Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
එමෙන්ම විධිමත් යටත් විජිතයක් බවට පත්වීමෙන් වැළකී සිටීමට සමත්වූ කලාපයේ එකම රාජ්‍යය බැව් කියා සිටීමේ හැකියාවද ටොංගා රාජ්‍යය සතුය
ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකින් අනතුරුව පූර්ණ ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් යුතු  ව්‍යවස්ථානුකූල රාජාණ්ඩුවක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ටොංගා රාජ්‍යය සැලසුම් කරමින් සිටී. මහජන නියෝජිතයින් තෝරාපත් කර ගැනීම සඳහා වන විධිමත් මැතිවරණයක් 2010 දී පැවැත්වෙනු ඇත
එලිස් දූපත් නමින් අතීතයෙහි හඳුන්වනු ලැබුවා වූ ටුවාලු යනු හවායි සහ ඕස්ට්‍රේලියාව අතරමැද, පැසිපික් සාගරයේ පිහිටා ඇති පොලිනීසියානූ දූපත් රාජ්‍යයකි
එ‍රටෙහි ආසන්නතම අසල්වාසීන් වනුයේ කිරිබටි, නාඋරු, සහ ෆීජි යන ටුවාලු රාජ්‍යන්ය, හුණු ගල් පරවලින් සෑදුනු දූපත් හතරකින් ද, ස්වාභාවික කොරල් පර වළළු පහකින් ද ටූවාලු සමන්විත වෙයි
රට වැසියන් සංඛ්‍යාව 12373 කි
මේ ජනගහනයෙන් විද්‍යාමාන වන්නේ ඉතා සුළු  ජන සංඛ්‍යාවක් වෙසෙන වතිකානු පුරවරය සහ නාඋරු ද අයත් වන 'ටුවාලු' රාජ්‍යය, ලෝකයේ ඉතා අඩු ජනගහනයක් වෙසෙන ස්වෛරී රාජ්‍යයන් අතුරින් තෙවන ස්ථානයෙහි සිටින බවය
ටුවාලු රාජ්‍යය පැතිර පවත්නා සැබෑ භූමි ප්‍රමාණය බැලූවිට නියත වශයෙන් වර්ග කිලෝමීටර් 26 කි (වර්ග සැතපුම් 10 කි) මේ අනුව, භූගෝලීය වශයෙන් ලොව ඇති හතරවන කුඩාම රට ටුවාලු වේ
මෙරට විශාලවන්නේ රටවල් තුනකට වඩා පමණි
එනම් වර්‍ග කිලෝමීටර් 0.44 ක් වූ (වර්ග සැතපුම් 0.17 ක් වූ) වතිකානු පුරය, වර්‍ග කිලෝමීටර් 1.95 ක් වූ (වර්ග සැතපුම් 0.75 ක් වූ ) මොනාකෝ සහ වර්ග කිලෝමීටර් 21 ක් වූ (වර්ග සැතපුම් 8.1 ක් වූ ) නාඋරුය
ටුවාලු රාජ්‍යයෙහි ප්‍රථමයෙන් පදිංචි වූ වැසි‍යෝ පොලිනීසියන්වරු වූහ
19 වැනි සියවසෙහි අගභාගයේ දී එක්සත් රාජධානියේ බලපෑම් වලට ලක්වන්නට මෙම දූපත් වලට සිදු විය
1892 සිට 1916 දක්වා කාලය තුළ ආරක්ෂිත රාජ්‍යයක කොටසක්  වශයෙන් එලිස් දූපත් බ්‍රිතාන්‍ය විසින් පාලනය කරන ලදි
අනතුරුව ගිල්බට් සහ එලිස් දූපත් කොළනි, 1916 සිට 1974 දක්වා ද බ්‍රිතාන්‍යය විසින් පාලනය කරන ලද්දේය
නිදහසින් පසුව 'කිරිබටි' යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබූ පැරණි ගිල්බට් දූපත් වලින් වෙන්වී, ටුවාලු නමින් වෙනම බ්‍රිතාන්‍ය යටත් ප්‍රදේශයක් බවට පත්වීම පිණිස 1974 වසරේ දී එලිස් දූපත් වැසියෝ ඡන්දය පාවිච්චි කළෝය
පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයටද අයත් ටුවාලු රාජ්‍යය වර්ෂ 1978 දී පුර්ණ නිදහස ලැබීය
මූලාශ්‍ර

දූපත්
උගන්ඩා ජනරජය නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ පිහිටි සතර දෙසින්ම භූමියෙන් වටවූ  රාජ්‍යකි
මෙහි දේශ සීමාවන් ‍මෙසේ  වෙයි
නැගෙනහිරට කෙන්යාව, උතුරට සුඩානය, බටහිරට කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය හා දකුණට ටැන්සානියාවත්, කෙන්යාවෙන් හා ටැන්සානියාවෙන් ද මායිම් වී පවතින  වික්ටෝරියා විලෙන්  සෑහෙන කොටසකින්ද මෙරටෙහි දකුණු දිග ප්‍රදේශය සමන්විත වෙයි
'උගන්ඩා' යන නාමය ලැබෙන්නේ 'බ්‍රගන්ඩා' රාජධානිය' යන්නෙනි
බ්‍රගන්ඩා රාජධානියේ අගනුවර වන කම්පාලාද සමඟින් රටෙහි දකුණු දිගින් කොටසක් වටකරලයි
රටේ ජනගහනයෙන්  සියයට පනස් එකක් පමණ ජිවත් වන්නේ අවම (ජාත්‍යන්තර) දෛනික ආදායම් මට්ටම වන ඇමෙරිකන් ඩොලර් 1.25 ට වඩා පළෙ මටිටමක ආදායම් ලබමිනි
මේ තත්ත්වය නිසා උගණ්ඩා වැසියන් බරපතල ආහාර අර්බුදයකට මුහුණ පා සිටී

අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
උරුගුවායි නිල වශයෙන් උරුගුවායි පෙරදිග සමුහාණ්ඩුවවේ
එය දකුණු ඇමරිකාවෙහි ගිණිකොණ දෙසින් පිහිටා ඇත
එහි ජනගහනය මිලියන 3.3 කි
අගනුවර වන මොන‍්ටෙවීඩියෝ හා ඒ ආශ්‍රිතව  මිලියන 1.1 ජිවත් වේ
88% ක් යුරෝපීයානු සංක්‍රමණිකයන්ය
එහි එකම මායිම උතුරු බ්‍රසීලයේ ජියෝග්‍රැන්ඩෙඩුසුල් වේ
බටහිරින් උරුගුවාය ගඟින්ද හා නිරිත දෙසින් රියෝඩිලාප්ලාටා මෝය හා ආජින්ටිනාව ගඟ දෙපසද  ගිණිකොණ දෙසින් දකුණු අත්ලාන්තික සාගරයද වේ
වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 0.176 වන මෙය සුරිනේම් වලට පසු බිම් ප්‍රමාණයෙන් දෙවනි තැන හිමිවන කුඩාම රාජ්‍යයයි
1680 පෘතුගීසින් විසින් සොයා ගන්නා ලද කොලනියාඩෙල් සැක්‍රමෙන්ටෝ එහි ඇති පැරණිතම යුරෝපියානු ජනාවාසයයි
18 වන ශතවර්ෂයේ මොන්ටවීඩියෝ ස්පාඤ්ඤයන් විසින් සොයා ගත්තේ හමුදාමය බිමක් වශයෙනි
ස්පාඤ්ඤය, ආජින්ටිනාව සහ බ්‍රසීලය සමඟ 1811 – 1828 පැවති අරගලයකින් පසු එරට නිදහස ලැබිය
එහි ව්‍යවස්ථාදායක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ඇති අතර ජනාධිපති විසින් රාජ්‍ය හා ආණ්ඩුව පාලනය කරයි
ආර්ථිකය විශාල ලෙස රදා පවතින්නේ කෘෂිකර්මය මතය
ලතින් ඇමරිකානු රටවල් අතර දුෂණය අවම රට ලෙස මෙය හැඳින්වේ
දේශපාලන හා කම්කරු නීති මෙම දේශය තුල වඩාත් නිදහස්ව පවති
දකුණු ඇමරිකාව ‍තුල ආර්ථික වශයෙන් විශාල ලෙස සංවර්ධනය වු රටකි
එහි ඒක පුද්ගල ආදායම හා ජිවන රටාව ලෝකයේ 47 වන ස්ථානය ගනී
2007 වර්ෂයේ ලතින් ඇමරිකානු රට වන මෙය ජාතික මට්ටමෙන් සම අයිතීන් නීතිගත කොට ඇත
ආශ්‍රිත

දකුණු ඇමෙරිකානු රටවල්
අද අප භාවිතා කරන පරිගණකයට ඇත්තේ අවුරුදු 50 කට ආසන්න කෙටි කාලයක් වුව ද මෙම යන්ත්ර‍ය සියවස් ගණනවක ක්ර මික විකශනයක ප්ර තිඵලයකි
මෙතරම් ශීඝ්ර  වර්ධනයක් සිදු වූ කාර්මික නොවන භාණ්ඩයක් හෝ තාක්ෂණයක් තවත් නැති තරම් ය
පරිගණකයේ මූලාරම්භය සෙවීමට මිනිස් ශිශ්ටාචාරයේ මුල් අවදියට පිවිසිය යුතු ය
මිනිසා ගණනය කිරීම ආරම්භ කළේ තම ඇඟිලි ගැනීමෙනි
අංක ගණිතයේ දී අප භවිතා කරන දශම අංකනය (Decimal Number System) සෑදී ඇත්තේ මෙසේ ය
ගණන් කිරීම සඳහා මූලික යන්ත්රශය නිර්මාණය කළේ ක්රිe
පූ 3000 දී පමණ චීන ජාතිකයන් විසුනි
චීනුන් මේ සඳහා ගණක රාමුව හෙවත් පබළු රාමුව යොදාගත් බවට සාක්ෂි තිබේ
එය දැනට කුඩා දරුවන්ට ගණිතය කියා දීමට බෝල රාමුවට සමාන ය
අප දැනට භාවිතා කරන විද්යුභත් ගණක යන්ත්රටයේ මූලාරම්භය ද මෙයයි
පසු කාලයේ දී ගණනය කිරීම සඳහා විව්ධ ක්රනම භාවිතා කරනු ලැබීය
ව. 1642 දී තරුණ ප්රංේශ ජාතිකයෙකු වූ බ්ලේස් පැස්කල් (Blaise Pascal) විසින් ගණක යන්ත්ර යක් නිපද වීය
1673 දී පැස්කල්ගේ මෙම ගණක යන්ත්රකය, ජර්මන් ජාතික ගණිතඥයකු වූ ගොට්ෆ්රෙකයිඩ් (Gotfreid Wilhelm Von Leibing) විසින් වැඩි දියුණු කරන ලදී
1801 දී ප්රං්ශ ජාතික රෙදි වියන්නෙකු වන ජෝෂප් මරේ (Joshap Marie) විසින් රෙදි විවීමේ මෝස්තරය නිර්මාණය කිරීම සඳහා සිදුරු සහිත කාඩ්පත් උපයෝගී කර ගන්නා එක්තරා ක්රිමයක් හඳුන්වා දුන්නේය
1883 දී ඉංග්රීතසි ජාතික මහාචාර්ය චල්ස් බාබේජ් (Charles Babage) මෙම යන්ත්ර්ය තවත් දියුණු කළේය
මෙම යන්ත්රපය ‘විශ්ලේෂක යන්ත්ර්ය’ (Analytical Engine) නමින් හැඳින්වීය
සිදුරු කාඩ්පත් උපයෝගි කර ගෙන දත්ත ආදානය (Input) කිරීමේ හැකියාවත්, මතක ගබඩාවකුත් (Memory), අංක ගණිතමය කාර්යයන් නිරූපනයත්, ක්රිමලේඛන පාලනයත්, ස්වයංක්රීකයව මුද්රmණ පිටපත් නිකුත් කිරීමත්, දශමස්ථාන 20 කට නිවැරදිව ගණිත කර්ම කිරීමේ හැකියාවත් මෙම යන්ත්රරයට තිබුණි
නූතන පරිගණකයේ මූලික සංකල්පය මෙම යන්ත්රේයෙන් මහාචාර්ය බාබේජ් ලොවට හඳුන්වා දුන්නේ ය
ඉංග්රීතසි ජාතික කවියෙකු වූ බයිරන් සාමිගේ (Lord Byron) දියණිය වූ ලොවස් ආර්යාව (Madam Loveace) ද මෙම ප්ර යත්නයට උර දුන්නාය
ක්ර මලේඛන ගබඩා කිරීමේ සංකල්පය හඳුන්වා දුන්නේ ඇය විසිනි
මෙම ක්ර්මලේඛන ක්ර මය අඩා (ADA) නමින් ක්රාමලේඛන භාෂාවක් වශයෙන් පසු කලෙක දියුණුවට පත්විය
දැනට ද මෙම ක්ර්මලේඛන භාෂාව නවීන පරිගණකවල භාවිත වනු දක්නට හැකිය
ක්රිණ
ව. 1887 දී එවකට ඇමරිකානු ජන සංඛ්යානලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවය කළ ඇමෙරිකානු විද්යානඥයෙකු වු හර්මන් හෝල්රිත් (Herman Hollerith)

