Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
දකුණු කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ ජූලි  1977 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මාර්තු 1960 සහ  ජූලි 1977 අතරතුර මෙම කොට්ඨාසය ද්වි-මන්ත්‍රී ආසනයක් විය
මෙම කොට්ඨාසය  ජූලි 1977 දී  නැගෙනහිර කොළඹ සහ   බටහිර කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාස ලෙසින් බෙදා වෙන් කරන ලදි
කළුතර මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  බස්නාහිර පළාතේ  කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ,  කළුතර නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  කළුතර මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  කළුතර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කළුතර දිගටම පවතියි
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස
 කළුතර දිස්ත්‍රික්කය
ගම්පහ මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  බස්නාහිර පළාතේ  ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ,  ගම්පහ නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  ගම්පහ මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  ගම්පහ බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස ගම්පහ දිගටම පවතියි
ජාඇල මැතිවරණ කොට්ඨාසය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  බස්නාහිර පළාතේ  ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ,  ජාඇල නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  ජාඇල මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  ගම්පහ බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාසයක් ලෙස ජාඇල දිගටම පවතියි
හොරණ මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  බස්නාහිර පළාතේ  කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ,  හොරණ නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  හොරණ මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  කළුතර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස හොරණ දිගටම පවතියි
ආශ්‍රිත
 වැඩිදුර තොරතුරු හොරණ රන්පත අන්තර්ජාල බිහිදොර සහ ව්‍යාපාරික නාමාවලිය මගින්

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස
 කළුතර  දිස්ත්‍රික්කය
කෝපායි මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  උතුරු පළාතේ  යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  කෝපායි නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  කෝපායි මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කෝපායි දිගටම පවතියි
සිවසුබ්‍රමානියම් කදිරවේලුපිල්ලෙයි 1981 අප්‍රේල් 2 දිනදී මිය ගියේය
ඔහුගේ ආද්ශය වශයෙන් මුරුගේසු අලලසුන්දරම්  1981 ජූලි 23 දින දිවුරුම් දෙන ලදි
මුරුගේසු අලලසුන්දරම් 1985 සැප්තැම්බර් 2 දිනදී ඝාතනය කෙරිණි
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස
 යාපනය  දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාව ස්වෛරීය ඒකීය රාජ්‍යයකි
මෙහි ආණ්ඩුව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය නම් වේ
ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා මෙන්ම ආණ්ඩුවේ නායකයාද වේ
අධිකරණය  

ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය,අභියාචනාධිකරණය,මහ අධිකරණය සහ පහල අධිකරණය  ලෙස අධිකරණ ගණනාවකින් සමන්විත විය
ශ්‍රී ලංකාවේ නීති පද්ධතියටද සංස්කෘතීන් ගණනාවක අභාසය ලැබී ඇත
අද අපරාධ නීතිය මූලිකව බ්‍රිතාන්‍ය ආභාසය ලබා ඇති අතර සිවිල් නීතිය රෝම ලන්දේසි ආභාසය ලබා ඇත
එහෙත් විවාහ,දික් කසාදය සහ උරුමය සම්බන්ධ නීති එක් එක් ජන කොටසට අනුව වෙනස් වේ
උඩරට නීතිය,තේසලමෙයි නීතිය (යාපනය ද්‍රවිඩ ) සහ මුස්ලිම් නීතිය උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක
රෝම ලන්දේසි නීතිය පහත රට සිංහලයන්ට ,වතු ද්‍රවිඩ ජාතිකයින්ට සහ අනකුත් ජන කොට්ඨාශවලට බලපායි
විධායකය
විධායක ජනාධිපති, කැබිනට් මණ්ඩලය සහ මාණ්ඩලික නිලධාරීන්ගෙන් විධායකය සමන්විත වේ
විධායකට අධිකරණ බලතලද තිබ‍ෙ
විධායක ජනාධිපති

කැබිනට් මණ්ඩලය

සිවිල් සේවා ව්‍යුහය

රට දිසත්‍රීක්ක 25 කට බෙදා ඇති අතර එක් එක් දිස්ත්‍රීක්කයට දිස්ත්‍රීක්ක ලේකම්වරයෙකු පත්කෙරේ
පත්කරන ලද ප්‍රාදේශිය ලේකම්වරයෙකුගෙන් සමන්විත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 5 - 16 අතර ප්‍රමාණයකට නැවත මෙම දිස්ත්‍රීක්ක බෙදා ඇත
ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ග්‍රාම නිලධාරී  කොට්ඨාස වලට බෙදා ඇත
ග්‍රාමීය මට්ටමෙන් ග්‍රාම නිලධාරීන් සේවයට යොදවා ඇත
ප්‍රාදේශීය පාලනය
මහනගර සභා,නගර සභා සහ ප්‍රාදේශිය සභා යටතේ ප්‍රාදේශීය පාලනය පවතී
ඒවායේ ව්‍යුහය මෙසේය,

පළාත් සභාවලට පහළින් මහ නගර සභා නගර සභා සහ ප්‍රාදේශිය සභා පවතී
මහනගර සභා 18 කි
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ,කොළඹ,මහනුවර,යාපනය,ගාල්ල,මාතර,දෙහිවල- ගල්කිස්ස,අනුරාධපුරය,ගම්පහ,මොරටුව, රත්නපුර, කුරුණෑගල,නුවර එලිය,බදුල්ල,මඩකලපුව,කල්මුණේ, මීගමුව  නගර සභා 42ක් ප්‍රාදේශීය සභා 270කි
(2006 ජනවාරි සංශෝධන ඇතුලත්ය)

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ඉතිහාසය

1947        
1948 නිදහස ලබන විට ශ්‍රී ලංකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ රාජ්‍යයක් වූ අතර අග්‍රආණ්ඩුකාරවරයා බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයේ නියෝජිතයා විය
ද්විමණ්ඩල පාර්ලිමේන්තු සෙනෙට් සභාවකින් සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයකින් සමන්විත විය

1972
1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කෙරුණු අතර 1972 දී සිලෝන් නාමය ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවට යොදාගත්හ
ඒ සමගම ශ්‍රී ලංකාව පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් බවට පත් වූ අතර අග්‍ර ආණ්ඩුකාර ධූරය ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිධූරය බවට පත්විය
ප්‍රථම ජනරජ ආණ්ඩු ක්‍රමය යටතේ ඒක මාණ්ඩලික ව්‍යවස්ථාවක් බිහි කෙරුණු අතර එය ජාතික රාජ්‍ය සභාව ලෙස හැඳින්විය
1978
1978 දී සම්මත කෙරුණු නව ව්‍යවස්ථාව විධායකය ජනාධිපති ධූරයක් ඇතිකල අතර ව්‍යවස්ථාදායකය පාර්ලිමේන්තුව ලෙස නම් කෙරිනි
1987
1987 ඉන්දු ලංකා ගිවිසුම (රජීවි - ජේආර් ගිවිසුම) සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් වූ 13 වන ව්‍යාවස්ථා සංශෝධනයට අනුව පළාත් සභා පිහිටුවා යම් බලතල ප්‍රමාණයක් ලබාදීමට ආණ්ඩුව එකග විය
පළාතේ ප්‍රධානියා ලෙස ජනාධිපතිවරයා නියෝජනය කරමින් ආණ්ඩුකාරවරයෙක් පත්කෙරේ
පළාත් සහාවක් සඳහා නියෝජිතයන්  වසර 5 ක් සඳහා සෟජු ජන්දයෙන් පත් කෙරේ
සභාවේ බහුතරය ලබාගන්නා පක්ෂයේ කණ්ඩායම් නායකයා මහා ඇමතිවන අතර ඔහු විසින් ඇමති මණ්ඩලයක් පත් කර ගනු ලැබේ
පළාත් ආණ්ඩුකාරවරයා ජනාධිපති විසින් පත් කෙරේ
පළාත් සභා බලතල ලැයිස්තුව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රඥප්ති සැකසිමේ බලය පළාත් සභාව සතුය
සමාගම් ලැයිස්තුව සම්බන්ධයෙන් හවුල් බලතල හිමි අතර සංචිත ලැයිස්තුව සම්බන්ධයෙන් කිසිදු බලයක් නැත
පළාත් සභා ලැයිස්තුව
 

සැලසුම්කරණය - පළාත් ආර්ථික සැලසුම් දියත් කිරීම
අධ්‍යාපනය සහ අධ්‍යාපන සේවා
පළාත් පාලනය
පළාත් නිවාස සහ ගොඩනැගිම්
පළාත තුළ මාර්ග පාලම් ඉදිකිරීම
සමාජ සේවා සහ පුනරුත්ථාපනය
කෘෂිකර්මය සහ කෘෂිකර්ම සේවා
ග්‍රාම සංවර්ධනය
සෞඛ්‍යය
දේශීය වෛද්‍යසේවා - ආයුර්වේද සහ යුනානි
ආහාර සැපයීම සහ බෙදා හැරීම - පළාත තුල
ඉඩම්
 වාරිමාර්ග
 සත්ව පාලනය
 පළාත් ණය - පාර්ලමේන්තු නීති ප්‍රකාරව ණය ගැනීම
 පරිසර සංරක්ෂණය

සංචිත ලැයිස්තුව

සියළු විෂයන් හා කාර්යයන් සඳහා ජාතික ප්‍රතිපත්ති
විදේශ සබදතා
තැපැල් සහ සන්නිවේදන විකාශන,රූපවාහිනී
අධිකරණයට සහ අධිකරණ ව්‍යුහයට අදාලව සාධාරණත්වය
ජාතික ආදායම, මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය සහ භාහිර සම්පත්වලට අදාල මූල්‍ය‍ කටයුතු
විදේශ වෙළදාම අන්තර් පළාත් වෙළදාම සහ වාණිජ්‍ය
 වරාය සහ නැවු තොට
 ගුවන් ගමන් සහ ගුවන් තොටුපල
 ජාතික ගමනාගමනය
 ගංඟා සහ ජල මාර්ග නැවු සහ නාවික කටයුතු, වෙරළ බඩ ප්‍රදේශ
 ඛණිජ සහ පතල්
 ආගමන,විගමන සහ පුරවැසි කටයුතු
3මැතිවරණ,ජනාධිපතිවරණ,මහමැතිවරණ,පළාත් සභා සහ පළාත්පාලන
 ජනලේඛන සහ සංඛ්‍යාලේඛ
වෘත්තීයමය රැකියා සහ පුහුණුව
ජාතික ලේඛනාරක්ෂණය ,පුරාවිද්‍යා කටයුතු
පළාත් සභා හෝ සමාගම් ලැයිස්තුවේ සදහන් නොමැති සියලු බල තල
සමාගම් ලැයිස්තුව
   

සැලසුම්කරණය
උසස්  අධ්‍යාපනය
ජාතක නිවාස සහ ගොඩනැගිලි
 දේපල අත්පත් කරගැනීම සහ අධිකරණ කටයුතු 
 සමාජ සේවා සහ පුනුරුත්ථාපනය
කෘෂිකර්ම සහ කෘෂිකාර්මික සේවා
සෞඛ්‍යය
උපත්,විවාහ සහ මරණ ලියාපදිංචිය
ගම් සහ නගර නැවත නම්කිරීම
පළාත තුළ පුද්ගලික ලොතරැයි
උත්සව සහ ප්‍රදර්ශන
ආහාර පාලන සහ ආහාර තොග පාලන
සමූපකාර,සමූපකාර බැංකු
වාරිමාර්ග
වන සංවර්ධනය සහ වන සතුන් සහ පක්ෂීන් සංරක්ෂණය
ධීවර කටයුතු - මුහුදු සීමාවෙන් මෙපිට
සත්ත්ව පාලනය
රැකියා නියුක්තිය
සංචාරක ව්‍යාපාරය පළාත තුළ සංවර්ධනය සහ පාලනය
වෙළදාම හා වාණිජ්‍ය
පුවත්පත්,පොත් ප්‍රකාශන සහ මුද්‍රන ආයතන
ලැයිස්තුවේ බලතලවලට අදාළ නීති කඩ කිරීම්
ලැයිස්තුවේ බලතලවලට අදාළ අයකිරීම- අධිකරණ අයකිරීම් හැර
අසරණ සරණ කටයුතු ,ආයතන,ආගම් ආයතන
මිල පාලනය
මෙම ලැයිස්තුවේ හෝ පළාත් සභා ලැයිස්තුවේ බල තල සම්බන්ධයෙන් විමසීම සහ සංඛ්‍යානය
ආහාර සහ වෙනත් දෑ 
මත්ද්‍රව්‍ය සහ වසවිෂ
පරිසර සංරක්ෂණය
පුරාවිද්‍යා ප්‍රදේශ සහ නටබුන් ජාතික වැදගත්කමකින් යුක්ත ඒවාහැර
බෝවන රෝග සහ රෝගකාරක  සත්ත්ව  ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීම
වන්දනා ගමන්

මෙම ලැයිස්තුව සම්පූර්ණ ඒවා නොවන අතර බල තල සම්බන්ධ මග පෙන්වීමක් පමණි
පක්‍ෂ දේශපාලනය සහ මැතිවරණ
 
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ ද්විත්වය වන එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අගයන් ,ජාත්‍යන්තරව නොබැදිබව සහ සිංහල සංස්කෘතයේ ප්‍රවර්ධනය පිළිගනී
මෙම පක්ෂ දෙක අතර අතීතයේ පැවති වෙනස්කම් දැන් අවමවී ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ බහු පක්ෂ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් පවතින අතර දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වය (විශේෂයෙන් 1977 - 1993 එ
ප පාලන සමය යි )පැවතියත් බහු පක්ෂ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ස්ථාවරව පවතී
1977 - 1997 වකවානුවට සාපේක්ෂව දැන් දැන් මැතිවරණවලදී එ
ඡා
ප සහ ශ්‍රී
ප අතර ප්‍රචණ්ඩත්වය අඩු වෙමින් පවතියි
1989 මහ මැතිවරණවලට සාපේක්ෂව මැතිවරණ ප්‍රචණ්ඩත්වය අඩුවී ඇත
ප ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග මහත්මිය පාර්ලිමේන්තුවට පත්වී වසර දෙකකට පසු 2004 පෙබරවාරි මස විසුරුවා හැරියාය
(සාමාන්‍යයෙන් පාර්ලිමේන්තු  කාලය වසර 6 කි) 2004 අප්‍රේල් 2 පැවති මහ මැතවරණයෙන් ශ්‍රී
ප - ජ
පෙ සන්ධානය එක් පක්ෂයක් ලැබූ වැඩිම ඡන්ද ගණන ලබාගත්තද වැඩි බහුතරක් ලබා ගත නොහැකිවිය
නව සන්ධානගත පාර්ලමේන්තුවේ පළමු ඡන්ද විමසීම වන කථානායක තේරීමේ තරගයෙන්ම ඔවුන් පරාජය වීමද සුවිශේෂීය
මේනිසා පෙබරවාරි සිට මැයි දක්වා පාර්ලමේන්තුව කිසිදු පණතක් සම්මත කළේ නැත
2005 අගෝස්තු මස ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කළේ 2005 නොවැම්බර් මස ජනාධිපතිවරණය පැවැත්විය යුතු බවය
මෙය දිගු කාලයක් තිස්සේ පැවති කතිකාවතකට විසදුමක් විය
ප අපේකෂකයා ලෙස මහින්ද රාජපක්ෂද,එ
ප අපේකෂකයා ලෙස රනිල් වික්‍රමසිංහද නම් කෙරිණි
2005 නොවැම්බර් 17 පැවති මැතිවරණයෙන් වලංගු ඡන්ද 50.2 % ලබාගත් මහින්ද රාජපක්ෂ මෙරට පස්වන විධායක ජනාධිපති ලෙස පත් කර ගැණුනි
රනිල් වික්‍රමසිංහට හමි වූයේ ඡන්ද 48.43% කි මහින්ද රාජපක්ෂ 2005 නොවැ
19 දින ජනපති වශයෙන් දිවුරුම් දුන්අතර 22 වන අගමැති වශයෙන් රත්නසිරි වික්‍රමනායක 2005 නොවැ 21 දියුරුම් දුන්නේ මහින්ද රාජපක්ෂගේ හිස්වූ අසුන සඳහාය
ඔහු මීට කලින් 2000 හේ දීද අගමැති ලෙස කටයුතු කර තිබිණි
විදේශ සබඳතා

සවිස්තරාත්මකව ශ්‍රී ලංකාව ගැන සොයා බැලීමේ දී රට නොබැඳි විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන නමුත් වඩා සමීප සබඳතාවයක් 1977 දෙසැම්බර් සිට එක්සත් ජනපදයත් සමඟ ඇති කරගනු පෙනිණි
විවිධාකාරයේ තානාපති සබඳතා මඟින් විශේෂයෙන්ම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ දී ස්වාධීනත්වය, නිදහස හා සංවර්ධනය, සංවර්ධනය වන රටවලට ලබා දීමේ දී ක්‍රියාකාරී වේ
නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානය (NAM) ආරම්භක සාමාජිකයෙක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා‍ව ක්‍රියා කළේය
ශ්‍රී ලංකාව, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය දකුණු ආසියා සංවිධානය - කලාපීය සහයෝගීතාව වූ  (SAARC), ලෝක බැංකුව, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව හා කොළඹ ක්‍රමය යන සංවිධානවල සාමාජිකයත්වය දරයි
ශ්‍රී ලංකාව ක්‍රියාකාරී සාමාජිකත්වය නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවි‍ධානයේ දරමින්ම සාර්ක් සංවිධානයේ ද කලාපීය වශයෙන් සංවිධාන වීමේ වැදගත්කම සලකා බලවත් ක්‍රියාකාරීත්වයකින් ක්‍රියා කරයි
ශ්‍රී ලංකාව IAEA, IBRD, AsDB, C, CP, ESCAP, FAO, G-24, G-77, ICAO, ICC, ICFTU, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, ඉන්මාර්සට්, ඉන්ටෙල්සට්, ඉන්ටපොල්, IOC, IOM, ISO, ITU, NAM, OAS (ඔබ්සර්වර්), OPCW, PCA, SAARC, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNU, UPU, WCL, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO
І යන සංවිධානවල සාමාජිකත්වය ද දරයි
දිගුකාලීන ගැටළු

බෙදුම්වාදය

ශ්‍රී ලංකාවේ මිලයන 3.2 දෙමළ ජනතාවක් වෙසෙන උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශයට රාජපක්ෂ මහතා විසින් ලබාදෙනුයේ වික්‍රමසිංහ මහතා ලබාදුන් ස්වයංපාලනය බලයට වඩා අඩු බලයකි
රාජපක්ෂ මහතා ලැබු පටු මැතිවරණ ජයග්‍රහනය LTTE ය විසින් ඇති කෙරුවක් බවද මතයක් පවතී
LTTE ය මැතිවරණය වර්ජනය කල අතර දහස් ගණන් ද්‍රවිඩ ජනතාවට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඉඩ ලබා නොදුනි
මේ හේතුවෙන් උතුරු නැගෙනහිරට ෆෙඩරල් ක්‍රමයක් ලබාදීමට පොරොන්දු වූ වික්‍රමසිංහ මහතා පරාජයට පත් විය
දිළිඳුබව

ආශ්‍රිත ලිපි
 ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය
මේක පරිවර්ථනය කරලා දෙන්න කෙනෙක් ඉදිරිපත් වෙන්න 

ශ්‍රී ලංකාවෙහි මැතිවරණ සපයන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ  මැතිවරණ සහ මැතිවරණ ප්‍රතිඵල පිළිබඳ විස්තර වෙයි
සමස්ත ලංකා දෙමළ කොංග්‍රසය () යනු , ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම දෙමළ දේශපාලන පක්ෂයයි
ඉලංගෙයි තමිළ් අරසු කච්චි (ITAK) () යනු රටෙහි  ශ්‍රී ලාංකීක දෙමළ  වාර්ගීය සුළුතරය නියෝජනය කරන  ශ්‍රී ලාංකීක දේශපාලන පක්ෂයකි
එය පළමුවෙන් ආරම්භ කරන ලද්දේ 1949 දී සමස්ත ලංකා දෙමළ කොංග්‍රසයෙන් (ACTC) බිඳී ගිය පාර්ශවයක් ලෙසිනි
1972දී  ITAK පක්ෂය ACTC සහ ලංකා කම්කරු කොංග්‍රසය (CWC) හා එක්ව දෙමළ විමුක්ති පෙරමුණ පිහිටුවා ගත් අතර, එහි නම පසුව දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ ලෙසින් වෙනස් කරන ලදි
2004 වන තුරු නිද්‍රාශීලිව සිටි ITAK පක්ෂය දෙඑවිපෙ හි සිදුවූ බිඳීමකට අනතුරුව යළිත් සක්‍රීය දේශපාලන පක්ෂයක් ලෙසින් යළි-ස්ථාපිත විය
ITAK යනු  දෙමළ ජාතික සන්ධානයෙහි සංඝටක පක්ෂයකි
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ
දෙමළ ඊලම
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ දේශපාලන පක්ෂ
සමාගමක් යනු ව්‍යාපාර ආයතනයන් වල එක් ස්වරූපයකි
පුද්ගලයින් හා දේපල සමූහයක් එක් කරගෙන ලාභ ලැබීමේ පොදු පරමාර්ථයකට මෙහිදී ක්‍රියා කරයි
මෙම සමූහය නීතියේ නෛතික පුද්ගලයෙක් ලෙස සලකයි
චාලට්ස් වෙබ් වනාහි ගෞරවාන්විත ඇමරිකානු කතුවරයෙකු වන ඊ. බී. වයිට් විසින් ලියන ලද ත්‍යාග ලබන ළමා නවකතාවක් වන අතර, චාලට්ස් නමැති නුවණක්කාර මකුළුවා විසින් විල්බර් නමැති ඌරාව පශුඝාතනයෙන් බේරා ගන්නා අයුරු මෙම කතාවෙන් නිරුපනය වේ
මෙම පොත ගැරත් විලියම්ස් විසින් රූප සටහන් යොදා 1952 දී ප්‍රථම වරට ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත
ව. 2010

ක්‍රි
ව. 2011

ක්‍රි
ව. 2012

ක්‍රි
ව. 2013

ආශ්‍රිත ලිපි 
 ශ්‍රි ලංකා‍ අලියා

අලි මිනිස් ගැටුම

වල් අලි
අලි සහ ඇතුන් - ශ්‍රී ලංකා
සතුන් විසින් මරණලද මිනිසුන්
"දෙමුහුම් වාහන" යනු වාහනයේ බල සැපයුම සදහා බල මූලශ්‍ර දෙකක් හෝ ඊට වැඩි ගනනක් යොදා ගන්නා වාහනයි
මේ යෙදුම බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී යොදා ගන්නේ "දෙමුහුම් විද්‍යුත් වාහන(hybrid electric vehicles ,HEV), හෙවත් අභයන්තර දහන එන්ජිමක් සහ එකක් හෝ ඊට වැඩි විදුලි මෝටර ගනනක් ධාවනය සදහා යොදා ගන්නා වහන වෙනුවෙනි
බලසැපයුම
දෙමුහුම් වාහන සදහා සමාන්යෙන් භවිතා වන බල සැපයුම් වන්නේ
 වාහනය තුල /පිටත සවිකර ඇති නැවත ආරොපණය කල හැකි බල සැපයුම( බැටරිය)
 සම්පීඩිත වායු
 ගල් අගුරු හො දර ( හො අනෙත් ඝන ගිනිගන්නා දේවල්)
 විද්‍යුත්ය
 චුමභක ක්ෂේත්‍ර
 සම්පීඩිත හෝ ද්‍රවීය ස්වාභවික වායු
 මිනිස් බලය
පැඩල් කිරීම හෝ හබල් ගෑම
 හයිඩ්‍රජන්
 ද්‍රවීය නයිට්‍රජන්
 පෙට්‍රල් හෝ ඩීසල්
 සූර්ය ශක්තිය
 සුලං බලය
 අභයන්තර දහන එන්ජිමෙන් හානිවන තාපය

වාහන වර්ග

රෝද දෙකේ සහ බයිසිකල් වැනි වාහන වර්ග
මෝපෙඩ්ස්, මෝටරයක් සවිකරනලද බයිසිකල්, විද්‍යුත් බයිසිකල් සරල දෙමුහුම් වාහන ඝනයේ ලා සැලකිය හැක, එ මන්ද යත්, ඒවා බල සැපයුම ලෙස අභයන්තර දහන එන්ජිමක්, විදුලි මෝටරයක් සමග පදවන්නාගේ බහු බලය යොදා ගන්නා නිසාවෙනි
බර වාහන
ඩීසල්-විද්‍යුත් හෝ ට‍්රබෝ-විද්‍යුත් පද්ධති භාවිතයට ගන්නා දෙමුහුම් බල පද්ධති දුම් රියයන්,බස්,භාණ්ඩ ප්‍රවාහන රථ, ද්‍රවසම්පීඩිත ජංගම රථ, සහ නැව් වැනි විශාල වාහන බලගැන්වීමට යොදා ගනී
මූලාශ්‍ර

මෝටර් රථ
මෝටර් රථ තාක්ෂණය
දෙමුහුම් වාහන
දෙමුහුම් විද්‍යුත් වාහනයක් (hybrid electric vehicle (HEV)) යනු, සාම්ප්‍රදායික අභයන්තර දහන එන්ජිමක් සමග විද්‍යුත් ප්‍රචාලන පද්ධතියක් භාවිතයට ගන්නා වාහනයකි
මෙවා දෙමුහුම් වාහන වර්ගයක් වන අතරම විද්‍යුත් වාහන වර්ගයක් ලෙසද සැලකිය හැක
විද්‍යුත් ප්‍රචාලන පද්ධතියක් භාවිතයට ගැනීමට මූලික හෙතුව, සම්ප්‍රදායික වාහනයකට සාපේක්ෂව හොද ඉන්ධන පරිභොජනයක් ලබාගැනීමට හැකිවීමයි
මෝටර් රථ
මෝටර් රථ තාක්ෂණය
දෙමුහුම් විද්‍යුත් වාහන
ආරක්ෂණ මෘදුකාංග යනු පරිගණකය හා සම්බන්ධ පරිගණකය ආරක්ෂා කරන වැඩසටහන් වර්ගයකි
ආරක්ෂණ මෘදුකාංග වර්ග කිහිපයකි එනම්
ප්‍රතිවයිරස් මෘදුකාංග
 ගුප්ත ලේඛන ලියන හෝ කියවන මෘදුකාංග
 ගිනිබැමි
 බලෙන් ඇතුල් වීම හදුනාගැනීමේ පද්ධති
 ඔත්තු බැලීම් ඉවත්කිරීමේ මෘදුකාංග
 ඕනෑම මෙභෙයුම් පද්ධති ආරක්ෂණ විශේෂාංග

පරිගණක ආරක්ෂණ මෘදුකාංග
පරිගණක විද්‍යාව
පරිගණක සුචිත්‍රක යනු පරිගණකයක් යොදාගෙන ඒ ආශ්‍රයෙන් කරනු ලබන චිත්‍ර නිර්මාණයන් වේ
ප්‍රංශ භාෂාව [franais(ෆ්‍රංසෙ), la langue franaise(ලා ලොංග් ෆ්‍රංසෙස්)] ලතින් භාෂාවෙන් බිඳුණු භාෂා සමූහයෙන් එකකි
එම භාෂාවන් රොමැන්තික භාෂා යැයි ද නම් වෙයි
මෙය ප්‍රංශයේ පළමු භාෂාවයි. එසේම ස්විට්ස්සර්ලන්තයේ රොමැන්ඩි පෙදෙසේ, බෙල්ජියමේ වැලෝනියා සහ බ්‍රසල්ස් හි සහ මොනාකෝ යන යුරෝපා රටවල් වල භාවිතා වෙන්නකි
කැනඩාවේ ඇකේඩියා පළාතේ හා කුවෙබෙක් ප්‍රාන්තයේ ද භාවිතා වන ප්‍රංශ බස ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඊසාන දිග මේන් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි ඇකේඩියා පළාත් හි ද පාවිච්චි වෙන්නකි
ඊට අමතර ව ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලුයිසියානා ප්‍රාන්තයේ ද එරට තුල හයිතිය වැනි ප්‍රංශ කතා කරන සුළු ජාතික ජන සමාජ වල ද භාවිතා වන්නකි
යුරෝපය
ප්‍රංශ බස යුරෝපයේ 4වැනියට විශාල ලෙස ව්‍යවහාරිත භාෂාව යි
වාණීජ්‍ය, රාජ්‍ය, සාහිත්‍යමය හා විද්‍යාත්මක කටයුතු සඳහා අන්තර්ජාතික භාෂාවක් ලෙස ඈත අතීතයේ සිට ම යුරෝපය පුරා භාවිතා වී ඇත
අංක ක්‍රමය

පද

ප්‍රංශ භාෂාව
වඩමරච්චි අධ්‍යාපන කලාපය

මෙම කලාපය කරවෙද්දි, මරුදන්කර්නි හා පේදුරුතුඩුව යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 81 වෙයි
කරවෙද්දි අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය 
පාසැල් 31 කින් සමන්විත වන කරවෙද්දි අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න

මරුදන්කර්නි අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය 
පාසැල් 19 කින් සමන්විත වන මරුදන්කර්නි අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න

පේදුරුතුඩුව අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය 
පාසැල් 31 කින් සමන්විත වන පේදුරුතුඩුව අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ වෛද්‍ය පීඨ
අම්පාර මැතිවරණ කොට්ඨාසය මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  නැගෙනහිර පළාතේ  අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  අම්පාර නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුනු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  අම්පාර මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුල ඡන්ද කොට්ඨාසයක් ලෙස අම්පාර දිගටම පවතියි

1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුනු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස
 අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
කල්කුඩා මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  නැගෙනහිර පළාතේ  මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ,  කල්කුඩා නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  කල්කුඩා මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  මඩකලපුව බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කල්කුඩා දිගටම පවතියි
සේරුවිල මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ජූලි 1977 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  නැනෙහිර පළාතේ  ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ,  සේරුවිල නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  සේරුවිල මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  ත්‍රිකුණාමලය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස සේරුවිල දිගටම පවතියි
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස
ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාසය  මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
ජූලි 1977 දී මෙම කොට්ඨාසය සමන්තුරෙයි මැතිවරණ කොට්ඨාසය ලෙසින් නම් වෙනස් කෙරිණි
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  නැගෙනහිර පළාතේ  අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  නින්තවූර් සහ සමන්තුරෙයි නගර අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  සමන්තුරෙයි මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස සමන්තුරෙයි දිගටම පවතියි
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
කොඩි
ඌරා
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න

 කාලිංග, පුරාණ ඉංදියාව
 කාලිංග, ෆිලිපීන්
මුත්තූර් මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  නැගෙනහිර පළාතේ  ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ,  මුත්තූර් නගරය අනුව යමිනි
මාර්තු 1960 සහ ජූලි 1977 අතරතුර මෙම කොට්ඨාසය ද්වි-මන්ත්‍රි ආසනයක් විය
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  මුත්තූර් මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  ත්‍රිකුණාමලය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාසයක් ලෙස මුත්තූර් දිගටම පවතියි
කල්මුනෙයි මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  නැගෙනහිර පළාතේ  අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  කල්මුනෙයි නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  කල්මුනෙයි මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කල්මුනෙයි දිගටම පවතියි
සෝමාලියා සමූහාණ්ඩුව අප්‍රිකාවේ පිහිටි රටකි
මායිම වයඹ දෙසින් ජිබොට්, නිරිතදිගින් කෙන්යාව, උතුරින් ඒඩින් බොක්ක සහ යේමනය, නැගෙනහිරින් ඉන්දියානු සාගරය සහ බටහිරින් ඉති‍යෝපියාවය
මෙය ලෝකයේ මූලික ව්‍යාපාර  මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර නාවිකයන් හා වෙළඳුන් සාම්බරානි, කළුවැල් සහ කුළු බඩු වෙළදාම් කරයි
මෙම වෙළදාම් අතර මයිසීනියානුවන් හා බැබිලෝනු ජාතිකයින් වේ
සෝමාලියා රාජධානිය පුන්ටයිස්වරුන්ගේ භූමියක් වු අතර වර්තමානයේ එහි ඇති පිරමීඩානු ගොඩනැඟිලි පන්සල් හා නිවාස ඒ බව තහවුරු කරයි
මධ්‍යම ‍කාලයේ මෙය අෆුරාන් පාලනයක් වු අතර විශිෂ්ට හයිඩ්‍රොලික් ශිල්පය සහ බලකොටු ගොඩනැගීම මෙහි විය
ශතවර්ෂ ගණනාවක කාලයක් බ්‍රිතාන්‍යයන් යටත් කර සිටි දේවීශ්වරුන් 1920 යටත් කරගන්නා ලදී
මෙමගින් දේවිශ් පාලන ප්‍රදේශ බ්‍රිතාන්‍යයට අයත් වේ
1926 වන තෙක් සෝමාලියානු සුල්තාන්වරුන්ගෙන් හා හාමුරුදුවන්ගෙන් සම්පූර්ණ පාලනය හිමි නොවීය
1941 බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව යට‍තට ගැණුනි
1974 අරාබි  සම්මේලනයේ සාමාජිකත්වය ලැබුණි
මෙම රට අප්‍රිකාණු සංගමය හා බැඳුණු අතර මෙය මුස්ලිම් රටකි
මෙය ඉස්ලාමීය සම්මේලනයේ නිර්මාතෘ  සාමාජිකයෙක් වන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ හා එන්.ඒ.එම්. හි සාමාජිකයෙකි
පෘථිවි වායුගෝලය යනු පොළොව වටා ඇති වායු තට්ටුවයි. එය පෘථිවි ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා පෘථිවිය ආසන්නයේ රැඳී  තිබේ
වායුගෝලයෙන්   ඇත්තේ ග්‍රහ ‍ලෝකයේ මතුපිට සිට කි
75 ක් හෝ අඩි 400,000) සීමාවට නැවත ඇතුල් වීමේදී දී වායුගෝලයේ ප්‍රතිඵල පෙනේ
100 ක් පමණ උසකදී  (සැ
62, හෝ 328,000) පිහිටි කර්මාන් රේඛාව වායුගෝලයේ හා පිටසක්වල අතර සීමාව සේ සැලකේ.

පීඩනය හා ඝනත්වය 

මුහුදු මට්ටමේ සාමාන්‍ය වායුගෝලීය පීඩනය කිලෝ පැස්කල් 101.3 (14.7px ) වේ
එනම් 5.6 km  (අඩි 18000) දී, 50% පමණ වායු ප්‍රමාණය අඩුම කි
කෙසේ වෙතත් වායුගෝලීය තීරුවේ උෂ්ණත්වය දිගටම වෙනස් වීම නිසාත්, විශාල උස් ප්‍රමාණයක දී ගුරුත්වාකර්ෂණය අඩු වීමට පටන් ගැනීමත්, තනි සමිකරණයක් වායු පීඩනයේ සියලු තැන්  නොසෑදෙන නිසාත් ය
ආශ්‍රිත ලිපි 

 Aerial perspective
 Air (classical element)
 Biosphere
 Hydrosphere
 Lithosphere
 Airglow
 Airshed
 Atmospheric dispersion modeling
 Atmospheric electricity
 Climate system
 COSPAR international reference atmosphere (CIRA)
 Environmental effects of aviation
 Global dimming
 Instrumental temperature record
 Reference atmospheric model

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 Interactive global map of current atmospheric and ocean surface conditions
Atmospheric thermodynamics
Air
Environments
Articles containing video clips
දේශගුණය
කුරානය - නිරුක්ති ශාස්ත්‍රය සහ අර්ථය  

"කුර් - ආන්" යන වචනයේ විවිධ අර්ථ සලකා බැලු විට, එහි මුල්ම භාවිතය දැකගත හැක්කේ කුර් - ආනයේ මය
එහි "කුර් - ආන්" වචනය 70 වාරයක් පමණක් සඳහන් වේ
කුර් - ආන්" යනු "කියවීම " හෝ "පාරායනය කිරීම" වැනි අදහසක් දෙන "කර’ආ” යන අරාබි ක්රියා පදයේ ආශ්රයෙන් එන ක්රියා නාමයකි (මසදර්)
මෙය සිරියානු භාෂා වේ එන "කෙර්යානා" හෙවත් ආගමික ග්රන්ථ කියවීම/පාඩම නැමැති වචනයටද සමානවේ
බොහෝ බටහිර විද්වතුන් "කුර් - ආන්" යන වචනයට සිරියානු සම්භවයක් ඇති බවට විශ්වාස කරන අතර, මුස්ලිම්වරු බහුතරයක් විශ්වාස කරන්නේ එය අරාබි වචනයකින් සැදුණු බවටයි
"කුර් - ආන්"  යන්නෙන් "ගායනය කිරීම / පාරායනය කිරීම" යන  මුලික අර්ථය ගෙනදේ
කුර් - ආනයේ දැක්වෙන බොහෝ ප්රකරණ වල , එම වචනය විවිධ අවස්ථාවන් වලදී සිදු වු හෙලිදරව් කිරීම ගැන පවසයි
කුර් - ආනයේ බොහෝ පරිච්ඡේදයන් වල "කුර් - ආන්" වචනය දේව මෙහෙයක් හා සම්බන්ධ කර ඇත
බොහෝ විට "අල්" නැමැති ඛණ්ඩය එහි පෙරට සම්බන්ධ කර භාවිතා වේ
ටොරාව සහ ක්‍රිස්තියානි ග්රන්ට් සමඟ යෙදෙන විට එය සංගෘහිත ලේඛනයක ආරම්භය ගනී
මෙම වචනයට සමානාර්ථ ඇති විවිධ වචන කුර් - ආනය පුරාවටම භාවිතා වේ
මේ සෑම වචනයකටම සුවිශේෂි අර්ථ තිබුණද, යම්  ප්‍රකරණයන් තුළ ඒවායේ භාවිතය කුර්-ආනයේ අර්ථයත් සමඟ සමපාත වේ
එවැනි වචන කිහිපයක් නම් කිතාබ්, ආයාහ්, සුරාහ්ත්ය
ඊට අමතරව  දිකීර් හෙවත් "මතක් කිරීම" හා හික්මා හෙවත් "ඥානය"යන වචනද මේ යටතට  ගැනේ
කුර් - ආනයට තවත් නම් බොහෝමයක් ඇත
ඒවා අතර අල් - ෆුර්තාන් (අවබෝධය හෝ නිර්ණායකය) , උම් අර් - කිතාබ් ( මවු ග්‍රන්ථය හෝ පුරාකෘතිය) , අල් - හුදා (මාර්ගෝපදේශනය), දික්රල්ලාහ් (දෙවියන් අනුස්මරණය), අල්හික්මා (ඥානය) සහ කලාමල්ලාහ් (දෙවියන්ගේ වදන) යන වචන අල් කුර් -ආනයේම දැකගත හැක
අල් කිතාබ් (ග්‍රන්ථය) යන වචනය කුර් - ආනය මෙන්ම වෙනත් ධර්ම ග්‍රන්ථ හැඳින්විමේදී ද භාවිතා වේ
මුස්’හාෆ් (ලියවිල්ල) යන්න බොහෝ විට කුර් - ආනීය අත්පිටපත් හැඳින්වීමට භාවිතා කරන අතර කලින් හෙළිදරව් කළ ග්‍රන්ථ හැඳින්වීමටද යොදා ගනී
ශුද්ධ වූ අල් - කුරානයේ මුලාරම්භය සහ විකාශය 
 

ශුද්ධ වූ අල් කුර් - ආනයේ මුලාරම්භය සහ විකාශය ගැන කෙරෙන අධ්‍යයනයන්, ප්‍රධාන මතවාද දෙකක් ලෙස සැලකිය හැකිය
එකක් නම් සම්ප්‍රදානුකූල මුස්ලිම් මතවාදයක් වන අතර අනෙක සම්ප්‍රදානුකූල නොවන මතවාදයකි
සම්ප්‍රදායවාදී මතවාදයට අනුව , ශුද්ධ වූ අල් කුර් - ආනයේ ආරම්භය සිදුවූයේ ක්‍රි
ව. 610 දී, මුහම්මද් නබ් (සල්) තුමාගේ ප්‍රකාශයත් සමඟ ය
දිව්‍යමය හෙලිදරව් කිරීම  පිළිබඳ එතුමාගේ ජිවිත කාලය තුළදී අල් කුර් - ආනයේ වැකි ලේඛනගත කිරීමෙන් සහ මතකයේ තබා ගැනීමෙන් පැවතී ඇත
මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ වියෝවෙන් සහ ක්‍රි
ව.  632 දී දෙසැම්බර් මාසයේ දී පැවති කෘර වූ යමාමා යුද්ධයෙන් පසුව, අල් කුර් - ආනයේ ලේඛනගත කළ වැකි සමූහයන් වශයෙන් පළකර ඇත
උස්මාන් කලීෆාවරයා 
ක්‍රි
ව. 653/654 කාලය තුළ අල් කුර් - ආනයේ සුවිශේෂ ලේඛනයන් ප්‍රමිතිකරණයට ලක් කරන ලදි
පසුව  හත්වෙනි සහ අටවෙනි සියවස් වලදීද අල් කුර් - ආනයට ස්වර ලක්ෂ්‍යයන් සහ විරාම  ලකුණු යෙදීම සිදු කර ඇත
සම්ප්‍රදායවාදී නොවන මතවාදයට මුලිකවම දායක වී ඇත්තේ බටහිර විද්වතුන් වන අතර, ඔවුන් උස්මාන් කලීෆාවරයා සැකසූ ලේඛනයන් හා එක්ව තිබුණු අනෙකුත් අනුවාද වලට වඩා ඉහළ අධිකාරියක් තිබිම ගැන විවාද කරති
අල් - කුරානයේ ගැඹුරු අර්ථකථනය හා එය පහළවීමේ පරමාර්ථය  

ශුද්ධ වූ අල් - කුර්ආනය පහළවීමේ පරමාර්ථය ගැන ෂියා මුස්ලිම්වරු මෙන්ම යුෆි මුස්ලිම්වරු විවිධ අදහස් පළ කර ඇත
මෙහි භාෂා ශෛලිය හා සැගවුණු අර්ථය ගැඹුරෙන් ගැඹුරට අධ්‍යයනය කරන විට තවදුරටත් උසස් අදහස් රාශියක් සමග සංකලනය වී ඇති බව පෙනේ
මෙහි සැගවුණු අර්ථය හා සැබෑ අර්ථය බාහිර පැතිකඩ හතකින් විග්‍රහ කළ හැකිය
කුරානයේ ඉතිහාසය    

 අනාගත වක්තෘවරයාගේ යුගය 

ෂියා සහ සුන්ති විද්වතුන්ට අනුව මුහම්මද් නබි තුමගේ වියෝවෙන් කෙටි කලකට පසු අලි විසින් කුරාන් මුස්හාෆ් අනුවාදයක් සම්පුර්ණයෙන් ම සම්පාදනය කර ඇත
මෙම මුස්හාෆ් හි අනුපිළිවෙල, උස්මාන් අවධියේ සම්පාදනය කළ අල්-කුරානයට වඩා වෙනස් විය
එසේ වුවද අලි විසින් ප්‍රමිතිකරණයට ලක් කරන ලද අල්-කුරානය පිළිගන්නා ලදි
යමාමා යුද්ධය නිසා අල්-කුරානය කටපාඩමින් දැන සිටි අය හැත්තෑවක් පමණ මියගිය පසු, අබු බකර් කාලිෆ් වරයා අල්-කුරානයේ විවිධ පද්‍යයන් හා පරිච්ඡේද එක් රැස් කර එක් ග්‍රන්ථයක් නිර්මාණය කිරීමට තීරණය කළේය
එම නිසා සයීද් ඉබ්නු තාබිත් සහ තවත් අල්-කුරානය කට පාඩමින් දැන සිටි පිරිසක් විසින් පද්‍යයන් හා පරිච්ඡේද එකතු කර අතින් ලියන ලද පිටපත් කිහිපයක් සකසන ලදි
650 වන විට, තුන්වන කාලිෆ් වරයා වන උස්මාන් වන උස්මාන් ඉබ්නු අෆ්ෆාන් තුමා අල්-කුරානයේ පවිත්‍ර බව සුරැකීමත්, රෂිදුන් අධිරාජ්‍යය එක්සේසත් කිරීමත් අරමුණු කරගෙන  නිල වශයෙන් ප්‍රමිතිකරණය කළ අල්-කුරානයේ අනුවාදයක් පිළියෙල කිරීමට අණ කළේය
මෙහිදී අනුගාමිකයන් පස් දෙනෙක් හෆ්සා බින්ත් උමාර් තුමිය භාරයේ තිබු අල්-කුරානය, අබු බකර් තුමාගේ නායකත්වය යටතේ අනුවාදය සකස් කළ හ
මුස්ලිම්වරු අතර තිබු වෙනත් පිටපත් සියල්ලම පාහේ කාලිෆ් වරයාගේ අණ යටතේ මදීනාවේදී විනාශ කරන ලදී
මෙසේ සම්පාදනය කළ ග්‍රන්ථ අදටත් අල්-කුරානය ලෙස නිල වශයෙන් පිළිගනී
වර්තමාන අල්-කුරානය, බොහෝ ශාස්ත්‍රඥ විද්වතුන් විසින් මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ කියමන් වල වාර්තාවක් ලෙස සලකයි
මෙයට හේතුවක් වන්නේ මීට පෙර අල්-කුරානයේ අඩංගු කරුණු තුල විවාද කළ හැකි ආකාරයේ කරුණු කිසිවක් සොයාගෙන නොමැති වීමයි
මෙයින් උස්මාන් කලිෆා වරයාගේ වාරණයේ ප්‍රබලත්වද හැඟවේ යැයි පිළිගත හැකිය
හදීස් සහ මුස්ලිම් ඉතිහාසයට අනුව මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා මදීනාවට ගිය පසු එහිදී ස්වාධීන මුස්ලිම් සමාජයක් බිහි කළහ
ඔහුගේ අනුගාමිකයින් විසින් (සහාබා) විශාල පිරිසකට කුර් - ආනය කියවා, එය ඉගෙනගෙන, අන් අයටද උගන්වන ලෙස නියෝග කරන ලදි
එසේ කුර්- ආනය ගායනා කළ අනුගාමිකයින් "කුර්රා" ලෙස හඳුන්වයි. ඒ වන විට බොහෝ සහාබාවරුන්ට ලිවීමට හෝ කියවීමට හැකියාව නොතිබුණු නිසා ඔවුහූ එකළ විසු යුධ සිරකරුවන්ගෙන් අකුරු කියවීමට ඉගෙන ගත්හ
මුල් කාලයේදී කුර් - ආනයේ කොටස් ගල් පුවරුවල, සත්ත්ව ඇටකටු වල සහ රට ඉඳි ගස්වල පත්‍රවල ලියා තැබිණි
සුන්නි සහ ෂියා මුලාශ්‍ර වල දැක්වෙන අන්දමට මුහම්මද් තුමාගේ කුර් - ආන භාවිත කිරීමෙන් ඉස්ලාමයට හැඩගැසීමටත්, යාඥා කිරීමටත්, එය කියවීමේ පිළිවෙල දැනගැනීමටත් ආදිය සඳහා උපකාරී වේ
කුර් - ආනය මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ කාලය තුළ ග්‍රන්ථයක් ලෙස නොපැවතුණි
ඉස්ලාමීය අධ්‍යනයන් පිළිබඳ විද්වතෙක් වන වෙල්ච්, ඉස්ලාමීය විශ්ව කෝෂයේ සඳහන් කරන ආකාරයට හෙළිදරව් කිරීම් වලින් අනතුරුව මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා සිටි කැළඹුණු තත්ත්වය විස්තර කර ඇති ආකාරය සැබෑ ලෙස ගත හැක
එහෙත් මුහම්මද් නබි තුමා ආදී අරාබියේ විසු ශාස්තෘවරුන් ඉන්ද්‍රජාලිකයින් සේ යක්ෂාවශේෂ වී ඇතැයි ඇතැම් විචාරකයෝ පවසති
වෙල්ච් පවසන තවත් කරුණක් නම් මුහම්මද් නබි තුමාගේ එම හැසිරීම, ඔහු අනාගත ශාස්තෘවරයෙක් ලෙස හඳුනා ගැනීමට පෙර සිටම පැවතියක්ද, නැතහොත් ඉන්පසු ඇති වු දෙයක්ද යන්න අපැහැදිලි බවයි.

