Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
1419 සැප්තැම්බර් මස, සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශ කොට කොරියානු හමුදාව නැවත කොරියාව බලා පැමිණියහ
නමුත් 1443දී ග්යේහේ ගිවිසුම අත්සන් තැබුණු අතර, ට්සුෂිමාවේ දයිම්යෝවරයා ජොසොන් රජුට පඬුරු කප්පම් ලබා දීමට පොරොන්දු විය
එයට ප්‍රතිඋපකාර වශයෙන් ජොසොන් රාජසභාව සෝ වංශයට ජපානය සහ කොරියාව අතර වෙළඳාමට අයිතිය ලබාදුන්නේ ය
1433දී, සේජොං රජු කිම්ජොංසෝ (හංගුල්
김종서, හන්ජා
金宗瑞) නැමැති ප්‍රධාන සෙන්පතියාව උතුර වෙත පිටත්කර හැරියේ, ජුර්චෙන්වරුන් (පසුව මැංචුවරු ලෙස ප්‍රකට විය) විනාශ කිරීම සඳහායි
කිම්ගේ යුධ ව්‍යාපාරය මගින් මාලිගා කිහිපයක් අල්ලාගැනීමට හැකි වූ අතර, එමගින් කොරියානු භූමියේ දේශ සීමා සොංහුවා ගංගාව තෙක් උතුරට ව්‍යාප්ත විය
ජුර්චෙන්වරුන්ගෙන් ජනතාව ආරක්ෂා කරගැනීම පිණිස බලකොටු හතරක් සහ මුරපොලවල් හයක් (හංගුල්
사군육진
四郡六鎭) ස්ථාපනය කරන ලදී
විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය

සේජොං රජු සිය රාජ්‍ය සමය තුළ විවිධ තාක්ෂණික eප්‍රගමනයන් සඳහා අනුග්‍රහ දැක්වී ය
ගොවියන්ට උපකාර කිරීමට සිතූ ඔහු ගොවියන්ගේ අත්පොතක් නිර්මාණය කිරීමට තීරණය කළේය
මෙම ග්‍රන්ථය—නොංසා ජික්සොල් (හංගුල්
농사직설, හන්ජා
農事直說)—රජුගේ අණපරිදි විවිධ විද්‍යාඥයින් විසින් කොරියාවේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් රැස් කරගත් වෙනස් වගාක්‍රම පිළිබඳ සඳහන්ය
මෙම ක්‍රමවේද සහ ඒ ඇසුරෙන් ගොඩනගාගත් නව කඩිනම් ක්‍රමවේද කොරියානු කෘෂිකර්මාන්තයේ දියුණුවට හේතු විය
සේජොංගේ රාජ්‍ය සමය තුළ විසූ ජං යොං-සිල් (හංගුල්
장영실, හන්ජා
蔣英實) ප්‍රමුඛ නව නිර්මාණකරුවකු ලෙස ප්‍රචලිත විය
ජං තරුණ නිර්මාණශීලී චින්තකයකු විය
කෙසේනමුත්, ජං පසුවූයේ සමාජයේ පහළම පන්තියේය
ඔහුගේ දක්ෂතා හඳුනාගත් සේජොංගේ පියා වූ තේජොං ඔහුව වහාම සෝල්හි සිය මාලිගයට කැඳවීය
ජංට රජයේ තනතුරක් ලබා දී ඔහුට අනුග්‍රහ දැක්වීම පිළිබඳ සෙසු නිලධාරීහු විරෝධය පලකළහ
ඔවුන් විශ්වාස කළේ එවැනි පහළම පන්තියේ සාමාජිකයකු බලවත් වංශවතුන් අතරට නොපැමිණිය යුතු බවයි. නමුත් එය සැලකිල්ලට නොගත් සේජොං ජංගේ දක්ෂතාවන්ට අනුග්‍රහ දැක්වීය
ජං විසින් ජල ඔරලෝසු, කටු ගෝල සහ හිරුතැටි සඳහා නව ආකෘති නිර්මාණය කළේ ය
1442දී, ජං විසින් නැගෙනහිර ආසියාවේ ප්‍රථම වර්ෂාමානය නිපදවන ලද්දේ යැයි පැවසේ
එය ච්‍යුගුගි නම් විය
මෙය සේජොංගේ පුත්‍රයා සහ උරුමකරු වූ මුන්ජොං අදහස් අනුව නිමකළ එකකි
නමුත් මෙහි ආකෘතියක් අද දක්නට නොලැබෙයි
දැනට හමුවන නැගෙනහිර ආසියාවේ පැරණිතම වර්ෂාමානය 1770 එනම් යොංජෝ රජ සමයට අයත් එකකි
රාජකීය ලේකම්ගේ දෛනික වාර්තා (හංගුල්
승정원일기, හන්ජා
承政院日記) අනුව මහා සේජොං රජ සමයේ මෙන් උද්යෝගයක් නැවත ඇති කිරීම සඳහා යොංජෝ රජු විසින් සේජොංගේ සමයේ වාර්තා කියවා ඇත
වර්ෂාමානය පිළිබඳ සඳහන් දැක යොංජෝ රජු එය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට නියෝග කොට ඇත
මෙහි 1770 වර්ෂය සඳහන් චිං රාජවංශයේ ක්වියැන්ලොං (රාජ්‍ය
1735–1796) අධිරාජයාගේ සලකුණත් ඇති හෙයින්, මෙම කොරියානුවන් නිර්මාණය කළේ යැයි පැවසෙන වර්ෂාමානය චීනයෙන් ආනයනය කළ එකක් බවට වැරදි වැටහීමක් පවතී
චීන අගනුවර දේශාංශය මත පදනම්ව නිර්මාණය වූ කොරියානු දින දර්ශන ක්‍රමය ප්‍රතිශෝධනයට සේජොං අපේක්ෂා කළේය
කොරියානු ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, කොරියාවේ සෝල් නුවර කේන්ද්‍ර කරගත් දින දර්ශනයක් සේජොං සමයේ ඔහුගේ තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් සකස් කරන ලදී
මෙම නව ක්‍රමය නිසා කොරියානු තාරකා විද්‍යාඥයන්ට සූර්යග්‍රහණ සහ චන්ද්‍රග්‍රහණ සිදුවන දිනයන් නිශ්චිවම නිර්ණය කළ හැකි විය
සේජොං රජ සමයේ සම්ප්‍රදායික කොරියානු වෛද්‍යවිද්‍යාව පිළිබඳ වැදගත් ග්‍රන්ථ ද්විත්වයක් බිහි විය
ඒවා නම්, හ්යංග්යක් ජිප්සොංබං සහ යුයිබං යුච්වි යන්නයි
ඉතිහාසඥ කිම් යොංසික් පවසන්නේ මෙමගින් චීනයෙන් වෙන්ව තමන්ටම අනන්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක දැනුමක් ගොඩනගා ගැනීමට කොරියානුවන් දැරූ උත්සාහය නිරූපණය වන බවයි.

සාහිත්‍යය
සේජෝ රඳා පැවතියේ ජොසොන් රාජ්‍යයේ ගොවීන්ගේ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය මතයි
එම නිසා ඔහු ආර්ථික සමෘද්ධිමත් සහ දුෂ්කර අවස්ථාවන්හි දී ඊට අනුරූපව අඩු වැඩි වන බදු ක්‍රමයක් අනුගමනය කළේ ය
මේ හේතුවෙන්, ගොවීන්ට බදු මුදල් ගැන එතරම් බිය වීමට හේතුවක් නොවූ හෙයින්, ඔවුනට පහසුවෙන් සිය වගා කටයුතුවල නියැලිය හැකි විය
වරක් මාලිගයේ සැලකිය යුතු තරම් ආහාර අතිරික්තයක් වූ විට, සේජොං රජු එම ආහාර දිළිඳු ගැමියන්ට සහ ගොවීන්ට බෙදා දුන්නේ ය
1429දී සේජොංගේ රජුගේ අධීක්ෂණය මත නොංසා-ජික්සොල් (හංගුල්
農事直說) යන ග්‍රන්ථය සම්පාදනය කෙරිණි
මෙ කොරියානු ගොවිතැන, රෝපණ ක්‍රම, අස්වැද්දීම, සහ පාංශු පිරියම් ක්‍රම වැනි කෘෂිකාර්මික තේමා පිළිබඳ විස්තර සඳහන් ප්‍රථම කොරියානු ග්‍රන්ථය වේ
හංගුල් ලේඛන ක්‍රමය භාවිතයට රාජ්‍ය නිලධාරීන් සහ වංශවතුන් විරුද්ධ වුවද, පහත් පාන්තිකයන් එය හොඳින් වැළඳ ගත්හ
මේ හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ සාක්ෂරතාව වර්ධනය වූ හෙයින් ලිවීම මගින් එකිනෙකා අතර සන්නිවේදනය දියුණු විය
සේජොං විසින් පෞද්ගලිකව සිදු කළ ලේඛන ද ඇගයුමට පාත්‍ර වී ඇත
ඔහු විසින් ප්‍රකට යොංබි ඉයොචොන් ගා ("පියඹන මකරුන්ගේ ගී", 1445), සොක්බෝ සංජොල් ("බුදුන් වහන්සේගේ දිවියේ සිදුවීම්", ජූලි 1447), වොරින් චොන්-ගං ජිගොක් ("සහසක් ගං මත දිදුලන සඳුගේ ගී", ජූලි 1447), සහ ආශ්‍රේයයක් වන දොංගුක් ජොං-උන් ("නිසි චීන-කොරියානු උච්චාරණය සඳහා ශබ්දකෝෂය", සැප්තැම්බර් 1447) යන කෘතීන් සම්පාදනය කොට ඇත
1420දී සේජොං රජු විසින් ග්යොංබොක්ගුං මාලිගය තුළ දී ගරු කළ යුත්තන්ගේ ශාලාව (집현전
集賢殿
ජිප්හ්යොන්ජොන්) ස්ථාපනය කරන ලදී
මෙය රජු විසින් තෝරන ලද විද්වතුන්ගෙන් සමන්විත විය
මෙම ශාලාව නොයෙකුත් විද්වත් උත්සාහයන් දරන ලදී
ඉන් වඩාත් සුප්‍රකට කාර්යය නම් හුන්මින් ජොංග්‍යුම් සම්පාදනය කිරීමයි
හංගුල්

සේජොං රජු කොරියානු ඉතිහාසය කෙරෙහි වඩාත්ම බලපෑමක් සිදුකළේ හංගුල් වර්ණමාලාව හඳුන්වා දීම නිසායි
මෙය කොරියානු භාෂාව සඳහා වූ ස්වදේශික ශබ්දවිද්‍යාත්මක හෝඩියයි
හංගුල් නිර්මාණය කිරීමට පෙර, ලියන්නට කියවන්නට දැන සිටියේ උසස් වංශවල සාමාජිකයන් පමණි
(චීන භාෂාවෙන් ලබාගත් අක්ෂර භාවිතයෙන් කොරියානු භාෂාව ලිවීමට එකල බහුලව හන්ජා හෝඩිය භාවිත විය
හන්මුන් යන්න භාවිත වූයේ සම්භාව්‍ය චීන බසින් මාලිගයේ ලේඛන රචනා කිරීම සඳහායි
) එකල කොරියානු බස කියවීම සහ ලිවීම සඳහා සංකීර්ණ හන්ජා අක්ෂර ඉගෙනීමට සිදු විය
මීට අමතරව චීන අක්ෂරවල විකරණයන් නොමැතිව කොරියානු භාෂාවේ ව්‍යාකරණ සහ වාක්‍ය ව්‍යූහ හන්ජා අක්ෂරවලින් හැදෑරීම අපහසු විය
කෙසේනමුත් නව හෝඩියක් නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ රජුට රාජසභිකයින්ගේ විරුද්ධතා ඇති විය
අක්ෂර 28කින් යුත් කොරියානු වර්ණමාලාව හඳුන්වා දුන් සේජොං රජුගේ අරමුණ වූයේ සියලුම සමාජ පන්තිවල කොරියානුවන්ට කියවීමට සහ ලිවීමට හැකියාව ලබාදීමටයි
මේ සෑම හංගුල් අක්ෂරයක්ම පදනම් වී ඇත්තේ අක්ෂරයට අදාළ ශබ්දය නිෂ්පාදනය කිරීමට අදාළව මානව කථන අවයවල (මුඛය, දිව සහ දත්) සරල කරන ලද සටහන් අනුසාරයෙනි
පදාණු ගොඩනගන්නේ අක්ෂර මාත්‍රාමය කාණ්ඩ වශයෙන් ලිවීමෙනි
රජුගේ අදහස වූයේ අනන්‍ය අක්ෂර මාලාවක් ඔස්‍සේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවක් ගොඩනැගීමයි
මෙම අක්ෂර කාණ්ඩ රේඛීයව එකට සම්බන්ධ කෙරේ
1443දී හංගුල් වර්ණමාලාව සම්පාදනය කෙරුණු අතර, 1446දී එය ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද්දේ පිටු 33කින් සම්න්විත හුන්මින් ජොං-උම් නැමැති අත්පොත සමගය
එහි අක්ෂර පිළිබඳ විස්තර, ඒවායේ දාර්ශනික න්‍යායන් සහ අරමුණු සඳහන් කොට තිබිණි
මෙම හුන්මින් ජොං-උම් අරමුණු කොට තිබුණේ ඕනෑම අයකුට දින ගණනකින් හංගුල් උගත හැකි බවයි. පෙර හංගුල් එතරම් හුරු පුරුදු නොවූවන් හට පවා පැය කිහිපයක අධ්‍යයනයෙන් පසු කොරියානු අක්ෂර උච්චාරණය කළ හැකි විය
මරණය සහ උරුමය

