Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
තේරුම – කැති මස අව සතවක් දවසින් පසු මෙම ව්‍යවස්ථාව කළ ද්‍රවිඩ ලේඛකයාගේ පොතෙහි සහාය ව ලියන දෙව නමැති මම වෙමි
ආශ්‍රිත
	
2010-පෙබරවාරි 28 ඉරිදා දිවයින
පුරාණ ක්‍රම

ශ්‍රී ලංකාවේ  පමණක් නොව පුරාණ  ලෝකයේ සෑම ශිෂ්ටාචාරයකම ප්‍රතිමා කලාවට මූලික වී ඇත්තේ ඒ ඒ ශිෂ්ටාචාරයන්හි සිටි ජනතාවගේ ආගමික විශ්වාස බව සැලකිය හැකිය
මෙම ශිෂ්ටාචාරවල මිනිසුන් තමා‍ගේ විශ්වාස අනුව විවිධ දෙවි දෙවතාවන්  ද,යක්ෂ භූතාදීන්ගේද රූප ඇඳීමට හෝ ඇඹීමට  පෙළඹීම ඊට ‍හේතු වී  ඇති  අතර  සංවිධානාත්මක ආගම් බිහිවීම  මගින්  මෙකී කලා කෘති සඳහා තෝතැන්නක් විය
බටහිර රටවල පල්ලි ආශ්‍රිතව ද ඉන්දියාවේ දේවාල ආශ්‍රිතව ද පෙරදිග ‍‍ ‍‍බෞද්ධ  ආරාමවල ද දක්තට ඇති ප්‍රතිමා  හා චිත්‍ර ඊට උදාහරණ වේ
බෞද්ධ   ආරාමවල ඇති මෙවැනි කලා කෘති  අතරින් ඉතාමත්  වැදගත් වන්නේ පූජනීය වන්නේත් බුදු පිළිම හා බෝසත් පිළිම වේ
‍ලෝකඩ, පාෂාණ හා දැවයෙන් නිමවා ඇති ‍මෙම නිර්මාණ ආරම්භයේදී  මැට්ටෙන් නිමවන්නට ඇතයි සැලකිය හැක්කේ  ප්‍රතිමා නිර්මාණය  පිළිබඳ ක්‍රි
ව. 7 - 8 කාලයේදී  රචිත  ග්‍රන්ථයක් වන මංජු ශ්‍රී  චිත්‍ර කර්ම ශාස්ත්‍රයේ මැට්ටෙන් ප්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ දක්නට ඇති බැවිනි
3000 ට පමණ අයත් වන මෙවැනි  නිර්මාණ ඉන්දුනිම්න ශිෂ්ටාචාරයෙන් ලැබී ඇත
ඉන් අනතුරුව ගලෙන් ද , ගඩොලෙන් ද ප්‍රතිමා නිර්මාණය  කළ බව සාධක ලැබී ඇත
කෙසේ ‍වෙතත් ප්‍රතිමා නිර්මාණයේ උච්චතම අවස්ථාවක් ලෙස ලෝහ භාවිතයෙන්පිළිම නෙළීම දැක්විය හැකිය
අනුරාධපුර වෙහරගලින් යමු වී ඇති  අනුරාධපුර යුගයට අයත් බුදු පිළිම හා බෝසත් පිළිම සිංහල කලාකරුවන්ගේ ප්‍රතිමා නිර්මාණ කුසලතාව ප්‍රදර්ශනයවේ
මෙහීදී පැහැදිලි වන කරුණු වන්නේඒවායේ නිෂ්පාදන තාන්ෂණය මෙන්ම කලා කෘති‍යේ කලාත්මක බව  රැකෙන පරිදි ප්‍රතිමාවේ 
අංගෝපාංග පිළිබඳව මිනුම් ප්‍රමාණයන් ගැන ශිල්පියාට මනා දැනුමක් තිබෙන්නට ඇත
මිහින්තලය  පුරාවිද්‍යා ‍කෙෳතුකාගාරයේ දක්නට ලැබෙන චිත්‍රවල සටහන් කරන ලඳ සමමිතික රේඛා අදත් දක්නට ලැබේ
අව්කන හිටි පිළිම‍යේද මෙම ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ
මංජු ශ්‍රී  ගුරුකුලයේ මිනුම් ක්‍රම ලෙස දක්වන්නේ 

01.	මාන

02.	ප්‍රමාණ

03.	පරිමාණ

04.	උන්මාණ

05.	උපමාණ

06.	ලම්බමාණ

01.	මාණ

	පිළිමයක හිස මුදුනේ සිට පාදන්තය දක්වා පිළිමයේ ඉදිරිපස හරි මැදින් ඇඳි ලම්බ 	
	‍රේඛාවක් පදනම් කර‍ගෙන ඒ ඒ අවයවයට ඇති මිනුම්
02.	ප්‍රමාණ

	ඒ ඒ අවයව සඳහා ඇති මිනුම්
(උරහිස්, පපුවේ  පළල)

03.	පරිමාණ

	වටප්‍රමාණය දැක්වීම
(අත්,පා)

04.	උන්මාණ

	ඉදිරියට ‍නෙරා ඇති අවයව පිළිබඳ 		(නාසය,නාභිය)

05.	උපමාණ

	හිදැස් පිළිබඳ (අත් පා හෝ ඇඟිලි අතර හිදැස්)

06.	ලම්බමාණ
	
	ලඹ ගැට ගැසූ නූල් එල්ලී‍මෙන් ප්‍රතිමාවේ 	සමමිතිය ආරක්ෂා  කර ගැනීම
	ප්‍රතිමාවේ ඉදිරියෙන් ලඹ ගැට ගැසූ නූල් 	09,පිටුපසින් ලඹ ගැට ගැසූ නූල් 05 එල්ලනු ලැ‍බේ
*තාල මිනුම්*
	
	ප්‍රතිමාවක මුළු උස තාල මිනුමකින් බෙදීමෙන් මෙම ක්‍රමය සදාගෙන ඇත
පූජනීය ප්‍රතිමා සඳහා උත්තම දශතාලය ‍‍යොදාගනු ලැ‍‍බේ
ලෝහ ප්‍රතිමා සෑදීමේදි මාණ ක්‍රමය ‍යොදා ගන්නේ අච්චුව සඳහාය
(මී,බඹර ඉටිවලින් ) ලෝහයෙන් 

නිපදවන පිළිම

01.	ඒකඝන

02.	ඇතුළත කුහරය සහිත  ‍වේ
ඉටි වලින් සෑදු පිළිමයේ හිස මුදුනත සිදුරක් ඉතිරි වන පරිදි වැලිකැට රහිත කිරිමැටි වැනි අකාබනික 
මැටි එම පිළිම‍යේ තවරයි
වියළී‍මෙන් අනතුරුව මැටි තවරයි
වියළී‍මෙන් අනතුරුව උදුනේ එක් පසෙක 
පිළිමයට අවශ්‍ය ලෝකඩ කෝවක් තුළ උණු කෙරෙන අතර මැටි තැවරූ ඉටි වලින් සෑදු පිළිමය ද එහි 
පුළුුස්සනු ලැ‍‍බේ
ඉටි උනු වී  අච්චුව නිර්මාණය වේ
පිළිමඅච්චුවේ  හිස මුදුනත සිදුරින් ලෝහය වත් 
කරනු ලැ‍‍බේ
අච්චුවත්,ලෝහයත් එක සමානව රත් විය යුතුය
සිසිල් වීමෙන් අනතුරුව මැටි ආවරණය 
ඉවත් කරයි
අනතුරුව රන් ආලෙප කරයි
රන්,රසඳිය,බුලත් කොළ යුෂ වෙ‍ඬරු මෙන් කොට 
ඇඟිල්‍‍ලෙන් ගානු ලැ‍‍බේ
උණුගිනි සිළුව මගින් රන් ආලෙප සම කරනු ලබයි
නේත්‍රා උත්සවය මඟින් එය 
පූජනීය කරනු ලැ‍‍බේ
මේ ක්‍රම උපයෝගි කරගෙන අතීතයේදී ලෝකඩ බුදු පිළිම සෑදීම සිදු කොට ඇත
ලෝකඩ බුද්ද ප්‍රතිමා මොනවාද

මූලාශ්‍ර

2010  ජනවාරි  31 දිවයින  ඇසුරෙන්

පිළිම
බුදු දහම
නිල බලයෙන් ජනරජයක් වන චිලි දේශ‍ය දකුණු ඇමරිකා මහද්විපයට අයත් රාජ්‍යකි උතුරින්පේරැ දේශයෙන් ද ඊසාන ‍බොලිවියාවෙන් ද නැගෙනහිරින් ආජන්ටිනායවෙන් ද මායිමි වන මෙය ඇනඩිස් කදු පන්තිය සහ පැසිපික් සාගරය අතර සිහින් තිරැවක විහිද පවති රටෙ භුමියෙන් බහුතරය ඇන්ඩිස් කදු වලින් වැසි පවති මෙය දකුණු ඇමරිකාවෙ පිහිටි රටවල් අතුරින් බ්‍රසිලයෙන් මායිමි නොවන රටවල් දෙකින් එකකි පළාත් 15 ට බෙදි ඇති මෙරට අභ්‍යන්තරයට වන්නට පහත් භුමින් ගෙන් යුක්ත වෙයි බටහිරට වන්නට ඇන්ඩිස් කදු පන්තින්හි ගිනි කදු ද ඇත චිලි වල ෙද්ශගුනය සැලකිෙමි දි රට මැදට වන්නට මධ්‍යධරණි ෙද්ශගුනයක් දක්නට ලැෙබි නැෙගනහිරට සහ ගිනි ෙකාන ෙදසට වන්නට ෙතත් අර්ධ ශුෂ්ක ලක්ෂණ දක්නට ලැෙබි

ඉතිහාසය 
අද චිලි නම් වන මෙහි නිමින භුමින් සහ යවෙරළාශිතව පෙදෙස් වසර 10,000 ට පෙරදි ස්වදේශිය සංක්‍රමණිකයන්ගේ වාස භුමියක් ව පැවතිණි 16 වන සියවසේ ස්පාඤ්ඤයින්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි දකුණු පෙදෙසේ අරෝකැනියන්වරැ අතින් පාලනය වු අතර උතුරැ පෙදෙස් ඉන්කා අධිරාජ්‍ය විසින් පාලනය කරනු ලැබිය පේරැ දේශගවෙශක‍යෙකු වු ‍ෆැන්සිස්කෝ පිසාරෝ මෙහි දකුණු ප්‍රදේශය යටත් කර ගැනිමට එවනු ලැබුවත් ඔහුට එය ඉටු කර ගත නොහැකි විය 1540 දි පෙඩ් රෝඩි වැල්ඩිවියා චිලි දේශය වෙත ළගා වි ඇරෝකැනියන්වරැ ගේ විරෝධය නොසලකා සන්තියාගෝ නගරය සොයා ගනු ලැබු අතර ලා සෙරිනා කන්සෙප්සියන් සහ වැල්ඩිවියා නගර ස්තාපිත කරනු ලැබිය රටෙි ස්වදේශිය වැසියන් අතර යුදමය තත්වයක් ඇතිවිමත් සමගම ස්පාඤ්ඤයින් චිලි දේශය යටත් කරගනු ලැබිය ඉන් පසු ‍ඔවුන් චිලි දේශය තුළ ගැමි සමාජය වර්ධනය කර විශාල ගොවිපලවල් ඇති කරමින් ඒවායේ ස්වදේශිය ජනයා වැඩ කිරිමට යොදා ගනු ලැබිය යටත් විජිත සමයේ චිලි දේශය ප්‍රධාන වශයෙන් පේරැ ප්‍රතිරාජ පදවිය යටතේ යැපෙන්නට විය නමුත් 1978 දි මෙය පේරැ දේශයට අයත් සමිපුර්ණයෙන්ම වෙන්වි පවතින කොටසක් බවට පත් විය 1810 දි චිලි දේශය තුළ ස්වාධිනත්වය ‍උදෙසා ජුවාන් මාටිනෙස් ඩිරොසෑස් සහ බර්නාඩෝ ‍ඕ හිජින්ස් ගේ නායකත්වයෙන් කැරැල්ලක් ඇති විය එම සටන්1810-1814 දක්වා පැවති නමුත් එම උත්සාහයන් ව්‍යර්ථ විය පසුව ජෝස් ඩි සැන් මාටින් ගේ ඉතා දැඩි නායකත්වය යටතේ 1817 දි නැවතත් සටන් කිරිමට පටන් ගැණිනි එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස 1818 පෙබරවාරි 12 වෙනි දින චිලි දේශයට සිය ස්වාධිනත්වය ප්‍රකාශ කිරිමට හැකි විය

රටෙි ස්වදේශිය වැසියන් අතර යුදමය තත්වයක් ඇතිවිමත් සමගම ස්පාඤ්ඤයින් චිලි දේශය යටත් කරගනු ලැබිය ඉන් පසු ‍ඔවුන් චිලි දේශය තුළ ගැමි සමාජය වර්ධනය කර විශාල ගොවිපලවල් ඇති කරමින් ඒවායේ ස්වදේශිය ජනයා වැඩ කිරිමට යොදා ගනු ලැබිය යටත් විජිත සමයේ චිලි දේශය ප්‍රධාන වශයෙන් පේරැ ප්‍රතිරාජ පදවිය යටතේ යැපෙන්නට විය නමුත් 1978 දි මෙය පේරැ දේශයට අයත් සමිපුර්ණයෙන්ම වෙන්වි පවතින කොටසක් බවට පත් විය 1810 දි චිලි දේශය තුළ ස්වාධිනත්වය ‍උදෙසා ජුවාන් මාටිනෙස් ඩිරොසෑස් සහ බර්නාඩෝ ‍ඕ හිජින්ස් ගේ නායකත්වයෙන් කැරැල්ලක් ඇති විය එම සටන්1810-1814 දක්වා පැවති නමුත් එම උත්සාහයන් ව්‍යර්ථ විය පසුව ජෝස් ඩි සැන් මාටින් ගේ ඉතා දැඩි නායකත්වය යටතේ 1817 දි නැවතත් සටන් කිරිමට පටන් ගැණිනි එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස 1818 පෙබරවාරි 12 වෙනි දින චිලි දේශයට සිය ස්වාධිනත්වය ප්‍රකාශ කිරිමට හැකි විය
https
කෙටියෙන් 

