Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඉතිහාසය

සොලමන් මෙහෙයුමට පෙර Operation Moses සහ Operation Joshua මෙම අරමුණෙන්ම ක්‍රියාත්මක වී තිබේ
මෙහෙයුම

ලෝක වාර්තාව

මෙම මෙහෙයුම අතරතුර ගුවන්යානයක රැගෙන ගිය වැඩිම මගීන් සංඛ්‍යාව සඳහා ලෝක වාර්තාව පිහිටුවීම ද සිදුවිය
එම වාර්තාවට කිසිවෙකුත් අභියෝග නොකරන මුත් රැගෙන ගිය මගීන් ගණන ගැන මතභේද පවතී
ගිනස් පොතට අනුව එම ගණන 1,088 ක් වේ
සමහර වාර්තා එය 1,078 සිට 1,122 දක්වා විවිධ ගණන් වල දක්වයි.

ආශ්‍රිත
 Operation Joshua
 Operation Moses
 Operation Yachin
 Jewish Agency for Israel

මූලාශ්‍ර

1991 in Ethiopia
1991 in Israel
1991 in international relations
Aliyah operations
Beta Israel
 
Jewish Agency for Israel
Jews and Judaism in Ethiopia
Solomon
Aerial operations and battles involving Israel
Jewish Ethiopian history
History of the Jews in Africa
Airlifts
යනු ජපානයේ නාරා ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වේ
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

Nara City official website
The Official Nara Travel Guide

 
Cities in Nara Prefecture
Holy cities
Buddhist pilgrimage sites in Japan
Former capitals of Japan
සටහන්

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

නිල වෙබ් අඩවිය 

කමකුරා නගරය
Cities in Kanagawa Prefecture
Populated coastal places in Japan
, ජපානයේ උසම කන්ද වේ
උස වන එය හොන්ෂු දූපතේ පිහිටා ඇත
මෙය ජපානය තුළ පිහිටි සක්‍රීය stratovolcano එකකි
උස  වේ
මෙය ජපානයේ උසම කන්ද වෙයි
එසේම මෙය ආසියාවේ දූපතක පිහිටි දෙවැනියට උසම යමහල (සුමාත්‍රා දිවයිනෙහි පිහිටි Mount Kerinci පසුව) වෙයි
ඊට අමතරව මහපොළොව මත වන දූපතක උසම ස්ථාන ලැයිස්තුවේ සත් වැන්න වෙයි
ෆූජි කන්ද අවසාන වරට විදාරණය වීම වූයේ 1707 සිට 1708 දක්වා ය
ඉතිහාසය 

ෆුජි කන්ද සතුව ඉතා ආකර්ෂණීය volcanic cone එකක් පවතියි
විශේෂයෙන්ම ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1600 පසුව, එනම් Edo (වර්තමානයේ තෝක්යෝ) රටෙහි අගනුවර වීමෙන් පසුව Tōkaidō මාර්ගයේ ගමන්ගන්නා අතරතුර බොහෝ ජනයා විසින් නිතර දකින්නක් වීම හේතුකොට ගෙන, මෙය බොහෝ ජපන් කලා කෘති වල විෂයය වෙයි
Byron Earhart නම් ඉතිහාසඥයාට අනුව, "ඉන්දියාව, චීනය, සහ ජපානය යන රටවල් තුන ආශ්‍රිත හඳුනාගත් ලොකය තුළ ජපන් ජාතිකයන් විසින් මධ්‍යතන යුගයේ දී "අංක එක" කන්ද ලෙස සලකන ලදී"
මෙම කන්ද ජපන් සාහිත්‍යය පුරාවටම සඳහන් වන්නක් වන අතර බොහෝ කාව්‍යයන්ගේ විෂයය ද විය
ආශ්‍රිත
 List of mountains and hills of Japan by height
 100 Famous Japanese Mountains
 List of three-thousanders in Japan
 Fuji-Hakone-Izu National Park
 List of World Heritage sites in Japan
 List of elevation extremes by country
 , Araido Island (阿頼度島), Kuril Islands 
 Mount St
Helens, nicknamed "Fuji-san of America" prior to its 1980 eruption
 Sacred mountains

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

 ෆූජි කන්ද තරණය කිරීමේ නිල වෙබ් අඩවිය

 
Volcanoes of Honshū
Active volcanoes
ඉසූ-බොනින්-මරියානා චාපය
Mountains of Shizuoka Prefecture
Mountains of Yamanashi Prefecture
Natural monuments of Japan
Pleistocene volcanoes
Pleistocene Asia
Sacred mountains
Sacred mountains of Japan
Special Places of Scenic Beauty
Stratovolcanoes of Japan
Subduction volcanoes
Triple junctions
VEI-5 volcanoes
Tourist attractions in Shizuoka Prefecture
Tourist attractions in Yamanashi Prefecture
Extreme points of Japan
ජපානය තුළ පිහිටි ලෝක උරුම අඩවි
Volcanoes of Shizuoka Prefecture
Volcanoes of Yamanashi Prefecture
Articles containing video clips
Highest points of countries
ජීන්-ජෝශප් සැන්ෆෝර්ච්, සැන්ෆෝර්ච් ලෙස හැඳින්වේ, ප්‍රංශ චිත්‍ර ශිල්පියෙකි, කවියෙකි, නිර්මාණකරුවෙකි, මූර්ති ශිල්පියෙකි, 1929 ජුනි 25 වන දින බෝඩෝ හි උපත ලැබූ අතර 2010 මාර්තු 13 වන දින ශාන්ත-ලෙනාඩ්-ඩි-නොබ්ලාට්හිදී මිය ගියේය
ඔහු කලා තිරිසන් පුහුණුවීම් කළ අතර ගැස්ටන් චයිසාක්, ජීන් ඩබුෆෙට්, රොබට් ඩොයිස්නෝගේ මිතුරෙකු විය     

== ආශ්‍රිත ==
භූ සමමුහුර්ත කක්ෂය (GSO) යනු පොළොවේ භ්‍රමණ කාලයට සමාන කක්ෂීය කාලවර්තයකින් යුතු පෘතුවි-කේන්ද්‍රීය කක්ෂයකි
එහි පරිභ්‍රමණ කාලය වන්නේ පැය 23 යි මිනිත්තු 56 යි තත්පර 4 කි
භූසමවේගී කක්ෂයක ඇති වස්තුවක් පොලොවේ සිටින නිරීක්ෂකයෙකුට පෙනෙන්නේ ස්ථාවරව හෝ 8-ඉලක්කම-හැඩයේ ගමන් මාර්ගයක ගමන් ගන්නා ලෙසටයි
දිනයේ එකම වේලාවක නිරික්ෂනය කළහොත් එම වස්තුව සෑම දිනකම, එකම වේලාවේ දී, අහසේ එකම ස්ථානයක දිස් වෙයි
පොළොවෙන් නිරීක්ෂනය කරන්නෙකුට පෙනෙන වස්තුවේ ගමන් මාර්ගය තීරණය වන්නේ එම කක්ෂයේ උත්කේන්ද්‍රීයතාව සහ ආනතිය පදනම් කරගෙනය
පූර්ණ වෘත්තාකාර භූසමමුහුර්ත කක්ෂය, භූස්ථාවර කක්ෂය ලෙස විශේෂ නමකින් හැඳින්වේ
මෙහි උන්නතාංශය කි
35,786 කි
පොළොවේ සිට නරඹන නිරීක්ෂකයෙකුට එම කක්ෂයේ ඇති වස්තුවක් සෑම විටම අහසේ එක් ස්ථාවර ස්ථානයක දිස්වෙයි
වෙළෙඳ සුළං  හෝ නැගෙනහිර සුළං  යනු ස්ථාවර ලෙසින් නැගෙනහිර-සිට-බටහිර දෙසට  පැතිර පවත්නා පෘථිවියෙහි නිරක්ෂීය ප්‍රදේශයෙහි හමන සුළං වෙති
රුවල් නැවක් () යනු සුළං බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන විශාල යාත්‍රාවකි
ආශ්‍රිත

 වෙළෙඳ සුළං
 List of large sailing vessels
 Sailboat
 Sailing ship accidents
 Sailing ship effect—describing the transition between an old and new technology
 Sailing ship tactics
 Shipbuilding

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි
පළමු නිදහස් සටනේ අතීතය සිහිකැඳවන ඌවපරණගම, මැදවෙල ජිනජෝතිකාරාම පුරාණ මූල මහා විහාරස්ථානය
පළමු නිදහස් සටනින් පසුව ඌවේ විහාරස්ථානවල වැඩ සිටි හිමිවරුන් දිවයිනේ සතර දෙසට විසිරී යෑම නිසා බෞද්ධ ජනතාවට ආගමික වතාවත් ඉටුකර ගැනීමේ ගැටලු මතුව තිබූ අවස්ථාවක ඌවපරණගම, මැදවෙල, ගම්මානයේ ඉපිද පිට පළාතක මහණදම් පුරමින් සිටි දෙලුම්ගහවත්තේ ගුණරතන හිමියන් තම උපන් ගමේ ආවාස ගෙයකින් 1831දී ආරම්භ කළ ජිනජෝතිකාරාම පුරාණ මූල මහා විහාරස්ථානය තුළින් වසර 187 කාලය පුරා සිදුවන ආගමික, සමාජීය සේවාවන් අතිවිශාලය
වැලිමඩ නගරයේ සිට 
ඌව පරණගම, මැදවෙල හරහා නුවරඑළිය මාර්ගයේ  පිහිටි මැදවෙල ගම්මානයේ මෙම පිංබිම ඉදිකර තිබේ
ජිනජෝතිකාරාම පුරාණ මූල විහාරය, බදුල්ල කණුපැලැල්ල සුධර්මාරාමය, බදුල්ල එගොඩවෙල සුදර්ශනාරාමය උභය විහාරාධිපති උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ අනුනායක මැදවෙල සුගතසෝම  නායක හිමියෝ මෙම විහාරස්ථානය පිළිබඳ මෙසේ අදහස් දැක්වූහ
එංගලන්ත පාලනයෙන් නිදහස් විමේ අටියෙන් 1818දී ඌවේ ජනතාව නිදහස් සටනක් ආරම්භ කළා
එම සටන අසාර්ථක වීමත් සමගම සුදු පාලකයන් අපේ ගම්මාන විනාශ කළා
විහාරස්ථානවල වැඩසිටි අපේ හාමුදුරුවරුන්ද පහත රට විහාරස්ථාවලට වැඩම කොට ජීවිත ආරක්ෂා කරගෙන තිබෙනවා
මෙම හේතුව මත අපේ බොහෝ ගම්මානවල ජිවත් වූ බෞද්ධයන්ට ආගමික කටයුතු ඉටුකර ගැනීමේ ගැටලු මතුව තිබෙනවා
එවන් පසුබිමක් පැවති සමයක සසුන්ගතව සිටි මැදවෙල ගම්මානයේ දෙලුම්ගහවත්තේ ගුණරතන හිමියන් උපන් ගමට වැඩම කොට තිබෙනවා
එවකට මැදවෙල ජනතාවගේ ඉල්ලීමට අනුව ගම්මානයේ දානපතිවරයෙකුට අයත්ව තිබූ මෙම භූමියේ කාමර දෙකකින් යුතුව ඉදි කළ ආවාසගෙයි ගුණරතන හිමියන් වැඩ වාසය කර තිබෙනවා
ඒ 1831දී බවයි පැවසෙන්නේ
එදා යුගයට සුදුසු වන ලෙසින් ගැමියන්ගේද සහාය ඇතිව ක්‍රමයෙන් මෙම විහාරය සංවර්ධනය කර තිබෙනවා
මෙම  විහාරයේ  විහාරාධිපතිව වැඩ විසූ උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ මහා නායක බදුල්ලේ ගුණානන්ද හිමියන්ගේ සමයේදී විහාරස්ථානයේ නුවර යුගයට අයත් ලක්ෂණ සහිත බුදු මැදුරක්,සංඝා වාසයක්, චෛත්‍යක්, ධර්ම ශාලවක් සමග මෙතෙක් ඌව පළාතේ විහරස්ථානයක දක්කනට නැති අලංකාර පිරිත් මණ්ඩපයක් සහිත ධර්ම ආසනයක්  සකසා තිබෙනවා
DSC05657
 
