Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
වර්ෂ 1970 මුල භාගයේදී ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාව විශ්වවිද්‍යාල විෂය නිර්දේශයන් තුළද අන්තර්ගත විය‍
සාමාන්‍යයෙන් ගතිවිද්‍යා වැඩසටහන් තුළ අන්තර්ගත වූ මෙමගින් මළල ක්‍රීඩකයින් තුළ ධනාත්මක ආකල්ප ඇතිකිරීම වර්ධනය කෙරිණි
1980 දශකයේදී ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාව වඩාත් පර්යේෂණයන් මත පදනම් වීම ඇරඹිණි
ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාඥයෝ ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීමට ව්‍යායාම්වල සහ පමණට වඩා පුහුණුවේ මානසික බලපෑම සහ මානසික පීඩනය පාලනය කිරීම ආදිය ගැන උනන්දු වූහ
වර්තමානයේ ක්‍රීඩා මනෝ විද්‍යාඥයෝ ප්‍රබල කායික ක්‍රියාකාරකම් සහ මානසික යහ පැවැත්ම අතර සම්බන්ධතාවය සඳහා තොරතුරු ලබා ගැනීම පිළිබඳව පර්යේෂණ සිදු කරති
මානසික කායික විද්‍යා අදහස් සහ ව්‍යායාම් අතරතුරදී මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය අධ්‍යයනය මේ සඳහා උපකාරී වී ඇත
තවද, ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාඥයෝ යහපත් නිරෝගී මානසික තත්වයකට ආධාරකයක් ලෙස ව්‍යායාම හඳුන්වති
වර්තමානයේදී ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාඥයින් තරඟකාරී ක්‍රීඩාවලදී ක්‍රීඩකයින් සහ පුහුණුකරුවන්ගේ දක්ෂතා වර්ධනය සඳහා තමන්ගේ දායකත්වයේ වටිනාකම ද, මළල ක්‍රීඩකයින් නොවන පුද්ගලයින්ගේ යහපත් මානසික තත්ත්වයන් රඳවා ගැනිම සඳහාද කායික ව්‍යායාම්හි පවතින වැදගත්කම ද හඳුනාගෙන ඇත
තමාගේ දක්ෂතා වැඩි දියුණු කිරීමට අවශ්‍යය ක්‍රීඩකයින්, අභිප්‍රේරණයක් අවශ්‍ය ආබාධිත ක්‍රීඩකයින්, තරඟකාරී ක්‍රීඩාවල පීඩනය මැඩපවත්වා ගත නොහැකි ක්‍රීඩකයන්, තරුණ ක්‍රීඩාවල නිරත තරුණ ක්‍රීඩකයින් සහ ඔවුනගේ දෙමාපියන් වැනි බොහෝ කොට්ඨාස ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාඥයින්ගෙන් උපකාර ලබති
සටහන් 

{|

|-
|Sport_psychology
නින්දෙහි අවස්ථාවන්

ක්ෂණික අක්ෂි චලන සහිත නින්දේ නිර්ණායක ලෙස වේගවත් අක්ෂි චලන පමණක් නොව වේගවත් කුඩා විදුලි ප්‍රමාණ සහිත මොළයේ විද්‍යුත් ධාරා සටහන ද අයත් වේ
ක්ෂීරපායීන්ගේ අඩුම වශයෙන් කුඩා මාංශපේශී තානයද දැකිය හැක
වැඩිහිටි මිනිසකුගේ මුළු නිදිකාලයේ 75% - 80% පමණ වේගවත් අක්ෂිචලන සහිත නින්ද අන්තර්ගතය
වේගවත් අක්ෂි චලන රහිත නිද්‍ර අවස්ථාවේ සාපේක්ෂව සිහින අඩුවෙන් දක්නට ලැබේ
අවස්ථා 1 ස 2 සැහැල්ලු නින්ද ලෙසද අවස්ථා 3 ස 4 ගැඹුරු නින්ද (අඩු වේග - තරංග) ලෙසද හැදින්වේ
වේගවත් අක්ෂි චලන සහිත සහ මාංශ පේශි තානය නොමැති ක්ෂණික අක්ෂි චලන නින්දමෙන් නොව මෙහිදී අවස්ථා නිර්ණය කරනුයේ හුදෙක් මොළයේ ඇති වන විද්‍යුත් තරංග මතය
ක්ෂණික අක්ෂි චලන සහිත නින්දේ නිර්ණායක ලෙස වේගවත් අක්ෂි චලන පමණක් නොව වේගවත් කුඩා විදුලි ප්‍රමාණ සහිත මොළයේ විද්‍යුත් ධාරා සටහන් ද අයත් වේ
වැඩිහිටි මිනිසකුගේ මුළු නිදිකාලය තුළ 75% - 80% පමණ වේගවත් අක්ෂිචලන සහිත නින්දක් අන්තර්ගතය
සටහන් 

{|

|Stages of sleep

|-

නින්ද
විෂාදයේ දී විවිධාකාර රෝග ලක්ෂණ ලෙස මතු විය හැක
නමුදු සියලුම රෝගීන් චිත්ත ස්වභාවයේ ප්‍රබල වෙනසක්, සිතේ ඇතිවන අධික දුක , තමාගේ කැමැති ක්‍රියාවන්වලින් ලබා ගන්නා ප්‍රීතිය අඩු වීම, යන ලක්ෂණ පෙන්වයි.

වෙනත් රෝග ලක්ෂණ වනුයේ 

දිගුකල් පවත්නා දුක, නොසන්සුන් බව හෝ හිස් බව
කෑම අරුචිය හෝ බර අඩුවීම හෝ බර වැඩිවීම සහ
නින්ද නොයාම , වැඩිපුර නිදා ගැනීම
නොසන්සුන්තාවය සහ ‍නොරුස්සනා ස්වභාවය
නොගැළපෙන වරදකාරී හැගීම් , අසරණ බව
බලාපොරොත්තු කඩවූ , අසුභවාදී හැගීම්
චින්තනයේ , අවධානය පවත්වා ගැනීම් , මතක තබා ගැනීමේ , තීරණ ගැනී‍මේ අපහසුතාවය
මරණය ගැන සිතීම හෝ සියදිවි හානි කර ගැනීමට තැත් කිරීම
තමා ප්‍රීතිමත් වූ ක්‍රියාවන්වලින් සොම්නස ලබා ගැනීමට නොහැකි වීම
සමාජ ආශ්‍රයෙන් , යහළුවන්ගෙන් ඈත් වීම
ශක්තිය අඩුවීම, ක්‍රියාවන්ගෙන් වේගය අඩුවීම
දිගුකල් පවත්නා , ප්‍රතිකාරයන්ගෙන් සුව නොවන කායික රෝග 
ලක්ෂණ උදා - හිසරදය, ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ රෝග ලක්ෂණ, වේදනාව
චාලක ක්‍රියාවන්හි වේගය අඩු වීම

සිය රෝගීන් මෙම රෝග ලක්ෂණ සියල්ලන්ගෙන්ම පෙළීමට ලක් නොවේ
රෝග ලක්ෂණයන්ගේ තීව්‍රතාවය පුදගලයා මත රඳා පවතියි
එනමුත් සියදිවි හානි කර ගැනීමට සිතීම හෝ තැත් කිරීම හැර අනෙක් රෝග ලක්ෂණය අඩුම වශයෙන් සති 2ක් පැවතීම විෂාදය රෝග නිර්ණය කිරීම අවශ්‍ය වේ
වැඩිහිටියන්ගේ ‍මෙන් නොව කුඩා ළමුන්ගේ රෝග නිර්ණය කිරීම දුෂ්කර කාර්යයකි
එමනිසා ‍බොහෝ විට මෙම රෝගයට ප්‍රතිකාරය කුඩා ළමුන්ගෙන් මග හැරී යයි
මෙයට හේතුව වනුයේ කුඩා ළමුන්ගේ රෝග ලක්ෂණ එම වයසට සාමාන්‍ය චිත්ත ස්වභාවයන් ලෙස ගැනීමත් විවිධ පරිසරවල ඔවු‍න්ගේ රෝග ලක්ෂණ වැඩිහිටියන්ට වඩා වෙනස්වීමත් නිසාය
ඇතැම් ළමුන් හොඳින් ක්‍රියාකාරී වුවද , විෂාදයෙන් පෙළෙන බොහෝ ළමුන් සමාජීය හා දෛනික කටයුතුවල පැහැදිලි වෙනසක් , අධ්‍යයන කටයුතු සඳහා ඇති උනන්දුව නැතිවීම, බාහිර ස්වරූපය පැහැදිලි ඉක්මන් වෙනසක් ඇතිවීම සහ මේවා පෙන්විය හැක
එමෙන්ම මත්ද්‍රව්‍ය සහ අරක්කුවලට ඇබ්බැහි වීම ද සිදුවිය හැක
(විශේෂයෙන් වයස අවුරුදු 12 න් පසු) වැඩිහිටියන්ට වඩා සියදිවි හානි කර ගැනීමට ඇති හැකියාව අඩු වුවද උග්‍ර විෂාදයෙන් පෙළෙන ළමුන් වයස අවුරුදු 12ට අඩු කාලයේ දී වුව ද සියදිවි හානි කර ගැනීමට පෙළඹේ
පීටර් බර්ක්හෝල්ඩර්, ඩොනල්ඩ් J
ග්රවුඩ් හා ක්ලවුඩි V
පැලිස්කා විසින් රචනා කරන ලද බටහිර සංගීත ඉතිහාසය ග්‍රන්ථයේ 7 වන සංස්කරණය උතුරු ඇමරිකාවේ සංගීත ඉතිහාසයේ ඉගැන්වීමට යොදා ගන්නා ජනප්‍රිය ග්‍රන්ථ අතරින් එකකි
සංගීත ඉතිහාස ක්ෂේත්‍රය (සමහරක් විට ඓතිහාසික සංගීතවේදය ලෙස හඳුන්වන) සංගීතයවේදය වන පුළුල් විෂය පථයේ අතිශය විවිධත්වයකින් යුත් උප ක්ෂේත්‍රයක් වන අතර එමඟින් කාලයක් පුරාවට සිදු වූ සංගීතයේ සංයුතිය, රඟ දැක්වීම, පිළිගැනීම හා විවේචන පිළිබඳ අධ්යයනය කරයි
උදාහරණ ලෙස සංගීතය පිළිබඳ ඓතිහාසික අධ්‍යයනය , රචකයාගේ ජීවිතය හා කාර්ය, රටා හා වර්ගවල දියුණු වීම් (Baroque Concertos වැනි) , යම් විශේෂිත මනුෂ්‍ය කණ්ඩායමක් උදෙසා සංගීතයේ සමාජමය යෙදීම් හෝ යම් නිශ්චිත ස්ථානයක දී හා වේලාවක දී රඟ දැක්වීමේ ආකාර (ජොහෑන් සෙබස්තියන් බාෂ්ගේ Choir In Leipzig රඟ දැක්වීමේ බලකාය වැනි) සමඟ සලකනු ලැබේ
සිද්ධාන්තවල දී සංගීත ඉතිහාසයේ ඕනෑම වර්ගයක හෝ ඕනෑම ආකාරයක සංගීතයක ඉතිහාසය අධ්‍යයනය කිරීමට පරිශීලනය වේ
(ඉන්දියානු සංගීත ඉතිහාසය හෝ රොක් සංගීත ඉතිහාසය) ක්‍රියාවට යෙදවීමේ දී මෙම පර්යේෂණ මාතෘකා ඒවා මානව චිත්‍රකව පදනම් වී තිබුණත් නොතිබුණත් මානව සංගීත විද්‍යාවේ හෝ සංස්කෘතික අධ්‍යයනවල කොටසක් ලෙස සැමවිටම වර්ග කරනු ලැබේ
සංගීත ඉතිහාසයේ ක්‍රමවලට ප්‍රභව අධ්යනය (Esp
අත්පිටපත් අධ්යයනය), පුරා ශිල්පය, වාග් විද්‍යාව (විශේෂයෙන් පාට පිළිබඳ විවේචන), රටා විවේචනය, ඉතිහාස විද්‍යාව (ඓතිහාසික ක්‍රම තෝරා ගැනීම), සංගීතමය විශ්ලේෂණය හා චිත්‍රක විද්‍යාව ඇතුළත් වේ
මෙම අරමුණු තවදුරටත් වැඩි දියුණු කිරීමට සංගීත විශ්ලේෂණය යොදා ගැනීම බොහෝ විට සංගීත ඉතිහාසයේ කොටසක් වන නමුත් ශුද්ධ විශ්ලේෂණය හෝ සංගීත විශ්ලේෂණය සඳහා නව මෙවලම් නිපදවීම සංගීත සිද්ධාන්ත ක්ෂේත්‍රයෙහි පවතී
(මෙම ක්‍රම පිළිබඳ සවිස්තර විස්තරයක් සඳහා සංගීත ඉතිහාසයේ පර්යේෂණ යන කොටස බලන්න
) 

සංගීත ඉතිහාසඥයන්ගේ සමහරක් බුද්ධිමය නිෂ්පාදනවලට සංගීතමය කාර්යයන්වල සංස්කරණ, රචකයන්ගේ හා අනිකුත් සංගීතඥයන්ගේ චරිතාපදාන, වචන හා සංගීතය අතර සබැඳියාව පිළිබඳ අධ්‍යයන හා සමාජයේ සංගීතයෙහි ස්ථානය පිළිබඳ අධ්‍යයන ඇතුළත් වේ
org/wiki/Music_history
සංගීතය - අන්තර්ජාලය