අගනුවර *සන්තියාගෝ

විශාලතම නගරය *සන්තියාගෝ 
රාජ්‍ය භාෂාව *ස්පාඤ්ඤ භාෂාව

රජය *ජන රජයකි

ජනාධිපති *මයිකල් බැචිලටි

ජනගහනය *15,116,435

දළ දේශිය නිෂ්පාදනය *243.357$බිලියන

ඒක පුද්ගල ආදායම *14,529$

මානව සංවර්ධන දර් *0.878

මුදල් වර්ගය *පෙසෝ

අන්තර් ජාතික සංකේතය *
හැදින්වීම
වෘක්ෂලතා විවිධත්වය ශ්‍රී ලංකාවේ බහුලව දක්නට ලැබේ
ලංකාවේ වෘක්ෂලතා විවිධත්වය දේශගුණික සාධක මත වෙනස් වේ
තෙත් කලාපය, වියළි කලාපය හා අර්ධ ශුෂ්ක කළාපය ගතහොත්  වෘක්ෂලතා වෙනස්ය
ශ්‍රී ලංකාවේ වෘක්ෂලතා විවිධත්වයේදී තෙත් කළාපයේ වනාන්තර වැදගත් වේ
වනාන්තර 8%  ක ප්‍රමාණයක් මෙම කළාපයේ ව්‍යාප්තව  ඇත
ශාක විවිත්ධවය බහුලම වනාන්තරය සිංහරාජය වේ
ඒ වගේම 
 කළුගල රක්ෂිතය 
දරණ කන්ද රක්ෂිතය
කන්නෙලිය වනාන්තරය
කොට්ටව වනය
යගිරල වන රක්ෂිතය
දෙල්ගොඩ රක්ෂිතය
ඔලියගන් රක්ෂිතය
බඔර කොටුව රක්ෂිතය
එරත්ත ගිලිමලේ රක්ෂිතය
දෙල්ලව රක්ෂිතය
ආදිය තවත් වෘක්ෂලතා විවිධත්වයෙන් පිරි වනාන්තර කිහිපයකි
(මූලාශ්‍රය - සේනානායක පී.එම්.(2005) ශ්‍රී ලංකාවේ  වනාන්තර)

ශාක රටා

ඒකීය රටාව

ඒකාකාර පරතරයක් සහිතව පිහිටයි
- ජලයෙන් හෝ සුළඟින් ගසා ගෙන යන බීජ

වෘක්ෂලතා වල කාර්ය භාරය

පරිසර පද්ධතියක ජෛව සංරචකයක් වීම (ප්‍රභා සංස්ලේෂණය)

ජලය උත්ස්වේදනය කිරීමෙන් ජල චක්‍රයට හවුල් වීම

ශක්ති ගලනයට දායක වීම (ප්‍රාථමික පාරිභෝගිකයන්ගේ ආහාරයක් වීම)

මිනිසාට ආහාර සපයන මාධයක් වීම

සෙවන, ලී දඩු, දැව ඉන්ධන, ඹෟෂධ ලබා දීම

සතුනට වාසස්ථාන ලබා දීම

ජීවීන්ට අවශ්‍ය ඔක්සිජන්ලබා දිම

පස ආරක්‍ෂා කිරීම හා පෝෂණය කිරිම

පංශු ජලය, භූගත ජලය හා ජල උල්පත් ආරක්‍ෂා කිරීම

නාය යෑම වැළැක් වීම

පරිසර දූෂණය අවම කිරීම

පරිසරයේ සුන්දරත්වය ආරක්‍ෂා වීම

මිනිසාට සතුට සැනසුම විනෝදය ලැබීමට රුකුලක් වීම

තෙත් කලාපයේ වෘක්ෂලතා විවිධත්වය

යම් බිමක ශාක විශේෂ විශාල ප්‍රමාණයක් ඇති නම් එය වෘක්ෂ ලතා විවිධත්වයයි
තෙත් කලාපයේ මෙම ලක්ෂණය බහුලව දැක ගත හැකිය
උදා- සිංහරාජ වනාන්තරයේ අක්කර එකක් වූ නියැදි ප්‍රදේශ 10 ක වෘක්ෂලතා විශේෂ පමණක් 145 ක් තරම් විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත
කන්නෙළිය දෙදියගල හා කොට්ටව වනාන්තර තවත් උදාහරණ  වේ
01. වගුව

(මූලාශ්‍රය- ජාතික සංරක්ෂණ විමසුම-1993, දයාවංශ-2000)
 
මේ කරුණු වලට අමතරව, 

ශාක  මීටර් 50-60  ත් අතර උස් වීම
ශාක වල කදන් සෘජු වීම
ප්‍රමාණයෙන් ශාක විශාල වීම හා ඉහල පුළුල්ව පැතිරීම
කරු සහ කයිරු මුල් පැවතීම
ශාක ස්ථර කිහිපයකින් පැවතීම
	වැනි ලක්ෂණ මත තෙත් කලාපයේ වෘක්ෂලතා විවිධත්වය කැපි පෙනේ
තෙත් වැසි වනාන්තර(සිංහරාජය)

තෘණභූමි

වෘක්ෂලතා විවිධත්වයට හේතු
	ශ්‍රී ලංකාවේ හමු වන ශාක වශේෂ අතරින් 90% ට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඇත්තේ තෙත් කළාපයේය
ඒ වගේම සමස්ත ලංකාවේ වෘක්ෂලතා විවිධත්වය දැකිය හැකිය
එසේ වීමට හේතු

01.උෂ්ණත්වය

රටක උෂ්ත්වය කෙ‍රෙහි අක්ෂාංශ ,උච්චය හා මුහුදේ සිට ඇති දුර යන සාධක බලපායි
ලංකාව කුඩා දුපතක් වගේම සමකයට ආසන්නව පිහිටීම නිසා වර්ෂය පුරාම ඉහළ උෂ්ණත්වයක් ලැබේ
වසර පුරා තෙත් කළාපයට ඉහළ උෂ්ණතවයක් ලැ‍බෙන අතර එය වැලැක්වීමට රට හරහා හමන සුළං හා වළාකුළු ආවරණය උපකාරී වේ
නිරිත දිග ප්‍රදේශය සමුද්‍ර ආසන්න දේශගුණයක් ඇති බැවින් වෘක්ෂලතා විවිධත්වය ඉහළය
උදාහරණ-
සිංහරාජයේ සාමාන්යි උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 18-27 ත් අතර වේ
සිංහරාජයේ සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය 75-80% ත් අතර වේ
02.වර්ෂාපතනය

ශ්‍රී ලංකාවට ප්‍රධාන ලෙස පළමු අන්තර්  මෝසම,  නිරිතදිග මෝසම, දෙවන අන්තර් මෝසම හා ඊසාන දිග මෝසම මගින් වර්ෂය පුරා වැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබේ
නිරිත දිග මෝසම මගින් තෙත් කළාපයට ලැබෙන වර්ෂාපතනය ඉහළය
මේ නිසා වනාන්තර වර්ධනය වැඩි වන අතර වෘක්ෂලතා විවිධත්වයද වැඩිය
උදාහරණ- සිංහරාජයට ලැබෙන වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 1614 සිට 5006 අතර වේ
03.පස

ශ්‍රී ලංකාව පුරා විවිධ වු පස් වර්ග රාශියක් ඇති අතර එය කළාප අනුව වෙනස් වේ
මෙහිදී තෙත් කළාපයේ පස තද දුබුරු පැහැයෙන් යුක්ත වේ
එය හියුමස්  පස ලෙස හදුන්වයි. මෙය සාරවත් පසක් බැවින් වෘක්ෂලතා  වර්ධනය වැඩි බැවින් වෘක්ෂලතා විවිධත්වයද වැඩිය
වෘක්ෂලතා විවිධත්වයේ වැදගත්කම

ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කිරීම
වෘක්ෂලතා විවිධත්වය වැඩි බැවින් ‍ජෛව විවිධත්වයද වැඩිය
ලංකාවෙන් හමු වන ශාක විශේෂ වලින් 90% ක් පමණ ඇත්තේ මුළු  භූමියෙන් 23% වන තෙත්       කළාපයේය
වැඩිම විවිධත්වයක් සිංහරාජය තුළ දැක ගත හැකිය
කාබන් තිර කර ගැනීම
ශ්‍රී  ලංකාවේ ඇති වනාන්තර මගින් විශාල කාබන් ප්‍රමාණයක් තිර කර ගැනීම සිදු කරයි
මේ මගින් ප්‍රභාසංස්ලේෂණය ඉහල වේ
පාංශු ඛාදනය වැලැක්වීම
වෘක්ෂලතා වැඩි වු විට වර්ෂා පතනය සෘජුව පොළොවට පතිත නොවේ
මේ නිසා පස සෝදා යෑම අවම වේ
ජල මුලාශ්‍ර  ආරක්ෂා කිරීම
වෘක්ෂලතා වැඩි ප්‍රදේශවල ජලය මතු පිට රදවා ගැනීම සිදු කරයි
මේ නිසා භූ ගත ජලය පො‍ළොව මතු පිට පවතී
වායු  ගෝලිය සංයුතිය රැක ගැනීම
කඩොලාන ආරක්ෂා කිරීම
මානව කටයුතු සදහා

වෘක්ෂලතා විවිධත්වය ආරක්ෂා කිරීමට ගෙන ඇති විධිවිධාන

මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා විශාල ලෙස වෘක්ෂලතා විවිධත්වය විනාශවීම වර්තමානය වන විටත් දැක ගත හැකිය
එලෙස හායනය වු ස්ථාන ජෛව විවිධත්ව උණුසුම් ස්ථාන ලෙස හදුන්වයි.මෙය  ආරක්ෂා කිරීමට විධිවිධාන ගෙන ඇත
ජාතික උරුම වන භූමි පනත
වනාන්තරවල වන සතුන් ආරක්ෂා කිරීම සදහා ඇති නීති රීති ඇතුළත් වේ
මෙය 1938 අංක 3 දරණ ජාතික   උරුම වන භූමි පනත ලෙස ස්ථාපිත කර ඇත
කැළෑ ‍ආඥා පනත
වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීමේ විධිවිධාන ඇතුළත් අතර 1995 අංක 23 දරණ කැළෑ සංශෝධිත පනත ලෙස හදුනවයි.

වන සත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂා කිරීමේ ආඥා පනත
වන සත්ව හා වෘක්ෂලතා සංරක්ෂණය කිරීම සහ එම වන සත්වයින් හා වෘක්ෂලතා වානිජ වශයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගැනීම වැලැක් වීම සඳහා විධිවිධාන ඇතුළත් වේ
අපනයන පනත  
වනාන්තරවල දැව, කැළෑ ගස්, බීජ, වන නිෂ්පාදන පිටරට යැවීම පිළිබදව බලපවත්වන නීති ඇතුළත් 03/2001 වන සම්පත් හා පාරිසරික අමාතයාංශයේ චක්‍ර ‍ලේඛනයකි
සබැදි පිටු
සිංහරාජ වනාන්තරය 

ස්වභාවික වෘක්‍ෂලතා

සමාලෝචනය
සමස්තයක් ලෙස ලංකාවේ කලාප අනුව වෘක්ෂ ලතා විවිධත්වය වෙනස් වන අතර තෙත් කලාපයේ වැඩි විවිධත්වයක් දැකගත හැකිය
විවිධත්වය වැඩිම වනාන්තරය ලෙස සිංහරාජය හැදින්විය හැකිය
ලංකාවේ බොහෝ මිනිස් ජීවිත වනාන්තර මත රදා පවතින බැවින් වෘක්ෂලතා හායනය සිදු වී ඇත
මෙය වැලැක්වීමට නීති රීති රජය මගින් ගෙන ඇත
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

විජේසිංහ ඉවෝන්-(1984) ශ්‍රීම ලංකාවේ දේශගුණය වෘක්ෂලතා සහ කෘතීම     වනාන්තර
හෙට්ටිආරච්චි නිශාන්ත ශ්‍රී ලාල්-(2001) සිරිලක වනගොමු
සේනාරත්න පී.එම්.-(2005) ශ්‍රී ලංකා‍වේ වනාන්තර
හැදින්වීම

නිවර්තන කළාපය ලෙස කර්කටක නිවර්තනය හා මකර   නිවර්තනය   අතර පරාසය හදුන්වයි. ලෝකයේ බොහෝමයක් දිළිදු රටවල් පිහිටා ඇත්තේ මෙම කලාපයේය
නිවර්තන කලාපය වගේම ලෝකයේ දිළිඳු රටවල් දියුණු රටවලින් වෙන් කොට දක්වන පොදු ලක්ෂණ කිහිපයක් ඇති අතර එය දරිද්‍රතාවය මත තීරණය වී ඇත
දිළිඳුකම ප්‍රධාන කොටස් 3ක් යටතේ දැක්විය හැක
<p align="justify">

