Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
2009ට පෙර ධජය පොදු ගොඩනැඟිලි වල රාත්‍රියේදී ද විශේෂ අවස්ථා වලදී ඔසවා තැබිණි
වර්තමාණයේ ඉන්දියානු පුරවැසියන්ට රාත්‍රියේදී ද ඉගිල් වීමට හැකියාව අති අතර ධජය ඉතා ඉහළ කොඩි ගසක ඔසවා හොදින් දීප්තිමත් කළ යුතුය
ධජය වචනයෙන් හෝ ප්‍රදර්ශනය කිරීමේදී හෝ ඉඟිල් වීමේදී උඩු පැත්ත පහළට නොවිය යුතුය
සාම්ප්‍රදායට අනුව ධජය සිරස් අතට පළඳවයි නම් ධජය සම්පූර්ණ්යෙන්ම අංශක 90 ටම නොහැර විය යුතු අතර පොතක පිටුවක් හරවන ආකාරයෙන් එනම් උඩ සිට පහළට ද, වමේ සිට දකුණට ද විය යුතුය
වැරදි ආකාරයට භාවිතය ධජයට අපහාස කිරීමක් සේ සළකනු ලබන අතර කොඩිගස හා කොඩියේ කඹය මනා පැවැත්මෙන් හ මනා නඩත්තුවක් තිබිය යුතුය
ඉන්දියානු ධජ ව්‍යවස්ථාවේ මූලික පිටපතට අනුව පෞද්ගලික පුරවැසියන්ට ජාතික දිනයන්හිදී ඉන්දියානු නිදහස් දිනය හෝ ඉන්දියානු ජනරජ දිනය හැර ජාතික ධජය ඉගිල්වීමට අවස්ථාව නොලැබේ
2001 දී කර්මාන්තකරුවකු වන නවීන් ජින්දාල් විසින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි තම අධ්‍යන කටයුතු කරන අතර තම කාර්යාලයයේ ඉන්දියානු ධජය ඔසවා තැබිණි
ධජය රාජසන්තක වූ අතර නඩු සඳහා චෝදනා ඉදිරිපත් කෙරණි
ජින්දාල් විසින් මහජන සම්බන්ධතා නඩු අයඳුම්පතක් දිල්ලියේ මහ අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ අතර ඔහු පෞද්ගලික පුරවැසියන්ට ධජය භාවිතය පිළිබඳ තහනමට විරුද්ධව විරෝධතාවයන් දැක්වූ අතර තව දුරටත් පෙන්වා දෙන ලද්දේ පුරවසියෙක් වශයෙන් රටට ගෞරවය දැක්වීමට අයිතියක් තිබෙන බවය
අභියාචන ක්‍රියාවලිය අවසානයේදී, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් නඩුව විභාග කරන ලද අතර අධිකරණය විසින් ඉන්දියානු අණ්ඩුවට මෙය සළකා බලන ලෙස ඉල්ලා සිටින ලදී
ඒ අනුව ඉන්දියානු අමාත්‍ය මණ්ඩලය ඉන්දියානු ධජ ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කරමින් 2002 ජනවාරි 26 දින සිට බලපාන පරිදි පෞද්ගලික පුරවැසියන්ට වර්ෂයේ ඕනෑම දිනක ධජය භාවිතය සඳහා අවසර ලැබුණු අතර උපහාරය සහ ගෞරවය  දැක්විය යුතුය
ධජ ව්‍යවස්ථාවෙහි ධජය අනුගමනය කිරීමට පනතක් හෝ සීමාවක් නොමති අතර ධජය නියමාකාරයෙන් ඉගිල් වීමට සම්පූර්ණ අයිතිය පුරවැසියන්ට ඉන්දියානු ව්‍යවස්ථාවේ 19 වන වගන්තියට අනුව කටයුතු කිරීමට අවස්ථාව ඇත
ධජ ව්‍යවස්ථාවේ මූලික පිටපතට අනුව ධජය ඇඳුමක් ලෙස භාවිතා කිරීම තහනම් කරන ලදී
පසුව 2005 ජුලි මස ඉන්දියානු ආණ්ඩුව විසින් සංශෝධනය කරන ලද අතර එහිදී සමහර ආකාරයේ ඇඳුම් සඳහා භාවිතයට ඉඩ දෙන ලද අතර යට ඇඳුම් හා කොට්ට උර සඳහා විසිතුරු මැහුමක් ලෙස හෝ ලේන්සු හෝ අනෙකුත් ඇඳුම් භාවිත සඳහා යොදා ගැනීම තහනම් කරන ලදී
පලුදු වූ ධජ බැහැර කිරීම සඳහා ධජ ව්‍යවස්ථාවට අනුව ධජ විසි කර හෝ අගරු කර නොදැමිය යුතු අතර ඒවා පොදුවේ අප්‍රසිද්ධව අගෞරව නොවන ආකාරයෙන් පුළුස්සා දැමිය යුතුය
ප්‍රදර්ශනය 

ධජය ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ නිවැරදි ක්‍රමයට අනුව වේදිකාවට පිටුපසින් ඇති බිත්තියේ ධජ දෙකක් සිරස්ව ප්‍රදර්ශනය කිරීමේදී ඔසවනු ලැබූ ධජය එකිනෙක දෙසට පිහිටන ආකාරයට ඝන කහ පාට කොටස ඉහළට පිහිටන ආකාරයෙන් තැබිය යුතුය
ධජය කෙටි කොඩි ගසක ප්‍රදර්ශනය කර තිබේ නම් එය ඉහළ නැංවිය යුත්තේ බිත්තියේ මුල්ලකට පිහිටන ආකාරයෙනි
ධජ දෙකක් එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධව ඔසවා තබන විට ඔසවනු ලැබූ ධජය දෙපසට විහිදී යන ආකාරයට ප්‍රදර්ශනය කළ යුතුය
ධජය මේස වැස්මක් ලෙස හෝ ධර්මාසයනය වැස්මක් ලෙස හෝ වේදිකා වලට හෝ යොදා නොගත යුතුය
ධජය මහජන සභාවකදී වැනි ඇතුළතක ප්‍රදර්ශනය කරන්නේ නම් එය ප්‍රදර්ශනය කල යුත්තේ දකුණු පසය
එනම් 
නරඹන්නාගේ වම් පසය
ධජය සභාවකදී කතිකයා ආසන්නයේ නම් කතිකයාගේ දකුණත් පසින් පිහිටවිය යුතුය
ධජය සභාවේ වෙනත් ස්ථානයක පිහිටියේ නම් සභාවේ ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ දකුණු පසින් පිහිටිය යුතුය
ධජය තිරස් ලෙස වේදිකාවේ බිත්තියේ එල්ලා තිබේ නම් ඝන කහ පාට කොටස ඉහළටම සිටින සේ නරඹන්නන්ගේ වම් පසින් පිහිටිය යුතුය
ධජය පෙරහැරක හෝ පෙළපාළියක අනෙකුත් ධජයන් සමඟ රැගෙන යන විට පෙළපාලියේ දකුණින් හෝ ඉදිරියේ මධ්‍යයේ තනිව ඔසවා ගෙන යා යුතුය
ධජය ආකාරයට සාදන ලද විශේෂ ලක්ෂණ සහිත ප්‍රතිමාවක් හෝ ඵල්කයක් විවෘත කිරීමට යොදා ගත හැකි වුවත් වස්තූන්  ආවරණය කිරීමට ධජය යොදා ගත නොහැක
පුද්ගලයෙකුට හෝ වස්තුවකට සඳහා ගෞරව කිරීමක් වශයෙන් ධජය පහතට ඇල කිරීම නොකළ යුතු අතර රෙජිමේන්තු වර්ණයන් හෝ ආයතනික හෝ සංස්ථා ධජ ඉන්දියානු ධජය ඉදිරියේ ගෞරවයක් වශයෙන් පහතට ඇල කරනු ලැබේ
උත්සවයක් අතරතුරදී ධජය එසවීම හෝ පහත් කිරීම හෝ පෙරහැර ධජය පසු කර යාම සිදු කරන විට සියළු පුද්ගලයින් ධජය වෙත අවධානය යොමු කළ යුතුය
ධජය ඉදිරිපත් කරන විට එයට පිරිනැමිය යුතු ආචාර දැක්වීම කළ යුතුය
ධජය පිරිස ඉදිරියට පැමිණෙන විට නැඟිට ආචාර කළ යුතුය
උසස් පදවි දරන්නන් හිස පළදනාව ගලවා ආචාරය දැක්විය යුතුය
ධජ ආචාරය සිදු කල යුත්තේ ජාතික ගීය ගායනා කරමිනි
වාහන වල ජාතික ධජය ඉගිල් වීමේ වරප්‍රසාදය ජනාධිපති, උප ජනාධිපති හෝ අගමැති
ආණ්ඩුකාරවරුන් හා උප ආණ්ඩුකාරවරුන්, ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන ඇමතිවරුන්, ඉන්දියාවේ ඇමති මණ්ඩල සංගමය, ඉන්දියාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ සභිකයින්, සහ ඉන්දියාවේ රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාදායකවරුන්ට්, විධාන් සභා සහ විධාන් පාරිශද්, ඉන්දියාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ හා ඉන්දියාවේ මහ අධිකරණ විනිශ්චයකරුවන් සහ ඉන්දියානු හමුදාවේ , ඉන්දියානු නාවික හමුදාව, ඉන්දියානු ගුවන් හමුදාව න්හි ධජ නිළදාරීන් සීමිත වේ
නිළදාරී මණ්ඩල කාරයේ ධජය ඉගිල්වනු ලැබිය යුත්තේ කාරයේ ඉදිරිපස මැද හෝ ඉදිරිපස දකුණු පැත්තෙහි ස්ථීර ලෙස සම්බන්ධකයක් මඟිනි
රජය මඟින් සපයන ලද විදේශීය පදවි දරන්නන්ගේ කාරයන්හි ධජය ඉගිල්විය යුත්තේ කාරයේ දකුණු පැත්තෙහි වන අතර විදේශීය ධජය වම් පැත්තෙහි ඉගිල්වනු ලැබේ
ජනාධිපති හෝ උප ජනාධිපති ගුවන් යානයක විදේශ රටකට ගමන් කරන විට ධ්ජය ඉගිල්විය යුතුය
එහිදී ජාතික ධජයේ පැත්තකින් විදේශීය ධජය ද ඉගිල් විය යුතු අතර ගුවන් යානය ගුවන් පථයට පැමිණෙන අවස්ථාවේදී අදාළ රටෙහි ජාතික ධජය වෙනුවට ඉගිල්වනු ලැබේ
ජනාධිපතිව ඉන්දියාව ඇතුළත ගුවන් යානයක ගමන් කරන් විට ගොඩ නඟින හා බසින අවස්ථාවේ ප්‍රදර්ශනය කළ යුතුය
මේ හා සමානවම දුම්රියේ ගමන් කරන විට් දුම්ටිය ස්ථානයට ලඟා වන විට ධජය ප්‍රදර්ශනය කෙරේ
ඉන්දියානු ධජය අනෙක් ධජයන් සමඟ දේශ භූමියේ ඉගිල්වා තබන විට පොදු  නීතිය වනුයේ ධජයන්ගේ ආරම්භක ස්ඨානයේම ධජය ඉගිල්වා තැබීමය
ධජයන් කෙලින් ඉරක් සේ පිහිටන විට දකුණත පැත්තෙන් ඉන්දියානු ධජය එනම් (නිරීක්ෂකයන්ගේ වම් පසින්) පිහිටිය යුතු අතර `අනෙකුත් ධජයන් හෝඩියේ අකුරු පිළිවෙලට පිහිටිය යුතුය
ධජයන් වෘත්තාකාර ආකාරයට පිහිටුවනු ලැබුවහොත් ඉන්දියානු ධජය පළමු ස්ථානයේ පිහිටිය යුතු අතර අනෙකුත් ධජයන් හෝඩියේ අකුරු අනුපිළිවෙලට පිහිටිය යුතුය
ඒ ආකාරයට පිහිටුවනු ලැබූ විට අනෙකුත් සියළුම ධජයන් සමාන් ප්‍රමාණයන්ගෙන් යුක්ත විය යුතු අතර ඉන්දියානු ධජයට වඩා විශාල නොවිය යුතුය
සෑම ධජයනක්ම තම කණුවෙහිම පිහිටවිය යුතු අතර කණුවේ උස සමාන ප්‍රමාණයන් යුක්ත විය යුතු අතර කිසිදු කණුවක් අනෙක් කණු වලට වඩා උස නොවිය යුතුය
කතිර ආකාරයට කණුව පිහිටන්නේ නම් ඉන්දියානු ධජය අනෙක් ධජයට අභිමුඛව සහ දකුණට පිහිටන ආකාරයෙන් (නිරීක්ෂකයාගේ වම් පසින්) පිහිට විය යුතුය
විශේෂ අවස්ථාවකදී පමණක් එනම් එක්සත් ජාතීන්ගේ ධජය සමඟ පිහිටන විටදී ඉන්දියානු ධජයට දකුණතින් එය පිහිටු විය හැක
ඉන්දියානු ධජය අනෙකුත් ධජයන් සමඟ ප්‍රදර්ශනය කරන විටදී එනම් ඒකාබද්ධ ධජයන් සහ දැන්වීම් ප්‍රචාරක බැනරයන් සඳහා වෙනම ආධාරක තිබිය යුතු අතර ඉන්දියානු ධජය මධ්‍යයේ හෝ නරඹන්නාගේ වම් පසට වීමට හෝ ඉන්දියානු ධජය අනෙක් ධජයන්ට වඩා උසින් පිහිටන අකාරයට සකස් කළ යුතුය
ඉන්දියානු ධජය අනෙක් ධජයන් සමඟ පෙරහැරක ගමන් කරන්නේ නම් එය පෙරහැරේ ඉදිරියෙන්ම ගමන් කළ යුතු අතර එක පෙළට සියළු ධජ ගමන් කරන්නේ නම් පෙළපාළියේ දකුණින් ධජය රැගෙන යා යුතුය
අඩකුඹ 
ධජය අඩකුඹ ආකාරයට  ඉගිලුම් කරන්නේ ශෝක අවස්ථාවක් පෙන්නුම් කිරීමටය
මෙම තීරණය ගනුයේ ඉන්දියාවේ ජනාධිපති වන අතර ඔහු ශෝකී කාලයද තීරණය කරනු ලැබේ
ධජය අඩ කුඹ ආකාරයට ඉගිල්වීමේදී පළමුව කුඹ ගසේ ඉහළටම එසවිය යුතු අතර පසුව සෙමෙන් පහළට කළ යුතුය
ඉන්දියානු ධජය අඩකුඹ කරන විට අනෙකුත් ධජයන් සාමාන්‍ය උසින් පිහිටවනු ලැබේ
ධජය අඩකුඹ කරනුයේ ජාතික වශයෙන් ජනාධිපතිවරයෙකුගේ මරණයකදී හෝ උපජනාධිපතිවරයෙකුගේ මරණයකදී හෝ අගමැතිවරයකුගේ මරණයකදීය
ධජය දිල්ලියෙහි අඩකුඹ කරන අවස්ථා ලෙස ලොක් සභාවේ මූලස්ථාන කථානායකගේ, ශේෂ්ඨාධිකරණ අග විනිසුරුගේ සහ රාජ්‍යයේ ඇමතතිවරුන්ගේ එනම් පාලකයන්ගේ මරණ වලදීය
ඉන්දියානු ධජය අඩකුඹ නොකරන අවස්ථා ලෙස ජනරජ දිනයෙහිදී (ජනවාරි 26) සහ නිදහස් දිනයෙහිදී (අගෝස්තු 15), ගාන්ධි ජයන්ති (ඔක්තොම්බෙර් 2), ජාතික සතිය (අප්‍රියෙල් 6-13) හෝ රාජ්‍ය නිර්මාණ සංවත්සර වලදී අභාවප්‍රාප්ත නිළදාරියාගේ නිවස හැර අනෙකුත් ස්ථාන වලදී ධජය ඔසවා තැබිය යුතුය
විදේශීය උසස් නිළදාරියෙකුගේ මරණ අවස්ථාවකදී ඉන්දීය ධජය අඩකුඹ කිරීමට ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යංශය මඟින් උපදෙස් නිකුත් කළ යුතුය
එසේ කරනු ලබන්නේ විදේශීය රාජ්‍යයේ නායකයා හෝ ආණ්ඩුවේ නායකයෙක් විය යුතුය
රාජ්‍යයේ යුධ හමුදාවේ හෝ හමුදා බලකායන් වල අවමංගල්‍යය වලදී ධජය මිනී පෙට්ටියේ ඔතනු ලබන අතර ධජය මිනී වළට යට කිරීමට හෝ චිතකය සමඟ පිලිස්සීම නොකළ යුතුය
මේවාත් බලන්න 

