Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෙම විශ්වය බිහිවුයේ කෙසේද
එහි වයස කීයද
යන්න පැවසීම ඔප්පුකල දෙයක් නොවේ විශ්වයේ බිහිවීම පිලිබදව පැවසීමේදී
ආරම්භයේ නෙබියුලා “Nebulae” යයි පවසන ආකාරයේ පැවතී වස්තුව පිපිරීම නිසා තරු බිහිවු බවත්, එම තරු පිපිරීමෙන් ග්‍රහ වස්තු බිහිවු බවත්, එම ග්‍රහයේ උපග්‍රහයන් වන චන්ද්‍රයන් බිහිවු බවත්, පවසන ලදී
පසුව මෙය සම්පුර්ණයෙන් වැරදි බවත් ග්‍රහයින් සුර්යයා ඇති නොවු බවත් සුර්යයාත්, ග්‍රහයිනුත්, චන්ද්‍රයාත් සහා අනිකුත් ග්‍රහ වස්තුන් සියල්ල එකවිට ඇතිවු බව පවසන ලදී
මෑතක් වනතුරු පැවසුවේ ″විශ්වය සදාකල් පැවතුනු බවත් ඉදිරියටත් එසේම සදාකල් පවතින බවත්ය″ මෙය නොසැලෙන අවස්ථාවාදය “Steady state theory” නමින් හැදින්විය
පසුව එය ප්‍රතික්‍ෂේප කොට මහා පිපිරුම් වාදය “Big bang theory” ඉදිරිපත් කරන ලදී
මේ වනතුරු මෙම වාදයන් ඔප්පුකොට නැත
මේවා උපකල්පනයන් පමණි
මෙය දෙවනි වර්ගයට අයත්වේ
විද්‍යාවේ ඉතිහාසය

විද්‍යාව යන යෙදුම 
Science යන ඉංග්‍රීසි වචනයේ සිංහල පරිවර්තනය ලෙස ක්‍රි
ව. 1850 පමන සිට සිංහල වචනය ලෙස නවීන විද්‍යාව යන්න යොදා ගැනිනි
පසුව ක්‍රමයෙන් නවීන යන්න යෙදීම අඩුවිය
විද්‍යව හෙවත් විජ්ජා යන්නට  බුදු දහමේ සහ නිවැරදි සිංහල තේරුම එයින් විකෘති විය
Science යන වචන‍යේ නිවැරදි පරිවර්තනය වේද විය යුතුව තිබුනු බව සමහර වියතුන්‍ සඳහන් කරයි
‍මෙම ගැටළුව නිරාකරණය පිණිස සයන්ස් හෝ බටහිර-විද්‍යාව යන යෙදුම් මෙහි භාවිතා කෙරේ

=සයන්ස් යන යෙදුම

විද්‍යාත්මක ක්‍රමය

විද්‍යාත්මක ක්‍රමය (හෙවත් නවීන විද්‍යාත්මක ක්‍රමය) යනු පවතින දැනුමක් නිවැරදි කිරීම, පවතින දැනුම ඒකාබද්ධ කිරීම හෝ නව දැනුම නිර්මාණය කිරීම පිණිස යම් සංසිද්ධියක් විමර්ෂණය කිරීම පිණිස යොදාගන්නා නවීන විද්‍යාත්මක ශිල්පක්‍රම වල එකතුවයි. ගැටළුව හොඳින් සොයා බලලා නිසි පදනමක් ඇතිව, තාර්කිකව පිළිතුරක් ලබාගන්න ක්‍රමයකි
බොහොමයක් විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ වලට භාවිතා කරනු ලබන්නේ මේ ක්‍රමයයි
විද්‍යාත්මක ක්‍රමය යම් ගැටළුවක් තාර්කිකව විසඳා ගැනීමටත් නිරවද්‍යතාවයෙන් ඉහළ පිළිතුරු ලබාගැනීමටත් ඉතා හොඳ දර්ශකයකි
ගැටළුව විසඳා ගැනීමේදී අනුගමනය කල යුතු ක්‍රියා මාර්ග විද්‍යාත්මක ක්‍රමය මගින් පියවරින් පියවර සපයනු ලැබේ
විද්‍යාවේ දර්ශනය

විද්‍යාත්මක ප්‍රජාව

ක්ෂේත්‍ර

ආයතන

ආශ්‍රිත

ආශ්‍රිත ලිපි
 නවීන විද්‍යාත්මක ක්‍රමය
 නවීන විද්‍යාවට අනුකූල නොවන දැණුම සහ ශිල්ප

බාහිර සබැඳි 

විද්‍යාව
විශ්ව පඤ්චකය 

මුළු මහත් විශ්වයම ගත් කල එය ප්‍රධාන ශාඛා පහකට බෙදීමට පැරැණි ශාස්ත්‍රඥයින් උත්සාහ කර ඇත
කලාවන් සිව් සැට 
 
මුළු මහත් විශ්වයම රඳා ඇත්තේ මේ පඤ්චකය තුළ බැව් ප්‍රකාශිතය
මෙම ප්‍රධාන කොටස් පහ පුළුල් වශයෙන් සිව් සැට කලාව වශයෙන් බෙදා ඇත
ආශ්‍රිත
පී. ඇම්
සේනාරත්න, ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික දායාද,  1995, පිටු 339, ඇස්
ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ කොළඹ-10, ISBN 955-20-1320-8
මහනුවර - නුවරඑළිය පාර, ගම්පොළ, සහ රම්බොඩ 