මධ්‍යස්ථ දිළිඳුකම 
දිනකට ඩොලර් 1-2ත් අතර ආදායමක් උපයමින් ජීවත්වන පුද්ගලයින්ට ඔවුන්ගේ මූලික අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමට හැකි ඵහෙත් එය අසීර ක්‍රියාවලියක් වනසාමාජිකයන් මෙම ගණයට ඇතුළත් වේ
ලෝකයේ දිළිඳුකම පිළිබඳව නිශ්චිත නිර්වචනයක් දැක ගත නොහැක්කේ එය සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක් නිසාය
පර්යේෂකයා තෝරා ගන්නා නිර්ණායක අනුව දිළිඳුකම වර්ගීකරණ ක්‍රියාවලිය වෙනස් වේ
නිවර්තන රටවලද එලෙසය
"
සමස්තයක් ලෙස එක්සත්ජාතීන්ගේ විශේෂ අරමුදලෙහි සාමාන්‍යාධීකාරිවරයෙකු විසින් රටක පහත ලක්ෂණ ඇත්නම් එමරට දිළිඳු රටක් ලෙස නිර්වචනය කර ඇත
දිළිඳු බවින් පෙළෙන්නා වූද, නගර සිඟන්නන්ගෙන් ගහනය වූද
ගැමි ප්‍රදේශ වල  යාන්තමින් දිවි පැවැත්ම ගෙන යන ගැමියන් වෙසෙන්නා වූද 
තමන්ටම අයත් කර්මාන්තශාලා නොමැති
ඉන්ධන බලය හා දුම්රිය ප්‍රමාණවත් තරමින් නොමැති 
පණිවිඩ හුවමාරුව නොදියුණු 
රෝහල හා උසස් අධ්‍යාපන ආයතන අතලොස්සක් ඇති
රටේ ජනගහනයෙන් වැඩි කොටසක් අකුරු නොදනී නම් 
ජනතාව සාමාන්‍යයෙන් දිළිඳු බවින් පෙළෙන නමුත් සුළු පිරිසක් සුඛෝප‍‍‍බෝගි දිවි පැවැත්මක් ගෙනයයි
බැංකු ව්‍යාපාර ඉතා නොදියුණුය
සුළු ණයද ලබා ගන්නේ පොලී කරුවන්ගෙනි
අපනයනය අමුද්‍රව්‍ය වන ලෝපස්, පළතුරු හා ඇතැම් මූලික නිෂ්පාදනයන් වේ
අමුද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම හෝ වගා කිරීම විදේශ සමාගම් මත රදා පවතී
කිසියම් රටක ඒක පුද්ගල ආදායම් මතද දිළිඳුකම නිර්වචනය කරයි
එලෙස වර්ග කිරීමේදී නිවර්තන රටවල් බොහෝමයක් දිළිඳු රටවල් ලෙස නම් කර ඇත
උදාහරණ-
ලංකාව,ඉන්දියාව, බංගලාදේශය,ඉරානය, ඉරාකය, උගන්ඩාව,සෝමාළියාව,ඉතියෝපියාව, පකිස්ථානය, නයිජීරියාව, මෙක්සිකෝව, කොළොම්බියාව , පේරු, බ්‍රසීලය, වෙනිසියුලාව එම රට වලින් කිහිපයකි
නිවර්තන කලාපීය රටවල් දිළිඳු බවින් යුක්ත වීමට හේතු

01. භූගෝලීය පිහිටීම 
සූර්යාට ලම්බකව පිහිටීම නිසා අධික උෂ්ණත්වයක් හා අධික වර්ෂාපතනයක් ඇත
මේ තත්වය වගේම ඒ ඒ රටවල පිහිටීම අනුව විවිධ ගැටළු වලට මුහුණපෑමට සිදු වේ
උදාහරණ-
  බංගලාදේශය බෙංගාලබොක්කට මුහුණ ලා පිහිටීම, ගංගා නම් ගඟ බංගලාදේශය හරහා ගලා යෑම හා රටතුළ නිම්න ප්‍රදේශ බහුල වීම නිසා ගංවතුර තර්ජනයට    නිතරම මුහුණ පායි
සෝමාළියාව ගත්විට සහරා කාන්තාරය ආසන්නයේ පිහිටීම නිසා උෂ්ණ දේශගුණයකින් යුක්ත වේ
මේ නිසා නිතරම නියං තත්ව ඇති වේ
ඉන්දියාවේ භූමි ප්‍රමාණය විශාල වීම වගේම භූ විෂමතා බහුල වීම දිළිඳුකමට හේතු වේ
ස්වභාවික විපත් 
නිවර්තන කලාපයේ ස්වභාවික විපත් බහුල වේ
බංගලාදේශය, ඉති‍යෝපියාව, සෝමාළියාව හා ඉන්දියාව වගේම නිවර්තන සෑම රටක්ම ස්වභාවික විපත්වලට මුහුණ දේ
මෙය භූගෝලීය පිහිටීමේ ප්‍රතිඵලයකි
01. වගුව

විසිවන සියවසේ ස්වභාවික විපත්
	                                         

මූලාශ්‍රය-සුනාමි  දත්ත අන්තර් රාඡ්‍ය සාගරික කොමිසම-2003

මෙම විපත් වලින් 60-70%ක් සිදුවන්නේ නිවර්තන කලාපයේය
නිදසුන්- බංගලාදේශය
නිවර්තන කලාපයේ නිතරම ගංවතුර තර්ජනයට මුහුණපාන රටක් ලෙස බංගලාදේශය හැදින්විය හැකිය
02. වගුව

1980-2008 කාලය තුළ සිදු වූ උපද්‍රවය

සෝමාළියාව ගතහොත් දැකගතහැක්කේ වසරේ වැඩි කාලයක් නියං පැවතීමයි
මේ නිසා ජල හිඟයක් මේ රට තුළ දැකිය හැකිය
මෙම තත්වයන් හේතුවෙන් නිවර්තන රටවල් දිළිඳු බවින් යුක්ත වේ
02. ප්‍රඡා විද්‍යාත්මක හේතු

සාඵල්‍යතාවය, මර්ත්‍යතාවය හා සංක්‍රමණ යන සාධක ඇතුළත් වේ
මෙම සාධක ජනගහනයට බලපා ඇත
නිවර්තන රටවල දිළිඳු කමට හේතු වන්නේ අධික ජනගහනයයි
ලෝක ජනසංඛ්‍යාවෙන් 75% ක් සිටිනුයේ නිවර්තන රටවල්ය
ඉන්දියාව, බංගලාදේශය, සෝමාළියාව, ඉතියෝපියාව වැනි රටවල අධික ජනසංඛ්‍යාවක්  ඇත
ප්‍රඡා විද්‍යාත්මක සාධක වල අගයන් මෙම රට වල ඉහළය
නිදසුන්- බංගලාදේශය 

මූලාශ්‍රය- (2009est)'

කොළොම්බියාව

මූලාශ්‍රය- (2008est)

ඉහත සංරචක ඉහළ අගයක් ගන්නා බැවින් එම රට වල ජනසංඛ්‍යාව ඉහළ අතර මේ නිසා යැපුම් අනුපාතිකය ඉහළ බැවින් දරිද්‍රතාවය වැඩිය
නිදසුන්-

03. ආර්ථික සාධක

නිවර්තන රටවල් බොහෝමයක් ප්‍රාථමික හා ද්විතියීක ආර්ථිකය මත යැපේ
රටවල් බහුතරයක ප්‍රධාන ආර්ථතික ක්‍රමය කෘෂිකර්මය හා අමුද්‍රව්‍ය අපනයනය වේ
මේ නිසා මෙම රට වල  ඒක පුද්ගල ආදායම අඩු වේ
ඔවුන්ගේ ආදායමෙන් 80% ක්ම ආහාර සඳහා වියදම් කරයි
නිදසුන්-

04. සංස්කෘතික හා සමාජ හේතු

නිවර්තන රරටවල විවිධ කුළ, සිරිත් විරිත් ,ආගම්,පාරම්පරික රැකියා හා කාන්තා රැකියා සීමා කිරීම වැනි සාධක එරට ආර්ථිකයට බාධා පමුණුවයි.

නිදසුන් -ඉන්දියාව

ආගම් හා භාෂාවන් 1200ක් පමණ ඇත
කුළ ක්‍රමය තදින්ම ක්‍රියාත්මක වේ
මෙම සාධක මත නිවර්තන රටවල ආර්ථිකය නැංවීමට නොහැකි වී ඇත
එහෙත් ඔවුන දිළිඳු කමින් මිදිමට උත්සාහ දරයි
එහි පළමු අදියර  ලෙස රටවල ප්‍රඡා විද්‍යාත්මක දියුණුව ලගා කර ගැනීමට උත්සාහ ගෙන ඇත
නිදසුන්- කොළොම්බියාව

01.ජනගහනය

02. වර්ධන අනුපාතිකය

03. ළදරු මරණ අනුපාතිකය දහසකට

මුලාශ්‍රය-CIA World fact book-Unless otherwise noted, information in this page is accurate as of January 1,2008

සමාලෝචනය

නිවර්තන කලාපයේ බොහෝමයක් රටවල් දිළිඳු බවින් යුක්ත වේ
දිළිඳුකම නිර්වචනය කිරීමට නිෂ්චිත නිර්වචනයක් නොමැත
මන්ද එය සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියකි
ඉහත දක්වන ලද සාධක ඔස්සේ බලන විට දරිද්‍රතා ලක්ෂණ වන ඒක පුද්ගල ආදායම $ 300 ට අඩු වීම, කෘෂිකර්මය මත යැපීම, ප්‍රඡා විද්‍යාත්මක නොදියුණු, අධික ජනසංඛ්‍යාව හා ස්වභාවික විපත් බහුල වීම යන සාධක අන්තර්ගතය
ඒ වගේම මෙම රටවල් දිළිඳුකමින් විදිමට උත්සාහ දරයි
එහි පළමු පියවර ලෙස ප්‍රඡා විද්‍යාත්මක දියුණුව ලගා කර ගනිමින් සිටී.

සබැදි පිටු
දිළිඳු බව

ආසියානු දිළිඳුකම

අශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

 මාර්ග පරිවර්තන 33 –(1976) දිළිඳු රටවල් හා ධනවත් රටවල්
ධනපාල ඒ. එච්. –(2008) ස්වභාවික විපත් (භූ ගෝලීය පරිසර අධ්‍යනය)