 List of Indian flags
 Jana Gana Mana

අධෝලිපි

සටහන්

යොමුව
බාහිර සම්බන්ධක 

 
 
 
 

ඉන්දියාව
ගණිතයෙහි,  1/x හෝ x−1 වෙතින් නිරූපණය කරන,  x සංඛ්‍යාවක් සඳහා  ගුණ්‍යන ප්‍රතිවර්ත්‍යයක් හෝ පරස්පරයක්  හෝ යනු, x මගින් ගුණ කළ විට ගුණ්‍යන සර්වසාම්‍යය, 1 ලබා දෙන්නාවූ සංඛ්‍යාවකි
දළ විශ්ලේෂණය

ගිණුම්කරණ පර්යේෂණ ගෙනයනු ලැබූයේ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණයන්ගෙන් 
සහා ගණකාධිකාරිවරුන් පුහුණු කිරීම මඟිනි
ශාස්ත්‍රීය ගිණුම්කරණ 
පර්යේෂණ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදය භාවිතා කරමින් ගිණුම්කරණ	 
වෘත්තීයයෙහි සියලුම අංශ පිළිබඳව තොරතුරු ඉදිරිපත් කරයි
මූල්‍ය තොරතුරු, පර්යේෂණ, සහ පරිඝනක අනුරුපනය ආදි විවිධ මූලාශ්‍ර මගින් සාධක මේ සඳහා භාවිතා කරයි
පුහුණුවන ගණකාධිවරුන්ගේ ගවේෂණ බෙහෙවින් අවදානය යොමුකරන්නේ එක් සේවාදායකුගේ සහා කුඩා සේවාදායක කණ්ඩායමකගේ ක්ෂනික
ගැටලු විසඳිම හා සම්බන්ධ වීම පිළිබඳවයි. නව ගිණුම්කරණ හෝ විගණකාධිකරණ ප්‍රමිති
ක්‍රියාවට නැංවීම මත තීරන ගැනීම,මූල්‍ය වර්තා වල අසාමාන්‍ය ගනුදෙනු ඉදිරිපත් කිරිම,සහා සේවාදායකයන් මත ගොඩනැගෙන නව බදු නීතී 
මගින් ඇතිවෙන ගැටුම් මේ සඳහා උදාහරණ වශයෙන් දැක්විය හැක
ගිණුම්කරණ පර්යේෂණ ගෙනයනු ලබන්නේ standard-setting bodies 
වැනි සංවිධාන මඟිනි
උදාහරණයක් වශයෙන් අන්තර්ජාතික ගිණුම්කරණ ප්‍රමිත මණ්ඩලය විසින් ඇතැම් ප්‍රකාශනයන් සඳහා ගවේෂණ ව්‍යාපෘතින්
ආරම්භ කරනු ලබයි
ඒවායේ තීරණ ක්‍රියාකාරී න්‍යාය පත්‍රය සඳහා ඉදිරිපත් කරනවාද යන්න ඉහත ගවේෂණ ව්‍යාපෘතින්ගේ ප්‍රතිපල මඟින් දැනුම් දෙනු ලබයි
ගිණුම්කරණ පර්යේෂණ ඉතිහාසය

ගිණුම්කරණ පර්යේෂණ ඉකුත් දශකයන් අතරතුර අර්තාන්විත වෙනස්වීම් වලට භාජනය වෙමින් පවතී
1950 ගිණුම්කරණ ප්‍රජාව පිහිටවනු ලැබුයේ 
සමාජ විද්‍යාප්‍රජාවේ PHD සුදුසුකම් සහා
පර්යේෂන වාර්ථාවන්හි වුවමනා සැළකිල්ලට ගනිමිනි
සහා 1970 මැද භාගයේ මූල්‍ය, ආර්ථික,සහා වෙනත් ප්‍රතිෂ්ඨාපිත අධ්‍යාපනික විනය නිතීන් භාවිතා කරමින් 
ප්‍රාමාණික පර්යේෂණයන්ගෙන්
තාත්වික පර්යේෂණ වෙත මාරු වීමක් දක්නට ලැබිනි
අධ්‍යාපනික පරීක්ෂණ සහ ගිණුම්කරණ භාවිතයන්

අධ්‍යාපනික ගවේෂණ භාවිතයන් සඳහා දක්වන දායකත්වය

අධ්‍යාපනික ගිණුම්කරණ ගවෙෂණ භාවිතයන් සඳහා දක්වන දායකත්වයෙහි තක්සේරු කරන ලද වර්තමාන ගිණුම්කරණ භාවිතයන්, නව භාවිතයන්හි වර්ධනයන්
සහා විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යයන පරිපාටියන්හි වර්ධනයන් යනාදිය අන්තර්ගත වේ
"පවතින ප්‍රතිපත්තිය,අරමුණ සඳහා උචිත වන විස්තාරය දක්වා තුලනය කිරිමට සහා ව්‍යාපාරික, ආර්ථික හා සමාජමය වුවමනාවන්
       ආමන්ත්‍රණය සඳහා නව භාවිතයන් වර්ධනය කිරිම අධ්‍යාපනික ගවේෂණ සතු වැදගත් කාර්යභාරයකි
මෙලෙස අනාගත පරපුර දැනුවත්
       වන හා ඔවුනට වැදගත් ‍යැයි සළකන සිද්ධි වලට බලපෑම් ඇතිකරමින්ද අධ්‍යාපනික ගවේෂණයන්, විශ්වව්ද්‍යාල ඉගැන්විම් අධ්‍යයන පරිපාටි සඳහා දැනුවත් කිරීමක් සිදුකරයි
"

අවස්ථාතැන්පතුකරුවන් සැබවින්ම,ගණකාධිවරුන් සපයන තොරතුරු භාවිතයට ගන්නේද කෙසේද යන්න පිළිබඳව මනාව තේරුම් ගැනිම,
වංචා අවදානම් තක්සේරු කිරීමට හා අනාගත වෘත්තියයෙහි දිශාව සඳහා පූර්ව ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයන්හි දායකත්වයක් තිබීම, සහා ගිණුම්කරණ ප්‍රමිත වල වෙනස්වීමේ බලපෑම උදාහරණ වශයෙන් ගත හැක
ගිණුම්කරණ ප්‍රජාවේ හා භාවිතයේ පවතින පරතරය

ශාස්ත්‍රීය සහා ගිණුම්කරණ වෘත්තිමය ප්‍රජාව තුල බෙදීමක් නැතහොත් පරතරයක් ඇති බව, නුතන ගිණුම්කරණ සාහිත්‍යය ඇතුළු නොයෙක් ප්‍රකාශනයන් ප්‍රකාශ කර ඇත
භාවිතයන් වැඩි දියුණු කරනවාට වැඩියෙන් 
ඔවුන්ගේම වාග්ව්‍යවහාරය කථා කිරීම සහා පර්යේෂන පළ කිරිම සඳහා ඉලක්ක කිරිම පිළිබඳව විභජනය කරනු ලැබු ආකාරය ශාස්ත්‍රීය විචාරණයට ඇතුළත් කිරීමට යෝජනා කර ඇත
ඒවාගේම 
යථා තත්වයට අනුව වෙනස් වීම් වලට යටත් නොවිම සහ දත්ත අනාවරනය කිරීමට පසුබට වීම පුහුනුවන ගණකාධිකාරින්ගේ පැවත්ම විමර්ශනය කිරීමට බලපායි
ගණකාධිකරුවන්ව පුහුනු කිරීමට වඩාත් විශිෂ්ට ක්‍රියාමාර්ගය ලෙස පුළුල් අධ්‍යාපනික හෝ තාක්ෂනික පුහුණුව පමනක්ද යන්න, ගිණුම්කරණ ප්‍රජාව සහා භාවිතය අතර බෙදීම තුලින් ප්‍රථමව 
මධ්‍යාස්ත කර ඇත
පුහුනුවන ගණකාධිකරුවන් වෘත්තිමය සුදුසුකම් සහා තාක්ෂනික කුසලතාහි අවධාරනය නඩත්තු කරනු
ලැබු අතරතුර ගිණුම්කරණ වෘත්තිමය ප්‍රජාව, සමාජ විද්‍යා ප්‍රජාවේ වුවමනා භාර ගැනීම හේතුවෙන් 1950 සිට ගිණුම්කරණ ප්‍රජාව සහා භාවිතයන් තවදුරටත් බෙදීමේ වර්ධනයක් සිදුවිය
එක් පැතිකඩක් ලෙස ගිණුම්කරණ ප්‍රජාව සහා භාවිතය, විභජනය සඳහා යෝජනා කර ඇති විවිධ සාධකයන්හි එකිනෙකට වෙනස් වු කුසලතා හා වුවමනාවන් අගය කරයි
ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ ව්‍යාපාර වල සහා පොදු ආර්ථිකයන්හි මුලික අසමත් වීම් තවත් එක් දෘෂ්ටි සාධකයකයන් වන අතරතුර එක් දෘෂ්ටියක් වනුයේ
වෘත්තිමය පර්යේෂණ කියවීම් පුහුනුවේ ඇති අඩුපාඩුව වඩාත් පැටලිලි සහගත හෝ වඩාත් විසන්ධිගත හෝ දෙකින් කොයික නමුත් බොහෝ 
ප්‍රයෝජනවත් වු තොරතුරු නිෂ්ප්‍රභා කිරීමට පුහුනුවන ගණකාධිකරුවන්ට මඟ පෙන්වන බවයි.

