රොඩී භාෂාව
මොවුනගේ භාෂාව සිංහල වුද සිංහල බස තරමක් වෙනස් අයුරකින් භාවිතා කර ඇතිබව පෙනේ මෙය සෑම උපසංස්කෘතියකම පාහේ දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණයකි මොවුනගේ බස ගාඩි බස යනුවෙන්ද හදුන්වයි

ඥාතීත්වය හඟවන පද

 මව - හිදලු ගෑවී, මවුආ, අම්මා
 පියා - හිසලු ගෑවා, පියා, අප්පොච්චි
 සැමියා - ගැඬියා, ගාඩියා, පුරුසයා
 බිරිඳ - ගැඬී කෙවෙනි, ගාඬි කෙවන්නි, පල්ලි, ගෑනි
 පිරිමියා - ගාව, අන්ගයා
 ගැහැණිය - ගාවි, අන්ගියා
 බිලිඳා - බිලැන්දා
 බිලිඳිය - බිලැන්දි
 පුතා - ගැඩී (හෝ ගාඩි)බිලින්ඳා, බිලිඳු අන්ගයා, පුතා
 දුව - ගැඩී (හෝ ගාඩි)බිලින්ඳි, බිලිඳු අන්ගි, දුව
 සහෝදරයා - එකන්ගෙ ගැඬියා, එකන්ගෙ අන්ගයා
 සහෝදරිය - එකන්ගෙ අන්ගි
 අයියා - එකන්ගෙ ගාඬියා, අයියා
 අක්කා - එකන්ගෙ ගැඬී, අක්කා
 මල්ලි - එකන්ගෙ ගාඬියා, මල්ලි
 නංගි - එකන්ගෙ ගැඬී, නංගි
 මාමා - ලොකු අප්පා, මාමා
 නැන්දම්මා - නැන්දා
 බාප්පා - හීන් තාත්තා, හීන් අප්පා
 පුංචි අම්මා - බාලම්මා, පුංචි අම්මා
 ලොකු අම්මා - ලොකු අම්මා
 කුඩම්මා - හීනම්මා
 ආතා - ඉලයත් හිදුලු ගැවා, මුත්තා, ආතා
 ආච්චි - ඉලයත් හිදුලු ගැවී, ආච්චි, ආත්තා

විවිධ ජනයා හදුන්වන පද

 රජතුමා - තෙරි බකුරා
 බිසව - තෙරි බකුරු පල්ලා
 දෙවියා - බකුරා
 යක්‍ෂයා - මුනුසා
 පාලකයා - ඉලයත් තෙරි ගාවා
 නිලදාරියා - තෙරි කද්දියා
 පැවිද්දා - නවතා, ගැවා
 වෙදැදුරු - මුලුහුන් අන්ගයා
 මරක්කලායා - හුරුබුවා
 ආචාරියා - දුලුමුවා
 වඩුවා - වඩුකත්තියා
 රජකයා - පොතියා, තෝක්කා
 බෙරවායා - නල්ලයා
 වහුම්පුර ඇත්තා - ගල්මීරි තෝක්කා
 තොටියා - දිය පිට කුකුළා
 සන්නාලියා - ගෙත්තම් කටුවා (කටුව - ඉඳිකටුව)
 හොරා - පත්තිලියා, පතිලිගැවා