මහවැලි ගංගාව හා මහා මාර්ගය අතරවූ සිහින්, ප්‍රභාවත් හරිතවන් කුඹුරු හා ගෙවතු යාය මතවූ නිල් වන් අහස් කුසෙහි හිරු බබලද්දී මම ගම්පොළ දෙසට ධාවනය කලෙමි
දීප්තිමත් වර්ණයෙන් යුතු සරම් වලින් සැරසුණු ගම්මුන්,  නොනවතින පෙරහැරක් මෙන්, මාර්ගය ඔස්සේ   මහනුවර දෙසට ඇදෙනු දුටිමි
ව. 1350 දී ඔවුන් අනෙක් දෙසට, එනම් ගම්පොළ දෙසට පියමනින්නට ඇත්තේ, එකල රාජකීය අග නගරය වූයේ ගඟ-සිරි පුර ලෙසින්ද හැඳින්වුණු ගම්පොළ නිසාවෙනි
ගම්පොළ, සියවස් ගණනාවක් පුරාවට, පැල්පත් හා කුඹුරු යාය වලින් ද ඒ මත අණසක පැතිරවූ සුළු නිලධාරියෙකුගේ නිල නිවසෙන්ද හෙබියාවූ කුඩා කඳුකර ගමක්ව පවතින්නට ඇත
ඉන්පසු, කඳුකරය රැකගැනුමට රජුට ඇවැසි වූ විට, ටික කලකට, එහි නම ඉතිහාස පොතට පිවිසියේය
අරාබි දේශාටක ඉබන් බතුතා, මෙහිදී ක්‍රි
ව. 1347 දී,  IVවන බුවනෙකබාහු රජු බැහැ දුටුවේය
ඔහුගේ දූත ගමන සාමකාමී එකක් වූ අතර සාරවත් සන්සුන් ගම්පොළ මිටියාවතට එය මොනවට ගැලපිණි
1615දී, මැනුයෙල් මැස්කරේනස් හොමේම් යටතේ වූ පෘතුගීසි හමුදාව ගම්පොළ හරහා ගමන් කලේ මහනුවර ප්‍රදේශය ආක්‍රමණය කිරීම සඳහාය
මහවැලි ගඟ මතින් වැටුනු පාළම මත සිටගත් මා, දකුණු දෙසින් නැගී සිටි නිල්වන් කඳු පෙළ දෙස නෙත් යොමු කලෙමි
දෙවන රාජසිංහ රජ   මහනුවර සිංහාසනාරූඪ ව සිටි සමයෙහිදී, මෙම වල් වැදුනු කඳු ඔස්සේ ඇදුනු ඇතුන් ගේ පාදයන් ගෙන් තැලී පටු මං  තැනුනු අතර, වන සිව්පාවුන් ගෙන් විය හැකි ගැහැට වලක්වාගනු වස්   ගම්මුන් සැමවිට කුඹුරු වලින් නික්මීම සවස් වීමට පෙර සිදු කිරීමට වග බලා ගත්හ
නැපෝලියන්, එල්බා දිවයිනෙන් පැන යෑමට සමත් වූ දිනට පසු දින,  එනම්,  1815 මාර්තු 2 වැනිදා මෙම ගම්මුන්ටම අසන්නට ලැබුනු කටකතාව වූයේ තම රජු පිටුවහල් කල බවත් මහනුවරදී ප්‍රකාශ පත්‍රයක් නිවේදනය කල බවත්ය
වසර දහයකට පසුව මෙම ගම්මුන්ගෙන්ම සමහරෙක් ගම්පොළ අසබඩ වන ලැහැබක ගස් පෙරැලීමට   උදව් සපයන්නට ඇත්තේ,   ජෝර්ජ් බර්ඩ් මහතා ලංකාවේ පළමු කෝපි වගාව පිහිටුවීමට කටයුතු සලසමින් සිටියදී විය යුතුය
1846 දී මෙම මග ඔස්සේ මෙම පළාත පසු කොට ගමන් කල ටෙනන්ට් පැවසුවේ, ‘කඳුකරය අසිරිමත් ක්‍රියාශීලි බවක් හා උද්යෝගීමත් බවකින් වෙලී තිබුනා‍
ගස් කපන්නන්ගේ පොරෝ හඬ සැම පැත්තකින්ම සවනට පතිත වූ අතර, බෑවුම් වලින් නික්මුනු සුදු දුමාරය වලාකුළු දෙසට ඇදී ගියේ, ඇදහැලුනු ගස් කාෂ්ටක අව්වෙන් මැලැවී වියැලී ගිය පසු, ඇදහැලුනු ලී දඬු ගිනි රකුසාට පුද කෙරුමෙන් ලපටි කෝපි පැල සිටුවීමට ඉඩ සැලසූ නිසාවෙනි
’ ගම්පොළ දී මෙම ස්වල්ප ඇරඹුමෙන් වසර කිහිපයකට පසුව, ලොව උදය අහර ගන්නවුන්ගේ මහා පිපාසය විසින්, ඇතුන් හා දිවියන් කඳු මුදුනට පලවා හැර, සැතපුම් ගණන් මහා වනාන්තර විනාශ මුඛයට හෙලන ලදි
මෙම නිල්වන් කඳු මත කුඩා බංගලාවන් හා කෝපි-ගබඩාවන් දිස්වීමට සලසන ලදි
සැම තැනිතලාවක් ඔස්සේද සෑම දිය පහරක් මතින්ද සුදුවන් සිහින් මං මාවත් ඇදී යෑමට සැලසිණි
අවසානයේදී එය බෑවුම් සහිත දුර්ගය තරණය කරමින් දුම්රිය මග මහනුවර දක්වාද කඳුවැටිය මතින් ගම්පොළ දක්වාද ගෙන එන ලදි
එය විසින් කොළඹ කුඩා නැව්පොළ, පෙරදිග අගනා වරායක් බවට පෙරැලන ලදි
දිගු කෝපි ගස් පේළි කඳු හෙල් තම අණසකට යටත් කර ගැනුම අවසන් වූයේ මහත් කෝපි අධිරාජ්‍යයට ලංකාවේ ඉඩම් අක්කර 176,000 කට වැඩි පමණක් ගොදුරු වීමෙන් අනතුරුවය
එංගලන්තයේ බාල්දියක් මත සිටගත් කළු-ලෝගු පැලැඳි ‍ධර්ම දේශකයා සහ ජැමෙයිකාවේ බීමත් නීග්‍රෝ  රැලක්, ලංකාවේ කෝපි වෙළෙඳාමෙහි අසාමාන්‍ය වර්ධනය හා සබැඳුනේ කෙසේදැයි වටහා ගැනුම දුෂ්කර විය හැක
කෙසේ වුවත්, පැවසෙන පරිදි, ජෝන් වෙස්ලි හා ඔහුගේ සහායක වයිට්ෆීල්ඩ් විසින් ඔවුන්ගේ වාග් චතූර්යයේ බලමහිමයෙන්, එංගලන්තයේ නගරයන්හි සේවය කල දහස් ගණන් අල්පශ්‍රැත පතල් කම්කරුවන් හා  කම්හල් සුළු සේවකයන් වශිකෘත කරමින් දේශනාකර සිටියේ බීමත් කම දුරලා අගනා කෝපි පානයට ඇබ්බැහි වන ලෙසය
මෙසේ ඉල්ලුම සීඝ්‍ර වර්ධනයක‍ට ලක් වුනු අවදියෙහි, හදිසියේ ජැමෙයිකාවේ වහලුන් නිදහස ලැබීමෙන් අනතුරුව බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් හී කෝපි වතු වල සේවය කිරීමට ඔවුන් ප්‍රකික්ෂේප කිරීමත් සමගම කෝපි සැපයුමෙහි එක් ප්‍රභවයක් මුළුමනින්ම නැවතීම නිසාවෙන් ලංකාවේ වෙළෙඳ පොළට ඉමහත් ඉඩ ප්‍රස්තාවක් මතු විය
ආශ්‍රිත 
ඩබ්. ටී. කෙබ්ල්, සිලෝන් බීට්න් ට්‍රැක්, 1940, පිටු 344, සූරිය ප්‍රකාශකයෝ කොළඹ 10, ISBN 955-8425-27-3
බොහෝ කොටම යෝනිය ආසාදනය හෝ  irritationබව නිසා වැලඳෙන රෝගයකි  යෝනිමාර්ග ප්‍රදාහය
This  leading to vulvovaginitis
It is a common problem
රෝග ලක්‍ෂණ
A woman with this condition may have itching or burning and may notice a discharge
In general, these are symptoms of vaginitis
යෝනිය සහ අවට කැසීම
ප්‍රදාහය (irritation, redness, and swelling caused by the presence of extra immune cells) of the labia majora, labia minora, or perineal area
යෝනි මාර්ගයෙන් ස්‍රාව ගැලීම
‍අප්‍රසන්න ගන්ධය
ම්‍රතා පහකිරීමේ අපහසුව සහ මුත්‍රා දැවිල්ල 
යෝනි සංසර්ගයේදී වේදනාව