ශාස්ත්‍රීය ගිණුම්කරණ පර්යේෂණයන්හි විවිධ ආකාර

කාලීන ක්ෂේත්‍ර

මූල්‍ය ගිණුමකරණය, කළමනාමරණ ගිණුමකරණය, විගණකාධිකරනය, බදුකරණය, පාලනය,සහා ගිණුම්කරණ තොරතුරු පද්ධති පර්යේෂණ යනාදි සම්බන්ධිත මාතෘකා ඇතුළත්ව
ශාස්ත්‍රීය ගිණුම්කරණ පර්යේෂණයන් ඉතා පුළුල් පරාසයක් ආවරණය කරයි
මූල්‍ය ගිණුම්කරණ පර්යේෂණ

මූල්‍ය ගිණුම්කරණය සහා මූල්‍ය වෙළඳපළවල් විභාග කිරීම ඒවාගේම ගිණුම්කරණ තොරතුරු සහා ප්‍රාග්ධන වෙළඳපළ ගිණුම්කරණ තොරතුරුහි බාහිර පරිශ්‍රීලකයන් තීරණ ගැනීම අතර තිබෙන සම්බන්ඳතාවය කෙරිහි අවධානය මෙහිදි යොමු කරයි
කළමණාකාර ගිණුම්කරණ පර්යේෂණ

ගිණුම්කරණ තොරතුරු සහා අභ්‍යන්තර ගිණුම්කරණ තොරතුරු පරිශ්‍රීලකයන් අතර ඇති සම්බන්ඳතාවය පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි
සම්පත් බෙදා වෙන් කිරීම පිළිබඳව විභාග කිරීම සහා ව්‍යාපාරය තුලින්ම තීරණ ගැනීම උදාහරණ වශයෙන් ගත හැක
විගණන පර්යේෂන

මූල්‍ය වාර්තාකරනය පිළිබඳ විගණකාධිකරුගේ තීරණ ගැනීම සහා විගණකාධිකරණයේ ප්‍රතිඑල ඇතුළුව විගණන ශ්‍රිත පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමයි
බදුකරණ පර්යේෂන

බදු අනාවරණයන් සහා බදු ගෙවන්නාගේ තීරණ ගැනීම පිළිබඳව වෙළඳපළ දක්වන ප්‍රතිචාරය සහා ගිණුම්කරණ තොරතුරු, බදු අධිකාරියන් අතර ඇති සම්බන්ඳතාවය
ආශ්‍රිත පැනනඟින බදුකරණ ගැටළු මෙහිදි අධ්‍යනය කරයි
පාලනබල පර්යේෂන

සංවිධාන වල සමස්ත ඒකාබද්ධ කළමනාකරණය පිළිබඳව මෙහිදි අධ්‍යනය කරයි
ගිණුම්කරණ තොරතුරු පද්ධති පර්යේෂන

පද්ධති ආරක්ෂණය සහා ශාස්ත්‍රය නිර්මාණය යනාදි ගිණුම්කරණ තොරතුරු පද්ධති ආශ්‍රිත ගැටලු මෙහිදි අධ්‍යනය කරයි
ක්‍රමවේද

ශාස්ත්‍රීය ගිණුම්කරණ පර්යේෂණයන් ක්‍රමවේද මඟින් ලේඛනාත්මක, පරීක්ෂාණාත්මක සහා විශ්ලේෂණාත්මක අධ්‍යනයන් බවට වර්ගකල හැක
ලේඛනාත්මක පර්යේෂණ

පර්යේෂණකරුවන් රැස් කල දත්ත ඇතුළුව සුරක්ෂිතාගාරයන්ගෙන් අරමුණුගත දත්ත රැස් කිරීම පරීක්ෂා කිරීම මෙහිදි සිදුවේ
පරීක්ෂණාත්මක පර්යේෂණ

පරීක්ෂණකරුවා විෂය මාතෘකාවන් සඳහා පරිපාලනමය පිළියම් යෙදීම මඟින් දත්ත රැස් කිරීම පිළිබඳව මෙහිදි පරීක්ෂා කරයි
'''විශ්ලේෂණාත්මක පර්යේෂණ

රූපාත්මක නිරූපකරණ න්‍යාය පනත හෝ ගණිතමය කොන්දේසි මඟින් අදහස් ඉදිරිපත් කිරීම පදනම් කරගනිමින් පරීක්ෂා කිරීම මෙහිදි සිදුවේ
අමතර කියවීම්

තාත්වික ගිණුම්කරණය
ලි මින් හො යනු කොරියානු නලුවෙකි
ඔහු ගායකයෙකු , නිරූපන ශිල්පියෙකු සහ නලුවෙකු වන අතර ඔහු පිලිබඳ ගොඩාක් ප්‍රේක්ශකයන්ගෙ අවධානය යොමුවන්නේ බෝයිස් ඕවර් ෆ්ලවර්ස් [2009] ටෙලි නාටකයෙනි
ඔහු එම නාටකයේ රගපානු ලබන්නෙ ගු ජුන් ප්යෝ ලෙසයි එ් එම නාටකයෙ ෆ්ලොවෙර්ස් 4(F4) හි නායකයා ලෙසයි
තවද ඔහු රඟපානු ලබන සිටි හන්ටර් [2011] , රොමැන්ටික් කොමෙඩි සහ ද එයර්ස් [2013] ඔහුගෙ ඉතා වැදගත් නාටකයන් ගණයට අයත් වෙනු ලබයි
ඔහු උපත ලබන්නෙ 1987 ජුනි 22 වෙනිදා දකුණු කොරියාවේ සෝල් නුවරය
ඔහුගෙ උස මිටර් 1.87 ක් වන අතර බර කිලො 70 ක් වෙයි
ඔහු සම්මාන 26 කට වඩා ලබාගනිමට සමත් ව තිබෙයි
ගණිතයෙහි,   x නමැති සංඛ්‍යාවක  nවන මූලය  යනු r නමැති සංඛ්‍යාවක් වන අතර, එම සංඛ්‍යාව n වන බලයට නැංවූ කළ, x යන්නට සමාන වෙයි

මෙහි n යනු මූලයෙහි මාත්‍රය වෙයි
ශේෂා පළිහක්කාර (මරණය 2009 ජූලි 12) ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ප්‍රවීණ නර්ථන ශිල්පියෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ නිෂ්පාදකවරයෙකු වෙයි
ඔහු විසින් රංගනයෙන් දායක වූ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාගේ රේඛාව චිත්‍රපටිය සහ ඔහු විසින් නිෂ්පාදනයෙන් දායක වූ ගැටවරයෝ, සාරවිට සහ රන්මුතු දූව යන චිත්‍රපටි හේතුවෙන්, එකල ජනයා අතර ඔහු පිළිගැනීමට ලක්විය
මුල් දිවිය
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ කඩවත්ත, රුප්පාගොඩ ගම්මානයේ උපත ලත් පළිහක්කාර මහතා, සිය අධ්‍යාපන කටයුතු කොටහේන ශාන්ත බෙනඩික්ට් විද්‍යාලයෙන් සහ කොළඹ ශාන්ත ජෝෂප් විද්‍යාලයෙන් හදාරණ ලදී
වයස අවුරුදු 14 දී, විදුර මුද්‍රා නටකයේ චිත්‍රසේනයන්ගේ රංගනය දුටීමෙන්, පළිහක්කාර නැටුම් ශිල්පියෙකු බවට පත්වීමට පෙළඹුණු බව සඳහන්ය
පාසලෙන් සිය ජේ්‍යෂ්ඨ සහතිකය ලබා ගැනීමට පොරෝතුවම ඉන් ඉවත් වුනු පළිහක්කාර, ඉන්දියාවේ ශාන්ති නිකේතනය වෙත ගොස් එහි අවුරුදු දෙකක් රැදී සිටිමින් නර්ථන කලාව හදාරන ලදී
නර්ථන කලාවට අමතරව එහිදී ඔහු චිත්‍ර කලාව සහ මූර්ති කලාව හැදෑරූ බව සඳහන් වෙයි
පසුව ඔහු දකුණු ඉන්දියාවේ කලා ක්ෂේත්‍ර ආයතනයේද ලියාපදිංචි වූ බව පැවසෙයි
ඉන්දියාවේ කලා අධ්‍යාපන කටයුතු නිම කිරීමෙන් අනතුරුව, 1948 දී නැවතත් ශ්‍රී ලංකාව වෙත පැමිණි පළිහක්කාර, එම වසරේ මෙරට නිදහස ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් පැවැත්වූ ජාතික උත්සවයන්ටද සහභාගී වන ලදී
පසුව පී. ආර්. ඇන්තෝනිස් සහ කේ. ඩී. ඒ. පෙරේරා යන අයගේ සහයෙන්, බොරැල්ලේ නැටුම් පාසලක් ආරම්භ කිරීමටද ඔහුට හැකිවිය
1949 වර්ෂයේදී ඉන්දියානු නර්ථන ශිල්පියෙකු වූ රාම්ගෝපාල් ගේ සංචාරක නාට්‍ය කණ්ඩායම සමග එක්වූ පළිහක්කාර, ඔවුන් සමග එංගලන්තය බලාගොස් යුරෝපය පුරා විවිධ ඉදිරිපත් කිරීම් සිදු කල බව පැවසෙයි
චිත්‍රපටවලට දායක වීම
නැවතත් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමෙන් පසු පළිහක්කාර මහතා, අහංකාර ස්ත්‍රී සහ පුදුම ලේලි යන චිත්‍රපටි සඳහා නාට්‍ය රචනයෙන් දායක වූ අතර, 1953 දී තිරගත වූ මාතලන් චිත්‍රපටියේ චරිතයකටද ඔහු රංගනයෙන් දායකත්වය ලබා දුනි
මාතලන් චිත්‍රපටය ලත් අසීමිත සාර්ථකත්වය නිසා පළිහක්කාර මහතාද බොහෝ දෙනා අතර අවධානයට පාත්‍ර විය
අනතුරුව ඔහු රේඛාව චිත්‍රපටයටද සිය රංගනයෙන් දායක වූ අතර, 1954 දී එක්සත් ජනපදයේ චිත්‍රපටියක් වූ ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි සඳහා අංග රචන ශිල්පියෙක් ලෙසද දායක වූ බව සඳහන්ය
පසුව නැවතත්, තම මිතුරු රාම්ගෝපාල් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම සමග එකතු වීම පිණිස, පළිහක්කාර මහතා ලන්ඩන් බලා පිටත් වූ අතර, ඊට මාස දහයකට පසු ඔහුට ආසියානු සංගීත සංගමයේ (Asian Music Society) සාමාජිකයෙකු වීමටද හැකිවිය
නමුත් ඇදුම රෝගය වැළඳීම නිසා 1959 දී ඔහු නැවතත් මෙරටට පැමිණියේය
චිත්‍රපටි නිෂ්පාදනය
1960 වර්ෂයේදී අධ්‍යක්ෂක මයික් විල්සන් (Mike Wilson) සහ සර් ආතර් සී ක්ලාක්, මහත්වරුන්ගේද සහය සහිතව, පළිහක්කාර මහතා මෙරට ප්‍රථම සිංහල වර්ණ චිත්‍රපටිය වූ රන් මුතු දූව නිෂ්පාදනය කල අතර, එම චිත්‍රපටිය මෙරට ප්‍රථම දිය යට දර්ශන සහිත චිත්‍රපටිය ලෙසද සැලකෙයි
ඔහුගේ දෙවන නිෂ්පාදනය වූ, මයික් විල්සන් හා තිස්ස ලියනසූරිය විසින් අධ්‍යක්ෂණය කල ගැටවරයෝ චිත්‍රපටිය 1966 වසරේ සරසවිය සම්මාන හිමිකර ගත් අතර, පළිහක්කාරගේ තෙවන නිෂ්පාදනය වූ සාරවිට චිත්‍රපටිය ඊට පසු වර්ෂයේ නිමැවිණි
දිවියේ අවසන් සමය
සාරවිට චිත්‍රපටිය නිෂ්පාදනයෙන් අනතුරුව සිය චිත්‍රපටි හා සම්බන්ධ දිවියට සමුදුන් පළිහක්කාර පසුව වැවිලි සම්බන්ධ ව්‍යාපාර කෙරෙහි නැඹුරු විය
නමුත් 2000 දශකයේදී පළිහක්කාර මහතා , චන්ද්‍රම් රත්නම් මහතා විසින් නිෂ්පාදනය කල, රොප් නෙවිස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කල රෝමියෝ ඇන්ඩ් ජුලියට් චිත්‍රපටියට රංගනයෙන් දායක විය
දේශීය සිනමාවට ඔහු කල මෙහෙය අගයා 2007 වර්ෂයේදී පළිහක්කාර මහතාට, සරසවිය සම්මානයක් වූ රණතිසර සම්මානය පිරිනැමිණි
2009 වසරේ ජුලි 12 වන දින සිය දිවියට සමුදෙමින් ශේෂා පළිහක්කාර මහතා අභවප්‍රාප්ත විණි
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
සිංහල සිනමා ඩේටාබේස් - ශේෂා පළිහක්කාර

2009 මරණ
ධජයෙහි ඉහල කොටසෙහි ඝණ කහ වර්ණයෙන්ද ,පහළ කොටස කොළ පැහැයෙන්ද වේ
එයාර් බස් A380 යනු  [තට්ටු දෙකකින්] සහ එන්ජින් හතරකින් සමන්විත [එයාර් බස්] සමාගම මගින් නිපද වු [අදිවේගි මගී ගුවන් යානයකි]
මේය දැනට ඇති විශාලම මගී ගුවන්යානය වේ
මෙහි විශාලත්වය නිසා බොහෝ ගුවන්තොටුපළවල් නවීකරණය කීරීමට සිදු විය
A380 ගුවන් යානය ප්‍රථම ගුවන් ගමන 2005   අප්‍රේල් 27  දින සිදු කළ අතර
2007 ඔක්තෝබර් මස සිට  සිංගප්පූරු ගුවන්සේවය සමග වාණිජ ගුවන් සේවය ආරම්භ විය
නිපදවීම