සතුන් හදුන්වන නම්

 ඇතා - පලානුවා
 ඇතින්න - පලානුවදෙන්
 බල්ලා - බුස්සා
 බැල්ල - බුස්සි
 බළලා - බුහැක්කා, බුහාකවන්නා
 හරකා - ලුද්දි
 එළදෙන - ලුද්දි
 වස්සා - ලුහු බිලැන්දා 
 මී හරකා - ලුහුටු ලුද්දා, පඟුරු ලුද්දා
 කුලු මී හරකා - රලුවෙ ලුද්දා 
 අග්වයා - තෙරු ලුද්දා
 වෙළඹ - තෙරි ලුද්දා
 වඳුරා - බූලෑවා
 නරියා - පඟුරුල්ල, බුස්සා
 කොටියා - රලුවා, රලුවෙ බුස්සා
 වලසා - මුරුති විගනන්ගයා (මස් බුදින්නා)
 මුවා, ගෝනා - රලුවෙ ලුද්දා
 ගම් ඌරා - හාප මුරුතයා, ගල් මුරුතයා
 වල් ඌරා - රලුවෙ ගල් මුරුතයා
 කුකුළා - පතිලියා
 කිකිළි - පතිලි කෙක
 කුරුල්ලා - පතිලියා, (කුරුළු කූඩ්ව - පතිලින්ගෙ දුමන)
 තලගොයා - බිම්පල්ලා
 කිඹුලා - නිලාටු තෙරිපයා
 ඉබ්බා - පේලාවා
 කිරි ඉබ්බා - හිදුලු පේලාවා
 සර්පයා - ඉලයා
 හූනා - අගරුබුලුවා
 මාළුවා - නිලාතුවා
 උකුණා - කෙරඬියේ පතිලියා
 බලු මැක්කා - හාප අන්ගයා
 මකුළුවා/මඳුරුවා - හාපයෝ, හාපන්ගෝ
 කලාමැදිරියා - දුලුමු අන්ගේ 
 බිජුවට - ලාවන්ගේ

සිරුරේ කොටස් හගවන පද

 සිරුර - අන්ගය
 හිස - කෙරඬිය
 නළල, මුහුණ - කෙරඬිය
 රටා යෙදූ ලැයිස්තු අයිතමය
 හිසකේ - කළුවැලි
 කන - ඉරවුව, දන්ගුලු අන්ගෙ (බිහිරා - ඉරවු හාපයා)
 ඇස - ලාවටේ, ලාඹටේ
 කඳුලු - ලාවටේ නිලාටු
 දත් - ගල්ලෙ බොරලු (මුවෙහි ගල්)
 මුව, කට - ගල්ල
 නාසය - නිලාටු අන්ගෙ, ඉරවුව
 දිව - ගල් ගවුන, ගලෙ ගෙවන්න
 නිකට - අල්ලෙ අන්ගය
 රුවුල - ගල්ලෙ කලුවැලි
 කෙළ - ගල්ලෙ ලතු (එනම්, මුවෙහි ලෙය = බුලත් කෙළ)
 මස් - මුරුතයන්, මුරුතුන්, අන්ගෙ මුරුතයන්
 ලේ - ලතු
 පපුව - පෙකිනිත්ත
 හදවත - පෙකිරිත්ත, පිකිරිත්ත
 බඩ - පෙකිරිත්ත, පිකිරිත්ත
 සම - පිටවන්න, මුරුතු ගැවිල්ල
 අත - දැඟුල්, වාමේ
 දකුණු අත - දකුණේ වාමේ
 වම් අත - වාමේ වාමේ
 පියවුරු - හිදුල්ල
 කකුල - දැඟුල 
 පතුල - බින්තලව්ව, දැඟුල 
 දහඩිය - නිලාටු

ශාක වර්ග හා ඒවායේ කොටස් 

 ගස - උහැල්ල
 පත්‍රය, කොළය - රබොත
 අත්ත - මතිල්ල, උහැල්ලෙ මතිල්ල
 මල - උහුලිල් අන්ගෙ
 ගෙඩිය - ලාවුනු
 ගසේ මුල - බින්තලව්වෙ මතිල්ල 
 පොල් - මටුබු ලාවුනු, මටුලාවුනු
 පොල් ගස - මටුබු ලාවුනු උහැල්ල 
 පුවක් - පොන්ගලන්
 බුලත් - තබල (සංස්, තාම්බුල)
 ගොයම් - ඇතු
 බත් - මිහිටි
 වී - ඇතු මදු, ඇතු මද
 සහල් - මදු, මද
 පිදුරු - පන්ගරන්
 කුරහන් - හීන් කෙවුන
 දොඩම් - ඇඹරලු
 කොස් - වෙට්ටි අන්ගවල්, මුරුතයන් ලාවුනු
 මිරිස් - ගල්ල ඩැවුන්
 කෙසෙල් - පබ්බරුකන්, පත්බරුකන්
 දුම්කොළ - දුම්රබොත, දුලුමොර