හේතු
Vulvovaginitis can affect women of all ages and is very common
Specific forms of vaginitis are
ආසාදන
Infectious vaginitis accounts for 90% of all cases in reproductive age women and is represented by the triad
vaginitis caused by Candida albicans (a yeast), 
 Bacterial vaginosis
vaginitis caused by Gardnerella (a bacterium)
Other less common infections are caused by gonorrhea, chlamydia, mycoplasma, herpes, campylobacter and some parasites
Vaginal infection are often (varies between countries between 20 to 40% of vaginal infections) a mix of various ethiologies, which present challenging cases for treatment
Indeed, when only one cause is treated, the other pathogens can gain in resistance and induce relapses and recurrences
The key factor is therefore to get a precise diagnosis and treat with broad spectrum anti-infective (often also inducing adverse effects)
Pre-pubescent girls may also have infectious vaginitis, although the causes are different than those for women
vaginitis caused by Streptococcus spp
Improper hygiene, which may introduce bacteria or other irritants from the anal region to the vaginal area
The PH balance in girls' bodies is not conducive to Candida albicans, so they are unlikely to contract a yeast infection
හෝමෝනීය
Hormonal vaginitis includes atrophic vaginitis usually found in postmenopausal or postpartum women
Sometimes it can occur in young girls before puberty
In these situations the estrogen support of the vagina is poor
අසාත්මිකතා
Irritant vaginitis can be caused by allergies to condoms, spermicides, soaps, perfumes, douches, lubricants and semen
It can also be caused by hot tubs, abrasion, tissue, tampons or topical medications
Foreign body
Foreign Body Vaginitis
Foreign bodies (most commonly retained tampons or condoms) cause extremely malodorous vaginal discharges
Treatment consists of removal, for which ring forceps may be useful
Further treatment is generally not necessary
Role of STDs
Sexually Transmitted Diseases (STDs) can be a cause of vaginal discharge
Chlamydia and gonorrhea testing should be done whenever a sexually active individual complains of vaginal discharge even when the cervix appears normal
මධු මේහය (දියවැඩියාව)
කාන්තවන්who have diabetes develop infectious vaginitis more often than women who do not
play clash of clan

Diagnosis
Diagnosis is made with microscopy and culture of the discharge after a careful history and physical examination have been completed
The color, consistency, acidity, and other characteristics of the discharge may be predictive of the causative agent
The International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems codes for the several causes of vaginitis are
() Candida Vaginitis Candidiasis usually causes a watery, white, cottage cheese like vaginal discharges
The discharge is irritating to the vagina and the surrounding skin
() Atrophic vaginitis (or "Senile Vaginitis") usually causes scant vaginal discharge with no odour, dry vagina and painful intercourse
These symptoms are usually due to decreased hormones usually occurring during and after menopause
() Bacterial Vaginitis Gardnerella usually causes a discharge with a fish-like odour
It is associated with itching and irritation, but not pain during intercourse
() Trichonomas Vaginitis Trichomonas vaginalis  can cause a profuse discharge with a fish-like odour, pain upon urination, painful intercourse, and inflammation of the external genitals
() Herpes usually occurs as water blisters on the genital region, about one week after infection
There is tenderness, swollen glands, and fever
The water blisters are extremely painful and heal in about three weeks
However, herpes is usually an external infection and does not fall under the category of vaginitis
Complications
 persistent discomfort
 superficial skin infection (from scratching)
 complications of the causative condition (such as gonorrhea and candida infection)

References

See also
 Vulvovaginal health
 Atrophic vaginitis

General practice
නාරිවේදය
Inflammations

නාරිවේදය
විද්‍යාව 
"මට එය සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට විස්තර කර පැහැදිලි කර දිය හැකි නම්, මා නොබෙල් ත්‍යාග ලාභියෙකු වීමට තරම් වටනා නොවෙමි"
- ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රවිද්‍යාව හා අනුබද්ධිතව 1965 දී නොබෙල් භෞතික විද්‍යා ත්‍යාගය දිනූ රිචඩ්
පී. ෆෙයින්මන්
- ඔහුගේ නොබෙල් ත්‍යාග ලාභී කෘත්‍යය පිළිබඳ සංක්ෂිප්තයක් ඉදිරිපත් කරන ලෙස වාර්තාකරුවකු ඉල්ලා සිටි විට

හමුදාව සහ යුද්ධය 
"අප පුහුණු කිරීමට සිදුව ඇත්තේ හමුදාවක් නොවේ
මුළුමහත් ජාතියකි"
- එක්සත් ජනපදයේ 28වන ජනාධිපති ව සිටි  වුඩ්රෝ විල්සන්
- පළමු ලෝක යුද්ධය අතරතුරදී

ක්‍රීඩා 
"ඔහු කෙතරම් අවලස්සන ද යත් ඔවුන් විසින් ඔහුගේ මුහුණ ලෝක වනජීවී පදනමට පරිත්‍යාග කල යුතුව ඇත"
- ලෝක හෙවිවේට් බොක්සිං ශූර  මෙහොමඩ් අලි
- ඔහුගේ ප්‍රතිවාදී හෙවිවේට් බොක්සිං ක්‍රීඩක ජෝ ෆ්‍රේසර් පිළිබඳව

ඉතිහාසය 
"ශුද්ධවූ රෝමන් අධිරාජ්‍යය ලෙස හැඳින්වුනු දැනටද හැඳින්වෙන මෙම සන්තිතිය ශුද්ධවූත් නැත, රෝමානුද නොවේ, අධිරාජ්‍යයක්ද නොවේ"
- ප්‍රංශ ලේඛක හා දාර්ශනික  වෝල්ටෙයාර්

දේශපාලනය 
"දේශපාලකයෝ කොහිදීත් එක් වැනිය
ගංගාවක් නොමැති වුවද ඔවුහූ පාලමක් සාදා දීමට පොරොන්දු වෙති"
- ස්ටැලින්ගේ මරණයෙන් පසුව සෝවියට් දේශයේ නායකයාව සිටි නිකිතා කෘෂෙෆ්

"බයිනේත්තු වලින් තැනූ සිංහාසනයක් නිමැවීමට ඔබට හැකි වුවද එහි වැඩි වේලාවක් වාඩිවී සිටීමට ඔබට නොහැකි වනු ඇත"
-1991 සිට 1999 දක්වා රුසියානු ෆෙඩරේෂනයෙහි ජනාධිපතිව සිටි  බොරිස් යෙල්ට්සින්

කාන්තාවෝ 
"කාන්තාවක් තේ පැසක් වැනිය - කෙනෙකුට ඇයගේ ප්‍රබලත්වය මිනිය හැක්කේ උනු වතුරෙහිදී (අසීරු අවස්ථාවන් හිදී) පමණි "
- එක්සත් ජනපදයේ 40වන ජනාධිපතිව සිටි රොනල්ඩ් රේගත් ගේ බිරිඳ  නැන්සි රේගන්

මරණය හා අවසන් වචන 
"අවසානයේදී නිදහස්, දෙවි මහෝත්තමයාණන් හට තුති, අවසානයේදී මම නිදහස් "
- ඇමරිකානු පූජකයෙකු, න්‍රියාකරුවෙකු හා අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරයෙහි කැපීපෙනෙන නායකයෙකු වූ ආචාර්ය මාටින් ලූතර් කිං 
- ඔහුගේ සෙහොන් ගැබෙහි කොටා ඇති වදන් පෙළ

"මොහු හට මුළු ලොවම පුමාණවත් නොවුනද, දැන් මෙම සොහොන් ගැබ ප්‍රමාණවත්ය "
- ලෝක ඉතිහාසයෙහි මෙතෙක් බෙහෙවින්ම සාර්ථක හමුදා සේනාධිපතියා හා සටනේදී අපරාජිත වූ ග්‍රීක රජු  මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් 
- ඔහුගේ සෙහොන් ගැබෙහි කොටා ඇති වදන් පෙළ

"මා මිය ගොස් ඇති බවට මම මේ දැන් කියවා දැනගතිමි
කරුණාකර ඔබගේ ග්‍රාහක ලැයිස්තුවෙන් මා ඉවත් කරන්න "
- බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවෙහි බොම්බායෙහිදී උපත ලද ඉංග්‍රීසි ජාතික ජනප්‍රිය ගත් කතු වර  රඩ්යාඩ් කිප්ලිං 
- ඔහු මිය ගිය බවට ප්‍රමාදදෝෂයකින් පල කල සඟරාවකට පිලිතුරු යවමින්
කල්‍යාණවතී බිසවගෙන් පසු තුන් මස් වයසැති ධර්මාශෝක නම් බිළිඳෙකු රජකමට පත් කරන ලද අතර ඔහුව අණිකංග නම් ද්‍රවිඩයෙකු විසින් මරන ලදී
සිංහලේ රජවරු
විජය රජු (ක්‍රි
543 - කි
504) ලංකාවට පැමිණි ආක්‍රමණිකයෙකි
ඔහු ලංකාව යටත් කරගෙන ක්‍රි
543 සිට කි
504 දක්වා ලංකාව පාලනය කළහ
ශ්‍රී ලංකාවේ මහාවංශය ඔහු පිළිබඳව කරුණු සොයාගත හැකි ප්‍රාථමික මුලාශ්‍රයයි
විජය රජ මුලින්ම ලංකාවට පැමිණ පය තැබූයේ තම්බපන්නිය ටයි
මහාවංශ කතාව