පසුබිම

1988 වසරේ දී එයාර් බස් සමාගමේ ඉංජිනේරුවරයෙක් වූ ජේන් රොජෙර් විසින් රහසිගතව අධි ධාරිතවයෙන් යුතු ගුවන් යානයක් නිපදවීම ආරම්භ කළේය
එහි ප්‍රධාන අරමුණ වුයේ එතෙක් පැවති බෝයිං සමාගමේ වෙළදපොළ ආධිපත්‍යය බිද දැමීමයි
මේ සදහා එයාර් බස් සමාගම ගුවන් යානා සැලසුම්කරුවන් කණ්ඩායම් හතරක් සහභාගී කර ගත්තේය
1993 ජනවාරි මස , බෝයින් සමාගම සහ එයාර් බස් සමාගම එකතු වී සක්‍යතා පරීක්ෂණයක්, වෙළද සබඳතා ඇති කර ගැනීම සදහා සිදු කෙරින
ඒහෙත් මෙම පරීක්ෂණය වසර දෙකකට පසු අතහැර දැමීමට
සිදු විය
එයට හේතු වූයේ බෝයිං සමාගමේ විශ්ලේෂකයන් දැක්වූ අදහසයි
ඔවුන් සදහන් කළ පරිදි මෙම නිෂ්පාදනය සදහා අපේක්ෂිත වියදම වූ ඩොලර් බිලියන 15 මුදල මේ සදහා ප්‍රමාණවත් නොවීමයි
1994 ජූනි මස එයාර් බස් සමාගම විසින් විශාල ගුවන් යානා නිපදවීමේ තම සැලසුම් ප්‍රකාශයට පත් කළේය
එම සැළසුම් ප්‍රකාශයට පත් කීරීමට පෙර එයාර් බස් සමාගම විසින් විශාල සැලැසුම් ප්‍රමාණයක් සලකා බලන ලදී
පසුව එයාර්බස් සමාගම විසින් තම නිෂ්පාදන වියදම 15%-20% ප්‍රමාණයකින් අඩු කර ගැනීම සදහා තම සැලැසුම් සංශෝධනය කරන ලදී
ඔවුන් විසින් මෙතෙක් පැවති තනි තට්ටුවකින් යුතු ගුවන් යානා වෙනුවට තට්ටු දෙකකින් යුත් ගුවන් යානා නිපදවීමට සැලැසුම් කළේය
එතෙක් පැවති එයාර් බස් සමාගමේ ගුවන් යානා සාම්ප්‍රදාය වෙනස් කිරීමට 'A380' ගුවන්යානයට හැකිවිය
A380 ගුවන්යානයේ හැඩරුව 2001 වසරේ මුල් භාගයේ සැලැසුම් කර අවසන් කිරීමට එයාර් බස් සමාගමට හැකි විය
ප්‍රථම A380 ගුවන් යානයේ තටුව නිපදවීම 2002 ජනවාරි මස 23 දින ආරම්භ විය
ගුවන් යානය නිපදවා අවසන් වනවිට නිෂ්පාදන වියදම  යුරෝ බිලියන 11 දක්වා වැඩි වී තිබුණි
නිෂ්පාදනය

ප්‍රධාන ව්‍යූහාත්මක නිපදවීම ප්‍රංශය, ජර්මනිය, ස්පාඤ්ඤය සහ එක්සත් රාජධානිය යානා රටවල් මුලික කරගෙන සිදු විය
A380 නිපදවීමට අවශ්‍ය කොටස් වල විශාලත්වය නිසා සාම්ප්‍රදායික ප්‍රවාහන ක්‍රම භාවිතා කිරිමට නොහැකි විය
සමහරක් අවශ්‍ය කොටස් බෙලුගා නම් ගුවන්යානා මගින් ද ප්‍රවාහන කිරීමට සිදු විය
A380 සදහා අවශ්‍ය කොටස් ලෝකය පුරා සිටින ප්‍රධාන සැපයුම්කරුවන් 4 දෙනෙකුගෙන් ලබා ගැනිමට සිදු විය
ගුවන්යානයේ ඉදිරිපස හා පසුපස රාමුව නැව් මගින් ජර්මනියේ සිට එක්සත් රාජධානිය බලා ප්‍රවාහන කරන ලදී
ගුවන් යානයේ තටු නිපදවන ලද්දේ උතුරු වේල්සයේය
A380 ගුවන් යානයට අවශ්‍ය කොටස් විශාල පාරු වැනි නැව් උපයෝගී කර ගෙන ලන්ඩනය බලා ප්‍රවාහනය කළේය
අවසානයේදී සියලු කොටස් එකතු කිරීමෙන් පසුව තීන්ත ගැල්වීමට ගුවන් යානය  ජර්මනියට ප්‍රවාහන කිරීමට සිදු විය
පරික්ෂා කිරීම

A380 ගුවන් යානා 5ක් පරික්ෂණ කටයුතු සදහා යොදා ගැනින
ප්‍රථම A380 යානය 2005 ජනවරි 18 දින Toulouse ගුවන්තොටුපලේ දී විව්‍රුත කරන ලදී
ප්‍රථම ගුවන් ගමන උදැසන 10.29 (දේශීය) ට අාරම්භ කරන ලදී
මෙම ගුවන් ගමන  Toulouse Blagnac අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල සිට කාර්ය මණ්ඩලයේ 6 දෙනෙක් සහ ප්‍රධාන ගුවන් නියමු  Jacques Rosay විසින් සිදු කරන ලදී
ප්‍රථම ගුවන් ගමන සදහා පැය 3 සහ විනාඩි 54 කාලයක් ගත විය
2006 වසරේදී ප්‍රථම ඉහළ අහසේ ගුවන් ගමන් පරීක්ෂණ Bole අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපලේදී සිදු විය
2006 සැප්තැම්බර් 4 වන දින මගීන් සහිතව සිදු කෙරුණු පරීක්ෂණ චාරිකාව Toulouse Blagnac අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපලේදී සිදුවිය
2006 නොවැම්බර් මස දී මගීන් සහිතව පැය 150 කාලයක පරීක්ෂණ චාරිකාවක් සාමාන්‍ය ගුවන් ගමන් තත්ත්ව යටතේ සිදු කෙරිණි
නිෂ්පාදන හා භාරදීමේ ප්‍රමාදයන් 
A380 නිෂ්පාදනයෙදී සිදු වූ ප්‍රමාද දෝෂයක් වන්නේ ගුවන් යානයේ  කිලෝමීටර් 530ක් දිග වූ වයර් පරිපථය සැදිමේ දී සිදු වූ ප්‍රමාදයි
2005 ජූනි මස එයාර් බස් සමාගම තම ප්‍රථම නිෂ්පාදන ප්‍රමාදය ප්‍රකාශ කළහ
එය මාස 6ක ප්‍රමාදයකි
තවද 2006 ජුනි මස එයාර් බස් සමාගම විසින් තම දෙවන ප්‍රමාදය ප්‍රකාශ කළහ
එම නිසා භාර දීමේ කාලය මාස 6ක් පමණ කල් දැමීමට සමාගමට සිදු විය
2008 මැයි 13 වන දින එයාර් බස් සමාගම නිවේදනයක් නිකුත්කරමින් කියා සිටියේ තම නිෂ්පාදන ප්‍රමාණය අඩු කිරීමට සිදු වන බවයි.සමාගම විසින් 2009 වසරේදී A380 ගුවන් යානා 10ක් නිෂ්පාදන කළහ
2010 වසරේදී ගුවන් යානා 20ක් නිෂ්පාදන කිරීමට සැලැසුම් කර තිබුනත් ගුවන් යානා එන්ජින් වල පැවතී හිගයක් නිසා ගුවන් යානා 18ක් පමණක් නිපදවීමට සමාගමට සිදු විය
සේවයට එකතු වීම

2007 වසරේදී ඔක්තෝබර් මස 15 දින සිංගප්පුරු ගුවන් සමාගමට යවන ලද A380 ගුවන් යානය සිංගප්පුරු ගුවන් සමාගම  විසින් 2007 වසරේ ඔක්තෝබර් 25 දින සිට ගුවන් යානා අංක SQ380 යටතේ සිංගප්පූරුවේ සිට සිඩ්නි දක්වා ධාවනයට එකතු විය
එමිරේට් ගුවන් සේවය A380 ගුවන් යානා ධාවනයට එක කළ දෙවන ගුවන්යානා සේවාව ලෙස ඩුබායි සිට නිව්යෝක් දක්වා ගුවන් ගමන් ආරම්භය කළහ
2008 සැප්තැම්බර් 19 සිට Qantas ගුවන්යානා සමාගම මෙල්බර්න් සිට ලොස්ඇන්ජලීස් දක්වා ගුවන් ගමන් ආරම්භ කළේය
2009 ඔක්තෝබර් මස Air France ගුවන්යානා සමාගමටත් 2010 මැයි මස තමන්ගේ ප්‍රථම A380 ගුවන්යානා ගත්තේය
සියවැනි A380 ගුවන් යානය මැලේසියානු ගුවන් සමාගම මිලදී ගත්තේය
සැලැසුම් නිර්මාණය

විශ්ලේෂණය

A380 ගුවන්යානා ප්‍රධාන ආදර්ශන 2කි
ඒවා නම් මගීන් 555 දෙනෙක් තත්වය(class) 3ක් යටතේ හෝ මගීන් 853 දෙනෙක් (මගීන් 538 ඉහල තට්ටුවේ හා මගීන් 315 දෙනෙක් පහළ තට්ටුවේ) එකම තත්වය යටතේය
මෙහි පළමු ආදර්ශනය නොනැවතී හොංකොං සිට නිව්යෝක් හෝ සිඩ්නි සිට ඉස්තන්බුල් දක්වාත් ධාවනය කල හැක
දෙවන ආදර්ශනය ටොන් 150ක් ඔසවාගෙන පියසාර කළ හැක
මෙම ගුවන් යානයේ එන්ජින් ශබ්දය සාමාන්‍ය ගුවන් යානා වල එන්ජින් ශබ්දයට වඩා 50% පමණ අඩු වීම පහසුවකි
ගුවන් යානයේ තටු නිපදවා ඇත්තේ ඉන්ධන කාර්යෂ්මතාවය උපරිම කර ගැනීමට හා කාර්ය සාධනය වැඩි කර ගත හැකි වන පරිදිය
එන්ජින් පද්ධතිය

 A380 හි ප්‍රධාන එන්ජින්(තල සහිත )2ක් ඇත
A380 නිෂ්පාදනයේ දී එන්ජිමේ ශබ්දය අඩු කර ගැනීම වැදගත් සාධකයකි
මෙහි ශබ්ද පාලනය නිසා A380 ට සම්මානයක් පවා හිමි වී තිබේ
උසස් අමුදව්‍ය
ගුවන් යානා බද නිපදවා ඇත්තේ ඇලුමිනියම් යොදා ගෙනය
Carbon-fibre reinforced plastic, glass-fibre reinforced plastic සහ  quartz-fibre reinforced plastic යොදා ගුවන් යානයේ තටු හා දොරවල් නිපදවා ඇත
A380 ගුවන් යානය ප්‍රථම වරට ෆයිබර් ප්ලාස්ටික් යොදා තටු නිපදවා ඇති වාණිජ යොදා ගෙන ගුවන් යානයේ ඉදිරිපස බද කොටස නිපදවා ඇත
මෙම බද කොටස නිපදවීමේදී නවීන ලේසර් වෑල්ඩින් ක්‍රම උපයෝගී කරගෙන ඇත
මේ නිසා ගුවන් යානයේ බර අඩු වන අතර යානයේ ශක්තිමත් බව වැඩි වේ
ගුවන් යානයේ තටු නිපදවීම සදහා යොදා ගත් කාබන් ෆයිබර් නිසා බර අඩු වන නමුත් පසු කාලයේදී තටු වල ඇති වූ යම් යම් දෝෂ නිසා බරින් වැඩි සාමාන්‍ය ඇලුමිනියම් භාවිතා කිරීමට සිදු විය
මෙමගින් යානයේ බර කිලෝ 90ක් පමණ වැඩි වූ බව සදහන් වෙයි
මගීන්ගේ පහසුකම්

මෙම A380 ගුවන් යානයේ මගී කුටිය නිපදවා ඇත්තේ මගීන්ගේ මහන්සිය අඩු කර ගත හැකි වන පරිදිය
මගී කුටියට එන්ජින් ශබ්දය අඩුවෙන් ඇසෙනා පරිදි නිපදවා ඇත
සාමාන්‍ය ගුවන් යනා වලට වඩා මෙහි මගී කුටිය වඩාත් සුවපහසුය
මගී කුටියේ විශාල ජනෙල් පිහිටා ඇති අතර කුටියේ ඉහලට වන්නට මගී ගමන් මලු තැබීමට විශාල රාක්ක නිපදවා ඇත
ගුවන් යානයේ ඉහල හා පහල තට්ටු පඩිපෙළවල් 2කින් සම්බන්ධ වේ
එම පඩිපෙළ මතින් එකවර මගීන් දෙදෙනෙකුට පහසුවෙන් ගමන් කළ හැකි වන පරිදි විශාලත්වයකින් යුතුය
මෙහි සාමාන්‍ය පන්තියේ එකවර මගීන් 853 දෙනෙකුට ගමන් කළ හැක
මගී කුටියේ ඇතුලත ආලෝකය ලාබා දෙන්නේ විදුලි බුබුළු රහිත LED වලිනි
මෙම LED මගීන් කුටියේ ආලෝකය අදුර,දහවල් හෝ අතරමැදි යන ආලෝක තත්ව ලබා ගැනීම සදහා යොදා ගත හැක
මෙහි මගීන්ට නිදහසේ ගත කිරිමට බීම හල් ,විවේකි ස්ථාන නිපදවා ඇත
තවද මෙහි රූපලාවන්‍යගාරයක් ද පිහිට ඇත
නිර්මාණයේ සම්මත ප්‍රමිතීන්