ගෘහාශ්‍රිත දේ, අහාරපාන සහ අඳුම් පැලඳුම්

 ගම - රලුවෙ දුමන
 නගරය - තෙරි දුමන
 ගෙපැල - දුමන
 සිර ගෙය - හාප දුමන
 දොර - දිග්ගුව, දුමන මතිල්ල
 වහලය - වහල්ල, පල
 ඇඳ - ලාවට අන්ගේ මතිල්ල
 පුදුර - පිටවන්න
 දැව - මතිලි
 කළය, හැලිය - වාමේ
 වතුර කළය - නාලාටු වාමේ
 බත් හැලිය - මිගිටි වාමේ
 කෝප්පය - නිලාටු මිගන වාමේ, නිලාටු මිගන අන්ගෙ
 පිඟාන - මිගිටි මිගන වාමේ
 පිහිය - නාඩුව
 පොරොව - මතිලි ලුක්කන නාඩුව, මතිලි හාප කරන නාඩුව
 බෝතලේ - අතු, අන්ගෙ 
 පෙට්ටිය - බිලිඳු අන්ගෙ 
 මෝල් ගස සහ වංගෙඩිය - ලුක්කන අන්ගවල්
 කඹය - ගැවිල්ල (ගව සම්පටින් අඹරාගත් දේ)
 කඩුව - තෙරි නාඩුව
 ඊතලය - පට්ටිකම, පත්තිකාව
 තුවක්කුව - පත්තිකාව, ගලු කරන මතිල්ල
 ගින්දර - දුලුමු
 වතුර - නිලාටු
 ලිප - දුලුමු අන්ගෙ
 දර - හාප මතිලි
 කිරි - හිදුලු
 තෙල්/ගිතෙල් - මාටුබු
 වෙඬරු - ලුදුදන්ගෙ මාටුබු
 කැවුම් - ගල් මිරි
 පිසු ආහාර - මුරුතයන්, මුර්තින්
 හරක් මස් - ලුද්දු මුර්තින්
 ලුණු - හුරුඹු

පරිසරය අශ්‍රිත දේ 

 පොළොව - බින්තලව්ව
 දෙව්ලොව - බින්ගිරි(බිම්ගිරි) උහැල්ල
 හිරු - ඉලයත්තෙරි අන්ගෙ

විශේෂණ පද

 රතු - ලතු
 සුද - හිදලු
 කළුවර - කලුවැලි
 හොඳ, මහා, දිග, ලස්සන - තෙරි
 නරක, කුඩා, පොඩි, අවලස්සන - හාප

ලෝහ වර්ග, අවිආයුධ, විවිධ මෙවලම් ආදිය හදුන්වන නම්

 රන් හා රිදී - තෙරි දුලුමු
 රන් හා රිදී කාසි - තෙරි ගලවු, තෙරි අන්ගවල්
 තඹ - හාප දුලුඹු
 තඹ කාසි - හාප ගලටු
 තුවක්කුව - පත්තිකාව, ගලු කරන මතිල්ල (හඬ නගන දණ්ඩ)
 වෙඩි බෙහෙත් - මුලුහුන්
 ගොන් කරත්තය - ලුද්දන්ව බන්දන ගහන අන්ගෙ, (ලුද්දු - කරත්තෙ)
 වියගහ - ලුද්දන් දෙ-ගිරාව
 බෝල්ලීය - බොම්බුලීය 
 නඟුල - ලුද්දන් හාප කරන අන්ගෙ 
 කෙවිට - ලුද්දන් ලුක්කන අන්ගෙ 
 ඔරුව - නිලිටුවෙ යැපෙන අන්ගෙ

 ක්‍රියා පද

 යනවා - තැවින්නෙනවා
 එනවා - තැවින්නෙනවා
 පලයන්, වරෙන් - තැවින්නියන්
 අරගෙන යනවා - යප්පාගෙන තැවින්නෙනවා
 නිදා ගන්නවා - ලාවට තෙරී වෙනවා
 හොඳට නිඳා ගනින්