Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මේවාත් බලන්න 
 රාමායණය
 හින්දු ධර්මග්‍රන්ථ
 කලි යුග
 මහාභාරතයෙහි චරිත

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 

 Sacred-Texts
Hinduism – English translation of 18 parvas of Mahabharata
 harivamsham - mahaabhaarat khila parva – English translation of harivamsa Parva of Mahabharata
Sanskrit etext of the Mahābhārata online (licensed and approved by BORI)
 All volumes in 12 PDF-files (Holybooks
com, 181 MB in total)
 Reading Suggestions, J
Fitzgerald, Das Professor of Sanskrit, Department of Classics, Brown University

 
හින්දු ධර්ම ග්‍රන්ථ
කුරුක්ෂේත්‍ර
සංස්කෘත වීර කාව්‍ය
සංස්කෘත ග්‍රන්ථ
හින්දු කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය
සැකිල්ල යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ සත්ත්ව දේහයන් දරාසිටින රාමුව බඳු ව්‍යූහයයි
විවිධ සැකිලි ප්‍රභේද ඇත
ඒ අතර ජීවියකුගේ ස්ථාවර පිටත කවචය වන බහිඃසැකිල්ල, ශරීර අභ්‍යන්තරයේ පිහිටි සන්ධාරක ව්‍යූහය වන අන්තඃසැකිල්ල, ද්‍රව පීඩනය මඟින් ආධාර වන නම්‍යශීලී සැකිල්ලක් වන ද්‍රවසැකිල්ල, සහ බැක්ටීරියා හා ආකියා ඇතුළු සියලු සෛලවල හමුවන සෛල සැකිල්ල දැක්විය හැක
මෙහි ඉංග්‍රීසි යෙදුම වන "Skeleton” යන්න  යන වදනෙන් සම්භවය වූවකි
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 

 3-D Viewer of a male American mastodon skeleton, with bones labelled, at the University of Michigan Mammutidae digital fossil repository
 Interactive views of various primate skeletons at eSkeletons
org (associated with the University of Texas at Austin

 
සත්ත්ව ව්‍යූහ විද්‍යාව
ශ්‍රෝණිය (බහුවචනය ශ්‍රෝණි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මානව ශරීරයේ කඳෙහි පහළ කොටස හෝ උදරය සහ කලවා අතර පිහිටි ප්‍රදේශය (ඇතැම් අවස්ථාවල කඳෙහි ශ්‍රෝණි පෙදෙස යනුවෙන් ද හඳුන්වයි) හෝ එහි අන්තර්ගත සැකිල්ල (ඇතැම්විට අස්ථිමය ශ්‍රෝණිය, හෝ ශ්‍රෝණි සැකිල්ල ලෙස හඳුන්වයි) හැඳින්වීම පිණිස භාවිතා කරන යෙදුමයි
කඳෙහි ශ්‍රෝණි ප්‍රදේශයට අස්ථිමය ශ්‍රෝණිය, ශ්‍රෝණි කුහරය (අස්ථිමය ශ්‍රෝණිය මඟින් සෑදෙන කුහරය), සහ එයට පහළින් වූ ශ්‍රෝණි පත්ල, ඊටත් පහළින් පිහිටි අද්‍යෝභගය (perineum) අයත් වේ
ශ්‍රෝණි සැකිල්ල තැනී ඇත්තේ පෘෂ්ඨීයව ත්‍රිකාස්ථිය සහ අනුත්‍රිකාස්ථිය මඟින් අතර, පූර්වව සහ දෙපසින් ශ්‍රෝණි අස්ථි මඟින් එය සීමා වේ
සටහන්

බාහිර සබැඳි 

 
පැතලි අස්ථි
Early life and family

Acting career

Other work

In the media

Awards and recognitions

See also

Footnotes

References

Bibliography

External links
අන්තඃකාටිලේජ අස්ථිභවනය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ භෲණ අවධියෙහි ක්ෂීරපායී සැකිලි පද්ධතිය නිර්මාණය වීමේ දී අස්ථි පටකය නිර්මාණය වීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන මූලික පියවර දෙකෙන් එකකි
අන්තඃපටලමය අස්ථිභවනයේ දී මෙන් නොව, මෙහි දී කාටිලේජය දක්නට ලැබේ
එසේම මෙම අන්තඃකාටිලේජ අස්ථිභවනය  දිගු අස්ථි නිර්මාණය  වීමේ දී, දිගු අස්ථිවල දිගින් වැඩිවීමට, සහ අස්ථි භග්න ස්වාභාවිකව සුව වීමේ දී ද අතිශයින්ම වැදගත් වේ
මේවාත් බලන්න
අන්තඃපටලමය අස්ථිභවනය
අස්ථිභවනය

ආශ්‍රේයයන්

සත්ත්ව විකසන ජීව විද්‍යාව
සැකිලි පද්ධතිය
Dassault MD
750 (Mirage 6000 හෝ Mega Mirage, Spectre) යනු 1960 ගණන් වලදී Dassault Aviation විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද interceptor aircraft සඳහා වන twinjet tailless delta wing සංකල්පයකි
මෙහි සැලසුම් ඉලක්ක අතර, මාක් 3.5 (Mach) ක උපරිම වේගය සහ ඉහළ high rate of climb, එනම් මිනිත්තු  පහක් (5) හෝ හයක් (6) ඇතුළත උන්නතාංශය මීටර 16000 ක් දක්වා ලඟාවීම වේ
එය බොහෝදුරට Mikoyan-Gurevich MiG-25 හා සමාන වන අතර ප්‍රධාන වෙනස්කම වන්නේ MiG-25 යානයේ twin fins වෙනුවට මෙහි single vertical stabilizer භාවිතා වීම වේ
ආශ්‍රිත 
 Dassault Mirage 4000
 Avro Canada CF-105 Arrow

මූලාශ්‍ර 

Dassault Group aircraft
twinjets
French fighter aircraft
Tailless delta-wing aircraft
පිටත කන, හෙවත් බාහිර කන යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ කනෙහි බාහිර කොටසයි
මෙයට කන්පෙත්ත සහ බාහිර ශ්‍රවණ නාලය අයත් වේ
එමඟින් ධ්වනි ශක්තිය එක්රැස් කොට කන්බෙරය (කර්ණපටහ පටලය) වෙත යොමුකරයි
ආශ්‍රේයයන්

ශ්‍රවණ පද්ධතිය
කන
රුධිර කාන්දු පෙරණය එසේත් නැතිනම් ඩයලිසිස් ප්‍රතිකාරය ලෙස හදුන්වන්නේ වකුගඩු අකර්මණයතාවයකට ගොදුරු වූ පුද්ගලයෙකුගේ රුධිරය පිරිසිදු කිරීමට යොදාගන්නා ප්‍රතිකාර ක්‍රමයයි
හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ෆිලිප් පුල්මන්ගේ නවකථා මාලාව ඇසුරෙන් නිර්මාණය වූ ෆැන්ටසි නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලාවකි
මෙය නිර්මාණය කරන ලද්දේ බෑඩ් වුල්ෆ් සහ නිව් ලයින් ප්‍රොඩක්ෂන් යන සමාගම් විසින් බීබීසී වන් සහ එච්බීඕ නාළිකා වෙනුවෙනි
මින් එච්බීඕ නාළිකාව එහි අන්තර්ජාතික බෙදාහැරීම සිදුකරන ලදී
කථාංග අටකින් යුත් මෙහි පළමු කථාවාරය 2019 නොවැම්බර් 3 දින බීබීසී වන් ඔස්සේ එක්සත් රාජධානියේ ද, නොවැම්බර් 4 දින එච්බීඕ නාළිකාව ඔස්සේ එක්සත් ජනපදයේ ද විකාශය ඇරඹිණි
කථාංග සතකින් යුත් මෙහි දෙවන කථාවාරය 2020 නොවැම්බර් 8 දින එක්සත් රාජධානියේ ද, නොවැම්බර් 16 දින එක්සත් ජනපදයේ ද විකාශය ඇරඹිණි
මෙහි තෙවන කථාවාරය කථාංග අටකින් මුදාහැරීමට නියමිත ය
සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 
 
 
 

බීබීසී රූපවාහිනී නාට්‍ය
බ්‍රිතාන්‍ය ෆැන්ටසි රූපවාහිනී කතාමාලා
හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස්
විද්‍යා ෆැන්ටසි රූපවාහිනී කතාමාලා
මාලා නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලා
හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ෆිලිප් පුල්මන් විසින් රචිත ෆැන්ටසි නවකථා ත්‍රිත්වයකි
මෙයට නදර්න් ලයිට්ස් (1995) (උතුරු ඇමෙරිකාවේ මෙය ද ගෝල්ඩන් කොම්පාස් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි), ද සට්ල් නයිෆ් (1997), සහ දි ඇම්බර් ස්පයිග්ලාස් (2000) යන කෘති අයත් වේ
මෙමඟින් නිරූපණය වන්නේ නව යොවුන් වියේ ළමුන් දෙදෙනකු වන, ලයිරා බෙලාක්වා සහ විල් පැරී විසින් සමාන්තර විශ්වයන් ගණනාවක සැරිසරන ආකාරයයි
මෙම නවකථා සම්මාන ගණනාවක් ලබා ඇති අතර, ඒ අතරට 1995  කාර්නෙජී සම්මානය (නදර්න් ලයිට්ස් සඳහා) සහ 2001 විට්බ්‍රෙඩ් වසරේ ග්‍රන්ථය සම්මානය (දි ඇම්බර් ස්පයිග්ලාස් සඳහා) ද වේ
2003 දී, මෙම ත්‍රිත්වය බීබීසී හි ද බිග් රීඩ් මනාප සටහනෙහි තෙවන ස්ථානයෙහි පසු විය
ආශ්‍රේයයන්

වැඩිදුර කියවීමට

බාහිර සබැඳි

 
1990 දශකයේ ෆැන්ටසි නවකථා
2000 දශකයේ ෆැන්ටසි නවකථා
1995දී හඳුන්වා දුන් ග්‍රන්ථ මාලා
ඉංග්‍රීසි ෆැන්ටසි නවකථා
ප්‍රබන්ධ ආගම්
ෆිලිප් පුල්මන්ගේ නවකථා
ලයිරා බෙලාක්වා (), හෙවත් ලයිරා සිල්වර්ටන්ග්, ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ෆිලිප් පුල්මන්ගේ හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස් නවකථා ත්‍රිත්වයෙහි එන ප්‍රධාන වීරවරියයි
හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස් අනුව, ලයිරා නම් දැරිය අපගේ විශ්වයට සමාන්තර වෙනත් විශ්වයක වාසය කරයි
ඔක්ස්ෆර්ඩ් හි ජෝර්ඩන් කොලීජියේ හැදීවැඩෙන ඇය, අධිකාරිය ලෙස හඳුන්වන දේවාත්මයක් සමඟ සිටින අස්රියෙල් උතුමාණන් සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රතිපාක්ෂික මෙටාට්‍රොන් අතර වූ විශ්වීය යුද්ධයකට මැදි වෙයි
ලයිරා චරිතය ද බුක් ඔෆ් ඩස්ට්'' නම් නවකථා ත්‍රිත්වයෙහි ද ප්‍රමුඛව දක්නට ලැබේ
ආශ්‍රේයයන්

හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස් චරිත
චිත්‍රපට තුළ ළමා චරිත
රූපවාහිනිය තුළ ළමා චරිත
සාහිත්‍යය තුළ ළමා චරිත
සර් ෆිලිප් පුල්මන්, CBE, FRSL (උපත 1946 ඔක්තෝබර් 19) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වඩාත්ම අලෙවි වන ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශිත ඉංග්‍රීසි කතුවරයෙකි
ඔහුගේ ප්‍රකට ග්‍රන්ථ අතර ෆැන්ටසි ත්‍රිත්වයක් වන හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස් සහ ජේසුස් වහන්සේ පිළිබඳ ප්‍රබන්ධ නවකථාවක් වන ද ගුඩ් මෑන් ජීසස් ඇන්ඩ් ද ස්කෝන්ඩ්‍රල් ක්‍රයිස්‍ට් යන නවකථා වැදගත් වේ
2008 දී, ද ටයිම්ස් සඟරාව විසින් පුල්මන් "1945 සිට විශිෂ්ටතම බ්‍රිතාන්‍ය ලේඛකයන් 50" දෙනාගෙන් අයකු ලෙස සඳහන් කරන ලදී
2004 බීබීසී ජනමත විචාරණයකට අනුව, ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය සංස්කෘතියේ එකොළොස්වෙනියට වඩාත්ම බලපෑම් සහගත පුද්ගලයා ලෙස නම්කරන ලදී
සාහිත්‍යය උදෙසා ඔහු සිදුකළ සේවාව වෙනුවෙන් 2019 නව වර්ෂ ගෞරව උළෙලේ දී ඔහුට නයිට් නාමයක් ප්‍රදානය කරන ලදී
ආශ්‍රේයයන්

වැඩිදුර කියවීමට 
 Hugh Rayment-Pickard, The Devil's Account
Philip Pullman and Christianity (London, Darton, Longman and Todd, 2004)
Wheat, Leonard F
Philip Pullman's His Dark Materials – A Multiple Allegory
Attacking Religious Superstition in The Lion, the Witch and the Wardrobe and Paradise Lost
Robert Darby
Intercision-Circumcision
His Dark Materials, a disturbing allegory of genital mutilation
Gerald O’Collins SJ
, Philip Pullman's Jesus (London, Darton, Longman and Todd, 2010)
බාහිර සබැඳි

 
 
 
 
 

1946 උපත්
20වන සියවසේ බ්‍රිතාන්‍ය නවකථාකරුවෝ
21වන සියවසේ බ්‍රිතාන්‍ය නවකථාකරුවෝ
21වන සියවසේ ඉංග්‍රීසි නවකථාකරුවෝ
බ්‍රිතාන්‍ය අඥේයවාදීන්
බ්‍රිතාන්‍ය අදේවවාදී ක්‍රියාකාරීන්
බ්‍රිතාන්‍ය අදේවවාදීන්
 
ජීවත්වන්නෝ
ඔක්ස්ෆර්ඩ් හි ලේඛකයෝ
අබුගිඩා (Abugida) යනු ලෝකය පවත්නා ලේඛනය සඳහා  භාවිත වන අක්ෂරමාලා ක්‍රම අතරින් එකක් වන සේම  එය ලේඛන කලාවේ තවත් අපූරු නිර්මාණයක් ලෙස හැඳින්විය විය හැක
මෙය අල්ෆාසිලබරි( alphasyllabary ),  නියෝසිලාබරි ( Neosyllabary ) සහ ව්‍යාජ හෝඩිය ( pseudo alphabet ) යන නම්වලින් ද හඳුන්වනු ලබයි
මෙම අක්ෂරමාලා  විශේෂයෙහි දැකිය හැකි ප්‍රධානතම ලක්ෂණය නම් අක්ෂර භාවිතයේදී ව්‍යංජන අක්ෂර නිරූපණය සදහා ප්‍රමුඛතාව ලබා දීමයි
මින් අදහස් වන්නේ ස්වර ශබ්ද නොසලකා හැරීම නොව, ව්‍යංජන ශබ්ද සම්පූර්ණ අක්ෂරයකින් නිරූපණ  කිරීමට ප්‍රමුඛතාව දී ඇති බව සේ ම ව්‍යංජන අක්ෂරය සමග බැඳී පවත්නා ස්වර ශබ්දය වෙනම අක්ෂරයක් ලෙස නොදක්වා ව්‍යංජන ශබ්දය නිරූපිත අක්ෂරයේම ඉදිරියෙන් , පිටුපසින් , ඉහළින් හෝ පහළින් ස්වර ශබ්ද නිරූපණය සඳහා  ශබ්දය සංකේතයක් යෙදීම යි
මෙම ස්වර සංකේත පිල්ලම් නමින් හඳුන්වනු ලබයි
මේ ලේඛන අක්ෂරමාලාව සම්බන්දයෙන් ස්වාධීන අදහසක් 1948 ජේම්ස් ජර්මෙයින් ෆෙව්රියර් ( James Germain Fevrier)   "නියෝසිලබිස්ම්" යන නමින් ද ඩේවිඩ් ඩිරින්ජෙර් ( David Diringer ) "සෙමිසිලබරි" යන නමින් ද අදහස් දක්වා ඇත
පසුව 1959 වසරේදී  ෆ්‍රෙඩ් හවුස්හෝල්ඩර් ( Fred Householder ) "Pseudo Alphabet" යන නාමය ඉදිරිපත් කොට ඇති අතර මෙම අක්ෂර ක්‍රමය සඳහා ඉතියෝපියානු වචනයක් වන "අබුගිඩා" යන වචනය භාවිතයට පැමිණෙන්නේ 1990 වසරේදී පීටර්
ටී. ඩැනියල්ස් ( Peter
Daniels) මහතාගෙනි ,  1992 වසරේදී Faber විසින් මීට " Segmentally coded syllabically liner phonographic script "යන නම යෙදූ අතර ඥානවිදෙසිකන්, රිම්සිම් ,කාට්ස් සහ නොව්ලර් යන පිරිස මේ සඳහා අක්ෂර නොහොත් ආක්ෂරික යන නම නිර්දේශ කළහ
ලෝකයේ මෙම අබුගිඩා අක්ෂරමාලා ක්‍රමය සහිත අක්ෂරමාලා බ්‍රාහ්මීය අක්ෂරමාලා භාවිත වන දකුණු ආසියාව, අග්නිදිග ආසියාව , ටිබෙටය වැනි ප්‍රදේශවලද, ඉතියෝපියානු සෙමිතික් අක්ෂරමාලාවල ද, කැනඩාවේ අබෝර්ජිනල් අක්ෂරවලද දැකිය හැක
සිංහල අක්ෂරමාලාව ද බ්‍රාහ්මීය අක්ෂරමාලාවක් බැවින් මෙම අක්ෂරමාලා ක්‍රමයටම අයත් වේ
net/definition/abugida

https
//omniglot
com/writing/syllabic
ෂින්ජොං රැජින(හංගුල්
神貞王后
1809 ජනවාරි 21 - 1890 ජූනි 4) හෙවත් හ්යෝයු වැන්දඹු ‍රැජින (효유왕대비) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජොසොන් හි කිරුළ හිමි හ්යෝමියොං කුමරුගේ එකම පතිනිය වන අතර, ඇය ජොසොන් හි හොන්ජොං රජුගේ මෑණියන් ය
1864-1873 අතර කාලයෙහි, ඇය විසින් ගෝජොං රජු සිංහාසනයට පත්කොට, ජොසොන් රාජ්‍යයේ නාමික රාජ්‍යාධිකාරිණිය ලෙස කටයුතු කළා ය
එහි දී සත්‍ය රාජ්‍ය බලය, ලාබාල රජුගේ  පියා වූ හූංසොන් දේවොන්ගුන් සතු විය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

https
//thetalkingcupboard
com/joseon/royal-ladies-of-joseon-dynasty/

1809 උපත්
1890 මරණ
19වන සියවසේ රාජ්‍ය පාලිකාවෝ
කොරියාවේ රාජ්‍යාධිකාරීන්
ජොසොන් රාජවංශයේ රාජකීය බිසෝවරු
පර්සිවල් ලෝරන්ස් ලොවෙල් (
මාර්තු 13, 1855 – නොවැම්බර් 12, 1916) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඇමරිකානු ව්‍යාපාරිකයකු, කතුවරයකු, ගණිතඥයකු, සහ තාරකා විද්‍යාඥයෙකි
අඟහරු ග්‍රහයාගේ ඇල මාර්ග ඇති බවට ඔහු සැකපහළ කළේ ය
ඔහු විසින් ඇරිසෝනාවේ ෆ්ලැග්ස්ටාෆ් හි ලොවෙල් නිරීක්ෂණාගාරය ස්ථාපිත කළ අතර, ඔහුගේ මරණින් වර්ෂ 14කට පසුව ප්ලූටෝ සොයාගැනීමට එය අඩිතාලම දැමී ය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

 
 
 
 
 
 Lowell Observatory
 BBC Science
Percival Lowell
 

1855 උපත්
1916 මරණ
ඇමරිකානු තාරකා විද්‍යාඥයෝ
ඉංග්‍රීසි සම්භවයක් සහිත ඇමරිකානු ජනයා
යොංවොල් ඉයොම් වංශයේ අධිරාජකීය වංශවත් සුන්හොන් බිසව (1854 පෙබරවාරි 2 – 1911 ජූලි 20) (순헌황귀비 엄씨) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියානු රජ සහ අධිරාජ කොරියාවේ ගෝජොංගේ බිසවකි
ඇයට මරණින් පසුව සුන්හොන් හ්වං-ග්වයි-බි "සුන්හොන්, ඉහළම ශ්‍රේණියේ අධිරාජකීය උපබිසව" යන නාමය ලබාදෙන ලදී
ඇගේ සම්පූර්ණ නාමය වූයේ ඉයොම් සොන්-යොං (엄선영) ය
ඇය, ඉයොම් ජින්-සම් (엄진삼) සහ ජ්‍යූං චන්-ජොං (증찬정) දෙපළගේ දියණියයි
දරුවන්
යි යුන්, කිරුළ හිමි උයිමින් කුමරු (1897 ඔක්තෝබර් 20 – 1970 මැයි 1) (이은 의민태자)

