Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෙම ලිපිය සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර වලින් පසුව ඉදිකළ නිව්යෝර්ක් නුවර නව ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය පිලිබඳ වේ
සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර මගින් විනාශ වූ මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය සඳහා ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (1973-2001) බලන්න
ලොව පුරා ඇති ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන සඳහා ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන ලැයිස්තුව බලන්න
ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය යනු ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, නිව්යෝර්ක් ජනපදයේ, නිව්යෝර්ක් නුවර, පහල මෑන්හැටන් ප්‍රදේශයේ අර්ධ වශයෙන් නිමවා ඇති තවමත් ඉදිකෙරෙමින් පවතින ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයකි
2001 සැප්තැම්බර් 11 දින සිදුවූ සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර මගින් විනාශ වූ මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් එම භූමියේම එම නමින්ම මෙම නව ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය ඉදිකෙරේ
නැවත ඉදිකිරීම නිරීක්ෂණයට, භුමි සැලසුම් තරඟ සංවිධානයට සහ ස්මාරකය සැලසුම් කිරීමට 2001 නොවැම්බර් මාසයේදී පහල මෑන්හැටන් සංවර්ධන සංස්ථාව (Lower Manhattan Development Corporation - LMDC) ස්ථාපනය කරන ලදී
ඩැනියෙල් ලයිබ්ස්කයින්ඩ් විසින් ඉදිරිපත් කල මෙමරි ෆවුන්ඩේෂන්ස් සැලැස්ම, ප්‍රධාන සැලැස්ම ලෙස තෝරාගන්න ලදී
එහෙත් සුළු වෙනස්කම් වලට එය භාජනය විය
මෙම භුමියේ පළමුවෙන්ම ඉදිකර අවසන් කල නව ගොඩනැගිල්ල වුයේ 2006 මැයි මාසයේ විවෘත කල 7WTC ගොඩනැගිල්ලයි
ජාතික සැප්තැම්බර් 11 ස්මාරකය සහ කෞතුකාගාරයට අයත් ස්මාරකය 2011 සැප්තැම්බර් 11 දින විවෘත කරන ලද තර, කෞතුකාගාරය 2014 මැයි මාසයේදී විවෘත කරන ලදී
1 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර් (1WTC) ගොඩනැගිල්ල 2014 නොවැම්බර් 3 දින විවෘත කරන ලදී
4 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර් ගොඩනැගිල්ල 2013 නොවැම්බර් 13 දින විවෘත විය
3 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර් ගොඩනැගිල්ල ඉදිකෙරෙමින් පවතින අතර, එය 2016 දි විවෘත කරනු ඇත
2013 නොවැම්බර් මාසයේදී, සිල්ව(ර්)ස්ටයින් ප්‍රොපටිස් සමාගම සමග ඇතිකරගත් ගිවිසුමකට අනුව 2 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර් ගොඩනැගිල්ල මුල්‍යමය වශයෙන් ස්ථාවර වීමට තරම් භාහිර සමාගම් වලට බදු දෙන තෙක්, එහි උපරිම උසටම ඉදිකිරිම තාවකාලිකව අත්හිටුවා ඇත
5 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර් ගොඩනැගිල්ල සංවර්ධනය කිරීම නිව්යෝර්ක් සහ නිව් ජර්සි වාරය අධිකාරිය විසින් භාරගෙන ඇත
එහෙත් එය ඉදිකිරිම ආරම්භ කරන හෝ අවසාන කරන දින වකවානු 2014 පෙබරවාරි වනවිටත් ප්‍රකාශයට පත් කොට නොතිබුණි
ලී (, lǐ, or , shìlǐ) හෝ චීන හැතැප්ම ලෙස හැඳින්වෙන්නේ දුර මනින ඒකකයකි
මිනුම් ඒකක
දහම් චින්තා 
 ධම්ම චක්කපවත්තන සූත්‍රය
මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රය
ආලවක සූත්‍රය
බාහිර සබැඳි 
 සරල (ඉංග්‍රීසි) ජ්‍යත්‍යන්තර ධර්ම සාකච්ඡා මණ්ඩපය
මද්දුම බණ්ඩාර අපේ ඉතිහාසයේ සඳහන් ව ඇති ළමා වීරයාය
ඔහු ඉපදුණේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ ඇහැළේපොළ නම්ගමේය
ඔහු ගේ තාත්තා ඇහැළේපොළ අධිකාරම්තුමාය
අම්මා ඇහැළේපොළ කුමාරිහාමි ය
ඒ කාලයේ සිටි ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජ්ජුරුවන්ගේ මහාධිකාරම් තනතුර දරුවේ මද්දුම බණ්ජාර ගේ තාත්තා වන ඇහැළේපොළ අධිකාරම් තුමාය
මේ පවුලේ දරුවන් තුන්දෙනෙක් සිටියා
ඔවු‍න්ගෙන් දෙවැනියා මද්දුම බණ්ඩාර යි
ඒ කාලයේ කන්ද උඩරට පාලනය කළ ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු නිතර ම තම නිලමේ වරුන් ගැන සැකයේනුයි හිටියේ
තමා සිංහාසනයෙන් නෙරපා දමා රජකම ලබා ගනීවි කියලා ඔහුට බයක් තිබුණා
විශේෂයෙන්ම මද්දුම බණ්ඩාරගේ පියා ගැන ලොකු සැකයක් තිබුණා
ඒ රජතුමාට විරුද්ධ ව ඇහැළේපොළ අධිකාරම්  කැරැලි ගසනු ඇත කියාය
ඒ නිසා රජතුමා ඔහුට නොයෙකුත් විදියේ කරදර කළා
මේ රජ්ජුරුවන්‍ට දවසක් හොඳටම තරහ ඇවිත්, ඇහැළේපොළ පවුලට හොඳ පාඩමක් උගන්වන්න ඕනෑ කියලා අදිටන් කර ගත්ත
ඇහැළේපොළ පවුලේ සියලු දෙනාට ම රජ මාළිගයට පැමිණ රජු බැහැ දකින් ලෙස කියා පණිවුඩයක් යැවුවා
මේ වන විටත් ඇහැළේපොළ අධිකාරම් තුමා නිවසේ සිටියේ නැහැ
එහෙත් නියමිත් දිනයේ මද්දුම බණ්ඩාරත්, අම්මාත්, අයියාත් , නංගීත් රජ වාසංට ආවා
මේ අය දක්කා ම රජ්ජුරුවෝ කොපයෙන් වෙවුලන්න ගත්තා
කිසිම වරදක් නැති ඇහැළේපොළ පවුලේ පිරිමි අය , හිස ගසා මරා දමන්නටත්, ගැහැණු අය දියේ ගිල්වා මරා දමන්නටත් රජ්ජුරුවෝ අණ කළා
රජ අණ අකුරටම ක්‍රියාත්මක වුණා
මේ කණගාටුදායක ක්‍රියාව සඳහා තෝරා ගත්තේ මහනුවර දළදා මාළිගාව ඉදිරිපිට තිබෙන උයන
මද්දුම බණ්ඩා‍රගේ හා ඔහුගේ අයියාගේ හිස ගසා දමන දිනය ළංවුනා
මහ විශාල පිරිසක් මේ සිද්ධිය බලන්න රැස් වෙලා සිටියා
ඒ හැම දෙනාම බලා ගෙන සිටියේ හරි ම දුකකින් හා කණගාටුවකින්
රජවාසල වධකයා කඩුව අමෝරා‍ ගෙන ඉන්නවා
මද්දුම බණ්ඩාරත් පවුලේ අනෙක් අයත් දුක්මුසුව බලා ඉන්නවා
දංගෙඩියත් ඒ අසලම සූදානම් ව තියෙනවා
මුලින් ම මරණයට මුහුන දෙන්න තියෙන්නේ මද්දුම බණ්ඩාරගේ අයියා‍ට
ඔහු බයේ අම්මගේ ඇගේ එල්ලී ගෙන අඩනවා
අවුරුදු නවයක් වයස ඇති මද්දුම බණ්ඩාරගේ හිත දිරිමත් වුණා
වීරත්වයෙන් පිරී ගියා
මරණයට බය නැතිව මුහුණ දීමේ අමුතු ශක්තියක් ඔහු තුළ ඇති වූණා
“අයියන්ඩී බිය නොවන්න
මැරෙන හැටි මම පෙන්වන්නම් ‍
” කියලා දංගෙඩිය ළඟට ගියා
අත්දෙක පිටුපසට බැඳ‍ගෙන කෙළින් සිට ගත්ත
බියක් මුහුණේ ගෑවිලාවත් තිබුණේ නෑ
‍

“වධකය, එක කඩු පහරින් මගේ හිස වෙන් කරන්න
” කියලා දංගෙඩියට ගෙල පෑවා
බලා හිටිය අය පුදුමයට පත් වුණා
“අපොයි” කියලා ඔළුවේ අත් ගසා ගත්තා
වධක කඩු පහරින් මද්දුම බණ්ඩාරයන්ග හිස කදින් වෙන් වුණා
වීර සිංහල දරුවකුගේ උණුසුම් ලේ දහරා දංගෙඩිය පහළට රූටා වැටුණා
මරණය ඉදිරියේ නොසැලුණු,සිංහල ලේ වල බලය ලොවට කියා පෑ, මේ පුංචි වීරයා එදා පටන් වීර මද්දුම බණ්ඩාර කියා ප්‍රසිද්ධ වුණා
අදත් අප ඔහු ආඩම්බරයෙන් සිහිපත් කරනවා
සෑම අවුරුද්දකම මැයි 17 දා මද්දුම බණ්ඩාර අනුස්මරණය කරනවා
මේ ළමා වීරයා සැමරීම ජාතික වීරයෙකුට කරන ගෞරවයකි
මහනුවර දළදා මාළිගාව ඉදිරිපිට ඇති උයන වීර මද්දුම බණ්ඩාර උයන කියා නම් කළේ ඔහුට  උපහාරයක් වශයෙනි
එහි දී ඒ වීරයාගේ පිළිරුව දැක ගත හැකියි
මයි ලව් ෆ්‍රොම් ද ස්ටාර් (
වචනාර්ථයෙන්  තරු වෙතින් පැමිණි මා පෙම්බරා
කෙමර්
សង្សារខ្ញុំជាមនុស្សភពផ្កាយ
බෙංගාලි
তারা থেকে এলে তুমি  ) යනු, ජෝසං රාජ වංශය සමයෙහිදී පෘථිවියට ගොඩ බැසි  සහ, වසර 400 කට පසුව, නූතන යුගයෙහි ඉහළ පෙලෙහි නිළියක් සමගින් ආලයෙන් වෙලෙන පිටසක්වල ජීවියෙක් පිළිබඳ,  දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතා මාලාවකි
2013 දෙසැම්බර් 18 දින සිට  2014 පෙබරවාරි 27 දක්වා බදාදා සහ බ්‍රහස්පතින්දා දින වල  පැය 21
55 ට කථාංග 21 ක් ඔස්සේ එස්බීඑස් තුලින් එය විකාශය කෙරිණි
නිෂ්පාදන සමාගම විසින්, කථාංග-20 කින් සමන්විත  මුල් කතාමාලාව, එක් කථාංගයකින් දීර්ඝ කලේ, නරඹන්නන්ගේ දැඩි ඉල්ලීමට ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් වශයෙනි
ජාත්‍යන්තර විකාශය

ආශ්‍රිත

රූපවාහිනී කතාමාලා
දකුණු කොරියානු රූපවාහිනි නාටකය
දකුණු කොරියානු රූපවාහිනිය තුල 2013 වසර
2013 වසරෙහි දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතාමාලා මංගලාවතරණ
2014 වසරෙහි දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතාමාලා කෙළවරවීම්
2010 ගණන් වල  දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතාමාලා
'බ්‍රිතාන්‍ය'  (වක්‍රෝක්තිහරණය)
විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්

බ්‍රිතාන්‍ය යනු මහා බ්‍රිතාjtyjsන්‍යය සහ එක්සත් රාජධානිය ආශ්‍රිත නාම-විශේෂණය සහ ජාති-නාමය යි
ජනතාව