මහාවංශයට අනුව විජය රජුගේ මිත්තණිය වංග හා කාලිංග වංශික කුමරියකි
ඇය විවාහ වන්නේ සිංහයෙකු සමඟිනි
ඇය එම සිංහයාට දාව දරුවන් දෙදෙනෙකු වදන අතර සිංහයා විසින් මෙම තිදෙනා ව කැලයේ තිබෙන ගල් ගුහාවක සිර කොට තබයි
දිනක් මෙම තිදෙනා ගල් ගුහාවෙන් පැන යන අතර පසුව කුමරියගේ පුත් සිංහබාහු විසින් තම පියා වන සිංහයා ව මරා දමයි
අනතුරුව සිංහබාහු විසින් සිංහපුර නව රාජධානියක් පිහිට වනු ලබයි
එම රාජධානියේ යුවරජු බවට පත් වන්නේ විජය කුමරු යි
නමුත් ඔහුගේ වැරදි ක්‍රියා පිළිවෙත හේතුවෙන් ඔහු ඇතුළු ඔහුගේ අනුගාමිකයන් 700 දෙනෙකුට තම මව් රටින් පිටුවහල් වීමට සිදු වෙයි
අනතුරුව ශ්‍රී ලංකාවට ගොඩ බසින විජය ඇතුළු පිරිසට කුවේණි නම් යක්කනිය මුණ ගැසෙයි
විජයට පහර දුන් කුවේණිය ඔහුගේ පිරිස බිං ගෙයක සිරකර දැමුවාය
තම පිරිස ආපසු නුදුනහොත් කුවේණිය මරා දමන බවට විජය තර්ජනය කළ විට ඇය ඔවුනට ආහාර හා ඇඳුම් ද සපයා දුන්නාය
ඉන්පසු කුවේනිය අවුරුදු 16 ක පමණ වයසැති තරුණියකගේ ස්වරූපයක් ගෙන විජය සමග විවාහ විය
ඉන්පසු ඇගේ සහය ඇති ව විජය යක්කයින් පරාජය කොට ලක්දිව රජ වෙයි
කුවේනිය විජය නිසා දරුවන් දෙදෙනකු ලැබුවාය
ඒ දියණියක හා පුතෙකි
පසුව විජයට ඇය ප්‍රතික්ෂේප කිරිමට අවශ්‍ය වී "යන්න දරුවන් දෙදෙනා අතහැර යන්න
මිනිසුන් යකුනට සෑම විටම බිය වෙති" යයි කීවේය
කුවේනිය තමන් පිටමං නොකරන ලෙස ආයාචනා කළ නමුත් පලක් නොවීය
ඇයට අවසානයේ මාළිගයෙන් පිට වීමට සිදු විය
දරුවන් ගෙන නොයන ලෙස කලින් කී නමුදු ඇය දරුවන් තමන්ගේ භාරයට ගත්තාය
ඒ වන විට විනාශ නොවී ඉතිරිව තිබු යකුන්ගේ නගරයකට ඇය ගියාය
එහෙත් එහි සිටි තම නෑදෑයින් අතින් ඇය මරුමුවට පත් වූයේ ඇය විසින් ඔවුන් පවා දුන් හෙයිනි
ඇගේ  එක් මාමා කෙනෙකු දරුවන් කෙරේ සෙනෙහස ඇතිව ඔවුන් තම භාරයට ගෙන "ඔබලාද මරා දැමීමට පළමුව පලා යන්නැයි" ඔවුනට කිවේය
ඔවුන් දෙදෙනා මලය රටට පලා ගිය අතර එහි වාසය කිරීම ඇරඹුහ
වැදි ජනතාව ඔවුන්ගේ ඇරඹු‍නි
මේ අතර විජයගේ අමාත්‍යවරු තම නායකයාට සුදුසු බිරිඳක් සෙවීම ආරම්භ කළහ
ඔවුනට එවැනි කාන්තාවක් හමු වන්නේ පඬු රටෙනි
ඒ දකුණු ඉන්දියාවේ මදුරෙයි නගරයේ පඬි රජුගේ දියණියයි
පඬි රජු තම දියණිය ලංකාවට එවීමට කටයුතු කළා පමණක් නොව "තම දියණියක් ලංකාවට යැවීමට කැමැත්තෙන් සිටින අය ඉන්නේ නම් ඔවුන්ගේ දියණියට ඇඳුම් සපයා ඒවා ඔවුන්ගේ දොරකඩ තැබිය යුතුය
එවිට එම සළකුණෙන් අප ඒවා ලබා ගන්නවා ඇත" යනුවෙන්  නියෝගයක්ද කළේය
පඬි රටේ කුමරිය මෙහි ළඟා වූ පසු ඇමතිවරු විශාල උත්සවයක් සංවිධානය කොට විජය අභිෂේක කරවූහ
මෙහිදී විජයගේ පිරිසේ සෑම කෙනෙකුටම බිරිඳක් ලැබුණේය
(ඔවුන්ගේ පළමු බිරින්දෑවරු ඔවුන්ගේ මුහුදු ගමනේදී ඔවුන්ගෙන් වෙන් වූහ)
විජය රජු වසර 38 ක් රට පාලනය කර මිය යන්නේ කිරුළට නිසි උරුමක්කරුවෙකු නොසිටින පසු බිමක ය
විජයගේ මරණයෙන් හිස් වූ සිහසුනට මීළඟට පත් වන්නේ විජය රජුගේ සොහොයුරෙකුගේ පුතු වූ පණ්ඩුවාසුදේව කුමරුයි
විජය ඇතුළු පිරිසෙන් පසුකාලීන ව සිංහල ජාතිය බිහි වුණි
දීපවංශයේ සඳහන් විස්තරය

දීපවංශයේ විජය රජතුමා පිළිබඳ ව සඳහන් වන විස්තරය මහාවංශයේ විස්තරයට සමාන වනමුත් කුවේණිය හා දකුණු ඉන්දීය කුමාරිය පිළිබඳ ව එහි සඳහන් වන්නේ නැත
හියුං සියෑං භික්ෂුවගේ වාර්තාව