සමාජවේදය
ආර්ථික විද්‍යාව
දිළිඳුබව
භික්ෂු භික්ෂුණියන්ගේ පාලනය සඳහා ‍දේශනා කළ  විනය පිටකයට ආනා ‍දේසනාවක් යැයිද කියනු ලැබේ‍‍# ( සුත්ත) විභංග# බන්ධක# පරිවාර වශයෙන් ප්‍රධාන කොටස් තුනකි
ප්‍රථම ධර්ම සංඝායනා‍වට හේතුවු
(අලං ආවුසො මා සෝචිත්‍ථ, මා පරිද්විත්‍ථ, සුමුත්තා මයං තෙන මහා සමණෙන, උපද්දුතා හොම, ඉදං වො කප්පති ඉදං ‍වො නකප්පතී ති ඉදානි මයංයං ඉච්ඡිස්සාම තං කරිස්සාම යං න ඉච්ඡිස්සාම තං න කරිස්සාමාති
) යනාදි වශයෙන් සුභද්‍ර නම් මහලු පැවිද්දකු විසින් කියන ලද අවිනීත වචනය නිසා ධර්ම සංගායනාව ප්‍රථම පැවැත්වීමට හේතු වූ බව චුල්ලවග්ගපාලීය සාක්ෂි දරයි
බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත ක්‍රමානුකූලව සකස් කොට එය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා තබන ලද මූලික පියවර වශයෙන් හැඳින්විය හැකි ප්‍රථම ධර්ම සංඝායනාව ශාසන ඉතිහාසයෙහි දැක්වෙන ආදිම වැදගත් සිද්ධියයි
විනය සංඝායනාවක් පැවැත්වීමට හේතු වූ ඇතැම් කරුණුවල මූලබීජ බුද්ධ කාලයේදීම හටගත්තේ යැයි මතය, පිළිගත යුතු සත්‍ය එකක් සේ නොපෙනෙයි
මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ ඇතැම් භික්ෂූන් තුළ පැවැති දුර්මත නිරාකරණය කිරීමටත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ඒ ඒඅවස්ථාවලදී දේශනා කරන ලද (ධර්මය හා විනය) විසිරී ගොස් නා නා වර්ගවලට අයත් මල් රැසක් සේ පැවැති ධර්ම කොට්ඨාස ක්‍රමානුකූලව පිළියෙල කොට බොහෝ කල් පැවැත්මත් සඳහා ධර්ම සංඝායනාවක්පැවැත්වීමට අදහස් කල බව සැලකිය හැකිය
මුලින් සඳහන්  (විභංග)යන්න
 පාරාජිකා පාළි
පාචිත්‍ය  පාළි  ලෙසද
2.බන්ධක යන්න	 
හාවග්ග පාළි
චුල්ලවග්ග පාළි ලෙසද
3.පරිවාර යන්න
පරිවාර පාළි
ලෙසද දක්වා තිබේ මේ අනුව ආනන්ද මහ තෙරණුවන්ගේද සහාය ලබාගෙන ධර්මය උණපතුරුවල හා සිල්කරෙදිවල ලියා තැබූ බවත් චීන බසට පරිවර්තනය කරන ලද පරිනිර්වාණ සූත්‍රයේ සඳහන් වෙයි
කෙසේ වුවද සුභද්‍රගේ ප්‍රකාශය එය කල් පසු නොකොට සිදුකිරීමට හේතු වූවායැයි නිසැක ය
ඒ අතර සංඝභේදය, දෙවිදත් තෙරුන්ගේ අභියෝග, විවිධ මතධාරී භික්ෂූන් ඇතිවීමපරම්පරා ක්‍රමය, විනය පිළිබඳ මතභේද, ධර්මය ඒකරාශී කිරීම,( ධර්ම විනය) රැක ගැනීම, යන කරුණු අයත් ය
ජබ්බන්තිය, සත්තරසවග්ගිය ආදී නම් වලින් හැඳින්වෙන කණ්ඩායම් පසුව බිහි විය
මූලික බුද්ධ වචනයටපටහැනිව ක්‍රියාකළ බො‍හො භික්ෂූන් වහන්සේගේ විසමාචාර ගැන චුල්ලවග්ග හා මහාවග්ග යන විනය ග්‍රන්ථ දෙකේ ද විශේෂයෙන් පාරාජිකා පාලියේ ද සෙසු සුත්‍රාන්තවලද සඳහන් වෙයි
මෙහිද විභංග නැවත කොටස් දෙකකට බෙදා දක්වා තිබ
1. භික්ෂු විභංග 
2. භික්ෂුණී විභංග යනුවෙනි‍
සංගීති සූත්‍රයේ සඳහන් පරිදි විවිධ ආගම් දර්ශනවල ශාස්තෘවරයා ඇවෑමෙන් පසු ඒ ඒ ශ්‍රාවක පිරිස්අතර බොහෝ අර්බුදකාරී තත්ත්වය හට ගැනිණි
මෙම ප්‍රශ්නය භික්ෂු ශාසනවයේ ඇති නොවීමට ඉහත අයුරින් කටයුතු කොට තිබේ
’ යනුවෙන් සංඝයාට දන්වා, පළමුවම උපාලි හිමියන්ගෙන්විනය ප්‍රශ්න විචාලහ
‍මේ කරුනු පදනම් කරගෙන ලංකාවේ භික්ෂු සමාජය ගොඩනගා තිබේ
ශ්‍රී ලංකාවේ භික්ෂු සාසනය
ලංකාවට බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත  ධර්ම විනය රැගෙන ආවේ මිහිදු මහරහතන් වහන්සේය
ඉන්පසු ධර්ම විනය නොයෙක් විට වෙනස්කම් වලට භාජනය වූහ
එතැන් සිට අපේ සංස්කෘතිය, හැදියාව, අධ්‍යාපනය, ජීවන ක්‍රමය, සමාජ රටාව, ආර්ථිකය, පාලන ක්‍රමය මහත් වූ පෙරළියකට ලක් වෙයි
ක්‍රමවත් වෙයි
සුචරිත, සදාචාර සම්පන්න පරමාදර්ශී සමාජයක උපත පොසොන් පොහොයත් සමඟ ආරම්භ වෙයි
පොසොන් පොහොය” ශ්‍රී ලංකාවාසී බෞද්ධයන්ට වෙසක් පොහොය තරම් ම නොඑසේ නම් ඊටත් වැඩි පමණින් වැදගත් වන්නේ එබැවිනි
මිහිඳු හිමියන් ලක්දිවට වැඩම කරන්නට පෙර යුගයේ ඇදහිලි පිළිබඳව සළකා බලන කල්හි පෙනී යන්නේ නිවැරදි මඟ නොදැන මං මුළාවූ පිරිසක් ලෙසින් මිනිසුන් ගස්, ගල්, ජලය, සඳ, හිරු, සතුන් ආදිය වන්දනා මාන කළ බවයි.මේ පිරිසට නිවැරදි මාර්ගය පෙන්වමින් සමාජය වඩා යහපත් එකක් කරනු වස් මිහිඳු හිමියන් අප වෙත පෑ දයානුකම්පාව ඉමහත්ය
පොසොන් සඳ උදාවත් සමඟින් සිදු වූ මිහිඳු හිමියන්ගේ ලංකා ගමනය මෙරට සමාජ පුනරුදයකට සවිමත් අඩිතාලමක් දැමුවේය යන්න අතිශයෝක්තියක් නොවේ
බෞද්ධ දර්ශනයෙන් මිනිසා තුළ මානසිකව ඇති වූ සංවර්ධනාත්මක පිබිදීම සංවේදී මිනිස් සමාජය බිහි කිරීමට සමත් විය
ප්‍රතිභාවෙන් යුක්ත මිනිස් අත්වලින්, සංයමය, ඉවසීම පුහුණු කළ සිත්වලින් වඩ වඩා විශිෂ්ට කලා නිර්මාණ බිහි වි මෙසේ නව නිර්මාණ කෙරෙහි මිනිසා යොමු වූයේත්, සමාජ සංවර්ධනය උදෙසා වූ නව ප්‍රවේශයකට මිනිසා ගේ විඥානය යොමු වූයේත්, අපට උරුම වූ නව සංස්කෘතිය හේතුවෙන් නොවේද
පවෙන් වැළැක්වීම
 කුසළ කර්මයන්හි යෙදවී 
 සෙත් පැතීම
 නොදන්නා දෙය ඉගැන්වීම
 දැන සිටින දෙය පුහුණු කරවීම
 සුගතියට මග කියා දීම

ගිහියාට පස්පව්, දස අකුසල් ආදියෙහි අනිසි විපාක පෙන්වා දෙමින්, ඔහු දන් දීම, සිල් රැකීම, භාවනා කිරීම, ආදී පුණ්‍ය කටයුතු වල යොදවනු ලබන්නේ භික්‍ෂූන් වහන්සේ ය
මෙලොව ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීමේ මාර්ගය මෙන්ම පරලොව ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීමේ මාර්ගය ද ගිහි සමාජයට කියාදීම ලංකාවේ භික්ෂු සමාජ‍යේ වගකීමයි
මූලාශ්‍ර 
 හාභික්ෂු සමාජය මූලික කරුණු කිහිපයක්
පොතින් ලබාගත් තොරතුරු
- දේවාලේගම මේධානන්ද හිමි

බුද්ධාගම
ශ‍්‍රමය මූලිකවූ සම්ප‍්‍රදායික කෘෂිකර්මයෙන් බැහැර වන තරුණ පරපුරට කෘෂිකර්මාන්තය අභිමානයෙන් කලහැකි වෘත්තියක් බවට හරවා ඔවුන් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයට පොලඹවා ගතහැකි ක‍්‍රමයක් ලෙස ජලරෝපිත වගාව වැදගත් වේ
ඉතිහාසය
මෙය ශත වර්ෂ ගණනාවකට ඉහත ඇමේසන්, බැබිලෝනියාව, ඊජිප්තුව, චීනය හා ඉන්දියාව වැනි පැරණි ශිෂ්ඨාචාර වල මිනිසුන් වැලි සහිත ගංගා ද්‍රෝණිවල හරිතාගාර තුළ වගාව සඳහා උනන්දුව ඇති වීමත් සමඟය
හරිතාගාර තුළ වගාවේදී ඇතිවූ විවිධ ගැටලූ හේතුවෙන් ඒවා තුළ
පිහිටි පස වරින්වර ඉවත් කිරීමට සිදුවීම ගැටළු සහගත විය
මේ හේතුවෙන් පස් වෙනුවට භාවිතා කළ හැකි විකල්ප මාධ්‍ය හා ඒ සඳහා යොදාගත හැකි පොහොර පිළිබඳ පර්යේෂකයන්ගේ අවධානය යොමු විය
1929 දී කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්ය විලියම් එෆ්. ග‍්‍රිකේ විසින් තක්කාලි ශාකයක් ජලීය පෝෂක මාධ්‍යයක සාර්ථක ලෙස වගා කළ අතර තක්කාලි ශාකය මීටර් 7.5 ක් පමණ උසට වර්ධනය විය
ඔහු එම ක‍්‍රමය ජල රෝපිත වගාව (Hydroponics) ලෙස නම් කළේය
ග‍්‍රීක භාෂාවෙන් හයිඩ්‍රො (Hydro) යනු ජලය සහ පෝනොස් යනු (Ponos) කි‍්‍රයාකාරී යන වචන එක් වී ක‍්‍රියාකාරී ජලය යන අර්ථ ලබා දෙන හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් යන වචනය සෑදී ඇත
මූලාරම්භයේදී පෝෂක ද්‍රාවණ තුළ වගාව පමණක් හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් ලෙස හැඳින්වීය
පසු කාලිනව පෝෂක ද්‍රාවණ තුළ මෙන්ම පාංශු නොවන වෙනත් මාධ්‍ය තුළ වගාව ද හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් වගා ලෙස නම් විය
වර්මානයේ පස් රහිතව, වෙනත් මාධ්‍ය සහිතව හෝ රහිතව පෝෂක ද්‍රාවණ උපකාරයෙන් කරනු ලබන සියලූ වගාවන් ජලරෝපිත/නිර්පාංශුක වගාවන් ලෙස හදුන්වයි. 1960 හා 70 දශක දෙක තුළ වාණිජ මට්ටමේ ජල රෝපිත වගාවන් අබුඩාබි, ඇමරිකාව, බෙල්ජියම, ඩෙන්මාර්කය, ජර්මනිය,  ඕලන්දය, ඉරානය, ඉතාලිය, ජපානය හා රුසියානු සමූහ ආණ්ඩුව ආදී රටවල දියුණුවට පත් විය
1980 දශකය තුළධී සීඝ‍්‍රයෙන් දියුණුවූ ජලරෝපිත වගාවන් පර්යේෂණ ගණක ආශ‍්‍රයෙන් ස්වයංක‍්‍රීයව ක‍්‍රියාත්මක වන විශාල ප‍්‍රමාණයේ හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් ගොවිපොලවල් දක්වා වර්ධනය විය
1990 දශකයේ ගෘහාශ‍්‍රිත මට්ටමේ කුඩා පරිමාණ ජල රෝපිත වගාවන් ප‍්‍රචලිත වීම ආරම්භ විය
අනූව දශකයේ දී ආරම්භවූ ශී‍්‍ර ලංකාවේ ජලරෝපිත වගාවන් ක‍්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී
ජලීය මාධ්‍ය භාවිතය මෙන්ම කොහුබත් වැනි ඝන මාධ්‍ය භාවිතා කර ආරක්ෂිත ගෘහ තුළමෙන්ම විවෘත ක්ෂේත‍්‍ර තුළද සිදුකරන වගාවන් ශී‍්‍ර ලංකාවේ දැනට ප‍්‍රචලිතය
ජලරෝපිත හෙවත් පස් රහිත වගාව
 