ගොඩබිම් මෙහෙයුම්

1990 වසරේදී ගුවන් යානා නිෂ්පාදකයන් බෝයිං 747 ගුවන් යානා වලට වඩා විශාල යානා නිපදවීමට තීරණය කර තිබේ
මේ අනුව ගුවන්තොටුපල නිෂ්පාදකයන් "80-metre box" නිර්මාණය කරයි
එමගින් air port gate වලට 80m පමණ උස ගුවන් යානා වලට පවා සම්බන්ධ විය හැක
මෙම ප්‍රමිතියට අනුව A380 ගුවන් යානය නිපදවා ඇත
තවද පළල 60m වන පරිදි නිපදවා ඇත
එය ගුවන්තොටුපල ගොඩබිම් මෙහෙයුම් වලට වාසියකි
A380 ගුවන් යානයේ ඉහල තට්ටුවට ළගා වීමට හැකි සේවා වාහන අවශ්‍ය වේ
තවද A380 වැනි විශාල බරකින් යුතු ගුවන් යානා ගොඩබිමේ පාලනය සදහා අවශ්‍ය වන ට්‍රැක්ටර් රථද ගුවන්තොටුපල සතු විය යුතුය
අනාගත වෙනස්වීම්

වැඩිදියුණු වූ  A380-800

2010 වසරේදී එයාර් බස් සමාගම තමන් වැඩි දියුණු කරන ලද A380 ගුවන් යානා නිපද වූ බව ප්‍රකශ කළහ
එහිදී ගුවන් යානයේ ගෙන යා හැකි උපරිම බර ප්‍රමාණය වැඩි කර තිබේ
බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් සමාගම හා එමිරේට් ගුවන් සමාගම් මෙම වැඩි දියුණු කරන ලද ගුවන් යානා ප්‍රථම වරට මිල දී ගත්හ
තවද 2012 වසරේදී එයාර් බස් සමාගම විසින් A380 ගුවන් යානය තවදුරටත් වැඩි දියුනු කරමින් එහි ගෙන යා හැකි උපරිම බර ප්‍රමාණය තවත් වැඩි කළහ
ඇනවුම් හා භාරදීම්

දැනට පාරිභෝගිකයන් 20 දෙනෙක් පමණ A380 ගුවන් යානා ඉල්ලුම් කර තිබේ
ඒ අතර වැදගත් පුද්ගලයන් ද සිටි
2014 පෙබරවාරි වන විට A380 ගුවන් යානා ඇනවුම් 324 ලැබී ඇත
එයාර් බස් සමාගමේ විශාලම පාරිභෝගිකයා වන්නේ එමිරේට් ගුවන් සමාගමයි
ඔවුන් දැනට ගුවන් යානා 140ක් ඉල්ලුම් කර ඇත
මෙහෙයුම් පද්ධති 

මේ වන විට A380 ගුවන් යානා 123ක් ලොව පුරා සිටින ගුවන් සේවා සමාගම් 10ක් යටතේ පියසාර කරයි
ඒවා නම් එමිරේට් (44),සිංගප්පූරු ගුවන් සේවා (19),Qantas (12),Lufthansa(10),එයාර් ෆ්‍රාන්ස් (9),කොරියන් එයාර් (8),මැලේසියා ගුවන්සේවා (12),තායි ගුවන් සේවා (6), චීන ගුවන් සේවා (5) හා බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් සේවා (4) වශයෙනි
සිංගප්පූරු ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය    2007 ඔක්තෝබර් 25 දින 
 එමිරේට් ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය    2008 අගෝස්තු 1 දින 
 Qantas ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය    2008 ඔක්තෝබර් 20 දින 
  එයාර් ෆ්‍රාන්ස් ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය  2009 නොවැම්බර් 20 දින 
 Lufthansa ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය   2010 ජුනි 6 දින 
කොරියන් එයාර් ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය 2011 ජුනි 17 දින 
 චීන ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය 2011 ඔක්තෝබර් 17 දින 
 මැලේසියා ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය 2012 ජූලි 1 දින 
 තායි ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය 2012 ඔක්තෝබර් 6 දින
බ්‍රිතාන්‍ය  ගුවන්සමාගම පළමු A380 සේවය  2013 සැප්තැම්බර් 24 දින
සිද්ධීන් හා අනතුරු 
2010 නොවැම්බර් 4 වන දින  Qantas ගුවන් සමාගමට අයත්   32 දරණ ගුවන් යානය සිංගප්පූරුවේ  Changi ගුවන්තොටුපලේ සිට  සිඩ්නි ගුවන්තොටුපල දක්වා පියසර කරමින් තිබියදී එන්ජිමක ඇති වු කාර්මික දෝෂයක් නිසා යානය නැවත සිංගප්පූරුව බලා නැවත හරවාගෙන ඒමට සිදු විය
එහිදී කිසිදු මගියෙකුට හෝ කාර්ය මණ්ඩලයේ කිසිවෙකුට හානියක් සිදු නොවිය
පිරිවිතර

Sources
Airbus A380 specifications

මේවාත් බලන්න

නිර්දේශනය

ලේඛන නාමාවලිය

බාහිර සම්බන්ධතාවයන්

 Official Airbus A380 page
 Airbus A380 Navigator
 Everything about the A380 at FlightGlobal
com
 
 A380 cutaway diagram
 Photographs of every stage of construction of the Airbus A380 by Mark Power

A380
International airliners 2000–2009
Quadjets
Articles which contain graphical timelines
ශුන්‍යය යනු ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවකි
වෙනත් වචන වලින් පැවසුවහොත් ශුන්‍යයෙහි සමත්වය
එනම් එය නිඛිලයක් වශයෙන් ඉරට්ටේද ඔත්තේද යන්න විමසුවහොත් එය ඉරට්ටේය
ශුන්‍යය යන්න ඉරට්ටේ බව සනාථ කිරීමට ඇති හොඳම ක්‍රමය වනුයේ "ඉරට්ටේ " සංඛ්‍යාවක අර්ථ දැක්වීම සලකා බැලීමෙනි
එනම් එය 2 හි ගුණිතයක් වන නිඛිලයකි
එනිසා ශුන්‍යය ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවක් දක්වන සියලු ලක්ෂණ පෙන්වයි
0 ,2 න් බෙදිය හැකි වීම , 0 දෙපස ඇත්තේ ඔත්තේ සංඛ්‍යා වීම, සහ ශුන්‍යය කුලකයක් සමාන කුලක දෙකකට වෙන්කළ හැකි වීම ඒ අතර වෙයි
සලාද (Lactuca sativa) වාර්ෂික පැලෑටියකි
මෙය ඇස්ටර් ගණයට අයත් වන ශාකයක් නොහොත් සුරියකාන්ත කුලය වන ඇස්ටරෙසියේ කුලයට අයත් වන ශාකයකි
මෙය බොහෝ විට වගා කරනු 
ලබන්නේ කොළ එළවළුවක් වශයෙනි
නමුත් කඳ සහ බීජ ලබා ගැනීම සඳහා ද මෙම ශාකය වගා කරයි
වල් පැලෑටියක් ලෙස පැවති මෙම ශාකය පුරාතණ මිසර දෙශිකයන් පළමුව වගා කරන ලදී
ඔවුන් එම ශාකයේ බීජ මගින් තෙල් ලබා ගත් අතරම එය කොළ එළවළුවක් ලෙසද භාවිතා කළහ
සලාද ගස ග්‍රීක සහ රෝමානු ජාතිකයන් දක්වා පැතිරී ගිය අතර, රෝමානු ජාතිකයන් විසින් මෙම ශාකය "lactuca" ලෙස නම් කරන ලදී
අවසානයේ ඉංග්‍රසි නාමය වන "lettuce" ලෙස භාවිතයට ගැනිණි
ව 50 දී මෙම ශාකයේ විවිධ වර්ග පෙන්වා දුන් අතරම, බොහෝ විට මෙම සලාද ශාකය පිලිබඳව මධ්‍යම යුගයේ වූ ඖෂධ ඇතුලත්ව පැවති ලියවිලි වලද දෘශ්‍යමාන විය
16 ත් 18 වන සියවස අතර කාලයේදී යුරෝපයේ මෙම ප්‍රභේදයන්ගේ වර්ධනයක් දක්නට ලැබිණි
18 වන සියවසේදී සොයා ගන්නා ලද උප විශේෂ තවමත් ගෙවතු වල දක්නට ලැබේ
මුල් කාලයේදී සලාද ගස සඳහා වූ වෙළඳපොළ යුරෝපය සහ උතුරු ඇමරිකා යන රටවල් අභිභවනය කලද, 1900 න් පසුව මෙම ශාක පරිභෝජනය ලෝකය පුරා පැතිරුණි
මෙම ශාකය පහසුවෙන් වගා කළ හැකි දැඩි/ශක්තිමත් වාර්ශික ශාකයකි
ඉක්මනින් මල් පීදීම වැළැක්වීම පිණිස අඩු උෂ්ණත්වයක් යටතේ වගා කල යුතුය
මෙම ශාකය පෝෂණ ඌණතාවයන්ට පාත්‍ර විය හැකි අතර, එමෙන්ම කෘමීන් , ක්ෂීරපායි පලිභෝදකය්න් , දිලීර සහ බැක්ටීරියා රෝග වලටද පාත්‍ර විය හැකිය
sativa නමැති ප්‍රභේදය, එම ප්‍රභේදය අතරද, වෙනත් ප්‍රභේදයන් අතරද දෙමුහුන් කල හැක
මෙය විශේෂ ලක්ෂණයක් වුවද, ගෙවතු වගා කරන්නන් මෙම ක්‍රමය භාවිතා නොකර, පෙර වගාවේ බීජ රැස් කිරිමට උත්සහ කරයි
ජීව විද්‍යාඥයන් මෙය සලාද ප්‍රභේදයන්ගේ ජාන තටාකය පුළුල් කිරිම සඳහා භාවිතා කරයි
2010 දී, සලාද සහ  චකරි වල ලෝක නිෂ්පාදනය මෙට්‍රික් ටොන් 23,620,000 ක් පමණ විය
මෙයින් අඩකටත් වැඩි ප්‍රමාණයක් චීනයෙන් ලැබිණ
සලාද ශාකය වැඩිවශයෙන් යොදා ගනු ලබන්නේ සලාද සෑදීමටය
එසේ නමුත්, සුප්, සැන්විච් වැනි විවිධ ආහාර වලද , දවටනයක් ලෙසද සලාද කොළ දක්නට ලැබේ
මේවා වියළා ද භාවිතා කල හැකිය
Woju නොහොත් Asparagus Lettuce නමැති සලාද ප්‍රභේදය ඒවායේ කඳ ලබා ගැනීම සඳහා වගා කරයි
මේවා අමුවෙන් හෝ පිස අහාරයට ගැනීමට හැකිය
සලාද, විටමින් A සහ  පොටෑසියම් අඩංගු ආහාරයකි
එමෙන්ම මේවයේ සුළු ප්‍රමාණයෙන් වෙනත් විවිධ විටමින් සහ පෝෂක අඩංගු වේ
මෙහි හිතකර ගුණ තිබියදීත්, දුෂිත වූ සලාද ගස් මගින් මිනිසුන් අතර E-Coli සහ සැල්මොනෙල්ලා යන බැක්ටීරියා, වයිරස් සහ පරපෝෂිතයන් පැතිරීම සිදු විය හැකිය
මෙහි මුලික භාවිතය කොළ පැහැති පත්‍ර වන අතර, ශතවර්ෂ ගණනාවක සිට මෙම ශාකය ආගමික සහ ඖශදීය වැදගත්කමකින්ද යුක්තය
වර්ගීකරණය 4

සලාද ශාකය, Lactuca (lettuce) ගණයට සහ ඇස්ටරෙසියේ (සූර්යකාන්ත හෝ ඇස්ටර්) කුලයට අයත් වන ශාකයකි
1753 දී, Carl Linnaeus විසින් රචිත Species Plantarum] නම් ග්‍රන්ථයේ දෙවන කලාපයේදී ප්‍රථම වරට මෙම සලාද ශාකයේ ප්‍රභේද පිළිබඳව විස්තර ඇතුලත්ව ඇත
sativa, පහත සඳහන් නාමයන්ගෙන්ද හැඳින්වේ
Lactuca scariola var
sativa, L
scariola var
integrata and L
integrifolia
scariola,  Lactuca serriola ( වල් පලැටියක් නොහොත් කටු සහිත සලාද ) ට සමාන අර්ථ ඇති පදයකි
sativa වල හඳුනාගත හැකි වර්ගීකරණ කාණ්ඩ, උප විශේෂ සහ ප්‍රභේද ඇත
ප්‍රභේද මගින් ගෘහස්තව දක්නට ලැබෙන සලාද ශාකයේ විවිධ උප විශේෂ පිළිබඳව නිරුපනය කෙරේ
Lettuce නිරිත දිග ආසියාවේ ඇති Lactuca විශේෂ යන්ට ආසන්න වශයෙන් සමානතාවයක් පෙන්නුම් කෙරේ
සමතිතොශ්ණ සහ අර්ධ නිවර්තන කලාප වල දක්නට ලැබෙන  L
serriola වන චණ්ඩ වල් පැලෑටියට වඩාත්ම සමීපය
නිරුක්තිය 
එලවළු සලාද සෑදීමට යොදාගන්නා බැවින් මෙම නම ලැබී ඇත
විස්තරය 

