Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෙම න්‍යෂ්ටික අත්හදාබැලීම් හේතුවෙන් ප්‍රමුඛ ජාතීන් කිහිපයක් විසින් විවිධ සම්බාධක ඉන්දියාව වෙත පනවන ලද අතර, ඉක්බිතිව  ප්‍රධාන-ප්‍රතිවාදී පකිස්තානය විසින් න්‍යෂ්ටික අත්හදාබැලීම් සිදු කෙරුමට හේතු පාදක විය
1974 මැයි 18 වන දිනදී ඉන්දියාව ස්මයිලින් බුද්ධා (මඳසිනා පාන බුදුන් වහන්සේ) යන කේත-නාමය ලද තම පළමු න්‍යෂ්ටික මෙවලම ස්ඵෝටනය කලාය
සියවස් කාර්තුවකින් පමණ පසුව, නැවතත්  බුද්ධ ජයන්ති දිනදී, 1998 මැයි 11 දිනදී, ශක්ති මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක කෙරිණි
ශක්ති (शक्ति සංස්කෘත බසින් අර්ථය 'බලය' යන්නයි), යනු බලය සඳහා  හින්දු දෙවඟන ද වේ
ශක්ති යනු  පොක්රාන්-II සඳහා කේත නාමයයි
බිබිලාදෙණියේ_මහානාම_හිමියන් ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූන්වහන්සේ නමක් වන අතර උන්වහන්සේ සංගීතය හා මිනිස් මනස යන මාතෘකාවලට අදාලව කටයුතු කරනු ලබයි
පසුබිම
වනවිරාජ වාසල මුදියන්සේලාගේ ලහිරු මධුසංඛ නමින් 1989 ඔක්තෝම්බර් මස 31 වන දින දොම්පේ රජයේ රෝහලේ උපත ලදහ
උන්වහන්සේගේ ගිහි නම වශයෙන් සඳහන්ව ඇත්තේ  වන අතර මව ඉන්ද්‍රානි තෙන්නකෝන්, පියා අබේරත්න බංඩාර වේ
උන්වහන්සේ මූලික අධ්‍යාපනය නික/ජයන්ති මධ්‍යමහා විදුහලින් ලද අතර 1999 ජූලි මස 29 වන දින පැවිදි බිමට පත් වූහ
පැවිදි නම වශයෙන් බිබිලාදෙණියේ මහානාම යන නම භාවිතා කරන්නට යෙදුන උන්වහන්සේගේ උපාධ්‍යායන් වහන්සේලා වශයෙන් වහන්තරේ සිද්ධාර්ථ ස්වාමින්වහන්සේ හා කොටවිල ශ්‍රී පේමාලෝක ස්වාමින්වහන්සේ කටයුතු කරන්නට යෙදුනි
වශයෙන් දෙහිවල විද්‍යවර්ධන පිරිවෙන්හී දී සහ රත්මලාන පරමධම්ම චේතිය පිරිවෙන, පඬුවස්නුවර ශ්‍රී පණ්ඩුකාභය පිරිවෙන යන ආයතනයන් හී අධ්‍යාපන හදාළ උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා කුරුණෑගල බෞද්ධාලෝක විද්‍යායතනය පිරිවෙනට ඇතුළත් වන ලදි
,

කුඩා අවදියේදී පරිගණක විෂය හැදෑරීමේ උන්වහන්සේ දැක්වූ සහජ දක්ෂතාවය හේතුවෙන්  අවුරුදු 17 දී උන්වහන්සේ පරිගණක ගුරුවරයෙකු වශයෙන් ක්‍රස්ඩා පරිගණක ආයතනය හා බැඳී කටයුතු කරන ලදි
එමෙන්ම වහන්තරේ සිද්ධාර්ථ ස්වාමින් වහන්සේගේ මගපෙන්වීම යටතේ සංගීත විෂය හැදෑරීමට යොමුවූ උන්වහන්සේ විශාරද ඩෙනිස්ටර් පෙරේරා, ආචාර්ය දයාරත්න රණතුංග යන ගුරුවරුන් යටතේ හින්දුස්ථානී රාගධාරී සංගීතය ත්, කලාශූරී දිලුප් ගබඩාමුදලිගේ මහත්මා යටතේ බටහිර සංගීතයත් හදාරණ ලදි
අනතුරුව වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා ඉන්දියාවට වැඩමකරවන්නට යෙදුන උන්වහන්සේ සංගීතය පිළිබඳ ඉන්දියානු සම්ප්‍රදායික අධ්‍යාපනය උස්තාද් ගුලාම් නිහාස් ඛාන් යටතේ හදාරන ලදි
සංගීත ගමන
බිබිලාදෙණියේ මහානාම ස්වාමින් වහන්සේ දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රවීණ හා නවක සංගීතවේදීන්, ගායක ගායිකාවන් රැසකගේ කටයුතු හා සම්බන්ධව කටයුතු කරන අතර ජාත්‍යත්නර නිර්මාණ රැසකට ද දාකයත්වය සපයා ඇත
සංගීත සංයෝජන හා නිර්මාණ
 Thimiraya, short film directed by Vidarshana Rathnayake - 2008 
 Marayage Maga, short film directed by Isuru Sandakelum - 2008
 Paligenima, short film directed by Vidarshana Rathnayake - 2008
 Akashadeepa, television film with Karthik Sharma (India), directed by Sakkarebailu Srinivas - 2012
 Housewife, short film with Rohit Dubey (India), directed by Mithun M Udyawar - 2012
 Statutory warning, short film with Rohit Dubey (India), directed by Mithun M Udyawar - 2012
 Sheela & Marius, animated film based on the children's book by Predi Vukovi (Switzerland) -  2012 
  Solo Buddhist Song Project,Produced by University Of Visual and Performing art - Colombo -  2013

,

සංගීත හා පසුබිම් පටිගත කිරීම්

 Karuna Nadee, Buddhist oratorio by Dinesh Subasinghe - 2010
 Sundarai Premaya,  television drama directed by Chandrathna Mapitigama, with music direction by Dinesh Subasinghe - 2007-2009
 Hitata Wahal Vimi,  television drama directed by Mohan Niyaz with music direction by Dinesh Subasinghe
 Sihina Wasanthaya, television drama  (final episode) directed by Sunil Costa, Sanjaya Nirmal, and Saranga Mendis with music direction by Dinesh Subasinghe
 Me Uyanata Mal Genna film directed by Chandrathna Mapitigama with music direction by Dinesh Subasinghe - 2009-2010
 Hiru Dutu Malak, film directed by Cleatus Mendis with music direction by Dinesh Subasinghe  - 2011
 Surangana Lovin Evilla, film directed by Suneth Malinga Lokuhewa with music direction by  Dinesh Subasinghe - 2011-2012
 Siwamma Dhanapala, stage play by Tennyson Cooray with music direction by Dinesh Subasinghe  - 2012

සංගීත කෘති
 Derana Little Star with Peshala Manoj
 Symphony of Buddhism
 Nature and Environment, lengthy instrumental work with nature sounds, with Sri Lanka Nature forum
 Kataragama, with Nimantha Heshan
 "Share the Love" theme music and "In this Environment" for the Share the Love open-air concert at Battaramulla on 4 July 2011.<ref>Gamge, Yasaratne (13 July 2011)
"Musicians assemble to Share the Love"
Retrieved 4 May 2013.</ref>
 Sheela & Marius, animated film based on the children's book by Predi Vukovi (Switzerland) -  2012 

ඇල්බම්
 Premaye Namen, with Charith Priyadhammika - 2007
 Sudu Piyumak Se, children's song album, with Lahiru Chamalka, - 2008
 Sansara Sangramaye, collection of Buddhist songs performed by Sri Lankan singers, with Dinesh Subasinghe
 Kampitha Sewaneli, collection of songs by Jayasena Kottegoda performed by Sri Lankan singers
 Share the Love relaxation Music album - 2014,

වෙනත්
 Sri Lanka National Drugs Prevention & Operation Unit theme song
 Sri Lanka Environmental Ministry theme song (2009)
 Bo Sevana Pre-School theme song,  Bo Sevana Foundation
 "Rima Rima", theme for Yanni's holiday celebration by Street Team 2010, with Dinesh Subasinghe
"Independence" theme song on Sirasa Superstar Generation 04, with Nimantha Heshan
 Pansiya Panas Jathaka Poth Wahanse'', Audio Version Of 548 Stories

References

External links
 Official website 
 Profile on talenthouse
com 

Sri Lankan composers
Sri Lankan musicians
Film score composers
Buddhist music
1989 උපත්
ජීවමාන ජනයා
කලින් උප නගරයක් ව පැවතුනු නිසාත්, කඳු කිහිපයකින් වට වූ තැනිතලා බිමක පිහිටි නිසාත්, ශ්‍රී පාද මාර්ගයේ සන්ධිස්ථානයක පිහිටි නිසාත්, මහවැලි ගඟ ගලා බසින නිම් තෙරෙහි පිහිටි නිසාත්, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1341 දී රජ වූ හතරවන බුවනෙකබාහු කුමරු තම අග නගරය වශයෙන් ගම්පොළ තෝරා ගත්තේය
ඒ කාලයේම ඔහුගේ සහෝදර පස්වන පරාක්‍රමබාහු කෑගලු දිස්ත්‍රික්කයේ දැදිගම පාලනය කළේය
මේ යුගයේම අලකේශ්වර නම් වූ ප්‍රභූ පරම්පරාවක් කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ රයිගම බලවත් වී සිටි අතර, ගම්පොළ රජ පවුල හා සම්බන්ධතා පැවැත්වූ තවත් ප්‍රධාන පවුලක් වශයෙන් සේනාධිලංකාර සෙනෙවිරත් පවුල හැඳින්විය හැකිය
කුරුණෑගලින් ගම්පොළට ගෙන ගියේ සතරවන බුවනෙකබහු රජතුමා ය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1351 දක්වා මෙතුමා රජ කළ අතර ඉන් පසු රාජ්‍යත්වයට පත් වූයේ පස්වන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා ය
බහුකම්පකයක් යනු  දෝලක, මුහුර්තක සහ පිළි-පොළ වැනි සරල ද්වී-තත්ත්ව පද්ධතීන් සමූහයක් තනා ගැනුමට ඉවහල් වන ‍ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථය කි
එහි ලාක්ෂණික මුහුණුවර වන්නේ වර්ධක උපකරණ (ට්‍රාන්සිස්ටර, ඉලෙක්ට්‍රෝන නල හෝ අනෙකුත් උපකරණ) දෙකක් ප්‍රතිරෝධ හා ධාරිත්‍රක උපකාරයෙන් හරස්-ඈඳීමයි
බහුකම්පක පරිපථ තුන් වර්ගයක් තිබේ
අස්ථායි, වර්ගයෙහිදී පරිපථය එකදු තත්ත්වයක් තුලදී හෝ ස්ථායි නොවේ—එය නිරන්තරයෙන්ම එක් තත්ත්වයක සිට අනෙකට දෝලනය වෙමින් පවතියි
මේ හේතුවෙන්, එය සඳහා (ඝටිකා ස්පන්දය හෝ අනෙකුත්) ප්‍රදානයක් අවශ්‍ය නොවේ
ඒකස්ථායි, වර්ගයෙහිදී තත්ත්ව දෙක අතුරින් එකක් තුල ස්ථායි ‍වන මුත් අනෙක තුල එසේ නොවේ—පරිපථය කිසියම් නිශ්චිත කාල සීමාවක් සඳහා අස්ථායි තත්ත්වය වෙත ක්ෂේපණය වන නමුදු, අත්‍යන්තයෙහිදී ස්ථායි තත්ත්වය වෙත යලි පැමිණෙයි
යම් බාහිර සිදුවීමකට අනුකූලතාවයක් ලෙසින් නිශ්චිත පැවතුම් කාලයක් සහිත මුහුර්ත කාල සීමාවක් තැනීම සඳහා මෙවැනි පරිපථයක් මහෝපකාරී වෙයි
මෙම පරිපථය වන් ෂොට් හෙවත් එක් වර නමින් ද හැඳින්වෙයි
සුවිච පොළා පැනීම වැළැක්වුම සඳහා පොදු උපයෝගයක් ලෙසින් දැක්විය හැක
ද්වීස්ථායි, වර්ගයයෙහිදී පරිපථය කුමන තත්ත්වයක වුවද අත්‍යන්ත වශයෙන් පවතියි
පරිපථය එක් තත්ත්වයක සිට අනෙකට ක්ෂේපණය කිරීම සිදු කිරීමට බාහිර සිදුවීමක් හෝ පූරනයක් භාවිතා කල හැක
මෙවැනි පරිපථයක් රෙජිස්ටර හෝ ස්මෘති උපකරණ සාදා ගැනුමට මූලික තැනුම් කොටස වශයෙන් වැදගත් වෙයි
මෙම පරිපථය  පිළි-පොළ ලෙසින් ද හැඳින්වේ
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1344 සිට දැදිගම තමාගේම රාජධානියක් පවත්වා ගෙන ආ මෙම රජතුමා හතරවන බුවනෙකබාහු රජතුමාගෙන් පසු ගම්පොළ රාජ්‍යත්වයට පත් විය
හතරවන බුවනෙකබාහු රජුගේ කාලයේ මෙන්ම මෙම රජතුමාගේ කාලයෙත් සේනාධිලංකාර නම් අමාත්‍යාවරයා රජුටත් වඩා බලවත් වී සිටි අතර මෙම පුද්ගලයා දකුණු ඉන්දියානු පරපුරකට සම්බන්ධ බව මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන ශූරීන් පෙන්වා දී තිබේ
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1359 දී පස්වන පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගෙන් පසු රාජ්‍යත්වයට පත් වූයේ තුන්වන වික්‍රමබාහු රජතුමාය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1358 දී පමණ වික්‍රමබාහු නම් කුමාරයෙක් නිශ්ශංක අලගක්කෝනාර ගේ උපකාරය ඇතිව කැරැල්ලක් මෙහෙයවා ගම්පොළ සිහසුන පස්වන පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගෙන් පැහැරගෙන තුන්වන වික්‍රමබාහු නමින් රජ විය
මේ කැරැල්ල සඳහා උතුරේ ආර්ය චක්‍රවර්ති සහය වූ බව පිළි ගැනේ
තුන්වන වික්‍රමබාහු රජුගේ අගමැති වශයෙන් සිටි සේනාධිලංකාර ඉවත් කොට නිශ්ශංක අලගක්කෝනාර පත් විය
මේ වන විට යාපනයේ පාලකයා ව සිටි ආර්ය චක්‍රවර්ති මන්නාරමේ සිට පානදුරය දක්වා තොටුපලවල අයබදු රැස් කිරීමේ අයිතිය තමා යටතට ගත්තේය
මේ නිසා කෝට්ටේ බලකොටුව ඉඳි කළ අලගක්කෝනාර, ආර්ය චක්‍රවර්ති පළවා හැර බටහිර තොටුපොළවල අයිතිය ලබා ගත්තේය
මෙයට කුපිත වූ ආර්ය චක්‍රවර්ති නැවතත් ගම්පොළට ආක්‍රමණයක් මෙහෙය වීය
සාර්ථකව එයට මුහුණ දුන් අලගක්කෝනාර, ආර්ය චක්‍රවර්තීව පළවා හැරියේය
තුන්වන වික්‍රමබාහු රජුගෙ රාජ්‍ය කාලය හැටියට සැලකෙන්නෙ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1359 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1372 දක්වා කාලයයි
මේ රජුගෙන් පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1372 දී පස්වන බුවනෙකබාහු රජ බලයට පත් විය
සබැඳි පිටු 
 සිංහලේ රාජාවලිය