සම්ප‍්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයේදී, බෝග වර්ධනය සඳහා අවශ්‍ය වන පෝෂක, ජලය සහ වාතය
ලබාදෙන පස නොයෙක් අවස්ථාවන්හිදී  වගාව සඳහා සීමාකාරී සාධකයක් බවට පත්වේ
සීඝ‍්‍රයෙන් වැඩිවන ජනගහනය, නාගරීකරණය, නිරන්තරව වගා කිරීමෙන් හා පාංශු සෝදාපාළුව හේතුවෙන් වගා බිම් නිසරු වීම, පාංශු රෝගකාරක ක්‍ෂුද්‍රජීවීන් සහ වටපනුවන් වැඩිවීම සහ ආම්ලිකතාවය හා ලවනතාවය අහිතකර ලෙස වරඣධනය වීම නිසා වගාව සඳහා සුදුසු බිම් ප‍්‍රමාණය අඩුවීම මෙන්ම සම්ප‍්‍රදායානුකූල බෝග වගාවේ අස්වනු ප‍්‍රමාණාත්මකව හා ගුණාත්මකව අඩු මට්ටමක පැවතීම එසේ වීමට හේතුකාරක වේ
පසෙහි වගා කිරීමේදී මතුවන විවිධ සීමාකාරී සාධක මඟහැරවීම සදහා භාවිතා කල හැකි විකල්ප ක‍්‍රම පිළිබදව කරන ලද පර්යේෂණ වල ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස ජලරෝපිත හෙවත් පස් රහිත වගාව (Hydroponics/Soilless culture) දියුණු වී ඇත
ලොව පුරා ප‍්‍රචලිත වෙමින් පවතින කාර්යක්ම බවින් වැඩි ඉහල අස්වනු ලබාදෙන මෙම වගා ක‍්‍රම පිළිබඳ මූලික අවබෝධයක් ලබා තිබීම මෙම ප‍්‍රකාශනයේ අරමුණ වේ
ජලරෝපිත හෙවත් පස් රහිත වගාවක් යනුවෙන් හඳුන්වනුයේ ශාක-පෝෂක අඩංගු ජලීය 
මාධ්‍යයක් මගින් ශාක පෝෂණය සිදුකර ලබා ගන්නා වගාවකි
නිර්පාංශුක බෝග වගාව 
යනුවෙන් ද හදුන්වන මෙම වගා ක‍්‍රමය දීහයිඩ්‍රොපෝනික්ස් යන ඉංග‍්‍රිසි නාමයෙන් වඩාත් ප‍්‍රචලිතය
පෝෂක ලබාදීම පස් භාවිතා නොකර වෙනත් කාබනික හෝ අකාබනික මාධ්‍යය තුළින් හෝ කිසියම් ඝන මාධ්‍යයක් රහිතව සිදුකල හැකිය
සාම්ප‍්‍රයික කෘෂිකර්මය හා සසඳන විට ජලරෝපිත වගාවෙන් බොහෝ වාසි ලබා ගත හැක
‍බෝග වර්ධනය සදහා සීමාකාරී ලෙස බලපාන සාධක අවම කර ප‍්‍රශස්ත තත්වයන් ලබාදීමේ
හැකියාව ඇති බැවින් ඉහල අස්වනු ලබා ගැනීමේ විභවය ජලරෝපිත/පස් රහිත වගාවන් වලින් උපරිම වේ
පාංශුජනක ව්‍යාධිකාරකයන් නිසා මතුවන රෝග හා කෘමි හානි මගහැරවීමටත් මෙම ක‍්‍රම භාවිතය ඉවහල් වේ
පාංශු වානුහරණය, පාංශු තත්වය වැඩි දියුණු කිරීම, වැනි කාලය හා ශ‍්‍රමය අධික ලෙස වැය වන වියදම් ක‍්‍රම මගහරවා ගැනීමටද මේ මගින් හැකිවේ
දේශගුණික බලපෑමෙන් තොරව වසර පුරා වෙළෙඳ පොල ඉලක්ක කර ගත් නිෂ්පාදන කි‍්‍රයාවලියන් වුවද මෙමගින් සැළසුම් කිරීමේ හැකියාව ඇත
තවද කෘෂි රසායන භාවිතය අවම කර, රෝගකාරක වලින් තොර, පස් රහිත ඉතා පිර්සිදු අස්වැන්නක් පාරිභෝගිකයාට ලබාදීමේ හැකියාව ද ලැබේ
පිපිඤ්ඤා කොමඩු සහ වෙනත් එළව වගාවන් සඳහා දියර කාබනික පොහොර භාවිතා කළ යුගය දක්වා විහිදී යයි
බැබිලෝනියාවේ එල්ලෙන උයන, ඇස්ටෙක් හි පාවෙන ගොවිපොල යනාදියසත්‍ය ලෙසම ජලරෝපිත වගාවන් හි මූලාදර්ශ (Prototype) ලෙස හැඳින්විය හැකිය
පසු කාලීනව පැළෑටි භෞතවේදීන් පර්යේෂණ සඳහා විශේෂිත පෝෂක භාවිතා කර පැළෑටි වර්ධනය අධ්‍යයනය කළ අතර එය පෝෂක වගාව (Nutriculture) ලෙස හැඳින්විය
මෙම පෝෂක වගාව කෙරෙහි ප‍්‍රායෝගික ලෙස අවධානය යොමු වූයේ 1925 පමණ කාල සීමාවේ දීය
මූලික අවශ්‍යතාවයන් 
පසේ වගා කිරීමේදී ශාකයේ මූල පද්ධතියේ වර්ධනය සඳහා බලපාන වාතනය සහ උෂ්ණත්වය 
පස මගින් ස්වභාවිකව පාලනයට ලක්වේ
පාංශු තත්ව දුර්වල අවස්ථාවන්හිදී වාතනය සහ උෂ්ණත්වය ප‍්‍රමාණවත් ලෙස යාමනය නොවීමෙන් බෝග වර්ධනය අඩාල වේ
දිය සීරාව වැඩි, ජල වහනය දුර්වල පසක බෝග වගා කිරීම අපහසු වන්නේ ද එම හේතුවෙනි
පාංශු ස්වාරක්‍ෂක භාවය ද මාධ්‍යය තුළින්ම බෝග වගාවට හිතකර පරිදි පාලනය වේ
පසෙහි ස්වභාවිකව ජනනය වන පෝෂක වර්ග ශාක වලට අවශෝෂණය කර ගැනීමේ හැකියාවක් ඇත
ජලයේ, මාධ්‍යයේ හෝ ද්‍රාවණයේ ආම්ලිකතාව හා ක්‍ෂාරීයතාව (පීඑච් අගය) සහ විද්‍යූත් සන්නායකතාව ශාක මූල මණ්ඩලයට හිතකර පරාසයක නොවෙනස්ව පැවතීම ස්වාරක්‍ෂකතාව ලෙස හදුන්වයි. ජලරෝපිත වගාවේදී මෙම තත්ත්වයන් කෘත‍්‍රීම ආකාරයට පාලනය කළ යුතුවේ
මේවාද බලන්න
දිය වගා වාණිජ්‍ය
පස රහිතව ශාක වැවීමේ ක්‍රමවේදය

මූලාශ්‍ර
http
chinatraderonline
com/Furniture/Green-House/Green-House-231244444.htm
http
agridept
lk/ 
http
//goviya
com/
http
pgia
org/wiki/Hydroponic
බටහිර ජාතීන් ලක්දිව පාලනය කල යුගය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදයට මුල පිරුණේ බ්‍රිතාන්‍යයන් හඳුන්වා දුන් පාලන සහ පරිපාලන ක්‍රමයන් හරහාය
1869දි ශල්‍ය වෛද්‍ය WG වැන්ඩොර්ට්ගේ  ලංකා  මලබාර් වහල් සේවකයන් පිළිබද පාලන වාර්තාව මගින් කියවෙන්නේ 1843 -1867 යන 25 වසර තුළ ගෙනෙන ලද මලබාරයේ ජනයා අතර උසස් කුල ජනයාද සිටි බවය
මෙම උගත් තමිල් පන්තිය සිවිල් පාලනය සදහා පත්ව ඇත
එමගින් යාපනයේ බිහි කරන ලද විද්‍යාල හරහා උසස් කුල වල යයි කියන පොන්නම්බලම් පවුල හා කුමාරස්වාමි පවුල් ඉස්මතුව වන්නට විය
1910 වසරේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට දොස්තර මාකස් ප්‍රනාන්දු පරදවා පොන්නමබලම් රාමනාදන් ජය ලැබීමත් සමගම  සිවිල් සේවයේ ආධිපත්‍යය හා දේශපාලනය බලය රාමනාදන් වෙතට ගියේය
1920 මැනිං ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් ඡන්දයෙන් සිංහල මන්ත්‍රීවරු 13ක් පත්වන විට තමිල් මන්ත්‍රීවරු 3ක් පමණක් පත් වීමෙන් තමිල් මන්ත්‍රීවරු පරාජය විය
අනපේක්ෂිතව බිද වැටුණු තමිල් දේශපාලන බලය නිසා පොන්නම්බලම් සොයුරන් දෙදෙනා එතෙක් සිංහලයන් සමග සහයෝගයෙන් එක්ව සිටි ලංකා ජාතික සංගමයෙන් ඉවත්ව තමිල් මහජන සභාව පිහිටුවවිය
ජි පොන්නම්බලම් මහතා  සර්වජන ජන්දය ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කොට ඒ වෙනුවට බහුතරය වූ සිංහලන් හා සුළුතරය වූ තමිල් භාෂාව කථා කරන ජනයා සදහා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට පත් කරන 50-50 සම නියෝජනයක් ඉල්ලිය
එම  ඉල්ලීම බි්‍රතාන්‍යය පාර්ලිමේන්තුවේ දී ප්‍රතික්ෂේප විය
පසුව 1946 දී සෝල්බරි කොමිසමේ නිර්දේශ මත, පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයක් ලබා ගැනීමට එවකට පැවති මුස්ලිම් ලීගය එනම් සමස්ත ලංකා තමිල් කොංග්‍රසය හා සිංහල මහ සභාව එකතුවී UNP (එක්සත් ජාතික පක්ෂය) නම් සන්ධානය සැදීම නිසා, සී චෙල්වනායගම් මහතා තමිල් කොංග්‍රසයෙන් ඉවත් වී  තමිල් රාජ්‍ය පක්ෂය එනම්  ඉලන්කෙයි තමිල් අරුසු කච්චි˜ පිහිටවන ලදි
ජාතීන් අනුව මන්ත්‍රීවරුන් පත් කිරීම සහ භූගෝලීය හෝ සමාජ සංස්කෘතික වෙනස්කම් හෝ සැලකිල්ලට නොගෙන උඩරට සහ පහතරට ඒකාබද්ධ කොට සමස්ථ දිවයිනම පළාත් පහකට ඛෙදීම  අද අප මුහුණ දී සිටින ජනවාර්ගික අර්බුදයේ මූල බීජ වැපිරීමක් ලෙස ඇතැම් විචාරකයෝ පෙන්වා දී ඇත
බ්‍රින්‍යයන්ගේ පරිපාලන ප්‍රතිපත්ති හරහා වෙන් වෙන්ව පාලනය වූ සිංහල සහ දෙමළ රාජධානි බලහත්කාරයෙන් එක්සත් කළ බව දමිළ විශ්ලේෂකයිනගේ අදහසයි
බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ඛෙදා පාලනය කිරීමේ උපක්‍රමයේ ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස බෝහෝ දෙනා පෙන්වා දෙන්නේ උඩරට සිංහල ජනතාව වෙසෙන ප්‍රදේශ වල දෙමළ වතු කම්කරුවන් විශාල වශයෙන් රැඳවීමයි
සිංහල සහ දෙමළ නායකත්වය අතර අසමගිය වර්ධනය වූ ආකාරය  නිදහද ලබා ගැනීමට පෙර සිටම දැක ගත හැකිවිය
50 ට 50 සමාන අයිතිවාසිකම් ප්‍රශ්නය මත ජාතික සංගමයෙන් දෙමල නායකයින් ඉවත් වීම සහ උඩරට සංගමය වැනි ප්‍රාදේශීය පදනම මත සංගම් බිහි වීම වැනි සාධක විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ඛෙදීම වර්ධනය කරනු ලැබීය
මේ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ බහුතර ජාතිය වන සිංහල සහ සුළුතර ජාතීන් වන දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජාතීන් අතර බලය ඛෙදා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් මතවාදීමය අරගලය ආරම්භ වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ ගෙන ආ ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ හරහා බව පෙන්වා දිය හැකිය
බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ඛෙදා පාලනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය නිසා ජාතීන් වශයෙන් වෙන වෙනම ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ නායකයින් ප්‍රයත්න දැරීය
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් මෙම කාල වකවානුව තුළ ආරම්භ වූ ජනවාර්ගික මත ගැටුම නිදහසින් පසු කිසිදු බාධාවකින් තොරවම සන්නද්ධ අරගලයක් වශයෙන් වර්ධනය වන ආකාරය දැකිය හැකිය
ජනවාර්ගික අර්බුදය විසඳීම සඳහා විසඳුම් යෝජනා රාශියක් ගෙන එනු ලැබූ නමුත් ඒවාට සාර්ථක ප්‍රතිඵල අත් පත් කර ගැනීමට හැකි වී නැත
මෙම අධ්‍යයනයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වූ ආකාරය සහ එය යුද්ධයක් කරා ගමන් ගත් ආකාරය විමසා බැලීම බලාපොරොත්තු වේ
මූලික සාධක 
ජනවාර්ගික ගැටුමේ ආරම්භය සහ වර්ධනය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කරන විට එයට හේතු වූ ප්‍රධාන සාධක 4ක් හඳුනා ගත හැකිය
ජනවාර්ගික දේශපාලනය
භාෂාව තුළ දේශපාලනය 
අධ්‍යාපනය තුළ දේශපාලනය 
රැකියා සහ භූමියේ අයිතිය සම්බන්ධ ගැටළු  
වාර්ගික සාධකය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන ක්‍රමය කෙරෙහි ප්‍රභලව බලපෑවේය
ඉහත දැක්වූ අන්දමට ඛෙදා පාලනය කිරීමෙ සංකල්පය සහ වාර්ගික අසමානතාවය වර්ධනයට තුඩු දෙන ප්‍රතිපත්ති නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය යුද්ධයක් කරා තල්ලූ වීමට මඟ පෑදුවේය
1956 භාෂා ප්‍රතිපත්තිය ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික අසමානතාවය වර්ධනය කිරීමට මහත් සේ හේතු විය
සිංහල භාෂාවේ ආධිපත්‍ය තහවුරු කළ සිංහල පමණක් වූ ප්‍රතිපත්තිය මෙරට දෙමළ ජනතාවගේ කළකිරීමට හේතු වූ අතර එය ජාතිවාදී කෝලහල රාශියකට මුල පිරුවේය
1970 දශකයේ සිට උසස් අධ්‍යාපනයට ඇති ඉඩ කඩ ජනවාර්ගිකත්වය මත පදනම් වීම වාර්ගික අසමගිය වර්ධනය කිරීමට එක් හේතුවක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය
දෙමළ ජනයා වැඩි වශයෙන් ජීවත් වූ උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන් පවත්වාගැනීම අපහසු වූ බැවින් ඔවුන් වැඩි වශයෙන් අධ්‍යාපනය හරහා රැකියා ලබා ගැනීමට යොමු විය
එම නිසා සිවිල් සේවය තුළ දෙමළ නියෝජනය ඉහළ මට්මක් දරනු ලැබීය
නමුත් සිංහල පමණක් වූ කෙටුම්පත හරහා දෙමළ ජනයාට ලැබූ තිබුණු එම තත්ත්වය අහෝසි වී ගියේය
නිහදසින් පසු 1972 සහ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා දෙකම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මූලිකාර්ථ ශක්තිමක් තරනු සඳහා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ව්‍යුහයන් වර්ධනය කිරීමට අපොහොසත් වී ඇති අතර එමඟින් බහුතරවාදයේ පාලනය දැඩිව ස්ථාපිත කෙරුණු අතර නීති සම්පාදන ක්‍රියාවලියෙන් දෙමළ ජනයා බැහැර කර තැබූ බව සමන්සිරි ලියනගේ පෙන්වා දෙයි
ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නය පැන නැගුණේ දෙමළ ජනයා දේශපාලන වශයෙන් ඈත් කොට තැබීම නිසා බව හෙතෙම පෙන්වා දෙයි
සිදුවීම් කිහිපයක් ඔස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වූ ආකාරය විමසා බැලීම මෙහිදී වැදගත් වනු ඇත
ද්‍රවිඩ කල්පිත නිජභූමිය 
ඊළම පිළිබඳව උතුරේ සිහිනය සඳහා පදනම වැටෙන්නේ, උතුරු පළාත සහ නැඟෙනහිර පළාත සම්ප්‍රදායික දෙමළ නිජභූමි යන සංකල්පය දෙමළ නායකයන් විසින් ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟය
සිංහල ජනතාව විශ්වාස නොකරන සහ දෙමළ ජනතාව විශ්වාස කරන මෙම ප්‍රවාදය එයින් ලේ විලක් බවට රට පත්ව තිබිණි
සංහිඳියාවේ නාමයෙන් හෝ ත්‍රස්තවාදය විනාශ කළ පමණින් ඊළාම් සිහිනය බොඳ නොවී රැඳී පවතින්නේ මෙම සංකල්ප ගතවීම නිසාය
විපක්‍ෂ නායක සහ දෙමළ ජාතික සන්ධානයේ නායකයා වන ආර්. සම්බන්ධන් මහතා විසින් පසුගිය 'දිවයින ඉරිදා සංග්‍රහය' ට ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ තමන් ඉල්ලා සිටින්නේ ඓතිහාසිකව පැවැතෙන දෙමළ නිජ භූමිය බවය
මේ සඳහා වන ප්‍රතිඋත්තර බැඳීම් කිහිපයක් ලැබී ඇති බැවින් මෙම මාතෘකාව සඳහා සංවාදයක් ඇරඹීමට 'දිවයින' ඉඩ වෙන් කිරීමට තීරණය කළෙමු
මේ එහි පළමු වටයයි
පසුගිය පෙබරවාරි 14 දින ඉරිදා දිවයින පුවත්පතේ විපක්‍ෂ නායක ආර්. සම්බන්ධන් මහතා විසින් දෙමළ රාජ්‍යයක් ගැන අදහස් දක්වා තිබිණි
එම කරුණු ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර ඇසුරින් ගොඩනැංවුණ තොරතුරු නොව ඊළාම් සාහිත්‍යය අයත් මෑත කාලයේ ප්‍රබන්ධ කළ ඒවා වෙති
පුරාණ යාපනය (Ancient Jaffna) නමැති කෘතිය 1919 දී සම්පාදනය කළ රාසනාගයම් මුදලි විසින් ප්‍රකාශ කරන්නේ යාල්පානම් වයිපවමාලෙයි, පරරාජසේකරන් උලෙයි, වයියා පඩාල්, කයිල්‍ය මාලෙයි වැනි පොත්වල ඇති උක්ත කතා ගැහැනුන් තම දරුවන්ට නින්ද යනතුරු කියන ලද කතා බවය
මෙම කතා උපයෝගී කරගෙන පේරාදෙණියේ ඉතිහාස කථිකාචාර්ය කේ. ඉන්ද්‍රපාලන් විසින් ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයට 1967 දී ඉදිරිපත් කළ ආචාර්ය උපාධිය සඳහා වන නිබන්ධනය වූ Early Tamil Settlements in Jaffna කෘතිය සඳහා පී
එච්
ඩී. (ආචාර්ය) උපාධිය ලැබුණි
එහි කියෑවෙන්නේ 1215 කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණයේ පටන් යාපනේ වෙනම දෙමළ රාජ්‍යයක් ඇතිවූ බවය
ෙ -
ආර්. ජයවර්ධන හිටපු ජනාධිපතිවරයා විශ්‍රාම සුවයෙන් පසුවන 1996 දී කීවේ මහාචාර්ය කේ. එම්
ද සිල්වා විසින් තමාට විස්තර කළ පරිදි උතුර - නැඟෙනහිර වෙනම දෙමළ රාජ්‍යයක් තිබූ නිසා 1987 ඉන්දු - ලංකා ගිවිසුමෙන් එම භූමිය දෙමළ නිජබිම ලෙස පිළිගෙන අත්සන් කළ බවය
දැන් සම්බන්ධන් මහතා ද එම කේ. එම්
ද සිල්වාගේ ඉතිහාසය පොත බලන ලෙස අපට කියයි
එහි ඇත්තේ ඉන්ද්‍රපාලන්ගේ පී
නිබන්ධනයේ ඇති කතන්දර ඉතිහාසයයි
1. උතුරේ දෙමළ රාජ්‍යයක් පැවතුණි නම් චෝල දේශයේ (තමිල්නාඩුවේ) බදු ගොඩනැඟිලි හා මාලිගා නටබුන්, දේවාල හා කෝවිල්, ගල් කණු , සෙල්ලිපි, මූර්ති හා කැටයම් ආදී පුරාවස්තු ද සාහිත්‍ය කෘති ද තිබිය යුතුය
එබඳු කිසිවක් යාපනේ නැත
මන්ත්‍රී මාලිගය සපුමල් කුමරුගේය
නල්ලූර් කෝවිල ඉදිකර වූයේ හයවැනි පැරකුම්බා රජුය
2. ජැප්නා කිංඩම් යනු පෘතුගීසීන්ට සිදුවූ වැරැද්දක් පමණි
ලංකාවේ සිතියමක් නැති නිසා හා රටේ අභ්‍යන්තරයේ විශාලත්වය හෝ තත්ත්වය නොදත් නිසා ලංකාව විශාල අධිරාජ්‍යයක් ලෙස පරංගීහු සැලකූහ
එම්පරර් ඔෆ් කෝට්ටේ , කිං ඔෆ් සීතාවක , කිං ඔෆ් රයිගම , කිං ඔෆ් ගම්පල , කිං ඔෆ් ජැෆ්නා ආදී නම් භාවිතා කළේ එම කිංලාගේ කිංඩම්ස් ද සඳහන් කරමිනි
ඉංග්‍රීසීන් ගෙනවුත් පදිංචි කරවූ දෙමළ කතාකරන්නන් (දෙමළ හා මුස්ලිම්) බලාකියා ගැනීම ඔවුන්ගේ යුතුකමක් විය
ඉතිහාසය ලිවූ ඉංග්‍රීසීහු සීතාවක , රයිගම , ගම්පල හලා දමා ජැෆ්නා කිංඩම් හා කිං ඔෆ් ජැෆ්නා පමණක් ඉතිරි කළහ
ෆ්‍රන්සිස්කෝ නිගරෝ පියතුමා විසින් සම්පාදනය කරන ලදුව ක්වේරෝස් පියතුමා විසින් ප්‍රසිද්ධ කළ Temporal and Spiritual Conquest of Ceylon කෘතියේ කියවෙන්නේ කිංඩම් 14 ක් තිබූ බවය
ඒ ඔවුන්ගේ දැනුමේ ප්‍රමාණයයි
3. යාපනය පාලනය කළේ ජැෆ්නාපටම් හි සිටි මුදලි විසිනි
යාපනය වන ලැහැබ් සහිත කැලෑවක් මිස රාජධානියක් නොවේ
උතුරේ වැදිආරච්චි (වඩමරච්චි) නැඟෙනහිර පස්හෙලපාලි (පච්චලිප්පලෙයි), දකුණෙහි තෙන් ආරච්චි (තෙන්මරච්චි) හා බටහිර වැලිගම (යාපනය) යන ආරච්චි වසම් හතර වෙරළ ආසන්නයේ තිබූ කුඩා ජනාවාස හතරයි
මුදලි යනු " මුදල්" යන අර්ථයයි
යාපාපටුනේ රේගු බදු හා වරාය බදු මුදල් අය කළ නිසා ඔහු මුදලි ලෙස හැඳින් වුණ බව ක්වේරෝස් ග්‍රන්ථය පවසයි
මාතොටද මුදලිවරයෙක් විය
4. 1619 දී සන්කිලිගෙන් පෘතුගීසීන් යාපනය අල්ලාගත් විට ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී
එය සිංහල හා පෘතුගීසි දෙබසින් සැකසිණ
සංකිලිගේ බිසව බෞද්ධ කාන්තාවකි
ඔහුගේ ඇමැතිවරු දසදෙනාම සිංහලය
අගමැති ආනන්ද අමරකෝන්ය
(ක්වේරෝස් ග්‍රන්ථයා)