මෙයට අමතරව සීමා මාලකය, දැනට වසර 180 පමණ පැරණි අතින් ලියූ ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථය ඇතුළුව දුර්ලභ ගණයේ ධර්ම පුස්ථක සහිත ධර්ම පුස්තකාලය විහාරය සතුව තිබෙනවා
මැදවෙල පියතිස්ස නායක හිමියන්ගේ සමයේදී නව සංඝාරාමයක් මෙහි ඉදි කළ අතර, මැදවෙල ගම්මානයට විදුලිය ලබාදීමට උන්වහන්සේ මැදිහත් වෙමින් කටයුතු කළා
උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ අනුනායක බුස්දුල්ලේ ධර්මරතන හිමියන් මෙහි නව චෛත්‍යය සහිත බුදු මැදුර ඇතුළුව විහාර කර්මාන්ත සිදුකළා
2006 වසරේදී තමා මෙහි වර්තමාන විහාරාධිපති ධුරයට පත්වීමෙන් පසු පෞරාණික ගරා වැටි තිබුණු චෛත්‍ය, පැරණි විහාර ගෙය ඇතුළුව සියලුම ගොඩනැගිලි අලුත්වැඩියා කළ බවත්, එසේම ප්‍රධාන වාහල්කඩ ඇතුළුව නව විහාර කර්මාන්ත රාශියක් විහාරස්ථාන දායක දායිකාවන්ගේ සහාය ඇතිව නිමකිරීමට පියවර ගත් බවත් විහාරාධිපති මැදවෙල සුගතසෝම හිමියෝ පැවසුහ
මෙලෙස ඉදිකළ නව විහාර මන්ධිරයේ පිළිම වහන්සේලාගේ සහ මූර්ති නිර්මාණවල නේත්‍රා ප්‍රතිස්ථාපන පිංකම සහ බුද්ධ මන්දිරය වන්දනාමාන කටයුතු සඳහා විවෘත කිරීමේ පිංකම පසුගිය මස 14දා පෙරවරුවේ උඩරට අමරපුර නිකායේ මහ නායක නුවරඑළියේ චන්ද්‍රජෝති හිමියන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්වූ බවද විහාරාධිපති හිමියෝ පැවසූහ
= = මැදවෙල (MEDAWELA),ශ්‍රීලංකාවේ(SRILANKA) ඌව පළාතේ(UVA) බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ)BADULLA) ඌවපරණගම ප්‍රදේශීය ලේඛම්(UVAPARANAGAMA) බල  ප්‍රදේශයට අයත්  මැදවෙල-උඩුකිඳ තැපැල් අංක 90218 යටතේ දැනට ව්‍යවාහර වේ
මැදවෙල ගම්මානය වැලිමඩ සිට කිලෝමිටර 08ක්ද නුවරඑලියේ සිට කිලෝමිටර 15ක් දුරින් පිහිටි ගොවිතැන මුල්කරගත් අර්ථිකයකට හිමිකම් දරයි
හග්ගල උද්භිත උද්‍යන‍යට කිලෝමිටර 5ක්ද බොඹුරු ඇල්ල දිය ඇල්ලට කිලෝමිටර 3කින්ද ඉක්මණින් ලඟා විය හැකිය
මැදවෙල සිට හග්ගල දක්වා මාර්ගය 1818 වෙල්ලස්ස කැරැල්ලට අවුරුදු 200ක් සපිරිම නිමිත්තෙන් 2018 වර්ශයේ මොණරවිල වීර කැප්පෙටිපොළ මාවත යනුවෙන් නම් කරන ලදි
==
CITY
The Virtual International Authority File (VIAF) is an international authority file
It is a joint project of several national libraries and operated by the Online Computer Library Center (OCLC)
ආශ්‍රිත
 අධිකාරී පාලනය
 Faceted Application of Subject Terminology (FAST)
 සමෝධානික අධිකාරී ගොනුව (GND)
 International Standard Authority Data Number (ISADN)
 International Standard Name Identifier (ISNI)
 විකිපීඩියාවේ ලිපි සඳහා වන අධිකාරී පාලනය සැකිල්ල

මූලාශ්‍ර

Sources

භාහිර සබැඳි 

 
 VIAF at OCLC

හඳුන්වනයන්
පුස්තකාලමය සුචිකරණය සහ වර්ගීකරණය
කොන්ග්‍රස් පුස්තකාලය
OCLC
මෙම සයිට් එක හදන්න අපි භාවිත කරේ internet එකේම තියෙන ඩේටා
WorldCat යනු OCLC global cooperative හි සහභාගී වන රටවල් 107 ක පුස්තකාල 15,600 ක ඇති අන්තර්ගතය ලැයිස්තුගත කරන union catalog එකකි
එය මෙහෙයවනු ලබන්නේ OCLC, Inc විසින් ය
ඉතිහාසය
1967 දී ෆ්‍රෙඩ් කිල්ගෝර් ගේ නායකත්වය යටතේ OCLC ආරම්භ කරන ලදී
එම වසරේ දී OCLC විසින් union catalog technology ආරම්භ කළ අතර එය පසුව WorldCat බවට පරිණාමය වීම සිදුවිය
ප්‍රථම catalog records 1971 දී එක් කරන ලදී
ආශ්‍රිත
 Copac
 Faceted Application of Subject Terminology (FAST)
 List of academic databases and search engines
 Open Library

මූලාශ්‍ර

Further reading

 
 
 
 
 
 
  See also
Information about licensing of WorldCat records and some other OCLC data
භාහිර සබැඳි 
 
  Information on the OCLC website about WorldCat
What is WorldCat
—WorldCat ගැන කෙටි පැහැදිලි කිරීමක් (ඉංග්‍රීසි)
 
 

Bibliographic databases and indexes
Cooperatives
Library catalogues
OCLC
com/anushka
dilhara
මානව විශේෂ කිහිපයක්, වසර මිලියනයක් පමණ කාලයක් තුල, මහා බ්‍රිතාන්‍යය තුල විටින් විට  වාසගත වී ඇත
ක්‍රිව 43 දී රෝමානුවන් විසින් බ්‍රිතාන්‍යය යටත්කිරීම,  ලේඛනගත ඉතිහාසයෙහි  ආරම්භය ලෙසින් සැලකෙන නමුදු, එයට පෙර යම් ඓතිහාසික තොරතුරු පවතියි
ශිලා මෙවලම් සහ බොහෝවිට හෝමෝ ඇන්ටිසෙසර් විසින් තබන ලද අඩිසලකුණු හමුවන නෝෆ්ලක් වෙරළ මත වන හෙයිස්බොරෝ තුල මානව වාසගත වීමෙහි  වසර 900,000 පමණ පැරණිතම සාක්ෂි හමුවෙයි
වසර  500,000  පමණ පැරණි හෝමෝ හැයිඩ්ල්බගෙන්සිස් හට අයත් පැරණිතම මානව ෆොසිල, සසෙක්ස් හී බෝක්ස්ග්‍රොව් තුල දක්නට ලැබෙයි
මෙම කාලසීමාව වන තුරුම,  අග්නිදිග එංගලන්තය සහ උතුරුදිග ප්‍රංශය අතරවූ  වීල්ඩ්-ආට්වා ප්‍රතිනතිය නම් හුණු වැටියක් වෙතින් මහා ද්වීපය සමගින් බ්‍රිතාන්‍යය ස්ථීර ලෙසින් සම්බන්ධව තිබුණු මුත්,  වසර  425,000 පමණ පෙර සිදුවූ ඇංග්ලියන් ග්ලැසියාරාණය තුලදී  මහා ගංවතුරක් විසින් වැටිය බිඳ දැමුණු අතර, ඉංග්‍රීසි සමුද්‍රසන්ධිය නිමැවුණි
එයින් පසුව,  අන්තර්ග්ලැසියරායන  තුලදී මුහුදු මට්ටම ඉහළ යෑම සමගම බ්‍රිතාන්‍යය දිවයිනක් විය
වසර  400,000 පමණ පෙර කාලානුරූපය සහිත අතිපැරණි නියැන්ඩර්තාල්වරුන්ගේ ෆොසිල,  කෙන්ට් හී ස්වාන්ස්කොම්බ් වෙත දක්නට ලැබුණු අතර, වසර 225,000 පැරණි, සම්භාව්‍ය  නියැන්ඩර්තාල්වරුන්ගේ ෆොසිල, වේල්සයෙහි  පොන්ට්නැවෙඩ් වෙත හමුවුණි
නියැන්ඩර්තාල්වරුන්ගේ පුනරාගමනය සිදුවූ වසර  60,000 පෙර කාලය දක්වාවූ වසර  180,000 සහ 60,000 පෙර දක්වා කාලය අතරතුර කාල සීමාවෙහිදී බ්‍රිතාන්‍යය තුල මානව වාසගතවීම් නොපැවතුණි
වසර 40,000 පෙර දක්වා කාලය වන විට  නියැන්ඩර්තාල්වරු  න්‍යෂ්ඨ ව සිටි අතර, නූතන මානවයෝ බ්‍රිතාන්‍යය වෙත පැමිණ සිටියහ
අරාජක කාලය  යනු, 1649 ජනවාරි 30 දින සිදුවූ  පළමුවන චාල්ස් රජුගේ හිස ගසාදැමීම සහ   පුනඃස්ථාපනය ඇරමීම සනිටුහන් කරමින් 1660 මැයි 29 දින ඔහුගේ පුතු දෙවන චාල්ස් රජ ලන්ඩනය වෙත ලඟාවීම අතර කාලසීමාව වෙයි
අරාජක කාලය තුලදී විවිධ ආකාරයෙහි ජනරජමය ආණ්ඩු යටතේ එංගලන්තය පාලනය විය (බලන්න එංගලන්ත පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය
මෙම ලිපිය වෙතින් අරාජක කාලයෙහි වෙනත් මුහුණත් විස්තර කරයි)
1955 නොවැම්බර් 16 වන දින උපත ලද ගිලර්මෝ ලාසෝ මෙන්ඩෝසා 2021 මැයි 24 සිට ඉක්වදෝ ජනරජයේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කර ඇත
රෝමානු බ්‍රිතාන්‍යය යනු සම්භාව්‍ය පුරාතනය සමයෙහි රෝමානු අධිරාජ්‍යය විසින් මහා බ්‍රිතාන්‍යය දිවයිනෙහි විශාල කොටස් කිහිපයක් අධිවාසය කෙරුණු කාල පරිච්ඡේදය වෙයි
මෙම අධිවාසය  ක්‍රිව 43 සිට ක්‍රිව 410 දක්වා පැවතිණි
උප-රෝමානු බ්‍රිතාන්‍යය යනු  මහා බ්‍රිතාන්‍යය දිවයිනෙහි පසුකාලීන පුරායතනය කාල පරිච්ඡේදය වන අතර, පසුකාලීන 4වන සහ ආදිකාලීන 5වන සියවස් තුල රෝමානු පාලනයෙහි අවසානය, සහ 6වන සියවස තුල එහි ප්‍රතිවිපාකය අයත් වෙයි
"උප-රෝමානු" යන පදය මුලින් භාවිතා කෙරුණේ, 5වන සහ 6වන සියවස් තුලදී අඩවි තුල හමුවූ, කැබිලිති  වැනි පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන් විස්තර කිරීමට සහ රෝමානු අධිරාජ්‍යය යටතෙහි පෙරදී පවත්වාගෙන ගිය උසස් තත්ත්වය වෙතින් දේශිය වශයෙන් තැනුනු භාජන වල තත්ත්වය පහළ බැසීම හුවා දැක්වීමටය
එය දැනට වඩවඩාත් භාවිතා කරනුයේ ඉතිහාසමය කාලපරිච්ඡේදය විස්තර කිරීමටය
පශ්චාත්-රෝමානු බ්‍රිතාන්‍යය යන පදයද, ප්‍රධාන වශයෙන් පුරාවිද්‍යාත්මක-නොවන සන්දර්භයෙහි භාවිතා වෙයි
බ්‍රිතාන්‍යයෙහි සංස්කෘතිය ප්‍රධාන වශයෙන් ව්‍යුත්පන්න වූයේ රෝමානු සහ කෙල්ටික මූලාශ්‍රවලින් වුවද, , මූලික ලෙසින් වයඹදිග ජර්මනියෙහි සැක්සනිය වෙතින් පැමිණි ෆෝඩරාටී වැනි සැක්සන්වරු පවා මෙම ප්‍රදේශයෙහි වාසගතවූහ
සැක්සන්වරු සහ අනෙකුත් ජර්මනික ජනයා ක්‍රමයෙන් වඩාත් පාලනබලය නතුකරගත් අතර, මෙය තුලින් ඇංග්ලෝ-සැක්සන් එංගලන්තය බිහිවිය
උතුරුදිග ස්කොට්ලන්තයෙහි පික්ට්ස්වරු  මෙම උපයෝගී ප්‍රදේශයට අයත් නොවෙති
මොකද්ද මේ ස්පෑම් කියන්නේ
පාර්වතී තිරුවෝතු කෝට්ටුවට්ටා (උපත 1988 අප්‍රේල් 7) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් මලයාලම් සහ ඊට අමතරව දෙමළ සහ කන්නඩ-භාෂා චිත්‍රපට කිහිපයකට රංගනයෙන් දායක වී ඇති ඉන්දියානු නිළියකි
කේරළයේ කෝළිකෝඩේ සිට පැමිණි ඇය රංගනයට පිවිසෙන්නේ 2006 මලයාලම් චිත්‍රපටයක් වූ අවුට් ඔෆ් සිලබස් තුළිනි
එසේම නෝට්බුක් (2006), මිලානා (2007), පූ (2008), සිටි ඔෆ් ගෝඩ් (2011), මරියාන් (2013), බැංගලෝර් ඩේස් (2014), උත්තම විලන් (2015), එන්නු නින්ටේ මොයිදීන් (2015), චාර්ලී (2015), ටේක් ඕෆ් (2017), කූඩේ (2018), උයරේ (2019) සහ වයිරස් (2019) යන චිත්‍රපටවල රංගනය තුළින් ඇය ප්‍රසිද්ධියට පත්වූවා ය
2017 දී පාර්වතී බොලිවුඩ් සිනමාවට පිවිසියේ කාරිබ් කාරිබ් සිංගල් චිත්‍රපටය තුළිනි
චිත්‍රපට නාමාවලිය

වෙබ් කතාමාලා

රූපවාහිනිය
කිරන් ටීවී නාලිකාවේ "ටැමිල් හිට්ස්" සංගීත වැඩසටහනේ නිවේදිකාව වූයේ ඇයයි
ඇය දෙමළ ඇන්තොලොජි කතාමාලාවක් වූ නවරස නම් වූ නෙට්ෆ්ලික්ස් කතාමාලාවේ ඉන්මෛ නම් කොටසෙහි චරිත නිරූපණය කළා ය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

 
 

ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියෝ
ඉන්දියානු හඬ නිළියෝ
කන්නඩ සිනමාවේ නිළියෝ
දෙමළ සිනමාවේ නිළියෝ
ජීවත්වන්නෝ
1988 උපත්
කේරළයේ කලා ශිල්පිනියෝ
පෘථිවිරාජ් සුකුමාරන් (උපත 1982 ඔක්තෝබර් 16) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවකු, අධ්‍යක්ෂකවරයකු, නිෂ්පාදකවරයකු, පිළිවැයුම් ගායකයකු සහ බෙදාහරින්නකු වන අතර, ඔහු වඩාත්ම ප්‍රචලිතව ඇත්තේ මලයාලම් සිනමාවේ ඔහුගේ දායකත්වය නිසායි
මීට අමතරව ඔහු දෙමළ, හින්දී සහ තෙලිඟු භාෂා චිත්‍රපටවල ද රංගනයෙන් දායක වී ඇත
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 

 
 

ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෝ
කේරළ ප්‍රාන්ත චිත්‍රපට සම්මාන ජයග්‍රාහකයෝ
ජීවත්වන්නෝ
මලයාලි ජනයා
ඇංග්ලෝ-සැක්සානු එංගලන්තය යනු, රෝමානු බ්‍රිතාන්‍යය අවසානයෙහි සිට වසර 1066 දී වූ නෝර්මන් ආක්‍රමණය දක්වා, 5වන සිට 11වන සියවස් දක්වා පැවති මධ්‍යතන එංගලන්තයෙහි මුල් අවදිය වෙයි
එත්ල්ස්ටන් රජ (පා. 927–939) යටතෙහි වසර 927 දී  එංගලන්ත රාජධානිය ලෙසින් එක්සත් කරණු ලැබීමට පෙර  විවිධ ඇංග්ලෝ-සැක්සානු රාජධානි වලින් එය සමන්විත විය
11වන සියවසෙහි එංගලන්තය, ඩෙන්මාර්කය සහ නෝර්වේ අතර පැවති පෞද්ගලික සංගමයක් වූ  කෙටි කලක් පැවති  මහා කනූට් රජුගේ  උතුරු මුහුදු අධිරාජ්‍යයෙහි කොටසක් බවට එය පත් විය
ඇංග්ලෝ-සැක්සානුවරු යනු ජර්මැනික් භාෂා-කතා කරණ කණ්ඩායම්හී සාමාජිකයන් වන අතර, අසල පිහිටි  වයඹදිග යුරෝපයෙහි සිට මහා බ්‍රිතාන්‍යය දිවයිනෙහි දකුණුදිග අර්ධය දක්වා සංක්‍රමණය වී ඇත
මෙනයින් ඇංග්ලෝ-සැක්සානු ඉතිහාසය ආරම්භ වන්නේ රෝමානු පාලනය අවසානයෙහිදී උප-රෝමානු බ්‍රිතාන්‍යය කාල පරිච්ඡේදයෙහි වන අතර, 5වන සහ 6වන සියවස් තුලදී ඇංග්ලෝ-සැක්සානු රාජධානි බිහිවීම එහිදී සිදු වන අතර ( ප්‍රධාන රාජධානි සත ලෙසින් සාම්ප්‍රදායිකව හඳුන්වන
නොතම්බ්‍රියා, මර්සියා, ඊස්ට් ඇංග්ලියා, එසෙක්ස්, කෙන්ට්, සසෙක්ස්, සහ වෙසෙක්ස්), 7වන සියවසෙහිදී  ඒවා  ක්‍රිස්තියානි බවට පත්වීම, වයිකිං ආක්‍රමණිකයන්ගේ සහ  ඩෙන්මාර්ක පදිංචිකරුවන්ගේ තර්ජනය, 9වන සහ 10වන සියවස්හිදී වෙසෙක්ස් ආධිපත්‍යය යටතේ ක්‍රමයෙන් එක්සත් එංගලන්තය බිහිවීම, සහ 1066 වසරෙහිදී  අවසානයෙහිදී විලියම් ද කොන්කරර් විසින් එංගලන්තයෙහි නෝර්මන් ආක්‍රමණය සිදුවිය
ඉහළ මධ්‍යතන යුගයන්හී එංගලන්තය සමන්විත වන්නේ 1066 වසරෙහි සිදුවූ නෝර්මන් ආක්‍රමණය සහ එංගලන්තයෙහි ඔන්ජුවියානු රජුන් අතරින් අවසානයා ලෙසින් සමහරුන් විසින් සැලකෙන ජෝන් රජු 1216 වසරෙහිදී මිය යෑම අතර කාලපරිච්ඡේදය වෙයි
විවිදයට පාත්‍රවූ අනුප්‍රාප්තියක් සහ හේස්ටිංස් සටනෙහි විජයග්‍රහණය වෙතින් 1066 වසරෙහිදී නෝර්මැන්ඩියෙහි විලියම් විසින් එංගලන්තය යටත් කර ගැනුම සිදුවිය
මෙය විසින් එංගලන්තයෙහි කිරීටය සහ ප්‍රංශයෙහි දේපල සම්බන්ධ කරනු ලැබුණු අතර,  ඉඩම් පාලනය, රජය සහ ආගමික සභාව මත බලපැවැත්වුනු නව  රදළ පැලැන්තියක් රට තුලට එක් කෙරිණි
මොවුන් විසින් ප්‍රංශ භාෂාව ගෙන එන ලද අතර, මාළිගා පද්ධතියක් තුලින් සහ ඉඩම් පාලනය සඳහා  වැඩවසම් ක්‍රමයක් එක් කිරීම තුලින්, ඔවුන්ගේ පාලනය සිදු කරන ලදි
1087 වසරෙහිදී  විලියම්ගේ මරණය සිදුවන විට, එංගලන්තය විසින් වංශාධිපතීන් විසින් පාලනය කෙරුණු එංගලන්තයෙහි, නොර්මන්ඩියෙහි සහ වේල්සයෙහි ඉඩකඩම් වලින් සමන්විත ඇංග්ලෝ-නොර්මන් අධිරාජ්‍යයක විශාල කොටසක් සංස්ථාපන කර තිබුණි
විලියම්ගේ පුතුන් විසින් ඔහුගේ ඉඩකඩම් අනුප්‍රාප්ති හිමිකම පිළිබඳ ප්‍රශ්න ඇතිතරගත් අතර, එංගලන්තයෙහි සහ නෝර්මන්ඩියෙහි බොහෝ කොටස් වල පාලකයා ලෙසින් දෙවන විලියම් රජු ඉස්මතු විය
1100 වසරෙහිදී වූ ඔහුගේ මරණයෙහිදී ඔහුගේ බාල සොහොයුරු  පළමුවන හෙන්රි රජු ලෙසින් සිහසුනට හිමිකම් කී අතර, ඔහුගේ සොහොයුරු රොබට් පරාජය කලේ එංගලන්තය සහ නෝර්මැන්ඩිය යලි එක්සත් කරනු පිණිසය
හෙන්රි ක්‍රෑර වුවත් කාර්යසාධක රජෙක් වූ අතර, ඔහුගේ එකම පිරිමි උරුමක්කාරයා වූ  විලියම් ඇඩලින් වයිට් ෂිප් ව්‍යසනයෙහිදී මිය යෑමට පසුව, ඔහු විසින් ඔහුගේ බැරන්වරුන් කැමති කරවාගෙන ඇත්තේ ඔහුගේ දියණිය මැටිල්ඩා උරුමක්කාරිය ලෙසින් පිළිගන්නා බවටය
1135 වසරෙහිදී හෙන්රි රජු මිය ගිය විට, මැටිල්ඩාගේ ඥාති සොහොයුරු බ්ලූවා හී ස්ටීවන් සිදුකලේ තමා රජු බවට ප්‍රකාශයට පත් කරවා ගැනීම වන අතර,  දි ආනකි නම්වූ සිවිල් යුද්ධයට මං පෑදීය
අත්‍යන්තයෙහිදී ස්ටීවන් විසින් මැටිල්ඩාගේ පුතු හෙන්රි ඔහුගේ උරුමක්කාරයා ලෙසින් පිළිගත් අතර, 1154 වසරෙහිදී ස්ටීවන් මිය ගිය විට, දෙවන හෙන්රි ලෙසින් ඔහු අනුප්‍රාප්තිය ලැබීය
එංගලන්තයෙහි පළමුවන ඔන්ජුවියානු රජු ලෙසින් සැලකෙන හෙන්රි රජ, ප්‍රංශයෙහි ඉමහත් දේපළ සහිත වූ අතර වේල්සය, ස්කොට්ලන්තය සහ අයර්ලන්තය මත තම ආධිපත්‍යය පැතිරවීය
කැන්ටර්බරියෙහි අගරදගුරු බවට තමන් විසින් පත්වීම්ලාභී තෝමස් බෙකට් සමගින් ගැටුම් ඇති කර ගත් අතර, එය නිසා බෙකට්ගේ ඝාතනය සිදුවූ අතර හෙන්රි විසින් විස්මයජනක පවුකමා ඉල්ලීමක් ප්‍රදක්ෂිණා කෙරිණි
ඔහුගේ රාජ්‍ය පාලන සමයෙහි අග භාගය තුල බහුලව සිදුවූයේ ඔහුගේ පුතුන් සහ ප්‍රංශයෙහි දෙවන පිලිප් රජ අතර ගැටුම් වූ අතර එය නිසාම එකම උරුමක්කාරයා ලෙසින් ඔහුගේ පුතු රිචඩ් තෝරාගැනුමට ඔහුට සිදු විය
1189 වසරෙහිදී සිදුවූ හෙන්රි රජුගේ මරණයට පසුව ඔන්ජුවියානු උරුමකාරත්වය අනුව රිචඩ් සිංහාසනාරූඨ වූ අතර එසැනින්ම පාහේ කුරුසයුද්ධයක් සඳහා පිටත් විය
ඔහු යළි පැමිණෙත්ම ජර්මනියෙහිදී ප්‍රාණඇපකරුවෙකු ලෙසින් රඳවා ගැනුමෙන් පසුව 1194 වසරෙහිදී ඔහු බේරා ගැනුමට අති විශාල කප්පමක් ගෙවීමට සිදු විය
ඔහුගේ රාජ්‍ය පාලන සමයෙහි ඉතිරිය ඔහු ගත කලේ ප්‍රංශයෙහි ඔහුගේ ඉඩම් ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරමින් වන අතර 1199 වසරෙහිදී මිය ගියේය
එංගලන්තයෙහි රජු ලෙසින් අනුප්‍රාප්තිය ලද ඔහුගේ බාල සොහොයුරු ජෝන්, රිචඩ්ගේ ඥාති සොහොයුරු  ආතර්ට  එරෙහිව, ප්‍රංශයෙහි දේපළ වල පාලනය වෙනුවෙන්  සාර්ථක යුද්ධයක නියැලුණි
ජෝන් රජුගේ ක්‍රියාකලාපය හේතුවෙන් නෝර්මන් සහ ඔන්ජුවියානු බැරන්වරු විසින් ඇතිකළ කැරැළි  ඇතිවූ අතර ඒවා නිසා මහාද්වීපීය දේපළ පිළිබඳ ඔහුගේ අධිකාරිය බිඳී යෑම සිදු විය
නෝර්මන්ඩි සහ ඔන්ජු යළි අත්පත් කර ගැනුමට ඔහුගේ උත්සාහයන්  බූවීන් සටනෙහිදී පරාජයට පත් විය
එංගලන්තය තුල ඔහුගේ බල පරාක්‍රමය මෙයින් දුර්වල වූ අතර,  අත්‍යන්තයෙහිදී  රාජකීය බලය සීමා කෙරුණු මැග්න කාර්ටා නමැති ගිවිසුමකට එකඟ වීමට, සහ පළමුවන බැරන්වරුන්ගේ සටන වෙත මුහුණ දීමට සිදු විය
1216 වසරෙහිදී සිදුවූ ඔහුගේ මරණය සමහරක් ඉතිහාසඥයින් විසින් සලකනුයේ ඔන්ජුවියානු කාලපරිච්ඡේදයෙහි කෙළවර ලෙසින් සහ   ප්ලැන්ටාජෙනට් රාජවංශයෙහි ඇරඹුම ලෙසිනි
බොහෝ ඇංග්ලෝ-සැක්සානු රජයෙහි ආයතන නෝර්මන්වරුන් විසින් එලෙසින්ම පවත්වාගෙන ගිය නමුදු, වැඩවසම් ක්‍රමය විසින් රජු කෙරෙහි සහ කුඩා ප්‍රභූ පිරිසක් කෙරෙහි මහත් බලාධිකාරියක් ඒකාග්‍ර කෙරිණි
කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ භූමිකාවන් වඩාත් පැහැදිලි ලෙසින් අර්ථකථනය කෙරිණි
සුවිශේෂ සංස්කෘතික සහ ආගමික  අනුග්‍රාහකයන් ලෙසින් වංශවත් කාන්තාවන් තවදුරටත් වැජඹුනු අතර දේශපාලන සහ හමුදාමය සිද්ධි තුලදී වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කළහ
දොළොස්වන සියවස තුලදී ආක්‍රමණිකයන් සහ ඉංග්‍රීසි ජනයා අතර බෙදීම් අවලංගු වී ගිය අතර, ඔවුන් සිතුවේ කෙල්ටික අසල්වැසියන්ට වඩා ඔවුන්  ශ්‍රේෂ්ඨ බවයි. ආක්‍රමණය විසින් නෝර්මන් සහ ප්‍රංශ  ආගමික සභා සාමාජිකයන් බලාධිකාරියට එක් කරන ලදි
නව  ප්‍රතිසංස්කෘත ආගමික නිකායයන් සහ හමුදාමය අධිකාරින් එංගලන්තයට එක් කෙරිණි
දහතුන්වන සියවසෙහි මුල් භාගය වන විට, සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ රෝමයට පමණක් වගකිවයුතු සහ රජය වෙතින් නිදහස් විය යුතු බවට සභාව විසින් සිදුකල විතර්කය බොහෝ විට ජය ගෙන තිබුණි
වන්දනා ගමන් යනු ජනප්‍රිය ආගමික ක්‍රියාවලින් බවට පත්ව තිබූ අතර, ආගමික ධාතුන් එක්රැස් කිරීම අපේක්ෂා සහිත ආයතන සඳහා  වැදගත් විය
දෙවන, තුන්වන සහ පස්වන කුරුස යුද්ධ තුලදී එංගලන්තය වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කළේය
නවවන සහ දහතුන්වන සියවස අතර, එංගලන්තය විසින් මධ්‍යතන උණුසුම් කාලපරිච්ඡේදය අත්දුටු අතර, දිගු උණුසුම් උෂ්ණත්ව කාල සීමාවක් වූ මෙය තුල වගාව දුෂ්කර ඉඩම් වගා කළ හැකි විය
දේශපාලන ඉතිහාසය

