Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෙකල සිදු වන ප්‍රධාන කායික හා ලිංගික වෙනස්කම් වලට හෝමෝන වල බලපෑම සෘජුවම බලපායි
නව යෞවුන් විය ආරම්භ වීමට පෙර ලිංගික පරිණතිය එහි පූර්ණ පරිණත බවෙන් 10%-20% අතර ප්‍රමානයක් පමණි ලැබෙනුයේ
එහෙත් නව යෞවුන් විය ලෙස ගත වන වසර 8-9 කාලය තුළ ලිංගික පරිණතියෙන් 80%-90% පමණ ප්‍රමාණයක් සිදු වේ
මේ නිසා හෝමෝන ක්‍රියාකිරීත්වයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඉතා වේගවත් හදිසි ලිංගික ආවේග වර්ධනයට නව යෞවනයා පාත්‍ර වේ
මෙම ලිංගික පරිණතිය නිසා කාසික හැඩරුවෙහි සහ ලිංගික අනන්‍යතාවයෙහි ප්‍රධාන වෙනස්කම් සිදු වේ
හදිසි වැඩීම
ඇඩ්රිනල් ග්‍රන්ති වලින් සහ ලිංගික ග්‍රන්ථි වලින් (gonads)නිකුත් වන හෝමෝනයක් නිසා පිරිමි ළමයි සහ ගැහැණු ළමයින් ඉතා ශීඝ්‍ර වර්ධනයක්  (Growth spurt) සිදු වේ
මේ නිසා නව යෞවනයා උසින් සහ මහතින් ශීඝ්‍රයෙන් වැඩේ
හෝමෝන නිකුත් කිරීම ආරම්භ වීමක් සමඟ ගැහැනු ළමයිගේ ඩිම්බ කෝෂ වල සහා පිරිමි ළමයිගේ වෘෂණ කෝෂ වල ක්‍රියාකාරීත්වය ඇරඹේ
මේ සමඟ ද්විතීක ලිංගික ලක්ෂණ වන පිරිමි ළමයිගේ රැවුල වැඩීම,රහස් ප්‍රදේශ වල රෝම වැඩීම ,කටහඬ වෙනස් වීම හා උස, බර 
වැඩිවීමත් ගැහැනු ළමයිගේ ද රහස් ප්‍රදේශ වල රෝම වැඩීම,පියයුරු වර්ධනය උකුළ ප්‍රදේශ පළල් වීම මෙකල සිදු වේ
පිරිමි ළමයිගේ  වර්ධනය වේගවත් වීම ආරම්භ වනුයේ අවු
9-12 ත් අතරදීය
මානසික වර්ධනය

බුද්ධි වර්ධනය
පෙර පාසල් වියේ ළමයාගේ චින්තන ක්‍රියාවලිය පාසල් යන අවධියේදී වෙනසකට භාජනය වූවාටත් වඩා ,එනම් පූර්ව ක්‍රියාකාරී බවෙන් ,ක්‍රියාකාරී බවට පත් වූවාටත් වඩා පැහැදිලි වෙනසක් මේ අවධියේ සිදු වේ
පියාජේ හදුන්වා දෙන පරිදි ,චින්තනයේ සෑම දියුණු අවධිවක් ම මුල් අවධියට වඩා බැදීම් වලින් නිදහසක් ලබන අතර චින්තනමය ක්‍රියාකාරීත්වයේ මනා පාලනයක් ඇති කරයි
මෙම අවධියේදී වියුක්ත චින්තන අවධිය (අවු
12-18) අන් සියලු අවධි වලට වඩා පුළුල් සචලතාවයක් දක්වයි.වියුක්ත චින්තන අවධියේ දකිය හැකි විශේෂ ලක්ෂණ රා‍ශියකි
ඒවා මෙසේ දැක්විය හැකිය
1.නිදහස ,සචලතාවය හා නම්‍ය සුළු බව. 

2.පාලනය
3.ලැදියාවන් හා අවශ්‍යතාවයන්

4.නව යොවුන් වියේ ඇගයුම් සහ ආකල්ප
5.සමාජ සම්බන්ධතා
6.මානසික ආකූලතා
7.කායික වර්ධනය හා සම්බන්ධ ගැටළු

8.ලිංගික වර්ධනය හා සම්බන්ධ ගැටළු
අධ්‍යාපන මනෝවිද්‍යාව හා ගුරුවරයා
(දයාරෝහණ අතුකෝරාළ, හේළිණිමලා අතුකෝරාළ
කිසියමි ඡිව අඡිව වස්තුවක හෝ මනසින් ගොඩ නගා ගත් චිත්ත රුපයක බාහිර හැඩය හෝ ස්වරුපය මුර්තියක් ලෙස හැදින්විය හැකි අතර මේ සදහා පෂාන වර්ග , ලෝහ,මැටි, ලි ඇත් දත් විවිධ බදාම වර්ග මධ්‍ය වශයෙන් භාවිතා කරනු ලැබේ
මෙකි මාධ්‍ය අතරින් මැටි භාවිතා කර මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරනු ලැබු හා ඔවුන් ව්සින් අනුදත් පැරණි මුර්ති කලාව ලෙස මැටි මුර්ති හදුන්වා දිය හැක
මැටිවල ඇති නම්‍යශිලි භාවය , පහසුවෙන් ලබා ගැනිමට ඇති හැකියාව, වියලුණු විට ඇතිවන ශක්තිමත් භාවය යන සාධක මේ සදහා පිටුවහලක් විය
මැටි මුර්තින් ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් 02 බෙදිය හැක
ඡන ආගමික ඇදහිලි විශ්වාස සදහා යොදා ගත්මුර්ති 

සමිභාව්‍ය ගනයේ මුර්ති 

මේ අතරින් පැරණි මැටි මුර්ති ඡන ආගමික ඇදහිලි විශ්වාස ගණයට අයත් වේ
මැටි මුර්ති වල පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම පිළිබද කථා කිරිමේදි සිගිරිය, දඹුල්ල වැනි ප්‍රදේශයන්හි පවතින මැටි මුර්ති පිළිබදව අවධානය යෙමු කර ඇත
1921දි ප්‍රථමයෙන් මැටි මුර්ති පුත්තලමෙන් සොයා ගත්අතර 1924දි අරිප්පු වලින්ද 1940 තමිබෝව ප්‍රදේශයෙන්ද 1953 මරදන්කඩුවෙන්ද, සිගිරියට ආසන්න ඉලුක්වැව ප්‍රදේශයෙන්ද මෙම මැටි මුර්ති සොයා ගෙන ඇත
නමුත් ශ්‍රි ලංකාවේ මුටි මුර්තින් පිළිබද කරන ලද පර්යේෂණ අඩු වශයෙන් පවතින අතර මෙම කලාව පිළිබද විද්වත් මතයන් සලකා බැලිමේදි පෙනි යන කරුන වන්නේ මේ සමිබන්ධව පවතින වාස්තු විද්‍යාත්මක දත්ත නොමැති විම මෙයට ප්‍රධාන හේතුව බවය
මැටි මුර්ති වල කාලය

මේ පිළිබදව විවිධ පුරා විද්‍යාඥයින් ඵක් ඵක් මතයන් ගෙන එයි
මෙම ද්‍රව්‍යයන් ඉදිරිපත් කළ දිනයන් සදහන් වි නොමැති විම නිසා මේ කලා නිරමාණයන් වල පුරා විද්‍යඥාත්මක අධ්‍යයන්ට මෙය අවාසි සහගත ලෙස බලපා ඇත
එනමුත් මැටි මුර්ති පිළිබදව විවිධ පුරා විදඥයන් එක්එක් මතයන් ගෙන එයි
මැටි මුර්ති ක්‍රි
ව 2වන සියවසට අයත් බව පි
පි දැරණියගල මහතා පවසන අතර ඔහු එසේ පවසන්නේ ක්‍රි
ව 2වන සියවසට අයත් රෝම කාසියක් තමිබෝව ප්‍රදේශයෙන් සොයා ගැනිමත් සමගය
ඡයතිලක (1983)දී මැටි දුව්‍ය සමග පැවති චාරිත්‍රයන් බුද්ධත්වයට පෙර පැවති ඒවා බව සදහන් කරයි
කාලවකවානු 02ක් යටතේ ඔහු මේ ‍බේදිම සිදු කරනු ලබයි
1.බුද්ධත්වයට පෙර අයත් ද්‍රවයන් 

			2.බුද්ධත්වය හදුන්වා දුන් කාලයට අයත් ද්‍රව්‍ය

			නමුත් බණ්ඩාරනායක මහතා පවසන්නේ වියලි කලාපයේ සොයා ගත් මැටි ද්‍රව්‍යය තදින් පිලිස්සි නොමැති බැවින් පොළොන්නරු යුගයට පසු එන ඡන සංස්කෘතියකින් බිහිවු එවා බවයි.

මැටි මුර්ති පිළිබදව කරන ලද පර්යේෂණ

මෙම කලාව පිළිබදව මුලින්ම අවධානය යොමු කලේ H
M Hocart පුරාවිදඥයාය
සමිභාව්‍ය කලා කෘතීන් ගණයෙහි ලා සැලකිය නොහැකි වූ සමහර විකාර මැටි මූර්ති ඔහු හැඳින් වූයේ යක්ෂ නමිනි
Hocart විසින් මැටි මූර්ති පැවතුනු අරිප්පු ප්‍රදේශය අවට තවත් ස්ථානයක් සොයා ගත් අතර ජෝන් ස්ටිල් විසින් සොයා ගත් පුත්තලම හා තල්ගස් වැව ප්‍රදේශ දෙක පිළිබඳව ද ලියන ලදි
M Hocart ගෙන් පසු මෙම විෂයය පිළිබඳ ව අදහස් දැක් වූයේ P
E Deraniyagala මහතාය
Ferrolithic or Early Historic Teracatta Stauary and a cist from ceylon, spolia Zeylanica 1953  නැමැති තම්බෝව ප්‍රදේශයෙන් සොයා ගන්නා ලද මැටි මූර්ති පිළිබඳ ව මේ ලිපිය පදනම් විය
සියලු පර්යේෂණයන්ට අනුව ඔහු පවසන්නේ සියලු මැටි මූර්ති පැහැදිළිවම තම්‍බෝව මරඩමඩුව සංස්කෘතියට අයත් බවය
මීට අමතර ව 1957 ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ෂික පුරාවිද්‍යාත්මක සමීක්ෂණ වලින් ඉලුක් වැව ප්‍රදේශයේ මැටි මුර්ති පිළිබඳබව දක්වන ලද අතර ශ්‍රී ලංකාවේ තම්බෝව හා මරඩමන් මඩුව සංස්කෘතික වාර්තාවලින් දැරණියගල මහතා මෙම විෂය පිළිබඳව තව දුරටත් අදහස් දක්වනු ලැබීය
Jayatilleke ,1983 දී තම උපාධිය සඳහා සකස් කරන ලද ලංකාවේ මැටි කර්මාන්තය යන නිබන්දනය මගින් මැටි මූර්ති විෂය සඳහා විශාල දායකත්වයක් සපයන ලදි
මැටි මූර්ති වල තාක්ෂණය

මැටි මූර්ති නිෂ්පාදනයන් හි තාක්ෂණය පිළිබඳ සාහිත්‍ය ආදී තොරතුරුවලින් ලබා ගත හැකි තොරතුරු නොමැත
1965 දී ගොඩකුඹුර මහතා හා 1961 දී දැරණියගල මහතා මේ නිෂ්පාදන තාක්ෂණයන් පිළිබඳව පැහැදිලි විස්තරයක් දක්වා ඇති අතර K
H ජයතිලක මහතා මෙම මැටි මූර්ති නිෂ්පාදන පිළිබඳව මෙසේ දක්වා ඇත
"මෙම ද්‍රවයන් ඝන හා වක ගැසුනු කුහර සහිතය
සිලින්ඩරාකාර හැඩය ලැ‍බෙන තෙක් මැටිටුව නැවිමෙන් මෙම කුහර සහිත භාවය ගෙන ඇත
සිලින්ඩරාකාර හැඩය ගත් පසු මුහුණේ ස්භාවය ගෙන මැටි බෝල භාවිතා කරමින් ඇගිලි වලින් තනනු ලබයි
මැටි බෝල හිරැ ලෙස සදා වෙන වෙනම ශරිරයට සමිබන්ධ කරයි
මෙහිදි ඇස් ඇහිබැම කන් කටවල් සැදිමේදි භාවිතා කරන විකල්ප ක්‍රමයක් ලෙස හිස පටන් ගන්නා ස්ථානයේ පටු ලෙස කන පිහිටීම දැකිවිය හැක
ඇස් නිරූපනය කලේ තෙත මැටි ඇගිලි තුඩුවලින් සැකසීම තුලිනි"
මැටි මූර්තිවල වත්මන් තත්වය