හියුං සියෑං හිමියන්ගේ වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි සිංහයෙකු විසින් කුමාරිය පැහැර ගෙන යන බවයි. එහි වංග, කාලිංග හෝ ලාට රට ගැන සඳහනක් නැත
කුමාරිකාව සහ ඇයගේ දරු දෙදෙනා සිංහයාගේ ගුහාවෙන් පලා ගොස් දකුණු ඉන්දියාවේ තමන්ට උරුම රාජධානිය බලා පිටත් වෙයි
පසුව ඇගේ පුතු වන සිංහබාහු විසින් තම පියා ව (සිංහයා ව) ඝාතනය කරනු ලබයි
එම ක්‍රියාවට ඔහුට තෑගි හිමි වන නමුත් පීතෘඝාතන පාපයට දඬුවම් වශයෙන් නැවක දමා පිටුවහල් කරනු ලබයි
ඔහු රත්නදීපයට (ශ්‍රී ලංකාවට) ගොඩ බැස එහි පදිංචි වෙයි
මැණික් ලබා ගැනීමට දිවයිනට පැමිණි නාවික වෙළඳුන්ට කුමාරයා පහර දීමට පටන් ගනියි
පසුව කුමාරයා විසින් ඔවුන්ගේ දරුවන් ව යටත් කර ගෙන දිවයිනේ රඳවා ගනියි
එම දරුවන්ගෙන් සමාජයක් ගොඩ නැඟීමට කුමාරයාට හැකි වෙයි
මෙම වාර්තාවේ දැක්වෙන ආකාරයට සිංහබාහුට දරුවන් සිට ඇති අතර ඔවුන්ගේ මව කවුරුන් දැයි සඳහන් වන්නේ නැත
කුල ක්‍රමයට උපත ලබා දෙමින් සිංහබාහු විසින් සමාජය පන්ති වලට බෙදනු ලබයි
අනතුරුව ඔවුන් යුද්ධ කරමින් තම භූමි ප්‍රදේශය විශාල කර ගන්නා අතර එමගින් සිංහල ජාතිය බිහි වෙයි
මෙම වාර්තාවේ යක්කයින් ගැන සඳහන් වන්නේ නොමැත
මේවාද බලන්න

 සිංහලේ රාජාවලිය
 මහාවංශය
 කුවේණි කුමරිය
 බම්බා රජ
 යක්කයින්

මූලාශ්‍ර 

 

ශ්‍රි ලංකා ඉතිහාසය
ශ්‍රි ලංකාවේ රජවරු
මහාවංසයට අනූව, උපතිස්ස රජ යනු විජය රජුගේ ප්‍රධාන රාජකීය ඇමතිවරයෙකු ලෙස කටයුතු කල අයෙකු වෙයි
"උපතිස්සගම" ඔහු විසින් ඉදිකරන ලද්දකි
මේවාද බලන්න
සිංහලේ රාජාවලිය
මහාවංස

බාහිර සබැඳි
 හිස්ටරි ඔෆ් ශ්‍රී ලංකාන් කිංග්ස්
 Codrington's ෂෝර්ට් හිස්ටරි ඔෆ් සිලෝන්
 ෂෝර්ට් හිස්ටරි ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
රජවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
පඬුවස්දෙව් කුමාරයා, ක්‍රිපූ 504 සිට ක්‍රිපූ 474 දක්වා උපතිස්ස නුවර (වර්තමාන මල්වතු ඔය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයක්) රජු විය
විජය රජුගෙන් පසු ලක්දිව රාජ්‍යත්වයට කුමාරයෙකු නොමැතිවිය
ඒ නිසා විජය රජු තම සොහොයුරා වූ සුමිත්තටහට රාජ්‍ය භාර ගැනීමට ආරාධනා කළේය
නමුත් සුමිත්තද මහළු වියේ සිටි නිසා ඒ සඳහා ඔහුගේ පුත් පණ්ඩුවාසදේව එවීය
ඔහු පැමිණීමට පෙර විජය රජු මියගිය නිසා එතෙක් රාජ්‍ය පාලනය උපතිස්ස භාරකාර රජු (උපතිස්ස ඇමති) ගෙන ගියේය
පසුව ලක්දිව පාලන බලය ලබාගත් පණ්ඩුවාසදේව රජු භද්දකච්චායනා කුමරිය නම් ශාක්‍ය වංශික කුමරියක් බිසව කරගත්තේය
ඇගෙන් ඔහුට අභය,තිස්ස,උත්තිය,තිස්සා,අසේල,විහාන,රාම,ශිව,මත්තකාල,මත්තක, යනුවෙන් පුතුන් 10 දෙනෙකු සහ චිත්‍රා (උන්මාද චිත්‍රා) යනුවෙන් දියණියක්ද විය
මුතුන්මිත්තෝ

</center>

මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලාංකික රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
 මහාවංශය
 ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
 ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන නාම

බාහිර සබැදි
 History of Sri Lankan Kings
 Codrington's Short History of Ceylon

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
Tissa was king of Upathissa Nuwara (Sri Lanka) during 454 BC - 437 BC
He was appointed the regent by his eight younger brothers after the deposition of the oldest brother, King Abhaya, from the throne
Tissa claimed that he would be consecrated king only after he had finally defeated his nephew Pandukhabaya
This, however, was not to be as Pandukabhaya swept on triumphantly
Tissa was slain in battle along with all his eight younger brothers
Abhaya was spared
Pandukabhaya, the undisputed victor, called upon his uncle Abhaya to take up the throne again
Abhaya declined
See also
List of monarchs of Sri Lanka
Mahavamsa
History of Sri Lanka
Place names in Sri Lanka

External links
 History of Sri Lankan Kings
 Codrington's Short History of Ceylon

සිංහල ජනයා
ක්‍රි
437
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
රාජ්‍ය නායකයන් - ශ්‍රී ලංකාව
රජ නොවුනු රාජකීයයන් - ශ්‍රී ලංකාව
මුටසිව රජ යනු, පුරාතන අනුරාධපුර නගරය අගනුවර කරගෙන, ක්‍රිපූ 367 සිට ක්‍රිපූ 307 දක්වා රාජ්‍යය පාලනය කල, අනුරාධපුර රාජධානියෙහි මුල් රජ කෙනෙකි
පණ්ඩුකාභය රජුගේ පුත්‍රයා වූ ඔහුට, පුතුන් නව දෙනෙකු වූ අතර, දේවානම්පිය තිස්ස රජ, උත්තිය රජ, මහාසිව රජ සහ අසේල රජ වැනි, ඔවුන්ගෙන් සමහරුන් ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයෝ වූහ
මෙම රජු වසර හැටක් රාජ්‍යය කල අතර එම කාලය අත්‍යන්තයෙන් සාමකාමී යුගයක් විය
අනුරාධපුරයේ මහමෙවුනා උද්‍යානය ඔහුගේ නිර්මාණයක් වන අතර, ඔහුගේ කාර්ය ඵලයක් ලෙසින් ඓතිහාසික වාර්තා වල සඳහන් වන්නේ එපමණකි
බාහිර සබැඳි 