නෝර්මන්වරු

නොර්මන් ආක්‍රමණය

1002 වසරෙහිදී, එංගලන්තයෙහි දෙවන ඇසල්රෙඩ් රජ,    නෝර්මන්ඩියෙහි දෙවන රිචඩ්ගේ සොහොයුරියවූ  එමා හා විවාහ විය
වසර ගණනාවක් නෝර්මැන්ඩියෙහි පිටුවහල් ව ගතකල ඔවුන්ගේ පුතු එඩ්වඩ් ද කොන්ෆෙසර්, වසර 1042 දී එංගලන්තයෙහි සිංහාසනාරූඨ විය
අපර මධ්‍යතන යුග තුල එංගලන්තය ලෙසින් සැලකෙන්නේ අපර මධ්‍යතන යුගයන්හී  එංගලන්තයෙහි ඉතිහාසය, එනම් දහතුන්වන සියවසෙහි,  ඔන්ජුවියානුවන්ගේ අවසානය, සහ– බොහෝ අය විසින් ප්ලැන්ටාජෙනට් රාජ වංශයෙහි ඇරඹුම ලෙසින් සැලකෙන– තුන්වන හෙන්රි රජුගේ සිංහාසනප්‍රාප්තිය සිට බොහෝ විට මධ්‍යතන යුගයන් හී අවසානය ලෙස සහ  ඉංග්‍රීසි පුනරුදයෙහි සහ මුල් නූතන බ්‍රිතාන්‍යයෙහි ඇරඹුම දක්වන සටහනක් ලෙසින් සැලකෙන 1485 වසරෙහිදී ටියුඩර් රාජවංශයෙහි සිංහාසනප්‍රාප්තිය දක්වා කාලය වෙයි.
රෙඩිෆ්
කොම් ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු ප්‍රවෘත්ති, රසවින්දන සහ අලෙවි වෙබ් ද්වාරයකි
මෙය ආරම්භ කරන ලද්දේ 1996 දී ය
මුම්බායි නගරයෙහි මූලස්ථානය පිහිටි මෙහි, කාර්යාල බැංගලෝර්, නව දිල්ලි සහ නිව් යෝක් නගරවල ද පිහිටා ඇත
2009 වන විට මෙහි සේවකයෝ 300කට අධික සංඛ්‍යාවක් සේවය කළහ
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 

මුම්බායි පාදක කරගත් සමාගම්
1996 දී ස්ථාපිත ඉන්දියානු සමාගම්
ඉන්දියාවේ මාර්ගගත සමාගම්
වෙබ් ද්වාර
තෙ වන රජ සින්හහ රජ තුම ඔපත ලබ්න්නෙ 2007,ජනවාරි 1වෙනිඩාය
ඔහු මෙම ලොඔකයට ඉතා වදගත් පුද්ගලයෙකි ඔහු මෙම බූමියවට ඉතා විශිශ්ට සෙවාවක් සිදු කල පුද්ගලයෙකි
ඔහු පෘතුගීසින් සමග 1890,අති ප්‍රභල සටනකින් ඔහු ජය ග්ත්තෙඑය
සෝවියට් දේශය

ක්‍රෙම්ලිනය

පුරාණ බල කොටුව 
සහස්‍රයක් පුරා හටගත් විවිධ දෘෂ්ඨිමය වෙනස්කම් හා දේශපාලන පෙරලි මැද නොවෙනස්ව පැවති එක් බල කේන්ද්‍රයක් යුරෝපයේ ඇත
ඒ රුසියානු පාලන තන්ත්‍රයේ සදාතන නිවහන වූ ක්‍රෙම්ලිනයයි
දහවන සියවසේ, දකුණේ බයිසන්ටයින් අධිරාජ්‍යයත් උතුරේ ස්කැන්ඩිනේවියානු වයිකින් වරු අතර වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය වූයේ වොල්ගා ද්‍රෝණියයි
බොහෝ ජාතීන් විසූ මෙම පෙදෙස එවකට ආණ්ඩු කල අර්ධ-එඬේර වොල්ගා-බල්ගර් වරු වත්මන් බෝල්කන් බල්ගේරියානුවන්ගේ ඥාති සහෝදරයෝය
මේ කාලයේ තවදුරටත් විහිදී ගමන් කල ස්ලාව් වරු වොල්ගාවේ අතු ගංගා අසබඩ සිය ජනවාස පිහිටවා ගත්හ
මොස්ක්වා ගඟ අසබඩ පිහිටුවන ලද ‘ව්ලදිමීර්ගේ අග්‍රාදිපාද වසම’ [Vladimir-Suzdal] ආණ්ඩු කලාවූද, තම යටත් වැසියන්ගේ දේපොල ඉතා කූඨ ලෙස කොල්ලාකෑමෙහිලා සමත්කම් ඇත්තාවූද, කා බී නිතර ප්‍රීතියෙන් සිටි යූරි කුමාරයා ක්‍රිව 1147 දී නොවොග්‍රාඩ්-සිවර්ස්කි පෙදෙස පාලනය කල තම ගජ මිතුරාට මෙවැනි ආරාධනාවක් කෙලේය
“ ස්වියාටොස්ලාව් ඔල්ගොවිච්, අපි උත්සවයක් පවත්වමු
නුඹ මොස්කෝවට වරෙන්
” අනාගත රුසියානු අගනුවර ගැන ඉතිහාසයේ හමුවන පළමු සටහනයි ඒ භෝජන සංග්‍රහයයි
බටහිර ඉතිහාසඥයන් පවසන අන්දමට මෙකල මොස්කොව් වාසීන් ගතකලේ උතුරු යුරෝපීය ශිෂ්ඨාචාරයෙන් හුදෙකලා වූ ප්‍රාථමික ජීවන රටාවකි
රෝමයේ මනස්කාන්ත මන්දිර ගොඩනැගෙද්දි, නෝර්ඩික් කුරුස යුද්ධ කාමීන් පලස්තීනය අත්පත් කොට ගනිද්දී මේ රුසියානු කුමාරවරු තම ප්‍රීති උත්සව පැවැත්වූයේ අඩක් හිමෙහි ගිලුන විශාල පැල්පත් [Cottages] තුලය
බොජුන් ශාලාව උණුසුම් කල අවලස්සන උදුන් වලට දුම්බට නොමැත
පැදුරු එල්ලා ආවරණය කල ජනේල වලට එපිටින් වූයේ වගවලසුන් පිරි ඝන වනාන්තරයයි
මොස්කොව් නමින් අනාගතයේ ප්‍රකට වූ තම ජනාවාසය වටා ලී බලකොටුවක් ඉදිකිරීමට යුරී කුමාරයා තීරණය කලේ තවත් සත් වසරකට පසුවය
යුරෝපය දෙසට ව්‍යාප්ත වීමේ ආශාවෙන් පෙළුන මොන්ගෝල්-තතාර් වරුන් ගේ ආක්‍රමණයට ස්ලාව් වාසභූමි ලක්වූයේ මේ අතරය
ඛාන් තුමාගේ [Khan = අධිරාජයා] ගේ පිළිවෙත වූයේ ඛාන් රාජ්‍යයේ [Khanate] ආධිපත්‍යයට හිස නැමූවන්ට හිරිහැර නොකිරීමත් ඊට එරෙහිව නැඟී සිටින්නන් සමූලඝාතනය කිරීමත්ය
මොස්කොව් වැසියෝ සතුරාට එරෙහිව නැඟී සිටි අතර ඒ හේතුවෙන් සමූලඝාතනයට ලක් වූහ
1240 දී සතුරා නගරය ගිනිබත් කරන ලදී
ඉතිරි වූයේ ජනගහනයෙන් දහයෙන් පංගුවකි
අනාගත රුසියානු රාජ්‍යය එදා මුහුණ දෙමින් සිටියේ දුෂ්කර ඓතිහාසික පරීක්ෂණයකටයි
එහෙත් එය ප්‍රජාවේ පැවැත්ම හෝ විනාශය පිළිබඳ ගැටළුවක් බව අවබෝධ කොටගත් පළමු තැනැත්තා වන්නේ කෘහස්ත රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයකු ලෙස අදටත් පිදුම් ලබන එවකට නොවොග්‍රාඩ් වසම ආණ්ඩුකල අලෙක්සැන්ඩර් නෙව්ස්කි කුමාරයාය
ස්ලාව්වරු සමූලඝාතනයට ලක්වීමෙන් දිනාගත හැකි කිසිවක් නොමැති බවත් ජයග්‍රහණය ලැබීම සඳහා පරම්පරා ගණානාවක් ගතවිය හැකි බවත් දුටු හෙ ඛාන්ගේ ආධිපත්‍යය පිලීගෙන සම්මුතියකට එළඹියේය
ප්‍රීතියට පත් ඛාන් නෙව්ස්කි තම හිතවතකු සේ ලා සැලකූ අතර රුසියන් වරු සමූලඝාතනයෙන් ආරක්ෂා වූහ
නෙව්ස්කිගේ මරණයෙන් පසු ඛාන්ගේ සිත් දිනාගත් ඔහුගේ මුනුපුරු යූරි ඛාන්ගේ සොයුරිය අවාහ කොටගත්තේය
මේ ඔස්සේ වැඩි දියුණු වූ සබඳතා මත මොස්කොව් නගරය වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් වෙද්දී රුසියානු ශිෂ්ඨාචාරයේ තිඹිරිගෙය වූ ‘ව්ලදීමීර් ගේ අග්‍රාදිපාද වසම’ වඩාත් බලවත් විය
1339 දී නගරය වටා වූ බලකොටුව යලි ඉදි කෙරිණ
මෙය ‘ක්‍රෙම්ලින්’ නමින් හඳුන්වන ලදී
‘නගරය තුල ඇති බලකොටුව’ යන්න එහි අර්ථයයි
ඛාන් රාජ්‍යයේ කිත් යසස කෙමෙන් පිරිහෙමින් පැවති මේ කාලය වනවිට සිට නිදහස පතා සටන් කලයුතු කාලය එළඹ ඇති බව ස්ලාව් වරුනට වැටහිණ
විය ය්තු පරිද්දෙන්ම එහි මූලිකත්ව ගත්තේ මොස්කොව් නුවර කේන්ද්‍ර කොටගත් ව්ලැදීමීර්ගේ අග්‍රාදිපාද වසමයි
1380 සැප්තැම්බර් 08 දා නෙව්ස්කිගේ මුණුපුරාගේ මුණුපුරා වූ දිමිත්‍රි කුමාරයා එක්ලක්ෂ පණස් දහසක ස්ලාව් හමුදාවක් යොදවා දොන් නදිය අසල කුලිකොව් හිදී මොන්ගෝල්-තතාර් වරුනට පහර දුන්නේය
ලේ ගංගා ගලා ගිය අතර දෙපාර්ශ්වයේ සෙබළු එකාපිට එකා මැරී වැටුනාහ
සිය අසු ද අහිමි වූ ඛාන් පසුබැස ගියේය
රුසියානු යුද ඉතිහාසය තුල අදටද ඉමහත් ආස්වාදයකින් යුතුව සමරන කුලිකොව් සටන ඒකාබද්ධ අනන්‍යතාවයකින් යුතුව ස්ලාව් වරු මුහුණ දුන් පලමු බරපතල හා සාර්ථක සටනයි
සෝවියට් ලේඛණ තුල පවා දිමිත්‍රි කුමාරයා රුසියානු නිදහස් සටනේ වීරයකු ලෙස වර්ණ ගන්වා ඇත
කෙසේ වුවද මොන්ගෝල්-තතාර් පාලනයෙන් මුළුමනින්ම මිදීමට ස්ලාව් වරුනට හැකිවූයේ තවත් සියවසකට පසුවය
මොන්ගෝල් වරුන්ගේ තර්ජන වලින් හෙම්බත් ව සිටි යුරෝපය වඩාත් තැති ගත් සිද්ධිය වූයේ 1453 කොන්ස්තන්තිනෝපලය තුර්කිවරු අතට පත්වීමයි
මේ සමඟ බයිසන්ටයින් අධිරාජ්‍යයද බිඳ වැටුන අතර නැහී එන ඉස්ලාම් ව්‍යාප්තියට මුහුණදීමෙහිලා තමාට සහාය දිය හැකි සමත් මිතුරෙකුගේ උවමනාව බටහිර ලෝකයට තදින් දැණින
මේ තත්වය යටතේ මොන්ගෝල් වරුනට අහියෝග කිරීමට ඉදිරිපත් ව සිටින බව කියැවුන නැගෙනහිර යුරෝපීය ස්ලාව්වරු කෙරේ ඔවුන් උනන්දුවක් දැක්වීම ස්වභාවිකය
අභිනව ස්ලාව් රාජ්‍යය ඔවුන් දුටුවේ මොන්ගෝල්-තතාර් වරු හා යුරෝපය අතර වූ අගනා පලිහක් ලෙසිනි
වතිකාණුවේ රැකවරණ ලබමින් සිටි බයිසන්ටයින් පෙලපතට අයත් සොෆියා කුමරිය දිමිත්‍රි ගේ මී මුනුපුරා වූ තුන්වන ඉවාන්ට කරකාර බන්දවා දීමට 1469දී දෙවැනි පාවුළු පාප් වහස්න්සේ කපුකමක් පිළියෙල කලේ මේ තත්වය යටතේය
මෙම විවාහය මඟින් මුස්ලිම් වරුනට එරෙහිව ස්ලාව් වරුන්ගේ සහාය ලබා ගැනීම පමණක් නොව රුසියානු වාසභූමි වතිකානුවේ බලපෑමට ලක් කිරීම ද කතෝලික පල්ලිය අපේක්ෂා කල බව පෙනේ
තුන්වන ඉවාන්ගෙ අධිෂ්ඨානය වූයේ ව්ලැදිමීර් අග්‍රාඅදිපාද වසම කේන්ද්‍ර කොටගනිමින් රුසියානු අනන්‍යතාව යටතේ ස්ලාව් වාසභූමි එක්සත් කිරීමයි
ඊලඟ වසරේදී ද්වීනා ගඟ තරණය කොට නොවොග්‍රාඩ් වසමට පහර දී විශාල බිම් ප්‍රමාණයක් ඈඳාගත් හේ රූබල් 15500 ක් යුද වන්දි අයකොට ගත්තේය
ඛාන් රාජ්‍යයට තවදුරටත් පුද පඩුරු යැවීමටද ඔහු ප්‍රතික්ෂප කිරීමෙන් උරණ වූ අහ්මඩ් ඛාන් 1480 දී මොස්කොව් නහරයට පහරදීමෙහිලා අවසන් තැතක් දැරූ මුත් උග්‍රා නදිය අසල දී මොන්ගෝල්-තතාර්වරු තීරණාත්මක ලෙස පරාජය කිරීමට රුසියානුවෝ සමත් වූහ
අහ්මඩ් ඛාන් ස්ටෙප්ස් භුමියට පසුබැස ගිය අතර මඟින් සටිනුහන් වූයේ ඛාන් රාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමේ ආරම්භයයි
වසර 240ක මොන්ගෝල්-තතාර් පාලනයෙන් මිදුන ස්ලාව් වරු මොස්කොව් නුවර කේන්ද්‍රකොට ගනිමින් එක්සත් වූහ
නව රුසියානු රාජ්‍යයේ අභිමානය වූයේ පැරණි ඕක් දඬු වෙනුවට ගලින් බඳින ලද දැවැන්ත පවුරකින් වටවූ ක්‍රෙම්ලිනයයි
තම බිරිදගේ ඥාති සබඳතා හරහා ගෙන්වාගත් ග්‍රීක හා රෝම නිර්මාණ ශිල්පීන් යුරෝපීය වෙදැදුරන් ඉංජිනේරුවන් හා ගුරුවරු මොස්කොව් නුවර පදිංචි කරවමින් ඒ වනවිටත් නොදියුණු මට්ටමක වූ රුසියානු ශිෂ්ඨාචාරය බටහිර ශිල්පීය ඥාණය හා මුහු කරවීමේ කීර්තිය තුන්වන ඉවාන්ට හිමි විය යුතුය
නව ගොඩනැඟිලි ඇතුලත් කෙරුන ක්‍රෙම්ලිනය වටා නිරීක්ෂක මුර කුටි ඉදිකරන ලදී
එහෙත් විදේශික සේවා සපයන්නන් තම වහලුන් සේ සැලකූ තුන්වන ඉවාන් ඔවුන්ගෙන් ගෙන් බලාත්කාරයෙන් වැඩ ගැනීම හේතුවෙන් එම උත්සාහය මුළුමනින්ම සාර්ථක වූයේ නැත
ලෙඩ සුව කිරීමෙහිලා අසමත් වූ වැනීසියෙන් පැමිණී දේවදාසයකුගේ හිසගසා දමන ලදී
ක්‍රෙම්ලිනයේ දේවස්ථානය ඉදි කල නිර්මන ශිල්පියාට සිරභාරයේ පසුවීමට සිදුවිය
රුසියානු හමුදාවට තම පළමු කාලතුවක්කුව ලැබුනේ මේ කාලයේදීය
තුන්වන ඉවාන්ගෙන් පසු උරුමය හිමිවූ ඔහුගේ පුත් තුන් වන වැසිලි, නොවෝග්‍රාඩය ඇතුළු සම්ප්‍රදායික ස්ලාව් වාසභූමි තවදුරටත් මොස්කොව් පාලනය යටතට ඈඳා ගත් අතර ස්මෝලෙන්ස්ක් හිදී ලිතුවේනියානුවන් පරාජය කලේය
පල්ලිය අතේ දුරින් තබා ගනිමින් තමාට අභියෝගයක් වනු අතැයි සැක කල රුසියාවේ නැඟී එන නව රදල පැලැන්තිය පාලනය කිරීම සඳහා එහි සහාය ලබා ගැනීමටද හේ පැකිලුනේ නැත
පොදු සතුරා වන ඔටෝමන් වරුනට එරෙහිව පර්සියාවේ ඉස්මායල් ෂා තුමා සමඟ සන්ධානයකට එලැඹීම ඔහු විසින් තැබූ වැදගත් උපාය මාර්ගික පියවරකි
එය අද දක්වාම බලාත්මකය
ඛාන් වරුන්ගෙ ආධිපත්‍යයෙන් මිදුන කලබලකාරී ස්ලාව් ඈපා වසම් සමූහයට එක්සත් රුසියානු මුහුණුවරක් ලබුනේ මේ කාලයේදී යැයි සිතිය හැක
එහෙත් විශාලතම අභාග්‍යය වූයේ මේ අපූරු රාජ්‍යයට උරුමක්කාරයෙකු නොමැති වීමය
විසි වසරක විවිහායකින් අනතුරුව තවමත් තුන්වන වැසිලිට දරුවෝ නුවූහ
රාජ උපදේශකයන්ගේ මඟ පෙන්වීම පරිදි බිරිඳ දික්කසාද කොට අසපුවකට පිටුවහල් කොට රාජ සභාවේ සේවය කල ලිත්වේනියානුවෙකුගේ දියණීයක විවාහ කොට ගැනීමට තුන්වන වැසිලි තීරණය කලේ එහෙයිනි
මහජනයාට විසඳිය නොහෙන ප්‍රහේලිකාව වූයේ දෙවන විවාහයෙන් පස් වසක් ඉකුත්ව යනතුරු ද වැසිලිට දරුවන් නොවීමයි
තම සියළු වැඩ පසලක ලා වීථි වලද මේ පිළිබඳ රහස් දොඩන්නට වූ මොස්කොව් වැසියෝ සිය විමතිය හා කුතුහලය නොවලහා පල කලෝය
මේ මොන විපතක්ද
ලිතුවේනියානුවාගේ දුව හා කෙරුන මඟුල නිසා දෙවියන් උරණ වී ඇති හැඩයි
මිත්‍යාව ඇසුරින් ලෝකය දුටු යුගයක මෙවන් කෙදිරීම් හා කටකතා තුලින් පාලකයකුගේ දේශපාලන අධිකාරියට වන හානිය ගැන තුන්වන වැසිලි මැනවින් දැන සිටියේය
එහෙත් සර්ව බලධාරී දෙවියන් වහන්සේ අසරණ ලිතුවේනියානු තරුණියගේ යාඥාවට සවන් දුන් සේක
1530 අගෝස්තු 25 දා ක්‍රෙම්ලින් දේවස්ථානයේ දැවැන්ත සීනුව හඬවන ලදී
අනතුරුව මොස්කොව් වැසියන්ට අසන්නට ලැබුනේ ඈ පුත් කුමරෙකුට උපත දී ඇති බවය
තමා මේතාක් කල් බලා සිටි උරුමක්කාරයා පැමිණීමේ සුභාරංචිය රුසියානුවන් පිළිගත්තේ නගරය එකම සැනකෙලියක් බවට පත් කරවමිනි
තුන්වන ඉවාන්ගේ මුනුපුරා වූ ඒ උරුමක්කාරයා රුසියාව විශාල ඈපාවසමක සිට සාර්-රාජ්‍යයක් [Czar-dom] බවට පත් කරනු ඇතැයිද, ‘ඝෝර ඉවාන්’ [Ivan the Terrible] යන බිහිසුනු විරුදාවලිය ලබමින්ද දිනෙක ලොව හොල්ලනු ඇතැයි ඔවුන් එදා සිහිනෙනුදු නොසිතන්නට ඇත
රුසියා සාර් අධිරාජ්‍යය 

ගෙරිහංකඩක් එලාගැනීමට අවසර ඉල්ලමින් කොළඹට ගොඩබට පෘතුගීසීන් ලංකාවේ දේශපාලනයට මැදිහත් වෙමින් සිටි 1530 වසරේ ක්‍රෙම්ලිනයේ උපන් හතරවන ඉවාන් හෙවත් ‘ඝෝර ඉවාන්’ [Ivan the Terrible] රුසියානු ඉතිහාසය තුල වඩාත්ම ආන්දෝලනයට ලක්වූ පාලකයා බවට විවාදයක් නැත
දස දහස් ගණනක් මිනිස් ජීවිත බිලිගැනීමේ චෝදනාවට ලක්වන අතරම රුසියාව මධ්‍යතන යුගයේ ආදිපාද වසමක සිට අධිරාජ්‍යයක් [Czardom] බවට පත්කිරිමේ මුල් අඩිතාලම එලීමේ ගෞරවය හිමි වන්නේ ඔහුටයි
ඉවාන් කුමාරයා උපන්දා දවස පුරා අහස ගිගිරූ බවත් ක්‍රෙම්ලිනයට ඉහලින් අකුණු සැර පිපිරූ බවත් ජනප්‍රවාදයේ සදහන් වේ
පියා මිය යනවිට ඔහුගේ වයස තුනකි
කුමාරයා නිසි වියට එලඹෙන තුරු රාජ්‍යාධීකාරී [Regent] ලෙස තොමෝම රට පාලනය කිරීමට ඔහුගේ ලිතුවේනියානු ජාතික මව ඉදිරිපත් වුවද බල තණ්හාවෙන් පෙළුන බෝයාර් වරු [Boyers = ස්ලාව් අනුපිලිවෙල අනුව කුමාර වරුන්ට පහල ප්‍රභූ පැලැන්තිය] ඈට වසදී මරාදැමුහ
අනතුරුව පුංචි ඉවාන් ගේ කිරි අම්මාද මරා දමන ලදී
අවදානම හා අනාරක්ෂිත බව තුලින් ගෙවුන ඒ ළමාවිය තුල ඔහුගේ ජීවිතය ආරක්ෂා වූයේ හුදෙක්ම බෝයාර් වරු ඔවුනොවුන් අතර කුලල් කෑමට ගැනීමත්, ක්‍රෙම්ලිනයේ සම්ප්‍රදාය උල්ලංඝණය කරමින් කටයුතු කොට මොස්කොව් වැසියන් කුපිත කරවීමට ඔවුන් බිය වූ නිසාත්ය
වෙනත් වචන වලින් කිවහොත් ඒ හුදෙක්ම වාසනාවයි. මේ හේතුවෙන් බෝයර් වරු අරබයා කුමාරයා තුල කුඩා කල පටන් වූ අවිශ්වාසය හා කෝපය කිසි දිනෙක පහ වූයේ නැත
දක්ෂ කවියෙකු හා සංගීත ප්‍රබන්ධකයකු වූ ඉවාන් ස්ලාව් පාලන ප්‍රදේශ ව්‍යාප්ත කිරීමට කුඩා කල පටන් සිහින දුටුවේය
1547 දී වයස දහසය සම්පූර්ණ කල හේ ක්‍රෙම්ලිනයේ දී මහා මංගල්‍යයක් පවත්වමින් කිරුළු පැලඳියේ සිය පියවරුන් මෙන් ව්ලදිමීර්ගේ අග්‍රාදිපාඅද වසමේ උත්තම කුමාරයා [Grand Prince] ලෙස නොව රුසියානු භූමියේ සාර් තුමා [Czar = ස්ලාව් අධිරාජයා] ලෙසටයි
සාර්තුමා දෙවියන් විසින් තෝරාගත් උත්තරීතර තැනැත්තා බවට විස්තර කර දෙන ලදී
සතියකට පසු හතර වන ඉවාන් පසලොස් හැවිරිදි ඇන්ස්ටාසියා රොමනොව්නා කුමරිය සමඟ විවාහ වූයේ අභිනව අධිරාජ්‍යයේ කිරුල අනාගතයේ රොමනොව් පෙලපතට හිම්කරදීමට මඟ සලසමිනි
බ්‍රිතාන්‍යයේ පළමුවන එළිසෙබෙත් රැජිනට හසුන් යැවූ හතර වන ඉවාන් නොපමාව ඉංග්‍රීසීන් හා වෙළඳ සබඳතා ගොඩ නඟා ගත්තේය
එහෙත් ලිවොනියන් (වත්මන් බෝල්ටික් කලාපය) වරුන්ගේ සතුරු ක්‍රියා හේතුවෙන් ජර්මනිය හා මිත්‍රත්වය ගොඩ නඟා ගැනීමේ ඔහුගේ වෑයම සාර්ථක වූයේ නැත
වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස වොල්ගාවෙහි වැදගත් කම දුටු ඔහු 1552 ගිම්හානයේ දී කසාන් රාජ්‍යයට කාලතුවක්කු 150ක් යොදා පහර දුන්නේය
කසාන් හි තතාර් වරු යටත් වූහ
සාර්තුමා තම ජයග්‍රහනය සටිනුහන් කලේ ක්‍රෙම්ලිනයේ සුප්‍රකට ශාන්ත බැසිල් දෙව් මැදුර තනවමිනි
වොල්ගා ඩෙල්ටාව, සයිබීරියාව ඇතුළු සෙසු මුස්ලිම් ඛාන් රාජ්‍යයන් ඈඳා ගැනීමෙන් වඩාත් පුළුල් වූ දේශසීමා සහිත ව්ලදිමීර්ගේ අග්‍රාදිපාද වසම මේ වන විට සැබෑ අධිරාජ්යයක් විය
1553 රුසියාවේ පළමු මුද්‍රණාලය ඉදිකරන ලදී
1558 පෝලන්ත ලිතුවෙනියානු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයට හෙවත් (ලිවෝනියාව) එරෙහිව යුද වැදීමට හතර වන ඉවාන් පෙළඹුයේ බෝල්ටික් මුහුද හරහා වෙලඳ මාර්ගයක් විවෘත කොටගැනීමෙහිලා ඔහු තුල වූ අභිලාෂයයි
එහෙත් එය දීර්ඝ යුද්ධයක් විය
ආර්ථික වශයෙන් රට පරිහාණියට පත්වූ අතර ඉවාන්ගේ උපදේශක බෝයර් වරයෙක් සතුරු පිලට එක්වී බොහෝ අලාභ හානි සිදු කොට තිබිණ
මෙ අතර ඔහුගේ බිරිඳ වූ විසි අට හැවිරිදි ඇන්ස්ටාසියා රොමනොව්නා ද අකාලයේ මිය ගියාය
බෝයර් වරු ඈට වස දෙන්නට ඇති බවට ඉවාන් සැක කලේය
එහෙත් පුරාන ස්ලාව් සම්ප්‍රදායට අනුව ක්‍රෙම්ලිනයේ බලය සාර් හා ප්‍රභූ වරු අතර බෙදී තිබුණ බැවින් බෝයර් වරුනට දඬුවම් කිරීමේ හැකියාවක්ද ඉවාන්ට නොවීය
හේ වියරු වැටුනේය
1564 දෙසැම්බර් 03 දා ක්‍රෙම්ලිනයේ ගේට්ටු හදිසියෙ විවිර විය
විමතියට පත් නගර වැසියන් ට දක්නට ලැබුනේ රාජකීය රථය පෙරටු කොටගත් කරත්ත සිය ගණනාවක් නගරයෙන් පිටත්ව යන ආකාරයයි
තම වස්තුව, සේවකයන් හා සෙවබළුන් සමඟ මොස්කොව් නුවරින් සැතපුම් හැත්තෑපහක් දුරින් වූ ඇක්සන්ඩ්‍රොව් නම් ගමේ පදිංචි වූ ඉවාන් බෝයර් වරුන්ගෙ ද්‍රෝහී කම් හා කුමන්ත්‍රණ නිසා තමා සිහසුන හැර ගිය බව දන්වා නගරයට පණිවුඩයක් යැවී‍ය
ක්‍රෙම්ලිනයේ පාලනය සියතට ගැනීමට බෝයර් වරු ඉතා කැමැත්තෙන් පසුවූ බවට සැකයක් නැතත්, පුවත අසා කුපිත වූ මොස්කොව් නගර වැසියන් කලබල කිරීමට වූයෙන් ආපසු නගරයට පැමිණ රාජ්‍යය හාරගන්නා මෙන් ඉවාන් ගෙන් අයැද සිටීමට බිෂොප් වරයාට සිදුවිය
ඉවාන් මෙම ඉල්ලීම පිළිගත්තේ කුමන්ත්‍රණ කරුනවන්ට එරෙහිව ක්‍රියාකිරීමට තමාට පූර්ණ බලතල තිබිය යුතුය යන කොන්දේසිය මතයි
මොස්කොව් වැසියෝ කැමති වූහ
ආපසු ක්‍රෙම්ලිනයට පැමිණි සාර් විසින් හමුදාවට සමාන්තරව ‘ඔප්‍රිච්නිකි’ [Oprichniki] නැමති පොලිස් බල ඇණියක් පිහිටුවන ලදී
මෙය අනාගත KGB රහස් පොලිසියේ මී මුත්තා ලෙස සැලකිය හැක
ඕනෑම පුද්ගලයෙකු සිරභාරයට ගැනීමට හා දඬුවම් පැමිණවීමට ඔවුනට බලය තිබිණ
බෝයර් වරු ඉලක්ක කොට ගනිමින් ඇරඹුන මේ දැවැන්ත මර්දන රැල්ල හැට දහසකට දිවි අහිමි කලේ හතර වන ඉවාන්ගේ ඓතිහාසික ප්‍රතිබිම්බය ලෙස සැලකිය හැකි ජෝසොප් ස්ටැලින්ට 1936 මහා පවිත්‍රකරණය සඳහා ඇවැසි මූලික පාඩම් කියා දෙමිනි
1570 ස්ලාව් භූමි ප්‍රදේශ පුරා වසංගතයක් පැතිර ගියේය
මොස්කොව් හි දිනකට පන්සියයකට ආසන්න පිරිසක් මිය ගිය අතර එහි බලපෑමට දැඩිව ලක්වූ නොවොග්‍රාඩ්යේ මිය ගණන දස දහස ඉක්මවීය
ලිවෝනියානු යුද්ධය අවසන්ව නොතිබුන අතර ඒ හේතුවෙන් දුර්භික්ෂයක්ද උදා වෙමින් තිබින
තමාට එරෙහිව සතුරු පාර්ශ්වය සමඟ එක්වීමට නොවෝග්‍රාඩයේ බෝයර් වරු කුමන්ත්‍රණයක යෙදෙන බවට සාර්ට තොරතුරක් ලැබුනේ මේ අතරයි
ඉමහත් කෝපයට පත් හතරවන ඉවාන් නොවෝග්‍රාඩයට ‘ඔප්‍රිච්නිකි’ පොලිස් භටයන් යැවීමට තීරණය කලේය
උදාවූ භීම සමය තුල මරාදමන ලද සංඛ්‍යාව පිළිබඳ නිෂ්චිත සංඛ්‍යාලේඛණ නොමැත
එය 3000-60,000 දක්වා ඇස්තමේන්තු ගතව තිබේ
ආසියාවේ හා යුරෝපයේ ඉස්ලාම් වාසභූමි ස්ලාව් වරු අතට පත්වීම තතාර් වරුනට මහ මදිකමකි
කසානය, පහල වොල්ගා ඩෙල්ටාව හා සයිබීරියාව සාර් යටතට පත් වීමෙන් බියට පත් ක්‍රිමියාවේ ඛාන් වරයා 1571 මැයි මසදී ඔටෝමන් වරුන්ගේ සහාය ද ඇතිව විශාල හමුදාවක් යොදවා උග්‍රා ගඟ තරණය කොට මොස්කොව් නුවරට පහර දුන්නේය
දකුණූ තදාසන්න ප්‍රදේශ වලට ඔවුන් විසින් ගිණි තැබූ ගින්න සුලං සහිත කාලගුණය නිසා පුළුල් ලෙස පැතිරී නගරයෙන් අඩක්ම විනාශ විය
පහල වොල්ගා ඩෙල්ටාව ක්‍රිමියාවට යලි ලබා දීමට සාර් පොරොන්දු වීම නිසා තතාරයෝ හැරී යන්නට ගියහ
නගරය පිළිසකර කොටගත් ඉවාන් තමා දුන් පොරොන්දුව ඉටු නොකලේය
මින් උරණ වූ තතාරයෝ 1572 ජුලි මස හැට දහසක හමුදාවක් නැවත එවූහ
ඔවුන් ඕකා ගඟ තරණය කොට ඇති බව ඇසූ ඉවාන් මෙවර සතුරා නගරයට ආසන්න වීමට පෙර පහරදී පලවා හරින ලෙස තම හමුදා ප්‍රධානියා වූ මිහයිල් වොරොටින්ස්කි කුමාරයාට නියම කලේය
අගෝස්තුවේ ලොප්ස්න්‍යා ගඟ අසබඩ මහ සටන් ඇතිවිය
මුලින් කාලතුවක්කු වලින් පහර දුන් රුසියානුවන් අනතුරුව භටයන් විසි පන්දහසක් යොදවා සතුරාට ඉතා සමීපව සටන් වැදීම නිසා [Close range fighting] තම විශේෂිතම වාසිය වූ දුනුවායන් යොදවා පහර දීමේ අවස්ථාව තතාරයන්ට අහිමි විය
ක්‍රිමියානු තතාර් හමුදාවෙන් තුනෙන් දෙකක් ලොප්ස්න්‍යා ඉවුරු මත ඝාතනය වූ අතර ක්‍රිමියානු ඛාන් වරයා පෙරමුනෙන් පැන ගියේ සිය කූඩාරම හා ධජය ද අතහැර දමමිනි
1942 දී හිට්ලර් දොන් පෙදෙසට පහර දුන් අවස්ථාවේදීද ස්ටැලින්ග්‍රාඩයේ රුසියානු අණදෙන නිලධාරියා වූ වැසිලි චිකොව් කාලතුවක්කු හා ගුවන් යානා අතින් ජර්මනුන් සතුවූ වාසිය නිෂ්ක්‍රිය කලේද මේ හා සමාන උපායක් තුලින් බවද මෙහිදී සිහිපත් කල යුතුය
‘ඔප්‍රිච්නිකි’ පොලිසිය හදිසියේ විසුරුවා හැරීමට හතරවන ඉවාන් කටයුතු කලේ පළමු ක්‍රිමියානු ආක්‍රමණයේදී ඔවුන් දැක්වූ අදක්ෂතාව නිසා බව කියැවේ
ඒ සමඟ අට වසරක රාජ්‍ය භීෂණය සැලකිය යුතු මට්ටමකින් අඩුවූ බව ඉතිහාසඥයෝ පවසති
කෙසේ වුවද දීර්ඝ ලිවෝනියන් යුද්ධය ඉවාන්ට යහපත් වූයේ නැත
පෝලන්තය ලිතුවේනියාව හා ස්වීඩ්නය ඔහුට එරෙහිව අත්වැල් බැඳගත්හ
බෝල්ටික් මුහුදේ වෙළඳ මාර්ගයක් පාදා ගැනීමේ ඔහ්ගේ සිහිනය බොඳ වී ගියේය
මේ හේතුවෙන් නිතර අයහපත් මනෝභාවයෙන් පසුවූ සාර් තම කෝපය පාලනය කොට ගැනීමට අසමත් විය
නිතර දෙවේලේ ක්‍රෙම්ලිනයේ මහා භෝජන සංග්‍රහ පැවැත්වූ ඔහු නොනවත්වා සවුදිය පුරා විදෙස් දූතයන් වෙරිමත් කරවීමෙන් ඉමහත් විනෝදයක් ලද බවද, විටෙක තමාට නොරිසි බෝයර් වරුනට වස දැමූ වයින් පානය කිරීමට බල කල බවටද බටහිර ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ
එහෙත් ඊට නොබෝ කලකට පෙර යුරෝපයේ විසූ ශිෂ්ඨසම්පන්න පූජක වරු මිත්‍යාදෘෂ්ඨිකයන්ට දඬුවම් කල අන්දමත්, මායාකාරියන් පමණ පිටින් පුළුස්ස දමන ලද අන්දමත්, කුරුස යුද්ධ අතරතුර යුදෙව්වන් සමූලඝාතනය කල අන්දමත් හා සසඳන විට හතරවන ඉවාන් ට නැඟෙන චෝදනා කොටින් නිශ්ප්‍රභ කල හැකි අන්දමේ ඒවා වේ
1581 වසරේ දිනක වැඩිමහල් පුතාගේ කුටියට ඇතුළු වූ සාර්ට දක්නට ලැබුනේ තම ගර්භනී ලේලිය නුසුදුසු ඇඳමකින් සැරසී සිටින බවය
කෝපය පාලනය කොටගත නුහුන හේ එල්ල කල පහරින් ඇද වැටින ඇය ලේ වහනය කරන්නට වූවාය
මෙය කලලය ගබ්සා වීමෙන් සිදුවූවක් බව ඉතිහාසඥයන්ගෙ මතයයි
වහා එහි පිනූ පුතා තමා ඉවතට තල්ලු කොට දැමීමෙන් (නොඑසේ නම් බැන වැදීමෙන්) වඩාත් උරණ වූ හතර වන ඉවාන් රාජකීය යෂ්ඨියෙන් ඔහුගේ හිසට පහරක් එල්ල කලේ හුදෙක්ම ක්ෂණික කෝපය නිසා විය යුතුය
එහෙත් ඉන් මාරාන්තික තුවාල ලබා ඇද වැටුන පුතා දින තුනක් සිහිසුන්ව ගතකොට සදහටම දෙනෙත් පියා ගත්තේය
ශෝකයෙන් වියරු වැටුන සාර් තුමා දින ගනනාවක් නොකා නොබී පුහා සිහි කොට කඳුළු සැලුවේ තම වරද ගැන පසුතැවෙමිනි
එහෙත් ‘ඝෝර ඉවාන්’ යන බිහිසුනු විරුදාවලියෙන් ඔහු මුදවා ගැනීමට ඒ පසුතැවිල්ල ප්‍රමානවත් වූයේ නැත
මෙ කාලයේ සියළු දෙනා සැක කල ඔහු විෂ්වාසය තැබුවේ තම දෙවන පුතාගේ බිරිඳගේ කපටි සහෝදරයා බොරිස් ගොඩොනොව් කෙරේ පමණි
සීතාවක රාජසිංහ රජු කොලඹ පෘතුගීසි බලකොටුවට පහර දීමට පිඹුරුපත් තනමින් සිටි 1584 මාර්තු මස 18 දා උදේ හොඳ හැටි උණු වතුර ස්නානය කල පණස් හතර හැවිරිදි රුසියාවේ පළමු සාර් අනතුරුව චෙස් පත ඉදිරියේ අසුන් ගත්තේ ක්‍රීඩා වාරයක් සඳහාය
අනතුරුව ඔහු මුර්ඡා වී ඇද වැටුනේ කපා හෙළු කෙසැල් කඳක් මෙනි
ඔහුගේ අනවර්ථ නාමය කෙතෙක් බිහිසුනු වුවද මරණය අතිශය සාමකාමී එකක් විය
හතරවන ඉවාන්ගේ අපරාධ කුමක් වුවද ඔහුගේ සේවය ඉතිහාසය තුල වඩා හොඳින් කැපී පෙනෙන්නේ ඔහුගේ වියෝවෙන් අනතුරුව රුසියානු අධිරාජ්‍යයයට උදාවූ වියවුල් සහිත යුගය හා සසඳන විටයි
Chamara Siriwardene

