Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
තවත් සමහරක්ගේ විශ්වාසය වන්නේ සාමාන්‍ය ක්‍රමයට කෘෂිකර්මාන්තයේ යෙදෙන පුද්ගලයින් සහ දියුණු වෙමින් පවතින රටවල්, කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයත් සමග ඇතිවිය හැකි මූල්‍යමය අවදානම් තත්ත්වය සහ සෘණාත්මක විද්‍යාත්මක ආකල්ප හේතුවෙන් කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය කෙරෙහි නැඹුරුවීමට මැලිකමක් දක්වන බවයි. කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය කෙරෙහි සහය දක්වන්නන්ගේ මතය වන්නේ වැඩි පිරිස් සහභාගිත්වය සහ දැනුම වර්ධනය ඔස්සේ මෙම සෘණාත්මක ආකල්ප ඉවත් කළ හැකි බවයි. 

කාබනික කෘෂීකර්මාන්තය කෙරෙහි යොමු වීමත් සමග ඇතැම් කෘෂිකර්මාන්තයෙහි යෙදෙන වෘත්තිකයින් ආර්ථික සහ වෘත්තීය වශයෙන් සැලකිය යුතු තත්ත්වයක් ලඟාකර ගෙන ඇත
ඔවුන්ගේ මතය වන්නේ ආරම්භයේදී වඩාත් අඩු අස්වැන්නක් ලබාදෙන මෙම ක්‍රම වේදය සදහා අනවශ්‍ය තරම් විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් සහ කාලයක් වැය කළ යුතු වන බවයි. 

කාබනික ක්‍රමවේදයට සහය දක්වන්නන් මගින් ලබාදෙන සහය සමග දියුණුවීම මගින් කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය අනාගතයේදි තම ඉහළම විභවයට පත්වනු ඇතැයි සිතිය හැක
විද්‍යාත්මක ප්‍රජාව මෙම කෘෂිකර්මික ක්‍රමවේදය කෙරෙහි දක්වන අඩු සහයෝගය හේතුවෙන් මෙම ක්ෂේත්‍රයේ වැඩි දියුණුව සදහා බොහෝ දායකත්වයන් මෙම ක්ෂේත්‍රයට සහය දක්වන ප්‍රජාවෙහි අධ්‍යාපනික කටයුතු සහ පර්යේෂණ ඔස්සේ ලැබෙනු ඇතැයි සිතිය හැක
මෙසේ වැඩි සහයෝගයක් ලබාදීම මගින් කාබනික ගොවිපල වැඩිදියුණු කිරීම ඔස්සේ බොහෝ සෘණාත්මක සංකල්පයන් ඉවත් කළ හැකි යැයි ඇතැම්හු විශ්වාස කරති
පාරිභෝගිකයන් අතින් බලන කළ කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයට දිප්තිමත් අනාගතයක් ඇති බව පෙනෙයි
සෞඛ්‍යමය සහ සදාචාරාත්මක හේතු පදනම් කොට ගෙන පාරිභෝගිකයින් කාබනික කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන වෙත යොමු වෙනු ඇති බවත් ඒ සදහා දැරිය යුතු අමතර වියදම දැරීමට සුදානම් බවත් අධ්‍යයනයන් මගින් හෙලිව ඇත
කෙසේ නමුත් නිෂ්පාදකයන් අතින් බලන කළ කාබනික ගොවිතැන කෙරෙහි පවතින ආකල්පයන් දෙයාකාර වේ
කාබනික ක්‍රමවේද භාවිතා කරන ගොවියෙකු වැඩි කාලයක් සහ වැඩි මුදලක් තම වගා කටයුතු සදහා වැය කළ යුතු වේ
විශේෂයෙන්ම ජෛව විවිධත්වය ඉහළ නැංවීම අරමුණු කොට ගෙන ක්‍රියාත්මක වන අවස්ථාවන් සදහා මෙය විශේෂයෙන් සත්‍ය වේ
කෙසේ නමුත් බොහෝ දෙනෙක් මෙම අමතර වියදම සහ අමතර කාලය වැය කිරීම තර්කානු කූල නොවන බව විශ්වාස කරති
ඊට හේතුව විශේෂයෙන්ම දුප්පත් දියුණු වෙමින් පවතින රටවලදී මෙය පෞද්ගලික යහපැවැත්ම කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල කිරීමයි
org/wiki/Organic_farming

ගොවිතැන
පර්මකල්චර් මණ්ඩලය විසින් පර්මකල්චර් සැලසුමේ සිරිත් හා න්‍යායන් සාරාංශගත කිරීම
පර්මකල්චර් යන වදන 1970 දශකය අතරතුර දී ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික බිල් මොලිසන් හා ඩේවිඩ් හෝම්ග්‍රේන් විසින් හඳුන්වාදුන් අතර එය ස්ථිර කෘෂිකර්මයේ (Permanent Agriculture) එකතුවක් මෙන්ම ස්ථිර සංස්කෘතියක් ද වේ
ප්‍රකාශන ශ්‍රේණියක් හරහා මොලිසන්, හෝම්ග්‍රේන් හා ඔවුන්ගේ සහායකයන් විසින් මනුෂ්‍ය ජනාවාස සැලසුම් කිරීම සඳහා ප්‍රවේශයක් ලේඛණගත කළ අතර වඩාත් විශේෂිතව ස්වාභාවික පරිසර විද්‍යාවල හමුවන ව්‍යුහ හා අන්තර් සබඳතාවලට අපයෝජන එල්ල කරන බහුවාර්ෂික කෘෂිකාර්මික පද්ධතිවල දියුණුවීම් පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන ලදී
පර්මකල්චර් සැලසුම් න්‍යායන්  “එකම ආචාර ධර්ම තීරණය වන්නේ අපගේ පැවැත්ම සඳහා වගකීම් ගැනීම වන අතර ඒ අපගේ දරුවන් වේ
” (මොලිසන් 1990) යන ස්ථානයේ සිට ව්‍යාප්ත වේ
එහි අපේක්ෂාව වූයේ සැලසුම් න්‍යායන් හර පද්ධතියක් තුළ පුද්ගලයින් දිගින් දිගට පුහුණු කිරීමෙන් එම පුද්ගලයන්ට තමන්ගේම පරිසර තුළ සැලසුම්කරුවන් බවට පත් වීමට හැකි අතර ඔවුන්ට ක්‍රමයෙන් වැඩි දියුණු වන ස්වප්‍රමාණවත් මනුෂ්‍ය ජනාවාස ගොඩනැංවීමට හැකිවනු ඇත යන්නයි
කෘෂිකාර්මික පරිසර විද්‍යාත්මක සැලසුම් සිද්ධාන්තයක් ලෙස හට ගැනණු පර්මකල්චර්,  සති 2ක කාලයකින් යුත් පර්මකල්චර් සැලසුම් කිරීමේ පාඨමාලාවක් හරහා පුහුණුව ලැබූ පුද්ගලයන් හරහා විශාල ලෙස අන්තර්ජාතිකව වර්ධනය වේ
මෙම පර්මකල්චර් සමාජය මොලිසන්ගේ හා ඔහුගේ සඟයන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම ව්‍යාප්ත කිරීම අඛණ්ඩව සිදු කළ අතර එමඟින් පුහුණු කිරීමේ, ප්‍රකාශන පර්මකල්චර් උද්‍යාන හා අන්තර්ජාල සාකච්ඡා ජාල හරහා අතිරේක සංස්කෘතික අදහස් පරාසයක් සංගෘහිත කරන ලදී
මේ ආකාරයෙන් පර්මකල්චර් සැලසුම් පද්ධතියක් මෙන්ම යන්තමින් අර්ථ දක්වන ලද දර්ශනයක් හෝ ජීවන රටා අචාර ධර්මයක් බවට පත්ව ඇත
org/wiki/Permaculture
මෙවැනි පින්තූර පුද්ගලික ආරක්ෂණ උපකරණ අඩුකම හේතුවෙන් බොහෝවිට විවේචනයට භාජනය වන නමුත් අවාසනාවන්ත ලෙස මෙය නිරූපණය කරන්නේ දියුණු වන රටවල ආදර්ශයයි
ආශ්‍රිත 
 පලිබෝධනාශක

කෘෂිකර්මය
කෘමිනාශක
පලිබෝධනාශක යනු කෘමීන් විසින් සිදු කරන හානිය වැළැක්වීමට, පාලනය කිරීමට හෝ අවම කිරීමට යොදා ගන්නා සංයෝගයක් හෝ සංයෝග මිශ්‍රණයකි
පලිබෝධනාශකයක් රසායනික සංයෝගයක්, ජීව විද්‍යාත්මක ප්‍රතිකාරකයෙක් (වෛරස් හෝ බැක්ටීරියා වැනි) , ප්‍රතිමයික්‍රෝබීය , විශබීජ නාශකයක් හෝ කෘමීන්ට එරෙහිව යොදා ගන්නා උපකරණයක් විය හැකිය
පලිබෝධකයන්ට ‍මිනිසා සමඟ ආහාර සඳහා තරඟ කරන, දේපල විනාශ කරන ව්‍යසනයක් වන හෝ පතුර වන හෝ නොසන්සුන්තාවක් ඇති කරන කෘමීන්, ශාක රෝග කාරක බීජය, වල් පැළ, පෘෂ්ටිකයන්, කුරුල්ලන්, ක්ෂීරපායීන්, මත්සයන්, පණුවන් ‍හා ඒක සෛලික ජීවීන්  ඇතුළත් වේ
පලිබෝධනාශක භාවිතයේ වාසි තිබුණ ද මිනිසාට හා අනෙකුත් ජීවීන්ට විෂ දායක වීම වැනි දුබලතා ද ඇත
පළිබෝධනාශක වර්ග
මෙහි දැක්වෙනුයේ විවිධ රටවල එක් වර්ග සැතපුමකට භාවිතා වන ඇට්‍රසීන් රාත්තල් ගණන දැක්වෙන සටහනකි
ඇට්‍රසීන් එක්සත් ජනපදයේ ඉතා බහුලවම භාවිතා වන වල් නාශකයක් වේ
(මෙම සටහන USGS පලිබෝධනාශක භාවිතය සම්බන්ධ සිතියම් ඇසුරෙන් උපුටා ගන්නා ලද්දකි
) 

පලිබෝධනාශක වර්ගීකරණය සඳහා ක්‍රමවේද ගණනාවක් පවතී
ඇල්ගීනාශක - මේවා ඇල්ගී පාලනය සඳහා භාවිත වේ
ඇවිසයිඩ/ පක්ෂිනාශක - පක්ෂීන් පාලනය සඳහා භාවිත‍වේ
බැක්ටීරියානාශක - බැක්ටීරියා පාලනය සඳහා භාවිත වේ
දිලීරනාශක - දිලීර සහ ඌමයිසයිටාවන් පාලනය සඳහා භාවිත වේ
වල් නාශක - අනවශ්‍ය ශාක වර්ග පාලනය සඳහා භාවිතා වේ
කෘමිනාශක - කෘමීන් පාලනය සඳහා භාවිතා වේ
- මේවා කෘමි බිත්තර විනාශ කරන සංයෝග, කෘමීන්ගේ පිළා අවස්ථාව විනාශ කරන සංයෝග හෝ සුහුඹුල් කෘමීන් විනාශ කරන සංයෝග විය හැක
කීඩෑනාශක - කීඩෑවන් පාලනය සඳහා භාවිතා‍වේ
මොලුස්කානාශක - ගොළුබෙල්ලන් සහ හම්බෙල්ලන් පාලනය සඳහා භාවිතා වේ
නෙමැටෝඩානාශක - නෙමැටෝඩාවන් පාලනය සඳහා භාවිතා වේ
කෘන්තකනාශක - කෘන්තකයින් පාලනය කිරීම සඳහා භාවිතා වේ
වෛරස් නාශක - වෛරස් වර්ග පාලනය කිරීම සඳහා භාවිතා වේ
(උදා - H5N1)

පලිබෝධනාශක කෘතීම පලිබෝධනාශක සහ ජෛව පලිබෝධනාශක ලෙස ද වර්ගීකරණය කළ හැකි නමුත් ඇතැම් විට මේවා අතර වෙනස්කම් එතරම් පැහැදිලි නොවේ
පුළුල් පරාස පලිබෝධනාශක ලෙස හැඳින්වෙනුයේ විශේෂ ගණනාවක් මරණයට පත් කළ හැකි පලිබෝධනාශක වන අතර පටු පරාස පලිබෝධනාශක ලෙස හැඳින්වෙනුයේ තෝරාගත් සීමිත විශේෂ සංඛ්‍යාවක් මරණයට පත් කළ හැකි පලිබෝධනාශක වේ
ක්‍රමානුකූලව ක්‍රියාත්මක වන පලිබෝධනාශක ශාකයක් මඟින් අවශෝෂණය කර ගැනීමෙන් අනතුරුව ශාකය පුරා පැතිරීම සිදුවේ
බොහෝ කෘමිනාශක සහ දිලීරනාශක මෙසේ පැතිරෙන්නේ ශාකයේ ඉහල ප්‍රදේශ දක්වා වන අතර මෙය සෛලම පටකය හරහා සිදු වේ
අනතුරුව මේවා ශාකයෙන් පිට වීම සිදුවේ
මෙම ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පලිබෝධනාශකයෙහි කාර්යක්ෂමතාව ඉහල යාම සිදු විය හැක
මෙම ක්‍රියාවලිය ඔස්සේ ශාකයක පරාග හෝ පුෂ්පයක අඩංගු පැණි තුළට කෘමිනාශක ඇතුළත් වීම සිදුවේ නම් මී මැස්සන් වැනි පරාගන කාරක ජීවීන් විනාශ වීම සිදු විය හැක
බොහෝ පලිබෝධනාශක පලිබෝධකයන් සඳහා විෂ ද්‍රව්‍ය වේ
කෘමිනාශක යෙදීම්