ආශ්‍රේයයන් 

1854 උපත්
1911 මරණ
කොරියානු උපබිසෝවරු
ජොසොන් රාජවංශයේ රාජකීය බිසෝවරු
යොංවොල් ඉයොම් වංශය () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියානු වංශයකි
ඔවුන්ගේ බොන්-ග්වන් පිහිටියෙර් ගංවොමන් පළාතේ යොංවොල් ප්‍රාන්තයේ
මොහු සිල්ලා හි ග්‍යොංදොක් රජ දවස ටෑං හි ෂුවාන්සොං අධිරාජයාගේ නියෝගයක් අනුව යොංවොල් සින් වංශයේ ආරම්භකයා වන  සමඟ දූතයකු ලෙසින් සිල්ලාවට පැමිණ තිබේ
මේවාත් බලන්න 
 විදේශීය සම්භවයක් සහිත කොරියානු වංශ නාම

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 

 
චීන සම්භවයක් සහිත කොරියානු වංශ නාම
චොංජු යං වංශයේ අධිරාජකීය බොක්න්‍යොං ග්වයි-ඉන් බිසව (1882 සැප්තැම්බර් 27 – 1929 මැයි 30) (복녕당 귀인 양씨) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියානු රජ සහ අධිරාජයා වූ කොරියාවේ ගෝජොංගේ බිසවකි
ඇගේ සම්පූර්ණ නාමය වූයේ යං චුන්-ගි (양춘기) ය
ඇය 1905 මාර්තු 10 දින පරිවාර ස්ත්‍රියක ලෙසින් දොක්සුගුං මාලිගයට පිවිසියා ය
දොක්හ්යේ කුමරියට උපත ලබාදීමෙන් පසු, ඇයට "බොක්න්‍යොං" (福寧) යන නාමය ලබාදෙන ලදී
දරුවන්
දොක්හ්යේ කුමරිය (1912 මැයි 25 – 1989 අප්‍රේල් 21) (덕혜옹주)

ආශ්‍රේයයන් 

1882 උපත්
1929 මරණ
කොරියානු උපබිසෝවරු
ජොසොන් රාජවංශයේ රාජකීය බිසෝවරු
ජොසොන් රාජවංශ අන්තඃපුරය
පරුමක පුලය පුත පරුමක උතුර පුත පරුමක දතශ කුමි ලෙණෙ ච ශගශ දිනෙ
ජාවිඩ් සෆර්ලි (සම්පූර්ණ නම
ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලු සෆර්ලි
1993 මැයි 31
අලිගුලුලර්, ඉමිෂ්ලි, අසර්බයිජානය - 2020 ඔක්තෝබර් 23
ගුබද්ලි, අසර්බයිජානය) - අසර්බයිජානියානු සන්නද්ධ හමුදාවේ ජ්‍යෙෂ් Le ලුතිනන්, දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ දිවි පිදූවෙක්
ජීවිත හා හමුදා සේවය 
සෆාර්ලි ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලු 1993 මැයි 31 වන දින ඉමිෂ්ලි කලාපයේ අලිගුලුලර් ගම්මානයේ උපත ලැබීය
1999 දී ඔහු රසූල් මම්මඩොව්ගේ නමින් අලිගුලුලර් ගම් ද්විතීයික පාසලේ පළමු ශ්‍රේණියට ඇතුළත් විය
2001 දී එන්. ෂිරිනොව්ගේ නමින් නම් කරන ලද ඉමිෂ්ලි දිස්ත්‍රික් ද්විතීයික පාසලේ අංක 5 හි අධ්‍යාපනය ලැබීය
2007-2008 දී ඔහු ජේ. නක්චිවන්ස්කිගේ නමින් හමුදා ලයිසියම් වලට ඇතුළු විය
ඔහු 2010 දී උසස් පාසලෙන් උපාධිය ලබා AAHM වෙත ඇතුළත් විය
ඔහු 2014 දී AAHM උපාධිය ලබා ගත්තේය
2014-2015 දී ඔහු TTM හි අධ්‍යාපනය දිගටම කරගෙන ගියේය
2016 දී බකූ හි මුෂ්විගාබාද් ජනාවාසයේ පිහිටි 4 වන යුද හමුදා බලකාය එන්. යතුරුපැදි පාබල සේනාංකයේ ඒකක අණ දෙන නිලධාරියෙකු ලෙස වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය
2017 දී ඔහු ජ්‍යෙෂ් Senior ලුතිනන් තනතුරට උසස් කරන ලදී
බලඇණියේ නියෝජ්‍ය අණදෙන නිලධාරියා ලෙස වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය
දේශප්‍රේමී යුද්ධය, ප්‍රාණ පරිත්‍යාගය සහ භූමදානය 
ජ්‍යෙෂ් Senior ලුතිනන් ජාවිඩ් සෆාර්ලි දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ පළමු දින සිට ආයුධ සන්නද්ධව සිටින අතර මාතෘ භූමියේ භෞමික අඛණ්ඩතාව සඳහා පළමු සටනේ සිට අවසාන සටන දක්වා සතුරන් තලා දමමින් සිටී. ආමේනියානු සොල්දාදුවන් 23 දෙනෙකු ඉදිරියේ 3 දෙනෙක් නිර්භීතව සටන් කළ බවත්, ආමේනියානු සොල්දාදුවන් තිදෙනෙකු ඉදිරියේ ඉදිරියට යා නොහැකි බවත් පලා ගිය බවත් සහෝදරවරු පැවසූහ
ඒ තිදෙනාගෙන් එක් අයෙක් ජාවිඩ් සෆර්ලි ය
ජ්‍යෙෂ් Senior ලුතිනන් ජාවිඩ් සෆාර්ලි දෙවන කරබාක් යුද්ධයේ ප්‍රධාන සටන් වලින් එකක් වන ෆුසුලි, හද්රුට් සහ ජබ්‍රෙයිල් සඳහා වූ සටන්වලට සහභාගී වූ අතර සාෆර් සමඟ සටනින් ආපසු පැමිණියේය
ජාවිඩ් සෆර්ලිගේ අවසන් සටන ගුබද්ලි සඳහා වූ එක් සටනකි
2020 ඔක්තෝබර් 23 වන දින ගුබද්ලිගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ ජ්‍යෙෂ් Senior ලුතිනන් ජාවිඩ් සෆාර්ලි වීරෝදාර විය
මාසයක් පමණ අතුරුදහන් වූ අපගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගිකයාගේ මළ සිරුර නොවැම්බර් මාසයේදී සොයාගෙන නොවැම්බර් 17 වනදා තැන්පත් කරන ලදී
අසර්බයිජානයේ භෞමික අඛණ්ඩතාව යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සහ කරබාක්ගේ විමුක්තිය වෙනුවෙන් ඔහු කළ කැපකිරීම වෙනුවෙන්, ඔහුගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාග දිනය දක්වා වූ සියළුම සටන් වලදී වීරත්වය වෙනුවෙන් සහ හමුදා ඒකකයට ඔහුගේ රාජකාරිය ගෞරවාන්විතව ඉටු කිරීම වෙනුවෙන්, 15.12.2020 දිනැති අසර්බයිජානයේ ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගයට අනුව. සෆාර්ලි ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලු මරණයෙන් පසු "මාතෘ භූමිය සඳහා" පදක්කම පිරිනමන ලදී
ජ්‍යෙෂ් L ලුතිනන් සෆාර්ලි ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලූට “ධෛර්යය උදෙසා” පදක්කම පිරිනමන ලද්දේ ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගය අනුව ය
සෑම සටනකදීම මෙන්ම ෆුසුලිගේ විමුක්තිය උදෙසා අවසානය දක්වාම සටන් කළ ෆිසුලි හි විශාල වීරත්වයක් පෙන්වූ දිවි පිදූ මේජර් ලුතිනන් සෆාර්ලි ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලු, 2011.12.25 දිනැති ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගයෙන් “ෆුසුලි විමුක්තිය සඳහා” පදක්කම ප්‍රදානය කරන ලදී
ත්යාග 
(15.12.2020) - පදක්කම "මාතෘ භූමිය සඳහා" (ඔහුගේ මරණයෙන් පසු)

(18.12.2020) - පදක්කම “ධෛර්යය සඳහා” (ඔහුගේ මරණයෙන් පසු)

(25.12.2020) - පදක්කම "ෆුසුලි නිදහස් කිරීම සඳහා" (ඔහුගේ මරණයෙන් පසු)
තාං රාජවංශය (,
) හෙවත් තාං අධිරාජ්‍යය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 618 සිට 907 දක්වා පැවති අධිරාජකීය චීන පාලන රාජවංශයකි
(690 සහ 705 අතර කාලයේ අරාජික සමයයක් සහිතව) මෙය සුයි රාජවංශයෙන් අනතුරුව රාජ්‍යත්වයට පත් අතර, අනතුරුව පංච රාජවංශ සහ දස රාජධානි යුගය ඇරඹිණි
ඉතිහාසඥයන්‍ට අනුව, තාං රාජවංශය චීන ශිෂ්ටාචාරයේ උච්චස්ථානය ලෙස සැළකෙන අතර, චීන සංස්කෘතියේ ස්වර්ණමය ‍යුගය ලෙස ද සැලකෙයි
සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත

බාහිර සබැඳි 

 The Tang Dynasty at the Metropolitan Museum of Art
 Home of 300 Tang Poems, University of Virginia
 Tang art with video commentary, from the Minneapolis Institute of Arts
 Paintings of Sui and Tang dynasties
 Zizhi Tongjian, vols
182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199.

 
චීන ඉතිහාසයේ රාජවංශ
චීන ඉතිහාසයේ පැරණි රටවල්
අධිරාජකීය චීනය
මධ්‍යකාලීන ආසියාව
This list of Chinese monarchs includes rulers of China with various titles prior to the establishment of the Republic in 1912. From the Zhou dynasty until the Qin dynasty, rulers usually held the title "king" ()
With the separation of China into different Warring States, this title had become so common that the unifier of China, the first Qin Emperor Qin Shihuang created a new title for himself, that of "emperor" ()
The title of Emperor of China continued to be used for the remainder of China's imperial history, right down to the fall of the Qing dynasty in 1912.