අන්තර්ජාලය හඳුන්වාදීම සංගීතය පිළිබඳ අත්දැකීම සම්පූර්ණයෙන්ම පරිවර්තනය කර හැක
එයට එක් හේතුවක් වන්නේ සංගීතයට ප්‍රවේශ වීමේ පහසුව හා වැඩි දියුණුව තෝරා ගැනීමයි
ක්‍රිස් ඇන්ඩර්සන් විසින් The Long Tail
Why the future of business is selling less or more නැමැති ඔහුගේ ග්‍රන්ථයේ යෝජනා කර සිටින්නේ සැපයීමේ හා ඉල්ලුමෙහි ආර්ථික ආකෘතිය හිඟය විස්තර කරන අතර අන්තර්ජාල සිල්ලර ආකෘති සුලභතාව මත පදනම් වේ
සංඛ්‍යාංක ගබඩා කිරීම් වියදම් ඉතා අවම වන අතර එමනිසා යම් සමාගමකට පාරිභෝගිකයන්ට උපරිම තෝරා ගැනීමේ නිදහස ලබා දෙමින් ඔවුන්ගේ මුළු භාණ්ඩ ලැයිස්තුවම අන්තර්ජාලයට මුදා හැරීමේ හැකියාව ලැබේ
තවද එමඟින් මිනිසුන් ඉතා කුඩා ප්‍රමා‍ණයක් පමණක් අවධානය දක්වන නිෂ්පාදන පිරිනැමීමට ද ඉඩ ලබා දේ
ඔවුන්ගේ වර්ධනය වන තෝරා ගැනීම පිළිබඳ පාරිභෝජකයන්ගේ වර්ධනය වන සැලකිල්ල මඟින් සවන්දීමේ රසඥතා හා සමාජ හඳුනාගැනීම් මත සමීප සබඳතාවක් ඇති වන අතර නිකේතන වෙළඳ පොළ දහස් ගණනක් ද එමඟින් නිර්මාණය වේ
අන්තර්ජාලයේ තවත් බලපෑමක්  YouTube හා MySpace වැනි සබැඳි සමාජ සමඟ කරළියට පැමිණි MySpace මඟින් අනෙකුත් සංගීතඥයන් අතර සමාජ ජාලකරණය අතිශයින් පහසු කර ඇති අතර එමඟින් අයෙකුගේ සංගීත කටයුතු පහසුවෙන් ව්‍යාප්ත කිරීම ඉඩ ලබා දේ
YouTube හිද ආධුනික හා වෘත්තීමය සංගීඥයන් විශාල පිරිසකගේ සමාජයක් ඇති අතර ඔවුන් වීඩියෝ හා ඔවුන්ගේ මතයන් ඒ සඳහා එවීම සිදු කරයි
වෘත්තීමය සංගීතඥයින් විසින් ප්‍රචාරක ද්‍රව්‍යවලට නිදහස් ප්‍රචාරකයකු ලෙස YouTube යොදා ගනී
උදාහරණ ලෙස YouTube පරි‍ශීලකයන් MP3 ඇසීම හා බාගත කිරීම පමණක් නොව ඔවුන්ගේම ඒවා නිර්මාණය කිරීම ද සිදු කරයි
ඩොන් ටැප්ස්කොඩ් හා ඇන්තනී ඩී විලියම්ස්ගේ Wikinomics ග්‍රන්ථය කියා සිටින්නේ එමඟින් සාම්ප්‍රදායික පාරි‍භෝජික කර්තව්‍ය,  ඔවුන් විසින් “Prosumer” ලෙස හඳුන්වන නිර්මාණය කිරීම හා පරිභෝජනය කිරීම යන දෙකම සිදු කරන පාරිභෝජකයකුගේ කර්තව්‍ය දක්වා උසස් වී ඇති බවයි. සංගීතය තුළ දී මෙය ප්‍රකාශයට පැමිණීමට සංගීතලෝලීන් විසින් Remix හා සංගීත වීඩියෝ නිපදවීම ඇතුළත් වේ
org/wiki/Music#Internet
ඩැනියෙල් ඩෙෆෝ ඉංග්‍රිසි ලේඛකයෙකි
ඔහු පත්‍ර කලාවේදියෙකු මෙන්ම ඔත්තුකරුවෙකුද විය
ඔහුගේ රොබින්සන් කෲසෝ නම් නව කථාවෙන් ඔහුට සදා නොමැකෙන කීර්තියක් ලැබුනි
නවකථා ලිවීමේ කලාව මුලින් හඳුන්වා දුන් කීප දෙනා අතරින් කෙනෙකු ලෙස ඩෙෆෝගේ නම සඳහන් වේ
එසේම බ්‍රිතාන්‍යය තුල නව කථාව ජනප්‍රිය කරවීමට කටයුතු කළේය
ඔහු, මුල්ම තැනැත්තා නොවේ නම් ඉංග්‍රිසි නවකථාව ආරම්භ කළ මුල් කීප දෙනාගෙන් කෙනෙකි
විවිධ දක්ෂතා සහිත ඔහු පන්සීයකට අධික පොත් ද කුඩා පොත් ද, සටහන් ද ලිවීය
මෙම කෘතින් වලට දේශපාලනය, අපරාධ, ආගම්, විවාහය, මනෝ විද්‍යාව මෙන්ම භූත විද්‍යාව වැනි කරුණුද විෂය විය
ඔහු ආර්ථික පුවත් කලාවේ ද ආරම්භකයෙකි
ඔහුගේ ප්‍රසිද්ධ නවකථාව වූ ‘රොබින්සන් කෲසෝ’ හි කියැවෙන්නේ නැවක් විනාශ වීම නිසා දූපතක අතරමං වූ එක් පුද්ගලයෙකු සහ ඉන්පසු එම පුද්ගලයා මුහුණ දුන් අත් දැකීම් පිළිබඳවයි. 

සමහර විට මෙම ලේඛකයා ඇලෙක්සැන්ඩර් සෙල්කර්ක් නම් සැබැවින්ම එවැනි සිද්ධියකට මුහුණ පෑ පුද්ගලයාගේ විස්තරය මෙම කථාවට පාදක කර ගන්නට ඇත
එසේම අබුබකර් ගේ ෆිලොසොෆස් ඔටෝඩිඩැක්ටස් නම් කෘතියේ ඉංග්‍රිසි හෝ ලතින් පරිවර්ථනයක ආභාෂය ලබන්නට ඇත
මෙම නවකථාව ද පාලු දූපතක් පාදක කර‍ගෙන ලියැවුනු මුල් කෘතියකි
රොබින්සන් කෲසෝ කෘතිය සඳහා ආභාෂය ලබා ගත්තා යයි විශ්වාස කළ හැකි මූලාශ්‍ර බොහොමයක් පිළිබඳව ටීම් සෙවෙරින් ඔහුගේ ‘Seeking Robinson Crusoe 2002’ කෘතියෙන් අනාවරණය කරයි
සෙවෙරින් මහත් පරිශ්‍රමයෙන් රැස් කර ගත් තොරතුරු වලින් ඔහු හෙළිකරන්නේ සැබෑවටම එක් දූපතක අතරමං වූ පුද්ගලයා වූයේ මොන්මවුත් හි ආදිපාදවරයාට ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වශයෙන් සිටි හෙන්රි පිට්මන් නැමැත්තකු බවයි. පිට්මන් තමාගේ කුඩා කෘතියෙහි මොන්මවුත් කැරැල්ලෙහි වරදකරුවෙකු ලෙස කැරිබියන් කඳවුරක සිටියදි ඉන් පලා එන විට නැව විනාශ වී තනි වූ දූපතක අතරමං වීම සම්බන්ධව විස්තර කර ඇත
මෙම පොත ලන්ඩනයේ ජේ ටේලර් නැමැත්තා ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත
ඔහුගේ පුතා වූ විලියම් ටේලර් පසු කාලයකදි ඩැනියෙල් ඩෙෆෝගේ කෘතිය පළ කරන ලදි
සෙවෙරින් තව දුරටත් කියන්නේ ඩෙෆෝට පිට්මන් හමුවන්නට ඇති බවත් ඔහු දූපතේ හුදෙකලා වීම සම්බන්ධයෙන් කෙළින්ම ඔහුගෙන් දැන ගන්නට ඇති බැවත්ය
ශිෂ්ඨත්වයේ වැඩි දියුණුව සඳහා ආදර්ශයන් ලෙසද, ආර්ථික ස්වාර්ථවාදයේ ප්‍රකාශන ලෙසද සහ යුරෝපීය කොළණි ක්‍රමයන්හි අභිලාශයන් ලෙසද ඔහුගේ කෘතින් බොහෝ විට කියැවීමට ලක් වී තිබේ
එහෙත් එය පසු තැවිලි වීමේ වැදගත් කමද පෙන්වන අතර ඩෙෆෝගේ ආගමික අවබෝධයේ ශක්තිමත් භාවය විස්තර කරයි
රොබට් ලුවි ස්ටීවන්සන් වැනි මුල් කාලීන විවේචකයින් ඒවා අගය කළේ කෲසෝ හි පා සළකුණු දර්ශනය ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍යයේ කීර්තිමත් හතරෙන් එකක් ලෙසිනි
“එක් දිනක් මධ්‍යා‍හ්නයේදි එම බෝට්ටුව දෙසට යන විට පැහැදිලිව දැක ගත හැකි ලෙස වැල්ලේ සටහන් වුනු මිනිසෙකුගේ නිරුවත් පා සළකුණක් දැක විශ්මයට පත් වූයෙමි”