    බ්‍රිතාන්‍ය ජනතාව, හෝ බ්‍රිතාන්‍යයන්, එක්සත් රාජධානියේ, අයිල් ඔෆ් මෑන් හී, චැනල් දූපත් වලින් එකක, හෝ බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය භූමිප්‍රදේශ වලින් එකක පුරවැසියන්, සහ ඔවුන්ගෙන් පැවතෙන්නන්
    බ්‍රිතාන්‍යයන්(‍ඓතිහාසික), මහා බ්‍රිතාන්‍යය දූපතෙහි දකුණු කොටසෙහි පුරාතන කෙල්ටික නිවැසියන්
    බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකත්ව නීතිය, එක්සත් රාජධානියෙහි, චැනල් දූපත් වල සහ බ්‍රිතාන්‍ය කිරීට යටත් ප්‍රදේශ වල පුරවැසියන් පාලනය කෙරෙන නීතිය

භාෂාව

    බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි, එක්සත් රාජධානියෙහි භාවිතා වන ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙහි ආකෘතීන්
    බ්‍රිතාන්‍ය භාෂාව (කෙල්ටික්), බ්‍රිතොනික් යනුවෙන්ද හැඳින්වේ, වෙල්ෂ්, කෝනිෂ් සහ බ්‍රෙටන් භාෂා වලට පූර්වජ, කලෙක බ්‍රිතාන්‍යයෙහි භාෂිත පුරාතන කෙල්ටික් භාෂාව

භූගෝලය

    බ්‍රිතාන්‍ය දිවයින්, මහාද්වීපික යුරෝපයෙහි වයඹ දිග වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි, මහා බ්‍රිතාන්‍යය, අයර්ලන්තය සහ අනෙකුත් කුඩා දූපත් සය-දහසකට වැඩි ගණනක් අයත් දූපත් සමුදායක්
    බ්‍රිතාන්‍ය දූපත්, එක්සත් රාජධානිය, චැනල් දූපත් සහ අයිල් ඔෆ් මෑන් සාමුහිකව විස්තර කෙරෙන නෛතික පදයක්
    බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය, එක්සත් රාජධානිය විසින් පාලනය හෝ පරිපාලනය කරන ලද, ඩොමීනියන, යටත් විජිත, ආරක්ෂිත රාජ්‍යයන්, භාර ප්‍රදේශ සහ අනෙකුත් භූමි ප්‍රදේශයන්
අජිත් මාන්නප්පෙරුම, (,
උපත 25 ජුනි 1963) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙක් වන අතර ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා සමගි ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙක්
ඔහු 2013 සිට 2020 දක්වා ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා එක්සත් ජාතික පක්ෂය නියෝජනය කරමින් මන්ත්‍රීවරයෙකු ද විය
ඔහු හිටපු මහවැලි සංවර්ධන හා පරිසර රාජ්‍ය අමාත්‍ය, පරිසර නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය සහ ගම්පහ නගරාධිපති
ආශ්‍රිත

ජීවමාන ජනයා
ජීවත්වන්නෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
සිංහල ජනයා
ලාංකික සිංහලයෝ
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
චරිත කතා
මිෂනරි පිහිටුව හෝ පුරුෂයා-ඉහළින්-වන පිහිටුව යනු සාමාන්‍යයෙන්  ස්ත්‍රීය උඩ බලියෙන් සිටින විට ඇයගේ කය මත පුරුෂයා සිටිමින් එකිනෙකා නෙත ගැටෙමින් ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවක නියැලෙන, ලිංගික පිහිටුවකි.
පාර්ශ්වීය මෛථූන පිහිටුව යනු,  මාස්ටර්ස් සහ ජොන්සන් විසින් ඔවුන්ගේ හියුමන් සෙක්ෂුවල් රෙස්පොන්ස් හි විස්තර කෙරෙන ලිංගික පිහිටුවකි
ඔවුන් විසින් එය එක් වරක් අත්හදාබැලීමෙන් පසුව,  විෂමලිංගික ප්‍රතිචාරකයන්  අතුරින් 75% විසින්, මෙම පිහිටුව වෙත වඩාත් කැමති බවක් දැක්වූහ
මුල් උපදෙස 
කතුවරුන් විසින් නිර්දේශ කරනුයේ,  යුවලයන් විසින්, ඇඳුම් හැඳ සිටිමින් සහ ලිංගික සංසර්ගයෙහි නොයෙදෙමින්,  මෙම ක්‍රියාවලිය "හාස්‍ය මාත්‍රයකින්" වෙතින්  පුහුණු විය යුත්තේ, මෙම පිහිටුව සඳහා චලන කිහිපයක් අවශ්‍ය වන නිසා බවයි.

ශිල්ප ක්‍රමය
මෙම පිහිටුව වෙත සැපත් වීම සඳහා, ස්ත්‍රීය තුලට ශිෂ්නය ඇතුළු වෙමින්   ස්ත්‍රීය ඉහළින් සිටින ලිංගික පිහිටුව වෙතින්,   සහකරුවන් විසින් ආරම්භයක් ලබා ගැනුම අවශ්‍ය වන අතර ඉන් ඉක්බිතිව
පුරුෂයා විසින් ඔහුගේ වම් අත භාවිතා කරමින්  ස්ත්‍රීයගේ දකුණු කකුල ස්වල්පයක් ඔසවයි.
 පුරුෂයා විසින් ඔහුගේ වම් දණහිස නැවීම අරඹනුයේ, ඇඳ වෙතින් ඔහුගේ දණහිස ඔසවන්නේ   නැතිවය
ඒ වෙනුවට, ඔහු විසින් ඔහුගේ වම් දණහිස එය නැවෙන විටම පිටතට ලිස්සා යවමින්, ඔහුගේ වම් ඇතුළු කලවය සිවිලිම දෙසට හරවයි. ඔහු විසින් ඔහුගේ වම් කකුල ඉහළට සහ පිටගට ලිස්සා යවන්නේ, ඇයගේ එසවුනු දකුණු දණහිසෙහි යට, එය විසින් පසු කරන තෙක්ය
මේ අතර, ස්ත්‍රීය විසින්  ඇයගේ වමට ඇල වෙන අතර, ඇයගේ  කය ඇයගේ වම් දණහිසට බර කරයි
බණ්ඩාරවෙල පිහිටි දෝව රජ මහා විහාරය වලගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ
වළගම්බා රජු කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කල අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත
එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට බදුල්ල මාර්ගයේ කි
6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත
අමතර
දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ
වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ
මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මානය කර තිබේ
අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි
මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි
එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය
විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරනිය
විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වලගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය
විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ
මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මානය කර තිබේ
මකර තොරනේ මකරා නිර්මානය කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි
ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ
හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි
වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය
වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි
මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ
මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය
වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ
මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ
මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය
වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ
මෙම උමන් මාර්ගය රාවනා රජු විසින් නිර්මානය කල අතර රාවනා රජුද භාවිතයට ගන්න ලදි
මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින
විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ
එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය
වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ
දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න
Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

Suලාශ්‍ර

රජමහා විහාර
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පුසුල්පිටිය රජ මහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයට අයත් කොත්මලේ නවංගම ග්‍රාම නිළදාරී වසමේ පුසුල්පිටිය ග්‍රාමයේ පිහිටි ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුත් පුරාණ විහාරස්ථානයක් වේ
එළාර රජ අනුරාධපුරය පාලනය කල සමයේ දුටුගැමුණු කුමාරයා සිය තරුණ අවධිය ගෙවූ ස්ථානයක් ලෙස මෙම ප්‍රදේශය ජනප්‍රවාදයේ විස්තර වේ
ඉතිහාසය
පුසුල්පිටිය විහාරයේ ආරම්භය නිශ්චිතව පැහැදිලි නොවූවත් දුටුගැමුණු කුමරු කොත්මලේට පැමිණීමට පෙර දේවානම්පියතිස්ස රජ සමයේ ඉදිවූ විහාරයක් බැව් විශ්වාස කෙරේ
අනුරාධපුර ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ අංකුර රෝපණය කළ ස්ථාන 32 න් එකක් ලෙස මහාබෝධිවංශයහි පුසුල්පිටිය ග්‍රාම නාමය සඳහන් වේ
ජනප්‍රවාද
ජනප්‍රවාදයන්ට අනූව දඹදිව සිට පැමිණි එක්තරා බ්‍රාහ්මණයෙක්, නිධන් වදුලක තිබූ විස්තරයකට අනුව කොත්මලේ ඔය අසල නයින්කෙළිනා තොටේ වූ ගල්පර්වතයක් තුළ තබන ලද රත්‍රන් පුහුලක් පිළිබඳව විස්තර දැන එය ලබා ගැනීමට රිසිව එම ප්‍රදේශයෙන්ම විවාහයක් කොට ගනිමින් පුතෙකු වදන ලදී
නිසි කාලය එළැඹෙත්ම සිය පුතු බිලි දී රන් පුහුල ලබා ගත් බ්‍රාහ්මණයා පුහුලත් රුගෙන පළා යන අවස්ථාවේ සිය විඩාව නිවාගනු වස් එක්තරා පිටියකට පැමිණ එහි තිබූ ගල්තලාවක් මත පුහුල තබා දිය බීම පිණිස අසල දියකඩක් වෙත ගොස් තිබේ
දිය බිවු බ්‍රාහ්මණයා නැවත පැමිණ බලන අවස්ථාවේ ගල්තලාව පැළී රන් පුහුල ඒ තුළ ගිලා බැස ඇති බව දැක අධික ශෝකයට හා උමතුවටත් පත්වූ බැව් පැවසේ
එදා එසේ පිටියේ පුහුල තැබූ ස්ථානය පසුකාලීනව පුසුල්පිටිය වී තිබන අතර එම රන් පුහුල තැබූ ගල්තලාවේ පුසුල්පිටිය විහාරය ගොඩනංවා තිබෙන බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ
එසේම තවත් එක් විශ්වාසයක් ප්‍රකාරව ශ්‍රී ලංකාවේ අවසන් වරට වැඩ විසූ මලියදේව රහතන් වහන්සේ විසින් භාරතයේ සිට මෙරටට වැඩම කරවන ලද රන් බුද්ධ ප්‍රතිමා සතරෙන් එකක් පුසුල්පිටිය විහාරස්ථානයේ තැන්පත් කර තිබේ
අනෙකුත් පිළිම වහන්සේලා වට්ටාරාමය, දිද්දෙනිය හා මාදන්වෙල තැම්පත් කොට තිබෙන බැව් විශ්වාස කෙරේ
රාජ අනුග්‍රහය

ගම්පොළ රාජධානි සමයේ සිව්වැනි බුවනෙකබාහු රජු විසින් හා මහනුවර යුගයේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු විසින් මෙම විහාරස්ථානයට ගම්වර පූජා කල බව සඳහන් වේ
දළඳා වහන්සේ ආරක්ෂා කිරීම
ශ්‍රී දළදා වහන්සේ පුසුල්පිටිය රජ මහා විහාරය තුල තුන් වතාවක් රහසිගත ලෙස වඩා හිඳුවා තිබූ බව ඉතිහාස ග්‍රන්ථයන්හී සඳහන් වේ
පොළොන්නරුව කාලිංග මාඝ රජ සමය (1215-1236)
තුන්වන විජයබාහු රජ සමය (1232-1236)  
 1815 වසරේදී බ්‍රිතාන්‍යයින් උඩරට යටත් කර ගැනීම හේතුවෙන් උද්ගත වූ අර්බුදකාරී තත්වයන් හමුවේ දළඳා වහන්සේ ආරක්ෂා කරනු වස් 1815 අප්‍රියෙල් 6 වන දින සිට 22 වන දින දක්වා මෙම විහාරයේ වූ සපු ගස් බෙනයක සඟවා තිබේ
වර්ථමානයේ මෙම සපු ගස, දළදා සපුව ලෙස හැඳින්වේ
විහාරය

