Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
පසුව ඔහු පසු කාලීනව නිදහස් ප්‍රමිති සමූහය හා එක්ව ලිනක්ස් පදනම් ආයතනය බිහිවූ, විවෘත මූල සංවර්ධන පරීක්ෂණාගාරයේ සේවය කලේය
2004 ජුනි මාසයේදී ලිනස්ට පර්යේෂණාගාරයට ගමන් පහසුව සඳහා ටොවරල්ඩ්ස් සහ ඔහුගේ පවුල ‍පදිංචිය   පෝලන්තයේ   ඔරේගන් නගරයට වෙනස් කරයි
1997 සිට 1999 දක්වා කාලය තුල ඔහු 86open නම් ලිනක්ස් සහ යුනික්ස්   සඳහාවූ  ද්වීමය සම්මතයක් තෝරා ගැනීම සඳහා සම්බන්ධ වී සිටියේය
ලිනක්ස් පාදකවූ මෘදුකාංග නිර්මාණය කරන ප්‍රධාන සමාගම් දෙක වූ Red Hat සහVA Linux ඔහුගේ නිර්මාණයට කෘතගුණ සැලකීමක් වශයෙන්  සමාගම් දෙකෙන්ම සමාගම් කොටස් තෑගිකරන ලදී
1999දී ආයතන දෙකම කොටස් මහජනයාට විවෘත කල අතර ‍ඒ සමඟම ටොවල්ඩ්ස්ගේ කොටස්වල සඵල වටිනාකම ඉහලගොස්  ඩොලර් මිලියන ‍20 පමණ වීය
ඔහුගේ  පෞද්ගලික මැස්කොට් වූයේ පෙන්ගුවින් සත්වයෙකි
නම් කරනු ලැබ ඇත්තේ ටක්ස් යනුවෙනි
ටක්ස් , ලිනක්ස් සමාජය විසින් ලිනක්ස් කර්නලයේ  මැස්කොට් ලෙස පිළිගන්නා ලදී
ටොවල්ඩ්ස් "විවෘත මෘදුකාංග  යනු  මෘදුකාංග භාවිතාකල හැකි හොඳම මඟ" යැයි ටොවල්ඩ්ස් විශ්වාස කලද ඔහු "හොඳම ආම්පන්නය අවශ්‍ය කාර්යය සඳහා " යොදවන බවද එය  වානිජ මෘදුකාංගයක් වූවද විය හැකි බව පවසා ඇත
ඔහු වානිජ මෘදුකාංග වලට පක්ෂව කතාකිරීම හා භාවිතා කිරීම සම්බන්දයෙන්ද  නොයෙක් විවේචනවලට ලක්වී ඇත
ලිනක්ස් කර්නලයේ අනුවාද හසුරුවන මෘදුකාංගය වන BitKeeper එවැනි අවස්ථාවකට උදාහරණයකි
කෙසේවූවද ටොවල්ඩ්ස් විසින් BitKeeper සඳහා නිදහස් මෘදුකාංගයක් නිර්මාණය කරන ලද අතර එය Gitය
ටොවල්ඩ්ස් නිල වශයෙන් GNOME පිළිබඳව අදහස් එ‍හි නිල ඊ-මේල් ලැයිස්තුවට කරුණු දක්වමින් ඔහු පරිශීලකයින් KDE සඳහා යොමුකිරීමට  දිරිගන්වන බව පවසා ඇත
කෙසේවූවද ටොවල්ඩ්ස් KDE 4.0  හි පරිණත බව ප්‍රමාණවත් නොවීම නිසා ඇතිවූ අසාර්ථකත්වය හේතුකොට ගෙන තාවකාලිකව  GNOME භාවිතා කලේය
ලිනස් සහ ලිනක්ස් අතර සම්බන්ධය 

මුලින්ම ටොවල්ඩ්ස්ට අවශ්‍යවූයේ කර්නලය free(නිදහස යන අරුතින්) , freak සහ X අකුරක් එක්කර යුනික්ස්(Unix)ට සමාන බව හඟවමින් Freakx ලෙස නම් කිරීමටය
එහෙත් කර්නලය ගබඩා කර ඇති සර්වරයේ FTP පාලනය කරන ඔහුගේ මිතුරු අරි ලෙම්කේ ටොවල්ඩ්ස්ගේ බහාලුම  linux ලෙස නම් කර ඇත
එනයින් මෙය ලිනක්ස් විය
ලිනක්ස්හි බලතල 
2006 වසර වන විට ලිනක්ස් කර්නලයෙන් 2%ක් ටොවල්ඩ්ස් විසින් තනිවම නිර්මාණය කල කොටස විය
ලිනක්ස් සඳහා දහස් ගණනින් වූ පිරිස් දායක වූ නිසා 2%ක් යනු පෞද්ගලිකව සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකි
ලිනක්ස් කර්නලයේ සිදුවන වෙනස්කම් පිළිබඳව තවමත් තීරණ ගන්නේ ටොවල්ඩ්ස්ය
ලිනක්ස් වෙළඳ ළකුණ 
ටොවල්ඩස් ලිනක්ස්   "Linux"  වෙළඳ ළකුණට හිමිකම් කියයි තවද ඒ පිළිබඳව වගකීම ගෙන කටයුතු කරන්නා ලෙස ක්‍රියා කරයි
එය ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කරන්නේ  Linux Mark  ආයතනය මඟිනි
පුද්ගලික ජීවිතය 
ලිනස් ටොවල්ඩ්ස්ට සය වරක් ෆින්ලන්ත කරාතේ ශූරිය වූ ටෝව් ටොවල්ඩ් හමුවන්නේ 1993 සරත් ඍතුවේදීය
ටොවල්ඩ්ස් පරිගණක විද්‍යාගාරයේ සිසු සිසුවියන්ට ආරම්භක අභ්‍යාසයක් පවත්වමින් තමන්ට ඊ-මේල් පණිවිඩයක් පරීක්ෂාව සඳහා එවන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය
ටෝව්  ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ ඔහු හමුවී කතාකිරීමට වෙලාවක් ඉල්ලමිනි
පසුව ටෝව් සහ ලිනස්  විවාහයෙන් දරුවන් තිදෙනෙකු ලදහ
ඔවුන් පිළිවෙලින් පැට්‍රීෂියා, ඩැනියෙලා හා සෙලෙස්ටෙ වෙති
සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ටොවල්ඩ්ස් ඔහුවම මෙසේ විස්තර කරයි " සම්පූර්ණයෙන්ම ආගමික — අදේවවාදියෙක් " තවදුරටත් "මම හිතන හැටියට මිනිස්සු හිතනවා ආගම මිනිසුන්ගේ අභ්‍යන්තර ගුණාංග දියුණු කරනවා කියල, සදාචාර සම්පන්න කරනවා කියල
ඒත් ‍මම ඒ දෙකම විචේචනය කරනවා
ඒක මිනිසුන්ට නිදහසට කාරණයක් සපයනවා "අහෝ, සොබාවධර්මය නිර්මාණය කරදුන් හැටි "  සහ එම  නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාදාමය  ආශ්චර්ය‍ක් ලෙස දකිනවා
මම  පිළිගන්නවා    "විශ්වාස කල නොහැකි දෙයක් එකවරම සිදුවීම පුදුමාකාරයි" යන කාරණය ගැන
මම හිතනවා අපිට පුළුවන් සදාචාරවත් වෙන්න ආගම සම්බන්ධ කරගන්නෙ නැතිව,  මනාව සැකසුනු ආගමකින් විශේෂයෙන් සදාචාරයට අයහපත් දේවල් එන්න පුළුවනි
මා සැබවින්ම බයයි මනාව සැකසුනු ආගම්වලට මොකද එය බලය අනිසි ලෙස භාවිතා කරන්න පාර කපන්න පුළුවන් නිසා
" තවත් එකතු කරමින් ඔහු කියා සිටියේ යුරොපයේ එය බොහෝදුරට පුද්ගලික ගැටලුවක් පමණක් වූවද විශේෂයෙන්ම ඇමරිකාවේ ආගම ඕනෑවටත් වඩා දේශපාලනීකරණය වී ඇති බවයි.

පිළිගැනීම 
 1996දී ලිනස් ටොවල්ඩ්ස්ට ගරුකිරීමක් වශයෙන්  9793 ටොවල්ඩ්ස් ග්‍රාහකයනම් කරන ලදී
1997දී හෙල්සින්කි විශ්ව විද්‍යාලයේ පරිගනක විද්‍යා අංශයෙන් විශාරද උපාධිය ලබාගනී
1998දී EFF Pioneer සම්මානය හිමිකරගනී
1999දී   ස්ටොක්හෝම් සරසවියෙන් ගෞරව ආචාර්ය පදවියක් ප්‍රදානය කරයි
The 1999 දී නීල් ස්ටෙෆන්සන්  විසින් ලියූ Cryptonomicon නවකතාව ෆින්ලන්තයේ නිපදවන ලද "ෆිනුස් " නම් ලිනක් ස් වැනි මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාවිතා කරන චරිත කිහිපයකින් සමන්විත වෙයි
2000දී   හෙල්සින්කි සරසවියෙන් ගෞරව ආචාර්ය පදවියක් ප්‍රදානය කරයි
2000 ඔහු Lovelace Medalට සුදුසු කම් ලබා ගනී
Time සඟරාවේ සියවසේ පුද්ගලයා තේරීමේ මත ඡන්දය ‍ ටොවල්ඩ්ස් 17 වෙනියා ලෙස අවසන් විය
2001දී [සමාජයීය/ආරථික ක්ෂේත්‍රය සඳහාවූ [ටකෙඩා සම්මානය]] සඳහා  රිචඩ් ස්ටෝල්මන් සහ කෙන් සකමුරා සමඟ සම සුදුසුකම් ලැබුවේය
2004දී ටයිම් සඟරාවේ ලිපියකින් ලෝකයේ වැදගත්ම පුද්ගල‍යන් අතරින් කෙනෙකු ලෙස නම් කරන ලදී
"Linus Torvalds
The Free-Software Champion"  by Lawrence Lessig
 2004 දී පැවැත්වුනු හොදම ෆින්ලන්ත ජාතිකයා තේරීමේ ඡන්ද විමසීමෙදී ටොවල්ඩ්ස් 16 වැනි ස්ථානයට හිමිකම් කීවේය
2005දී  BusinessWeek මගින් කරන ලද සංගනණයකින් හොඳම කළමනාකරුවන් අතරින් ‍කෙනෙකු බව හෙළිවිය
2005 අගෝස්තු මාසයේදී  ටොවල්ඩ්ස් Vollum සම්මානය රීඩ් විද්‍යාලයෙන් ලබාගනී
2006දී Business 2.0 සඟරාවෙන් ඔහුව  "10 people who don't matter"ලෙස නම් කරන ලද්දේ ලිනක්ස් වල වර්ධනය හේතුකරගෙන ලිනස්ගේ  තනිපුද්ගල බලපෑම අඩුවීම නිසාය
2006 දී , ටයිම් සඟරාවේ යුරෝපීය මුද්‍රණය ඔහුව පසුගිය අවුරුදු 60 පෙරළිකාර වීරයෙකු  ලෙස නම් කලේය
2008දී  ඔහුගේ නම  කැලිෆෝනියාවේ මවුන්ටන් වීව්  හි පරිගනක ඉතිහාස කෞතුකාගාරයේ| නාමාවලියට ඇතුලත් විය
මේවත් බලන්න 
 ලිනස්ගේ නියමය
 ටැනෙන්බවුම් - ‍ටොවල්ඩ්ස් වාදය
 Just for Fun

සටහන්

මූලාශ්‍රයන්

බාහිර සබැඳියන් 

 Linus' blog
 Torvalds's home page (quite outdated)
 Leader of the Free World - How Linus Torvalds became the benevolent dictator of Planet Linux, the biggest collaborative project in history (Wired News)
 The birth of Tux
Why Linus Torvalds chose a penguin as the Linux mascot
 What would you like to see most in minix
, thread begun by the first Usenet post by Linus Torvalds referencing his new project, followed by the advice and requests for features he received in those early weeks when Linux was first being planned
 Linus Torvalds and His Five Entrepreneurial Lessons
 Linux Journal - 1 March 1994
 Linux Journal - 1 November 1999
 
 Ten years of NODES
 Linus having fun at the Japan Linux Symposium
 Tech Talk
Linus Torvalds on Git at Google transcript from speechpedia
org 

Finnish computer programmers
Free software programmers
Computer pioneers
Linux kernel hackers
People from Helsinki
People from Portland, Oregon
People in information technology
Swedish-speaking Finns
Finnish atheists
Finnish bloggers
University of Helsinki alumni
ජීවමාන ජනයා
1969 උපත්
පෙර පාසල් අධ්‍යාපනය යනු ව්‍යවස්ථාපිත අධ්‍යාපනයට පෙර සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු තුනත් පහත් අතර වයස් කාණ්ඩ වලට අයත් වුද අධිකරණ නීතිය අනුව යැපෙන්නන් ලෙස නම් කෙරෙන්නා වූද ළමුන් සඳහා වු අධ්‍යාපන ප්‍රතිපාදනයකි
මෙය ළමා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථාන, මොන්ටිසෝරි, ළදරු පාසල, පෙර පාසල යන නම් වලින් හදුන්වන අතර මෙය ළමයාගේ කුඩා අවදියේදී නිවසේදී දෙමපියන් හා අවටපරිසරයෙන් ලබාගන්නා දැනුමට අමතර බාහිරව ලැබියයුතු අධ්‍යාපනය හෙවත් මූලික අධ්‍යාපන අවදිය, සංසන්දනාත්මක අධ්‍යාපනය ඇතුළු සෑම අධ්‍යාපනික අවශ්‍යතවයන්ද සපුරන ආකාරයට සකස් කර ඇත
පෙරපාසල් අධ්‍යාපන සංවිධානය වෘත්තිමය අධ්‍යාපනඥයන් විසින් සිදුකල නිමැවුමකි
මෙහි සැකිල්ල සඳහා ව්‍යුහාත්මක පරිපාලනය, පන්තියේ ප්‍රමාණය, ගුරු-සිසු සංඛ්‍යාවේ අනුපාතය,ක්‍රියවලි ආශ්‍රිත පන්තිකාමරයේ ගුණාත්මක භාවය, ගුරු-සිසු සබඳතාවය ආදිය සහ ඇගයුම් ආශ්‍රිත ප්‍රමිතිය, අධ‍ය්‍යාපන පාටිපාටිය,අධ්‍යාපනික ඇගයුම් ආදි එක් එක් සිසුවා කෙරෙහි ආවෙනික වු සමාඡීය හා අධ්‍යාපනිකව වැදගත්වු ප්‍රතිථල ලබාදෙන සංරචක ඇතුලත් කර ඇත
පෙර පාසල් ඉතිහාසය