වසර ගණනාවකට පසු දියවැඩියාව‍ හේතුවෙන් ඇති වූ සංකූලතා හේතුවෙන් සේජොංට සිට පෙනීම අහිමි විය
අනතුරුව එම රෝගය හේතුවෙන් 1450දී ඔහු මියගියේය
ඔහුගේ දේහය යොං සොහොන්ගැබෙහි (영릉
英陵) තැන්පත් කරන ලදී
ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පළමු පුත් මුන්ජොං සිහසුනට පත් විය
සිය රෝගී පුත්‍රයා වූ මුන්ජොං එතරම් කලක් ජීවත් නොවේ යැයි පූර්ව නිශ්චය කළ සේජොං සිය මරණ මංචකයේ දී, ගරුකළ යුත්තන්ගේ ශාලාවේ විද්වතුනට සිය මුණුපුරා වූ දන්ජොං රැකබලා ගන්නා ලෙස පැවසී ය
සේජොං අපේක්ෂා කළ පරිදිම මුන්ජොං ඔහුගේ සිංහාසනාරූඪයෙන් වර්ෂ දෙකකට පසු මියගියේය
දොළොස්වන වියේ පසු වූ දන්ජොං ජොසොන්හි සයවන රජු බවට පත් වීමත් සමග, සේජොංගේ සමයේ පැවති දේශපාලන ස්ථාවරභාවය ක්‍රමයෙන් හීන වන්නට විය
අනතුරුව සේජොංගේ දෙවන පුත්‍රයා වූ සේජෝ 1455දී දන්ජොංගෙන් සිහසුන පැහැරගත්තේය
ෂඩ් ප්‍රාණත්‍යාගී අමාත්‍යවරුන් නැවත දන්ජොංව නැවත සිහසුනට පත් කිරීමට දැරූ උත්සාහය හෙළිවීමෙන් පසු, සේජෝ විසින් ගරුකළ යුත්තන්ගේ ශාලාව අහෝසි කොට දන්ජොං සහ සේජොංගේ සමයේ සිටි ඇතැම් අමාත්‍යවරුනට දඬුවම් පැමිණවීය
සෝල් නගර මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති සේජොංනෝ වීදිය සහ අභිවාහ්‍ය කලා සඳහා වූ සේජොං මධ්‍යස්ථානය යන ස්ථාන සේජොං රජුට ගෞරව වශයෙන් නම් කොට ඇත
කොරියානු වොන් 10,000 මුදල් නෝට්ටුවේ සේජොං රජුගේ රුව සහ ඔහුගේ සමයේ විද්‍යාත්මක නිමැවුම් දක්නට ලැබෙයි
2007 මුල්කාලයේ, කොරියානු ජනරජය දේජොන් අසල පිහිටි වර්තමාන චුංචොංනම්-දෝ පළාතේ කොටසක් නව පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයක් ලෙස නම් කිරීමට තීරණය කොට තිබිණි
එම දිස්ත්‍රික්කය සේජොං විශේෂ ස්වාධීන නගරය යනුවෙන් නම් කිරීමට අදහස් කෙරිණි
සේ‍ජොං රජුගේ දිවිය අලලා KBS නාළිකාව විසින් 2008දී කිං සේජොං ද ග්‍රේට් නැමැති රූපවාහිනී කතාමාලාවක් විකාශය කරන ලදී
මීට අමතරව සේජොංගේ චරිතය 2011දී විකාශය වූ SBS නාළිකාවේ ඓතිහාසි නාට්‍යයක් වූ ඩීප් රූටඩ් ට්‍රීතුළ නිරූපිත ය
තේජොං රජු (태종)
මව
යෝහ්‍යුං මින් වංශයේ වොන්ග්යොං අගබිසව (원경왕후 민씨, ජූලි 11, 1365 – ජූලි 10, 1420)
බිසෝවරු සහ ඔවුන්ගේ දරුවන්
චොංසොං සිම් වංශයේ සෝහොන් අගබිසව (소헌왕후 심씨, සැප්තැම්බර් 28, 1395 – මාර්තු 24, 1446)
 යි හ්යාං, පසුව ජොසොන්හි මුන්ජොං රජ, 1වන පුත්‍රයා
 යි යු, සුයාං ප්‍රධාන කුමරු, පසුව ජොසොන්හි සේජෝ රජ, 2වන පුත්‍රයා
 යි යොං, අන්ප්යොං ප්‍රධාන කුමරු (이용 안평대군, ඔක්තෝබර් 18, 1418 – නොවැම්බර් 18, 1453), 3වන පුත්‍රයා
 යි ගු, ඉම්යොං ප්‍රධාන කුමරු (이구 임영대군, ජනවාරි 7, 1420 – ජනවාරි 21, 1469), 4වන පුත්‍රයා
 යි යෝ, ග්වංප්යොං ප්‍රධාන කුමරු (이여 광평대군, 1425–1444), 5වන පුත්‍රයා
 යි යු, ගුම්සොං ප්‍රධාන කුමරු (이유 금성대군, මාර්ගු 28, 1426 – ඔක්තෝබර් 21, 1457), 6වන පුත්‍රයා
 යි ඉම්, ප්යොං-වොන් ප්‍රධාන කුමරු (이임 평원대군, 1427–1445), 7වන පුත්‍රයා
 යි යොම්, යොං-ඉයුං ප්‍රධාන කුමරු (이염 영응대군, 1434–1467), 8වන පුත්‍රයා
 ජොංසෝ කුමරිය (정소공주, 1412–1424), 1වන දියණිය
 ජොං-උයි කුමරිය (정의공주, 1415–1477), 2වන දියණිය
 චොංජු යැං වංශයේ රාජකීය වංශවත් හ්යේ බිසව (혜빈 양씨,
– නොවැම්බර් 9, 1455)
 යි ඉයෝ, හන්නම් කුමරු (이어 한남군 1429-1459), 1වන පුත්‍රයා
 යි හ්යොන්, සුචුන් කුමරු (이현 수춘군 1431-1455), 2වන පුත්‍රයා
 යි ජොන්, යොංපුං කුමරු (이전 영풍군, අගෝස්තු 15, 1434 – ජූනි 20, 1456), 3වන පුත්‍රයා
 ඉන්ජු ගං වංශයේ රාජකීය වංශවත් යොං බිසව (영빈 강씨)
 යි යොං, හ්වා-උයි කුමරු (이영 화의군, 1425-1460), එකම පුත්‍රයා
 චෝංජු කිම් වංශයේ රාජකීය වංශවත් සින් බිසව (신빈 김씨, 1406 – සැප්තැම්බර් 4, 1464)
 යි ජ්‍යුං, ග්යේයැං කුමරු (이증 계양군, 1427–1464), 1වන පුත්‍රයා
 යි ගොං, උයිචං කුමරු (이공 의창군, 1428–1460), 2වන පුත්‍රයා
 යි චිම්, මිල්සොං කුමරු (이침 밀성군, 1430–1479), 3වන පුත්‍රයා
 යි‍ යොන්, ඉක්හ්යොන් කුමරු (이연 익현군, 1431–1463), 4වන පුත්‍රයා
 යි දං, යොංහේ කුමරු (이당 영해군, 1435–1477), 5වන පුත්‍රයා
 යි ගෝ, දම්යං කුමරු (이거 담양군, 1439–1450), 6වන පුත්‍රයා
 උපතේදී මියගිය නම් නොලද දියණියන් දෙදෙනෙක්
 බක් ග්වයි-ඉන් (귀인 박씨)
 දරුවන් නැත
චෝයි ග්වයි-ඉන් (귀인 최씨)
 දරුවන් නැත
 ජෝ සුක්-උයි (숙의 조씨)
 දරුවන් නැත
 හොං සෝ-යොං (소용 홍씨)
 දරුවන් නැත
 යි සුක්-වොන් (숙원 이씨)
 ජොං-අන් කුමරිය (정안옹주, 1438–1461), එකම දියණිය
 සොං සං-චිම් (상침 송씨)
 ජොංහ්යොන් කුමරිය (정현옹주, 1424–1480), එකම දියණිය
 චා සා-ගි (사기 차씨,
– ජූලි 10, 1444)
 නම් නොලද දියණියක් (1430–1431)

නිල මරණාපර නාමයන් 

 හන්ජා
世宗莊憲英文睿武仁聖明孝大王
 හංගුල්
세종장헌영문예무인성명효대왕
 සිංහල
මහා සේජොං ජංහොන් යොංමුන් යේමු ඉන්සොං මියොංහ්යෝ රජ

කලාවන් සහ මාධ්‍ය තුළ නිරූපණ
කිං සේජොං ද ග්‍රේට්
ද ඩිවයින් වෙපන්
ඩීප් රූටඩ් ට්‍රී
ස්ප්ලෑෂ් ස්ප්ලෑෂ් ලව්

වීඩියෝ ක්‍රීඩා තුළ නිරූපණ
සිඩ් මයර්'ස් සිවිලයිසේෂන් V යන වීඩියෝ ක්‍රීඩාවේ කොරියානු ශිෂ්ටාචාරයේ නායකයා ලෙස දක්වා ඇත
සිවිලයිසේෂන් රිවොලූෂන් 2 යන වීඩියෝ ක්‍රීඩාවේ කොරියානු ශිෂ්ටාචාරයේ නායකයා ලෙස දක්වා ඇත
ස්ටාර්ක්‍රාෆ්ට් II
හාට් ඔෆ් ද ස්වෝම් යන ක්‍රීඩාවේ සේජොං රජ ස්ථානය LE යනුවෙන් ප්‍රධාන තරග සිතියමක් ඇත
කොරියානු මුදල් නෝට්ටුවල නිරූපණ
මහා සේජොං, භාෂාමය විද්වතුන් සයදෙනාගෙන් අයකු ලෙස සැමුවෙල් ජොන්සන්, ජේකබ් ග්‍රිම්, විල්හෙල්ම් ග්‍රිම්, එලියස් ලොන්රොට් සහ වුක් ස්ටෙෆානොවික් කරාඩ්සික් යන්නවුන් සමග ජාතික මුදල් නෝට්ටුවල නිරූපිත ය
ප්‍රතිමාව සහ කෞතුකාගාර ප්‍රදර්ශනය
2009දී කොන්ක්‍රීට් පාදම සහිත සේජොං රජුගේ මීටර් 9.5ක් උස ලෝකඩ ප්‍රතිමාවක් සොල් නුවර ග්වංහ්වාමුන් චතුරස්‍රයේ අභිවාහ්‍ය කලා සඳහා වූ සේජොං මධ්‍යස්ථානයට මුහුණලා ඉදිකෙරිණි
මෙහි ප්‍රතිමා ශිල්පියා වූයේ කිම් යොං-වොන් ය
මෙහි පාදමේ "සේජොං රජුගේ කථාපුවත" යනුවෙන් නම්කළ වර්ග මීටර් 3,200ක භූමි ප්‍රදේශයක් පුරා පැතිරුණු භූගත කෞතුකාගාර ප්‍රදර්ශනයට ඇතුළු වන පිවිසුම් මගක් පිහිටයි
මෙමගින් සේජොං රජු විසින් කොරියානු වර්ණමාලාව නිපදවා වර්ෂ 563ක් සැපිරීම නිමිත්තෙන් පැවැත්වුණු හංගුල් දිනය සිහිගැන්විණි
මේවාද බලන්න
කොරියාවේ ඉතිහාසය
කොරියාවේ පාලකයින්
හංගුල්
සේජොං නගරය

සටහන්

මූලාශ්‍ර
කිම්, යුං-සික්
"Problems and Possibilities in the Study of the History of Korean Science," ඔසිරිස් (2වන මාලාව, වෙළුම 13, 1998)
48–79.

වැඩිදුර කියවීමට
King Sejong the Great
the Light of Fifteenth Century Korea, යොං-කී කිම්-රෙනෝඩ්, අන්තර්ජාතික කොරියානු වාග්විද්‍යා කවය, 1992, මෘදුකවරය, 119 පිටු, ISBN 1-882177-00-2
කිම්-රෙනෝඩ්, යොං-කී
2000. සේජොංගේ සාක්ෂරතාව සහ ලිවීම පිළිබඳ න්‍යායන්
Studies in the Linguistic Sciences 30.1
13–46.
ගේල්, ජේම්ස් ස්කාර්ත්
History of the Korean People විවරණය සහ හැඳින්වීම රිචඩ් රට් විසිනි
රාජකීය ආසියාතික සංගමය, 1972.
බාහිර සබැඳි

මුල්කාලීන චෝසුන් යුගයේ සේජොං රජුගේ කොන්ෆියුසියානු මානවවාදය 
සිව් බලකොටු සහ මුරපොළවල් සයෙහි පිහිටීම 
කොරියානු වොන් 10000 බැංකු නෝට්ටුවේ නිරූපිත සේජොං රුව
මහා සේජොං රජු
කොරියාවේ සදා නොනිමෙන ආලෝකය 

මහා සේජොං
ජෝසුන්හි පාලකයින්
කොරියාවේ වාග්වේදීන්
කොරියානු බෞද්ධයින්
ලේඛන ක්‍රමවල නිර්මාපකයින්
1397 උපත්
1450 මරණ
15වන සියවසේ කොරියානු රජවරුන්
්දියවැඩියාව නිසා සිදු වූ මරණ
යි ගෘහය, හෙවත් කොරියානු අධිරාජ්‍ය ගෘහය හෙවත් ජොන්ජු යි වංශය යනුවෙන් හඳන්වන්නේ ජොසොන් සහ කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ රාජකීය ගෘහයයි
මෙය ජොසොන්හි ආදිකර්තෘ වන යි සොං-ග්යේ හෙවත් මරණාපරව තේජෝ ("උසස්ම ආදිතමයා") රජුගෙන් පැවතෙන්නකි
කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ (1897-1910) අධිරාජ්‍ය පවුල ඇතුළුව ඔහුගෙන් පැවතෙන සියල්ලන් ජොන්ජු යි වංශයට අයත් යැයි සැලකේ.