මෙවැනි පින්තූර පුද්ගලික ආරක්ෂණ උපකරණ අඩුකම හේතුවෙන් බොහෝවිට විවේචනයට භාජනය වන නමුත් අවාසනාවන්ත ලෙස මෙය නිරූපණය කරන්නේ දියුණු වන රටවල ආදර්ශයයි
පලිබෝධ නාශක භාවිතය, වාසි සහ අවාසි
පලිබෝධ නාශක හානිකර යැයි සැළකෙන ජීවී විශේෂ පාලනය සඳහා භාවිතා කෙරේ
උදාහරණයක් ලෙස ඒවා මාරාන්තික ලෙඩ රෝගවන බටහිර නයිල් වෛරසය සහ මැලේරියාව වැනි රෝග සඳහා වාහක ලෙස ක්‍රියා කරන මදුරුවන් විනාශ කිරීම සඳහා භාවිතා වේ
එමෙන්ම ආසාත්මික තාවන්ට හේතුවන මී මැස්සන් දෙබරුන් සහ කුහුඹුවන් වැනි විශේෂ විනාශ කිරීම සඳහාද මේවා භාවිතා කළ හැක
තවද, කෘමිනාශක සතුන් මැක්කන් වැනි පරපෝෂිතයන් මගින් ඇතිවන රෝග වලින් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහාද භාවිතා කළ හැක
දිලීර සහිත ආහාර සහ යල් පැනගිය නිෂ්පාදන හේතුවෙන් මිනිසාට රෝග ඇති වීම වැළැක්වීම සඳහා පලිබෝධ නාශක යොදා ගත හැක
මහාමාර්ග දෙපස පවතින අනවශ්‍යය ශාක , ගස් වර්ග සහ පඳුරු වර්ග ඉවත් කිරීම සඳහා වල් නාශක භාවිතා කළ හැක
තවද, වල් නාශක වනෝද්‍යාන සහ වනාන්තර ප්‍රදේශවල වැඩෙමින් පරිසරයට හානි කරන ආක්‍රමණශීලී වල් පැළෑටි විනාශ කිරීම සඳහාද භාවිතා කෙරේ
‍ජලාශ සහ  පොකුණු වල වැඩෙමින්  පිහිනීම සහ මසුන් ඇල්ලීම වැනි ක්‍රියාකාරකම්වලට බාධා පමුණුවන, සහ ජලයට අප්‍රසන්න වර්ණයක් හෝ ගන්ධයක් ලබාදීමට හේතු වන ඇල්ගී සහ ජලජ තෘණ වර්ග පාලනය සදහා ද සාමාන්‍යයෙන් වල්නාශක යොදනු ලැබේ
පාලනය නොකළ විට  දිලීර සහ වේයන් වැනි පළිබෝධකයින් නිසා නිවාස වැනි ව්‍යුහයන්ට හානි සිදුවිය හැක
වෙළද සැල් සහ ආහර ගබඩා තුළ ධාන්‍ය වැනි ආහාර වලට හානි පමුණු වන කෘන්තකයින් සහ කෘමීන් පාලනය සදහා පලිබෝධ නාශක භාවිතා කරනු ලැබේ
කෙසේ නමුත් මෙම පලිබෝධ නාශක භාවිතා කරන ඕනෑම අවස්ථාවකදී එහා සම්බන්ධ අවධානමක් ද පවතියි
එහෙත් නිවැරදි ආකාරයේ පලිබෝධ නාශක භාවිත කිරීම තුළින් අදාළ අවධානම් මට්ටම EPA සහ PMRA වැනි පලිබෝධ නාශක පාලක ආයතන මගින් පිලිගත හැකි යැයි සම්මත කොට ඇති මට්ටම දක්වා ගෙන ඒම සිදු කළ හැක
පලිබෝධ නාශක භාවිතය මගින් කෘමීන් සහ අනෙකුත් පලිබෝධකයන්ගේ වගාවන්ට සිදු වන හානි වැළැක්වීම මගින් ගොවීන්ට මූල්‍යමය වශයෙන් ලාභ ගෙනදිය හැක
එක්සත් ජනපදය තුළදී ‍ගොවීන්ට මෙසේ ලැබෙන ලාභය ඔවුන් පලිබෝධ නාශක සදහා වියදම් කරන මුදල මෙන් 4 ගුණයක් පමණ වෙයි
එක්තරා අධ්‍යයනයකට අනුව පලිබෝධ නාශක භාවිතා නොකළ විට අස්වැන්න 10% කින් පමණ අඩුවීම සිදු වෙයි
1950 දශකයේ පටන් මැලෙරියා රෝගය මර්ධනය සදහා නිවාස වල බිත්තිමත DDT ඉසීම සිදුකර ඇත
මෑත කාලීනව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය මගින් නිකුත් කළ ප්‍රතිපත්තිමය ප්‍රකාශනයන් තුළ මෙම ක්‍රමයට වැඩි සහයෝගයක් දක්වා ඇත
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මැලේරියා රෝගය සම්බන්ධ අංශයේ ප්‍රධානීන් ආචාර්ය අරාටා කොචි ප්‍රකාශ කරන අන්දමට මැලෙරියා රෝගයට එරෙහිව අප සතුව ඇති ප්‍රධානම අවියක් ලෙස නිවාස වල අභ්‍යන්තරයේ මර්ධක සංයෝග ඉසීම සැලකිය හැක
එසේම ඔහුගේ අදහසට අනුව නිවෙස් අභ්‍යන්තරයේ ඉසීම සදහා ආරක්ෂිත යැයි ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය මගින් නිර්දේශිත කෘමිනාශක වර්ග අතරින් වඩාත් ක්‍රියාකාරී සංයෝගය වන්නේ DDT වෙයි
කෙසේ නමුත් ඔහු මෙම අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමෙන් අනතුරුව 2007 වසරේ ඔක්තෝබර් මාසයේ නිකුත් වු අධ්‍යයනයකට අනුව පියයුරු පිළිකා සහ වැඩි විය පැමිණීමට ප්‍රථම DDT වලට නිරාවරණය වීම අතර  සම්බන්ධතාවයක් ඇතැයි ප්‍රකාශ කෙරුණි
විද්‍යාඥයන්ගේ ඇස්තමේන්තු වලට අමතරව 1945 වසරේ පටන් මේ දක්වා මැලෙරියාව, කුද්දීටි ඉදිමීමේ වසංගත රෝග, නිද්‍රා රෝගය, සහ ටයිෆස් රෝගය වැනි රෝග පැතිරීයාම වැළැක්වීම මගින් DDT ඇතුළු ඕගැනෝපොස්පේට කාණ්ඩයට අයත් පලිබෝධ නාශක වර්ග මිනිස් ජීවිත මිලියන 7 ක් පමණ ආරක්ෂා කරදීමට සමත්ව ඇත
කෙසේ නමුත් DDT භාවිතය හැම විටම සාර්ථක නොවෙයි
මුල්වරට අප්‍රිකාව තුළ DDT ප්‍රතිරෝධය 1955 වසරේදී හදුනාගන්නා ලද අතර 1972 වසර වන විට ලොව පුරා මුදුරු විශේෂ 19 ක් DDT වලට ප්‍රතිරෝධය දැක්වීය
2000 වසරේදී වියට් නාමය තුළ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය තුළ සිදු කළ අධ්‍යයනයකින් හෙලිවුයේ DDT නොවන මැලේරියා පාලන ක්‍රම වේදයක් DDT වලට වඩා සැලකිය යුතු තරම් කාර්යක්ෂම වන බවයි. 

එක්සත් ජනපදයේ භාවිතා වන සමස්ථ පලිබෝධක නාශක වලින් 25% ක් පමණ නිවාස, ගෙවතු, උද්‍යාන, ගොල්ෆ් පිටි සහ පිහිනුම් තටාක ආශ්‍රිතව භාවිතා වෙයි
ඉතිරි ප්‍රමාණයෙන් 70% ක් පමණ ගොවිතැන් කටයුතු ආශ්‍රිතව භාවිතා කෙරේ
පලිබෝධ නාශක ප්‍රතිරෝධීතාවය
ප්‍රතිරෝධී පලිබෝධකයන් සඳහා පලිබෝධනාශක යෙදීම් කෘත්‍රීමව තෝරා ගැනීම සිදු වේ
මෙම රූප සටහනේ ප්‍රථම පරම්පරාවේ පලිබෝධනාශකයකට (රතු)  වැඩි ප්‍රතිරෝධීතාවයකින් යුත් කෘමියෙක් සිටී. පලිබෝධනාශක යෙදීමෙන් පසු එහි අවරෝහණයක් විශාල ජනගහන අනුපාතයක් නිරූපණය කරයි
එයට හේතුව ප්‍රතිරෝධී පළි බෝධකයන් (සුදු) තෝරා ගෙන මරා දමා තිබීමයි
නැවත නැවත යෙදීමෙන් අනතුරුව ජනගහණයෙන් බහුතරයක් ප්‍රතිරෝධි පළි බෝධකයන්ගෙන් යුක්තය
පළිබෝධ නාශක ප්‍රතිරෝධීතාවය යනු පලිබෝධ නාශකයකින් ඉලක්ක ගත වී ඇති පළිබෝධ වර්ගයක අනුවර්ථනය එමගින් එම රසායනික සංයෝගය එමගින් එම රසායනික සංයෝගයට අඩු නැඹුරුතාවක් දක්වයි. වෙනත් වචන වලින් කෘතිම තෝරා ගැනීම හරහා පළිබෝධකයන් විසින් රසායනික ද්‍රව්‍යයන් සදහා ප්‍රතිරෝධයක් ගොඩනංවයි. ඔවුන් එම පළිබෝධ නාශකයට දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ නිරාවරණය වීමෙන් අනතුරුව එම පළිබෝධ නාශක විසින් කලින් තරම් කාර්යක්ෂ්‍යමව ඔවුන් ජීවිතක්ෂ්‍යට පත් නොකරයි
වඩාත්ම ප්‍රතිරෝධි ජීවීන් වන්නේ ගැලවී සිට ඔවුන්ගේ ජානමය ලක්ෂණ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නට යැවීමට හැකි ජීවින්ය
පළිබෝධ නාශක ප්‍රතකිරෝධිතාවයේ වඩාත් විශේෂිත අර්ථ දැක්වීම් යම් විශේෂිත පළිබෝධ නාශක කාණ්ඩ වලට යෙදෙයි
පලිබෝධ නාශක නිෂ්පාදකයන් වඩා කැමැත්තක් දක්වන්නේ සත්‍යය තත්ත්ව වලදී යම් නිෂ්පාදනයක බිදවැටීමට හේතු නොවන අර්ථ දැක්වීම් වලටය
මෙය සමහරක් විට ක්ෂේත්‍ර ප්‍රතිරෝධිතාවය ලෙස සැලකෙයි
උදාහරණ ලෙස කෘමිනාශක ප්‍රතිරෝධිතා ක්‍රියාකාරී කමිටුවේ (IRAC) කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිරෝධිතාව පිළිබද අර්ථ දැක්වීම වන්නේ එය පලිබෝධන ජනගහනයක සංවේදීතාවය උරුම වෙනසක් බවත් ඒ හරහා ඒ ඒ පලිබෝධ ප්‍රභේදය සදහා ලේබල උපදේශ වලට අනුව අවශ්‍ය පාලන තත්ත්ව ලබාගැනීම සදහා යොදා ගත් විට නිෂ්පාදන වල නැවත නැවත සිදු වන අසාර්ථක වීම් සිදු වන බවත්ය
පළිබෝධ නාශක ප්‍රතිරෝධිතාව ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවති
1940 දශකයේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ගොවීන්ට ඔවුන්ගේ බෝග වලින් 7% ක් පලිබෝධකයන් නිසා නැති වුණි
1980 දශකයේ සිට වඩාත් වැඩිපුර පලිබෝධ නාශක භාවිතා කරත් එම ප්‍රතිශතය 13% දක්වා ඉහල ගොස් ඇත
පලිබෝධකයන් ප්‍රභේද 500 කට වැඩි ගණනක් පලිබෝධ නාශක වලට ප්‍රතිරෝධිතාවක් ගොඩ නංවා ඇත
අනෙකුත් ප්‍රභව තක්සේරු කරන්නේ 1945 සිට ගත් කළ එම ප්‍රභේද ගණන 1000 අවට පවතින බවයි. 

ක්‍රැචෙල් කාෂල් විසින් මෙම සංසිද්ධිය 1962 ඇය විසින් රචනා කළ Silent Spring ග්‍රන්ථයේ සදහන් කර තිබෙයි
2500ට පෙර යුගයේ පටන් පවා මානවයින් තම බෝග ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා පලිබෝධ නාශක භාවිතා කොට ඇත
දැනට හෙලිව ඇති පරිදි ලොව ප්‍රථම පලිබෝධනාශකය වනුයේ මූලද්‍රව්‍ය තත්වයේ පැවති ගෙන්දගම්/සල්ෆර් කුඩු වේ
මෙය වසර 4500කට පමණ ප්‍රථම සුමේරියාවේ භාවිත කෙ‍රුණු බවට සාධක ඇත
15 වන ශත වර්ෂය වන විට ආසනික්, රසදිය සහ ඊයම් වැනි විෂ සහිත මූලද්‍රව්‍ය පලිබෝධනාශනය සඳහා වගාවන්ට යෙදීම ආරම්භ වී තිබුණි
17 වන සියවසේ දී දුම්කොළ පත්‍ර මඟින් නිකොටින් සල්ෆේට් නිස්සාරණය කොට එය කෘමිනාශකයක් ලෙස භාවිත කිරීම ආරම්භ කරන ලදී
මේ හැරුණු විට 19 වන ශත වර්ෂය තුළ දී තවත් ස්වභාවික පලිබෝධනාශක වර්ග යුගලක් හඳුන්වා දීම සිදු විය
ඒවා නම් ක්‍රිසැන්තමම් ශාක ඇසුරෙන් නිස්සාරණය කළ පයිරෙත්‍රම් සහ ඝර්ම කලාපීය එළවළු ශාකවල මුල් ඇසුරෙන් නිස්සාරණය කෙ‍රුණු රොටෙනෝන් යන සංයෝගයි
1939 වසරේ දී පෝල් මුලර් විසින් DDT ඉතා සක්‍රීය කෘමිනාශකයක් බව සොයා ගන්නා ලදී
මේත් සමඟම DDT ඉතා ඉක්මනින්ම ලොව වඩාත් ප්‍රචලිත පලිබෝධනාශකය බවට පත්විය
1940 දශකය ආරම්භ වීමත් සමඟ විවිධ නිෂ්පාදකයින් කෘතීම පලිබෝධනාශක විශාල වශයෙන් නිෂ්පාදනය ආරම්භ කළ අතර ඒවා ලොව පුරා ප්‍රචලිත විය
ඇතැම් මූලාශ්‍රයන්ට අනුව 1940  සහ 1950 දශකයන් පලිබෝධනාශක යුගයෙහි ආරම්භය සනිටුවහන් කරයි
1950 සිට අද දක්වා කාලය තුළ දී පලිබෝධනාශක භාවිතය 50 ගුණයකින් ඉහල ගොස් ඇත
ඒ අනුව වර්තමානය වන විට එක් වසරක් තුළ කාර්මික පලිබෝධනාශක ටොන් මිලියන 2.5ක (මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 2.3ක්)ප්‍රමාණයක් ලොව පුරා භාවිතයට ගැනේ
ලොව භාවිතා වන පලිබෝධ නාශක ප්‍රමාණයෙන් 75%ක ප්‍රමාණයක් සංවර්ධිත රටවල භාවිතා කෙරේ
කෙසේ නමුත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල පලිබෝධ නාශක භාවිතා වන ප්‍රමාණය ඉහල යමින් පවතී
1960 දශකයේ දී DDT මඟින් බොහෝ මසුන් මත යැපෙන පක්ෂීන්ගේ ප්‍රජනනය වළක්වන බව සොයා ගන්නා ලද අතර එය ජෛව විවිධත්වයට දැඩි තර්ජනයක් විය
මේ සමඟම රේචර් කාසන් විසින් ජෛව සාන්ද්‍රණකරණය පිළිබඳ Silent Spring නම් ග්‍රන්ථයක් ප්‍රකාශයට‍පත් කළ අතර එය ඉතා ප්‍රචලිත තත්වයට පත් විය
වර්තමානය වන විට DDT අවම වශයෙන් රටවල් 86 ක  තහනම් සංයෝගයක් ලෙස නම් කර ඇති නමුත් ඇතැම් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල එය තවදුරටත් භාවිත කෙරේ
පලිබෝධනාශක
බහු වගාව () යනු විවිධාකාර වගාවන් ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් එකම ප්‍රදේශයක ස්වාභාවික පරිසරයේ විවිධත්වය අනුකරනය කරමින් එකම වගාවකට විශාල බිම් ප්‍රදේශයක් යොදා ගැනීමේ ක්‍රමයෙන් ඉවත් වී කරන කෘෂි කර්මාන්තයයි
මෙම ක්‍රමයට ශෂ්‍ය මාරුව ,විවිධ වගාවන් අන්තර් වගාවන් (අතුරුවගාවන්) සහායක තෝරාගත් හිතකර පැලෑටි, alley වගාවන් ඇතුලත්වේ
බහු වගාවන් සඳහා වැඩි කම්කරු ශ්‍රමයක් අවශ්‍ය වුවද තනි වගාවකට වඩා වාසිදායක පැති කිහිපයක් තිබේ
වගා විවිධත්වය හේතුවෙන් තනි වගාවකට පහසුවෙන් වැළ‍ඳෙන ලෙඩ රෝගවලින් මිදීමේ හැකියාව ලැබේ
මේ සඳහා නේචර් (Nature) සඟරාවේ පළවූ වාර්ථාවක් උදාහරණයක් ලෙස ගත හැක
එම වාර්ථාවට අනුව චීනයේ එකම බිමක විවිධ වර්ගයේ වී වර්ග වගා කිරීමෙන් 89%ක අස්වැන්නක් ලැබී ඇත
මෙයට හේතුව අධික ලෙස කෘමිනාශක භාවිතා කළ යුතු පළිබෝධ රෝග වැලඳීම 94% ක ප්‍රමාණයක් අඩු වීමයි
විවිධ වගාවන් තිබීමෙන් විවිධාකාර සත්ව ගනය‍ට වාසභූමි සැපයේ එයින් ප්‍රදේශයේ ජෛව විවිධත්වය වැඩිවේ
මෙය පරිසර හිතකාමී වීම නැතහොත් ජෛව විවිධත්වය සඳහා මනාව බිම් කඩවල් වල ඉඩකඩ සැලසීමේ එක් අවස්ථාවකි
බහුවගාව යනු permaculture(ස්ථිරවගා ක්‍රමයේ ) ක්‍රමයේ  එක් මූලධර්මයකි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
 බහු බෝග ගොවිතැන

බාහිර සම්බන්ධ 
 Crop rotation and polyculture 
 Polycultures in the Brazilian drylands
 Polyculture and disease prevention
 PolyCultures
Food Where We Live
වහල මත ඉදිකර ඇති උද්‍යානයක් යනු ඕනෑම ගොඩනැගිල්ලක වහලය මත ඉදිකර ඇති ඕනෑම උද්‍යානයකි
පුරාතන කාලයේ සිට මිනිසුන් ව්‍යුහ මත ශාක වැවීම සිදු කරන ලදී
අලංකරණය කිරීමේ නාසිය හැර වහල මත ශාක වැවීම තුළින් ආහාර, උෂ්ණත්ව පාලනය ,වාස්තු විද්‍යාත්මක අලංකාරත්වය හා නව නිර්මාණ ශීලි අවස්ථා සපයා දේ
නගරබද ප්‍රදේශවල උද්‍යානකරණය සඳහා ඇති ඉඩ පහසුකම් අඩු කම වහල මත උද්‍යාන බිහිවීමට මූලික හේතුව බවට පත්ව ඇත
උද්‍යානය ස්වාධීන ගොඩනැගිල්ලක වහලය මත තිබිය හැකි අතර එහෙයින් එම ගොඩනැගිල්ලේ ජලය හා අපද්‍රව්‍යය පිළිබඳ කටයුතු කරනු ලැබේ
දිය වගාව හා අනෙකුත් අතිරේක ක්‍රමවලින් උදාහරණ ලෙස පස් අවශ්‍යතාවය හෝ එහි විශාල බර අඩු කිරීම තුළින් වහල මත ඉදිකරන උද්‍යානයක ඉදිකිරීම් හැකියාව වැඩි කළ හැක
වහල මත ඇති උද්‍යානවලදී බඳුන් තුළ වගා කිරිම බහුල වශයෙන් භාවිතා කෙරේ
වහල මත ඇති උද්‍යානයකට උසස් උදාහරණයක් වන්නේ චිකාගෝ නගර ශාලාවයි. 

කුඩා නිවාසවල ජීවත් වන්නන්ට වර්ග අඩි උද්‍යානකරණය හෝ (ඊටත් වඩා ) අඩු ඉඩක් ඇති අවස්ථාවල ජීවත්වන බිත්ති (සිරස් උද්‍යානකරණය) අතිශයින් සුවිශේෂ වේ
මේවා මගින් සාම්ප්‍රදායික උද්‍යානකරණයට වඩා ඉතා අඩු අවකාශයක් භාවිතා කරයි
(වර්ග අඩි උද්‍යානකරණය මගින් සාම්ප්‍රධායික ‍පේළිවල අවකාශය 20% ක් පමණක් භාවිතා කරන අතර සිරස් අද්‍යානකරණය මගින් ඊට වඩා දස ගුණයක් වැඩි නිෂ්පාදනයක් ලබා ගත හැක
) මෙමගින් පරිසරයට බලපාන ක්‍රියාවන්ද වැඩි දියුණු කිරීම සිදු කරයි
එමගින් ප්‍රිෂ් ක්‍රමය නැති කිරීම ,  පලිබෝධනාශක අඩු කිරීම  හෝ ඉවත් කිරීම  හා කොම්පෝස්ට් හරහා අප ද්‍රව්‍යය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය දිරි ගැන්වීම සිදු කරනු ලැබේ
කුඩා බද්ධ නිවාසවලදී සාම්ප්‍රධායික කොම්පෝස්ට් පද්ධතියකට වඩා බොකෝෂි කොම්පෝස්ට් පද්ධතියක් වඩා ප්‍රායෝගික වේ
ජීවත් වීමේ යන්ත්‍රයේ සම්බන්ධිත අදහස පදනම් වී ඇත්තේ උද්‍යානකරණයේ වඩාත් ප්‍රාථමික ආකාරය මතයි
පසමත අපද්‍රව්‍යය දැමීම (කොම්පෝස්ට් හා මළ අපද්‍රව්‍යය සුදුසු ලෙස බිඳීම සිදු කරනු ලබන්නේ විශේෂිත අගල් හෝ ඇසුරුම් තුළය
) හා ආහාර පළදාව නෙළා සැකසුම් කිරීමේදී කොම්පෝස්ට් නිපදවෙන අතර ඒවා අනුභව කිරීමේදී මළ අපද්‍රව්‍යය නිර්මාණය වේ
ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශවලදී සංවෘත කුඩු උද්‍යානකරණය භාවිතා කරනු ලබයි
නමුත් මෙමගින් අවශ්‍ය ආරක්ෂාවීම් නොකළ හොත් සෞඛ්‍යය අවධානම් ඇතිවීම සිදුවිය හැකිය
මනුෂ්‍යය හෝ සත්ව අපද්‍රව්‍යය අඩංගු කොම්පෝස්ට් තාපකාමී තත්වවලට ළඟාවිය යුතු අතර භාවිතයට ගැනීමට පෙර වසරක් වත් පරණවිය යුතුය ශාක භක්ෂක සතුන්ගෙන් ලැබෙන පොහොර සඳහා මෙම ක්‍රියා මාර්ග නොගත්තද ඒවා ආරක්ෂාකාරීය
විවිධ වෙනස් වර්ගවල අමුද්‍රව්‍ය රාශියකින් සමන්විත වීම කොම්පෝස්ට් කිරීම ආරක්ෂාකාරී ක්‍රියා පිළිවෙලක් වන  අතර එය ලබා ගත හැකි හොඳම පොහොර ආකාරවලින් එකක් වේ
උද්‍යානකරණය
වල් පැළ පාලනය යනු පලිබෝධ පාලනයේ උද්භිත සංරචකය වන අතර එහි දී සිදු කරෙන්නේ වල් පැළ වර්ධනය වී, ගෘහස්ථකරණයට ලක් කළ පැළවලට හා පශු සම්පත්වලට හානිදායක වීමට පෙර භෞතික හෝ රසායනික ක්‍රමවලින් ඒවායේ වැඩීම නැවැත්වීමයි
වල් පැළ
වනාන්තර ආශ්‍රිත උද්‍යානකරණය (Woodland Gardening)

කෙන්ෆර්න් හා Plants for a future විසින් වනාන්තර උද්‍යානකරණය වචනය උකහා ගන්නා ලදී
හාට්ගේ පද්ධතියට වූ ප්‍රධාන විවේචනයක් වූයේ භාවිතා කරන ලද ශාක තෝරා ගැනීමයි
කැරට් වැනි වර්තමානයේ වවන බොහොමයක් සාම්ප්‍රදායික බෝග සූර්යාලෝකය අවශ්‍ය ශාක වන අතර ඒවා වඩා වැඩි ආවරණයකින් යුත් වනාන්තර උද්‍යාන පද්ධති සඳහා නිසි පරිදි තෝරා ගෙන නොතිබුණි
ෆර්න්ගේ අදහස වූයේ සාර්ථක සමෝෂ්ණ වනාන්තර උද්‍යානයක් සඳහා සෙවන දරා ගත හැකි ශාක විශාල පරාසයක් භාවිතා කිරීමට අවශ්‍ය බවයි. මේ නිසා Plants for a future විසින් එවැනි පද්ධතියට සුදුසු ශාක දත්ත ගොනුවක් නිර්මාණය කරන ලදී
ඇග්‍රො ෆොරස්ට්‍රි රිසර්ච් ට්‍රස්ට් ආයතනය සතුව ඩෙවෝන්, ඩාටින්ග්ටන් හි ෂූමාකර් විද්‍යාලයට යාබදව අක්කර 2ක වනාන්තර උද්‍යානයක් ඇත
එහි දී වල් පැලවල වැවීම වැළැක්වීම සඳහා ඔවුන් විසින් භූමි ආවරණ ශාක බහුලව භාවිතා කරයි
නිවර්ථන ප්‍රදේශවල ගොඩ නංවා ඇති ගෘහස්ථ උද්‍යාන පද්ධති, සමෝෂ්ණ දේශගුණවල දී භාවිතා කිරීම සුදුසු පරිදි සකසා ඇත් ද යන්න පිළිබඳව යම් විවේචනයක් පවතී
Astrobiology යන ග්‍රීක වචනයේ තේරුම වන්නේ (astro නක්ෂත්‍ර මණ්ඩලය bio- ජීවය logos -දැනුම) යන්නයි
එය විශ්වයේ ජීවය සෙවීම සඳහා තාරකා විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව හා ජීව විද්‍යාව සංයෝජනය කෙනෙ ක්ෂේත්‍රයකි
එය ප්‍රධාන වශයෙන් නාභිගත වන්නේ ජීවයේ සම්භවය, ප්‍රචාරණය හා පරිණාමය මතයි
වෙනත් තාරකා වටා පවතින ග්‍රහ මණ්ඩල පිළිබඳ තොරතුරු ආමනයන් සමඟ එහි අණසක බහිර් ජීව විද්‍යාව දක්වා පුළුල් වී ඇත
අභ්‍යවකාශ ජීව විද්‍යා පර්යේෂණ මාතෘකා අතරින් සටහන් වන්නේ 
	ජීවය යනු කුමක්ද
පෘථිවිය මත ජීවය ඇති වූයේ කෙසේද
පෘථිවිය මත ජීවයේ වර්තමානය හා අනාගතය පිළිබඳ අජටාකාශ භෞතික විද්‍යා නිරීක්ෂණ පවසන්නේ මොනවාද
වෙනත් ග්‍රහලෝකවල ජීවය පවතී නම් අප එය හඳුනාගන්නේ කෙසේද
සංකීර්ණ ජීවය සඳහා අපට කෙ‍තරම් කල් බලා සිටින්නට සිදුවේද
එය DNA හා කාබන් මත හෝ වෙනත් යමක් මත පදනම් වූවක් ද
එහි ස්වරූපය කෙබඳු ද
යනාදි පොදු ගැටළුය
නමුත් එය ගැඹුරින් විමසන විට ගැටළු රාශියක් උත්පාදය කරයි
බොහො විට අභ්‍යවකාශ ජිව විද්‍යාවේ ගොඩ නැ‍ඟෙන්නා වු ත් විමසිමට භජනය වන්නා වුත් ගැටළු වන්නේ පෘථිවියට පරිබාහිර ජිවයක් විශ්වයේ අන් තැනක තිබේද යන්නය
එයට පක්ෂ වන්නේ නම් එනම් පෘථිවියෙන් පරිබාහිර වු ජිවයක් තිබේ නම් 

  එය ක්ෂුද්‍ර මට්ටමේ එකක්ද
නැතිනම් යම් බුද්ධිමත් ජිවි කොටසක්ද
ඒ කොයි ආකාරයක බුද්ධි මට්ටමක්ද
එසේ ජිවයක් හටගත් ග්‍රහලෝකයේ ස්වභාවය කුමක්ද
කුමන ආකාරයේ ජිව විද්‍යාත්මක පදනමක් ඔවුන්ට තිබේද
අපට ඔවුන් සමඟ තොරතුරු හුවමාරු කර ගත හැකිද
පෘථිවියෙන් පරිබාහිර ජිවයක් අප සමාජ ආර්ථික සංස්කෘතික තත්ත්වයන්ට කුමන ආකාරයක බලපෑමක් එල්ල කරන්නේද
ආදි ගැටළු රාශියක් අප වෙත එල්ල වේ
එමෙන්ම විශ්වයේ අප තනිවු හුදකලාවු ජිවයක් නම් එවිටද අපට ගැටළු කිහිපයක් මතු වේ
අප විශ්වයේ හුදකලා වුයේ ඇයි
විශ්වයේ බිලියන ගණනක් වු තාරකා අතරින් ඒවා වඩා පරිභ්‍රමණය වන ග්‍රහ ලෝක අතරින් ජිවයක් හට ගැනිමට පෘථිවිය සතුවු විශේෂිත වු ලක්ෂණය කුමක්ද
විශ්වයේ පවතින්නා වු ජිව සන්නතියේ අනාගතය කෙබඳුද
එය පෘථිවියේ පැවැත්ම මත පමණක්ම රැදුණු ජිවයක්ද
පෘථිවියෙන් එපිටට මේ ජිවය රැගෙන යා හැකිද
යනාදි  ගැටළු නිරන්තරයෙන් අභ්‍යවකාශ ජිව විද්‍යාව හමුවේ පවති
අභ්‍යවකාශ ජිව විද්‍යාව ඉතා වේගයෙන් දියුනු වන විශය ක්ෂේත්‍රයකි
එය ජිවයේ මුලාරම්භය හා පරිණාමය ගැන ද සොයා බලන්නාවු ක්ෂේත්‍රයක් වේ
අභවකාශ ජිව විද්‍යාව යනු නුතන විෂයක් ලෙස බොහො දෙනා හඳුනා ගත්ත ද එයට දිගු ඉතිහාසයක්ද පවති
අභ්‍යාවකාශ ජීව විද්‍යාව යනු භෞතික විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව , භූ විද්‍යාව  හෝ දර්ශනය යොදා ගනිමින් පරිබාහිර ලෝකවල ජීවයේ ස්වභාවය ප්‍රතිබිම්භනය කිරීමට සමත් බහු විනයානුකූල ක්ෂේත්‍රයකි
“අභ්‍යාවකාශ ජීව විද්‍යාව දන්නා විද්‍යාත්මක න්‍යායන් යොදා ගෙන නොදන්නා දේ පිළිබඳ ප්‍රතිබිම්භනයක් ‍ගොඩ නංවවන ස්වාභාව දර්ශන ක්ෂේත්‍රයක් බව මෙම ක්ෂේත්‍රයේ විචාරක ඩේවිඩ් ග්‍රීන්ස්පූන් 2003 දී පවසා ඇත
ජීවය සහිත ග්‍රහලෝක පිළිබඳ අපට ඇත්තේ එකී උදාහරණයක් පමණක් බැවින් වැඩ කටයුතු බොහොමයක් ප්‍රතිබිම්භ වන අතර ජීව විද්‍යාවේ ‍,භෞතික විද්‍යාවේ හා ජීව රසායන විද්‍යාවේ වත්මන් දැනුම මත පදනම්ව ඇත
කෙසේ වුවත් ක්ෂිර පථය නමින් හඳුන්වන අප සෞර ග්‍රහ මණ්ඩය අයත් මණ්දාකිණියට සුරුයා වැනි තාරකා බිලියන 200ක් වත් අයත් යැයි සැලකේ. එමෙන්ම ක්ෂිර පථය නමින් අප හඳුන්වන මණ්දාකිණිය වැනි මන්දාකිණි බිලියන සිය ගණක්වත් විශ්වයේ ඇතැයි විදඥායෝ සැක පළ කරති
ඇත්තෙන්ම කොතරම් මන්දාකිණි ප්‍රමාණයක් විශ්වය සතුව ඇත්දැයි නොදන්නා හෙයින් කොපමණ තාරකා ප්‍රමාණයක් එවාට අයත් ග්‍රහ වස්තු සමඟ භ්‍රමණය හා පරිභ්‍රමණය වෙමින් පවතී දැයි නිශ්චය කළ නොහැකි තරම්ය
එවන් වු විශාල විශ්වයක ජිවයක් පවතිදැයි සෙවිම ඇත්තෙන්ම දුෂ්කරය
නමුත් එය කළ නොහැක්කක් නොවේ
මන්ද මිනිසා සතු විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික හැකියාව දිනෙන් දින වර්ධනය වන නිසාය
විද්‍යාව හා තාක්ෂණය කොතරම් වර්ධනය වුවද නැතහොත් දියුණු වුවද තවමත් තාරකා හෝ අභ්‍යාවකාශ ජිව විද්‍යාඥයන්ට වෙනත් ග්‍රහ ලෝකයක් වෙත ගොස් ජිවින් පිළිබඳ පර්යේෂණ කටයුතු කිරීමට අවශ්‍ය තරම් හැකියාවක් ලැබි නොමැත
මේ නිසාම ඔවුන් විශේෂ අවධානයක් පෘථිවියේ ජිවය කෙරෙහි යොමු කරනු ලැ‍බේ
එනම් අභයවකාශ ජිව විද්‍යාඥයන් පෘථිවිය තම නිවස ලෙස සළකනවා සේම ඔවුන් පෘථිවිය තවත් එක් ග්‍රහ ලෝකයක් ලෙස පර්යේෂණ කටයුතු කෙරෙහි යොදා ගනි
පෘථිවියේ ජිවය සම්භවය වු ආකාරය ගැන ඔවුන් විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන්නේ ද ඒ බැවිණි
ඉතා ක්ෂුද්‍ර ජිව මට්ටමකට සිට අද දක්වා ජිවය වර්ධනය විමට තුඩු දුන් සාධක, මේ නිසාම අභ්‍යවකාශ ජිව විද්‍යාවේ නිරන්තර පර්යේෂණයට බඳුන් වේ
විහේෂයෙන්ම පෘථිවියේ කුමන පාරසයකද මුලින්ම ජිවය ඇති වන්නට ඇත්තේ යන ගැටළුව ඔවුන් නිරන්තරයෙන් පිළිතුරු සොයන ක්ෂේත්‍රයකි
අභ්‍යවකාශ ජිව විද්‍යාවේ ඉතිහාසය 
පෘථි‍වියෙන් පරිබාහිර ජිවින් පිළිබඳ ඉගැන්විම් කෙරේ දිගු ඉතිහාසයක් පවතී
එහෙත් ඒ සියළු ඉගැන්විම් වර්ග දෙකකට ගොනු කළහැක
 ආගමික හා පාරභෞතික විශ්වාසයන් හා ඇදහිලි සමඟ ඇති වු ඉගැන්වීම්
 දාර්ශනිකයන් හා විවිධ පුද්ගයන්ගේ අදහස්  මෙන්ම පර්ය්ෂණ ඇසුරින් ඇති වු දැනුම

ඉහත දක්වන කාණ්ඩ දෙක වෙන් සමහර අවස්ථා වලදි වෙන්කර හඳුනා ගැනිම තරමක් දුශ්කර වුවත් එය ඉතිහාසය හඳුනා ගැනිමට තරමක් පහසුවක් සලසනු ලැබේ
ලෝකයේ පවතින බොහෝ ආගම් හා දර්ශයන් විසින් පිටසක්වල ජිවය පිළිබඳ සාක්ච්ඡා  කර ඇති අතර විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවට නුදුරු පරිසරයක් තුළ සම්භවය වු බෞද්ධ දර්ශනය තුළත් එවැනි අන්තර්ගතයන් බහුලව හමුවේ
කතෝලිකයන්ගේ ආගමික ග්‍රන්ථය වන බයිබලයේද ගුවනින් ගමන් කරන යානාවක් පිළිබඳ විස්තර සඳහන් වේ
ආගමික ඉගැන්වීමේ මේ ආදි වශයෙන් ඉතා දිර්ඝ ලෙස විස්තර වන අතර අභව්‍ය සිද්ධි හා බැදි පවති
නමුත් විවිධ පුද්ගලයින් මේ පිළිබඳව විවිධ මත දරා තිබේ
විශේෂයෙන්ම පැරණි දාර්ශනිකයන් මේ පිළිබඳ දරා ඇති අදහස් ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් තිබේ
පැරණි ග්‍රික හා යුරෝපය ආශ්‍රීතව විසු දාර්ශනිකයන් හා පැරණි භාරතයේ විසු දාර්ශනිකයන් හා විද්වතුන්ද ඒ අතර ප්‍රමුඛ වේ
දාර්ශනිකයන් පමණක් නොව සුප්‍රකට චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වු ලියනාඩෝ ඩාවින්සිගේ සිතුවම් බොහොමයක පිටසක්වල ජිවින් හා යානා පිළිබඳ සදහන් වී තිබිය විස්මය දනවන සුළුය
එමෙන්ම පැරණි ශිස්ටාචාරවලින් හමුවන පුරාවස්තු ඇසුරේද ඔවුන්ගේ ඉදිකිරීම් වලද පිටසක්වලයන් පිලිබද විවිධ සටහන් හමු වේ
වර්තමාන ප්‍රවණතා  
(හරිතලව - කුඩා කොළ පැහැ වස්තූන්) මෙහි  දැක්වෙන ශාක කොළ තුළ ඇත)

NASA ආයතනයට අනුව සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් පිටත ග්‍රහලෝකවල ශාක වර්ණක අප‍ගේ වර්ණක වලින් වෙනස් විය හැක
කලක දී මෙය විද්‍යාත්මක ඉල්ලුමේ මූලික ප්‍රහාහයෙන් ඔබ්බෙහි පිහිටි ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස සැලකුන ද අද එය විධිමත් අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත්ව ඇත
නාසා ආයතනය මේ වන විට අභ්‍යාවකාශ ජීව විද්‍යා ආයතනයක් අරඹා ඇත
ඊට අමතරව මෙම ක්ෂේත්‍රයේ උපාධි අපේක්ෂකයන්ට උපාධි පිරිනමන වැඩ පිළිවෙලක් ක්‍රියාත්මක කරන විශ්ව විද්‍යාල සංඛ්‍යාව ඇමරිකා එකසත් ජනපදයේ (උදා - ඇරිසෝනා විශ්ව විද්‍යාල‍ය, පෙන් ප්‍රාන්ත විශ්ව විද්‍යාලය, වොෂිංටන් විශ්ව විද්‍යාලය, කැනඩාවේ , බ්‍රිතාන්‍යයේ හා අයර්ලන්තයේ සීඝ්‍රයෙන් වැඩිවෙමින් පවතී
අඟහරුගේ උල්කාෂ්මයක් වන (ALH84001) ජීවීන් විසින් සිදු කරන ලද නිර්මාණ පෙන්වයි.

වර්තමාන අජටාකාශ ජීව විද්‍යා සමීක්ෂණයන් වන්නේ අඟහරුගේ ජීවය පිළිබඳ සමීක්ෂණයයි
ජලය ජීවයේ වර්ධනයට අත්‍යවශ්‍ය සහසධයක් ලෙස සැලකෙන අතර (මුළුමනින්ම ඔප්පු නොකෙරුණ ද) අඟහරු මතු පිට සැලකිය යුතු තරම් ජලය පැවති බවට සාධක එන්න එන්නට වැඩිවේ
අජටාකාශ ජීව විද්‍යාවේ වඩාත් අවධානය යොමු කෙරෙන ප්‍රායෝගික යෙදීමක් ලෙස සැලකිය හැක්කේ ජීවය සොයා කෙරෙන  ගවේෂණයම උපකාරී වන, දැනුවත් කෙරෙන වාදයක් ගොඩ නැංවීමයි
ජීවය සොයා කෙරුණු මෙහෙයුම් අතර වයිකිං වැඩ සටහන හා බීගල් 2 ගවේෂණය අඟහරු වෙත ඉලක්ක විය
“වයිකං” හි ප්‍රතිඵල තවම පියවී නොමැති අතර බීගල් 2 මතුපිටින් දත්ත සම්ප්‍රේශණයට අසමත් වූ අතර පුපුරා යන්නට ඇතැයි අනුමාන කෙරේ
ප්‍රභල අජටාකාශ ජීව විද්‍යාත්මක අරමුණක් සහිත අනාගත මෙහෙ‍යුමක් වන‍්නේ “බ්‍රහස්පති හිම චන්ද්‍ර කාක්ෂික” යි
එය බ්‍රහස්පතිගේ ද්‍රව ජලය පැවතිය හැකි මිදුණු චන්ද්‍රයන් ගවේෂණයට සැලසුම් කර ඇත
2009 දි නාසා ආයතනය “අඟහරු විද්‍යාගාර” රෝවර් ගොඩ බැස්වීමට සැලසුම් කොට ඇති අතර එය නවීන විද්‍යාත්මක උපකරණ යොදා අඟහරුගේ අතීත හා වර්තමාන ජීවය සොයා යනු ඇත
අද 2008 වුව ද පිටසක්වල ජීවයක් පිළිබඳ සෘජු සාක්ෂි නොමැතත
ALH84001 උල්කාෂ්මය ඇන්ටාර්ටිකාවෙන් හමුවූ අතර එහි ප්‍රභවය අඟහරු යැයි විශ්වාස කෙරේ
ඇතැම් විද්‍යාඥයින් එය පිටසක්වල ජීවයේ ක්ෂුද්‍ර පොසිලයක් ලෙස හැඳින්වුව ද අර්ථය ආන්දෝලනාත්මකය
අඟහරු සීඝ්‍රගාමී ඒෂණියෙන් හා පෘථිවි ස්ථාවර දුරේක්ෂවලින් අඟහරු‍ගේ වායුගෝලයේ මීතේන් ඇති බවට සලකුණු ලැබිණි
මීතේන් හි අර්ධ ආයු කාලය අඟහරු මත දී අඩු අතර එබැවින් එය සක්‍රියව ජනනය විය යුතුය
එක් සම්භාවිතා සාධකයක් ලෙස සක්‍රිය ගිනි කඳු සැලකිය හැකි වුව ද තවමත් අඟහරු මතින් එවැන්නක් හමු වී නොමැති බැවින් පෘථිවයේ පරිවෘත්තීය අතුරු ඵලයක් ලෙස මීතේන් ඇති කරන මීතේන් ජනන බැක්ටීරියා වැනි ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වර්ගයක් ඇතැයි විද්‍යාඥයන් සිතන්නට පෙළඹී ඇත
අඟහරු වෙත
අඟහරු විද්‍යාගාරය
බාහිර අඟහරු
බීගල් 2
පරිණාමය
වැනි මෙහෙයුම්ය
සෙනසුරුගේ ටයිටන් චන්ද්‍රයාවන කැඩිනි ඒෂණිය
බ්‍රහස්පතිගේ යුරෝපා චන්ද්‍රයා මතට “අයිස් ක්ලිපර්” ද යවා ඇති අතර ඒවා සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ වෙනත් ජීවයක් පිළිබඳ බලාපොරොත්තුවෙන් ගවේෂණ කටයුතුවල යෙදේ
ග්ලීස් 581 c චිත්‍ර ශිල්පියෙකුගේ ඇසින් එය සිය තරුවේ ජනාවාස විය හැකි දුරින් පිහිටි හඳුනාගත් පළමු පිටසක්වල ග්‍රහලෝකයයි
රසායනික උපකල්පන මඟින් අභ්‍යාවකාශ ජනාවාස විය හැකි දුරින් පිහිටි ග්‍රහ‍ලෝකවල පැවැත්ම වැනි ද්විතීයික ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දීම තරමක් සාර්ථක වී ඇත
පෙර පුරෝ කථනය කළාම ද වැඩිපුර ඝනත්වයකින් වෙනත් තාරකා වටා ග්‍රහලෝක ඇති බව සනාථ කරමින් වුබ්ල් හා පරිවහන ක්‍රම යොදා ගෙන අති විශාල පිටසක්වල ග්‍රහලෝක සංඛ්‍යාවක් හඳුනාගෙන ඇත
ජනාවාස දුරින් පිහිටි පෘථිවි සිදිසි ප්‍රථම ග්‍රහලෝකය විකිරණ ප්‍රවේග ක්‍රම යොදා ගෙන සොයාගත් ග්ලීස් 581 c වේ
තාක්ෂික සීමාවන් නිසා මේ දක්වා සොයාගත් ග්‍රහලෝක බහුතරය ජීවයක් ඇති විය හැකැයි සිතිය නොහැකි උණුසුම් වායුමය යෝධයන් වේ
මෙවැනි ග්‍රහලෝකවල චන්ද්‍රයන්ට වඩාත් ජීවීන්ට හිතකර සහ උපස්ථර හෝ මුහුදු තිබීමට ඉඩ ඇත
පාෂාණ බහුල ලෝහ ගහණ අභ්‍යන්තර සහිත ග්‍රහලෝක සහිත අපගේ පෘථිවිය ජීවයට උචිතම යැයි පැවසීම පිළිගත නොහැකි ප්‍රකාශයකි
හඳුනාගැනීමේ ක්‍රමවල හා නිරීක්ෂණ කාලයේ වැඩි වීම නිසැකවම තවත් අපගේ වැනි ග්‍රහ මණ්ඩල‍සොයා ගනු ඇත
උදා- ග්‍රහලෝකය තාරකාව හා අභ්‍යාවකාශ යානය පසු කිරීමේ දී එහි ආලෝක වක්‍රයේ සිදුවන සුළු වෙනස් වීම් මැනීම මඟින් නාසා කෙප්ලර් මෙහෙයුම පෘථිවියට ප්‍රමාණයෙන් සමාන ග්‍රහලෝක සොයයි
ජීවයට ලැගුම් ගැනීමට වඩාත් උචිතම පාරිසරික තත්ව පිළිබඳ විද්‍යාඥයින්ට අනාවැකි පැවසීමට හැකි පරිදි ජීවය සඳහා පාරිසරික සීමා හා ආන්තික පාරිසරික තත්ව පිළිබඳ සමීක්ෂණ සිදු වෙමින් පවතී
අධෝරක්ත තාරකා විද්‍යාවේ හා උප මිලිමීටර තාරකා විද්‍යාවේ ඉදිරි ගමන විසින් වෙනත් ප්‍රභා මණ්ඩලවල අන්තර්ගතය එලි කොට ඇත
ඈත තාරකා වටා දූවිලි වළලු හා උල්කාෂ්ම පැවතීම මඟින් ග්‍රහලෝක ඇතිවීමට උපකාරී වන තත්ව අධෝරක්ත ගවේෂණ හඳුනාගෙන ඇත
ආන්දෝලනාත්මක වුව ද ඇතැම් අධොරකත්ත ඡායාරූපවල සෘජු බව ග්‍රහලෝකවල ඡායාරූප වැනි දේ අන්තර්ගතය
අධෝරක්ත හා උපමිලිමීටර් ප්‍රකාශ විද්‍යාව තාරකා වටා රසායන ද්‍රව්‍ය පැවතීම වැඩි වීම හඳුනාගෙන ඇත
එය ජීවයේ සම්භවයට හෝ පැවැත්මට මහෝපකාරී වේ
අභ්‍යාවකාශ ජීව විද්‍යාව
අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව
තාරකා විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
ජෛව සිනෙරු යනු ආරක්ෂිත හා ඇලවුම්කාරක උපස්ථරයක් ස්‍රාවය කිරීම මඟින් හඳුනාගත හැකි සංකීර්ණ ක්ෂුද්රි ජීවී සමූහයකි
ඒවා මතුපිට ඇමිණුම් , ව්යුවහීය සමානතා , ජානමය විවිධත්වය, සංකීර්ණ ප්‍රජා අන්තර් සම්බන්ධතා හා බහිස් සෛලීය බහු අවයවික ද්රීව්ය,යන්ගේ සැදුණු ජාලයක් යන කරුණුවලින් අනන්ය් වේ
ඒක සෛලික ජීවීන් එකිනෙකට වෙනස් හැසිරීම් රටා 2කින් පවතී
පළමුවැන්න වඩාත් සමීප නිදැල්ලේ පාවෙන ප්ලාවාංගමය ජීවීන් වන අතර එකට ද්‍රව මාධ්‍යයේ ස්වායත්තව පාවිය හැකි හෝ පිහිනිය හැකි ඒක සෛලික ජීවීන්ගෙන් සමන්විතය
දෙවැන්න ඝන මතුපිටක් සාදමින් සෛල ළං ළංව ඇහිරී තදින් එකට බැඳුණු ඇමිණුනු තත්වයයි
හැසිරීමේ වෙනස්කම් ආකාර කිහිපයක් හොවා දැක්විය හැක
ඝන පූර්ණ සංවේදන , විශේෂයෙන් විශේෂයට වෙනස් ක්‍රියාකාරකම් උදාහරණ වේ
org/wiki/Biofilms
ජෛව  සිනෙරු වර්ධනය අදියර 5 කදී සිදුවේ
සෑම පියවරක්ම “එයරොජිනෝසා” ජෛව සිනෙරු වර්ධනයේ සම ප්‍රමාණ ප්‍රකාශ ක්ෂුද්‍ර ඡායාරූපයක් සමඟ යුගල් කොට ඇත
යම් උපස්ථරයක් මතට නිදැල්ලේ පාවෙන ක්ෂුද්‍ර ජීවියකු ඇලීම සමඟ විකසනය ආරම්භ වේ
ආරම්භක ජනාවාස දුර්වල වැන්ඩර්වාල්ස් බලවලින් උපස්ථරයට ප්‍රතිවර්ත්‍යව ඇමිණේ
එම ජනාවාස ක්ෂණිකව වෙන් නොවුන‍හොත් ඒවා පිලයි වැනි සෛලීය ඇලවුම්කාරක අණු යොදාගෙන ස්ථිරව උපස්ථරයේ ලැගුම් ගනී
ප්‍රාමාරම්භක ජනාවාස වඩාත් විහිදුණු ක්ෂේත්‍ර සපයමින් ජෛව සිනෙරු එකිනෙක තදින් ඇද බැඳ තබා ගන්නා පලසක් තැනීම ආරම්භ කරයි
ඇතැම් ජීවීන්ට සෘජුවම උපස්ථරය මත ඇලීමට නොහැකි වුව ද ඒවා පහසුවෙන් පළමු ජනාවාස මතට හෝ පලස මතට ඇලේ
මෙම ජනාවාසකරණයේ දී සෛල ගණපූරතා සංවේදනයන් මඟින් සන්නිවේදන හැකියාව ලබා ගනී
ජනාවාස ඇති වු පසු සෛල විභාජනයේ හා අන්තර්ගතකරණයේ සංයෝජන හරහා ජෛව සිනෙරු වැඩේ
වර්ධනය නම් වූ විකසනයේ අවසාන පියවරේදී ජෛව සිනෙරු එලි දැක්වෙන අතර එහිදී පමණක් සෛල හැඩය හා ප්‍රමාණය වෙනස් කරගනී
ජෛව සිරකරුවල මෙම වර්ධනය සෛලවලට ප්‍රති ජීවක ප්‍රතිරෝධීතාවයක් ලබාදේ
ජෛවීය පද්ධති ගවේෂණය කිරීම සඳහා භෞතීය විද්‍යාත්මක වාදයන් හා ක්‍රමවේදයන් සංවර්ධනය කෙරෙන හා යොදා ගැනෙන අන්තර් විනයානුකූල විද්‍යාවක් ලෙස භෞතීය ජීව විද්‍යාව හැඳින්විය හැක
ජෛවීය භෞතික විද්‍යාවේ සෙවන යටතේ සිදු කෙරෙන අධ්‍යයනයන් අණු මට්ටමේ සිට ජීවී හා පරිසර පද්ධති මට්ට‍ම් දක්වා සියළු කේෂ්ත්‍රවල පැතිර පවතී
ජෛවීය භෞතික විද්‍යාත්මක ගවේෂණයෙන් ජීව රසායන විද්‍යාව නැනෝ තාක්ෂණය , ජීව ඉංජිනේරු විද්‍යාව , පද්ධති ජීව විද්‍යාව යන විෂයන් සමඟ පැහැදිලි අතිච්ඡාදනයන් දක්වයි.

අණුක ජෛවීය භෞතික භෞතික විද්‍යාව සාමාන්‍යයෙන් ජීව රසායන විද්‍යාවේ හෝ අණුක ජීව විද්‍යාවේ අසන ප්‍රශ්න අසනු ලැබුව ද ඒවා විශාල ප්‍රමාණයෙන් අසනු ලැබේ
DNA, RNA හා ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය අතර අන්තර්ක්‍රියා වැනි විවිධ සෛලීය පද්ධති අතර අන්තර්ක්‍රියා පිළිබඳව හා ඒවා සංවිධනය වී ඇති ආකාරය පිළිබඳව මෙම කේෂ්ත්‍රයේ විද්‍යාඥයින් පර්යේෂණ පවත්වයි. තාක්ෂණයේ විශාල විවිධත්වයක් මෙම ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සැපයීමේ දී යොදා ලැබේ
ජෛව විද්‍යාත්මක වැදගත්කමක් ඇති ව්‍යුහ දැක ගැනීම සඳහා ප්‍රතිදීප්ත ප්‍රතිබිම්බ තාත්වික ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂ , X - කිරණ ස්ඵටික රූපණය , පරමාණුබල අන්වීක්ෂ සුලභව යොදා ගැනේ
ප්‍රකාශ අඬු හෝ පරමාණුක බල අන්වීක්ෂ යොදා ගෙන සියළු බල හා දුරවල් නැනෝ පරිමාණයෙන් සිදුවන ජීව විද්‍යාත්මක සංසිද්ධි අධ්‍යයනට අණු සෘජුව හැසිරවීම සිදු කෙරේ
අණුක ජීව ‍භෞතීය විද්‍යාඥයන් බොහෝ සංකීර්ණ ජීව විද්‍යාත්මක සංසිද්ධි සංඛ්‍යාන යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, තාප ගති විද්‍යාවේ හා රසායනික චාලනය යන විෂ‍යන් සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කරන බැවින් ඒවා තුළින් හඳුනාගතහැකි පද්ධති ඒකක ලෙස සලකයි
අණු හෝ අණු සංකීර්ණවල ව්‍යුහ‍යන් හා අන්තර්ක්‍රියා දැක බලා ගැනීමට, ආකෘති ගොඩනැංවීමට හෝ ඒවා හැසි‍රවීමට ජෛවීය භෞතික විද්‍යාඥයින් බොහෝ විට සමත් වන්නේ බහු විනයානුකූලව පරීක්ෂණාත්මක තාක්ෂණ හා දැනුම එක්රැස් කිරීමෙනි
ව්‍යුහීය ජීව විද්‍යාව හෝ එන්සයිම චාලනය ආදී සාම්ප්‍රදායික ජෛවීය භෞතික විද්‍යාත්මක මාතෘකාවලට අමතරව අසාමාන්‍ය පුළුල් පරීක්ෂණ පරාසයක් වැටලීමට නූතන ජෛවීය භෞතික විද්‍යාව සමත්ව සිටී. භෞතික විද්‍යාවෙන් , සංඛ්‍යානයෙන් , ගණිතයෙන් උකහා ගන්නා පරීක්ෂණාත්මක තාක්ෂණික ක්‍රම හා ආකෘති පටක, අවයව, ගහණ, පරිසර පද්ධති වැනි විශාල පද්ධති සඳහා යොදා ගැනීම ජෛවීය භෞතික විද්‍යාඥයින් සඳහා වඩාත් පොදු දෙයක් බවට පත්ව තිබේ
org/wiki/Biophysics
භෞතික විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාවේ ශාඛාවක් වන අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාව ජීව හැසිරීම්වල සලකුණු අධ්‍යයනය කරයි
පුරා තත්ත්ව විද්‍යාවෙහි  ශාඛාවක් ලෙස ද සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වුව ද අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාවෙහි එකම ශාඛාවක් වන පුරා අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාව පොසිල සලකුණු පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරයි
නව අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාව  විසින් නවතම සලකුණු පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරයි
නව සලකුණු හා පොසිල සලකුණු අතර ඉහත ලෙස සමාන්තර අධ්‍යයනයන් පවතින අතර එමඟින් විද්‍යාඥයයින් ‍ෛඑතිහාසික ජීවී ආකාරවල ජීව රූපාකාර දැන් නොපවතිය ද එම විද්‍යාව මඟින් ඔවුන්ගේ හැසිරීම් හා රූපාකාර පිළිබඳව සලකුණු සොයා ගනී
මෙම ක්ෂේත්‍රයේ අධ්‍යයනයන් හා පරීක්ෂණ කරන විද්‍යාඥයින් අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාඥයින් නම් වේ
මෙම අධ්‍යයනයන් ජීවී ආකාරවල ජීවජාන ව්‍යුහයන් වලට උදා
- වන්නේ කුහර, සිදුරු කිරීම, අඩිපාර, කටු , කවච හෝ අනෙකුත් සිරුරු කොටස් නොවේ
ශරීර කොටස්වල පොසිල හා සලකුණු පොසිල නාමකරණයෙන් වෙන් කර තබා ගැනීමට ichnospecies trace fossils සදහා යොදනු ලැබේ
Ichnotaxa සත්ව නාමකරණයේ දී වඩා මෙය වෙනස් අයුරකින් වර්ගීකරණය කර ඇත
- 
1.	ආදී කේම්බ්‍රියන් සලකුණු පොසි (අන්තර් වඩදිය මට්ටමින් ගත්) වලට ප්‍රොටික්නයිට්ස් හා ක්ලයිමක්ටක් නයිට්ස්
2.	මීසොයික් ඩයිනසෝර් පා සලකුණු ගර්ලෝටර්, ඒට්‍රිපස්, අනෝ මොඑපස් යන ගණවලට අයත්ය
අණුක ජීව විද්‍යාව ඉතිහාසය

අණුක ජීව විද්‍යාවේ ඉතිහාසය ඇරඹෙන්නේ 1930 දී පමණ විවිධ ජීව විද්‍යා විෂය පථ වල   එකතුවීමෙනි
එනම් ජීව රසායනය , ජාන විද්‍යාව ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව සහ වෛයිරස පිළිබඳ විද්‍යාව ආදියයි
මූලික අවධියේ දී ජීවිතය ගැන වටහා ගැනීමට බොහෝ භෞතික සහ රසායන විද්‍යාඥයෝඅණුක ජීව විද්‍යාවෙන් කුමන දෙයක් දැන ගැනීමට හැකිවේදැයි උත්සුක වූහ
නූතන අවධියේ දී අණුක ජීව විද්‍යාව මගින් ජීවය නැමති සංසිද්ධිය විස්තර කිරීම සඳහා ජීවයේ පදනම වන මහා අණුවල ගති ලක්ෂණ  හැදෑරීම සිදුකෙරේ
අණුක ජීව විද්‍යාඥයන්ගේ විශේෂ අවධානයට ලක් වූ ඉතා විශාල අණු
කාණ්ඩ 2 කට වර්ග කර ඇත
අණුකජීව විද්‍යාව පිළිබඳ එක් අර්ථ දැක්වීමක් වන්නේ ඉහත දැක්වූ මහා අණු කාණ්ඩ 2හි ක්‍රියාකාරිත්වය, සබඳතාවය සහ ව්‍යුහය විදහා දැක්වීමයි
මෙම අර්ථ දැක්වීම අඩු තරමින් විද්‍යාඥයින් අපේක්ෂාවෙන් සිටින අණුක විප්ලවයට දිනයක් තහවුරු කිරීමට හෝ එහි මූලික සංවර්ධන සඳහා කාලරාමුව තහවුරු කිරීමට හෝ සෑහේ
අණුක ජීව විද්‍යාව ගොඩනැගීම හා රොක්ෆෙලර් පදනමේ වොරන් වීවර් (1938) නම් විද්‍යාඥයාගේ නාමය එකිනෙක හා බැඳී පවතී
1910 දී ප්‍රවේණිය පිළිබඳ මැන්ඩලියන් ක්‍රෝමසෝම වාදය සහ පරමාණුකවාදය ද 1920 දී ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රණය ද ඉදිරිපත් වීමෙන් පසු, අණුක ජීව විද්‍යාව මුලින්ම විද්‍යාමාන වන්නේ වෙනමම විෂය ක්ෂේත්‍රයකට වඩා ජීවයේ භෞතික සහ රසායනික පදනම පිළිබඳ හුදු පැහැදිලි කිරීමක් වශයෙනි
විවර් සහ අනෙක් අය ජීව විද්‍යාව , රසායන විද්‍යාව හා භෞතික විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍ර අන්තර්ජේදනය වන පරිදි හෙවත් එම ක්ෂේත්‍ර 3නම උපයෝගී කර ගනිමින් පර්යේෂණ පැවැත්වීම ස්ථාපනය කළ   අතර ප්‍රමුඛ භෞතික විද්‍යාඥයෝ වන නීල්ස් බෝර්, අර්වින් ශ්රූඩ්න්ගර් වැනි අය ජීව විද්‍යා කල්පිත (අනුමාන කිරීම්) දිශාවට ඔවුන්ගේ අවධානය යොමු කරන ලදී
කෙසේ වෙතත් 1930 සහ 1940 යන කාලය තුළ මෙබඳු අන්තර් විෂය පර්යේෂණ අතරින් කිනම් ඒවා ඵල දරනු ඇතිද යන්න අපැහැදිලි විය
නමුත් කොලොයිඩ රසායනය,  ස්පටික විද්‍යාව, ජීව භෞතික විද්‍යාව සහ විකිරණ ජීව විද්‍යාව සහ අනෙකුත් නැගීඑන ක්ෂේත්‍රයන් ප්‍රතිඵල ලබාදෙනු ඇති බවට බලාපොරොත්තු තිබිනි
1940 දී ජෝර්ජ් බීඩල් සහ එඩ්වර්ඩ් ටැටුම්, ජාන සහ ප්‍රෝටීන අතර ඇති සබඳතාවය පැහැදිලි  කරන ලදී
ජාන විද්‍යාව හා ජීව රසායනය සම්බන්ධ කරමින් ඔවුන් සිදුකළ පර්යේශන වල දී සාමාන්‍යයෙන් ආදර්ශ විශේෂය ලෙස භාවිතා වූ  Drosophila (ඩ්‍රොසපිලා) වෙනුවට වඩාත් යෝග්‍ය ආදර්ශ ජීවියෙකු වශයෙන්Neurospora (නියුරොස්පොරා) දිලීරය භාවිතා කළ අතර අණුක ජීව විද්‍යාව වර්ධනය වීමේ දී මෙලෙස නව ආදර්ශ ජීවීන් භාවිතය සහ අධ්‍යයනය සිදුවේ
නිවුයෝර්ක් හි රොක්ෆෙලර් ආයතනයේ සිටි ඔස්වල්ඩ් ඒවරි 1944 දී ජාන, DNA වලින් සෑදී ඇති   බව ආදර්ශනය කළේය
1952 දී ඇල්ප්‍රඩ් හර්ෂි සහ මාර්තා චේස් බැක්ටීරියෝෆේජ් වෛරසයේ (බැක්ටීරියා ආසාදනය කරන වෛරස විශේෂයක්) ජාන, DNA වලින් නිර්මිත බව තහවුරු කළේය
ජේම්ස් වොට්සන් සහ ෆැන්සිස් ක්‍රීක් DNA අනුව ද්විත්ව හෙලික්සිය ව්‍යුහයක් දරන බව සොයා ගත්තේය
1961 දී ෆැරැන්කෝස් ජාකොබ් සහ ජැකෙස් මොනොඩ් විසින් DNA සහ ඉන් නිපදවන ප්‍රෝටීන් ව්‍යුහය අතර අතරමැදි අණුවක් ලෙස සැලකෙන පණිවුඩකාර RNA (messenger RNA/mRNA) අණුව පිළිබඳ කල්පිතයක් එලිදැක්වීය
1961 සහ 1965 කාලය තුළ DNA අණුව සහ ප්‍රෝටීන ව්‍යුහය අතර සබඳතාවය නිර්ණය කරන ලදී
DNA අණුවෙහි ඇතිජාන කේතය හෙවත් DNA අණුවක ඇති නියුක්ලියෝටයිඩ අනුපිළිවල මගින් අනුරූප ප්‍රෝටීනයේ ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිළිවෙල නිර්ණය කරනු ලබයි
1960 වසර ආරම්භයේ දී පමණ මොනොඩ් සහ ජාකොබ් විසින් එක්තරා ප්‍රෝටීන විශේෂයක් වන “යාමක ප්‍රෝටීන”
DNA හි ඇති ජාන අද්දරින් එල්ළී ගෙන පණිවුඩකාර RNA(mRNA)  තුළට ජාන පිටපත් කිරීමේ කාර්යය පාලනය කරන ආකාරය ආදර්ශනය කරන ලදී
මෙය ජාන ප්‍රකාශනය නමි
අණුක ජීව විද්‍යාවේ ප්‍රධාන සොයාගැනීම් අවු 25 පමණ කාලයක් තුළ සිදු කෙරිණි
සංකීර්ණ ජීවීන් තුළ ඇති ජාන එකලා කිරීම සහ ඒවායේ ගති ලක්ෂණ හැදෑරීමට අවැසි   තාක්ෂණය ද එක්ව දැනට ජාන ඉංජිනේරු තාක්ෂණය නමින් හැඳින්වෙන නූතන විෂය බිහිවීමට තවත් අවුරුදු 15 පමණ කාලයක් අවශ්‍ය විය
org/wiki/History_of_molecular_biology

විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
ක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය
ජීව විද්‍යාව
අණුක ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව - බැක්ටීරියා 

බැක්ටීරියාවන්ගේ ඇති සාපේක්ෂ සරල බවද , හසුරුවා ගැනීමේ පහසුව හා කෘත්‍රීම මාධ්‍යයක රෝපණය කර ගැනීමේ හැකියාව, ඖෂධ සඳහා ඇති වැදගත්කම ද සලකා බැක්ටීරියා අණුක ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව සංවර්ධනයෙහි ලා උපයෝගී කර ගෙන ඇත
ඉතා විශාල බැක්ටීරියා විශේෂ සංඛ්‍යාවක සම්පූර්ණ ජාන අණු පිළිවෙල දැන් සොයා ගෙන ඇත
එසේම ජාන අණුපිළිවෙල සනාථ කරන ලද සූන්‍යෂ්ටිකයින් ලැයිස්තුවක් ද ඇත
නූතන අණුක ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යා තාක්ෂණය, ජාන සැකසූ එන්නත් සංවර්ධනයේ දී ද ජෛව හායනය,  ජෛව තාක්ෂණය, ආහාර ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව සහ පරිසර ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාවේ දී ද භාවිතා වේ
බොහෝ බැක්ටීරියාවන් අණුක විද්‍යා අධ්‍යයනයේ දී ආදර්ශ ජීවීන් බවට පත්වී ඇත
අණුක තාක්ෂණය, වෛද්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ සායනික ක්‍රියා මාර්ග මත සෘජුවම බලපෑම් ඇති කිරීමට සමත් වී ඇත
ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ දී රූපීය ලක්ෂණ මගින් ක්ෂුද්‍ර ජීවී විශේෂ සහ උප විශේෂ හඳුනා ගැනීමට ඇති පරීක්ෂණ අකාර්යක්ෂම සහ බොහෝ කාලයක් ගන්නා නමුත්  අණුක තාක්ෂණික  ක්‍රම වඩාති ඉක්මන් සහ නිවැරදි දත්තයන් ලබා දෙමින් සායනික ක්‍රියා මාර්ග සඳහා ද විශාල පිටු බලයක් සපයයි
උදාහරණ ලෙස - 