ඩෙෆෝගේ ඊළඟ නවකථාව වූයේ 1720 දී පළ වුනු ‘කැප්ටන් සින්ගල්ටන්’ කෘතියයි
කොටස් දෙකකින් යුත් එහි පළමු කොටස අප්‍රිකානු සංචාරයක් සම්බන්ධයෙනි
දෙවැනි කොටස සමකාලීන මුහුදු කොල්ලකෑම් සමග සම්බන්ධ වූවකි
එක්තරා වීරවරයෙකු සහ ඔහුගේ ආගමික උපදේශකයා වූ විලියම් වෝල්ටර්ස් අතර පැවති සමාන සමාජ සම්බන්ධතාවයක විස්තර සම්බන්ධයෙන් මෙය පැසසුමට ලක් වී තිබේ
කර්නල් ජැක් (Colonel Jack) (1722) අනාථ කොලුවෙකු දරිද්‍රතාවය සහ අපරාධ සහිත සමාජයක සිට යටත් විජිත වාදි සමෘද්ධිය, යුදමය සහ විවාහ ආරවුල් සහ ආගමික වෙනස් කිරීම් සහිත සමාජයකට පිවිසුනු ආකාරය අඩංගු කථාවකි
1722 වර්ෂයේ නැවතත් ඩෙෆෝ විසින් මෝල් ෆ්ලාන්ඩර්ස් (Moll Flanders) රචනා කර ඇත
මෙය දාහත් වෙනි සියවසේ එංගලන්තයේ සිටි හුදෙකලා වූ ගැහැණියකගේ වැටීම සහ අනතුරුව එම තත්වයෙන් ගොඩ ඒම පිළිබඳ උත්තම පුරුෂ කෝණයෙන් කියැවෙන ධූර්තයන් හා සොරුන් පිළිබඳ කථාවකි
මෙහි කථා නායිකාව නාම මාත්‍ර වශයෙන් නම්බුනාම ඇති වෙසඟනක් සේ පෙනි සිටින්නියකි
ඇය බහු පරුෂ සේවනයේ සහ සොරකමේ යෙදෙන්නියකි
දූෂණ හා දුරාචාර වල යෙදෙන්නීය
එහෙත් පාඨකයාගේ අනුකම්පාව ඇය වෙත යොමුවේ
මෝල් ෆ්ලාන්ඩර් සහ ඩෙෆෝගේ අවසාන නවකථාව වූ රොක්ෂානා ද ෆෝර්චුනේට් මිස්ට්‍රස් (Roxana the fortunate mistress) (1724) කෘතින් ඩෙෆෝගේ චරිත නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ විශිෂ්ඨ උදාහරණ ලෙස පෙන්වා දිය හැක
පසුව සඳහන් කරන ලද නවකථාව උසස් සමාජයේ වෛශ්‍යාවකගේ සදාචාරාත්මක සහ ආත්මීය කඩා වැටීම පෙන්නුම් කරයි
ප්‍රබන්ධ කථාවක් නොවේයයි බොහෝ විට කියැවෙන ඔහුගේ එක් කෘතියක් නම් 1655 දී ලන්ඩනයේ ඇති වුණු වසංගතයක් පිළිබඳ ඔහු තැබු සටහන්ය
අ ජර්නල් ඔෆ් ද ප්ලෙග් යිඅර් (A journal of the plague year) නම් කෘතිය 1722 දී ප්‍රකාශයට පත් කළ සංකීර්ණ ඓතිහාසික නවකථාවකි
1703 නොවැම්බරයේදි කුණාටුවක් වැනි සුළිසුළඟක් ලන්ඩන් නුවරට කඩා වැදුනි
මෙය දැනට හැඳින්වෙන්නේ ‘මහා කුණාටුව’ වශයෙනි
(බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසයේ මහා කුණාටුවක් ලෙස මේ ගැන සඳහන් වේ) මෙය ඩෙෆෝ ගේ ජීවිතයේ නොමැකෙන සිද්ධියක් විය
ඔහුගේ ද ස්ටෝර්ම් (the storm) නම් කෘතියට පාදක වුනේ එම සිද්ධියයි
ඔහු ඒ ගැන විස්තර කරන්නේ මෙලෙසිනි
“නිවාස වල වහල් වලින් වැටුණු උලු සහ පුවරු වලින් වීථී වැසි ගියේය
සැතපුම් පණහක ප්‍රදේශයේ සියලු උලු පිළිසකර කළ හැකි වූවත් ඒ ඉතා සුලු කොටසකි” පසුව ඔහු මිමෝවාර් ඔෆ් අ කැවලියර් (1720) (Memoirs of cavalier) ලීවේය
1731 මරණ
එමිලි ඩිකින්සන් (1830.12.10 - 1886.05.15) ඇමෙරිකානු කිවිඳියකි
මැසචුසෙට්හි, ඇම් හර්ට්ස් හි දැඩි සමාජ සම්බන්ධතා සහිත සාර්ථක පවුලක දැරියක වූ ඇය විරාගි හුදෙකලා ජීවිතයක් ගත කළාය
තරුණ කාලයේ අවුරුදු හතක් ඇම්හර්ස්ට් විද්‍යායතනයේ අධ්‍යාපන ලැබීමෙන් අනතුරුව මවුන්ට්හෝල් යෝක් සෙමනේරියේ සුලු කාලයක් ගත කළාය
අනතුරුව ඇයගේ පවුලේ නිවස වූ හෝම්ස්ටඩ් හි නතර වූවාය
ඇයගේ වැඩිහිටි ජීවිත කාලය පුරාම ඇය ඇම්හර්ට්ස් වලින් පිටතට ගියේ ඉතා කලාතුරකිනි
එසේම නිවසින් ඈතට ගමන් කළේ නැත
ඇයගේ අසල්වාසීන් සහ එම ප්‍රදේශයේ අය ඇය සාමාන්‍ය ලෝකයාගෙන් වෙනස් වූ ගති පැවතුම් ඇති තැනැත්තියක ලෙස සැලකූ අතර ඇය සුදු ඇඳුම් ඇඳීම රුචි කළාය
ඇය අමුත්තන් හමුවීමට කැමැත්තක් නොදැක්වූවාක් මෙන්ම පසු කාලයේ ඇගේ කාමරයෙන් පිටතට හෝ නොගියාය
එබැවින් ඇය මිතුරු සබඳතා පවත්වාගෙන ගියේ ලිපි හුවමාරු කිරීමෙනි
ඩිකින්සන් විශාල කෘතින් ප්‍රමාණයක් කළ කිවිඳියකි
ඇයගේ එක්දහස් අටසීයකට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් ඇය ප්‍රකාශයට පත් කළේ දුසිමකට අඩු ප්‍රමාණයකි
ඇය ජීවත්ව සිටියදි ප්‍රකාශයට පත් කළ ඇගේ කෘතින් ප්‍රකාශකයින් විසින් සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයකට වෙනස් කරන ලද්දේ එම යුගයේ සම්ප්‍රදායික කවියේ නීති රීති ආරක්ෂා කිරිම සඳහාය
යුගයේ හැටියට ඇගේ කවි සුවිශේෂි විය
ඒවායේ අඩංගු වූයේ කෙටි පදයි
සාමාන්‍යයෙන් මාතෘකාවලින් තොරය එමෙන්ම බොහෝ විට ඇගේ කාව්‍ය රචනා මරණය සහ අමරණීයත්වය කේන්ද්‍ර කොට රචනා විය
ඇය විසින් මිතුරන්ට ලියු ලිපි වලින් මෙම කාරණා ඔවුනට කා වැද්දුවාය
ඇය දැන හඳුනාගෙන සිටි මිතුරන් ඥාතීන් බොහෝ දෙනෙකු ඇයගේ කෘතින් සහ ඇය විසින් කරන ලද රචනා ආදිය ගැන දැන ගෙන සිටින්නට ඇත
එසේ වුවත් 1886 දී ඇගේ මරණයෙන් පසු ඇයගේ සොයුරිය වු ලැවිනියා විසින් ඩිකින්සන්ගේ කෘතින් එකතුව සොයා ගන්නා තෙක් ඇයගේ කෘතින් වල ප්‍රමාණය පිළිබඳ කිසිවෙකු දැන සිටියේ නැත
ඇයගේ ප්‍රථම කවි එකතුව 1890 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ ඇයගේ පෞද්ගලික හිතවතුන් දෙදෙනෙකු වූ තෝම්ස් වෙන්ට්වර්ත් හිගින්සන් සහ මේබල් ලුමිස් ටොඩ් විසිනි
ඔවුන් දෙදෙනාම ඒවා බොහෝ සෙයින් සංස්කරණය කළහ
1955 වර්ෂයේ දි ප්‍රථම වරට සම්පූර්ණ වූත්, වෙනස් නොකරන ලද්දාවූත් ඇයගේ කවි එකතුවක් පළ විය
එය ද පොයම්ස් ඔෆ් එමිලි ඩිකින්සන් නම් වූ අතර විද්වතෙකු වූ තෝමස් එච්.ජෝන්සන් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි
19 සියවසේ අග සහ 20 සියවසේ මුල ඇයගේ කෘතින් අසතුටු දායක ලෙස විවේචනයට භාජනය වුවද දැනට ඩිකින්සන් සළකනු ලබන්නේ ප්‍රධාන පෙළේ ඇමෙරිකානු කිවිඳියක ලෙසිනි
චරිත කතා
1830 උපත්
1886 මරණ
ඩෙන්මාක් බසින් හාන්ස් ක්‍රිස්ටියන් ඇන්ඩර්සන් හෝ සරළව H
ඇන්ඩර්සන් (1805 අප්‍රේල් 02 – 1875 අගෝස්තු 04) ඩෙන්මාර්ක් ජාතික කවියෙක් වු අතර ඔහුගේ සුරංගනා කතා සදහා ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
ඔහුගේ වඩාත් ජනප්‍රිය වු කතා අතර The Snow queen , The Little Mermaid, The Emperor’s New Clothes හා The Ugly Duckling වෙයි
ඇන්ඩර්සන්ගේ ජීවිත කාලය තුළදී රාජකීයත්වයෙන් පිදුම් ලැබු අතර යුරෝපය පුරා වු ළමයින්ට සතුට ගෙන ආ පුද්ගලයෙකු ලෙස සැලකිනි
ඔහුගේ සුරංගනා කතා භාෂා 150 කට වැඩි ගණනකට පරිවර්තනය කර ඇති අතර ලෝකය පුරා පිටපත් මිලියන ගණන් වලින් ප්‍රකාශනයට පත්විය
ඇන්ඩර්සන් විසින් ඔහුගේ මුලකුරු දරා සිටි හොරයිසන් ක්‍රිස්ටියන් ඇකඩමියට ඔහුගේ ක්‍රියාකාරී දායකත්වය සැපයීය
මුල් අවධිය 
හෑන්ස් ක්‍රිස්ටියන් ඇන්ඩර්සන් 1805 අප්‍රේල් 2 දින ඩෙන්මාර්කයේ ඔඩෙන්ස් නම් නගරයේ දී උපත ලැබුවේ ය
ඔහු පවුලේ එක ම දරුවා විය
හෑන්ස් ම නම් වූ ඇන්ඩර්සන්ගේ පියා තමන් වංශවත් පෙළපතකට අයත් ලෙස සැලකුවේය
ඔහුගේ පිය පාර්ශ්වයේ මිත්තණිය විසින් ඔවුන්ගේ පවුළ අතීතයේ දී ඉහළ සමාජ කණ්ඩායමකට අයත් ව සිටි බැව් පවසා තිබුණ මුත් මෙය අසත්‍යයක් බව ගවේෂණවලින් තහවුරු වේ
පැතිර ඇති මතයකට අනුව ඇන්ඩර්සන් යනු 8වැනි ක්‍රිස්ටියන් රජුගේ විවාහයෙන් පරිබාහිර පුත්‍රයෙකි
නමුත් මේ කථාන්දරය අන්‍යයන් විසින් විවේචනය කරති
මූලික අධ්‍යාපනයක් පමණක් ලබා තිබුණු ඇන්ඩර්සන්ගේ පියා ඔහුට අරාබි නිසොල්ලාසය කියා දෙමින් කුඩා හෑන්ස්  ව සාහිත්‍යය වෙත යොමු කළේ ය
ඈන් මේරි ඇන්ඩස්ඩැටර් නම් නූගත් තැනැත්තියක වූ ඇන්ඩර්සන්ගේ මව, 1816දී සිදු වූ ඇන්ඩර්සන්ගේ පියාගේ මරණින් පසු රෙදි අපුල්ලන්නියක ලෙසින් කටයුතු කළ අතර 1818දී ඕ දෙවන වරටත් විවාහ වූවා ය
දුප්පත් දරුවන් සඳහා වූ ග්‍රාමීය පාසැලකට යැවුණු ඇන්ඩර්සන්ට ඉන් මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරු ව මුලින් ම  රෙදි වියන්නකු ළඟත් පසු ව සන්නාලියෙකු ළඟත් අත්උදව්කරුවකු ලෙස උගනිමින් සිය ජීවනෝපාය සාදාගන්නට සිදු විය
නලුවකු ලෙස වෘත්තීය අවස්ථාවක් සපයා  ගනු පිණිස වයස අවුරුදු 14දී කෝපන්හේගන් බලා යන ඔහු ව උත්කෘෂ්ඨ සොප්රානෝ කටහඬක් තිබීම හේතුවෙන් රාජකීය ඩැනිෂ් රඟහළ විසින් තෝරාගැණුනි
එහෙත් ඔහුට ඉක්මනින් ම කටහඬින් ඉවත් වන්නට සිදුවිය
තමන් ඇන්ඩර්සන් ව කවියකු ලෙසින් සලකන බැව් රඟහළේ සගයෙකු පැවසූ අතර මිතුරාගේ කීම දැඩි ව සිතට ගනිමින් ඔහු ලේඛනය කෙරෙහි යොමු විය
රාජකීය ඩැනිෂ් රඟහළේ අධ්‍යක්ෂක වූ ජොනාස් කොලින් ඇන්ඩර්සන් කෙරෙහි ඉමහත් සෙනෙහසක් දැක්වු අතර යෞවනයාගේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් වියදම් කිරීමට 8වැනි ෆ්‍රෙඩ්රික් රජු ව එකඟ කරවා ගනිමින් ඔහු ව ස්ලැගෙල්ස් හි ව්‍යාකරණ පාසැලට ඇතුළත් කරවූයේ ය
"The Ghost at Palnatoke's Grave" (1822) නමින් ඇන්ඩර්සන් සිය පළමු කථා පොත ඒ වන විටත් පළ කර තිබුණි
එතරම් උනන්දුවෙන් අධ්‍යාපන කටයුතුවල නොයෙදුණත් ඔහු 1827 දක්වා එල්සිනෝර් පාසැලට ද ඇතුළත් විය
සිය දිවියේ අඳුරු ම සහ අමිහිරි ම යුගය තමන් පාසැල් අධ්‍යපනය ලැබූ වසරවල් බව ඇන්ඩර්සන් පසු කලෙක පැවසී ය
එක් විදුහලක දී ඔහු සිය විදුහල්පතිවරයාගේ නිවසේ වාසය කළ අකර එහි දී ඔහු ව අපයෝජනයට ලක් ව තිබූ අතර ඔහුගේ චරිතවත් බව වැඩිකිරීමේ අදහසින් ඒ සිදු කළ බව ඔහුට පවසන ලදී
පසු කලෙක ඔහු පැවසූ පරිදි පාසල ඔහු ව ලේඛනයෙන් ඈත් කිරීමට උත්සාහ කළ අතර ඔහු ව විශාදීය තත්ත්වයකට පත්වීමට එය හේතු විය
සාහිත්‍ය සේවාව