කුර් - ආනය සඳහන් කරන අන්දමට මුහම්මද් (සල්) තුමා "උම්මි" හෙවත් "සාක්ෂර නොවු" පුද්ගලයෙකි
එහෙත් වේල්ච් පෙන්වා දෙන අන්දමට "උම්මි" යන වචනය “ධර්ම ග්‍රන්ථ කියවා නැති” යන අර්ථය ගෙන දෙන්නකි
මුහම්මද් නබිතුමාට ඔහුගේ වෙළෙඳාම් කටයුතු කරගෙන යාම සඳහා යම් තරමකින් හෝ ලීවීමේ හා කියවීමේ හැකියාවක් තිබෙන්නට ඇති බව ඔහුගේ තර්කයයි
කුරානයේ ඉතිහාසය - මුස්හාෆ් සම්පාදනය

කුර්ආන් - එහි සැකැස්ම  
ශුද්ධ වූ අල් කුරානය නොයෙකුත් දිග ප්‍රමාණයෙන් යුත් සුරාවන් වන පරිච්ඡේද 114 කින් සමන්විතය
ඒවා මක්කියා සහ මදනීයා ලෙස වර්ග කර ඇත්තේ එය පහළ වීම අනුවය
එයද එම පරිච්ඡේදවලට ආවේණික අක්ෂරවලට අනුවය
මුස්ලිම්වරු විශ්වාස කරන්නේ මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා අල්ලාහ්ගේ අණට අනුව අල් කුරානයේ පරිච්ඡේද නම් කර ඇති බවයි. අල් කුරානයේ ආරම්භයේ ඇති සුරාවන් දීර්ඝ සුරාවන් වන අතර අවසානයට ඇති සුරාවන් කෙටි ඒවා වෙයි
පරිච්ඡේද පෙළ ගස්වා ඇති අනුපිළිවෙල, පහළ වූ අනුපිළිවෙල හා සම්බන්ධ නොවේ
එක සුරාවන් හැර එනම් 9 වැනි පරිච්ඡේදය හැර ඉතිරි සියල්ලම ආරම්භ වන්නේ “බිස්මිල්ලාහිර්රහ්මානිර්රහීම්" යනුවෙනි
සෑම වාක්‍යයක්ම අල්ලාහ්ගෙන් පහළ වී ඇත
තනි ආයතයක් හෙවත් වාක්‍යයක් අකුරු කිහිපයක් හෝ පේළි කිහිපයක් විය හැකිය
ඉස්ලාමයේ ආරම්භක කාලයේ සිටම ශුද්ධ අල් කුරානයේ අඩංගු සම්පූර්ණ ආයත් සංඛ්‍යාව ගැන ඇති අදහස් මුස්ලිම් විද්වතුන්ගේ මතහේදයට තුඩු දී ඇත
කුෆාහී ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධ පැරණි අල්කුරාන් ග්‍රන්ථයේ පිටපතක ඇති ආයත් සංඛ්‍යාව 6,236කි
එහි (අජ්සා) කුඩා කොටසක් කොටස් තිහකින් සමන්විතය එය අහසාබ් නම් ප්‍රධාන කොටස් 2 කින් ද (ජුක්උ භාගය - නග්බු) වශයෙන් ජුස්උ කාල (රුබ්උ) හෙවත් රුබ්බුල් අහ්සාබ් යන තවත් කොටස් 4 කින් ද මන්සීල් හෙවත් විශාල කොටස් 7 කින් ද සමන්විතය
ශුද්ධ වූ අල් කුරාන් වාක්‍ය ආරම්භයක්, ගර්භයක් අවසානයක් හෝ නොමැති අතර එය එකක් අනිකට සම්බන්ධව ජාලයකට හෝ දැලකට සමාන වේ
එනම් එහි නැවතීමක් පහළ වූ අනුපිළිවෙලින් ගායනය කරන පිළිවෙලක් හෝ නැවත නැවත සඳහන් කිරීමක් හෝ දක්නට නොමැති බවයි.

කුරානයේ ආගමික ලේඛනයක් ලෙස 

මුස්ලිම්වරුන්ගේ විශ්වාසය අනුව කුර්-ආනය යනු මානව වර්ගයා සඳහා දිව්‍යමය මඟ පෙන්වීම සහ උපදේශනය ලබා දෙන පුස්තකයකි
පුරා අවුරුදු විසිතුනක කාලයක් තුළ ජිබ්රීල් දේව  දූතයා විසින් මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාට හෙළිදරව් කරනලද ‍දේව වාක්‍යයන් හැටියට මුස්ලිම්වරු සලකන්නේ කුර්-ආනයේ ප්‍රකෘති අරාබි  පදගතාර්ථයයි
ඔවුන්ගේ අදහස අනුව කුර්-ආනය යනු මනුෂ්‍ය ප්‍රජාව සඳහා දෙවියන් වහන්සේ විසින් සිදුකළ අවසාන හෙළිදරව් කිරීමයි
හෙළිදරව් කිරීම පිළිබදව වූ ක්‍රිස්තියානි සංකල්පය වන්නේ, දෙවියන් වහන්සේ  මිනිස් කනට ඇසෙන සේත්, මිනිස් ඇසට නොපෙනෙන සේත් ජීවමාන ආත්මභාවයක් ලබා පෙනීසිටී යන්නයි
මෙම සංකල්පය ඉස්ලාම් ධර්මයට ආගන්තුක වූ සංකල්පයකි
ඉස්ලාමීය සහ කුර්-ආනීය සංකල්පයක් වන වාහියි මඟින් අදහස් වන්නේ දෙවියන් වහන්සේ යම් පුද්ගලයෙකු අමතා ඔහු  තුළින් තවත් විශාල පිරිසකට දේව පණිවිඩය දැනගැනීමට සලස්වන බවයි. ‍දේව පණිවිඩය අදාළ පණිවුඩකරුවා  කරා පැමිණීමේ ක්‍රියාවලිය තන්සීල් (පහළට එවීම) හෝ නූසැල් (පහළට ඒම) යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
කුර්-ආනය දක්වන අන්දමට,  සත්‍යයත් සමඟම අප (දෙවියන් වහන්සේ) විසින් එය එවා ඇත
සත්‍යයත් සමඟ  එය පැමිණ ඇත
එය දේව දූතයා විසින් අනාගත  වක්තෘ වරයාට සැළ කර සිටි  වැනි ධනාත්මක ධර්මයක් ලෙස නම් කරයි
මෙමඟින්  අදහස් වන්නේ  දේව වාක්‍යය වඩා ඉහළ භවයක සිට ලබා ගැනීමට සිදු වී ඇති බවයි. 

හදීසයන්ට අනුව කුර්-ආනයේ පැදි පහළට එවා ඇත්තේ සුවිශේෂ තත්ත්වයන්  ඇති අවස්ථාවලදීය
මෙවැනි තත්ත්වයන් අබාබ් අල් - නුසල් ලෙස හඳුන්වයි. කෙසේ වෙතත් මෙම දැක්ම තුළින්  පිළිබිඹු වන්නේ දෙවියන්  වහන්සේ, උන්වහන්සේ විසින්ම  දේව වාක්‍ය නොගෙනෙන බවයි.

මුස්ලිම්වරුන් තරයේ පිළිගන්නා කරුණක් නම් කුර්-ආනය දිව්‍යමයෙන් ප්‍රවර්ජිත බවයි.‍කුර්-ආනයේ ද එහි ඇති පාඨවලින්ද මෙම කරුණු තහවුරු කරයි
කුර්-ආනය බොහෝ අවස්ථාවල දී එහි දැක්වෙන පාඨ පිළිබඳව අවධානය යොමු කරමින් එහි දිව්‍යමය මුලාරම්භය පිළිබඳව නිරතුරුවම ආවර්ජනය කරයි
එබැවින් සියලුම ආගමික ලේඛන අතරින් වඩාත්ම  ස්වයං අවධානයක් දක්වන ලේඛනයක් ලෙස කුර්-ආනය හැඳින්විය හැකිය
දේව වාක්‍ය මෙලොව පහළ වීමට පෙර සිටම ඒවා ගැන වාර්තා වෙන සුළු ලේඛන පිළිබඳව ද කුර්-ආනයෙන් අවධානය යොමු කරයි
කුර්-ආනය සර්වකාලීන ද, එසේත් නැතිනම් එය නිර්මාණය කරන ලද්දක් ද යන මතභේදය ආදිකාලීන මුස්ලිම් දේවධර්මයන්ට තීරණාත්මක එකක් විය
මුතාසිලිවරු විශ්වාස කරන ආකාරයට  කුර්-ආනය නිර්මිත වස්තුවක් වන අතර, වෙනත් බොහෝ මුස්ලිම් දේවධර්මධරයන්ගේ විශ්වාසය අනුව කුර්-ආනය නිර්මාණය නොවූ සර්වකාලීන වස්තුවකි
සුෆි දර්ශනවාදීන් මෙම මතභේදය දකින්නේ කෘතිමව මවා ගත් දෙයක් හැටියටය
කුර්-ආනයේ වර්තමාන විග්‍රහය දක්වන පරිදි, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාට  හෙළි කල ‍දේව වාක්‍යයන්ට අනුරූපී බවටද මුස්ලිම්වරුන් විසින් මතයක් දරනු ලබයි
එය දෙවියන් වහන්සේ විසින් ජිබිරීල් දේව දූතයා හරහා මුහම්මද් නබි (සල්)  තුමාට  එවනු ලැබූ  ‍දේව  වාක්‍යයි
කුර්-ආනය මාර්ගෝපදේශනයක් බවත්, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා‍ගේ අනාගත වක්තෘභාවය පිළිබඳ නිමිත්තක් බවත්, ධර්මයේ සත්‍යය වන බවටත් මුස්ලිම්වරු සලකනු ලබයි
ඔවුන් තර්ක කරන්නේ, කුර්-ආනය සඳහන් කරන අන්දමට මනුෂ්‍යයෙකුට කුර්-ආනය වැනි පුස්තකයක් නිර්මාණය කළ නොහැකි බවයි.
මෙම හේතූන් නිසා ඉස්ලාමීය දර්ශනවාදීයෙකු විසින් දේව වාක්‍ය මනුෂ්‍ය උච්චාරණයක් දක්වා යන ආකාරය විස්තර කර දීම සඳහා ශාස්තෘවාදයක් ඉදිරිපත් කරයි
මෙයින් මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා සහ එතුමාගේ කාලය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය කෙරේ අවධානය යොමු කර නොමැත
එමගින් එතුමා සහ දේව වාක්‍යයන් උපදින බාහිර ප්‍රභවය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ ප්‍රකාරතාවයට මැදිහත් වෙමින්, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා‍ගේ තත්ත්වය වටහා ගැනීම කරා යන ගුප්ත අර්ථ විවරණ ශාස්ත්‍රයකට මඟ පාදයි
බටහිර විද්වතුන්ගේ ඵෙතිහාසික  විවරණයක් වන, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා ඔහු විසූ තත්ත්වයන්, ඔහුගේ අධ්‍යාපන මට්ටම සහ බුද්ධිය ආශ්‍රයෙන් වටහා ගැනීම සමඟ ප්‍රතිවීරෝධී  අදහසක් ඉහත සඳහන් කළ ශාස්තෘවාදයේ ගැබ් වී ඇත
කුරානය - අර්ථ විවරණය හා එහි වැදගත්කම  

ශුද්ධ වූ අල්කුරානයේ සම්පූර්ණයෙන්ම අඩංගු වන්නේ සර්ව බලධාරී අල්ලාහ් හා අල්ලාහ්ගේ ශුද්ධ වූ වචනය
මෙය අරාබි භාෂාවෙන් පහළ කරන ලද දේව ග්‍රන්ථයයි
ලොව පුරා පැතිර පවතින ශුද්ධ වු අල්කුරානයේ පැහැදිලි අර්ථකථනය විග්‍රහ කිරීම “හෆ්සීර්” යනුවෙන් හැදින්වේ
මෙම පැහැදිලි අර්ථකථනය ඉදිරිපත් කිරීමේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ ශුද්ධ වූ දේව වාක්‍යවල අදහස පැහැදිලි කිරීමත් , එහි වැදගත්කම පුළුල්ව අවබෝධ කර ගැනීමත් එහි තේරුම වටහා ගෙන සර්ව සම්පූර්ණ වූ ජීවන සැලැස්ම පිළිපැදීමත් වේ
මුල් කාලයේ දී ඉස්ලාමයට පිවිසුණු මුස්ලිම්වරුන්ගේ ජීවන පිළිවෙත ශුද්ධ වු අල් කුරානයට අනුව හැඩ ගැසී තිබුණි
මුහම්මද් නබි තුමා ශුද්ධ වූ අල් කුරානය මිනිසුන්ට දේශනා කර පැහැදිලි කර දී තමා ද ඒ අනුව ආදර්ශමත් ජීවිතයක් ගත කළහ
මුල් කාලයේ එය අනුගමනය කර කටයුතු කළ සුළු පිරිස අතර අලි ඉබ්නු අබීතාලිබ්, අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු අබ්බාස් , අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු ඌර් , සහ උබෙයි ඉබ්නු කාබ් යන අය ද වූහ
මුල් කාලයේ දී ශුද්ධ වූ අල් කුරාන් පාඨවලට අර්ථ විවරණය සැපයූ අය එහි භාෂා ශෛලිය, එය පහළ වූ අවස්ථාව, පහළ වූ පසුබිම , භාෂාව නැවත නැවත උපයෝගී කර ගැනීම සම්බන්ධ සියලු තොරතුරු පිළිබදව නිවැරදිතාවය තහවුරු කිරීමට මුහම්මද් නබි තුමාගේ රුවන් වැකි උපයෝගී කර ගන්නා ලදී
ශුද්ධ වූ අල් කුරාන් පාඨ පහළ වී ඇත්තේ ඉතාමත් සරල අරාබි භාෂාවෙනි
අරාබි භාෂාව ගැන මනා දැනුමක් හා නිපුණත්වයක් තිබුණු එකල අරාබිවරුන්ට එය කියවා තේරුම් ගෙන පිළිපැදීම පහසු විය
නමුත් පසුව ඉස්ලාමය ගැන පැහැදී ඉස්ලාම් තම ජීවන මාර්ගය ලෙස පිළිගෙන ඉස්ලාමය වැළදගත් විශේෂයෙන් අරාබි නොවන අනුගාමිකයන්ට එය වටහාගෙන ඒ අනුව කටයුතු කිරීම තරමක් අසීරු සහගත විය
ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබිතුමාගේ කාලයේ අනුගාමිකයන් නබිතුමා දේශනා කළ කුරාන් වාක්‍යය හදාරා තේරුම් ගෙන පිළිපැද්ද ආකාරයට නබිතුමාගේ පසු එසේ පැහැදිලි අර්ථකථනයක් ඉදිරිපත් කිරීම අසීරු සහගත වීම නිසා පසු කාලයේ දී දේව ග්‍රන්ථ අනාවරණ ලේඛකයන් විසින් ලියන ලද කුර්ආන් පිටපත් එක්රැස් කරන ලදී
කුර් ආන් පාඨ පහළ කෙරුණේ අවස්ථාවට හා අවශ්‍යතාවයට අනුකූලවය
මෙසේ පහළ කෙරුණු අනුපිළිවෙල තර්නීබ් අන් නුසුල් ලෙස හැදින්වේ
අල් කුරානයේ පරිච්ඡේද පෙළගස්වා ඇත්තේ පහළ වූ අනුපිළිවෙලට නොවන නිසා එහි අවස්ථා සම්බන්ධය විග්‍රහ කරන විද්වතුන් වෙනස් ආකාරවලට අර්ථකථනය කිරීම වැළැක්වීම සදහා තොරතුරු රැස් කර නිවැරදි තොරතුරු ග්‍රන්ථාරූඪ කරන ලදී
කුරානයේ අර්ථ විග්‍රහය (“හෆ්සීර්”) 

ශුද්ධ වූ අල්කුරානයේ සම්පූර්ණයෙන්ම අඩංගු වන්නේ සර්ව බලධාරී අල්ලාහ් හා අල්ලාහ්ගේ ශුද්ධ වූ වචනය
කුරානයේ අර්ථ විග්‍රහය (“තඃවීල්”) 

ජැෆර් කුෂ්නි අර්ථ දක්වා ඇති ආකාරයට තඃවීල් යනු පසුපසට යෑම හෝ දෙයක් එහි මූලික සම්භවය දක්වා ආපසු හැරවීමයි
නොහොත් එහි මූලික ආකෘතියකට උදාහරණයක් ලෙස එහි අදහස වන්නේ ආත්මීය මඟ පෙන්වීමක් වන අතර එය හාස්‍යයක් හා ක්ෂණිකව පහළ වූ අගනා අදහස් ගොන්නක් බවයි. එසේම තෆ්සීර් යනු සාහිත්‍යමය වචනාර්ථය නිවැරදිව පිළිගත හැකි ඉස්ලාමීය විද්‍යාත්මක කෘතියකි
අල්ලාවා තබතාබී පවසන ආකාරයට තඃවීල් යන්නට ප්‍රසිද්ධ අර්ථ විවරණය ලෙස සැලකෙන්නේ යම් වචනයකින් හෙළි දක්වන නිවැරදි අදහසකි
වචනවල නිවැරදි අදහස එය පහළ වූ ස්වරූපයෙන්ම පවතී
එය අදාළ වචනයේ සම්භවය ලෙස “ආපසු හැරීම”, ආපසු හැරෙන ස්ථානය යනුවෙනි
තවද එහි සත්‍ය සිදුවීම් හා ස්වභාවික තත්ත්වයන් මෙන්ම මිනිසාගේ එදිනෙදා ජීවිතයේ තොරතුරු ගැන ද පැහැදිලිව සඳහන් වී ඇත
අල් කුර් ආන් වාක්‍යයකින් යම් අර්ථයක් එළි දක්වන නමුත් එය පාරායනය කළ යුතු ආකාරය ගැන ෂියා හා සුන්නිවරු අතර එකඟතාවයක් නොමැත
ඉතාමත් පැරණි අල් කුර් ආන් විග්‍රහයක ෂියා ඉස්ලාම්වරුන්ගේ අදහස් ගැබ්වී ඇති අතර එය ආත්මීය හා අධ්‍යාත්මීය තොරතුරුවල එකතුවක් සුෆිවරු සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණ ඉදිරිපත් කර ඇත
ඉමාම් අලි සහ ජඃෆර් අල් සාදික් ෂියාවරුන්ගේ සහ සුන්නිවරුන්ගේ ග්‍රන්ථ වශයෙන් එළි දක්වා ඇත
ශුද්ධ වූ අල් කුර් ආනයේ සෑම වචනයක්ම දෙවියන්ගේ වක්තෘතුමාට පහළ වූ ඒවා වන අතර එතුමා කිසිවිටෙකත් එය පිටපත් කිරීමට හෝ පාරායනය කිරීමට හෝ පවසා මට බල කළේ නැත
මම එය මගේ කැමැත්තෙන් මගේ අතින්ම පිටපත් කරනු දුටු එතුමා එය පිටපත් කළයුතු ආකාරය ගැන මට අවබෝධයක් ලබා දුන්නේ මෙසේය
එහි තෆ්සීර් හෙවත් සාහිත්‍යමය අර්ථ කථනය, තඃවීල් එහි අධ්‍යාත්මීය විවරය, නාසිඃ, වාක්‍යයක අවසානය, මන්සුඃ, අවසනාය වාක්‍යය, මුහ්කම් එක සමාන තේරුම් 2 ක් නැති අවස්ථාව, මුතසාබිඃ, එක සමාන තේරුම් දෙකක් ඇති අවස්ථාව ආදී වශයෙන් කරුණු රාශියක් ඇති අතර ඒ සම්බන්ධව පුද්ගලිකව හා පොදුවේ මට උපදෙස් දී ඇත
තවද එහි නිවැරදි විග්‍රහය දෙවියන් වහන්සේ පමණක් දන්නා අතර මිනිසාට එහි සෘජු අදහස් ඉදිරිපත් කළ නොහැකිය
මෙහි ප්‍රශ්ණයට තුඩු දෙන වාක්‍යවලට අදාල මිනිස් ගුණාංගයන් වන්නේ ඒම, යෑම, වාඩි වීම, සෑහීමකට පත්වීම, තරහ, දුක, ආදියයි
එනමුත් මෙම ක්‍රමයෙහි පිළිගැනීම් තිබුණ ද එය කුර් ආන් වාක්‍යවලට අදාළව යොදා ගැනීම වැරදිය
වාක්‍යයක සැබෑ ස්වරූපය සෑම වාක්‍යයකින්ම හෙළිවන අතර ඉක්මණින් හා නිවැරදිව අර්ථ දැක්විය හැකි අතර ඒක හා සමාන තේරුම් 2 ක් ද තිබිය හැකිය
එහි නිවැරදි තත්වය නම් එම වචන ඉතාමත් ඉහළ අගයක් හා අලංකාරයක් ඇති බවයි. අල්ලාහ් තආලා ඒවා අපගේ හදවත්වලට සමීපවීම උදෙසා එම වචන සරසා ඇත
එය කෙසේද යත් අපගේ සිත්සතන්වල රූප රාමුවක් මවා ගැනීම උදෙසා සහ එය පාරායනය කරන්නාට එහි අර්ථය පැහැදිලිව ග්‍රහණය කර ගැනීම උදෙසාය
එම නිසා සුෆිවරුන්ගේ අදහස් දැක්වීම ඉස්ලාමීය විද්වතුන් පිළිගන්නා අතර එය නිවැරදි අර්ථ විග්‍රහය ලෙස පිළිගැනීමට සමහර කොන්දේසි බලපා ඇත
සුෆිවරුන්ගේ ඉතිහාසයේ මෙම අර්ථකථනය තුළද සමහර අවස්ථාවල දී ආගමට පටහැනි තොරතුරු ගැබ් වී ඇති බව සුෆිවරු අද විශ්වාස කරති
එසේම ෂියාවරු අතර ද තඃවීල් හෙවත් විස්තර විග්‍රහය පිළිබඳව විරුද්ධ මත පවතී
උදාහරණයක් ලෙස ඉස්ලාමීය විප්ලවීය නායක අයතුල්ලා රූහුල්ලා කුමේනි 1979 දෙසැම්බර් හා 1980 ජනවාරි මාසවල සුරතුල් ෆතිහාව ගැන දේශන ඉදිරිපත් කළ අවස්ථාවේ පළමු වාක්‍ය දෙක ඉදිරිපත් කිරීමට පෙර සමහරු එය තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කර තහනම් කර ඇත
කුරානයේ - සාහිත්‍යමය සැකැස්ම 

ශුද්ධ වූ අල් -කුර්ආනයේ සුභ පණිවිඩය ලොවට විදහා දැක්වීමට නොයෙකුත් ආකාරයේ විවිධ වූ මාධ්‍යයන් උපයෝගී කර ගෙන ඇත
අරාබි විද්වතුන්ගේ සම්මත පිළිගැනීමක් වන්නේ අල් කුර්ආන් ග්‍රන්ථයන් අනෙකුත් සාහිත්‍ය කෘති ලෙස සලකා කටයුතු කළ යුතු බවයි. නමුත් මුස්ලිම්වරුන් ස්ථිර ලෙස පවසන්නේ ශුද්ධ වූ අල්-කුර්ආනයේ විස්තරය හා විලාසය අනුකරණය කළ නොහැකි බවයි. රිචඩ් ගොතෙයිල් සහ සිග්මන්ඩ් ෆ්රෑන්කල් යන දෙදෙනා යුදෙව් විශ්වකෝෂයේ සඳහන් කරන ආකාරයට පැරණිතම අල් කුර්ආන් කොටසක් එහි වැදගත් තොරතුරුවලින් එහි භාෂාව වැරදි ලෙස හසුරුවා කෙටියෙන්, අහඹු ලෙස හා එකකට පසු තවකෙක් යන ක්‍රියාදාමයට අනුකූලව ක්ෂණිකව වෙනස් කර ඇත
ශුද්ධ අල්කුර්ආනය ඉතාමත් සූක්ෂම අයුරින් පැහැදිලිව හා නිවැරදිව සැලකිල්ලට ගනිමින් එහි එලිසමය නිරවුල්ව පවත්වා ගෙන ඇත
පසුව පහළ වූ කුර්ආන් පාඨවල ද මෙම තත්ත්වය ඉහළ මට්ටමක පැවතුණ ද එහි නිහඬ බව හා එය හසුරුවා ඇති විලාසය ගැන වාද විවාද පවතී
ඉස්ලාමයේ මුල්ම කාල වකවානුවේ පහළ වූ මක්කියා පරිච්ඡේදවලින් හෙළි දක්වන තොරතුරු නැවත නැවතත් ප්‍රශ්නයක් යොමු කරයි
” මයිකල් සෙල්ස් නැමැත්තා නෝමන් ඕ. බ්‍රවුන් සමඟ වාද කළ අතර බ්‍රවුන්ස් එළිදක්වා ඇති තොරතුරු වන්නේ අල් කුර්ආනයේ කලාව ක්‍රමවත් නොවීම හේතුවෙන් එය විසිරී පැතිර පවතින කෘතියක ස්වරූපයක් ගන්නා බවයි. සෝල්ස් මහතාගේ තොරතුරුවලින් එළි කරන්නේත් එය සාහිත්‍යමය කලාවක් බවත්, එය සිත් ගන්නා සුළු සංවේදී අනාවරණයක් වන අතර එකල අරාබිවරුන් භාවිතා කළ ආවේණික මව් භාෂාවෙන්ම පහළ වී ඇති බවත්ය
සෙල්ස් මහතා තවදුරටත් සඳහන් කරන්නේ එය නැවත නැවත තොරතුරු එළි කරමින් එක්තරා සාහිත්‍යමය කලාවකට අනුව සකස් කර ඇති බවයි.

සාහිත්‍යමය උපයෝගීතාවය 
සාහිත්‍යමය උපයෝගීතාවය ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනය පාරායනය කිරීම, ගායනා කිරීම හා වන පොත් කිරීම පහසු කිරීම සඳහා එය නොයෙක් ප්‍රමාණයෙන් යුත් කොටස්වලට බෙදා වෙන් කර ඇත
එක සතියකින් හෝ මාසයකින් කියවා නිම කිරීමට හැකිවන සේ සම්පූර්ණ අල්කුර්ආනයම අජිසා හෙවත් ජුස්උ තිහකට බෙදා වෙන්කර ඇත
එහි සමහර කොටස්වලට නම් යොදා ඇති අතර ඒවාට එම පරිච්ඡේද ආරම්භ කරන මුල් අක්ෂරයන් උපයෝගී කරගෙන ඇත
එක් හිසාබයක් නැවත කොටස් 4 කටද බෙදා ඇති අතර ඒවා රුබ්උල් අහ්සාබ් යනුවෙන්ද හඳුන්වා ඇත
එහි වෙනස් සැලැස්මක් රුකුලක් ලෙස සපයා ඇති අතර ඒවා තවත් කුඩා කොටස් ලෙස වාක්‍යය දහයක් පමණ අඩංගු ඡේද වශයෙන් දක්වා ඇත
පාරායනය කිරීම අල්කුආන් යන පදයට පාරායනය කිරීම යන තේරුම දී ඇත්තේ එය සාමාන්‍ය අයුරින් කෙසේ පාරායනය කළ යුතුද යන්න පැහැදිලි කර ඇති නිසාය
එය පාරායනය කිරීමේ නිවැරදි පිළිවෙත “තජ්වීද්” යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර එහි භාෂාමය අගය තීව්ර වී ඉස්මතුවන සේ පාරායනය කළ යුතුය
තවද, එහි අභ්‍යන්තර අගය වචනවලින් හෙළි කර දැක්විය යුතුය
(අක්ෂර භේදය, උච්චාරණ භේදය නොමැතිව, නවත්ව නවත්වා තොර නැතිව උස්පහත් ප්‍රමාණයෙන් හදාරව) (කුර්ආන් 73
4) නැමඳුම ඉටු කිරීම ඉස්ලාමයේ අනිවාර්ය වගකීමක්වන නිසා එක මුස්ලිමයෙක් අඩුම තරමින් මුල්ම පරිච්ඡේදය වන “ සුරතුල් ෆාතිහා” ඇතුළුව තවත් සුරතයන් හෙවත් පරිච්ඡේද කිහිපයක් දැන සිටිය යුතුය
ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා මුල්ම කාරි ලෙස නම් ලබන අතර මුලින්ම අල් කුර්ආන් පාඨ මිහිරිව පාරායනය කළේ ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබි තුමාය
අල් කුරානය පාරායනය කරන පාසල් හෙවත් මද්‍රසාවන 

13 වැනි සියවසට අදාළ කුරාන් ග්‍රන්ථයක සුරා 33.73 පිටුවෙන් උපුටා ගන්නා ලදී
කුරානය පරායනය කරන පාසල් හෙවත් මද්‍රසාවන් බොහෝමයක අනුගමනය කරන්නේ උස්මාන් (රලි) තුමාගේ අනුකරණයන්ය
3 ක් අනුමැතිය සහිත වන අතර අඩු තරමින් 4 ක් ගැටලු සහගතය
8ක් උප පරම්පරාවෙන් පැවති අතර මෙය වෙනස් ආකාර 80 කින් පාරායනය කළ හැකිය
තවද එහි ගැටලු සහගත ස්වරූපයෙන් පාරායනා කිරීමේ දී සෑහීමකට පත්විය හැකි අවස්ථා 3ක් ඇත
{|
|1. අක්ෂරයෙන් ආකාරයට ගලපා අනුකරණය කිරීම
|-
|2. අරාබි භාෂාවේ අක්ෂර ගලපා වාක්‍ය ඛණ්ඩ හා සම්පූර්ණ වාක්‍යය තැනීමේ නීති රීතිවලට අනුකූල විය යුතුය
|-
|3. එය මුහම්මද් නබි තුමාගෙන් පැමිණි බවට දැනුම් දෙන්නන්ගේ විශ්වාසවන්ත නාමාවලිය අඛණ්ඩව පවතින “තවාතූර්” හෙවත් නිවැරදි සැකයෙන් තොර දීර්ඝ අඛණ්ඩ නාමාවලියක් පැවතීම අනිවාර්යය වේ
උදාහරණයක් වශයෙන් ගත් කළ ක්‍රියා පදයක වචන උච්ඡාරණය කිරීමේ දී එය සිදු වෙමින් පවතින හෝ සිදුවී අවසන් වූ ක්‍රියාවක් ලෙස වෙනස් විය හැකිය
තවද බොහෝ ප්‍රසිද්ධ ග්‍රන්ථ කතෘන් වන “හෆ්ස්” “වර්ෂ්”, “කලුෆ්” , සහ “අල්දුර්” යන අය විසින් සඳහන් කරන ලදයැයි යන්න අබු අම්ර් ගේ අදහසයි
ඒ අනුව මුස්ලිම්වරු තරයේ විශ්වාස කර පිළිගන්නේ මේ හැම ආකාරයකම උච්චාරණ ස්වරූපයද මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා උච්චාරණය කළ ඉස්ලාමීය නීති රීතිවලට අනුකූල බවය
එමෙන්ම මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ රුවන් වැකි පොත් කර පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට දැනුම් ව්‍යාප්ත කිරීමට දායකවූ විශ්වාසවන්ත අයගේ නාමාවලිය අඛණ්ඩව පැවති බවට පිළිගත් හා පිලිපැදී ක්‍රමයන් ඉස්ලාමීය නීතිරීතිවලට එකඟ හා අනුකූලද වේ
මෙම භය භක්තියෙන් පිරුණු විශ්වය ජනක පාරායනාවන් සරලව පැහැදිලි කර  ඇත
එම වාක්‍ය ආයත් නම් වේ
අද බොහෝමයක් ජනයා අනුගමනය කරන අනුකරණ ක්‍රමය වන්නේ දස පනතයි
මාලික් බින් අකස් සඳහන් කරන පරිදි වෙනස් උච්චාරණ විධි අනුගමනය කරන පිළිවෙත ගැන ශුද්ධ නබි තුමා ගෙන හැර දක්වා ඇති ආකාරය පිළිබඳව අබ්දුර්රහ්මාන් ඉබ්න් අබ්දි අල්කාරි මෙසේ පවසයි
කෙසේ වෙතත් නබි තුමා නැමදීම අවසන් කරන තුරු ඉවත සිට කබායෙන් අල්ලා නතරකර මෙසේ ඇසුවෙමි
එවිට ඔහුට නිදහසේ සිටීමට ඉඩ හරින ලෙස උමර් (රලි)ට පවසා හාෂිව් දෙසට හැරී “කියවන්න” යනුවෙන් පැවසීය
එය එසේ පහළ වූ බව නබිතුමා පැවසීය
එය ද මෙසේ පහළ වූ බව නබිතුමා පවසා සිටි අතර ශුද්ධ වූ අල් කුරානය පාරායනය කළ හැකි ආකාර 7 ක් ඇති බවත් එයින් තමන්ට පහසු ඕනෑම ආකාරයකට පාරායන කිරීම සුදුසු බවත් පැවසීය
පහළොස් වැනි ශතවර්ෂයේ විසූ සුප්‍රසිද්ධ ඉස්ලාමීය විද්වතෙකු වූ සුයුති ලියා ඇති තොරතුරු අනුව ඉහත සඳහන් හදීසය වෙනස් වූ ආකාර 40 ක් ඇති බව ගවේෂණය කර ඇත
බොහෝ අයගේ අදහස වන්නේ වෙනස් ආකාරවලට පාරායනය කිරීමේ දී ගැටලු සහගත අවස්ථා මතු වන බවය
අබු අබ්දුර්රහ්මාන් අල් සුලාමි සඳහන් කරන්නේ අබුබක්කර් (රලි), උමර් (රලි), උස්මාන් (රලි) සහ සෛයිද් ඉබ්නු සාබිත් ඇතුළු නබිතුමා සමඟ මක්කාමෙන් මදීනාවට ගිය සංක්‍රමණිකයන් සහ මදීනාවාසීන් පාරායනය කළ ආකාර සමානය
මෙම පාරායනා ක්‍රමය කිරාත් අල් අම්මාන් ලෙස හැඳින්වෙයි
නබිතුමා කාල ක්‍රියා කළ අවුරුද්දේ ජබ්රීල් (අලෛ) දෙවරක් පාරායනා කර පෙන්වූ පරිදි එය පරායනය කෙරේ
සෛද් ඉබ්නු සාබිත් (රලි) තුමා ද පාරායනය කළේ අර්ධාහි ආකිරා නම් වු එම පරායන ක්‍රමයටමය
ඔහුගේ අවසානය දක්වාම මිනිසුන්ට පාරායනය කර පෙන්වූයේ ද මෙම ක්‍රමයටමය
ඉබ්නු සීරීන් පවසන්නේ අද ජනතාව අල් කුරානය පාරායනය කරන්නේ ද එදා ජිබ්රීල් (අලෛ) තුමා, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ අවසාන අවුරුද්දේ පාරායනය කර පෙන්වූ ආකාරයටමය
ජාවද් අහමද් ගාමදී උපුටා දක්වන්නේ අල් කුරානය පාරායනය කළ හැකි ආකාර ඇත්තේ එකක් වන අතර එය කිරාත් හෆ්ස් නොහොත් ව්‍යවහාර භාෂාවෙන් කිරාත් අල් - අම්මාහ් නම්වේ
එදා මුහම්මද් නබි තුමාට අල් කුරානය පහළ වූණේ නබි තුමාගේ ගෝත්‍රය වන කුරෛෂ් ගෝත්‍රයටම ආවේණික වූ භාෂාවෙනි
කෙසේ වෙතත් හෆ්ස් හෙවත් කිරාත් අල් අම්මාහ් ලෙස හැඳින්වෙන ක්‍රමයට පාරායනය කිරීමේ දී ඉරාක් හී කුෆා වැසියන් පාරායනය කරන ක්‍රමය නබි තුමා ජීවත් වූ නගරයේ වැසියන් වන මදීනා වාසීන් පාරායනය කළ ක්‍රමයට වඩා මඳක් ගැටලු සහගත බව හඳුනාගෙන ඇත
තවද කුරෛෂ්වරු අරාබි භාෂාව භාවිතා කරන විලාසය අනුව හම්ස් යන අක්ෂරය භාවිතා කරන ආකාරයට වඩා අඩුවෙන් හිජාස් ප්‍රාන්තයේ අරාබිවරු යොදා ගන්නා නිසා “නාෆි” ක්‍රමයට පාරායනා කිරීමට මඟ පාදා ඇත
ඉෂා ඉබ්නු උමර් පවසන පරිදි තමීම් නැමැත්තා හම්ස් උපයෝගී කරගෙන පාරායනය කළ අතර, හිජාස් වැසියන් විසින් එය සාහිත්‍ය ප්‍රබන්ධනය වැනි අවස්ථාවලදී පමණක් උපයෝගී කර ගෙන ඇත
සමස්ථයක් වශයෙන් ගත් කළ හම්ස් උපයෝගී කර ගනු ලැබ හජ්ද් ප්‍රාන්ත වැසියන්ගේ ප්‍රබන්ධවල කුෆා වාසීන්ගේ භාෂා ක්‍රමය හා පාරායනය කරන ක්‍රමය ගැබ්වී ඇති අතර මදීනා වැසියන්ගේ ප්‍රබන්ධවල හිජාස් ප්‍රාන්ථ වැසියන් හා කුරෛෂ්වරු ඔවුන්ගේ පාරායන කරන ක්‍රමය වන “නාෆී” ක්‍රමයට අනුකූල වන පරිදි “හම්ස්” යොදා ගැනීමට වග බලාගෙන ඇත
කෙසේ වෙතත් අරාබි භාෂාව ගැන මනා නිපුණත්වයක් ඇති විද්වතුන්ගේ ඒකමතික තීරණය වන්නේ අල් කුර්ආන් පාරායනය කිරිමේ දී යොදා ගත හැකි පාරායනය ක්‍රමය එකක් අනෙකට වඩා උසස් නොවන අතර ඒ සඳහා යෙදා ගැනීමට ඇති ක්‍රම හතෙන් එකක් යොදා ගෙන පාරායනය කිරීම සලාතයේ දී සුදුසු බවයි.බොහෝ විට ගැටලු සහගත තත්ත්වයන් යටතේ පාරායනය කළ අල් කුර් ආන් පිටපත උස්මාන් (රලි) තුමාගේ පිටපත සැසඳීමේ දී එම ක්‍රමය නීතියක් ලෙස සලාතයේ දී පාරායනා කිරීමට උපයෝගී කරගත හැකි නමුත් එය කුර්ආන් අර්ථ විවරණය සඳහා සුදුසු නොවුණත් යම් කිසා ආයතනයක් හෙවත් වාක්‍යයක් පැහැදිලි කිරීමට තර්කානුකූලව යොදා ගත හැකිය
කුර්ආන් ලේඛනගත කිරීම හා මුද්‍රණය කිරීම  