ශ්‍රී ලංකාවේ මැටි මූර්ති පිළිබඳව බොහෝ දෙනෙකු ගැඹුරට අධ්‍යයනයක් කර නොමැති නිසා මේ පිළිබඳව බොහෝදෙනා දන්නේ අල්ප වශයෙනි
පුරාවිද්‍යඥයන් සිදුකරන ලද සියලු පර්යේෂණ දෙස බැලීමේ දී පෙනි යන්නේ  මෙය දෙවියන් හෝ අනෙක් සුපිරි ශකිතීන් වන්දනා මාන කිරීමට හෝ යොදා ගත් පූජා විධීන් හී කොටසක් බවයි. මැටි මූර්ති කලාවක් ලෙස වර්ධනය වූයේ අනුරාධපුර යුගයේ වන අතර විදේශීය ආක්‍රමනයන් නිසා මිනිසුන්ට මෙම පුජාවල අවශ්‍යතාවය තදින් දැනෙන්නට ඇත
නමුත් අද වන විට මෙම වටිනා මූර්තීන්හි පර්යේෂණයන් මෙන්ම රැක ගැනීමට දරන වෙහෙසක් ද දක්නට නොමැත
වර්තමානය තුල පවත්නා නවීන තාක්ෂණය උපයෝගී කර ගනිමින් ද මේ ප්‍රදේශවල මිනිසුන් තුළ පවත්නා විවිධ විශ්වාසයන් සුව කිරිම් ගවේශනය කිරීමෙන් ද යට ගියා වූ මැටි මුර්ති සංස්කෘතින් ඉදිරියට ගෙන යා යුතුය
පින්තුර

මිනිස් හිස හා උඩුකය සහිත මැටි මුර්ති 

Icthyphallic වර්ගයේ මැටි මූර්ති

A catalogue of some selected terracotta objects from Manavava ,B
D NANDADEVA

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
Deraniyagala ,P
D ,1953. Ferrolithic or Early Historic Terracotta statuary and a cist from ceylon
Mantunga Anura ,The Maradanmaduva Tubbova" culture terracottas
Nandadeva BD The IIukvava terracotta figurines
Nandadva B
D ,A Catalogue of some of the terracottas objects at Manavava
ඕසෝන් වියන, ස්ථර ගෝලය තුල වියනක් ලෙස ක්‍රියා කරමින් සුර්යයාගේ අහිතකර පාරජම්බුල කිරණ අවශෝෂණය කර පෘතුවිය මත ජිවය සඳහා සුදුසු පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි
ඕසෝන් ස්තරය පෘථිවි වායුගෝලයේ ඕසෝන් (O3) සාන්ද්‍රණය සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉතා අධික කලාපයකි
කෙසේවෙතත්, ඕසෝන් අරභයා "සාපේක්ෂ වශයෙන් අධික" වුවද, සාමාන්‍ය ඔක්සිජන් අරභයා මෙම සාන්ද්‍රණය මිලියනයකට කොටස් දහයකට වඩා අඩු වන ඉතා ස්වල්ප ප්‍රමාණයක් වන අතර, පෘථිවි වායුගෝලයේ සාමාන්‍ය ඕසෝන් සාන්ද්‍රණය මිලියනයකට කොටස් 0.6 ක් පමණ වෙයි
මෙම ඕසෝන් ස්තරය අසන්න වශයෙන් පෘථිවියේ වායුගෝලයේ පහල ස්ථරයේ එනම් ස්ථරීගොලයෙහිපෘථිවියේ සිට කිලෝමීටර් 20ත් 30ත් අතර උසකින් පිහිට ඇත
මෙහි ඝනකම කලයෙන් කාලයට සහ භූ ප්‍රදේශය අනුව වෙනස් වේ
ඕසෝන් ස්තරය 1913දී ප්‍රංශ ජාතික විද්‍යාත්ඥයන වන Charles Fabry සහ Henri Buisson විසින් සොයා ගන්නා ලදී
බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික කාලගුණ විද්යාත්ඥ G
Dobson විසින් ඕසෝන් පිලිබඳ සවිස්තරාත්මක අද්ධ්‍යයනයක් කිරිඉමෙන් අනතුරුව ඔහු විසින් සරල මට්ටමේ spectrophotometer නිපදවන ලදී
මෙය Dobsonmeter) ලෙසද හැදින්වේ
ඕසෝන් වායූව 
 ඕසෝන් වායුව සෑදි ඇත්තේ ඔක්සිජන් (O) පරමාණු තුනකිනි (O3)
ඕසෝන් වායුව මිනිස් ශ්වසන පද්ධතියට හානිකර වායු දුෂකයකි
සමස්ථ වායු පරිමාවෙන් 0.0000007% ක් ඕසෝන් වායුවයි.

 ස්වාභාවික වායු කලාපයේ O3 පිහිටා ඇත්තේ ස්ථර ගෝලයක් ලෙසය
ඵය පොළව මතුපිට සිට 20Km හා 50Km අතර දුර ප්‍රමාණයක පිහිටා ඇත
දැඩි හිරු රශ්මිය පවතින ඝර්ම කලාපිය රටවල ඉහළ අහසේ බහුලව නිපදවන ඕසෝන් වායුව, වායුගෝලීය චලනයත් සමග ධ්‍රැව ප්‍රදේශ වලට ගසා ගෙන යයි
ඕසෝන් වියනේ සමතුලනය
ඉහළ වායු ගෝලයේ ඇති ඔක්සිජන් අණු හිරු වෙතින් එන පාරජම්බුල කිරණ (UV-C) සමග ක්‍රියා කර අධික ශක්තියකින් යුත් මුක්ත ඛණ්ඩක (ඔක්සිජන් පරමාණු) බවට බිඳ හෙළයි
මෙලෙස සෑදුනු එක් මුක්ත ඛණ්ඩක ඔක්සිජන් පරමාණුවක් තවත් ඔක්සිජන් අනුවක් සමග ක්‍රියා කර ඔක්සිජන්පරමාණු තුනකින් යුත් ඕසෝන් අනුවක් සාදයි
එමෙන් ම මෙලෙස සෑදෙන ඕසෝන් UV-B නැමති කිරණ සමග ක්‍රියා කරමින් ඔක්සිජන් මුක්ත ඛණ්ඩක හා ඔක්සිජන් අණුවක් සාදයි
මෙලෙස ඕසෝන් නිපදවීමට හා බිඳ හෙළිමට UV කිරණ (Ultra Violet/අධෝරක්ත කිරණ) හේතු වේ
3O2 (g) -- 2O3

ඕසෝන් වල කාර්ය
ඕසෝන් ස්ථරය ඇති විම හා පෘර්‍ථවිය මත ජිවය ආරම්භ විම අතර ඝෘජු සම්බන්ධතාවක් ඇත
පෘර්‍ථවිය ආරම්භයේ සිට වර්ෂ බිලියන 4.6 ක් පමණ වනතුරු වායු ගෝලයේ ඕසෝන් වියන නිර්මාණය වී නොතිබුණි
එම නිසා ජිවයට තර්ජනයක් වූ පාරජම්බුල කිරණ වලින් නැහැවෙමින් තිබුණු 
පෘථිවි පෘෂ්ඨයට ජිවය පැමිණිමට නොහැකි විය
ඵබැවින් ජිවින් සීමා වුයේ සාගරයේ ඉතා ගැඹුරු
කොටස් වලටය
අධික ශක්තියකින් යුත් UV කිරණ සාගරයේ නොගැඹුරු ප්‍රදේශ කරා ද ගමන් කරන බැවින් ඵම කලාප ද ජීවය රහිත කලාප විය
ප්‍රභාසංශ්ලේශණය කර ආහාර නිපදවන ජිවින් බිහි වුයේ 
වසර මිලියන 600කට පෙරය
ඵහිදි ලැබුණු ඔක්සිජන් නිසා වායු කලාපයේ ඕසෝන් නිපදවිම සිදුවිය
මෙම ක්‍රියාවලිය වසර දශලක්ෂ ගණනක් සිදු වි අහිතකර පාරජම්බුල කිරණ කපා හරින ඕසෝන් වියන නිර්මාණය විය
මේ ආකාරයට පාරජම්බුල කිරණ පතිත වන ප්‍රමාණය අඩු විමත් සමඟ භූ තලය 
පුරා ජිවය ව්‍යාප්ත විය
මේ අනුව වැඩිපුර ඔක්සිජන් නිපදවිම තුලින් ජිවින්ට හිතකර වායු ගෝලයක් පරිවර්ති ගෝලය තුල නිර්මාණය කරන අතර ඕසෝන් වියනත් ස්ථර ගෝලයත් නිර්මාණය විය
ඕසෝන් වියන පෘථිවිය මත ජිවියා රකින පළිහකි
ස්ථර ගෝලය, ලෝක කාලගුණික හා දේශගුණික තත්වය අද තිබෙන තත්වයට පත් කිරිමට හේතු වි ඇත
ඕසෝන් ක්ෂය වීම
01.1970 දි නයිට්‍රජන් ඔක්සයිඩ් මගින් ඕ‍සෝන් වියන විනාශ විය හැකි බව මුලින් ම අනාවරණය විය
02.1974 දි ක්ලෝරෝෆ්ලූරෝකාබන් (CFC) මගින් ඕසෝන් අණු විනාශ වන බව හෙළි විය
03.1985 දි ඇන්ටාක්ටිකාවට ඉහළ අහසේ ඕසෝන් වායුව තුනි වී සිදුරක් නිර්මාණය වී ඇති බව අනාවරණය විය
04.2003 වසරේදි ඇන්ටාක්ටිකා අහසේ සිදුර වාර්තාගත ඉහළම විශාලත්වයට පැමිණ ඇත
ඵය වර්ග කිලෝමිටර මිලියන 29 ක් විය
(ඕසෝන් සිදුරක් යනු, වායු ගෝලයේ යම් ස්ථානයක සමස්ත ඕසෝන් කුළුනේ ඕසෝන් වායු ඝනත්වය ඩොබ්සන් ඒකක DU 220ට අඩු වු ප්‍රදේශයකි
)

ඕසෝන් සමතුලනය බිදලන හානිකර ද්‍රව්‍ය භාවිතය
ඕසෝන් ස්ථරය වියැකීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වන සෞඛ්‍ය හා පාරිසරික ගැටළු
01.පාරජම්බුල කිරණ නිසා සම වියලිම,රැළි වැටිම,සම පිළිස්සීම හා සමේ පිළිකා ඇති විම
02.ඇසේ සුද ඇති විම හා ඇස් අන්ධ විම
- ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව වර්ෂයකට මිලියන 12-15 අතර ප්‍රමාණයක් ඇසේ සුද ඇතිවිම් වාර්තා වේ
මින් 20%ක් සිදු වන්නේඅධික සුර්යාලෝකයට ඇස් නිරාවරණය විම නිසා ය
03.මිනිසාගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට හානි පැමිණිම
04.ජාන විකෘති විම් හා ඵ් ආශ්‍රිත පිළිකා වර්ධනය විම
- මිනිසාගේ මුලික ගති ලක්ෂණ තිරණය කරන්නේ ජාන යි
ජාන සෑදි ඇති න්‍යෂ්ටික අමිල හා ප්‍රෝටීන් පාරජම්බුල කිරණ වලට සංවේදි වේ
05.ඕසෝන් ස්ථරය තුනී විමෙන් පහළ වායු ගෝලයට පාරජම්පුල කිරණ පැමිණ ඵහි ඕසෝන් නිපදවිම සිදු වේ
පහළ වායු ගෝලයේ ඇති ඕසෝන් මිනිසාගේ ස්වසන පද්ධතියට අහිතකරය
06.ශාක ප්ලවාංග විනාශ වේ
-මිහිතලය උණුසුම් විමත්,ආහාර නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය අඩාල විමත් සිදු වේ
07.මත්ස්‍ය හා උභය ජිවින්ට හානි පැමිණේ
- ‍‍ජෛව විවිධත්වයට හානි පැමිණේ
08.CFC හා වෙනත් ඕසෝන් විනාශකාරි වායුන් ප්‍රබල හරිතාගාර වායුන් වේ
09.භෝගල වල ඵලදාව අඩු විම හා ශාක වර්ධනය හීන වීම සිදු වේ
10.පාරජම්බුල කිරණ හා හරිතාගාර ආචරණය යන දෙකම ඵකතු වී ‍ජෛව භූ රසායනික ක්‍රියාවලිය වෙනස් වේ
11.ගෝලීය දේශගුණික රටාව තුල විශාල වෙනසක් සිදු වේ
ඕසෝන් වියන රැක ගැනිම උදෙසා ලෝක දායකත්වය
01.1976-ඵක්සත් ජාතින්ගේ පාලක සභාවේ දි ඕසෝන් ස්ථරය විනාශ වීමේ ගැට්‍ළුව මුල් වරට සාකච්ජාවට ගෙන ඵන ලදි
02.1977-ඵක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහන හා ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය එක්ව ඕසෝන් ස්ථරය පිළිබද සම්බන්ධීකරණ කමිටුව පිහිටුවන ලදි
03.1981-ඕසෝන් ස්ථරය පිළිබද ජාත්‍යන්තර ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනිම සදහා මූලික සාකච්ජා ඇරඹිණි
04.1985-වියනා සමුළුව පිහිටු විය
(අරමුණ වුයේ ඕසෝන් ස්ථරය ක්ෂය වීමෙන් මානව සෞඛ්‍යට හා පරිසරයටඇති වන අහිතකර බලපැම වලින් ආරක්ෂා වීමයි
රටවල් 185ක් අත්සන් තබන ලදී
)

05.1987-මොන්ට්‍රියල් සමුළුව.(අරමුණ වූයේ ඕසෝන් වියනට හානිකර ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ සීමා පැනවීමයි
රටවල් 184ක් අත්සන් තබා ඇත
)

ඕසෝන් හානීකර ද්‍රව්‍ය වලට ආදේශක ද්‍රව්‍ය
CFC වෙනුවට-
 
 ශීතකරණ වලදී හයිඩ්‍රොෆෝලෝරෝ කාබන්(HFC-134a) ,ඇමෝනියා භාවිතය

 ෆෝමින් නිෂ්පාදනයේදි හයිඩ්‍රොක්ලෝරෝ‍ෆ්ලෝරෝ කාබන් (HCFC) භාවිතය
ඉසිනකාරක ලෙස හයිඩ්‍රොකාබන් භාවිතය