ගම්පොල රාජධානිය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ප්‍රවේශය
ඕපන් ඔෆිස් මිල අධික සංවෘත මූල මාදුකාංගයන්ට අමිල විසදුමකි
මෙම මෘදුකාංගය www
openoffce
org වෙබ් අඩවියෙන් නොමිලයේ බාගත කරගත හැක
මෙය මුදල් ගෙවා ලබාගතයුතු මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් මෘදුකාංගය‍ට නොදෙවෙනි මෙන්ම එහි නොපවතින වර්ධිත ගති ලක්ෂණද සහිතයි
දේශීයකරණය
මේ වන විට මෙම මෘදුකාංගය දේශීයකරණයටද ලක් වෙමින් පවතින අතර දැන්වනවිට (2010-04-14 දින වන විට) මෙම මෘදුකාංගයේ දේශීයකරණයට (සිංහල බසට) පරිවර්තිත OpenOffice
org 3.2 වර්ෂනයේ අවසාන නිකුතුව නොවන පිටපතක් ඉහත වෙබ් අඩවියේ http
//සිංහල%20පිටුව  ඔස්සේ ලබාගත හැක
ප්‍රජා සහය
මෙම මෘදුකාංගය භාවිතා කරන්නන් වෙනුවෙන් කැපවුණු ගූගල් සමූහයක්ද ක්‍රියාත්මක අතර     ලිපිනයෙන් මෙම සමූහයට සම්බන්ධ විය හැක
මෘදුකාංගය භාවිතය පිළිබඳ ගැටලු වලට විසදුම් මේ හරහා ලබාගත හැක
පද සැකසුම් මෘදුකාංගය

සංරචක
ඕපන් ඔෆිස් මෘදුකාංගය පහත සංරචකයන්ලෙන් යුක්තයි
 පද සැකසුම් මෘදුකාංගය
 පැතුරුම්පත
 අභිනයන මෘදුකාංගය හෙවක් ඉදිරිපත්කරණ මෆදුකාංගය
 දත්ත පදනම
 ග්‍රැෆික් මෘදුකාංගය
 ගණිතමය කෘත්‍ය මෘදුකාංගය

ප්‍රකාශන
LAKapps  ආයතනය මගින් ඕපන් ඔෆිස් සංරචක සඳහා ප්‍රකාශන අත්පොත් පෙළක් සම්පාදනය කරමින් පවතී
දැනට ඕපන් ඔෆිස් රයිටර් ( පද සැකසුම් මෘදුකාංගය) සහ ඕපන් ඔෆිස් කැල්ක් (පැතුරුම්පත) සඳහා අත්පොත් දෙකක් නිකුත් කර ඇත
මේවා PDF ගොනු ලෙස ලබා ගත හැකි අතර වීඩියෝ පුහුණු උදව් ලෙසද පවතී
මේවා LAKapps ආයතනයේ SVN සුරක්ෂිතාගාරයෙන් බාගත හැක
මෙය මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලයයේ පරිගණක විද්‍යා හා ඉංජිනේරු අධ්‍යනාංශය විසින් සම්පාදනය කර ඇත
ඕපන් ඔෆිස් රයිටර් - පදසැකසුම් මෘදුකාංගය නමින් ඉ-පොතක් දකුණු පළාත් සමුපකාර සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත්කර ඇති අතර එය මෙම විෂයය යටතේ වන පලමු සිංහල භාෂීය පුකාශනය වේ
එය PDF ගොණු ආකෘතියෙන් එම දෙපාර්තමේන්තුවේ නිළ වෙබ් අඩවියේ අතත්‍ය පොත් හලින්  බාගත කර ගත හැක
ලීබ්‍රා ඔෆිස්
ඕපන් ඔෆිස් සඳහා සහය දැක්වූ ප්‍රධාන ස්වේව්චා සංවර්ධකයින් එම ව්‍යාපෘකියෙන් ඉවත්ව වඩා නිදහස් කාර්යයාල මෘදුකාංග කට්ටලයක් ඕපන් ඔෆිස් පාදකව නිර්මාණය කිරීම සඳහා ප්‍රලේඛන පදනම නම් ස්වේච්ඡා සංවිධානය නිර්මාණය කරන ලදී
මේ හරහා වඩා‍ නිදහස් හා වානිජ ආයතන සම්බන්ධතාවයෙන් තොර කාර්යයාල මෘදුකාග කට්ටලයක් නිර්මාණය වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු විය හැක
බාහිර පුරුක්
 LAKapps 
  LAKapps SVN සුරක්ෂිතාගාරය
 අතත්‍ය පොත් හල 

FOSS මෘදුකාංග
පැරණි ප්‍රාදේශීය බෙදීම් වලට අනුව දඹදෙණිය " මායා " රටට අයත්වේ
එය කුරුණෑගලට සැතපුම් 18ක් නිරිත දෙසින් පිහිටියා වූ සුන්දර වන-
- ලැහැබකින් සපිරුණු මනස්කාන්ත පර්වතයකි
ව.1215 දී කාලිංග මාඝ පොළොන්නරු රාජධානිය ආක්‍රමණය කිරීමත් සමග රජරට ශිෂ්ටාචාරය බිඳවැටුණි
දරුණු ආක්‍රමණිකයෙකු වූ මාඝගේ ක්‍රියා කලාපයට බියෙන් රජරට සිටි ජනතාව තෙත් කලාපය වෙත වැඩි වශයෙන් සංක්‍රමණය වන්නට විය
කාලිංග මාඝගේ සේනා රට තුළට ඒම නවතාලීම පිණිස වනදුර්ග, ගිරිදුර්ග ආදී ස්වාභාවික ආරක්ෂක ස්ථානවල බලකොටු ඉදිකරගෙන ඒවා පාලනය කළ නායකයින් කිහිප දෙනෙක් විය
* සංඛ සෙනෙවියා - මිණිපේ ගංදෙනිය පර්වතය
* සුභ සෙනෙවියා - යාපහුව.

*බුවනෙකබාහු ආදිපාද - රුහුණේ ගෝවින්ද පර්වතය
තුන්වන විජයබාහු රජු
(1232-1236)

දඹදෙණි රාජධානියේ ආරම්භක පාලකයා වූයේ මෙතුමාය
හෙතෙම කලක් වන්නිනායකයෙකු ලෙස කටයුතු කළ අයෙකි
වයෝවෘද්ධ අවදියේ දී රාජ්‍යත්වයට පත්වූ මෙරජුට රජකම් කළ හැකිවූයේ වසර 4ක කාලයක් පමණි
තුන්වන විජයබාහු රජුගේ සේවාවන්
* කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණයට බියෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් කොත්මලේ සඟවා තිබූ දන්ත ධාතූන් වහන්සේ දඹදෙණියට වැඩමවා බෙලිගල කඳු මුඳුනේ දළදා මාළිගාවක් ඉදිකොට එහි තැම්පත් කිරීම
* දඹදෙණියේ විජයසුන්දරාරාමය ඉදිකිරීම
* කැලණි විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම
* බෞද්ධ පොත්පත් රචනා කිරිමට අධාර කිරීම
* උපසම්පදා මංගල්‍ය යලි පවත්වා සංඝ සංශෝධනයක් කරවීම
දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජු
තුන්වන විජයබාහු රජුගේ ජ්‍යේෂ්ඨ පුත්‍රයා වූ මෙතුමා දඹදෙණි රාජධානියේ සිටි ප්‍රබලතම පාලකයාය
කුඩා කාලයේදී රජ මාලිගාවේ ඇතිවූ කුමන්ත්‍රණයක් නිසා අගනුවරින් බැහැරව පිටිසර ගමක සැගවී සිටීමට මොහුට සිදුවූ බව ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ
සංඝරක්ඛිත මාහිමියන්ගෙන් අධ්‍යාපනය හැදෑරූ පරාක්‍රමබාහු කුමරු ,

" කලිකාල සාහිත්‍ය සර්වඥ පණ්ඩිත " යන උපාධි නාමයෙන් පිදුම් ලැබීය
සිංහලයේ පළමු මහා කාව්‍ය ලෙස සැලකෙන කව්සිළුමිණ මෙතුමාගේ කෘතියකි
රටේ ඒකීය භාවය ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා දිවිහිමියෙන් කටයුතු කළ මෙතුමා සතුරු උවදුරු කිහිපයකින් මෙරට මුදවාගනු ලැබීය
* වසර 40ක් පුරා මෙරට දැඩි අමානුෂික පාලනයක් ගෙනගිය කාලිංග මාඝ ක්‍රි
ව.1255 දී පලවා හැරීම
* චන්ද්‍රභානු නම් ජාවක ආක්‍රමණිකයා අවස්ථා දෙකකදී පරාජය කිරීම
බුදු දහමේ අභිවෘද්ධිය උදෙසා විශාල සේවාවක් දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් සිදු කළේය
* දඹදෙණියේ දළදා මන්දිරයක් ඉදිකොට දළදා වහන්සේ එහි තැම්පත් කිරීම
තමන්ට කුඩාකල සිටම උදව් උපකාර කළ

දේව පතිරාජ සෙනෙවියා ලවා රට සශ්‍රීක කරලීමටද දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජු අමතක නොකළේය
දඹදෙණි යුගය

පහත දැක්වෙන්නේ දඹදෙණි යුගයේ රජ කළ එක් එක් රජකුගේ රාජ්‍ය කාලයයි
තුන්වන විජයබාහු රජ - ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1232 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1236 දක්වා

දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජ - ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1236 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1270 දක්වා

හතරවන විජයබාහු රජ - ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1270 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1272 දක්වා

පළමු බුවනෙකබාහු රජ - ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1272 සිට යාපහුවට රාජධානිය ගෙන යන තෙක්

සාහිත්‍යය

විසුද්ධි මාර්ග සන්නය, කව් සිළුමිණ, සද්ධර්ම රත්නාවලිය, භෙසජ්ජමඤ්ජුසාව, සිංහල ථූප වංශය, සමන්ත කූට වර්ණනාව, පූජාවලිය, සිදත් සඟරාව හා එළු සඳෙස් ලකුණ,දෛවකාමදේනුව,හත්තවනගල්ල විහාර වංශය දඹදෙණි යුගයේ බිහි වූ ග්‍රන්ථ කිහිපයෙකි
බුත්සරණ නම් වූ ග්‍රන්ථයට පසුව බිහි වූ දහම් සරණ හා සඟ සරණ නම් වූ ග්‍රන්ථ ද දඹදෙණි යුගයේ බිහි වූ බවට අනුමාන කෙරේ
පියුම් මල නම් කෝෂ ග්‍රන්ථය ද මෙම යුගයේ බිහි විය
සබැඳි පිටු 
 සිංහලේ රාජාවලිය

නිරිතදිග රාජධානි]
ප්‍රවර්ගය
ශ්‍රී ලංකාවේ හාසය
අගනගර - ශ්‍රී ලංකාව
දඹදෙණිය යනු වයඹ පළාතෙහි පිහිටි අතිශය පුරා විද්‍යාත්මක වැදගත් කමක් ඇති නගරයෙකි
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වන මෙය කුරුණෑගල නගරයේ සිට කිලෝ මීටර් 31ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත
දඹදෙනි යුගය සිංහල සාහිත්‍යයෙහි ස්වර්ණමය යුගයක් සේ සැලකේ.