While many other monarchs existed in and around China throughout its history, this list covers only those with a quasi-legitimate claim to the majority of China, or those who have traditionally been named in king-lists
The following list of Chinese monarchs is in no way comprehensive
Chinese sovereigns were known by many different names, and how they should be identified is often confusing
Sometimes the same emperor is commonly known by two or three separate names, or the same name is used by emperors of different dynasties
The tables below do not necessarily include all of an emperor's names – for example, posthumous names could run to more than twenty characters and were rarely used in historical writing – but, where possible, the most commonly used name or naming convention has been indicated
Scholars also often use common terms to refer to some monarchs with special circumstances — "Modi" (末帝
"last emperor"), "Mozhu" (末主
"last lord"), "Houzhu" (後主
"last lord"), "Shaodi" (少帝
"young emperor"), "Shaozhu" (少主
"young lord"), "Feidi" (廢帝
"deposed emperor"), etc
these terms are not temple names, posthumous names or regnal names
In some cases, the regnal or era name is changed in the same year as the death of the previous sovereign
in other cases, the name change occurs in the subsequent year
Thus, the date given for the beginning of a reign may actually refer to the first full year of the sovereign's reign
These tables may not necessarily represent the most recently updated information on Chinese monarchs
please check the page for the relevant dynasty for possible additional information
Follow these links to see how they are related
Family tree of Chinese monarchs (ancient) → Family tree of Chinese monarchs (Warring States period) →  Chinese emperors family tree (early) → Chinese emperors family tree (middle) → Chinese emperors family tree (late)

Three Sovereigns and Five Emperors (三皇五帝) (2852–2070 BCE) 

Although it is ingrained in Chinese mythology that the earliest mythological rulers of China included three hung (皇, generally translated "sovereign" or "august one") and five dì (帝, generally translated "emperor"), both terms denoting demigod status, their identities have differed between different sources, with some individuals, such as the Yellow Emperor, being regarded as either sovereign or emperor, depending on the source
The two characters would later be taken together by Qin Shi Huang to form the new title hungdì (皇帝, emperor), thus claiming legendary status for himself
These figures are considered to be legendary
ෂියා රාජවංශය (夏朝) (ක්‍රි
2070–1600) 
Chinese convention
use "Xia" + regnal name

ෂෑං රාජවංශය (商朝) (ක්‍රි
1600–1046) 
Chinese convention
use "Shang" + posthumous name

චෞ රාජවංශය (周朝) (ක්‍රි
1046–256) 
Chinese convention
use "Zhou" + posthumous name ("Wang" is the chinese term for "King")

Note
The first generally accepted date in Chinese history is 841 BC, the beginning of the Gonghe regency
All dates prior to this are the subject of often vigorous dispute
After King Nan was deposed by Qin, Ji Jie (姬杰), Duke Wen of the vassal duchy of Eastern Zhou was proclaimed the new king of Zhou and claimed the title until his death in 249 BCE
However, the King of Qin had taken possession of the Nine Tripod Cauldrons (九鼎), and Ji Jie's reign was not widely recognized
Historians generally considered the title of Son of Heaven to be vacant from 256 to 221 BCE
චින් ‍රාජවංශය (秦朝) (ක්‍රි
221–207) 

චීන සම්මුතිය
රාජ්‍ය කාල නාමය භාවිතා කරන්න

Note
The State of Qin was founded in the 9th century BCE as a vassal of the Zhou dynasty
In 325 BCE, the Duke of Qing, Ying Si (嬴駟), declared himself king and was given the regnal name King Huiwen of Qin (秦惠文王)
In 256 BCE, King Zhaoxiang of Qin ended the Zhou dynasty, and in 221 BCE, Ying Zheng completed the conquest of the other states (kingdoms) and declared himself Qin Shi Huang, or "First Emperor of Qin
"  The unification of China under the Qin dynasty in 221 BCE is usually considered to be the beginning of Imperial China
හන් ‍රාජවංශය (漢朝) (ක්‍රි
ව. 9, ක්‍රි
ව. 25–220) 

Chinese convention
use "Han" + posthumous name (apart from Liu Bang, who is known as "Han Gaozu")
Note that the posthumous names of many Han monarchs bear the character "xiao" (孝
"filial"), but this character is usually omitted by scholars when they are used (i
"Emperor Xiaowu" is normally known as "Emperor Wu")

Xin dynasty (新朝) (9–23 CE) 

Chinese convention
use personal name

තුන් රාජධානි (三國) (ක්‍රි
ව. 220–280) 

චීන සම්මුතිය
පෞද්ගලික නාමය භාවිතා කරන්න

චාඕ වෙයි (曹魏) (ක්‍රි
ව. 220–266)

ෂු හන් (蜀漢) (ක්‍රි
ව. 221–263)

නැගෙනහිර වු (東吳) (ක්‍රි
ව. 222–280)

Jin dynasty (晉朝) (266–420 CE) 
Chinese convention
Use "Jin" + posthumous name 
Note that the posthumous names of some Jin monarchs bore the character "xiao" (孝
"filial"), but this character is usually omitted by scholars when referencing these monarchs by their posthumous names (i
"Emperor Xiaohui" is normally known as "Emperor Hui")

Sixteen Kingdoms (十六國) (304–439 CE) 

Chinese convention
use personal name

Han Zhao (漢趙) (304–329 CE) 
Note
addressed separately in traditional texts as Han (漢) and Qian (Former) Zhao (前趙)

Cheng Han (成漢) (304–347 CE) 
Note
addressed separately in traditional texts as Cheng (成) and Han (漢)

Later Zhao (後趙) (319–351 CE)

Former Liang (前涼) (320–376 CE)

Former Yan (前燕) (337–370 CE)

Former Qin (前秦) (351–394 CE)

Later Yan (後燕) (384–409 CE)

Later Qin (後秦) (384–417 CE)

Western Qin (西秦) (385–400 CE, 409–431 CE)

Later Liang (後涼) (386–403 CE)

Southern Liang (南涼) (397–414 CE)

Northern Liang (北涼) (397–439 CE) 
Note
The Northern Liang was re-established at Gaochang in 442 CE
Southern Yan (南燕) (398–410 CE)

Western Liang (西涼) (400–421 CE)

Hu Xia (胡夏) (407–431 CE)

Northern Yan (北燕) (407–436 CE)

Other sovereignties traditionally not counted among the Sixteen Kingdoms 
Convention
use personal name

Ran Wei (冉魏) (350–352 CE) 
Note
addressed as Wei in traditional texts

Western Yan (西燕) (384–394 CE)

Western Shu (西蜀) (405–413 CE)

Tiefu tribe (匈奴 鐵弗部) (mid 3rd century–391 CE)

Yuwen tribe (鮮卑 宇文部) (late 3rd century–345 CE)

Duan tribe (鮮卑 段部) (303–338 CE)

Chouchi (仇池) (296–371 CE, 385–443 CE)

Wuxing (武興) (473–506 CE, 534–555 CE)

Yinping (陰平) (477–mid-6th century CE)

Tuoba tribe (鮮卑 拓拔部) (219–376 CE) & Dai (代) (310–376 CE)

Northern and Southern Dynasties (南北朝) (386–589 CE)

Northern dynasties (北朝) (386–581 CE) 

Chinese convention
use dynasty name + posthumous name

Northern Wei (北魏) (386–535 CE)

Eastern Wei (東魏) (534–550 CE)

Western Wei (西魏) (535–557 CE)

Northern Qi (北齊) (550–577 CE)

Northern Zhou (北周) (557–581 CE)

Southern dynasties (南朝) (420–589 CE) 

Chinese convention
use dynasty name + posthumous name

Liu Song (劉宋) (420–479 CE)

Southern Qi (南齊) (479–502 CE)

Liang dynasty (梁朝) (502–557 CE)

Chen dynasty (陳朝) (557–589 CE)

Sui dynasty (隋朝) (581–619 CE) 

Chinese convention
use "Sui" + posthumous name

ටෑං රාජවංශය (唐朝) (ක්‍රි
ව. 618–690, ක්‍රි
ව. 705–907) 

චීන සම්මුතිය
මෙහි දී "ටෑං" + විහාර නාමය භාවිතා කරන්න
(ෂැං අධිරාජයා සහ අයි අධිරාජයා හැර
ෂුවාන්සොං අධිරාජයාව (唐玄宗) ඇතැම් අවස්ථාවල ටෑං රාජවංශයේ මිං අධිරාජයා (唐明皇) ලෙස හඳුන්වනු ලබයි)

වූ චෞ (武周) (ක්‍රි
ව. 690–705)

Huang Qi (黃齊) (881–884 CE)

Five Dynasties and Ten Kingdoms (五代十國) (907–979 CE)

Five Dynasties (五代) (907–960 CE) 
Chinese convention
name of dynasty + temple name or posthumous name

Later Liang (後梁) (907–923 CE)

Later Tang (後唐) (923–937 CE)

Later Jin (後晉) (936–947 CE)

Later Han (後漢) (947–951 CE)

Later Zhou (後周) (951–960 CE)

Ten Kingdoms (十國) (907–979 CE) 
Chinese convention
use personal names, noted otherwise

Former Shu (前蜀) (907–925 CE)

Yang Wu (楊吳) (907–937 CE)

Ma Chu (馬楚) (907–951 CE)

Wuyue (吳越) (907–978 CE)

Min (閩) (909–945 CE) & Yin (殷) (943–945 CE)

Southern Han (南漢) (917–971 CE)

Jingnan (荊南) (924–963 CE)

Later Shu (後蜀) (934–965 CE)

Southern Tang (南唐) (937–976 CE) 
Chinese convention for this dynasty only
Use Nan (Southern) Tang + "Qianzhu" (lit
"first lord"), "Zhongzhu" (lit
"middle lord") or "Houzhu" (lit
"last lord")
Northern Han (北漢) (951–979 CE)

Independent regimes during Ten Kingdoms 
(local independent regimes during Five Dynasties and Ten Kingdoms period traditionally not counted in the Ten Kingdoms)

Qingyuan Jiedushi (清源節度使) (949–978 CE)

Wuping Jiedushi (武平節度使) (950–963 CE) 
{| class="wikitable" width="95%"
|-
colspan="2" style="background
#efefef
" | Personal name
" | Name of posts
" | Period on post
|-
| Liu Yan
|劉言
| rowspan="2" | Military Commissioner of Wuping
| rowspan="2" |武平節度使
| 950–953
|-
| Wang KuiorWang Jinkui|王逵

or

王進逵
| 953–956
|-
| Zhou Xingfeng|周行逢
| rowspan="2" | Military Commissioner of Hunan
| rowspan="2" |湖南節度使
| 956–962
|-
| Zhou Baoquan'|周保權
| 962–963
|}

 Liao dynasty (遼朝) (916–1125 CE) Chinese convention
use "Liao" + temple name except Liao Tianzuodi who is referred using "Liao" + regnal name Northern Liao (北遼) (1122–1123 CE) Chinese convention
use personal name or "Northern Liao" + temple name Western Liao (西遼) (1124–1218 CE) Chinese convention
use personal name or "Western Liao" + posthumous name Dongdan (東丹) (926–952 CE) 

 Song dynasty (宋朝) (960–1279 CE) Chinese convention
use "Song" + temple name or posthumous name (except last emperor who was revered as Song Di Bing (宋帝昺 Sòng Dì Bǐng)) Dali Kingdom (大理) (937–1094 CE, 1096–1253 CE) 