 ඇසුරුම් කාරක වලදී ඍජුෆෝ වෙනුව‍ට ස්වාභාවික ඇසුරුම් භාවිතය
ගිනි නිවන උපකරණ වලදි 

 CO2 ,ජලය හා නිෂ්ක්‍රිය වායු භාවිතය
ද්‍රාවක ලෙස ආදේශක ඕසෝන් භාවිතය
මෙතිල් බ්‍රොමයිඩ් වෙනුවට කෘෂිකර්මාන්තයේදි

 සමෝධානිත පළිබෝධ කළමණාකරණය
සුර්යතාපනය
ඕසෝන් හිතකාමි පළිබෝධනාශක(මෙටාම් සෝඩියමි,ඩැසෝමේට්) භාවිතය
ඕසෝන් වියන සුරුකිමේ ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රයත්නය
1.1989 දෙසැම්බර් මස වියනා සම්මුතියට හා මොන්ට්‍රියල් සන්ධානයට ශ්‍රි ලංකාව අත්සන් තබන ලදී

2.1994 ජුලී මස පරිසර අමාත්‍යංශය යටතේ ජාතික ඕසෝන් ඒකකය පිහිටුවිම
3.2004 වර්ෂය ජාතික ඕසෝන් වසර ලෙස නම් කිරිම
4.ඕසෝන් අහිතකර ද්‍රව්‍ය ශ්‍රි ලංකාවට ගෙන ඒම තහනම් කිරිම
CFCසහිත හෝ CFC වලින්ක්‍රියාත්මක වන ශිතකරණ හා වායු සමීකරණ ආනයනය සපුරා තහනම් කිරිම
2008-01-01 සිට සහ CFC හෙලෝන් ආනයනය සපුරා 	තහනම් වේ
20010-01-01 සිට කාබන්ටෙට්රො ක්ලෝරයිඩ් ආනයනය තහනම් වේ
20015-10-10 සිට මෙතිල් බ්‍රොමයිඩ් හා මෙතිල් ක්‍ලෝරෆෝම් ආනයනය සපුරා තහනම් වේ

5.CFC-12 වර්ගයේ රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා කර සුවඳ විලවුන් නිෂ්පාදන ආයතන වලට ඕසෝන් හිතකාමි තාක්ෂණය හදුන්වා දීම
6.1997 දී CFC එකතු කිරිමේ හා ප්‍රතිශක්තිකරණ ජාතික වැඩපිළිවෙල ආරම්භ කිරිම
7.2001දී ‍මොන්ට්‍රියල් සන්ෂානය 13 යන රුස්විම කොළඹදි පැවැත්විම
8.පරිසර අමාත්‍යංශය හරගා ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය වැඩහටහන් ක්‍රියාත්මක කිරිම
(මොන්ට්‍රියල‍් ඒකකය වැදගත් වේ
)

 කාර්මිකයන් පුහුණු කිරිම-ශිතකරණ අලුත්වැඩියා කරන අය ඔසෝන්
හිතකර ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ පුහුණු කිරිම,පුහුණු කරන්නන් පුහුණු කිරිම
(2002 හා2003 වසර වල ශ්‍රී ලංකාව පුරා වැඩමුළු 15ක් පැවැත්වීය
)

 ඕසෝන් වියන සුරැකිම සම්බන්ධ විවිධ උපකරණ කටිටල කෑගල්ල කාර්මික විද්‍යාලටට හා විශ්ව විද්‍යාල වලට ලබා දීම
රේගු නිළධාරීන් පුහුණු කිරීම
(ඕසෝන් අහිතකර ද්‍රවය ආනයනය සම්බන්ධව)

 කර්මාන්තවලට ආධාර ලබා දිම
(ශීතකරණ ඒකක ඕසෝන් හිතකාමි වායු වලට පරිවර්තනය කිරීමට)

 තේ වගාවට යොදා ගන්නා මෙතිල් බ්‍රෝමයිඩ් වෙනුවට පස හිරැ තාපයට ලක් කිරීමයි
ඕසෝන් වියන සුරැකීමේ සාමූහික ප්‍රයත්නයේ සාර්ථකත්වය
1. ඕසෝන් ක්ෂය වීමේ වේගය දශකයකට 8% සිට 4% දක්වා වීම

2. ඕසෝන් ස්ථරය යථා තත්ත්වයට පත් වීම තව වසර 50 කින් පමණ සිදු වේ යයි විශ්වාස ‍කිරීම
3.‍ඕසෝන් වියන රැක ගැනීමට දායක නොවු‍යේ නම්,

 2050 වන විට උතුරු අර්ධ ගෝලයේ ඔසෝන් මට්ටම අද මෙන්50%කින් වර්ධනය විය හැකිව තිබුණි
දකුණු අර්ධගෝලයේ අද මෙන් දශ ගුණයකින් වැඩි විය හැකිව තිබුණි
පෘථිවිය මතට එන UV කිරණ දෙගුණ වේ
ඕසෝන් හානි කර ද්‍රවය වර්තමානය මෙන් පස් ගුණයකින් ඉහළ යයි
මේවායේ ප්‍රතිඵල ලෙස,

 ඇසේ සුද මතුවිම අදට වඩා මිලියන 130කින්ද,

 චර්ම පිළිකා මිලියන 1.5කින්ද,වෙනත් පිළිකා මිලියන 19කින්ද ඉහළ යා හැකිව තිබුණි
ඕසෝන් අහිතකර රසායනික ද්‍රව්‍ය 96 භාවිතයෙන් ඉවත් කිරිමට පියවර ගැනිම
1996 දී ටොන් මි
1.1 වු CFC,2001 වන විට ටොන් 1100කට අඩු විය
මෙය 2010 දී ටොන් මි
3කින්ද,2060 දී ටොන් මි
8කින්ද අඩුවිමට ඉඩ ඇත
වර්තමානය වන විටත් පවතින අභියෝග
1.ලෝක කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව 2006දි පවසන්නේ ඕසෝන් වියන යථා තත්වයට පත් විමට ගත වන කාලය අවුරුදු 50 කට වඩා වැඩි විය හැකි බවයි. 

2.මොන්ට්‍රියල් සමුළු‍වේ සංශෝධන නීතිගත කිරිමේදී හා ක්‍රියාත්මක කිරිමේදි ඇතිවන බාධා
3.තවමත් රටවල් 11ක් මෝන්ට්‍රියල් සංධානය නීතිගත කර නොතිබීම
4.සිර දඩුවම් ,දඩ මුදල් පැනවුවත් ඕසෝන් අහිතකර ද්‍රවය වෙළදාම තවමත් සිදුවීම

5.දියුණු වන රටවල අහිතකර රසායන ද්‍රවය අවසන් කීරිම නියමිත පරිදි සිදු නොවිම
හෙලෝන් නිෂ්පාදනය 1994 දීඅවසන් කර ද තවමත් වායු ෙගා්ලයට එක් වීම
6.ඕසෝන් අහිතකර ද්‍රවය දියුණු රටවලින් ඉවත් කර දියුණු වන රටවලට එවිම
7.මෙතිල් බ්‍රොමයිඩ් භාවිතය තවදුරටත් සිදු වීම
8.CFC වෙනුවට හදුන්වා දුන් හයි‍ඩ්‍රොක්ලෝරෝ කාබන් ප්‍රබල හරිතාගාර වායුවක් වීම
පින්තූර

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ 
"ඕ‍සෝන් ", (2006),ඕසෝන් ඒකකය, මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය,කොළඹ
මේවාත් බලන්න 
 හරිතාගාර ආචරණය
 මිහිතල‍යේ උණුසුම
 පෘථිවිය උණුසුම් වීම 
 ආක්ටික් කලාප‍යේ උණූසුම

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ඕසෝන් ස්ථරය

 ඕසෝන් ක්‍ෂයවීම 

 ඕසෝන් ස්ථර ආරක්‍ෂණය

 ඕසෝන්

 ඕසෝන් පිළිබඳ
විමර්ශනයක් යනු යම්කිසි අපරාධයක් සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු ගවේශනය කිරිමයි
විමර්ශනයක පරමාර්ථ                                       

වරදක් සිදුවි තිබේදැයි ‍සොයා බැලීම
වරද සිදුකළ පුද්ගලයන්ගේ අනන්‍යතාවය ‍සොයා ගැනිම
වරදකරුට එරෙහිව අධිකරණය ඉදිරියේ චෝදනාව සනාථ කිරිමට අවශ්‍ය සාක්ෂි රැස් කිරිම
විමර්ශන පිළිබද නීති ප්‍රතිපාදන

1979 අංක 15 දරන අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය තුළ දක්වයි.

21 වගන්තිය - ඇතැම් වැරදි පිළිබදව මහජනයා විසින් තොරතුරු සැපයීම සිදු කල යුතු බව

සාර්ථක විමර්ශනයකට අවශ්‍ය ‍තොරතුරු සැපයිමේ නෛතික යුතුකමක් සාමාන්‍ය  ජනතාවට පවරයි
මෙවන් ‍තොරතුරක් දැනගත් වහාම පහත අයට දැන්විය යුතුයි
ලගම ඇති ‍පොලිස් ස්ථානයට                                                                                                                            

මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට 

ග්‍රාම නිළධාරින්ට හෝ සාම නිළධාරින්ට

අස්වාභාවික මරණයක් පිළිබද ‍තොරතුරක් ලැබුන විට කළ යුතු දේ

අපරාධ නඩුවිධාන සංග්‍රහය- 30 පරිච්ඡේදය ‍‍

1) මරණ පරික්ෂක හෝ මහේස්ත්‍රාත් විසින් මරණ පරික්ෂණයක් පැවැත්විම
2) මෘත ශරීරය කපා පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයක් රජයේ නිළධාරියකු විසින් පැවැත්වීම
(PostMortem)
මෙම පරීක්ෂණයෙන් පසු පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ වාර්තාව PMR ( Post Mortem Report )ඉදිරිපත් කරයි
PMR හි අන්තර්ගත දේවල්
මෘත ශරීරයේ බාහිර තුවාල ( External Injuries )

අභ්‍යන්තර තුවාල ( Internal Injuries )

ආමාශයේ අන්තර්ගත දේවල්

මරණයට හේතුව ( Course of death )

මුල් තොරතුර First Information regarding an Offence

109 වගන්තිය

වරදක් සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන ආරම්භ කිරිමට මුල් තොරතුරක් අවශ්‍ය වේ
මුල් තොරතුරක් ලැබිය හැකි ක්‍රම
වරදකට භාඡනය වූ අයෙක්ගෙන් 

වරදක් සිදුකරනු දුටු අයෙන්ගෙන්

විත්තිකරුම පොලිසියට විත් පාපොච්චාරණය කිරීම

රෝහල් පොලිසිය මගින්

පණ්ඩිතරත්න එ කෑගල්ල පොලිස් අධිකාරි 1972 NLR 273

විමර්ශනයක් ආරම්භ කිරිමට මුල් තොරතුරක් අත්‍යවශ්‍ය බව අධිකරණය තීරණය කරන ලදි
ආරුමුගම් එ මිරිහාන පොලිස් ස්ථානාධිපති 1972 NLR 301

මුල් තොරතුරනක් නොමැතිව වුවද විමර්ශන ආරම්භ කළ හැකි බව තීරණය විය
විමර්ශන ක්‍රියාවලියේදි ‍පොලිස්  නිළධාරියාගේ බලතල හා යුතුකම්

1)සාක්ෂිකරුවන්ගේ සාක්ෂි සටහන් කර ගැනීම
2)සිද්ධිය ගැන කරුණු දන්නා අය‍ගෙන් ප්‍රශ්න කිරිම
3)පුද්ගලයන් වෛද්‍ය පරීක්ෂණ වෙත යොමු කිරීම
4)විශේෂඥ වාර්තා සඳහා පුද්ගලයන්ගේ හිසකෙස්,නිය‍පොතු,අත් අනකුරු,කෙළ,මුත්‍රා වැනි ආදර්ශකයන් ලබාගැනීම
අදාළ තැනැත්තා මේවා ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි නම් 123 වගන්තිය යටතේ අධිකරණ නියෝගයක් මත එය සිදුකළ හැකිය
5)අනවශ්‍ය ප්‍රමාදයකින් තොරව විමර්ශන අවසන් කිරීම
සැකකරුව පොලිස් අත්අඩංගුවේ තබා ගැනීම

37 වගන්තිය අනුව අත්අඩංගුවට ගත් අයෙක් පැය 24 ක කාලයක් ඇතුලත ප්‍රදේශයේ මහේස්ත්‍රාත් වෙත ඉදිරිපත් කළ යුතුය
2005 අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහ සංශෝධන පනත අනුව මහේස්ත්‍රාත් නියෝගයක් මත වැඩිදුර විමර්ශන සඳහා ඵම කාලය පැය 48 ක් දක්වා දීර්ඝ කළ හැකිය
115 වගන්තිය

පැය 24 ක් තුළ විමර්ශනය අවසන් වී නැත්නම් සැකකරුව රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන ලෙස පොලිස් ස්ථානාධිපතිට මහේස්ත්‍රාත්ගෙන් ඉල්ලීමනක් කළ හැකියි
මේ සමඟ එතෙක් වාර්තා කළ ඇති සාක්ෂිවල සාරංශය ඇතුලත් B වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කළ යුතුය
මෙසේ සැකකරුවකු රිමාන්ඩ් භාරයේ තැබීමට නියෝග කළ හැක්කේ දින 15 ක කාලයකට පමණි
මහානාම තිලකරත්න එ බන්දුල වික්‍රමගේ 1999 1 SLR 372
ඩැනී එ සිරිනිමල් ද සිල්වා 2001 1SLR 39

මෙම නඩු වලදි ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කලේ පොලිසිය ඉල්ලීමක් කළ පමණින් රිමාන්ඩ් කීරීම සඳහා  නියෝ නොකල යුතු බවයි.