සලාද ශාකයේ උරුම පරාසය මාධ්‍යදරණී රටවල සිට සයිබිරියාව දක්වා පැතිරී තිබිණ
කෙසේ වෙතත් එය මුළු ලෝකය පුරාමද පැතිරී ගියේය
මෙම ශාකය සාමාන්‍යයෙන් උස අඟල් 6-12 ( සෙ
මි 15 - 30 ) ක් පමණ වේ
පත්‍ර වර්ණවත්ය, ප්‍රධාන වශයෙන් කොළ සහ රතු වර්ණ වන අතර සමහර විශේෂ විචිත්‍ර ප්‍රභේද වේ
ප්‍රභේද කිහිපයක් කහ පාට, රන්වන් පාට, නිල් පාට පත්‍ර වලින් යුක්තය
සලාද ශාකය පැතිරුනු හැඩයකින් සහ වයනයන් ගෙන් යුක්තය
Iceberg මාදිලියේ ගණ ආරම්භක ස්ථානයක් (ඉසක්) ඇත
පත්‍ර ප්‍රභේද වල, කට්ට කපන ලද, බික්කු, රැලි සහිත හෝ ruffy පත්‍ර ඇත
සලාද ශාකයට මුදුන් මුලක් සහ කුඩා ද්විතික මුල් ඇත
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ බටහිර යුරෝපයේ ඇති සමහර ප්‍රභේද වල පටු මුදුන් මුලක් සහ ද්විතික මුල් මණ්ඩලයක් ඇත
ආසියාවේ ඇති ප්‍රභේද වල දිගු මුදුන් මුලක් සහ විශාල ද්විතික මුල් දක්නට ලැබේ
සලාද ශාකයේ ජීව කාලය (ශාකය රෝපනයේ සිට අස්වනු නෙලන තෙක් ඇති කාලය), ප්‍රභේදය අනුව සහ වර්ෂය අනුව වෙනස් වේ
සාමාන්‍යයෙන් එය දින 65–130 ක් පමණ වේ
මේවයේ මල් පීදුනු (මෙම ක්‍රියාවලිය "bolting" ලෙස ද හැඳින්වේ) විට තිත්ත වන අතර විකිණිමට අපහසු වේ
පරිභෝජනය සඳහා සලාද වගා කරන විට ඒවා පරිණත වන තුරු පමණක් තැබිය යුතුය
උණුසුම් දේශගුණයක් යටතේ, සලාද ශාකයේ මල් ඉක්මනින් පිදීම සිදුවන අතර, ඉතා සීතල දේශගුණික තත්ව යටතේ වර්ධනය සෙමින් සිදුවේ
සමහර අවස්ථා වලදී බාහිර පත්‍ර වලට හානි සිදුවේ
සලාද ගස් පරිභෝජනයට සුදුසු කාලය ඉක්මවූ විට, මල් නටුව අඩි 3 (0.9 මීටර්)ක් පමණ ඉහලට හට ගනී
Cichorieae ගෝත්‍රයට අයත් ශාක වල මෙන් එහි කහ පැහැති කුඩා සලාද මල් කිනිත්තක් (තවද මෙය flower heads හෝ capitula ලෙසද හැඳින්වේ) සෑදේ
සලාද මල් කිනිත්තක බොහෝ පුෂ්පිකා අඩංගුය
සෑම පුෂ්පිකවකම මණි පත්‍රය ක් ඇත
එය බූමණිය (එයින් ඵලයේ ඉතා සියුම් "parachute" හට ගනී) ලෙස හැඳින්වේ
මුකුටය මල් පෙති පහකින් සමන්විතය
ඒවා ජිහ්වලය ට සහ ප්‍රජනක කොටස් වලට බැඳී ඇත
ද්විපාර්ශවික කලංකය සහිත කීලය වටා පරාග ධානිය සම්බන්ධ/ සංයුක්ත වී ඇත
පරාග ධානියෙන් පරාග නිකුත් කරන විට, කීලය දික් වී කලංකය මතට වැටීමට සලස්වයි. එම පරාග කීලය තුලට ඇතුල් වේ
ඩිම්භකෝෂය හැකිළුණු, ප්‍රත්‍යාන්ඩාකාර (කඳුළු බින්දුවක හැඩය ඇති) වියළි ඵලයක් වන අතර, එය 3 - 4 mm පමණ දිගින් යුක්තය
තවද එය පරිණත වන තුරු විවෘත නොවේ
ඵලයේ සෑම දිශාවකම දාර (5 - 7 ප්‍රමාණයක) ඇත
එහි කෙළවර කුඩා, සුදු කෙඳි පේළි දෙකකට පිහිටා තිබේ
සැම ඵලයකම ඉහළ කෙළවරෙහි ඇති බුමණිය විසිරුණු ව්‍යුහයක් දරයි
සෑම ඵලයකටම එක් බීජයක් ඇත
ඒවා සලාද ප්‍රභේදය අනුව, සුදු, කහ, අළු හෝ දුඹුරු වර්ණයක් ගනී
ශතවර්ෂ ගණනාවකට පෙර සිට ගෘහස්ථකරණය වූ සලාද ශාකය, තෝරා ගත් වරණීය අභිජණන ක්‍රම මගින් විවිධ වෙනස් කම් සිදුවිය
bolting ප්‍රමාද වීම, විශාල බිජ, විශාල ඵල සහ කුඩුම්බි, ප්‍රණිත රසයක් සහ වයනයක්, අඩු ක්ෂීරය ප්‍රමාණයක්, විවිධ පත්‍ර ව්‍යූහයක් සහ විවිධ වර්ණ ඇති විය
එම ක්‍රියාවලිය වත්මන් කාලයේද නොකඩවා කෙරෙමින් පවති
සලාද ශාකයේ, ජාන වෙනස් කිරීමේ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ කෙරෙමින් පවතී
1992 සිට 2005 දක්වා කාලයේදී, යුරෝපීය එකමුතුව සහ එක්සත් රාජ්‍ය මගින් 85 කට අධික ක්ෂේත්‍ර පර්යේෂණ පවත්වා ඇත
ඉන් සමහරක්
වල් නාශක වලට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව වැඩි කරගැනීම, කෘමීන්ට සහ දිලීර වලට ඇති ප්‍රතිරෝධතාව වැඩි කර ගැනීම සහ bolting රටාව ප්‍රමාද කිරීම
කෙසේ වෙතත් දැනට, ජානමය වෙනස් කල සලාද වාණිජ කෘශිකර්මය සඳහා භාවිතා නොකෙරේ
ඉතිහාසය 

සලාද ශාකය පළමුව වගා කරන ලද්දේ පුරණ මිසර ජාතිකයන් විසින්ය
ඒ එහි ඇට වලින් තෙල් නිශ්පාදනය කිරීම සඳහාය
පෙනෙන පරිදි මෙම ශාකය, මිසර ජාතිකයන් විසින් ඇති කරන ලද්දේ එහි ආහාරයට සුදුසු පත්‍ර ගැනීම සඳහාය
පු 2680 ට පෙර සිටම මෙම වගාව පැවති බවට සාක්ෂි ඇත
සලාද ශාකය, උත්පාදන දෙවියන් වහන්සේ වන Min දෙවියාගේ  පුජනීය ශාකයක් ලෙසද සලකනු ලබයි
එය Min දෙවියන්වහන්සේගේ උත්සව අවස්ථා වලදී රැගෙන යන අතර, ඔහුගේ පිළිරුව අසල තැබීමද සිදු කරයි
මෙම ශාකය යොදා ගැනීමේ චින්තනයට අනුව, එම ශාකය ප්‍රජනන ක්‍රියාවලිය වෙහෙසකාරී නොවන බවට දෙවියන් උදව් වන බව විශ්වාස කරයි
" 
ආගමික උත්සව වලදීද සලාද ශාක භාවිතා කෙරේ
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සොහොන් වල ප්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීම සහ බිති සිතුවම් කිරීම සඳහාද භාවිතා කෙරිණි
වගා කරන ලද ප්‍රභේද අඟල් 30 (සෙ
මි 76)ක් පමණ උස අතර නූතන romaine lettuce වලට සමාන වේ
මෙම ඍජු සලාද මිසර ජාතිකයන් විසින් වැඩි දියුණු කල අතර, පසුව එය මිසර දෙශිකයන්ගෙන් ග්‍රීක ජාතිකයන් අතරටත්, පසුව රෝමානු ජාතිකයන් අතරත් හුවමාරු විය
ව 50 දී පමණ , රෝමානු ජාතික ගොවියෙක් වන, Columella සලාද විශේෂ රාශියක් පෙන්වා දෙන ලදී
– ඉන් සමහරක් වර්තමාන සලාද වල මුතුන්මිත්තන්ය
මධ්‍යකාලින ලියවිලි රැසක, සලාද ඖශදිය ශාකයක් ලෙස පෙන්වා ඇත
1098 සහ 1179 අතර කාලයේදී,Hildegard of Bingen, ඇගේ ලියවිලි වල මෙය ඖෂධිය ශාකයක් ලෙස සඳහන් කර ඇත
බොහෝ කලකට පෙර ඖශධ පිලිබඳ වූ ලියවිලිවලද මෙහි භාවිතය පිළිබඳව සඳහන්ව ඇත
1586 දී, Joachim Camerarius විසින්, සලාද පිළිබඳව විස්තර කරන ලද විස්තරයෙහි, මුලික නූතන සලාද වර්ග 3ක් පිළිබඳව සඳහන් වේ
– එනම් head lettuce, loose-leaf lettuce සහ romaine නොහොත් cos lettuce
15 වන සතවර්ෂයේ අග භාගයේදී,Christopher Columbus විසින් සලාද ශාකය ප්‍රථමයෙන් යුරෝපයේ සිට ඇමරිකාව දක්වා ගෙන එන ලදී
යුරෝපයේ,විශේෂයෙන් ඕලන්දයේ, 16 වන සතවර්ෂයේ අග භාගයේ සහ 18 වන සතවර්ෂයේ මුල් භාගය අතර කාලයෙදී, සලාද ශාකයේ බොහෝ ප්‍රභේද වැඩි දියුණු විය
එමෙන්ම 18 වන සතවර්ෂයේ මැද භාගයේ සිට 19 වන සතවර්ෂයේ මුල් භාගයේදී ප්‍රකාශිත ග්‍රන්ථ වල දැනට ගෙවතු වල දක්නට ලැබෙන ප්‍රභේද රාශියක් විස්තර කර තිබේ
අස්වැන්න නෙලීමෙන් පසුව, සලාද ශාකයේ ආයුෂ කෙටි බැවින් සාමාන්‍යයෙන් මේවා වගා ප්‍රදේශ වලට ආසන්නයේ වගා කෙරේ
1900 මුල් භාගයේදී, නවීන ඇසුරුම්කරණය, ගබඩාකරණය සහ නැව් ප්‍රවාහන සේවයේ දිය්ණුවක් දක්නට ලැබිණ
ඒවා හේතුවෙන් සලාද වල ආයුෂ වර්ධනය වීම සහ ප්‍රවාහන පහසුකම් වර්ධනය විය
ඒවායේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශාකයේ සුලභතාවය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය
1950 දී පමණ, රික්තක සිසිලනය විකාශය වීමත් සමග සලාද නිෂ්පාදනයේ විප්ලවීය වෙනසක් සිදුවිය
පෙර භාවිතා කරන ලද, ක්ෂේත්‍රයේ පිටත ඇසුරුම් කරන ලද නිවාස වල තිබූ අයිස් ශීතකරණ ක්‍රමය වෙනුවට මෙම රික්ත සිසිලන ක්‍රමය යොදා ගැනුනි
එය ක්ෂේත්‍ර සිසිලනය කිරීම සහ සලාද ඇසුරුම් කරණයට භාවිතා කෙරේ
සලාද ශාකය ඉතාම පහසුවෙන් වැඩෙන ශාකයකි
එම නිසාම එය බොහෝ බිජ වෙළඳ සමාගම් වල සැලකිය යුතු ප්‍රභවයක් ලෙස සැලකේ. බොහෝ වෙළඳ සමාගම් වලට, විශේෂයෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වෙළඳ සමාගම් වලට, සලාද ශාකයේ ඉතිහාසය සෙවීම ඉතා දුෂ්කරව ඇත
එයට හේතුව නම් සලාද වල බොහෝ ප්‍රභේද වල නාමයන් වර්ෂයක් පාසා වෙනස් වීමයි
මෙය විවිධ හේතුන් නිසා සිදුවේ
එනම් බොහෝ ප්‍රමුඛ සමාගම්, නව ප්‍රභේද ප්‍රවර්ධනය කිරීම මගින් අලෙවිය වැඩි කර ගැනීමට හෝ වැඩි දියුණු කරන ලද ප්‍රභේද සැදු තරඟකාරී බිජ සමාගම් පිළිබඳව පාරිභෝගිකයන් දැන ගැනීම වැලැක්වීම අරමුණ වේ
19 වන සියවසේ අග භාගයේ, රැස් කරන ලද තොරතුරු වල පෙන්නුම් කෙරෙන පරිදි, එකිනෙකින් වෙන් වූ සලාද ප්‍රභේද 65-140 ත් අතර ප්‍රමාණයක් පෙන්නුම් කර ඇත
මාදිලි අතර ඇති විචලතාවේ ප්‍රමාණය මත මෙය රඳා පවතී
– වෙළඳපොළේ එක් අවස්ථාවක සලාද ශාක ප්‍රභේද 1,100 ක පමණ දක්නට ලැබේ
ප්‍රභේද වල නාමයන්, රටින් රටට සැලකිය යුතු ලෙස නිතර වෙනස් වේ
එනමුත් වර්තමානයේ වගා කෙරෙන බොහෝ සලාද වර්ග එළවළුවක් ලෙස භාවිතා වේ
සුළු ප්‍රමාණයක් දුම්කොළ රහිත සිගරට් සැදීමටද භාවිතා කෙරේ
කෙසේ වෙතත්, ගෘහස්ථ සලාද ශාක වල වල් පැළෑටි වල සම්බන්ධය ඇතිව හට ගන්නා පත්‍ර දෘශ්‍ය ලෙස දුම්කොළ වලට බොහෝ ආසන්න බවත් පෙන්වයි. 