 Western Xia (西夏) (1038–1227 CE) Chinese convention
use "Western Xia" + temple name (or use personal name)The Tangut names for about half of the Western Xia eras are known from Tangut texts or monumental inscriptions, or from Western Xia coins
Jin dynasty (金朝) (1115–1234 CE) Chinese convention
use "Jin" + temple name or posthumous name in Chinese

 Yuan dynasty (元朝) (1271–1368 CE) Chinese convention
for rulers before Kublai Khan use given name (e
Temüjin) or Khan names, use "Yuan" + temple name or posthumous name afterNote
1) The Mongol Great Khans before Khublai were only declared Yuan emperors after the creation of Yuan dynasty in 12712) To non-Chinese readers, usually the khan names are the most familiar names
3) Timur or Temür means the same Mongolian words but Temür will be used for avoiding confusion with Timur the lame (Tamerlane)
Northern Yuan (北元) (1368–1388 CE) 

Retreat of the Yuan court to the Mongolian Plateau after being overthrown by the Ming dynasty in China proper in 1368 (1368 – early 15th century)Convention
use khan names or birth names
මිං රාජවංශය (明朝) (ක්‍රි
ව. 1368–1644) 

 Shun dynasty (順朝) (1644–1645 CE) 
The Shun dynasty was an imperial dynasty created in the brief lapse from Ming to Qing rule in China
It was a state set up by the peasants' rebellion, in which they defeated the Ming forces, but former Ming general Wu Sangui led the Qing forces into Beijing and the Qing forces defeated the rebels
Southern Ming (南明) (1644–1662 CE) 
The Southern Ming refers to the Ming loyalist regimes that existed in Southern China from 1644 to 1662.  The regime was established by the princes of the already destroyed Ming dynasty
All of these monarchs had their regimes crushed by the Qing forces very quickly
Koxinga (Zheng Chenggong) used the Ming dynasty's name and gathered forces before fleeing to Taiwan
*The two characters are homonyms, both pronounced Lu
to distinguish them, one is usually kept as Lu and the other spelled differently
Luh is from Cambridge History of China
Lou is from A
Moule's Rulers of China (1957)
When one irregular spelling is used, the other is kept as regular (Lu)
The two systems are distinct and not used simultaneously
''

Qing dynasty (清朝) (1636–1912 CE)

Taiping Heavenly Kingdom (太平天國) (1851–1864 CE)

Empire of China (中華帝國) (1915–1916 CE) 

A short-lived attempt by statesman and general Yuan Shikai who attempted to establish himself as emperor in 1915, but his rule was universally accepted as inauthentic
After 83 days, his reign ended
See also 
 List of posthumously honored Chinese monarchs
 Dynasties in Chinese history
 Timeline of Chinese history
 Monarchy of China
 List of Chinese leaders
 List of Presidents of the Republic of China
 Leader of the Communist Party of China
 Paramount leader, an informal list of those who have been considered the highest leader of the party and the People's Republic of China
 List of rulers of Tibet
 List of emperors of Tibet
 List of rulers of Taiwan

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

 List of Chinese rulers

 
රජවරු

රජවරු
{{Infobox Chinese
|title=තාං රුයිෂෝං|c=
|l="තාං හි දූරදර්ශී ආදිතමයා"
|p=Tng Ruìzōng
|y=Tòhng Yeuihjūng
|altname=Li Dan
|c2=
|l2=(පෞද්ගලික නාමය)
|p2=Lǐ Dn
|y2=Lih Daan
|altname3=Li Xulun
|c3=
|l3=(පෞද්ගලික නාමය)
|p3=Lǐ Xlún
|y3=Lih Yūklèuhn
|altname4=Li Lun
|c4=
|l4=(පෞද්ගලික නාමය)
|p4=Lǐ Lún
|y4=Lih Lèuhn
|altname5=Wu Lun
|c5=
|l5=(පෞද්ගලික නාමය)
|p5=Wǔ Lún
|y5=Móuh Lèuhn
|altname6=Wu Dan
|c6=
|l6=(පෞද්ගලික නාමය)
|p6=Wǔ Dn
|y6=Móuh Daan
}}තාං හි රුයිෂෝං අධිරාජයා (662 ජූනි 22 – 716 ජූලි 13), පෞද්ගලික නාමය ලී දන්, හෙවත් ඇතැම් කාලවල දී ලී ෂුලුන්, ලී ලුන්, වූ ලුන්, සහ වූ දන්''', ලෙස හැඳින්වූයේ තාං රාජවංශයේ පස්වන සහ නවවන අධිරාජයායි
ඔහු ගඔෂොං අධිරාජයාගේ අටවන පුත්‍රයා වූ අතර, ඔහු ගඔෂොංගේ දෙවන බිරිය වූ වූ අධිරාජිනියගේ සිව්වන පුත්‍රයායි
පළමු රාජ්‍ය සමයේ දී, රූකඩ පාලකයකු වූ මොහු 684 සිට 690 දක්වා සිය මව යටතේ නාමිකව රාජ්‍ය බලය හෙබවී ය
සිය මවගේ මරණින් පසු දෙවන රාජ්‍ය සමයේ දී ඔහුට රාජ්‍ය බලය හිමි වූ අතර, ඔහුගේ සොයුරිය වූ තායිපිං කුමරියට ද වැදගත් බලයක් හිමි විය
ආශ්‍රේයයන් 
 උද්ධෘත 

 මූලාශ්‍ර 

 Old Book of Tang, vol
7.
 New Book of Tang, vol
5.
 Zizhi Tongjian'', vols
201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211.

|-

|-

|-

|-

|-

ටෑං රාජවංශ අධිරාජවරු
662 උපත්
716 මරණ
වූ සේටියෑන්
තාං හි නව ග්‍රන්ථය (Xīn Tngshū), හෙවත් "තාං හි නව ඉතිහාසය", නැතහොත් "නව තාං ඉතිහාසය", යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වෙළුම් දහයකින් සහ පරිච්ඡේද 225කින් යුත් තාං රාජවංශයම ආවරණය වන නිල ඉතිහාස ග්‍රන්ථයයි
මෙය සම්පාදනය කරන ලද්දේ ඖයැං ෂියු සහ සොං චිගේ මූලිකත්වයෙන් යුත් විද්වත් මඬුල්ලක් විසිනි
18වන සියවස තෙක්ම මෙය සරලව හැඳින්වූයේ තාංෂු (තාං හි ග්‍රන්ථය) යනුවෙනි
මේවාත් බලන්න 

 විසි හතර ඉතිහාස ග්‍රන්ථ

ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත

මූලාශ්‍ර 
 Works cited

බාහිර සබැඳි 

 Chronicles of the Chinese Dynasties, Twitchett, Official History under the T'ang, pp
19119–236.

 New Book of Tang 《新唐書》 Chinese text with matching English vocabulary

විසි හතර ඉතිහාස ග්‍රන්ථ
11වන සියවසේ ඉතිහාස ග්‍රන්ථ
චීනයේ ඉතිහාස වාර්තාකරණය
සොං රාජවංශ සාහිත්‍යය
ටෑං රාජවංශය පිළිබඳ ඉතිහාස ග්‍රන්ථ
බටහිර චෞ (
1045 පමණ – ක්‍රි
771) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන චීනයේ චෞ රාජවංශයේ පළමු අර්ධයයි
මෙය ආරම්භ වූයේ චෞ හි වූ රජ මුයේ සටනේ දී ෂෑං රාජවංශය බලයෙන් පහකිරීමත් සමඟයි
මෙය අවසන් වූයේ ක්‍රි
771දී චුවැන්රොං සංචාරක ගෝත්‍රිකයින් විසින් හඔජිං අගනුවර යටත් කොටගෙන චෞ හි යෞ රජ මරාදැමීමත් සමඟයි
බටහිර චෞ මුල්කාලීන ‍රාජ්‍යය වසර හැත්තෑ පහක් පමණ තෙක්ම සාර්ථකව පැවති අතර, අනතුරුව ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත් විය
පැරණි ෂෑං භූමිය ප්‍රවේණි නින්දගම් අනුව බෙදා වෙන්කළ අතර, ඒවා රජු වෙතින් ක්‍රමයෙන් ස්වාධීන වන්නට පටන් ගත්තේ ය
771 දී, චෞවරුන්ව වෙයි ගංගා නිම්නයෙන් ඉවතට පලවා හැරුණු අතර, අනතුරුව සැබෑ රාජ්‍ය බලය රජුගේ නාමික යටත් රාජ්‍ය සතු විය
රජවරු

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත

උද්ධෘත කෘති

වැඩිදුර කියවීමට

චෞ රාජවංශය
ක්‍රි
8වන සියවසේ අහෝසි කිරීම්
චීන ඉතිහාසයේ රාජවංශ
වසන්ත සමයයනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි
771 සිට 476 දක්වා වූ (හෝ ඇතැම් බලධාරීන්ට අනුව ක්‍රි
403 දක්වා) වූ චීන ඉතිහාසයේ යුගයයි
මෙය දළ වශයෙන් නැගෙනහිර චෞ යුගයේ ප්‍රථම අර්ධයට අනුරූප වේ
මෙම යුගයෙහි නාමය පැනනැගී ඇත්තේ ක්‍රි
722 සහ 479 අතර කාලයේ ලූ රාජ්‍යයට අයත් වසන්ත සහ සරත් වාර්ෂික වාර්තා, නම් වංශකථා ග්‍රන්ථය ආශ්‍රයෙනි
මෙය කොන්ෆියුසියස් (ක්‍රි
551–479) හා සම්බන්ධ ය
මෙම යුගයේ දී, විවිධ වැඩවසම් රාජ්‍ය කෙරෙහි පැවති චෞ අධිකාරිය ක්‍රමයෙන් හීන වූ අතර, එම රාජ්‍ය ස්වාධීන පාලන තන්ත්‍රයක් ගෙනයමින්, එකිනෙකා සමඟ සටන් වැදුණහ
මේ අතර වඩාත්ම බලවත් රාජ්‍යයක් වූ ජින් රාජ්‍යයේ බෙදී යාම, වසන්ත සහ සරත් සමයේ අවසානය සනිටුහන් කළේ ය
මෙලෙසින් සතුරු රාජ්‍ය සමය ආරම්භ විය
සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත

වැඩිදුර කියවීමට
 Ebrey, Patricia Buckley (1999)
බාහිර සබැඳි

  – linked to their occurrences in classical Chinese texts
චීනයේ ක්‍රි
1වන සහස්‍රකය
සාවර් ඉස්මයිල් ඔග්ලු නුඩිරලියෙව් (1978 සැප්තැම්බර් 1
බකු, අසර්බයිජානය - 2020 ඔක්තෝබර් 4
ජබ්‍රෙයිල්, අසර්බයිජානය) - අසර්බයිජානියානු හමුදාවේ ගුවන් හමුදාවේ හමුදා නියමුවා සහ කර්නල්, මහා දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ රණවිරුවා, මහා දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ වීරයා
ඉතා වැදගත් 
සාවර් නූඩිරලියෙව් 1978 සැප්තැම්බර් 1 වන දින බකු නගරයේ උපත ලැබීය
1985 දී ඔහු සබුන්චු දිස්ත්‍රික්කයේ සබ්රාට් ජනාවාසයේ අංක 192 ද්විතීයික පාසලට ඇතුළත් වූ අතර 1992 දක්වා අධ්‍යාපනය ලැබීය
1992 සිට 1995 දක්වා ඔහු ජම්ෂිඩ් නක්චිවන්ස්කිගේ නමින් මිලිටරි ලයිසියම් හි අධ්‍යාපනය ලැබීය
සාවර් නුඩිරලියෙව් 1995 දී තුර්කි උසස් ගුවන් හමුදා පාසලට ඇතුළත් වූ අතර 2000 දී ගුවන් සේවා උපාධියක් ලබා ගත්තේය
හමුදා සේවය 
2000 පෙබරවාරි සිට 2004 ජූලි දක්වා, සාවර් නුඩිරාලියෙව් එන් යුධ ඒකකයේ 3 වන ගුවන් හමුදා බල ad ණයේ ගුවන් යානා මංගා ගුවන් නියමුවෙකු වූ අතර 2004 ජූලි සිට 2004 දෙසැම්බර් දක්වා ඔහු හමුදා ඒකකයේ නියමුවෙකු විය
3 වන ගුවන් සේවා බල ad ණය ගුවන්යානා මංගා හි ප්‍රධාන නියමුවා විය
2004 දෙසැම්බරයේ සිට 2007 මාර්තු දක්වා ඔහු එන් යුධ හමුදා ඒකකයේ 1 වන ගුවන් සේවා බල ad ණයේ ගුවන් නියමුවා වූ අතර 2007 මාර්තු සිට 2009 දෙසැම්බර් දක්වා ඔහු හමුදා ඒකකයේ පළමු නියමුවා විය
1 වන ගුවන් හමුදා බල Squ ණයේ මංගා අණදෙන නිලධාරි සාවර් නුඩිරලියෙව් 2009 දෙසැම්බර් සිට 2011 මැයි දක්වා මිලිටරි ඒකකයේ 1 වන ගුවන් හමුදා බල Squ ණයේ නියෝජ්‍ය අණදෙන නිලධාරී ලෙස කටයුතු කළේය
2011 මැයි සිට 2013 නොවැම්බර් දක්වා, යුධ හමුදා ඒකකයේ 1 වන ගුවන් හමුදා බළකායේ මාණ්ඩලික ප්‍රධානී ලෙස සාවර් නුඩිරලියෙව් කටයුතු කළ අතර, 2013 නොවැම්බර් සිට 2015 අගෝස්තු දක්වා ඔහු හමුදා ඒකකයේ මාණ්ඩලික ප්‍රධානී ලෙස කටයුතු කළේය
ඔහු 1 වන ගුවන් බල Squ ණයේ අණදෙන නිලධාරියා විය
2015 අගෝස්තු මාසයේ සිට සාවර් නුඩිරලියෙව් ගුවන් ගමන් පුහුණුව සඳහා මිලිටරි ඒකකයේ නියෝජ්‍ය අණදෙන නිලධාරියා සහ ගුවන් සැලසුම් සැලසුම් ප්‍රධානියා ලෙස සේවය කර ඇත
දෙවන කරබාක් යුද්ධය සහ එහි මරණය 
2020 සැප්තැම්බර් 27 වන දින අසර්බයිජානියානු සන්නද්ධ හමුදා විසින් ආර්මේනියානු වාඩිලාගෙන සිටි ප්‍රදේශ නිදහස් කර ගැනීම සඳහා ආරම්භ කරන ලද දේශප්‍රේමී යුද්ධය අතරතුර අසර්බයිජානියානු ගුවන් හමුදාවේ හමුදා නියමුවෙකු හා කර්නල්වරයෙකු වන සාවර් නුඩිරලියෙව් සටන් කළේය
ඔක්තෝබර් 4 වන දින ජබ්රායිල්ට ඉහළින් සු -25 ගුවන් යානයක් වෙඩි තබා මරා දැමීමෙන් සාවර් නුඩිරලියෙව් මිය ගියේය
සාවර් නුඩිරාලියෙව්ගේ දේහය තැන්පත් කරනු ලැබුවේ 2 වන ගෞරව ශාලාවේ ය
ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව් අසර්බයිජානයේ භෞමික අඛණ්ඩතාව යථා තත්වයට පත්කිරීමේ විශේෂ සේවය සහ වාඩිලාගෙන සිටින ප්‍රදේශ මුදා ගැනීමේදී සතුරා විනාශ කිරීමේ සටන් මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඔහු දැක්වූ වීරත්වය මෙන්ම හමුදා සේවයේ ඔහුගේ ධෛර්යය සහ ධෛර්යය වෙනුවෙන් 09.12.2020 ඔහුගේ නියෝගයට අනුව, සාවර් නූඩිරාලියෙව් මරණයෙන් පසු "දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ වීරයා" ලෙස නම් කරන ලදී
අසර්බයිජානයේ භෞමික අඛණ්ඩතාව සහතික කිරීම සඳහා සටන් මෙහෙයුම් සඳහා සහභාගී වීම සහ හමුදා ඒකකයට නියෝග ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ගෞරවනීය ලෙස සිය රාජකාරි ඉටු කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගය අනුව සාවර් නුඩිරාලියෙව්ට “මව්බිම සඳහා” පදක්කම ප්‍රදානය කරන ලදී
අසර්බයිජානයේ ෆිසුලි කලාපයේ විමුක්තිය උදෙසා හමුදා මෙහෙයුම් සඳහා සහභාගී වීමට ඔහුගේ පෞද්ගලික ධෛර්යය සහ ධෛර්යය වෙනුවෙන් අසාර්බයිජානයේ ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගය අනුව “ෆිසුලි විමුක්තිය සඳහා” පදක්කම සාවර් නුඩිරලියෙව්ට මරණින් පසු ප්‍රදානය කරන ලදී
ත්යාග 
පදක්කම “විශිෂ්ට සේවය සඳහා” III උපාධිය

පදක්කම “විශිෂ්ට සේවය සඳහා” II උපාධිය

(2001) - අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ 10 වන සංවත්සරය වෙනුවෙන් ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයෙන් ප්‍රදානය කරන ලද “අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවේ 10 වන සංවත්සරය” ජුබිලි පදක්කම
(2008) - අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ 90 වන සංවත්සරය වෙනුවෙන් ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයෙන් ප්‍රදානය කරන ලද “අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවේ 10 වන සංවත්සරය” ජුබිලි පදක්කම
(2010) - පදක්කම “දෝෂ රහිත සේවය සඳහා” III උපාධිය - අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්හි වසර 10 ක සේවා කාලයක් සඳහා ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයෙන් ප්‍රදානය කිරීම
(2013) - අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවේ 95 වන සංවත්සරය වෙනුවෙන් ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයෙන් ප්‍රදානය කරන ලද “අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවේ 10 වන සංවත්සරය” ජුබිලි පදක්කම
(2015) - පදක්කම “දෝෂ රහිත සේවය සඳහා” II උපාධිය - අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්හි වසර 15 ක සේවා කාලයක් සඳහා ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයෙන් ප්‍රදානය කිරීම
(2018) - අසර්බයිජානියානු සන්නද්ධ හමුදාවේ 100 වැනි සංවත්සරය වෙනුවෙන් ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයෙන් ප්‍රදානය කරන ලද “අසර්බයිජානියානු හමුදාවේ 100 වැනි සංවත්සරය” ජුබිලි පදක්කම
(2020) - අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්හි වසර 20 ක සේවා කාලයක් සඳහා ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයෙන් ප්‍රදානය කරන ලද “දෝෂ රහිත සේවය සඳහා” පදක්කම
(09.12.2020) - “දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ වීරයා” පදක්කම (මරණින් පසු)

(15.12.2020) - පදක්කම "මාතෘ භූමිය සඳහා" (ඔහුගේ මරණයෙන් පසු)
(25.12.2020) - පදක්කම “ෆිසුලි විමුක්තිය සඳහා” (මරණින් පසු) - ෆිසුලි කලාපයේ විමුක්තිය සඳහා සහභාගී වීම සඳහා ඔහුට සම්මානය ලැබුණේ අසර්බයිජානයේ ජනාධිපතිවරයාගේ නියෝගයෙනි
බාහිර සබැඳි 
https
//mod
az//images/pdf/5082d8a9b46b498271fb2acaf4b72bec
අන්වර් තාලිෂ් ඔග්ලු අරසොව් - අසර්බයිජානයේ ජාතික වීරයා
ඔහු කරබාක් යුද්ධයෙන් මිය ගියේය
ඉතා වැදගත් 
ඔහු 1953 දෙසැම්බර් 2 වන දින ගංජා හි උපත ලැබීය
ඔහු එම නගරයේ අංක 15 ද්විතීයික පාසලේ අටවන ශ්‍රේණියෙන් උපාධිය ලබා ගත්තේය
ඉන්පසු ඔහු වෘත්තීය පාසලක අධ්‍යාපනය ලැබීය
ටික කලක් වැඩ කිරීමෙන් පසු ඔහු ගංජා පොලිටෙක්නික් විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය
1974 දී බඳවා ගත් අන්වර්, මූර්මන්ස්ක් කලාපයේ උතුරු බලඇණියේ සේවය කළේය
සිය හමුදා සේවය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු නැවත ගංජා වෙත පැමිණ ක්‍රිස්ටල් කම්හලේ වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය
ඒ. අරසොව්, එකවරම නිම නොකළ අධ්‍යාපනය දිගටම කරගෙන යමින්, 1980 දී කාර්මික පාසලෙන් සාර්ථකව උපාධිය ලබා, බලාගාරයේ වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය, පළමුව නියාමකයෙකු ලෙස, පසුව මාරුවීමේ ප්‍රධානියා ලෙස
සටන් වලට සහභාගී වීම 
1988 දී ආමේනියානුවන් නාගෝර්නෝ-කරබාක්හි යුද්ධය ආරම්භ කර පෙරමුණට යන විට අන්වර් අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය විසින් කුලියට ගන්නා ලදී
1989 දී ඔහු චේකෙන්ඩ් අල්ලා ගැනීම සඳහා වූ සටන්වලට සහභාගී විය
1992 දී ඔහු ගංජා හි ජාතික ආරක්ෂක කාර්ය මණ්ඩලයේ දෙවන නියෝජ්‍ය ප්‍රධානියා විය
1992 අගෝස්තු මාසයේදී ඔහු ටාටාර්හි රෙජිමේන්තු අණ දෙන නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී
ඔහුගේ නිර්භීතකම වෙනුවෙන් ඔහුට කර්නල් තනතුර පිරිනමන ලදී
ඔහු අග්දාරා කලාපයේ සාර්ථක මෙහෙයුම් රැසකට සහභාගී විය
1992 නොවැම්බර් 1-2 දින රාත්‍රියේ ඔහු ආග්ඩම් කලාපයේ සර්ඛාවන්ඩ් ගම්මානයේ ආර්මේනියානු කොල්ලකරුවන් සමඟ සටන් කොට නිර්භීතව මිය ගියේය
පවුලක් 
ඔහු විවාහකයි
එක් පුතෙකු හා එක් දියණියක් සිහිපත් වේ
ජාතික වීරයා 
1992 නොවැම්බර් 6 දිනැති අසර්බයිජාන් ජනරජයේ අංක 290 දරන ජනාධිපතිවරයාගේ නියෝගය අනුව අසර්බයිජානයේ ජාතික වීරයා යන නාමය අරාසොව් අන්වර් තාලිෂ් ඔග්ලුට මරණින් පසු ප්‍රදානය කරන ලදී
ඔහුව තැන්පත් කරනු ලැබුවේ ගංජාහි දිවි පිදූවන්ගේ ඇලී වලය
බාහිර සබැඳි 
http
azerbaijans
com/content_420_en
"Wirala" is an organization that presents exploratory documentaries on social media about the journey of unique individuals and organizations around the world through positive concepts
You can view videos, presented by "Wirala" at the addresses below
"Wirala" YouTube Channel
Youtube channel
විද්‍යාත්මක චින්තනය යනු නිරීක්ෂන මගින් නිගමන වලට එලබීමයි
නැගෙනහිර චෞ (
770–256) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන චීනයේ චෞ රාජවංශයේ දෙවන අර්ධයයි
මෙය ප්‍රධාන යුග දෙකකට වෙන්කළ හැකි ය
වසන්ත සහ සරත් සහ යුද්ධ රාජ්‍ය සමයයි
ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත

මූලාශ්‍ර 

 許倬雲 著，鄒水傑 譯：《中國古代社會史論——春秋戰國時期的社會流動》（桂林：廣西師範大學出版社，2006）
Yang Hsien-yi and Gladys Yang (1974), Records of the Historians
Commercial Press
Reprinted by University Press of the Pacific, 2002. Contains biographies of Confucius and Laozi
චෞ රාජවංශය
චීනයේ ඉතිහාසය
චීන ඉතිහාසයේ රාජවංශ
පුරාතන චීනයේ ඉතිහාසය
යුද්ධ රාජ්‍ය සමය () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන චීන ඉතිහාසයේ එන යුගයකි
මෙකල යුද්ධ ව්‍යාපාර මෙන්ම ආයතනික සහ යුධමය ප්‍රතිසංස්කරණ රැසක් දක්නට ලැබිණි
වසන්ත සහ ශරත් කාලයෙන් පසුව එළඹි මෙම යුගයේ දී චින් ආක්‍රමණ මඟින් සෙසු සියලු රාජ්‍ය යටත් කරගත් අතට, මෙසේ චින් රාජ්‍යය ලද විජයග්‍රහණය ක්‍රි
221 දී ප්‍රථම එක්සත් චීන අධිරාජ්‍යය බිහිවීමට ඉවහල් විය
එය චින් ‍රාජවංශය නම් විය
ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත

වැඩිදුර කියවීමට

බාහිර සබැඳි

Warring States Period - Ancient History Encyclopedia
Warring States Project, University of Massachusetts Amherst
Rulers of the warring states – Chinese Text Project
 China's Warring States Period, BBC Radio 4 discussion with Chris Cullen, Vivienne Lo & Carol Michaelson (In Our Time, Apr
1, 2004)

චෞ රාජවංශය
පුරාතන චීනයේ ඉතිහාසය
ෂින් රාජවංශය (
ව. 9 සිට 23 දක්වා කෙටි කාලයක් පමණක් පැවති චීන රාජවංශයකි
(මෙහි රාජ්‍ය පාලනය කොට ඇත්තේ එක් රජෙක් පමණකි) මෙය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ හන් රාජවංශයේ බිසවකගේ ඥාතියකු වූ වං මැං විසිනි
ඔහු විසින් හන් හි පිං අධිරාජයාව බලයෙන් පහකොට දශකයකට අධික කාලයක් පාලනය ගෙනගිය අතර, පසුකාලීනව කැරලි කණ්ඩායම් විසින් ඔහුව නෙරපා හරින ලදී
වං ගේ මරණින් පසුව, හන් හි ජිං අධිරාජයාගේ දූරස්ථ ඥාතියකු වූ ලියු ෂියු විසින් යළි හන් පාලනය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ හෙයින්, බොහෝ අවස්ථාවල මෙම ෂින් රාජවංශය යනු හන් රාජවංශයේම අරාජික සමයයක් ලෙස සැළකේ. ඒ අනුව එම කාලය මඟින් හන් රාජවංශය බටහිර හන් (හෙවත් "පැරණි හන්") සහ නැගෙනහිර හන් (හෙවත් "පසුකාලීන හන්") ලෙස කාල පරිච්ඡේද දෙකකට බෙදා ඇත
ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත කෘති

වැඩිදුර කියවීමට 
 Book of Han, vol
99, parts 1, 2, 3.
 Zizhi Tongjian, vols
36, 37, 38, 39.
 Yap, Joseph P
Wars With the Xiongnu – A translation from Zizhi tongjian Chapter 13–17 – pp
404–601. (sc)
Dynasties in Chinese history
Former countries in Chinese history
1st century in China
States and territories established in the 0s
States and territories disestablished in the 1st century
23 disestablishments
1st-century establishments in China
1st-century disestablishments
තුන් ‍රාජධානි () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි
ව. 220 සිට 280 දක්වා චීනය වෙයි, ෂූ, සහ වූ යන රාජ්‍ය ත්‍රිත්වය අතර බෙදී පැවති කාලයයි
මෙම තුන් රාජධානි යුගය ආරම්භ වන්නේ හන් රාජවංශයේ අවසානය සමඟ වන අතර, ජින් ‍රාජවංශය මෙහි අවසානය සනිටුහන් කළේ ය
ලියාඕදොං අර්ධද්වීපයේ ක්‍රි
ව. 237 සිට 238 දක්වා පැවති කෙටි කාලීන යැන් ‍රාජධානිය ඇතැම් අවස්ථාවලදී "4වන රාජධානිය" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථාවලිය

 

 Ge Jianxiong, 中国人口史 (History of the Population of China) vol 1. Shanghai
Fudan University Press, 2002.

වැඩිදුර කියවීමට

 
 Hill, John E
2004. The Peoples of the West from the Weilue 魏略 by Yu Huan 魚豢
A Third Century Chinese Account Composed between 239 and 265.   University of Washington, Draft annotated English translation
බාහිර සබැඳි  

 Online Three Kingdoms publications of Dr Rafe de Crespigny, Australian National University

 
 