මුල්කාලීන කෘති 
The Tallow Candle නමින් ලියා තිබුණු ඇන්ඩර්සන්ගේ බෙහෙවින් ම මුල්කාලීන සුරංගනා කතාවක් 2012 ඔක්තොබර් මස ඩැනීෂියානු ලේඛනාගාරයක තිබී සොයා ගන්නා ලදී
ඇගයීමකට ලක් නොවුණු ඉටිපන්දමක් ගැන කියැවෙන එම කථාන්දරය 1820දී පමණ ලියැවුණකි
එය ලියා තිවුණේ ඔහු පාසල් අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ දී ම ය
භාරකරුවකුට කැපකරන ලදු ව ඔහුගේ පවුලේ දේපළක් බවට පත් ව තිබූ එය  එතෙක් කල් පවුලේ ලියකියවිලි සමූහයක් අතර සැඟවී ගොස් තිබුණි
1829 දී A Journey on Foot from Holmen's Canal to the East Point of Amager නම් කෙටිකතාව රචනා කිරීමත් සමග ඇන්ඩර්සන් සැළකිය යුතු කීර්තියක් අත්කර ගත්තේ ය
මෙහි වීරවරයාට සාන්ත පීතරගේ පටන් කථාකරන බළලකු දක්වා වූ විවිධාකාර චරිත සමූහයක් මුණගැසෙති
Love on Sent Nicholas Church Tower නම් නාට්‍ය තුළ මෙන් ම කෙටි කාව්‍ය සංග්‍රහයක් තුළ ද මෙම සාර්ථකත්වය තවදුරටත් පවත්වාගැනීමට හෙතෙම සමත් විය
ඔහු ලේඛකයෙකු ලෙස විශාල ප්‍රගතියක් ඒ වනවිට අත්කරගෙන නොතිබුණත් 1833දී ඔහුට කෙටි චාරිකා අවස්ථාවක් රජුගෙන් හිමි විය
ස්විට්සර්ලන්තයේ ලෙ ලොක්ලේ ආසන්නයේ පිහිටි ජූරාහි දී ඔහු Agnet and the Merman නම් කථාන්දරය රචනා කළේය
ඉතාලියානු වෙරළ ගම්මානයක් වන සෙස්ට්‍රි ලෙවන්ටේ හි ඔහු එම වසරේ ම දිනක සන්ධ්‍යාවක් ගත කළ අතර The Bay of Fables  යන නාමය එයට ලැබීමට එය හේතු විය
1834 ඔක්තෝබරයේ දී ඔහු රෝමයට පැමිණියේ ය
1835 දී පළ වූ ඇන්ඩර්සන්ගේ ප්‍රථම නවකතාව වන  The Improvisatore (Improvisatoren) නම් ස්වයංචරිතාපදානමය කෘතියේ ඔහුගේ ඉතාලි සංචාරයන් පිළිබිඹු වන බව පැවසේ
කවි සහ සුරංගනා කථා 
ඔහුගේ මුල්කාලීන සුරංගනා කථා රචනයන් සිය ළමාකාලයේ දී අසන්නට ලැබුණු කථාන්දර ප්‍රතිරචනයට ගත් ප්‍රයත්නයක් විය
නමුත් අපූරු සහ නවීන වූ නිර්මාණයන් තුළින් එකී ශානරය නවමානයක් කරා ගෙනයාමට පසු ව ඇන්ඩර්සන් සමත් විය
පරිවර්තනය කිරීම දුෂ්කර වීම හේතුවෙන් දෝ ඒවා මුල දී ප්‍රචලිත නොවී ය
ඇන්ඩර්සන් සිය Fairy Tales කෘතියේ මුල් කාණ්ඩ දෙක පළකළේ 1835 දී ය
1837දී පළමු වෙළුම සම්පූර්ණ කරමින් කථාන්දර රැසක් ම පළ කෙරුණි
එම සංග්‍රහය The Tinderbox, The Princess and the Pea, Thumbelina, The little Memaide සහ The Empire’s New Clothes ඇතුළු කථාන්දර නමයකින් සමන්විත විය
මුල දී මෙම කථාන්දරවල වටිනාකම නිවැරදි ව හදුනා නොගත් අතර අලෙවි වූයේ ද සෙමිනි
මෙම කාලයේ දී ම ඇන්ඩර්සන් O
සහ Only a Fiddler නම් නවකතා දෙක රචනා කරමින් විශාල කීර්තියක් අත්කර ගැනීමට සමත් විය
දෙවනු කී කෘතිය තරුණ සොරන් කියකගාර්ඩ් විසින් විචාරයට ලක් කෙරිණ
1837 දී ස්වීඩනයට කළ සංචාරයකින් අනතුරු ව ඇන්ඩර්සන් ස්කැන්ඩිනේවියානුවාදය වෙත ආකර්ෂණය වූ අතර ස්විඩීෂියානුවන්, ඩේන්ස්වරුන් සහ නෝර්වීජියානුවන්ගේ සහෝදරත්වය තේමාකරගත් කාව්‍යයක් රචනා කිරීමට යොමු විය
1839 දී Funen වෙත කළ සංචාරයක් අතරතුර දී Jeg er en Skandinav (මම ස්කැන්ඩිනේවියානුවෙක් වෙමි) නමින් ඔහු සිය කාව්‍යයේ මුල් පද රචනා කළේ ය
ඇන්ඩර්සන් නොර්විජියානු ආධ්‍යාත්මයේ සුන්දරත්වය සහ සහෝදර ජාතීන් ත්‍රිත්වය අත්වැල් බැද ගනිමින් නැගී ආ අයුරු විදහා දක්වමින් එය රචනා කරන ලද්දේ ස්කැන්ඩිනේවියානු ජාතික ගීතයේ කොටසක් වශයෙනි
සංගීතඥ ඔටෝ ලින්ඩ්බ්ලැඩ් ඊට සංගීතය සැපයූ අතර 1840 ජනවාරියේ දී ප්‍රසිද්ධ කෙරුණි
එය කළාතුරකින් ගැයුණු 1845 සමයේ දී ජනප්‍රියත්වය හිනිපෙත්තට ම නැග තිබුණි
1844 ගිම්හානයේ දී ඇන්ඩර්සන් ඔගස්ටන්බර්ග් මාළිගාවේ දෙසතියක් ගත කළේ ය
ඇන්ඩර්සන් 1848 දී "The Daisy", "The Steadfast Tin Soldier" සහ "The Wild Swans" යන කථාන්දර ඇතුළත් Fairy Tales Told for Children
First Booklet (Eventyr, fortalte for Brn
Ny Samling) නම් තවත් සංග්‍රහයක් සමගින් නැවතත් සුරංගනා කථා කලාවට ගොඩවැදුණි
1845 වසරේ ඔහුගේ සුරංගනා කථාන්දරයන්හි පරිවර්තන භාෂා හතරකින් එළිදැකීම ඔහුගේ නිර්මාණ දිවියේ දැවැන්ත කඩඉමක් සනිටුහන් කළේය
Bentley's Miscellany නම් සඟරාවේ The Little Mermaide පළවුණු අතර Wonderful Stories for Children නමින් ඔහුගේ සුරංගනා කථාවල දෙවෙනි වෙළුමක්ද පළකෙරුණි
අනතුරු ව  A Danish Story Book සහ Danish Fairy Tales and Legends නමින් තවත් වෙලුම් දෙකක් ද පළකෙරුණි
Wonderful Stories කෘතිය සම්බන්ධයෙන් The Athenum නම් ලන්ඩනයේ පළ වූ සගරාවක මෙවැනි විචාරයක් ද පළ වී තිබුණි
මෙම කෘතිය සුරංගනා ලෝකයේත් සැබෑ ලෝකයේත් සංකලනයකි
එය කෙළිලොල් බාලයන්ට මෙන් ම වැඩි මහලු අයටත් එකසේ රස විදිය හැක්කකි
මෙය කියවූ කිසිවකුගේ මතකයෙන් මෙහි එකදු වදනක් ඉවත් නොවනු නො අනුමාන ය
ඇන්ඩර්සන් ඉන් අනතුරු ව ද  1872 දක්වා ම සුරංගනා කථා රචනයෙහි යෙදුණු අතර ඒවා කොටස් වශයෙන් පළ කෙරුණි
සංචාරාඛ්‍යාන

පෞද්ගලික ජීවිතය

ඩිකන්ස් සමග ඇසුර 
1847 ජුනි මස ඇන්ඩර්සන් සිය පළමු සවාරිය එංගලන්තය උදෙසා යොදාගත් අතර එහිදී ඔහුට ලේඛකයෙකු වශයෙන් සිය සමාජ ජීවිතයේ ජයග්‍රහණයන් රැසක් ම ලබාගැනීමට ද හැකි විය
බ්ලෙසිංග්ටන්හි අදිපාදවරිය සිය සාදවලට ඔහුට ද ඇරයුම් කළ අතර ඔහු මුල්වරට චාල්ස් ඩිකන්ස් ව මුණ ගැසෙන්නේ එවක සමාජයේ විද්වතුන්, කළාකරුවන් වැනි අය නිතර මුණගැසුණු එවැනි සාදයක දී ය
ඩිකන්ස් සමග අතට අත දී ඔහු සමග වැරැන්ඩාවේ ගමන් කිරීමට ලැබීම ගැන ඇන්ඩර්සන් සිය දිනපොතෙහි මෙසේ සටහන් කර තිබිණි
අපි වැරැන්ඩාව දිගේ එකට ගමන් කළෙමු
මා එදින මහත් ප්‍රීතියට පත් ව සිටියෙමි
මක්නිසාද යත් මා වඩාත් ම අගය කළ ලේඛකයා සැබවින් ම හමු වී කථාබහ කිරීමට මා වාසනා ලද බැවිනි
ඩිකන්ස් සහ ඇන්ඩර්සන් එකිනෙකාගේ නිර්මාණ අගය කළ අතර නිර්මාණකරුවන් වශයෙන් තම සිතුවිලිද බෙදාහදා ගත්හ
ඔවුන් දෙදෙනා ම කාර්මික විප්ලවයත් අන්ත දරිද්‍රතාවයත් හේතුවෙන් බෙහෙවින් කම්කටොලු  විද  තිබුණු බැවින් අසරණ දිළිදු ජනතාව පිළිබද සාහිත්‍යමය දැක්ම දෙදෙනාට ම පොදු වූවක් විය
එමෙන් ම වික්ටෝරියානු සමය තුළ වූ දරුවන් පිළිබද සානුකම්පිත දයාව මෙන් ම ළමාවියේ නිර්මල අවිහිංසක බව පරමාදර්ශගත කිරීමද ඔවුන්ට බලපෑවේ ය
ප්‍රේම සබදතා

මරණය 
1872 සිට අක්මාවේ පිළිකාවක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරමින් සිටි ඔහු 1875 අගෝස්තු 4 කෝපන්හේගන් ආසන්නයේ සිය මිතුරකු වූ මොරිස් මෙල්ශියර්ගේ නිවසේ දී අවසන් හුස්ම හෙළී ය
සිය අභාවයට කෙටි කලකට පෙර සංගීතඥයකුට සිය අවමංගල සංගීතය නිර්මාණය කිරීමට පවරමින් ඇන්ඩර්සන් මෙසේ පවසා තිබුණි
කුඩා ළමුන්  හුඟ දෙනෙක් මා එක්ක පසු ගමන් යන්න ඒවි
ඒ අයට අඩි තියන්න ලේසි වෙන රිද්මයක් යොදාගන්න
කෝපන්හේගන්හි Nrrebro පෙදෙසේ Assistens Kirkegrd හි ඔහුගේ දේහය තැන්පත් කෙරිණි
සිය ජීවිතය නිමා කරන විට ඇන්ඩර්සන් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සම්භාවනාවට පත් ලේඛකයෙක් ව සිටියේ ය
හාන්ස් ක්‍රිස්ටියන් ඇන්ඩර්සන්
ලෝක සාහිත්‍යය
ලේඛකයෝ
ලේඛකයන්
එක්සත් ජනපද සාහිත්‍යය ඉතිහාසය තුල ඉතා වැදගත් තැනක් යුදෙව් - ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයට හිමි වේ
මෙයට ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ලිවීමේ සම්ප්‍රදාය ප්‍රධාන වශයෙන් ඇතුලත් වෙතත්, අනෙකුත් භාෂාද එක් වී ඇත
ඒ අතර ‘යිඩිෂ්’ භාෂාව ප්‍රධාන තැනක් ගනී
බොහෝ ලේඛකයින් සහ විවේචකයින් ඇමරිකාව තුල යුදෙව්භාවය ගැන ලිවීමේ පුරුද්ද අගය කළ අතරම බොහෝ ලේඛකයින් ඔවුන්ට ‘යුදෙව් හඬවල්’ ලෙස සලකා කරන ලද නොසැළකිම් ගැන එරෙහි වූහ
එසේම බොහෝ නාමික වශයෙන් යුදෙව් ලේඛකයින් යුදෙව් ඇමෙරිකන් සාහිත්‍යය නියෝජනය කළ අය වශයෙන් නොසැළකේ. මේ සඳහා උදාහරණයක් වන්නේ ‘අයිසැක් ඇසිමොව්’ ය
17 වෙනි සියවසේ මැද භාගයේදී පමණ ඇමෙරිකාවට සංක්‍රමණය වුණු යුදෙව් සම්භවයක් සහිත ප්‍රජාව විසින් පළමුවෙන් සකස් කරන ලද මතක සටහන්, ආයාචනා ආදියෙන් ආරම්භ වුනු යුදෙව් ඇමෙරිකානු ලේඛණ කලාව ඉන් පසු ගත වුනු සියවස් කිහිපය තුල ප්‍රබන්ධ කථා, කාව්‍ය සහ නාට්‍ය ආදී විවිධ අංග දක්වා වර්ධනය විය
එම ලේඛණ කලාව 20 වෙනි ශත වර්ෂය පමණ වන විට හෙන්රි රොත්, සාවුල් බෙලොව්, බර්නාඩ් මැලමුඩ්, චේම් පොටොක් සහ පිලිප් රොත් වැනි ලේඛකයින්ගේ කෘති ද අඩංගු යුදෙව් - ඇමෙරිකානු නවකථා ලෙස හැඳින්වීම ඇරඹුනේය
ඔවුන්ගේ කෘතීන් වලින් ලෞකික සමාජය සහ යුදෙව් සමාජය අතර ඝට්ඨනයන් නිරීක්ණෂය වුනු අතර, ඒවා එලිස් දිවයින හරහා පැමිණි සංක්‍රමණිකයින්ට හා ඔවුන්ගේ දරු මුණුබුරන්ට තියුණු ලෙසින් දැනුනේය
ඇමෙරිකානු යුදෙව්වන්ගේ තරුණ පරම්පරාව විසින් ප්‍රදර්ශනය කරනු ලැබූ සංස්කෘතික වශයෙන් නව සොයා ගැනීම් සහ ඒ වන විට කෙරෙමින් තිබූ අනුගත වීම් වැනි ප්‍රවණතාවයන් සහ සමූල ඝාතණය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් පෝල් ඕස්ටර්, මයිකල් චෙබොන්, ජොනතන් සැෆ්රන් ෆොයර් සහ ආර්ට් ස්පීගල් වැනි වඩාත් මෑත කාලින කතෘවරු ඔවුන්ගේ කාර්යයෙහි අනන්‍යතාවය පිළිබඳ ගැටළුව පරික්ෂා කිරීමේ කටයුතු නොකඩවා කර ගෙන ගොස් තිබුණේය
නවීන යුදෙව් ඇමෙරිකානු නවකථාවල බොහෝ විට යුදෙව් චරිත අඩංගු වේ
‘ද නිව් යෝර්කර්’ වැනි සඟරා බොහෝ යුදෙව් අමෙරිකානු ලේඛකයින් පුළුල් කියවන සමාජයකට හඳුන්වා දීම සඳහා දායක වූ බව පැහැදිළි වී තිබේ
org/wiki/Jewish_American_literature
-
ජෝන් කීට්ස් ඉංග්‍රිසි රොමැන්තික ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන කිවිඳුන්ගෙන් කෙනෙකි
ඔහුගේ කෙටි ජීවිත කාලය තුල වාර ප්‍රකාශන මගින් ඔහුගේ කෘතින් නිරතුරුව ම තදබල ලෙස විවේචනයට ලක් විය
එහෙත් ඇල්ෆ්‍රඩ් ටෙනිසන් වැනි කවීන්ට ඔහුගේ මරණයෙන් පසුව කෙරුණු බලපෑම් අති මහත්ය
අලංකාර වචන තෝරා ගැනීම සහ අනුරාගී නිරූපණය කීට්ගේ කාව්‍ය වල සුවිශේෂි ලක්ෂණයක් විය
ඔහුගේ ගීත කාව්‍යයන් කිහිපයක් ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍යයේ විශිෂ්ඨ කෘතින් ලෙස සැළකේ.
සාහිතය විචාරණය යනු සාහිත්‍ය අධ්‍යයනය,සාකච්ඡා කිරීම,පරිණාමනය හා තේරුම් ගැනීමයි
නූතන සාහිත්‍ය විචාරණය බොහෝ විට සාහිත්‍ය සිද්ධාන්ත දැනුම් දෙනු ලැබේ
එය එහි ක්‍රම හා අරමුණු පිළිබද දාර්ශණික සාකච්ඡාවකි
ක්‍රියාවලි දෙක ඉතා සමීප වුවත් සාහිත්‍ය විචාරකයන් සෑම විටම සාහිත්‍යමය සෛද්ධාන්තිකයන් නොවෙයි
සාහිත්‍ය විචාරණය, සාහිත්‍ය සිද්ධාන්ත වලින් හෝ ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ග්‍රන්ථ පරිශීලනය කිරීමෙන්, වෙනත් ක්ෂේත්‍රයක් සේ සැලකීම හෝ නොසැලකීම යම් මතභේදයට තුඩු දෙන කාරණාවකි
උදාහරණ ලෙස Johns Hopkins Guide to Literary Theory and Criticism ග්‍රන්ථය සාහිත්‍ය සිද්ධාන්තය හා සාහිත්‍ය විචාරය අතර වෙනසක් නොදක්වන අතර එකම සංකල්පය විස්තර කිරීම සදහා සැම විටම එම දෙකම එකට යොදා ගනී
විචාරණය සැමවිටම සාහිත්‍යමය කර්තව්‍යයන් සමග සෘජුවම කටයුතු කරන නිසා සමහරක් විවේචකයන් සාහිත්‍ය විචාරණය සලකන්නේ සාහිත්‍ය සිද්ධාන්තයේ ප්‍රයෝගික යේදීමක් ලෙසය
සෛද්ධාන්තික දර්ශනයකින් එය එසේ නොවේ
නූතන සාහිත්‍ය විචාර බොහෝවිට ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන්නේ ග්‍රන්ථයක හෝ රචනාවක ආකාරයනි
අධ්‍යාපනික සාහිතය විචාරකයන් සාහිතය දෙපාර්තුමෙන්තු වල ඉගැන්වීම සිදු කරන අතර අධ්‍යාපනික සඟරා වල ප්‍රකාශනය කිරීම සිදු කරයි
වඩාත් ජනප්‍රිය විචාරකයන් ඔවුන්ගේ විචාර New york Times Book Review, New york Review of books, London Review of book, The Nation හා The New Yorker වැනි පුළුල්ව පැතිරී ඇති ආවර්ථික වල ප්‍රකාශනය කරනු ලැ‍බේ
සාහිත්‍යය
නයිජීරියාව අති සාර්ථක ලේඛකයින් රාශියක් බිහි කර ඇත්තේය
ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ඔවුන්ගේ කෘතින් සඳහා ගෞරව සම්මාන වලින් පිදුම් ලබා ඇත්තාහ
ඒ අතර චිනුආ අචිබෙ, ජේම්ස් එන්. හෙන්ෂෝ, න්ටියෙන් යොංග්, උඩෝ අක්පන්, ඊ.ඊ. න්කන්ගා, වොලෙ සොයින්කා, කෙන් සරො - විවා, සයිප්‍රියන් එක්වෙන්සි, චුක්වු එමෙකා ඉකෙ, බුචි එමෙචෙටා, වුන්මි සොෆොලා, එලෙඩි අමඩි සහ බෙන් ඔක්රි ආදිහු වෙති
විවේචකයින්ගේ ගෞරවාදරයට පත්වූ තරුණ පරපුරේ ලේඛකයින් අතරට චිමමන්ඩා න්ගොසි අඩිචි, ෆ්‍රැන්සින් ඔහන්යිඩෝ, සෙෆි අට්ටා, හෙලන් හබිලා, හෙලන් ඔයෙයෙමි, චිඩි ඇන්තනි ඔපාරා, යනාදිහු ගැනෙති
නයිජීරියාව
- උපත-1906 ඔක්තෝබර් 10 ඉන්දියාවේ චෙන්නායිහි දී 

- රැකියාව-නවකතා රචකයෙකු, කෙටිකතා රචකයකු සහ නිබන්ධන රචකයකු වේ
- ඔහුගේ නිර්මාණ අයත් වන කාණ්ඩයන්-ප්‍රබන්ධ, පුරාණ කතා, ප්‍රබන්ධමය නොවන ග්‍රන්ථ

- වැදගත් නිර්මාණ-Swami and the Friends (1935)

R
නාරායන් (1906 ඔක්තෝබර් 10 – 2001 මැයි 13) හෙවත් රාසිපුරම් ක්‍රිෂ්ණස්වාමි අයියර් නාරායන්ස්වාමි ඉංග්‍රීසි බසින් ග්‍රන්ථ රචනයෙහි යෙදුණු ඉන්දියානු කතුවරුන් අතර ඉතා සුප්‍රසිද්ධ කතුවරයෙකු වේ
නාරායන් විසින් රචනා කරන ලද බොහෝ ග්‍රන්ථයන් තුළ ඉන්දියානු ජීවිතයෙහි ගුණාංග පැහැදිලිව නිරූපණය වන අතර ඒවා තුළ ඔහුටම ආවේණික රචනා ශෛලියක් දැක ගත හැක
මෙම ගුණය ඔහුගේ ප්‍රථම නවකතාව වූ Swami and the Friends (1935) නම් ග්‍රන්ථයේ පටන්ම දැක ගත හැක
ඇතැම් විට නාරායන් ඇමරිකානු කතුවරයෙකු වූ විලියම් ෆෝක්නර් සමඟ සංසන්දනය කරනු ලැබේ
ඔවුන්‍දෙදෙනාගේම ග්‍රන්ථ මානවවාදී පදනමක් මත සාමාන්‍ය ජීවිතයේ සතුට සහ ශක්තිය වර්ණනා කෙරෙන ආකාරයේ ඒවා වේ
නාරායන් වයස අවුරුදු 94ක් වන තෙක්ම ජීවත් වූ අතර වසර 50කට බොහෝ වැඩි කාලයක් ග්‍රන්ථ රචනා කිරීමෙහි නිරත වීමට ඔහු සමත් විය
ඔහුගේ වයස අවුරුදු 87 වන තෙක්ම ඔහු තම ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සිදු කරන ලදී
ඔහුගේ ග්‍රන්ථ අතරට නවකතා 14ක් සහ කෙ‍ටි කතා සංග්‍රහයන් 5ක් අයත් වේ
ඒ හැරුණු විට චිත්‍රාධාරයෙන් ගමන් විස්තර දැක්වෙන ග්‍රන්ථ කිහිපයක් ද ඉන්දියානු වීර කාව්‍ය ඇසුරෙන් නිර්මාණය කරන ලද සංක්ෂිප්ත ප්‍රබන්ධ නොවන කතා සංග්‍රහ කිහිපයක් ද My Days නමින් නිබන්ධනයක් ද ඔහු විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
චරිත කතා
1906 උපත්
2001 මරණ
ජෝර්- කාර්ෂෝ සහ ලුයින්ඩා එලිසබත් ගර්ලි නම් යුවලට දාව උපන් බර්නාඩ් ෂෝ නම් වූ දරුවා සාහිත්‍ය, සංගීත, කලා නිර්මාණකරණයට දැවැන්තයකු වූ බවත්, විශ්ව සාහිත්‍යයේ සුප්‍රකට අයකු බවට පත්වූ වගත්, පැවසුවහොත් එය සත්‍යයකි
මොහු උපන්නේ අයර්ලන්තයේ ඩර්ලින් නමැති නගරයේය
ඒ 1856 ජුලි 26 දාය
ජෝර්- කාර්ෂෝ යනුවෙන් හැඳින්වූ පියාගේ නමේ මුල් වචනය එකතුකර මොහු ජෝර්- බර්නාඩ් ෂෝ යනුවෙන් මුලදී ව්‍යවහාර කෙරුන පසුව බර්නාඩ් ෂෝ යනුවෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත්වූයේය
ගර්ලි මව සංගීත ශිල්පිනියක් වූ බැවින් නාට්‍ය චිත්‍ර කලාවන් කෙරෙහි යොමුවීමට සහ ඒ ක්‍ෂේත්‍රයේ රැඳීමට ඔහුට වරම් හිමිවිය
හුදෙක් ඒ මවගෙන් ලැබුණු ආභාෂය නිසා විය හැකිය
මීට අමතරව මවගේ සහෝදරයා නොහොත් බර්නාඩ් ෂෝ ගේ මාමා ගෙන්ද උසස් ඝනයේ සාහිත්‍ය කෘති කියවීමට ඔහුට ඉඩ ප්‍රස්ථාව සැලසුනි
තරුණවිය 

ළමාවියේ දී මවගේ රැකවරණය යටතේ අධ්‍යාපන කටයුතු කරමින් තරුණවියට පා තබන ඔහු දහසය වැනි වියේදී (16) එනම් 1872 දී පෞද්ගලික ව්‍යාපාරික ආයතනයක කාර්යාලීය ලිපිකරුවෙකු හා මුදල් අයකැමියෙකු වශයෙන් සේවයේ නිරත විය
වසර 04 ක් ගතවන විට ඔහුට රැකියාවට ආයුබෝවන් කීමට සිදුවිය
රැකියාව අත්හැරීමට සිදුවූයේ තම මෑණියන්ට ලන්ඩන් නගරයේ පදිංචියට යැමට සිදුවීම නිසාය
මෙම ගමනට බර්නාඩ් ෂෝ මෙන්ම ඔහුගේ සහෝදරියද එක්විය
බර්නාඩ් ෂෝ ලන්ඩන් නගරයේ රැකියාවක් සොයා ගැනීමට කොතෙකුත් උත්සහා දැරුවද එය නිෂ්ඵල වූයේය
අනතුරුව ඔහු පුස්තකාල සේවා මධ්‍යස්ථානයට බැඳී එහි පොත්පත් කියවීමට කාලය මිඩංගු කළේය
දක්‍ෂ ලේඛකයන් විසින් රචිත උසස් කෘති කියවීමට ඔහු වඩාත් කැමති වූයේය
පොත්පත් කියවන ගමන් මුලින් නවකතා කීපයක් නිර්මාණය කළද ඒවාට එතරම් ප්‍රතිචාරයක් නොලැබුණ අතර ප්‍රකාශකයන් පවා ඒවා මුද්‍රණය කිරීමට මැලිවීම බර්නාඩ් ෂෝ ගේ කණස්සල්ල වැඩිවීමට හේතුවක් විය
එහෙත් උත්සහය නතර නොකළ ඔහු තව තවත් ලීවේය
පුවත්පත්වලට ලියූ ලිපි බොහොමයක් ප්‍රතික්ෂේප වූ අතර ඇතැම් ලිපි සඳහා ඉඩකඩ ලැබිණි
උත්සහය නතර නොකළ ඔහු තව තවත් පුවත්පත් සඳහා ලිපි ලීවේය
මේ සඳහා සොච්චම් මුදලක් ඔහුට ලැබිණි
පුවත්පත් කෙරෙහි වැඩි කැමැත්තක් දැක්වීම නිසා යහළුවකුගේ මාර්ගෝපදේශකත්වයෙන් "ද ස්ටාර්" (the star) නමින් වූ පුවත්පත් ආයතනයේ රැකියාවක් ඔහුට ලැබිණි
මේ කාලය තුළ බර්නාඩ් ෂෝ ගේ ජීවිතය පුදුමසහගත විය
අන්දමන්දව, අතන මෙතන ඇවිද ඉබාගාතේ අවිචාරවත් අයුරින් කටයුතු කිරීම නිසා ඔහුට ඔහුවම රස්තියාදුකාරයකු මෙන් පෙනිණි
ප්‍රමාණවත් පරිදි අතට මුදලක් නොලැබීම ඊට හේතුවක් වූවා වියහැකිය
කෙසේ නමුත් ඔහු තිර අදිටනින් යුතුව තම අපේක්‍ෂා ඉටුකරගනු වස් උත්සහය අත් නොහැරියේය
නාට්‍ය විචාරක 

මොහු ද ස්ටාර් (The Star) නැමති පුවත්පත් ආයතනයේ සේවය කරමින් සිටියදී " ද වර්ල්ඩ්" (The world) නමින් වූ පුවත්පතකට ලිපි සැපයීමෙන් තම නම ජනප්‍රිය තත්ත්වයට පමුණුවා ගත්තේය
ද සැටඩේ රීවීව් (The Saturday Review) නම්වූ පුවත්පතක නාට්‍ය විචාරකයකු ලෙසද කටයුතු කරමින් සිටියදී නාට්‍ය කෙරෙහිද, ඒවායේ නිර්මාණ කාර්යයන්වලද ක්‍රියාත්මක විය
ප්‍රකට නාට්‍ය කරුවකු මෙන්ම, ලේඛකයකු හා නිදහස් චින්තකයකු ලෙස බර්නාඩ් ෂෝ කැපී පෙනීමට " ද සැටඩේ රීවීව් " පුවත්පත හේතුවිය
කථා ශෛලීය 

මෙවන් පරිසරයක් තුළ මොහු "ෆේබියන්" යනුවෙන් වූ සංගමයකට බැඳී එහි සාමාජිකත්වය ලබා ගත්තේය
ඒ 1884 වර්ෂයේදීය
උගත් ප්‍රභූන් අතර සමාජවාදය පිළිබඳ දේශන පැවැත්වීමට තරම් මොහු දක්‍ෂ කථිකයකු වූයේය
මොහුගේ කථා ශෛලීය ප්‍රේක්‍ෂක සිත්ගත් බව පැවසේ
හාස්‍ය දක්වන කථා කීමට දක්‍ෂ වූ මොහු අසා සිටින්නන්ගේ සිත් ඇද බැඳ තබා ගත්තේය
සමාජයේ උස්මිටි තැන් විවේචනය කරමින් සමාජ සුධාරකයකු ලෙස පෙනී සිටියේය
සැටඩේ රිවීව් පුවත්පතේ නාට්‍ය විචාරයකු ලෙස කටයුතු කරද්දී ඔහු නාට්‍ය රචනා කිරීම කෙරෙහිද දැඩි ඇල්මක් දැක්වීය
"වොරන් මහත්මියගේ රැකියාව" මැයෙන් පළමුවරට ඔහු විසින් 1893 දී නාට්‍යයක් ගොතන ලදුව පසුව තවත් නාට්‍ය කිහිපයක් කරලියට ගෙන ආයේය
"ද විලැන්ඩර්" "ඩිවෝස් හවුසස්" "ආම්ස් ඇන්ඩ් ද මෑන්" "පිග් මැලියන්" "ඩෙවල්ස් ඩිසයිජල්ස්" "ජෝන් බුල්ස් අදර් අයිලන්ඩ්" "ද ඩොක්ටර් ඩිලෙම්මා" යූ නෙව කැන්ටේල්, කැන්ඩීඩා වැනි නාට්‍ය ඒ අතරවෙයි
සීසර් සහ ක්ලියෝ පැට්රා, ඇපල් කාට්, පිග් මැලියන් (CAESAR AND CLEOPATRA,APPLE CART,PYGMALLION) වැනි නාට්‍ය කෘතිවලට ඉමහත් ප්‍රසාදයක් ලැබුණි
පිග් මැලියන් නම් වූ නාට්‍ය සංගීතමය චිත්‍රපටයක් බවට "මයි ෆයාර් ලේඩි (MY FAIR LADY)" නමින් තිරගත කරන ලදී
මෙම චිත්‍රපටයට ඔස්කාර් සම්මාන හිමි වූ වගක්ද කියැවේ
සහකාරිය 