 Kings & Rulers of Sri Lanka
 Codrington's Short History of Ceylon

Monarchs
Sri Lankan people
සිංහල ජනයා
4th-century BC people
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
රජවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
අනුලා රැජිණ (රාජ්‍යත්වය 47 ක්‍රිපූ - 42 ක්‍රිපූ), අනුලා රැජිණ(ක්‍රි
47-42) අර්ථවත් පාලනයක් ගෙන ගිය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රැජිණයි
එසේම ඇය ආසියාවේ ප්‍රථම රාජ්‍ය පාලිකාව ද වේ
අනුලා රැජිණ බලයට පත් වූයේ චෝරනාග රජුගේ බිසව ලෙසිණි
චෝරනාග රජු අනුරාධපුරයේ වළගම්බා රජුගේ පුත්‍රයාය
අනුලා රැජින පිළිබඳ ඉතිහාස පොත්වල සඳහන් අපකීර්තිමත් කතා පුවත් අතිශෝක්තින් වලින් ග්‍රහණය
එයට හේතුව කාන්තාවක් ‍රජකම් කිරීම සහ රැජිනකගේ පාලනයට යටත්වීමට සිඳුවීම සම්බන්ධව එවක සමාජයේ විසූ විදග්ධ පඩිවරුන්ගේ අකමැත්ත වියහැක
වෙ හේතුවෙන් ඇයට හිමිවිය යුතු නිසි වැදගත්කම වෙනුවට ඇයගේ පෞද්ගලික ජීවිතයේ හැළහැප්පීම් ඉස්මතුකර, ඇගේ දක්ෂතා සඟවා ඇත
ඉතා ප්‍රසිද්ධ තවත් අනුලා දේවියක් වූ දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ බිරිඳ යයි වරදවා තේරුම් නොගත යුතුය
ඇය ගැන තොරතුරු ලැබෙන ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය වන්නේ මහා වංශයයි
පරි
xxxiv සහ xxxv
බලයට පත්වීම

අනුලා දේවියගේ රාජ්‍ය කාලයට පෙර ආසන්න කාලය රටේ තත්වය අන්තයට පිරිහී තිබුණි
මාළිගයේම සිදු වූ කුමණ්ත්‍රණයකින් ඛල්ලාටනාග රජු බලයෙන් පහ කෙරුණු අවස්ථාවේ (ක්‍රි
104) ඔහුගේ බාල සොහොයුරු වට්ටගාමිණී අභය (වළගම්බා) රාජ්‍ය බලය අනියම් ලෙස පැහැර ගැනීමට තැත් කළ අය පලවා හැර අනුලා නමින්ම යුත් තම මිය ගිය සහෝදරයාගේ බිරිය සරණ පාවා ගෙන රජකමට උරුමය ලබා ගත්තේය
ඔහු ඔහුගේ ඤාති පුත්‍රයා වූ 'මහ කුලික' තමාගේම පුතෙකු මෙන් හදා වඩා ගත්තේය
"දෙමළු ඔහු සමග සටනකට එළඹුනාහ
'කොළම්බලක' නම් ස්ථානය අසල කෙරුණු සටනකින් රජු ජය ගත්තේය" මේ සිද්ධිය වන විට වළගම්බාහුට සිහසුනට පත් වී ඉන්නට ලැබුණේ අවුරුද්දකට වැඩි කාලයක් පමණි
ඒ වළගම්බාහු නැවත සිහසුන ගැනීමට අවුරුදු දහයකට පෙරයි
මෙම කාලය වන විට මහ කුලික විසින් චෝරනාග බලයෙන් පහ කළේ වළගම්බාහුගේ අනුමැතිය ලැබූ උරුමක්කාරයා වශයෙනි
මහකුල (මහකුලි මහතිස්ස නමින් පාලනය කළේය) ක්‍රි
76 දී වළගම්බාහුගේ කිරුළ උරුම කර ගැනීම සඳහා කටයුතු කළේය
අනිත් අතට චෝරනාග 'කැරලිකරුවෙක් ලෙස ජීවත් විය'
මෙම තත්වය සිහසුන ලබා ගැනීම සඳහා අරගලයකට හේතුවූවා යැයි කීමට තොරතුරු නොමැත
62 දී චෝරනාග සිහසුනට පත්වීම මහකුලි මහතිස්සගේ ඉවත් වීම නිසා සිදු වූවා විය හැක
මහාවංශය වි‍ශේෂයෙන් සඳහන් කරන්නේ චෝරනාග පළමුවෙන්ම කළ ක්‍රියාවන්ගෙන් එකක් වූයේ ඔහු සැඟවී සිටි කාලය තුළ ඔහුට රැකවරණය නොදුන් විහාර දහ අටක් විනාශ කිරීමයි
නව රජයක් තම බලය ස්ථාපිත කිරීමේදී මෙවැනි ක්‍රියාවන් කරන්නේ වුවද හේතුව පැහැදිලි නොවේ
තත්වය කෙසේ පැවතියේ වුවද වාර්තාවල සඳහන් වන අන්දමට චෝරනාග වසර 12 ක් රට පාලනය කළේය
අනතුරුව ඔහුගේ බිසව වූ කුප්‍රසිද්ධ අනුලා දේවිය ඔහුට වස දුන්නාය
අනුලා බිසව තම සැමියා මැරීමට අදහස් කළේ මක්නිසාදැයි විස්තර සඳහන් නොවේ
චෝරනාගගෙන් පසු රජ වූ කුඩා තිස්ස පියාගේම (මහකුලි) පුතා වූයේය
'කුඩා' යන්නෙන්ම අදහස් වන පරිදි නව රජු කුඩා ළමයෙකු වන්නට ඇත
එසේම අනුලා දේවියගේ පාලනය යටතේ කටයුතු කරන්නට ඇත
ඔහු ස්වාධීන රජෙකු ලෙස කටයුතු කළාද නොකළාද යන්න පැහැදිලි නැත්තේ අනුලා 'ඇය රජ මාළිගයේ ආරක්ෂකයෙකුට වසඟ වී
වස දී තිස්ස මරා රජය අනිකාට භාර දුන්නාය ' යනුවෙන් සඳහන් වීමෙනි
එතැන් සිට ඉදිරියට තම නාම මාත්‍ර වල්ලභයා අභිබවමින් අනුලාදේවිය රජරට සැබෑ පාලිකාව වූවාය
රාජ්‍ය පාලනය හා බලයෙන් නෙරපීම