 වගාව 
සලාද ශාකයේ දැඩි වාර්ෂික, සමහර ප්‍රභේද overwintered විය හැකිය
සීතල කාලගුණයකදී පවා පිදුරු තට්ටුවක් යටතේ වගා කල හැකිය
පාරම්පරික ප්‍රභේද බොහෝ විට සිසිල් රාමු යටතේ වගා කෙරේ
සාමාන්‍යයෙන් තනි තනිව කපන ලද පත්‍ර, උද්‍යානවල ඝනකම් පේළි වල වගා කෙරේ
සාමාන්‍යයෙන් සලාද වල ශිර්ෂ ප්‍රභේද, වැවීම ආරම්භ කරනුයේ තැනිතලා බිමකය
ඉන් පසුව පත්‍ර කිහිපයක් හට ගත් පැළ තනි තනි ස්ථාන වල නැවත සිටවනු ලැබේ
මෙම ස්ථාන   අඟල් 8 - 14 (සෙ
මි 20 - 36) පමණ වේ
සලාද ශාක සඳහා, බොහෝ වැඩි ප්‍රමාණයක් හිරු එළිය ලැබීම සඳහා එම ශාක අතර අවකාශය වැඩි කරනු ලැබේ
එමගින් සලාද ශාකයේ වර්ණය වර්ධනය වන අතර, එහි පෝෂණ මාත්‍රාවද වර්ධනය වේ
ලා පැහැ සිට සුදු පැහැ දක්වා සලාදවල (සමහර iceberge සලාදවල මධ්‍යයේ ඇත), සුළු පෝෂණ ප්‍රමාණයක් අඩංගු වේ
හොඳින් හිරු එළිය ඇති, නයිට්‍රජන් වලින් පොහොසත්, pH අගය 6.0 සිට 6.8 වන සැහැල්ලු පස සලාද වගාවට සුදුසුය
සලාද bolt කිරීම සඳහා තාපය උපකරී වේ
බොහෝ ප්‍රභේද 75 F (24 C) ට වැඩි උෂ්ණත්ව වලදී වැඩිම දුර්වල වේ
සීත දේශගුනය, ශාකය හොඳින් වැඩීමට උපකරී වේ
60 ත් 65 F (16 - 18 C) අතර උෂ්ණත්වය වඩාත් සුදුස  වන අතර, 45 F (7 C) වුවද දරා ගත හැකිය
උණුසුම් ප්‍රදේශ වල ඇති වගාව සඳහා, දවසේ උණුසුම් කාල වෙලාවේදී අර්ධ වශයෙන් සෙවන සැපයීමෙන් ශාක bolt වීම සෙමෙන් සිදුවේ
80 F (27 C) ට වැඩි උෂ්ණත්වයේදී, සාමාන්‍යයෙන් සලාද බිජ ප්‍රරෝහණය වීම දුර්වල හෝ ප්‍රරෝහණය නොවේ
අස්වැන්න නෙළා ගැනීමෙන් පසුව, සලාද 32 F (0 C) උෂ්ණත්වයේ සහ ආර්ද්‍රතාව 96 % යන තත්ව යටතේ දිගු කාලයක් තබා ගතහැක
සලාද පළතුරු වන ඇපල්, පෙයාර්ස් සහ කෙසෙල් සමග ගබඩා කල විට, ඒවායින් නිකුත් වන පැසීමේ කාරකයක් වන එතිලීන් වායුව හේතුවෙන් සලාද වල ගුණාත්මය ඉක්මණින් පහල බසී. සලාද වල අඩංගු වැඩි ජල ප්‍රතිශතය (94.9 %) නිසා, සලාද පරිරක්ෂණය කිරීමට උත්සහ කිරීමේදී ගැටළු රාශියක් මතුවේ
මේවා සීත කිරීම, ටින් කිරීම හෝ වියලීම කල නොහැකි බැවින් නැවුම් ලෙස ආහාරයට ගැනීම සුදුසුය
සලාද ප්‍රභේද එකිනෙක අතර දෙමුහුම් විම සිදුවේ
එය වැළකීම සඳහා ප්‍රභේද අතර පරතරය අඩි 5 ත් 20 (1.5 - 6.1 m)ත් වන ලෙස තැබීමෙන්, බිජ දුෂීත වීම වලකා ගත හැකිය
සලාද, [https
org/wiki/Lactuca_serriola Lactuca serriola (වල් සලාද) ද සමග දෙමුහුම් විය හැකිය
මෙයින් සෑදෙන බිජ මගින් සදෙන ශාක දැඩි සහ තිත්ත රසැති පත්‍ර වලින් යුක්තය
ප්‍රධන වශයෙන් ආසියාවේ, සලාද කඳන් ලබා ගැනීම සඳහා Celtuce ප්‍රභේදය වගා කෙරේ
මේවා පත්‍ර ලබා ගැනීම සඳහා පහසුවෙන් දෙමුහුම් කල හැකිය
මෙම දෙමුහුම් කිරීමේ ඇති ප්‍රවණතාවය, අභිජනන ක්‍රියාවලියට මග පෙන්වයි. ලඟම නෑ සබඳතාව ඇති සලාද විශේෂ වන, L
serriola, L
saligna, සහ L
virosa, අභිජනනය කිරීමෙන් ලබා ගත හැකි ජාන තටාකය පුළුල් වේ
1990 දී ආරම්භ කල, මෙම ක්‍රමවේදය මගින් ඈත දුරස්ථ නෑ සබඳතා ඇති L
tatarica වැනි විශේෂ අතරද, අභිජනනය අතර සිදු කෙරිණි
සීත තත්ව යටතේ ගබඩා කිරීමෙන් බිජ හොඳින් කල් තබා ගත හැකිය
(ශිතජනක තත්ව)cryogenically යටතේ ගබඩා නොකළහොත්, සාමාන්‍යයෙන් මේවායේ ජීවිත කාලය අඩුවේ
−4 F (−20 C) උෂ්ණත්වයේ ගබඩා කල විට ජීවී කාලය දිගු කල හැකිය
කාමර උෂ්ණත්වයේදී, සලාද බිජ වල ජීව කාලය මාස කිහිපයක් පමණි
කෙසේ වෙතත්, මෑතදී අස්වැන්න නෙලා ගත් සලාද ශාක වල බීජ ගබඩා කරනු ලබන්නේ ශිතජනක තත්ව යටතේය
වාෂ්ප නයිට්‍රජන් තුල තබා ගැනීමෙන් අර්ධ ආයුෂ කාලය අවුරුදු 500 දක්වාද, ද්‍රව නයිට්‍රජන් වල බහාලීමෙන් අවුරුදු 3400 දක්වා ආයු කාලය වැඩි කර ගත හැකිය
අස්වැන්න නෙලා ගත් විගස ශිතණය සිදු නොකළ හොත් මෙම වාසිය නැතිවේ
උප විශේෂ 

සලාද වල විවිධ මාදිලි ඇත
නමුත් ඉන් මාදිලි තුනක් (leaf, head and cos or romaine) බොහෝ විට දක්නට ලැබේ
සලාද ශාකයේ මුලික උප විශේෂ කාණ්ඩ හතක් දක්නට ලැබේ
ඒවායේ විවිධ ප්‍රභේද ඇත
Leaf – looseleaf සහ cutting නොහොත් bunching lettuce ලෙස හැඳින්වේ
මෙම මාදිලියේ නිදහස් ලෙස / ලිහිල්ව මිටි බඳින ලද පලා බොහෝ විට දක්නට ලැබේ
මෙම මාදිලිය ඉතා පුළුල් ලෙස වගා කරන ආකාරයි
ප්‍රධාන වශයෙන් සලාද සැදීම සඳහා යොදා ගනී
Romaine/Cos – ප්‍රධාන වශයෙන් සලාද සහ සැන්විච් සැදීමේදී භාවිතා කරයි
මෙම මාදිලිය Caesar salad වල නිතරම භාවිතා කරන ලද සලාද ශාකයයි
Crisphead – මෙය "iceberg" සලාද ලෙස හැඳින්වේ
මෙම මාදිලිය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජාතිකයන් අතර වඩාත් ජනප්‍රිය ආකාරයයි
මෙය තාපයට සංවේදී අතර සාමාන්‍යයෙන් එක්සත් ජනපදයේ උතුරු ප්‍රදේශයේ වගා කෙරේ
මෙය හොඳින් ප්‍රවාහනය කල හැකිය
නමුත් මෙහි රසය සහ පෝෂණ ගුණය අඩුය
අනෙක් සලාද මාදිලි වලට වඩා මෙහි අඩංගු ජාල ප්‍රතිශතය වැඩිය
Butterhead – මෙය Boston හෝ Bibb සලාද ලෙස හැඳින්වේ
මෙම මාදිලිය head lettuce ආකාරයකි
මෙහි පත්‍ර වල සැකැස්ම ලිහිල්ය, රසවත්ය සහ මොලොක් වයනයක් ඇත
Summercrisp – මෙය Batavian හෝ French Crisp ලෙස හැඳින්වේ
මෙය crisphead සහ leaf මාදිලි වලට අතර මදි මාදිලියකි
මෙම වර්ගය විශාලය, ගිලීමට අපහසු වන අතර හොඳ සුවඳකින් යුක්තය
Stem – මෙම මාදිලිය පත්‍ර ලබා ගැනීමට වඩා seedstalk ලබා ගනිම සඳහා වගා කෙරේ
මෙය ආසියානු ජාතිකයන් ආහාර පිසිම සඳහා යොදා ගනී, එහිදී තැම්බූ සලාද ලෙසද තැටි වල ආලේපනයක් ලෙසාද යොදා ගනී
Oilseed – මෙය වගා කෙරෙනුයේ බීජ ලබා ගැනීමටය
එම බීජ මිරිකා තෙල් ලබා ගැනීම සිදු කරයි
මේවා ප්‍රධාන වශයෙන් ආහාර පිසීම සඳහා යොදා ගනී
මෙහි අඩු පත්‍ර ප්‍රමාණයක් ඇත
ආහාර ගිලීමට පහසු වන අතර අනෙක් මාදිලි වලට වඩා මේවයේ බීජ 50% කට ආසන්නව වැඩියෙන් සෑදේ
butterhead සහ crisphead සලාද මාදිලි ගෝවා සලාද ලෙසද හඳුන්වයි. එයට හේතුව නම් ඒවායේ හිස කොටස කොටය, පැතලිය
මේවා romain සලාද වලට වඩා ගෝවා වල හැඩයට සමානය
වගාවේ ඇති ගැටළු 

බෝරෝන්, පොස්පරස්, කැල්සියම්, ලිතියම්, මොලිබ්ඩිනම් හෝ කොපර් වල පෝෂණ ඌනතා දැකිය හැකිය
මේ නිසා ශාකයට විවිධ ආකාරයේ ගැටළු ඇති විය හැකිය
එනම් සලාද ශාකය විකෘති වීම සහ හිස කොටස වර්ධනය දුර්වල වේ
සලාද ශාක වලට බොහෝ කෘමින් ප්‍රමාණයක් ඇදී ඒම සිදුවේ
ඉන් සමහරක් නම්, සලාද පැලැටි පස ආසන්නයෙන්ම කපා දමන කියත් පණුවන්, කම්බිලි පනුවන් සහ නෙමටෝඩාවන් දක්නට ලැබේ
මේ නිසා කහ පැහැති මිටි පැළ ඇතිවේ
tarnished ශාක මකුණාවන් සහ කුඩිත්තාවන් නිසා කහ පැහැති විකෘති පත්‍ර ඇතිවේ
පැළ මැක්කාවන් නිසා ශාක කුරු සහ ලා පැහැති පත්‍ර ඇතිවේ
thrip නිසා පත්‍ර අඳුරුවන් ,කොළ පැහැති හෝ රිදී පැහැති වේ
පත්‍ර කහින්නෝ, පත්‍ර අභ්‍යන්තරයේ ගුහා සාදා ගනී
මැක්කා සහ කුරුමිණියා වන් පත්‍ර වල සිදුරු සාදති
දළඹුවා, හම්බෙල්ලා සහ ගොලුබෙල්ලා වැනි සතුන් පත්‍ර වල විශාල සිදුරු සාදති
ක්ෂීරපායින් වන හාවෝ, groundhogs ද ශාක ආහාරයට ගනිති
සලාද වල ආරක්ෂාකාරී සංයෝග වන sesquiterpene ලැක්ටොන් සහ ස්වභාවික ෆීනෝලික වන ෆ්ලෙවනොල් සහ ග්ල්යිකොසයිඩ් අඩංගුය
ඒවා කෘමින්ගෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා උදව් වේ
එක්තරා ප්‍රභේද වල මෙම සංයෝග අනෙක් ප්‍රභේද වලට වඩා අඩංගුය
තෝරාගන්නා ලද අභිජනන සහ ජාන වෙනස් කිරීම් මගින් පලිබෝධ ප්‍රනිරෝධතාව වැඩි වාණිජ ප්‍රභේද නිපද වීම ගැන අධ්‍යනය කෙරේද යොමු වී ඇත
සලාද ශාක වලට විවිධ වයිරස් රෝග ඇතිවේ
ලොකු නාරටි කල පැහැ වේ
විකෘති පත්‍ර සහ විශාල නාරටි,  මොසැයික් වයිරස් කුඩිත්තන් මගින් පැතිරෙන මිටි පැළ වර්ධනයක් සහ විකෘති පත්‍ර ඇතිවේ
පත්‍ර කීඩවා පතුරවන බැක්ටීරියාවක් මගින් Aster yellows රෝගය වැළඳේ
මෙයින් විකෘති පත්‍ර ඇතිවේ
දිලීර රෝග වන පැව්ඩරි මිල්ඩිව් සහ ඩව්නි මිල්ඩිව් නිසා පත්‍ර mold සහ විනාශ වීම, පාදස්ථ කුණු විම සලාද ගිලිහි වැටීම, සහ අඳුරු වන් දිලීර මගින් මුළු ශාකයම කුණු වීම සහ කඩා වැටීම සිදුවේ
bottom rot, lettuce drop සහ gray mold, යන මේවා සම්පුර්ණ ශාකය කුණු වීමට සහ හැකිලීමට හේතු වේ
එක් රොක් වූ සලාද පලිබෝධ ආකර්ෂණයට සහ රෝග සෑදීමට නැඹුරු වේ
වල් පැළෑටි, බෝග වලට ගැටළුවක් වන නමුත් වගා කරන ලද සලාද වලට
විශේෂයෙන් බිජ වගා කල විට එසේ සිදු නොවේ
තවද පැළ සිටවූ මුල් කාලයේ වල් පැලෑටි සමග තරඟ කරයි
ඉර්තුව අවසාන වනතුරු තරඟය පැවතිය හැකි අතර, එම නිසා පැළ විකෘතිය වීම සහ අඩුවේ
වල් පැලෑටි කෘමින්ට සහ පලිබෝධයන්ට ධාරක විය හැකි අතර අස්වනු නෙළීමද දුර්වල වේ
වාණිජ නිශ්පාදන වලදී වල් නාශක භාවිත කරයි
කෙසේ වෙතත් වල් නාශක නිසා වල් නාශක ප්‍රතිරෝධී වල් පැලෑටි බිහි වන අතර පරිසරය සහ සෞඛ්‍ය තත්වය කෙරෙහි බලපායි
නිෂ්පාදනය Lactuca ගණයට අයත් වාණිජ ශාකයක් ලෙස වැඩෙන එකම සාමාජිකයා සලාද ශාකයයි(lettuce)
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය (FAO) වාර්තා කල ආකාරයට 2010 දී, ලෝක ආහාර නිෂ්පාදනයෙන් සලාද සහ චිකොරි (FOA විසින් වාර්තාගත අරමුණු අනුව මෙම බෝග දෙවර්ගය සංයුක්ත කර ඇත) නිශ්පාදනය මෙට්‍රික් ටොන් 23622366 ක් විය
මෙම නිශ්පාදන ප්‍රධාන වශයෙන් චීනya (53%), ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (17%) සහ ඉන්දියාව (4%) යන රටවල් වලින් ලද ඒවාය
ලෝක සලාද නිෂ්පාදනයේ ඉහලින්ම චීනය පැවතුනද, බහුතරය මෙම සලාද අස්වැන්න ගෘහස්තව පරිභෝජනය කරයි
ලෝකයේ සලාද ශාකය සඳහා වන නිර්යාතකරුවන්/අපනයන කරුවන් අතරින්, ස්පාඤ්ඤය පළමු ස්ථානයේ සිටින අතර ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය දෙවන ස්ථානයේ සිටී.