රුසියාවේ වියවුල් 

බටහිර ඉතිහාසඥයන්ට ශතවර්ශ ගනනාවකට සෑහෙන ඕපා දූපා ඉතිරි කරමින් ‘ඝෝර ඉවාන්’ 1584 දී පරලොව ගියේ ක්රෙම්ලිනයේ කිරුල ඔතෑනි ගති පැවතුම් වලින් හෙබි තම බාල පුතා වූ විසිතුන් වියැති ෆියදෝර්ට හිමි කොට දෙමිනි
ඔහුගේ විනෝදාංශය වූයේ පල්ලියේ සීනුව නාද කිරීමයි
දිනපතා දහවල් පූජාවට පෙර ක්රෙනම්ලිනයේ සීනුව හඬවන ලද්දේ සාර්තුමා විසිින් බව කියති
දැහැමි රජෙකු පහල වීයැයි මොස්කොව් වැසියන් ප්රීති වුවද, ඉතිහාසය තුල ෆියදෝර් වර්ගීකරණය වන්නේ පැහැදිලි පිළිවෙතක් නොතිබූ නෝන්ජලයෙකු ලෙස වන අතර රාජ්ය පාලන කටයුතු කරන ලද්දේ ඔහුගේ බිරිඳ සහෝදරයා වූද, ඝෝර ඉවාන් ගෙ විශ්වාසදායක ඇමැත්තා වූද බෝයට් වරයෙකු ලෙස උසස් කරනු ලැබ සිටි බොරිස් ගුඩෙනොව් විසිනි
තම අනාගතය දැන් මුළුමනින්ම රඳා පවතින්නේ බාල සොයුරිය ඉරීනාගේ කසාදය මත බව බොරිස් දැන සිටියේය
හතලිස් එක් වන වියේදී ෆියදෝර් මියගියේ කිරුලට උරුමක්කාරයෙකු ඉතිරි කොට නොවේ
ඔහුට දරුවෝ නුවූ අතර ක්රෙම්ලිනය තාවකාලිකව අරාජික විය
කිරුල භාරගෙන රටට නායකත්වය දෙන මෙන් ජාතික එසෙම්බ්ලියද, බිෂොප් තුමාද ගුඩෙනොව් ගෙන් ඉල්ලා සිටියහ
ඉබ්බා දියේ දමනවිට ඇන්නෑවේ කී පරිද්දෙන් ගුඩෙනොව් ද කැමති විය
මධ්යතන රුසියාවේ බුද්ධිමය ප්රබෝධය ගැන ඉමහත් සැලකිලි මත් වූ බොරිස් සාර් තැන යුරෝපීය ගුරුවරුන් ගෙන්වා ගැනීමට මෙන්ම රුසියානු සිසුන් එතෙරෙ යැවීමටද කටයුතු කලේය
ඇලෙක්සැන්ඩර් පුෂ්කින් ගේ සාහිත්ය කෘති තුල ඔහුගේ පාලන සමයේ සමාජිය පසුබිම මැනෙවින් විස්තර කොට ඇත
ඝෝර ඉවාන් පල්ලියේ අනුමතියෙන් තොරව කර ගත් අවසන් විවාහයේ පුතා වූ පහලොස් වරකට වසරකට පෙර මිය ගිය බවට සැලකුන දිමිත්රි කුමාරයා පෝලන්තයේද සහාය ඇතිව හමුදාවක් සංවිධානය කොට මොස්කොව් බලා ගමන් කරන බවට ලද දූසමාන ආරංචියකින් ක්රෙම්ලිනය කැලඹුනේ මේ අතරය
රුසියාව කණිෂ්ඨ සහකරුවකු ලෙස තම පොදුරාජ්ය‍ මණ්ඩලයට ඇතුලත් කොටගැනීම පෝලන්තයේ සිහිනය දුටුවාය
කුර්ක්ස් හි එම හමුදාව පරාජය කල බොරිස් කියා සිටියේ දිමිත්‍රි පෝලන්තය විසින් වෙස්ගැන්වූ ව්යාජ චරිතයක් බවයි. එපඅන්ක් නොව තමාට විරුද්ධ යැයි හැඟුන සියළු දෙනාට ඔහු කෑර ලෙස දඬුවම් කලේය
නොබෝ දිනකින් ඔහු මියගියේ උරුමක්කරයා ලෙස තම දහසය හැවිරිදි පුත් දෙවන ෆියදෝර් නම් කරමිනි
එහෙත් එය පිළිනොගත් පෝලන්ත හිතවාදී බෝයර් වරු ෆියදෝර් හා ඔහුගේ මව කෙර්ම්ලිනයේ කාමරයක් තුල ගෙල සිරකොට මරා දැමූහ
1605 ජුනි 20 දා ජයග්රාහී ලෙස මොස්කොව් නුවරට ඇතුළු වූ ව්යාජ දිමිත්රි ට නව සාර් ලෙස ක්රෙම්ලිනයෙදී ඔටුනු පලඳවන ලදී
දිමිත්රි ලෙස පෙනී සිටියේ සැබවින්ම ඝෝර ඉවාන්ගේ බාල පුතා නොවන බවට සැක ඇති කෙරුන ප්රබලතම සාක්ෂිය නම් ඔහු හා පෝලන්ත අතරවූ අසමාන්ය මිතු දමයි
මේ සමඟ පෝල් වරු රුසියානු භූමිය තැනින් තැනින ඈඳා ගැනීමත්, ක්රෙම්ලිනය බෝල්ටික් වාසී විදේශිකයන්ගෙන් පිරී යාමත් නිසා බෝයර් වරු මෙන්ම මහ ජනයාද ඔහු කෙරේ උරණ වූහ
බෝල්ටික් දේශපාලනයේ තම පරම සතුරා වූ පෝලන්ත-ලිතුවේනියානු පොදුරාජ්ය මණඩලය [Polish-Lithuanian Commonwealth] විසින් දිමිත්රි බළල් අතක් ලෙස හසුරුවන බව බොහෝ දෙනාට වැටහිණ
එහෙත් ව්‍යාජ සාර් ගේ ඉරණම විසඳන ලද්දේ පෝලන්ත ජාතික කතෝලික තරුණියක් සමඟ ඔහු කරගත් විවාහයයි
ඈ ක්රේම්ලින් සම්ප්රාදායන්ට අනුගත නොවූවාය
විවාහයට දස දිනකට පසු දිමිත්රි ඝාතනය කරන ලදී
ඔහුගේ සිරුර දවා එහි අළු යොදා තැනූ කාලතුවක්කු උණ්ඩයෙන් පෝලන්තය දෙසට වෙඩි තැබූ බව කියති
අනතුරුව හතරවන වැසිලි ලෙස ක්රේම්ලිනයේ කිරුලු පැලඳියේ පෝලන්ත විරෝධී බෝයර් වරයෙකි
එහෙත් මොස්කොව් වැසියන් හෝ ප්රෝභූ පැලැන්තිය තුල ඔහුට නිසි පිළිගැනීමක් තිබුනේ නැත
මේ අතර ක්රෙම්ලිනයේ දේශපාලන වියවුල තම වාසියට යොදාගත් පෝල් වරු රුසියාව ආක්රමණය කලහ
නිසි සංවිධානයක් හෝ නායකත්වයක් නොවීම හේතුවෙන් රුසියානු බල ඇණි වලට පසු බැසීමට සිදුවිය
එසේවුවද ස්මෝලෙන්ස්ක්හි බොරිස් ගුඩෙනොව් බලකොටුවේ සටන සුවිශේෂී වූයේ පරාජිත ස්ලාව් සෙබළු 3000 ක් විසින් පෙන්නුම් කල ධෛර්යය නිසාය
සතුරාට යටත් වීම ප්රතික්ෂෙප කල ඔවුහු වෙඩිබෙහෙත් ගබඩාව තුලට වැදී එය පුපුරුවාගෙන මිය ගියහ
මෙය අනාගත රුසියානු හමුදාවේ පරිණාමන අවස්ථාවක් වැන්න
1610 දී පෝලන්ත හමුදා මොස්කොව් නුවර අත්පත් කොටගත්තේ හුදෙක්ම පෝලන්ත හිතවාදී බෝයර් වරුන් ගේ සහාය හේතුවෙනි
බලයෙන් පහකෙරුන හතරවන වැසිලි හිස මුඩුකොට තාපසාරාමයකට යැවුන අතර ජුලි 27 දා ක්රෙරම්ලිනයේ මුරකුටි තුල පෝලන්ත සෙබළු රාජකාරි කරනු දක්නා ලදී
පෝලන්තයේ හතරවන ව්ලැඩිස්ලාව් රජුද ක්රෙම්ලිනයේ කිරුලටට දැක්වූයේ ඉමහත් කෑදර කමකි
තම රට පෝලන්තකරණය හා කතෝලික කරණය වීම නිසා කෝප වූ මොස්කොව් වැසියන් කැරලි ගැසීමට වූ අතර දිමිත්රි පොෂාර්ස්කි කුමාරයා යටතේ සංවිධානය වූ සෙබළු පෝලන්ත ගැරිසනය වැටලූහ
එකොලොස් මසක වැටලීම තුල පෝලන්ත සෙබළු මුලින්ම සුරතල් සතුන්ද, අනතුරුව කෘමීන් හා තණකොලද, අවසානයේ ඔවුනොවුන්ද ආහාරයට ගත් බව ඉතිහාසය කියයි
1612 සීත සමයේදී තවදුරටත් ප්රහාරය උහුලාගත නුහුන මොස්කොව්හි පෝලන්ත බලැණිය රුසියානුවන්ට යටත් වුවද, අල්ලාගත් සෙසු දේශසීමා භූමි ප්රදේශ වලින් ඔවුන් ඉවත් වූයේ නැත
මේ වන විට භූමිය අතින් යුරෝපයේ විශාලතම රට වූයේ පෝලන්ත-ලිතුවේනියානු පොදුරාජ්යත මණ්ඩලයයි
හමුදාවේ හා වැසියන්ගේ පරිශ්ර්මයෙන් මොස්කොව් නුවර සතුරු ආක්රාමණයෙන් මිදුන මුත් ක්රෙම්ලිනයේ කිරුලට තවදුරටත් උරුමක්කරයෙකු නොවීය
පෙර රජවරු ඈඳා ගත් බටහිර භූමියෙන් කොටසක් අහිමිව සිටි රුසියාව නොනිමි වියවුල් වලින් හා ව්‍යාජ පාලකයන්ගෙන් වෙහෙසට පත්ව සිටියාය
සියවස් හතර හමාරකට පසු ඉතිහාසය සමාලෝචනය කරමින් ජෝසොප් ස්ටැලින් පැවසුවේ ඝෝර ඉවාන් ප්රමානවත් බෙලි සංඛ්යාසවක් කපා දමා තිබුනේ නම් මෙවන් තත්වයක් උද්ගත නොවනු ඇති බවය
මේ තත්වය යටතේ 1613 රැස්වූ එසෙම්බ්ලි මණ්ඩලය තීරණය කලේ නව උරුමක්කාරයා විය යුත්තේ ඝෝර ඉවාන්ගේ ගේ පළමු බිරිඳ වූ ඇනස්ටාසියා රොමොනොව්නා දේවියගේ සහෝදරයාගේ මුනුපුරා වූ මයිකල් රොමොනොව් බවයි. එවිට කුමාරයාගේ වයස දහසයකි
ක්රෙම්ලිනයේ කිරුල මේ ලෙස රොමොනොව් වරු අතට පත් විය
සැබවවින්යම නව යුගයක ඇරඹුමකි
Chamara Siriwardene