 
චීන ඉතිහාසයේ රාජවංශ
චිං රාජවංශය හෙවත් නිල වශයෙන් මහා චිං (), චීනයේ අවසාන අධිරාජ්‍යයීය රාජවංශය විය
1636 වර්ෂයේදී පිහිටවනු ලැබූ චිං රාජවංශය 1644 සිට 1912 දක්වා චීන දේශය පාලනය කළේය
එය මිං අධිරාජ්‍යයට අනුප්‍රාප්ති වූ අතර චීන ජනරජයට පූර්වප්‍රාප්ති විය
බහුවාර්ගික චිං අධිරාජ්‍යය සියවස් තුනක් පමණ පැවති අතර නූතන චීනයේ භූමියට පදනම විය
එය භූමි ප්‍රමාණය අතින් ලොව සිව්වැනියට විශාලතම අධිරාජ්‍යය විය
මැන්චුරියාවේ මන්චු ජාතික අඉසින් ගිඕරෝ පරපුර විසින් මෙම රාජවංශය පිහිටුවන ලදී
දහසයවන සියවසේ අග භාගය වන විට, ප්‍රදේශාධිපතියෙක් වූ නුර්හාසි, මන්චු, හන්-චීන, හා මොංගෝලියානු ජනයාගෙන් සැදුම් ලත් "අෂ්ට ධජ" නම් හමුදා-සාමාජීය සේනා ඒකකයන් සංවිධානය කරන්නට විය
සියලු මන්චු ගෝත්‍ර එක්සේසත් කළ නුර්හාසි, 1616 වසරේ දී පශ්චිම ජින් රාජ්‍යය ප්‍රකාශයට පත් කළේය
ඔහුගේ පුතු හොං තාඉජි, ලිආඔඩොං අර්ධද්වීපයෙන් මිං බලමුළු පලවා හැර 1636 දී අභිනව චිං රාජවංශය ස්ථාපනය කළේය
මිං පාලනය බිඳ වැටුණු අතර, දුගී කැරලිකරුවෝ ලී ශිචෙංගේ නායකත්වයෙන් 1644 දී බෙයිජිං අගනුවර ආක්‍රමණය කළෝය
මිං සෙනෙවි වු සංගුයි ඔවුන්ට සේවය කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ නමුදු, දොර්ගොන් කුමරුගේ ධජ සේනාවන්ට ෂන්හායි දොරටුව විවෘත කළ අතර, ඔවුහු කැරලිකරුවන් පරදා අගනුවර යටත් කර ගත්හ
දොර්ගොන් කුමරු ෂුන්ශි අධිරාජ්‍යයා යටතේ රාජ්‍යාධිකාරී වශයෙන් සේවය කළේය
මිං පක්ෂපාතීන්ගෙන් හා වු සංගුයිගේ නායකත්වයෙන් නැගුණු වැඩවසම් ත්‍රිත්වයේ කැරැල්ලෙන් ඇති වූ ප්‍රතිරෝධය හේතුවෙන් සම්පූර්ණ ආක්‍රමණය 1683, එනම් කංෂි අධිරාජ්‍යයාගේ රාජ්‍ය සමය තෙක් ප්‍රමාද විය
1750 ත් 1790 ත් අතර ක්විඅංලොං අධිරාජ්‍යයාගේ දස මහා සංග්‍රාමයන් අභ්‍යන්තර ආසියාවට චිං බලය පැතිරවීය
චිං රාජවංශයේ උච්චතම සමයේ දී, අධිරාජ්‍යය සම්පුර්ණ මහාද්වීපික චීනය, හයිනාන්, තායිවානය, මොංගෝලියාව, බාහිර මැන්චුරියාව හා බාහිර ඊසානදිග චීනය පාලනය කළේය
මුල් චිං පාලකයෝ සිය මැන්චු සිරිත් විරිත් පවත්වා ගෙන ගිය අතර ටිබෙට් බුදු දහමේ දායකයෝ වූහ
ඔවුන්ගේ නිල නාමය අධිරාජ්‍යයා වූ අතර මොංගෝලියානුවන් සමග කටයුතු කිරීමේදී "බොග්ඩ් ඛාන්" යන නාමය භාවිතා කළහ
ඔවුහු කොන්ෆියුසියානු ක්‍රමය අනුගමනය කරමින් පරිපාලනමය ආයතන මගින් පාලනය කරමින්, මැන්චු පාලකයන් යටතේ හෝ ඔවුන්ට සමාන්තර ව කටයුතු කිරීමට හන්-චීන ජාතිකයන් බඳවා ගැනීම සඳහා අධිරාජ්‍යයීය විභාග පැවැත්වූහ
චීන ශාඛා-රාජ්‍ය ක්‍රමයේ පූර්වාදර්ශය අනුගමනය කරමින් කොරියාව හා වියට්නාමය ආදී සෙසු රටවල සිය උත්තරීතරභාවය තහවුරු කළ ඔවුහු, ටිබෙට් හා මොංගෝලියාව වැනි ආසන්න ප්‍රදේශ සිය ආධිපත්‍යයට නතු කර ගත්හ
18 වන සියවසේ අග භාගය වන විට මෙම රාජවංශය උච්චතම ස්ථානයට පැමිණියේය
විදේශීය තර්ජන, අභ්‍යන්තර කැරලි, ජනගහන වර්ධනය, ආර්ථික පරිහානිය, මූල්‍ය වංචා හා පාලක ප්‍රභූන් වෙනස් වීමට මැළිකමක් දැක්වීම හමුවේ එය කෙමෙන් පරිහානියට පත් විය
ජනගහනය කෝටි 40කට ආසන්න වුව ද, බදු හා රජයේ ආදායම පහළ අගයක පනවා තිබීම, රාජ්‍ය මූල්‍ය අර්බුදයකට තුඩු දුන්නේය
ඕපියම් සංග්‍රාමවලින් පසුව, මහා බ්‍රිතාන්‍යය ප්‍රමුඛ යුරෝපීය ජාතීන් අසාධාරණ ගිවිසුම් පනවා, නිදහස් වෙළඳාම සහ විදේශීය පාලනය යටතේ ගිවිසුම්ගත වරායන් ඇති කළහ
ටායිපිං කැරැල්ල (1850 - 1864) සහ මධ්‍යම ආසියාවේ ඩන්ගන් කැරැල්ල (1862 - 1877) මෙන්ම දුර්භික්ෂ, ලෙඩ-රෝග හා යුද්ධ හේතුවෙන් කෝටි 2ක් පමණ ජනතාව ජීවිතක්‍ෂයට පත් විය
මෙම ව්‍යසනයන් මධ්‍යයේ වුව ද, 1860 දශකයේ ටොංෂි ප්‍රතිස්ථාපනය අවස්ථාවේ, හන්-චීන ප්‍රභූවරු කොන්ෆියුසියානු සම්ප්‍රදාය හා මැන්චු පාලකයන් වෙනුවෙන් පෙළ ගැසුණහ
ස්වශක්තිකරණ ව්‍යාපාරයෙන් ලැබූ ප්‍රතිලාභ 1895 වර්ෂයේ පළමු චීන-ජපන් සංග්‍රාමයෙන් විනාශ වී ගියේය
ඒ සමඟම චිං අධිරාජ්‍යයට කොරියාව කෙරෙහි තිබි බලපෑම් ද තායිවානය ද අහිමි විය
නව හමුදා සංවිධානය කෙරුණු නමුදු, දූරදර්ශී වූ 1898 දින සියයේ ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපෘතිය, 1861 සිටම ජාතික ආණ්ඩුවේ ප්‍රබල බලවේගයක් වූ අධිරාජමාතා සිෂී (1835-1908) විසින් ගෙනෙන ලද කුමන්ත්‍රණයකින් ව්‍යර්ථ කෙරිණි
විදේශීය බලවතුන් විසින් සිදු කෙරුණු ජුයෙ සිද්ධිය 1900 වසරේ විදෙස්-විරෝධී, අධිරාජ්‍ය-විරෝධී බොක්සර්වරු ඇති වීම‍ට හේතු විය
එනිසා බොහෝ විදේශිකයන් හා කිතුනුවන් මරණයට පත් වූ හෙයින් අෂ්ට-ජාතික සන්ධානය චීනය ආක්‍රමණය කළේය
අධිරාජමාතා සිෂී බොක්සර්වරුන් හා එක් වූ අතර, ඔවුන් පරාජය වීම හේතුවෙන් රාජසභාව ෂි'අන් වෙත ගෙන යාමට සිදු විය
බොක්සර් පටිපාටියට එකඟ වූ පසු, රජය විසින් අභිනව මූල්‍ය හා පරිපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ, නීති පද්ධතියක්, මැතිවරණ ඇතුළුව හඳුන්වා දෙනු ලැබුණු අතර සාම්ප්‍රදායික අධිරාජ්‍යයීය විභාග ක්‍රමය අහෝසි කෙරිණ
චිං අධිරාජ්‍යය නවීන දේශයක් කිරීම සඳහා සුන් යට්-සෙන් සහ අනෙක් විප්ලවීය ජනරජවාදීන් හා කං යෞවෙඉ සහ ලිආං චිචාඕ වැනි ව්‍යවස්ථානුකූල රාජාණ්ඩුවාදීන් ලෙස දෙපාර්ශවයක් ඇති විය
1908 දී ගුඅංශු අධිරාජ්‍යාගේ සහ අධිරාජමාතා සිෂීගේ මිය යාමෙන් පසුව, සම්ප්‍රදායවාදී මන්චු චිං රාජසභාව නවීකරණවාදීන් හා ප්‍රාදේශීය පාලකයන් නොසලකා හරිමින් සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණයන්ට එරෙහි වූහ
1911 ඔක්තෝබර 11වන දින වුචං කැරැල්ල ෂින්හායි විප්ලවයට හේතු විය
ජෙනරාල් යුවාන් ශිකායිගේ මෙහෙයන් අවසන් අධිරාජ්‍යයා වූ පූයි රාජ්‍යත්වය අත්හැරීමෙන්, රාජවංශය අවසාන විය
සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත

මූලාශ්‍ර 

 

 

 
 
 

 
 

 
 
 
 
 
 

 
 
  (2 vol)
reprinted
Brill, 2010)
Eminent Chinese of the Qing Period
Wade-Giles converted to pinyin
Introductory matter by Pamela Kyle Crossley (Great Barrington, MA
Berkshire, 2018 )
800 biographical articles on people who died 1644 to 1912. Vol 1 of 1943 edition Internet Archive
Vol 2 Internet Archive

වැඩිදුර කියවීමට 

 
 
 
 
 
 
 
 Morse, Hosea Ballou
The international relations of the Chinese empire
 Vol
The period of conflict, 1834-1860 (1910)
 Vol
The period of submission, 1861-1893 (1918)
 Vol
The period of subjection, 1894-1911 (1918)
 
 
 
 
 
 
  Legible color maps
Primary source collections and reference 

  Lists bureaucratic structure and offices, with standard translations
Historiography 

 
 
 
 

 Rawski, Evelyn S
"The Qing in Historiographical Dialogue
" Late Imperial China (2016) 37#1 pp 1-4 summary online
 
 
  Covers the New Qing History approach that arose in the U
in the 1980s and the responses to it
බාහිර සබැඳි 

 Section on the Ming and Qing dynasties of "China's Population
Readings and Maps
"
Collection
"Manchu, Qing Dynasty" from the University of Michigan Museum of Art
Qing Dynasty resource at the Virginia Museum of Fine Arts

 
චීන ඉතිහාසයේ රාජවංශ
මැංචූරියාවේ ඉතිහාසය
මොංගෝලියාවේ ඉතිහාසය
සරලීකෘත චීන අක්ෂර () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සාමාන්‍ය සම්මත චීන අක්ෂර වගුව අනුව චීන මූලභූමිය, සහ සිංගප්පූරුව තුළ භාවිතා වන සම්මත චීන අක්ෂර ප්‍රභේදයකි
මෙය සහ සම්ප්‍රදායික චීන අක්ෂර යන අක්ෂර ප්‍රභේද වර්තමාන චීන ලිඛිත භාෂාව තුළ භාවිතා වන සම්මත අක්ෂර මාලාවන් වේ
සාක්ෂරතාව ප්‍රවර්ධනය කරනු වස් 1950 සහ 1960 දශකවල දී මහජන චීන සමූහාණ්ඩු රජය විසින් මෙය මුද්‍රණ ක්ෂේත්‍රය තුළ භාවිතය දිරිගන්වන ලදී
මේවා නිල වශයෙන් මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව සහ සිංගප්පූරුව තුළ භාවිතා වන අතර, සම්ප්‍රදායික චීන අක්ෂර හොං කොං, මැකාවු, චීන සමූහාණ්ඩුව (තායිවානය) සහ කලාතුරකින් මැලේසියාවේ සහ සිංගප්පූරුවේ චීන ප්‍රජාව විසින් භාවිතා කරනු ලබයි
සටහන් සහ ආශ්‍රේයයන්

වැඩිදුර කියවීමට
 Bergman, P
The basic English-Chinese, Chinese-English dictionary
using simplified characters (with an appendix containing the original complex characters) transliterated in accordance with the new, official Chinese phonetic alphabet
New American Library
Bökset, R
Long story of short forms
the evolution of simplified Chinese characters
Stockholm East Asian monographs, No
11. Stockholm
Dept
of Oriental Languages, Stockholm University
Chen, H
Torrance, CA
බාහිර සබැඳි
 Andrew West, Proposal to Encode Obsolete Simplified Chinese Characters 
 Stroke Order Animation and Dictionary of Simplified Chinese Characters
 Simplified to Traditional Chinese Conversion Table

 
චීන භාෂාව
හොංවු අධිරාජයා, (1328 ඔක්තෝබර් 21 – 1398 ජූනි 24) හෙවත් චූ යුවාන්චෑං (), යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මිං රාජවංශයේ ආරම්භක පාලකයායි
ඔහු විසින් 1368 සිට 1398 දක්වා පාලනය ගෙනයන ලදී
සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

වැඩිදුර කියවීමට 

 Brook, Timothy
(Paperback)
බාහිර සබැඳි 

මිං රාජවංශයේ අධිරාජවරු
මිං රාජවංශ බෞද්ධයෝ
චීන බෞද්ධ පාලකයෝ
1328 උපත්
1398 මරණ
චං'ආන් (
) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීන ඉතිහාසයේ රාජවංශ දහයකට අධික සංඛ්‍යාවක අගනගරය ලෙස පැවති පුරාතන නගරයකි
මෙය වර්තමානයෙහි ෂි'ආන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
චංආන් යන්නෙහි අර්ථය සම්භාව්‍ය චීන බසින් "සදාකාලික සාමය" යන්නයි