මහා පරිමාණ සලාද නිෂ්පාදන සඳහා, ප්‍රථම විශාල වෙළඳපොළ වුයේ බටහිර යුරෝපය සහ උතුරු ඇමරිකාව. 1900 න් පමණ පසුව ආසියාව, දකුණු ඇමරිකාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, සහ අප්‍රිකාව ද තරමක් විශාල වෙළඳපොළ බවට පත්විය
සලාද වල විවිධ මාදිලි සඳහා, විවිධ ස්ථාන ප්‍රසිද්ධව ඇත
Butterhead උතුරු යුරෝපයේ සහ මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ පැතිර පවතින අතර, romaine මධයදරණියේ, stem lettuce චීනයේ සහ මිසර දේශයේ පැතිර පැවතිණ
20 වන සතවර්ශයෙන් පසුව, වරණ මාදිලි(crisphead, විශේෂයෙන්ම iceberg) වෙනස් වීම ඇරඹින
lettuce(සලාද ශාකය), උතුරු යුරෝපයේ සහ මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ ප්‍රභල මාදිලිය බවට පත්වූ අතර බටහිර යුරෝපයේ වඩාත් ජනප්‍රිය විය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, crisphead lettuces ප්‍රමුඛ වන කාලය, 20 වන සතවර්ෂයේ මුල භාගය වන තුරුද කිසිම මාදිලියක් ජනප්‍රිය වී නැත
1940 න් පසු, iceberg lettuce වර්ධනය වීමත් සමග, වැවුණු සහ විනාශ වූ සලාද වලින් 95 % ක්ම crisphead lettuce මාදිලියයි
මෙම සියවසෙ අවසානයේ, සෙසු මාදිලි නැවත ජනප්‍රසාදය ලබාගත් අතර   අවසානයේදී නිෂ්පාදනය 30 % කට අධික විය
ප්‍රථමයෙන් චිනයේ, Stem lettuce මාදිලිය, වැඩි දියුණු කිරීම සහ වගා කිරීම සිදු විය
20 වන සියවස අතරතුරදී, සලාද ශාකය නිෂ්පාදන ආකාර (ශාක වැඩිමේ සිට විකිණීම දක්වා සමස්ථ ක්‍රියාවලිය) බොහෝ විශාල විය
බොහෝ කෘශිකර්ම නිෂ්පාදන සකස් කරනුයේ රසායන ද්‍රවය විශාල ප්‍රමාණයක් එකතු කිරීම මගිනි
එනම් පොහොර සහ පළිබෝධ නාශක යි
නමුත් වෙළඳපොළේ කාබනික නිෂ්පාදන ප්‍රතිශතය වැඩි විය
– කුඩා ප්‍රමාණ වගා කරන්නන් ආරම්භ කල අතර, පසුව එය වාණිජ මට්ටම දක්වා පැතිරිණ
leaf සහ romaine lettuces මාදිලිද වර්ධනය විය
21 වන සියවසේ මුල් වර්ෂ කිහිපයේදී, මළු වල බහාලන ලද සලාද නිෂ්පාදන, සලාද වෙළඳපොලේ (විශේෂයෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ) වැඩි කොටසක් අයත් කර ගනිමින් සිටී. විනාශ වූ සලාද නැවුම් වෙළඳ පොල සඳහා පිලි නොගනී
අස්වැන්න නෙලීමෙන් පසු මේවා සම්මත ක්‍රමයට වඩා, ඇසුරුම් කරන ලද්දේ නම්  වැඩි කාලයක් තබා ගත හැකිය
2007 දී, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, සලාද නිෂ්පාදනයෙන් 70 ක ප්‍රතිශතයක්ම ලද්දේ කැලිෆෝනියා වෙන්ය
එම රටේ සලාද ශාකය නිෂ්පාදන පරිභෝජනයේ තෙවන ස්ථානයේ පැවති අතර පළමු සහ දෙවන ස්ථාන පිළිවලින් තක්කාලි සහ දොඩම් ය
ආහාර පිසීම සඳහා භාවිතය 
ක්‍රි
ව. 50 දී පමණ විස්තර වූ පරිදි, සලාද කොළ බොහෝ විට රෝමානු ජාතිකයන් විසින්, තෙල් සහ විනාකිරි සැකසුම සමග ආහාර පිසීම සහ පීලිගැන්විම සිදු කෙරිණ
කෙසේ වෙතත්, සමහර විට කුඩා පත්‍ර අමුවෙන් වුවද ආහාරයට ගනී
පූ 81-96 වන Domitian රාජ්‍ය සමයේදී, ඔවුන් භෝජනය ආහාරයට ගැනීමට පෙර lettuce සලාදය පිළිගැන්වීම චාරිත්‍රයක්ව පැවතුණි
පසු කාලීන රෝමානුවන් සහ යුරෝපීය ජාතිකයන් මෙම සලාද පිසීමේ සාම්ප්‍රදාය නොනවත්වා පවත්වාගෙන ගියහ
ප්‍රධාන වශයෙන්, විශාල romaine ප්‍රභේදය යොදා ගත්හ
තවද, ඔවුන් පත්‍ර මතට උණු කල තෙල් සහ විනාකිරි මිශ්‍ර කර යොදා ආහාර සාදා ගනී
වර්තමානයේ, සලාද ශාකය වැඩි වශයෙන් වගා කරනු ලබන්නේ ඒවායේ පත්‍ර ලබා ගැනීම සඳහාය
එනමුත් එක් වර්ගයක් කඳ ලබා ගැනීමටද, තවත් වර්ගයක් බීජ ලබා ගැනීමටද වගා කරයි
එම බිජ තෙල් ලබා ගැනීම සඳහා යොදා ගනී
බොහෝ සලාද ප්‍රභේද සලාද සෑදීමට භාවිතා කරයි
මේවා තනිව හෝ වෙනත් පලා වර්ග, එළවලු, මස්, චීස් සමග යොදා ගනී
බොහෝ විට, Romaine සලාද ප්‍රභේදය Caesar සලාද සෑදීම සඳහා යොදා ගනී
එයට හාල්මැස්සන් සහ බිත්තර භාවිතා කරයි
තවද සලාද කොළ, සුප් සහ සැන්විචස් සැදීමේදී සහ දවටන සඳහාද භාවිතා කරන අතරම එහි කඳ කොටස් අමුවෙන් හෝ පිස ආහාරයට ගනී
සලාද ශාකයේ පරිභෝජන වර්ධනයෙහි වෙනසක් බටහිර රට වල සහ චීනයේ දක්නට ලැබේ
සෞඛ්‍ය අවදානම් සහ අමු පත්‍ර ආහාරයට ගැනීමට ඇති සංස්කෘතිකමය අකමැත්ත ඊට හේතු වේ
එම රටවල "සලාද" සාදන්නේ පිසින ලද එළවලු වලින් වන අතර, ඒවා උණුසුම්ව හෝ සීත ලෙස පිළිගන්වනු ලැබේ
බටහිර රටවලදීට වඩා, මෙම සලාද ශාකය විවිධ ආකාරයේ ආහාර බඳුන් සඳහා භාවිත වේ
bean curd සහ මස් ආහාර බඳුන්, සුප් සහ stir-fry plain හෝ වෙනත් එළවලු සමග
චීනයේ Stem lettuce, නමැති ප්‍රභේදය බොහෝ සෙයින් ක්‍ෂය වී තිබේ
එයට හේතුව, ඒවා අමුවෙන් හෝ පිස ආහාරයට එක් කර ගැනීමයි
ඒවා මුලික වශයෙන් සුප් වල සහ stir-frys වල ඇත
පෝෂණය සහ සෞඛ්‍ය 

සලාද ශාකය විටමින් A, විටමින් K සහ පොටෑසියම් අඩංගු ශාකයකි
එම පෝෂකයන් එම ශාකයේ ප්‍රභේද මත රඳා පවති
අඳුරු කොළ පැහැති සලාද වල විටමින් A සාන්ද්‍රණය අධිකය
එසේම එහි ආහාර තන්තු (නාරටි වල සාන්ද්‍ර වී ඇත), කාබෝහයිඩ්රේට, ප්‍රෝටින් සහ මේදය සුළු ප්‍රමාණයක් අඩංගුය
තවද  විටමින් C, කැල්සියම්, යකඩ සහ කොපර්, විටමින් සහ බහුල වශයෙන් ලවණ ද ශාක පත්‍රයෙහි අඩංගු වේ
ස්වභාවික ලෙස සලාද ශාකය ලිතියම් අවශෝෂණය සහ සාන්ද්‍රණය කර ගනී
ආහාර මගින් උත්පාදනය වන රෝග 
ගබඩා කරන ලද සලාද ශාක වල, food-borne රෝග කාරකය නොනැසී ජිවත් විය හැකිය
එසේ වුවද, ගබඩා කර ඇති කාලය අතරතුර, එම රෝග කාරක(ලිස්ටිරියා මොනොසයිටොජෙනෙස් හැර) ප්‍රමාණය අඩු විය හැකිය
listeriosis නම් බැක්ටීරියා අසදනයේ රෝග කාරකය, ගබඩාවේදී ගුණනය වේ
කෙසේ වුවත්, ආහාරයට සුදානම් කර ඇති සලාද නිෂ්පාදන වල බැක්ටීරියා විශාල වශයෙන් තිබුනද, 2008 වර්ෂයේදී ලිස්ටෙරෝසිස් (listeriosis) රෝග ආසාදනය පැතිරීමක් සොයාගෙන නැත
පර්යේෂකයන් මෙයට හේතුව නිෂ්පාදන වල කෙටි ජීව කාලය බව සත්‍ය ලෙසම පිළිගනී
දේශීය ක්ෂුද්‍රශාක, Listeria නම් බැක්ටීරියා සමග තරඟ කිරීම හෝ සලාද වල තිබිය හැකි ගුණාංග නිසා listeriosis රෝගය ඇති කරන බක්ටිරියාවට රෝගය ඇති කිරීමට හැකියාවක් නැත
සලාද වල දැකිය හැකි අනෙක් බැක්ටීරියා වන, Aeromonas විශේෂ, වසංගත ලෙස සිදු නොවේ
තවද Campylobacter විශේෂය, campylobacteriosis සහ Yersinia intermedia ආසාදන සඳහා හේතුවේ
Yersinia kristensenii (Yersinia හි විශේෂයන්), ඒවා ප්‍රධාන වශයෙන් සලාද වලින් හමුවේ
coli O157
H7 සහ Shigella බැක්ටීරියා සලාද ශාකය සමග විශාල වශයෙන් පැතිරේ
සතුන්ගේ මළ ද්‍රව්‍ය ස්පර්ශ වීමත් සමග බොහෝ විට ශාක දුෂිත වේ
විශේෂයෙන් කැලිෆෝනියා සලාද ව්‍යාපාරයේ බහුල වූ, රික්තක සිසිලන ක්‍රමය, E