දුටුගැමුණු කුමරු සිහිවීම පිණිස මෙම විහාරස්ථානයේ චෛත්‍යය ඉදිකර කොට තිබෙන අතර එම කුඩා චෛත්‍යය මැදිවන පරිදි විහාර ගෙයක් ගොඩනංවා තිබේ
විහාරය බුදු මැදුරු ද්විත්වයකින් සමන්විත වන අතර, පැරණි බුදු මැදුර මහල් දෙකකින් යුක්ත වේ
එහි හතරවන බුවනෙකබාහු රජතුමා විසින් කරන ලද බැම්මක් හා රාජාධිරාජසිංහ රජුගේ ගමන් මාලිගාවක තිබූ උළුවස්සක් දැක ගත හැකිවේ
එසේම දෙතිස් මහා ඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේලාගේන් එක් නමක් මෙම පුසුල්පිටිය විහාර භූමියේ රෝපණය කොට තිබේ
බෝධිය අසල වූ ගලෙහි ශිලා ලිපියක් හා විහාර මළුවට තරමක් උසින් සිරිපතුල සිතුවම් කළ ගල් පුවරුවක් දැකගත හැකිවේ
මකර තොරණ 
ගම්‍පොළ යුගයේ රජ කළ  වන බුවනෙකබාහු රජතුමා විසින් නිර්මාණය කොට කොත්ම‍ලේ පුසුල්පිටිය රජමහා විහාරයේ තැන්පත් කොට තිබූ මැණික් ඔබ්බවා ඇත්දළවලින් කැටයම් යොදා සාදා තිබූ මිල කළ නොහැකි පෞරාණික මකර තොරණක් තිබිනි
එය ලංකාවේ වැඩ  විසූ අවසන් මහ රහතන් වහන්සේ ලෙස සැලකෙන මලියදේව මහ රහතන් වහන්සේ ඉන්දියාවේ සිට මෙරටට වැඩමවා පුසුල්පිටිය රජමහා විහාරයේ තැන්පත් කර තිබූ දඹරන් බුදු පිළිමය වඩා  හිඳුවීම සඳහා රජතුමා මෙම මකර තොරණ නිර්මාණය කරවූ බව සඳහන්ය
එය අඩි 3 1/2 ක් පමණ උසය
මූලාශ්‍ර

රජමහා විහාර
නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රම්බොඩ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි
සොතාපන්න වීම සඳහා අත්හලයුතු ත්‍රිවිද  සංයෝජන ධර්ම වලින් එක් අංගයකි
සක්කාය දිට්ඨිය යනු කුමක්දැයි නිවැරදිව අවබෝධ කර නොගෙන මාර්ඝඵල ලැබීම කල නොහැකිය
සක්කාය දිට්ඨිය පිලිබඳ නිවැරදි විග්‍රහය සක්කාය දිට්ඨි සුත්‍රයේ දැක්වේ
එය ඉතාම සරලව පැහැදිලි කර දිය හැකිවේ
බුදු රජාණන් පහල වීමට පෙර පැවතියේ ආත්ම වාදයයි
විවිධ ධ්‍යානලාභී ශාස්තෘ වරුන් පෙර හා පසු ආත්මයන් හා එම ආත්මයන් වලදී එකිනෙකා ගතකල ජීවිත පිළිබඳව නිවැරදිව දක්ක්නා ලදී
ඔවුන් මරණයෙන් පසුව නැවත ආත්මයක් අනිවාර්යයෙන් ඇතැයි පසක්කොට පවසන ලදී
මතු ආත්මය සැපවත් කරගැනීම පිනිස සමත භාවනා කොට ධ්‍යාන ලබන ලදී
මෙයින් සැපක් සුගතියක් අත්වන බව විශවාස කරන ලදී
මෙය සරලව සක්කාය දිට්ඨියයි
නමුත් බුදු රජාණන් වහන්සේ ආත්මය යන්න විග්‍රහ කිරීමට භවය යන වචනය යොදාගෙන භවය ඇතිවීම පිළිබඳව ගැඹුරු දහමක් දේශනා කරන ලදී
නැවත භවයක් ඇතිවන්නේ හේතුන් නිසා බවත් එම හේතුන් ඉවත් කිරීමෙන් නැවත භාවය සකස් නොවන බවත්, එම භවය ඇතිකරන හේතුන් ඉවත් කරන ක්‍රමවේදයත් පැහැදිලිව විග්‍රහ කරන ලදී
භාවය ඇතිකරන හේතුන් නම් රාග ද්වේශ හා මෝහයයි
රාගය දේවේශ හා මෝහය ඉවත් කිරීමෙන් භවය ඇතිවීම මුළුමනින්ම නැතිකළ හැකි ක්‍රමවේදය බුදුරජානන් වහ්සේ නිවැරදිව විස්තරකොට ඒ සඳහා අනුගමනය කලයුතු ක්‍රමවේදය ලෙස සතර සතිපට්ඨානය හඳුන්වාදෙන ලදී
සක්කාය දිට්ඨිය

රුපය තමාලෙස (ආත්මය) ගැනීමද , තමා (ආත්මය) සැදී ඇත්තේ රුපයෙන්ය යි සිතීමද , රුපය ඇත්තේ තමා (ආත්මය) තුල යැයි සිතීමද , තමා (ආත්මය) සිටින්නේ රුපය තුල යයි සිතීමද යනායුරින් වේදනා, සංඥා, සංකාර, විඥඥාන යන පංචස්කන්දය දෙස ආත්ම වසයෙන බැලීම විසි වැදෑරුම් වූ සක්කායදිට්ඨිය වේ
(නකුල පිතු සුත්ත)

සෝවන් මගට පිවිසෙන ආර්ය ශ්‍රාවකයා ප්‍රථමයෙන් මේ සක්කාය දිට්ඨිය අවබෝදයෙන් දුරුකටයුතුවේ
ආර්ය ධර්මය නොදන්නා ආර්ය ධර්මයතෙරුන්ගත නොහැකි ආර්ය ධර්මයෙහි නොහික්මුණු අශ්‍රුතවත් පෘතග්ජන පුද්ගලයා මේ සක්කාය දිට්ඨියෙහි තදින් ඇලි සිටිත්
ආර්ය ධර්මය දන්නා ආර්ය ධර්මය අවබෝදකරගැනිමෙහි දක්ෂ ආර්ය ධර්මහි යෙහි හික්මුණු ශ්‍රතවත් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙමේ සක්කාය දිට්ඨිය අවබෝදයෙන් දුරුකරගැනීමේ සමත් වේ
හේතු ඵල දහමට අනුව සක්ඛාය දිට්ඨිය දැඩිව ගැ නිම නිසා ම අප මෙතෙක් සංසාරයේ දුක් විඳිමින් යන ගමන අවසන් කරගත නොහැකිව සිටින බව ප්‍රඥාවන්ත පුද්ගලයාට අවබෝධ කරගත හැක
ජාතික ව්‍යාපාර
19 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේ වාසි අවාසි සාකච්ඡා කරන්න
පුසුල්පිටිය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ  මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ගම්මානයකි
සංචාරක ආකර්ෂණ
පුසුල්පිටිය රජ මහා විහාරය - පුසුල්පිටිය ග්‍රාමයේ පිහිටි එෙතිහාසික වටිනාකමකින් යුත් පුරාණ විහාරස්ථානයක් වන පුසුල්පිටිය රජ මහා විහාරය, එළාර රජ විසින් අනුරාධපුරය පාලනය කල සමයේ දුටුගැමුණු කුමාරයා සිය ළමා අවධිය ගෙවූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ විස්තර වේ
රොබින් රියානා ෆෙන්ටි (1988 පෙබරවාරි 20), යනු ලෝක ප්‍රකට බාර්බඩොස් ජාතික ගායිකාවක්, ගීත රචිකාවියක්, නිලියක් සහා නිරූපිකාවක්  වේ
බාර්බඩොස් ශාන්ත මයිකල්හී උපත ලැබූ ඇයගේ සංගීත දිවියේ ආරම්භය 2003 වසර අගභාගයේ, පටිගත කිරීමේ නිෂ්පාදක ඉවන් රොජර්ස්ගේ හමුවත් සමග සිදුවිය
ඔහුගේ මගපෙන්වීම යටතේ ඇය විසින් හඬ පටයක් පටිගත කල අතර එය කටහඬ පටිගත කිරීමේ ආයතන කිහිපයක් වෙත යවනු ලැබිණි
එම සමයේදී ඇය විසින් එවක ඩෙෆ් ජෑම් රෙකෝර්ඩින්ස්හී සභාපති වූ රැප් ගායක ජේ-සි ඉදිරියේ සිදුකල සාර්ථක හඬ පරීක්ෂණයකින් අනතුරුව, එම ආයතනය සමග ගිවිසුමකට එළැඹීමටද අවස්ථාව හිමිකර ගත්තාය
ඇගේ මුල්ම ගීත ඇල්බම වූ, මියුසික් ඔෆ් ද සන් (2005) හා පසුපැමිණි අ ගර්ල් ලයික් මී (2006) යන ඇල්බම, ඇමෙරිකාවේ බිල්බෝර්ඩ් 200 දර්ශකයේ මුල් දහය අතර ඉහළ ස්ථානයකට පත්විය
2007 වසරේදී නිකුත් කරනු ලැබූ ගුඩ් ගර්ල් ගෝන් බෑඩ් නම් ඇගේ තෙවැනි ගීත ඇල්බමය හා එහි වූ "අම්බ්‍රෙල්ලා"  ගීතය, ඇගේ ජනප්‍රියත්වය උපරිමයකට නැංවීමට හේතු වූ අතර, ඇල්බමය හා එහි 2008 රීලෝඩඩ් යලි නිකුතුව නමවැනි ග්‍රැමී සම්මාන උළෙලේදී නාම නිර්දේශයට හා "අම්බ්‍රෙල්ලා" ගීතය  සම්මානයටද පාත්‍රවිය
2009 හා 2012 කාලය තුලදී ඇය වාර්ෂිකව ගීත ඇල්බමය බැගින් රේටඩ් ආර් (2009), ලඋඩ් (2010), ටෝක් දැට් ටෝක් (2011) සහ අන්ඇපොලොජිටික් (2012) යන ඇල්බම හතර නිකුත් කිරීමට කටයුතු යොදන ලදී
එමෙන් ම ඇය විසින් සිය අට වෙනි ඇල්බමය ලෙස "ඇන්ටි" 2016 ජනවාරි 28 වන දින එලි දැක්වූවාය
2016 වසරේ අංක 1 ඇල්බමය ලෙසත් එහි සිවුවන ස්තානයේ පසුවන "Work" ගීතය 2016 වසරේ වැඩිම කාලයක් අංක 1 ට පත් වූ ගීතය බවට පත් කරන්නටත් ඇය සමත් විය
බොහෝ ප්‍රසිද්ධියට පත් සිදුවීමක් වූ එවක සිය පෙම්වතා ක්‍රිස් බ්‍රවුන් සමග රියානා ඇතිකරගත් ආරවුලද මෙම සමයේ බෙහෝදෙනා අතර කතාබහට ලක්විය
2012 වසරේදී ඇය සිය රංගනය එක්කල ප්‍රථම සිනමා පටය වූ, බැට්ල්ශිප් තිරගත වීම සිදුවිය
සිය පටිගත කිරීම් මිලියන 200 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ලොව පුරා අලෙවි කරනු ලැබ තිබෙන රිහානා ලොව වැඩිම විකිණුම් ඉල්ලුමක් සහිත සංගීත කලාකාරිණියක සේද සැළකේ. එමෙන්ම යූටියුබ් තුල වැඩිම සබ්ස්ක්‍රයිබර්ස් ලද කලාකාරණිය ලෙසත් අඩුම කාලෙකින් වැඩිම ගීත ප්‍රමානයක් අංක 1 ට පත් කල කලාකාරණිය ලෙසත්, යූටියුබ් තුල වැඩිම සමස්ත නැරඹුම් ඇති ගායිකාව ලෙසත්, ඇය වාර්තා පිහිටුවා ඇත
එසේම ඇගේ "අම්බ්‍රෙල්ලා", "ටේක් අ බෝ", "ඩිස්ටර්බියා", "ඔන්ලි ගර්ල් (ඉන් ද වර්ල්ඩ්)", "එස්&එම්", "වී ෆවුන්ඩ් ලව්", "ඩයමන්ඩ්ස්" හා "ස්ටේ" සහා "Work"  යන ගීත ලොව වැඩිම ඉල්ලුමක් සහිත  ගීත වශයෙන් පිළිගැනීමට ලක්විය
එම ගායනා වලට අමතරව ඇය විසින් අනෙකුත් සංගීත කලාකරුවන් සමග එක්ව නිර්මාණය කල "කාන්ට් රිමෙම්බර් ටු ෆොගොට් යූ" (ශකීරා සමග), "ලිව් යුවර් ලයිෆ්" (ටී.අයි. සමග), "රන් දිස් ටවුන්" (ජේ-සි හා Kanye West සමග), "ලව් ද වේ යු ලයි" සහ "ද මොන්ස්ටර්" (එමිනම් සමග) සහා කෙල්වින් හැරස්  සමග කල "දිස් ඉස් වට් යූ කේම් ෆෝ" වැනි ගීතද ලොව පුරා අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත්විය
ඇය බිල්බෝඩ් හොට් 100 දර්ශකයේ පළමු ස්ථානය දහතුන්වරක් දිනාගත් ලාබාලතම හා වේගවත්ම සංගීත කලාකරුවා ලෙසද සැළකේ. බිල්බෝඩ් විසින් ඇය 2000 දශකයේ ඩිජිටල් ගීත කලාකරු ලෙස හා 2010 දශකයේ හොඳම කලාකරුවන් 100 දෙනාගෙන් එක් අයෙකු ලෙස නම් කරනු ලැබිණි
රියානා සිය මෝස්තර විලාසය හා ප්‍රතිරූපය නිරතුරුවම නවආරකින් ඉදිරිපත් කරන්නියක ලෙස සැළකේ. නිරතුරුවම පාහේ සිය සංගීත නිර්මාණ උදෙසා සම්මානයට බඳුන්වන ඇය මේ වන විට ග්‍රැමී සම්මාන නමයක්, ඇමරිකානු සංගීත සම්මාන අටක්, බිල්බෝඩ් සංගීත සම්මාන 23ක්, හා බ්‍රිට් සම්මාන දෙකක් හිමිකරගෙන ඇත
2012 වර්ෂයේදී, ෆෝර්බ්ස් විසින් ඇය ලොව සිවුවන කීර්තිධර පුද්ගලයා ලෙස නම්කරනු ලැබිණි
එම වසරේදීම, ටයිම් සඟරාව විසින් ඇය ලොව බලවත්ම පුදගලයන් 100 අතුරින් එක් අයෙකු ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී
මූලාශ්‍ර

