකින් ෆර්නැන්ඩිනෝස් සහ බුබි අතර, ඔවුන් වරප්‍රසාද අහිමි කර ගනීවි යැයි බියෙන් සිටි ෆැන්ග් බහුතරය සහ රියෝ මුනි ෆැන්ග් ජාතිකවාදීන් අනෙක් පැත්තෙන්
සම්මන්ත්‍රණයේදී ප්‍රමුඛ ෆෑන්ග් චරිතය, පසුකාලීන පළමු ජනාධිපති ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මැකියාස් න්ගුමා ආන්දෝලනාත්මක කථාවක් පැවැත්වූ අතර එහිදී ඔහු කියා සිටියේ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් "අප්‍රිකාව බේරාගත්" බවයි. සැසිවාර නවයකට පසු වෙනම ප්‍රනාන්දු පෝ අවශ්‍ය වූ "යුනිස්ට්වාදීන්" සහ "බෙදුම්වාදීන්" අතර ඇති වූ අවහිරතා හේතුවෙන් සමුළුව අත්හිටුවන ලදී
මෙම ප්‍රශ්නය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර දැනුවත්භාවය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා මැකියාස් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට යාමට තීරණය කළ අතර නිව් යෝර්ක් හි ඔහුගේ ගිනි සන්නාම කතා ස්පාඤ්ඤයෙන් නිදහස සහ මහ මැතිවරණය සඳහා දිනයක් නම් කිරීමට දායක විය
1968 ජුලි මාසයේදී සියලුම බුබි නායකයින් නිව් යෝර්ක්හි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට ගොස් ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය සඳහා දැනුවත් කිරීමට උත්සාහ කළ නමුත් ලෝක ප්‍රජාව යටත් විජිත ස්වාධීනත්වයේ විශේෂතා ගැන විවාද කිරීමට උනන්දු වූයේ නැත
1960 දශකය පැරණි අප්‍රිකානු යටත් විජිතවල අනාගතය පිළිබඳව මහත් ශුභවාදී කාලයක් වූ අතර, බුබි වැනි යුරෝපීය පාලකයන්ට සමීපව සිටි කණ්ඩායම් ධනාත්මකව නොසැලකූහ
මැකියාස් යටතේ නිදහස (1968–1979) 

ස්පාඤ්ඤයෙන් නිදහස 1968 ඔක්තෝබර් 12 වන දින මධ්‍යහ්නය වන විට අගනුවර වන මලබෝහිදී ලබා ගන්නා ලදී
නව රට සමක ගිනියා ජනරජය බවට පත් විය (දිනය රටේ නිදහස් දිනය ලෙස සමරනු ලැබේ)
මැකියාස් රටේ එකම නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණයෙන් ජනාධිපති විය
ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් (ෆ්‍රැන්කෝ විසින් පාලනය කරන ලද) මැතිවරනයේදී මැසියාස්ගේ විශ්වාසවන්තභාවය හේතුවෙන් ඔහුට සහාය ලබා දී ඇත, කෙසේ වෙතත්, මැතිවරණ ප්‍රචාරක මාවතේ සිටියදී ඔහු ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා හැසිරවීමට පහසු නොවන බව ඔප්පු විය
ඔහුගේ ප්‍රචාරක කටයුතුවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් රියෝ මුනි හි ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලට පැමිණීම සහ තරුණ ෆැන්ග්ට ඔවුන් ඡන්දය දෙන්නේ නම් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන්ගේ නිවාස සහ භාර්යාවන් ලබා දෙන බවට පොරොන්දු විය
නගරවලදී ඔහු ඒ වෙනුවට පෙනී සිටියේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් හොඳම නාගරික නායකයා ලෙස පෙනී සිටි අතර දෙවන වටයේ ඡන්ද විමසීමේදී ඔහු ජයග්‍රහණය කර ඇත
ඔහුගේ ප්‍රතිවාදීන්ගේ ඡන්ද බෙදී යාම විශාල වශයෙන් උපකාරී විය