1910 ජපන්-කොරියා ගිවිසුම මගින් කොරියානු අර්ධද්වීපය ජපන් අධිරාජ්‍යයට ඈඳාගැනීමත් සමග, යි වංශයේ ඇතැම් සාමාජිකයන් ජපන් අධිරාජ්‍ය ගෘහය වෙත ඇතුළත් කරගැනුණු අතර 1947 වන තෙක්ම ඔවුන් ජපන් රජයේ රදළ පිරිසක් ලෙස සැලකිණි
ජපන් ව්‍යවස්ථාව ප්‍රකාශයට පත්කිරීමෙන් පසු, රාජකීයයන් ලෙස ඔවුන්ගේ තත්ත්වය කිසිදු රටක් විසින් පිළිනොගැණිනි
කෙසේනමුත්, දකුණු කොරියානු මාධ්‍ය වරින්වර ඔවුන් කෙරෙහි උනන්දු වන්නට විය
මෙය සිදු වූයේ 2005 ජූලි මස රාජකීය නිවසේ හිටපු ප්‍රධානී යි ගුගේ අවමංගල්‍යයත් සමගයි
වර්තමානය වන විට, අපේක්ෂකයන් තිදෙනකු සිහසුනට උරුමකම් කියති
යි ගෘහයේ සාමාජිකයන්ගේ තීරණය අනුව උයි කුමරුගේ නවවන පුත්‍රයාගේ පුත් යි වොන්, මරණාපරව ගුගේ හදාගත් පුත්‍රයා‍ ලෙස නම්කොට ගෘහයේ නාමික ප්‍රධානියා ලෙස පත් කිරීමට තීරණය කරන ලදී
2006දී ඇතැම් සාමාජිකයන් විසින් ඔහුගේ නැන්දණිය සහ උයි කුමරුගේ දෙවන වැඩිමහල් දියණිය වූ යි හේ-වොන් අධිරාජිනිය ලෙස නම්කරන ලදී
උයි කුමරුගේ තවත් පුත්‍රයකු වූ අධිරාජ්‍ය ප්‍රතිෂ්ඨාපන නිදහස් සංවිධානයක නායකයකු වන යි සොක් ද උරුමකරුවකු ලෙස සැලකෙයි
මෙම වංශයේ තවත් උරුමකරුවකු එක්සත් ජනපදය වෙත සංක්‍රමණය වී කැලිෆෝනියාවේ අර්වින් කොලීජියට ඇතුළත් වී සිටින බව පැවසෙයි
ඉතිහාසය 

19වන සියවසේ චීනය සහ ජපානය අතර නොසන්සුන්භාවයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පළමු චීන-ජපන් යුද්ධය ඇති විය
මෙම යුද්ධයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදු වූයේ කොරියානු අර්ධද්වීපය තුළ ය
මෙයිජි ප්‍රතිෂ්ඨාපනයෙන් පසු බටහිර යුධ තාක්ෂණය අත්කරගනිමින් ජපානය 1876 ජපන්-කොරියා ගිවිසුම අත්සන් කරන ලෙස ජොසොන් රාජ්‍යයට බලකළේ ය
මත්ස්‍යයින්, යපස්, සහ ස්වභාවික සම්පත් සොයන මුවාවෙන් ජපානය ක්‍රමයෙන් කොරියානු භූමිය අත්පත් කරගත්තේ ය
නැගෙනහිර ආසියාවේ ජපන් අධිරාජ්‍යයේ ව්‍යාප්තිය සනිටුහන් කරමින් ජපානය කොරියානු අර්ධද්වීපය තුළ ශක්තිමත් ආර්ථිකයක් ගොඩනැගී ය
1894 යුද්ධයේ දී, චීනය පරාජය වීමත් සමග අත්සන් කෙරුණු ෂිමොනොසෙකි ගිවිසුම මගින් නිල වශයෙන් කොරියාව චීනයෙන් නිදහස් විය
මෙම ගිවිසුම මගින් කොරියානු දේශපාලනය කෙරෙහි ඍජුවම ජපන් පාලනය බලපෑවේ ය
1894දී මහා බලවතුන්ගේ පීඩාවන් මධ්‍යයේ ජාතික ඒකාබද්ධතාව යළි ගොඩනැගිය යුතු බව වටහාගත් ජොසොන් රාජසභාව කොරියානු අධිරාජ්‍යය ප්‍රකාශයට පත්කළේ ය
කොරියාවේ නිදහස දිනාගැනීමට චීන අධිරාජයන් හා සම තත්ත්වයට පත්වෙමින් ගෝජොං රජු ‘අධිරාජයා’ යන නාමය ආරූඪ කරගත්තේ ය
මීට අමතරව ජපානයෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා යුධ තාක්ෂණය සවිබල ගැන්වීමට රුසියාව වැනි වෙනත් බලවතුන්ගෙන් සහාය ලබාගන්නා ලදී
න්‍යායාත්මකව, රාජ්‍යයේ නාමය වෙනස් කරගැනීමත් සමග 1894 වර්ෂය ජොසොන් යුගයේ අවසානය සනිටුහන් කරයි
නමුත් ජපානය විසින් අහෝසි කරන තෙක්ම රාජවංශය දිගටම පැවතිණි
උදාහරණයක් ලෙස ජපානයට තර්ජනයක් ලෙස සැලකුණු නිසා 1895දී ජපන් සෙන්පති මියුරා ගොරෝගේ මූලිකත්වයෙන් අධිරාජයාගේ බිසව වූ මින් අගබිසව ඝාතනය කිරීම දැක්විය හැක
1910දී, ජපානය විසින් කොරියානු අර්ධද්වීපය ඈඳා ගැනීමත් සමග යි ගෘහයේ පාලනය අවසන් විය
ආතර් වරායේ සටනින් රුසියානු නාවික හමුදා පරාජයට පත්වීමත් සමග (මෙහි දී රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ නාවික හමුදාව අනපේක්ෂිත ප්‍රහාරයක් මගින් පරාජයට පත්කෙරිණි) කොරියාවේ ආරක්ෂාව ක්‍රමයෙන් දුර්වල වන්නට විය
දකුණින් අබිං යුද්ධ නිසා චීනයෙන් එල්ල වූ බලපෑම් මෙන්ම, උතුරින් ජපන් නාවික හමුදාවලින් එල්ල වූ ප්‍රහාර ඉහළ යාම හේතුවෙන් යුරෝපීයයන්ට උතුරු චීනයේ වෙළඳාමට පිවිසිය හැකි සන්ධිස්ථානයක් ලෙස ජපන්නු කොරියාව දකින්නට වූහ
මේ වන විට දකුණු චීනයේ මැකාවු සහ හොං කොං පිළිවෙලින් පෘතුගීසි සහ ඉංග්‍රීසි වෙළඳ කලාපයන් ලෙස පැවතිණි
යටත් විජිත පාලනය (1910–1945)
පක්ෂ-විපක්ෂ යුධ ව්‍යාපාර මාලාවකින් පසුව, 1905දී ජපානය විසින් රුසියානු නාවික බලකාය පලවා හරින ලදී
(බලන්න රුසියානු-ජපන් යුද්ධය)
චීන සහ රුසියානු නාවික බලඇණි කොරියාව ඍජු ආක්‍රමණවලින් ආරක්ෂා කළේ ය
නමුත් රුසියානු හමුදාවේ මෙම පරාජයත් සමග, උතුරු චීනය සහ කොරියාව තෙක් බලය පැතිරවීමට ජපානයට හැකි විය
1895දී ජපනුන් විසින් ගෝජොං රජුට සිහසුන අත්හැරීමට බල කොට ඔහුගේ අගබිසව ඝාතනය කිරීමෙන් පසු කොරියාව ජපානයේ ආරක්ෂක රාජ්‍යයක් බවට පත් විය
1910දී ජපානය විසින් කොරියාව ඈඳා ගැනීමෙන් පසු කොරියාව ජපන් අධිරාජ්‍යයේ යටත් විජිතයක් බවට පත් විය
යටත්විජිත සමයේ, යි පවුලේ සාමාජිකයන් රාජකීය පවුලට (王公族
ඕකෝසොකු) මැදි කිරීම හෝ කොරියානු වංශවතුන් (朝鮮貴族
චෝසෙන්-කිසොකු) ලෙස නම්කිරීම සිදු විය
ඉයුන්වාදීන්

ගෝජොං අධිරාජයාට පුතුන් නවදෙනකු සහ දියණියන් සිව්දෙනකු විය
නමුත් ඉන් කුමාරවරුන් වූයේ තිදෙනකු සහ කුමරියන් වූයේ එක් අයකු පමණි
එනම් දෙවන පුත් කිරුළහිමි චොක් කුමරු
හයවන පුත් යි කං, සහ හත්වන පුත් යි උන් යන අයයි
දෙවන පුත් චොක් සුන්ජොං අධිරාජයා බවට පත් විය
ඔහු කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ අවසාන රජු ලෙස සැලකෙයි
සුන්ජොං අධිරාජයා දරුවන් නොමැතිව මියගිය හෙයින්, ඔහුගේ බාල සොහොයුරු ඉයුන් කුමරු කිරුළහිමි කුමරු බවට පත් විය
සැබැවින්ම ඔහුගේ වැඩිමහල් සො‍හොයුරු කං කුමරුට එම තනතුර හිමිවිය යුතුව තිබිණි
නමුත් ඉයුන්ගේ මව වූ සුන්හොන් කුමරියගේ තත්ත්වය, කංගේ මව වූ චං ආර්යාවට වඩා උසස් වීම මෙයට හේතු විය
1926දී සුන්ජොං අධිරාජයා මියයාමත් සමග, කිරුළහිමි ඉයුන් කුමරු "කොරියාවේ යි රජ" යනුවෙන් නාමිකව පමණක් හැඳින්වුණේ ඒ වන විටත් රටේ ආධිපත්‍යය ජපානයට නතුවී පැවති බැවිනි
කිරුළහිමි ඉයුන් කුමරු මියාකේ පවුලේ ජපන් වංශවත් කාන්තාවක් වූ මසාකෝ නෂිමොටෝ කුමරිය සමග විවාහ විය
ඇයව යි බංජා ලෙස ද හැඳින්වෙයි
ජපන් අධිරාජයාගේ මනාලිය ලෙස තේරුණු කාන්තාවන් තිදෙනා අතුරින් අයකු වූ ඇය වෛද්‍ය පරීක්ෂණයේ දී වඳ බව හෙළිවීමත් සමග ඉයුන්ට විවාහ කරදුන් බව පවසමින් ඇතැම් කොරියානුවන් චෝදනා කළහ
මෙය කොරියානු රජ පෙළපත වැනසීමට ජපානය කළ කුමන්ත්‍රණයක් බව ඇතැම් මාධ්‍ය මගින් ප්‍රකාශ කරන ලදී
කෙසේනමුත්, බංජා කුමරිය 1921දී යි ජින් සහ 1931දී යි ගු යන අයව බිහිකළා ය
පශ්චාත්-නිදහස් සමය
1945දී කොරියාවට නිදහස හිමිවීමත් සමග, සිංග්මන් රී ජනපතිවරයා රාජකීය පවුල යටපත් කළේ නැවත රාජාණ්ඩුවක් ස්ථාපනය වළකා නව ජනරජයේ පියා ලෙස තමන්ට අභියෝගයක් වනු වැළැක්වීම සඳහායි
රාජකීය පවුලේ දේපළ බොහෝමයක් රී විසින් ජනසතු කරන ලදී
එසේම සිය මුතුන්මිත්තන්ගේ වරදින් සිදු වූ "ජාතිය බිඳවැටීමේ" වගකීම පිළිබඳ රාජකීය පවුලට නොයෙකුත් දෝෂාරෝපණ එල්ල විය
බොහෝ ධනය සහ බලය අහිමි වීමෙන් පසු, ඇතැමුන් එක්සත් ජනපදය සහ ලතින් ඇමරිකාව වෙත පලාගියහ
මීට අමතරව, දකුණු කොරියාවේ හමුදා/ජනරජය මගින් මෙම පවුලේ ගේසොං ශාඛාවේ සාමාජිකයන්ගේ ඉඩම් රාජසන්තක කොට කොරියාව හැරයාමට බලකෙරිණි
මෙහි හඳුනාගත් පැවතෙන්නන් වර්තමානයේ නිව් යෝක් සහ නිව් ජර්සි ප්‍රාන්තවල වාසය කරයි
ඉන් අයකු හිටපු ඉතාලි ආදිපාදවරියකගේ දියණියක හා විවාහ වී ඇත
හාස්‍යයට කරුණ වූයේ, සිංග්මන් රී ජොසොන්හි තේජොං රජුගෙන් පැවතෙන 16වන පරම්පරාවේ සාමාජිකයකු වීමයි
1963දී නව ජනපතිවරයකු වූ පාක් චුං-හී විසින් දොක්හ්යේ කුමරිය ඇතුළු රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයන්ට නැවත කොරියාවට පැමිණීමට අවසර ලබාදුන්නේ ය
නමුත් ඔවුනට නවාතැන් ගැනීමට අවසර තිබුණේ සෝල්හි චංදොක්ගුංහි කෙළවරක පිහිටි නක්සොන් ශාලාවේ පමණි
ආඝාතය හේතුවෙන් ඇති වූ රෝගී තත්ත්වයන් නිසා ඉන් වසර හතකට පසු කිරුළහිමි ඉයුන් කුමරු මියගියේ ය
යි ගුහට 1982දී ඔහුගේ සෙසු පවුල් සාමාජිකයින් ඔහුගේ ඇමරිකානු බිරිඳ වූ ජුලියා මුලොක් දික්කසාද කරන ලෙස බලකළේ ඇය වඳභාවයෙන් පෙළුණු නිසායි
(නමුත් මේ දෙදෙනාට හදාගත් දියණියක් විය) ගු කුමරුගේ ව්‍යාපාරික කටයුතු ක්‍රමයෙන් අසාර්ථක වීමත් සමග 2005 ජූලි 16දින ටෝකියෝවේ ග්‍රෑන්ඩ් ප්‍රින්ස් හොටෙල් අකසකා හෝටලය තුළ දී ඔහු මරණයට පත් විය
මෙම හෝටලය පිහිටියේ වසර 74කට පෙර ඔහු උපන් ස්ථානයේ ය
ගංවාදීන්
ගෝජොං අධිරාජයාගේ සයවන පුත්‍රයා වූ ගං කුමරු පුතුන් 13ක් සහ දියණියන් 9 දෙනකු විය
ඔවුන් මව්වරුන් 14කගේ දරුවන් ය
ඔහු පිළිබඳ නොයකුත් ඇගයීම් ඇත
ඔහු සල්ලාලයකු බවත්, ඔහු රහසේම නිදහස් ව්‍යාපාරය මෙහෙයවූ බවටත් පැවසේ
ජපන් අධිකාරය කුමරුගේ කටයුතු සීමාකළේ ය
සිංග්මන් රී ජනපතිවරයාගේ රාජකීය දේපළ ජනසතු කිරීමේ ක්‍රමවේදය නිසා ගං කුමරුට සිය දේපළ බොහෝමයක් අහිමි විය
කුමරුගේ 11වන පුත්‍රයා වූ යි සොක් පවසා ඇත්තේ, සිය මව වූ හොං චොංසුන්ට සිය ජීවිකාව ගෙනයාමට වීදිවල නූඩ්ල්ස් විකිණීමට සිදු වූ බවයි.