1988 උපත්
අපරදිග ගායකයෝ
අහංගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි උප නගරයකි
එය දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය තුළ ගාල්ල සිට ආසන්න වශයෙන් 19.2 km (11.9 mi) පමණ දුරින් පිහිටා ඇත
එය ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කය මායිමේ පිහිටා ඇත
එය මාතර දිස්ත්‍රික්කය, ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය හා සම්බන්ධ කරන ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයකි
එය A2 මහා මාර්ගයේ ගාල්ලට පසුව පිහිටි ප්‍රධාන උප නගරයකි
එය වාහන සඳහා මාර්ගයේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර දුර ගමන් බස් රථ මාර්ගයේ ධාවනය වේ
අහංගම හබරාදුව , කොග්ගල , වැලිගම සහ ඉමදුව වැනි නගර වලින් වටවී ඇත
ඉතිහාසය

අහංගමට 2004 ඉන්දියානු සාගර භූමිකම්පාව නිසා ඇති වූ සුනාමියෙන් සැලකිය යුතු ලෙස බලපෑමක් ඇති විය
එහි ජලය මීටර් 9.3 (අඩි 31) උසකින් යුක්ත විය
අහංගම සිට ආසන්න වශයෙන් කිලෝමීටර් 4 ක් (සැතපුම් 2.5) බටහිරින් පිහිටි "හෙලයේ මහා ගත්කරු", "කොග්ගල ප්‍රාඥයා" යන නම්වලින් විරුදාවලිය ලත්  මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ උපන් ස්ථානය වන අතර නගරයේ ඔහුගේ කලා හා ජනප්‍රිය සම්ප්‍රදායන් සඳහා කැප වූ කෞතුකාගාරයක්, මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ජන කලා කෞතුකාගාරයක් ඇත
අහංගම සිට ආසන්න වශයෙන් කිලෝමීටර් 2 ක් (සැතපුම් 1.2) නැගෙනහිරින් පිහිටි කතළුව පූර්වාරාම මහා විහාරය, 13 වන සියවසේ දී ඉදිකරන ලද අතර 19 වන සියවසේ අගභාගයේ එකතු කිරීම් ඇත
19 වන සියවසේ අග භාගයේ සිට දිවෙන ප්‍රධාන සිද්ධස්ථානයේ උඩරට විලාසිතාවේ සිතුවම් සඳහා මෙම විහාරය ප්‍රසිද්ධය
සංගීතඥයන්, නර්තන ශිල්පීන් සහ යුරෝපීය චරිතවල සිතුවම් සමාජ ඉතිහාසයේ සිත්ගන්නා සුළු කොටසක් නිරූපණය කරයි
[2] සමහර ජාතකේ කතා (බුදුන්ගේ පෙර ජීවිත 550 ක කතා මාලාවේ කථාංග) මෙහි පින්තාරු කර ඇති අතර ඒවා වසර 200 ක් පැරණි යැයි කියනු ලැබේ
වික්ටෝරියා රැජිනගේ ආගන්තුක විලාසිතාවේ සිතුවම් කිහිපයක් ද තිබේසහ 1815 දී ලක්දිව උඩරට යටත් විජිතයේ දක්වා ඇති බුද්ධාගමේ නිදහස් පිළිවෙත සහතික කිරීම සඳහා වික්ටෝරියා රැජිනගේ භූමිකාවට කෘතඥතාව පළ කිරීම සඳහා සිදු කරන ලදී
අහංගම ගිනිවැල්ල කතළුව පුරාණ විහාරස්ථානයට නිවහන ද වේ
කතළුව බෞද්ධ විහාරය එහි බිතු සිතුවම් සහ ලන්දේසීන් විසින් ලංකාවට ගෙන එන ලද සංරක්ෂණය කරන ලද පළමු මුද්‍රණාලය සඳහා ප්‍රසිද්ධය
සංචාරක කර්මාන්තය

අහංගම යනු අවට තේජාන්විත වෘක්ෂලතාවලින් හෙබි ඉතා සන්සුන් හා සාමකාමී වෙරළක් සහිත නගරයකි
වෙරළට වදින රළ සහ ගස්වල පැද්දීම හැරුණු විට කිසිදු ශබ්දයක් එහි නැත
එය විවේකී නිවාඩුවක් සඳහා වඩාත් සුදුසු නගරයක් වේ
දකුණු පළාතේ උප නගරයක් වන අහංගම ශ්‍රී ලංකාවේ රහස් නිධානයකි
එහි පෞරාණික වෙරළ, දිදුලන ජලය සහ මනරම් භූ දර්ශන සඳහා ප්‍රසිද්ධියට පත් මෙම නගරය ඇත්ත වශයෙන්ම රටේ ලස්සනම එකකි
එය සම්පුර්ණයෙන්ම සංවර්ධනය වී නොමැති වුවද, අහංගම සිට විනාඩි 25 ක් පමණ දුරින් පිහිටි ප්‍රධාන නගරයක් වන ගාල්ල හරහා පහසුවෙන් ප්‍රවේශ විය හැකිය
මෙම නගරය, නිස්කලංක භාවයේ සාරාංශය වන අතර, එය රට තුළ ඇති හොඳම නිවාඩු නිකේතනයකි
අහංගම නගරයේ සිදු වන ස්ථානයක් වන සෞන්දර්යාත්මක වැලිගම බොක්ක නොසලකා හරියි
සුප්‍රසිද්ධ ටුක්-ටුක් ප්‍රධාන නගරයේ සිට බොක්ක දක්වා මගීන් රැගෙන යයි
වැලිගම රළ රළ පැදීමේ මධ්‍යම ස්ථානය වන අතර රළ පැදීම අහංගම ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන ආකර්ෂණයන්ගෙන් එකකි
සැරිසැරීමට අමතරව වෙලිංගම වෙරළ අද්දර සාප්පු, අවන්හල්, පැල්පත් සහ බාර් පිරිනමයි
අහංගම ප්‍රදේශයේ භූ දර්ශන, සර්ෆින් සඳහා එහි කීර්තිය, එය අද පවතින තත්ත්වයට පත් කරයි
ධාර්මික සැඟවීමක්, අහංගම යනු මිහිපිට දෙව්ලොවකි
මෙම නගරය සංචාරක කර්මාන්තයේ ආකර්ෂණයකි
කතළුව වෙරළ තීරය, කබලාන වෙරළ තීරය, අහංගම වෙරළ තීරය, ගොවියාපාන වෙරළ තීරය, මිදිගම වෙරළ තීරය වැනි සුන්දර වෙරළ තීරයන් අහංගම සතුව ඇත
අහංගම සර්ෆින් කරන ප්‍රදේශ ගොඩක් තියෙනවා
බාහිර සබැදි
ඩිපාර්ටිමන්ට් ඔෆ් සෙන්සස් ඇනිඩ් ස්ටැටිස්ටික්ස් -ශ්‍රී ලංකා අහංගම නගරය පිහිටා තිබෙන්නෙ ගාලු නගරයට ආසන්නවය
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
පේරාදෙණිය හංදිය දුම්රිය ස්ථානය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ පිහිටි දුම්රිය ස්ථාන අතුරින් එකක් වේ
එය පිළිමතලාව දුම්රිය ස්ථානය,  සරසවි උයන හා කොස්හින්න යන දුම්රිය ස්ථානවලට මැදිව පිහිටා තිබේ
පේරාදෙණිය දුම්රිය ස්ථානය ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ නඩත්තු වේ
පේරාදෙණිය හංදිය දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 45වැනියාට හමුවන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 476 ක පමණ උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ
මාතලේ සහ බදුල්ල දක්වා ගමන් කරන දුම්රිය මාර්ග බෙදීයන්නේ මෙම පේරාදෙණිය හංදිය දුම්රිය ස්ථානය හරහා වේ
ඉතිහාසය 

ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය අඹේපුස්ස සිට මහනුවර දක්වා දිගුකිරීමේ අදියර යටතේ වර්ෂ 1867දී පේරාදෙණිය දුම්රිය ස්ථානය ගොඩනගන ලදී
වර්ෂ 1873 ජනවාරි 15 වන දින පේරාදෙණිය සිට ගම්පොල දක්වා දුම්රිය මාර්ගය තැනීම හේතුවෙන් මෙම දුම්රිය ස්ථානය දුම්රිය හංදියක් බවට පත් විය
රුහුණේ සිට මායා රටට පිවිසීමට තනනු ලැබූ ප්‍රධාන දොරටුවක් ලෙස දෙහදු කඩුල්ල (හෝ කඩදොර) හැඳින්වේ
අතීත කොත්මලේ රටක් ලෙස වෙන්ව තිබූ ප්‍රදේඔයකි
කොත්මලේට පිවිසුම් මාර්ග 4කි
ඒ  කඩදොර, වටදොර, නියම්ගම්දොර හා ගල් දොර වශයෙනි
කඩදොර යනුවෙන් ද හඳුන්වන දෙහදු  කඩුල්ල එක් පිවිසුමකි
ගල් කුට්ටි හා සක්ක ගල් භාවිතයෙන්  මෙම පිවිසුම සකසා ඇත
මෙය රුහුණ හා මායා රට අතර වන පිවිසුමක් නිසා මෙහිදී රටවල් දෙක අතර බදු අය කිරීම් ද සිදුව ඇත
පෞරාණික කොත්මලේ රුහුණු රටට අයත් ව තිබිණි
ජනප්‍රවාද
ගැමුණු කුමරු රුහුණේ සිට පැමිණ සිය මගුල් කඩුව මෙම ස්ථානයේ සැඟවූ බව ජනප්‍රවාදගතව පවතී
මූලාශ්‍ර

නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
මහා සතර සතිපට්ඨාන සුත්‍ර විග්‍රහය 

මහා සතර සතිපට්ඨාන සුත්‍රයේ විසි එක්වරක් අවධාරණය කෙරෙන කොටසක් තිබේ
ආර්ය මාර්ගයට පැමිණිමට බලාපොරොත්තු වන ඕනෑම කෙනෙන්ක් මේ සුත්‍ර කොටස හොඳින් අවභොඩ කොට ගත යුතුවේ
"අනිස්සිතොච විහරති නච කිංචි ලෝකේ උපාදෙති" අපේ සිතේ ඇතිවන් කැමැත්ත හෝ අකමැත්ත යන වේගය අනුව දෙයක් උපාදානය කොටගනී
අප  කැමැත්තට අනුව පැවැත්විය හැකි දෙයක් මේ ලෝකය තුල නැත
මෙම පාඨය තනි වාක්‍යකින් දැක්වුවද එහි අන්තර්ගතය තුල ආනපාන පියවර හතක් ඇතුලත් වේ
අනිච්චානු පස්සි විහරති - නිච්ච සංඥා පජාති