 
   
ඉරාන් (දැන් ඇෆ්ගනිස්ථානය) ජාතික උමර් අක්තා ලියූ අල් - කුර්ආන් පිටුවක් Opaque - දිය සායම්, තීන්ත හා රත්‍රන් ආලේප කර ඇති මුක්කතා මුද්‍රණයකි
170 x 109cm (66 15/16 x 42 15/16in) ලෝකයේ බහුලව භාවිතා කරන්නේ ශුද්ධ වූ අල් කුරානයේ මුද්‍රිත පිටපත්ය
ශුද්ධ වූ අල්-කුරානයේ පරිවර්තන විශාල සංඛ්‍යාවක් ලොව පුරා මුද්‍රණය කර ඇත
ලොකු පොඩි, සරසා නැති, සරසා ඇත, වියදම් අධික හෝ අඩු වියදම් වශයෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත්වී ඇත
ද්වි භාෂාවන්ගෙන් යුක්ත වූ එනම් එක් පැත්තක අරාබි භාෂාවෙන් ද අනෙක් පැත්තෙන් එහි තේරුම සහිත එම රටවල්වල බොහෝ දුරට නිතරම භාවිතා වන හුරු පුරුදු භාෂාවකින් ද වේ
අල්කුරානය නොයෙක් ප්‍රමාණයෙන් යුත් කෘති ලෙස එළි දක්වා ඇත
මුලින්ම ශුද්ධ වූ අල් කුර් ආනය මුද්‍රණය කළේ කැටයම් කරන ලද ලී පුවරුවල එක පිටුවක එක පුවරුවක් ලෙස යොදාගෙනය
දහවන සියවසේ සිට දින යොදන ලද පුවරු විශාල ප්‍රමාණයක පිටු මුද්‍රණය කර ඇත
එමෙන්ම අල් කුරානය නැවත නැවත අතින් නිමවන ලද අලංකාර අක්ෂර කලා සහිතව ද මුද්‍රණය කර ඇත
1573/1538 වකවානුවල වැනීසියේ මුද්‍රණය කර භාවිතා වූ පැරණිම අල් කුරාන් පිටපත් ඉතාමත් ශීඝ්‍රයෙන් අලෙවි කර ඇත
එය උස්මාන් පාලකයාගේ පාලන කාලයේ සකස් කර රට රටවල්වලට බෙදා හරින ලද පිටපතකින් උපුටා ගෙන ඇත
1787 දී රුසියානු ජාතික කැතරින් අල් කුරාන් පිටපත් මුද්‍රණය කිරිම සඳහා තමන් විසින් වියදම් දරනු ලැබ ඇත
මෙය අනුගමනය කර 1828 දී කාසාන්වලද 1833 දී පර්සියාවේ ද 1877 දී ඉස්තාන්බුල්වල ද මුද්‍රණය කර ඇත
පරිගණකය උපයෝගී කර ගෙන වුවද මුළු අල් කුරානයේම ඇති මූලික අදහස් සියල්ලම කැටි කොට එලි දැක්වීම ඉතාමත්ම අපහසු කාර්යයකි
අන්තර්ජාලයේ වැදගත් කෘති අංශයේ කුරාන් පිටපත් මුද්‍රිතව හා තාවකාලික එකතුවක් ලෙස නොමිළයේ සපයා ඇත
පරිගණක තාක්ෂණය උපයෝගී කරගෙන බොහෝ නිර්මාණකරුවන් පරිගණක අක්ෂරයන් අල් කුරාන් අක්ෂරවලට අදාළව සැකසීමට ඉදිරිපත් වී උනන්දුවෙන් කටයුතු කරති
අල් කුරානය තොග වශයෙන් මුද්‍රණය වීමට පෙර මෙය අත් පිටපත් ලෙස හා අක්ෂර කලාවන් ලෙස හුවමාරු විය
අතීතයේ පටන් මුස්ලිම්වරුන්ගේ ප්‍රතිපත්තිය හා පිළිගැනීම වන්නේ අල් කුරානයේ තොරතුරු ඇසුරින් රූප නිර්මාණය කිරීම, එය රංගනයක් වශයෙන් එළි දැක්වීම, හෝ එහි අදහසට අංශු මාත්‍රයක් හෝ පටහැනි වන ආකාරයට කටයුතු කිරීම බරපතල වරදක් වන බවයි. එදා පටන්ම මුස්ලිම්වරු ශුද්ධ වූ අල් කුරානය තම ජීවිතයටත් වඩා උසස් කොට සලකා ආදරයෙන් ආරක්ෂා කරති
අරාබි අක්ෂර විවිධ අක්ෂර කලා අනුව හැඩකර ඉදිරිපත් කර ඇති අතර සමහර වාක්‍ය සංකීර්ණ හා අලංකාර ලෙස නිමවා ඇත
අරාබි අක්ෂර කලාව චීන අක්ෂර කලාව හා සමානවම ඉහළින්ම පසසා ඇති කලාවකි
මුස්ලිම්වරු ද අල් කුරානයේ අක්ෂර වර්ණ තීන්ත රත්‍රන් තහඩුවල අරබෙක්ස් ක්‍රමයට සකස් කරන ලද පුවරු මේ සමඟ ප්‍රදර්ශනය කිරීමට කටයුතු කර ඇත
අල් - කුරානයේ විවේචන  

යුද්ධය හා සාමය යන මාතෘකා සම්බන්ධයෙන් ශුද්ධ වු අල් කුර් - ආනය දක්වන මග පෙන්වී ම පිළිබඳ ව මෑත කාලීනව මතු වූ සාකච්ඡා හා විවාද බොහෝමය
යම් විචාරකයන් පෙන්වාදෙන්නේ අල් -කුර් ආනයේ සඳහන් වන සමහර පදයයන්ගේ ඓතිහාසික සහ සාහිත්‍යමය ප්‍රකරණයන් සැලකු විට, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ ජීවිත කාලය තුළත් එතුමාගේ වියෝවෙන් පසුවත්, මිත්‍යාදෘෂ්ඨිකයන්ට විරුද්ධව හමුදාමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට අනුමැතිය ලබාදෙන බවයි. මෙම විවේචනයන්ට ප්‍රතිචාර වශයෙන් සමහර මුස්ලිම්වරුනගේ තර්කය වන්නේ, අල් කුර් - ආනයේ සමස්ථයක් වශයෙන් ගත් කළ එහි ප්‍රකරණයෙන් බාහිරව ඉහත සඳහන් ආකාරයේ පද්‍යයන්ගේ අර්ථය බාහිරව ඉහත සඳහන් ආකාරයේ පද්‍යයන්ගෙන් අර්ථය සලකා ඇති බවයි. තවද, එම පද්‍යයන් අල් කුර් - ආනයේ ප්‍රකරණයෙන් සැලකු විට අල් කුර් - ආනය ආත්මාරක්ෂාව සඳහා හැරෙන්නට අන් සෑම අවස්ථාවකදීම ප්‍රචණ්ඩකාරී ලෙස හැසිරීම තහනම් කරන බව පැහැදිලිවම දැකගත හැකි බවත් ඔවුන් පෙන්වා දෙයි
ඇතැම් විවේචකයන් ශුද්ධ වු අල් කුර් - ආනයේ දිව්‍යමය මුලාරම්භය පිළිබඳ මුස්ලිම්වරුන් දරන විශ්වාසය ප්‍රතික්ෂේප කරයි
ඔවුන්ගේ මෙම තර්කයට පදනම් වී ඇත්තේ අල්කුර් - ආනයේ යම් යම් පාඨ  වල ගැටළු සහ සදාචාරාත්මක ගැටළු  පවතින බවට ඔවුන් දක්වන අදහසයි
අල්-කුරානය - සංස්කෘතිය 

බොහෝ මුස්ලිම්වරු අල්-කුරානයේ  කඩදාසි පිටපත් සඳහාද මහත් භක්තියක් දක්වයි. ඔවුන් අල්-කුරානය කියවීමට පෙර සිරිතක් ලෙස ධෝවනයක යෙදේ
ඉරී, පිටු ගැලවී ගොස් අබලන් තත්වයේ පවතින පිටපත් වුවත් අපද්‍රව්‍ය ලෙස ඉවත නොදමා ගඟක් දිගේ ගලා බැසීමට හෝ කිසියම් ස්ථානයක සුරක්ෂිතව තැබීමට හෝ කිසියම් ඈත ප්‍රදේශයක වළ දැමීමට හෝ සළස්වයි. බොහෝ මුස්ලිම්වරු අල්-කුරානයේ කොටසක් වත් එහි ප්‍රකෘති අරාබි භාෂාවෙන් කටපාඩම් කර තබා ගනියි
මෙය සාමාන්‍යයෙන් යාඥා ඉටු කිරීම සඳහා භාවිතා වේ
සම්පුර්ණ අල්-කුරානයම කට පාඩමින් දත් තැනැත්තාට හැෆිස් යන පදවියට උරුමකම් කිව හැක
77-79 සූ‍රාවෙහි සම්ප්‍රදායානුකූල සහ පදගතාර්ථ විවරණයට  අනුව අල්-කුරානය හඳුන්වා ඇත්තේ මෙසේය
“මෙය අති ගෞරවනීය, මනාව සුරක්ෂිත කළ පුස්තකයක්මය
පිවිතුරු වූවන් හැරෙන්නට අන් අය මෙය ස්පර්ශ කිරීම කළ යුතු නොවේ
” බොහෝ මුස්ලිම් පින්වතුන් සිතන ආකාරයට අල්-කුරානයේ හෝ මුස්තාෆයේ පිටපතක් ස්පර්ශ කිරීමට ප්‍රථමයෙන් මුස්ලිම්වරු වුබ්
වලින් ධෝවනය කළ යුතුය
මෙම මතය තවත් විද්වත් පිරිසක් මඟින් විවාදයට ලක් කර ඇත
ඔවුන් පවසන අන්දමට අරාබි භාෂාමය රීතීන් අනුව ඉහත සඳහන් වැකිය සෘජු කරුණක් ප්‍රකාශ නොකරයි