ම‍හේස්ත්‍රාත්වරයා විමර්ශන කාර්යට සහාය වීම
                 

124 වගන්තිය

මහේස්ත්‍රාත්වරයෙක් සුදුසු නියෝග කරමින් විමර්ශන කාර්යට සහභාගී විය යුතුය
මේ සඳහා පහත නියෝග කළ හැකිය
1)අත්අඩංගුවට ගැනීමේ නියෝග නිකුත් කිරිම
2)සැකකරුවන් රක්ෂිත බන්ධනාගාරයේ තැබීම
3)සෝදිසි වරෙන්තු නිකුත් නිරීම
4)හදුනාගැනීමේ පෙරෙට්ටු සඳහා නියෝග කිරිම
5)විමර්ශනයේදි ‍සොයාගත් භාණ්ඩ විශේෂඥ සාක්ෂිකරුවන් වෙත යොමු කිරිම සහ ඊට අදාළ වාර්තා කැඳවීම
6)විමර්ශන සඳහා අත් අකුරු,ඇගිලි සටහන් වැනි ආදර්ශක ලබාගැනිමට නියෝග නිකුත් කිරිම
7)අවශ්‍ය වූ විට සාක්ෂිකරුවන්ගෙන් හා සැකකරුවන්ගෙන් ප්‍රකාශ සටහන් කර ගැනීම
127 වගන්තිය

නමුත් මෙම පාපොච්චාරණය(confission) අදාළ සැකකරු විසින් ස්වේච්ඡාවෙන්ම කරන ලද බවට මහේස්ත්‍රාත් සැහීමකට පත්විය යුතුය
ඒ බව පිළිගත් නඩු තීරණ

මාර්ටින් සිල්වා එ රැජිණ 

ඤාණසිංහ තෙර එ රජිණ

සැකකරුවෙක් මහේස්ත්‍රාත් ඉදිරියේ ස්වේච්ඡාවෙන් කළ පාපොච්චාරනයක් ඔහුට එරෙහිව නඩු විභාගයේදි සාක්ෂියක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය
මේ අඩවිත් බලන්න

නීතිය
අත්අඩංගුවට ගැනීම
සාක්‍ෂි

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

Lawnet
ශ්‍රී ලංකාවේ අපරාධ නීතිය යටතේ පුද්ගලයන් විසින් සිදු කරන වැරදි ප්‍රධාන වශයෙන් දෙයාකාර වේ
1.ඇප දිය හැකි වැරදි

2.ඇප දිය නොහැකි වැරදි

මේ සම්බන්ධයෙන් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 02 වන වගන්තිය මඟින් වැඩිදුරටත් දක්වා ඇත
මීට අමතරව වෙනත් විවිධ පනත් යටතේ වරදක් වන ක්‍රියාවන්ට චෝදනා ලැබූ තැනැත්තෙකු 
ඇප පිට නිදහස් කිරීම පිළිබඳව එම පනත් යටතේ ම දක්වා ති‍බේ
-
පීඩාකාරී ආයුධ පනත යටතේ වරදක් කළේ යැයි සැක කරන පුද්ගලෙයකුට ඇප ලබාගත හැක්කේ 
අභියාචනාධිකරණය මඟින් පමණි
ආගමන හා විගමන පනත, පොදු දේපළ පනත, පුරා වස්තු පනත වැනි පනත් වල ඇප පිට 
නිදහස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් වෙනම ම විධිවිධාන සලස්වා ඇත
ඉහත දක්වා ඇති පරිදි අපරාධ නඩු විධාන     සංග්‍රහයේ 02 වන වගන්තිය මඟින් අර්ථ නිරූපණය කර ඇත්තේ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය
යටතේ සාකච්ඡා කෙරෙන වැරදි පිළිබඳවය
නමුත් පොදුවේ අන් සියළු ම නීති යටතේ
වන වැරදි පිළිබඳව ද නීති තත්වයක් දක්නට ලැබේ
ඒ අනුව,

1. මරණීය දණ්ඩනයෙන් හෝ අවුරුදු 07 ක් හෝ ඊට වැඩි කාලයකට
බන්ධනාගාරගත කිරීමකින් දඬුවම් කළ හැකි වරදක් වෙනත් නීතියක් යටතේ
වරදක් වේ නම් එය ඇප දිය නොහැකි වරදකි
2. බන්ධනාගාරගත කිරීමේ කාලය වසර 07කට අඩු වුවද වසර 03කට වැඩි නම් 
එය ද ඇප දිය නොහැකි වරදක් වේ
3. ඉහත කරුණු වලට අදාළ නොවන වරදකදී වුවද ඇප ලබා ගත නොහැකි බව අදාළ පනත යටතේ දක්වා තිබේ නම් ඇප ලබා  දෙනු නොලැබේ
යමෙකු ඇප පිට නිදහස් කිරීම යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ අධිකරණයක නඩු කටයුත්තක් පවත්වාගෙන යන අතරතුර අවසාන නිගමනයට එළඹීමට පෙර ඔහු බන්ධනාගාර අධිකාරීවරයාගේ භාරයේ තැබීමයි
මෙය රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම ලෙස හැඳින්වේ
ඇප ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රධාන වශයෙන් අදාළ වන්නේ 1979 අංක 15 දරණ අපරාධ නඩුවිධාන සංග්‍රහය පනත සහ 1997 අංක 30 දරණ ඇප පනතයි
සාමාන්‍යයෙන් පොලීසිය විසින් යම් පුද්ගලයෙකු කිසියම් වරදක් සම්බන්ධයෙන් සැක පිට අත්අඩංගුවට ගත් පසු පැය 24ක් තුළ මූලික පරීක්ෂණ නිමවා එම සැකකරු මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු වෙත ඉදිරිපත් කළ යුතුය
අපරාධ නඩුවිධාන සංග්‍රහ‍යේ 115 වගන්තියට අනුව එසේ පැය 24ක් තුළ ‍පොලිස් විමර්ශන අවසන් කළ නොහැකි නම් මහේස්ත්‍රාත් නියෝග මත ඇප ලබා ගත හැකිය
එවැනි අවස්ථාවකදී එවැනි පුද්ගලයෙකු දින 15ක උපරිමයකට යටත්ව රිමාන්ඩ් භාරයට පත් කිරීමේ හැකියාව මහේස්ත්‍රාත්වරයා සතුය
වරදකාරීත්වය ඔප්පු වන තුරු සෑම පුද්ගලයෙකුම නිවැරදිකරුවකු වන අතර කර ඇත්තේ ඇප දිය හැකි ආකාරයේ වරදක් නම් ඇප ලබා දිය යුතුය
දින 15 උපරිමයක් දක්වා රිමාන්ඩ් භාරයට පත් කළ හැක්කේ ඇප දිය නොහැකි වැරදි සම්බන්ධයෙන් පමණි
මෙම පනතේ ප්‍රකාශිතවම දක්වා ඇත්තේ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 294, 114, හා 191 වගන්ති යටතට වැටෙන වැරදි, එනම් මිනීමැරීම,රජයට එරෙහිව කැරළි ගැසීම,සාවද්‍ය සාක්ෂි දීම යන වැරදි සම්බන්ධයෙන් ඇප මතනිදහස් කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකුට හැකියාව නොමැති බවයි. ඒ සම්බන්ධයෙන් මහාධිකරණයක් මඟින් ඇප ලබා ගත යුතුය
එහිදී මහාධිකරණය විසින් අධි‍චෝදනා නඟා නඩු විභාගය ඇරඹෙන අතර, එසේ ඇරඹීමට මාස 03ක් දක්වා ප්‍රමාද වුවහොත් ඔහු නිදහස් කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට බලය ඇත
ඇප පනත ඇප ලබා දීමේදී ඉතා වැදගත් වුවද එහි 03(1)වගන්තිය අනුව එය අදාළ නොවන සැකකරුවන් වර්ග 03ක් සිටිති
1. 1979 අංක 48 දරණ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ වන සැකකරුවන්
2. මහජන ආරක්ෂක පනත යටතේ සාදන නියෝග යටතේ වන සැකකරුවන්
3. වැරදි පිළිබඳව ඇප ලබා දීමට අවශ්‍ය ප්‍රතිපාදන යම් නීතියක් යටතේ සඳහන් කර ඇති විට ඒ පනත යටතේ වැරදි සිදුකළ සැකකරුවන්   

ඇප පනතේ 27 වගන්තිය අනුව, 1991 අංක 08 දරණ සැකකරුවන් නිදහස් කර යැවීමේ පනත හැර වෙනත් ඕනෑම පනතක් සමඟ ඇප පනතේ ප්‍රතිපාදන ගැටෙන්නේ නම් එහිදී බලාත්මක වන්නේ ඇප පනතයි
සාමාන්‍යයෙන් පොලීසිය විසින් පුද්ගලයෙකු අත්අඩංගුවට ගත්පසු අදාළ පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරයා විසින් ඒ පිළිබඳව විමර්ශනය කර සැකකරුට එරෙහිව ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි ඇති බව ‍පෙනී යන්නේ නම්, නියමිත දිනයේදී අධිකරණයේ පෙනී සිටින බවට ඇපයකට අත්සන් ලබාගෙන ‍පොලිස් ස්ථානයේදීම ඔහු මුදා හළ හැක
සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ "පොලීසිය මඟින් ඇප දීම" යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මෙම ක්‍රියාදාමයයි
ඒ සඳහා වන නෛතික බලය අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 118 සහ ඇප පනතේ 06 වන වගන්ති මඟින්පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරුන්ට ලබා දී ඇත
සැකකරු ඇප ලබා දී මුදා හැරීමෙන් මහජන සාමයට බාධාවක් විය හැකි බව‍ පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරයාට හැ‍ඟේ නම් මුදා නොහැර මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු වෙත ඉදිරිපත් කළ යුතුය
එහිදී මහේස්ත්‍රාත්වරයාට ඇප ලබා දීමට හෝ නොදීමට බලය ඇත
පොලිස් ඇප මත මුදා හළ සැකකරුවකු නියමිත දිනයේ අධිකරණය හමුවේ පෙනී නොසිටියේ නම් මාස 06කට නොඅඩු කාලයකට බන්ධනාගාරගත කළ හැකි බව ඇප පනතේ 06 වන වගන්තිය මඟින් දැක්වේ
එසේම ඇප පනතේ 07 වන වගන්තිය ඇප දිය හැකි වැරදි හා ඇප දිය නොහැකි වැරදි යන ද්විත්වයට ම අදාළ වන අතර මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකුට ඇප නියම කළ හැකි අවස්ථා ඒ තුළ දැක්වේ
සාමාන්‍ය භාවිතයේ පවත්නා ඇප වර්ග කීපයකි
මෙම අැපමහේස්ත්‍රාත්තුමාවිසින් නියම කළ හැකිය
1. පුද්ගලික ඇප

සැකකරු විසින් ම අදාළ දිනයේ අධිකරණයේ පෙනී සිටින බවට යම්කිසි බැඳුම්කරයකට අත්සන් කිරීම මෙහිදී සිදුවේ
2. ඇපකරුවන් සමඟ ලබා දෙන ඇප 

සැකකරු අධිකරණයේ පෙනී සිටින බවට සැකකරු හා වෙනත් ඇපකරුවන් ද බැඳුම්කරයකට අත්සන් කරනු ලැබේ
3. මුදල් ඇප 

තමා අධිකරණයේ පෙනී සිටින බවට සහතික වෙමින් ඇපකරු විසින් යම් මුදලක් අධිකරණයේ තැන්පත් කරනු ලැබේ
නියමිත දිනයේඅධිකරණයේ පෙනී නොසිටියහොත් එකී මුදල රාජසන්තක වන්නේය
4. සහතික ඇප 

මෙහිදී වටිනාකමක් ඇති ඔප්පුවක් වැනි දෙයක් අධිකරණයේ තැන්පත් කළ යුතුය
උදාහරණ ලෙස රුපියල් ලක්ෂ දෙකක සහතික ඇපයක් නියම කළහොත් රුපියල් ලක්ෂ දෙකක වටිනාකම ඇති දේපළක ඔප්පුවක් අධිකරණයේ තැන්පත් කළ යුතුය
යම් පුද්ගලයෙකු සිතාසියක් මත අධිකරණයේ පෙනී සිටි විට ඔහුට ඇප ලබා දී නිදහස් කිරීමට තීරණය කරන්නේ නම් අධිකරණය විසින් වාර්තා ගත කළ යුතු හේතූන් මත අන්‍යාකාරයකින් විධානයක් කළ හොත් මිස එකී තැනැත්තා ඔහු විසින්ම දෙන ලද බැඳුම්කරයක් මත ඇප ලබා දී නිදහස් කළ යුතුය
ඒ පිළිබඳ ව 07 වැනි වගන්තිය තුළ වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ
සාමාන්‍යයෙන් දැනට ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඇප සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාත්මක වන්නේ මෙම නීති තත්වයන් ය
බලාත්මක අණ පනත්
1979 අංක 15 දරණ අපරාධ නඩුවිධාන සංග්‍රහය පනත
2005 අංක 15 දරන අපරාධ නඩුවිධාන සංග්‍රහ සංශෝධන පනත 
1997 අංක 30 දරණ ඇප පනත
1983 දණ්ඩනීති සංග්‍රහය

වැඩිදුර තොරතුරු මෙම අඩවියෙන්
-66k ඇප පිළිබද නෛතික ප්‍රතිපාදන

law

නීතිය
හැදින්වීම
_

සමස්ත මානව සමාජය තුළම වර්ධනය වෙමින් පවත්නා සමාජ ප්‍රශ්නයක් ලෙස දිළිඳුකම හදුන්වා දියහැක
‍බෝහෝ නිමවුම් කරන සමාජය විසින්ම නිෂ්පාදනය කරන ලද දිළිදුකම ආදායම් ක්‍රම ඔස්සේ පමනක් නොව එහි සෑම අංශයක් ඔස්සේම අවධානයට ලක්කළ යුතු සංකල්පයකි
දිළිඳුකම නිර්වචනය
දරිද්‍රතාවය පිළිබඳව විවිධ ප්‍ර‍‍‍වේශයන් ඔස්සේ විවිධාකාරයට නිර්වචනයන් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර ‍පොදුවේ හදුනාගත හැකි විශ්විය නිර්වචනයක් තවම ඉදිරිපත්වී නැත
1979 දී හැකියාවන් පිළිබඳ ප්‍ර‍වේශයට අනුව අමාර්ත්‍ය සෙන් දක්වන ආකාරයට දරිද්‍රතාවය යනු " පුද්ගලයෙකුට ආත්ම අභිමානයෙන් යුතුව ජිවිතය පවත්වාගෙන යාමට අදාලව තිබිය යුතු ශක්‍යතාවන් නොමැති තත්වයකි
"

		
බහුමානිය සංකල්පයක් වන දිළිඳුකම ප්‍රධාන මාන තුනක් ඔස්සේ දැක්විය හැකි බව 1992දී chambr නම් ආර්ථික විද්‍යාඥයා අදහස් දක්වා ඇත
පැවැත්ම, ආරක්ෂාව සහ ආත්මාභිමානයයි
1977දී නිකුත් කරන ලද එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනට අයත් මානව සංවර්ධන වාර්තාවේ දිළිදුකම පිළිබඳව පොදු දෘෂ්ධිකෝණ තුනක් ඔස්සේ අවධානයට ලක්කර ඇත
එනම්, 
සමාජීය විද්‍යා විශ්වකෝෂය දක්වා ඇති විග්‍රහය
ගැමි සමාජය දිළිදුකම හදුන්වා දෙන ආකාරය
ආර්ථික විද්‍යාඥයින්ගේ හා සමාජ විද්‍යාඥයින්ගේ ශාස්ත්‍රිය විග්‍රහය
සමාජීය විද්‍යා විශ්වකෝෂයට අනුව, දිළිදුකමෙි අර්ථ තුනකි
එනම්,

 සමාජිය දිළිදුකම

සදාචාරමය දිළිදුකම

අන්ත දිළිදුකම

සමාජිය දිළිදුකමට දේපල , ධනය, ජිවනමට්ටම ආදී ආර්ථික සාධකවල අසමානතාව මෙන්ම අසම්මත පහත් සමාජ සම්බන්ධතා මත යැපීම, සූරාකෑමට බදුන්විම, සමාජයෙන් කොන්වීම ආදි විවිධ කරැණු ඇතුලත් වන්නාවු සමාජමය අසමානතාවන්ද ඇතුලත් වේ
මෙබදු සමාජ ස්තරයන්ගේ දුප්පත්කම වු කලි සුවි‍ශේෂ මට්ටමක ආදායමක් හෝ දේපලක් නොහගවන්නාවු සාපේක්‍ෂ දෙයකි
සදාචරමය දිළිදුකම යනු, සමාජයේ හෝ එහි උප සංස්ථා සමුහ ආදියේ පවත්නා අගනාකම් පද්ධතිය තුළ දිළිදුකමට ඇති ස්ථානයයි
එය සදාචාරමය වශයෙන් පිළිගනු ලබන්නේද යන්න හා කවර නම් වු සමාජ තත්ත්වයක් දුප්පත්කම විසින් පුද්ගලයාට ආරෝපනය කරනු ලබන්නේද, කවර සමාජ තත්ත්වයක් ලබාගැනීමේන් පුද්ගලයා එයින් වලකනු ලබන්නේද යන්න මෙයින් අර්ථවත් කෙරේ
අන්ත දිළිදුකම යනු, තමන්ගේ ජිවන නඩත්තුව කිසිසේත්ම පවත්වාගෙන යාමේ හැකියාවක් නොමැති විම මින් අදහස් කෙරේ
එනම් ආහාරපාන, ඉදුම්හිටුම්, ඇදුම්පැළදුම් උපයා ගැනීම සඳහා හැකියාවක් නොමැති කමයි
බාහිර ආධාර උපකාර නොමැති සාම්ප්‍රදායිකව පිළිගත් අවම ජිවන මට්ටම හෝ පවත්වාගෙන යාමට නොහැකි වීමයි
අවම ජිවන මට්ටම සෑම කාලයකම නිශ්චය කෙරෙන අතර එයින් පහළ ජනයා දුගී අය වශයෙන් සැලකෙන අතර, ඒ අයට රාජ්්‍ය අංශයේ හෝ වෙනත් සුභ සාධන අංශවලින් ආධාර උපකාර ඉල්ලා සිටිමට පුළුවන
ගැමි සමාජය දිළිදුකම හදුන්වාදී ඇති ආකාරයට "දවසකට හොද ආහාර වේලක්, අදින්න ඇදුමක්, ණ‍ය නොවී සිටීමට ආදායම් මර්ගයක්, වගාකිරිමට ඉඩමක් ඇත්නම්" දිළින්දෙකු නොවන බවයි.

		ආර්ථික විද්‍යාත්මක විග්‍රහයට අනුව, බොහෝවිට දිළිදුකම වටහාගන්නේ ආදායම් අඩුකම නිසා ජිවන මාර්ගයක් නොමැති වීමේන් ඇතිවු ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි
එනම් ජනතාවගේ ද්‍රව්‍යාත්මක යහපැවැත්ම සහතික වන අයුරින් ඔවුන්ගේ මූලික අවශ්‍යතා වන ආහාරපාන, ඇදුම්පැළදුම්, බේත්හේත්, අධ්‍යාපනය වැනි දෑ මිලදී ගත හැකි ආකාරයට ආදායමක් උපයා ගැනීමට හැකියාවක් නොමැතිවීමයි
සමාජ විද්‍යාත්මක විග්‍රහය අනුව,  දිළිදුකම, සාපේක්‍ෂ දිළිදුකම,  පරම දිළිදුකම ලෙස වර්ග කොට ඇත
සාපේක්‍ෂ දිළිදුකම යනු, එක් පන්තියකට සාපේක්‍ෂව තවත් පන්තියක ආදායම් විෂමතාවයයි
ඒ අනුව එක් සමාජයක් තුළ පන්ති ගණනාවක් තිබෙන විට ඉහළ ධනපති පන්තියට සාපේක්‍ෂව අනෙක් හැම පන්තියක්ම දුගීභාවයට අයත්වේ
පරම දිළිදුකම නිරපේක්‍ෂ දරිද්‍රතාව, නිදන්ගත දුගීබව ලෙසද හැදින්වේ
ජිවත්වීම සඳහා අවම මූලික අවශ්‍යතාවයන් සපයා ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වය මේ නමින් හැදින්වේ
මෙහිදී ආදායමෙන් 80% තම ආහාරපාන සඳහාම වියදම් කරන මට්ටමක් පවතී
එය දරිද්‍රතා රේඛාව වශයෙන් දැක්වේ
දිළිදුමේ ව්‍යාප්තිය මත එය ග්‍රාමීය, නාගරික, වතු අංශය ලෙසද බෙදා දැක්වේ
දරිද්‍රතාවය මනින මිනුම්

		දරිද්‍රතාවය මැනීම සඳහා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් හා දේශිය වශයෙන් පිළිගත් නිර්නායක පවති
ජාත්‍යන්තර නිර්නායක ලෙස,

1. Absoulte Poverty line  --     නිරපේක්‍ෂ දරිද්‍රතා රේඛාව

2. Relative Poverty line  --	සාපේක්‍ෂ දරිද්‍රතා රේඛාව

		දිනක‍ට එක් පුද්ගලයකු සතු ක්‍රයශක්තිසාම්‍ය මුදල ඇ
1ට අඩුනම් එය නිරපේක්‍ෂ දුගී බවයි. ලංකාවේ ජනගහනයෙන් 6.5 % ක් මෙම ගණනය කිරීමට අනුව දුගි බවට අයත්වේ
දිනක‍ට එක් පුද්ගලයකු සතු ක්‍රයශක්තිසාම්‍ය මුදල ඇ
2 ට අඩුනම්, සාපේක්‍ෂ දිළිදුකම වේ
ලංකාවේ ජනගහනයෙන් 45%ක් මේ තුළට අයත් වේ
දේශිය වශයෙන් ලංකාවේ භාවිතා කරන නිර්නායක ලෙස,

මානව දරිද්‍රතා දර්ශකය

ජිනි සංගුණකය

දුගීබවේ පරතර දර්ශකය

දරිද්‍රතා රේඛාව භාවිතා කරයි
ශ්‍රි ලංකාවේ දරිද්‍රතා රේඛාව සකස්  කිරීමේදී ඊට අදාල මූර්ත පරිභෝජන වියදම තුළින් එක් අවම පෝෂණ මට්ටමක් සපුරා ගතහැකි ආකාරයට සකස්කරනු ලැබේ
එම අවම පෝෂණ මට්ටම වනුයේ කිලෝකැලරි 2095 කි
මෙය දිනකට අදාල ප්‍රමාණයයි
මෙම දරිද්‍රතා රේඛාව ඇස්තමේන්තු කිරීමේදී විශේෂ ලක්ෂණ දෙකක් යොදා ගනියි
1. මෙම දරිද්‍රතා රේඛාව යම්කිසි මූර්ත පරිභෝජන මට්ටමකට අදාලව ස්ථාවර කර තිබීම
2. පුද්ගලයාට අදාල සුභසාධන මට්ටම ඔහුගේ ඒකපුද්ගල පරිභෝජන වියදම හරහා මනින අතර උද්දමනය තුළින් වන මිලදී ගැනීමේ හැකියාවේ වෙනස්කම් මිල දර්ශයක් යොදා ඉවත් කරනු ලැබේ
2004 මූර්ත පරිභෝජන මට්ටමට අදාලව සකස්කළ දරිද්‍රතා රේඛාව අනුව ඊට පහළ දුගි ජන ප්‍රතිශතය,  1. වගුවේ දැක්වේ
1. වගුවට අනුව වතු අංශයේ දරිද්‍රතාව ඉහළ මට්ටමක පවතින බව පෙනීයයි
රටෙහි සමස්ත දුගී ප්‍රතිශත‍ය 2002 වසරේදී 19.2කි
1995 සිට වතු අංශයේ දිළිදුකම වැඩිවි ඇත
නාගරික අංශයේ දිළිදුකම ක්‍රමයෙන් අඩුවී ඇත
දරිද්‍රතා රේඛාවට අදාලව මුලික මිනුම් දෙකක් ගණනය කෙරේ
එනම්,
 
Head Count Index

Population below Poverty line

	Head Count Index හිදී කොපමණ ජනතාවක් දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළ සිටී දැයි ප්‍රතිශතයක් ලෙස දක්වයි.Population below Poverty line හිදී දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළින් සිටින ජනතාව නිරපේක්‍ෂව සංඛ්‍යාත්මකව දක්වයි.

		ගණනය කරන ලද Head Count Index එකට අනුව සැකසූ දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළ ජනප්‍රතිශත‍ය මුළු ජන සංඛ්‍යාවේ ප්‍රතිශත‍යක් ලෙස පහත වගුවේ දැක්වේ
2. වගුවට අනුව වතු අංශයේ 2002 වර්ෂයේ 30% ක්ද, ග්‍රාමීය අංශයේ 24.7% ක්ද, නාගරික අංශයේ 7.9% ක්ද වශයෙන් දිළිදුකම දක්නට ලැබේ
දරිද්‍රතාවය මැනීමේ තවත් මිනුමක් ලෙස දරිද්‍රතා පරතර දර්ශකය (Povrty Gap Index) දැක්විය හැක
මෙයට අදාල දරිද්‍රතා පරතර දර්ශකය සකසන්නේ දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළ ජනතාවගේ වියදමේ මධ්‍යන්‍යය එයට පහළින් ඇති දරිද්‍රතා රේඛාවේ පරිභෝජන වියදමින් බෙදීමෙනි
මානව දරිද්‍රතා දර්ශකයද දරිද්‍රතාව මැනීමේ දර්ශකයකි
මෙය මූලික සාධක තුනක් ඔස්සේ ගොඩනගා ඇත
මෙම දර්ශකයට අනුව 1ට ආසන්න අගයක් ගනී නම්, ඉහළ දරිද්‍රතා මට්ටමක් පවතී
රටක ආදායම් ව්‍යාප්තියේ විෂමතාවයද දුප්පත්කමට හේතුවේ
ලෝරන්ස් වක්‍රය මගින් රටක ආදායම බෙදීයන අයුරු දැක්වේ
ආදායම් ලබන ජනතාව අඩුම මට්ටමේ සිට වැඩි මට්ටම් දක්වා පිළිවෙලට පෙළගස්වා ඹවුන් ලබන ආදායම ප්‍රතිශතයක් ලෙස ඉදිරිපත් කෙරේ
ලෝරන්ස් වක්‍රය සමානතා රේඛාවට ආසන්න නම් ආදායම් බෙදීයාමේ විෂමතාවය අඩු අතර එය සමානතා රේඛාවෙන් ඈත්වේ නම්  ආදායම් බෙදීයාමේ විෂමතාවය වැඩිය
මෙය ජිනි සංගුණකය මගින් ගණනය කර පෙන්විය හැක
ඒ අනුව ලැබෙන පිළිතුර 1ට ආසන්න නම් ආදායම් බෙදීයාමේ විෂමතාවය වැඩිය
0ටආසන්න නම් 	ආදායම් බෙදීයාමේ විෂමතාවය අඩුය
ශ්‍රි ලංකාවේ ආදායම් ව්‍යාප්තිය ජිනි සංගුණකයට අනුව සැකසූ විට පහත වගුවේ දැක්වේ
මේ අනුව වතු අංශයේ  ආදායම් බෙදීයාමේ විෂමතාවය අඩු අතර සමස්ත රටෙහි මධ්‍යස්ථ අගයක් ගෙන ඇත
ශ්‍රි ලංකාව දිළිදුකම පිටු දැකීම සඳහා ගෙන ඇති ක්‍රියා මාර්ග
		
		 ශ්‍රි ලංකාව දිළිදුකමින් මිදීමට විවිධ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කරන ලදි
ඒ අතරින් 

ආහාර සහනාදාර සහ මුද්දර ක්‍රමය, 

ජනසවිය ව්‍යාපෘතිය, 

සමෘද්ධි ව්‍යාපෘතිය, 

ඒකාබද්ධ ග්‍රාමීය සංවර්ධන යෝජනා ක්‍රමය,

විවිධ නිවාස සංවර්ධන ව්‍යාපෘති 

වැනි ඍජු ක්‍රම මෙන්ම වක්‍ර ක්‍රම යටතේ සැම‍ට අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය පහසුකම් ලබාදිම, සමාජ ආරක්ෂණ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය
සමාජ ආරක්ෂණ වැඩසටහන් යටතේ ගොවි රක්ෂණ, ධීවර රක්ෂණ, ස්වයංරැකියා ක්‍රම මගින් වැඩිහිටියන්ගේ ජිවන තත්ත්වය පහත නොවැටීමට අවශ්‍ය ක්‍රම සකස් කරන ලදි
සබැදි පිටු
සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

 Poverty
 Incidence of poverty in Srilanka 

ජනසවය
ආර්ථික විද්‍යාව
සාගර ජලයේ ක්‍රියාකාරීත්වය හෙවත් සාගර ජලය ආශ්‍රිත නිර්මාණය වන 
සාගර තරංග,වඩදිය,බාදිය,හා දියවැල්වල බලපෑමෙන් වෙරළ ඛාදනය සිදුවේ
මෙහිදී ප්‍රබල 
වන්නේ සාගර  තරංගයි
සාගර ජල තලය මතු පිටින් සුළඟ ගැටීම නිසා සාගර තරංග හෙවත් 
රළ නිර්මාණය වෙ
මෙම රළ වෙගයෙන් වෙරළේ වැදීම නිසා වෙරළ ඛාදනය උග්‍ර වෙයි
සෘතුමය 
සුළං,වාසුළි හා භුමි කමිපාවලදී හටගන්නා සුනාමි තරංගද ඛාදනය වේගවත් කරයි
අතීතයේ සිට ස්වාභාවික ක්‍රියාවලියක් ලෙස වෙරළ ඛාදනය සිදුවුවද වර්තමානයේ
එය ප්‍රබල කිරීමට විවිධ මානව ක්‍රියාතාරකමිද හේතු වී ඇත
තාක්ෂණික දියුණුව,සංවර්ධන 
ව්‍යාපෘති ජන‍ගහනය අධික වීම නිසා වෙරළ ඛාදනය ‍කෙරෙහි මානව බලපෑමි අධික වී ඇත
වෙරළ ඛාදනය කෙරෙහි බලපා ඇති මානව ක්‍රියාකාරකම් 

1)තාක්ෂණික දියුණුව

		කාර්මීකරණ  දියුණුවත් සමගම කර්මාන්තශාලා වලින්  නිකුත් කරන  වායු 
ආදියේ බලපෑම නිසා වායුගෝලීය උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් වැඩි වීඇත
එම වායුන් මගින් සුර්ය කිරණ
උරාගැනීම නිසා වායුගෝලීය උෂ්ණත්වය ක්‍රම‍යෙන් වැඩි වී පෘිවි පරිසරය තාපවත් වීමත් ඒ නිසා
ධ්‍රැවාසන්න අයිස් තටිටු දියවීමත් හේතු කොට ගෙන සාගර ජල මටිටම වැඩි වී තිබේ
එලෙස සාගර
ජල මටිටම ඉහල නැගීම නිසා වෙරළබඩ ප්‍රදේශ ජලයෙන්  යට වී වෙරළ ඛාදනය උග්‍ර වී ඇත
2)මානව ජනාවාසවල බලපෑම

		ලෝක ජන සංඛ්‍යාව සීග්‍රලෙස වර්ධන‍ය වීමත් සමග වෙරළාසන්න ප්‍රදේශ
වල අධික ජනගහනයක් පදිංචි වි ඇත
මේනිසා වෙරළාසන්න ජනාවාස ඉදිකිරීම,කඩොලාන පරිසරපද්ධති විනාශ කිරීම,අනෙකුත් වෙරළ සමිපත් පරි‍‍හෝජනය අධික වීම නිසා වෙරළේ ස්වාභාවික 
ආරක්ෂාව ඉවත් වී වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වී ඇත
කොරල්පර කැඩීම

		සජීවී කොරල්  ජීවීන් නැතිනම් කොරල් බුහුබාවන් හෙවත් පොලිප් ජීවියා මගින් වෙරළේ නිර්මාණමය වී ඇත xxx]]
කැල්සියමි කාබනේටි වලින් සමන්විත කොරල් පාෂාණ වැටි කොරල් පාෂාණ ලෙස හදුන්වයි.
මේවා වෙරළේ දියකඩන ස්ථාන ලෙස හදුන්වයි.මේවා වෙර‍ළේ ස්වාභාවික තාප්පයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි
මේනිසා කොරල් වැටි මගින් වෙරළ ඛාදනය වලක්වයි.නමුත් වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශ රාශියක හුනු 
කර්මාන්තය නීති විරෝධී මසුන් ඇල්ලීම හා වෙනත් මානව ක්‍රියාකාරකමි නිසා කොරල්පර කැඩීම සිදුකරයි
සංචාරක කර්මාන්තය
අලංකාරය සදහා තබා ගැනීම විවිධ අ‍යෝග්‍ය ධීවර කටයුතු නිසාද කෙරල්පර විනාශවීම
සිදුවේ
මේනිසා වෙරලේ තිබු ස්වාභාවික ආරක්ෂාව නැති වී වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබලව සිදුවෙයි
4)කඩොලාන ශාක ප්‍රජාව විනාශ කිරිම
වෙරළාසන්න ප්‍රධානතම ස්වාභාවික වෘක්ෂලතා පද්ධතිය කඩොලාන පරිසර
පද්ධතියයි
මෙමගින් වෙරළ කලාපය තරංග ඛාදනයෙන් ආරක්ෂා කරයි
නමුත් වර්තමානයේ මෙම 
කඩොලාන පරිසර පද්ධති විවිධ ඉදිකිරිමි,ආර්ථික කටයුතු,දැව සඳහා මෙන්ම ආරක්ෂක කටයුතු 
නිසාද එළිකිරීමි නිසා තරංග ගොඩබිම තුළට ඇදී ඒමෙන් වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වී ඇත
5)අයෝග්‍ය වෙරළ බැමි ඉදිකිරීම
කිසියමි වෙරලාශ්‍රිත කලාපයක ඛාදනය ප්‍රබල වන විට වෙරළ ආරක්ෂා කිරීම 
සඳහා ඉංජිනේරැවන් විසින් විවිධ බැමි ඉදිකරනු ලබයි
විශේෂයෙන්ම තරංගවල ප්‍රබලත්වය හෝ 
ඒවායේ දිශාව පිළිබඳව විමර්ෂණය නොකර විවිධ බැමි වර්ග ඉදිකරනු ලබයි
එවිට එම බැමි විසින්
තරංග ශක්තිය වෙනත් වෙරළාශ්‍රිත කලාපයක් කරා යොමු කිරීම නිසා එම වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල 
වේ
උදාහරන
ශ්‍රි ලංකාවේ පුත්තලම,තංගල්ල,බේරැවල වෙරළ
6)වෙර‍‍ළේ විවිධ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම
වෙරළාසන්නයේ සංචාරක හෝටල්,ජනාවාස හා වෙනත් ගොඩනැගිලි ඉදිකාරීම
නිසා වෙරළ පටු වෙයි
එවිට වෙරළ ඛාදනය අවම කිරීමට යොදනු ලබන වෙරළ බැමි ඉදිකිරිමට 
අපහසු වෙයි
එමෙන්ම බැමි ඉදිකිරීමට ගෙන එන ගල් ප්‍රවාහනය කිරීමට මෙන්ම ගල්කුටිටි ඇතිරීමටඉඩ 
ෙනාලැබීම නිසා ෙවරළ ඛාදනය උග්‍ර වී අැත
ශ්‍රි ලංකාවේ දකුණු වෙරළතීරය
වෙරළ ඛාදනයේ ප්‍රතිඵල 

		විවිධ ප්‍රදේශ වල සිදුවන වෙරළ ඛාදනය නිසා විවිධ ප්‍රතිඵල උද්ගතවීඇත
1)ජනාවාස හා ගොඩනැගිලි විනාශ වීම 
	
		වෙරළ ඛාදනයේ ප්‍රධාන ප්‍රතිඵලයක් වන්නේ වෙරළාසන්න ජනාවාස විනාශ විමයි
ශ්‍රි ලංකාවේ බොහෝ වෙරළ ප්‍රදේශවල විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් වාසය කරන නිසා ඔවුන්ගේ ජනාවාස කෙරෙහි
වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල ලෙස බලපා ඇත
එම නිසා නිවාස විනාශ වීම,ජීවිත හානි වීම, වැඩි වී තිබේ
එමෙන්මසංචාරක 
හෝටල් විනාශ වීම,වෙරළ බඩ පොල් වගාව විනාශ වී ගිය ජනාවාස පුනරැත්තාපනය
කිරීමට රජය විශාල වියදමක් දරනු ලබයි
2)ගොඩබිම මුහුදට සේදීයාම
වෙරළ ඛාදනයේ ප්‍රබලතම ගැටලුව ගොඩබිම මුහුද දෙසට ‍සේදීයාම හා ගොඩබිමි භුමිප්‍රමාණය 
අඩුවීමයි
ශ්‍රි ලංකාවේ කල්පිටිය සිට යාල දක්වා ඇති කිලෝමීටර් 685  තරම් දිග වෙරළාශ්‍රිත
කොටස් වාර්ෂිකව වර්ග මීටර් 1,75,000-2,85,000 තරම් ගොඩබිම් කොටසක් වෙරළ ඛාදනය නිසා විනාශ වී යයි
1840-1920 කාලය තුළ සීනිගම වෙරළාශ්‍රිතව පිහිටා තිබුණි
නමුත් එම කලාපයේ වෙරළ ඛාදනය 
ප්‍රබල වීම නිසා අද ගොඩබිම සිට සැතපුම් කාලක් දුරින් සීනිගම දේවාලය පිහිටා ඇත
3)සංචාරක කර්මාන්තය කෙරෙහි බලපෑම
ශ්‍රි ලංකාවේ දකුණු වෙරළ තීරය සංචාරක කර්මාන්තම  සමඟ දැඩිව බැඳි පවතී
ශ්‍රි ලංකාවේ 
ශ්‍රේණිගත හෝටල් වලින් 75% ද හෝටල් කාමර වලින් 80% ද පිහිටා ඇත්තේ වෙරලාශ්‍රිත පටු බිම් තීරයකි
වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වන විට හෝටල් වලටත්,ගිමන්හල් වලටත් භෝජනහල්,පිහිනුමි තටාක වැනි ගොඩනැගිලි වලටත්හානි පැමිනේ
මෙවන විටද සංචාරක කර්මාන්තය ආශ්‍රිත සමහර ගොඩනැගිලි විනාශ වී ඇත
එමෙන්ම වෙරළ ඛාදනය නිසාද දංචාරක හොටල් පසුපස  වෙරළ ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වීම නිසා ඒවාට පැමීණෙන 
සංචාරකයින් අඩුවීමෙන්ද වෙරළ ඛාදනය සංචාරක කර්මාන්තය ෙකෙරහි බලපා අැත
4)ධීවර කර්මාන්තය කෙරෙහි බලපෑම
වෙරළාශ්‍රිත විශාල ංනතාවක‍ගේ ප්‍රධාන කරමාන්තය ධීවර කර්මාන්තයයි
මේ මඟින් විශාල 
පිරිසක් සිය ජීවනෝපාය ‍ගෙන යයි
එමෙන්ම වෙරළාශ්‍රිත ධීවර වරායන්
ජැටි ,ශීතාගාර විශාල වශයෙන් පිහිටුවා
ඇත
වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වීමත් සමඟම මෙම ධීවර වරායන් වෙරළ ඛදනයට ලක්වීමෙන් ධීවර යාත්‍රා වලටද 
බරපතල හානි සිදු වී ඇත
5)ගමනාගමනයට බාධා ඇති වීම
වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වීමෙන් වෙරළාශ්‍රිත පරිවහන පද්ධතියට බාධා ඇති වෙයි
වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල 
වීමෙන් මහා මාර්ග මෙන්ම දුම්රිය මාර්ගවලටද දැඩි තර්ජනයක් එල්ල වී ඇත
මේ වන විටත් ශ්‍රි ලංකාවේ නිරිත දිග වෙරලේ 
මහාමාර්ග හා දුම්රිය මාර්ග වෙරළ ඛාදනයට ගොදුරැ වි විනාශ වී ඇත
එම නිසා එම කලාපයේ ගමනාගමනයද විටින් විට 
ඇන හිටියි
එමෙන්ම මෙම පරිවහන පද්ධති විටින් විට ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමටද රජය විශාල මුදලක් වැය කරයි
6)ස්වාභාවික සෞන්දර්ය විනාශ වීම

		එටක වැදගත් ස්වාභාවික පරිසරයන් ලෙස වෙරළ ප්‍ර‍දේශ දැක්විය හැකිය
වෙරළාශ්‍රිත ස්වාභාවික සෞන්දර්ය
රටක වටිනාකම කෙරෙහිත් ජනතාවගේ විවේකය විනෝදය සඳහාත් බලපායි
මෙලෙස ප්‍රබල ලෙස වෙරළ ඛාදනය වන විට එහි සෞන්දර්යාත්මක
අගය පිරිහී යයි
වෙරළ ඛාදනයේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති මෙවැනි සෞන්දර්යාත්මක ස්ථාන 89 ක් හදුනාගෙන ඇත
7)වෙරළාශ්‍රිත ඓතිහිසික ස්ථාන විනාශ වීම
වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල විවිධ ඓතිහාසික හා විද්‍යාත්මක ස්ථාන පිහිටා පවතී  නමුත් වෙරළාශ්‍රිතව ප්‍රබලව සිදුවන
වෙරළ ඛාදනය එම ඓතිහාසික ස්ථාන විනාශ වීම කෙරෙහිත් බලපා ඇත
ශ්‍රි ලංකාවේ වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ව්‍යාප්ත වී ඇති මෙවැනි
ඓතිහාසික ස්ථානයන් හඳුනා‍ගෙන ඇත
වෙරළ ඛාදනය වැලැක්වීම-වෙරළ සංරක්ෂණය 

		 ශ්‍රි ලංකාවේ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ප්‍රධාන ගැටලුවක් වන වෙරළ ඛාදනය වැලැක්වම සඳහා විවිධ ක්‍රියාමාර්ග 
ගෙන ඇත
එවැනි ක්‍රියා මාර්ග රැසක් හඳුනාගත හැකිය
1)වෙරළේ හා ගංගාවල වැලිකැනීම නැවැත්වීම
2)වෙරළාශ්‍රිත කොරල්පර විනාශය වැලැක්වීම
3)වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ස්වාභාවික වෘක්ෂලතා වන කඩොලාන පරිසර පද්ධති විනාශය වැලැක්වීම හා වෙරළාශ්‍රිත කඩොලාන
වගාකිරීමේ ව්‍යපාති දියත් කිරීම

	4)ධීවර කර්මාන්තයේදී වෙර‍ළේ ස්වාභාවික සම්පත් පිළිබඳව සැලකිල්ලක් දැක්වීම

	5)වෙරළාශ්‍රිත කොරල් පර හා කඩොලාන සම්පත් විනාශ කරන්නවුන්ට දැඩි නීතිරීති පැනවීම
6)වෙරළේ ගුණාත්මක වටිනාකම හා වෙරළ ඛාදනයේ අහිතකර ප්‍රතිඵල පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනතාව,පාසල් සිසුන් විවිධ මාධ්‍ය
මඟින් දැනුවත් කිරීම

	7)වෙරළාශ්‍රිත සම්පත් උපයෝගී කරගෙන ජීවිකාව ගෙන යන්නන් පුනරැත්තාපනය කිරීම

	8)වෙරළාශ්‍රිත නව ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සිදුකිරීම පාලනය කිරීම

	9)වෙරළ සංරක්ෂණය සඳහා නව නීති රීති මෙන්ම නව පනත් ඉදිරිපත් කිරිමද සිදුකර තිබේ
වෙරළ සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව
විසින් පනත් කීපයක් හඳුන්වා දී ඇත
උදා,1981 අංක 57 දරන වෙරළ සංරක්ෂණ පනත

1988 අංක 64 දරන වෙරළ සංරක්ෂණ (සංශෝධිත)පනත
ආශ්‍රිත 
 කොරල් පර
වර්තමානයේ   ලෝකයේ විවිධ පරිසර පද්ධතිවල සිටින සත්ත්ව ග්‍රහණයන් වඳ වී යමින් සිටියි
ශිෂ්ටාචාර යුගවලදි  සතුන්ට වැදූම් පිදූම් කරමින් අදහන ලද නමුත් දැනට ලෝකයේ සත්ත්ව වීශේෂ 4000ක් පමණවඳ වී යාමේ තර්ජනයට මුහුණ පා ඇත
වීශේෂයේන් ජනගහනයේ වර්ධනය, මිනිස් අවශ්‍යතා පුලුල් වීම,කාර්මික දියුනුව හා තරඟකාරි ආර්ථික රටාව මේ සඳහා බලපා ඇත
මිට අමතරව ව්‍යාපාරික අමුදව්‍ය ලබා ගැනිම සඳහා සතුන් දඩයම ඒනම් සතුන් මරා ඔවුනගේ සම්, නිය,අං,මස්,වෙළදාම  ආහාර සඳහා සතුන දඩයම ,පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගැනිම,පරිසර දුෂණය ,වනාන්තර ඒළි කිරීම නිසා සතුන්ගේ වාසාස්ථාන  අහිමි වීම, ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල  සිදුවන යුද්ද හා සිවිල අරගල සතුන් වඳ වී යාමට හේතු වේ
යුද්දවලදී භාවිතා කරන 
රසායනික අවි,රොකට්, බිම් බෝම්බ යනාදිය නිසා සතුන් අනතුරට පත් වේ
ලෝකයේ වඳ වී යාමේ තර්ජනයට ලක් වී ඇති සත්ත්ව විශේෂ
 පැන්ඩා,
සුදු හා කලුරයිනෝසිරස්

අප්‍රිකානු ඇතුන් හිම දිවියා,
 කෝලා,සිංහයින්
බෙංගාල කොටි 
ලෝකයේ විවිධ පරිසර පද්ධතිවල සිටින සත්ත්ව වීශේෂ වැදගත් වේ
ඒනම් වයුගෝලිය සමතුලිතාවය පවාත්වා ගැනීම,   ආහාරදාමවල කුමවත් පැවැත්ම  සඳහා, පරිසරයේ ස්වභාවික සෙෳන්දර්ය පවාත්වා ගැනීම  සත්ත්ව ප්‍රජාව වැදගත් වේ
ඊට අමතරව සත්ත්ව ප්‍රජාවේ ආර්ථිකමය  වැදගත්කමක්ද ඇත
බොහෝ රටවල සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා සතුන් වැදගත් වී ඇත
එමේන්ම විවිධ ඹෳෂද වර්ග නිපදවිමටද  සතුන් උපකාරි වේ
උදාහාරනඃ 
රයිනෝසිරස්ලේ අංවලින් බෙහෙත් පෙති නිපදවයි.
තල්මස් දත්වලින් ඹෳෂධ නිපදවයි.
විවිධ වානර වර්ග මඟින් පිළිකා නාශාක ඹෳෂද නිපදවයි.

සත්ත්ව ප්‍රජාව ආරක්ෂා  කිරීම් පියවර
1සත්ත්ව  අභය භූමි හා ආරාක්ෂිත කලාප ඇති කිරීම
2 ජලජ ප්‍රදේශ හා ගොඩබ්ම් ප්‍රදේශ දුෂණය වැළැක්වීම
3 සතුන් දඩයම් කිරිම සම්බන්ධව විවිධ නීති පැනවීම
4වන සතුන්ගේ වටිනාකම,දුර්වලත්වය,සාමන්‍ය ජනතාවගේ අවධානයට යොමු කරවිම
5 සතුන්දඩයම් කිරීම තම ජිවන වෘත්තිය කරගත් පුද්ගලයන්ට තම ජිවන තත්වය ඉ හල නංවා ගැනිමට විකල්ප  ක්‍රම  හදුන්වා දිම
6 විවිධ ජාත්‍යන්තර  සම්මුති ඇති කර ගැනීම
7 ලෝක වන සත්ත්ව අරමුදල ,ඒක්සත් ජාතින්ගේ පරිසර වැඩසටහන මඟින් වන සතුන්   සංරක්ෂනය      පුනරුත්ථාපනය සඳහා ණය හා සහානාධර ලබා දීම
8 නිවර්තන වර්ෂා වනාන්තර එළි කිරිම හා‍ ජෛව විවිධත්වය ඇති සතුන් විනාශය තඑනම් කිරීමට  ගැනිම
තවද අන්තර් ජාතික වන සතුන් වෙළදාම  පිළිබද එක්සත් ජාතින්ගේ සංගමය යටතේ වන සත්ත්ව  වෙළදාම වැළැක් විමට කටයුතු කර ඇත
එ සඳහා රටවල් 120ක් අත්සන් තබා ඇත
ඊට අමතරව වන සතුන් සුරැකිම සඳහා වු  ලෝක සංගමය,ලෝක වන සත්ත්ව අරමුදල,වන සතුන් අරක්ෂා කිරීමට විවිධ පියවර ගෙන ඇත
වන සතුන් ආරක්‍ෂා කිරීම‍ට විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ‍ගෙන ඇත
ජනක හෙට්ටිආරච්චිගේ අදහස අනුව 1946 පිහිට වූ ජාත්‍යන්තර තල්මස් කොමිසම මගින් තල්මසුන් වදවීම වැලැක්වීමට පියවර ගෙන ඇත
වන සතුත් සුරකීම සඳහා වූ ලෝක සංගමය මගින් අනවසරව වන සත්ව වෙළදාම වැළැක්වීමට විවිද  ක්‍රියාමාර්ග ගනිමින් සිටී.ලෝකයේ නීත්‍යාණුකූල නොව

සත්ව වෙළදාම්  කරන  ප්‍රධාන සතුන්
කොටි-සම්  
 වානර වර්ග හි සිංහ සම්  
පක්ෂින් වර්ග 
උරග      
 විසිතුරැ මසුන්මේt  
අැතුන්-අැත්දල

සතුන් අපනයනය කරන ප්‍රධාන රටවල්   
මෙක්සිකෝව
බ්‍රසිලය
ආජෙන්ටිනාව
කෙන්යාව
චීනය
ඉන්දියාව  වැනි රටවල් හදුනාගෙන ඇත
එසේම වන සතුන් ආනයනය කරන ප්‍රධාන රටවල් ලෙස එක්සත් ජනපදය ,ප්‍රංශය,ජපානය,ජර්මනිය,බ්‍රිතාන්‍ය,වැනි රටවල් හදුනාගෙන ඇත
නමුත් ලෝව විවිධ රටවල ව්‍යාපාරික අමුදව්‍ය ලබා ගැබිමට සතුන් දඩයම් කිරීම වැලැක්විමට ලොව සැම රටක්ම උත්සහා ගනි
ඒ අතර තල්මස් දඩයම ,ඇතුත් දඩයම හා රටකට ආවේනික සතුන් දඩයම් කිරිම තහනම් කර ඇත
මෙම කටයුතු වැළැක්විමට ජාත්‍යාන්තර සම්මුති ඇති කරගෙන ඇත
එමෙන්මදුර්ලභ සතුන් නැවත බෝකිරීම සඳහා ද පියවර ගෙන ඇත
" වර්ෂයකට කෙන්යාවේ වන සතුන් නැරඹිම සඳහා එරටටක් සිංහයෙකු වසරකට ඩොලර් 5,15,000 පමණ උපයා දෙනු ලබයි
නමුත් සිංහයෙකු මරා සම් ලබාගතහොත් ඉන් ඩොලර් 5,15,000  පමණ උපයා දෙනු ලබදෙයි
එමෙන්ම රැවනඩාව     හා ටැන්සානියාව යන රටවල් ද විශාල වශයෙන් වන  සතුන් පදනම් කරගෙන  සංචාරන කටයුතු සිදු කරයි
"(හෙට්ටිආරච්චි,2006)
"සමාන්‍යයේන් වර්ෂයකට ඇතුන් 70,000 පමණ දල ලබාගැනිම සඳහා මරනු ලබයි
මෙම ඇත්දල විසිතුරැ භණ්ඩ සැදිමට සංවර්ධිත රටවල් විසින් අනය නය  කරයි
මේ නිසා අප්‍රිකානු රටවල ඇතුන් අඩු වෙමින් පවති
1981-89 කාලය තුළ සුඩානයේ ඇතුන් ගහනය 84% ද, සැම්බිරියාවේ 80% ද ,කෙන්යාවේ 75% ද ටැන්සානියාවේ 80% ද ඇතුන් අඩු වී ඇත
ලෝකයේ විවිධ වෙරළශ්‍රිත කලාපවල සිටින විසිතුරැ  මත්සයින් අල්ලා අපනයනය කිරිම ද  බහුලව සිදුවන සත්ත්ව වෙළදාමකි
එමෙන්ම 1900 දී සාගරවල තල්මස් වීශේෂ මිලියන 4.4 පමණ සිටි අතර අද වන විට එය මිලියනයක් දක්වා අඩු වී ඇත
1925-1975 කාලය තුල තල්මසුන් මිලියන 1.5 පමණ අඩු වී ඇත
1988 දි එක්සත් ජනපදය විසින් මත්ස්‍යයින් මිලියන 25 ,උරගයින් මිලියන 1.2 ක්පමණ නිවර්තන කලාපීය රටවලින් ආනයනය කර ඇත
බෝහෝ දුරට මෙම සතුන් නැව් මඟින් හා වෙනත් 
නිත්‍යානුකුල නොවන මාර්ග ප්‍රවහනය කරන නිසා ඉන් 10-40%  පමණ මිය යයි
"(හෙට්ටිආරච්චි,2006)''''