90 දශකයේ දී යුරෝපීය අධ්‍යාපනඥයන් විසින් කුඩා දරුවන්ගේ අධ්‍යාපන පද්ධතිය නිර්මාණය කිරීමේ  දී මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ඉතාමත් තීරණාත්මක සහ සීඝ්‍ර වර්ධනයක් සිදුවන අවධිය සඳහා ඉතා කාර්යක්ෂම අධ්‍යපන ක්‍රමයක් ලෙස මෙම අධ්‍යාපන ක්‍රමය හදුන්වාදි ඇත
රොබට් ඕවන් නම් අධ්‍යාපනඥයා විසින් "නිවු ලැනාක්" නම් පළමු පෙර  පාසල ආරම්භ කරන ලද අතර පසුව එවන් පෙර පාසල් ගනනාවක් එංගලන්තය පුරා ආරම්භ විය
සංවර්ධනය කරනු ලබන සංරචක 
 

පෙර පාසල් අධ්‍යාපනයේ සංවර්ධනය කරනු ලබන සංරචක රටකින් රටකට විවිධත්වයක් ගනී
කෙසේ වුවත් බහුතරයක් පද්ධතීන්, පහත වූ ප්‍රධාන තේමාවන් යටතේ නිරූපනය වේ
පෙද්ගලික,සමාජිය සහ භාවාත්මක සංවර්ධනය
සන්නිවේදනය ,කථනය සහ සවන්දීම ඇතුලත්ව
ලෝකය පිලිබද දනුම සහ අවබෝධය
නිර්මාණාත්මක හා සෞන්ධර්ය පිළීබද සංවර්ධනය
ශාරීරීක  සංවර්ධනය
ගණීතමය දනුම සහ  සංවර්ධනය

සංවර්ධනාත්මක අධ්‍යාපනයේ පදනම වී ඇත්තේ පෙර පාසල් යන වයසේ දුවා දරුවන්ට ඉහත සංවර්ධනය කලයුතු ප්‍රදේශ සොයගැනීම සහ ගවේෂනය කිරීමට අත් වැලක් සැපයීමයි
ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය මගින් සංවර්ධනයට ඔබින පුහුණුවක් පිළීබඳ අදහසක් ප්‍රසිද්ධියට පත්කර එය ප්‍රවර්ධනය කලත් තව කල‍යුතු දෑ බොහෝමයක් ඉතිරිව ඇත
බොහෝ පෙර පාසල් ගුරුවරුන් සංවර්ධනය පිළිබද පුහුණුව හා දෑනුම ඇතිඅය වුවත් ඔවුන්ට එය පන්තිකාමරය තුල ක්‍රියාත්මක කිරීම අභියෝගාත්මක වී ඇත
80% පෙර පාසල් තිබුනත් ඉන් 20% පමණ දියුණු තත්වයක නොපවතින බව ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය මගින් ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත
ඉහත සදහන් පරිදි පෙර පාසල් අධ්‍යාපනයේ දී දරුවාගේ හදුනා ගැනීමේ හැකියාව, අන් අය සමග සහයෝගීව කටයුතු කිරීමේ හැකියාව සහ තමන්ගේ සමාජීය වටපිටාව පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාගැනීම පෞද්ගලික සමාජීය හා භාවාත්මක  සංවර්ධනය වේ
එමන්ම ළමයාගේ දැනුමේ වර්ධනය, බාහිර උත්තේජන සඳහා ප්‍රතිචාර දැක්වීම සහ පාලනය පිලිබඳ අවබෝධය ලබාදීමද මෙමගින් සිදුකෙරේ
සන්නිවේදනය සහ භාෂාව වර්ධනය කිරීම මගින් ඔවුන්ගේ ශබ්ද සහ දර්ශන සඳහා ප්‍රථිචාර සහ තමන්ගේ හැඟීම් දැනීම් හුවමාරු කර ගැනීම, භාෂාව හැසිරවීම පිළිබඳ දැනුමක් ලබාගැනීම ඇතුලත් වේ
එමෙන්ම විවිධ අත්කම් සහ අධ්‍යාපනික වැඩමුළු ආශ්‍රයෙන් ඔවුන්ගේ නිර්මාණාත්මක හා සෞන්දර්ය පිළිබඳ සංවර්ධනය සිදුකරන අතර විවිධ ශාරිරික ක්‍රියාකාරකම් හා සෞඛ්‍යපුරුදු ඇති කිරීමේන් ඔවුන්ගේ ශාරිරික වර්ධනය ඇතිකිරීම සිදුකෙරේ
වයස සහ වැදගත්කම

පෙර පාසල් අධ්‍යාපනයේ දී සාමන්‍ය වශයෙන් සලකා බැලෙන්නේ සිගිත්තන් සහ පාසැල් යන වයස් කාණ්ඩ අතර වු අවුරුදු 3 සහ 5 අතර ළමුන්ය
ළමුන් සංවර්ධනය වන අවධියේදි තොරතුරු සීඝ්‍රව ග්‍රහනය කර ගන්නා අතර නව නිර්මාණ කරයි
මේ අවදියේදී සිදුවන මොළයේ වර්ධනය ජීවිතයේ අවසානය දක්වාම මනා සබඳතාවයක් ඇතිකරගනී
කුඩා දරුවාගේ මෙම සිඝ්‍ර මොළයේ වර්ධනය ඔවුන්ගේ නිර්මාණාත්මක දීයුණුව සහ භාවාත්මක දියුණුව කෙරෙහි දෑඩි බලපෑමක් ඇතිකරයි
පෙර පාසල් අවධියෙදි ලබන්නාවු අත්දැකීම් දරුවාට කෙටිකාලීන මෙන්ම දීර්ඝ කාලීනව බලපා ඇති බව දැනට සමීක්ෂන වලින් හෙලිවී තිබේ
විශේෂයෙන් අක්‍රමවත් දැනුම සහ අවබෝධය දරුවාගේ පසුකාලීන ඡීවිතයට අයහපත් ලෙස බලපා ඇති බව සමීක්ෂන වලින් තහවුරු වී තිබේ
පෙර පාසල් අධ්‍යාපනයේ රීති 

ඇතැම් පෙර පාසල් ඔවුනට සුවිශේෂි වු ඉගැන්වීම් ක්‍රම අනුගමනය කරනු ලබයි
නිර්මාණාත්මක අධ‍ය්‍යන පටිපාටි,කථනය,සවන් දීම,ගණිතමය අත්දැකීම්,සංගීතය,නර්ථනය,ආදී විවිධාකාර ක්‍රියාකාරකම් යොදාගනී
පෙර පාසල් වයසේ දරුවන් අගය කිරිම සදහා දෙමාපියන්ට සහ ගුරුවරුන්ට, ඔවුන්ගේ නිර්මණාත්මක ක්‍රියකාරකම් සංවේදනය කලහැකි වෙබ් අඩවියක් වැනිය
මේම වෙබ් අඩවිය දරුවාගේ පන්තිකාමරය තුල ක්‍රියාකාරකම් සඳහා සාරාංශ ගත වාර්ථා සපයන අතර එය ඕනෑම අයෙකුට පහසුවෙන් පරිහරනය කල හැකි පරිශීලන මිත්‍ර ක්‍රමයක්ද වේ
මෙම වෙබ් අඩවියේ විවිධ ක්‍රියාකාරකම් ඇති අතර ඒවා විවිධාකාරවූ අභිමතාර්ථ ඉලක්ක කොටගෙන පවතී
පෙර පාසල් අධ්‍යපනයේ අත්‍යාවශ්‍ය අංග ඇතුලත් නීතී රීතී සහ ඔවුන්ගේ විශේෂීය වූ අවශ්‍යතා පිලිබද රජය මගින් 1997 දී ඇතිකරනු ලැබූ අධ්‍යාපනික ප්‍රතිසංස්කරන,ළමුන්ගේ පන්තිකාමරය තුල මෙන්ම බාහිර අවශ්‍යතා පිලිබඳව අවධානයක් යොමුකර ඇත
මෙම ප්‍රතිසංස්කරනය මගින් යෝග්‍යතාවය සහ ක්‍රියාකාරකම් ආශ්‍රිත ඉගැන්නුම් සහ ඉගැන්වීම් ක්‍රමය සහ පුඵල් පරාසයක් තුල ක්‍රියාකාරකම් ඇගයීම ආදිය ඇතිකරන ලදී
එමෙන්ම ජාතික අධ්‍යාපනික ආයතන මගින් ගුරුවරුන් සදහා විශේෂ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කර ඇත
තවද සමාජීය හා සුබසාධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යංශයේ අධීක්ෂනය යටතේ පොදු අධ්‍යපනික පද්ධතියට ජාතික ප්‍රතිපත්තීන් පිහිටුවා ඇත
පෙර පාසල් සඳහා  වූ ආයෝජන 

දැනට ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රාථමික අධ‍ය්‍යාපනය සඳහා සහභාගී වන්නේ පෞද්ගලික ආයතන, පරිපාලන අධිකාරීන් සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන වේ
2004 වර්ෂයෙදී ඇතිවූ සුනාමි ව්‍යවසනයෙන් පසු විවිධ රටවලින් ශ්‍රී ලංකාවේ පෙර පාසල් අධ්‍යාපනය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා විශාල වශයෙන් ආයෝජන ගලා එන්නට විය
ඉන් එක් ව්‍යපෘතියක් ලෙස RMF ව්‍යපෘතිය ශ්‍රී ලංකාවේ සුනාමි ව්‍යවසනය වැඩි වශයෙන් බලපෑ ප්‍රදේශවල අවතැන් වූ කුඩා දරුවන් වෙනුවෙන් විශාල වශයෙන් අනුග්‍රහය දක්වන ලදී
ඔවුන් විසින් තවමත් ධීවර ගම්මාන සඳහා මෙන්ම පෙර පාසල් සහ සෞඛ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සඳහාද අනුග්‍රහය දක්වයි. ඒ අතරින් පෙර පාසල් සදහා ක්‍රමානුකූල අධ්‍යපනයක් මේන්ම සමාජීය සබඳතාවයක් ඇතිකිරීමේහිලා උනන්දුවීම විශේෂත්වයක් වේ
එමෙන්ම නගරබඳ සුපිරි පෙර පාසල් වල සහ මෙවැනි ග්‍රාමීය දරුවන්ගේ පෙර පාසල් අතර වෙනස නැතිකිරීමට මොවුන් උත්සාහ කරයි
නමුත් රජය මගින් තවමත් එවැනි පොදු  පෙර පාසල් ඇතිකිරීමෙහි ලා කිසිදු උත්සාහයක් දරා නොමැත
එසේ වුවත් මෙවැනි දරුවන් ජාතික පාසල් වලට ඇතුලත් කිරීමෙදී පෙර පාසල් අධ්‍යාපනය නොලැබූ දරුවන් වෙනුවෙන් විශේෂවූ අධ්‍යාපනික  ක්‍රම ඇතුලත් පන්තිකාමර දැන් ක්‍රියාත්මක කර ඇත
එමනිසා ග්‍රාමීය දරුවන්ට අනෙකුත් දරුවන් සමග උරෙනුර ගැටී අධ්‍යාපන කටයුතු කිරීමට එය මහත් රුකුලක් වී ඇත
වර්ථමානයේ උතුරු මැද පලාත,අනෙකුත් මායිම් ගම්මානවල සහ උතුරේ පෙර පාසල් ව්‍යාපෘති ආරම්භ කරමින් පවතී
ඉන් සමහරක් ලෙස වැලිඔය,පදවිය සහ මැදවච්චිය විශේෂවේ
එමෙන්මපෙර පාසල් ගුරුවරුන්ට මනා මග පෙන්වීමක් ලබා දීම සඳහා සහ ඔවුන්ගේ දැනුම වර්ධනය කීරීම උදෙසා ගුරු අත්පොත් ලබා දීමද සිදුකර ඇත
තවද උතුරු මැද පලාත්පෙර පාසල් දියුනු කිරීමේ අධිකාරිය විසින් ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ විශේෂ මධ්‍යස්ථාන ආරම්භ කර ඇති අතර එමගින් පෙර පාසල් ගුරුවරු 2800ක් පමණ දැනටමත් පුහුණු කර ඇත
පෙර පාසල් තුලවන විශේෂීය අධ්‍යාපනය 
 
වර්ථමානයේ අධ්‍යාපන පද්ධතිය ශිෂ්‍ය කේන්ද්‍රීය වෙනස්වි ඇති අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ගුරුවරුන්ටද විශේෂීයවු පුහුණු ක්‍රියාකාරකම් අවශ්‍ය වී ඇත
එමගින් ළමුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් හොඳින් අධ්‍යයනය කීරීමටත් ,ඔවුන් දිරිමත් කිරිමටත්,විශේෂ වු හැකියාවන් ඔප්නැංවීමටත් හැකියාව ලෑබී තිබේ
මේම පෙර පාසල් අධ්‍යාපන ක්‍රමය විශේෂයෙන්ම ගුරුවරුන් සහ දෙමවුපියන්ට වැදගත් මගපෙන්වීමක් සිදුකරන අතර එය ළමයාගේ සංවර්ධනය සඳහාද මහත් ලෙස පිටුවහලක් වේ
සාමාන්‍ය පොදු අධ්‍යාපනික ක්‍රමයට වෙනස් වූ සුවිශේෂ අධ්‍යාපනික ක්‍රමයක් මෙම පෙර පාසල් තුල දක්නට ලැබේ
විෂය දැනුමට අමතරව දරුවාගේ අනෙකුත් සියලුම ක්‍රියාකාරකම් වර්ධනයෙහිලා මෙම විෂය නිර්දේශයන් පිලියෙල කර ඇත
ඒවා අතරින් විෂය දැනුම හා සම්බන්ධව.
සිංහල හා ඉංග්‍රීසි වාග්මාලාව
ගණිත දැනුම
පෙල පොත් භාවිතය
පුවත් පත් භාවිතය
චිත්‍ර හා නිර්මාණ කරනය

එමෙන්ම බාහිර ක්‍රියාකාරකම් වර්ධනය කිරීමෙහි ලා
විවිධ ශබ්ද හා සංගීතය
අත්කම්
ගුරු දින, දෙමාපිය දින සැමරීම
විනෝද චාරිකා
වාර්ෂික විවිධ ප්‍රසංග
විවිධ සංස්කෘතික උත්සව
මේ අතුරින් නවතම පියවරක් ලෙස පරිගණක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්ද නවීන පෙර පාසල් වල යොදා ගැනේ
තවද ඔවුන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතයට අවශ්‍ය වන සෞඛ්‍යමය හා විනීත ගතිපැවතුම් ඇතිකිරීම සඳහා
හොඳ පුරුදු හා චාරිත්‍ර ඇතිකිරීම
සාර්ධර්ම පුහුණු කිරීම
සොබා දහමට ඇති ලැදියාව වර්ධනය කිරීම
විනීතව ආහාර ගැනීමේ පුරුදු
මෙන්ම වාර්ෂික සෞඛ්‍ය සායන පවත් වීම සිදු කෙරේ
තවද  ඉහත වූ සියලුම දැනුම ඇගයීම හා ඒ පිලිබඳ දෙමාපියන් දැනුවත් කිරීම සඳහාද විශේෂ දස්කම් දැක්වූ සිසු දරුවන් ඇගයීම හා ඔවුන් තවත් උනන්දු කිරීමට ඇගයීම් පත්‍රිකා හා ඒ ආශ්‍රිත වාර්ථා ගත ප්‍රස්ථාර ආදිය පවත්වාගෙන යාමද සිදු කෙරේ
පහත දක්වා අත්තේ එවන්වූ ඇගයීම් පත්‍රිකාවකි
මේවාද බලන්න
 මුල් ළමාවියේ සංවර්ධනය

අධ්‍යාපනය
ඉල්ලුම සහ සෑපයුම යනු වෙලඳපලක මිල තිරණය කරන අර්ථික අකෘතියකි
තරගකාරී වෙළදපොලක යම් භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් පාරිභෝගිකයින් විසින් ඉල්ලුම් කරන ප්‍රමාණය හා සැපයුම්කරුවන් විසින් සපයන ප්‍රමාණය තුලනය වන අවස්ථාවේදී මිල තීරණය වන අතර එම අවස්තාවේ මිල හා ප්‍රමාණය අතර වෙළදපොල සමතුලිතයක් ඇතිවෙන බව මෙමගින් දැක්වේ
ඉල්ලුම සහ සැපයුම අතර ප්‍රස්ථාරික නිරූපණය 
ඉල්ලුම සහ සැපයුම යම් භාණ්ඩයක් ගනුදෙනු වන මිල සහ ප්‍රමණය තිරණය වන තාවකාලික සමතුලිත අකෘතියකි
සාමාන්‍යයෙන් ඉල්ලුම් ප්‍රමාණය සහ සැපයුම් ප්‍රමාණය භාණ්ඩයයේ මිල මත තිරණය වන ශ්‍රිතයක් ලෙස සැලකුවද සම්මත ප්‍රස්ථාරික නිරුපණය අල්ෆ්‍රඞ් මාෂල්ගේ අකෘති‍යට අනුකූල වන පරිදි දැක්වේ
මෙහි තිරස් අක්ෂය ලෙස ප්‍රමාණයත් සිරස් අක්ෂය ලෙස මිලත් දැක්කුවද එය සම්මත ගණිතමය නිරුපණයට පටහැනිය
හාණ්ඩයක මිලට අමතරව ඉල්ලුම සහ සැපයුම තිරණය කරන අනෙකුත් නිර්නායකයන්(උදාහරණ ලෙස පරිභෝගික අයභාර, යෙදවූම් මිල අදි විචල්‍යයන් ) ඉල්ලුම සහ සැපයුම් ප්‍රස්ථාරයේ නිශ්චිත ලෙස නිරුපණය නොවන අතර මෙම විචල්‍යයන් හි වෙනස්වීම වක්‍රය විතැන්විම මගින් පෙන්වනු ලැබේ
එහෙත් භාණ්ඩයේ මිලෙහි වෙනස්වීම නිරුපණය වන්නේ ඉල්ලුම් සැපයුම වක්‍රය ඔස්සේ ලක්ෂ්‍ය චලනයනි
සැපයුම් ලැයිස්තුව 
සැපයුම් ලැයිස්තුව ප්‍රස්ථාරිකව දැක්විම සැපයුම් වක්‍රය ලෙස නිරුපණය වන අතර එමගින් නිෂ්පාදකයා එක් එක් මිල ගණන්හිදි විකිණීමට කැමති හා හැකි භාණ්ඩ ප්‍රමාණය දැක්වෙන අතර මෙහිදි භාණ්ඩයේ මිලට අමතරව අනෙකුත් විචල්‍යයන් නියත බව සැලකේ. සැපයුම ආන්තික පිරිවැය යටතේ තිරණය කරන බව පුර්ණ තරඟකරිත්වයේදි තිරණය කරනු ලැබේ
භාණ්ඩයක අමතර පිරිවැය එය විකිණීමෙන් ලැබෙන අදායමට වඩා අඩුවන්නේ නම් පමණක් අයතනයක විසින් අමතර නිෂ්පාදන සිදුකරයි
ඉල්ලුම් ලැයිස්තුව 
ඉල්ලුම්ලැයිස්තුව ප්‍රස්ථාරිකව දැක්විම ඉල්ලුම් වක්‍රය ලෙස නිරුපණය වන අතර එමගින් ගැනුම්කරුවන් ඒක් ඒක්මිලගණන්හිදි මිලදි කැමති හා හැකි භාණ්ඩ ප්‍රමාණය දැක්වෙන අතර මෙහිදි භාණ්ඩයේ මිලට අමතරව අනෙකුත් සාධක නියත බව සැලක (උදාහරණයක් ලෙස පරිභෝගික අදායම, පෞද්ගලික රුවිකත්වය, අදේශක භාණ්ඩවල මිල, අනුපුරක භාණ්ඩහි මිලගණන් අදී)
ඉල්ලුම් න්‍යායට අනුකුලව භාණ්ඩ අඩුවිමත් සමග භාණ්ඩයට ඇති පාරිභෝගිකයන් ඉල්ලුම් වැඩිවේයැයි සලකා වක්‍රය පහලට ගමන්කරනසේ නිරුපණය කෙරේ
ආන්තික පිරිවැය වක්‍රය සැපයුම් වක්‍රය හරහා විදහාපාන්නාසේ ඉල්ලුම් වක්‍රය ආන්තික උපයෝගිතා වක්‍රය මගින් නිර්ණය කරයි
පාරිභෝගිකයන් විසින් භාණ්ඩයක් එක්තරා ප්‍රමාණයට හා මිලකට මිලදිගැනිමට පෙලඹේන්නේ එහි අමතර පරිභෝජනය සදහා වැයවන ආන්තික පිරිවැය, මිලෙන් එලඹේන ආවස්ථීක පිරිවැය නැතහොත් විකල්ප පාරිභෝගික තේරිමෙහි ආන්තික උපයෝගිතවයට සමාන වන්නේනම් පමනි
එක්තරා කාලයකදී එක්තරා භාණ්ඩයක් මිලදී ගැනීමට පාරීභෝගිකයකුගේ ඇති හැකියාව හා කැමත්ත ලෙස ඉල්ලුම් ලැයිස්තුව අර්ථ දැක්විය හැක
ඉහත සදහන් පරිදි ඉල්ලුම් වක්‍රය සාමාන්‍යයෙන් නිරූපණය වන්නේ පහලට ගමන් කරන්නා සේය
කලාතුරකින් දැක්වෙන ඉහළට ගමන් කරන ඉල්ලුම් වක්‍ර සහිත සමහර භාණ්ඩද ඇත
මේ සදහා උපකල්පිත උදාහරණ දෙකක් ලෙස ගිෆන් භාණ්ඩ (බාල භාණ්ඩ ), වෙබ්ලන් භාණ්ඩ (විලාසිතාකාරී ඉහළ මිලක් සහිත භාණ්ඩ ) දැක්විය හැක
සමතුලිතතාවය 

ඉල්ලුම් වක්‍රය හා සැපයුම් වක්‍රය ඡේදනය වන ලක්ෂ්‍යය සමතුලිතතාවය ලෙස අර්ථකතනය කල හැකිවන අතර මෙහිදී ඉල්ලුම් ප්‍රමාණය හා සැපයුම් ප්‍රමාණය සමාන වේ
ඉල්ලුම් වක්‍රය විතැන් වීම 

පාරිභෝගිකයින් නියත මිලකදී ඉල්ලුම් කරන ප්‍රමාණයෙහි වැඩිවීමක් ඉල්ලුමෙහි වැඩිවීමක් ලෙස හදුන්වයි. මෙය ප්‍රාස්ථාරිකවද නිරූපණය වන්නේ ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුණට විතැන් වීමක් ලෙසය
මෙහිදී මූලික ඉල්ලුම් වක්‍රයට (ඉ1) සාපේක්ෂව නව ඉල්ලුම් වක්‍රය (ඉ2) මගින් එක් එක් මිලගණන් වලදී ඉහළ ප්‍රමාණයන් ඉල්ලුම් කරන බව නිරූපණය වේ
(උදාහරණයක් ලෙස අධික උෂ්ණ කාලවලදී අයිස්ක්‍රීම් සදහා ඉල්ලුමෙහි වැඩිවීමක් දක්නට ලබේ )
මෙහිදී සමතුලිත මිල (මි1) සිට (මි2) දක්වාද සමතුලිත ප්‍රමාණය (ප්‍ර1) සිට (ප්‍ර2) දක්වාද වැඩිවී ඇත
ඉල්ලුම් වක්‍රය ඔස්සේ සිදුවන වෙනස්වීම ඉල්ලුම් ප්‍රමාණයේ වෙනස් වීමක් ලෙසද වක්‍රය විතැන් වීම ඉල්ලුමෙහි වෙනසක් ලෙසද අර්ථකතනය කල හැක
ඉහත උදාහරණයේදී ඉල්ලුමෙහි වැඩිවීම නිසා සමතුලිත ප්‍රමාණයෙහිද වැඩිවීමක් සිදුවී ඇත
මීට අමතරව පාරිභෝගික රුචිකත්වය හා අදායම වෙනස් වීම, අනුපූරක හා අදේශ භාණ්ඩයන්හි මිලෙහි වෙනස් වීම, වෙළදපොල අපේක්ෂාවන් හා ගැණුම්කරුවන් ප්‍රමාණය, ඉල්ලුම් වක්‍රය විතැන් වීම සදහා බලපාන තවත් සාධකයන් වේ
මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ඉල්ලුමෙහි අඩුවීම ඉල්ලුම් වක්‍රය වමට විතැන් වීම ලෙස පෙන්නුම් කරයි
මෙහිදී පලමු වක්‍රය (ඉ2) ලෙස සැලකූවිට ඉල්ලුම (ඉ1) දක්වා අඩුවීම හරහා මිල හා ප්‍රමාණයෙහි අඩුවීම පෙන්නුම් කරන්නේ යැයි සැලකිය හැක
මෙය ඉල්ලුමෙහි වෙනස්වීමකි
මිලට අමතරව වෙනත් විචල්‍යන්ගේ වෙනස්වීමක් නිසා ඉල්ලුම් වක්‍රයේ විතැන්වීමක් සිදුවේ
ප්‍රස්ථාරයන්හි මෙය x අක්ෂයේ වෙනස්වීමක් ලෙස දැක්වේ
මිලට අමතරවූ වෙනත් විචල්‍යන්ගේ වෙනස්වීමක් හරහා ඉල්ලුමෙහි වෙනසක් ඇතිවීමෙන් වෙළඳපොල අසමතුලිතතාවයක් නිර්මාණය වේ
එනම් ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුණට විතැන් වීමෙන් අධි ඉල්ලුමක් ජනනය වන අතර එමගින් යම් මිලකදී සැපයුමේ ඌනතාවයක්ඇතිවේ
ඉල්ලුම් වක්‍රය වම්පසට විතැන් වුවහොත් යම් මිලකදී ඉල්ලුමට සාපේක්ෂව සැපයුමේ අතිරික්තයක් ඇතිවේ
සැපයුම් වක්‍රය විතැන් වීම 

සැපයුම් වක්‍රය විතැන් වීම යනුවෙන් අදහස් වනුයේ සැපයුම් වක්‍රය වමට හෝ දකුණට වෙනස් වීමයි
උදාහරණයක් ලෙස යල හෝ මහ කන්න වලදී සැපයුම්කරුවන් හා දේශගුණික විපර්යාස ආදී සාධක හේතුවෙන් සැපයුම ඉහළ යන අතර සැපයුම් වක්‍රය දකුණට විතැන් වීමක් සිදුවේ
එනම් (සැ1) සිට (සැ2) දක්වා සැපයුම ඉහළ යෑමෙන් සමතුලිත මිල (මි1) සිට (මි2) දක්වාත් සමතුලිත ප්‍රමාණය (ප්‍ර1) සිට (ප්‍ර2) දක්වාත් වැඩිවේ
සැපයුම් වක්‍රය විතැන් වීමකදී මිල වෙනස්වීමට ප්‍රතිවිරුද්ධව ප්‍රමාණයෙහි වෙනස් වීම සිදුවේ
යම් මිලකදී සැපයුම අඩුවීම ඉහත තත්වයට ප්‍රතිවිරුද්ධ හැසිරීමක් ලෙස නිරීක්ෂණය කල හැක
මුල් සැපයුම් වක්‍රය (සැ2) නම් (සැ2) සිට (සැ1) දක්වා වෙනස් වීමකදී ඉල්ලුම සංකෝචනය වීමත්, සමතුලිත මිල වැඩිවීමත් හා සමතුලිත ප්‍රමාණය අඩුවීමත් සිදුවේ
මෙහිදී සැලකිය යුතු වන්නේ ඉල්ලුම් වක්‍රයේ වෙනසක් සිදු නොවන බවත් සැපයුම විතැන් වීමෙන් වෙළදපොල සැපයුමෙහි වෙනසක් සිදුවන බවය
ඉල්ලුම හා සැපයුම විතැන් වීමකදී ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුණට හෝ වමට වෙනස් වීමක් හා සැපයුම් වක්‍රය වමට හෝ දකුණට වෙනස් වීමක් ලෙස චලන හතරක් නිරීක්ෂණය කල හැකි වේ
මේ අඩවියන් බලන්න 

 ගෝලීය ආර්ථිකය
 ශ්‍රි ලංකාවේ ආර්ථිකය
 ක්ෂුද්‍ර ආර්ථිකය
උඩරට නැටුම් යනු ලක්දිව මධ්‍යම කදුකර ප්‍රදේශයේ ආරම්භ වූ නැටුම් සම්ප්‍රදායකි
සිංහල නැටුම් සම්ප්‍රදායන් අතරින් එක් ප්‍රධාන සම්ප්‍රදායකි
මේ වන විට  මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ප්‍රදේශයකම සිංහල ජනතාව අතරත් පුළුල් ව පැතිරී ඇත
19වන සියවසේ අග දක්වාම පිරිමින්ට පමණක් සීමාවූ නැටුමකි
වර්තමානයේ කාන්තා උඩරට නැටුම් ද පුළුල් ව පැතිරී ඇත
මුලික ප්‍රදේශ
 මහනුවර
 උඩුනුවර
 යටිනුවර
 හත්කෝරළේ
 හතරකෝරළේ
 දුම්බර
 හාරිස්පත්තුව
∆∆ප්‍රධාන වාද්‍ය භාණ්ඩය∆∆
ගැට බෙරය

|පා සරඹ=12
|ගොඩ සරඹ=12

ඉතිහාසය 

පුරාවෘත්තීන්ට අනුව එකල රජකම් කළ රජු සිහිනයකදී අඳුන් දිවියෙක් තමාගේ ඇඟට පනිනු දැක ඇත
එකල පැවති විශ්වාසයට අනුව, එම සිහිනය කුවේණියගේ ශාපය තමාමත පතිත වීමක් යැයි සැලකූ රජු ඉන් දරුණු ලෙස රෝගාතුර විය
මෙම රෝගය සුව කිරීම පිණිස රජු විසින් කළ ඉල්ලීමකට අනුව යැකැදුරන් පිරිසක් ඉන්දියාවේ සිට ලංකාවට පැමිණි අතර ඉන් පසු රජුහට කොහොඹා කංකාරිය නම් වූ ශාන්ති කර්මය සිදු කරන ලදී
මෙයින් රජු සම්පූර්ණ සුවය ලැබූ බවත්, දැනට පවතින උඩරට සාම්ප්‍රදායික නැටුම් කලාවේ මූලාරම්භය මෙය බවත් ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ
මෙම නැටුම් සම්ප්‍රදායට ලාංකීය අන්‍යන්‍යතාවයක්ද එක් කොට ගනිමින් ඒ හා සම්බන්ධ වූ විශේෂ කුලයක් උඩරට රාජධානිය තුළ බිහි වූ අතර ඔවුහු දළදා වහන්සේට තේමාවන් පවත්වන කුලයේම විශේෂයේම කොටසක් වූහ
එමෙන්ම මොවුහු දළදා පෙරහැරේ ප්‍රධාන නැට්ටුවන් කොටසක් වශයෙන් ද පිළිගැනීමට ලක්වූහ
බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ උඩරට ආක්‍රමණයත් සමග උඩරට රාජධානිය බිඳ වැටුණු අතර මෙම සාම්ප්‍රදායික නැටුම් කලාවද ඒ හා සමගාමීව අභාවයට පත් විය
නිදහස ලැබිමත් සමග මෙම සුවිශේෂී කලාවේ ශේෂයන් තුළින් නැවතත් උඩරට සාම්ප්‍රදාය පණ ගැණුනු අතර අදටත් ලාංකීය සමාජයේ සාම්ප්‍රදායික නැටුම් වර්ග උඩරට නැටුම් කලාව දැකගත හැක
පුරාවෘත්තයන්ට අනුව, උඩරට නර්තනය ශ්‍රී ලංකාවේ මුලින්ම ආරම්භ වූයේ මෙරටට පැමිණි ඉන්දියානු යකැදුරන් පිරිසක් විසින් පවත්වන ලද කොහොඹා කංකාරිය නම් වූ ශාන්තිකර්මයක් මගින් යැයි විශ්වාස කෙරේ
පුරාවෘත්තයන්ට අනුව, ඉන්දියානු යකැදුරන් මෙරටට පැමිණියේ කුවේණිය විසින් විජය රජුට සිදුකල දිවි දෝෂය ඔහුගෙන් පසු පඬුවස් දෙව් රජුට වැළඳී ඔහු අසාද්‍ය වූ පසු ඔහු සුව කිරීමටය
රජු යකැදුරන්ට පැවසුවේ දිවියෙක් තමාට පහර දෙනු නිතර නිතරම සිහිනෙන් පෙනෙන අතර එය තමාට මහත් පීඩාවක් බවයි. එය විජය රජුගේ පලමු බිසව වූ කුවේනියගේ ඉන්ද්‍රජාලික මායාවක් නිසා ඇති වූවක් බව විශ්වාස කෙරිණි
කොහොඹා කංකාරිය නම් වූ ශාන්තිකර්මය පැවැත්වීමෙන් පසු රෝගය සම්පූර්ණයෙන්ම සුව වූ අතර එය බෙහෝ ස්වදේශිකයන්ගේ අවධානයට ලක් විය
මෙය මූලිකව ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ උඩරට රාජ්‍ය ක්‍රමය විසින් නම් කරන ලද විරල කුලයක නැට්ටුවන් විසිනි
මොවුහු ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ රැකියාවන්ට අනුයුක්තව රාජකාරි කල අතර වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන ශ්‍රී දළදා පෙරහැරේදී සුවිශේෂී මෙහෙයක් ඉටු කළහ
උඩරට රජවරුන්ගේ අනුබලය යටතේ පැවත ආ මෙම සාම්ප්‍රදායික නැටුම් ක්‍රමයේ ජනප්‍රියත්වය බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයත් සමග තරමක් දුරට හීන විය
වර්තමානයේදී එය නැවත උද්‍යෝගිමත් වී වේදිකාවට ගැලපෙන ලෙස හැඩගස්වා ඇති අතර ශ්‍රී ලංකාවේ මූලික සංස්කෘතික අංගයක් ලෙස කැපී පෙනෙයි
උඩරට නැටුම් වර්ග

වෙස් නැටුම් 

උඩරට වෙස් නර්තනය ශ්‍රි ලංකාවේ ඉතාමත් වැදගත් සංස්කෘතික අංගයකි
එය ශ්‍රී ලංකාවේ අනන්‍යතාවය සංකේතවත් කරන ඉතාමත් වැදගත් සංස්කෘතික අංගයකි
වෙස් නර්තන කලාවේ එන ඉතාමත් වැදගත් නර්තන අංගයකි කොහොඹා කංකාරිය
මහා සම්මත රජ දවස ඔහුගේ විවාහය නිමිත්තෙන් මෙම වෙස් නර්තනය මුලින්ම නර්තනය කල බව පතපොතේ සඳහන් වේ
වෙස් නර්තන ශිල්පියෙකුගේ ඇඳුම් කට්ටලය දෙවිවරු විසිහතර දෙනෙකුගේ ඇඳුම් ආයිත්තම් වලින් සකස් වුවක් බව නර්තන කලාවේ සඳහන් වේ
එම නිසා නර්තන ශිල්පින් ඉමහත් ගෞරවයෙන් මෙම වෙස් ඇඳුම් කට්ටලය  භාවිතා කරයි
නුවර ඇසල පෙරහැරේ ඉතාමත් විචිත්‍රවත් නර්තන අංගයක් ලෙස ද මෙම වෙස් නර්තන අංගයන් හැඳින්විය හැක
එය ඇසල පෙරහැරේ අනිවාර්ය අංගයකි
වෙස් නැට්ටුවන් හට දළදා පෙරහැරෙහි කංකාරි දෙවොල් සීමාවෙන් පිටතදී නැටුම් ඉදිරිපත් කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණේ 19 වන සියවසෙහි අග භාගයේ සිටය
විචිත්‍ර වෙස් ඇදුමෙන් සැරසුණු වත්මන් වෙස් නැ‍ට්ටුවා උඩරට නර්තනයේ ප්‍රතිමූර්තියක් බදුය
නෛඅඩි නැටුම 

නෛඅඩි නර්තනය රග දක්වනු ලබන්නේ කොහොඹා කංකාරි‍ය සදහා සූදානම් වන අතරතුර එනම් පහන් දැල්වීමේදී හා යකුන්, පිශාචයන් උදෙසා පිදේනි පුදන අතරතුරදීය
නැට්ටුවා තම ඇදුම් කට්ටලය වශයෙන් සුදු රෙද්දක්, අත් පළදනා, ජටාව, ජටා පටිය, ශිඛා බන්ධනය, දෙවුර මාලා, ශිලම්බු (පා සළඹ) සහ ගෙජ්ජි යනාදියෙන් සැරසෙයි
මෙය මහා විෂ්නු සහ කතරගම දේවාල භූමියන්හි විශේෂ උත්සව අවශ්යතාවන් සදහා ද ඉදිරිපත් කෙරෙන ඉතා සුන්දර නර්තනාංගයකි
උඩැක්කි නැටුම 
 
උඩැක්කි නර්තනය යනු ඉතා ප්‍රසිද්ධ නර්තන විශේෂයකි
දෙවියන් විසින් දෙන ලදැයි සැලකෙන මෙම උඩැක්කිය අගල් 7 1/2 පමන දිගින් යුතු ඔප දැමූ බෙරයක හැඩැති වාද්ය භාණ්ඩයකි
පුරාණ විශ්වාසයන්ට අනුව මෙහි බෙර සම් ඊශ්වර දෙවියන්ගේද, නාදය විෂ්නු දෙවියන්ගේද දායාදයන් වන අතර එය වාදනය කළ යුත්තේ ශක්‍ර දෙවියන්ගේ උපදෙස් වලට අනුකූලව දෙවියන්ගේ දේව සභාවේදීය
මෙය වාදනය කිරීමට අසීරු වාද්‍ය භාණ්ඩයකි
නැට්ටුවා විසින්ම ගායනයද සිදු කෙරෙන අතර බෙර පටි තද කරමින් හඩෙහි උස් පහත් වීම් වලට අනුව උඩැක්කිය වාදනය කළ යුතුය
පන්තේරු නැටුම 

පන්තේරුව පත්තිනි දේව මෑණියන් හට වෙන් කෙරුණු වාද්‍ය භාණ්ඩයකි
එය හැඩයෙන් බෙර සම් රහිත රබානකට සමාන වන අතර පරිධිය වටා කුඩා අත්තාලම් සවි කර ඇත
දෙවියන් මෙය යුධ ජයග්‍රහණ සැමරීමේදී වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙස යොදා ගන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙන අතර පැරණි සිංහල රජවරුන් යුද්ධ භූමියන්හි ජයග්‍රහණ සැමරීම සදහා පන්තේරු නැට්ටුවන් යොදා ගෙන ඇත
පන්තේරු නැට්ටුවාගේ ඇදුම් කට්ටලය උඩැක්කි  නැට්ටුවාගේ ඇදුම් කට්ටලයට බොහෝ සෙයින් සමාන වන නමුත් පබළු උරමාලයක් ඊට අඩංගු නොවේ
වන්නම් 

ආරම්භයේදී වන්නම් යනු ගායනා විශේෂයකි
බොහෝ විට වන්නම් වලින් විස්තර කෙරෙන්නේ ඇතා, වදුරා, සාවා, මොණරා, කුකුළා, සර්පයා වැනි සත්ව විශේෂයන්හි හැසිරීම් රටාවයි. පසු කාලීනව නැට්ටුවන් විසින් වන්නම් සිය නර්තනයන්හි පසුබිම් ගායනා ලෙස යොදා ගන්නා ලදී
උඩරට නැටුම් ක්‍රමයෙහි වන්නම් 18ක් පමණ ඇත
සාම්ප්‍රදායානුකූලව වෙස් නැටුම් කට්ටලය පැළැදීමට පෙර උඩරට නැටටුවකු විසින් මේ සියලුම වන්නම් ප්‍රගුණ කළ යුතුය
මේවා අතුරින් වඩාත් ප්‍රසිදධ වන්නම් ලෙස හනුමා වන්නම (වදුරා), උකුසා වන්නම (උකුස්සා), ගජභා වන්නම (ඇතා) ගත හැක
වන්නම් යන වචනය සෑදී ඇත්තේ වර්ණනා (සවිස්තරාත්මක වර්ණනාව) යන සිංහල වචනයෙනි
පුරාණ සිංහල ග්‍රන්ථයන්හි සැලකියයුතු වන්නම් ප්‍රමාණයක් දැකිය හැකි වුවද, පසු‍ව ඒවා යම් නිශ්චිත අදහසක් ප්‍රකාශ කෙරෙන ඒකල නර්තනයන් සදහා සුදුසු ගායනා ලෙස අනුවර්තනය විය
ඉතිහාසයේ දැක්වෙන පරිදි ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරෙන්ද්‍රසිංහ රජු විසින් නර්තනයට හා සංගීතයට විශාල අනුබලයක් ලබා දී ඇත
මෙ‍ම වන්නම් 18 පුරාණ ඉසිවරයෙකු වූ ගනිතාලංකාර විසින් මහනුවර පන්සලක විසූ බෞද්ධ හිමි නමකගේ සහය ඇතිව රචනා කරන ලදැයි සැලකේ. ස්වභාවධර්මය, ඉතිහාසය, පුරාවෘත්ත, ගැමි ආගම් ඇදහිලි ක්‍රම, ජන කලා පදනම් කරගෙන රචිත මෙම වන්නම් සෑම එකකින්ම කියම් වූ මනෝ භාවයක් ඉදිරිපත් කෙරේ
උඩරට නැටුම් ක්‍රමයේ එන වන්නම් 18 වන්නේ ගජභා, තුරගා, මයුරා, ගාහක, උරගා, මුසලඩි, උකුසා, වෛරඩි, හනුමා, සැවුලා, සිංහරාජ, නාග, කිරලා, ඊරඩි, සුරපති, ගණපති, උදාර (රජුගේ තේජස් භාවය හා ශ්‍රී විභූතිය) සහ අසදෘස වන්නම්ය
වර්ථමානයේදී මේවාට සමනළ, මහ බෝ සහ හංසා යන වන්නම් ඇතුලත් වී ඇත
වන්නම් එක් නර්තනාංගයක් කොටස් 7කින් සමන්විත වේ
ඇදුම් පැළදුම් 

උඩරට නැට්ටුවා ශීර්ෂාභරණයද ඇතුළුව විචිත්‍රවත් ඇදුම් කට්ටලයකින් සැරසෙයි
නැට්ටුවාගේ පපු පෙදෙස ආවරණය කෙරෙන්නා වූ අලංකාර පබළු ආභරනයකි
මෙම ඇදුම් කට්ටලය වෙස් ඇදුම් කට්ටලය ලෙස හැදින්වේ
ශීර්ෂාභරනය ලෝහ වලින් නිර්මිත නළල් පටියකින් යුතුව නැට්ටුවා වඩාත් උසට පෙනෙන පරිදි නිර්මාණය කර ඇත
පුරාණ ඇදුම් කට්ටලයට කිංකිනි හඩ නංවන ගෙජ්ජි ද ඇතුලත් වේ
සියළු උපාංග ඇතුළත් සම්පූර්ණ ඇදුම් කට්ටලයකින් සැරසිය හැක්කේ පිරිමි නැට්ටුවන්ට පමණක් වන අතර ඒ සදහා අවසර ලැබෙන්නේ වෙස් මංගල්‍යය නම් වූ සුවිශේෂී සංස්කෘතික උත්සව අවස්ථා වලදීය
===වෙස් ඇඳුමඅඳින ආකාරය 
==

නෛයඩි ඇඳුම

උඩැක්කි ඇඳුම හෙවත් රබන් ඇඳුම

පන්තේරු ඇඳුම

හේවිසි ඇඳුම

සංගීතය 

ගැටබෙරය උඩරට නැට්ටුමේ මූලික සංගීත උපකරණයයි
තවත් වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වූ තාලම්පට කුඩා අත්තාලම් යුගලකින් සමන්විත වන අතර එය නැට්ටුවන්ගෙ‍් රිද්මය නිසිලෙස පවත්වාගෙන යෑමට උපකාරී වේ
මෙම වාද්‍ය භාණ්ඩද උපයෝගී කරගනිමින් නැට්ටුවාගේ චලනයන්ට සහ තනුවට අනුව ගායනා කරනු ලබන වන්නම් උඩරට නර්තනයට චමත්කාරජනක බවක් එක් කරයි
ශාත්තිකර්ම
 කොහොඹා  කංකාරිය (ප්‍රධාන ශාන්ති කර්මය)
අවශේෂ ශාන්තිකර්ම
 වලියක් මංගල්‍යය
 කඩවර කංකාරිය
 අඩුක්කු මංගල්‍යය
 වැදි යක්කු නැටුම

උඩරට නර්තනයේ වත්මන් තත්වය

කාන්තා උඩරට නැටුම් 
පිරිමින්ට පමණක් පුහුණු වීමට අවසර තිබූ උඩරට නැටුම් සම්ප්‍රදාය  පදනම් කරගත් කාන්තා උඩරට නැටුම් 20 වන සියවසේදී බිහිවිය
ඒ සදහාම විශේෂයෙන් ආරම්භ කරන ලද අධ්‍යනායතන කිහිපයක්ද ශ්‍රී ලංකාව තුල ව්‍යප්තව පවතී
නමුත් ගැහැණු නැට්ටුවන් උදෙසාම වෙන් වූ වෙස් ඇදුම් කට්ටලයක් නොමැති අතර පිරිමි නැට්ටුවන්ගේ ඇදුම් කට්ටලය  ගැහැණු නැට්ටුවෙකුට ගැළපෙන ලෙස වෙනස් කර භාවිතා කිරීමට  ගැහැණු නැට්ටුවන්ට සිදු වේ
සෙංකඩගල පෙරහැර මංගල්‍යය සදහා කාන්තා උඩරට නැටුම් යොදාගනු නොලැබේ
සමාජයීය, ආර්ථික සහ දේශපාලනික හේතූන් මත වර්ථමානය වන විටදී රග දක්වනු ලබන්නේ කොහොඹා කංකාරියෙන් කොටසක් පමණි
සෑම වර්ෂයකම පවත්වනු ලබන නුවර දළදා පෙරහැරේදී අපට තවමත් සාම්ප්‍රදායික උඩරට නැටුම් දැක බලා ගත හැක
නවීන උඩරට නැටුම් 
1970 දී චිත්‍රසේන ඩයස් මහතා විසින් වේදිකාවට ගැලපෙන පරිදි උඩරට නැටුම් සම්ප්‍රදාය සකස් කරනු ලැබූ අතර, උඩරට නැටුම් සම්ප්‍රදායෙහි එන චලන සහ ගතිලක්ෂන යොදාගෙන ඔහු මුද්‍රා නාට්‍ය පිටපත් කිහිපයක්ද රචනා කොට ඇත
එලෙසම නර්තනය වටා පැවති කුල භේදය අවම කිරීම සහ වත්මන් නාගරික ප්‍රේක්ෂකයන්ට  ගැලපෙන පරිදි රසවත් නාට්‍ය උඩරට නර්තන සම්ප්‍ර‍දාය ඇසුරු කරගෙන නිරමාණය කිරීම ඔහුගේ ජනප්‍රියත්වයට යම් තාක් දුරට හේතු විය
මේ වන විට ඔහු විසින් චිත්‍රසේන රංගායතනය නමින් විශාල රංගායතනයක් උඩරට නැටුම් ඉගැන්වීම සදහා පිහිටුවා ඇත
ආශ්‍රිත ලිපි
 ගැටබෙරය
 හේවිසි
 සෙංකඩගල පෙරහැර මංගල්‍යය

ආශ්‍රිත සැබැඳුම් 
උඩරට 
උඩරට නැට්ටුවන්ගේ ඡායාරූප කිහිපහයක්
උඩරට නර්තනය පිළිබද

උඩරට නැටුම්
ශ්‍රී ලංකාවේ සංගීතය ප්‍රාථමික බලපෑම් පහකින් එහි මූලයන් ඇත
පැරණි ජන චාරිත්‍ර, හින්දු ආගමික සම්ප්‍රදායන්, බෞද්ධ ආගමික සම්ප්‍රදායන්, යුරෝපීය ජනපදකරණයේ උරුමය සහ ආසන්න ඉන්දියානු සංස්කෘතියේ වාණිජ හා ඓතිහාසික බලපෑම
විශේෂයෙන්, කොලිවුඩ් සිනමාව සහ බොලිවුඩ් සිනමාව.

15 වැනි සියවසේ මැද භාගයේදී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි පළමු යුරෝපීයයන් වූයේ පෘතුගීසීන් ය
ඔවුන් සාම්ප්‍රදායික කැන්ටිගා බැලඩ්, උකුලෙලි සහ ගිටාර් මෙන්ම, බයිලා ලෙසින් හැඳින්වෙන ඔවුන්ගේම සංගීත ශෛලියක් පතුරුවන අප්‍රිකානුවන් ද රැගෙන ආවේය
යුරෝපීය සහ අප්‍රිකානු සම්ප්‍රදායන් දෙකෙහිම බලපෑම සමකාලීනව ලැබිම ශ්‍රී ලාංකේය සංගීතයේ සංගීත මූලයන් තවත් විවිධාංගීකරණය කිරීමට ඉවහල් විය
ජන සංගීතය 
කුලය පදනම් වූ ජන කවි
ජන කවි, එදිනෙදා වැඩ කටයුතුවල නිරත වන විට එක් එක් කණ්ඩායම් තුළ බෙදා ගන්නා වාර්ගික ගීතයක් ලෙසින් ආරම්භ විය
අද ඒවා සංස්කෘතික ප්‍රකාශනයේ ජනප්‍රිය ආකාරයක් ලෙස පවතී
ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මිනිසුන් තම තනිකම, දුක, තෙහෙට්ටුව අවම කර ගැනීමට ජන කවි ගායනා කළහ
ජන කවි සඳහා දන්නා කතුවරයකු නැත
වාර්ෂික චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සමඟ කවි ගායනා කිරීම ද සිදු විය
මෙම ඉපැරණි චාරිත්‍ර වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු කරනු ලබන්නේ කලාතුරකිනි, නමුත් සංරක්ෂණය කරන ලද ගීත තවමත් ජන සංගීතඥයින් විසින් ගායනා කරනු ලැබේ
තවත් සාම්ප්‍රදායික ශ්‍රී ලාංකේය ජන ශෛලියක් හඳුන්වන්නේ ‘‘විරිඳු’’ යනුවෙනි
එයට රබානෙන් වාදනය කරන තනුවට ගායනා කරන ලද කවි ඇතුළත් වේ
විරිඳු ගායක ගායිකාවන් දෙදෙනකු ස්වයංසිද්ධ පද්‍ය මගින් තරග වදින සම්ප්‍රදායික ගීත තරඟද එකල පැවැත්විණි
පෘතුගීසීන්ගේ බලපෑමට ලක් ව මෙරටට ආ "බයිලා", පසුගිය වසර පන්සියය තුළ වෙරළබඩ දිස්ත්‍රික්ක පුරා ජනප්‍රිය ජන සම්ප්‍රදායක් වූ අතර එය දැන් ප්‍රධාන ධාරාවේ සංගීත සංස්කෘතියේ කොටසකි
ආවේනික වාද්‍ය භාණ්ඩ