1998දී, වාර්තාවූයේ ගං කුමරුගේ අටවන පුත්‍රයා සෝල්හි සමාජ මධ්‍යස්ථානයක් තුළ මියගොස් ඇති බවයි. එකොලොස්වන පුත්‍රයා වූ සොක් කුමරු 2005වන විට ජොන්ජු විශ්වවිද්‍යාලයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස කටයුතු කරමින් සිටියේ ය
ගං කුමරුගේ දැනට ජීවත්ව සිටින පුතුන් සිව්දෙනා සහ දියණියන් සත් දෙනා අතුරින්, සිව්දෙනකු එක්සත් ජනපදය කරා සංක්‍රමණය වීම නිසා පවුල සමග ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතා ඇණහිටියේ ය
සෙසු සාමාජිකයන් ගං කුමරු වෙනුවෙන් වාර්ෂිකව චාරිත්‍ර වත් දෙකක් පවත්වති
දැනට ජීවත්ව සිටින දරුවන් 11 දෙනාගෙන් ඊට සම්බන්ධ වන්නේ දෙදෙනකු හෝ තිදෙනකු පමණි
ගෝජොංගේ මිණිපිරියක වූ, ඒමි යි 1956දී එක්සත් ජනපදය වෙත සංක්‍රමණය වූ අතර, ඇය නිව් යෝක් නගරයේ කොලොම්බියා විශ්වවිද්‍යාලයේ පුස්තකාලාධිපතිනියක ලෙස වසර 27ක් සේවය කළා ය
2012 සැප්තැම්බර් මස, ඇය 82වන වියේ පසු වූ අතර, ඇයව හඳුන්වා ඇත්තේ "කොරියානු රාජමාලිගයේ අවසාන සාමාජිකයන් අතුරින් අයෙකි"
හඳුනාගත් වර්තමාන පැවතෙන්නන්
යි චුං (1936දී උපන්) යනු ගෝජොං අධිරාජයාගේ පෙළපතේ පිරිමි උරුමකරුවායි
ඔහුගේ වැඩිමහල් පුත් යි වු උන්හ්යොංගුංහි සිව්වන අධිපතියා ලෙස "හ්‍යුං කුමරු" යන නාමය උරුමකර ගත්තේ ය
යි වුගේ බිරිඳ වූ චන්ජු කුමරිය, ජොසොන්හි චොල්ජොං රජුගේ බෑනා වූ පාක් යොංහ්යෝ වංශාධිපතියාගේ මිණිපිරියයි
නවවන වියේ දී, හ්‍යුං කුමරු සිය පියා හිරෝෂිමා පරමාණු බෝම්බයෙන් මියගිය පසු උන්හ්යොංගුං උරුමකර ගත්තේ ය
ගෝජොං අධිරාජයා උපත ලැබූයේ උන්හ්යොංගුං තුළයි
1947දී, හ්‍යුංගේ පියාගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා වූ ගුන් කුමරු (මොමොයාමා කෙන්'ඉචි) ජපන් පුරවැසිභාවය ලබාගත්තේ ය
මෙම පුරවැසිභාව වෙනස හේතුවෙන් චුං කුමරු සිය මුත්තණුවන් වූ 1955දී මියගිය කං කුමරුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස තේරිණි
1991දී, සිය මවගේ මරණින් පසු චුං කුමරු සෝල් නාගරික රජයේ පැවති සිය පාරම්පරික නිවස වූ උන්හ්යොංගුං වෙත පැමිණියේ ය
වර්තමානය වන විට, පුරුෂ ජ්‍යෙෂ්ඨත්වය සැලකූ විට රාජකීය පවුලේ වංශාවලික ප්‍රධානියා චුං කුමරු ය
කෙසේනමුත්, රාජකීය පවුලේ නායකත්වය සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ ඥාතීන් දෙදෙනකු වන වොන් කුමරු (කං කුමරුගේ නවවන පුත්‍රයාගේ පුතු
පළමු ඥාති සොහොයුරෙකි) සහ හේවොන් කුමරිය (වොන් කුමරුගේ නැන්දණිය, කං කුමරුගේ දෙවන වැඩිමහල් දියණිය) අතර පවතින අරගලය සඳහා ඔහු ක්‍රියාකාරීව සහභාගී නොවේ
2005 ජූලි 16 දින, යි ගු හෙවත් හොඉයුන් කුමරුගේ මරණයත් සමග, කොරියානු රාජකීය පවුල් සංවිධානය මගින් 2006 සැප්තැම්බර් 29 දින සංකේතාත්මකව හේවොන් කුමරිය සිංහාසනාරූඪ කරවන ලදී
මේ සඳහා ජොසොන් රාජවංශයෙන් පැවතෙන්නන් දොළොස් දෙනකු පමණ සහභාගී වී ඇත
ඇය කොරියාවේ අධිරාජිනිය යන නාමය දරන අතර, සිය සිංහාසනාරූඪ උත්සවයේ දී රාජකීය ගෘහය යළි ස්ථාපනය කරන බවට නිවේදනය කළා ය
කෙසේනමුත් මෙම පෞද්ගලික සිංහාසනාරූඪයට දකුණු කොරියානු ජනරජයේ සහයෝගය හිමි වී නැත
පදවි නාමය
වර්තමානයේ, කොරියානු රාජකීය නිවසේ ප්‍රධානියාට කොරියානු ජනරජයෙන් නිල පිළිගැනීමක් හිමි නොවේ
එසේනමුත්, මෑතක පැවති සිංහාසනාරූඪයේ දී හේවොන් කුමරිය විසින් කොරියාවේ අධිරාජිනිය ලෙස "අධිරාජ උත්තමාවිය" වැනි විරුද නාමයක් ආරූඪ කොටගෙන ඇත
කෙසේනමුත්, පුරුෂ ජ්‍යෙෂ්ඨත්වය අනුව සැලකූ විට රාජකීය නිවසේ ප්‍රධානියා චුං කුමරුයි
යි ගෘහයේ පවුල් ගස

– – – – – – - මෙම කඩඉරි මගින් හදාගත් දරුවන් බව පෙන්වයි

1910 සිට කොරියානු කිරුළ
කොරියාවේ සුන්ජොං අධිරාජයා (1910–1926)
කිරුළහිමි උන් කුමරු (1926–1970)
ගු කුමරු, හෝඉයුන් අධිරාජ්‍ය කුමරු (1970–2005)
යි වොන්, යි සොක් හා යි චුං කුමාරවරුන් සහ යි හේ-වොන් කුමරිය අතර අරගලය (2005–වර්තමානය)

|-

සටහන් 

කොරියානු රාජකීයයා
යි ගෘහය
ආසියානු රාජකීය පවුල්
ජොසොන් රාජවංශය
කොරියානු අධිරාජ්‍යය
ජොසොන්හි සේජෝ (කොරියානු
조선 세조, 2 නොවැම්බර් 1417 – 23 සැප්තැම්බර් 1468, රාජ්‍ය
1455–1468) යනු කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ හත්වන පාලකයායි
1453 සිට 1455දක්වා ජොසොන් රාජවංශයේ අග්‍රාමාත්‍ය ලෙස කටයුතු කළ ඔහු, ජොසොන්හි මුන්ජොංගේ සොහොයුරා වූ අතර ජොසොන්හි දන්ජොං රජුගේ මාමා විය
1455දී කුමන්ත්‍රණයක් මගින් ඔහු සිහසුනට පත් විය
මුල්කාලීන දිවිය 

1417දී යි යු යනුවෙන් උපත ලද සේජෝ, මහා සේජොං රජුගේ දෙවන පුත්‍රයා විය
ඔහු දුනු ශිල්පය, අසුන් පැදවීම, සහ සටන් කලාවට දක්ෂතාවන් පෙන්වී ය
විශිෂ්ට යුධ සෙන්පතියකු වූ නමුත්, ඔහු කිසිදින සටන් බිමට පිවිසියේ නැත
1428දී ඔහු ප්‍රධාන කුමරු සුයාං''' බවට පත් වූ අතර, ඔහු වඩාත් ප්‍රකට වූයේ එම නාමයෙනි
සේජොංගේ මරණින් පසු, සුයාංගේ රෝගී සොහොයුරා වූ මුන්ජොං සිහසුනට පත් වූ නමුත් ඔහු නොබෝ කලකින්ම මියගියේ ය
අනතුරුව කිරුළ 12 වියැති මුන්ජොංගේ පුත්‍රයා වූ දන්ජොං හට හිමි විය
නව රජු රාජ්‍ය පාලනයට ලාබාල වැඩි වූ හෙයින්, දේශපාලන කටයුතු මෙහෙයවන ලද්දේ එවකට අග්‍රාමාත්‍ය හ්වංබෝ ඉන් සහ උප-අග්‍රාමාත්‍ය කිම් ජොංසෝ සෙන්පති විසිනි
රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයන්ට එරෙහිව කිම් ජොංසෝ හා ඔහුගේ පක්ෂය බලය අතින් වර්ධනය වන විට, කිම් සහ සුයාං අතර අරගලය තීව්‍ර විය
සුයාං පමණක් නොව, සුයාංගේ බාල සොහොයුරු අන්ප්යොං ප්‍රධාන කුමරු ද රාජධානියේ පාලනය අතට ගැනීමට අපේක්ෂාවෙන් පසු විය
සුයාං, සිය හිතවත් උපදේශක හන් මියුං-හොයි ඇතුළු විශ්වාසවන්තයින් තමා වටා රැස්කරගත්තේ ය
හන් උපදෙස් දුන්නේ සුයාං හට කුමන්ත්‍රණයක් සිදුකොට රාජ්‍ය බලය අතට ගන්නා ලෙසයි
ඒ අනුව 1453 නොවැම්බර් 10 (10වන චන්ද්‍ර මාසයේ 10වන දිනය) දින ඔහු කිම් ජොංසෝ හා ඔහුගේ පාක්ෂිකයන් විනාශ කොට රාජ්‍ය බලය සියතට ගත්තේ ය
එම කුමන්ත්‍රණයේ දී, ඔහු සිය සොහොයුරු අන්ප්යොං කුමරුන්ව සිරගත කොට පසුව පිටුවහල් කළේ ය
එහි දී අන්ප්යොං කුමරු මියගියේ ය
රාජ්‍ය සමය
අවසානයේ 1455දී ඔහු සිය බල රහිත ළදරු බෑනා වූ දන්ජොංට සිහසුන අත්හැරීමට බලකොට ජොසොන්හි සත්වන රජු බවට පත් විය
පසුව ඔහු දන්ජොංව කුමාර තනතුර දක්වා පහත හෙළී ය
පසුව ඔහුගේ බාල සොහොයුරු ගුම්සුං ප්‍රධාන කුමරු සහ සොං සම්-මුන්, පාක් පෙං-න්‍යොන් හා යි ගේ ඇතුළු ෂඩ් විද්වතුන් සුයාංව බලයෙන් නෙරපා දන්ජොංව සිහසුනට පත්කිරීමට උත්සාහ දැරීම හේතුවෙන් දන්ජොංට වස දී මරණයට ත් කරන ලදී
සිය ලාබාල බෑනාගෙන් සිහසුන පැහැරගෙන, බොහෝ මිනිසුන්ව ඝාතනය කළ මුත්, ඔහු කොරියානු ඉතිහාසයේ කාර්යශූර පාලකයන් අතුරින් අයකු ලෙස සැලකෙයි
පළමුව, තේජොං රජු විසින් ස්ථාපිත රාජාධිකාරී බලය ශක්තිමත් කළ ඔහු රාජසභාව රජුගේ ඍජු පාලනයට ගෙනඒමෙන් අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ බලය අඩුකළේ ය
තේජොං විසින් හඳන්වා දුන් පරිපාලන ක්‍රමය ශක්තිමත් කළ ඔහු, සැබෑ ජනගහණ ප්‍රමාණය රජයට නිර්ණය කළ හැකි ක්‍රමවේදයක් සැකසී ය
තේජොං මෙන් දැඩි විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළ ඔහු, 1460 (오랑캐/兀良哈) සහ 1467 (호리개/胡里改) යන වර්ෂවල දී උතුරු දේශසීමාවේ වූ ජුර්චෙන්වරුන්ට ප්‍රහාර එල්ල කරන ලදී
මීට අමතරව ජාතික ආර්ථිකය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ඔහු ඉඩම් පනත් ප්‍රතිශෝධනය කළේ ය
තමන්ට එරෙහිව කුමන්ත්‍රණයට තැත් කිරීම හේතුවෙන් ඔහු සේජොං රජ සමයේ විසූ විද්වතුනට දඬුවම් පැමිණවූවද, ඉතිහාසය, ආර්ථිකවිද්‍යාව, කෘෂිකර්මාන්තය පිළිබඳ ලියැවුණු මෙන්ම ආගමික ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශනයට ද ඔහු අනුග්‍රහ දැක්වී ය
පසුකාලීන අවුරුදු 
ඔහුගේ වඩාත් වැදගත් සේවාවක් ලෙස රාජ්‍ය පරිපාලනය සඳහා ප්‍රධාන නීත පද්ධතියක් සකස් කිරීම දැක්විය හැක
මෙය රාජවංශික පරිපාලනය සඳහා අස්වැසිල්ලක් වූ අතර, මෙය කොරියාවේ ප්‍රථම ව්‍යවස්ථානුකූල ලිඛිත නීති සංග්‍රහය ලෙස සැලකෙයි
1468දී ඔහු මියගිය අතර සිහසුන ඔහුගේ දුර්වල පුතු වූ යේජොං හට හිමි විය
සේජොං රජු (세종)
 මව
චොංසොං ෂිම් වංශයේ සෝහොන් අගබිසව (소헌왕후 심씨, 28 සැප්තැම්බර් 1395 – 24 මාර්තු 1446)
 බිසෝවරුන් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන්
පප්යොං යූන් වංශයේ ජොංහුයි අගබිසව (정희왕후 윤씨), 8 දෙසැම්බර් 1418 – 6 මැයි 1483)1428දී සේජෝගේ වල්ලභ කුමරිය ලෙස විවාහ කරගැනිණි
 යි ජං, කිරුළහිසි උයිග්යොං (이장 의경세자, 1438 – 2 සැප්තැම්බර් 1457), 1වන පුත්‍රයා
 යි හ්වං, හේයැං ප්‍රධාන කුමරු (이황 해양대군), අනාගත ජොසොන්හි යේජොං (1450 – 1469), 2වන පුත්‍රයා
 යි සේ-සොන්, උයිසූක් කුමරිය (이세선 의숙공주, 1442–1477), එකම දියණිය
 මතභේදාත්මක දෙවන දියණියක්
ඇයව යි සේ-හුයි (이세희), යි සේ-ජොං (이세정), උයිර්යොං කුමරිය (의령공주), සහ උයිහ්වා කුමරිය (의화공주) වැනි විවිධ නම්වලින් හඳුන්වා ඇත
සොන්සන් පාක් වංශයේ රාජකීය වංශවත් ග්‍යුන් බිසව (근빈 박씨, 1425(
)–
)
 යි සෝ, දොක්වොන් කුමරු (이서 덕원군, 1449–1498), 1වන පුත්‍රයා
 යි සොං, චංවොන් කුමරු (이성 창원군, 1458–1484), 2වන පුත්‍රයා
 නම් නොලද පුත්‍රයෙක් (1458–1463)
 බලයෙන් පහකළ පාක් සෝ-යොං (폐소용 박씨)
 නම් නොලද පුත්‍රයෙක් (ළමා වියේ මියගිය)
 ෂින් දුක්-වොන් (숙원 신씨)
දරුවන් නැත
ජොසොන්හි සේජෝ රජු විසින් සම්පාදිත ග්‍රන්ථ