අඩවිෙයන් බැහැර පිටු
EXTINCTION OF SPECIES  

MASS EXTINCTION UNDERWAY

ෙම අඩවිය බලන්න
[අලි]

අශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

පාරිසරික භුෙගා්ලය විද්‍යාව පරිසර කළමනාකරණය හා සංරක්ෂණය ෙලා්ක පරිසර අර්බුදය
ජනක  ෙහට්ටි අාරච්චි
ජනගහනය වියපත් වීම (Population Ageing) යනු "ජන සංඛ්‍යාවක වයස්ගතවූවන්ගේ ප්‍රතිශතය මුළු ජන සංඛ්‍යාවට සාපේක්‍ෂව ක්‍රමයෙන් ඉහළයාමයි
"සංවර්ධිත රටවල වියපත් ජන‍ගහනය ‍‍ ‍ලෙස සැලකෙන්නේ වයස අවුරැදු 65 හෝ ඊට වැඩි ජනගහනයයි
නමුත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල වයස අවුරැදු 60 හෝ ඊට වැඩි පිරිස වියපත් ජනගහන‍ය ලෙස සලකයි
වියපත්වීම සංවර්ධන‍ය වෙමින් පවතින රටවලට පමණක් නොව සංවර්ධිත රටවලටද විවිධ බලපෑම් ඇති කර‍යි
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනයේ වර්ධනය හා වයස් සංයුතිය (1946 - 2004)

මූලය ආර්ථික විමසුම - 1999 අප්‍රේල්/මැයි

1964 දී ශ්‍රී ලංකාවේ වයස අවුරුදු 60 හෝ ඊට වැඩි ජන සංඛ්‍යාව මුළු ජන සංඛ්‍යාවෙන් 54% ක් විය
2001 දී එම අගය 9.9 දක්වා වර්ධනය විය
එසේම 1981-2011 කාල පරිච්ඡෙදය තුළ වියපත් ජනගහනය දෙ‍ගුණයක් වී ඇත
එ‍සේම 2041 වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු ජනගහනයෙන් 27.8% ක් වයස අවුරුදු 60 හෝ ඊට වැඩි ජන සංඛ්‍යාව වන බව පුරෝකථනය කර ඇත
ජනගහනය වියපත් වීමට බලපාන සාධක

වියපත්වීම මුලින්ම ආරම්භ වූයේ සංවර්ධිත රටවලය
මීට හේතුව එම රටවල ප්‍රජා විද්‍යාත්මක සංක්‍රාන්තිය සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට වඩා කලින් 
සිදුවීමයි
සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ප්‍රජාවිද්‍යාත්මක සංක්‍රාන්තිය ප්‍රමාදව සිදුවීම මත ජනගහනය වියපත්වීමද ප්‍රමාදව සිදුවිය
වියපත්වීම සඳහා මූලික වශයෙන් කරුණු තුනක් බලපායි
සඵලතාව (Fetility)]

මර්ත්‍යතාව (mortality)

ජාත්‍යන්තර සංක්‍රමණ (International Migration)

ශ්‍රී ලංකාවේ මර්ත්‍යතාව පහළ බැසීම ආරම්භ වූයේ 1945 න් පමණ පසුය
මීට හේතු වන්නේ දිවයින පුරා ක්‍රියාත්මක කරන ලද සෞඛ්‍යප්‍රතිපත්තියයි
මේ නිසා මිනිසුන්ගේ ආයු අපේක්‍ෂාව වර්ධනය විය
එසේම 1960 දශකය අග භාගයේදී මාතෘ හා ළමා සෞඛ්‍ය වැඩසටහනට පවුල් සැලසුම් ක්‍රම හඳුන්වා දීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම මත සඵලතාවද පහල බැසීම ආරම්භ විය
මෙම සංසිද්ධිය (ළමා ජනගහනය අඩු වීම සහ වියපත් ජනගහනය වැඩි වීම)වියපත් ජනගහනයක් නිර්මාණය වීමට හේතු විය
එසේම ජාත්‍යන්තර සංක්‍රමණද   වියපත්වීම සඳහා වක්‍රාකාරයෙන් බලපායි
ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටතට ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සංක්‍රමණය වන්නන් වැඩකරන වයස් කාණ්ඩයට අයත් වීම ඊට හේතුවයි.

වියපත්වීම තුළ සමාජ ආර්ථික ගැටලු

සංවර්ධිත රටවල ජනගහනය වියපත්වීම සිදුවූයේ සමාජ ආර්ථික දියුණුවත් සමගිනි
මේ නිසා එම රටවලට වියපත්වීම සම්බන්ධ අභියෝගයන්ට මුහුණදීම සඳහා අවශ්‍ය වැඩසටහන්,සැලසුම් සකස් කිරීමට ප්‍රමාණවත් කාලයක් මෙන්ම ශක්‍යතාවක්ද පැවතිනි
නමුත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල වියපත්වීම සිදුවන්නේ සමාජ ආර්ථික දියුණුවකින් තොරවය
එසේම කෙටිකාලයක් තුළ ජනගහනය වියපත්වීම සිදුවේ
මේ නිසා වියපත්වීම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට විවිධ සමාජ ආර්ථික ගැටලු ඇති කරයි
රටක වියපත් ජනගහනයක් පවතින විට ඔවුන්ව රැක බලාගැනීමට සිදුවේ
වියපත් වූවන් රැක බලා ගැනීම පවුල් සංස්ථාවේ මෙන්ම රජයේද වගකීමකි
මේ නිසා පවුල් සංස්ථාවේ යැපෙන්නන් ප්‍රමාණය වැඩිවේ
එසේම රජයට වියපත්වූවන් වෙනුවෙන් ‍උපකාරක සේවා සැපයීමට සිදුවේ
වි‍ශේෂයෙන්ම වියපත්වූවන්ට වැළඳෙන රෝග අංශභාගය දියවැඩියාව වැනි නිධන්ගත රෝගයි
මේනිසා ඔවුන්ට දීර්ඝකාලීනව නේවාසික ප්‍රතිකාර කිරීමට අවශ්‍ය සෞඛ්‍ය සේවා සැපයීමට රජයට සිදුවේ
වියපත් ජනගහනය වැඩිවන විට රජයට විශ්‍රාම වැටුප් සඳහා වැඩි පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවේ
විශ්‍රාම වැටුප් සංක්‍රාම වියදමකි
මේ නිසා සම්පත් ඵලදායී ආර්ථික කටයුත්තක යෙදවීමෙන් නිමැවුමක් ලබා ගැනීමට ඇති හැකියාව නැති වේ
දකුණු ආසියාවේ වියපත් ජනගහනය

වියපත් ජන සංඛ්‍යාවේ ප්‍රතිශතය (වයස - 60+)
1975 - 2025

මූලය
ජනගහන අධ්‍යයනය (ශ්‍රී ලංකාව ඇසුරින්)

	වියපත් ජනසංඛ්‍යාවේ ප්‍රතිශතය (වයස 60+) 1975 - 2025වසර 2000 වන විට දකුණු ආසියාවේ වැඩිම වියපත් වූවන්ගේ ප්‍රතිශතයක් වාර්තා කර ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවයි.එම අගය 9.3% කි
2025 වන විටද දකුණු ආසියාවේ වියපත්වීමට තදින්ම ලක්වන රට වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවයි.ශ්‍රී ලංකාවට පසුව වේගවත් වියපත්වීමක් සිදුවන්නේ ඉන්දියාවේය
ලෝකයේ වියපත් ජනගහනය

වියපත් ජනගහනය සහ ළමා ජනගහනය මුළු ජනග‍හනයේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස 1950 - 2050

වයස අවුරුදු 60 හෝ ඊට වැඩි ජනගහනය - 2050

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
ද සිල්වා, ඉන්ද්‍රලාල්, ජනගහන අධ්‍යයනය (ශ්‍රී ලංකාව ඇසුරින්), 2004,කර්‍තෘ
ආශ්‍රිත වෙබ් අඩවි

http
gov/g/oes/rls/or/81537.htm

http
//images
lk/images
q=Population+Ageing&gbv=2&ndsp=20&hl=en&start=0&sa=N

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

Why Population Aging Matters - A Global Perspective

Population Ageing

The coming acceleration of global population ageing

United Nations
Population Division
Department of Economic and Social Affairs POPULATION AGEING
2002

Challenges of Global Ageing
ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාදස්පර්ශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය වු ස්ථාන දහසයක්, සොළොස්මස්ථාන ලෙස නම් කොට තිබේ
එවා 'මහියංගනං නාගදීපං' ගාථාවෙන් දැක්වේ
මහියංගනය

ඌව පළා‍තෙහි බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බිම්තැන්න, කෝරළයෙහි අලුත්නුවර නගර වසමට අයත්ව පිහිටි මහියංගන චෛත්‍යය, බුදුන් වහන්සේගේ ජීව සර්වඥ කේශධාතූන් නිදන් කළ හා පිරිනිවනින් පසුව උන්වහන්සේගේ ශ්‍රීවාස්තී ධාතුවද නිධන් කර තනනු ලැබූ ශ්‍රී ලංකාවෙහි පළමු දාගැබ සේ සැළකේ. මහියංගනයෙහි පුරාණ සිංහල නාමය බිම්තැන්න නම් වේ
පාලියෙන් ලියනවිට බිම් යන්න මහී යයිද, තැන්න යන්න අංගනය නමින්ද මහියංගනය යන්න සෑදි ඇත
නාගදීපය

තථාගත බුදූරජාණන්වහන්සේ සම්බුද්ධත්වයට පත්වී පස්වැනි වර්ෂයෙහි ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන කල්හි, චූලෝදර නාරජු මහෝදර නාරජු අතර මිණිපළඟක් නිසා මහත් සටනක් ඇතිවන්නට විය
මෙම සටනේදී විශාල පිරිසකට ඇතිවන්නට ගිය දරුණු විනාශය වළක්වනු වස් උන්වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කර වර්තමාන නාගදීප දාගැබ ඇති ස්ථානයෙහි දම් දෙසූ සේක
නාග ගෝත්‍රිකයන් විසූ දිවයින හෙයින් මෙය නාගදීපය නම් වේ
කැළණිය

බුදුරජාණන් වහන්සේ නාගදීපාගමනයෙන් තෙවසක‍ට පසුව මණිඅක්ඛිත නාරජුගේ ආරාධනයෙන් කැළණියට වැඩි සේක
දැනට චෛත්‍යය ඇති ස්ථානයෙහි රුවන් පළඟක වැඩ හිඳ 500 ක්  සංඝ‍යා වහන්සේලා සමඟ දන් වැළදු බව කියවේ
වර්තමාන කැළණිය රජමහා විහාරය ලෝක ප්‍රසිද්ධ කලාත්මක  චිත්‍ර‍යන්ගෙන් විසිතුරුය
ඉදිරිපසින් ගලා බස්නා කැළණි ගඟ විහාරස්ථානයෙහි ශෝභමානත්වය තවත් වැඩි කරයි
ශ්‍රී පාදය

බුදුරජාණන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද ලාංජනය පිහිටා ඇති බැවින් ශ්‍රී පාදය, ශ්‍රි පාද කන්ද යන නම් වලින් හදුන්වනු ලබයි
හින්දු භක්තිකයෝ ශිව දෙවියන්ගේ පාදය යැයි සලකා ශිවනඩිපාදම් යයිද පෘතුගීසීහු ආදම්ගේ කන්ද යයි සලකා පීකෝ ඇඩෑම්  යයිද , ඉංග්‍රීසීහු ඇඩම් ස්පීක් යයිද හදුන්වනු ලබයි
කෙසේ වෙතත් බෞද්ධ පිළිගැනීමට අනුව බුදුරජාණන්වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් අටවැනි වර්ෂයෙහි මණිඅක්ඛිත නාරජුගේ ආරාධනයෙන් කැළණියට වැඩම කළ අවස්ථාවේ සුමන දිව්‍ය රාජයා විසින් තමන්ගේ වාසභවනය වූ සමන්ගිර මුදුනෙහි සිරිපා ස‍ටහන පිහිටවනු මැනවැයි කරන ලද ආරාධන‍යෙන් බුදුරජාණන්වහන්සේ ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයක් මත සිය පාද ලාංඡනය පිහිට වූ‍සේක

දිවා ගුහාව

සමනොළ ගල මුදුනෙහි සිරිපා සටහන් පිහිටවනු සඳහා එහි වැඩම කළ අවස්ථාවේ දිවා කල ගත කළ ගුහාව දිවා ගුහාව නම් වේ