ඉතිහාසය

දඹදෙණිය ලංකාවේ අග නුවර බවට පත් වූයේ දහතුන් වන සියවසෙහිය
තුන්වන විජයබාහු රජතුමා ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1232 දී දඹදෙණිය අගනුවර කරගෙන රාජ්‍යත්වයට පත් වීම මෙහි ආරම්භයයි
ඉන්පසු දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජ, හතරවන විජයබාහු රජ හා පළමු බුවනෙකබාහු රජ පිළිවෙළින් එහි රාජ්‍යත්වයට පත් වූහ
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1272දී පළමුවන බුවනෙකබාහු රජතුමා තම රාජධානිය යාපහුවට ගෙන යාම  දඹදෙණි යුගයේ අවසානය විය
තුන්වන විජයබාහු රජතුමා විසින් කරවන ලද විජයසුන්දරාරාමය අද ද දක්නට ඇතත්, දඹදෙණිය රාජධානිය නම් හඳුනා ගත හැක්කේ නටබුන්වලින් පමණෙකි
නිරිතදිග රාජධානි
සැරිසර 

සැරිසර
කොම් (www
com) යනු සිරිලක චමත්කාරය මුලු ලොවටම විදහා දැක්වීම සදහාම සකස් කරන ලද වෙබ් අඩවියකි
සැරිසර මගින් නුවරඑළිය හා ආසන්න සංචාරක පුරවරයන්හි විස්තර සහ සිරිලක පුරා විවිධ වූ විනෝද චාරිකා ගමන් කිරීමට අදාල මග පෙන්වීම සහ නොමිලයේ උපදෙස් ලබාදීම සිදුකරයි
නුවරඑළිය බදුල්ල වැනි තැන් වල පිහිටි නවාතැන් ස්ථාන අඩංගු තැනක් ලෙසද මෙය ගත හැක

වැඩිපුර http
com
--192.248.48.9 09
06, 6 අප්‍රේල් 2010 (යූටීසී)
ශ්‍රී ලංකාවේ සම්මත ඔරලෝසු වේලාව යනු  ශ්‍රී ලංකාවේ සම්මත වේලාවයි. වර්තමානයේ මෙය GMT/UTC ට වඩා පැය 5 යි මිනිත්තු 30ක් ඉදිරියෙන් ඇත
(UTC+05
අතීතය

සිංහලේ
 ක්‍රි
ව. 1815ට පෙර
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව

 ක්‍රි
ව 1815 සිට 1905 ජූලි 01 දක්වා
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ භාවිතාවූ සම්මත වේලාව වූයේ මදුරාසි සම්මත වේලාව හෙවත් ග්‍රිනිච් වේලාවට වඩා පැය 05 යි මිනිත්තු 21 කින් වැඩි වේලාවයි.

 ක්‍රි
ව. 1905 ජූලි 01 දින දහවල් 12.00 සිට බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ සම්මත වේලාව ග්‍රිනිච් වේලාවට වඩා පැය 05 යි මිනිත්තු 30 කින් වැඩි වේලාව භාවිතා විය
1942 ජනවාරි 05 දින සිට 1942 අගෝස්තු මස 31 දින දක්වා යුධ කාලයේ අවශ්‍යතාවය මත  ග්‍රිනිච් වේලාවට වඩා පැය 06 කින් වැඩි වේලාව භාවිතා විය
1942 අගෝස්තු මස 31 වනදා සිට 1945 ඔක්තෝබර් මස 14 වනදා දක්වා ග්‍රිනිච් වේලාවට වඩා පැය 06 මිනිත්තු 30 කින් වැඩි වේලාව ලංකාවේ සම්මත වේලාව විය
ලංකාව

නැවත 1945 ඔක්තෝබර් මස 14 වනදා සිට  ග්‍රිනිච් වේලාවට වඩා පැය 05 මිනිත්තු 30 කින් වැඩි වේලාව ලංකාවේ සම්මත වේලාව විය
ශ්‍රී ලංකාව

 1996 මැයි මස 25 වන දා රාත්‍රී 12 සිට වේලාව මිනිත්තු 60 කින් වැඩි කරන ලදී
එවක් පටන් ශ්‍රී ලංකාවේ සම්මත වේලාව ග්‍රිනිච් වේලාවට වඩා පැය 06 මිනිත්තු 30 කින් වැඩි විය
1996 ඔක්තෝබර්  මස 26 වන දා රාත්‍රී 12 සිට මිනිත්තු 30 කින් අඩු කරන ලදී
එවක් පටන් ශ්‍රී ලංකාවේ සම්මත වේලාව ග්‍රිනිච් වේලාවට වඩා පැය 06 කින් වැඩි විය
2006 අප්‍රේල් මස 14 වනදා රාත්‍රී 12 සිට තවත් සිට මිනිත්තු 30 කින් අඩු කරන ලදී
එවක් පටන් මේ දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ සම්මත වේලාව ග්‍රිනිච් වේලාවට වඩා පැය 05 මිනිත්තු 30 කින් ඉහලය
ආශ්‍රිත 
 ලංකාද්වීපයේ සම්මත ඔරලෝසු වේලාවේ වෙනස්වීම්

මූලාශ්‍ර

වේලාව - ශ්‍රී ලංකා
වේලා කලාප
වේලාව පිළිබඳ සම්මත
සූර්ය දවසක් හෙවත් සිංහල දවසක් හෙවත් ලිත් දවසක් යනු හිරු නැගීමේ සිට ඊලඟ දින හිරු නැගීම දක්වා කාලයයි
දවසකට (සිංහල) පැය 60කි
සුමානය / සතිය
සඳුදා

කුජදා

බුධදා

ගුරුදා

කිවිදා

ශනිදා

රිවිදා

ආශ්‍රිත ලිපි
 උදයාදී පැය
 සිංහල මාස
 සිංහල මිණුම් ඒකක
 රාහු කාලය

කාලය මැනීම - සිංහල ක්‍රම
සූර්ය දවස්
කාලය මැනීමේ ඒකක
දිග අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ 6 වන ස්ථානය හිමිවන අතර දිගින් කී
142 ක් එනම් සැතපුම් 88ක් පමණ වේ
අතිතයේ ජජ්ජර නදිය ලෙස හඳුන්වන ලද මේ දැදුරු ඔයේ ඉතා කුඩා කාලයකදී ජල මට්ටම සීග්‍ර ලෙස ඉහල යන බව සැලකේ. මේ නිසාම "අප්පට පුතේ" කියූ කතාවක් ජනප්‍රවාදයේ පැවත එයි
කෙසේ නමුදු මෙම සීග්‍ර ජල මට්ටම ඉහල යෑම හේතුවෙන් වසරකට මරණ කිහිපයක්ම සිදුවේ
බතලගොඩ ජලාශය පෝෂණය වන්නේද දැදුරු ඔය මගින් වේ
දැදුරු ඔය හරස් කර දැදුරුඔය ජලාශය ඉදි කර ඇත
නිකවැරටිය නගරය ආසන්නව මේ ගංගා නිම්නයේ අයියනායක දෙවියන් (කුඹුක්කන් යෝධයා ලෙස සැලකේ.) උදෙසා කල දෙවොලක් පිහිටා ඇත
නදී - ශ්‍රී ලංකා
දැදුරු ඔය ජලාශය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දැදුරු ඔය හරස්කොට ඉදිකරනු ලැබූ ජලාශයක් වේ
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ මිනුවංගැටේ ගම ආශ්‍රිතව ඉදිකෙරිණ
මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ ජල වේලි

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන
ගාමිණී කුලරත්න විරුවාගේ උපන් ගම

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කරන්නේ වී වේලීම සඳහාය
ආශ්‍රිත ලිපි 
 පැදුර

පැදුරු සහ මාගල්
කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් තුමන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය විසින් 1886 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස පළමුවෙනි දින කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදි
එය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම පාසල් අතරින් එකකි
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියතම බෞද්ධ පාසලක් වන අතර විශිෂ්ඨම පාසල් අතරින් එකකි
ආනන්ද විද්‍යාලය ජාතික පාසලක් වන අතර ප්‍රාථමික හා ද්වීතීක යන අංශ දෙකෙන්ම අධ්‍යාපන කටයුතු පැවැත්වේ
ඉතිහාසය 
ආනන්ද විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලද්දේ බෞදධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය විසිනි
ආරම්භයේදී එය හඳුන්වනු ලැබුවේ ඉංග්‍රීසි බෞද්ධ පාසල ලෙසිනි
එහි පරමාර්ථය වූයේ ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනයක් ලැබීමට මිෂනාරි පාසල්වලට යාමට සිදුවන බෞද්ධ සිසුනට, බෞද්ධ පරිසරයක් තුළ ඉංග්‍රීසි බසින් ශිල්ප හැදෑරීමට අවකාශ සැලසීම යි
මන්දයත් එකල බෞද්ධ දරුවන්ට ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනය ලැබීමට සිදු වූයේ මිෂනාරි ඉංග්‍රීසි පාසල් වලිනි
1886 වසරේ නොවැම්බර් මස පළමුදින ළමුන් 37 දෙනෙකුගෙන් යුතුව නො 61, මැලිබන් වීදිය, පිටකොටුව යන ස්ථානයේදී පාසල ප්‍රථමයෙන් ආරම්භ කරන ලදි
පළමු විදුහල්පතිතුමන් වූයේ සී. ඩබ්ලිව්. ලෙඩ්බීටර් මැතිඳුන්ය
1889 වසරේදී පාසල නො 19, ප්‍රින්ස් වීදිය යන ස්ථානයට ගෙන යන ලද නමුත් 1895 වර්ෂයේදී, ඒ. ඊ. බුල්ජන්ස් මැතිඳුන් විදුහල්පතිව සිටි සමයේදී මරදානේ දැනට පිහිටි ස්ථානයට ගෙනයන ලද අතර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර උපස්ථායක, ධර්ම භාණ්ඩාගාරික මහරහත් ආනන්ද හිමිගේ නමින් පාසල ආනන්ද විද්‍යාලය ලෙස නම් කරන ලදි
ඉතිහාසය 
 1881 පෙබරවාරි 8
කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් තුමන්ගේ පැමිණීම
1885 මැයි 29
සී. ඩබ්ලිව්. ලෙඩ්බීටර් මැතිඳුන්ගේ පැමිණීම
1886 ඔක්තෝම්බර් 22
ඉංග්‍රීසි - බෞද්ධ මන්දිරයේ ආරම්භය
1886 ඔක්තෝම්බර් 23
හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමිගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පිටකොටුවේදී බෞද්ධ මහා සම්මේලනය පැවැත්වීම
1886 නොවෙම්බර් 1
නො 61, මැලිබන් වීදීයේදී ඉංග්‍රීසි - බෞද්ධ පාසල ආරම්භ කිරීම
1889 ජනවාරි 16
ප්‍රථම ත්‍යාග ප්‍රධානෝත්සවය පැවැත් වීම
1889 මාර්තු
ඉංග්‍රීසි - බෞද්ධ පාසලේ ලියාපදිංචිය
1889 මැයි 27
පළමු විභාගය පැවැත්වීම
1889 අගෝස්තු
නො 61, මැලිබන් වීදියේ සිට නො 19, ප්‍රින්ස් වීදියට පාසල ගෙන යාම
1889 දෙසැම්බර්
කේම්බ්‍රිජ් ජූනියර් විභාගය සමත් වු ප්‍රථම ආනන්දියා බවට ජේ.පී.ආර්. වීරසූරිය මහතා පත්වීම
ඒ. ඊ. බුල්ජන්ස් මැතිඳුන් විදුහල්පති ලෙස පත්වීම
1890 මාර්තු 1
මිෂනාරි පාසල් වල විරෝධය හේතුවෙන් පාසල නො 54, මැලිබන් වීදියට ගෙනයාම
1890 ඔක්තෝම්බර්
දෙවන ත්‍යාග ප්‍රධානොත්සවය පැවැත් වීම
1891 නොවැම්බර්
කේම්බ්‍රිජ් ජූනියර් විභාගය ජර්මන් බසින් සමත් වූ ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකිකයා බවට ආනන්ද ශිෂ්‍ය සී.සී. ජයතිස්ස මහතා පත්වීම
1892 සැප්තැම්බර්
ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව 200ක් බවට පත්වීම
1893 නොවැම්බර්
ගොඩනැගිලි අරමුදලක් ආරම්භ කිරීම
1892 - 1895
ශ්‍රී සුමංගල හිමි විසින් කළමනාකාරීත්වය දැරීම
ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව 270ක් බවට පත් වීම
1894 ජනවාරි 1
ටියුඩර් රාජපක්ෂ මැතිතුමන් විසින් පරණ වීදිය පෙදෙසින් අක්කර 3.2ක් පාසල සඳහා පරිත්‍යාග කිරීම
1895 අගෝස්තු 17
ඉංග්‍රීසි - බෞද්ධ පාසල ආනන්ද විද්‍යාල බවට පත්වීම
විශේෂ අවස්ථා 
ආනන්ද ඉතිහාසයේ විශේෂ අවස්ථා ලෙස, ආසියාවේ ප්‍රථම නොබෙල් සම්මාන ලාභියා වන රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්තුමා 1922 වසරේ නොවැම්බර් දහවන (10) දින පාසලේ වාර්ෂික ත්‍යාග ප්‍රධානෝත්සවයට ආරාධිත අමුත්තා ලෙසින් සහභාගීවීම සහ 1927 වසරේ මහත්මා ගාන්ධිතුමන්ගේ පැමිණීම දැක්විය හැක
ආනන්ද විද්‍යාලයේ අද දවස 