1856 වසරේදී උපත ලබා වර්ෂ 94 ක් ජීවත්ව සිටි මෙම වියතා විවාහ වූයේ වයස අවුරුදු 42 දීය
මොහුගේ සහකාරිය වූයේද අයර්ලන්ත ජාතික කතකි
ඇය නම් චාලට් ටවුන් ෂෙන්ඩිය
මැය ඉතා ධනවත් පවුලකට අයත් වූවාය
බර්නාඩ් ෂෝ මස් මාංශ අනුභවයෙන් හා මත්පැන් පානයෙන්ද වැළකී සිටියේය
යහපත් දිවිපෙවෙතක් ගත කිරීම නිසා හොඳ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයකින් සිටියේය
සාහිත්‍ය කලාව, නාට්‍ය නිර්මාණකරණයන් වෙනුවෙන් කරන දල සේවයට පැසසුම් කරනු වස් "මයි පෙයාර් ලේඩි" චිත්‍රපටය සඳහා නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානය ලබාදුන් නමුත් ඔහු එකී සම්මානය ප්‍රතික්ෂේප කළේය
එපමණක් නොව බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් ප්‍රදානය කරන ලද ඉහළම සම්මානය වූ "ඕඩර් මෙරිට් (ORDER OF MERIT)" නම් වූ ඉහළ නිලයද ලබා නොගත්තේය
රුසියාව, ඉන්දියාව, ලංකාව ඇමරිකාව වැනි රටවල් ගණනාවක ඔහු සංචාරය කරමින් සාහිත්‍ය කලා කටයුතුවලද නිරතවූයේය
මොහුගේ ඇතැම් කෘති වෙනත් භාෂාවලටද පරිවර්තනය කර තිබේ
සමහරක් කෘති සිංහල බසටද නගා ඇත
වසර 94 ක් පමණ ගත කරද්දී වුව ඔහු යහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වයකින් පසුවිය
අහම්බෙන් මෙන් ක්‍ෂණිකව බිම ඇද වැටීම නිසා 1950 නොවැම්බර් 02 දා මොහු ලොවින් සමුගත්තද ඔහුගේ සාහිත්‍ය කලා කෘති තවමත් පවතී
එම කෘත අගය කරන්නන්ද එමටය
සමාජ සාරධර්ම ඒ තුළ ගැබ්වීම ඊට හේතුවයි.

ආශ්‍රිත 
 ජෝර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ 

1856 උපත්
1950 මරණ
විලියම් වර්ඩ්ස්වර්ත් (1770 අප්‍රේල් 7 – 1850 අප්‍රේල් 23)  යනු ප්‍රධාන පෙලේ රොමැන්ටික් කවියෙකි
ඔහු තවත් එවැනි කවියෙකු වූ සැමුවෙල් ටේලර් කෝල්රිජ් සමග එක් වී ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයේ රොමැන්ටික් යුගයක් නිර්මාණය කිරීමට කටයුතු කළහ
‘ලිරිකල් බැලඩ්’ ඔවුන්ගේ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශනය විය
(Lyrical Ballads)

වර්ඩ්ස්වර්ත්ගේ අගනාම කෘතිය ලෙසින් සාමාන්‍යයෙන් සළකනු ලබන්නේ ද ප්‍රෙල්‍යුඩ් (The prelude) නම් ඔහුගේ ජීවිතයේ මුල් කාල පරිච්ඡේදය ගැන ස්වයං චරිතාපදපයක් වශයෙන් ලියැවුනු කාව්‍යයයි
මෙය කතෘවරයා විසින් කිහිප විටක් සංස්කරණය කරමින් තවත් කරුණු අඩංගු කළේය
මෙය මුලදි හඳුන්වන ලද්දේ ටු කොල්රිජ් (To Coleridge) යනුවෙනි
ඔහුගේ මරණයෙන් පසුව මාතෘකාවක් යොදා ප්‍රසිද්ධියට පත් කරන ලදී
වර්ඩ්ස්බර්ත් 1843 වර්ෂයේ සිට 1850 දි සිදු වූ ඔහුගේ මරණය දක්වා එංගලන්තයේ රාජ්‍ය සම්මාන ලද කවියා ලෙස සම්මානයට පාත්‍ර වුයේය
කවියන්
නැවත සාමාජීකරණය
 

නැවත සමාජීකරණය යන්නෙන් අදහස් කරනුයේ මානසික හා චිත්තවේගී ක්‍රියාවලිය සමඟ සම්බන්ධ සමාජ විද්‍යාත්මක සංකල්පයකි
පුද්ගලයෙකු නැවත පුරුදු පුහුණු කිරීම සහ එමඟින් ඔහුට හෝ ඇයට හුරු පුරුදු පරිසරයට වඩා වටපිටාවක ක්‍රියාකරන්නට හැකියාව ලැබේ
සමස්ත ආයතනික වශයෙන් සිදු කෙරෙන නැවත සමාජීකරණය පූර්ණ වශයෙන් එවන් පුද්ගලයෙකුගේ පෞරුෂයේ වෙනසක් ඇති කිරීමට බලපායි
නැවත සමාජීකරණීය ක්‍රියාවලියට ඇතුළත් කළ හැකි හොඳම උදාහරණය නම්, යුධ හමුදා බලකායන්ට අලුතින් බඳවා ගැනීම සහ එම නිසා ඔවුනට යුධ සෙබළුන් වශයෙන් ක්‍රියා කිරීමට හැකියාව ඇත යන්නයි
(හෝ අනෙක් වචනයෙන් කිවහොත් එකට බැඳුණු ඒකකයක සාමාජිකයන් ලෙස) මෙන්ම යුධ හමුදාවෙන් නිදහස් වී නැවත සමාජයට පැමිණ, එවැනි භූමිකාවන්වලට හැඩ ගැසී ඇති අයට එම ක්‍රියාවලියන් අවලංගු කිරීමට ද හැකියාව ඇත
සමස්ත ආයනයෙහි අරමුණ වන්නේ සමාජීකරණයයි
ඔවුනගේ වටපිටාව පරීක්ෂාකාරී ලෙස හැසිරවීම තුළින් මූලිකව නේවාසිකයන්ගේ පෞරුෂය වෙනස් කිරීම සිදු කරයි
සමාජීකරණය කොටස් 2 කින් යුත් ක්‍රියාවලියකි
පළමුව ආයතනයේ කාර්යය මණ්ඩලය නේවාසිකයන්ගේ අනන්‍යතාවය හා ස්වාධීනත්වය ක්‍රමයෙන් නැති කිරීමට උත්සාහ කරයි
අනන්‍යතාවයන් නැති කිරීමට ගන්නා උපක්‍රමයන් අතර තනි පුද්ගලයන්ට පුද්ගලික අයිතීන්වලට අවනත වීමට  කරන බලපෑම්, නිල ඇඳුමක් ලබා ගැනීම , කොණ්ඩය කපා ගැනීම සහ හොඳ ප්‍රමිතියෙන් යුත් ඇඳුම් ඇඳීම ඇතුළත් වේ
ගැති නේවාසිකයන් විසින් අවමාන කිරීමෙන් සහ අවමානයට ලක් වූ ක්‍රියා මාර්ග නිසා නිදහස නැති කෙරේ
උදාහරණ වශයෙන් නීති විරෝධී ලෙස ආයුධ හෝ මත්ද්‍රව්‍ය නිසා පරීක්ෂාවන්ට ලක් කිරීම, ඇඟිලි සලකුණු සහ නේවාසිකයන්ට අනුක්‍රමික අංක හෝ ඔවුන්ට දෙන ලද නම්වලට ආදේශ කිරීමට සංකේත නාමයන් නියම කිරීම දැක්විය හැකිය
නැවත සාමාජීකරණයේ කොටස වූයේ වෙනස් වූ පෞරුෂයන් ගොඩනැඟීමට ක්‍රමානුකූල උත්සාහයන් ගැනිමයි
මෙය සාමාන්‍යයෙන් සිදු වූයේ ත්‍යාගයක් පිරිනැමීම හෝ දඬුවමක් තුළිනි
පොතක් කියවීමට, රූපවාහිනිය නැරඹීම හෝ දුරකථන ඇමතුමක් ලබා ගැනීමේ අවසර ලබා ගැනීමේ වාසිය අනුකූලතාව සඳහා බලවත් අභිප්‍රේරණයක් විය
මෙම අනුකූලතාවය ඇති වනුයේ අධිකාරී සැලසුම් බලාපොරොත්තු ආකාරයට අනුරූප වන ලෙස තනි පුද්ගලයන් ඔවුන්ගේ හැසිරීම වෙනස් කර ගන්නා අවස්ථාවේ දී හෝ විශාල කණ්ඩායමක අරමුණු ආකාරයට එලෙස සිදු වන අවස්ථාවේ දීය
නැවති සමාජීකරණ වැඩ සටහන්වලට පුද්ගලයන් දෙදෙනකු සමාන ස්වරූපයකින් පිළිතුරු සපයා දී නැත
සමහර නේවාසිකයන් පුනරුත්ථාපනය වී ඇති බව සොයා ගැණුනු අතර සමහරෙක් වේදනාකාරී හා අමිහිරි අත්දැකිම්වලට මුහුණපා තිබෙන්නට ඉඩ ඇත
එලෙසම දැඩි ලෙස පාලනය කෙරුණු පරිසරයක් මෙමඟින් ඇතිවීමෙන් පුද්ගලයෙකුට අවශ්‍ය තීරණ ගැනීමට ඇති හැකියාව මෙන්ම, නිදහස්ව ජීවත් වීමට ඇති හැකියාව විනාශ වීයාමට හැකිය
මෙය ආයතනීකරණය ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ
මෙම සමස්ථ ආයතනයන්හි ඍණාත්මක ප්‍රතිවිපාකය වනුයේ තනි පුද්ගලයෙකු පිටත ලෝකයේ කාර්යක්ෂම ලෙස කටයුතු කිරිමේ හැකියාවෙන් වැළකීමයි
එක් ස්ථානයක කවදාවත් හැසීරී නැති හෝ සමාජශීලී ලෙස හැසිරි නැති හෝ දිගු කාල සීමාවක් එලෙස හැසිරීමට අවශ්‍ය නොවූ පුද්ගලයන් හෝ අතර නැවත සමාජීකරණය,ප්‍රත්‍යක්ෂ වශයෙන් සිදු වේ
උදාහරණ වශයෙන් ප්‍රචණ්ඩකාරී දරුවන් (කවදාවත් සමාජශීලී ලෙස නොහැසුරුණු) හෝ හුදකලා රැදවුම්වල සිටින නේවාසියන් ඇතුළත් කළ හැකිය
නැවත සමාජීකරණය යාව ජීව ක්‍රියාවලියකි
වැඩහිටි සමාජීකරණය බොහෝ විට යම් පුද්ගලයෙකු හැදුණු වැඩුණු සංස්කෘතිය සම්බන්ධ සම්මතයන් හා වටිනාකම්වලට වඩා බොහෝ වෙනස් වූ සම්මතයන් හා වටිනාකම් ඉගැනීම් ඇතුළත් වේ
මෙම ක්‍රියාවලිය බොහෝ විට ස්ව කැමැත්තෙන්ම සිදු වේ
වර්තමානයේ යුධ හමුදාමය කටයුතුවලට සහභාගී වීම ස්ව කැමැත්තෙන්ම නැවත සාමාජීකරණයට උදාහරණයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය
හමුදාවට සම්බන්ධ සම්මතයන් හා වටිනාකම් සාමාන්‍ය සිවිල් ජීවිතයට සම්බන්ධ සම්මතයන්ට වටිනාකමවලට වඩා වෙනස් වේ
සමාජ විද්‍යාඥයෙකු වන අර්වින් ගොෆ්මන් මානසික ව්‍යුහය තුළ නැවත සමාජීකරණය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරනු ලැබීය
ඔහු මානසික ව්‍යුහයන් සමස්ථ ආයතනයක් ලෙස වර්ගීකරණය ලැබුවේය
එමඟින් නේවාසික ජීවිතයන්වල අංග පාලනය කරනු ලබනවා සේම ආයතනයේ අරමුණු ආරක්ෂා කර ගැනීමට ගණනයන් ද කරනු ලැබේ
උදාහරණයක් ලෙස ආයතනයක රෝගීන් සමහර නීතීන්ට අනුකූල වී ඇති බවට එම පුද්ගලයන් එය ස්ව කැමැත්තෙන්ම අවශ්‍ය නැති වූවන් ලෙස අපේක්ෂා කරනු ලබයි
සටහන්