ජොසොන්හි සේජෝ සිය ලැදියාවක් දැක් වූ ක්ෂේත්‍ර පිළිබඳග්‍රන්ථ ගණනාවක් සම්පාදනය කොටඇත
ඉන් එකක් වන සොක්බොසංජොල් නැමැති ග්‍රන්ථය ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ පිළිබඳ චරිතාපදානයකි
මීට අමතරව ඔහු තවත් ග්‍රන්ථ දෙකක් නිර්මාණය කොට ඇත
වොලිල්සුක්බෝ (월인석보, 月印釋譜) 
 යුක්දේබ්යුංග්යෝ (역대병요, 歷代兵要)

ඔහුගේ සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය
 කොරියාවේ මහා සේජෝ හ්යේජං සුංචොන් චේදෝ යෝල්මුන් යොංමු ජිදොක් යුංගොං සොංසින් මියොංග්යේ හ්‍යුම්සුක් ඉන්හ්යෝ රජ
 세조혜장승천체도열문영무지덕융공성신명예흠숙인효대왕
 世祖惠莊承天體道烈文英武至德隆功聖神明睿欽肅仁孝大王

කලාවන් සහ මාධ්‍ය තුළ නිරූපණ
 නම් සුං-වූ විසින් 1984-1985 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන 500 ඉයර්ස් ඔෆ් ජොසොන්
ද උමේ ට්‍රී ඉන් ද මිඩ්ස්ට් ඔෆ්ද ස්නෝ තුළ ඔහුගේ චරිතය නිරූපණය කරයි
සියෝ ඉන්-සොක් විසින් 1994 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන හන් මියුං-හොයි තුළ නිරූපණය කරයි
ඉම් දොං-ජින් විසින් 1998-2000 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ද කිං ඇන්ඩ් ද ක්වීන් තුළ ඔහුගේ චරිතය නිරූපණය කරයි
චෝයි බොං-සික් විසින් 2007 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ සායුක්සින් තුළ නිරූපිත ය
කිම් බ්යුං-සේ විසින් 2007-2008 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ද කිං ඇන්ඩ් අයි තුළ නිරූපිත ය
කිම් යොං-චොල් විසින් 2011 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ද ප්‍රින්සස්' මෑන් තුළ නිරූපණය කරයි
කිම් යොං-හෝ විසින් 2011 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ක්වීන් ඉන්සූ තුළ ඔහුගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය
ලී ජුං-ජේ විසින් 2013 චිත්‍රපටයක් වූ ද ෆේස් රීඩර්'' තුළ ඔහුගේ චරිතය නිරූපණය ‍කළේ ය
මේවාත් බලන්න
 කොරියාවේ රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව#ජොසොන්
 කොරියානු-ජුර්චෙන් යුද්ධ

මූලාශ්‍ර

ජෝසුන් පාලකයින්
1417 උපත්
1468 මරණ
15වන සියවසේ කොරියානු රජවරුන්
කොරියානු බෞද්ධයින්
කොරියාවේ රාජ්‍යාධිකාරීන්
මෙම ලිපිය කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ 8වන පාලකයා පිළිබඳ වේ
ගෝර්යෝ රාජවංහයේ 16වන කොරියානු පාලකයා සඳහා, ගෝර්යෝහි යේජොං බලන්න
ජොසොන්හි යේජොං (12 පෙබරවාරි 1450 – 31 දෙසැම්බර් 1469) යනු කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ 8වන රජුයි
ඔහු සිය පියා වූ සේජෝ රජුගෙන් පසු 1468දී සිහසුනට පත්වන විට වයස අවුරුදු 18කි
‍ (කොරියානු ක්‍රමය අනුව 19) නමුත් රාජ්‍ය පාලනය සිදු කිරීමට තරම් ශාරීරික සුවතාවකින් නොවූ ඔහු වසරකට පසු මියගියේය
යේජොංගේ සමයේ සිදු වූ ප්‍රමුඛ සිදුවීමක් ලෙස නම් ඉ (남이 장군, 南怡) සෙන්පතියාගේ නඩු තීන්දුව සහ මරණය දැක්විය හැක
නම්-ඉ ප්‍රකට වූයේ ගං-සුන් සෙන්පති සහ සෙස්සන් සමග එක් වී යි සි-ඒ කැරැල්ල මැඬලීම හේතුවෙනි
28වන වියේදී, ඔහුව යුධ අමාත්‍ය ලෙස පත් කෙරිණි
කෙසේනමුත්, යේජොං රජු වූ පසු, නම්-ඉ කෙරෙහි ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පසු වූ යු ජග්වං (유자광, 柳子光) නැමැති අමාත්‍යවරයා නම් ඉව රාජද්‍රෝහී චෝදනාවන්ට හසුකළේ ය
මෙයට ගං සුන් (강순, 康純) අමාත්‍යවරයාවද හසු කළ යු, රජු ඉදිරියේ ඔවුනට නඩු පැවරීය
ඔවුනව වරදකරුවන් කොට දඬුවම් පමුණුවන ලද අතර, යු ජා-ග්වංව උසස් නිලයකට පත්කොට ඔහුට කුමාර තනතුරක් ලබා දිණි
මෙම සිදුවීමෙන් පසු, යු විසින් තමන්ට වඩා උසස් බොහෝ අමාත්‍යවරුනට එරෙහිව මෙසේ වරද පැටවීම සිදු කරන ලදී
චරිතාපදානය
1450දී ජොසොන්හි සේජෝ රජුගේ දෙවන පුත්‍රයා ලෙස උපන්නේය
ඔහුගේ චාරිත්‍රානුකූල නාමය හේයැං කුමරු නම් විය
නමුත් ඔහුගේ වැඩිමහල් සොයුරා වූ කිරුළහිමි උයිග්යොං කුමරුගේ හදිසි වියෝවත් සමග 8වන වියේ පසු වූ ඔහුව කිරුළහිමි කුමරු තනතුරට පත්කෙරිණි
සේජෝ රජුගෙන් පසු 1468දී සිහසුනට පත්වන විට ඔහුගේ වයස 19කි
නමුත් ඔහුට එවිට වයස 20ක් නොවූ හෙයින් සහ ළමාවියේ සිටම රෝගීව දුබලතාවයන්ගෙන් පෙළෙමින් සිටි හෙයින්, යේජොංගේ මව වූ ජොංහී අගබිසව ඔහු වෙනුවෙන් රාජ්‍ය පාලනය සිදුකළාය
මේ යුගයේ වාර්තා අනුව, මෙකල දේශපාලන තීරණ ගන්නා ලද්දේ අගබිසව සහ සේජෝ රජු විසින් පත්කොට තිබූ නිලධාරීන් තිදෙනකු විසිනුයි
මේ රජුගේ සම්පූර්ණ රාජ්‍ය කාලය මාස 14ක් පමණක් වුවද, මෙම කාලය තුළ සිදුවීම් ගණනාවක්ම සිදු විය
1468දී, නම් ඉට එරෙහි රාජද්‍රෝහී චෝදනා එල්ලවීම හේතුවෙන් ජොසොන් රාජ්‍යයේ දේශපාලනය කෙරෙහි සුවිශාල බලපෑමක් ඇති විය
රජුගේ මරණයට මඳ කලකට පෙර 1469දී, ජොසොන් රාජ්‍යය ජපානය සමග සියලු වෙළඳාම් තහනම් කළේය
එසේම යේජොං විසින් සාමාන්‍ය ගොවීන්ට හමුදාවට අයත්ව තිබූ ඉඩම්වල වගාකිරීමේ අයිතිය ලබා දෙන ලදී
20වන වියේ දී යේජොං රජු මියගියේය
ඔහුගේ සොහොන්ගැබ දකුණු කොරියාවේ ග්යොංගිඩෝහි ගොයැං ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත
එම ස්ථානයේ තවත් රජවරුන් සහ අගබිසෝවරුන්ගේ සොහොන්ද පවතී
ඔහුගේ මරණින් පසු, සිහසුන යේජොංගේ පුත්‍රයාට හිමිනොවීය
එය ඔහුගේ සොහොයුරාගේ පුත්‍රයා වූ සියොංජොංට හිමි විය
සේජෝ රජු (세조)
 මව
පප්යොං යූන් වංශයේ ජොංහුයි අගබිසව (정희왕후 윤씨), 8 දෙසැම්බර් 1418 – 6 මැයි 1483)
බිසෝවරුන් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන්
චොංජු හන් වංශයේ (장순왕후, 1445 – දෙසැම්බර් 1461)ජංසුන් අගබිසව,
 යි බුන්, ප්‍රධාන කුමරු ඉන්සොං (이분 인성대군, නොවැම්බර් 30, 1461 – ඔක්තෝබර් 29, 1463), එකම පුත්‍රයායි
 චොංජු හන් වංශයේ අන්සුන් අගබිසව (안순왕후 한씨, 1445(
)–දෙසැම්බර් 23, 1498)
 යි හ්යොන්, ප්‍රධාන කුමරු‍ ජීන් (이현 제안대군, 1466–1525), එකම පුත්‍රයායි
 යි හ්යොල්, ජාසන් කුමරු (이혈 잘산군), හදාගත් පුත්‍රයායි (1457 – 1494)
සියොංජොං රජු බවට පත් විය
හ්යොන්සුක් කුමරිය (현숙공주, 1464–1502), 1වන දියණිය
 හ්යේසුන් කුමරිය (혜순공주), 2වන දියණිය
 චෝයි ග්වයි-ඉන් (귀인 최씨)
දරුවන් නැත
ගි මාලිග පාලිකාව (상궁 기씨)
දරුවන් නැත
ඔහුගේ සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය
 කොරියාවේ මහා යේජොං යංදෝ හ්‍යුම්මුන් සොංමු යුයිඉන් සෝහ්යෝ රජ
 예종양도흠문성무의인소효대왕
 睿宗襄悼欽文聖武懿仁昭孝大王

සටහන්

මේවාද බලන්න
ජොසොන්
කොරියාවේ රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව

ජෝසුන් පාලකයින්
15වන සියවසේ කොරියානු රජවරුන්
1450 උපත්
1469 මරණ
හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන් (흥선대원군, 21 දෙසැම්බර් 1820 – 22 පෙබරවාරි 1898) හෙවත් දේවොන්ගුන් (대원군), ගුක්තේගොං (국태공, "මහා නායක ආදිපාද") නැතහොත් චාරිත්‍රානුකූලව හ්‍යුංසොන් හොන්උයි දේවොන්ගුන් (흥선헌의대원왕) යනුවෙන් හැඳන්වෙන්නේ 1860 දශකයේ පමණ ජොසොන් රාජවංශයේ ගෝජොං අධිරාජයාගේ කුඩා අවධියේ සිටි රාජ්‍යාධිකාරීවරයායි
අද්‍යතන බටහිර විද්වතුන් විසින් ගුං කුමරු යනුවෙන් හැඳින්වූ මොහුගේ මුල් නම යි හා-ඉයුං විය
ඔහු සිය මරණය තෙක්ම ජොසොන් කොරියාවේ වැදගත් දේශපාලන චරිතයක් ලෙස කටයුතු කළේ ය
දේවොන්ගුන් යන වදනෙහි අරුත "මහා මාලිගයේ කුමරු" යන්නයි
මෙය සම්ප්‍රදායිකව ප්‍රදානය කෙරුණේ රජකරන රජුගේ පියා, රාජ්‍ය පාලනය නොකළ තැනැත්තකු නම් (එයට හේතුව ඔහුගේ ඥාති රජකු විසින් සිය පුත්‍රයාව සිහසුනට උරුමකරු ලෙස නම්කොට තිබීමයි) රජුගේ පියාට ය
ජොසොන් රාජවංශයේ තවත් දේවොන්ගුන්වරුන් තිදෙනකු සිට ඇත
ඒ අතුරින්, යි හා-ඉයුං පසුකාලීන ජොසොන් රාජවංශයේ ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටුකළ නිසා සාමාන්‍යයෙන් “දේවොන්ගුන්” යන වදන භාවිතා වන්නේ ඔහුටයි
දේවොන්ගුන් සිය පාලන සමයේ පුළුල් ප්‍රතිසංස්කරණ ආරම්භ කළ අතර, ඔහුගේ "දැඩි හුදකලා ප්‍රතිපත්තිය, ක්‍රිස්තු ලබ්ධිකයන්ට හිංසා පැමිණවීම, සහ කොරියාවට ඇතුළු වූ විදේශිකයන් ඝාතනය හෝ පිටමං කිරීම" වැනි ක්‍රියා මේ අතර ප්‍රමුඛ විය
දිවිය

මුල්කාලීන දිවිය 
1820දී දේවොන්ගුන් උපත ලැබූයේ යි හා-ඉයුං යන නාමයෙනි
ඔහු රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයකු වූ යි චේ-ජුංගේ සිව්වන පුත්‍රයා විය
1816දී යි චේ-ජුංහට යි කු යන නාමය සහ නම්යොන් කුමරු යන පදවිය ලබා දිණි
දේවොන්ගුන් ඉන්ජෝ රජුගෙන් ඍජුවම පැවතෙන්නෙකි
දේවොන්ගුන් කොන්ෆියුසියානුවාදය සහ චින සම්භාව්‍ය කෘති පිළිබඳහසල උගතකු විය
ඔහු චාරුලේඛන කලාව (calligraphy) සහ සිතුවම් ශිල්පයට දස්කම් පෙන්වීය
ඔහුගේ මුල්කාලීන රජයේ රැකියාව සුළු එහෙත් ගෞරවණීය එකක් විය
ඔහුගේ දිවියේ මුල්කාලයේ ඔහු සහ රාජකීය නිවස අතර තිබූ සම්බන්ධය ඔහුට එතරම් ප්‍රයෝජනවත් එකක් නොවීය
දුගියකු වූ ඔහු රාජකීය නිවසේ ධනවත් ඥාතීන්ගේ ගැරහුමට ලක් විය
බලයට පත් වීම 
දේවොන්ගුන් බලයට පැමිණියේ ඔහුගේ පුත් යි මියොං-බොක් රජකමට නම් කෙරුණු නිසායි
1864 ජනවාරි මස, චොල්ජොං රජු මියගියේ සිහසුන‍ට උරුමකරුවකු නොමැතිවය
මේ නිසා ඊළඟ රජු තේරීම වැන්දඹු බිසෝවරුන් තිදෙනකුට පැවරිණි
ඔවුන් තිදෙනා නම්, හොන්ජොං රජුගේ මව වූ සින්ජොං රැජිණ, හොන්ජොංගේ බිරිඳ වූ මියොංහොන් අගබිසව සහ චොල්ජොං රජුගේ බිරිඳ වූ චොරින් අගබිසවයි. නමුත් "පත්කිරීමේ අයිතිය" හිමි වූයේ මින් වැඩිමහල්ම බිසව වූ සින්ජොං වැන්දඹු රජ බිසව හටයි
අද්භූත කථාන්තරයකට අනුව, යි හා-ඉයුංගේ එකොලොස් වියැති යි මියොං-බොක්ව කැඳවාගෙන ඒමට චොරින් අගබිසව අමාත්‍යවරයකු යැවුවාය
මේ වන විට මියොං-බොක් මාලිග උද්‍යානයේ සරුංගල් යවමින් සිටියේය
මෙම පුත්‍රයාව දෝලාවකින් මාලිගයට රැගෙන ආ අතර, එවිට සින්ජොං මව්බිසව දිවවිත් ඔහුට සිය පුතු යැයි ඇමතුවාය
මෙලෙසින් ජොසොන් රාජවංශයේ නව රජු වූ ගෝජොං පත්කෙරිණි
ගෝජොං කිරුළහිමි හ්යෝම්යොං කුමරුගේ හදාගත් පුත්‍රයා ලෙස සැලකිණි
මෙම කතාපුවත සත්‍ය විය නොහැක
නමුත් සත්‍ය යැයි පිළිගන්නා තොරතුරු අනුව, 1864 ජනවාරි 16 දින වැන්දඹු සින්ජොං බිසව විසින් යි මියොං-බොක් කුමරුන්, ඉක්සොංහි කුමරු ලෙස නම්කරන ලදී
ඊළඟ දිනයේ ඔහුගේ පියාට දේවොන්ගුන් යන පදවිය පිරිනැමිණි
ජනවාරි 21 දින යි මියොං-බොක්ව, ගෝජොං රජ යන නාමයෙන් සිංහාසනාරූඪ කළ අතර, සින්ජොං වැන්දඹු අගබිසව රාජ්‍ය පාලනය ඇරඹූවා ය
මෙලෙසින් යි ව තෝරාගැනුණේ "ඔහු යි වංශයේ ජීවත්ව සිටින එකම සුදුසුකම් ඇති පුත්‍රයා වීමත්, රාජකීය නිවසට සමීපතම රුධිරය ඇත්තකු වීමත් නිසායි"
ගෝජොං ලාබාල වියේ පසු වූ බැවින්, සින්ජොං රැජිණ දේවොන්ගුන්ට රාජ්‍ය පාලනයට සහාය වීමට ආරාධනා කළාය
ඇය රජ තනතුරේ වැඩබැලීමට තමන්ට ඇති අයිතිය ප්‍රකාශ කළාය
නමුත් ඇය නාමික රාජ්‍යාධිකාරිණිය විය
සැබවින්ම රාජ්‍යය පාලනය කළේ දේවොන්ගුන් විසිනි
ගෝජොං සිහසුනට පත් වූ පසු ඔහුගේ විවාහය පිළිබඳ යෝජනා ඉදිරිපත් විය
ගෝජොංගේ මව වූ යෝහ්‍යුං සිය මින් වංශයේ දියණියක වූ මින් ආර්යාවගේ නාමය මේ සඳහා යෝජනා කළාය
දේවොන්ගුන් ප්‍රකාශ කළේ මින් ආර්යාව "දැඩි මුරණ්ඩු සහ තැන්පත් කාන්තාවක්" බවයි. නමුත් ඔහු ඇයව සිය පුතුට විවාහ කරදුන්නේය
ඔහු තමන්ගේ ප්‍රධානතම දේශපාලන සතුරා වන්නේ මින් ආර්යාව බව දැනසිටියේ නැත
ප්‍රතිසංස්කරණ 
සිය පාලන සමයේ, දේවොන්ගුන් ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයක් සඳහා මුලපිරී ය
ඔහුගේ ප්‍රධාන අරමුණ වූයේ, සියවස් ගණනාවක් පුරා රජවරුන්ගේ ආධිපත්‍යය බිඳදැමූ පැරණි පාලන පක්ෂය යටපත් කිරීමයි"
බලය ලබාගත් පසු 1864දී දේවොන්ගුන්, රජය ප්‍රතිසංස්කරණයට ලක් කොට මධ්‍ය පාලනය ශක්තිමත් කිරීමට අදහස් කළේය
දූෂණ විරෝධී ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ ඔහු රාජකීය වංශ හික්මවීමට උත්සාහ ගත් අතර වංශවතුන් වූ යැංබැන්වරුනට බදු පැනවීය
කියුමිංස් සඳහන් කරන්නේ මෙය විප්ලවයක් නොව ප්‍රතිෂ්ඨාපනයක් බවයි. දේවොන්ගුන් උත්සාහ දැරූයේ පහළොස්වන සියවසේ සේජොං රජුගේ මෙන් යුගයක් පිහිටුවීමටයි
දේවොන්ගුන්ගේ වඩාත් වැදගත් කාර්යයක් ලෙස ග්යොංබොක් මාලිගය ප්‍රතිසංස්කරණය දැක්විය හැක
මෙම මාලිගය ජොසොන්හි පළමු රජ සමයේ ඉදිවූවකි
1533දී ගින්නක් හේතුවෙන් මෙහි විශාල පෙදෙසක් විනාශ වී තිබූ අතර, 1592 ජපන් ආක්‍රමණය හේතුවෙන් එහි ශේෂ වූ කොටස ද විනාශයට පත් විය
මෙය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට වර්ෂ හතක් සහ මාස පහක් ගත විය
ඇතැම්විට ජොසොන් රාජවංශයේ වඩාත් වියදම් සහගත ව්‍යාපෘතිය මෙය වන්නට ඇත
දේවොන්ගුන්ගේ ප්‍රතිසංස්කරණ එතරම් සාර්ථක වූයේ නැත
ඇතැම් විද්වතුන් පවසන්නේ ඔහු "ඉහළ හැකියාවකින් යුක්ත වූ නමුත් රළු" බවයි. එපමණක් නොව, ඔහුගේ ප්‍රතිපත්ති එතරම් ප්‍රතිඵලදායක නොවී ය
1874දී ගෝජොං නිසි වයසට එළැඹි විට, ඔහු දේවොන්ගුන්ව අර්ධ-විශ්‍රාම ගැන්වීමකට ලක් කළ අතර, දේවොන්ගුන්ගේ ප්‍රතිසංස්කරණ බොහෝමයක් නිෂ්ප්‍රභ කළේය
විදේශ ප්‍රතිපත්තිය 
දේවොන්ගුන්ගේ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය ඉතා සරල එකක් බව පවසන කියුමිංස් එය මෙසේ විස්තර කරයි
"ගිවිසුම් නැත, වෙළඳාම් නැත, කතෝලිකයන් නැත, බටහිර ජාතීන් නැත, සහ ජපානය නැත"
ඒ වෙනුවට ඔහු හුදකලා ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළේ ය
මෙම ඒකලන ප්‍රතිපත්තිය මගින් බලවත් යැයි සිතූ චීනය හැර සෙසු සියලු විදේශ බලවේගවලින් ජොසොන් රාජ්‍යය හුදකලාව තබාගැනීම අපේක්ෂා කෙරිණි
ප්‍රංශ සහාය ආධාරයෙන් ජොසොන්හි වරායයන් විවෘත කිරීමට රුසියානුවන් දරන උත්සාහය ව්‍යර්ථ කිරීමට ඔහු උත්සාහ ගත්තේ ය
නමුත් 1866 බ්යුං-ඉන් හිංසන (병인박해) සිදුවීම හේතුවෙන් ප්‍රංශ ජාතිකයෝ එය ප්‍රතික්ෂේප කළහ
මීට අමතරව ඔහු ජනරාල් ෂර්මන් සිද්ධියට ද දායක විය
1868දී කොරියාවට වරායයන් විවෘත කිරීමට බලකරමින් ජර්මානු වෙළෙන්දකු වූ අර්න්ස්ට් ඔපර්ට් විසින් දේවොන්ගුන්ගේ පියාගේ අස්ථි ප්‍රාණඇපයට ගැනීමට උත්සාහ දැරීම හේතුවෙන් ඒකලන ප්‍රතිපත්තිය තවත් දැඩිකෙරිණි
ඉන් අනතුරුව, 1871 ග්වංහ්වාදෝහි ඇමරිකන් ප්‍රහාරය ද ඇති විය
මෙම හුදකලා ප්‍රතිපත්තිය හේතුවෙන් කොරියානු දේශානුරාගය ඔප්නැංවුණු අතර කොරියානු කොන්ෆියුසියානු සංස්කෘතිය ද ආරක්ෂා විය
මෙලෙසින් හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන්හට ජොසොන් රාජ්‍යය සංස්කෘතික අධිරාජ්‍යවාදයෙන් සහ බටහිරකරණයෙන් මුදාගත හැකි විය
ඔහු විසින් අන්තර්ජාතික සබඳතා පවත්වා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ නිසා, වෙළඳාම සහ කොර්මික විප්ලවයක් සිදුවීමට ලැබුණු අවස්ථා අල්ප ය
සැබැවින්ම දේවොන්ගුන්ට අවශ්‍ය වූයේ බටහිර ජාතීන් සමග සබඳතා වැළැක්වීමයි
බටහිර ජාතීන් සමග සබඳතා පැවැත්වුවහොත් අනිවාර්යයෙන්ම එම රටවල්වලට නිදහස් වෙළඳාමට අවසර දීමට සිදුවන හෙයින්, එවිට රජයේ බලපෑම දුර්වල වේ
ජොසොන් රාජවංශය සතුවූයේ දැඩි සමාජ පන්ති ක්‍රමයකි
යැංබැන් වංශවතුන්ගේ ධනය සංමින් ගොවි කම්කරුවන් සහ කුලීකරුවන්ගේ කර මත රඳාපැවතිණි
දේවොන්ගුන් කීර්තිමත්, සාධාරණ පාලකයකු යැයි පැවසුණ ද, ඔහුට කුල ක්‍රමය අහෝසි කිරීමට අවශ්‍ය නොවී ය
එයට හේතුව සංමින් ජනයාගේ නිදහස මගින් සිය යැංබැන් පාන්තිකයන්ගේ තත්ත්වය බිඳවැටෙන නිසායි
බටහිරකරණය වැළැක්වීම සඳහා දේවොන්ගුන් අනුගමනය කළ දුඩි ක්‍රමවේද හේතුවෙන් ජොසොන් රාජ්‍යයේ අන්තර්ජාතික සබඳතා බෙහෙවින් දුර්වල වන්නට විය
දේවොන්ගුන් තමන් දැන සිටි ලෝකය ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ ගත්තේ, විදේශිකයන් නෙරපීමෙන්, නූතනකරණ සංවර්ධනයන් ප්‍රමාද කිරීමෙන් සහ කොරියාව හුදකලා රාජධානියක් ලෙස පවත්වා ගැනීමෙනි
බොහෝ කොරියානුවන් විශ්වාස කරන්නේ ඔහු සිය ලේලිය වූ මින් රැජිණ මෙන් විදේශ රාජ්‍යයන් සමග සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගත්තේ නම් කොරියාවේ ජපන් පාලන යුගයක් නොඑ‍ළඹෙන බවයි. කෙසේනමුත්, ඇතැමුන් පවසන්නේ හුදකලා ප්‍රතිපත්තිය පැවති දස අවුරුදු සමය එ‍සේ තර්ක කිරීමට තරම් කුඩා වැඩි බවයි.