අක්කර 20ක භූමි භාගයක් පුරා පැතිර ඇති පාසලේ 13 වසර දක්වා පංති පැවැත්වෙන අතර සිසුන් 8000කට අධික ප්‍රමාණයක් අධ්‍යාපනය ලබයි
සිප් සතර ලබා දීම සඳහා ලාල් දිසානායක  විදුහල්පතිතුමන්ගේ ප්‍රධානත්වය යටතේ 400ක පමණ අදුරු මඩුල්ලක් සිටිති
2020 වසරේදී සත්මහල නම් ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකර විවෘත කරන ලදී
සමිති සහ සංගම් 

බෞද්ධ සංගමය
ගුවන් විදුලි සංගමය
ප්‍රවෘත්ති විකාශන ඒකකය
සෞඛ්‍යදාන ඒකකය
රිය නියාමක ඒකකය 
බාලදක්ෂ සමාජය
ශිෂ්‍ය භට බලකාය
තොරතුරු තාක්ෂණ සමාජය
සංගීත කවය
නර්තන කවය
සිංහල සාහිත්‍ය සංගමය
හෙළ සිසු හවුළ
තාරකා විද්‍යා සංගමය
පුරාවිද්‍යා සංගමය
ජීව විද්‍යා සංගමය
වාණිජ සංගමය
කථික සමාජය
ඉංග්‍රීසි නාට්‍ය සංගමය
ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය සංගමය
පරිසර සංගමය
පුරාවිද්‍යා සංගමය
ඉන්ටරැක්ට් සමාජය
සිංහ සමාජය
ගණිත සංගමය
ජාතික ඉතිරි කිරීමේ බැංකුව
ඡායාරූප කලා සංසදය 
දැණුම මිනුම සමාජය
නව නිපයුම් ඒකකය
අමද්‍යප සංගමය

නිවාස 

පාසලේ ශිෂ්‍යයන් නිවාස 4කට බෙදා ඇත
පරාක්‍රම නිවාසය

පාට -  රතු

විජය නිවාසය

පාට -  තද කොල

අශෝක නිවාසය

පාට -  තද දම්

ගැමුණු නිවාසය

පාට -  නාවික නිල්

පුරාණ සිංහලේ රජවරුන්ගේ නම් වලින් නිවාස නම් කර ඇත
නිවාසාන්තර මලල ක්‍රීඩා උත්සවය සෑම වසරකම මුල් වාරයේදි පැවැත්වේ
සුලෝහිත සංග්‍රාමය 
සුලෝහිත සංග්‍රාමය යනු ආනන්ද විදුහල හා නාලන්දා විද්‍යාලය කොළඹ අතර 1925 වර්ෂයේ සිට වාර්ෂිකව පැවැත්වෙනු ලබන මහා ක්‍රිකට් සංග්‍රාමයයි
මේ දක්වා ආනන්ද විද්‍යාලය බිහිකල ක්‍රිකට් විරුවන් ගණන අති මහත්ය
සිදත් වෙත්තමුණි,
අජිත් ද සිල්වා,
සුනිල් වෙත්තමුණි,
මිත්‍ර වෙත්තමුණි,
බ්‍රෙන්ඩන් කුරුප්පු,
අර්ජුන රණතුංග,
මාවන් අතපත්තු,
දුලිප් සමරවීර,
සංජීව රණතුංග,
ධම්මික රණතුංග,
හේමන්ත වික්‍රමරත්න,
තිලාන් සමරවීර,
සචිත්‍ර සේනානායක,
තිළිණ කණ්ඩම්බි,
මුතුමුදලිගේ පුෂ්පකුමාර,
මහේල උඩවත්ත,
චන්දික හතුරුසිංහ,
අවිශ්ක ගුණවර්ධන,
භාතිය පෙරේරා,
ප්‍රසන්න අමරසිංහ,
අකලංක ගනේගම,
ඕෂධී වීරසිංහ,
දිනේශ් චන්දිමාල්

ක්‍රීඩා සංගම් 

  
    
මලල ක්‍රීඩා
ඔරු පැදීම
පිහිනුම්
ක්‍රිකට් 
චෙස්
කැරම්
පාපන්දු
පැසි පන්දු
අංගම්පොර
    
කබඩි
බැඩ්මින්ටන්
ටෙනිස්
හොකී
බාලදක්ෂ
ස්කොෂ්
බේස්බෝල්
වොලිබෝල්
    
බොක්සිං
වූෂු
කරාතේ
ජූඩෝ
ජිම්නාස්ටික්
මේස පන්දු
රගර්
කබඩි
තුර්යවාදක ඛණ්ඩය(බටහිර)
ශිෂ්‍ය භට

පාසල් ගීතය
දින දින කිතු ගොස බෝවී - වැජඹෙනු අනඳ ප මාතා //
    සුදිලී - ජයවී - ලොවෙහී
සාදා දීලා සිප්සත හා - කලා ද විනේ ද පහදා //
    එඩිතර සිංහල දරු කැල සදාල
දින දින කිතු ගොස බෝවී - වැජඹෙනු අනඳ ප මාතා //
    ලකෙහී බෝ ආනන්දේ පතුරා
අනඳ තෙරුන් සේ ලෝ වැඩ සලසා //
    පේවී සේවේ නිසා වෙසේවා
පමාද නොවෙමූ තිලෝන දෙසුසේ
    දින දින කිතු ගොස බෝවී - වැජඹෙනු අනඳ ප මාතා //

ගීතයට සවන් දෙන්න
සම්මාන හා කුසලාන 

 ෆ්‍රිට්ස් කූන්ස් අණුස්මරණ කුසලානය - පාසල් දිවිය තුල ලබා ගත හැකි ඉහලම සම්මානය මෙය වන අතර සෑම වසරකම පාසලින් පිටව යන "විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයා" වෙනුවෙන් පිරිනැමේ
විශිෂ්ඨම ක්‍රීඩකයා(MOS)
 අනඳ පද්ම - ශිෂ්‍යකු ලෙස ක්‍රීඩාවෙන් විශිෂ්ඨ දක්ෂතා පෙන්වන්නන්ට පිරිනැමේ
අනඳ ප්‍රදීප - අ
ස (උ/පෙළ) විශිෂ්ඨ ලෙස සමත්වන්නන්ට පිරිනැමේ
ආනන්ද විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගම් 

	 ආදි ආනන්දීය බෞද්ධ සංගමය
      එක්සත් රාජධානියේ ආදි ආනන්දීයන්ගේ සංගමය
      එක්සත් ජනපද්යේ ආදි ආනන්දීයන්ගේ සංගමය
      ආදි ආනන්දීයන්ගේ සංගමය, වික්ටෝරියා ප්‍රාන්තය, ඕස්ට්‍රේලියාව (OAAV)
      ජපානයේ ආදි ආනන්දීයන්ගේ සංගමය (OAAJ)
	 ආදි ආනන්දීය ගුවන් විදුලි සංගමය
	 ආනන්ද වානිජ සංගමය	 
	 ආනන්ද විද්‍යාලයීය ආදි නේවාසිකයන්ගේ සංගමය	 
	 ආනන්ද විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය - දකුණු පළාත	 
	 ආනන්ද විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය - ගම්පහ ශාඛාව	 
	 ආනන්ද විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය - කෑගල්ල ශාඛාව	 
	 ආනන්ද විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය - කළුතර දිස්ත්‍රික් ශාඛාව 	 	 
	 ආදි ආනන්දීය කැළණි වැලි සංගමය	 
	 ආදි ආනන්දීය මාධ්‍ය කවය	 
	 ආදි ආනන්දීය බාලදක්ෂ සංගමය	 
	 ආදි ආනන්දීය ක්‍රීඩා සමාජය	 
	 ආනන්ද විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය - රත්නපුර ශාඛාව

ආනන්දයෙන් බිහිවූ විශිෂ්ඨයන්
ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් දැයට දායාද කළ විශිෂ්ඨ චරිත බොහෝ ය
මහාචාර්ය විද්‍යාජෝති වී. කේ. සමරනායක, මහාචාර්ය ඩබ්ලිවු
එස්. කරුණාරත්න, ඩී. ජේ. විමලසුරේන්ද්‍ර, හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය රත්නසිරි වික්‍රමනායක, කථානායක කරූ ජයසූරිය, ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් වන අර්ජුන රණතුංග, මාවන් අතපත්තු ඒ අතරින් කීපදෙනෙකි
එමෙන්ම යුධ ජයග්‍රහණය කිරීම පිණිස දායක වූ එය මෙහෙය වූ ආරක්ෂක ලේකම් ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, හිටපු හමුදාපති සරත් ෆොන්සේකා , ත්‍රිවිධ හමුදාපතිවරුන් ඇතුලුව පොලිස්පති හා සිවිල් බලකායේ සභාපති ද යුධ සේනාංක මෙහෙයවූ සේනාංකාධිපතිවරුන් බොහෝ දෙනෙක්ද ආදි ආනන්දියෝ වූහ
ආනන්දයේ විදුහල්පතිවරු 

 සී. ඩබ්ලිව්. ලෙඩ්බීටර් මැතිතුමා (1886 - 1890)
 ඒ. ඊ. බුල්ජන්ස් මැතිතුමා (1890 - 1898)
 සර් ඩී. බී. ජයතිලක මැතිතුමා (1898 - 1908)
 ජේ. ටී. ඩේවිස් මැතිතුමා (1908 - 1909)
 එම්. සී. මුවර් මැතිතුමා (1910 - 1913)
 ෆ්‍රිට්ස් කූන්ස් මැතිතුමා (1914 - 1917)
 සී. වී. රණවක මැතිතුමා (1917 - 1918)
 පී. ද එස්. කුලරත්න මැතිතුමා (1918-1943)
 ආචාර්‍ය ජී. පී. මලලසේකර මැතිතුමා (1932 - 1943)
 ඒ. බී. පෙරේරා මැතිතුමා (1943 - 1945)
 එල්. එච්. මෙත්තානන්ද මැතිතුමා (1945 - 1954)
 එස්. ඒ. විජේතිලක මැතිතුමා (1954 - 1960)
 එම්. ඩබ්ලිව්. කරුණානන්ද මැතිතුමා (1961 - 1964)
 ලුතිනන් කර්නල් ඊ. ඒ. පේරුසිංහ මැතිතුමා (1964 - 1969)
 කර්නල් ජී. ඩබ්ලිව්. රාජපක්ෂ මැතිතුමා (1968-1980)
 එස්. කේ. නෙත්තානන්ද මැතිතුමා (1981 - 1982)
 කර්නල් වී. එස්. කුඩලිගම මැතිතුමා (1982 - 1988)
 ඒ. පී. ගුණරත්න මැතිතුමා (1988 - 1995)
 ටී. බී. දමුණුපොල මැතිතුමා (1995 - 2001)
 බී. ඒ. අබේරත්න මැතිතුමා (2001 - 2008)
 එල්. එම්. ඩී. ධර්මසේන මැතිතුමා (2009 - 2013)
 කිත්සිරි ලියනගමගේ මැතිතුමා (2013 - 2016)
 එස්. එම්. කීර්තිරත්න මැතිතුමා (2016 - 2021)
 ලාල් දිසානායක මැතිතුමා (2021-වර්තමානය)