ඵෙතිහාසික තොරතුරු හා සාක්ෂින් වලට අනුව වාද්‍යය භාණ්ඩ විශාල වශයෙන් නොයෙක් කණ්ඩායම් යොදා ගත්තද වර්තමානයේ වාද්‍යය භාණ්ඩ වර්ග 7ක් ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය සඳහා යොදාගැනේ
1.  ගැටබෙර        -
උඩරට බෙර ලෙසද සැලකේ. අත් දෙකෙන් වාදනය කරයි
2.  තම්මැට්ටම     -
බෙර දෙකකින් සැදුම්ලත් තම්මැට්ටම වාදනය කිරිම සඳහා කෝටු දෙකක් යොදාගැනේ
මෙය බොන්ගෝ වාද්‍යය භාණ්ඩය ආකාරය ගනී
3.  යක් බෙරය    -
පහතරට බෙරය ලෙසද සලකන අතර අත්දෙක භාවිතයෙන් මෙය වාදනය කෙරේ
4.  උඩැක්කිය      -
කුඩා, වැලි ඔරලෝසුවක හැඩයෙන් යුත් බෙරයක් වන අතර එක් අතකින් රෙදිකඩේ ආතතිය වෙනස් කරමින් අනික් අතින් මෙම වාද්‍යය භාණ්ඩය වාදනය කෙරේ
5.  අත් රබාන      -
තම්බොරින් වාද්‍යය භාණ්ඩය ආකාරය ගත් රබානකි
6.  දවුල                -
යක් බෙරයට සමානකම් තිබුනද ඵක් හිසක් ඵක් අතකින්ඩ අනෙක් හිස කෝට්ටක් යොදාගෙන වාදනය කෙරේ
7.  බංකු රබාන    -
අත් රබානට ඉතා සමීපකමක් තිබුනද ප්‍රමානයෙන් ඉතා විශාල වේ
වර්ෂ 2000 දී කලාශූරී පියසර ශිල්පදීප්ති විසින් ගවුල නම් වූ බෙරයක් හදුන්වා දී ඇත
මෙය එක් ගැටබෙර හිසක් හා එක් දවුල් හිසකින් සැදුම්ලන අතර මෙම වාද්‍යය භාණ්ඩය වාදනය කිරීම සදහා විවිධ රිද්ම රාශියක්ද මොහු විසින් හදුන්වා දී තිබේ
තවත් වාද්‍යය භාන්ඩයක් වන ඩොල්කිය ඉන්දියානු සම්බවයෙන් ලාංකීය සංගීතයට දායාද වුවද වර්තමාන සංගීතඥයින් විශාල වශයෙන් මෙම වාද්‍යය භාණ්ඩය භාවිත කරයි
ඵනමුත් දකුණු ඉන්දියාව හා ශ්‍රී ලංකාව අතර සමාජීය වෙනසක් මේ තුලින් ඇති වු බවට සාක්ෂි නොමැත
බටහිර සංගීතය
19 වන සියවසේ බ්‍රිතාන්‍යය ජනපද ඇතිවිම සමග බටහිර සංගීතය ලාංකීය සංගීතයේ මුල්බැස ගත්හ
තවද බටහිර සංගීතය විෂයක් ලෙස ද්වීතික පාසල් වල උගැන්වුවද ඉහල පැලැන්ති වල පුද්ගලයන් බටහිර සංගීතය ඔපුනන්විමේලා මහත් වෙහෙසක් ගත්හ
දකුණු ආසියවේ පැරණිම වාද්‍යය වෘන්දය වනුයේ සින්පෝනි වාද්‍යය වෘන්දයයි
තවද ජාතික යෞවන වාද්‍යය වෘන්දය බටහිර සංගීතය කොළඹ හා තදාසන්න ප්‍රදේශයන්හි ප්‍රචලිත කිරීම උදෙසා මහත් වෙහෙසක් දැරූහ
පටිගතකල සංගීතය

කෝළම්, සොකරි, නාඩගම් වැනි සාම්ප්‍රදායික ඵළිමහන් රංගපීඨ ප්‍රචලිත වීමත් සමගම පටිගත කළ සංගීතයද ශ්‍රී ලංකවේ මුල් බැස ගත්හ
වර්ෂ 1903 දී නුර්ති නම් වු පටිගත කළ සංගීත තැටියක් මුල් වරට ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සේවය තුලින් විකාශනය විය
වර්ෂ 1939 දී අානන්ද සමරකෝන් ශූරීන්, රවීන්ද්‍රනාත් තාගෝර් තුමන් යටතේ ශාන්තිකේතලන් හී සංගීතය පිළිබඳ පුහුනුව ලබා මෙරටට පැමිනෙන්නේ ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය දියුනු කිරීමටය
මොහු පුංචි සුදා, ඵන්නැද්ද මැණිකෙ වනි සරල ගී ගායනයේළා මහත් වෙහෙසක් දැරූහ
තවද ආනන්ද සමරකෝන් ශූරීන්, නමෝ නමෝ මාතා නම් වු ශ්‍රී ලාංකීය ජාතික ගීය නිර්මාණයෙලා  මහත් පරිශ්‍රමයක් දැරූහ
තවද දේවසූරිය සේන මහතාද ජන කවි ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යය තුල ඉහළ නැන්වීම උදෙසා මහත් වෙහෙසක් දරන ලදී
වර්ෂ 1940 හා 1950 අතර කාලය තුල සිංහල චිත්‍රපට ක්‍රේෂ්ත්‍රය තුල ලාංකිකයන් තුල මහත් ප්‍රසාදයක් ලබා ගත්හ
විශේෂයෙන්ම මුල්ම සිංහල චිත්‍රපටිය වන කඩවුනු පොරොන්දුව ප්‍රධාන වේ
තවද ඩබ්ලිව්. ඩී. අමරදේව, සුනිල් ශාන්ත, සූරිය ශාන්ත මොල්ලිගොඩ වනි සංගීතඥයින් ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය දියුණු කිරීම උදෙසා මහත් වෙහෙසක් දැරීය
මහගම සේකර චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ වැනි ගීත රචකයන්ද තමන්ගේ ස්වකීයත්වය, ජාතිකාභිමනය ඔප් නැංවෙන අයුරින් ගීත රචනා කලහ
1960 දශකයේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ පොප් සහ සිනම සංගීත වෙළඳ පොලෙන් වැඩි ප්‍රමාණය තමන් සතු කර ගැනීමට සමත් විය
නමුත් 1980 දශකයේදී මෙම තත්වය වෙනස් විය
මක්නිසාද යත් රසිකයන් වැඩි ප්‍රමණයක් ඉන්දියානු සිනමා සංගීතයට යොමු විය
මේ වකවානුවේදී මෙරට වේදිකාව උඩු යටිකුරු කරමින් පෑයූ තරුව නමින් රූකාන්ත ගුණතිලකයි
ඒත් සමඟම ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ජන සමජය තුල ඉමහත් ජනාදරයට පාත්‍ර විය
ඩිස්කො-පොප් සංගීතය 80 දශකයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජන සමාජය තුල ජනප්‍රියත්වය ලබා ගත්තද එම වකවානුව තුල සරල ගී ගායනයේ ජනප්‍රියත්වය ලබා සිටි එඩ්වඩ් ජයකොඩි, සුනිල් එදිරිසිංහ, ගුනඩස කපුගේ වැනි ප්‍රවීන ගායකයන්ගේ ජනප්‍රියත්වයට කිසිදු හනියක් සිදු නොවීය
1998 වර්ශයේ පටන් විශාල වශයෙන් පොප්/R&B සංගීත කණ්ඩයම් වල විශාල වර්ධනයක් දක්නට ලැබුණි
මීට කදිම නිදසුනක් වන්නේ භාතිය-සන්තුෂ් යන ගායකයින් දෙපලයි
ඔවුන් ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය ලොව පුර ගෙන යමටත් එතුලින් ලොව වටා රොක් වී සිටින රසික ජනතාවගේ හදවත් ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය කෙරෙහි ඇද බැද තබා ගැනීමට සමත් විය
එතුලින් මොවුන්ට ජයග්‍රහන විශාල ප්‍රමාණයකට හිමිකම් කීමට අවශ්ථාව උදා විය
තවද ශ්‍රී ලංකිකයෙකු ප්‍රථම වරට විදේශීය සංගීත සමාගමක් සමග ගීත පටිගත කිරීමේ ගිවිසුමකට එලබීමේ අවස්ථාව උදා විය
වැඩිදුර කියවීම්
ගැට බෙරය
දවුල
තම්මැට්ටම

පරිශීලනය
ශ්‍රී ලංකාව ගවේශනයට

බාහිර සබැඳිය

 ශ්‍රී ලංකවෙ විශාලතම සංගීත අඩවිය
 ශ්‍රී ලංකීය බෙර - පින්තූර හා ශබ්ද  
 පියසර ශිල්ප දීප්තිගෙ බෙර  
 මියුරු ගී
 සිංහල සිංදු පෙට්ටිය
 සිංහල සිංදු පිංච
 ශ්‍රී ලංකාවේ සිම්පෝනි වාද්‍යය වෘන්දය 
 පහන් සිලු සංගීත විදුර්ශය - "ශ්‍රීපාදය"
 කොළඹ චේම්බ සංගීත සංගමය 
සිංහල කැරෝකේ ගීත  සිංහල වීඩියෝ ගීත
ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු ජනගහනය ආගම් කිහිපයක් යටතේ බෙදා දැක්විය හැක
ඉන් 70% ක් පමණ වන ශ්‍රී ලංකිකයන් ථේරවාදි බෞද්ධයන් වන අතර 15% ක් පමණ හින්දූය
ඉතිරි ජනගහනයෙන් 10% ඉස්ලාම් සහ 7%ක්‍රිස්තියානි ආගම් අදහති
2008 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාව ආගමික විවිධාංගිකරණය වැඩිම රටවල් අතුරින් 03 වැනි ස්ථානය හිමි කරගන්නා බවට 'ගලුප් පොල්' සමීක්ෂණ වාර්තා පෙන්වා දෙන ලදී
කිනම් ආගමක් ඇදහුවද ශ්‍රී ලංකිකයන්ගෙන් 99% පවසා සිටින්නේ තමන්ගේ එදිනෙදා කටයුතු සාර්ථක කර ගැනීමට තමන්ගේ ආගම අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් බවයි. 

__toc__

බුද්ධාගම 

මුළු ජනගහනයෙන් 70% අදහන ථේරවාදී බුදු දහම ලංකාවේ ප්‍රධානතම ආගමයි
එයට රටේ ව්‍යවස්ථාවෙන්ම මුල් ස්ථානය හිමිවී තිබේ
ව.236 දී අශෝක අධිරාජ්‍යාගේ පුත් මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ පොසොන් පොහොය දිනක ලංකාවට වැඩමවා එවකට ලක්දිව පාලනය කල දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා බෞද්ධයෙකු බවට පත් කිරීමත් සමඟම බුදු දහම ලංකාවේ ස්ථාපිත විය
එතැන් පටන් සියලුම රාජ්‍ය පාලකයන් බුදු දහම ලංකාවේ ව්‍යාප්ත කිරීම සදහා වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කළේය
අශෝක රජතුමාගේ දියණිය වන සංඝමිත්තා තෙරණිය විසින් බුද්ධගයාවේ සිට ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ ලක්දිවට වැඩමවා මෙරට බෞද්ධ ජනතාවට වන්දනාමාන කිරීම සදහා අනුරාධපුර මහමෙවුනා උයනේ රෝපණය කරන ලදී
ව.200 පමණ වන විට බෞද්ධ ආගම ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ආගම බවට පත්විය
04 වන සියවසේදී ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ට ඉතා සුවිශේෂී සිදු වීමක් සිදු විය
එනම් දන්ත කුමරුවන් හා හේමමාලා කුමරිය විසින් දන්ත ධාතූන් වහන්සේ මෙරටට වැඩමවීමයි
කෙසේ නමුත් පසු කාලයේදී ඇති වූ හින්දු හා යුරෝපීය බලපෑම් මඟින් බුද්ධාගමට යම් බලපෑමක් එල්ල විය
නමුත් 19 වන සියවසේ මද භාගයේදී බෞද්ධයන්ගේ පිනට මෙරට පහළ වූ අනගාරික ධර්මපාලතුමා විසින් ආරම්භ කරන ලද බෞද්ධ ආගම සුරැකීමේ වැඩසටහන් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නැවත මෙරට බෞද්ධ පුනර්ජීවනයක් ඇතිවිය
අනගාරික ධර්මපාලතුමාට මේ සදහා හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමා, මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණාණන්ද හිමි, හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමි ආදී දෙස් විදෙස් ගිහි පැවදි උතුමන්ගේ සහය ලැබුණි
හින්දු 

ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු ජනගහනයෙන් 16% පමණ හින්දු භක්තිකයෝය
හින්දූන්ට නොනැසී ආරක්ෂා වීමට හා දිගින් දිගටම මෙරට රැදී සිටීමට දකුණු ඉන්දීය පාලකයන්ගේ සහය ලැබුණු ආකාරය ඉතිහාසය පුරාම වරින් වර දක්නට ලැබේ
යුරෝපීයන්ගේ යටත් විජිත පාලන සමයේ නැගී ආ ක්‍රිස්තියානි ආගම හේතුවෙන් අනෙක් ආගම් වලට මෙන්ම හින්දු ආගමට ද බලපෑම් එල්ල විය
අතීතයේදී මෙන්ම වර්තමානයේදී ද උතුරු හා නැගෙනහිර ජීවත් වන ජනතාවගෙන් බහුතරයක් හින්දු භක්තිකයෝය
ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු භක්තිකයන්ගේ ප්‍රමාණය 16% පමණ වුවද ඔවුන් අතර ඉතා හොඳ ආගමික සහයෝගීතාවයක් දක්නට ලැබේ
ශ්‍රී ලංකාවේ මෑත කාලීන හින්දු ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් හින්දු ආගමික තැනැත්තා බවට පත් වන්නේ යාපනයේ සත්ගුරු ශිව යෝගස්වාමි පූජකතුමාය
විසිවන සියවසේ බිහි වූ ඉතා විචක්ෂණශීලී පූජකවරයෙකු වූ මොහු හින්දු ආගමිකයන්ගේ හදවත් තුල නිල වශයෙන් සත්ගුරු පදවිය ලද ඉසිවරයා ද වේ
ඉස්ලාම් 

7 වන ශත වර්ෂයේ දී අරාබි ජාතික වෙළඳුන් විසින් ඉන්දියන් සාගරයේ වැඩි ප්‍රමාණයක වෙළඳ බලය අත්පත් කොටගෙන තිබුණි
එම නිසා ශ්‍රී ලංකාවට ද මොවුන්ගේ බලපෑම එල්ල විය
එකී තත්ත්වයන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අරාබි ජාතිකයන් ශ්‍රී ලංකාවේ පදිංචි කරුවන් බවට පත් විය
මොවුන් තමන්ගේ ආගම වන ඉස්ලාම් ආගම ලංකාව තුල ව්‍යාප්ත කිරීමට උත්සහ කළහ
කෙසේ නමුත් 16 වන සියවසේ දී පෘතුග්‍රීසීන්ගේ ආගමනයත් සමඟම මුස්ලිම් ජාතිකයන් සතුව පැවති වෙළඳ බලය තමන් සතු කරගනීමට පෘතුග්‍රීසීන් උත්සහ දැරූහ
මෙම තත්ත්වය යටතේ මුස්ලිම් සම්භවක් සහිත පිරිස් වෙත පෘතුග්‍රීසීන්ගෙන් බලපෑම් එල්ල වන්නට විය
මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දීම සදහා මුස්ලිම් ජාතිකයන් ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළබඩ කලාප වල සිට රට තුලට හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වලට සංක්‍රමණය විය
වර්තමානයේ දී මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ අවශ්‍යතා වුවමනා පිළිබඳව වැඩි දුරටත් සොයා බලීම සදහා 1980 දී 'මුස්ලිම් ආගමික සහ සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ දෙපාර්තුමේන්තුව' ආරම්භ කරන ලදී
මෙහි මූලික අරමුණ වනුයේ මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ හුදකලා බව දුරුකරලීමයි
අද වන විට සිටින 10% පමණ වන මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගෙන් වැඩි පිරිසක් අරාබි ජාතික සම්භවයක් සහිත මුර් ජන වර්ගයට අයත් අතර , දකුණු ඉන්දීය සම්බවයක්ම සහිත මරක්කල ජනවර්ගය හා සුළු ප්‍රතිශතයක් අග්නිදිග ආසියාවෙන් පැමිණි ජාවක මැලේ ජාතිකයන්ය
ක්‍රිස්තියානි 

ක්‍රිස්තියානුවන්ගේ මතයට අනුව ප්‍රථම ක්‍රිස්තියානු ධර්ම දූතයා ලංකාවට (සහ ඉන්දියාවට ) පැමිණ ඇත්තේ පළමු වන ශත වර්ෂයේදී ය
ඔහුගේ පැමිණීමෙන් පසුව ක්‍රිස්තියානි වාසස්ථාන ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ වල සුළු වශයෙන් හට ගැනුණි
කෙසේ නමුත් 15 වන සියවසේ පෘතුග්‍රීසීන්ගේ සංක්‍රමණය සිදු වන තෙක් ක්‍රිස්තියානුවන්ගේ පැහැදිලි වර්ධනයක් දක්නට නොවීය
17 වන සියවසේ දී ලන්දේසීන්ගේ ආගමනයත් සමඟම ක්‍රිස්තියානි ජනගහනය 21% දක්වා ඉහළ නැගි අතර එතැනින් ද නොනැවතී 1722 දී ක්‍රිස්තියානි ආගම ලංකාවේ රාජ්‍ය ආගම බවට ද පත්විය
1796 දී ලන්දේසීන් පලවා හරිමින් ලංකාවේ පාලන බලය බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් සතු කර ගැනීමත් සමඟ 1802 පටන් ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය රජය යටතේ පාලනය වන යටත් විජිතයක් බවට පත් විය
19 වන සියවසට පෙරසිටම එංගලන්ත සභාවට අයිති සහ අනෙකුත් රෙපරමාදුකාර මිෂනාරිවරුන් ලංකාවට පැණීම සිදු විය
ලන්දේසීන් පලවා හැර පාලන බලය බ්‍රිතාන්‍යයන් ලබා ගැනීමත් සමඟම බ්‍රිතාන්‍ය අධිකාරීත්වය යටතෙ ක්‍රිස්තියානි ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු බැප්ටිස්, රෙපරමාදු නිකායට සහ මෙතෝදිස්ත සභාවට පැවරුණි
මෙම කාලසීමාව තුල ගැලවීමේ හමුදාව ද ශ්‍රී ලංකාව තුල ඉතා ප්‍රබල තත්ත්වයක පසු විය
මෙම තත්ත්වය යටතේ යටත් විජිත පාලන සමය තුල ක්‍රිස්තියානි ආගම ලංකාව තුල ඉතා තදින් මුල් බැසගෙන තිබුණි
1980 වන විට ක්‍රිස්තියානි ජනගහනය 1,283,600 පමණ විය
(බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකාවේ දකුනු බටහිර ප්‍රදේශ පමණක් සලකා බලා ඇත
) 8% පමණ වන ක්‍රිස්තියානි ජනගහනයෙන් 88% පමණ රෝමානු කතෝලිකයන් වන අතර අනෙක් පිරිස එංගලන්ත සභාවට අයිති සහ රෙපරමාදුකරුවන්ය
ආශ්‍රිත ලිපි 
 History of Sri Lanka
 Freedom of religion in Sri Lanka

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 
 බෞද්ධ ලෝකය
 ශ්‍රී ලංකාවේ ආගම්
වැස්ස යනු  වායුගෝලීය ජල වාෂ්ප වෙතින්  ඝනීභවනය වීමෙන් පසු ජනිත වන සහ  ඉන්පසු බර අධික වීම නිසා ගුරුත්වය යටතේ ඇද වැටෙන   බිඳිති  ආකාරයක ද්‍රව ජලය වෙයි
වැස්ස යනු  ජල චක‍්‍රයෙහි ප්‍රධාන සංරචකයක් වන අතර පෘථිවිය මත මිරිදිය තැන්පත් වීම සඳහා හේතු කාරක වෙයි
බොහෝ ආකාරයේ  පරිසර පද්ධතීන් පැවැත්ම සඳහා සුදුසු තත්ත්වයන් එය විසින් සපයන අතරම, ජල විදුලිමය බලාගාර සඳහා සහ බෝග  සඳහා  ජල සම්පාදනයට අවශ්‍ය ජලයද සපයයි
අනෙකුත් ග්‍රහලෝක තුලද වැස්ස පවතින බව දන්නේ හෝ වැස්ස ඇති බවක් අනුමාන කරන්නේ හෝ වන අතර, ජලය වෙනුවට ඒවා සමන්විත වන්නේ යයි සිතනුයේ මීතේන්, නියෝන්, සල්ෆියුරික් අම්ලය, හෝ  යකඩ පවා වෙතින් වෙයි
ඉහළ අහසේ සිට පොළොවට ජලය පතිත වන ආකාර කිහිපයකි
එනම් අයිස්, හිම, තුෂාර හෝ ද්‍රවමය ලෙසට වේ
මින් ද්‍රවමය ආකාරයට ජලය පතිත වීම පොදුවේ වැස්ස ලෙස හදුන්වයි.වැස්ස ඇතිවනුයේ පොළොව මත වූ වායුගෝලයේ ඇති ජල වාෂ්ප වායුගෝලයේ රැදී සිටීමට නොහැකි තරම් ඝනීභවනය වූ විට දීය
වැස්ස හෙවත් වර්ෂාව යනු ලො‍්‍ර්‍ර්‍කයේ බොහෝ ප්‍රදේශ වල පිරිසිදු ජල මූලාශ්‍රයක් ලෙස භාවිතයට ගැනෙන්නකි
එය විවිධ වූ පරිසර පද්ධතීන් සදහා අවශ්‍යම සධකයකි
එසේම වැස්ස
ජල විදුලි බලාගාර වලට හා කෘෂිකර්මන්තයන්ට මහඟු දායකත්වයක් ලබා දෙයි
කෙසේ නමුත් සියලුම වැහි බිංදු පොළොවට නො එන අතර ඒවා මගදී නැවත වාෂ්ප (virga) වී යයි
පහළ වායුගෝලයේ ඇති පීඩනය හා උෂ්ණත්වය මෙයට බලපායි
කාන්තර ප්‍රදේශ වල මෙය බහුලව දැකිය හැක
වැස්ස නිර්මාණය වන අයුරු 

ජල චක්‍රයේ ප්‍රධාන අංගයක ලෙස වැස්ස දැක්විය හැක
විශාල ජල වාෂ්ප ප්‍රමාණයක් වැස්ස මගින් ද්‍රව ජලය බවට හරවයි. එම ජලය පොළොවට පැමිණි විට ඇළ ,දොළ, ගංඟා මගින් මුහුදු හා සාගර කරා රැගෙන එයි
මුහුදු හා සාගර මත ඇති ජලය තාපය හා අනෙකුත් සාධක නිසා නැවත වාෂ්ප බවට හැරී ඉහළ වායුගෝලය කරා ඇදී යයි (වායුගෝලයට නිරාවරණය වූ ජලය ඇති ඕනෑම තැනක මෙය සිඩුවන අතර සාගර මතදී එය විශාල වශයෙන් සිදු වෙයි
Bergeron process විද්‍යාත්මක ක්‍රමය මගින් වැස්සේ ඇති වීම හා කඩා හැලීම මැනවින් පෙන්වයි.

මානව ක්‍රියාකාරීත්වයේ බලපෑම 

අධ්ක කාර්මීකරණය නිසා වායුගෝලයට එකතුවන විවිධ විෂ වායූන් (SO2, CO, CO2) හා සියුම් අංශුමය කොටස් නිසා අපවිත්‍ර වූ වළාකුළු සෑදෙන අතර, වර්ෂාව ඇතිවන රටාවන්ද වෙනස් කරයි
උදාහරණයක් ලෙස ඇමෙරිකාවේ මුහුදු බඩ ප්‍රාන්ත වල සෙනසුරාදා වැස්ස ඇති වීමේ හැකියාව සඳුදාට වඩා 22% කින් වැඩිය
එයට හේතුව වන්නේ වායු දූෂණය සතියේ සෙනසුරාදා දවස වන විට උපරිම වීමයි
වර්ෂාව ප්‍රමාණය අනුව බෙදිය හැකි ආකාර 

 ඉතා අඩු වර්ෂාපතන-වර්ෂාපතන පැයට මි
025 ට වඩා අඩු
 අඩු වර්ෂාපතන-වර්ෂාපතන පැයට මි
මි 0.25-1.0 ත් අතර
 මධ්‍යම වර්ෂාපතන-වර්ෂාපතන පැයට මි
මි 1.0-4.0 ත් අතර
 අධික වර්ෂාපතන-වර්ෂාපතන පැයට මි
මි 4.0-16.0 ත් අතර
 ඉතා අධික වර්ෂාපතන -වර්ෂාපතන පැයට මි
මි 16.0-50.0 ත් අතර
 ඉතාමත් අධික(අතී)වර්ෂාපතන-වර්ෂාපතන පැයට මි
මි 50.0 ට වඩා වැඩි
 වර්ෂාව මනිනු ලබන්නේ වර්ෂා මාන වලිනි
වැස්සේ ගුණ 

සාමාන්‍යයෙන් වැහි බිංදුවක් කඳුළු බිදුවක හැඩයට සමාන යැයි සැලකුවත් එය එසේ නොවන බව විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කල හැක
ජල බිඳුවක් එහි මූලාශ්‍රයේ සිට ගිලිහෙන මොහොතේ පමණක් කඳුළු බිඳුවක හැඩයට සමානවේ
කුඩා වැහි බිඳු ආසන්න වශයෙන් වටකුරු හැඩයක් ගනී
විශාල වැහි බිඳු වල පහළ කොටස ආසන්න වශයෙන් පැතලි වේ
හරියට හැම්බගර් බනිස් ගෙඩියක හැඩයට සමාන වේ
ඉතා විශාල ඒවා පැරෂුටයක හැඩයට සමාන වේ
වැහි බිඳු වල හැඩය සම්බන්ධව 1988 දී පිලිප් ලෙනාඩ් Philipp Lenard විසින්අධ්‍යනය කරන ලදී
ඔහුගේ නිරීක්ෂණ අතරට
 කුඩා වැහි බිඳු (විශ්කම්භය මි
මි 2 ට අඩු ) හරියටම ගෝලාකාර හැඩයට සමන බව
 විශ්කම්භය මි
මි 5ක් පමන වන ඒවා ඩෝනට් හැඩයට සමාන බව
 විශ්කම්භය මි
5 ට වඩා වැඩි ඒවා අස්තායී වන අතර ඒවා කුඩා බිඳු වලට බෙදෙන බව 
ඇතුලත් වේ
මධ්‍යස්තව වැහි බිංදු මි
1-2 ත් අතර විශ්කම්භයෙන් යුක්තය
ලොව විශලතම වැහි බිංදු ගැන බ්‍රසීලයෙන් හා මාශල් දූපත් වලින් වර්තා වේ
එනම් 2004 වර්ශයේදී එම රටවලට ඇද හැලුනු වැහි බිංදු වල තරම මි
10 ද ඉක්මවූ බව කියවේ
ඒවා එතරම්ම විශාල වී ඇතේ අධික ඝනීභවනය හා විශාල වශයෙන් වැහි බිඳු එකට ගැටී තිබීම නිසාවෙනි
වැහි බිඳුවක ගැටෙන මොහොතේ ප්‍රවේගය එහි ස්කන්ධය මත රදා පවතී (අනිකුත් භාහිර සාධක බල නොපාන විට )
සුළඟ නැති විට මි
5 ක වැහි බිඳුවක් තත්පරයට මීටර් 2 ක පමණ වේගයකින් පොළොවට පතිත වේ
විශ්කම්භය මි
මි 5 හෝ ඊට වඩා වැඩි වන විට එහි වේගය තත්පරයට මීටර් 9 කට වඩා වැඩිවේ
වැහි බිඳුවක් පෘෂ්ඨයක ගැටෙන විට නිකුත් වන්නේ වායු බුබුලු බිදී යන හඩට සමාන හඩකි
වැසි ජලයේ සාමාන්‍යයෙන් pH අගය අඩු අගයක් ගනී
අකුණු ගැසීම් හා මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් අම්ල වැසි ඇති වීමද බරපතල කාරණයකි
ආසෘත ජලයේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් අඩංගු නොවන අතර pH අගය 7ක් වේ
පිරිසිදු වැහි ජලය ආම්ලික ස්භාවයක් ගන්නා අතර pH අගය 5.2 ක් පමණ වේ
හේතුව වන්නේ එහි
වායුගෝලයේ ඇති කාබන්ඩයොක්සයිඩ් දියවි තිබිමයි
එම දියවීම නිසා වැස්ස පො‍ළවට පතිත වන්නේ දුර්වල කාබනික අම්ලයක් ලෙසිනි
එසේම දූෂණය නොවූ වැසි ජලයේ නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් ද අඩංගු වේ
වැස්ස අතර සිදුවන අකුණු ගැසීම් මෙයට බලපායි
මෙහිදී නයිට්‍රජන් අණු බිදී ඔක්සිජන් සමග සම්බන්ධව නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් සාධන අතර ඒවා වැසි ජලයේ සමග එක්වී අම්ල වැසි ඇතිකරවයි. මෙම අම්ල වැසි පොළොවේ ඇති කැල්සයිට් (හුණු ගල්) සමග ප්‍රතික්‍රියා කර අහිතකර තත්වයන් ඇති කරවයි. එසේම විවිධ පරිසර පද්ධති වල තුලනයන්ට හානි පමුණුවයි. ගස්කොළන් හා කෘෂිකාර්මික බෝග වල පටක විනාශටද හේතුවන මේ අම්ල වැසි ජල මූලාශ්‍ර වලට එකතු වීමෙන් ජලජ ජීවීන් විනාශ වීමද සිදුවේ
කෘෂිකර්මාන්තයට වැස්සේ දායකත්වය 

කෘෂිකර්මාන්තයේදී වැස්සසට විශේෂ තැනක් හිමිවේ
සියලුම ශාක සදහා ජලය යනු අත්‍යාවශ්‍යම සාධකයකි
ක්‍රමානුකූලව ලැබෙන වර්ෂාපතනය ශාක වල නිරෝගී වර්ධනයට හේතුවක් වන අතර අක්‍රමවත් හෝ අධික වර්ෂාව ශාක වලට අහිතකර වේ
වැස්ස නිසා වායුගෝලයේ තෙත් ගතිය වැඩි වන අතර
එය අධිකව වැඩිවීම හානිකර දිලීර පැතිර යාම්ටද හේතු වේ
බොහෝ රටවල කෘෂිකර්මාන්තවල එක් කොටසක් හෝ එක් කාලයක් අනිවාර්යයෙන්ම වැස්ස හා සම්බ්න්ධව පවති
උදහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලන්කාවේ කන්න ක්‍රමයට වගා කිරීම පෙන්වා දිය හැක
නියඟයන් නිසා බෝග වලට සිදුවූ හානි ද අපට ඕනෑ තරම් දැකිය හැක
වැස්ස හා සම්බන්ධ සංස්කෘතීන් 

විවිධ සංස්කෘතීන්ගේ වැස්ස හා සම්බන්ධ ආකල්පද විවිද වේ
සාම්ප්‍රදායික යුරෝපීයයන් ගේ විශ්වාශයන්ට අනුව වැස්ස දුකට හා අවාසනාවන්ත දේ සදහා හේතු වේ
උදාහරණයක් ලෙස ඉංග්‍රීසි ජන කවියක්වන " Rain Rain go away
" දැක්විය හැක
එලෙසම ඉර සතුට හා වාසනාව උදාකරන බව ඔවුන්ගේ විස්වාසයයි
සාම්ප්‍රදායික බටහිර ලෝකයේ ද වැස්ස ගැන ඇත්තේ නොපහන් හැගීමකි
වැස්ස
සතුට,සාමය,සෞභාග්‍යට හා ප්‍රීතිමත් බව සංකේතවත් කරන බව වියළි දේශගුණයක් ඇතිරටවල්(අප්‍රිකාව,ඕ‍ස්‍ට්‍රේලියාච,ඉන්දියාව ආදී රටවල් ) වල ජනතාවගේ විශ්වාශයයි
ඔවුහු වැස්ස වෙනුවෙන් යාග හෝම හා පුද පූජා පවා පවත්වති
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ බටහිර ප්‍රදේශ වල හා මධ්‍යම ආසියාතික (අරාබි කරයේ) ප්‍රදේශ වල ජනතාවද වැස්ස උත්සවශ්‍රීයෙන් පිළිගනිති
බොට්ස්වානා රාජ්‍යයේ මුදල් හැදින්වීම සදහා වැස්ස යන අරුත ඇති 'pula' යන වචනය භාවිත කරයි
කාන්තාරීකරණයට ලක්වූ රටවලට වැස්සේ ඇති වැදගත් කම එයින් අවබෝධ කර ගත හැක
බොහෝ සංස්කෘතීන් වල වැස්ස සමග ගනු දෙනු කිරීම සදහා විවිධ උපකරණ තනා ඇත
වැහි කබා හා කුඩ ඒවාට උදාහරණ ලෙස පෙන්වා දිය හැක
එසේම වැහි වතුර බැස යාම සදහා පීළි, කාණු ආදිය තැනීමද අතීතයේ සිටම පැවත එන්නකි
ව්යළි දේශගුණයක් ඇති රටවල මිනිස්සු වැස්ස ඇති වන අවස්ථා වල වැඩිපුර එළියට නොබසිති
එයට හේතුව වන්නේ එම රටවල වැස්සත් සමග අධිකව අකුණුද හට ගැනීමයි
මේවා වැඩියෙන්ම මෝසම් හා සංවහන වැසිත් සමග ඇතිවේ
ජලය හිඟ බොහෝ රටවල ජනතාව වැසි ජලය එක් රැස් කොට ගෘහස්ථ පරිභෝජනයට යොද ගනිති
වියළි කාල වලදී පොළොවේ පස් ඉතා තද වන නිසා ඊට පසු ඇතිවන වැසි වලදී ගංවතුර පවා ඇතිවිය හැක
එසේ වන්නේ වැසි ජලය පොළොවට උරා ගැනීමට නොහැකි වන නිසාවෙනි
වැස්සකට පසුව ඇතිවන සුවඳ ආග්‍රහණය කිරීමට බොහෝ අය කැමත්තක් දක්වයි.එම සුවඳට හේතුව
පස්, ගල් ආදියට උරා ගන්න ලද ශාක තෙල් ආදිය
වැස්සත් සමඟ වාතයට මුසු වීමයි
සමහර අවස්ථා වල වැස්ස ආදරණීය බවක්ද ගෙන දෙයි
වර්ෂා ලැබීමේ ප්‍රවනතාවයන්

යුරෝපයට 

එක්සත් රාජධානියට වැඩිපුරම වැසි ලැබෙන්නේ නිරිත දිසාවෙන් හමා එන ගල්ෆ් සුළං ප්‍රවාහය හේතුවෙනි
එහි බටහිර මුහුදු තීරයට මි
1000 ක් පමනද,කඳු කරයට මි
2500ක් පමනද වාර්ශිකව වැස්ස ලැබේ
එසේම
යුරෝපයේ වැඩිම වාර්ෂික වර්ෂාපතනය වන මි
මි 2250
නෝර්වේ හි ඇති Bergen නගරයට ලැබේ
උතුරු ඇමෙරිකාවට 

ශීත සෘතුවේදී මෙම කලාපයට වැස්ස අනිවාර්යෙන්ම ලැබෙන අතර, අහස නිතරම වළාකුළු වලින් බරවී පවතී
වොෂින්ටන් වල ඇති Seattle නගරයට වාර්ෂිකව මි
942 ක පමන වැස්සක් ලැබේ
නිව්යෝක් නගරයට එම අගය මි
1173 පමන වේ
නමුත් Seattle හි අවුරුද්දට දින 201 ක් වළාකුළු වලින් බරවී තිබෙන අතර නිව්යෝක් සදහා එම අගය 152ක් පමන වේ
PortlandහාOregon නගර වලට මි
1143ක වර්ෂාපතනයක් ලැබේ
Seattle නගරයේ අඩු වැස්සට හේතුව ඔලිම්පික්_කඳු_පංතියේ වැසි මුවාවේ එය පිහිටා තිබීමයි
නමුත් සුළං මුහුණතේ පිහිටා ඇති කඳු කරයේ වර්ෂාපතනය මි
3300ක් ද ඇමෙරිකාවේ ආර්ද්‍රතාවය වැඩිම නගරය වන ඇලබාමා වල වර්ෂාපතනය මි
1702 ක් පමන ද වේ
නැගෙනහිර ඇලස්කාවේ සෞම්යය වැසි වනාන්තර වල එම අගය මි
4064 වන අතර එය මි
5000 දක්වා වැඩිවූ අවස්ථාද නැතිවා නොවේ
ආසියාවට 

ලෝකයේ ඇති ආද්‍රතාවය (තෙත් බව ) වැඩිම ස්ථානය වන නැගෙනහිර හිමාලයේ දකුණු බෑවුමේ ඇති Cherrapunji නගරයට වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මි
11,430 ක් පමන ලැබේ
එහි වැඩිම අගය වූ මි
22,987 ක අගය 1861 දී වාර්ථා විය
ඉන්දියාවේ ඇති Mawsynram, Meghalaya යන නගර වලට පසුගිය අවුරුදු 38 ක සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය ලෙස මි
11873 ක ප්‍රමාණයක් ලැබී ඇත
Joseph Dalton Hooker නම් වූ ස්භාව විද්‍යාඥයා 1850 දී පමන ඉහත සදහන් කල ,ලෝකයේ තෙත්ම ස්ථානයේ(Cherrapunji) සිදු කල පරීක්ෂණයේදී
ඔහුගේ එක් නිරීක්ෂණයක් වූයේ Cherrapunji නගරයේ වැස්ස ඒකාකාරී නොවන බවයි.එක් ස්ථානයක වර්ෂාපතනය වඩා ඊට මීටර් 100ක් පමන එපිටින් ඇති ස්ථානයක වර්ෂාපතනයට වඩා අඩකින් පමන අඩු වන (සමසේ පැතිරී ගිය වර්ෂාපතනයක් නොලැබෙන )බවයි. පහත වගුවෙන් එහි වාර්ෂික වර්ෂාපතනයන් ගැන අදහසක් ලබා දෙයි
දකුණු ඇමෙරිකාවට 

කොලොම්බියාවේ ඇති Lloró නගරයට ලොව වැඩිම වර්ෂාපතනය වන මි
13300 ක ප්‍රමාණයක් වාර්ෂිකව ලැබේ
එහිම ඇති තවත් කුඩාම නගරයක් වන Tutunendo ට 1974 දී මි
26,303 ක අති දැවැන්ත වර්ෂාවක් ලැබී ඇත
මෙයට ඉහත සදහන්කල Cherrapunji නගරය මෙන් නොව සමසේ පැතිරී ගිය වර්ෂාවක් අවුරුද්ද පුරාවටම ලැබේ
එයට අවුරුද්දේ දින 280 ක් ම වැස්ස ලැබෙන අතර එයින් 68% ක් රාත්‍රී කාලයෙදී ලැබේ
ලොව ජනගනය 100,000 ට වඩා වැඩි නගර අතරින් වැඩිම වර්ෂාපනයලැබෙන්නේ‍ Quibdó නගරයටයි
එය Chocó රටේ අගනගරයද වන අතර වර්ෂාපතනය මි
500 ය ඉක්මවයි.

ඕ‍ස්‍ට්‍රේලියාචට 

ලොව විශාලතම වියළි මහාද්වීපය වන්නේ ඕ‍ස්‍ට්‍රේලියාචයි
එහි ඊසාන කොටසට වාර්ෂිකව මි
8000 ක පමන වර්ෂාවක් ලැබේ
එහි වැඩිම අගය ලෙස 2000 වසරේදී මි
12,000ක් වාර්ථා විය
සිඩ්නි හා මෙල්බර්න් නගර වලට පිළිවලින් මි
1213 ක් හා මි
648 ක් බැගින් වූ වැසි ලැබේ
Hawaiian දූපතේ ඇතිMount Waialeale ප්‍රදේශයට වාර්ෂිකව මි
11680 ක වර්ෂාවක් ලැබෙන අතර ලොව වැඩිම වැසි ලැබෙන ස්ථානයක් ලෙසටද සැලකේ.සංචාරකයන් ඇදී යන ලොව තෙත්ම ස්ථානයද මෙය වේ
අමතර කියවීමට 
 අම්ල වැසි
 වළාකුළු
 දේදුන්න
 ජල චක්‍රය
 ජල සම්පත
 කාලගුණය

රූපමය දර්ශන 
 වැස්සේ නාදය හා ගෙරවීම
 මහ වැසි

බාහිර සබැඳි
 What are clouds, and why does it rain
BBC article on the weekend rain effect
 BBC article on rain-making
 Do we have enough fresh water
Johan Rockstrom says we do, if we use it correctly
Earth & Sky interview, discusses capturing rainfall and reducing runoff, partly through conservation tillage
මිත්යා කතා සමුහය 
 Ajax (මිත්යා කතා සමුහය), ටෙලමන්ගෙ පුතා, ටලමිශ්හි පාලකයා සහ ට්‍රොජන් යුද්දයෙ වීරයා එමෙන්ම ඔහු "Ajax the Great" නම් වෙ
 Ajax the Lesser, ඔලියස්ගෙ පුතා, ලොක්‍රිශ්හි පාලකයා ට්‍රොජන් යුද්ඩයේ ප්‍රසිඩ්ඩ යුඩ වඩින්නෙක් නොවේ

මිනිසුන් 
 Ajax (ඩර්මඩුතයා), එරිඅන් නම් ඩර්මඩුතයා the pagan Suevi c
466 පරිවර්තනය කරන ලදි
Ajax, ඔස්ට්‍රාලියනු ස්වභාඩහම් රචක සිඩ්නි විලිඅම් ජක්සන්ගෙ ලෙඛන ක්‍රමය