References 
http
org/wiki/Resocialization
ගුවනේ සිට භූමියට එල්ල කරන මිසයිලයක් යනු යුධ ගුවන් යානයක (බෝම්බ හෙලන යානා, ප්‍රහාරක යානා , සටනේ යෙදෙන යානා) දියත් කිරීමට සැලසුම්කරන ලද භූමියේ , මුහුදේ හෝ එම දෙකෙහිම ඇති ඉලක්ක වලට පහර දීමට සැලසුම් කරන ලද මිසයිල වේ
මග පෙන්වන ලද රූටා යන බෝම්බවලට මේවා සමාන වුවද මිසයිල ලෙස සැලකීමට හේතුවන්නේ ඒවා සතු ප්‍රචාලන පද්ධතියයි
රොකට් මෝටර් හා ජෙට් එන්ජින් ඒ අතර ප්‍රමුඛ වේ
මේවා මිසයිලයේ පරාසයටද වගකියනු ලැබේ
පිළිවෙලින් ඒවා කෙටි හා දුර ලෙසින් දැක්විය හැකිය
ඇතැම් සෝවියට් මිසයිල මගින් බල ගැන්වෙන අතර දිගු පරාසය මෙන්ම වැඩි වේගයක්ද එමගින් ලබා දේ
ලේසර්, අධෝරක්ත ප්‍රකාශ හෝ GPS සංඥා මගින් මග පෙන්වීම සිදු කෙරේ
මග පෙන්වන ක්‍රමය ඉලක්කය මත රඳා පවතී
- නැව් අක්‍රීය හෝ සක්‍රීය රේඩාර් මගින් හඳුනා ගත හැකි වුවද හිස් අවකාශයකින් වටවු විශාල ලෝහ ස්කන්ධ නොමැති භූමි ඉලක්ක සඳහා මෙම ක්‍රමය එතරම් සාර්ථක නොවනු ඇත
භූමි - භූමි මිසයිල හා ගුවන් භූමි මිසයිල අතර අධි පිහිටීම් දක්නට ලැබේ
- ගුවනේ සිට දියත් කෙරුණු Tomhawk මිසයිල මාදිලියක් පැවතියද එය AGM – 86 ALCM මගින් අවලංගු කරනු ලැබීය
තවත් උදාහරණයන් වන්නේ පෙන්ගුයින් ප්‍රති නෞකා මිසයිල හා AGM – 84 Harpoon මිසයිලය
ගුවන් භූමි මිසයිල බොහොමයක් නැව් හා භූමි ඉලක්ක යන 2 සඳහාම යොදා ගැනේ
එමෙන්ම ඒවා තව දුරටත් කාර්යක්ෂම භාවිතය සඳහා නවීකරණය කළ හැකිය
Standoff Land ප්‍රහාරක මිසයිලය Harpoon මිසයිලයේ භූමි මාදිලියකි
ගුවන් භූමි මිසයිලවල ප්‍රධාන වාසියක් වන්නේ ඒවා මගින් සපයන ලැගුම් ගැනීමේ දූරයි
මෙමගින් වඩාත් තීව්‍ර ආරක්ෂිත කලාපයෙන් ඔබ්බට ගොස් ඉලක්කය වෙත ආයුධ දියත් කිරීමට ඉඩ ලබා දේ
බොහෝ ගුවන් - භූමි මිසයිල පහරදී අමතක කරන සුළු ඒවා වේ
ලැගුම් ගැනීමේ දුරින් උපරිම ප්‍රයෝජන ලබා ගැනීම සඳහා දියත් කිරීමේ වේදිකාව වෙනතකට හැරවීමට ඉඩ ලබා දේ
ක්ෂිතිජයෙන් ඔබ්බට දියත් කිරීමට සුදුසු පරාසයක් ඇතැම් මිසයිල සතුව පවතී
මේවාට ( සාමාන්‍යයෙන් කෲස් මිසයිල හෝ ප්‍රතිනාවුක මිසයිල ) ඉලක්කය ස්වයංක්‍රීයව සොයාගැනීමේ හැකියාව ඇත
German Luft waffe හි Taurus KEPD 350 කෲස් මිසයිලය
ගුවන් භූමි මිසයිලවල උප අංශ යටතට

සාමාන්‍යයෙන් ගුවනේ සිට හෙලිකොප්ටර් මගින් දියත් කෙරෙන මගපෙන්වන ලද ප්‍රතියාත්‍රා මිසයිල

ගුවනේදී දියත් කෙරෙන කෲස් මිසයිල

 ගුවනේදී දියත් කෙරෙන ප්‍රතිනාවුක මිසයිල

ප්‍රතිවිකිරණ මිසයිල අයත් වේ
මිසයිලයේ ඉලක්කය දුරස් වන්නට දියත් කෙරෙන ගුවන් යානයේ උන්නතාංශය හා වේගය වැඩි වේ
දිගු පරාස මිසයිල සඳහා මෙම වෙනස්කම් ස්වල්ප වේ
නමුත් කෙටි පරාස මිසයිල ඉහළ සිට දියත් කෙරෙන විට සීඝ්‍රයෙන් පරාසය වෙනස් කර ගනී
ගුවනේ සිට දියත් කෙරෙන බැලැස්ටික මිසයිල සඳහා උදාහරණ පැවතියද ඒවා දුලභ වේ
උපක්‍රමික හා උපායික ලෙස ගුවන් භූමි මිසයිල ඇතැම්විට වර්ග කෙරේ
කුඩා න්‍යෂ්ටික යුධ හිසක් ඇති ඒවා උපායික ලෙසද විශාල යුධ හිසක් ඇති ඒවා උපක්‍රමක ලෙසද හැඳින්වේ
මුර බෝට්ටු සඳහා සැලසුම් බොහොමයක් පවතී
රටේ නාවුක හමුදාව, වෙරළාරක්ෂක බලකාය හෝ පොලිස් බලකාය මගින් හසුරවනු ලැබේ
දියඹේ (නිල් ජලයේ) හෝ මෝය අසබඩ ගංගා ( දුඹුරු ජලයේ) ආදී පරිසරවල භාවිතා වේ
සීමා ආරක්ෂක කටයුතුවල සාමාන්‍යයෙන් යෙදී සිටිනු දැක ගත හැකිය
සොර බඩු ජාවාරම් කරුවන්ට, කොල්ල කරුවන්ට එරෙහිව, ධීවර කටයුතු සඳහා විගමන නීති බලාත්මක කිරීම සඳහා යොදා ගැනේ
මේවා මුදා ගැනීමේ මෙහෙයුම් සඳහා ද භාවිතා වේ
වෙරළබඩ මුර යාත්‍රා හා දියඹ මුර යාත්‍රා ලෙස වර්ග කළ හැකිය
මේවායේ වේග ප්‍රහාරක යාත්‍රා සබ්මැරීන් ප්‍රහාරක යාත්‍රාවලට වඩා කුඩාය
ඒවා සදහා ට්‍රොපිඩෝ බෝට්ටු හා මිසයිල බෝට්ටුද අඩංගු වේ
නමුත් ඇතැම් ඒවා ආරක්ෂක නෞකාවත් තරමටම විශාල වේ
දියඹ මුර බෝට්ටු, නාවික බල ඝනයක කුඩාම නෞකා, විවෘත මුහුදේදීද උපයෝගී වේ
එක්සත් ජනපද හමුදාව වැනි විශාල හමුදාවල දියඹ යාත්‍රා හා වෙරළාරක්ෂක කටයුතු සඳහා මේවා යොදා ගැනේ
නමුත් කුඩා නාවික හමුදාවන් මේ යාත්‍රා යුද මෙහෙයුම් කටයුතු සඳහාද යොදා ගනී
ලෝක යුද්ධ දෙකෙහිදීම සංඛ්‍යාත්මක වර්ධනය සඳහා දෙපාර්ශවයම ටෝමාර් බෝට්ටු සන්නද්ධ කොට මුර බෝට්ටු බවට පත් කෙරිණි
තවද සමුද්‍ර ධීවර බෝට්ටුවලටද, මැෂින් තුවක්කු හා යල්පැනගිය නාවුක උපාංග සවිකර මුර බෝට්ටු බවට පත් කෙරිණි
ඇතැම් නූතන බෝට්ටු අදටත් ධීවර බෝට්ටු හා විවේක බෝට්ටු මත පදනම් වේ
සමුද්‍ර මුර බෝට්ටු සාමාන්‍යයෙන් 30 m (අඩි 100 ) දිගකින් යුතුය
එක් මධ්‍යම කැලිබර් කාලතුවක්කුවක් ප්‍රධාන යුධ උපකරණ ලෙස විවිධ සැහැල්ලු ආයුධ රාශියක් යොදා ගනී
මැෂින් තුවක්කු , ආසන්න ආයුධ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය මත මෙම වර්ගයටද වඩාත් දියුණු සංවේදක හා ප්‍රහාර පාලන පද්ධති අඩංගුවිය හැකිය
එමගින් ට්‍රොහිඩෝ , ප්‍රතිනාවුක හා භූමි - ගුවන් මිසයිල පරිවහනයට ඉඩ ලබා දේ
බොහෝ නූතන සැලසුම් ගෑස් ටර්බයින පද්ධති මගින් බලගැන්වෙන අතර (CODAG වැනි ) නාවුක සැතපුම් 25-30 පරාසයක් දරයි
ඒවා ප්‍රාථමිකව රටේ අනන්‍ය ආර්ථික කලාපයේ මුර කටයුතු සඳහා යොදා ගනී
පොදු කටයුතු වන්නේ ධීවර කටයුතු අධීක්ෂණය , ප්‍රති හොරබඩු ජාවාරම් කටයුතු, නීති විරෝධී විගමන මුර බෝට්ටු , මංකොල්ල කරුවන්ට එරෙහි කටයුතු සෙවීමේ හා මුදා හැරීම ( නීතිය බලාත්මක කිරීමේ ) ආදි කටයුතුය
විශාලතම දියඹ මුර යාත්‍රාවල ගුවන් යානා හා හෙලිකොප්ටර අංගනයක්ද ඇත
කුරුස යුධ සමයේදී මේවා නාවික හමුදාවේ විශාල නැව්වලට ආධාරක ලෙස භාවිතා කළ බව කියවේ
ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වීම හා අඩු වියදම මේවා ලෝකයේ සුලභතම යුධ යාත්‍රා බවට පත් ‍කොට ඇත
“ කොල ජල” හැකියාවන් පමණක් ඇති යාත්‍රා ඒ අතර විශේෂ වේ
ඒවා උතුරු මුහුද වැනි කුඩා මුහුදුවල යාත්‍රා කටයුතු සඳහා ද ප්‍රයෝජනවත් වේ
මෙවැනි යුධ මූලික රාජකාරි සඳහා යෙදවෙන සමාන යාත්‍රා අතරට ට්‍රොපිඩෝ බෝට්ටු හා මිසයිල බෝට්ටු අයත් වේ
එක්සත් ජනපද නාවුක හමුදාව Pegasus වර්ගයේ සන්නද්ධ ජල යාත්‍රා වසර ගණනාවක් තිස්සේ යුධ බෝට්ටුවල රාජකාරිය සඳහා යොදා ගනී
“ ගංගාමය මුර බෝට්ටු” විශාල ගංගාවල මුර සේවය සඳහා එක්සත් ජනපදය සැලසුම් කළ මුර බෝට්ටු වර්ගයකි
ප්‍රවාහන මාධ්‍ය
ආරක්ෂක නෞකා
නෞකා වර්ග
මිනිසුන් රහිත ගුවන් යානා යනු නියමුවකු රහිත ගුවන් යානා වේ
දුරස්ථ පාලක මඟින් පාලනය හෝ පෙර සැලසුම් කළ ගුවන් සැලසුම් මත පාදකව හෝ වඩාත් සංකීර්ණ ගතික ස්වයංක්‍රිය පද්ධති මත පාදකව පියාසර කළ හැකිය
මේවා යළි පිරික්සුම හා ප්‍රහාරය සඳහා විවිධාකාර යුධ කටයුතුවල දී භාවිතා වේ
මානව නිරීක්ෂකයෙක් අවධානමකට ලක් වූ අවස්ථා, අපරාධ දර්ශනවල පොලිස් නිරීක්ෂණය, ස්වභාවික විපතක දී යළි පිරික්සුම් කටයුතු සඳහා වැනි සිවිල් යෙදවුම්වලදී වැඩි වශයෙන් භාවිතා වේ
මිනිසුන් සහිත ගුවන්යානාවක් යෙදවීමට උචිත නොවන වඩාත් නීරස, අසික්කිත, භයානක මෙහෙයුම් සඳහා UAV භාවිතා වේ
හැඩයෙන්, ප්‍රමාණයෙන්, ගති ලක්ෂණයෙන් හෝ සැකසුමෙන් මේවායේ ඉහළ විවිධත්වයක් පවතී
මේවා මිසයිලවලින් වෙන් කර හඳුනාගැනීමට අර්ථ දක්වා ඇත්තේ ප්‍රහාරය දරා සිටීමට හැකි ජෙට් මඟින් හෝ අනුවැටුම් එංජිමක් මඟින් බල ගැන්වෙන රථයක් ලෙසය
කෘස් මිසයිල UAV යටතට නොගැනේ
ඊට හේතුව වන්නේ වෙනත් මාර්ගෝපදේශිත මිසයිල මෙන් තමාම ආයුධයක් ලෙස ක්‍රියාකරන බැවින් හා යළි භාවිතා කළ නොහැකි නිසාවෙනි
එසේ වුවත් එයද මිනිසුන් රහිත වන අතර ඇතැම්විට දුරස්ථ පාලිත විය හැකිය
UAV යන පදය ඇතැම්විට UAVS ලෙස දික් කෙරේ
(මිනිසුන් රහිත ගුවන් යානා රථ පද්ධතීන්) ෆෙඩරල් ගුවන් අධිකාරිය මිනිසුන් රහිත ගුවන් යානා පද්ධතිය යන වර්ගය පිළිගෙන ඇති අතර එය මුලින්ම හඳුන්වා දුන්නේ එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව විසින්ය
මේවා භූමි නවාතැන් හා වෙනත් මූලයන් සහිත හුදු ගුවන් යානා නොව පද්ධති බව ඔවුන්  විසින් හුවා දක්වන ලදහ
යුද්ධයකට ප්‍රමුඛවන යුධ සාධක