5. යාපනය පාලනය කළ පෘතුගීසි කැප්ටන්ට වැඩි පැමිණිලි ගණනක් ලැබුණේ පරංගි සෙබළුන් විසින් භික්‍ෂූන්ට හා විහාරස්ථානවලට අගෞරව හා හානි කරන බවටය
මේ බෞද්ධයන්ගේ පැමිණිලිය
(ලිස්බන් කෞතුකාගාර ලේඛන)

6. යාපනය මුස්ලිම් වෙළෙඳ නගරයක් බව ක්aවේරෝස් පවසයි
සිංහල හා දකුණු ඉන්දියානු වෙළෙඳුන්ද ඔවුන්ට සේවා සපයන්නවුන්ද මලබාර් (දෙමළ) ධීවරයන්aද, තැනින් තැන වූ ජනාවාසවල විසූහ
(ක්වේරෝස්) ගොවිතැන් ගැන සඳහන් නැත
සිංහලයන් හැරුණු විට ඉතිරි ජනගහනය වූයේ ඉඩම් අහිමි කලින් කලට එන සංක්‍රමණිකයන්ය
(ක්වේරෝස්)

7. අලිමංකඩින් දකුණෙහි සිංහල රජුගේ නිලධාරීහු පාලනය කළහ
උතුරට ගෙනගිය භාණ්ඩවලට බදු අයකිරීම අලිමංකඩදී සිදුවිය
යාපාපටුනින් එන දකුණු ඉන්දීය ආක්‍රමණවලට මුහුණදී පරාජය කිරීමට කිලිනොච්චි අසල රණමඩුව වැව (ඉරණමඩු) ආශ්‍රිත එම යුද ජනපදය අනුරාධපුර යුගයෙහි සිට පැවතුණි
වඩාත් උතුරේ පිහිටි සිංහලයාගේ විශාල වැව හා විශාල ජනපදය එය විය
(ක්වේරෝස්)

8. ඕලන්ද පාලනය යටතේ යාපනයේදී වෙළෙඳ බෝගයක් වන දුම්කොළ වගාව අරඹන ලදී
මුලදී මේ සඳහා ඉඩම් බද්දට ලබාගත් අතර වැඩිම බදු මුදල වූ රික්ස් ඩොලර් 4000 ගෙවන ලද්දේ රත්නසිංහ නම් අයකුටය
(හේග් කෞතුකාගාර ලිපි ලේඛන) පසුව වගාකරුවන්ට ඉඩම්වල අඛණ්ඩ අයිතිය ලබාදීම සඳහා 1707 දී " තේසවලමෙයි" නීතිය ඇතිකෙරිණි
9. ඕලන්ද පාලන සමයේ නැඟෙනහිර පළාත පූර්ණ සිංහල පළාතකි
ෂෂ රාජසිංහ විසින් ත්‍රිකුණාමලයේ ත්‍රිකෝණ කොටුව (ගලේ කොටුව) බඳින ලදී
මේ අසල කොට්ටියාරයට ගොඩබැසි රොබට් නොක්ස් පියපුතුන් කැඳවාගෙන ගියේ මහනුවර රජු වෙතටය
10. 1761 යාපනේ දක්වන ඕලන්ද සිතියමෙහි චාවාකච්ෙච්රිය අසල (තෙන් ආරච්චි ජනාවාසයේ) කුඩා වැව් 21 ක් දක්වා ඇත
මේ තනි සිංහල ජනපදයකි
එමෙන්ම තම දේශසීමාව වූ අලිමංකඩ අසල ඕලන්ද බලකොටුව සිතියමෙහි දැක්වේ
ඉන් දකුණ රජුගේ පාලනයයි
11. මහනුවරට විරුද්ධව ඕලන්දයන් කළ ආක්‍රමණ අසාර්ථකවීම නිසා ජාන් මක්කාර් ඕලන්ද නිලධාරියා කළේ දෙමළ අය ලවා වැරදි ඉතිහාසයක් ලියවීමය
ඉල්ලීම පිළිගත් මයිල්වාතනම් පුලවර් විසින් යාල්පානම් වයිපව මාලෙයි ලියා තෑගිබෝග හා මුදලි තනතුරක්ද

ඕලන්දයන්ගෙන් ලබාගනී
18 සියවසේ යාපනවාසීන් දැන සිටි කරුණු විජය කුමරුගේ පටන් දක්වන්නට ගොස් පුලවර් තම කෘතිය මහා පැටලුම් ජාලයක් කරගෙන ඇත
සම්බන්ධන් මහතා ඇතුළු ඊළාම්වාදීන් ඊට " දෙමළ මහවංශය" යනුවෙන් කියති
එහි එන සෑම කරුණක්ම ගොතන ලද ව්‍යාජ ඒවා බව ඔප්පු කළ හැක
12. උතුරු හා නැඟෙනහිර පළාත්වල (ඊනියා දෙමළ නිජබිමේ) මුහුදුබඩ දිගට ගව්වක් පළල ඇති බිම්පටියක් 1766 දී හඟුරන්කෙත ගිවිසුම මගින් ඕලන්දයන් විසින් ලබාගත්තේ මහනුවර කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගෙනි
13. බ්‍රිතාන්‍ය පෙරදිග වෙළෙඳ සමාගම 1796 දී ඕලන්දයන් සතු මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ලබා ගැනීමේදී යාපනය හඳුන්වන්නේ යාපනේ දිසාවනිය (Jaffna Disawani) යනුවෙනි
ඕලන්දයන් පෘතුගීසීන්ගෙන් ලබාගන්නේද යාපනේ දිසාවනියයි
මේ සිංහල රජුගේ " දිසාව" නමැති යාපනය දිසාවනිය බව පැහැදිලිය
14. 1818 ඇතිවූ වෙල්ලස්ස නිදහස් අරගලය යාපනයටත් මුළු ලංකාවටත් තීරණාත්මක විය
තමනට අවිශ්වාසී වූ උඩරට රදල ප්‍රභූවරුන් සම්පූර්ණයෙන් වාෂ්පකර ඔවුන් තනතුරුවලින් ඉවත් කිරීම බ්‍රවුන්රිග් ආණ්ඩුකාර තැන විසින් කරන ලදී, ඉදිරියට පරිපාලනයට සහභාගි කරගන්නා අලුත් පංතිය උතුරේ දෙමළ කතාකරන අය අතුරින් බිහිකර ගැනීමට (Elite class) ඇමෙරිකන් චර්ච් මිෂනාරින්ව ඉංග්‍රීසි ඉගැන්වීමට යාපනයට යෑවීය
අනාගතයේදී ලංකාවේ පාලක මධ්‍යම පන්තිය උතුරේ දෙමළ උගතුන්ගෙන් ඇති කිරීමේ එම ක්‍රියාවලිය අද ඊළාම් සටන යනුවෙන් හැඳින්වේ
1818 අරගලය නිසා සිංහලයන්ගෙන් පළිගැනීමේ ක්‍රියාවලිය එදා සිට අද දක්වා ක්‍රියාත්මකය
දෙවැනි කොටස

15. 1640 ක්වේරෝස් සඳහන් කළ යාපනේ කැලෑව 1830 ජන
25 දිනත් එසේමය
යාපනේ කලෙක්ටර් (දිසාපති) කෝල්බෲක්ට මෙදින එය පැවසීය
ස්ථිර ජනගහනයක් නැති රජයේ හෝ පුද්ගලික ඉඩම් නැති ගොවිතැන් නැති කැලෑවෙන් වැසුණු වාරිමාර්ග ක්‍රම නැති යාපන අර්ධද්වීපයක් ගැන කලෙක්ට සාක්‍ෂි දී ඇත
එනිසා කෝල්බෲක් යෝජනා කළේ යාපනය දෙමළ කතා කරන්නන්ගෙන් ජනාවාස කිරීම ගැනය
පාරවල් සෑදීමට දකුණු ඉන්දියාවෙන් ගෙනා දෙමළ කතාකරන අය තම 15 අවුරුදු කොන්ත්‍රාත්තුව අවසන් වූ පසු ඔවුන්ගේ රටට නොයවා යාපනේ පදිංචිකරවා ඉඩම් හිමිකම ලබාදී ගොවි උපකරණ, සතුන් හා ගොවිතැන් කිරීමේ දැනුම ලබාදීම නිර්දේශ කළේය
ඉඩම් අයිතිය සදාකාලිකව ස්ථිරකර දීමට තේසවලමෙයි සම්ප්‍රදාය මෙරට නීති පද්ධතිවලට ඇතුළත් කළේ කොමිසමේ දෙවැනි කොමසාරිස් කැමරන්ය
සිංහලයාගේ හිස් මුදුනට මෙසේ ඇණය ගසා ඉන් නොනැවතී ලංකාව පළාත් 5 ට බෙදීය
1833 දී ඉන් බෙදුණු උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත් අවුරුදු 3000 ක් පැරණි දෙමළ නිජබිම විය
පුදුමය නම් ජයවර්ධන ජනාධිපති එය පිළිගෙන 1987 ජුලි 29 ගිවිසුමට අත්සන් කිරීමය
ජනාධිපතිවරයකුට රට ගැන දැනුමක් තිබිය යුතු බව මින් පෙනේ
ලංකාවේ මුස්ලිමුන් දෙමළ කතාකරන්නේ ඔවුන් පාරේ වැඩට ආ අය නිසා බවත් ඔවුන්ද පාරේ භාෂාව කතාකිරීමට පටන්ගත් බවත් කැප්ටන් ස්නයිඩර් පවසයි
16. උතුරේ බිහිවන නව උගත් මධ්‍යම පන්තියට දේශපාලන බලතලද ලබාදිය යුතු බව කෝල්බෲක් දිටී
එබැවින් ආසියාවේ ප්‍රථම වරට ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවක් ඇතිකිරීමට යෝජනා කළේය
96% වූ සිංහලයන්ට හා 3% වූ දෙමළ කතාකරන අයට දේශපාලන සම තත්ත්වය ලබාදීම ඉන් අදහස් කළේය
ඉංග්‍රීසි උගතුන් දෙමළ නිසා පරිපාලනයේ පහළ මට්ටමේ දෙමළ අයට ආනිවාර්යයෙන් හිමි විය
17. 1880 දී පමණ ඉංග්‍රීසි උගත් සිංහල මධ්‍යම පන්තියක් බිහිවන විට දෙමළ අය