 ජන සංගණන කටයුතු කිරීම සඳහා මහාචාර්ය බාබේජ්ගේ කාඩ්පත් කියවිමේ යන්ත්රrය යොදා ගන්නා ලදී
මේ නිසා ජන සංගණන ක්රිායාදාමය ඉතා සාර්ථකව හා කාර්යක්ෂමව සිදු කර ගත් හැකි විය
මෙම යන්ත්ර ය යොදා ගැනිමට පෙර වසර 10 ක පමණ කාලයක් ගත් වු මෙම කාර්යය, ඉහත යන්ත්ර යෙන් අවුරුදු තුනකින් නිම කළේය
මෙම කාර්යය නිසා ඇමෙරිකාවේ ඉතාම ජනප්රි්යත්වයට පත් වු මෙම යන්ත්රනය පසු කලෙක වැඩි දියුණු විය
1896 වන විට හෝල්රිත් මෙම යන්ත්ර්ය වාණිජ මට්ටමින් විකිණීම සඳහා වෙනත් ආයතනයක් සමග එක් වී (International Business Machine Corporation – IBM) සමාගම පිහි‍ටුවීය
අද ලෝකයේ පරිගණක නිපදවන ප්රcධාන සමාගම වන IBM සමාගමේ මූලාරම්භය මෙයයි
1937 සිට 1944 දක්වා කාල පරිච්ඡේදය තුළ සිදුරු කාඩ්පත් පරිගණකය ඇමරිකාවේ හාර්වඩ් විශ්ව  විද්යුලයේ මහාචාර්ය හෝවාඩ් අයිකන් (Howard Aiken) විසින් තම ශිෂ්යායින්ගේ සහ IBM සමාගමේ ද සහය ඇතිව තවත් වැඩි දියුණු කෙ‍රැණි
චාල්ස් බබේජ්ගේ මෙම යන්ත්රවයට පරිගණක මූලධර්ම උපයෝගී වශයෙන් මුල් වරට මෙහි දී යොදා ගැණිනි
විද්යුදත් යාන්ත්රිේක ප්රතවාහක, යන්ත්රිගක ප්රලතිරෝධයන්, අංක ගණිතමය ගණනයන් සඳහා ද මෙම යන්ත්ර්ය යොදා ගැණින
මෙම යන්ත්රටය මාක් 1 (Mark 1) නමින් එළි දැක්වීය
විශාල විදුලි ‍රැහැන් පද්ධතියක් සහිත විශාල යන්ත්ර්යක් වූ මෙය ක්රි1යා කරවීමේ දී නොයෙකුත් බාධා පැමිණින
1937 – 1938 වර්ෂවල දී පළමු ඉලෙක්ට්රොොනික පරිගණකය ඇමරිකාවේ බිහිවිය
ඇමරිකාවේ අයෝවා විශ්ව විද්යා ලයේ ගණිතය පිළිබඳ මහාචාර්ය, ජෝන් වින්සන්ට් ඇටනසොෆ්ට් (John Vincent Atanasoft) සහ ක්ලිෆඩ් බෙරි (Clifford Berry) යන විද්යාකඥයින් විසින් මෙම කාර්යය ඉ‍ටු කරන ලදී
පළමු වරට රික්තක නාල (Vaccum Tubes) යොදා ගනිමින් ගණිත කාර්යයන්, තර්කාන්විත ක්රියයාදාමයන් සහ දත්ත ගබඩාකරණය මෙම යන්ත්රTයෙන් ඉ‍ටුකල හැකි විය
සමගාමී සමීකරණ විසඳීමේ හැකියාව ද මෙම යන්ත්රිය සතු විය
1940 වර්ෂයේ දී සාමාන්ය  පරිහරණය සඳහා වූ ඉලෙක්ට්රොලනික පරිගණකය නිපදවන ලදී
එනියැක් (Eniac) නමින් හඳින් වූ මෙය රික්තක නාල 18,000 කින් සමන්විත වූ අතර, වර්ග අඩි 5000 ක ප්ර0දේශයක් පුරා පැතිර පැවති, ටොන් 30 ක් බර විශාල යන්ත්ර යක් විය
තත්පරයක දී ගුණ කිරීම් 500 ක් කිරීමේ හැකියාව මෙම යන්ත්රතය සතු විය
මෙම යන්ත්රිය ඇමරිකාවේ යුධ හමුදාවේ පරිහරණය සඳහා යොදා ගැණුනි
පරිගනක ඉතිහාසයේ ඉතාම වැදගත් අවස්ථාව  ලෙසින් අප දකින්නේ 1945 වර්ෂයේ දී ද්විත්ව අංකන පද්ධතිය (Binray Number System)
වොන් නියුමන් (Von Neuman) විසින් ලොවට හඳුන්වා දීමයි
සාමාන්ය  දශමය අංකනය වෙනුවට දත්ත ගබඩා කිරීමේ දී මෙම ද්විත්ව අංකන ක්රසමය යොදාගත හැකි බව නියුමන් පෙන්වා දුන්නේය
ජෝජ් බුලී (George Bully) ගේ බුලියන් වීජ ගණිතයේ (Bullian Algebra) අංකන ක්ර මය පරිගණක කටයුතු සඳහා යොදා ගැණින
මේ නිසා විශාල සංවර්ධිත පියවරක් පරිගණක ඉතිහාසයේ තවත් නොමැති තරම් ය
1959 වර්ෂයේ දී රික්ත නාල (Vaccum Tube) වෙනුවට ට්රාrන්සිස්ටර් (Transister) භාවිතය ඇරඹිණ
පරිගණක භවිතා කිරීමේ දී තිබූ නොයෙකුත් බාධක මේ නිසා මග හැරිණ
පරිගණකය සඳහා විශාල ඉඩකඩක් පාවිච්චි කිරීමට අවශ්යන වීමත්, රික්ත නාල පාවිච්ච කිරීමේ දී යන්ත්ර  තුළ සිදිවන අධික රත්වීම වලක්වා ගැනීමට මෙය කදිම විසඳුමක් විය
60 දශකයේ ක්රටමලේඛන භාවිතයේ දියුනුවත් සමගම 1964 වර්ෂයේ දැනට අප භාවිත කරන නවීන පරිගණකයේ මූලාරම්භය සිදුවිය
තවත් වැදගත් දෙයක් නම් සංගෘහිත පරිපථ (Intergrated Circuits) ලොවට හඳුන්වා දීම ය
සිලිකන් මූලද්රතව්යදය යොදා නිම කළ කුඩා චිපයක් (Sillicon Chip) මේ සඳහා යොදා ගැණින
ට්රාසන්සිස්ටර සිය දහස් ගණනක් තුළ ගබඩා කළ හැකි දත්ත තම කුඩා සංගෘහිත පරිපථයක් තුළ ගබඩා කිරීමේ හැකියාව ලැබිණි
දැනට පරිගණකය තුළ භාවිත වන ක්ෂුද්රක සකසනය (Micro Processor)බිහි වූයේ මෙම චිපයක් හඳුන්වා දීමෙන් පසුවය
ඉන්පසු චිපයේ වැඩි දියුණු අවස්ථාව විශාල සංගෘහිත පරිපථ (Large Intergrated Circuits – L
I) සහ ඉතා විශාල සංගෘහිත පරිපථ (Very Large Intergrated Circuits – V
C) ආදී වශයෙන් වෙළඳ පොළට හඳුන්වා දෙන ලදී
1965  වර්ශයේ පළමුවන කුඩා පරිගණකය (Mini Computer) Digital Equipment Corporation සමාගම විසින් ලොවට හඳුන්වා දෙන ලදී
1977 වර්ශයේ දී පළමුවන ක්ෂුද්රt පරිගණකය (Micro Computer) ලොවට හදුන්වා දෙන ලදී
ක්රeමලේඛන තාක්ෂණය මීට සමගාමීව දියුණු වූ අතර, 1978 වර්ශය වන විට ක්රලමලේඛන භාෂා ගණනාවක් ලොවට හඳුන්වා දී තිබිණ
පරිගණක නිෂ්පාදන සමාගම් ද ලොව රටවල් කිහිපයක බිහි වී දියුණු විය
පරිගණකය සුපිරි භාණ්ඩයක් බවට පත්විය
1981 වර්ශයේ දී IBM සමාගම විසින් ප්ර
ථම පෞද්ගලික පරිගණකය (Personal Computer) නිෂ්පාදනය කර අලෙවි කළේය
මෙය ද පරිගණක ඉතිහාසයේ වැදගත්ම මෙන්ම පරිගණක වාණිජ ක්ෂේත්රියේ ද පැහැදිලි කඩයිමක් විය
පරිගණකය කාගේත් පෞද්ගලික භාණ්ඩයක් වීමට අඩිතාලම මෙයින් ඇතිවිය
අද අප භාවිත කරන නවීනතම පරිගණකය  (Palmtop Computer) අපේ අතේ ගෙන යා හැකි මෙන්ම සාමාන්යර පුද්ගලයෙකුට දැරිය හැකි මුදලකට ගතහැකි එක්තරා සුපිරි භාණ්ඩයකි
පරිගණක අධ්ය පනය ලොව පුරා පැතිර ඇත
සන්නිවේදන ක්ෂේත්රියේ දියුණුව පරිගණක දියුණුවත් සමග සමගාමීව සිදු වීම නිසා ලොව කුඩා ගම්මනයක් බවට පත්වන තරමට සන්නිවේදනය දියුණු වී ඇත
අප ඉන්ටනෙට් ජාලය හරහා කරන ගණුදෙනු, ලියුම් කියුම් හුවමාරු, රූපවාහිනී, ගුවන් විදුලි වැඩසටහන් මේ සියල්ලම පරිගණකය නිසා සිදු වූ ආශ්චර්යයන් ය
පණිවිඩ හුවමාරුව අඩ ක්ෂණයකින් ලොව එහා කෙලවර සිට මෙහා කෙලවරට සිදු වේ
එය ඉතා පහසු මුදලකට මෙන්ම ආයාසයකින් තොරව සිදු වේ
අද නවීන ලෝකයේ පරිගණක රොබෝවරුන් මිනිසුන්ට කළ හැකි මෙන්ම කළ නොහැකි බොහෝ දේ කරති
පරිගණකය වසර 2020 වන විට මිනිස් මොළය පරදවා නැගී සිටින බව විද්යාොඥයින්ගේ මතයයි
පස්වැනි පරම්පරාවේ පරිගණක ස්වකීය චින්තනය ඇතිව බිහි වන ඒවාය
විශාල දත්ත සම්භාරයක් ගබඩා කර තැබිය හැකි, දත්ත උපයෝගී කරගෙන සිතා මතා ක්රිනයා කළ හැකි පරිගණක අනාගතයේ බිහි වන බව නො අනුමානය
හුරුලුනික වැව යනු අනුරාධපුර, ගලෙන්බිඳුනුවැව නගරයට 4km අසන්නයෙන් පිහිටා ඇති  ගම්මනයකි
කෝට්ටේ යුගය ආලෝකමත් කළ ශ්‍රේෂ්ඨතම පාලකයා වූයේ පස්වන බුවනෙකබාහු රජතුමාගෙන් පසු බලයට පත් වූ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු ය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1415 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දක්වා වසර 53ක් රජ කළ මේ රජතුමා මුළු ලංකාවම එක්සේසත් කළ පාලකයෙක් විය
මේ රජු අභිෂේකයෙන් වසර 3කට පසු තම අගනුවර කෝට්ටේ ට ගෙන ගියේය
කෝට්ටේ නගරය අංග සම්පූර්ණ නගරයක් බවට අත් වූයේ මේ කාලයේ ය
මේ කාලය ලංකා ඉතිහාසයේ අවසාන විභූතිමත් කාලය ලෙස සැලකේ.

මේ රජු සමයේ සිදු වූ වැදගත් සිදුවීම් අතර යාපනය හා වන්නි ප්‍රදේශ ඈඳා ගැනීම, මලය රටෙහි හට ගත් කැරැල්ලක් මැඬලීම, වන්නි ප්‍රදේශවල ස්වාධීන ව නැඟී ආ නායකයින් අවනත කර ගැනීම, යාපනයේ පාලකයා ලෙස සපුමල් කුමරු පත් කිරීම, විජයනගර් අධිරාජ්‍යයේ තොටුපොළක් ආක්‍රමණය කිරීම, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1462 දී ජෝතිය සිටානන් ඇති කළ කැරැල්ලක් මැඬලීමට අම්බුළුගල කුමරු යැවීම හා වෙළඳ ගනුදෙනුවක් මුල් කරගෙන දකුණු ඉන්දියාවේ අදිවිරරාම පටුන ආක්‍රමණය කිරීම ද වෙයි
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දී මේ රජතුමා මිය ගිය විට එතුමාගේ දියණියගේ පුතා වූ ජයබාහු කුමරා  දෙවන ජයබාහු රජ නමින් බලයට පත් විය
රජවරු - කෝට්ටේ රාජධානිය
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් උපත ලැබුවේ 1853 ඔක්තෝම්බර් මස 21 දින ස්ටොක්හෝල්ඩ් නගරයේදී ය
මහාචාර්ය "නිකොලේ නිකොලවිච් සින්" යටතේ ඔහු රසායන විද්‍යාව හැදෑරීය
ඔහුගේ පියා වන ඇන්ඩ්‍රිමට් ඇෂ්ලල් නො‍බල්ගේ පීටස්බර්ග් හි ව්‍යාපාරය බංකලොත් වීම නිසා වර්ෂ 1859 දී පියා සමඟ නැවත ස්වීඩනයට පැමිණීමට නොබෙල්ට සිදුවිය
ඉන් අනතුරුව ඔහු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය පිළිබඳව හැදෑරීමට හා නයිට්‍රොග්ලසිර්න් භාවිතය පිළිබඳ හැදෑරීමට වෙහෙසුණේය
වර්ෂ 1895 දී නොබෙල් සිය අවසන් කැමැත්ත ලියුවේය
එයට අනුව ඔහුගේ වස්තුවෙන් විශාල කොටසක් නොබෙල් ත්‍යාගයේ පදනමට ස්ථාපිත කෙරිණි
භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යයට කල සේවයන් ආදිය සඳහා ගරු කිරීමක් වශයෙන් වර්ෂ 1901 සිට මෙම නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමීම සිදු කර තිබේ
නොබෙල් සාම ත්‍යාගය හඳුන්වාදීම ඔහු සමඟ කලක් විසූ ලේකම්වරියක වන බර්තා වොන් සට්නර් ගේ බලපෑම මත සිදුවූ බව පැවසේ
වර්ෂ 1905 දී ඇය එම ත්‍යාගය  දිනා ගත්තාය
ඩයිනමයිට්

නොබෙල් නයි‍ට්‍රොග්ලසරින් සමඟ කීසල් ගුවර් නම් අවශෝෂක නිශ්ක්‍රිය ද්‍රව්‍යයන් එකතු කිරීමෙන් වඩා සුරක්ෂිතව හැසිරවිය හැකි පුපුරණ ද්‍රව්‍යය මිශ්‍රණයක් නිර්මාණය කළේය
වර්ෂ 1867 දී ඔහු එය ඩයිනමයිට් යනුවෙන් නම් කළේය
වර්ෂ 1867 දී එයට ඔහු බලපත්‍රයක් ලබාගත්තේය
එංගලන්තයේ රෙඩ්හිල්, සරේ හි පතලක දී පළමු වරට එය  ප්‍රදර්ශණය කෙරිණි
ඉන් අනතුරුව නොබෙල් නයිට්‍රොග්ලසරින් සමඟ ගන් කොට්න්(gun-cotton) නම් තවත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් මිශ්‍රකර ඊට වඩා ප්‍රබල පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් නිමවිය
වර්ෂ 1876 දී 'ජෙලිග්නයිට්' ලෙස නම් කර එයට බලපත්‍රයක් ලබාගත්තේය
තවදුරටත් පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් හා අනිකුත් ද්‍රව්‍යය එකතු කිරීමෙන් ඔහු විසින් එය දියුණු කරන ලදී
විද්‍යාඥයින්
විලියම් හෙන්රි ගේට්ස් (III) (1955 ඔක්තොම්බර් 28 දින උපත ලදී) ඇමරිකානු ව්‍යාපාර ප්‍රධානියකු, මහජන හිතෛෂියකු, ලොව තෙවැනියට පොහොසත්ම මිනිසා (2008 වනවිට) හා මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනයේ (ඔහු විසින් පෝල් ඇලන් සමඟ එක්ව අරඹන ලද) සභාපති ද වේ
ඔහු මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනයේ දිවිය තුළ ප්‍රධාන මෘදුකාංග නිර්මාණකරු හා සභාපති ධුර හෙබවූ අතර දැනටත් වැඩිම ගණනක් කොටස් හිමි (9% ක් පමණ පොදු තොග) පුද්ගලයා ලෙස රැඳී සිටියි
විලියම් ගේට්ස් නම් වූ ඔහුගේ පියා නීතිඥයෙකු විය
මව මේරි මැක්ස්වෙල් ගේට්ස් නම් වූ අතර ඇය පාසල් ගුරුවරියක ලෙස සේවය කළාය
බිල් ගේ සීයා ගේ පියා රාජ්‍ය නීති සම්පාදකයෙකු ද නගරාධිපතිවරයකු ලෙස ද සේවය කළ අතර ඔහුගේ සීයා ජාතික බැංකුවේ උප සභාපතිවරයකු ලෙස සේවය කළේය
බිල්ට සොයුරියන් දෙදෙනෙකු ද විය
ගේට්ස් උපත ලැබුවේ සියැටල්, වොෂින්ටන් වල අතර පාස‍ලේදී ඉගෙනීමට දක්ෂ වූයේය
1973 හාවඩ් විද්‍යාලයට ඇතුල් වූ ඔහු එහිදී ස්ටීව් බෝල්මර් (පසුව මයික්‍රොසො‍ෆ්ට් ආයතනයේ සභාපති වූ) ව හමුවිය
1975 දී "ප්‍රසිද්ධ ඉලෙක්ට්‍රෝනික්ස්" නම් මුද්‍රණය කියවු ඔහු මයික්‍රො‍ඉන්ස්ටුමන්ටේෂන් හා ටෙලිමට්‍රි සිස්ටම්ස් ආයතනයට ඇල්ටෙයාර් බේසික්ස් ලබාදී මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනය බිහි කළේය
මෙය IBM හා හවුල් වී බේසික් ඉන්ටප්‍රිටර් නම් පරිවර්තකය සාදා ගැනීමට උපකාරි විය
අනතුරුව ගේට්ස් IBM සමඟ නව ගිවිසුමක් අත්සන් කර IBM ආයතනයට හැම IBM පැකේජයක් සමඟම මයික්‍රොසොෆ්ට් PC-DOS මෘදුකාංග විකිණීමට ඉ‍ඩ සැලසීය
මෙම ගිවිසුම මයික්‍රොසොෆ්ට් මෘදුකාංග කර්මාන්තයේ ප්‍රධානියකු බවට  පත් කිරීමට ඉවහල් විය
වයස අවුරුදු 13 දී පාසලේ පරිගණකය සඳහා පරිගණක වැඩසටහනක් නිර්මාණය කිරීම ඇරඹුවේය
පරිගණක පිළිබඳ දැඩි උනන්දුව නිසා බිල් සිය පාසල් මිතුරෙකු වූ පෝල් ඇලන් සමඟ හොර රහසේ හාවර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ පරිගණක විද්‍යාගාරය තුළට ඇතුළු විය
පසු කලෙක ඔහුට එම විශ්ව විද්‍යාලයටම ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස ඇතුළත් වීමට ද හැකි විය
එහි ඉගෙන ගනිමින් සිටිය දී ඔහු පරිගණක මෘදුකාංගය නිර්මාණය කිරීම සඳහා විශ්ව විද්‍යාල ජීවිතයෙන් සමුගත්තේය
පාසල් වියේ මිතුරු ඇලන් පෝල් සමඟ එක් වූ ඔහු 1975 දී පෞද්ගලික පරිගණක සඳහා මෘදුකාංගයක් නිර්මාණය කළෙය
ඉන්පසු බිල් ගේ නායකත්වය යටතේ පරිගණක මෘදුකාංගය වැඩි දියුණු විය
ලොව පුරා මෙම පරිගණක මෘදුකාංගය ජනපි‍්‍රය විය
ඉන්පසු බිල් ගේ ‘මයික්‍රෝසොෆ්ට්’ පරිගණක මෘදුකාංග සමාගම ලොව පුරා ජනපි‍්‍රය වන්නට විය
මෙය බිල්ට නොසිතූ වාසනාවක් ගෙන ආ අතර ඔහුට විශාල ධනස්කන්ධයක් උපයා ගැනීමට ද හැකි විය
වර්තමානයේ ඔහු ප‍්‍රමුඛ පෙළේ කෝටිපතියෙකු ලෙස ද ප‍්‍රකටය
ගේට්ස් පුද්ගලික පරිගණක විප්ලව‍ය ලොව-ප්‍රචලිත ව්‍යවසායකයන් අතරින් එක් අයෙකි
බොහෝ අය ඔහුව අගය කලත්, තවත් බෙහෝ පිරිසක් ඔහුගේ තරඟකාරී-නොවන ව්‍යාපාර උපායමාර්ග විවේචනය කරති
2009 දී බිල් හා මෙලින්ඩා ගේට්ස් ෆවුන්ඩේෂන් පිහිටවන ඔහු ඒ හරහා විශාල මුදල් සම්භාරයක් පුන්‍යාධාර කටයුතු හා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ වැඩසටහන් වලට පිරිනැමීමට දායක විය
ත්‍රි පරිමාණ ස්කෑනර් - භාවිත

1)	දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාවේ පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණ වලට 

	පුටුවට පැත්තෙන් සවිකර ඇති බොහෝ දන්ත පරිගණක නිර්මාණ (Dental CAD/CAM System) පද්ධතිවල ත්‍රිමාණ මුහුණත බලාගැනීමට යොදාගනී
මෙමඟින් හා පරිගණක ආශ්‍රිත මෘදුකාංග මඟින් දන්ත ප්‍රතිස්ථාපනය කෙසේ සිදුවියයුතුද යන්න තීරණය කරයි
Orthotics (විකලාංග උපකරණ) CAD/CAM (පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණ)

බොහෝ විකලාංග සේවකයන් රෝගියාගේ ත්‍රිමාණ මුහුණත බලාගැනීමට ත්‍රිමාණ ස්කෑනර් භාවිතා කරයි
ක්‍රීඩා එන්ජිම පැමිණීමට පෙර ක්‍රීඩා තනි භාවිත ලෙස පැවතිණ
එනමුත් පසුකාලිනව දියුණුවූ ක්‍රීඩාවලට බාධාවූ මත ප්‍රමාණය, ග්‍රාපික තිව්‍රතාවය වැනි කරුණු නිසා ක්‍රීඩා එන්ජිම වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේය
පසුකාලීනව දියුණුවූ ක්‍රීඩා නිර්මාණ අමතර සම්පත් ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් වර්ධනය විය
මෙලෙස 1980 කාලයේ නිර්මානය වූ ක්‍රීඩා එන්ජිම ඉතා සුළු ග්‍රාපික දත්ත සහිතව වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේය
ක්‍රීඩා එන්ජිම යන වචනය 1990 මැද භාගයේදී පමණ භාවිතයට පැමිණියේය
විශේෂයෙන්ම "ෆර්ස්ථ පර්සන් ජුටර්ස්" වැනි ත්‍රිමාණ ක්‍රීඩා සම්බන්ධව මෙම වචනය භාවිතා විය
අනිකුත් වර්ධකයන් තමන්ගේම ග්‍රාපික, චරිත, ආයුධ හා මට්ටම් යොදාගත්තේය
පසුකාලීනව වර්ධනය වූ ක්‍රීඩා (ක්වෙක් III ඇරිනා, එපික් ගේම්ස්, අන්රියල් වැනි) වල් එන්ජිම හා සංයුක්ත වෙන වෙනම වර්ධනය විය
එවන් තාක්ෂනයන් වලට බලපත්‍ර ලබාදීම මඟින් සමහර ක්‍රීඩා වර්ධකයන් අමතර ආදායම් සොයාගන්නා ලදී
නැවත පාවිච්චි කල හැකි එන්ජිම අනුගාමී ක්‍රීඩා වේගවත් කිරීම හා සරල කිරීමට අඩුම තරමින් උපයෝගි වේ
මෙය ක්‍රීඩා කර්මාන්තය තුල තරඟකාරි වාසියක් ගෙන දේ
නූතන ක්‍රීඩා එන්ජිම වල ප්‍රවාචනය, පිටපත් රචනය, මුද්‍රණය හා මට්ටම් ‍නිර්මාණය වවල බලවත් වෙන්කර දැක්වීමක් සිදුවේ
අදවන විට බොහෝ ක්‍රීඩා දියුණු කරන කණ්ඩායම් වල බොහෝ ක්‍රීඩා වර්ධක ශිල්පින් සේවයේ යෙදේ
ෆර්ස්ට් පර්සන් ෂූටර් ක්‍රීඩා තවදුරටත් තුන්වෙනි පාර්ශව ක්‍රීඩා එන්ජිම පරිශීලකයන් අතර ප්‍රචලිතව පවතින අතර අනිකුත් වර්ගවලද යොදා ගනී
උදාහරණ ලෙස RPG මොරොවින්ඩ් හා MMORG ඩාර්ක් ඒජ් ඔෆ් කැම්ලට් යන ක්‍රීඩා නෙල්මර්ස් එන්ජිම මත රඳාපවති
ක්‍රීඩා එන්ජිම මුලින්ම ගෘහස්ථ ක්‍රීඩා කොන්සෝල ලෙස වර්ධනය විය
උදාහරණ ලෙස රෙන්ඩර් වෙයාර් එන්ජිම, ග්‍රැන්ඩ් තෙජ්ථ මටො හා බ්‍රර්න් අවුට් ක්‍රීඩාවල යෙදේ
නූතන ක්‍රීඩා බොහෝ තාත්වික තලයට බහු-මධ්‍යය පද්ධති නිසා පත්වී තිබේ
මෙවන් ක්‍රීඩා ප්‍රවාචන, ප්‍රවාහන, ශ්‍රව්‍යය හා භෞතික උපාංග වලින් යුක්තය
උදාහරණ ලෙස අධිධාවන ක්‍රීඩා (නීඪ ෆොස්පීච් වැනි) ගත හැක
1990 දී ප්‍රථමයෙන් භාවිත වුවද 1980 ට පෙර තිබු සියෙරා හි AGI හා SCI පද්ධති, ලුකස් ආට්ස් SCUMM පද්ධතිය හා ඉන්සෙන්ටීව් මෘදුකාංග වල ෆ්‍රි‍ස්කේප් එන්ජිම කෙසේවුවත් මෙම ක්‍රීඩා එන්ජිම තුන්වැනි පාර්ශවයේ නිපැයුම් වල භාවිතා වී නොමැත
ත්‍රිමාණ ස්කෑනර් - තාක්ෂණය - අසම්බන්ධි සක්‍රිය - උස් පහත සැකසු ආලෝකය

මෙම වර්ගයේ ස්කෑනර් දිගින් දිගටම වස්තුව වෙත ආලෝකය වෙනස් කරමින් දීප්තිය ඇති කරයි
සාමාන්‍යයෙන් ආලෝක ප්‍රභවය විස්තාරය සයිනාකාර රටාවකට වෙනස් කරයි
ප්‍රතිවර්තිත ආලෝකය කැමරාවක් මඟින් අනාවරණය කර‍ගන්නා අතර රටාව වෙනස් වූ ප්‍රමාණය ආලෝකය ගමන් කර දුර මඟින් තීරණය කරයි
උස්පහත් කල ආලෝකය ස්කෑනරයට ලේසර් ප්‍රභවයෙන් බැහැර ආ‍ලෝකයන් නොසලකා හැරීමට උදව්වේ
මෙමඟින් බාධක නැතිවීම සිදුවේ
ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ 

ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණයක් හෝ ෆ්ලෑෂ් කාටුනයක් යනු ඇඩෝබ් ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ මෘදුකාංගය මඟින් නිර්මාණය කරන ල ද swf යන ආකෘතිය ඇති චිත්‍රපටයකි
ෆ්ලෑෂ් යන වචනය ආකෘතිය විස්තර කිරීමට පමණක් නොව එක්තරා ආකාරයකට දෘශ්‍යය චලනය හා රටාව ද නිරූපනය කරයි
මෙවන් ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ සම්මාන ලබමින්ද බොහෝ රූපවාහිනී වැඩසටහන් පෙලවලට සම්බන්ධ වෙමින්ද පුනරුදයකට ලක්වී තිබේ
1990 අගභාගයේදී අන්තර්ජාල කලාප පලල 56 කිලෝබයිට් / තප්පරයට සීමාවූ නිසා බොහෝ ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ නිෂ්පාදනය සීමා සහිත වී තිබිණ
උදාහරණයක් ලෙස 1999 දී 628 කිලෝබයිට් ප්‍රමාණයකට ප්‍රවාචනය කල "ද ගෝඩ්මන් ජෝර්ජ් ලිකර් වැඩසටහන" සැලකිය හැක
මෙවන් සමහර ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ ඉතා දුර්වල චලනයන්ගෙන් හා වේගවත් වෙනස්කම්වලින් යුක්ත වේ
බොහෝ ෆ්ලෑෂ් චිත්‍රපට දෛශික පදනම්වූ රූප වලින් යුක්ත අතර බොහෝවිට පැහැදිලි ග්‍රැපික් පෙනුමක් ගනි
ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ අන්තර්ජාලය හරහා බෙදාහරින අතර ඒවා බොහෝවිට අන්තර්ජාල කාටුන, ඔන්ලයින් කාටුන හෝ වෙබ්ටුන ලෙස හැඳින්වේ
වෙබ් ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් වැඩි අතර බොහෝ විට නිර්මාණ පෙළක් ලෙස දියුණුකරයි
වර්තමානයේ දී ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ ෆ්ලෑෂ් ජෙනරේටර හා එබ්බවු වීඩියෝ ආශ්‍රිතව අන්තර්ජාලය හරහා බහුලව භාවිතා වේ
බොහෝ ප්‍රසිද්ධ නැවත සෑදු වැඩසටහන් නැවත නැවතත් සාර්ථකත්වයට පැමිණ තිබේ
මෙම ෆ්ලෑෂ් ජෙනරේටරවල භාවිත යූටියුබ්, ගූගල් වීඩියෝ හා මගිස‍්පේස් වීඩියෝ වැනි දේවලට ද ඈඳී තිබේ
බොහෝ ෆ්ලෑෂ් ජෙනරේටර වෙබ් නිර්මාණවල ලේඛන ලැයිස්තු නිර්මාණයට යොදාගන්නා අතර වේගවත් ‍ෆ්ලෑෂ් ගුණාංග හා මුද්‍රණ තවමත් ප්‍රමුඛස්ථානය ගනි
ක්‍රීඩා එන්ජිම - විශ්ලේෂණය

ක්‍රීඩා එන්ජිම නැවත පාවිච්චි කල හැකි මෘදුකාංග සංරචක වලට අමතරව දෘෂ්‍යය වර්ධක උපකරණ කට්ටලයක් ලබාදේ
මෙම කට්ටල දත්ත වලින් වැඩකරන ආකාරයේ සංකලිත වර්ධක පරිසරයක් ඇතිකරනු ලබයි
මෙම ක්‍රීඩා එන්ජිම මිලෙන්, සංකීර්ණතාවයෙන් අඩු අතර අවශ්‍යම වන ශ්‍රිතීයතාවය ලබාදෙන සුනම්‍යය හා නැවත පාවිච්චි කල හැකි මෘදුකාංග පදනමක් ලබාදේ
එලෙසම ක්‍රීඩා එන්ජිම විවිධ පදනම් හා ක්‍රීඩා කොන්සෝල (console) එකම ක්‍රීඩාවක් කිරීමට ලබාදේ
බොහෝවිට මෙම පද්ධති වඩා විශේෂිත උපකරණ වන හැවොක් (භෞතික උපකරණ සඳහා) FMOD (ශබ්දය සඳහා) හෝ ස්පීඩ්ට්‍රී (ප්‍රවාචනය සඳහා) වලින් වර්ධනය කර ගත හැක
එසේවුවත් මෙලෙස සිදුකරන වර්ධනය කිරීම අවශ්‍යයතාවය මත රඳා පවතී
මෙම ක්‍රීඩා එන්ජිම අනිකුත් වර්ගයේ අන්‍යෝන්‍ය භාවිත වලටද යොදගනී
ඒවාට උදාහරණ නම් අලෙවිකරණ ප්‍රදර්ශන, පුහුණුකිරීම් ප්‍රයෝග
මොඩල නිර්මාණය කිරීම වැනි ඒවාය
සමහර ක්‍රීඩා එන්ජිම ලබ‍ාදෙන්නේ ත්‍රිමාණ හැකියාවන් පමණි
මෙවන් ක්‍රීඩා එන්ජිම අවශ්‍යය ශ්‍රිතීයතාවය ලබාගැනීමට අමතර සංරචක මත රඳා පවති
මෙවන් එන්ජිම "ග්‍රාපික එන්ජිම", "ප්‍රවාචන එන්ජිම", හෝ "ත්‍රිමාන එන්ජිම" ලෙසද හඳුන්වයි. මෙවන් එන්ජිම වලට උදාහරණ වන්නේ "රියල් එම් ජෝර්ජ්", "ඕගර්", "පවර් රෙන්චර්", "ක්‍රිස්ටල් ස්පේස්", "පේනෙසිස් 3D" හා "ජේමන්කි එන්ජින්" වැනි ඒවාය
තවත් ක්‍රීඩා හා ග්‍රාපික එන්ජිම ක්‍රීඩා එන්ජිම සරල ආකාරයට පත්කර ඇති අතර වඩා කාර්යක්ෂම තාත්වික දර්ශන ලබාදේ
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දී හයවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා මිය ගිය විට එතුමාගේ දියණියගේ පුතා වන ජයබාහු කුමරු දෙවන ජයබාහු නමින් කෝට්ටේ රජකමට පත් විය
තමාට රජකම නොලැබීම නිසා කෝපයට පත්, යාපනයේ පාලකයා වූ සපුමල් කුමරු කෝට්ටේට පැමිණ දෙවන ජයබාහු රජු මරා ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1469 දී හයවන බුවනෙකබාහු රජ නමින් කෝට්ටේ බලයට පත් විය
හයවන පරාක්‍රමබාහු රජ විසින් සපුමල් කුමරු යාපනයේ පාලකයා ලෙස පත් කර යැවීය
ඒ රජුගේ මරණින් පසු ඔහුගේ මුණුපුරා වූ ජයබාහු කුමරු දෙවන ජයබාහු රජ නමින් බලයට පත් වීම නොරිස්සූ සපුමල් කුමරු නැවත් කෝට්ටේට පැමිණ ජයබාහු මරා හයවන බුවනෙකබාහු නමින් රජකමට පත් විය
ජයබාහු රජුගේ ඝාතනය ගැන කුපිත වූ කළු ගඟ හා වළවේ ගඟ අසළ ප්‍රඩේශයේ ජනතාව හයවන බුවනෙකබාහු රජුට විරුද්ධව කැරලි ගැසූහ
සපුමල් කුමරු හෙවත් හයවන බුවනෙකබාහු රජු තම සහෝදරයා වන අම්බුළුගල කුමරු මෙම කැරැල්ල මැඬ පැවැත්වීමට යැවූව ද ඔහුට එම කැරැල්ල මැඬ පැවැත්වීමට වසර 4ක් ගත් විය
මේ කාලයේ ගම්පොළ පාලකයා වූයේ සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු ය
ඔහු තමන්ගේ අගනුවර ගම්පොළින් පේරාදෙණියටත් එතැනින් මහනුවරටත් මාරු කළේය
සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු මහනුවර රාජධානියේ ආරම්භක පාලකයා ය
හයවන බුවනෙකබාහු රජුගෙන් පසු ඔහුගෙ පුත් හත්වන පරාක්‍රමබාහු රජ නමින් බලයට පත් විය
දර්ශන විද්‍යාව, ඉතිහාසය, පුවත්පත් කලාව, නීතිමය හා විද්‍යාත්මක ලේඛන කලාවන් සාහිත්‍ය පෙල ගැස්විය හැක
එම කලාවන් දැන් පවතින පැරණිතම ගද්‍ය සාහිත්‍ය ලෙස හැඳින්විය හැක
නවකතා හා ගද්‍ය කෘතින් 'ප්‍රබන්ධ' ලෙස හඳුන්වන්නේ පෙර කියු සත්‍ය කරුණු සහිත ලේඛන හා පැරණි අප්‍රබන්ධන ලේඛන වලින් එන කෘතින් වෙන් කර දැක්විමටයි
නුතන විද්‍යාත්මක පරියේෂණ වෙත පොදු ජනයා ලං නොවිමත් එහි සංකිර්ණත්වයත් හේතුවෙන් පසුගිය සියවස් දෙක පුරා සාහිත්‍යයේ විද්‍යාත්මක ස්වභාවය විශාල ලෙස අවම වී ඇත
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විද්‍යාව වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන්නේ පුවත්පත් ලිපි වලය
ඉයුක්ලිඩ්, ඇරිස්ටොට්ල් සහ නිව්ටන් වැනි දාර්ශනිකයන්ගේ විද්‍යාත්මක ගද්‍යයන් තවමත් ඉහල වටිනාකමකින් යුක්ත වුවද ඒවායේ අඩංගු විද්‍යාත්මක දර්ශනයන් යල් පැන ගිය බැවින් ඒවාහි නුතන පිලියමක් දක්නට නොලැබේ
නමුත් එහි තාක්ෂණික ස්වභාවය ඉහල නිසා එම ගද්‍යයන් ශාස්ත්‍රිය හෝ සාහිත්‍යමය කෘතින් ලෙස සැලකිය නොහැක
විද්‍යාවේ ඉතිහාසය හදාරන්නාවු සිසුන් පවා මෙවැනි ග්‍රන්ථ පරිහරණය කරන්නේ කලාතුරකිනි
නමුත් මෙසේ විද්‍යාව පොදු ජනයා අතර ප්‍රචලිත කරන්නා වු පොත් සාහිත්‍යමය කෘති ලෙස හැඳින්වීමට සුදුසු වේ
දර්ශන විද්‍යාව ද ඉතා ඉහල ශාස්ත්‍රිය හික්මීමකින් යුක්ත වු විෂයයක් බවට පත් වි ඇත
මෙම විෂය හදාරන බොහෝ දෙනා විද්‍යා විෂයෙහි නියැලෙන්නන්ට වඩා මේ පිළිබඳ පසුතැවේ
වර්තමානයේ බොහෝ දාර්ශනික විද්‍යා කරුණු දක්නට ලැබෙන්නේ අධ්‍යාත්මික සඟරා වලය
ප්ලේටෝ, ඇරිස්ටෝටල්, ඒගස්ටින්, ඩෙස්කකාටෙස් හා නියට්සි වැනි ශ්‍රේෂ්ඨ දාර්ශනිකයන් ඉතිහාසයේදි යම් කතුවරුන් මෙන්ම ආගම ධර්මයට ඉතා ලැදි අය විය
වර්තමානයේදී සයිමන් බැල්ක්බර්න් වැනි දාර්ශනිකයන් විසින් ලියැවුණු ගද්‍යයන් ''සාහිත්‍යය' ගණයට ඇතුලත් වන්නේ ද යන්න පිළිබඳ වාද විවාද කරන ලදි
නමුත් දර්ශන විද්‍යාවේ තාර්ක ශාස්ත්‍රය වැනි කොටස් ඉහළ තාක්ෂණික ස්වභාවයක් දරන බැවින් එය සාහිත්‍ය ගණයට වඩා ගණිතමය ස්වභාවයක් දරන බවද කරුණු ලෙස දැක්වුණි
පැරණි ලිඛිත මුලාශ්‍ර බොහොමයක් සාහිත්‍ය ලෙස පෙලගැස්විය හැකි වන අතර එහි ප්‍රදාන ප්‍රභේදයක් ලෙස 'නිර්මාණාත්මක අප්‍රබන්ධ' හැදින්විය හැක
එලෙසම සාහිත්‍යමය පුවත්පත් කලාව වැනි පුවත්පත් ලේඛන කලාවන් ද එහි ප්‍රභේදයක් වේ
කෙසේ වුවද, මෙම ක්ෂේත්‍රයන් ඉතා පුළුල් වන අතර ඒවා ප්‍රාථමික වශයෙන් උපයෝග්‍යවාදී අරමුණු සහිත වේ
එනම්, දත්ත වාර්තා කිරිම, හා නව කරුණු අනාගතයට ගෙන යෑමයි
මේ නිසා ඉහත ක්ෂේත්‍රයන්හි සාහිත්‍යමය තත්වයේ අඩුපාඩුවක් දක්නට ලැබේ
ප්‍රධාන 'සාහිත්‍යමය' ඉතිහාසඥයන් ලෙස හෙරොඩෝටස්, තිසිඩයිඩිස් හා ප්‍රොකෝපියස් හැඳින්විය හැක
නීති විද්‍යාව මෙතරම් පැහැදිලි අර්ථකථනයක් නොදක්වයි. ප්ලේටෝ හා ඇරිස්ටෝටල් වැනි දාර්ශනිකයන්ගේ සමහර කෘතින් මෙන්ම බයිබලයේ ආරම්භක කොටස්ද නීතිමය සාහිත්‍යයට අයත් ලෙස හැඳින්විය හැක
බැබිලෝනියාවේ ගම්මුරාබිගේ නීති වගුද මෙහිදි සලකනු ලබයි
බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයේ පලමු ජස්ටිවනියන්ගේ සමයේ කෝපස් ජුරිස් සිවිලිස් හි රෝමානු සිවිල් නීතිය වැදගත් සාහිත්‍යයක් ලෙස හඳුන්වා දි ඇත
බොහෝ රටවල මුලික පොත් ද (ව්‍යවස්ථාවන්) සාහිත්‍ය ගණයේ ලා සැලකිය හැක
කෙසේ වෙතත් වත්මන් නීතිමය ලේඛන සාහිත්‍යමය ලක්ෂණ පෙන්වන්නේ කලාතුරකිනි
තරඟ නිර්මාණ  (Game Design)පිටපත් කරන තරඟ ක්‍රිඩා කරන්නන් විසින් දක්නට ‍නොලැබේ
මේවා පිළිබඳ දැන ගැනීමට උනන්දුවක් දක්වන්නේ ද ඉතා කුඩා කොට්ඨාසයකි
නමුත් මෙම පිටපත්හි සැඟවුණු සාහිත්‍යමය මාණික්‍යයන්සේ, ඉතා ත්‍රාසජනක සහ අතිශය රසවත් කතා පැවතේ
මෙම බොහෝ ක්ෂේත්‍ර විශේෂිකරණය  හෝ ප්‍රගුණනය හා ඒවා පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීම තවදුරටත් සිදු නොකෙරේ
මේවා වර්තමානයේ ශාස්ත්‍රිය සාහිත්‍යය ගණයේ ලා සැලකේ. බොහෝ විට වර්තමානයේ දි මෙම ගද්‍යයන් තාක්ෂණික සාහිත්‍යය හෝ වෘත්තිමය සාහිත්‍යය ලෙස සැලකේ.

සටහන් 
සාහිත්‍යය
{|

|-

|Other prose literature 
|-
{|
Religiousආගමික සාහිත්‍ය

	මධ්‍යකාලින යුගයේ පුස්තකාලයන් තුල බහුලව දක්නට ලැබුනේ සාහිත්‍යම හා දේව ධර්මය පිළිබද වු ග්‍රන්ථයන්ය
එසේ විමටං හේතුව වුයේ සමාජයේ සාහිත්‍ය පිළිබදව කේන්ද්‍රස්ථානය කතෝලික පැවදිවරැන් වු බැවිනි
මන්ද, ඔවුන් විසින් කරන ලද අතිවිශාල සාහිත්‍යමය කර්තවය නිසාය
එදා සිට පැවතෙන්නා වු ගීතිකා අද වන තුරැම පැවතේ
විවිධ පුද්ගලයන් විසින් දේව මෙහෙයේ පිලිවෙත් සහ පිලිවෙල පිළිබද කරැණු ඉදිරිපත් කරන ලදියි
කැන්ටබරිහි ඇන්ස්ල්ම්, තො‍්මස් ඇක්වයිනාස් හා පියරි ඇබලාර්ඩ් වැනි ආගමික විද්වතුන් දේව ධර්මය මෙන්ම දේව දර්ශනය පිළිබදව ඉතා දිගු නිබන්ධනයන් ග්‍රන්ථාරූඪ කරන ලදි
බොහෝ විට මේවා රචනය කරන ලද්දේ ග්‍රික හා රෝම මිත්‍යා දෘෂ්ටික කෘතින් සමග සැසදිමටත්, ධාර්මික කිතුනුවන් ධෛර්යමත් කර ඔවුන්ගේ විශ්වාසය යලි අවදිකිරිමටත් පිණිස වේ
hagiographies එනම් සාන්තුවරයන්ගේ ජිවිත නම් කෘතින් මෙලෙස රචනා ගද්‍යයන් සදහා උදාහරණ වේ
එදේස ජකොබ් ද වෝර්ගින් විසින් රචිත The Golden Legend  (ස්වර්ණමය පුරාවෘත්තය) එයා ජන සමාජයේ ශුද්ධ වු බයිබලයට වඩා ප්‍රසිද්ධ විය
අසිසි හි ෆ්‍රැන්සිස් වනාහි බොහෝ කවි ලියන ලද, ඉතා විශ්ෂ්ඨ කවියෙකි
එබැවින් ඔහුගේ ෆ්‍රැන්සිස්කානු නිකායේ පැවිදිවරුන්ද ඔහුන්ගේ ශ්‍රද්ධාව දක්වමින් කවි ලියන ලදියි
Dies Lare  සහ Stabat Mater  යනු ඉතා ප	බලය හා බලවත්ම ආගමික ලතිනක් කවි දෙකකි
සමහර පුජකවරැන් තමන්ගේ විරැද්ධත්වය ප්‍රකාශ කිරිමට Golidaric poetry  නම් පද පේලි 4 කින් යුක්ත වු උපහායාත්මක කවි ද යොදා ගන්නා ලදි
පුජකවරැන් විසින් ලියනු නොලැබු එකම ප්‍රසිද්ධ ආගමික ගද්‍ය, 'ප්‍රාතිහාරාත්මක නාට්‍ය' (Mystery Plays) ලෙස හැදින්වේ
Rableauz  කලාවේ වැඩිදියුණුවත් සමග ප්‍රචලිත වු මෙම කලාව මගින් බයිබලයේ ඇති විවිද සිදුවිම් හෝ අවස්ථාවන් එම ගැමියන්ට අදාල පරිද්දෙන් සකසා එලි දක්වන ලදි
මෙම නාට්‍යයන්හි පාඨ දේශිය ‍පැවිදිතුමන් විසින් පාලනය වේ
උත්සව දිනවලදි මෙම නාටක මුළු දිනය පුරාම සහ පසුදා පහන්වන තුරැම පවත්වන ලදියි
මධ්‍යකාලින යුගයේදි යුරෝපයේ වෙසෙන යුදෙව් ජනගහණයෙන් ද අග්‍රගණය කතුවරැන් බිහිවිය
ස්පාඥ්ඤයේ කෝඩොබා හි උපත ලද ‍ටයිමොනයිඩස් (Maimonaides) හා ප්‍රදේශයේ ට්‍රෝයිස් හි උපත ලද රා‍ශි (Rashi) යන කතුවරැන් ිඅතර වු සුප්‍රසිධ්ම සහ බලවත්ම කතුවරයින් දෙදෙනකි
ඉස්ලාම් හි දෙවියන් ආගම් අතර සැසදිමක්

	ඉස්ලාම් දෙවියන් හට සහකරැවන් හෝ මිත්‍රයන් නොසිටි බව ද, දෙවියන් සහ (Jinn) අතර ඥාතිත්වයක් නොතිබු බව පැවසේ
මෙය ඉස්ලාමයට පෙර අරාබි සංකල්පය හා ඉස්ලාම් අතර වෙනසකි
ඉස්ලාමයට පෙර අශිෂ්ට ‍අරාබිවරැන් විශ්වාස කලේ අන්ධ, බලවත්, අනුකම්පාරහි, සිහිසන් නැති මිනිසුන්ට පාලනයක් නොමැති දෙයක් පිළිබදවය
මෙම සංකල්පය ඉස්ලාමිය මතය වු බලවත් නමුදු දුරදර්ශි හා අනුකම්පා සහිත දෙවියකුගෙත් ප්‍රතිස්ථාපනය විය
Fromis edoodo peters ට අනුව කුරානයේ පරිදි, මුස්ලිම්වරැන් විශ්වාස කරණුයේ දි ඉතිහාසඥයන් ස්ථිර කරනුයේද  Muhammad සහ ඔහුගේ පිරිවර යුදෙව්වන්ද අදහන එකම දෙවියන් අදහන ‍බවය (කුරානය 29
කුරානයේ අල්ලා (Allan) මැව්ම්කාර දෙවියන් වන  Abraham සමග සම්මුතියට එක් වු දෙවියන්ට සමානය
Peters පවසන්නේ කුරානයේ  Allan නිරැපණය කෙරෙන්නේ  Jahweb ට වඩා බලවත් බවටත් වෙනස් බවත්ය
තවද Allan විශ්ව දෙවියන් බවට ද Yahweh  ආදි හිබෲ ජාතිකයන් අදහන බව ද සැලක‍ේ
Encyclopedia Britannica  අනුව, කුරානයේ දෙවියන් Loves those god  තවද කුරානයේ දෙවියා සහ මිනිසා අතර අනෝන්‍ය සෙනෙහසක් ඇති බව සැලකේ. නමුදු  ශික්ෂාපදය වනුයේ love god with all thy heart යත මෙය ඉස්ලාම් ආගමේ කිසි තැනක අදාල වි නැත
ඉස්ලාම් ආගමේ අවධාරණය යොමු වි ඇත්තේ දෙවියන්ගේ අචින්ත්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨත්වය පිළිබදය
ඉස්ලාම්හි සාරය වනුයේ surrender to Allah යන්නය
(අල්ලාට යටත්වනු)

ඉස්ලාම් ආගමේ ක්‍රිස්තියානු ඇදහිල්ල වන දෙවියන් එක් සාරයක සිටින පුද්ගලයන් තුන්දෙනෙකු යන ඇහැල්ල ප්‍රබල ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කෙරේ
ඉස්ලාම් ආගම් දෙවියන් යන සංකල්පය මත දෙවියන් හා මැවුම් අතර අතරමැදියන් නැත
නොමැත
අතර දෙවියන් සැම තැනම සිටින බව ද නමුදු එක් ශරිරියකටත් ඔහුට නොමැති බව ද පැවසේ
ප්‍රථම හා දෙවන යුද්දයේදි ඉස්ලාම් ආගම මිත්‍යාදෘස්ඨික බවට බාහිර ක්‍රිස්තියානුවන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගත්හ
ඔවුන්   Muhammed දුටුවේ අමනුෂ්‍යයනේ හා ව්‍යාජ දෙවියකු වශයෙනි
ක්‍රිස්තියානි ආගමේ සම්ප්‍රදාය ඇදහිල්ල වුයේ Muhammad ගේ දෙවියන් සත්‍ය දෙවියන්ට සමාන වු බවයි.

 Pope Innocent XIගේ  Ludaica Marriacci පවසන්නේ Mohammad සහ ඔහුගේ පිරිවර (සාරධර්මික) කවියන් හා ඔහුගේ උපලක්ෂණ පිලිබද සත්‍ය හා ‍යෝග්‍ය මත දරා සිටි
හා දරමින් සිටිින බවය
තවද ඔහු පවසන්නේ  Mohammad දෙවියන් සත්‍ය දෙවියන්ගේ වෙනස් බව සිතනා පුද්ගලයන්ගේ වැරදි පෙන්වා දිමහට ගතවන කාලය කාලය විමක් බවය
පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ දෙිවියන්ගේ සෙනෙහස පිළිබදව සදහන්ව ඇත
තම තෙස්තමේන්තුවේ ප්‍රදාන තේමාව වනුයේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස Jeasus තුලින් එවිමය
ඉස්ලාම් ආගමේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස පිළිබඹු වනනේ දෙවියන්ගේ සංඥා හා මිනිසුත්නට සැප පහසුව විසිමට පාවිච්චි නිර්මාණය කිරිමෙනි
දෙවියන් ආමුනතුණ නැතිවු බැටළුවන් පසුපස ගොස් ඔවුන්ට මුදවා ගන්නා එඩෙ‍්රයෙකු ලෙස දි තිබේ
ඉස්ලාම් ආගමේදි නොමග යන්නවුන්ට දි ඇති අපේක්ෂාවන්ට අවමයි
watts ට අනුව ඉස්ලාම් ආගමේදි දෙවියන් සැම ජනයාටම අවස්ථාවක් ලාබා දී ැරත්තේ පනිවිඩකරැවන් හෝ ශාස්තෘවරැන් ජනයා වෙත එවිමෙනි
ඉස්ලාම් ආගම් සදහන් පරිදි  watt Muhammad ගේ මැදිහත්විමෙන් මරණ දවස මනාප ලෙස තබා ගැනිමට ජනයාට හැකි බවට මතයක් ඇත
කෙසේ වුවද නම් කරන්නා මෙම ජිවිතයේම ‍තම පව් වලට දඩුවම් ලබන අතර එසේ නොවුවහොත් සිමිත කාලයක් නරකාදියේ දුක් විදිමට සිදුවේ
මුහම්මද් නබි (සල්)තුමා (ක්‍රි
ව 570-ජුලි  632) යනු අරාබි ජාතිකයෙක් වන අතර ආගමික සහ රාජ්‍ය  නායකයෙකි
ඉස්ලාම් ධර්මය ලොවට හදුන්වා දිමේ අවසාන නබිවරයා වේ
මුස්ලිම්වරුන් සලකන පරිදි මොහු ඉස්ලාම් දහමේ නිර්මාපකයා නොවන අතර මොහු එක දේව විශ්වාසය ආදයම් නබි තුමාගෙන් පැවතගෙන එන ඉස්ලාම් දහමේ  මුලිකයෙක් මෙන්ම ප්‍රතිසංස්කාරකවයක් ලෙස සලකයි
මුහම්මද් තුමා  දෙවියන්ගේ  අවසාන ශාස්තෘවරයා ලෙස සලකනු ලැබේ
මෙතුමාගේ  වයස අවුරුදු 40  දී නබිත්වය නැමැති නුබුව්වතය ලැබිය
ඉන් පසු   වසර 23 ශුද්ධ වු කුරාණය අල්ලාහ් විසින් විවිධ අවස්ථාවන් වල කොටස් ලෙස මුහම්මද්  වෙත පහල කරන ලදී
මෙම කාලවකවානුවේදි  මක්කා හි වෙසෙන ජනතාවට  මුහම්මද් තුමා ඒකදේවවාදය අන්තර්ගත ලෙස දේශනා කලේය
සුළුතරයක් ඉස්ලාම් දහම වැළදගත් නමුදු එවක මක්කා පාලනය කළ පාලකයාන්ගෙන් මුහම්මද් නබි තුමා හා එතුමාගේ අනුගාමිකයන් විවිධ වධ හිංසනයට  ලක් විය
ඉන් වසර 13 කට පසු මුහම්මද් නබි (සල්)තුමා   සහ මුස්ලිම්වරැ 'හිජ්රත්' හෙවත් මදිනා නගරයට  ක්‍රි
ව 622  සංක්‍රමණය විය
එහිදි එහුගේ මදිනා අනුගාමිකයන් (අන්සාර්වරැන්) සහ මක්කා නගරයේ අනුගාමිකයන් (මුහාජිරින්) සමග එක්වී දේශපාලනික සම්බන්ධයන් සහිත ආගමික අධිකාරියක් පිහිට වුයේය
වසර කිපයකට පසු මුස්ලිම්වරුන්ට  එරෙහිව යුද්ධ 3 ක් සිදුවිය
ව 624 දී මුස්ලිම්වරුන් ජයගත් බදුර් යුද්ධය හා විසදුම් රහිත වු ක්‍රි
ව 625 දී  සිදුවු උහද් යුද්ධයයි සහ හන්දක් හෙවත් කෛබර් යුද්ධය
මදිනාහි යුදෙව්වන් සමග සිදුවු මෙම යුද්ධය නිසා යුදෙව්වන් පලායාම, වහලුන් බවට පත් විම හෝ මරණය වැනි දේ වලට මුහුණ පෑ අතර යුදෙට් ප්‍රාන්තයේ හෙවත් කසබාර් මැඩපැවැත්විනි
මෙම කාලයේදිම මුහම්මද් තුමා කාන්තාර ගෝත්‍ර තමා යටතට පත් කර ගැනීම නිසා මක්කා ‍හි වෙළඳ මාර්ග අත්හිටවන ලදි
ව 629 දි පමණ ලේ වැගිරිමකින් තොරව මක්කාව  ජයගත් අතර මුහම්මද් නබි (සල්)තුමා ඔහුගේ ජිවිතයේ අවසන් කාලයේදි එනම් ක්‍රි
ව 632 දි මුලු අරාබිකරයම පාලනයට නතුකර ගැනීමට සමත් විය
ඉස්ලාම් ධර්මයේදි මුහම්මද් තුමාගේ ජීවන රටාව ඔහු පැවසූ දේ ඔහු ක්‍රියාවෙන් කල දේ,ඔහු අනුමත කල දේ 'සුන්නා' ලෙස හදුන්වයි. ඔහුගේ ආදර්ශ, කියමන් හා චරිත ලක්ෂණ ඇතුලත් මෙම සුරැකි වර්තා 'හදීස්' ලෙස හදුන්වයි. සම්ප්‍රදායික මුස්ලිම් ජුරි සබිකයෝ හෝ නිතිවේදිහු (ක්‍රි
ව 820) මුස්ලිම් නිතියෙහි ඇති 'සුන්තා' හි වැදගත්කම පෙන්වා දෙන අතර මුස්ලිම්වරු මුහම්මද් තුමාගේ ජීවිතය ආදර්ශයට ගන්නා ලෙස පෙළඹවති
'සුන්න හෙවත් හදීස්' යනු කුරාණයට නිවැරදිව අර්ථකතනයට මග පෙන්වා දෙයි
යම් සංගීතමය කෘතියක් හෝ නාමයක් යනු වසර ගණනාවක් මුළුල්ලේ පරිණාමය වු සම්භාව්‍යමය සංගීතමය අංගයකි
එය මූලික වශයෙන් චරිත අතර දෙබස් වලින් යුක්ත වන අතර නාට්‍යමය/ වේදිකාමය ස්වරූපයක් ඉලක්ක කර ගත්තකි
18 වන සියවස හා 19 වන සියවස් වලදී ඔපෙරාව නාට්‍යමය, කාව්‍යමය හා සංගීතමය වශයෙන් දියුණු විය
මෑතක් වන තුරුම හාස්‍ය නාට්‍යය කාව්‍යමය ස්වරූපයක් ඉසිලීය
ශේක්ස්පියර්ගේ රෝමියෝ සහ ජුලියට් කෘතිය සම්භාව්‍යමය කෘතියක් වන අතර එය සාහිත්‍යමය අංගයක් ලෙස ද පිළිගනී
ග්‍රීක නාට්‍ය මුල්ම නාට්‍ය අංගයන්ට උදාහරණ වේ
සංතාපය නාට්‍යමය අංගයක් ලෙස
රඟ දැක්වීමත් මෙන්ම ආගම හා ජන උත්සවයන්ට යාම දියුණු වුයේ ප්‍රසිද්ධ ඓතිහාසික මිත්‍යාවන් වටා ගෙතෙමිනි
සංතාපයන් මූලිකවම සත්‍ය තේමාවන් මඟින් ඉදිරිපත් වේ
නව තාක්ෂණයේ ඇරඹුමත් සමඟම වේදිකාවමය නොවන කෘති සඳහා ලියවුණු පිටපත් මෙම අංගයන් සඳහා යොදා ගෙන ඇත
War of the worlds (රේඩියෝව) වැනි ගුවන් විදුලි වැඩසටහන් සඳහා රචිත සාහිත්‍යය, සහ තවත් නාට්‍යමය කෘති සිනමාව හෝ රෑපවාහිනිය සඳහා යොදා ගෙන ඇත
ඒලෙසම රූපවාහිනී, සිනමා හා ගුවන් විදුලි කෘතීන් මුද්‍රිත මාධ්‍ය සඳහා ද යොදා ගෙන ඇත
සටහන් 

{|

|Literature Drama
|-

නාට්‍ය කලාව
නුතන ස්කොට්ලන්තය හා බැදුණු ප්‍රථම සාහිත්‍යමය කෘතින්

‍	මෙම රූප සටහනේ දැක්වෙනුයේ Aneirin යන කෘතියෙන් පිටුවකි
උතුරැ බ්‍රිතාන්‍ය ජනවාසි හු සෙල්ටික් (Celtic) භාෂාවක් භාවිතා කළහ
ආදිතම වේල්සියානු සාහිත්‍යය ලියවුයේ ඇත්ත වශයෙන්ම ස්කොට්ලන්තය තුල හේ ආසන්නයේදිය
එයට‍ හේතුව වුයේ බ්‍රියනෙතික් භාසාව වල්සයට හෝ කෝන්වෝලයටම පමණක් සිමා නොවුණු බැවිනි
බොහෝ නුතන සාහිත්‍යවේදින් පවසන අන්දමට පික්ට්සයින් (Picts) බ්‍රයිනොතික් බාෂාව භාවිතා කලාද, (පවතින ස්ථානවල නාමයන්, පුද්ග'ලික නාමයන් හා ඓතිහාසික සාක්ෂි පදනම් කොට) ඔවුන්ගේ සාහිත්‍යමය කෘතින් සුරැකිව නොමැත

ස්කොට්ලන්තයේ ලියැවුනු ආදිතම සාහිත්‍ය කෘතින් වනුයේ,
බ්‍රයිතොනික් (ආදි වේලිසායනු බස)
Gododin  -6 වනි සියවස - The battel of the Gwen ystrad 6 වන සියවස (Taliesin ට අයත් වන )(A neirin අයත්වන) 		මුල්භාගය

ගේලික් Elegy for st
columba  වැලන් ෆෝ‍ගේල් 597 වන සියවස
In praise of st
Mygint ට අවසන්)  6 වවන සියවස මැද භාගය
Altus Prosotor (The High creator'st
Columbaට අයත්) 597 වන සියවස

පැරණි ඉංග්‍රිසි  The Dream of Rood 700 වන සියවස (දැනට සුරක්ෂිතව පවතින එකම නෝතුම්බ්‍රියානු පැරණි ඉංග්‍රිසි කෘතිය)
රචනාවක් යනු කෙටි ලිඛිත කෘතියකි
එය රචනා වන්නේ රචකයාගේ පෞද්ගලික මතිමතාන්තර වලට අනුවය
රචනා නවකතාමය ස්වරූපයෙන් බැහරව යම් මාතෘකාවකට අදාලව විස්තරාත්මකව ලියවෙන්නකි
සාහිත්‍ය විචාර, දේශපාලනමය ප්‍රතිපත්ති, විවාද, එදිනෙදා ජීවිතයේ අත්දැකිම් හා රචකයාගේ මතකයන් ආදියෙන් රචනා සමන්විත වේ
රචනා යන්නෙහි අර්ථය නිසියාකාරව දැක්වීම අපහසුය
එය කෙටි කතා, ලිපි යන අර්ථ වලටද සමානකමක් දක්වයි. නූතන රචනා බොහොමයක් වාක්‍ය එක් වී සෑදෙන සාමාන්‍ය ලියවිලි වේ
එහෙත් සමහර කාව්‍යයන් ද රචනා බවට නම් කර ඇත
රචනාවක් හැඳින්විය හැක්කේ එම කෘතියේ ප්‍රමාණය මතය
එහෙත් එයට විරුද්ධ තේරුමක් ඇති රචනා ද දැක්විය හැක
ජෝන් ලොක්ගේ An Essay concerning human understanding 
තෝමස් මැලකස්ගේ An Essay on the principle population

අවධානයට ලක් වූ රචකයෝ

G
K චෙස්ටර්මන්, වර්ජිනායා වුල්ෆ්, වෝල්ටයර්, එඩ්රියන් රිච්, ඇලම්පර් හෂ්මි, ජෝආන් ඩිඩියන්, ජින් බොල්ඩ්‍රිලාඩ්, බෙන්ජමින් ඩිසරෙලි, සුසැන් ‍සොන්ටැග්, නැටිලියා ජින්ස්බර්ග්, සාරා සුලෙරි, ඇනි ඩිලාඩ්, ජෝසෆ් ඇඩිසන්, රිචඩ් ස්ටිල්, චාර්ලිස් ලැම්බි, ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි, විලියම් හැස්ලිට්, තොම්ස් බැබින්ටන් මැතවුලේ, රැල්ෆ් වෝල්ඩෝ එමර්සන්, හෙන්රි ඩේවිඩ් තොරෙඩ්, පර්ස් බිග් ෂෙලි, මේරි ෂෙලි, වෝල්ටර් බේජ් හොට්, මොරිස් මිටර්ලින්ක්, ජෝර්ජ් ඕවෙල්, ජොර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ, ජොන් ඩි
ඇගටා, රෙනෝල්ඩ්ස් ප්‍රයිස්, ගෝ විඩාල්, මාගරිට් යුවර්සෙනා, ජේ.එම් තෝම්සි, ගැස්ටන් වැරිංහේන් සහ ඊ.බී. වයිට් රචනා අයත් වන කාණ්ඩය සත්‍ය වශයෙන් පැවසීම දුෂ්කරය
නවකතාවක් පරිද්දෙන්ම, රචනාවක් යනු ඕනෑම දෙයක් පිළිබඳ සෑම දෙයක්ම පැවසීමේ උපරකරණයකි
සාම්ප්‍රදායානුකූලව අර්ථ දැක්වීමට අනුව රචනාවක් යනු කෙටි ලිපියකි
එම නිසා එමගින් සෑම දෙයක් පිළිබඳවම සෑම කරුණක් ම දැක්වීම, එම සීමා තුළ දී කළ නොහැක
එනමුත් රචනා කිහිපයක් මඟින් එම සෑම කරුණක්ම අල්ලා විස්තර කළ හැක
මොන්ටෙයින්ගේ තුන්වන කෘතිය මෙයට සමාන වේ
රචනා යන සාහිත්‍ය විශේෂය අතිශය වෙනස්වන සුළුය
මෙය තුන් ආකාරයකින් ලබකා බැලිය හැක
පළමු ආකාරය පෞද්ගලික පැතිකඩකින් යන්නය
දෙවන පැතිකඩේ දී  ඉලක්ක ද තෙවන පැතිකඩේ දී විශ්වයම සාරාංශ කර සලකා බැලිය හැක
සමහර රචකයොත් සිය වටපිටාව පිළිබඳව ද සමහර රචිකයෝ සිය පෞද්ගික අත්දැකීම් ද රචනාවට ලක් කරති
එහෙත් සමහරු යම් කිසි විද්‍යාත්මක, සාහිත්‍යමය හෝ දේශපාලනමය තේමාවක් යටතේ සිය රචනා ලියති
එහෙත් ඉතා සරු හා සෑහීමකට පත්විය හැකි රචනා වනුයේ ඉහත අවස්ථා තුනේම පැවතිය හැකි ඒවාය
ලේඛන කලාව
රචනා
Jana madya
ජේම්ස් මැඩියන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉංග්‍රිසි මහාචාර්ය ජෝආන් ගැබින් දක්වන ආකාරයට අනුව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය යනු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය අභ්‍යන්තරයේ හා එහි බාහිරය  තුළ අන්තර්ගත වන්නකි
තවද අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය යම් හෙයින් වෙනත් මට්ටමකට ගෙන යනු ලැබුව ද ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළ එය ඇතුලත් වන්නක් බවයි.

අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයෙහි අන්තර්ගකය කළු ජාතිකයන්ගේ අත්දැකිම් මත පාදක වේ
අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් ඇමරිකානු ජාතිකයන් බවට පිළිගත්ත ද  ඉතිහාසයේ බොහෝ අවස්ථා වලදී ඔවුන් සම්පුර්ණ පුරවැසි භාවය හිමි නොවුවන් ලෙස සැලකිණි
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔවුන්ඇමරිකාවේ කොටසක් ලෙස මෙන්ම,ඇමරිකාවේ කොටස්කරුවන් නොවන ලෙස ද පිළිගැනිණි
මෙයට සමාන තත්වයක් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයට ද හිමිවිය
එය ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ රාමුව තුළම අන්තර්ගත වුවත් එය එයින් පරිබාහිරව පැවතුණි
මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස නව හඬවල් හා නව කථා කිරිමේ විලාශයන් එයට එක් විය
මෙහි වාසි සහගත තත්ත්වයන් වනුයේ මෙම නව අංග මඟින් සමස්ත ලෝක සාහිතයයේ ඇති වන දියුණුවයි. (Me lay 2004) මෙම කලා රටාවන් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සංස්කෘතිය හා බැඳී පවතී
පසුගිය සියවස් මුළුල්ලේම ජෑස් හා හිප් පොප් යන ශෛලීන් කළු ජාතිකයන්‍ අතර වෙනමම දියුණු වු ශෛලීන් වලට උදාහරණ වේ
පසුව මේවා විශාල සභාවන් හා දියුණුවන/ අළුත්වන ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළින්ද ප්‍රදර්ශනය වූ අතර ඒ තුළටද ඇතුලත් වුණි
මෙම රටාව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය තුළ දිගටම පවතීද යන්න කිව නොහැකිය
මෙම ශෛලීන් දැනටත් විශාල වශයෙන් ජනප්‍රිය වන අතර මේවායින් තව තවත් නව ශෛලීන් බිහි විමේ ඉඩකඩ ඇත
එමෙන්ම ඒවා වෙනසකට භාජනය නොවී ආවේනික අයුරින්ම පැවතිය හැකි බව විද්වතුන්ගේ මතයයි
සටහන් 

{|

|Existing both inside and outside American literature
|-
{|
විල් එයිස්නර් ගේ (Will Wishhner) "A contract with God (දෙවියන් සමඟ ගිවිසුමක්) නවකථාව, විචිත්‍රමත් නවකථා ලෙස හඳුන්වන ලද ප්‍රථම ග්‍රන්ථයයි
විචිත්‍රමත් නවකථාවක් යනු දිගු සහ සංකිර්ණ වු කථා වස්තුවකින් හෙබි, බො‍හෝ විට වැඩිහිටි පාඨක සමුහයක් අරබයා ලියැවුණු චිත්‍ර කථාවකි
සාමාන්‍ය චිත්‍ර කථා පොත් වලට වඩා කල් පැවතෙන අයුරින් මේවා තිබේ
මෙම නවකථාවන්, චිත්‍රකථා පොත් මෙන් පුවත් පත් වෙළෙඳ සැල් තුළ නොව පොත් හල් තුළද අලෙවි කෙරේ
අර්ථ දැක්විම 

තවමත් පරිණාමය වෙමින් පවතින මෙම විචිත්‍රමත් නවකථා (Graphic novels) සඳහා සාධාරණ අර්ථකථනයක් නොමැත
එබැවින් සමහර අවස්ථාවල චිත්‍රකථා වල ඇති වෙනස විදහා දැක්වීමට ද එහි පද්‍ය කොටස්ද භාවිතා වී ඇත
එනම් සාමාන්‍ය චිත්‍රකථා පොත් වලින් වෙනස් වු අංග වලින් යුත් වඩාත් ‍පරිණත ‍තේමා භාවිතා වන්නක් ලෙස මෙම පොත් හැඳින්විය හැක
එනමුත් මෙම අදහසට එකඟ වන පරිද්දෙන් කෘති ලියවුණ ද, ඒවා සම්ප්‍රදායික හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා යටතේ වර්ග කෙරෙණි
මෙම පද්‍ය පොදුවේ භාවිතා වනුයේ හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා වලින් මෙම කෘති වෙන් කිරිම පිණිසය
මෙම හේතුව පාදක කර ගනිමින් ප්‍රංශ පදයක් ‍වන 'Bande Dessinee' යන්න ඉතිහාසඥයන් විසින් භාවිතා කරන ලදි
පොත් ප්‍රකාශන කර්මාන්තයේ දී මෙම පද්‍ය “නවකථා” යන ගණයට නොවැටෙන්නා වු කෘති සඳහා භාවිතා වුණි
එකිනෙක හා ගැලපීමක් නොමැති හාස්‍යජනක කථා හා ප්‍රබන්ධ නොවන කෘති සඳහා ද නමම භාවිතා වුණි
සටහන් 

{|

|Graphic novel
|-
යම්කිසි වාක්‍ය සංයෝජනයක් පද්‍යයක් ලෙස ලිවීම කාව්‍ය ශාස්ත්‍රයයි
කාව්‍යයක් අලංකාර වර්ණනය, නිශ්චිත වචන භාවිතය හා උපමා යෙදීම මත නිර්මාණය වේ
ඒවා ප්‍රාතනි රටාවන් හෝ මාත්‍රා රටාවන් ආශ්‍රයෙන් නිමවෙන අතර එළිසමය සහිත හෝ රහිත ද විය හැක
කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය යන්න කුමක්ද යන්න පිළිබඳව  නිශ්චිතව අර්ථ දැක්විය නොහැකිය
සාමාන්‍යයෙන් වචන කිව්‍ය තුළ භාවිත වනුයේ ඒවායේ විධිමත් ලක්ෂණ ඉස්මතු වන අයුරිනි
මෙහි සඳැස රඳා පවතින්නේ කථනයේ එළිසමය හා මාත්‍රාව මතය
ඊ.ඊ. කමාස් වැනි නූතන කවියන් මෙලෙස වචන වල දෘශ්‍ය ස්වරූපය බහුලව යොදාගනී
අනෙකුත් සාහිත්‍යයන් පෙර කාව්‍ය සාහිත්‍ය තුළද දක්නට ලැබිණි
සුමෙරියානු “Epic of Gilgamesh” (ක්‍රි
පු 2700) බයිබලයේ ඇතැම් කොටස්, හෝමර්ගේ IIliad   සහ ඉන්දියානු රාමායනය සහ මහාභාරතය පැරණිතම කාව්‍ය සඳහා උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැකිය
වාචික සම්ප්‍රදාය‍න් මත පදනම් වු සංස්කෘතින් තුළ කාව්‍ය, ධාරණමය ක්‍රියාවලියක් දරයි
වැදගත් නීතිමය හෝ සදාචාරාත්මක ගද්‍ය මාලා පළමුව එළිදක්වන ලද්දේ, කලාකරුවන්ගේ සිතුවිලි ප්‍රකාශනයක් ලෙස කාව්‍ය භාවිතා වන බැවිනි
ඇතැම් කාව්‍ය නිශ්චිත ආකෘතීන් දරයි
උදාහරණ ලෙස හයිකු (haiku), ලයි‍මෙරික් (limerick)  හෝ සොනෙට් (sonnet) අකෘතීන් දැක්විය හැකිය
ජපන් භාෂාවෙන් රචිත හයිකු (haiku) ආකෘතිය ස්වභාව ධර්මය හා සම්බන්ධ වේ
එහි මාත්‍රා 17 බැගින් වූ පේලි 3 ක් හරහා කාණ්ඩ 5, 7 හා 5 ලෙසට පැතිරේ
ලයි‍මෙරික්  (limerick) ආකෘතිය පේලි 5 කින් සමන්විතය
මෙහි එලිසමය  AABBA ලෙස වන අතර කාල ප්‍රමාණයන් 3, 3, 2, 2, 3 යනුවෙන් මාත්‍රනය වේ
භාෂාව හා සම්ප්‍රදායන් මගින් කාව්‍ය ධර්ම අර්ථ දැක්වේ
පර්සියානු කාව්‍ය සැම විටම තාල ගැන්වේ
එහෙත් ග්‍රීක කාව්‍යයන්හි එලිසමය භාවිතා නොකෙර්
ඉතාලියානු හෝ ප්‍රංශ කාව්‍යයන්හි බොහෝ විට එලිසමය දක්නට ලැබේ
ඉංග්‍රීසි හා ජර්මානු කාව්‍යයන් මෙම දෙවර්ගයටම අයත් වේ
ශේපාපියස් හා මිල්ටන් වැනි කතුවරයන්ගේ නිර්මාණයන් හි භාවිතා වන iambic pentametre’  නම් ශෛලය, ඉංග්‍රිසි කාව්‍යයෙහි දක්නට ලැබෙන වඩාත්ම සුසමාදර්ශි ‍ශෛලිය ලෙස හැඳින්විය හැකිය
සමහර භාෂා වලින් රචිත කාව්‍යන්හි  දිගු වැකි ද ,සමහරෙක දී කෙටි වැකි ද දක්නට ලැබේ
නිෂ්චිත භාෂාවක වාග් මාලාව හා ව්‍යාකරණ කිසියම් කාව්‍ය ආකෘතියක් තුළ යෙදීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ කාව්‍යමය සම්මුතීන් ගොඩනැඟී ඇත
සමහර භාෂාවල දී එලිසමය වෙනත් කාව්‍යකට වඩා පැහැදිළිව දක්නට ලැබෙන අතර ඒවායේ දී දිගු වැකි භාවිතා වේ
ඓතිහාසිකමය අත්වැරදිම් නිසා ද තවත් කාව්‍ය ආකෘතිමය සම්මුතීන් ගොඩනැඟී ඇත
ඇතැම් ජනප්‍රිය කවියන් භාවිතා කළ ආකෘතීන් ද පසුකලෙක දී සම්මුතියක් ලෙස ප්‍රචලිත වී ඇත
සම්ප්‍රදායිකව නාට්‍ය කලාව ද පද්‍යමය ස්වභාවයකින් යුක්ත වේ
එහෙත් වර්තමානයේදී ඔපෙරාවන් හා සංගීතමය නාට්‍යය වලින් පිටත මෙම ලක්ෂණය භාවිතා‍ නොවේ
නුතන යුගයේ 'ඩිජිටල් කාව්‍ය' (Digital poetry) ජනප්‍රිය ව ‍පවතින අතර, එය මෙකල පවතින ඩිජිටල් මාධ්‍යයේ කලාත්මක, ප්‍රචාරාත්මක සහ සං‍ශ්ලේෂී ගුණාංග මත පදනම් වී ඇත
සටහන් 
සාහිත්‍යය
{|

|-

|Literature Poetry
|-
{|
Recent History නුතන ඉතිහාසය

	70 දශකයේ මුල්භාගයේදී අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය කෘතින් සදහා විශාල වශයෙන් ත්‍යාග හා සම්මාන පිරිනැමීමත් සමග ඇමරිකානු විද්වත් සමාජය විසින් අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු සාහිත්‍ය නීත්‍යානුකුල සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයක් ලෙස පිළිගැණුනි
සිවිල් අයිතිවාසිකම් හා වෙනත් කළු ජාතික සංවිධානයන් ආශ්‍රයෙන් බිහිවුණු  කළු ජාතික කලා සංගමය  (Black Arts Movement) මගින් මෙම අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය ප්‍රභේදය අර්ථ දක්වා විග්‍රහ කරන්නට විය
එසේ කළ කතුවරැන්ට අතර ප්‍රබන්ධ රචකයන් වු ටොන් ටොරිසන් සහ ඇලිස් වෝකර් මෙන්ම ‍කාව්‍ය රචක ජේම්ස් එමානුවෙල් මුලික තැනක් ගනියි
එරට උසස් තත්වයේ ප්‍රකාශකයෙකු විසින් මුද්‍රිත ප්‍රථම කළු ජාතික ග්‍රන්ථ මාලාව වු "Dark Symphony
Negro Literature in America" (ඇමරිකාවේ නිග්‍රෝ සාහත්‍යය) ඛෘතින් සැකසීමත් සමග ජේම්ස් එමානුවෙල් ආප්‍රිකානු-ඇමරිකානු සාහිත්‍ය අර්ථ කථනයේ ප්‍රධාන පියවරක් තැබුවේය
එලෙස ඇරඹි සාහිත්‍ය ප්‍රබේධයේ වු තවත් ජනප්‍රිය ගද්‍ය මාලාව ලෙස, ල රෝයි ජේම්ස් සහ ලැරිනිල්  සැකසු   Black fire
An anthology of Afro- American writing  සහ ස්ටර්ලින් බ්‍රවුන්, ආතර් ඩයස් සහ යුලිසිස් ලී සැකසු The Negro caravan හැදින්විය හැක
මේ අතරතුර ටෝනි මොරිසන් ද කළු ජාතික සාහිත්‍ය කලාවේ සහ කළු ජාතික  කතුවරැන්ගේ දියුණුව උදෙසා කටයුතු කලාය
1960 සිට 1970 දශකය තෙක් ඇය    Random House ප්‍රකාශනයන්හි සංස්කාරක ලෙස ටෝනි කාඩ් බාම්බරා හා ගුරිලි ජෝන්ස් වැනි කළු ජාතික කතුවරැන්ගේ කෘති සැකසුවාය
පසු කලෙක ඇය 20 වැනි සියවසේ සිට ප්‍රධානතම කලු ජාතික කතුවරැන්ගේ කෘති සැකසුවාය
පසු කලෙක ඇය 20 වැනි සියවසේ සිටි ප්‍රධානතම කලු ජාතික කතුවර‍යකු ලෙස ප්‍රචලිත වුවාය
1970 දී මුද්‍රිත  The Bluest Eye  ඇගේ ප්‍රථම කෘතිය වින අතර ඇය විසින් රචිත සම්මාන ලාභි කෘතින් ලෙස Beloved සහ  The song of solomon හැදින්විය හැක
ටෝනි මොරිසන්, සාහිත්‍ය සදහා වු නොබල් ත්‍යාගය දිනු ප්‍රථම අප්‍රිකානු ඇමරිකානු කා‍න්තාවයි.

1970 දී කවියකු හා නවකතා රචකයෙකු වු ඇලිස් වෝකර් ලියු ගද්‍ය මාලාවකින් සෝරා නිලි හුස්ටන් සහ ඇගේ නවකතාවක් වු   Their Eyes were watching God  ග්‍රන්ථය නැවතත් ඇගයීමට ලක්වන්නට විය
එසේම 1982 දී ඇය විසින් රචිත පුලිට්සර සම්මානලාභි The colour purple   නවකතාව පසුකලෙක ස්ටිවන් ස්පිල්බර්ග් විසින් අධ්‍යක්ෂිත චිත්‍රපටයක් ලෙස ජනප්‍රිය වුණි
70 දශකයේදි අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය කෘතින් එරට වැඩි අලෙවි පොත් ලැයිස්තවට ද එක් විය
එසේ වු පළමු කෘතියක් ලෙස ඇලෙක්ස් පෝලි රචනා කළ Roots The saga of an American Family  හැදින්විය හැක
එම කෘතිය සදහා පුලිට්සර් සම්මානය පිරිනැමුණු අතර පසු කලෙක රෑපවාහිනි ටෙලි නාට්‍යයක් ලෙස ද ජනප්‍රිය වුණි
හේලි විසින් රචිත තවත් කෘතියක් ලෙස The Autoviography of Malcolm X"  හැදින්විය හැක
නුතන ඉතිහාසයේ සිටි තවත් වැදගත් කළු ජාතික කතුවරැන් ලෙස ගේල් පෝන්ස්
රෂ්ඩ ් ක්ලාක්, ඉෂ්මයෙල් රිඩ්, ජමැයිකා කින්කේඩ්, රැන්ඩාල් කේතන් සහ ජෝන් රඩ්ගාර් වයිස්මන් නම් කළ හැක
එලෙසම ජනාදරයට පත් කළු ජාතික කවි රචකයෙන් ලෙස මායා ඇන්ජලෝ, රීටා ඩව්
සයිරස් කැසල්ස්, තිලියාස් මෝස් සහ නටාෂා‍ ටේ‍රත්වේ හැදින්විය හැක
එසේ‍ම න්ටොස‍ාකේ ෂේන්ජ්, එඩ් බුලින්ස්, සුසැන් ලොරි පාක්ස්, එඩ්වර්ඩ් ජෝන්ස් හා ඕගස්ට් විල්සන් නුතන ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන කළු ජාතික නාට්‍ය රචකයන් වේ
නුතන යුගයේ තරැණ අප්‍රිකානු ඇහරිකානු ගත් කතුවරැන් ලෙස එඩ්වජ් ඩන්ට්කට්, ඩේවිඩ් ඇන්තනි ඩර්හැම්, ටයරි ජෝන්ස්, මැන් ජොන්සන්, සිසි පාකර් හා කොල්සන් වය්ටේ හෙඩ් හැදින්විය හැක
වර්තමානයේ පවතින ලෙස අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය ප්‍රබන්ධ විශේෂයක් කිරිමෙහ් ලා කටයුතු කළ පුරෝගාමියා ලෙස 1950 හා 1960 දශකයනක්හි රහස් පරික්ෂක කතාමාලාවක් ලියු චෙස්ටර් හයිම්ස් හැදින්වේ
ඔහුපසු කලෙක ජනප්‍රිය අරාධ පරික්ෂණ නවකාවත්න් ලියු වෝල්සටර් මො‍ස්ලි හා හියු හොල්ටන් වැනි කතුවරැන් සදහා මග පාදා දුනි
විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කල්පිතමය මෙන් ත්‍රාසජනක සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයන් උදෙසා ද කලු ජාතික කතුවරැන් දායක වි ඇත
සැමුවෙල් ආර්. ඩෙලනි, ඔක්ටේවියා ඊ. බට්ලර්, ස්ටිව් බාන්ස්, ටනනාර්ව් ඩියු රොබට් ෆ්ලෙමින්, බ්‍රැන්ඩන් මාසි, චාර්ල්ස් ආර්. සෝන්ඩර්ස්, ජෝන් රිඩ්ලි, ඩෝන් එම්, ෆෝසෙ‍් ෂේර් තෝමස් හා නොලෝ හොප්කින්සන් එැනි කතුවරැන් කිහිප දෙනෙකි
අවසන් වශයෙන් ගත් කල අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය එක්තරා රෑපවාහිනි ැඩසටඑහනකින් ද වැඩි ප්‍රේක්ෂක අවධානයක් දිනා ඇත
එනම් ඔප්ර් වින්ෆ්‍රි  (Operh winfreey) වැඩසටහනේ  "Oprah's Book club විශේෂාංගය හේතුවෙනි
අප්‍රිකානු  ඇමරිකානු සාහිත්‍ය කෘතින් විශාල ගණනකට ඉහල ජනප්‍රියතාවයක් ලබා දීමට ඇය දායක වී ඇත
ඉස්ලාම් දහමට අනුව දෙවියන් යනු සත්‍ය වූ ශ්‍රේෂඨ වු පුද්ගලයා වන අතර, සර්වබලධාරි ලෝකයේ මැවුම්කාරයන් සහ ලෝකය පවත්වා ගැනීම හා නියම කිරීම සම්බන්ධයෙන් අගතැන් පත් වු ද විශ්වයේම විනිශ්චයකාර බලවේගය ද වේ
ඉස්ලාම් දහමට අනුව දෙවියන්ට ඒකිය භාවයක් ලබා දේ
හෙතෙම අසමසම, ඒකීය, සර්ව අනුකම්පා සහගත හා සර්වඥ වේ
ඉස්ලාම් සම්ප්‍රදායට අනුව දෙවියන්ට නාම 99 ක් ඇති අතර සැම නාමයකින්ම උන්වහන්සේ සතු විශේෂ ලක්ෂණයක් ගැන කියවේ
මේ සියළු නාමයන් ශ්‍රේෂ්ඨ වු අල්ලාහ් වෙනුවෙන් යෙදේ
මේ නාමයන් 99 අතරින් වඩාත් ප්‍රචලිත නාමය වනුයේ සර්ව අනුකම්පා සහගත සහ සර්ව මෛත්‍රි සහගත යන නාමයන්ය
කුරානයට අනුව දෙවියන් වහන්සේ අනුකම්පා සහගත වේ
විශ්වය මැවීම හා සැකසිම එලෙස දෙවියන් විසින් අනුකම්පා සහගතව කරන ලද්දක් සේ සැලකේ. එම නිසා සියලු සත්ත්වයන් ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය උදෙසා යාඥා කරමින් දෙවියන්ගේ ඒකීයත්වය උදෙසා සාක්ෂි දැරිය යුතුය
ඉස්ලාමික ඉගැන්වීම් අනුව දෙවියන් සැමතැනම සිටින අතර කිසිම ස්ථානයක දෙවියන් උපත ලබා නැත
කුරානට අනුව කිසිම දර්ශනයකට ඔහු ගෝචර නොවේ
ඔහුගේ දර්ශනයට සැවොම ගෝචර වේ
ඔහු සියලු දේ හා බැදුණත් ඔහුගේ බලය තේරුම් ගැනීමට අපහසුය
ඉස්ලාම් දහමට අනුව දෙවියන් මහෝත්තම හා ස්වෛරි වන අතර කුරානයට අනුව මිනිසාගේ කිරීටක ධමනියට වඩා මිනිසාට ළංවේ
හෙතෙම අසරණ බවට පත්වු ඔහුගේ උපකාර ලැබිය යුතු අය වෙනුවෙන් ප්‍රතිචාර දක්වයි. ඒ සියල්ලට වඩා ඔහු මනුෂ්‍යත්වය නිසි මාර්ගයේ ගෙනියයි
ඉස්ලාම් දහමට අනුව ‍අනෙකුත්  අබ්‍රාහ්මික ලබ්ධිකයින් විසින්ද නමස්කාර කරනු ලබනුයේ තමන් විසින් වදින දෙවියන්ටම ය
මෙයට කිතුණුවන් හා යුදෙව්වන් ද අයත් වේ
ඉස්ලාම් ධර්මයෙහි දෙවියන්වහන්සේගේ උපලක්ෂණ  

ශුද්ධ වූ අල් කුර් - ආනයේ දෙවියන්‍වහන්සේගේ උපලක්ෂණ හඳුන්වනු ලබන්නේ 'දෙවියන්වහන්සේගේ විචිත්‍රවත් නාමයන්’ ලෙසයි
ගර්හාඩ් බොවරින්ට අනුව ඒවා සම්ප්‍රදායානුකූලව ගණනය කළවිට  99 ක් වන අතර, එයට අල්ලාහ් ගේ උත්තරීතරම නාමය වන අල් ඉස්ම් අල් - අසාම් ද අයත් වේ
අල් කුර් - ආනයේ විවරණ සාහිත්‍යයේ දේව නාමයන් ලැයිස්තුගත කිරීමේ කුර් - ආන ප්‍රකාශය 17
110 දෙවියන් වහ්නසේ අමතන්න, එසේත් නැතිනම් අනුකම්පා සහගත වූවෝ අමතන්න, ඔබ කා හට ඇමතුවද, විචිත්‍රවත්ම නාමයන් හිමිවන්නේ ඔහුටය ලෙස දැක්විය හැක
තවද 59
24 හි ද දෙවියන්වහන්සේගේ ගෞරව නාම දොළසකට වැඩියෙන් අඩංගු වේ
දෙවියන්වහන්සේගේ විචිත්‍රවත් නාමයට පහත දැක්වෙන දේ ඇතුළත් වේ
-	අතිශයින්ම කරුණාහරිත 

-	අතිශයින්ම  අනුකම්පා සහගත

-	නිරතුරුවම කමා කරන්නා

-	නිරතුරුවම සපයන්නා

-	ලෝකයන්ගේ අධිපති සහ පෝෂකයා

-	ස්වයං යැපෙන්නා (සියලුම ජිවින් පෝෂණය සඳහා යැපෙන්නේ ඔහු මතය)

-	සර්වකාලීන අධිපති (සදා නොමැරෙන්නා)

-	උත්තරීතරව ප්‍රඥාවන්තයා

ඉස්ලාමීය දේව ධර්මය දෙවියන්වහන්සේගේ උපලක්ෂණ සහ දිව්‍ය හරය යන දෙක අතර පැහැදිලි වෙනසක් පෙන්වා දෙයි
ඉස්ලාම් හි දෙවියන් හා ආගම් අතර සැසඳීමක්  

 
                         
ඉස්ලාම් දෙවියන් හට සහකරුවන් හෝ මිත්‍රයන් නොසිටියේය
එමෙන්ම දෙවියන් සහ (Jinn) අතර ඥාතීත්වයක් නොතිබුණු බව ද පැවසේ
එය ඉස්ලාමයට පෙර අරාබි සංකල්පය හා ඉස්ලාම් ආගම අතර ඇති වෙනසකි
ඉස්ලාමයට පෙර අශිෂ්ට ‍අරාබිවරුන් විශ්වාස කළේ අන්ධ, බලවත්, අනුකම්පා රහිත, සිහිසන් නැති මිනිසුන්ට පාලනයක් නොමැති බලවේගයක් පිළිබඳවය
මෙම සංකල්පය ඉස්ලාමිය මතය වු “බලවත් නමුදු දුරදර්ශි හා අනුකම්පා සහිත දෙවියකුගෙත් “ප්‍රතිස්ථාපනයට හේතු විය
ඉස්ලාම් හි දෙවියන් සහ යුදෙව් ආගමේ දෙවියන්

මොහම්මද් (Mohammad) සහ ඔහුගේ පිරිවරද අදහන්නේ යුදෙව්වන් අදහන දෙවියන්ම ‍බව මුස්ලිම්වරුන්ගේ විශ්වාසයයි
Fromis edoodo peters විසින් කුරානයේ දැක්වෙන බවට පෙන්වා දෙන්නේද, ඉතිහාසඥයන් ස්ථිර කරනුයේද ඉහත සඳහන් කාරණයමයි
(කුරානය 29
මොහු  කුරානයේ අල්ලා (Allan) මැවුම්කාර දෙවියන් වන  Abraham සමඟ සම්මුතියට එක් වු දෙවියන්ට සමානය
Peters පවසන්නේ කුරානයේ  Allan නිරූපණය කෙරෙන්නේ  Jahweb ට වඩා බලවත් හා වෙනස් අයුරිනි
තවද Allan විශ්වයේ දෙවියන් බවට ද, Yahweh දෙවියන්ව ආදි හිබෲ ජාතිකයන් අදහන බව ද සැලකේ. Encyclopedia Britannica  අනුව, කුරානයේ දෙවියන් “Loves those who do good” සහ තවද කුරානයේ දෙවියා සහ මිනිසා අතර අනෝන්‍ය සෙනෙහසක් ඇති බව ද සැලකේ. නමුදු Judeo-Christia ශික්ෂාපදය වනුයේ “love god with all thy heart” ය
මෙය ඉස්ලාම් ආගමේ කිසිදු තැනකට අදාල නැත
ඉස්ලාම් ආගමේ අවධාරණය යොමු වි ඇත්තේ දෙවියන්ගේ අචින්ත්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨත්වය පිළිබඳවය
ඉස්ලාම්හි සාරය වනුයේ “surrender to Allah”යන්නය