විශිෂ්ඨ ගුරුවරුන් 
පුජ්‍ය අග්‍ර මහා පණ්ඩිත බලංගොඩ ආනන්ද  මෛත්‍රීය මහා නාහිමි
 ආචාර්‍ය
ඩී. බී. ජයතිලක මැතිතුමා
 කේ. එම්. රත්නපාල සූරීන්
 ලයනල් රන්වල මැතිතුමා
 මහාචාර්‍ය
ජී. පී. මලලසේකර මැතිතුමා
 සිකිම් මහින්ද හිමි
 ටී. බී. ජයා මැතිතුමා
 පූජ්‍ය කොටගම වාචිස්සර හිමි
 ආර්. එම්. අබේවර්ධන මැතිතුමා
 එම්. කේ. එන්. පනික්කාර් මැතිතුමා
 වී. තණබාලසිංහම් මැතිතුමා
 ඩබ්ලිව්. එච්. බොතේජු මැතිතුමා

වැදගත් සිදුවීම් 
 පැසි පන්දු ක්‍රීඩාව පළමුවෙන්ම ආරම්භ කල ප්‍රථම පාසල 
 නාවික ශිෂ්‍ය භට කණ්ඩායමක් ආරම්භ කල ප්‍රථම පාසල
 එක්සත්ජාතින්ගේ ආදර්ශ සැසියක් පැවැත්වු  ප්‍රථම පාසල
(1994 දි)

සටහන්

බාහිර සබැඳුම්
Ananda College
AnandaNET
Ananda Old Boys Association (ආදි ශිෂ්‍ය සංගමයේ වෙබ් අඩවිය)
Nalanda College, Sri Lanka
ආදි ආනන්දීය 2004 කණ්ඩායම 
ආදි ආනන්දීය 2005 කණ්ඩායම 
ආදි ආනන්දීයන්ගේ 94 කණ්ඩායම

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පාසල්

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්
ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
බෞද්ධ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
රජයට පවරාදුන් පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
රජයට පවරාදුන් පරමවිඥානාර්ථ පාසල්
කොළඹ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ල
ංකාව යනු  පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල 1948 සිට  1972 දක්වා පැවැති  ස්වාධීන  ඩොමීනියන් රාජ්‍යයකි
1947 ලංකා නිදහස් පණත 1947 විසින් නව ඩොමීනියන් රාජ්‍යය සඳහා භාවිතා කරනුයේ "ලංකාව" යන නාමයයි
පණත තුල කිසිතැනෙක  "ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය" යන පදය භාවිතා වන්නේ නැත
), 1948දී, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවට නිදහස ප්‍රදානය කෙරුනේ ලංකාව ලෙසිනි
1972දී,  පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ජනරජයක් බවට ලංකාව පත්වූ අතර, එහි නම "ශ්‍රී ලංකාව" බවට වෙනස් කෙරිනි
ලංකාව,  ඉන්දියාවේ දකුණු දිග වෙරළෙන් කිමී 31 පමණ දුරකින් පිහිටි දකුණු ආසියාවේ, දිවයින් රාජ්‍යයක්ව පැවතුණි
ඉතිහාසය

නිදහස සහ වර්ධනය 
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව, නිදහස සඳහා මහජන පීඩනය වැඩි විය
1948 පෙබරවාරි 4 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය කළ ලංකාවේ යටත් විජිතය නිදහස ලබා ගත් අතර එම දිනයේම සංශෝධිත ව්‍යවස්ථාවක් ක්‍රියාත්මක විය
1947 ලංකාවේ නිදහස් පනත යටතේ නිදහස ලබා දෙන ලදී
එක්සත් රාජධානිය සමඟ ඇති කරගත් හමුදා ගිවිසුම් මගින් බ්‍රිතාන්‍යයේ ගුවන් හා මුහුදු කඳවුරු නොනවත්වා ආරක්ෂා විය
බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරීන් ද ලංකා හමුදාවේ ඉහළ පෙළේ බොහෝ දෙනා පුරවා ගත්හ
ලංකාවේ පළමු අග්‍රාමාත්‍යවරයා බවට දොන් සේනානායක පත්විය
පසුව 1948 දී ලංකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වය සඳහා ඉල්ලුම් කළ විට සෝවියට් සංගමය අයදුම්පත නිෂේධ කළේය
මෙයට එක් හේතුවක් වූයේ ලංකාව නාමිකව ස්වාධීන යැයි සෝවියට් සංගමය විශ්වාස කළ අතර බ්‍රිතාන්‍යයන් තවමත් එහි පාලනය ක්‍රියාත්මක කළේ සුදු, උගත් ප්‍රභූ පැලැන්තියට ආණ්ඩුවේ පාලනය තිබූ බැවිනි
1949 දී ශ්‍රී ලංකා දෙමළ නායකයින්ගේ එකඟතාවය ඇතිව එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව ඉන්දියානු දෙමළ වතු කම්කරුවන්⁣ගේ පුරවැසි භාවය අහෝසි කරන ලදී
1950 දී ලංකාව කොළඹ සැලැස්මේ මුල් සාමාජිකයන්ගෙන් කෙනෙකු වූ අතර ශ්‍රී ලංකාව සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි
දොන් සේනානායක 1952 දී  මිය ගිය අතර ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් ඩඩ්ලි සේනානායක  පත්විය
කෙසේ වෙතත්, 1953 දී - එක්සත් ජාතික පක්ෂයට එරෙහිව වාමාංශික පක්ෂ විසින් කරන ලද දැවැන්ත මහා "හර්තාල්" වැඩ වර්ජනයකින් - ඩඩ්ලි සේනානායක ඉල්ලා අස්විය
ඔහුගෙන් පසු ජෙනරාල් ශ්‍රීමත් ජෝන් එල්.  කොතලාවල එම තනතුරට පත්විය
ඩී.එස්. සේනානායකගේ පෞද්ගලික කීර්තිය හෝ දේශපාලන බුද්ධිය ඩග්ලිට නොතිබුනි
ඩී. එස්. සේනානායක විසින් අත්හිටවූ ජාතික භාෂා ප්‍රශ්නය ඔහු විසින් ගෙන එන ලදී
ලංකාවේ රැජින වන දෙවන එලිසබෙත් 1954 දී අප්‍රේල් 10 සිට 21 දක්වා දිවයිනේ සංචාරය කළාය
(ඇය ජනරජයක් බවට පත්වීමෙන් පසු 1981 දී ඔක්තෝබර් 21 සිට 25 දක්වා සංචාරය කළාය)
1956 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂය, මහජන එක්සත් පෙරමුන විසින් පරාජයට පත් කරන ලද අතර එයට සොලමන් බණ්ඩාරනායකගේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (එස්එල්එෆ්පී) සහ පිලිප් ගුණවර්ධනගේ විප්ලවකරි ලංකා සම සමාජ පක්ෂය ඇතුළත් විය
බණ්ඩාරනායක 1930 ගණන්වල සිට සිංහල ජාතිකවාදී ලොබිය පෝෂණය කළ දේශපාලඥයෙකි
ඔහු ඉංග්‍රීසි වෙනුවට සිංහල පමණක්  රාජ්‍ය භාෂාව ලෙස ආදේශ කළේය
ජී. ජී. පොන්නම්බලම් විසින් මුදා හරින ලද වාර්ගික දේශපාලනයට එරෙහි වීමට උත්සාහ කළ ප්‍රධාන සිංහල ප්‍රකාශකයා ඔහු විය
මෙම පනත සිංහල පමණක් පනත් කෙටුම්පත ලෙස හැඳින්වූ අතර සිංහල පාසල් හා විශ්ව විද්‍යාලවල උගන්වන භාෂාව බවට පත් කළේය
මෙය දෙමළ කෝලාහල ඇති කළේ ඔවුන් දෙමළ භාෂාව කතා කළ නිසාත් එය නිල භාෂාවක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් නොවූ නිසාත් ය
මෙම කෝලාහල අවසන් වූයේ අගමැති බණ්ඩාරනායකගේ ඝාතනයෙනි
ඔහුගේ වැන්දඹුව වන සිරිමාවෝ සිය සැමියාගෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව ලෙස පත් වූ අතර ලොව ප්‍රථම කාන්තා අගමැතිනිය ලෙස තේරී පත් විය
1957 දී බ්‍රිතාන්‍ය කඳවුරු ඉවත් කරන ලද අතර ලංකාව නිල වශයෙන් “නොබැඳි” රටක් බවට පත්විය
පිලිප් ගුණවර්ධනගේ සංකල්පයක් වූ වී ඉඩම් පනත සම්මත වූ අතර, ඉඩම් හිමියන්ට නොපැමිණි ඉඩම් හිමියන්ට වැඩි අයිතිවාසිකම් ලබා දෙමින්
ප්‍රතිසංස්කරණය

ජුලි මාසයේ පැවති මැතිවරණයෙන් සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක ලොව ප්‍රථම වරට තේරී පත් වූ රාජ්‍ය නායිකාව බවට පත්විය
ඇගේ රජය දෙමළ ජනයා සමඟ තවදුරටත් ගැටුම් වළක්වා ගත් නමුත් එක්සත් ජනපද රජයේ කොමියුනිස්ට් විරෝධී ප්‍රතිපත්ති එක්සත් ජනපද ආධාර කපා හැරීමට හා වර්ධනය වන ආර්ථික අර්බුදයකට තුඩු දුන්නේය
එක්සත් ජාතික පක්ෂය නැවත බලයට ගෙන ඒමට අදහස් කරන බෞද්ධ නොවන දක්ෂිනාංශික හමුදාව සහ පොලිස් නිලධාරීන්ගේ කුමන්ත්‍රණයකින් පසුව, බණ්ඩාරනායක මහතා තෙල් සමාගම් ජනසතු කළේය
මෙය කැන්සාස් තෙල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සමුපකාරයේ ආධාරයෙන් කැඩී ගිය තෙල් කාටල් විසින් රට වර්ජනය කිරීමට හේතු විය
1962 දී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ රැඩිකල් ප්‍රතිපත්ති යටතේ බොහෝ බටහිර ව්‍යාපාරික වත්කම් ජනසතු කරන ලදී
අත්පත් කරගත් වත්කම් සඳහා වන්දි ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදය හා එක්සත් රාජධානිය සමඟ ආරවුල් ඇති විය
එවැනි ප්‍රතිපත්ති ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බලය තාවකාලිකව පහත වැටීමට තුඩු දුන් අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය කොන්ග්‍රසයේ ආසන ලබා ගත්තේය
කෙසේ වෙතත්, 1970 වන විට, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය යළිත් වරක් ප්‍රමුඛ බලවේගය විය
1971 කැරුල්ල

1964 දී බණ්ඩාරනායක මහත්මිය LSSP සමඟ ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂයක් සමඟ ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා සමඟ මුදල් ඇමති ලෙස සන්ධාන රජයක් පිහිටුවීය
එසේ වුවද, සිරිමාවෝ අන්ත වාමාංශය තෘප්තිමත් කිරීමට අසමත් වීමෙන් පසුව, මාක්ස්වාදී මහජන විමුක්ති පෙරමුණ 1971 දී ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීමට උත්සාහ කළේය
1972 දී බ්‍රිතාන්‍ය, සෝවියට් හා ඉන්දියානු ආධාර ඇතිව කැරැල්ල මැඩපවත්වන ලදී
රාජධානියේ අවසානය

ක්‍රි
ව. 1972 මැයි 22 දින ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් මගින් නව ව්‍යවස්ථාව සම්මත කරන ලදී
එමගින් රටේ සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි නම ශ්‍රී ලංකා ලෙස වෙනස් කරන ලදී
රට නිල වශයෙන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් බවට පත් වූ අතර විලියම් ගෝපාලව ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය
රජය සහ දේශපාලනය

ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් නිර්මාණය කරන ලද්දේ ද්වි පාර්ශ්වික ව්‍යවස්ථාදායකයක් සහිත සෙනෙට් සභාවක් සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්, ජනප්‍රිය ලෙස තේරී පත් වූ සභාව වක්‍රව සෙනෙට් සභාව ලෙස නම් කිරීමෙනි
රාජ්‍ය නායකයා වූයේ ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් විසින් රට නියෝජනය කළ බ්‍රිතාන්‍ය රජතුමා ය
ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා අගමැති වූ අතර ඔහු/ඇය සහ ඔහුගේ කැබිනට් මණ්ඩලය ව්‍යවස්ථාදායකයේ විශාලතම දේශපාලන පක්ෂයෙන් සමන්විත විය
මුලදී ප්‍රමුඛ පක්ෂය වූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයයි
පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂය ආසන 95 න් 42 ක් ලබා ගත් අතර 1952 මැතිවරණයද ජය ගත්තේය
පළමු අග්‍රාමාත්‍ය ඩී.එස්.  අගමැති ලෙස පත් කිරීම
1956 දී රැඩිකල් සමාජවාදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය) මැතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කළ අතර සොලමන් බණ්ඩාරනායක මහතා බලයට පත්විය
1959 දී බෞද්ධ භික්ෂුවක් විසින් ඔහුව ඝාතනය කරන ලද අතර ඔහුගේ වැන්දඹුව වූ සිරිමාවෝ ඔහුගෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායකයා විය
එක්සත් ජාතික පක්ෂය බලයේ සිටි 1960 සහ 1965-1970 යන අවස්ථා දෙක හැරුණු විට ඇය 1977 දක්වා ධුරයේ කටයුතු කළාය
ඇයගේ පාලන කාලය තුළ ඇය ජනසතු කිරීමේ හා ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණයේ රැඩිකල් ආර්ථික වැඩපිළිවෙළක්, සිංහල හිතවාදී අධ්‍යාපන හා රැකියා ප්‍රතිපත්තියක් සහ නොබැඳි ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස ස්වාධීන විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කළාය
1948 දී ලංකාව එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ලබා ගත් විට රජු නියෝජනය කිරීමට ආණ්ඩුකාරවරයා පත් කරන ලදී
ආණ්ඩුකාරවරයා වගකිව යුත්තේ ලන්ඩනයට නොව ලංකාවේ රජතුමාට, පළාත් පාලන ආයතනයට සහ ප්‍රාදේශීය පාර්ලිමේන්තුවට ය
භූමිකාව සාමාන්‍යයෙන් චාරිත්‍රානුකූල වූවත්, එය පැමිණියේ ඔටුන්න හිමි සංචිත බලතල සමඟිනි
එමඟින් ආණ්ඩුකාරවරයාට අගමැති ධුරයෙන් නෙරපා හැරීමට අවස්ථාව ලැබුණි (මෙවැනි බලයක් සහිතව, ආණ්ඩුකාරවරයාට වගකිවයුතු දේශපාලනික නොවන අයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමට සිදුවිය
ජාතික ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 'රීල්බුක්' ලෙස භාවිතා කරමින් රජයේ විනිසුරු.  රජතුමාට පහත මෝස්තර සහ මාතෘකා තිබුණි
මහා බ්‍රිතාන්‍යය, අයර්ලන්තය සහ අධිරාජ්‍යයෙන් ඔබ්බට ගිය බ්‍රිතාන්‍ය ආධිපත්‍යය
මහා බ්‍රිතාන්‍යය, අයර්ලන්තය සහ රැජිනෙන් ඔබ්බට ගිය බ්‍රිතාන්‍ය ආධිපත්‍ය
1953-1972
දෙවන රාජකීය එලිසබෙත්, ලංකාවේ රැජින සහ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ප්‍රධානී ඇගේ අනෙකුත් රාජධානි සහ ප්‍රදේශ
දෙවන එලිසබෙත් රැජින සිය රාජාභිෂේක දිවුරුමේදී "ලංකා ජනතාව පාලනය කිරීමට පොරොන්දු විය
ඔවුන්ගේ නීති හා සිරිත් විරිත් අනුව"
රාජාභිෂේකයේදී ලංකාවේ ප්‍රමිතිය ශ්‍රීමත් එඩ්වින් ඒ. පී. විජයරත්න විසින් දරනු ලැබීය
රාජ්‍ය නායකයින්ගේ ලැයිස්තුව

1948 සිට 1972 දක්වා ලංකාවේ රාජ්‍ය නායකයා එක්සත් රාජධානියේ රජතුමාට සමාන පුද්ගලයෙකි
ලංකාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා රාජ්‍ය නායකයාගේ රාජකාරි ඉටු කළේය
Monarchs

Governors-General

ගැටලු

ලංකාවේ රජයට ගැටළු කිහිපයක් ඇති අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් රජය නියෝජනය කළේ ජනගහනයෙන් සුළු කොටසක් පමණි, ප්‍රධාන වශයෙන් ධනවත්,ඉංග්‍රීසි උගත් ප්‍රභූ කණ්ඩායම්
සිංහල හා දෙමළ බහුතරය ඉහළ පංතියේ සාරධර්ම හා අදහස් බෙදා නොගත් අතර මෙය බොහෝ විට කැරලි වලට තුඩු දුන්නේය
ආර්ථිකය 

ලංකාවේ ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන් කෘෂිකර්මාන්තය මත පදනම් වූ අතර ප්‍රධාන අපනයන තේ, රබර් සහ පොල් වලින් සමන්විත විය
මේවා විදේශ වෙලඳපොලවල හොඳ ප්‍රතිපල ලබා දුන් අතර අපනයන කොටසෙන් 90% ක් වටිනාකමින් යුක්ත වේ
1965 දී ලංකාව ලොව ප්‍රමුඛතම තේ අපනයනකරුවා බවට පත් වූ අතර වාර්ෂිකව තේ ටොන් 200,000 ක් ජාත්‍යන්තරව නැව්ගත කරනු ලැබේ
අපනයන මුලදී හොඳින් අලෙවි වූ නමුත් තේ සහ රබර් මිල පහත වැටීම ඉපැයීම් අඩු කළ අතර වේගයෙන් වර්ධනය වන ජනගහනය එම ලාභය තවදුරටත් අඩු කරයි
1970 දශකයේ මුල් භාගයේදී, ලංකා රජය විසින් අලුතින් තේරී පත් වූ රජයේ සමාජවාදී ප්‍රතිපත්තිවල කොටසක් ලෙස පුද්ගලිකව පැවති බොහෝ වත්කම් ජනසතු කරන ලදී
1972 ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ නීතිය මගින් පුද්ගලිකව හිමිවිය හැකි උපරිම ඉඩම් හෙක්ටයාර විස්සක් පනවා ඇති අතර ඉඩම් නොමැති කම්කරුවන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා අතිරික්ත ඉඩම් නැවත ලබා දීමට උත්සාහ කරන ලදී
හෙක්ටයාර දහයකට වඩා අඩු පොදු සමාගම් සතු ඉඩම් නීතියෙන් නිදහස් කර ඇති හෙයින්, නැවත බෙදාහැරීම සඳහා ලබා ගත හැකි සැලකිය යුතු ඉඩම් ප්‍රමාණයක් නීති සම්පාදනයට යටත් නොවීය
1972 සිට 1974 දක්වා කාලය තුළ නව නීති මගින් පිහිටුවන ලද ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිෂන් සභාව හෙක්ටයාර් 228,000 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අත්පත් කර ගත් අතර ඉන් තුනෙන් එකක් වනාන්තරය වන අතර ඉතිරි ඒවායින් වැඩි ප්‍රමාණයක් තේ, රබර් හෝ පොල් වගා කර ඇත
සියයට 95 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සිවිලිමේ සීමාවට වඩා අඩු බැවින් සහල් වී ස්වල්පයක් පීඩාවට පත් විය
රජය විසින් අත්පත් කරගත් ඉඩම්වලින් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් පුද්ගලයන්ට පවරා දී ඇත
බොහෝමයක් විවිධ රාජ්‍ය ආයතන වෙත හෝ උඩරට සමුපකාර වතු සංවර්ධන මණ්ඩලය වැනි සමුපකාර සංවිධාන වෙත යොමු කරන ලදී
1972 ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ නීතිය අදාළ වූයේ පුද්ගලයන්ට පමණක් ය
එය ඒකාබද්ධ කොටස් සමාගම් සතු වතු වලට අත නොතැබූ අතර ඒවායින් බොහොමයක් බ්‍රිතාන්‍යය
1975 දී ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ (සංශෝධන) නීතිය මගින් මෙම වතු රාජ්‍ය පාලනය යටතට පත් කරන ලදී
මෙම පනත යටතේ වතු 395 කින් සමන්විත හෙක්ටයාර 169,000 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් පවරා ගන්නා ලදී
මෙම භූමියෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් රෝපණය කළේ තේ සහ රබර් ය
එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස තේ වගා කළ ඉඩම්වලින් තුනෙන් දෙකක් පමණ රාජ්‍ය අංශයේ තැන්පත් කරන ලදී
රබර් සහ පොල් සඳහා අදාළ අනුපාතය සියයට 32 සහ 10 කි
1972 සහ 1975 යන නීති දෙකම යටතේ පවරා ගත් ඉඩම් හිමියන්ට රජය යම් වන්දියක් ගෙවීය
1988 මුල් භාගයේදී, රජයට අයත් වතු කළමනාකරණය කරනු ලැබුවේ ජනතා වතු සංවර්ධන මණ්ඩලය හෝ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාන්ත වැවිලි සංස්ථාව යන ආයතන දෙකෙන් එකකි
මීට අමතරව, නවීකරණය කරන ලද අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් මඟින් රැකියා සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ පුහුණු ශ්‍රමිකයින්ගේ කෑදරකමක් ඇති විය
රැපියල

ලංකාවේ නිල මුදල් වර්ගය වූයේ ලංකාවේ රුපියලයි
රුපියල පරිණාමය වූයේ ඉන්දියානු රුපියලෙන් වන අතර 1929 දී ඉන්දියානු රුපියලෙන් වෙන් වූ විට නව ලංකා රුපියලක් පිහිටුවන ලදී
1950 දී ඉන්දියානු මුදල් පද්ධතියේ කොටසක් ලෙස 1872 දී පිහිටුවන ලද මුදල් මණ්ඩලය, ශ්‍රී ලංකාවේ මහ බැංකුව විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද අතර එමඟින් රටට මුදල් පිළිබඳ වැඩි පාලනයක් ලබා දෙන ලදී
1951 දී මහ බැංකුව විසින් මුදල් මුදල් නිකුත් කිරීම භාර ගත් අතර රුපියල් 1 සහ 10 නෝට්ටු හඳුන්වා දෙන ලදී
1952 දී රුපියල් 2, 5, 50 සහ 100 නෝට්ටු මගින් මේවා අනුගමනය කරන ලදී
රුපියල් 1 නෝට්ටු 1963 දී කාසි මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදි
1963 දී නව කාසියක් හඳුන්වා දෙන ලද අතර එය රජුගේ ආලේඛ්‍ය චිත්‍රය මඟ හැරියේය
නිකුත් කරන ලද කාසි වූයේ ඇලුමිනියම් 1 සහ 2, නිකල් පිත්තල 5 සහ 10 ශත සහ කුප්‍රෝ-නිකල් 25 සහ 50 ශත 50 සහ රුපියල් 1 යි
1963 සිට නිකුත් කරන ලද කාසි වල පිටුපස කොටස කබාය රැගෙන යයි
කෙසේ වෙතත්, 1966 වන තෙක් ලංකාවේ රුපියල 1
1 ක වටිනාකමකින් ඉන්දියානු රුපියලට ඇණ ගැසුණි
1966 දී ලංකාවේ රුපියල එක්සත් ජනපද ඩොලරයට රුපියල් 4.76 බැගින් ලබා ගන්නා ලදී
යුධමය

දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේදී, ලංකා හමුදාවේ පූර්වගාමියා වූ ලංකාවේ ආරක්ෂක බලකාය බලමුලු ගැන්වීම ආරම්භ කළේය
නිදහසින් පසු, ලංකාව 1947 ද්වි පාර්ශ්වික ඇන්ග්ලෝ-ලංකාවේ ආරක්ෂක ගිවිසුමට එළඹුණි
මෙයින් පසුව අංක 17 යුද හමුදා පනත 1949 අප්‍රියෙල් 11 දින පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද අතර 1949 ඔක්තෝබර් 10 දින අංක 10028 ගැසට් පත්‍රයේ විධිමත් කරන ලදී
නිත්‍ය සහ ස්වේච්ඡා බලකායකින් සමන්විත ලංකා හමුදාව නිර්මාණය කිරීම සනිටුහන් කළ අතර, දෙවැන්න විසුරුවා හරින ලද ලංකාවේ ආරක්ෂක බලකායේ අනුප්‍රාප්තිකයා විය
1947 ආරක්ෂක ගිවිසුම මගින් විදේශීය බලවේගයක් විසින් පහර දෙනු ලැබුවහොත් බ්‍රිතාන්‍යය ලංකාවට ආධාර ලබා දෙන බවට සහතිකයක් ලබා දුන් අතර රටේ මිලිටරිය ගොඩනැගීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා උපදේශකයින්ට ලබා දුන්නේය
ලංකාවේ යුධ හමුදාවේ පළමු අණදෙන නිලධාරියා බවට පත්වීමත් සමඟ, ද අර්ල් ඔෆ් කයිත්නස් හි බ්‍රිගේඩියර් ජේම්ස් සින්ක්ලෙයාර්, ලංකා හමුදාවේ අණදෙන නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී

විශාල බාහිර තර්ජන නොමැති වීම හේතුවෙන් හමුදාවේ වර්ධනය මන්දගාමී වූ අතර 1950 දශකයේ මැද භාගය වන විට හමුදාවේ මූලික රාජකාරි අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව කරා වේගයෙන් ගමන් කළේය
රාජකීය ලංකාවේ නාවික හමුදා වෙරළබඩ මුර සංචාර සහ පොලිස් මෙහෙයුම් සඳහා සහය දක්වමින් ජාවාරම්කරුවන් විසින් ගෙන එන ලද නීතිවිරෝධී දකුණු ඉන්දියානු සංක්‍රමණිකයින්ගේ පැමිණීමට එරෙහිව 1952 දී ලංකා හමුදාවේ පළමු අභ්‍යන්තර ආරක්ෂක මෙහෙයුම ඔපරේෂන් මොන්ටි ලෙස නම් කරන ලදී
මෙය 1963 දී කාර්ය සාධක බලකායේ නීති විරෝධී සංක්‍රමණ (TaFII) ලෙස නම් කරන ලද අතර 1981 දක්වා එය දිගටම පැවතුණි
1953 හර්තාල්, 1956 ගල් ඕයා නිම්න කෝලාහල සහ පළාත් හදිසි රෙගුලාසි යටතේ සාමය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා පොලීසියට උපකාර කිරීම සඳහා හමුදාව බලමුලු ගැන්වීය
1958 කැරැල්ලේදී 1958 දී දිවයින පුරා හදිසි රෙගුලාසි යටතේ එය ප්‍රථම වරට යොදවනු ලැබීය
1962 දී ස්වේච්ඡා නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු හමුදා කුමන්ත්‍රණයකට උත්සාහ කළ අතර එය දියත් කිරීමට පැය කිහිපයකට පෙර එය නවතා දමන ලදී
මෙම කුමන්ත්‍රණය හමුදාවට විශාල වශයෙන් බලපෑවේය
රජය හමුදාවට අවිශ්වාස කළ හෙයින්, එය හමුදාවේ ප්‍රමාණය හා වර්ධනය අඩු කළේය, විශේෂයෙන් ස්වේච්ඡා බලකාය, ඒකක කිහිපයක් විසුරුවා හරින ලදි
1972 මැයි මාසයේදී ලංකාව ජනරජයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර එහි නම ලංකාවේ සිට “ශ්‍රී ලංකා ජනරජය” ලෙසත් 1978 දී “ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජය” ලෙසත් වෙනස් විය
සියලුම හමුදා ඒකක ඒ අනුව නම් කරන ලදී
නාවික හමුදා

නිදහස ලැබීමෙන් පසු උපාය මාර්ගඥයින් විශ්වාස කළේ නාවික හමුදාව ගොඩනඟා ප්‍රතිසංවිධානය කළ යුතු බවයි.  පෙර නාවික හමුදාව සමන්විත වූයේ ලංකා නාවික ස්වේච්ඡා බලකාය සහ ලංකාවේ රාජකීය නාවික ස්වේච්ඡා රක්ෂිතයෙනි
1950 දෙසැම්බර් 9 වන දින රාජකීය ලංකා නාවික හමුදාව නිර්මාණය කරන ලද්දේ හිටපු ලංකාවේ රාජකීය නාවික ස්වේච්ඡා රක්ෂිතයෙන් සමන්විත ප්‍රධාන බලකායෙනි
ආරම්භ කරන ලද පළමු නෞකාව වූයේ ඇල්ජීරියානු පංතියේ පතල් කම්කරුවෙකු වන එච්.එම්.සී.එස්.  මෙම කාලය තුළ නාවික හමුදාව ඒකාබද්ධ නාවික අභ්‍යාස කිහිපයකට සහ good ත පෙරදිග සංචාරය කිරීමේ සුහද චාරිකාවකට සහභාගී විය
කෙසේ වෙතත්, 1962 දී හමුදා කුමන්ත්‍රණය කිරීමට උත්සාහ කරන අවස්ථාවේ දී සිය රාජකාරියෙන් නිදහස් වූ නාවික හමුදාවේ කපිතාන්වරයා විසින් නාවික හමුදාවේ ව්‍යාප්තිය නාටකාකාර ලෙස නතර කරන ලදී
වසර හතකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ නිලධාරීන්ගේ ශිෂ්‍ය භටයින් සහ නාවිකයින් බඳවා ගැනීම නැවැත්වීම, වැදගත් කඳවුරු හා බැරැක්ක අහිමි වීම සහ නැවැත්වීම හේතුවෙන් එහි නැව් කිහිපයක් විකුණා දැමීමත් සමඟ ඇති වූ රජයන්ගෙන් පළිගැනීම හේතුවෙන් නාවික හමුදාව විශාල වශයෙන් පීඩා වින්දා
එංගලන්තයේ පුහුණුවීම්
එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස 1971 දී ජේවීපී කැරැල්ල ආරම්භ වූ විට නාවික හමුදාව දුර්වල ලෙස සූදානම් වූයේ කැරලිකරුවන්ට එරෙහිව යුද මෙහෙයුම් සඳහා නාවිකයින්ට තම නැවියන් යැවීමට ය
1972 දී "ලංකාව" "ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජය" බවට පත් වූ අතර රාජකීය ලංකාවේ නාවික හමුදාව ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව බවට පත්විය
ධජ නිලධාරීන්ගේ ධජ සමඟ නාවික බලකොටුව ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලදී
නාවික හමුදා පනතේ හඳුන්වා දී ඇති “නාවික හමුදාවේ කපිතාන්” යන පදය “නාවික හමුදාපති” ලෙස වෙනස් කරන ලදී
අවසාන වශයෙන්, "හර් මැජෙස්ටි සිලෝන් නැව්" (එච්එම්සීඑස්) "ශ්‍රී ලංකා නාවික නැව්" (එස්එල්එන්එස්) බවට පත් විය
1970 ගණන්වලදී නාවික හමුදාව සිය ශක්තිය නැවත ගොඩනඟා ගැනීමට පටන් ගත්තේ ප්‍රතිඵලදායී වෙරළ මුර සංචාරයක් සඳහා චීනයෙන් ෂැංහයි පන්තියේ තුවක්කු බෝට්ටු ලබා ගැනීමත් සමඟ කලාපීය වරායන් වෙත යාත්‍රා කිහිපයක් සිදු කිරීමත් සමඟ ය
ගුවන් හමුදාව

නව රාජකීය ලංකාවේ ගුවන් හමුදාවට හෝ ආර්සීඒඒඑෆ් වෙත අනුයුක්ත කරන ලද RAF නිලධාරීන් සහ අනෙකුත් පිරිස් විසින් මුල් පරිපාලනය හා පුහුණුව සිදු කරන ලදී
RCyAF හි පළමු ගුවන් යානය වූයේ මූලික පුහුණුකරුවන් ලෙස භාවිතා කරන ලද ඩි හැවිලන්ඩ් කැනඩාවේ DHC-1 චිප්මන්ක්ස් ය
මේවායින් පසුව ගුවන් නියමුවන් සහ ගුවන් යානා පුහුණු කිරීම සඳහා බෝල්ටන් පෝල් බැලියෝල් ටී.  1956 දී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය කඳවුරු වසා දැමීමෙන් ගුවන් හමුදාව කලින් ගුවන් හමුදා කඳවුරු අත්පත් කර ගත්තේය
කටුනායක සහ චයිනා බේ ආර්සීඒඒඑෆ් මෙහෙයුම් ස්ථාන බවට පත් වූ අතර සහායක කටයුතු ඩයතාලාව සහ ඒකල යන ස්ථානවල සිදු කරන ලදී
1959 දී ඩි හැවිලන්ඩ් වැම්පයර් ජෙට් ගුවන්යානා අත්පත් කර ගන්නා ලදී
කෙසේ වෙතත්, RCyAF ඒවා මෙහෙයුම් භාවිතයට නොගත් අතර ඉක්මනින් ඒවා වෙනුවට බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් ලබාගත් දඩයම් ජෙට් ප්‍රොවොස්ට් පහක් ජෙට් බලඇණිය බවට පත් කරන ලදී
රාජකීය ලංකාවේ ගුවන් හමුදාව ප්‍රථම වරට සටන් වැදුනේ 1971 දී මාක්ස්වාදී ජේවීපී අප්‍රේල් 5 වන දින දිවයින පුරා කුමන්ත්‍රණයක් දියත් කළ අවස්ථාවේදීය
ලංකා සන්නද්ධ හමුදාවන්ට ක්ෂණිකව හා කාර්යක්ෂමව ප්‍රතිචාර දැක්වීමට නොහැකි විය
මූලික ප්‍රහාර වලදී දිවයින පුරා පිහිටි පොලිස් ස්ථාන සහ ඒකල පිහිටි ආර්සීඒඒඑෆ් කඳවුරට පහර දෙන ලදී
පසුව, ගුවන් හමුදාව එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් සංගමය වෙතින් අමතර ගුවන් යානා ලබා ගත්තේය
1971 කැරැල්ලෙන් පසු මිලිටරි වියදම් සඳහා අරමුදල් හිඟයක් හේතුවෙන් අංක 4 හෙලිකොප්ටර් බලඇණිය හෙලිටෝර්ස් නමින් විදේශීය සංචාරකයින් සඳහා වාණිජ ප්‍රවාහන සේවා ක්‍රියාත්මක කිරීමට පටන් ගත්තේය
1987 දී ගුවන් හමුදාවට සක්‍රීය සංචිත ද ඇතුළුව 3,700 ක කාර්ය මණ්ඩලයක් සිටියහ
මෙම බලවේගය එහි මුල් අවදියේ දී ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වූ අතර 1960 දශකයේ දී නිලධාරීන් සහ බඳවා ගැනීම් දහසකට වඩා වැඩි විය
1976 මාර්තු 31 වන දින ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට ජනාධිපති වර්ණය ප්‍රදානය කරන ලදී
එම වර්ෂයේම SLAF රැඳවුම් කඳවුරු, පසුව SLAF මධ්‍යස්ථාන බවට පත් වූ අතර, විරාවිල, වවුනියා සහ මිනේරියා යන ස්ථානවල ස්ථාපිත කරන ලදී
මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකා
සිංහලේ රාජාවලිය

මූලාශ්‍ර

20වන සියවසදී අවසන්වුනු රටවල්
20වන සියවසදී බිහිවුනු රටවල්
බ්‍රිතාන්‍ය පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය
ශ්‍රී ලංකා භූමිය තුල පැවති රාජධානි
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවෙහි ජනාධිපතිවරයා යනු, තේරී පත් වන  රාජ්‍ය නායකයා සහ රජයෙහි ප්‍රධානියා වෙයි
ජනාධිපතිවරයා යනු  ශ්‍රී ලංකාවෙහි ප්‍රමුඛතම දේශපාලන චරිතය වෙයි
මෙම තනතුර 1972 වසරෙහිදී පිහිටුවනු ලැබූවේ, වඩාත්  සම්මාණනීය තනතුරක් ලෙසිණි
ජේ. ආර්. ජයවර්ධන විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලද 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පරිදී මෙම තනතුර වෙත විධායක බලය එක් කරන ලදි
ජනාධිපතිවරු
පක්ෂ

1 වන විධායක ජනාධිපති - ගරු ජේ.ආර්.ජයවර්ධන මහතා

2 වන විධායක ජනාධිපති - ගරු රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා

3 වන විධායක ජනාධිපති - ගරු ඩී.බී.විජේතුංග මහතා

4 වන විධායක ජනාධිපති - ගරු චන්‍ද්‍රිකා කුමාරතුංග මහත්මිය

5 වන විධායක ජනාධිපති - ගරු මහින්ද රාජපක්‍ෂ මහතා

6 වන විධායක ජනාධිපති - ගරු මෛත්‍රිපාල සිරිසේන මහතා

7 වන විධායක ජනාධිපති - ගරු ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතා

8 වන විධායක ජනාධිපති - ගරු රනිල් වික්‍රමසිංහ  මහතා

මූලාශ්‍ර

List
Sri Lanka, Presidents
Presidents
ශ්‍රී ලංකාව
සිංහල අලුත් අවුරුද්ද යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දී අලුත් අවුරුද්ද ලෙස පොදුවේ හඳුන්වන සිංහල ජනයාගේ නව අවුරුදු උදාවයි. එය විශේෂ සැමරුමක් වන අතර සිංහලයින් පමණක් නොව බහුතර ශ්‍රී ලාංකිකයින් ද සමරනු ලැබේ
දකුණු සහ අග්නිදිග ආසියාවේ බොහෝ සංස්කෘතීන්ට අදාළ මෙම නව අවුරුදු සැමරුම සිංහල ජාතිකයින් ද එකම කාල වකවානුවක දී සමරති
මෙම උත්සවයට දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද, තායි අලුත් අවුරුද්ද, බෙංගාලි අලුත් අවුරුද්ද, කාම්බෝජ අලුත් අවුරුද්ද, ලාඕ අලුත් අවුරුද්ද, මියන්මාරයේ තිංග්යන් හා ඉන්දියාවේ ඔරියා අලුත් අවුරුද්ද උත්සවය ආදී උත්සව සමඟ සමීප සබඳතාවක් ඇත
එදින ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ නිවාඩු දිනයකි
එය සාමාන්‍යයෙන් අප්‍රියෙල් මස 13 වන දින හෝ 14 දින සමරනු ලැබේ
සිංහල නක්ෂත්‍රයට අනුව සූර්යයා මීන රාශියෙන් මේෂ රාශියට සංක්‍රමණය වීමේ දී නව වසර උදාවෙයි
එයින් අස්වනු නෙලීමේ කාලයේ අවසානය සනිටුවහන් කිරීම ද සිදු කෙරේ
තවද ඉර රේවති නැකතෙන් අස්විද නැකතට සංක්‍රමණය වීම සිංහල අවුරුද්ද ලෙස සැලකෙන මතයක්ද තිබේ
නැකතට සිදුකරන අලුත් අවුරුදු සිරිත්
අලුත් අවුරුදු උදාව
 නව සඳ බැලීම
 පරණ අවුරුද්දේ අවසන් ස්නානය
 කෑම පිසීම
 වැඩ ඇල්ලීම, ගනුදෙනු කිරීම, ආහාර ගැනීම
 හිස තෙල් ගෑම
 රැකියාවට පිටත්වීම
 අවුරුදු උත්සවය පැවැත්වීම

සිංහල සහ දමිළ ජනතාව අතර ආහාර වර්ගවල, සිරිත්වල සුලු සුලු වෙනස්කම් තිබුණත් බොහෝ කලක සිට ජාතීන් දෙක එකට අලුත් අවුරුද්ද සමරා තිබේ
ආශ්‍රිත ලිපි
 දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද
 සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද

මූලාශ්‍ර

සම්ප්‍රදායන් - සිංහල
සිංහල උත්සව
හිරු මීන රාශියෙන් මේශ රාශියට සංක්‍රාන්තිවීමේ උත්සව
සිංහල අලුත් අවුරුද්ද
1855 වර්ෂයේදී මුද්‍රිත ලෙස නිකුත් වූ ලංකාවේ පැරණිතම ලිතක් වේ
ආරම්භය
වලල්ලාවිට කෝරළයේ බෙන්තර උපත ලත් දොන් පිලිප් ද සිල්වා ඈපා අප්පුහාමි ඡ්‍යොතිෂ්‍යවේදියා විසින් ආරම්භ කරන ලදී
අඩංගු කරුණු
 සිංහල අලුත් අව්රුදු චාරිත්‍ර
 සංවත්සර පත්‍රය
 සංවත්සර පලාඵල

මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
 ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය
 ලිත
ජ්‍යෝතිෂයේ පදනම වන මූලික අංග 5 පඤ්චාංගය නමින් හැඳින්වේ
 දවස
 නැකත
 තිථිය
 යෝගය
 කරණය 
දිනයෙන් ආයු වර්ධනයද,  නැකතින් පව් දුරු කිරීමද, තිථියෙන් ශ්‍රියාවද, යෝගයෙන් නිරෝගී බවද, කරණයෙන් කාර්යය සිද්ධියද අර්ථ දැක්වේයැයි පොත පතෙහි සඳහන් වේ
දවස
දවස් 7 කි
මෙහිදී දවස යනු හිරු උදාවේ සිට පසුදා  හිරු උදාව දක්වා කාලයයි
සඳුදා
 කුජදා
 බුදදා
 ගුරුදා
 කිවිදා
 ශනිදා
 රිවිදා

මරු සිටින දිශාව සහ රාහු කාලය දවස අනුව වෙනස්වේ
නැකත
ජ්‍යොතිෂයේ නැකත් 27ක් ඇත
ඒවා මෙලෙස දැක්විය හැකිය
අස්විද 
 බෙරණ 
 කැති 
 රෙහෙණ 
 මුවසිරිස 
 අද 
 පුනාවස 
 පුස 
 අස්ලිය 
 මා 
 පුවපල් 
 උත්‍රපල් 
 හත 
 සිත 
 සා 
 විසා 
 අනුර 
 දෙට 
 මුල 
 පුවසල 
 උත්‍රසල 
 සුවන 
 දෙනට 
 සියාවස 
 පුවපුටුප 
 උත්‍රපුටුප 
 රේවතී

මේ හැර අභිජිත් නම් නැකතක් ඇති අතර එය වැඩිපුර භාවිතා නොවන බව කියැවේ
ඒ ඒ නැකතට අධිපති ග්‍රහයෙක් සිටිනා බව පොත පතෙහි සඳහන් වේ
එලෙසම නැකතකට අදාලව ගණ, යෝනි, වෘක්ෂ, පක්ෂි, ලිංගාදී කරුණු 10 වේ
පොරොන්දම් බැලීමේදී මෙමා කරුණු යොදා ගන්නවා ඇත
කැති තුරුපල් තුරුසල ඉරුට සවිය ය
රෙහෙණ හත සුවණ දසවරුස සඳුට ය
මුවරිස් සිත දෙනට සත් අවුරුදු කුජ ය
අද සා සියාවස රාහුට අට ලොස ය

පුනවසි විසා පුවපුටු ගුරුට සොලොස ය
පුෂ නුර උත්‍රපුටුපා ශනි දස නම ය
අස්ලිය දෙට රේවතී බුධ සතලොස ය
මා මුල අස්විද කේතුට සතක් වී ය

පුවපල් ගුණය පුවසල බෙරණ නැකත ය
විස්සක් වරුස සිකුරා හට නියම වි ය
මෙකී මේ දශා මේ ලෙසට ගැන තී ය
උපන් නැකත දැන මෙලෙසින් දසාසො ය

තිථිය

තිථිය යනු චන්ද්‍ර මාස ක්‍රමයට අනුව එක් දිනයකි
නමුත් පෙර කී පරිදි තිථි 15 පමණක් වේ
එයින් කියැවෙන්නේ මාසයකට එකම තිථිය දෙවරක් යෙදෙන බවය
එය සැබෑවකි
නමුත් මෙය සිදු වන්නේ පුර පක්ෂයට 15 ක් හා අව පක්ෂයට 15 ක් ලෙසය
පුර පක්ෂය යනු සඳු පිරීගෙන එන කාලයයි
අමාවක දිනයෙන් පටන් ගෙන පුර පසළොස්වක දිනය දක්වා පුර පක්ෂය වේ
අව පක්ෂය යනු පසළොස්වක දින සිට අමාවක දින දක්වා කාලයයි
පුර පක්‍ෂයේ තිථි 15
 පුර පෑලවිය 
 පුර දියවක 
 පුර තියවක 
 පුර ජලවක 
 පුර විසේනිය 
 පුර සැටවක 
 පුර සතවක 
 පුර අටවක 
 පුර නවවක 
 පුර දසවක 
 පුර එකොළොස්වක 
 පුර දෙළොස්වක 
 පුර තෙළෙස්වක 
 පුර තුදුස්වක 
 පසළොස්වක

අව පක්‍ෂයේ  තිථි 15
 අව පෑලවිය 
 අව දියවක 
 අව තියවක 
 අව ජලවක 
 අව විසේනිය 
 අව සැටවක 
 අව සතවක 
 අව අටවක 
 අව නවවක 
 අව දසවක 
 එකොළොස්වක 
 අව දෙළොස්වක 
 අව තෙළෙස්වක 
 අව තුදුස්වක 
 අමාවක

යෝගය
එම 27 මෙසේය
විශ්කමභ 
 ප්‍රීති 
 ආයුෂ්මන් 
 සෞභාග්‍ය 
 ශෝභන 
 අතිගණ්ඩ 
 සුකර්ම 
 ධෘති 
 ශුල 
 ගණ්ඩ 
 වෘද්ධි 
 ධෘව 
 ව්‍යාඝාත 
 හර්ෂණ 
 වජ්‍ර 
 සිද්ධි 
 ව්‍යතිපාත 
 වාරියන් 
 පරිඝ 
 ශිව 
 සිද්ධ 
 සාධ්‍ය 
 ශුභ 
 ශුබ්‍ර 
 බ්‍රහ්ම 
 මාහේන්ද්‍ර 
 වෛධෘති

කරණය
කරණය යනු අප ඉහතදී කී තිථියේ භාගයකි
මේවා කොටස් දෙකකි
ඒවා නම් චර කරණ හා තිර කරණ වේ
චර කරණ 7 
 බව 
 බාලව 
 කෞලව 
 තෛතිල 
 ගරජ 
 වනිජ 
 විෂ්ටි

තිර  කරණ 4 
 ශකුණ 
 වතුස්පාද 
 නාග 
 කිංස්තුංග

ගොවිතැන් යුගයේදී වන සතුන්ගෙන් තම ගොවිතැන  ආරාක්ෂා කර ගැනීමට මේ කරණ යොදා ගත් අයුරක් පොත පතෙහි කියැවේ
එක සිහ දෙක ඌරු තියවක ගජ කරණ
ජලවක කුකුළු පස එළු කරණ
සත ගව අට සිංහ නව සුකර කරණ
දසවක ගජ කරණ දැනගන් මේ ලෙසිණ

එකොළොස්වක කුකුළු කරණය කියන්නේ
සොළොස් දිවි තෙළෙස් එළු කරණය වන්නේ
තුදුස් ගවය පසළොස් සිංහය වන්නේ
පුරට කරණ මේ ලෙස දැන කියන්නේ

අට්වක ඌරු දියවක ගජ කරණවණු
තියවක කුකුළු ජලවක දිවි කරණවණු
පස එළු කරණ සැටවක ගජ කරණවණු
සතවක සිංහ අටවක සුකරයි දණු

නව ගජ දස කුකුළු එකොළොස් දිවි කරණ
දොළොස් එළු තෙලෙස් දැන් ගන් ගව කරණ
තුදුස් සිංහ අමාවක් සුකරයි දැණ
අවට කරණ මේ ලෙස ගැන ගෙන කියණ

ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය
තාක්‍ෂණය
නඩුව සමඟ වාෂ්ප ටර්බයිනයක් විවෘත විය
එවැනි ටර්බයින අද භාවිතා කරන විදුලියෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් නිපදවයි.  විදුලිබල පරිභෝජනය සහ ජීවන තත්වයන් බෙහෙවින් සහසම්බන්ධ වේ
විදුලිය 20 වන සියවසේ වැදගත්ම ඉංජිනේරු ජයග්‍රහණය ලෙස විශ්වාස කෙරේ
තාක්‍ෂණය (“ශිල්ප විද්‍යාව”, ග්‍රීක from, තාක්‍ෂණය, “කලාව, කුසලතාව, කපටි අතින්”
සහ -λογία, -ලොජියා [2]) යනු නිෂ්පාදනයේ භාවිතා වන ශිල්පීය ක්‍රම, කුසලතා, ක්‍රම සහ ක්‍රියාවලීන්ගේ එකතුවයි.  භාණ්ඩ හෝ සේවා හෝ විද්‍යාත්මක විමර්ශනය වැනි අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමේදී