Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඒ නිසා මේ මනුෂ්‍යයා හදන එක තරම් ලොකු දෙයක් මේ ලෝකේ තවත් නම් නැහැ පින්වතුනි, නමුත් ලෝකයේ නොසළකා හැරලා තියෙන්නෙ මොකක්ද
මිනිසා හදන එක
ඒ අය කරන්නේ මොකක්ද
මේ මනුෂ්‍යයාගේ මනස තව තවත් විකෘතිවෙන විධියට , ආවේග වැඩි වන විධියට ඕන කරන දේවල් සපයා දෙනවා
ඇසට, කණට, නාසයට, දිවට, ශරීරයට ඒවා ලබා දෙනවා
දැන් ඇමෙරිකාදී රටවල් බොහොම කැළඹීමට පත්වෙලා ඉන්නවා
මේ අනාගත පුරපුර ගැන
ඒ අය පුදුම විධියට ප්‍රචණ්ඩත්වයට පත්වෙලා
බොහොම සැඩ වෙලා
අම්මලා තාත්තලා හඳුනන්නේ නැතිව සමාජයේ විකෘති ආශාවන්ගෙන් පෙළෙන අය බවට පත්වෙලා
ඉතින් ඒ අය මොකද මේ කියලා හේතු හොයලා බලනවා
ඒ ගැන හොයන්නේ විද්‍යාඥයෝ , නමුත් අපේ රටේ ඇත්තෝ ඒවාට හේතු සොයන්නේ නැහැ
තව තවත් ඒක වර්ධනය කරන්න කටයුතු කරන බව නම් පේනවා
ඉතින් ඇත්ත වශයෙන්ම මේ දැහැමින් ජීවත්වීම තරම් ලෝකයට යහපතක් කරන්න පුලුවන් දෙයක් තවත් නැහැ
තමන්ට යහපතක් වෙන දෙයක් තවත් නම් නැහැ
ඒ මොකද පින්වතුනි, තමන්ටත් යහපතක්, අනුන්ටත් යහපතක්, ඒ නිසා සිදුවෙනවා, ධාර්මිකව ජීවත් වෙමින්, ධාර්මිකව අඹු දරුවන් පෝෂණය කරමින් දාන ධර්මාදී පින්කම්වල යෙදෙනවා නම් ඒ තැනැත්තාට මේ භෝග සුඛය කියන සැපයත් ලබන්න පුලුවන්
මේක පරලොවදී ලැබෙන දෙයක් නොවෙයි
පරලොව ගියාම මරණින් මත්තේ ලැබෙන දෙයක් නොවෙයි
මේ ජීවිතයේදීම ලබන්න පුළුවන් ඉතා හොඳම තෘප්තියක් අපි හොඳට කල්පනා කරලා බැලුවොත්
අණන සුඛය

තුන්වැන්න “අනන සුඛය”යි
මොකක්ද මේ අනන සුඛය කියන්නේ ණය නැති සැපය
තමන් කිසිම කෙනෙකුට කිසිම ආයතනයකට ස්වල්ප වශයෙන් හෝ විශාල වශයෙන් හෝ ණයක් නැත්නම් ණය තුරුස්වලට බැඳිලා නැත්නම් ඒ තැනැත්තාට කොච්චර සතුටක්ද
පින්වතුනි, දැන් අපි සමාජ රටාව දිහා කල්පනා කරලා බැලවොත් පුද්ගලයා තවත් කෙනෙකුට, පිරිසකට ණය වෙනවා
ඒ වගේම අපේ රට තවත් ලෝකයේ රටවලට ණය වෙනවා
මේ විධියට ණය කියන එක සාමාන්‍ය දෙයක්
නමුත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාවේ සඳහන් වෙනවා ණය වීම කියන එක හොඳ දෙයක් නොවෙයි
ණයට ගන්නවා කියන එක හොඳ දෙයක් නොවෙයි
ණය ගෙවා ගන්න බැරි වුණොත් ඒකෙන් ලැබෙන විපාකය හොඳ විපාකයක් නොවෙයි
මේ පින්වතුන්ලාට ප්‍රයෝජනවත් වන, මා අසා තිබෙන කථාන්තරයක් කෙටියෙන් මතක් කරලා දුන්නොත් හොඳයි කියලා මට මතක් වුණා
කඳුබොඩ භාවනා මධ්‍යස්ථානයේ ආදි කර්‍තෘ අපගේ නායක හාමුදුරුවන් වහන්සේ එක්තරා කාලයක බුරුම දේශයේ ඉන්න කාලේ උන්වහන්සේ අහලා තිබුණ කථාවක් මේක
අද තරම් බුරුමය ඒ කාලේ දියුණු තත්ත්වයක තිබිලා නැහැ
පහළ බුරුමේ ඉඳලා තිබෙනවා වෙළෙන්දෝ දෙන්නෙක් එකට වෙළඳාම් කළා
මේ අය හාල් වෙළදාමයි කළේ
වෙළඳාම කරගෙන යනකොට මේ දෙන්නාගෙන් එක්කෙනෙක් එයාගේ ක්‍රියාකලාපය නරක්වීම නිසා බැහැගෙන බැහැගෙන ගියා
ව්‍යාපාරය බැහැගෙන ගිහිල්ලා දිළින්දෙක් බවට පත් වුණා
බොහෝම අමාරුවෙන් ජීවත්වන තත්ත්වයට පත්වුණා
ඉතින් මේ වෙළෙන්දා මොකද කරලා තිබෙන්නේ එදා වේල පිරිමසා ගන්න බැරි නිසා හාල් නැලියක් ණයට අරන් තිබුණා
සමහර විට මේ තැනැත්තා දිළින්දෙක් වෙන්න කලින් නිකනුත් හාල් දෙන්න ඇති
නමුත් දැන් හාල් නැලියක් ණයට අරගෙන තිබෙනවා
ඉතින් මේ දෙන්නා වෙන වෙනම මොන මොන කර්ම කළාද කියලා අපි දන්නේ නැහැ
මේ පුනර්භවය පිළිබඳව කියවෙන හරිම වැදගත් සිදුවීමක්
හාල් නැලිය ණයට ගත්ත මේ තැනැත්තාට ඒ ණය ගෙවා ගන්න බැරි වෙලා තිබෙනවා
අද හැටියට කල්පනා කළොත් මිලියන, බිලියන ගණනින් ණය වෙන්නේ ලෝකයාට , අපේ මිනිස්සු ණය වෙන්නේ ලක්‍ෂ කෝටි ගණනින් ආයතනවලට, පුද්ගලයන්ට, හාල් නැලියක් ණයට ගත්ත මේ පුද්ගලයා අවසාන වෙනකම් ගෙවා ගන්න බැරිවුණා
මේ මනුෂ්‍යයා මැරුණයින් පසුව නැවතත් ඒ රටේම එක්තරා ප්‍රදේශයක ඉපදිලා තිබෙනවා
ඉතින් යමක් කමක් තිබුණ පවුලක ඉපදුණා
නමුත් කථා කරන්න සුදුසු වයසෙත් මේ ළමයා කථා කරන්නේ නැහැ
ඉතින් අපේ රටේ වගේම බුරුමෙත් තිබෙනවා ඔය නොයෙකුත් විධියේ යාතු කර්ම නොයෙකුත් විධියේ ශාස්තර කාරයෝ පසු පස්සේ යන එක
නොයෙකුත් විධියට ස්තෝත්‍ර කරන එක ඒ රටේත් තිබෙනවා
ඉතින් මේ අම්මා තාත්තා දෙන්නා දරුවා අරගෙන හැම තැනම ගියා නමුත් ඒ අය මේකට මොකුත් කියන්නේ නැහැ
මේ ළමයාට ලෙඩක් නැහැ රෝගයක් නැහැ අපලයක් නැහැ කියලා කියනවා
එක දවසක් අම්මා කුස්සියේ වැඩ කර කර ඉන්නකොට මේ ළමයා ළඟට ඇවිල්ලා හාල් නැලියක්, හාල් නැලියක් කියලා වචනයක් කියලා තිබෙනවා
අම්මා අර සේරම පැත්තක දාලා අර ළමයා වඩාගෙන එළියට ගිහිල්ලා ළමයා සිපගෙන අනේ පුතේ කථා කරන්න
අනේ පුතේ කථා කරන්න කියලා බැගෑපත් වුණා
නමුත් මේ ළමයා කථා කළේ එච්චරයි
ආයේමත් දවස් කීපයක් ගත වුණාම කියලා තිබෙනවා එක්තරා මුදලාලි කෙනෙකුගේ නමක්
ඒ විතරක් නොවෙයි වරින්වර මේ ළමයා තොරතුරු ටික ටික කිව්වා
එයා මගේ යාලුවෙක්
අපි එකට ගණුදෙනු කළා
ආදි වශයෙන් ඉතින් මේ අම්මා ඇවිටිලි කරලා තියෙනවා පුතේ අපි හාල් නැලියක් නෙමෙයි හාල් කරත්තයක් දෙන්නම් පුතාට හොඳට කථා කරන්න කියලා
ඒ නිසා මේ ළමයා තව තව විස්තර කිව්වා
පසුව මේ බෞද්ධ මව්පියෝ දෙපළ කරත්තයක හාල් ගෝනි කීපයක් පටවාගෙන තවත් තෑගි භෝග රැගෙන ළමයාත් නංවාගෙන ඔය කියපු ප්‍රදේශයට අහගෙන අහගෙන ගියා
කරත්තෙන් බැස්සා විතරයි මේ ළමයා ගිහිල්ලා අර වයසක මනුෂ්‍යයාගේ අතට තට්ටු කරලා නම කියලා කථා කරලා තියෙනවා
ඒ වෙලාවේ මේ තැනැත්තා තරමක් නොසන්සුන් වුණා
මේ කුඩා ළමයෙක් තමන්ට නම කියලා කථා කිරීම පිළිබඳව. ඉතින් අම්මා තාත්තා බැගෑපත් වුණා පුතාට සැර වැර කරන්න එපා අපේ දරුවා අපි නොදන්නා මොනවා හරි දෙයක් කියනවා
ඒ නිසා ඔබතුමාට අපි තෑගි භෝග ගෙනාවා
දිගින් දිගට මේ ළමයා තොරතුරු කීවාම අර තැනැත්තා පිළිගත්තා තමන් සමග එකට වෙළඳාම් කළ පුද්ගලයාගේ පුනර්භවය කියලා
අර ගෙනා බඩු බාහිරාදිය සියල්ලම ඒ පුද්ගලයාට දීලා ළමයත් අරගෙන මව්පියෝ යන්න ගියා
එදා ඉඳලා ළමයා හොඳට කතා කරනවා
මේක පොතේ එන එකක් නොවුණත් අපට පේනවා මේක සත්‍ය සිද්ධියක් බව. මෙයින් අපේ හිතට ගත යුත්තේ කුමක්ද
ණය වීම කියන එක බොහොම භයානකයි
අපේ මිනිස්සු මේවා ගණන් ගන්නේම නැති දේවල්
තවත් සිද්ධියක් ලංකාවේ දී අවුරුදු තිහකට හතළිහකට ඉහත දී සිදුවුණා
එය කොළඹ කෙසෙල් කැන් මාර්කට් එකේ ඉඳලා තිබෙනවා
දෙමළ මුදලාලි කෙනෙක් එක්ක ගණු දෙනු කරන සිංහල මුදලාලි කෙනෙක්
කොහොම හරි මේ දෙමළ මුදලාලිගෙන් යම් කිසි ණයක් අරගෙන තිබෙනවා සිංහල මුදලාලි
ඒක ගෙවා ගන්න බැරි වුණා
ඔන්න මූලික අවස්ථාව, මේ සිංහල මුදලාලි මළායින් පස්සේ පුතා මොකද කරන්නේ
තාත්තා ගැන තොරතුරු අහන්න තැන් තැන්වල ගිහිල්ලා තිබෙනවා
මෙහෙම තැනකට ගියායින් පස්සේ මම හිතන්නේ ඉන්දියාවේ වෙන්න ඕනෑ කියලා තියෙනවා තාත්තාගේ පුනර්භවය තියෙන්නේ ඔය රටේම යි කියලා
උතුරුකරයේ යාපනයේ, වැඩිදුරටත් තොරතුරු කථා කරනකොට තාත්තා මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලබා නැති බවත් තිරිසන් ආත්මයක් ලබාගෙන මුදලාලි කෙනෙකු ළඟ ඉන්න බව ඔහු කොළඹට කෙසෙල් කැන් ප්‍රවාහනය කරන අහවල් ඉසව්වේ ඉන්න බවත් කියවුණා
හඳුනා ගන්නේ කොහොම අපේ තාත්තා කියා ඇහුවාම, ඔබ ගියාම ඒ තිරිසන් සත්වයා ඔබව පුතා බව හඳුනා ගනියි කියා කිව්වා
හැබැයි බැරිවෙලාවත් එයා එතැනින් ඉවත් කරගෙන ගෙදර ගෙනියන්න හිතන්නවත් එපා කියලත් කිව්වා
ඉතින් මේ පුතා තාත්තාට පුදුම ළෙන්ගතුකමක් තිබුණා
මේ කියපු තැනට කෝච්චියෙනුයි යන්න තිබුණේ
මේ ළමයා කෝච්චියෙන් ගිහිල්ලා ලොකු කෙසෙල් ඇවරි දෙක තුනකුත් දාගෙන ඔය කියපු තැනට හොයා ගෙන හොයා ගෙන ගියා
ගිහින් අර මුදලාලිට කිව්වා මෙහෙම කෙනෙක් බලන්න ආවා කියලා
මුදලාලි හිතලා තියෙන්නේ විකුණන්න ගෙනියන්න මිලට ගන්න ආවායි කියලා
ගේ පිටුපසට ගිහින් බැලුවායින් පස්සේ ගාල් කරලා ඉන්නවා විශාල ගොන් නාම්බෙක්
මේ තරුණයා දැක්කා විතරයි උඩ පැනලා කෑගහලා නොයෙකුත් විදිහේ දේවල් කරලා ඇඳුනුම්කම අඟවලා තිබෙනවා
ළඟට ගියායින් පසු අත ලෙවකන්න පටන් ගත්තා
පුතා කෙසෙල්කැන් ඇවරිය මේ සතාට දුන්න
පුතාගේ සැකය සන්සිඳුණා මේ තාත්තා තමයි කියලා
ඉතින් මේ ළමයාට අර ශාස්තර කාරයා කියපු දෙය අමතක වුණා මේ සතාව දුටුවම
සෑහෙන මුදලකුත් ළඟ තිබුණ නිසා මුදලාලිත් සමග කථා කරගෙන ලොකු මුදලක් දීලා මේ සතාව අරගෙන කෝච්චියට ගොඩ කරගෙන කොහොම හරි ගෙනිහිල්ලා තියෙනවා
මේකව කෝච්චියෙන් අරගෙන සුළු වේලාවකදී මැරිලා තියෙනවා
පුතා ලොකු ශෝකයකින් මේ සතාව අරගෙන ගිහින් මිහිදන් කරලා තියෙනවා
මේවා පින්වතුනි මේ රටේදී සිද්ධ වුණ දේවල්
නමුත් අපි මේවා ගණන් ගන්නේ නැති තැනට අද ඇවිල්ලා තියෙනවා
නමුත් අපි කාගෙන් හරි රුපියල් දාහක් ණයට අරගන ගෙවාගන්න බැරිව මරණයට පත්වුණොත් සමහර විට කෝටි ගණනින් තමයි ණය ගෙවන්න වෙන්නේ
හාල් නැලියට වන්දි ගෙවන්න වෙච්ච හැටි අපි දන්නවා
බලන්න දැන් ඔය ඉන්නවා නිවෙස්වල දාසකම් කරන මිනිස්සු ඔවුන් මැරිගෙන වැඩ කරනවා
සතුන් ඉන්නවා උන්ගෙන් වැඩ ගන්න එකේ ඉවරයක් නැහැ
මේවා ඇත්ත වශයෙන්ම බැලුවොත් සියයට වැඩි ප්‍රමාණයක් ණය තුරුස් වෙච්ච ණය තුරුස් ගෙවා ගන්න බැරිව සිදුවුණ දේවල්, තිලෝගුරු බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනා කරනවා ණය නොවි ජීවත් වෙන්න
යම් යම් අවස්ථාවල ණය වෙන්න සිද්ධ වෙයි
නමුත් අපි කොහොම හරි ඒ ණය ගෙවන්න ඕනි
ඒ ණය ගෙව්වේ නැත්නම් ඒ ණය ගෙවන්නේ කවුද
තමන්ගේ පවුලේ කෙනෙක් නොවෙයි
ඒක ගෙවන්න වෙන්නේ තමන්ටමයි
ඒ නිසා ලෞකික වශයෙන් ජීවත්වන ගිහි පින්වතුන්ලාට මේ අණන සුඛය ඉතාම වැදගත් දෙයක්
අද අපි බැලුවොත් ඇත්ත වශයෙන්ම සමාජ ජීවන රටාව සකස් වෙලා තිබෙන්නේ ණය මතයි
ණයෙන් තොරව ජීවත්වන කෙනෙක් සොයා ගන්න බොහොම අමාරු තත්ත්වයකට තරම් ණය කියන එක සාමාන්‍ය දෙයක් වෙලා
එම නිසා ණය නැති සැපය පරලොවදී ලබන එකක් නොවෙයි
මෙලොවදීම ලබන එකක්
අනවජ්ජ සුඛං

අත්ථි සුඛං, භෝග සුඛං, අණන සුඛං හතර වෙනි එක අනවජ්ජ සුඛං, ඒක අර තුනටම වඩා වැදගත් වෙනවා
නිවැරදිව ජීවත්වෙනවා කියන සංතෝෂය
කයෙන් වැරදි නොකිරීමත්, වචනයෙන් වැරදි නොකිරීමත්, සිතෙන් වැරදි නොකිරීම ත්, කියන මේ තුන් දොර සංවර කරගන්න පුළුවන් නම් ඒක තමයි මේ මනුෂ්‍ය ජීවිතයක් ලබා ගත්ත කෙනෙක් විසින් ලබා ගන්න තියෙන ඉහළම සතුට කියලා මට කියන්න පුළුවන්
මේ ජීවිතයට පමණක් ඒක සීමා වෙන්නේ නැහැ
සාංසාරික ජීවිතයටත් උපකාරි වෙනවා
බෞද්ධයෙක් වශයෙන් සාංසාරික ගමන කොට කර ගන්නත් හේතු වෙනවා
මොකක්ද මේ තුන්දොර සංවර කරගැනීම, එච්චර අමාරු දෙයක් නොවෙයි
කය වචනය සංවර කර ගන්නවා කියන එක
මිනිස්සු හිතට ගත්තොත්, ඕනකම් කළොත්, එච්චර දෙයක් නෙවෙයි
කය වචනය සංවර කරගන්නවා කියන එක
මිනිස්සු හිතට ගත්තොත් ඕනෑකම් කළොත්, එච්චර අමාරු දෙයක් නොවෙයි
සතුන් මැරිමෙන්, සොරකම් කිරීමෙන්, කාමයෙහි වරදවා හැසිරීමෙන් වළකින්න බැරිද
මේ වැරදි තුනෙන් වළකිනවා නම් පින්වතුනි කෙනෙකුගෙ ජීවිතය කොයි තරම් ගෞරවනීයද
කොච්චර පිරිසිදු ද ඒ ජීවිතය
අද අපි සාමාන්‍යයෙන් සතුන් කියනකොට පොඩි සතුන් ගණන් ගන්නේ නැහැ
ඒ වගේම මසට සතුන් මරණවා
බිත්තර පාවිච්චි කරනවා
අපි ඇත්ත වශයෙන්ම කල්පනා කරලා බැලුවොත් මේ මිහිපිට ජීවත් වන සෑම කෙනෙකුටම මනුෂ්‍යයෙකුට පමණක් නොවෙයි
තිරිසන් සතෙකුට පමණක් නොවෙයි
කුරා කුහුඹුවාට පවා ජීවත්වීමේ අයිතිය තිබෙනවා
හොඳට කල්පනා කරලා බලන්න මේ විශ්වය අයිති අපට පමණක් නොවෙයි
සෑම දෙනාටම පොදුවේ මේක අයිතියි
යම්කිසි කෙනෙක් යම් සතෙකුගේ ජීවත්වීමේ අයිතිය
උදුරාගන්නවා නම්, පැහැර ගන්නවා නම් පින්වතුනි ඒක මනුෂ්‍යකමට ගැළපෙනවාද
කිසිසේත් ගැළපෙන්නේ නැහැ
අද මානව හිමිකම් කියලා තියෙනවා
වෙන වෙනත් සංවිධාන තියෙනවා
මනුෂ්‍යයා විසින් මනුෂ්‍යයෙකුට එරෙහිව කරන යම් යම් කටයුතුවලට නීති රීති දාගෙන කථා කරනවා
නමුත් තිරිසන් සතුන් ගැන හිතන්නේ බොහොම අඩුවෙන් ඉතින් ඔය වනගතව ඉන්න අලි ඇතුන් වැනි සතුන් පිළිබඳව තරමක් සොයා බලනවා
නමුත් කුඩා ගණයේ තිරිසන් සතුන් පිළිබඳව තැකීමක් ඇත්තේම නැහැ
Prometaphase

Prometaphase Definition 
Prometaphase is the stage of eukaryotic cell division that falls between prophase and metaphase
During prophase, the cell’s chromosomes have condensed and the cell’s centrosome, or microtubule organizing center, has divided and moved to opposite sides of the cell
During prometaphase, several key steps take place, including the breakdown of the nuclear envelope and the attachment of microtubules to each of the chromosomes
Although the breakdown of the nuclear membrane is not clearly understood, it is known that the membrane breaks apart during prometaphase
The nuclear membrane is made of two lipid bilayers, with many pores that allow ribosomes to pass through membrane
At the onset of prometaphase, proteins are released that remove specific molecules from the nuclear membranes
Without the molecule, the membranes fall apart
They will be reassembled during telophase before the cell is fully divided into two new cells
The breakdown of the nuclear membrane allows the attachment of microtubules to the chromosomes
Chromosomes have special regions associated with proteins that allow sister chromatids to attach to each other
These regions are known as centromeres
The centromere of each chromosome contains other specialized areas, called kinetochores, which allow the attachment of microtubules
Originating in the centrosome on each end of the cell, the microtubules form a matrix throughout the cell known as the spindle apparatus
The spindle apparatus contains several types of microtubules, as seen in the graphic below
The kinetochore microtubule find their way to every chromosome, from each side
Motor proteins can move substances along the microtubules
Also, the microtubule organizing center, or centrosome, can add or remove monomers of the microtubule, increasing or decreasing its overall length
This can push and pull the chromosomes towards the metaphase plate for the next stage in eukaryotic cell division
During prometaphase of mitosis, the mitotic spindle is formed, and the two halves of each duplicated chromosome are aligned on the metaphase plate
These sister chromatids will be divided during anaphase, because the proteins that hold them together at the centromere will be released
In meiosis, the stage of prometaphase is usually broken into the late parts of prophase or the early parts of metaphase, but the processes of prometaphase must still happen
In the first division of meiosis, however, the meiotic spindle is created, which aligns homologous chromosomes on the metaphase plate
Prometaphase has a checkpoint, the spindle checkpoint, which will not allow the cell to move to the next stage of cell division
This checkpoint relies on all chromosomes being attached to the spindle
This ensures that cell division does not proceed without the proper division of chromosomes
This can happen, and is the known cause of some birth defects
Down Syndrome, for example, is causes by the spindle checkpoint being missed, and an extra copy of chromosome 21 being transferred to a single gamete
When this gamete gets fertilized by another gamete, three copies of chromosome 21 are present, which leads to developmental abnormalities
The following is a picture of a cell during late prometaphase
The bright colors in the photograph have been created by fluorescent molecules that attach to various structures
The green lines are the spindle fibers, or microtubules
The red dots represent individual kinetochores
The blue is created by fluorescent molecules attached to the DNA
The bright green lines are kinetochore microtubules, and prometaphase will continue until all of the red kinetochores are attached to microtubules
Related Terms 

 න්යෂ්ටික ලියුම් කවරය – යුකැරියෝටේ න්‍යෂ්ටිය වටා ඇති ද්විත්ව ෆොස්ෆොලිපිඩ් ද්වි-ස්ථර (4 ස්ථර)
කිනෙටෝචෝර් – ස්පින්ඩල් තන්තු සවි කිරීමට ඉඩ සලසන වර්ණදේහවල කේන්ද්‍රස්ථානය තුළ ඇති විශේෂ ව්‍යුහයන්
සෙන්ට්‍රොමියර් – ක්ෂුද්‍ර නාලිකා මගින් චලනය කිරීමට සහ සහෝදර ක්‍රොමැටයිඩ් ඇමිණීමට විශේෂ ප්‍රෝටීන සමඟ සම්බන්ධ වන වර්ණදේහ තුළ ඇති කලාප
සෙන්ට්රොසෝම් – සෛල තුළ ඇති ක්ෂුද්‍ර ටියුබිය සංවිධානය කිරීමේ මධ්‍යස්ථානය, ක්ෂුද්‍ර ටියුබුල් නිපදවීමට සහ ඉවත් කිරීමට හැකියාව ඇත
සිල්වර්ටික් කොම්පාසුව - SILVATIC COMPAS 
             

භූමියේ දිශාව තබා ගෙන ගමන් කළ හැකි වටිනාම වස්තුවකි කොම්පාසුව , මෙය ඉගන ගැනීමෙන් භූමියේ ගමන් කිරීම , සිතියමක් කියවීම , කන්දක බෑවුමක ඇති කෝණයක් මැන ගැනීම , සිතියමේ සහ භූමියේ දිශාංශ ගැනීම , සිතියමේ ස්ථාන 02 (ඛණ්ඩාංක)  අතර දුර මැනීම වැනි කාර්යයන් රැසක් මෙමගින් කර ගත හැකිය
කොම්පාසු වර්ග රැසක් අැත
එනම්,

  **ප්‍රිස්මටික් කොම්පාසුව 

  **ලෙන්සැටික් කොම්පාසුව 

  **සිල්වර්ටික් කොම්පාසුව 

                  

එහෙත් කේෂ්ත්‍රයේ දි අප වැඩියෙන් භාවිතා කරන්නේ සිල්වර්ටික් කොම්පාසුවයි, මෙයින් ප්‍රිස්මටික් හා ලෙන්සැටික් කොම්පාසුවල ඇති කාර්යශුන්‍යතාවය නිසා එය දැනට පරිහරණය නොකරනු ලබයි
යුධ හමුදා සංග්‍රාම කටයුතු සදහාද භූගෝල විද්‍යාඥයන් , සිතියම් කියවන්නම් , මැණුම් ශිල්පින් පරිසර හා සත්ත්ව විශේෂඥයන් පරිසර කේෂ්ත්‍රයේ සියළුම දෙනා දිශාව (සැබෑ උතුර) සිතියම් කියවීමට සිල්වර්ටික් කොම්පාසුව (SILVATIC COMPAS )භාවිතා කරණු ලැබේ 

කොම්පාසුවේ මූලධර්ම
එල්ලිමකින් හෝ බාහිර බලපෑමකින් තොරව පැතළි තලයක ස්ථාන ගත කළ විට සෑම විටම උතුරු කටුව භූමියේ චුම්භක උතුර දිශාවට හැරේ
සිල්වර්ටික් කොම්පාසුව ( SILVATIC COMPAS )

                  මෙය ස්වීඩනය රටේ නිෂ්පාදනයකි
මෙහිද වර්ග කීපයක් අැත
Type 15 

02
Type  15 T

03
Type 15  TD

04
Type 15 TDCL 

05
Type 25 

තාක්ෂණික තොරතුරු
දිග 100 mm (ඩයලය සහිත කොටස

02
දිග 175 mm (සම්පූර්ණ )

03
පළල 64 mm ( ඩයලය සහිත කොටස)

04
පරිමාණය මැනීම මි
මි (mm) වලින්

        අඟල් වලින් 1
25 000/ 1
50 000

05
බර 85 g

කොටස් හැඳින්වීම 

01
V කැපුම

02
තල දර්පනය

03
කේෂීය රේඛාව 

04
පාද රේඛාව

05
උතුරු කටුව 

06
ලුමිනස් පැච් 

07
ඩයලය

08
පරිමාණය

 08
පරිමාණය 

09
ලීඩ් කැච්

10
රබර් ෂීට්

11
සෙවුම

12
ආරක්ෂිත රැහැන
Dialects of languages with ISO 639-3 code
Languages without ISO 639-3 code but with Glottolog code

බටහිර ග්‍රීන්ලැන්ඩික් ( ), කලඅලිසුත් ලෙසද හැඳින්වෙන, ග්‍රීන්ලන්තයේ ප්‍රාථමික භාෂාව වන අතර එය ග්‍රීන්ලන්තයේ වැසියන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් මෙන්ම ඩෙන්මාර්කයේ ග්‍රීන්ලන්ඩ් ඉනුයිට් දහස් ගණනක් (සමස්ත වශයෙන්, ආසන්න වශයෙන් 50,000 ක් පමණ) කතා කරයි
එය ඓතිහාසිකව ග්‍රීන්ලන්තයේ නිරිතදිග කොටසේ, එනම් නුක් අවට ප්‍රදේශයේ කථා කරන ලදී
ටුනුමීට් සහ ඉනුක්ටුන් යනු ග්‍රීන්ලන්තයේ අනෙකුත් දේශීය භාෂා දෙක වන අතර, ජනගහනයෙන් සුළුතරයක් කතා කරයි
ඩෙන්මාර්ක් යනු ග්‍රීන්ලන්තයේ වැදගත් භාෂා භාෂාවක් ලෙස පවතින අතර පොදු ජීවිතයේ බොහෝ කොටස්වල භාවිතා වන අතර ග්‍රීන්ලන්තයේ ඩේන්වරුන් විසින් කතා කරන ප්‍රධාන භාෂාව වේ
බටහිර ග්‍රීන්ලන්ඩ් පිඩ්ජින් ලෙස හැඳින්වෙන වඳ වී ගිය මිශ්‍ර වෙළඳ භාෂාවක් බටහිර ග්‍රීන්ලන්තය මත පදනම් විය
ඩින්කා (  ,  හෝ සරලව  ) යනු දකුණු සුඩානයේ ප්‍රධාන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වන ඩින්කා ජනයා විසින් කතා කරන නිලෝටික් උපභාෂා පොකුරකි
ප්‍රධාන ප්‍රභේද කිහිපයක් ඇත, පඩං, රෙක්, ආගර්, බෝර්, හෝල්, ට්වෙක් ඊස්ට්, ට්වෙක්
ඒවා වෙනම සාහිත්‍ය ප්‍රමිතීන් අවශ්‍ය කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරම් (අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් අවබෝධ කරගත හැකි) වේ
ජෑන්ග්, ජියෙන්ග් හෝ මොනිජිං යනු සියලුම ඩින්කා භාෂා ආවරණය කිරීම සඳහා පොදු යෙදුමක් ලෙස භාවිතා කරයි
මෑතකදී Akutmɛ̈t Latueŋ Thuɔŋjŋ (ඩින්කා භාෂා සංවර්ධන සංගමය) විසින් ඩින්කා හි ඒකාබද්ධ ලිඛිත ව්‍යාකරණ යෝජනා කර ඇත
ඩින්කා භාෂාවට වඩාත්ම සමීප භාෂාව වන්නේ නුවර් භාෂාවයි
ලුඕ භාෂා ද සමීපව සම්බන්ධ වේ
ඩින්කා වාග් මාලාව නූබියන් වෙත සැලකිය යුතු සමීපතාවයක් පෙන්නුම් කරයි, එය බොහෝ විට ඩින්කා ජනතාව සහ ඇලෝඩියා රාජධානිය අතර මධ්‍යකාලීන අන්තර්ක්‍රියා නිසා විය හැකිය
ඩින්කා ප්‍රධාන වශයෙන් නයිල් නදිය දිගේ දක්නට ලැබේ, විශේෂයෙන් උගන්ඩාවෙන් උතුරට ගලා යන ප්‍රධාන අතු ගංගාවක් වන සුදු නයිල් ගඟේ බටහිර ඉවුර, සුඩානයේ දකුණු කොර්ඩෝෆාන් ප්‍රාන්තයේ සුඩ් වගුරු බිමට උතුරින් සහ දකුණින් මෙන්ම බහර් එල් ගසාල් ප්‍රදේශය සහ ඉහළ නයිල් ප්‍රාන්තය වේ
භාෂාමය ලක්ෂණ

ශබ්ද විද්‍යාව

ව්‍යාංජනාක්ෂර 
ව්‍යාංජනාක්ෂර ශබ්ද කෝෂ 20 ක් ඇත
ස්වර 
ඩින්කා සතුව පොහොසත් ස්වර පද්ධතියක් ඇත
ශබ්දමය වශයෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ කෙටි ස්වර දහතුනක් ඇත
ස්වර ගුණ හතක් සහ උච්චාරණයේ ද්වි-මාර්ග වෙනසක් ඇත
යටි තිත්, , හුස්ම ගන්නා හඬ ශ්‍රේණිය සලකුණු කරයි
ඩින්කා අක්ෂර වින්‍යාසය තුළ ඩයරෙසිස් මගින් නිරූපණය කෙරේ
සලකුණු නොකළ ස්වර ආකෘති හෝ ක්‍රීකි හඬකි
ඩින්කා ස්වරවල උච්චාරණ ශබ්ද හතරක් විස්තර කර ඇත
මොඩල් කටහඬ, හුස්ම ගන්නා කටහඬ, ව්‍යාජ කටහඬ සහ රළු කටහඬ
මොඩල් ශ්‍රේණියේ ඇතැම් පරිසරයන් තුළ ක්‍රීක් හෝ රළු හඬ අවබෝධයක් ඇති අතර හුස්ම ගන්නා ස්වර මධ්‍යගත වී ඇති අතර ඒවා හිස් කටහඬ (faucalized) ලෙස විස්තර කර ඇත
මෙය ස්වරයෙන් ස්වායත්ත වේ
මෙයට ඉහලින්, ශබ්දමය වශයෙන් පරස්පර ස්වර දිග තුනක් ඇත, එය භාෂා කිහිපයකින් දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණයකි
බොහෝ ඩින්කා ක්‍රියා මූලයන් කෙටි හෝ දිගු ස්වර සහිත තනි, සංවෘත අක්ෂර වේ
සමහර විභක්ති එම ස්වරය දිගු කරයි
'isolate\2sg'
  'isolate\3sg'
  'provoke\2sg'
  'provoke\3sg'

ස්වරය 
ස්වරය පුළුල් ලෙස භාවිතා කිරීම සහ රූප විද්‍යාව සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කිරීම ඩින්කාගේ සියලුම උපභාෂාවල කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි
බෝර් උපභාෂා සියල්ලටම අක්ෂර මට්ටමින් ස්වර හතරක් ඇත
පහත්, ඉහළ, මැද සහ වැටීම
බෝර් ප්‍රොප්‍රෝහි, වර්තමාන කාලයෙහි නිෂ්ක්‍රීය සඳහා විභේදනයක් ලෙස මිස කෙටි ස්වරවල වැටෙන ස්වරය දක්නට නොලැබේ
න්යාර්වෙන්ග් සහ ටුවික්  හි එය කිසිසේත්ම හමු නොවේ
බෝර් ප්‍රොප්‍රෝහි සහ සමහර විට වෙනත් උපභාෂාවල ද, වැටීම සාක්‍ෂාත් වන්නේ ප්‍රොසෝඩික් වාක්‍ය ඛණ්ඩයක් අවසානයේ පමණි
තවත් තැනක එය උස් බවට පත් වේ
බෝර් නිසි සහ සමහර විට වෙනත් උපභාෂාවලදී, පහත් ස්වරයක් ශබ්දමය වශයෙන් අඩු වන්නේ තවත් පහත් ස්වරයකින් පසුව පමණි
වෙනත් තැන්වල එය වැටෙන නමුත් වැටීමට සමාන නොවේ
එය වාක්‍ය ඛණ්ඩයක් මධ්‍යයේ ඉහළට නොපැමිණෙන අතර, කථිකයන්ට එකම පරාසයක තණතීරුව තිබියදීත් වැටෙන ස්වර දෙක වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය
වෙනස පෙනෙන්නේ වේලාවේ ය
වැටීමත් සමඟ කෙනෙකුට ඉහළ මට්ටමේ ස්වරයක් ඇසෙන අතර එය පසුව වැටෙන අතර, පහත වැටෙන ඇලෝෆෝනය වැටීමට පටන් ගෙන පසුව මට්ටම් කරයි
(එනම්, එකක් ස්වරයෙහි පළමු මෝරා මතට වැටෙන අතර අනෙක දෙවන මෝරා මතට වැටේ
) මෙය අසාමාන්‍ය වන්නේ එවැනි කාල වෙනස්කම් කිසිවිටෙක ශබ්ද නොවන බව න්‍යායගත කර ඇති බැවිනි
රූප විද්‍යාව 
මෙම භාෂාව ස්වර අබ්ලවුට් හෝ ඇපොෆෝනි ප්‍රදර්ශනය කරයි, අභ්‍යන්තර ස්වර වෙනස් කිරීම (ඉංග්‍රීසි goose/geese සමාන වේ)
උපභාෂා 
වාග් විද්‍යාඥයින් ඩින්කා භාෂාව භාෂා පහකට හෝ ඒවායේ භූගෝලීය පිහිටීමට අනුරූප වන උපභාෂා පොකුරු වලට බෙදා ඇත
ඊසානදිග සහ බටහිර
Padaŋ de Ayul jiel (Abiliang, Nyil, Ageer, Döŋjɔl)
Luc (Akook, Wieu, Aguer)
 Ŋɔŋ de Jok (ඉහළ නයිල්)
 රුට්
 තෝයි

බටහිර
Ŋɔŋ de Jok Athuorkok (Abiei)
 Ŋɔŋ de Jok de Awet
 Kuel de Ruweeng (Panaru, Aloor ku Paweny)

දකුණු මැද
අලියාප්
 Cic (Jang)
 Gɔ̈k
 ආගාර්
 Apk de Yirol බටහිර
අග්නිදිග
බෝර්
 Twic (Twi)
 Nyarweng
 හෝල්

නිරිතදිග
Malual-Jiɛrnyaaŋ (Abim, Palit, Aroyo, Paliupiny ku Pajok)

 Lunyjŋ
 ට්වික් බෝල්

රෙක්

 Aguɔɔk
 අපුක්
 Awan Cn ku Awan Mɔ̈u
 Kuac Ayɔɔk
 අබියම් මායාර්
 Abiɔŋ Ayɔɔm
 Nöi Ayii
 Nyaŋ Aköc
 අටොක් බුක්
 ලර් අකේන්
 අවන් පාරෙක්
 Lɔn Ariik
 Lɔn Paɣer
 Kɔŋgör Arop
 Apuk Padɔc
 Muɔk Aköt Wut
 Yr Ayiɛɛi
 Apuk Jurwr
 Thɔny Aduɔɔl
 Luny Malek
 Aköök Deŋ
 Thk/Thŋ Majɔk
 Kɔŋ-ŋör Akucbɛ̈ny
 Pakɔɔr
 Adöör Mabior
 Bc

ස්වරයෙහි ව්‍යාකරණ ශ්‍රිතය එක් ප්‍රභේදයකින් තවත් ප්‍රභේදයකට වෙනස් වන බැවින්, ව්‍යාකරණ විභේදනයේ දී ස්වරයේ වැදගත්කම නොවන්නේ නම්, මේවා බොහෝ දුරට අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් අවබෝධ වනු ඇත
උපභාෂා ස්ථාන සඳහා සුඩානයේ ජනවාර්ගික මාර්ගගත සිතියම බලන්න
ලිවීමේ පද්ධතිය 
20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට Dinka ලතින් අක්ෂර කිහිපයක් සමඟ ලියා ඇත
වත්මන් අක්ෂර මාලාව
a  b c d dh e  ɛ ɛ̈ g ɣ i  j k l m n nh ny ŋ t th u w o ö ɔ ɔ̈ p r y

වෙනත් හෝඩියේ ප්‍රභේදවලට ඇතුළත් වන්නේ
නයිලේරියානු පිටපතෙහි අනුවර්තනයක් ඇලූ මජොක් අලූ විසින් නවීකරණය කර ඇත

මේකත් බලන්න
 ඩිංකා මිනිස්සු
 නිලෝ සහරා භාෂා

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි 

 නයිලේරියන් ඩින්කා හෝඩිය
 kasahorow page on Dinka
 ඩින්කා හි OpenRoad පිටුව
 Dinka භාෂා ආයතනය (ඕස්ට්‍රේලියාව) (DLIA) Dinka හි බහුභාෂා අඩවිය, Dinka ඇතුළු
 Dinka හි PanAfrican L10n පිටුව
 Answer
com හි ඩිංකා හෝඩිය
 2015 දී රිචඩ් මම්මන විසින් ඩිජිටල්කරණය කරන ලද Dinka, Bor උපභාෂාවෙන් (1956) ගීතිකා සහිත Kitap De Duɔr යාච්ඤා පොත
Apam kdt Wikipedia in Dinka
Pages containing links to subscription-only content
Pages with unreviewed translations
Bryophyta වංශයේ ලක්ෂණ

උදා - පාසි - Poganatum,Marchantia

විශේෂයෙන් තෙත්, භෞමික ස්ථානවල හමු වෙයි
* ඒක ගුණ ජන්මාණු ශාකය ප්‍රමුඛයි
එය ප්‍රභාසංශ්ලේෂණය සිදු කරන ස්වාධීන ශාකයකි
* ජන්මාණු ශාකය ' පත්‍ර ', 'කඳ' හා මුලාභ ලෙස
විකෘති දිරිගැන්වීමක් යනු එහි නිර්මාණකරුවන්ගේ අභිප්‍රායට පටහැනි අනපේක්ෂිත හා අනවශ්‍ය ප්‍රතිඵලයක් ඇති දිරිගැන්වීමකි
වඩාත්ම ඍජු ආකාරයේ විකෘති දිරිගැන්වීම වන්නේ නාග ආචරණයයි
ඒ, එම දිරිගැන්වීම මගින් ගැටලුව තවත් නරක අතට හරවන්නන් සඳහා ප්‍රතිලාභ ලබා දෙන බැවිනි
ආර්ථික විද්‍යාවේ සහ දේශපාලනයේ වැරදි උත්තේජනයක් අනපේක්ෂිත ප්‍රතිවිපාක ඇති කරන්නේ කෙසේද යන්න නිදර්ශනය කිරීමට මෙම යෙදුම භාවිතා වේ
විකෘති දිරිගැන්වීම් සඳහා උදාහරණ 

බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී ඉන්දියාවේ සිදු වූ සිදුවීමක් පදනම් කරගෙන ආර්ථික විද්‍යාඥ Horst Siebert විසින් නාග ආචරණය යන පදය නිර්මාණය කරන ලදී
දිල්ලියේ විෂ සහිත නාගයන් සංඛ්‍යාව ගැන සැලකිලිමත් වූ බ්‍රිතාන්‍ය රජය මියයන සෑම නාගයෙකු සඳහා ත්‍යාගයක් පිරිනැමීය
මුලදී, මෙය සාර්ථක උපාය මාර්ගයක් විය
ත්‍යාග සඳහා සර්පයන් විශාල සංඛ්යාවක් මරා දමන ලදී
කෙසේ වෙතත්, අවසානයේදී, ව්‍යවසායකයින් ආදායම සඳහා නාගයන් බෝ කිරීමට පටන් ගත්හ
රජය මේ බව දැනගත් පසු ත්‍යාග වැඩසටහන අහෝසි කරන ලදී
නාගයන් අභිජනනය කරන්නන් ඔවුන්ගේ වටිනාකමක් නැති සර්පයන් නිදහස් කළ විට, වල් නාග ගහනය තවත් වැඩි විය
මෙම කතාව බොහෝ විට ගුඩ්හාර්ට්ගේ නීතියේ උදාහරණයක් ලෙස දක්වා ඇත
1950 වසරෙහිදී ලන්දේසි තාරකා විද්‍යාඥ ජොන් ඕර්ට් විසින් පළමුව විස්තර කෙරුණු සහ,  සමහරවිට එපික්–ඕර්ට් වළාව  ලෙසින්ද හැඳින්වෙන ඕර්ට් වළාව,  යනු, ප්‍රධාන වශයෙන් අයිස්වලින් සැදි හෝ අයිස්වලින් වටවූ ග්‍රහපිණ්ඩ වලින් සැදි යැයි සිතන සහ   සූර්යයා සිට තාඒ 2,000 සිට 200,000 දක්වා (0.03 සිට 3.2 ආලෝක-වර්ෂ) පරාසයක පිහිටා ඇතැයි යෝජිත සෛද්ධාන්තික වළාවක් පිළිබඳ කල්පිතයකි.
ස්විකී ට්‍රාන්සියන්ට් ෆැසිලිටි (ZTF, නිරික්ෂණාගාර කේතය
I41) යනු,  එක්සත්ජනපදයෙහි කැලිෆෝර්නියාහී පැලොමාර් නිරික්ෂණාගාරයෙහි සැමුවෙල් ඕෂින් දුරේක්ෂයට සවිකල නව කැමරාවක් භාවිතයෙන් සිදුකෙරෙන පුළුල්-ක්ෂේත්‍ර ආකාශ තාරකාවිද්‍යාත්මක සමීක්ෂණයකි
පැලොමාර් නිරික්ෂණාගාරය
C/2022 E3 (ZTF) යනු ඕර්ට් වළාවෙන් ජනිත වූ සහ ස්විකී ට්‍රාන්සියන්ට් ෆැසිලිටි (ZTF) විසින්  2022 මාර්තු 2 දිනදී සොයා ගන්නා ලද දිගු-කාලාවර්ත ධූමකේතුවකි
එහි  න්‍යෂ්ටිය අවට තීව්‍ර කොළ පැහැ දීප්තියක් මෙම ධූමකේතුවෙහි දක්නට ලැබෙන්නේ, ද්විපරමාණුක කාබන් සහ සයනජන් වෙත හිරුඑළියෙහි බලපෑම නිසාවෙනි
ධූමකේතුවෙහි  ක්‍රමානුකූල නාමකරණය ඇරඹෙන්නේ ඉංග්‍රීසි C අක්ෂරයෙන් වන අතර එයින් පෙන්නුම් කරනුයේ එය ආවර්තක ධූමකේතුවක් නොවන බව සහ "2022 E3" යන්නෙන් අදහස් වන්නේ 2022 වසරෙහි මාර්තු මාසයෙහි පළමු අර්ධයෙහිදී  සොයාගත් තුන්වන ධූමකේතුව බවයි.

ධූමකේතු න්‍යෂ්ටිය කිලෝමීටරයක් පමණ ප්‍රමාණයකින් යුතු බවත්, පැය 8.7 කට වරක් භ්‍රමණය වන බවත් ඇස්තමේන්තු කොට ඇත
එහි ධූලි සහ වායු වලිගයන් කිලෝමීටර් මිලියන ගණනක් දුරට විහිදෙන අතර, 2023 ජනවාරියෙහිදී, තුන්වන ප්‍රති-වලිගයක් පෙනෙන්නට තිබුණි
1.11 AU (166 මිලියන කිමී
103 මිලියන සැතපුම්) දුරකින් එහි සූර්ය සමීපකය වෙත 2023 ජනවාරි 12 දිනදී ධූමකේතුව ලඟාවූ අතර, පෘථිවියට කිට්ටුම දුර වන 0.28 AU (42 මිලියන කිමී
26 මිලියන සැතපුම්) වෙත 2023 පෙබරවාරි 1 දිනදී ලඟා විය
ධූමකේතුව තීව්‍රතාවය 5 අත්කරගත්  අතර සඳ නොමැති අඳුරු අහස තුලදී පියවි ඇසට නිරික්ෂණය වෙයි
පෙබරවාරි 5 දින වන විට ධූමකේතුව කපෙල්ලා සිට අංශක 6 පමණ කිට්ටුවෙන් පැවති අතර (සාමාන්‍ය දෙනෙතියක දර්ශන ක්ෂේත්‍රය තරම්) තීව්‍රතාවය 6 පමණ යැයි ඇස්තමේන්තුගත කෙරෙයි
නිරික්ෂණ ඉතිහාසය

සොයාගැනීම
බ්‍රයිස් බොලීන් සහ ෆ්‍රැන්ක් මෂ්කි යන තාරකා විද්‍යාඥයින් විසින් 2022 මාර්තු 2 දිනදී C/2022 E3 (ZTF) සොයාගත්තේ ස්විකී ට්‍රාන්සියන්ට් ෆැසිලිටි (ZTF) සමීක්ෂණය විසින් වන අතර, එය භාවිතා කරන්නේ  පැලොමාර් නිරික්ෂණාගාරයෙහි 1.2-m f/2.4 ෂ්මිට් දුරේක්ෂය වෙයි
සූර්ය සමීපකය සමීපයෙහි

ධූමකේතුවෙහි පෘථිවියට සමීපතමය සිදුවූයේ 2023 පෙබරවාරි 1 දිනදී වන අතර, එය වූයේ 0.28 AU (42 මිලියන කිමී
26 මිලියන සැතපුම්) දුරකිනි
2023 ජනවාරි 31 දින වන විට, ධූමකේතුවෙහි දෘශ්‍ය තීව්‍රතාවය 5 පමණ විය
එහි ධූමය 20' පමණ පරාසයක පැවතුනි
පහත දැක්වෙන්නේ, රටවල්, semi-recognized රටවල් සහ  codification අනුව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ලැයිස්තුවක් වේ
ස්වයිරී රාජ්‍ය (එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික සහ නිරීක්ෂක තත්ත්ව දරණ)

පිළිගැනීමට ලක්නොවූ සහ අර්ධ ලෙස පිළිගැනීමට ලක්වූ රටවල්

ආශ්‍රිත 
 Constitution Day
 Constitutional documents
 Constitutional law
 State constitution (United States)

මූලාශ්‍ර 

 List
Constitutions
National constitutions
සෝමාවතිය ජාතික වනෝද්‍යානය 

උතුරු මැද පළාතේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ එගොඩපත්තු සහ මැදපත්තුවල කොටසට හා නැගෙනහිර පළාතේ ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ කොඩ්ඩියාර්පත්තුවට අයත් සෝමාවතිය ජාතික වනෝද්‍යානය වර්ග සැතපුම් 81.3 ක විශාලත්වයෙන් යුතුවෙයි
මෙම ජාතික වනෝද්‍යානය 1986 සැප්තැම්බර් 12 වෙනිදා ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබෙයි
මෙම ජාතික වනෝද්‍යානය පිහිටුවීමේ මූලික අරමුණ වී මහවැලි ගංගාව ආශ්‍රිත මෙම ප්‍රදේශයේ ගැවසෙන අලි ඇතුන්ගේ ආරක්ෂාව වෘක්ෂලතා ආදියෙහි පැවත්ම තහවුරු කිරීම වෙයි
මෙම වනෝද්‍යානය වසරේ වැඩි කාලයක් වියළි කාළගුණික තත්වයක් පෙන්නුම් කලද මහවැලි ගංගාවේ ඩෙල්ටා ප්‍රදේශය තුළ පිහිටීම නිසා සරුසාර මෙන්ම වර්ෂා කාලයේ ගංවතුර තර්ජනයටද ලක්වෙයි
ඓතිහාසික මෙන්ම පූජනීය සෝමාවතිය චෛත්‍ය ප්‍රමුඛ පුදබිම පිහිටා ඇත්තේද මෙම වනෝද්‍යානය තුළවෙයි
මෙම වනෝද්‍යානය තුළ අඩම්පනාරු, මදුර ආරු, වෙරුගල් ආරු ආදී අතු ගංගා ආශ්‍රිතව තැනුනු විල්ලු විස්සක් පමණ පිහිටා තිබෙයි
මෙවැනි පාරිසරික , ඓතිහාසික හා සෞන්දර්යාත්මක වටිනාකමෙන් යුතු සෝමාවතිය ජාතික වනෝද්‍යානය ආරක්ෂා කරගනිමින් ඉහලම සංචාරක ආකර්ශනයක් දිනාගත හැකි අයුරින් සංචාරක ප්‍රවර්ධන සැලසුම් රාශියක් හිටපු මහවැලි සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍ය රොෂාන් රණසිංහ මහතා ජනගත කළ " අනාගත පොළොන්නරුව - පස් අවුරුදු සංවර්ධන සැලස්ම " තුළ අන්තර්ගත කොට තිබීම අගය කළ යුතු කටයුත්තකි
දිනේෂර#2020|06|01#
සන්තති යාන්ත්‍ර විද්‍යාව යනු ඉංග්‍රීසි බසින් Continuum mechanics නමින් හැඳින්වෙන, භෞතික විද්‍යාවේ අංශය වේ
ආශ්‍රිත

 Transport phenomena
 Bernoulli's principle
 Cauchy elastic material
 Configurational mechanics
 Curvilinear coordinates
 Equation of state
 Finite deformation tensors
 Finite strain theory
 Hyperelastic material
 Lagrangian and Eulerian specification of the flow field
 Movable cellular automaton
 Peridynamics (a non-local continuum theory leading to integral equations)
 Stress (physics)
 Stress measures
 Tensor calculus
 Tensor derivative (continuum mechanics)
 Theory of elasticity

සටහන්

මූලාශ්‍ර

Citations

භාහිර සබැඳි
 

 
සම්භාව්‍යය යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ සුමංගල මහානාහිමි (1893-1913)

ක්‍රි
ව.1821 වසරේ මාතලේ කොහොන්සිය පත්තුවේ තිබ්බටුවාවේ උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ ගිහි පෙළපත වූයේ විජේසුන්දර දිසානායක පණ්ඩිත වාසලමුදලි පෙළපතයි
වයස අවුරුදු 9 දී පැවිදිබිමට පත්වූ උන්වහන්සේගේ පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේ වූයේ තිබ්බටුවාවේ මේධංකර හිමියන්ය
මූලික බණ දහම් ඉගෙනගෙන නිසිකල එළඹ ස්වකීය ආචාර්යයන්වහන්සේ හා ඇඹෝගම රේවත නාහිමියන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් එවක මල්වතු මහානාහිමියන් වූ ගල්ගිරියාව ශ්‍රී සුමංගල මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් මල්වතු මහාවිහාරයේදී 1841 වසරේදී උපසම්පදාව ලැබූහ
උපසම්පදාව ලැබූ උන්වහන්සේ 1843 දී ස්වකීය ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු ස්වකීය පරම්පරාවට අයත් විහාරය වන කුරුණෑගල රිදී විහාරයේ විහාරාධිපති ධුරයට පත්විය
1848 දී මල්වතු මහාවිහාරයේ විංසත්ද්වාර්ගික කාරක සංඝ සභාවට පත්වූ උන්වහන්සේ  1852 දී දළඳා වහන්සේගේ තේවාමුරයටද පත්වූ සේක
1875 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ  1877 දී මහනුවර වල්ගම්පාය රජමහා විහාරයේ අධිපතිධුරයටද පත්විය
ඉන් අනතුරුව ලේවැල්ල ගංගාරාමයේද අධිපති ධුරයට පත්විය
1893 වසරේදී එවක මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි වූ හිප්පොල ශ්‍රී සෝභිත මහානාහිමි අපවත්වූ අතර, විංසත්ද්වාර්ගික කාරක සංඝ සභාවේ ඒකමතිකව මහානාහිමි ලෙස පත්විය
ඒ අනුව තිබ්බටුවාවේ ඥාති ශිෂ්‍ය පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් මහානාහිමියන් ලෙස පත්වූ දෙවෙනි භික්ෂුව  ලෙස  තිබ්බටුවාවේ සුමංගල  මහානාහිමි  ඉතිහාසයට එක්විය
මල්වතු පාර්ශ්වයේ 21 වෙනි මහානාහිමියන් වූ පූරිජ්ජල ශ්‍රී  සරණංකර හිමි  හා තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී මේධංකර නාහිමි මුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය
1913 වසරේදී මුන්වහන්සේ අපවත්වූහ
ගම් අරටු, ජිනදාස දික්මාදුගොඩ ශූරීන් විසින් රචිත කෘතියකි
ආශ්‍රිත
 ජිනදාස දික්මාදුගොඩ

පොත්
ව.1843 ජූනි 8 දා වයඹ පළාතේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ගල්ගිරියාව ගම්මානයේ ශ්‍රී නාරායන චන්ද්‍රසේකර සෙනරත් හේලිය බණ්ඩාරලාගේ මුතුකුඩ වලව්වේදි උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ ගිහිනම හීන්බණ්ඩාය
ව.1849 දී තම ගිහිකල ඥාතීන් වූ එවක මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දැරූ ගල්ගිරියාව ශ්‍රී සුමංගල හිමියන් හා පසුකලෙක මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමියන් වූ මැදගම ශ්‍රී දේවමිත්ත හිමියන් ආචාර්ය කොටගෙන පැවිදි වූ උන්වහන්සේ 1863 වසරේ මැයි 29 දා මැදගම ශ්‍රී දේවමිත්ත මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන්  හා බෝපෙ ගුණරතන හා හිප්පොල සෝභිත යන හිමිවරුන්ගේ කර්මාචාර්‍යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබුවේය
1868 දී කර්මවාගාචාර්‍ය් ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1875 දී කාරක සභාවටත් පත්විය
1876 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයටද පත්විය
1900 වසරේ තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල මහානාහිමි විසින් ගල්ගිරියාව බුද්ධරක්ඛිත හිමියන්ව ජ්‍යෙෂ්ඨ කාරක සභික ධුරයට පත්කල අතර , 1902 වසරේ තේවාව භාර නායක පදවියද දැරුවේය
1907 වසරේදී සිය ගිහිකල ඥාතී වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ පැවිදි සහෝදර කඳුලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි නාහිමි අපවත්වූ පසු සිය දරමිටිපොල සඟ  පරම්පරාවට අයත් වූ  කඳුලව රජමහා විහාරය ප්‍රමුඛ විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් හිස්වූ මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ධුරයට 1913 දී පත්විය
ඒ අනුව මල්වතු මහාවිහාරයේ ආරම්භක  සඟ පරම්පරාවක් වූ දරමිටිපොල සඟ පරම්පරාවෙන් මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ සිව්වන හිමිනම ලෙස ගල්ගිරියාව ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත නාහිමියන් ඉතිහාසගතවිය
1914 දී යටිනුවර වල්ගම්පාය රජමහා විහාරයේ අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පරම්පරාවට  අයත් විහාරයන් පිළිසකර කලේය
ඇඹෝගම පියරතන හිමි, හෙනව රතනපාල හිමි, හේරත්ගම ධම්මානන්ද හිමි, කඳුලව සුදස්සී හිමි, හෙනව ධම්මරක්ඛිත නාහිමි , කිරිබමුනේ සෝමානන්ද හිමි හා ගල්ගිරියාව පේමරතන හිමි මුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය
වසර 6 ක් මහානාහිමියන් ලෙස කටයුතු කළ උන්වහන්සේ 1919 ජනවාරි 31 දා අපවත්විය
ක්‍රිස්තුවර්ෂ  1893 ජූනි මස 2 දා  කුරුණෑගල   දිස්ත්‍රික්කයේ පොතුහැර උඩුගම ගමේ උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ පියා වූයේ උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා වූ අතර , මව ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමිය
උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය හා මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය යන පාසල්වලින්  ගිහි අධ්‍යාපනය  ලැබූ උන්වහන්සේ ක්‍රි
ව.1909 දී උඩුගම ගුණරතන හිමියන් යටතේ පැවිදිවිය
බොරලැස්ගමුව පරමධම්මචේතිය පිරිවෙනින්  පැවිදි    අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ වලානේ පඤ්ඤාතිස්ස හා ලෙනදොර ධම්මරක්ඛිත හිමිවරුන්ගෙන් ඉගෙනුම ලැබිය
1915 දී අඹගස්වැව ශ්‍රී ධම්මපාල රතනජෝති මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් ගලගෙදර ශ්‍රී ගුණරතන හා වැල්ලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි හිමිවරුන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබිය
පොතුහැර ශ්‍රී ‍රතනපාල මහානාහිමියන්ගේ සඟ පෙළපත නියෝජනය කල මුන්වහන්සේ 1921 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයට පත්වූ අතර , මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන් විසින් කාරක සභාවට පත්කලේය
1941 දී රන්ගිරි දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු කටුගස්තොට ලියන්ගස්තැන්න , අනුරාගල, මැල්සිරිපුර තලංගමුව යන විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්විය
1955 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1966 වසරේ අගෝස්තු 18 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ලෙස තේරිපත්විය
උන්වහන්සේ පොතුහැර සඟ පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් අස්ගිරි මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ තුන්වෙනි ස්වාමින්වහන්සේ ලෙස ඉතිහාසයට එක්විය
1999 වසරේදී මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ උඩුගම බුද්ධරක්ඛිත මහානාහිමි හා කාරක සභික වඳුරාගල රතනජෝති හිමියන් මුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය
1970 වසරේ පෙබරවාරි 09 දා මුන්වහන්සේ අපවත්විය
මද්දුමාගේ දොන් අශෝක ධම්මික ගුණවර්ධන (අශෝක ගුණවර්ධන)  ශ්‍රී ලාංකික උසස් පෙල සංයුක්ත ගණිත ගුරුවරයෙක්, යූ ටියුබර් වරයෙක් සහ සමාජ සේවකයෙකි
ඔහු 1974 මාර්තු 7 වනදා ශ්‍රී ලංකාවේ උපත ලබා ඇත
මේ වනවිට ඔහු පානදුර ප්‍රදේශයේ ප්‍රසිද්ධ බාලිකා පාසලක සේවය කරන අතර, යූ ටියුබ් හරහා නොමිලේ උගන්වමින් සමාජ සේවයේ යෙදී සිටී. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධ ආයතන තුල දේශන හා උපකාරක පංති පවත්වමින් දරුවන්ට උදව් කරයි
ඔහුගේ පාසල් අධ්‍යාපනය හදාරා තිබෙන්නේ කලුතර විද්‍යාලයෙන් වන අතර උසස් අධ්‍යාපනය හදරා තිබෙන්නේ ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයෙනි
දිනෙත් යනු ඔහුගේ පුතා වේ
රංගණය 

 රාවණා ලෙස ජනුක රාජපක්ෂ
 මන්දෝදරී ලෙස මධුෂානි පෙරේරා
බදුරලිය ක්‍රීඩා සමාජය ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු පෙළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමකි
එය මග්ගොන සරේ විලේජ් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණය තම නිවහන ලෙස සලසා ක්‍රීඩා කරයි
2008 අගභාගයේදී, සමාජය ශ්‍රී ලංකා දේශීය තරඟාවලි වර්ජනය කරන බවට තර්ජනය කළේ A කාණ්ඩයේ ඔවුන්ගේ ස්ථානයෙන් B ස්ථරයට පහත හෙළීමට ඔවුන් දක්වන විරෝධතා හේතුවෙනි
සමාජය පසුව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරයෙන් පසුබසින අතර, Nondescripts Cricket Club ඉනිමකින් සහ ලකුණු දෙකකින් පරාජය කරන ලදී
2005-06 අතර, ඔවුන් ප්‍රථම වරට පළමු පෙළ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට පෙනී සිටින විට සහ 2015 දෙසැම්බර් අග භාගයේදී, බදුරලිය ක්‍රීඩා සමාජය පළමු පෙළ තරග 97කට ක්‍රීඩා කර, ජයග්‍රහණ 13ක්, පරාජයන් 37ක් සහ ජය පරාජයෙන් තොරව 47ක් ක්‍රීඩා කළේය
2014-15 ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් විස්සයි20 තරගාවලියේ ශූරතාව බදුරලිය ක්‍රීඩා සමාජයට හිමිවිය
අත්තච්චිගේ නුවන් ප්‍රදීප් රොෂාන් ප්‍රනාන්දු (
උපත 1986 ඔක්තෝම්බර් 19), නුවන් ප්‍රදීප් ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙන ඔහු වෘත්තීය ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි
ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකු වුවද, ඔහු වයස අවුරුදු 20 වන තෙක් කිසි විටෙකත් ක්‍රීඩා කර නොතිබූ අතර වඩාත්ම වැදගත් දෙය නම් ඔහුගේ 20 වන තෙක් ලෙදර් පන්දුව සමඟ ක්‍රීඩා නොකිරීමයි
ඔහු 2007 දී පන්දු යැවීමේ වේග තරඟයක් ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසු ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අතර ඔහුව ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ඇකඩමියට යවන ලද අතර වසර 3 කට අඩු කාලයකට පසුව ජාතික ටෙස්ට් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කිරීමට වරම් ලැබීය
ඔහු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ වඩාත්ම සාම්ප්‍රදායික නොවන සොයාගැනීම ලෙස සැලකේ.

මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකීය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන්
ජීවමාන ජනයා
1986 උපත්
Brazil, Russia, India, China, and South Africa, originally an informal group of the leading emerging economies of the early 2000s, have since experienced very different growth paths
Their significance in the global economy at a time of considerable geopolitical uncertainty remains an open question
Over the past two decades, global economic power has been astonishingly restructuring
This has been driven primarily by the rise of China and, to a lesser extent, the BRICS countries more broadly – which, in addition to the East Asian giant, encompass Brazil, Russia, India, and South Africa
මෙය ප්‍රදාන වශයෙන් ආරක්ශක ගිවිසුමක් ලෙස පවති
බටහිර ප්‍රමුක නෙටෝ සංවිදානයේ බලපෑම් වලින් ආරක්ශාවීමට මෙම සංවිදානය බිහි වීමේ මූලික අඩිතාලමයි
අනාගතයේදී පහත රටවල්ද මෙම සංවිදානය සමග එක්වීමට ඇත
TURKEY(NATO)
 HUNGARY(NATO)
 KASAKASTHAN
 PAKISTAN
 SRILANKA
 BANGLADESH
 MALDIVES
 ALL OF AFRICA
 ALL OF LATIN AMERICA
 NORTH KOREA
 IRAN
 BELARUS

As this group has become increasingly formalized and institutionalized – hosting regular summits and establishing collective bodies – many observers have worried that its growing influence might be accompanied by the normalization of authoritarian forms of ‘state capitalism’, and even the unraveling of the liberal order
තවත් සමහරුන්, රජය විසින් මෙහෙයවන ලද සංවර්ධනයේ නැඟෙනහිර ආකාරයන් බොහෝ ආකාරවලින් ඇන්ග්ලෝ-ඇමරිකානු ආර්ථික හා දේශපාලන ව්‍යුහයන්ට වඩා උසස් ලෙස පෙනෙන බවට තර්ක කරමින්, වඩාත් සංජානනීය දෘෂ්ටියක් ගෙන ඇති අතර, මෙය විවෘත ගෝලීය ආර්ථිකයක් සමඟ ප්‍රතිසන්ධානය - සහ ඇත්ත වශයෙන්ම රඳා පවතී
Either way, the concerns of many Western liberals have resurfaced following Russia’s invasion of Ukraine
Recent news that other mostly non-democratic states – Egypt, Iran, Saudi Arabia, Turkey (and Argentina) – have either applied to join the BRICS or are considering doing so, is also cause for concern among Western governments
What are the BRICS and why do they matter
At one level, the idea of the BRICS is connected
The former Goldman Sachs economist (and now crossbench peer) Jim O’Neill coined the term BRIC in the early 2000s to describe the four fast-growing countries that seemed most likely to begin catching up with at the turn of the millennium the West (O’Neill, 2001)
Looking back, this notion appears quite problematic (Bishop, 2012)
Brazil’s growth slowed dramatically around 2014 as it struggled with early de-industrialization (Muzaka, 2017)
Russia was an erstwhile superpower
Therefore, describing it as ‘rising’ was and remains questionable, particularly as its industrially atrophied post-communist economy has remained small in global terms
Even today, as the country mounts a major military offensive, its GDP is still barely half that of the UK despite a population almost three times the size and the largest, most resource-rich territory on the planet
India‘s growth has been impressive, but its relative share of global GDP has actually shrunk and its economy is now around one-fifth the size of China’s
One author describes the pair comparatively as the ‘slouching tiger’ and ‘roaring dragon’ (Kennedy, 2016)
දකුණු අප්‍රිකාව ගෝලීය වශයෙන් කිසිසේත්ම නැඟී එන බලවතෙකු නොවන අතර කලාපීය නියෝජනයේ හේතූන් මත මූලික වශයෙන් පසුව කණ්ඩායම්කරණයට ටැග් කරන ලදී
The story of the BRICS is largely about China’s staggering rise
Its development has been so sustained over such a long period that it has genuinely reshaped the distribution of global economic power (Bishop, 2016)
GDP by BRICS country (2000-21), in current dollars 
As the chart shows, China’s GDP is more than double that of the other four BRICS combined
almost $18 trillion compared with Brazil ($1.6 trillion), Russia ($1.8 trillion), India ($3.2 trillion) and South Africa ($400 billion)
For comparative purposes, GDP in the United States is $23 trillion but China’s economy is arguably the largest in the world in purchasing power parity (PPP) terms
In the early research on the subject, there were fierce debates over which countries should and should not be included in the next generation of emerging powers (Cooper et al, 2006)
Some questioned whether the ‘MINT’ countries – Mexico, Indonesia, Nigeria and Turkey – might be next (O’Neill, 2013)
Others stressed that a focus on large middle-income countries ignores the many small ones – such as New Zealand, Norway, Qatar and Singapore – that have achieved high levels of income and development while exercising power in unconventional ways (see Long, 2022)
There have always been question marks over which countries, exactly, should comprise the rising or emerging powers, and what criteria best capture this
What does it even mean to ‘rise’ or ‘emerge’, and how do we know when a state has finally ‘risen’ or ‘emerged’
By the same token, as some rise, other must decline relatively
do we even have a language to describe developmental decline – or ‘undevelopment’ – in supposedly ‘developed’ countries (Bishop and Payne, 2019)
These questions aside, the BRICS have, over time, become more deeply institutionalised
Since 2009, the countries have held annual summits with an increasingly widened agenda
The establishment of the New Development Bank (NDB) in 2014 with $50 billion of start-up capital was another milestone
So too was the simultaneous creation of the BRICS Contingent Reserve Arrangement (CRA), a liquidity mechanism that provides support for members facing short-term balance of payments squeezes or currency instability (see Cooper, 2017)
ලෝකයේ බොහෝ රටවල් තවමත් වසංගතයෙන් පීඩා විඳිමින් සිටින මොහොතක, මෙම ආයතනිකකරණ ක්‍රියාවලිය තීව්‍ර විය හැක්කේ මෙම සන්දර්භය තුළ ය
රටවල් නව ආකාරයේ සහයෝගීතාවයක් අපේක්ෂා කරන්නේ ඇයි
The motivations of prospective BRICS members are complex
Take Saudi Arabia
it is already an exceptionally wealthy country, it has a close security relationship with the United States and it can mobilise substantial sovereign wealth for investment in pursuit of economic expansion (see Trudelle, 2022)
But domestic political modernisation remains slow, and the economy is highly dependent on energy and threatened in the long run by global decarbonisation
A degree of diplomatic isolation has also followed the murder of the journalist Jamal Khashoggi
Like all authoritarian states, Saudi Arabia has to search for sources of domestic and international legitimacy
Increasingly dense trade links with China will be critical to this endeavour, by simultaneously diversifying the economy and sources of international support (Martin, 2021)
Similar stories apply to Egypt, Iran and Turkey, where the respective regimes have all experienced volatile economies, political conflict and diplomatic isolation in recent history
The Arab Spring of a decade ago still casts a very long shadow over the Middle East as a whole, leaving rulers feeling insecure and repression enduring (Josua and Edel, 2021)
Another potential BRICS member, Argentina, is a little different
Growth has fluctuated constantly since the dramatic financial crisis of 2001 (Stiglitz and Weisbrot, 2022)
Periods of expansion and policy experimentation have occurred in tandem with buoyant export revenues during the late 2000s and early 2010s (Grugel and Riggirozzi, 2012)
But inflation has remained high and the currency has tanked
One US dollar bought one peso prior to 2001
a decade later it bought eight to ten pesos
and yet a decade further on, it now buys 148. Debt is also growing again
It exploded from around 40% of GDP to 160% in the aftermath of the 2001 crisis, declined again to around 40% alongside the commodity boom by 2014, and then rose once more to over 100% of GDP by the time the pandemic arrived in 2020.

Argentina has long required new sources of capital and international institutional power
Indeed, its demand for inclusion in the Group of 20 (G20) during the global financial crisis of 2007-09 in part reflected resentment at Brazil’s membership and relatively higher perceived status as an emerging power
But what is in it for the BRICS as an organisation
New members, in theory, imply new economic resources that can be mobilised and greater strength in numbers
The expansion of the group also provides greater legitimacy and reinforces the sense that the club is worth joining – an effect that could become self-perpetuating
At the same time, while these potential new members are certainly regionally significant, they are not the largest, most powerful, economically dynamic or diplomatically influential of countries that could theoretically join (certainly compared with the MINT countries)
Furthermore, the BRICS would no longer really comprise mainly the ‘rising powers’ in a global sense with Argentina, Iran and Saudi Arabia joining
Consequently, the broader issue is that the BRICS as an organisation still lacks deeper institutionalisation
Beyond the establishment of the NDB, ‘it is difficult to see what the group has done other than meet annually’ (O’Neill, 2021)
ආර්ථික වර්ධන පථයන් එතරම් අසමාන වී තිබීම සහ සමූහයට පැහැදිලි ඒකාබද්ධ දෘෂ්ටිවාදී මූලධර්ම හෝ ගෝලීය පර්යාය කළමනාකරණය කිරීම සඳහා හවුල් දැක්මක් නොමැති වීම නිසා මෙම ගැටලුව උග්‍ර වේ
Expanding the membership, then, is at least partly about gaining renewed impetus in a context where the BRICS remain beset by divergent interests, development trajectories, relative levels of geo-economic significance and ability to exercise substantial influence over the international system
In all of these areas, China’s power resources far outstrip those of the other members, while as an aspirant hegemon, it also depends most on – and has additional responsibility for – maintaining a calm, stable and open global economy (Beeson and Zeng, 2019)
But the level of openness that China adopts, or the extent of its accommodation to liberal, Western mores, depends to a significant degree on the policy area under discussion (Hameiri and Zeng, 2019
Weinhardt and ten Brink, 2020)
How could the expansion of the BRICS affect the global economy
The worry, from a Western perspective, relates to the fact that – with the partial exception of South Africa (Reddy, 2022) – the BRICS have become, to differing degrees, more nationalist and authoritarian over the past decade
Xi Jinping has cemented his dominance in China
Brazil under Jair Bolsonaro – who will shortly face a presidential election run-off against Lula da Silva – and India under Narendra Modi have both experienced a starkly populist turn (de Souza, 2020
Sinha, 2021)
Vladimir Putin’s Russia has become a pariah state that poses numerous thorny geopolitical questions extending well beyond the immediate Ukraine crisis (Burns, 2019
d’Eramo, 2022)
In all four, minorities are persecuted and civil rights restricted
Consequently, some European and US policy-makers worry that the BRICS may become less an economic club of rising powers seeking to influence global growth and development, and more a political one defined by their authoritarian nationalism
Yet both the BRICS and the West share much in common
Economically, people the world over have long been disenchanted with market-led globalisation
The United States and many European countries – and even the European Union (EU) itself – have marvelled at China’s expansion and reassessed their own desperate need for new institutions and mechanisms to drive interventionist industrial policy to keep up (Lavery and Schmid, 2021
Hopewell, 2021)
Politically – with continuing constitutional upheaval wrought by Brexit and the election of Donald Trump only the most obvious examples – Western countries have also experienced declines in the quality of democracy
As European states elect (or come close to electing) nationalists like Georgia Meloni in Italy or Marine Le Pen in France, they appear more vulnerable to further democratic decay than at any other time in recent history
Diplomatically, the war in Ukraine appears to have drawn a stark dividing line between an Eastern-backed Russia and the West
But this only obscures the complicity of many of the latter’s banking institutions and political elites in fostering Putin’s regime, even as its excesses became progressively more evident (Bienkov, 2022)
So as the BRICS rise, they disrupt the global order in problematic ways that give incentives to the West to adopt illiberal mores (Hopewell, 2017)
But the East also faces the countervailing pressure to become more liberal themselves, thereby reinforcing as well as reshaping that order (Bishop and Murray-Evans, 2020)
This is evident in the ‘ambivalent’ way that China and India are torn between their self-identity as developing countries, with a purported mission to lead the Global South, and the unavoidable reality that their economic interests increasingly align with the Global North (Cooper, 2021)
The web of constraints that China and India face – notably the tension inherent in preserving an uneasy BRICS unity while becoming responsible global diplomatic powers themselves – was highlighted starkly in September 2022 when both made their displeasure at Russia’s quagmire in Ukraine public for the first time (Lau, 2022)
Will globalisation endure
It is difficult to envisage a decisive decoupling of West from East, or a definitive process of ‘deglobalisation’
The sheer volume of trade in goods and services, the flows of capital, data and people across borders to facilitate it, the extent of economic interdependence and the complexity of global value chain-based production, which relies on inputs sourced from around the world, all militate against it (Bishop and Payne, 2021a)
We will not see a decisive retreat behind national borders
Authoritarian autarky is not a viable or credible development strategy today
But at the same time, the pressures facing states from below mean that high levels of unmediated and destabilising economic openness also remain politically toxic
The future of the global economy will plausibly remain globalised in general – with globalisation itself changing shape – while simultaneously becoming more national in certain respects
This is not as contradictory as it sounds
Globalisation is a process driven substantially by states that are embedded within it
The two co-exist
they are not alternatives
We require a recalibration of the nature of the relationship – an attempt to find greater policy space for nations within a renewed overarching global framework of institutions, rules and norms
Between the two, the regional level is crucial
Indeed, even if we are witnessing some degree of ‘reshoring’ in light of Ukraine and wider upheavals in the global economy, many production networks are likely to reconstitute themselves regionally rather than nationally (Grey, 2019)
Modern forms of production at the highest points of a value chain require economies of scale that are frequently continental in scope
The key question is not if the global economy will evolve and change shape, but rather whether this occurs in a well-managed or increasingly fraught way
This will be determined by how the framework of global governance adapts to new realities
International bodies are unquestionably in desperate need of reform and revitalisation (Bishop and Payne, 2021b)
But the system that they collectively comprise is not as dysfunctional as is often believed (Drezner, 2014)
All states require the public goods that they provide and, as Lord O’Neill (2021) notes, the greatest disappointment with the performance of the BRICS is that they have not yet lived up to their promise in terms of sustaining the G20 on the next chapter of its development
Overcoming this will be necessary for the body to carry out its crucial role of ‘steering’ the global economy in coming years and ensuring that tensions between West and East are mollified rather than magnified
Ramesh Bagya Sadishan Abeywickrama 

Source
World Bank (Creative Commons License CC-BY 4.0)
සෝප් ඔපෙරාවක් යනු සාමාන්‍යයෙන් දීර්ග කාලයක් දිවෙන melodrama, ensemble cast, සහ sentimentality වලින් පිරුණු රූපවාහිනී හෝ ගුවන්විදුලි කතා මාලාවක් වේ