දුක්කානු පස්සි විහරති - සුඛ සංඥා පජාති

අනත්තානු පස්සි විහරති - ඇත්ත සංඥා පජාති

නිබ්භිතානු පස්සි විහරති - අභිනන්දී සංඥා පජාති

විරාගානු පස්සි විහරති - රාග සංඥා පජාති

නිරෝධානු පස්සි විහරති - සමුදය සංඥා පජාති

පටිනිස්සග්ගානු පස්සි විහරති - සබ්භුපති පජාති

ආලවක සූත්‍රය
කථංසු තරතී ඔඝං         -          ඕඝයන් කෙසේ තරණය කෙ‍රේද
)

ධම්ම සාකච්ඡා
නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්තය යනු,  1907 වසරෙහි සිට 1949 වසර දක්වා පැවති,  බ්‍රිතාන්‍ය ඩොමීනියන් රාජ්‍යයකි
මෙම  ඩොමීනියන් රාජ්‍යය පිහිටියේ වයඹ   දිග  උතුරු ඇමරිකාවෙහි අත්ලාන්තික් වෙරළ ඔස්සේ වන අතර,  නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ත දිවයින සහ  මහාද්වීපික මහා භූමිප්‍රදේශයෙහි ලැබ්‍රඩෝරය වෙතින් සමන්විත විය
ඩොමීනියන් රාජ්‍යය තත්ත්වය ලබා ගැනුමට පෙර, නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්තය,  බ්‍රිතාන්‍ය කොලනියක් වූ අතර, 1855 වසරෙහි සිට ස්වයං-පාලනයක් ගෙන ගියේය
කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බුලත්කොහුපිටිය ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් මනරම් පරිසරයක පිහිටි නගරයකි
බුලත්කොහුපිටිය නගරයේ සිට නප 13 ක දුරක් කදුහෙල් තරණය කරමින් ගිය තැන මෙම සුන්දර ප්‍රදේශය හමුවෙයි
නවසීලන්ත ඩොමීනියන් රාජ්‍යය යනු, නවසීලන්ත අධිකාර ක්ෂේත්‍රයෙහි ඓතිහාසික පූර්වගාමියා වෙයි
පළමුව, නිව් සවුත් වේල්සය වෙතින් පරිපාලනය කෙරුණු නවසීලන්තය, 1841 වසරෙහිදී විවික්ත බ්‍රිතාන්‍ය කීරීට  කොලනියක් බවට පත්වී  බොහෝ  ස්වයං-පාලන බලයන් ලද්දේ,  1852 නවසීලන්ත ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා පණත  හේතුවෙනි
ඕස්ට්‍රේලියානු සන්ධීයනය වෙත සම්බන්ධ නොවන බවට තීරණයක් ගත් නවසීලන්තය, 1907 සැප්තැම්බර් 26 දින, එනම් ඩොමීනියන් රාජ්‍යය දිනයෙහිදී, හත්වන එඩ්වඩ් රජුගේ නිවේදනය ප්‍රකාර, නවසීලන්ත ඩොමීනියන් රාජ්‍යය ලෙසින් සම්පූර්ණ ස්වයං-පාලනය ඇරඹීය
ෆෝක්ස්වෑගන් (VW) යනු, ජර්මනියේ, ලෝවර් සැක්සනි ප්‍රදේශයෙහි,  වුල්ෆ්ස්බෝර්ග් නගරයෙහි, මූලස්ථානගතව සිටි, ජර්මානු මෝටර් රථ නිෂ්පාදකවරයෙකි
1937 වසරෙහි සංස්ථාපිත ෆෝක්ස්වෑගන් සමාගම විසින්, වර්ධනය වන සමාගම වෙනුවෙන් 1975 වසරෙහිදී පිහිටවුනු ෆෝක්ස්වෑගන් සමූහ ව්‍යාපාරයෙහි, වැඩිම අළෙවියක් සහිත සහ නාමධාරි මෝටර් රථ වර්ගය නිපදවන අතර,  ටොයෝටා වර්ගයට පමණක් පසුපසින් සිටිමින්, වර්තමානයෙහි ලෝකයේ දෙවන විශාලතම මෝටර් රථ නිපදවන්නා වෙයි
24/7 වෝල් ස්ට්‍රීට් වෙබ් අඩවිය වෙතින් සකස් කෙරුණු, සමස්ත කාලීන වැඩිම අළෙවිය සහිත මෝටර් රථ 10 ලැයිස්තුව තුල, ෆෝක්ස්වෑගන් විසින් නිෂ්පාදිත මෝටර් රථ තුනක් තිබේ
ෆෝක්ස්වෑගන් ගොල්ෆ්, ෆෝක්ස් වෑගන් බීට්ල් සහ, ෆොක්ස්වෑගන් පසාට්
අභ්‍යාවකාශගාමියෙකු (හෝ  ගගනගාමියෙකු) යනු, අභ්‍යාවකාශ යානයකට  අණදීමට, නියැමුවීමට හෝ, පිරිස් සාමාජීකයෙකු ලෙසින් සේවය කිරීමට,  මිනිසුන් සහිත අභ්‍යාවකාශ පියාසැරි වැඩසටහනක් විසින් පුහුණුකරනු ලැබූ  අයෙකි
වෘත්තීමය අභ්‍යාවකාශ සංචාරකයන් හැඳින්වීමට, මෙම පද සාමාන්‍යයෙන් වෙන් කර ඇතත්, විද්‍යාඥයින්, දේශපාලනඥයන්, මාධ්‍යවේදීන් සහ සංචාරකයින් ඇතුළු, අභ්‍යාවකාශයට අවතීර්ණ වන ඕනෑම අයෙකු හැඳින්වීමට මෙම පද සමහර විටෙක භාවිතා වෙයි
1950 ගණන් වලදී ඇරඹී එකල සිට 2002 වසර දක්වා, අභ්‍යාවකාශගාමීන් වෙත අනුග්‍රාහකත්වය සැපයීම සහ පුහුණුව සැලසීම අනන්‍ය වශයෙන් සිදු කෙරුනේ, හමුදා හෝ සිවිල් අභ්‍යාවකාශ කාර්යාංශයන් හරහා රජයයන් විසිනි
2004 වසරෙහිදී, පෞද්ගලික අරමුදල් සැපයුනු   ස්පේෂ්ෂිප්වන් වෙතට අයත් උපකාක්ෂික පියාසැරි ඇරඹෙත්ම, නව වර්ගයක අභ්‍යාවකාශගාමීන් නිමැවිණි
එනම්  වාණිජ අභ්‍යාවකාශගාමීන් වෙති
අර්ථදැක්වීම

මිනිසුන් සහිත අභ්‍යාවකාශ පියාසැරියක් සමන්විතවන්නේ කුමකින්ද යන්න පිළිබඳ උපමාන විවිධ අයුරක් ගනියි
අභ්‍යාවකාශගාමීන් සඳහා ෆෙඩරිෂියුන් එයිරුනොටික් ඉන්ටර්නැෂියුලා (එෆ්ඒඅයි)  අධිධාවන කේතය විසින් පිළිගනු ලබන්නේ,    කිලෝමීටර 100 (සැතපුම් 62) ක උන්නතාංශයක් ඉක්මවන පියාසැරි පමණකි
එක්සත් ජනපදයෙහිදී, සැතපුම් 50 (කිමී 80) ට වැඩි උන්නතාංශයක් දක්වා ගමන් කරන වෘත්තිමය, හමුදාමය සහ වාණිජ අභ්‍යාවකාශගාමීන්  සඳහා  අභ්‍යාවකාශගාමී තටු ප්‍රදානය කෙරෙයි
2013 ජූනි 8 වන දින වන විට, රටවල් 36 වෙතින් ජනයා 532 දෙනෙක් කිමී 100 (සැත 62) හෝ ඊට වැඩි උන්නතාංශයක් වෙත ලඟාවී ඇති අතර, එයින්  529 දෙනෙක්  අව පෘථිවි කක්ෂය වෙත හෝ එයින් ඔබ්බට හෝ ලඟාවී ඇත
මොවුන් අතුරින්, 24 දෙනෙක් අව පෘථිවි කක්ෂය පසු කර ගමන් කොට, චන්ද්‍ර හෝ අන්තර්-චන්ද්‍ර කක්ෂය වෙත හෝ චන්ද්‍ර පෘෂ්ඨය වෙත හෝ ලඟාවී හෝ ඇත
24 දෙනාගෙන් තිදෙනෙක් විසින් මෙය දෙවරක් සිදු කර ඇත
ජිම් ලොවෙල්, ජෝන් යං සහ ඉයුජින් සර්නන්
අව පෘථිවි කක්ෂය වෙත ලඟාවී නොමැති අභ්‍යාවකාශගාමීන් තිදෙනා වන්නේ,  අභ්‍යාවකාශ ගුවන්නැව් නියමු ජෝ වෝකර්, මයික් මෙල්විල් සහ, බ්‍රයන් බිනී වෙති
කැර්මෑන් රේඛාව, හෝ  කාමන් රේඛාව පවතින්නේ, පෘථිවියෙහි  මුහුදු මට්ටමට වඩා කිලෝමීටර් 100 (සැත 62) ඉහළින් උන්නතාංශයක වන අතර, එය සාමාන්‍ය වශයෙන්  පෘථිවියෙහි වායුගෝලය සහ අභ්‍යාවකාශය අතර මායිම නිරූපණය කරන බව සැලකෙයි
ගගන යාත්‍රා විද්‍යාව සහ අභ්‍යාවකාශ විද්‍යාව සඳහා ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිති-සදන සහ වාර්තා-නඩත්තු කරන ආයතනයක් වන ෆෙඩරෂියොං එයිරුනොටික් ඇන්ටර්වැෂියොනැල් (එෆ්ඒඅයි) විසින්, මෙම අර්ථදැක්වීම පිළිගනු ලැබෙයි
"Happy Birthday to You" යනු පුද්ගලයකු ගේ උපන්දින (උත්සව)යක දී සාම්ප්‍රදායික ව ගායනා කරනු ලබන ගීයකි
1998 ගිනස් ලෝක වාර්තා වලට අනුව ලොව වඩාත් ම ප්‍රචලිත ඉංග්‍රීසි ගීතය මෙය යි
මෙය ට දෙවැනි වන්නේ For He's a Jolly Good Fellow යන ගීතය යි
මෙම ගීතයේ මුලික පදමාලාව අඩු තරමින් භාෂා 18කට වත් පරිවර්තනය වී ඇත
මතභේදයට තුඩුදී ඇති වුවත් "Happy Birthday to You" ගීතයේ තනුව නිර්මාණය වී ඇත්තේ ඇමරිකානු සහෝදරියන් දෙපළක් වන පැටි හිල් සහ මිල්ඩ්රඩ් ජේ. හිල් විසින් 1893 දී රචිත "Good Morning to All" යන ගීතය ට අනුව බව පිළිගැනේ
පදමාලාව

"Happy birthday to you"

Happy birthday to you,
Happy birthday to you,
Happy birthday, dear John, 
Happy birthday to you
Lyrics with the melody

Traditions

It is traditional, among English-speakers, that at a birthday party, the song "Happy Birthday to You" be sung to the birthday person by the other guests celebrating the birthday
More specifically, the birthday person is traditionally presented with a birthday cake with lit candles, with the number of candles sometimes corresponding to the age of the person
After the song is sung (usually just once), party guests sometimes add wishes like "and many more
" expressing the hope that the birthday person will enjoy a long life
The birthday person may be asked to make a wish ("Make a wish
")—which he or she does silently—and then is supposed to blow out the candles
Traditionally, blowing out of the candles is believed (or is considered a lighthearted superstition) to ensure that the wish will come true
Once the candles have been blown out, people may applaud, after which the cake may be served, often with the first piece being served to the person whose birthday it is
In Australia, the United Kingdom, New Zealand and Ireland, immediately after "Happy Birthday" has been sung, it is traditional for one of the guests to enthusiastically lead with "Hip hip
" and then for all of the other guests to join in and say "
" This is normally repeated three times
Let Her Go යනු බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික සංගීතඥ පැසෙන්ජර් විසින් පද රචනය කර ගායනය කරනු ලබන ගීතයකි
සිඩ්නි වල ලයිනියර් රෙකෝඩින් හිදී පටිගත කරන ලද එය මයික් රොසෙන්බර්ග් සහ ක්‍රිස් වැලෙජෝ ගේ සහාය-නිෂ්පාදනයකි
ඔස්ට්‍රේලියානු සංගීතඥයන් වන ස්ටු ලාර්සන්, ජෝර්ජියා මූනි, ස්ටු හන්ටර්, කැමරන් උන්ඩි සහ ග්ලෙන් විල්සන් පටිගත කිරීම් වලට දායක විය
මෙම ගීතය 2012 වසරේදී පැසෙන්ජර් ගේ ගීත ඇල්බමයක් වන All the Little Lights මගින් නිකුත් විය
ඉංග්‍රීසි ගීත
විවිධ රසායනික වර්ගීකරණයන්වලදී භාවිතා වන රසායනික ලක්ෂණ හැරුණු විට රසායන ද්‍රව්‍ය විවිධ කලාපවල පවතී
කලාප සඳහා සුලභම උදාහරණ ඝන, ද්‍රව සහ වායු කලාප වේ
සංගීත ස්වර අවශ්‍ය
ජෛනාගම, ජෛන ධර්මය ලෙසින් ද හැඳින්වේ
ජෛනාගම ක්‍රි
6 වන සියවසේ දී ඉන්දියාවේ බිහිවූ ආගමකි
ජෛන ආගම එහි අධ්‍යාත්මික අදහස් සොයා ගන්නේ තීර්තංකර (අධ්‍යාත්මික ගුරුවරු) විසිහතර දෙනෙකුගේ අනුප්‍රාප්තිය හරහා ය
එකල ඉන්දියාවේ පැවති හින්දු ආගමෙහි පිරිසිදු බවත් චාම්, සරල ලක්ෂණත් විනාශ වෙමින් ඒ වෙනුවට එය අනුරාගී පූජා විධි, බිලි පූජා සහ හරසුන් ශාන්තිකර්ම වලට වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීම නිසා බිහි වෙමින් පැවති නව ආගම් වලට වැඩි ජනතා ආකර්ෂණයක් ලැබුණි
පාර්ශ්වනාථ
ජෛන සම්ප්‍රදායයේ පිළිගැනීමට අනුව එම ආගම මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ආරම්භය තරමට ම පැරණි වන අතර එමගින් තිර්තංකරයන් (සාන්තුවරයන්) 24 දෙනෙකු බිහි කොට ඇත
ඒ අතරින් වෘෂභනාථගෙන් පටන් ගන්නා ප්‍රථම තිර්තංකරයන් 22 දෙනා ජනශ්‍රැතියට අයත් පුද්ගලයන් බව පෙනෙන අතර අවසාන දෙදෙනා වන පාර්ශ්වනාථ සහ මහාවීර ඓතිහාසික පුද්ගලයෝ වෙති
පාර්ශ්වනාථ ජිවත් වී ඇත්තේ මහාවීර ඉපදීමට අවුරුදු 250 කට පෙර බව පිළිගැනේ
ඔහු බරණැස අශ්වසේන රජුගේ පුත්‍රයා ය
වයස අවුරුදු 30 දී තවුස් දිවිය ඇරඹු ඔහු වටා අනුගාමිකයන් විශාල පිරිසක් එක්රොක් වූ අතර ඔවුන් "නිගණ්ඨ" නමින් හැඳින්විණි
ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණ ධර්ම හතරක් ප්‍රගුණ කළ යුතු බව පාර්ශ්වනාථ සිය අනුගාමිකයන්ට අවධාරණය කළේ ය
ඒවා නම් සත්‍යය, අවිහිංසාව, අපරිග්‍රහ (දේපොළ කෙරෙන් වෙන් වීම), සහ ආස්තෙය (සොරකම් කිරීමෙන් වැළකීම) යි
වර්ධමාන මහාවීරතුමා
ජෛන සම්ප්‍රදායට අනුව මහාවීරතුමා 24 වන හෙවත් අවසාන තිර්තංකර විය
663 හෝ 603 හෝ 520 දී පමණ වේදේහ ජනපදයේ අගනුවර වූ වෛශාලියේ කුණ්ඩග්‍රාම නම් ප්‍රදේශයේ උපත ලැබී ය
ඔහුගේ දෙමව්පියන් වූයේ සිද්ධාර්ථ සහ ත්‍රිශලා ය
ප්‍රභූ පවුලක උපත ලැබූ මහාවීර හැදී වැඩුනේ මහත් සැප සම්පත් මධ්‍යයේ ය
ඔහු යසෝධා කුමරිය සමඟ විවාහ වීමෙන් දියණියක ලැබූ අතර ඇය අනෝජා හෙවත් ප්‍රියදර්ශන නම් වූවා ය
සිය දෙමවුපියන්ගේ අභාවයත් සමඟ ගිහිගෙය හැර යාම සඳහා සිය සොහොයුරාගෙන් අවසර ලබා ගත් වර්ධමාන වයස අවුරුදු 32 දී ලෞකික සැප සම්පත් අත්හැර ශ්‍රමණයෙකු බවට පත් විය
සිය වස්ත්‍ර අත්හැර දිගම්බර (දිශාවන්ට හැඳිවත) තත්ත්වයට පත් ඔහු ඊළඟ වසර 22 තුළ පරම සත්‍යය අවබෝධ කර ගැනීමේ අධිෂ්ඨානයෙන් යුතුව දුෂ්කර ජීවිතයකට එළඹ භාවනානුයෝගී ව කාලය ගත කළේ ය
එම කාලය අවසානයේ දී ඔහු කේවල හෙවත් සර්වඥ තත්ත්වයට පත් විය
ඉන් අනතුරුව වර්ධමාන, කෙලෙස් දිනූ තැනැත්තා යන අර්ථයෙන් ජින සහ මහාවීර යන නම් වලින් හැඳින්විණි
වර්ධමාන මහාවීරතුමා තම ජිවිතයේ ඉතිරි කාලය තුළ අංග, මගධ, මිථිලා සහ කෝසල වැනි ප්‍රදේශ වල ජනතාවට සිය ධර්මය දේශනා කිරීමේ නිරත විය
විශාල පිරිසකගේ සිත් ඇද ගැනීමට සමත් වූ එතුමාගේ ධර්මය වැළඳගත අය අතර රජවරු, බලවත් ප්‍රභූවරු, ධනවත් වෙළෙන්දෝ, සහ ගෘහපතියෝ ද වූහ
මහාවීරතුමා වසර 72 ක් ආයු වළඳ ක්‍රි
පූ 591 හෝ  531 හෝ  448 දී  පැට්නා නුවර පාවා නමැති ස්ථානයේ දී පරලෝ සැපත් විය
මහාවීරතුමා ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සමකාලීනයෙකු වූ නමුත් ඒ දෙදෙනා කිසි දිනක ඔවුනොවුන් මුණ ගැසී නොමැත
මහාවීරතුමාගේ ඉගැන්වීම්
මහාවීරතුමාගේ අනුගාමිකයෝ නිග්‍රන්ථ නම් වූහ
මහාවීරතුමා සිය කාලය මිඩංගු කළේ එතුමාගේ පූර්වගාමිකයා වූ පාර්ශ්වනාථ ගොඩනගා තිබූ දහම ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ය
පාර්ශ්වනාථ දේශනා කොට තිබූ සිව් වැදෑරුම් ධර්මයට මහාවීරතුමා පස්වැන්නක් එකතු කළ අතර එය බ්‍රහ්මචර්යා නම් විය
ජෛනාගමේ ප්‍රධාන අංගයක් වූයේ ආත්මය සහ කර්මය පිළිබඳ විශ්වාසය යි
සෑම මූල ධාතුවක් ම භූත සහ ආත්ම යන සාධක වල එකතුවක් බවත් එයින් පළමුවැන්න (භෞතික සාධක) විනාශ වන නමුත් දෙ වැන්න වූ ආත්මය එසේ නොවන බව එතුමා ප්‍රකාශ කළේ ය
ඕනෑම පුද්ගලයෙක් උපත් සහ මරණ විශාල සංඛ්‍යාවකට ගොදුරු වන බවත් එය කර්මය නිසා සිදු වන බවත් දේශනා කල මහාවීරතුමා ආත්මය සහ කර්මය අතර ඇති එම බැඳීමෙන් මිදීම සඳහා කර්මය විනාශ කල යුතු බව පෙන්වා දුන්නේ ය
එතුමාගේ දර්ශනය අනුව මේ තත්ත්වය ලඟා කර ගත හැකි වූයේ ශීල පහ, එනම් සත්‍යය, අවිහිංසාව, අපරිග්‍රහ, ආස්තේය සහ බ්‍රහ්මචර්යා ප්‍රගුණ කිරීමෙනි
සිද්ධ සීල හෙවත් පාරිශුද්ධ වූ ද සදාකාලික වූ ද විමුක්තිය උදාකර ගැනීම සඳහා නියම ජෛන භක්තිකයෙකු විසින් ශීල පහට අමතරව රත්න නමින් හැඳින්වූ නිවැරදි විශ්වාසය, නිවැරදි දැනුම සහ නිවැරදි පැවැත්ම යන තුන් වැදෑරුම් මාර්ග ද අනුගමනය කළ යුතු ය
අවිහිංසාව පිළිබඳ දර්ශනය ද ජෛන ආගමේ වැදගත් අංගයක් විය
මිනිසුන් සහ සතුන්ට පමණක් නොව ගස් වැල්, ලෝහ වර්ග, ජලය සහ දැව යනාදී සියළු අප්‍රාණික වස්තූන්ට ද ජීවයක් තිබෙන බවත් ඒ නිසා ඒ සියල්ල සම්බන්ධයෙන් අවිහිංසාවාදී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළ යුතු බවත් මහාවීරතුමා අවධාරණය කොට දැක්වී ය
ඕනෑ ම පුද්ගලයකු තම ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමේ ආශාව ජයගත යුතු අතර ඒ සඳහා සිය ශරීරයට දුක් දෙන අත්තකිලමථානුයෝගී වූ ජීවිතයක් ගත කළ යුතු ය
විශ්වය දෙවියන් විසින් මවන ලද බව විශ්වාස නොකළ මහාවීරතුමා දෙවි කෙනෙකු ගැන කිසිම සඳහනක් කර නැත
වෙනස්කම් ඇති වීම ස්වභාව ධර්මය අනුව සිදුවන බව ප්‍රකාශ කළ එතුමා උපත සහ මරණය සියළු මනුෂ්‍යයන්ට මෙන් ම ද්‍රව්‍ය වලට ද එක සේ අදාළ ස්වභාවයක් බව පැහැදිලි කළේ ය
වෛදික ඉගැන්වීම් නොවැදගත් ලෙස සලකා බැහැර කල මහාවීරතුමා බ්‍රාහ්මණයන් විසින් සිදු කරන ලද බිලිපූජා හෙළා දැක්කේ ය
කාන්තාවන්ගේ නිදහස පිළිබඳ ව විශ්වාස කල එතුමා ශ්‍රාවිකාවන් ලෙස මෙන් ම දායිකාවන් ලෙසත් ශාසනය
ට ඇතුළු වීමට ඔවුන්ට අවසර දුන්නේ ය
ශ්වේතම්බර සහ දිගම්බර ජෛනයෝ
ක්‍රි
4 වන සියවස අවසාන කාලයේ දී බිහාර් ප්‍රාන්තයේ මහා සාගතයක් ඇති වූ හෙයින් භද්‍රබාහු නම් නායකයා යටතේ ජෛන භක්තිකයෝ දහස් ගණනක් මයිසූර් ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය වූහ
ඉතිරි වූ ජෛනයෝ මූලික ආගමික ඉගැන්වීම් වලට පටහැනිව ශ්වේත වර්ණ ඇඳුම්වලින් සැරසී සිටියහ
ඒ නිසා ඔවුහු ශ්වේතම්බර නමින් හැඳින්විණි
එහෙත් භද්‍රබාහු සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයෝ පැරණි ඉගැන්වීම් වලට අනුව ජීවත්වීමට දැඩි ලෙස කැප වී සුපුරුදු ලෙස ම නිරුවත්ව (දිගම්බරව) සිටියහ
පසුකාලීන ධර්ම සංගායනා මගින් සකස් කළ ධර්ම ග්‍රන්ථ සහ විනය නීති පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ දිගම්බර ජෛනයෝ 'පුර්ව' කෘති වල අන්තර්ගත මූලධර්ම තවදුරටත් දැඩි ලෙස අනුගමනය කළහ
ආගමික සාහිත්‍ය
මහාවීරතුමාගේ ඉගැන්වීම පූර්ව නමින් හැඳින්වෙන පැරණි ධර්ම ග්‍රන්ථ 14 ක අන්තර්ගත වී ඇත
4 වන සියවස අවසාන කාලයේ දී භාද්‍රබාහු යටතේ ජෛන භක්තිකයෝ දහස් ගණනක් මයිසූර් ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය වීමෙන් පසු ඉතිරි වූ ජෛනයන් විසින් ධර්ම සංගායනාවක් කැඳවන ලදී
එහි දී සම්පාදනය කළ කෘති 12 ක් වූ අතර ඒවා අංග නමින් හැඳින්වේ
ජෛන ආගමික ලියවිලි සියල්ල එකතු කොට සන්හිතාවක් සකස් කිරීම සඳහා ක්‍රි
ව. 6 වන සියවසේ දී පමණ වලහි ප්‍රදේශයේ තවත් සංගායනාවක් පැවැත්විණි
එම ධර්ම ග්‍රන්ථ ප්‍රාකෘත භාෂාවකින් ලියා ඇත
ජෛනාගමේ ව්‍යාප්තිය
මහාවීරතුමාගේ මරණින් පසුව එතුමාගේ ඉගැන්වීම් ප්‍රචලිත කරන ලද්දේ අංගධර නම් වූ පිරිසක් විසිනි
ජෛනාගමට චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය, බිම්බිසාර සහ සම්පාති වැනි ප්‍රබල රජවරුන්ගේ අනුග්‍රහය ද ලැබුණි
මෞර්ය අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසු ජෛනාගම ඉන්දියාවේ දකුණු සහ බටහිර දිසාවන්ට ව්‍යාප්ත විය
ශක, ශත්‍රප සහ රාජ්පුත් පාලකයෝ බටහිර සහ උතුරු ඉන්දියානු ප්‍රදේශ වල ජෛනාගමික ආශ්‍රම ඉදි කළහ
කාලිංග දේශයේ ඛාරවේල රජු ජෛනාගමේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයෙකු විය
ආගම්
ආගම් සහ ඇදහිලි
ඉන්දියාව
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ජේසු නිකාය (ලතින්
Societas Iesu, S
, SJ or SI) කතෝලික සභාවට අයත් පුරුෂ පාර්ශ්වික ආගමික නිකායක් වේ
එහි සාමාජිකයින් ජෙසුනුවන් (ඉංග්‍රීසියෙන් Jesuits) නමින් හැදින්වේ
මහද්වීප සයකට අයත් රටවල් 112 ක ශූභාරංචිය පැතිරවීමේ සහ අපෝස්තලික සේවයේ මෙම නිකාය නිරත වේ
ජෙසුනුවෝ අධ්‍යාපන (පාසල්, ශාස්ත්‍රාල, විශ්වවිද්‍යාල, සෙමනේරි ආරම්භ කිරීම), බුද්ධිමය පර්යේෂණ, සංස්කෘතික පරිශීලන ක්ෂේත්‍රයන්හි වැඩ කරති
තවද, ජෙසුනුවෝ ඥානකාන්ති සිදු කිරීම, රෝහල් සහ මීසම් වල දේවගැතිකම් කිරීම, සමාජ සාධාරණත්වය සහ ක්‍රිස්තියානි සංවාදය ප්‍රවර්ධනය වැනි කටයුතු වල නිරත වී සිටිති
ලොයලාහි ශු
ඉග්නාෂියස් තුමා විසින්, තමා යුද්ධයේදී තුවාල වීමෙන් පසුව ඔහු තුල ඇතිවූ ආගමික පරිවර්තනය හේතු කොට ගෙන මෙම නිකාය ආරම්භ කරන ලදි
ජේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් අනුගමනය කිරීමට අන් අයට උදව් වීම සඳහා අධ්‍යාත්මික අභ්‍යාස (en
Spiritual Exercises) ඔහු විසින් රචනා කරන ලදි
වර්ෂ 1534 දී ඉග්නාෂියස් තුමා සහ තවත් තරුණයන් සය දෙනෙකු (ෆ්රැන්සිස් සේවියර් සහ පීටර් ෆැබර් ඇතුළු) එක්වී දිළිඳුකමේ සහ නිර්මලත්වයේ පොරොන්දුද, පසුව දූත මෙහෙවර මෙහෙයවීම හා පැවරුම යන කරුණු වලදී පාප්වහන්සේට කීකරු වීමේ විශේෂ පොරොන්දුවක්ද ඇතුළු කීකරුකමේ පොරොන්දුද ගිවිස ගන්නා ලද්දෝය
නිකායේ සංවිධානය පිළිබඳ ඉග්නාෂියස් තුමාගේ සැලසුම වර්ෂ 1534 දී පාප්වහන්සේ විසින් "ආයතනික සූත්‍රය" (Formula of the Institute) අඩංගු කතෝලික සභාවේ නිල ලේඛනයක් නිකුත් කිරීම මගින් අනුමත කරන ලදි
ඉග්නාෂියස් තුමා හමුදා පසුබිමක් සතුවූ වංශාධිපතියෙකු වූ අතර නිකායේ සාමාජිකයින් හට ලෝකයේ ඕනෑම තැනක නියෝග පිළිපැදීමට (එනම් ඔවුන්ට ආන්තික තත්වයන් තුළ ජීවත් වීමට පවා) සිදුවේ
එපරිදි, නිකාය පිහිටුවීම් ලේඛනයේ ආරම්භක වාක්‍ය කියා පෑවේ නිකාය පිහිටුවන ලද්දේ "දෙවියන් වහන්සේගේ භටයෙකු වීමට ආශා කරන ඕනෑම කෙනෙකු (ස්පාඥ්ඥ
"todo el que quiera militar para Dios"), විශේෂයෙන්ම ඇදහිල්ල ආරක්ෂා කිරීම සහ ප්‍රචාරණය සඳහා සහ ක්‍රිස්තියානි ජීවිතය හා ධර්මය තුල ආත්මයන්ගේ ප්‍රගතිය සඳහා මහත් පරිශ්‍රම දැරීම සඳහා බවය
" එම නිසා සමහර අවස්ථාවන්හිදී ජෙසුනුවන් කථා ව්‍යවහාරයෙන් "දෙවියන් වහන්සේගේ භටයන්", "දෙවියන් වහන්සේගේ මරීන් වරුන්" සහ "සංගමය" යන නම් වලින්ද හඳුන්වනු ලැබේ
මෙම නිකාය පුනර්ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩපිළිවෙල සඳහා සහභාගී වූ අතර පසු කාලයේදී දෙවන වතිකාන මන්ත්‍රණ සභාව ස්ථාපිත කිරීමටද සහභාගී විය
ජේසු නිකාය භාග්‍යවන්ත කන්‍ය මරිය තුමියගේ පටබැඳි නමක් වන Madonna Della Strada යන නාමය යටතේ කැපකර ඇති අතර සුපිරි ජනරාල් වරයකු විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ
එහි වර්තමාන නායකයා වනුයේ අඩොල්ෆෝ නිකොලස් පියතුමාය
මෙම නිකායේ මූලස්ථානය එනම් එහි සාමාන්‍ය කියුරියාව, රෝමයේ පිහිට ඇත
ඉග්නාෂියස් තුමාගේ ඓතිහාසික කියුරියාව වර්තමානයේදී ජේසු නිකායේ මව් පල්ලිය වන ජේසුස්ගේ දේව මාලිගාවට බැඳුණු ජේසුස්ගේ විද්‍යාලයට අයත් වේ
වර්ෂ 2013 දී ජෝර්ජ් මාරියෝ බර්ගෝග්ලියෝ ලොව ප්‍රථම ජේසු නිකායික පාප්තුමා ලෙස ෆ්‍රැන්සිස් පාප්වහන්සේ නමින් පත්වූහ
සංඛ්‍යාලේඛන

කතෝලික සුළු තාපස නිකාය (en
Order of Friars Minor), කැපුචින් සුළු තාපස නිකාය (
Order of Friars Minor Capuchin) සහ ආශ්‍රමික ෆ්රැන්සිස්කානු නිකාය (
Conventual Franciscans) යන පළමු පෙළ නිකායන්ගෙන් සමන්විත ෆ්රැන්සිස්කානු පවුලට අයත් සාමාජිකයින් ගණන ජෙසුනුවන්ගේ ගණන ඉක්මවුවද, වත්මන් දවස කතෝලික සභාවට අයත් පුරුෂ පාර්ශ්වික පූජක සහ සහෝදර වරුන්ගෙන් සමන්විත විශාලතම තනි ආගමික නිකාය ජෙසුනුවන්ගෙන් සෑදී ඇත
2015 ජනවාරි 1 වනදා වන විට ජෙසුනුවන්ගේ ගණන 16,740 විය
සාමාන්‍ය පැවිද්දන් (පූජකවරුන්) 11,986 ක්, ශාස්ත්‍රීකයින් (පූජකයින් වීමට ඉගෙන ගන්නා සිසුන්) 2,733 ක්, සහෝදරවරුන් (පූජක නොවන) 1,268 ක් සහ ආධුනිකයින් 753 ක් ලෙස බෙදී ඇත
"අපේ සාමාජිකයින් ගණන පසුගිය වර්ෂ 40 තුල අඩුවෙමින් පැවත ඇත – 1960 දශකයේ 30,000 කට අධික වූ මෙය වත්මන් දවස වනවිට 18,000 ට වඩා අඩු ගණනකි
යුරෝපයේ සහ උතුරු අමෙරිකාවේ ශීග්‍ර පරිහානිය සහ ලතින් අමෙරිකාවේ ස්ථාවර පරිහානිය, දකුණු ආසියාවේ දැකිය හැකි සැලකිය යුතු වර්ධනය සහ අප්‍රිකාවේ සුළු වර්ධනය මගින් පියවී නැත
" යනුවෙන් වර්ෂ 2012 දී මාර්ක් රැපර් SJ සඳහන් කලේය
ජේසු නිකාය පලාත් 83 කටද, ස්වාධීන කලාප 6 කටද සහ යැපෙන කලාප 10 කටද බෙදා ඇත
වර්ෂ 2007 ජනවාරි 1 වනදා වන විට ජේසු නිකායේ සාමාජිකයින් මහද්වීප සයක රටවල් 112 ක සේවය කල අතර ඉන් විශාල ප්‍රමාණයක් සේවය කලේ ඉන්දියාවේ සහ අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේය
ඔවුන්ගේ සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 57.3 ක් විය
පූජකවරුන්ගේ එය අවුරුදු 63.4 ක්ද, ශාස්ත්‍රීකයින්ගේ එය අවුරුදු 29.9 ක්ද, සහෝදරවරුන්ගේ එය අවුරුදු 65.5 ක්ද විය
ජෙසුනුවන්ගේ වත්මන් සුපිරි ජනරාල්වරයා අඩොල්ෆෝ නිකොලස් පියතුමා වේ
මිෂනාරි සේවය, මානව අයිතිවාසිකම්, සමාජ සාධාරණත්වය සහ වඩාත් කැපී පෙනෙන උසස් අධ්‍යාපනය යන ක්ෂේත්‍රයන්හි කරන සේවයන්ගෙන් ජේසු නිකාය විස්තර කල හැකිය
ජේසු නිකාය ලෝ වටා රටවල් බොහොමයක ශාස්ත්‍රාල සහ විශ්වවිද්‍යාල පවත්වාගෙන යන අතර පිලිපීනයේ හා ඉන්දියවේ එහි විශේෂ ක්‍රියාකාරීත්වයක් දක්නට ඇත
අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුල එය ශාස්ත්‍රාල හා විශ්වවිද්‍යාල 28 ක් සහ උසස් පාසල් 58 ක් පවත්වාගෙන යයි
මිනිස් ජීවිතයේ ආදර්ශයක් ලෙස ක්‍රිස්තුන් වහන්සේව ඉදිරිපත් කිරීම, ඉගැන්වීමේ සහ ඉගෙනුමේ විශිෂ්ටත්වය හඹා යාම සහ යාවජීව අධ්‍යාත්මික හා බුද්ධිමය වර්ධනය යන සංකල්ප ජෙසුඉට් පාසලක ධර්ම දූත මෙහෙයෙහි සංකල්පනාවට බොහෝවිට ඇතුළත්වේ
මූලාශ්‍ර ජෙසුගෙ ෆොටෝ
ජාත්‍යන්තර සම්මත පොත් අංකය හෙවත් International Standard Book Number (ISBN) අද්විතීය වාණිජ පොත හඳුනාගැනීමේ තීරුකේතයක් වේ
මෙය නිර්මාණය කරන ලද්දේ 1966 දී ඩබ්ලිව්.එච් ස්මිත් විසින් එක්සත් රාජධානියේ දීය
ශ්‍රී ලංකාවේ ISBN  අංක නිකුත් කරනුයේ ජාතික පුස්තකාල හා ප්‍රලේඛන සේවා මණ්ඩලය වීසිනි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
 ජාතික පුස්තකාල හා ප්‍රලේඛන සේවා මණ්ඩලය

සාර්වත්‍ර හඳුන්වනයන්
ISO ප්‍රමිති
ගුවන් ප්‍රහාරයක්  යනු, ආක්‍රමණකාරී මෙහෙයුමකදී, විශේෂිත වස්තුවක් වෙත,  හමුදාමය ගුවන් යානා‍ විසින් එල්ල කෙරෙන ප්‍රහාරයකි
සාමාන්‍ය වශයෙන්, ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කෙරෙනුයේ, ප්‍රහාරක, බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානා, භූමි ප්‍රහාර ගුවන් යානා, සහ ප්‍රහාරක හෙලිකොප්ටර වැනි ගුවන් යානා විසිනි
සතුරු අහස් ඉලක්කද ඇතුළු  සියළුම වර්ගයේ ඉලක්කයන් නිල අර්ථදැක්වීමට අඩංගු වෙතත්,  පදයෙහි ජනප්‍රිය භාවිතයේදී,  භූමියක හෝ නාවික අරමුණක් වෙත උපායශීලී (කුඩා-පරිමාණයේ) ප්‍රහාරයක් යනුවෙන් සීමාසහිත අර්ථයක් ගනියි
ගුවන් ප්‍රහාරයකදී භාවිතා කෙරෙන ආයුධ,  මැෂින් තුවක්කු උණ්ඩ සහ මිසයිල සිට විවිධ වර්ගයන්හී බෝම්බ දක්වා පරාසයක පවතියි
එය සාමාන්‍ය වශයෙන් ගුවන් ආක්‍රමණයක් ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි
සමීප ගුවන් ආධාරයේදී, පුහුණුව ලද  නිරීක්ෂකයන් විසින් ගුවන් ප්‍රහාර සාමාන්‍ය වශයෙන් පාලනය කෙරෙන්නේ,  කාලත්වක්කු උපායමාර්ග අනුව ව්‍යුත්පන්න කරන ලද ආකාරයකට, මිත්‍ර හමුදා ඛණ්ඩ සමග සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම හැකි වන පරිදීය
ඉතිහාසය

1911 නොවැම්බර් 1 දිනදී, ඉතාලියානු ගගනයාත්‍රික, දෙවන ලුතිනන් ජූලියෝ ගැවෝටි විසින්, ලිබියාවේ තුර්කි පාලනය යටතේ පැවති  ක්ෂේමභූමි දෙකක් වෙත බෝම්බ හතරක් පතිත කරන ලද අතර, ඉතාලි-තුර්කි යුද්ධයේ  කොටසක් වශයෙන් ලොව පළමු ගුවන් ප්‍රහාරය එල්ල කරන ලදි
ආශ්‍රිත

භාහිර සබැඳි
හංහමුණව, නාථගනේ ගල්ලෙන්, පත්තිනි දේවාලය, විහාර ගෙය, පැරණි දාගැබ්

කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
සම්මත අවස්ථාවේ  පවතින ඝන සංයෝග මූලද්‍රව්‍ය මවුලයක්, ද්‍රව සංයෝග මූලද්‍රව්‍ය මවුලයක් බව පත්  කිරීමේ දී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි (එනම් ඒ සදහා ලබාදිය යුතු ශක්තියයි)
උදාහරණය
Al(s) → Al(l)
∆H∅fus = 10.7 KJmol-1
∆H∅fus (Al) = 10.7 KJmol-1

සංයෝග කිහිපයක විලයන එන්තැල්පි

රසායන විද්‍යාව
භෞතික විද්‍යාව
තාප රසායනය
ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්අයිඑල්
), ඉරාකයේ සහ සිරියාවේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්අයිඑස්, ) හෝ ඉරාකයේ සහ අෂෙම් හී ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය, ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්), හෝ ඩෑෂ් (,  ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,  ), යනු,   සේලෆි ජිහාඩ්වාදී අන්තවාදී සටන්කාමී කණ්ඩායමක් සහ ස්වයං-ප්‍රකාශිත  ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයක් සහ  කලීෆා රාජ්‍යයක් වන අතර, ඉරාකයේ සහ සිරියාවේ  සුන්නි අරාබිවරුන් විසින් නායකත්වය සපයන සහ ඔවුන් වෙතින් ප්‍රධාන ලෙසින් සමන්විත වෙයි
2015 මාර්තු  මස වන විට, ඉරාකයේ සහ සිරියාවේ, මිලියන දහයක් වසන භූමි ප්‍රදේශයක පාලනය  එය සතුව පැවති අතර,  ලිබියාවේ, නයිජීරියාවේ සහ නැගෙනහිර දිග  ඇෆ්ගනිස්තානයේ නන්ගරාර් පළාතේ කුඩා ප්‍රදේශ වල නාමික පාලනය සතු විය
දකුණු ආසියාව ඇතුළු ලෝකයේ අනෙකුත් කොටස් තුල මෙම කණ්ඩායම ක්‍රියාත්මක වෙමින් හෝ අනුබද්ධිත සංවිධාන සහිත හෝ වෙති
ත්‍රස්තවාදය
ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන
ඉස්ලාමීය මූලධර්මවාදය
ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය
ඉස්ලාම්වාදය
1,900,000 (මිලියන 1.9) තරම් ඈත කාලයක සිටම ඉන්දියාව සහ ඒ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ (ආදී) මානව ජනාවාසයන්ව පැවති බවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂ්‍ය හමුවී ඇත
1983 දී සොයාගනු ලැබූ පන්ජාබ් සහ පාකිස්ථානයේ උතුරු දිග ප්‍රදේශ තුළ පවතින Riwat අඩවිය තුළින් එම සාක්ෂ්‍ය හමුවී ඇත
තවද වර්තමාන ඉන්දියාව, නේපාලය හා පාකිස්ථානය අතර පිහිටන සෝනියන් අඩවිය, වසර 500,000 — 125,000 කට පෙර පැවති පුරාවිද්‍යාත්මක සංස්කෘතියක් පිළිබඳ තොරතුරු හෙළිදරව් කරයි
නූතන මානවයා පිළිබඳ පැරණිතම තොරතුරු ඉන්දියාවෙන් හමුවන්නේ ලෝකඩ යුගයට (ක්‍රි
3300–1300) අයත් ශිෂ්ටාචාරයක් වන ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය ඇසුරිණි
එය  ක්‍රි
2600 – 1900 අතර කාලයේ දී සමෘද්ධිමත්ව පවතින්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය

1922 දී ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය අනාවරණය කර ගන්නා ලදී
මෙම ශිෂ්ටාචාරය හරප්පා ශිෂ්ටාචාරය වශයෙන් ද හඳුන්වනු ලැබේ
මෙය වර්ග සැතපුම් 840,000ක පමණ විශාල ප්‍රදේශයක පැතිර පැවති බව පංජාබ්, සින්ඩි සහ බලුකිස්ථාන් ආදී ප්‍රදේශ වල කරන ලද කැණීම්වලින් අනාවරණය වී තිබේ
දැනට සොයා ගෙන ඇති පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමකින් යුක්ත භුමි භාග 40ක් අතරින් තුනක් ඉතා වැදගත් වේ
ඒවා නම් මොහෙන්ජෝදාරෝ, හරප්පා සහ ලෝතාල් යන ස්ථානයි
මෙම ශිෂ්ටාචාරය පිලිබඳ ලිඛිත මූලාශ්‍ර සොයා ගෙන නොමැති අතර සොයා ගෙන ඇති මුද්‍රා වල ඇති අකුරු ද තවම කියවා නැත
එබැවින් මෙම ශිෂ්ටාචාරය පිළිබඳ නිශ්චිත නිගමන වලට එළඹිය නොහැකිය
නමුත් ප්‍රසිද්ධ පුරාවිද්‍යාඥයින් සහ ඉතිහාසඥයින් කීප දෙනෙකු එම සංස්කෘතිය පිළිබඳ යම් යම් අර්ථ නිරූපණ ඉදිරිපත් කොට ඇත
හරප්පා

හරප්පා සංස්කෘතිය පිළිබඳ ටාටා ආයතනය මගින් සිදුකළ රේඩියෝ-කාබන් කාල නිර්ණ පරීක්ෂණ මගින් එම ශිෂ්ටාචාරය ක්‍රි
3000 සහ ඒ ආසන්න කාල පරිච්ඡේදය තුළ සමෘද්ධිමත්ව පැවති බව අනාවරණය වී තිබේ
මෙම භුමි ප්‍රදේශයේ තිබී සොයාගත් හිස් කබල් කීපයක් පරික්ෂා කිරීමෙන් පසු ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේ නිර්මාතෘවරු පිලිබඳ විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ එම මිනිසුන් ප්‍රොටෝ ඔස්ට්‍රොලොයිඩ්, මධ්‍යධරණී, ඇල්පයින්, මොන්ග්ලොයිඩ් ආදී මනුෂ්‍ය වර්ගවල සම්මිශ්‍රණයක් වූ බවයි. හරප්පා ප්‍රදේශයේ බොහෝ ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීමටත් නොහැකි වන තරමට විනාශ වී තිබේ
මොහෙන්ජෝදාරෝ

විශිෂ්ට නගර සැලසුමකින් යුක්ත වීම මොහෙන්ජෝදාරෝවේ මැනවින් කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි
විසිතුරු ජලාපවාහන ක්‍රම සහ පිරිසිදු බව ආදී ලක්ෂණ වලින් ද මෙම ප්‍රදේශය පොහොසත්ව පැවතිණි
සමාජ ආර්ථික ක්‍රමය

ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේ පරිහානිය
හරප්පා හා මොහෙන්දෝජාරෝව මුල්කරගෙන ඇති වූ සභ්‍යත්වය බිඳවැටුනේ කුමන හේතු සාධක මත ද යන්න නිශ්චිත නැත
උගත් වියත් පිරිස විවිධ දෘෂ්ටීන්හි පිහිටා සිට කරුණු දක්වයි. ඒවා අතර පරස්පර විරෝධි මතවාද බොහොමයක් ඇත
සතුරු ආක්‍රමණයක්
ජලගැල්මක්
හදිසි ගින්නක් 
ස්වාභාවික ආපදා
ප්‍රජා පීඩක පාලනය
සමකාලීන ශිෂ්ටාචාර බිඳ වැටීම
2000 දී මෙසපොතේමියාව බිඳ වැටීමෙන් හරප්පා සභ්‍යත්වය කෙමෙන් පරිහානියට ගමන් කළ බවද උගත්හු පවසති
හරප්පා සහ මොහෙන්දෝජාරෝ මුල් කරගෙන ඇරඹි සභ්‍යත්වය දියුණු මට්ටමක පැවතිය ද ක්‍රි
පූ 1750 දී පමණ පරිහානියට ගමන් කර තිබේ
වෛදික ශිෂ්ටාචාරය
වෛදික ශිෂ්ටාචාරයේ ආදී කර්තෘන් වූයේ ඉන්දු ආර්ය ජනතාව යි
ඔවුහු මුල් කාලයේ පදිංචිව සිටි ආසියාවේ බටහිර ප්‍රදේශ වල සිට, ඔවුන්ගේ සතුන්ට ප්‍රමාණවත් තරම් තණකොළ නොමැති වීම, ජනගහනය වැඩිවීම, දේශගුණික වෙනස්වීම් සහ අලුත් ප්‍රදේශ සොයා යාමේ කුතුහලය වැනි විවිධ සාධක නිසා දකුණට සංක්‍රමණය වූහ
2800 තරම් කාලයේ දී යි