බැක්ටීරියා හඳුන ගැනීම සඳහා16s rRNA අනුපිළිවෙල නිර්ණය කිරීම
කම්පනය වන ජෙලි මාධ්‍යයක  විද්‍යුතාගමනය (Pulsed Field Gel Electrophoresis) මගින් වසංගතකාරක ක්ෂුද්‍ර ජීව උප විශේෂයන් වෙන් කර ගැනීම
ප්‍රතිරෝධ යාන්ත්‍රණයට සෘජුව දායක වන ජාන (උදා -   Staphylococcus aureus බැක්ටීරියාවේ mec A ජානය  සෘජුව අනාවරණය කර ගත හැකි වීම
අණුක ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
ක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය
මිනිසාගේ ස්නායු පද්ධතිය

මිනිස් ස්නායු පද්ධතිය දල ආකාරයෙන් ද (පියවි ඇසින් දැකිය හැකි කොටස්) සහ ක්ෂුද්‍ර ආකාරයෙන් ද, (සෛල මට්ටමින් ද) ගවේෂණය කළ හැක
දළ ව්‍යුහය අනුව ස්නායු පද්ධතිය වෙන වෙනම ඉන්ද්‍රියවලට කාණ්ඩ කළ හැක
මේවා ඇත්තෙන්ම ස්නායු පථ මාර්ගයේ එක් එක් මං සන්ධි වේ
මධ්‍ය හා පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතිය ලෙස මෙය ඉගෙනීමේ පහසුව තකා තැන අනුව වර්ග කෙරේ
මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය, ස්නායු පද්ධතියේ විශාලතම කොටසයි
මොළය හා සුෂුම්නාව අඩංගුය
කපාල කුහරය තුළ (මොළය අඩංගු) හා සුෂුම්නාව අඩංගු සුසුම්නා කුහරය තුල මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය අඩංගුය
මෙනින්ජි පටල මඟින් ආවරණය වන මධ්‍ය ස්නායු පද්ධති කාපලය මඟින් මොළය ද කොදු ඇට මඟින් සුෂුම්නාව ද ආරක්ෂා වේ
එක්ව ක්‍රියා කළ හැකි පද්ධති ගණනාවකට මිනිස් ස්නායු පද්ධතිය සම්බන්ධ ‍වේ
සැකැස්ම 

ස්නායු පද්ධතියේ මූලික තැනුම් ඒකකය ස්නායු සෛල හෙවත් නියුරෝන වේ
ස්නායුවක් සැදී ඇත්තේ ස්නායු තන්තු සිලින්ඩරාකාර කළඹක් ලෙස සැකසීමෙනි
මේවා මොළයෙන් හා සුෂුම්නාවෙන් ඇරඹී ශරීරයේ සෑම කොටසකටම සම්බන්ධවීම සඳහා දිගින් දිගටම බෙදෙමින් විහිදී යයි
පැරණි ඊජිප්තු, ග්‍රීක හා රෝම වැසියන්ට පවා හඳුනා ගැනීමට තරම් ස්නායු විශාලයි
නමුත් අන්වීක්ෂය සොයා ගන්න තුරු එහි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය පිලිබඳ සොයා ගැනීමට හැකි නොවුණි
නියුරෝන ප්‍රධාන කොටස් තුනකි
සංවේදක නියුරෝන
සංවේදී ඉන්‍ද්‍රීයවල සිට මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය දක්වා ආවේග යැවේ
චාලක නියුරෝන
 මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය සිට කාරක වෙත ආවේග යැවේ
අන්තර් මධ්‍ය නියුරෝන
 අන්තර් මධ්‍ය හා සංවේදක නියුරෝන අතර ආවේග සම්ප්‍රේෂණයට උපයෝගී වේ
ක්‍රියාකාරීත්වය 
මිනිසාගේ ස්නායු පද්ධතියේ ප්‍රධානම කාර්යය වන්නේ සමායෝජනයයි
සමායෝජනය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ දේහයේ අවයව හා පද්ධති රැසක් එකිනෙක සම්බන්ධව හා එකිනෙකට අනුකුලව ක්‍රියා කිරීම මඟින් උත්තේජ හා ප්‍රතිචාර අතර මනා සම්බන්ධීකරණයක් ඇතිකර ගැනීමයි
මුලික වශයෙන් ස්නායු පද්ධතිය මගින් සිදුවන්නේ සෛලයකින් සෛලයකට සංඥා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමයි
මේ සඳහා ශරීරයේ තවත් ක්‍රම තිබේ
ඉන් එකක් නම් රුධිර සංසරණ පද්ධතියට හෝමෝන නමැති රසායනික සංයෝග මුදාහැරීමයි
එයින් වෙනත් ස්ථානයක ඇති සෛලවලට පණිවිඩ ලබාදිය හැකියි
එය සංඥා විකාශනයක් වැනිය
ස්නායු පද්ධතිය මඟින් කරනුයේ අවශ්‍ය ස්ථානයට කෙලින්ම පණිවිඩ ලබාදීමයි
හෝමෝනවලට වඩා ස්නායු මඟින් විශිෂ්ට ලෙස හා වේගයෙන් ආවේග සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට පුළුවන
නියුරෝන තුලින් ආවේගවලට තත්පරයට මීටර් 100(120 ක් පමණ) කට වඩා වේගයෙන් ගමන් කිරීමට හැකිය
ස්නායු පද්ධතිය මඟින් සංවේදී අවයවවලින් තොරතුරු රැගෙන එම සංඥා මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය වෙතට සම්ප්‍රේෂණය කරනු ලබයි
මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය මඟින් එන තොරතුරු සැකසීමෙන් පසු අදාළ උත්තේජය සඳහා සුදුසු ප්‍රතිචාරයක් දැක්වීම සඳහා අවශ්‍ය සංඥා ස්නායු හරහා කාරක අවයවය (පෙශියක් හෝ ග්‍රන්ථියක්) වෙතට සම්ප්‍රේෂණය කරයි
මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය 
මධ්‍ය ස්නායු පඬතිය යනු මොළය හා සුෂුම්නාවයි. ඇස, කන, නාසය, දිව, සම යන සංවේදී ඉන්‍ද්‍රීයයන්ගෙන් ලැබෙන උත්තේජ පිළිබඳ ආවේග කෙළින් ම එම ඉන්‍ද්‍රීයවල සිට මොළයට ලැබේ
සමෙන් ලැබෙන උත්තේජ පිළිබඳ ආවේග ප්‍රථමයෙන් සුෂුම්නාව වෙත යැවෙන අතර ඉන්පසු සුෂුම්නාවේසිට මොළය වෙත යැවේ
ශරීරයේ විවිධ අවයවවල ක්‍රියාකාරීත්වය පාලනය කරනුයේ මධ්‍ය ස්නායු පඬතිය මගින් වන අතර හිස් කබලේ කපාලය තුළ මොළය ද කශේරුව තුළ සුෂුම්නාව ද ආරක්‍ෂිතව පවතී
මොළය හා සුෂුම්නාව වටා ආරක්‍ෂිත ආවරණ තුනකි
මේවා මෙනෙන්ජි පටල ලෙසද හඳුන්වයි.
 වරාශිකාව (බාහිර ආවරණය)
 ජලාකාර පටලය (අතර මැද ආවරණය)
 වීනාංශුකාව (අභ්‍යන්තර ආවරණය)

පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතිය 
මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට අයත් නොවන අන් සියලු කොටස් පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතියට අයත්ය
මෙය ස්වයං සාධක ස්නායු පද්ධතිය හා දෛහික ස්නායු පද්ධතිය ලෙස කොටස් දෙකකි
දෛහික ස්නායු පද්ධතියට කපාල ස්නායු යුගල් 12ක් ද,සුෂුම්නා ස්නායු යුගල් 31ක් ද අයත් වේ
ස්වයං සාධක ස්නායු පද්ධතියට ප්‍රත්‍යානුවේගී හා අනුවේගී ස්නායු පද්ධති අයත් වේ
මෙය ස්නායූ හා ග්ලැංග්ලියම් වලින් සමන්විතයි
ග්ලැංග්ලියම් යනු ස්නායු සෛල වල සෛල දේහ වන අතර,ස්නායු යනු රැහැන් ආකාර අක්සන සමූහයකි
ජීව විද්‍යාව
ස්නායු පද්ධතිය
සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාව හෙවත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය යනු ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාවේ එන වර්ගීකරණ ක්‍රමයකි
එහි අභිප්‍රාය වනුයේ සංඛ්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් භාවිතයෙන් සමූහ විශ්ලේෂණය වැනි වර්ගීකරණයක් නිර්මාණය කිරීමයි
මෙම සංකල්පය පළමුවෙන්ම වැඩි දියුණු කරන ලද්දේ රොබර්ට් ඇර්
සොකාල් සහ පීටර් එච්. ඒ. ස්නෙත් විසින් 1963 දී වන අතර පසුව ඔවුන් විසින්ම වඩාත් විස්තර වශයෙන් පැහැදිලි කරන ලදී
බාහිර වර්ගීකරණයක් ලෙස අදහස් කර ඇති නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී රූපවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ තෝරා ගැනීම සහ සංසන්දනය කිරිම රඳා පවතින්නේ , දැනට පවත්නා පර්යේෂණ ක්‍රමවේදයන් සහ පරියේෂණ අභිරූචීන් මතය ඇරත් සාමාන්‍යය පොදු එකඟතාවයකට අනුව වර්ගීකරණය මගින් පරිණාමික ක්‍රියාවලිය පිළිබිඹු කළයුතු බවට මතයක් ඉදිරිපත් වී ඇත
කෙසේ නමුත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණයේදී අපයෝගිකර ගන්නා රූප විද්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් ජීවින්ගේ පරිණාමික  සම්බන්ධතා නිරූපණය කිරීමට සමත්ය
ජීව විද්‍යාත්මක “විශේෂය” නැමති  සංකල්ප යෙදිය නොහැකි අවස්ථාවන් සඳහා සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ
- ‘බ්ලැක් බෙරි’ වැනි ඇපොමික්ටික්(අලිංගික ප්‍රජනනයෙන් බෝවන) සුළු විශේෂයක(microspecies) ක්ලෝන පරිණාමය
org/wiki/Numerical_taxonomy
ආකලන බහු අවයවීකරණය නැතහොත් බහු ආකලනය හෝ දාම වර්ධන බහු අවයවීකරණය ලෙසින්ද හඳුන්වයි.

ඒ අසංතෘප්ත ඒක අවයව අණුවක්, වර්ධනය වන බහු අවයවික දාමයකට වරකට එක බැඟින් එකතු වීමේ (බහු අවයවීකරණය වීමේ) තාක්ෂණික ක්‍රමය නිසයි
එය පහත රසායනික සමීකරණයෙන් නිරූපණය කළ හැකිය
ලක්ෂණ
ආකලන බහු අවයවීකරණය එකිනෙකට වෙනස් පියවර තුනකින් සිදුවේ
දාම ආරම්භය, සාමාන්‍යයෙන් ආරම්භයක අරුතෙන්ම රසායනික ක්‍රියාවලි ආරම්භ කිරීම සිදු කරයි
අපේක්ෂිත ආරම්භක යනු විස්ථායී කාණ්ඩය සහිත ඕනෑම කාබනික සංයෝගයක් විය හැකිය
උදා - ඇසෝ (-N=N-), ඩයිසල්පයිඩ් (-S-S-), හෝ පෙරොක්සයිඩ් (-O-O-) උදාහරණ දෙකක් වනුයේ බෙන්සොයිල්, පෙරොක්සයිඩ් හා AIBN ය
දාම ප්‍රචාරණය
දාම අවසානය, මෙය සිදු වන්නේ සංයෝජනයෙන් හෝ ද්විදාමකරණයෙනි
ඛණ්ඩක බහු අවයවීකරණයේ දී අවසානය සිදුවන්නේ මුක්ත ඛණ්ඩක සංයෝජනයෙන් වන අතර එය බහු අවයවීකරණ ක්‍රියාවලියේ අවසානය වේ
සමහරක් දාමවල පැති ප්‍රතික්‍රියා සිදු විය හැක
උදා - ඒක අවයවකට දාම හුවමාරුව, ද්‍රාවකයකට දාම හුවමාරුව හා බහු අවයවයකට දාම හුවමාරුව  සංගණන බහු අවයවීකරණයේ දී (පියවර - වර්ධන බහු අවයවීකරණය ලෙස ද හඳුන්වන) මෙන් නොව
අඩු පරිවර්තනයක දී වැඩි අණුක භාර සහිත බහු අවයවික නිර්මාණය වේ
H2O වැනි කුඩා අණු මේ ක්‍රියාවලිය තුළ දී ඉවත් නොවේ
වර්ධනය වන දාමයට එකතු වන නව ඒක අවයව එයට සම්බන්ධ වන්නේ පහත දැක්වෙන ප්‍රතික්‍රියාකාරී ක්‍රියාකාරී කේන්ද්‍ර හරහාය
ඒ අනුව
මුක්ත ඛණ්ඩක ආකලන බහු අවයවීකරණයේ දී මුක්ත ඛණ්ඩක 
කැටායනික හරහාත් ආකලන බහු අවයවීකරණයේ දී කාබො කැටායනය 
ඇනායනික හරහාත් ආකලන බහු අවයවීකරණයේ දී කාබො ඇනායනය හරහාත්,
දායක බහු අවයවීකරණයේ දී කාබනික ලෝහ සංකීර්ණ හරහාත් මෙය සිදුවේ
ඒක අවයවයක අනුව පහත ඒවායින් එකක් විය හැකිය
එතිලීන් හෝ ඇසිටලීන් වැනි අසංතෘප්ත සංයෝග අසංතෘප්ත බව පෙන්වා ඒවා ප්‍රතික්‍රියාශීලී කරවයි. වයිනයිල් බහු අවයවිකය බලන්න
ඇලි චක්‍රීය සංයෝග, වළලු - විවෘත කිරීමේ බහු අවයවීකරණය බලන්න
දී ඇති විශේෂිත ප්‍රතිකාරක හා ප්‍රතික්‍රියා තත්ත්ව යටතේ ආකලන බහු අවයවීකරණය, සජීවී බහු අවයවීකරණයක් ලෙස සැලකේ. නිෂ්චිත උච්ඡ සීමාවකට වඩා වැඩි උෂ්ණත්වවලදී බහු අවයවීකරණය සිදු නොවේ
සටහන් 

| Addition polymerization
|}
{|
තාප භෞතික විද්‍යාවේ දී තාපය ගමන් කිරීම යනු තාප ශක්තිය උණුසුම් වස්තුවක සිට සිසිල් වස්තුවකට ගමන්කිරීමයි
භෞතික වස්තුවක් (උදා - වස්තුවක් හෝ තරලයක්) වෙනත් වස්තුවකට හෝ එහි වටපිටාවට වඩා වෙනස් උෂ්ණත්වයක ඇති විට වස්තුව හා වටපිටාව තාපජ සමතුලිතයකට එළඹෙන පරිදි තාප ගමන් කිරීමක් හෝ තාප හුවමාරුවක් සිදු වේ
තාපය ගමන් කිරීම සැමිවිටම සිදු වන්නේ, උණුසුම් වස්තුවක සිට සිසිල් වස්තුවකටය
මෙය තාප ගති විද්‍යාවේ දෙවන නියමයේ ප්‍රතිඵලයකි
සමීපයේ ඇති වස්තු දෙකක් අතර උෂ්ණත්ව වෙනසක් පවතින විට ඒවා අතර තාප හුවමාරුව වැළැක්විය නොහැකිය
වේගය අඩු කරලීම පමණක් කළ හැකිය
සමාලෝචනය

මූලික තාපජ ශක්ති ගලා යාම සිදු වන්නේ සන්නයනය, සංවහනය, විකිරණය හෝ මේවායේ එකතුවකින් පමණි
යම් ද්‍රව්‍යයක කලාප වෙනස් වීම නිසා ඇතිවන තාපය සමඟ සම්බන්ධ වන තාප හුවමාරුව (නටන තාපය රැගෙන යන හුමාල වැනි) සංවහන තාප හුවමාරුවේ වෙනස් ආකාර ලෙස සැලකිය හැකිය
එක් එක් අවස්ථාවේ දී තාප හුවමාරුව සඳහා එළවුම් බලය වන්නේ උෂ්ණත්ව අන්තරයයි
සන්නයනය, සංවහනය හා විකිරණය ලෙස හඳුන්වන තාප ගමන් කිරීමේ ක්‍රම 3ක් පවතී
තාපය ගමන් කිරීම තාප පරිවාරක තාප හුවමාරු හා අනෙකුත් උපාංගවල භාවිතයෙන් තාපය ගැලීම අවබෝධ කර ගැනීමට හා පාලනය කිරීමට යත්න දරන ඉංජිනේරුවන්ගේ වැදගත් අංගයකි
තාපය ගමන් කිරීම රසායනික විද්‍යුත් හා යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විෂය මාලාවල දී උපාධි හා උපාධි අපේක්ෂක විෂයන් ලෙස උගන්වනු ලැබේ
තාප ශක්තිය උණුසුම් පදාර්ථයක සිට සිසිල් පදාර්ථයකට ගමන් කිරීමක් (තාප ගමන් කිරීමක් මඟින් පදාර්ථයක අභ්‍යන්තර ශක්තිය වෙනස් කළ හැකිය
)
 අභ්‍යන්තර ශක්තිය
අණු හා ඉලෙක්ට්‍රෝනවලින් යුත් සියලු පදාර්ථවල අඩංගු අභ්‍යන්තර කම්පන ශක්තියයි
(නිරපේක්ෂ ශූන්‍යයේ දී හැර)
 සන්නයනය
ඉලෙක්ට්‍රෝන විඛණ්ඩනයෙන් හෝ ප්‍රෝටෝන කම්පනයෙන් තාපය ගලායාම (පහත බලන්න)
 සංවහනය
තරල වැනි චලනය වන මාධ්‍යවල සන්නයනය මඟින් තාපය ගලා යාම
(පහත බලන්න)
 විකිරණය
විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණය හෝ ඊට සමානව ප්‍රෝටෝන මඟින් තාපය ගලා යාම
(පහත බලන්න)
 කලාප වෙනස් වීම
ද්‍රව වීම, ඝන වීම හෝ මිදීම වැනි කලාප වෙනස් වීම් තාපය හා සමඟ සම්බන්ධ විභව ශක්තිය මඟින් තාපය ගලා යාම
තාපජ පරිපථ යොදා ගන්නා 1-D යෙදුම්
තාපජ පරිපථ සංකල්පය යොදාගන්නා තාප ගලා යාම විශේෂණ යෙදුමකි
විද්‍යාව
ස්කන්ධ මාරු වීම යනු භෞතික පද්ධති තුළ පරමාණු හා අණු අණුකව හා සංවහනයෙන් ගමන් කිරීමේ භෞතික ක්‍රියාවලිය සඳහා ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී බහුලව භාවිතා වන වදනයි
ස්කන්ධ මාරුවීම්වලට තරල ගලා යාම හා වෙන් කිරීම් ඒකක ක්‍රියාවලි ඇතුලත් වේ
ස්කන්ධ මාරු වීම් ක්‍රියාවලිවලට බහුල උදාහරණ කිහිපයක් නම් ජලාශයකින් වායුගෝලයට ජලය වාෂ්ප වීම හා වැවක, ගංඟාවක හා මුහුදක ස්වාභාවික හෝ කෘත්‍රීම ලක්ෂ්‍ය ප්‍රභව මඟින් රසායනික අශුද්ධතා විසරණය වීමයි
භාගික ආසවන කුළුණු වැනි උපකරණවල සංරචක වෙන්වීම සඳහා හේතු වන්නේ ද මෙම ස්කන්ධ මාරුවීමයි
තාප ස්කන්ධ හුවමාරුවලට වන HVAC උදාහරණ වනුයේ සිසිලන අටළු හා වාෂ්පීකරණ සිසිලකයයි
ඒවායේ දී ජලය වාෂ්ප වීම ද්‍රවය ලෙස ඉතිරිව ඇති කොටස සිසිල් කරන අතර ඒ හරහා යන වාතය සිසිල් කිරීම හා තෙතමනය කිරීම සිදු කරයි
ස්කන්ධ මාරුවීම් සඳහා එලවුම් බලය වන්නේ සාන්ද්‍රණයේ වෙනස් වීමයි
අණුවල අක්වක් චලිතය අධි සාන්ද්‍ර ප්‍රදේශයක සිට අඩු සාන්ද්‍ර ප්‍රදේශයක් දක්වා ස්කන්ධ ගෙන යාමට හේතු පාදක වේ
මාරු වූ ස්කන්ධ ප්‍රමාණය ස්කන්ධ මාරු සංරචකවල ගණනය කිරීම් හා යෙදීම තුළින් ප්‍රමාණනය කළ හැකිය
ස්කන්ධ මාරු වීම නිසා යම් සංරචකයක පදාර්ථ තුලනය වීමක් සිදු කරන රසායනික ඉංජිනේරුමය ගැටලුවලදී එය විශාල යෙදීම් ප්‍රමාණයක් අයත් කර ගනී
තාරකා විද්‍යාවේ දී ස්කන්ධ මාරු වීම යනු පදාර්ථය යම් වස්තුවකට, සාමාන්‍යයෙන් තාරකාවකට, ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයකින් බැඳීමෙන් ඇති වන ක්‍රියාවලියකි
තාරකාවක් එහි රොචේ පිණ්ඩය පුරවා ගෙන දෙවන වස්තුවකට, සාමාන්‍යයෙන් සංයුක්ත වස්තුවකට (සුදු කුරු ග්‍රහලෝක, නියුට්‍රෝන තාරකා හෝ කළු කුහර), ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයකින් බැඳේ
ඉන්පසු ක්‍රමයෙන් එයට එකතු වේ
මෙය ද්වී තාරකා පද්ධතිවල බහුල සංසිද්ධියක් වන අතර සමහරක් වර්ගවල සුපර්නෝවා හා අඳුරු තාරකාවල වැදගත් භුමිකාවක් රඟ දක්වයි.

වෙන්වීමේ ක්‍රියාවලි සඳහා තාප ගතිකය වෙන්වීම් ප්‍රමාණය තීරණය කරන අතර ස්කන්ධ මාරු වීම වෙන්වීම සිදුවන ශීඝ්‍රතාව තීරණය කරයි
විද්‍යාව 
තාරකා විද්‍යාව 
භෞතික විද්‍යාව
ශක්තිය පිට කරන දොරටුව

පෙට්‍රෝලියම් (ජෝර්ජියස් ඇගිකෝලා හෙවත් ජෝර්ජ් බවන් නම් වූ ඛනිජ විද්‍යාඥයා ජර්මන් ජාතික Georg Bauen විසින් ලියන ලද ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධනයේ 1556 දී පමණ “රොක්ඔයිල්” ගැන ප්‍රථමයෙන්ම භාවිතා විනි) යනු ඉබේම, ස්වාභාවිකම නිපදවෙන වහා ගිනි ගැනෙන සුළු ද්‍රවයක් වන අතර එය පොළවේ පාෂාණමය ද්‍රව්‍යයක් ලෙස සැකසී ඇත
එය විවිධ අණුක බර ඇති, තවත් සංයෝග එකතු වී ඇති හයිඩ්‍රෝකාබන්මිශ්‍රණයන්ගේ සංකීර්ණයක් ලෙස පවතී
සංයුතිය

මිශ්‍රණයේ ඇති හයිඩ්‍රොකාබන අනුපාතය ඉතා විශාල වශයෙන් වෙනස් වන අතර බරෙන් 97% පමණ සැහැල්ලු තෙල් ද 50% පමණ බර තෙල් සහ ගල්කීල වේ
බොරතෙල් හි ඇති හයිඩ්‍රෙ‍ාකාබන, ඇල්කේන , සයික්ලොඇල්කේන සහ විවිධ ඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබන වන අතර අනෙකුත් කාබනික සංයෝග නයිට්‍රජන්, ඔක්සිජන් සහ සල්ෆර් සහ ඉතා සුළු වශයෙන් යකඩ, නිකල්, තඹ සහ වැනේඩියම් යන ලෝහවලින් ද සමන්විත වේ
නිශ්චිත අණුක සංයුතිය සංයෝගයෙන් සංයෝගයට ඉතා විශාල වශයෙන් වෙනස් වන අතර රසායනික ද්‍රව්‍යන්ගේ අනුපාතය තරමක් සීමිත සීමාවන්ගේ අතර පිහිටන අතර ඒ මෙසේය
බොරතෙල්හි පෙනුම එහි සංයුතියට අනුව විශාල වශයෙන් වෙනස් වේ
සමාන්‍යයෙන් ඒවා කළු හෝ තද දුඹුරු පාට වේ
(නැතහොත් එය කහ පැහැයෙන් තද කොළ පැහැතිය) සංචිත තුළ දී ඒවා සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වායු සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වයි. එය සැහැල්ලු ඒවා පෙට්‍රෝලියම් වලට ඉහලින් ගෑස් ආවරණය ලෙස සෑදෙන අතර බර ඒවා සේලයින් වතුර වැනි සාමාන්‍යයෙන් ඊට යටින් පාවේ
බොරතෙල් අර්ධ ඝන තත්වයෙන් ද හමුවන අතර ඒවා වැල් සමඟ මිශ්‍ර වී ඇත
අතබස්තා තෙල් නිධිය (කැනඩාවේ ඇති) බොරතෙල් බිටූමන් ලෙස හැඳින්විය හැක
පෙට්‍රෝලියම් විශාල පරිමාවන්ගෙන් වැඩිපුර භාවිතා වෙන්නේ ඉන්ධන තෙල් ලෙසට ද ගැසොලින් (පෙට්‍රල්) ලෙසට ද වන අතර ඒවා ප්‍රාථමික ශක්ති ජනකයන් ලෙසට වැදගත් වේ
පෙට්‍රෝලියම් හි පරිමාවන් 84% පමණ හයිඩ්‍රොකාබන ශක්තියෙන් යුක්ත ඉන්ධන බවට පරිවර්තනය කරන අතර ඒවා නම් ගැසොලින්,ඩීසල්, ජෙට්, තාපනය සහ අනෙකුත් ඉන්ධන තෙල් සහ ද්‍රවීකරණය වූ පෙට්‍රෝලියම් ගෑස් වේ
(LP gas)

මේවායේ අඩංගු වී ඇති ඉහල ශක්ති ප්‍රමාණයන් නිසා පහසු ප්‍රවාහන හැකියාවන් සහ ඒ සම්බන්ධව ඇති විපුල ප්‍රයෝජන නිසා එය ලෝකයේ ඉතාම වැදගත් ශක්ති ප්‍රබවය වූයේ 1950 හි මැද භාගයේ දීය