විශ්‍රාම ගැනීම 
1874දී ගෝජොං රජු නිසි වයසට එළැඹි හෙයින්, ඔහුගේ බිරිඳ වූ මින් රැජිණ, "සම්පූර්ණ රාජකීය බලතල ලබාගන්නා" මෙන් ඔහුට යෝජනා කළා ය
මෙම ක්‍රියාවත් සමග දේවොන්ගුන්ව අර්ධ-විශ්‍රාම ගැන්වීමකට ලක් කරන ලදී
නැවත බලයට පැමිණීම 
1882 ඉමෝ සිද්ධියේ දී කෙටි කාලයක් බලය භුක්ති විඳීමට දේවොන්ගුන්ට අවස්ථාව හිමි විය
මෙම කැරැල්ල සිදු වූ දිනයේ, දේවොන්ගුන් විසින් "මින් රෙජිමය පරදවා ජපනුන් පිටුවහල් කරන මෙන්, සෙබලුන්ව දිරිමත් කළ බව" පැවසේ
ගෝජොං රජු සිය පියා වූ දේවොන්ගුන්ට නැවත මාලිගයට ආරාධනා කළේ ය
දේවොන්ගුන් නැවත පැමිණියේ කැරලිකරුවන් 200ක් සමගිනි
එමගින් "මෙම අවුල් සහගත තත්ත්වයට ඉක්මන් අවසානයක් ලබාදීමට ඔහු අපේක්ෂා කළේ ය
" ගෝජොං විසින් දේවොන්ගුන්ට "රජයේ සියලුම කුඩා සහ විශාල ගැටලු" භාරදුන් අතර, දේවොන්ගුන් එය භාරගත්තේ ය
ජපන් මෙන්ම චීන හමුදා කොරියාවේ කැරැලි ඇති කිරීමට මූලිකත්වය ගත් අතර, කොරියාවේ චීන විද්වතකු වූ මා චියෙන්-චුං තීරණය කළේ දේවොන්ගුන්ව ඉවත් කිරීමට සුදුසුම අවස්ථාව එය බවයි.

දේවොන්ගුන්ව ඉවත් කිරීමට චීනුන්ට හේතු තුනක් තිබිණි
පළමුවැන්න, ඔහු විසින් චීන-හිතවාදී මින් පාර්ශ්වය බලයෙන් පහකිරීමට උත්සාහ ගැනීමයි
දෙවැන්න, "ඔහු ජපන් සෙබලුන්ට කොරියාවට ඇතුළුවීමට අවස්ථාවක් සැලසීමයි
එසේම එය චීනය සහ ජපානය අතර මෙන්ම කොරියාව අතර ද යුධ අරගලයක් ඇතිවීමට මගපෑදීය
" තෙවැන්න නම්, "තේවොන්ගුන් [දේවොන්ගුන්]-අනුග්‍රහය ලත් කැරැල්ල, නීත්‍යානුකූලව ගොඩනැගුණු ජාතියක රාජ්‍ය පදනමට තර්ජනයක් වීමයි"
"චීන අධිරාජයා විසින් කොරියාවේ රජුට පවර තිබූ බලය" බලෙන් පැහැරගෙන අධිරාජයාට අපහාස කිරීමේ ‍චෝදනාවට මා නිලධාරියා විසින් දේවොන්ගුන්ව අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී
කෙසේනමුත්, ඔහු රජුගේ පියා වූ බැවින්, ඔහුට මෘදු අයුරින් සලකන ලදී
චීන සෙබලුන් සියයකගේ ආරක්ෂාව සහිතව දේවොන්ගුන්ව චීන යුධනැවක නංවා ටියෙන්ට්සින් වෙත ගෙනයන ලදී
නැවත කොරියාව වෙත පැමිණීම
1885 බිඳ වැටීමත් සමග "අගබිසව සහ ඇගේ අනුගාමිකයන්ගේ දැඩි විරෝධය මධ්‍යයේ" චීනය දේවොන්ගුන්ව නැවත කොරියාව වෙත පිටත් කළේ ය
ගැබෝ ප්‍රතිසංස්කරණය 
1894දී, ජපනුන් කොරියාව කෙරෙහි සිය බලපෑම ශක්තිමත් කරන්නට වූහ
ගැබෝ ප්‍රතිසංස්කරණයේ දී ඔවුනට නම්‍යශීලී කොරියානු නායකයකු අවශ්‍ය විය
ඔවුහු ඒ සඳහා වඩාත් සුදුසුම තැනැත්තා දේවොන්ගුන් බව වටහා ගත්හ
ඔහුගේ එකඟතාව හිමිවීමෙන් පසු, ජූලි 23 දින ජපන්නු, ගෝජොං විසින් ඔහුට පනවා තිබූ නිවාස අඩස්සියෙන් ඔහුව මුදා ගත්හ
මෙම උදව්වට ප්‍රතිඋපකාර ලෙස දේවොන්ගුන් පොරොන්දුවක් ඉල්ලා සිටියේ මෙම ප්‍රතිසංස්කරණය සාර්ථක වුවහොත් "ජපානය කොරියාවේ එක් බිම් කඩකුදු ඉල්ලා නොසිටිය යුතු බවටයි"
සෙබලු ඔහුව මාලිගය වෙත රැගෙන ගියහ
ගෝජොං රජුට නින්දා කළ දේවොන්ගුන් තමන් නැවත පාලනය භාරගන්නා බවට නිවේදනය කළේ ය
දේවොන්ගුන් බලයට පත්වීමෙන් ජපනුන් භීතියට පත් විය
සේවොන්ගුන්ට අවශ්‍යව තිබුණේ "බලය අතට ගෙන, ප්‍රතිවාදීන්ට දඬුවම් කිරීමට බවත් ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතිපත්තිය කෙරෙහි ඔහුට උනන්දුවක් නොමැති බවත් පෙනෙන්නට තිබිණි"
1894 සැප්තැම්බර් වන විට, දේවොන්ගුන් විශ්වාස කටයුතු පුද්ගලයකු නොවන බව ජපන්නු වටහා ගත්හ
ඔක්තෝබර් මුල වන විට, "තේවොන්ගුන් [දේවොන්ගුන්]ව අතකොලුවක් ලෙස යොදා ගෙන ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කිරීමට වන සැලසුම සාර්ථක නොවන" බව පෙනෙන්නට තිබිණි
ජපන් රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයකු වූ ඉනෝයි කඔරු නව නේවාසික අමාත්‍ය ලෙස පත්කෙරිණි
ඔහු දේවොන්ගුන්ට පැවසූයේ "ඔබ සැමවිටම අතරමග නවතියි" යනුවෙනි
අනතුරුව ඔහු දේවොන්ගුන්ට බලකළේ "දේශපාලන බාධාවීම්වලින් වැළකී සිටින ලෙසයි"
මින් අගබිසවගේ ඝාතනයට දායකත්වය
1895දී, කොරියාවේ විසූ ජපන් නිලධාරීන් ගෝජොංගේ බිසව වූ මින් රැජිණ ඉවත් කිරීමට සැලසුම් සකස් කළහ
ඉනෝයි නඔරුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස කොරියානු රජයේ ජපන් උපදේශක බවට පත් මියුරා ගොරෝ සහ ජපන් තානාපති කාර්යාලයේ ලේකම්වරයා වූ සුගිමුරා ෆුකාෂි මෙය සැලසුම් කළෝ ය
මෙම කුමන්ත්‍රණයට දේවොන්ගුන්වද සහභාගී කරවා ගැනීමට සිතූ ඔවුහු, සාකච්ඡා පැවැත්වීමෙන් පසු දේවොන්ගුන්ද ඔවුන් සමග එකතු වීමට තරම් මින් අගබිසව කෙරෙහි කෝපයෙන් සිටින බව වටහා ගත්හ
1895 ඔක්තෝබර් 8 දින, උදෑසන ජපන් පොලිස් භටයින් ‍දේවොන්ගුන්ව මාලිගය වෙත රැගෙන ගියෝය
එතැන්සිට මෙම අපරාධයට දේවොන්ගුන්ගේ සම්බන්ධතාවය පැහැදිළි නැත
නමුත් එම උදෑසන, ජපන් නියෝජිතයින් විසින් මින් අගබිසව ඝාතනය කරන ලදී
මරණය 
දේවොන්ගුන් මියගියේ 1898දී ය
නම්යොන් කුමරු (남연군, 1788–1836)
මව
මින් යෝහ්‍යුං ආර්යාව
බිරිඳ
යෝහ්‍යුං මින් වංශයේ මින් යෝහ්‍යුං මහා ආර්යාව, මහා මාලිගයේ කුමරුගේ වල්ලභ කුමරිය (여흥부대부인 민씨, 1818–1898)
පුතුන්
යි ජේ-ම්යොන් (이재면, 1845–1912)
 යි මියොං-බොක් (이명복, 8 සැප්තැම්බර් 1852 – 21 ජනවාරි 1919)
 යි ජේ-සොන් (이재선,
-1881)

සටහන්
1.කාලානුක්‍රමය අනුව
සොන්ජෝගේ පියා (දොක්හ්‍යුං දේවොන්ගුන්), ඔහුගේ පුත්‍රයා (ජොංවොන් දේවොන්ගුන්
ඉන්ජෝගේ පියා), සහ චොල්ජොංගේ පියා (ජොංග්යේ දේවොන්ගුන්)
ගෝජොංගේ පියා සිව්වැන්නා මෙන්ම අවසාන දේවොන්ගුන්වරයා වේ
2.ඔහු නීත්‍යානුකූල නොවන පුත්‍රයෙකි
මේවාත් බලන්න
කොරියාවේ ඉතිහාසය
කොරියාවේ පාලකයින්
මියොංසොං අධිරාජිනිය

මූලාශ්‍ර

ලී, මූන්-සු
කොරියා දොංහක් ඇකඩමි ජර්නලය වෙළුම
11 අං
-(2002)
Heungseundaewongun's Political reformation and its Limitation during Late Chosen Dynasty
1-29. කොරියානු ජනරජය
හංගුක් දොංහක් ඇකඩමිය, 2002.