නයිජීරියානු සිවිල් යුද්ධයෙන් පැනනගින ගැටළු වලින් නිදහසේ ප්‍රීතිය ඉක්මනින් යටපත් විය
ප්‍රනාන්දු පො හි බොහෝ බියෆ්රා-සහාය දක්වන Ibo සංක්‍රමණික කම්කරුවන් වාසය කළ අතර කැඩී බිඳී ගිය ප්‍රාන්තයෙන් බොහෝ සරණාගතයින් දිවයිනට පලා ගිය අතර, එය බිඳවැටීමේ ස්ථානයට පත් විය
ජාත්‍යන්තර රතු කුරුස කමිටුව සමක ගිනියාවෙන් සහන ගුවන් ගමන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට පටන් ගත් නමුත් මැකියාස් ඉක්මනින් බියට පත් වී ගුවන් ගමන් වසා දමා ඔවුන්ගේ ට්‍රක් රථ සඳහා ඩීසල් ඉන්ධන හෝ වෛද්‍ය මෙහෙයුම් සඳහා ඔක්සිජන් ටැංකි යැවීමට අවසර දීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය
ඉතා ඉක්මනින් බියෆ්රන් බෙදුම්වාදීන් ජාත්‍යන්තර පිටුබලයකින් තොරව යටත් වීමට සාගතය පත් කරන ලදී
රජයේ නිලධාරීන් විසින් කරන ලද "අධික ක්‍රියා සහ හිංසනයන්" පිලිබඳව රජයේ අභිචෝදකයා විසින් පැමිණිලි කිරීමෙන් පසුව, 1969 නත්තල් සැන්දෑවේ සිදු කරන ලද ශෝධනයකදී කුමන්ත්‍රණකරුවන් 150ක් මරාදැමීමට මැකියාස් න්ගුමා සමත් වූ අතර, ඔවුන් සියල්ලෝම දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් විය
මැකියාස් න්ගුමා 1970 ජූලි මාසයේදී විරුද්ධ දේශපාලන පක්ෂ නීති විරෝධී කරමින් සහ 1972 දී ජීවිතාන්තය දක්වාම ජනාධිපති බවට පත් කර ගනිමින් ඔහුගේ ඒකාධිපති බලතල තවදුරටත් තහවුරු කර ගත්තේය
ඔහු ස්පාඤ්ඤය හා බටහිර සමඟ සබඳතා බිඳ දැමීය
ඔහු "නව-යටත්විජිතවාදී" ලෙස සැලකූ මාක්ස්වාදය හෙළා දැකීම නොතකා, සමක ගිනියාව කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යයන් සමඟ විශේෂයෙන් චීනය, කියුබාව, නැගෙනහිර ජර්මනිය සහ සෝවියට් සංගමය සමඟ ඉතා විශේෂ සබඳතා පවත්වා ගෙන ගියේය
මැකියාස් න්ගුමා සෝවියට් සංගමය සමඟ මනාප වෙළඳ ගිවිසුමක් සහ නැව් ගිවිසුමක් අත්සන් කළේය
සෝවියට් දේශය සමක ගිනියාවට ද ණය ලබා දුන්නේය
නැව් ගිවිසුම මගින් සෝවියට් දේශයට නියමු ධීවර සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් සහ ලුබා හි නාවික කඳවුරක් සඳහා අවසර ලබා දුනි
ඒ වෙනුවට සෝවියට් සංගමය සමක ගිනියාවට මාළු සැපයීමට නියමිතව තිබුණි
චීනය සහ කියුබාව සමක ගිනියාවට විවිධ ආකාරයේ මූල්‍ය, මිලිටරි සහ තාක්ෂණික ආධාර ලබා දුන් අතර එමඟින් ඔවුන්ට එහි යම් බලපෑමක් ඇති විය
සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුව සඳහා, ඇන්ගෝලාවේ යුද්ධයේදී ලුබා කඳවුරට සහ පසුව මලබෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට ප්‍රවේශ වීමෙන් වාසියක් ලබා ගත හැකි විය
1974 දී ලෝක පල්ලි කවුන්සිලය තහවුරු කළේ 1968 සිට පවතින ත්‍රස්තවාදී පාලනයකදී විශාල පිරිසක් ඝාතනය කර ඇති බවයි. සමස්ත ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් විදේශගත වී ඇති අතර, 'සිරගෙවල් පිරී ඉතිරී යන අතර සියලු අරමුණු සහ අරමුණු සඳහා එක් විශාල ගාල් කඳවුරක් සාදයි' යැයි ඔවුහු පැවසූහ
300,000 ක ජනගහනයෙන් 80,000 ක් පමණ මිය ගිය බව ගණන් බලා ඇත