දේශපාලනයේ හා පරිපාලනයේ වැජඹුණි
1874 පී
අරුණාචලම් කේම්බ්‍රි- එම්
ඒ
සමර්ථවී ලංකාවට ආ විට කොළඹ වරාය ජැටියේ සිට ඔහුගේ නිවසට රික්ෂෝව ඇදගෙන ගියේ සිංහල ප්‍රභූවරුන්ය
ඉංග්‍රීසි උපාය සාර්ථකව තිබිණි
18. 1914 දී උගත් ලාංකිකයන්ට තම ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීවරයකු පත්කර ගැනීමට මැකලම් ප්‍රතිසංස්කරණ ඉඩදුන් විට සිංහල ප්‍රභූහු තම දොස්තර මාකස් ප්‍රනාන්දු පරදවා පී
රාමනාදන්ව ජයග්‍රහණය කරවූහ
19. දෙමළ නායකත්වය පිළිගැනීම හේතුවෙන් සිංහල, දෙමළ, මුසිල්ම හැම දෙනාම පී
අරුණාචලම් විසින් නායකත්වය සපයමින් 1918 දී ලංකා ජාතික සංගමය පිහිටුවා සභාපතිද විය
20. අනපේක්‍ෂිත සිදුවීමක් නිසා 1920 මැනිං ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් දෙමළ දේශපාලන ප්‍රමුඛත්වය බිඳවැටුණි
උගත් ලාංකිකයන්ගේ ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීන් 16 ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත්කර ගැනීමට ඉඩ දුන් විට සිංහල 13 ක් හා දෙමළ 03 ක් තේරුණි
එවිට රාමනාදන් හා අරුණාචලම් සහෝදරවරු ලංකා ජාතික සංගමයෙන් ඉවත් වී දෙමළ මහජන සභාව ඇරඹූහ
21. 1931 සිට ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රමය යටතට සර්වජන ඡන්ද බලය නිසා දෙමළ දේශපාලන බලය තවත් පිරිහී ගියේය
නමුත් දෙමළ පරිපාලන බලය එසේම විය
1931 දී සර්ව සිංහල කැබිනට් මණ්ඩලයක් ද බිහිවුණි
දැන් දෙමළ ඉල්ලීම වූයේ ලංකාවේ පාලන බලය නොව පනහට පනහේ සිංහල - දෙමළ සමතැන් බලයයි
22. සෝල්බරී කොමිසම මගින් ලංකාවට පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුවක් නිර්දේශ කරන ලදී
එවිට 1946 ජුනිවලදී ආණ්ඩුකාර මේසන් මුවර් විසින් සිංහල මහ සභාව , දෙමළ කොංග්‍රසය හා මුස්ලිම් ලීගය කැඳවා විමසුවේ " පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුවක් දීමට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලන පක්‍ෂ කෝ" යනුවෙනි
මෙම සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් සංවිධාන තුන එකතු වීමෙන් වුවද පක්‍ෂයක් සෑදිය හැකි බවට ආණ්ඩුකාරයා පොඩි " අයිඩියාවක්" දුණි
එය පිළිගත් සිංහල මහ සභාව , ලංකා දෙමළ කොංග්‍රසය හා මුස්ලිම් ලීගය එකතුවී තුන්ගොල්ලට 1/3 + 1/3 + 2/3 බල ව්‍යqහයක් ඇති වඅබෝධය පිට 1946.09.06 දින සංවිධාන තුන එකතුකර යුනයිටඩ් නැෂනල් පාටි ලෙස ඉංග්‍රීසීන්ගේ වුමනවාට පක්‍ෂයක් සෑදූහ
23. දෙමළ මුස්ලිම් (1/3 + 1/3 + 2/3) බලය නිසා සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවේ 29 වගන්තිය මගින් ලංකාව ගැන සිංහලයාට ඇති අයිතිය වක්‍ර ලෙස නැතිකර දැමිණ
දෙමළ හා මුස්ලිම් අයට නැති අයිතියක් සිංහලයාට නැති බව ඉන් කියවුණි
24. මෙම සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් සම අයිතිය සහතික වීමට සංකේතයක් ලෙස 1951 දී ජාතික සිංහල කොඩිය තුළට මුස්ලිම් හා දෙමළ වර්ගයා ද ඇතුළත් කෙරිණි
25. 1956 දී බණ්ඩාරනායක විසින් Sසබය්කැse sය්කක ඉe එයෑ දබැ දසෛජස්ක ක්බටම්ටැ සබ Ceහකදබ ලෙස සිංහල එක් රාජ්‍ය භාෂාවක් පමණක් කරන ලදී
26. 1972 දී මැතිනියගේ ආණ්ඩුව විසින් රටේ නම ශ්‍රී ලංකා ලෙස වෙනස් කර ජාතිය ශ්‍රී ලාංකික ලෙස වෙනස් කළාය
දැන් 1/3 + 1/3 + 1/3 } 3/3 එවිට ස්ථිරය සිංහලයා තවදුරටත් ජාතිය නොව ජන වර්ගයකි
ශ්‍රී ලාංකික ජාතිය තුළ ඔහු 1/3 ක ජන වර්ගයක් වන්නේය
එදා 1833 දී 96% හා 3% පිරිස්වලට ව්‍යවස්ථාදායකයේ සමාන නියෝජනය ලැබීමට එය සමානය
එමෙන්ම ලංකාව 19 සියවසේ යුරෝපියන් විසින් ශිෂ්ටාචාර කළ රටක් නොවේ
27. සියල්ල සැකසුණ විට 1976 වඩුක්කොඩේ සම්මේලනයේ සිට ඊළාම් සටන ඇරැඹුණි
දේශපාලන පෙරමුණ, සන්නද්ධ පෙරමුණ හා ජාත්‍යන්තර පෙරමුණ (ඩයස් පෝරාව) ලෙස පෙරමුණු 3 ක් සටන සඳහා විය
28. 1978 ව්‍යවස්ථාවෙන් බහුජාතික කොඩිය ව්‍යවස්ථා ගත කරන ලදී
ශ්‍රී ලාංකික ජාතියක් මිස සිංහල ජාතිය හෝ සිංහල කොඩිය කතාකළ විට දඩයමට ලක්වේ
29. 1987 ජුලි 29 දින එල්. ටී
ටී
ඊ
සංවිධානයට ත්‍රස්තවාදයෙන් බැහැර වී දේශපාලනයට අවතීර්ණ වීම සඳහා පළාත් සභා විසඳුම ලබා දුණි
ඉන්දු - ලංකා ගිවිසුම මගින් ජනාධිපති හා රජය විසින් සම්බන්ධන් මහතා පවසන බොරුව වන උතුරු - නැඟෙනහිර දෙමළ නිජබිම පිළිගෙන අත්සන් කෙරිණි
2009 මැයි මස LTTE පරාජය වූ පසු දැන් දේශපාලන පෙරමුණ ක්‍රියාත්මකය
ඊට අර්ධ ස්වාධීන පාලන ක්‍රමයක් උතුරේ ලබාදී ඇත
දැන් සටන වී ඇත්තේ රටේ බලය උතුරට හා නැඟෙනහිරට බෙදා ගැනීමටය
1818 සිට 1948 දක්වා ඉංග්‍රීසීන් ඉටුකළ කොටස 1948 සිට මේ දක්වා වඩාත් හොඳින් ඉටුකිරීමට පසුගිය 68 වසර තුළ මෙරට බලයට පත්වූ එ
සහ ශ්‍රීලනිප රජයන් විසින් වගබලාගෙන ඇත
1948 දී නිදහස ලැබුණේ රටට හා ජාතියට ගැළපෙන අන්දමින් රට වෙනස් කර ගැනීමට බව මේ අඳබාලයෝ නොදනිති
1956 භාෂා ප්‍රතිපත්තියේ සිට බණ්ඩාරණායක ඝාතනය දක්වා 
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් බණ්ඩාරනායක යුගය වැදගත් තැනත් උසුලයි
1956 ජනවාරි මාසය වන විට භාෂා ප්‍රශ්නය හේතු කොට ගෙන දෙමල ජනතාව සහ ඔවුන්ගේ නියෝජියන් තුළද බලවත් කැළඹිමක් වර්ධනය වී තිබුණි
1956 ජනවාරි 20 වැනි දින කොළඹදී රැස් වූ පාර්ලිමේන්තුවේ ද්‍රවිඩ මන්ත්‍රීවරු දෙමල ජනතාවට වෙනම රාජ්‍යයක් අවශ්‍ය බව ප්‍රකාශ කළහ
ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ථ දෙමල භාෂාව කතා කරන ජනතාව මුහුණ දෙමින් සිටින ඉතා බරපතල තත්ත්වය හමුවේ තමන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ඔවුන් වහාම එකමුතුව එක්සත්ව පෙරමුණක් පිහිටුවා ගත යුතුව ඇත
මෙම පෙරමුණ පිහිටුවා ගැනීමේ ප්‍රධාන අරමුනු වන්නේ 
1. ස්වකීය භාෂාව හා සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කර ගැනීම 
2. දෙමල කතා කරන ජනතාවගේ අනන්‍යතාවය සහ නිදහස පවත්වා ගැනීම 
3. ස්වකීය සාම්ප්‍රදායික නිජ භූමිය අනුලංගනීයව තබා ගැනීම
මේ අතර ජනවාරි 29 වැනිදා යාපනයේදී රැස් වූ ෆෙඩරල් පක්ෂාය ස්ව තන්ත්‍ර දෙමල රාජ්‍යයක් සදහා දිගටම සටන්කිරීමට තිරණය කළේය
මේ අනුව ශ්‍රි ලංකාවේ දමිල ජාතික ව්‍යාපාරය වෙනම රා‍ජ්‍යයක් වෙනුවෙන් සටන් කිරීම ආරම්භ වුණේ 1956 පෙරලියට සමාන්තරව බව පෙනේ
සිහල භාෂාව පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත ට විරුද්ධව ෆෙඩරල් පක්ෂයේ ද්‍රවිඩ මන්ත්‍රී වරුන් විසින් ගෙන ගිය සත්‍යග්‍රහ ව්‍යාපාරයට මැරයන් ලබා පහර දෙනු ලැබූ අතර සාමාන්‍ය ද්‍රවිඩ ජනතාවටද පහර දෙනු ලැබිණි
ජූනි මස 14 වැනිදා කෙටුම්පතේ දෙවැනි කියවීම් විවාදය අවසන් කරමින් බණ්ඩාරණායක මහතා ප්‍රකාශ කළේ භාෂා දෙකටම සම තැන් දීමෙන් රටේ අවුල් වියවුල් උග්‍ර විය හැකි බවයි. මෙම විවාදයේදී කතා කළ වාමාංශික හා ද්‍රවිඩ පක්ෂ වල මන්ත්‍රීවරු සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව නොකරන ලෙස ආණ්ඩුවෙන් දිගින් දිගටම ඉල්ලා සිටියහ
1956 අගෝස්තු මාසයේදී පැවැත් වුණු ෆෙඩරග් පක්ෂයේ සිව් වන වාර්ශික සමුළුවේදී ප්‍රකාශ වුණේ ඉතිහාසය තුළ ද්‍රවිඩ ජනතාවට සිදු වූ බරපතලම අසාධාරණය සිංහල පමණක් පණත බවයි.සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ගැටළුව වර්ධනය වීම සඳහා හොඳ පසුබිමක් වර්ධනය වූ බව කිව හැකිය
රටේ වර්ධනය වෙමින් පැවති දෙමල ආවේගයන් පාලනය කිරීම සඳහා බණ්ඩාරණායක ඇමතිවරයා ෆෙඩරල් නායකයන් සමඟ සාකච්ඡා කොට 1957 ජූනි අවසානයේදී දෙපාර්ශවය අතර ලිඛිත ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්තේය
දෙල භාෂාවට නිසි තත්ත්වය ලබා දෙන නීති සම්පාදනය කිරීමටත් රට සභා කි්‍රමයක්  ඇති කර ගනීමටත් ගිවිසුමෙන් එකඟ වන ලදී
එය බණ්ඩාරණායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුමයි
මෙම ගිවිසුම රට පාවාදීමක් ලෙස විග්‍රහ කළ ජේ.ආර් ජයවර්ධන ගිවිසුමට විරෝධය පළ කිරීම සඳහා කොළඹ සිට මහ නුවර දක්වා පා ගමනක් සංවිධානය කළේය
මේ අතර වාහන අංක තහඩු වල ශ්‍රී අකුර සඳහන් කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද ගැටළු ඇති විය
භික්ෂූන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ සිංහල ජාතිවාදී පිරිස් විසින් බණ්ඩාරනායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුමට විරුද්ධව ගෙන ගිය උද්ඝෝෂණ ව්‍යාපාර ද හේතුවෙන් රටේ අවුල් වියවුල තත්ත්වය වර්ධන විය
බණ්ඩාරණායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුම අවලංගු වීමෙන් පසුව දිවයිනේ බොහෝ තුන් වල ජාතිවාදී කොලහ ඇති වීම ශ්‍රී ලංකාවේ පශ්චාත් නිදහස් ඉතිහාසයේ ප්‍රථම ජාතිවාදී කෝලහලයසනිටුහන් කළේය
මේ සියල්ලටම මුල් වූයේ භාෂා පණතයි
මුලින්ම සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමට එරෙහිව දෙමල ජන කොටස් වලින් විරෝධය ඵල වූ අතර පසුව දෙමල ජනතාවට කිසියම් හෝ සාධාරණයක් ඉටු කිරීමට සූදානම් වූ විට සිංහල අන්තවාදීන්ගෙන් ප්‍රබල විරෝධතා ඇති විය
ද්‍රවිඩ භාෂා විශේෂ විධි විධාන කෙටුම් පත 1958 ජූලි මසදී නියොජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කෙරුණු අතර සංශෝධන වලින් තොරවම සම්මත විය
මේ වන විට ආණ්ඩුව වාමාංශික හා දක්ෂිණාංශික වශයෙන් දෙපිලකට ඛෙදී තිබුණ අතර බණ්ඩාරනනායක ඝාතනය දක්වා මෙම ගැටුම්කාරී තත්ත්වයේ කිසිදු වෙනසක් නොවීය
60 දශකය තුළ දෙමල ජාතික ව්‍යපාරයේ නැගීම
බණ්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු සිරිමාවෝ බණ්ඩරනායක මැතිනිය අගමැති ධූරයට පත් වූ අතර 1961 දී ඉංග්‍රීසි භාෂාව වෙනුවට සිංහල රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමත් සමඟ මෙතෙක් පැවති නොසන්සුන් තාවය තීව්‍ර විය
බණාඩාරණායක විසින් එකඟ වූ කරුණු වලට ඇතුළත් අවම ඉල්ලීම් කිහිපයක් ෆෙඩරල් පක්ෂය විසින් ඉදිරිපත් කළ අතර රජයේ ඇමතිවරුන් ප්‍රකාශ කළේ එම ඉල්ලීම් වලට ඇහුම්කම් දීමේ හැකියාවක් නොමැති බවයි.මේ පසුබිම තුළ 1961 අප්‍රේල් 15 වැනි දා ෆෙඩරල් පක්ෂය විසින් සිවිල් නීති කඩ කිරීමෙ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේය
ස්වාධීන දෙමල නිජ බිමක පිළිබඳ ප්‍රශ්ණය මේ වන විට ඉදිරිපත්ව තිබුණු අතර 1961 දී යාපනයේදී ඇරඹි සත්‍යග්‍රහය යාපනයේ පරිපාලනය අකර්මණ්‍ය කිරීමට සමත් විය
ආණ්ඩුවට නව අභියෝගයක් එල්ල කරමින් චෙල්වනායගම් විසින් තමිල් අරසු නම් වූ තැපැල් සේවාවක් ආරම්භ කළේය
තත්ත්වය උග්‍ර අතට හැරෙමින් පැවති අතර චෙල්වනායගම් ඇතුළු ද්‍රවිඩ මන්ත්‍රී වරුන්ට හය මසක සිර දඩුවමක් නියම කෙරුණි
1965 මැතිවරණයෙන් ජය ගත් එක්සත් ජතික පක්ෂය විසින් නැගී ආ දෙමල ජාතික වාදී අරගලය සධහා විසඳුමක් වශයෙන් දිස්ත්‍රිකි සභා පිහිටුවීමට යොජනා කරන ලදී
එය දෙමළුන්ට රට පාවාදීමක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් හඳුන්වනු ලැබුණි
1966 දී දෙමල බසට තුරු නැගෙනහිර පළාත්වල නිල තත්ත්වය ලබා දෙන ව්‍යවස්ථාවක් ඩඩ්ලි සේනානායක ආණ්ඩුව විසින් සම්මත කරන ලදී
වාර්ගික සමඟිය ඇති කිරීම සඳහා වූ ප්‍රයත්නයේ වැදගත් අවස්ථාවක් ලෙස 1966 ජූනි මාසයේදී ඩඩ්ලි සේනානායක විසින් කල්මුණේ පැවති ෆෙඩරලි පක්ෂයේ සමුළුව ඇමතීම දැක්විය හැකිය
70 දශකය 
මෙතෙක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවති සෝලිබරි ව්‍යවස්ථාව අහෝසි කොට නව ජන රජ ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කර ගැනීමට සිරිමා බණ්ඩරනායක ආණ්ඩුව සමත් විය
ඒ සම්බන්ධයෙන් සුළුතර ජාතීන්ගේ දැඩි විරෝධය එල්ල වූයේ සෝල්බරි වයවස්ථාවේ ඇතුළත් වූ 29 වැනි වගන්තිය එනම් සුළු ජාතීන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා වූ විධි විධාන ඉවත් කොට තිබීමයි
කොල්වින් ආර් ද සිල්වා සඳහන් කළේ සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවේ 29 වගන්තියෙන් කළ දෙය ජනරජ ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තියෙන් කිරීමට යෝජනා කරන බවය
කෙසේ වුවත් ජනරජ ව්‍යවස්ථාවෙන් ජාතික ගැටළුව විසඳා ගැනීම සඳහා මෙයිට වඩා වැඩි යමක් කළ යුතුව තිබුණු බව ද්‍රවිඩ නායකයෝ දිගින් දිගටම කියා සිටියහ
1972 ජනරජ ව්‍යවස්ථාවෙන් දෙමල ජනතාවගේ නීත්‍යනුකූල අයිතිවාසිකම් ලබා දීමට පියවර නොලැනීමේ ප්‍රතිඵලය වශයෙන් ද්‍රවිඩ නායකයින් වඩාත් දැඩි ස්ථාවරයන්ට ගමන් කිරීමයි
මේ වන විට ද්‍රවිඩ පක්ෂ සියල්ලම එකතු වී එක්සත් ද්‍රවිඩ විමුක්ති පෙරමුණ පිහුටුවගෙන කිබූ අතර 1976 මැයි 15 වැනි වඩුක්කඩායි හිදී පැවති ප්‍රථම ජාතික සමුළුවේදී  වෙනම රාජ්‍යයක් සඳහා වූ යොජනාව සම්මත කර ගත්හ
ජනරජ ව්‍යවස්ථාව ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබූ අතර පක්ෂය විසින් අගමැත් වරයා වෙත සය වදෑරුම් ඉල්ලීම් මත පදනම්ව දෙමල ජාතියේ අභිමතාර්ථ සපුරාලනු සඳහා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීමට අර්ථාන්විත පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියේය
1977 මැතිවරණයේදී ද්‍රවිඩ ඊලාම් රාජ්‍යයක් සඳහා ද්‍රවිට එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ ප්‍රසිද්ධියේම ජන වරමක් ඉල්ලා සිටියේය
මේ කාලය වන විට යාපනයේ ද්‍රවිඩ තරුණ කොටස් වල ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වර්ධනය වෙමින් තිබුණි
මෙතැන් පටන් ඉදිරියට ශ්‍රී ලංකාවේ ජන වාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වන්නේ සන්නද්ධ අරගලයක් වශයෙනි
1977 එජාප පාලන සමය 
1977 මහා මැතිවරණයෙන් පසු ව නැවත වතාවක් ජාතිවාදී කොලහල පැතිරී ගියේය
යාපනය සාමාන්‍ය වැසියන් පිරිසක් හා පොලීසිය අතර ඇති වූ එම ගැටුමෙන් 150කට වැඩි පිරිසක් මරණයට පත් විය
රට පුරාම වර්ධනය වූ කොලහලයෙන් වැඩි පුරම පීඩාවට පත් වූයේ දකුණේ ජීවත් වූ දෙමළ ජනතාවයි.ආරකෂාකාරී පියවරක් ලෙස දෙමළ ජාතිකයින් 300ක් පමණ නැව් මඟින් යාපනයට පිටත් කර හැරි අතර සෙසු පිරිස ගුවන් මඟින් හා දුම්රියෙන් යාපනය බලා පිටත් විය
එසේ යා නෙහැකි වූ අය සණාගත කඳවුරු වල කොටු වූහ
මෙහිදී දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රශ්න විසඳීම සඳහා කඩිනමින් සර්ව පාක්ෂික සමුළුව කැඳවන බව අග්‍රාමාත්‍ය රණසිංහ ප්‍රේමදාස පාර්ලිමේනතුවේදී ප්‍රකාශ කළෙAය
දමිළ සටන් කාමීන්ගේ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වර්ධනය වූයේ මේ කාලයේදීය
1982 සංවර්ධන සභා මැතිවරණයේදී උතුරේ ඡන්ද පෙට්ටි අතුරුදහන් වීම මහත් ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීමක් වූ අතර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මැතිවරණ සම්බන්ධයෙන් ද්‍රවිඩ ජනතාව තුළ පැවති විශ්වාසය බිඳී ගියේය
මෙම සිද්ධිය ද්‍රවිඩ සටන්කාමීන් ප්‍රචණ්ඩකාරී පිළිවෙතකට තල්ලූ කරනු ලැබූ අතර ප්‍රචණ්කාරී තත්ත්වය මර්දනය කිරීමට හමුදා සේනාංක උතුරට යවන ලදී
මේ අතර යාපනය පුස්තකාලයට මැරයන් විසින් ගිනි තබන ලදී
1983 දී පැවැත්වුණූ ප්‍රථම සර්ව පාක්ෂික සමුළුවද අසාර්ථක වූ අතර මෙවැනි පසුබිමක් තුළ 1983 සිංහල දෙමළ ජාතිවාදී කෝලහලය ආරම්භ විය
කළු ජූලිය 
රජයේ හමුදා සෙබළුන් 13දෙනෙකු යාපනයේදී ඝාතනය කරනු ලැබීම මුල් කොට ගෙන ඇති වූ කෝලහලය රට පුරා ව්‍යාප්ත වූ දෙමළ විරෝධී කැරැල්ලක් බවට පත් විය