බාහිර සබැඳි
1820 උපත්
1898 මරණ
19වන සියවසේ කොරියානු ජනයා
හා-ඉයුං
කොරියාවේ රාජ්‍යාධිකාරීන්
ඒකලනවාදය
සුන්වොන් අගබිසව (순원왕후 김씨, 8 ජූනි 1789 – 21 සැප්තැම්බර් 1857) යනු කොරියාවේ ජොසොන්හි සුන්ජෝ රජුගේ අගබිසවයි. ඇය 1834–1841 සහ 1849–1852 යන කාලසීමාවන්හි උප රාජයකු ලෙස කටයුතු කොට ඇත
ඇය අන්දොං කිම් වංශයේ කිම් ජෝ-සුන් (김조순, 1765–1832)ගේ දියණියයි
ඇගේ මව සිම් වංශයේ (심씨) ආර්යාවකි
1802දී, ඇයව ජොසොන්හි සුන්ජෝ රජුට විවාහ කොට දෙන ලදී
ඇය ඔහුගේ පළමු සහ එකම අගබිසව වූවා ය
1834දී ඇගේ සැමියා මියගිය හෙයින්, ඇය අට වියැති සිය මුණුපුරා වූ හොන්ජොං රජු වෙනුවෙන් උප රාජයා ලෙස කටයුතු කළා ය
රාජධානියේ දේශපාලන බලය ඇගේ පවුල වූ අන්දොං කිම් වංශය අත රැඳිණි
නමුත් 1840දී, එම බලය රජුගේ මවගේ පවුල වූ පුංග්යැං ජෝ වංශයට පත් වූයේ 1839 කතෝලික හිංසා කිරීමෙන් පසුවයි. නමුත් ඇගේ මුණුපුරා 1849දී මිය යාමත් සමග, ඇය නැවත වරක් අනුරාජයා බවට පත් විය
1857 සැප්තැම්බර් 21වන දින කොරියාවේ, සෝල් හි, ජොංනෝ ගු පෙදෙසේ පිහිටි පංච මහා මාලිගාවලින් එකක් වූ චංදොක් මාලිගය තුළ දී ඇය අවසන් හුස්ම හෙළුවා ය
ඇයව මරණින් පසු "සුන්වොන් සුක් අධිරාජිනිය" (순원숙황후) යන ගෞරව නාමයෙන් හඳුන්වනු ලැබිණි
දරුවන්
ජොසොන්හි සුන්ජෝ රජුට දාව සුන්වොන් අගබිසව දරුවන් පස් දෙනකු බිහිකළා ය
ඇගේ වැඩිමහල් (සහ ජීවත් වූ එකම) පුත්‍රයා ඇතුළු ඔවුන් පස් දෙනා මෙසේ ය
කිරුළහිමි හ්යෝම්යොං කුමරු (효명세자, 1809–1830)
ම්යොංගොන් කුමරිය (명온공주, 1810–1832)
බොකොන් කුමරිය (복온공주, 1818–1828)
නොහඳුනන කුමරෙක් (1820–
)
දොකොන් කුමරිය (덕온공주, 1828–1844)

කිරුළහිමි හ්යෝම්යොං කුමරු

සුන්වොන් අගබිසවගේ පුත් කිරුළහිමි හ්යෝම්යොං කුමරු උපත ලැබූයේ යි යොං යන උපන් නාමයෙන් යුතුවයි. ඔහුගේ මරණින් පසු ඔහුව මුන්ජෝ රජු යන මරණාපර නාමයෙන් හැඳින්විණි
ඔහු ජොසොන්හි සුන්ජෝ රජුගේ වැඩිමහල්ම පුත්‍රයා විය
ඔහුගේ බිසව පසුව සෙන්ජොං රැජින යන නාමයෙන් හැඳින්විණි
ඔහුගේ පුත්‍රයා පසුකලෙක හොන්ජොං රජ යන නාමයෙන් රජු බවට පත් විය
1817දී, හ්යෝම්යොං කුමරුන්ව සුංක්‍යුන්ක්වාන් විශ්වවිද්‍යාලය වෙත ඇතුළත් කර ගැණිනි
1819දී, ඔහුට ජොසොන් රාජ්‍යයේ කිරුළහිමි කුමරු යන පදවිය පිරිනැමිණි
සාහිත්‍යය සහ කලාව යන ක්ෂේත්‍ර කෙරෙහි විශිෂ්ඨ ප්‍රවීණයකත්වයක් දැක් වූ ඔහු, මාලිගයේ ඇතැම් නර්තන අංග කිහිපයක්ම නිර්මාණය කළ අතර, රජය පුරා රජුගේ ආධිපත්‍යය පැතිරවීම සහ බලාත්මක කිරීම සඳහා මාලිග සම්ප්‍රදායයන් සහ කලාවන් උපයෝගී කොට ගත්තේ ය
දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ ගණනාවකින් පසුව 1827දී කුමරු රාජ්‍යාධිකාරිවරයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය
නමුත් ඉන් වසර තුනකට පසුව, එනම් 20 වන වියේ දී ඔහු මියගියේ ය
කුමරුන්ව අනුස්මරණය කිරීම සඳහා ඔහුගේ සොංග්‍යුංග්වාන්හි අධ්‍යයන කාලය නිරූපණය කිරීමට දර්ශන සයකින් යුක්ත වූ ඇල්බමයක් නිර්මාණය කෙරිණි
මෙය ජොසොන් රාජවංශයේ වාර්තා සිතුවම් අතුරින් එකක් ලෙස සැලකේ.

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 
 http
guide2womenleaders
com/korea_heads
htm

ජොසොන් රාජවංශයේ ජනයා
19වන සියවසේ කොරියානු ජනයා
1789 උපත්
ජොසොන් රාජවංශයේ රාජකීය බිසෝවරු
19වන සියවසේ කාන්තා පාලකයින්
1857 මරණ
කොරියාවේ රාජ්‍යාධිකාරීන්
අන්දොං කිම් වංශය
ජොසොන් රාජවංශ සමයේ ‍රාජකීය පදවි සහ ශෛලීන් (ආමන්ත්‍රණ විලාස) අතිශයින් සංකීර්ණ ආකාරයක් ගත්තේ ය‍
රජු සඳහා ව්‍යවහාරිත සාමාන්‍ය නාමය වං (왕, 王) වුවත්, කොරියාවේ ගෝජොං රජු විසින් තමන්ව හ්වංජේ (황제) හෙවත් අධිරජායා ලෙස නම්කොට ගෙන ඇත
මෙම නාමය භාවිතා කෙරුණේ චීන අධිරාජයන් සඳහා පමණකි
මෙම නිල නාමයන් සහ නිල ඇමතුම් ස්වරූපයන් අමතන තැනැත්තා සහ ඇමතුම ලබන තැනැත්තා අනුව වෙනස් විය
රාජකීය පවුල

නාමකරණය
කොරියාවේ පාලකයින් (චීන සම්ප්‍රදාය අනුව) සිය පදවිය අනුව වෙනස් වන නම් කිහිපයක් භාවිතා කොට ඇත
පුත්‍රයින්ට ළමා නම් ලබා දෙන ලදී
ඔවුන් කිරුළහිමි කුමරු ලෙස පත්වන විට, ඔවුනට වැඩිහිටි නමක් සමග කිරුළහිමි කුමාර නාමය ලබා දේ
ඔවුන් රජ බවට පත් වූ විට, ඔවුනට ඇමතීමට පෞද්ගලික නම් භාවිත නොකෙරේ
රජු මියගිය පසු, ඔවුනට විවිධ නාමයන් ලබා දිණි
ඉන් එක් නාමයක් නම් විහාර නාමය (묘호, ම්යෝහෝ) යි
මෙය මෙය ලබාදෙන්නේ ඔහුගේ ආත්ම ඵලකය ජොංම්යෝ විහාරයේ තැන්පත් කළ විට ය
ජොසොන් රජවරුන් සඳහා ඉතිහාසඥයින් භාවිතා කරන්නේ මෙම විහාර නාමයයි
මෙම ම්යෝහෝ නාමය බොහෝවිට අවසන් වන්නේ ජෝ (조, 祖, "ආදිකර්තෘ") හෝ ජොං (종, 宗) යන අක්ෂරයෙනි
මෙයට පෙර යෙදෙන මාත්‍රාව රජුට යෝග්‍ය නාම විශේෂණයකි
අනෙක් නාමය මරණාපර නාමය (시호, සිහෝ) යි
මෙය දීර්ඝ නාමයකි
මෙය රජුගේ පාලනයේ ගුණාංග විස්තර කෙරෙන විශේෂණ පදවලින් ගොඩනැගූවකි
උදාහරණයක් ලෙස ග්යොංජොං රජුගේ මරණාපර නාමය, ග්යොංජොං ගක්ගොං දොක්මුන් ඉංග්මු සුනින් සොන්හ්යෝ දේවං (경종각공덕문익무순인선효대왕) වන අතර, ඔහුගේ විහාර නාමය ග්යොංජොං වේ
පදවි සහ ශෛලීන්
ඇමතුම් විලාස නාමය, පදවිය හෝ එම දෙකම සමග මිශ්‍රව යොදා ගැනිණි
උදාහරණ පහත දැක් වේ
තේජෝ දේවං මමා ("රාජෝත්තම [වෙන් වී ගිය] මහා රජ තේජෝ")
 දොංගුං මමා (වැඩිමහල් ඥාතීන් විසින් යොදා ගැනේ)
සේජා ජොහා (රාජෝත්තම කිරුළහිමි කුමරු)
 ගොංජු අගිසි (ළමා වියේ දී)
ගොංජු මමා (වැඩිහිටි වියේ දී) (‍රාජෝත්තමාවී, කුමරිය)

බිසෝවරු සහ උපබිසෝවරු
රජුගේ අන්තඃපුරයේ (හුගුං, 후궁/ 後宮) සිටි බිසෝවරුන් සහ උපබිසෝවරුනට නිශ්චිත ශ්‍රේණියක් තිබූ අතර, ‍ඒ අනුව ඔවුනගේ පදවි නාමයක් සහ ආමන්ත්‍රණ විලාසය සකස් විණි
පදවි නාමය සමග මමා (마마 / 媽媽) යන ආමන්ත්‍රණ ස්වරූපය යෙදේ
අගබිසවගෙන් පසුව ශ්‍රේණි පහත පරිදි සකස් වේ
රාජ මාලිගය

ගුංන්යෝ (සාහිත්‍යමය "මාලිග ස්ත්‍රීන්") යනු සම්ප්‍රදායික කොරියානු සමාජයේ රජු සහ අනෙක් රාජකීයයන් වෙනුවෙන් නැවතී සිට සේවය සලසනු ලැබූ කාන්තාවන් සඳහා යොදන කොරියානු වදනකි
මූලාශ්‍ර

ජොසොන් රාජවංශය
රාජ පදවි නාමයන්
‍ගෝජොං () හෙවත් ග්වංමු අධිරාජයා (
8 සැප්තැම්බර් 1852 – 21 ජනවාරි 1919) යනු කොරියානු ජොසොන් රාජවංශයේ විසිහයවන රජු වන අතර, ඔහු එහි අවසාන අධිරාජයාට පෙර අධිරාජයා වේ
රාජ්‍ය සමය

ජොසොන් රාජවංශයේ රජ

1863දී ගෝජොං ජොසොන්හි සිහසුනට පත්වන විට ඔහු ළමා වියේ පසු විය
එබැවින් ඔහුගේ පියා වූ හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන් (වඩාත් ප්‍රකටව දේවොන්ගුන්) ගෝජොං නිසි වියට එළඹෙන තෙක් වැඩබලන රජ ලෙස ක්‍රියාකළේ ය
1860 දශකයේ මැද භාගයේ, හුදකලා ප්‍රතිපත්තිය සහ දේශීය විදේශීය කතෝලිකයන්ට හිංසා කිරීම සඳහා මූලිකත්වය ගත්තේ හයුංසොන් දේවොන්ගුන් විසිනි
මෙම ප්‍රතිපත්තිය ප්‍රංශ ආක්‍රමණය සහ 1871 කොරියාව වෙත එක්සත් ජනපද ගවේෂණය සඳහා ඍජුවම හේතු විය
සේවොන්ගුන්ගේ පාලන සමයේ මුල් කාලයේ රාජ්‍යත්වයේ සංකේතය වූ ග්යොංබොක්ගුං මාලිගය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සිදු විය
දේවොන්ගුන්ගේ සමයේ ජොසොන් පක්ෂ දේශපාලනය විශේෂයෙන්ම, සෝවොන් (පක්ෂ දේශපාලනයේ මූලිකයන් ලෙස ක්‍රියාකළ උගත් විද්වතුන්) සහ බලය අතැතිව තිබූ අන්දොං කිම් වංශය කොරියානු දේශපාලනයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම අතුගා දැමිණි
1873දී, ගෝජොං සිය ඍජු රාජ්‍ය පාලනය ස්ථාපිත කරන බව නිවේදනය කළේ ය
‍හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන්ගේ විශ්‍රාම ගැනීමත් සමග, ගෝජොංගේ අගබිසව වූ මින් අගබිසව (මරණාපරව මියොංසොං අධිරාජිනිය ගෙස හැඳන්විණි) රාජසභාවේ සම්පූර්ණ පාලනය සියතට ගත්තේ ඇගේ පවුලේ සාමාජිකයන් මාලිගයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ තනතුරුවලට පත් කරමිනි
බාහිර පීඩනයන් සහ අසමාන ගිවිසුම්
19වන සියවසේ ක්විං චීනය සහ ජපානය අතර පැවති මතභේදය හේතුවෙන් 1894-1895 අතර කාලයේ පළමු චීන-ජපන් යුද්ධය ඇති විය
මෙම යුද්ධයේ බොහෝ අවස්ථා සිදු වූයේ කොරියානු අර්ධද්වීපය තුළ ය
මේ වන විට මෙයිජි ප්‍රතිෂ්ඨාපනයෙන් පසු බටහිර යුධ තාක්ෂණය අත් කරගත් ජපානය, 1876දී ගංග්හ්වා ගිවිසුම අත්සන් කිරීමට ජොසොන් රාජ්‍යයට බලකළේ ය
ඒ අනුව, මසුන්, යපස්, සහ අනෙකුත් ස්වාභාවික සම්පත් සොයන මුවාවෙන් ජපනුන් කොරියාව තුළට ඇතුළු වන්නට විය
එමගින් අර්ධද්වීපය තුළ දැවැන්ත ආර්ථිකයක් ගොඩනැගුණු අතර, මෙය ජපන් අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනහිර ආසියානු ව්‍යාප්තියේ ආරම්භය ලෙස සැලකෙයි
1866 කොරියාව වෙත ප්‍රංශ යුධ ව්‍යාපාරය, 1871 එක්සත් ජනපදයේ කොරියානු ගවේෂණය සහ උන්යෝ නැමැති ජපන් යුධනැවේ සිද්ධිය හේතුවෙන් ගෝජොං රජු ඇතුළු ජොසොන් නිලධාරීන්ට බලපෑම් ඇති විය
‍

කොරියාව, විදේශ රටක් සමග අත්සන් කළ පළමු අසමාන ගිවිසුම ලෙස ගංග්හ්වා ගිවිසුම සැලකෙයි