ජනවාර්ගික සුළුතර බුබි ජනයාට එරෙහිව ජන සංහාරයක් සිදු කළ බව පැවසීමට අමතරව, මැකියාස් න්ගුමා විසින් දහස් ගණන් විරුද්ධවාදීන් ඝාතනය කිරීමට නියෝග කළේය, පල්ලි වසා දමා දක්ෂ පුරවැසියන් සහ විදේශිකයන් රට හැර ගිය විට ආර්ථිකයේ බිඳවැටීමට මුලසුන දුන්නේය
ඔබියන්ග් (1979–වර්තමානය) 
මැකියාස් න්ගුමා ගේ බෑණනුවන් වන ටියඩෝරෝ ඔබියැන්ග් 1979 අගෝස්තු 3 දින ලේ වැකි කුමන්ත්‍රණයකින් ඔහුගේ මාමා බලයෙන් පහ කළේය
මැකියාස් න්ගුමා අල්ලා ගන්නා තෙක් සති දෙකක සිවිල් යුද්ධයක් ඇති විය
ඉක්මනින්ම ඔහුව නඩු විභාග කර මරා දමන ලදී, ඔහුගෙන් පසු ඔබියං අඩු ලේ වැකි, නමුත් තවමත් ඒකාධිපති ජනාධිපති ලෙස පත් විය
1995 දී ඇමරිකානු තෙල් සමාගමක් වන මොබිල් සමක ගිනියාවේ තෙල් සොයා ගන්නා ලදී
රට පසුකාලීනව වේගවත් ආර්ථික සංවර්ධනයක් අත්විඳින නමුත් රටේ තෙල් සම්පතෙන් ඉපැයීම් ජනගහනයට ළඟා වී නැති අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව සංවර්ධන දර්ශකයේ රට පහළ මට්ටමක පවතී
ළමුන්ගෙන් 7.9% ක් වයස අවුරුදු 5 ට පෙර මිය යන අතර ජනගහනයෙන් 50% කට වැඩි පිරිසකට පිරිසිදු පානීය ජලය නොමැත
ජනාධිපති ටියඩෝරෝ ඔබියැන්ග් තමා සහ ඔහුගේ සහචරයින් පොහොසත් කිරීමට රටේ තෙල් සම්පත භාවිතා කිරීම සම්බන්ධයෙන් පුළුල් ලෙස සැක කෙරේ
2006 දී ෆෝබ්ස් ඔහුගේ පුද්ගලික ධනය ඩොලර් මිලියන 600ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත
2011 දී රජය නිවේදනය කළේ රට සඳහා ඔයල නමින් නව අගනුවරක් සැලසුම් කරන බව ය
නගරය 2017 දී Ciudad de la Paz ("සාම නගරය") ලෙස නැවත නම් කරන ලදී
2016 වන විට, ඔබියැන්ග් යනු කැමරූන්හි පෝල් බියා ට පසු අප්‍රිකාවේ දෙවන දීර්ඝතම ආඥාදායකයා වේ
සමක ගිනියාව 2018-19 එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර නොවන සාමාජිකයෙකු ලෙස තේරී පත් විය
2021 මාර්තු 7 වන දින, බාටා නගරය ආසන්නයේ හමුදා කඳවුරක යුධෝපකරණ පිපිරීම් සිදුවී 98 දෙනෙකු මිය ගිය අතර 600 දෙනෙකු තුවාල ලබා රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලැබීය
2022 නොවැම්බර් මාසයේ දී විපක්ෂයේ වංචා චෝදනා මධ්‍යයේ 2022 සමක ගිනියානු මහා මැතිවරණයෙන් 99.7% ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් ඔබියැන්ග් නැවත තේරී පත් විය
රජය සහ දේශපාලනය 

සමක ගිනියාවේ වත්මන් ජනාධිපති ටියෝඩෝ ඔබියැන්ග් ය
1982 සමක ගිනියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ඔහුට කැබිනට් මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් නම් කිරීම සහ සේවයෙන් පහ කිරීම, නියෝගයෙන් නීති සම්පාදනය කිරීම, නියෝජිත මණ්ඩලය විසුරුවා හැරීම, ගිවිසුම් සාකච්ඡා කිරීම සහ අනුමත කිරීම සහ ත්‍රිවිධ හමුදාවේ අණදෙන නිලධාරියා ලෙස කටයුතු කිරීම ඇතුළු පුළුල් බලතල ලබා දෙයි
අගමැති ෆ්‍රැන්සිස්කෝ පැස්කුවල් ඔබාමා අසු ඔබියැන්ග් විසින් පත් කරන ලද අතර ජනාධිපතිවරයා විසින් පවරන ලද බලතල යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