මහා පීටර් ගේ යුගය 

ක්‍රෙම්ලිනයේ පාලනය රොමොනොව් පරපුරට හිමිවීම දෛවයේ අසීමිත කරුණාව මත හටගත් අහඹු සංසිද්ධියක් වුවද වඩා වැදගත් වූයේ එමඟින් තම වියවුල් කාලපරිච්ඡෙදය නිමකොට නව යුගයක් කරා ප්‍රවෙශ වීමය ගැටවර රුසියානු රාජ්‍යයට අවස්ථාව උදා වීමයි
සයිබර්-තතාර් වරුන්ගෙ අවසන් බලමුළු පරදවමින් සයිබිරියාව මුළුමනින් ඈඳා ගැනිමට දොන් පෙදෙසේ කොසෑක් වරු පළමුවන මයිකල් සාර් වරයාට උදවු කලහ
අනාගතයේ දී මෙම කොසෑක් ප්‍රදේශද රුසියානු අධිරාජ්‍යයට ඈඳා ගැනීමට නියමිතව තිබිණ
මේ කාලය වන විට ජන ගී හා ගැමි කවි හැරුන කොට රුසියානු සංගීතයක් නොතිබුන තරම්ය
මීට හෙතුව වූයේ රුසියානු පල්ලිය විසින් සංගීතය යක්ෂයාගේ හඬක් ලෙස නම් කොට තිබීමයි
මෙය නොතැකූ පලමුවන මයිකල් යුරෝපීය සංගීතඥයන්ට ආරාධනා කලේය
නොඑසේ නම් දහ අටවන සියවසින් පසු ඉමහත් ලෙස ප්‍රචලිත වූ සම්භාව්‍ය රුසියන් සංගීතය ඛන්ඩ කිසිදා ලෝකයාට අසන්නට නොලැබීමට ඉඩ තිබිණ
කෙසේ වුවද එවකටත් මධ්‍යතන ගෝත්‍රික බල ඇණියක් ලෙස පැවති රුසියානු හමුදාව නූතන සටන් ඒකකයක් ලෙස මුළුමනින් ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමේ කීර්තිය හිමි වන්නේ 1645 දී සාර් පදවිය ලද ඔහුගේ පුත් ඇලෙක්සිටය
පෝලන්තය හා යුද වැදුන පළමු වන ඇලෙක්සි ලිතුවෙනියානු අග්‍රාදිපාද වසම ඈඳාගත්තේය
එහෙත් ඔහු කල වරද වූයේ ඔස්ට්‍රියාවේ හැබ්ස්බර්ග් වරුන්ගේ උසිගැන්වීම මත අනතුරුව ස්වීඩ්නය හා යුද වැදීමයි
අතිශය වෙහෙසකර මේ යුද්ධය නිසා රූබලය කඩා වැටුන අතර මොස්කොව් වැසියෝ හා දොන් පෙදෙසේ කොසෑක් වරු කැරලි ගැසීමට වන්හ
මේ කැරලි මැඩලනු ලැබුවද දිනාගත් ඇතැම් භූමි ප්‍රදේශ වල පිරිවැයෙන් සතුරන් හා සාම ගිවිසුමකට එලැඹීම මැනවයි අලෙක්සි සාර් තැන කල්පනා කලේය
ස්මෝලෙන්ස්ක් හා කියෙව් නගර ඇතුළු නැගෙනහිර ද්නීපර් ඉවුරු රුසියානු අධිරාජ්‍යයට ඈඳා ගන්නා ලදී
අලෙක්සිගේ පුත් තුන්වන ෆියදෝර් ආබාධිතයෙකි
බාලයා වූ පස්වන ඉවාන් ශාරීරිකව මෙන්ම මානසිකවද ආබාධිතය
මේ හේතුවෙන් තුන්වන ෆියදෝර් මිය යන විට මීලඟ උරුමක්කාරයා කවරෙක්දැයි යන අසීරු පැනයට ක්‍රෙම්ලිනය නැවත මුහුණ පෑවාය
මන්ද මාන්සිකයකුට රජකම් කල නොහැක
ජාතික එසෙම්බ්ලිය අවසනයේ තීරණය කලේ අලෙක්සිගේ දෙවන විවාහයේ පුත් දස හැවිරිදි පීටර් කුමරු හා මන්ද මානසික පස්වන ඉවාන් කුමරු සාමුහිකව සාර් පදවිය දැරිය යුතු බවය
රාජ්‍යාධිකාරී ලෙස ඔහුගේ මවු කටයුතු කලාය
කුඩා පීටර් කුමරුගේ විනෝදාංශය වූයේ සෙල්ලම් නැව් තැනීමලු
මව මෙන්ම මන්ද මානසික සුළු සහෝදරයාද අකලට මියාමෙන් ක්‍රෙම්ලිනයේ අසහාය අධිපතියා බවට පත් වන විට පීටර් ගේ වයස විසි හතරකි
නව සාර්තුමා ගෙ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය වූයේ අසාමාන්‍ය වර්ධනයයි
හිට ගත් විට ඔහු අඩි 6 අඟල් 8ක් ( සෙමී 203) උස විය
තරුණ පීටර් සාර් ගේ සිහිනය වූයේ රුසියාව නාවුක බලයක් ලෙස නැගී එනු දැකීමයි
1695 දී නාවුක හමුදාවක් තැනූ ඔහු ඔටෝමන් වරු හා සටන් කොට ඇසොව් මුහුද අත්පත් කර ගැනීමට සමත් විය
යුද්ධය තවදුරටත් ඉදිරියට යද්දී සාර් තුමා දී රුසියානු වෙළඳ දූත කණ්ඩායමක් සමඟ යුරෝපයට ගියේ එහි තත්වය සියැසින් දැක ගනු සඳහාය
පුවත් පත් වලින් ගැලවීමට හා ආරක්ෂාව පිළිබද ගැටළු මත මුලදී ඔහු ආරූඬ නමකින් යුරෝපයේ පෙනී සිටියද රහස වැඩි කලක් රැග ගැනීමට නොහැකි වීමට තුඩු දුන්නේ සාර් තුමා ගෙ අසාමාන්‍ය උසයි
නෙදර්ලන්තයේ ඕලන්ද පෙරදිග ඉන්දියා වෙළඳ සමාගමේ නැවු තටාකාංගනයක පුරා සාරමසක් ඔහු නැව් තැනීම ගැන බොහෝ දේ උගත්තේය
යුරෝපීය සංචාරය තුලදී ඔහු වටහා ගත් අනිත් කරුණ නම් ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යය හා සටන් වැදීමේ සැබෑ උනන්දුවක් ඔස්ට්‍රියාව හෝ බ්‍රිතාන්‍යය තුල නුවූ බවය
1898 පෙරලා සියරට බලා පැමිණි පීටර් නාවුක හමුදාව වඩාත් ශක්තිමත් කලේ ඔටෝමන් වරුනට එරෙහිව යුද්ධය පවත්වාගෙන යාමෙ අදහසිනි
එහෙත් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික කතා බහ වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දෙපාර්ශ්වය අතර ‘කොන්ස්තන්තිනෝපල් ගිවිසුම’ඇති විය
ඇසොව් ප්‍රදේශය රුසියාවට ඈඳාගනු ලැබූ අතර පහල ද්නීපර් ඉවුරු යුද මුක්ත කලාපයක් ලෙස පවත්වාගෙන යාමට දෙපාර්ශ්වය එකඟ වූහ
මෙ වන විට පීටර්ගේ ඉලක්කය වූයේ බෝල්ටික් මුහුදේ බලය අත්පත් කොට ගැනීමයි
ඔහු ස්වීඩ්න රාජධානියට පහර දුන්නේය
මෙම දීර්ඝ යුද්ධයේ මුල් අවස්ථාවේ අත්පත් කොටගත් වත්මන් පහල ෆින්ලන්තයෙන් හා ලැගෝඩා විලෙන් මායිම් වූ ඉන්ග්‍රිනය නැමති ස්වීඩ්න් භූමි ප්‍රදේශයේ යුරෝපීය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් යොදවා දැවැන්ත නගරයක් ඉදි කරන ලදී
1713 සිට 1918 දක්වා රුසියාවේ අගනුවර බවට පත් වූයේ ‘ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග්’ නමින් ලෝක ඉතිහාසයට හා රුසියානු භූමියට එක්වූ ඒ බිම්කඩයි
ලංකාව ‘ඉන්දියන් සාගරයේ මුතු ඇටය’ ලෙස ප්‍රකට වූවාසේ ශාන්ත පීටර්ස්බර්ගය හඳූන්වන ලද්දේ ‘රුසියාවේ බටහිර කවුළුව’ ලෙසය
නව අගනුවර පරිපාලන හා ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය බවට පත් වුවද ක්‍රෙම්ලිනය තවදුරටත් රුසියාවේ දේශපාලන බලකේන්ද්‍රය ලෙස පැවතිණ
1708 දී ස්වීඩනයේ දොලොස් වන චාල්ස් රුසියාවට පෙරලා පහර දුන්නේය
එහෙත් ලෙස්නායා හිදී හා දොන් පෙදෙසේ දී ස්වීඩ්න් වරු පරාජය කරන ලදී
රැකවරණ පතා ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයට පලා යාමට තුවාල ලබා සිටි දොලොස් වන චාල්ස් රජුට සිදු විය
චාල්ස් භාර දෙන කල රුසියානුවන් කල ඉල්ලීම ඔටෝමන් වරු ප්‍රතික්ෂෙප කලහ
මෙ කරුණ මත 1710 දී පීටර් තුර්කියට පහර දුන් මුත් එය සාර්ථක වූයේ නැත
බෝල්කන් ප්‍රදේශවලට ලඟාවීමට පොරොතුව සිය ශක්තිය සිධී ගියෙන් ඔටෝමන් වරු හා සාම ගිවිසුමකට එලැඹීමට ඔහු තීරණය කල චාල්ස් තුර්කියෙන් පිටුවහල් කිරීමට හිලවු වශයෙන් 1698 අල්ල ගත් ඇසොව් ප්‍රදේශය ඔටෝමන් සුල්තාන්ට යලි භාර දීමට ඔහුට සිදුවිය
එහෙත් 1714 දි නැවත ස්වීඩ්නයට පහර දුන් පීටර් බෝල්ටික් වෙරළ හා ෆින්ලන්තයෙන් වැඩි කොටසක් අල්ලා ගත්තේය
1721 දී රුසියාව සමඟ සාමය ඇතිකොට ගැනීමට ස්වීඩනය කැමති විය
අනතුරුව මහා මංගල්‍යයක් පැවැත්වූ ඔහු ‘සමස්ත රුසියාවේ අධිරාජයා’ [Czar of All Russian Lands] ලෙස තෙමේම යලි අභිෂේක ලැබීය
රුසියාවේ මැඩලන ලැබ සිටි පැරණි සතුරන් වූ පෝලන්තය හා ස්වීඩ්නය වහා නව අධිරාජයා පිලිගත්හ
ඉතිහසය තුල ඔහු ජනප්‍රිය වූයේ මහා පීටර් [Peter the Great] නමිනි
1723 පර්සියාව සමඟ කෙටි යුද්ධයකට එලඹි මහා පීටර් සාර් තුමා කොකේසස් හා කැස්පියන් ප්‍රදේශ ද තාවකාලිකව අධිරාජයට ඈඳා ගත්තේ එය තම අවසන් යුද්ධය බව නොදැනයි
1725 පෙබරවාරියේ මිය යනවිට ඔහුගෙ වයස පනස් හතරකි
මහා පීටර් වෙනස් කලේ රුසියාවේ ඉතිහාසය පමණක් නොවේ
ඔහු සමස්ත මහාද්වීපයේම අනාගතය කණපිට හැරවීය
තරුණ රුසියානු අධිරාජ්‍යය හා ඇතිකොට ගත් ගැටුම පෝලන්ත-ලිතුවෙනියානු පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ හා ස්වීඩන් රාජධානියේ පිරිහීමට තුඩු දුන් බව ඉතිහාසඥයෝ සැක කරති
උදා වෙමින් තිබුනේ තම වාරය බව ඔටෝමන් වරු සක් සුදක් සේ පසක් කොටගෙන සිටියහ
Chamara Siriwardene

සාර් රැජිනියන්ගේ පාලනය 

අඩි හයයි අඟල් උසැති මහා පීටර් මරණයෙන් පසු තම උරුමක්කාරයා ලෙස නම් කලේ බිරිඳයි
ප්‍රභූ පෙළපතකට අයත් නුවූ පෝලන්ත ලිතුවේනියානු සම්භවයක් සහිත මාර්තා හෙලේනා ස්කොව්‍රොන්ස්කයා සාර්තුමාගේ නෙත ගැටෙන අවස්ථාවේ රුසියානු මාෂල් වරයකු වූ බොරිස් ෂෙරෙමෙටෙව් ගේ ගෘහ සේවිකාවක් ව සිටි බව බටහිර ඉතිහාසඥයෝ යෝජනා කරති
ස්වීඩනය හා යුද්ධයෙන් පසු බොහෝ වාර්ගික බෝල්ටික් වරු රුසියානු හමුදාවේ ආවතෙව සෙවයට යොදවා ගනු ලැබූහ
පළමු බිරිඳ ගෙන් වෙන්ව සිටි සාර් ඈ විවාහ කොටගැනීමට තීරණය කිරීමද දෛවයේ හාස්කමකි
රුසියන් සම්ප්‍රදාය වැළඳගත් පසු ඈ කැතරිනා ඇලෙක්සියෙව්නා නම් වූවාය
ගැහැනියගේ පින ඇත්තේ කුණු මුල්ලේ යයි පැරණි සිංහල කියමනක් ද ඇත
පෙර පිනෙන් ක්‍රෙම්ලිනයේ අධිපතිනිය බවට පත් පළමුවන කැතරිනා සාර්තුමිය [Czarina] හිටපු ප්‍රභූ මෙහෙකාරියක් විය හැකි වුවද, ඒ හේතුව නිසාමදෝ ඉහල පෙලේ දේශපාලන හා රාජ්‍යතාන්ත්‍රික කටයුතු පිළිබඳ මනා අවබෝදයක් ඈට තිබිණ
එවෙකට දෙලක්ෂයක් වූ රුසියානු හමුදාව සංඛ්‍යාත්මක වශයෙන් අඩුකොට මිලිටේරි නඩත්තු වියදම් සුභසාධනය සඳහා යෙදවීම ඈ මහජනයා අතර ලද ජනප්‍රියත්වයට ප්‍රධාන හේතුවකි