නියම යුද්ධයක් ඇරඹෙන්නේ නිල වශයෙන් යුද්ධයක් නැවැත්වීමෙන් පසුවය
ඒ රටේ ජාතින් අතර හෝ විවිධ විශ්වාසයන් අැත්තන් අතර හෝ විය හැකිය
යුද්ධයක් විස්තර කිරීමද යුද්ධයක් හා සම්බන්ධ තවත් වැදගත් අංගයක් ලෙස ප්රකාශ කළ හැකිය
එසේ විස්තර කළ යුත්තේ සාමදායී අවස්ථා ද යුධ ඉතිහාසයේ සඳහන්ව තිබෙන නිසාවෙනි
යුද්ධයක් පටිපාටි ගත කිරීමකට වඩා යුද්ධයක් භාරගැනීම මගින් යුද්ධයකට කරන පෙළඹවීම අතිමහත්ය
යුද්ධයක නිරතවීමට රටක නායකත්වයෙත්, හමුදා බලකායන්ගෙත්, රටවැසියන්ගෙත් මනා සහයෝගයක් තිබීම අනිවාර්යය වේ
සටන, තම දිවිය හා සම්බන්ධ කරගෙන යුධ වදින සියල්ලෝම ජයග්‍රහණයකට මග පාදා ගනිති
“ඩාරියන්ඩෝර්මර්” ගේ “Why Nations Go to War” [රටක් යුද්ධයකට පෙලඹෙන්නේ ඇයි
] නම් කෘතියට අනුව යුධ වදින පාර්ශව දෙකම තම යුද්ධය වෙනුවෙන් විශාල කැපවීමක් කරයි
තවද, යුධ කටයුතුවලින් පසුව ලැබෙන ප්‍රතිලාභ [තුවාල කරුවන්, වියදම්] ආදිය පිළිබඳව සර්ව ශුභවාදී ලෙස නිරීක්ෂණය කළ යුතු බවත්, සතුරු චේතනාවන් පිළිබඳව ද අව‍බෝධයෙන් සිටිය යුතු බවත් කර්තෘවරයා වැඩිදුරටත් පවසයි
org/wiki/War#Factors_Leading_to_War
එක්සත් ජනපදයේ යටත් විජිත ඉතිහාසය යන මෙම ලිපියේ විෂය පථය වනුයේ, ඇමරිකාවේ ජනපදකරණය ආරම්භයෙහි සිට එක්සත් ජනපදය සංස්ථාපනය කිරීම දක්වා යුරෝපියානු ජනාවාසයන්ගේ ඉතිහාසය වෙයි
16වන සියවසෙහි අගභාගයෙහිදී, එංගලන්තය, ප්‍රංශය, ස්පාඤ්ඤය සහ නෙදර්ලන්තය විසින්  නැගෙනහිර දිග උතුරු ඇමරිකාවෙහි ප්‍රධාන ජනපදකරණ වැඩසටහන් දියත් කරන ලදි
මුලින්ම දියත් කෙරුණු කුඩා ජනපදකරණ වැඩසටහන්— නැතිවූ  රොවනෝක් ඉංග්‍රීසි ජනපදය වැනි ඒවා—ලත් තැනම ලොප් වූහ
සැම තැනකම ආදි ප්‍රාප්තිකයන්ගේ මරණ අනුපාතය ඉතා ඉහළ අගයක පැවතුණි
කෙසේවෙතත්, සාර්ථක ජනපද පිහිටුවන ලදි
විවිධ සාමාජීය සහ ආගමික කණ්ඩායම් වලට අයත් වූවන් මෙම යුරෝපියානු ජානපදිකයන්  අතර වූහ
වංශවතුන් කිසිවෙක් ස්ථීර ලෙසින් පදිංචි නොවූ නමුදු, අවදානම් ප්‍රයාණයන්හී රිසි වූවන්, සොල්දාදුවන්, ගොවියන්, සහ වෙළෙඳුන් මෙසේ පැමිණියහ
අනේකවිධිතාවය ඇමරිකානු ගුණාංගයක් වූ බව මොනවට පැහැදිලි වූයේ නව නෙදර්ලන්තයෙන් ලන්දේසින්ද, නව ස්වීඩනයෙහි ස්වීඩන ජාතිකයන් සහ පින්ලන්ත ජාතිකයන්ද, පෙන්සිල්වේනියාවෙහි ක්වේකර්ස් නම්වූවන්ද, නිව් ඉංග්ලන්ඩ්හී ඉංග්‍රීසි පියුරිටන්වරුන්ද, ජේම්ස්ටවුන්හී ඉංග්‍රීසි පදිංචිකරුවෝ, සහ ජෝර්ජියාවේ "සැබවින්ම උදවු අවශ්‍ය දුප්පතුන්ද" වශයෙන් විවිධ ජනයා නව මහාද්වීපයට පැමිණ  විශේෂණීය සාමාජීය, ආගමික, දේශපාලන සහ ආර්ථික ශෛලීන් සහිතවූ ජනපද තැනීම නිසාය
බ්‍රිතාන්‍ය-නොවන ජනපද අත්පත් කර ගනු ලදුව එහි වැසියන් සියල්ල ස්වීකරණය කරන ලද මුත්,  නෝවා ස්කෝෂියා හී ඊට වෙනස් දෙයක් සිදුවූයේ බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ප්‍රංශ ඇකේඩියන් වැසියන් පළවාහැරීම නිසාය
ජනපද 13 අතර ප්‍රධාන සිවිල් යුද්ධ කිසිවක් නොපැවැති අතර, ප්‍රධාන අවිගත් කැරැලි දෙක  (  1676 දී වර්ජීනියාවේ සහ   1689–91 දී නිව්යෝර්ක් හිදී) කෙටි කලක් පැවැති  අසාමාර්ථයන් වූහ
ප්‍රංශ ජාතිකයන් සහ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් අතර යුද්ධ— ප්‍රංශ සහ ඉන්දියානු යුද්ධ සහ ෆාදර් රේල්ස් යුද්ධය—විටින් විට සිදුවූ අතර, මායිම් වෙත එල්ලවූ වබනාකි  කොන්ෆෙඩරසි පහරදීම් සඳහා ප්‍රංශ ආධාරය ඒ සමගම සැපයෙන ලදි
1760 වසර වන විට, ප්‍රංශ ජාතිකයන් පරාජය කෙරුණු අතර බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ඔවුන්ගේ ජනපද අත්පත් කරගන්නා ලදි
පසු කාලයක නැගෙනහිර එක්සත් ජනපද වශයෙන් හැඳින්වුනු විශේෂිත කලාප හතරක් ඉතිහාසඥයින් හඳුනා ගනිති
ඒවා උතුරේ සිට දකුණට නිව් එංග්ලන්ඩ්, මිඩ්ල් කොලනි, චෙසපික් බේ කොලනි (ඉහළ දකුණේ) සහ ලවර් සවුත් (Lower south) නම් වේ
සමහර ඉතිහාසඥයින් පස් වැනි කලාපයක්ද එක් කරති
ද ෆ්රන්ටියර් - නව එංගලන්තයේ සිට ජෝර්ජියා දක්වා සීමා කලාප වශයෙන් සමහර කරුණු වලින් එකිනෙකාට සමාන විය
පූර්ව එක්සත් ජනපද භූමියෙහි අනිත් ජනපද වලට නිව් ෆ්රාන්ස්, (ලුසියානා) නිව් ස්පෙන් (ෆ්ලොරිඩා, කැලිෆොර්නියා, ඇරිසෝනා, නිව් මෙක්සිකෝ, ටෙක්සාස්, නෙවාඩා, උටා සහ කොලරාඩෝවේ සහ වියෝමින්ග් හි කොටස් කොලොම්බීයා දිස්ත්රික්කය (වොෂින්ටන් රාජ්යය, ඔරිගන් සහ උතුරු කැලිෆොර්නියා ) සහ රුසියානු ඇලස්කාව ඇතුලත් වෙයි
ජනපදකරණයෙහි ඉලක්ක 
	
අතිශයින් සංවර්ධිත හමුදාමය, නාවුක, රාජ්‍ය පාලනමය සහ ව්‍යවසායකමය හැකියාවන් සහිත යුරෝපියානු රාජධානි වෙතින් ජානපදිකයෝ පැමිණියහ
විදේශ වල ජනාවාස ඇති කිරීමේ ප්රධාන කලාප කිහිපයක් යුරෝපයේ තිබුනේය
ඒවා නම් මුහුදු ගමන් වලට උචිත නාවික යාත්රා නිපදවීමේ හැකියාව, නාවික ගමන් පිළිබඳ දැනුමෙන් යුතුවීම, වැඩි වන ජනගහනය හේතුවෙන් විදේශ රටක ස්ථාපිත වීමට කැමැත්ත සහ හැකියාව තිබීම යනාදි ගුණාංග වලින් යුත් කලාපයන්ය
ශත වර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ රටවල් යටත් කරගෙන ඒවා පාලනය කිරීමට පෘතුගීසින්ට හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින්ට තිබුණු පලපුරුද්ද මුහුදු ගමනාගමනය සඳහා (ප්රධාන වශයෙන් ඉතාලියේදි වර්ධනය වුනු) දක්ෂතාවය යනාදි කරුණු විසින් නව ලෝකය සොයා ගොස් නව ජනපද ඇති කිරීමට අවශ්ය මූලික වුවමනාවන්   සපයන ලද්දේය
ඉංග්රිසින්, ප්රංශ ජාතිකයින් සහ ලන්දේසින් ඇමෙරිකාවේ ජනපද ඇතිකිරීමේ කාර්යයේදි තරමක් ප්රමාද වූහ
ඔවුනට නාවික යාත්රා සෑදීමේ නිපුනත්වයක් තිබුනු නමුත් පිට දේශ වල ජනාවාස පිහිටුවීම පිළිබඳ ස්පාඤ්ඤවරුන්ට මෙන්ම දිගු කාලීන ඉතිහාසයක් නොතිබුනි
නව රාජ්යයක් තම රාජ්යයන් ඉදිරියට ගෙන යාමේදි දේශ ගවේශණ කටයුතු ක්රමානුකූලව ඇරඹිමට අවශ්ය ධනය සහ බලය මධ්යගත කිරීමේ ක්රමයක් ආරම්භ කළහ
මධ්යම ආණ්ඩුවලින් සියලුම ගවේෂණ කටයුතු නොකෙරුනි
ගවේෂණ කටයුතු වලදි බලයලත් සමාගම් සහ ඒකාබද්ධ කොටස් සමාගම් විශාල වැඩ කොටසක් කළහ
ස්පාඤ්ඤය ලබා තිබූ අත්දැකීම් නිසා ඇමෙරිකාව තුල ජනපද ඇති කිරීමේ උත්සාහයේදී මධ්යගත රාජ්ය පාලනයකක් හමුදා ජයග්රහණ මිෂනාරි ආගමික කටයුතු වල ගුණාංග ද එකතු එයට එක් කළේය
මෙයට ප්රතිවිරුද්ධ වයඹ දිග යුරෝපය ඇමෙරිකාව ජනාවාස කිරීමේදි වෙළඳාම මුල් කර ගත් ආයෝජන ක්රමයක ගුණාංග පෙන්වීය
රජයේ මැදිහත් වීම් අවම විය
මුල් කාලීන ජනපදවල දුර්වලතා

දැන් එක්සත් ජනපදය නම් ප්‍රදේශයේ ස්පාඤ්ඤය විසින් ජනපද කිහිපයක් ආරම්භ කරන ලදී
මෙම මුල් උත්සාහයන් කීපයක් අසාර්ථක විය
1526 දී ලූකස් වස්කේ ඩි අයිලෝන් (Lucas vazquez de Ayllon) විසින් වර්තමානයේ ජොර්ජියා නැතහොත් දකුණු කැරොලිනා නම් ප්‍රදේශයෙහි මිගුවෙල් ඩි ගුවාඩලුප් නම් ජනපදය ආරම්භ කරන ලදී
එය පැවතුණේ සුලු කාලයක් පමණි
සමහර විට මෙම සිද්ධිය වැදගත් ලෙස පෙනී යන්නේ එක්සත් ජනපදයේ වර්තමාන සීමාවන් තුළ අප්‍රිකානු වහලුන් ප්‍රථම වතාවට සේවයේ යෙදවු අවස්ථාව ලෙසයි
පැන්ෆිලෝ ඩි නර්වාඑස් 1528 දී ෆ්ලොරිඩාවෙහි ජනපදයක් ආරම්භ කිරීමට උත්සාහ කළේය
නර්වාඑස් ගවේෂණ චාරිකාව ව්‍යසනයකින් කෙළවර වූ අතර හතර දෙනෙකු පමණක් 1536 දී මෙක්සිකෝවට ගියහ
බටහිර ෆ්ලොරිඩාවෙහි පෙන්සකෝලා නම් ස්පාඤ්ඤ කොළණිය 1561 දී සුළි සුළඟකින් විනාශ විය
1570 දී ආරම්භ කරන ලද ඇජසන් (Ajacan) මීසම ඊළඟ වසරේ අසාර්ථක විය
ප්‍රංශය විසින් ජනපද කීපයක් ඇති කරන ලද නමුත් කාළගුණික හේතු, ලෙඩ රෝග හෝ අනිකුත් යුරෝපීය බලවතුන් සමග සිදු වූ සටන් නිසා ඒවා අසාර්ථක විය
ප්‍රංශ භට කණ්ඩායම් වලින් සැදුණු කුඩා කණ්ඩායම් 1562 දී චාර්ලිස් ෆොර්ට් ගොඩනැංවීම පිණිස දකුණු කැරොලිනාවෙහි පැරිස් දූපතේ රඳවනු ලැබූහ
ප්‍රංශයෙන් නැවතත් අවශ්‍ය පහසුකම් නොලැබුණි
අවුරුද්දකට පසු එය අතහැර දමන ලදී
වර්තමාන ෆ්ලොරිඩාවේ ජැක්සන් විල් නමින් වර්තමානයේ හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයේ 1564 දී කැරොලින් කොටුව ස්ථාපිත කළ නමුත් එය පැවතියේ අවුරුද්දක් පමණි
ශාන්ත ඔගස්ටින් වෙතින් පැමිණි ස්පාඤ්ඤවරුන් එය විනාශ කරන ලදී