අනුලා දේවිය අවුරුදු පහක කාලයක් තුළ සිව් දෙනෙකු හා සරණ ගියාය
ඔවුන් සියලු දෙනාටම වස දී මරුමුවට පත්කර රාජ්‍ය බලය ලබා ගෙන තම අභිමතය පරිදි පාලනය ගෙන ගියාය
ඇය විසින් පසුව වස දී මරවන ලද මාලිගාවේ ආරක්ෂකයා, තිස්ස, පළමුවෙනි ශිව වශයෙන් ක්‍රි
47 සිට අවුරුද්දකුත් මාස දෙකක් රට පාලනය කළේය
මෙම කාලය තුළ වටුක නම් දෙමළ වඩු කාර්මිකයෙකු රැජිණගේ අවධානය දිනාගත්තේය
පළමුවැනි ශිවට වස පොවණු ලැබීය
අනුලා දේවිය වටුක විවාහ කර ගත්තාය
ඔහුද පාලනය කළේ අවුරුද්දකුත් මාස දෙකක් පමණි
අනුලාගේ ආදරය ඉන්පසු යොමු වූයේ දාරුබතික නම් දැව ගෙනියන්නෙකු වෙතය
අනතුරුව වටුක හදිසියේම මිය ගියේය
අනතුරුව අනුලා ඇයගේ හොර සැමියා හා විවාහ වූවාය
මෙම විවාහය ඇයගේ විවාහයන් අතුරින් හද සසල කරවන එකක් වූයේ තම සැමියා අඩු කුලයේ කෙනෙකු වීම හේතුවෙනි
දාරුබතික, තිස්ස නම් වූ රාජකීය නාමය පවරා ගත්තද ඔහුට පැවතිය හැකි වූයේ අවුරුද්දකුත් මාස එකක කාලයක් පමණි
ඔහුට වස දෙනු ලැබිණි
ඔහුගෙන් පසු අනුප්‍රාප්තිකයා වූයේ නිලියා නම් වූ දෙමළ බ්‍රාහ්මණයෙකි
ඔහු අනුලාගේ අන්තිම වල්ලභයා විය
ඔහුගේ පාලනය මාස හයකට සීමා විය
අනුලාගේ ජීවිතයේ අවසාන මාස 4 අනුලා අග රැජිණ වී මාළිගයේ රැකවලුන් තිස් දෙනෙකු සමග සතුට විඳිමින් රට පාලනය කළාය
මේ සියලු විස්තර ගන්නා ලද්දේ මහාවංශය 34 වැනි පරිච්ඡේදයෙනි
අනුලාගේ හැසිරීම් රටාව විසින් රජරට ප්රිභූ සම්ප්‍රදායේ සියලු සම්මත චාරිත්‍ර විධි සෑම එකක්ම කඩා දමනු ලැබිණි
ඇයගේ සියලුම සහකාරයන් වූයේ සාමාන්‍ය මිනිසුන්ය, අඩු කුල ඇත්තන්ය, නැතහොත් කුලීන නොවූ සාමාන්‍ය දමිළයන්ය
ඇය විවාහ කරගත් කුලීනයෙකු වූ නිලියා පහ කරන ලද්දේ, ඇයට පළමු වෙනත් ස්ත්‍රියකට කිසිදා නොතිබුණු ස්වාධීනව පාලනය කිරීමේ බලය යොදමිණි
මෙම අර්ථයෙන් ගත්කළ අනුලා සාමාන්‍ය ධාර්මික රැජිණකට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් චරිතයක් ඇත්තියක වූවාය
සටහන් කළ යුතු වැදගත් කරුණක් නම් ඇයගේ දරුවන් ගැන හෝ, සාමාන්‍යයෙන් පිරිමි පාලකයෙකුට මුහුණ පාන්නට සිදුවන පොදු තත්වයක් වූ දේශපාලන අස්ථාවර භාවයක් ගැන හෝ කිසිදු විස්තරයක් සඳහන් නොවීමයි
අනුලා දේවිය තම අභිමතය පරිදි සිව් මසක් පාලනය කළාය
අනතුරුව මහකුලි මහ තිස්සගේ දෙවැනි පුතා වූ කූටකන්න තිස්ස විසින් ඇය බලයෙන් පහ කරන ලදී
කූටකන්න තිස්ස විසින් ඇය දර සෑයකට දමා පිළිස්සු බව මහාවංශය විස්තර කරයි
වෙනත් මූලාශ්‍රවල දැක්වෙන්නේ ඇය විසින් මිනිසුන් මැර වූ ඇයගේ මාළිගය තුළම ඇය පණ පිටින් පුළුස්සන ලද බවකි
වැදගත්කම

ඇයගේ පාලන කාලය තුළ සිදු වූ සිද්ධීන් සළකා බැලීමේදී අනුලා දේවිය සැළකෙන්නේ වැදගත් නොවන චරිතයක් ලෙසිණි
ඇයගේ පාලන කාලය, දුටු ගැමුණු රජුගේ ජයග්‍රහණවලින් පසු රජරට රාජධානියේ පිරිහුණු වැදගැම්මකට නැති යුගයක් පෙන්නුම් කරයි
ඇයගේ ජීවිත කතාව ඇයගේ සල්ලාලකම සහ එවැනි අය බලයට පත් වීමෙන් විය හැකි විනාශය පිළිබඳව අවධානය යොමු කරවයි. පිළිගත් මතයන්ට අනුව අනුලා බිසව සෑම අංශයකින්ම ගරු කටයුතු කාන්තාවක් වීමට අසමත් වූවාය
ඇය සුදුසු විවාහයක් කර නොගත්තාය
ඇයගේ වල්ලභයන් වූයේ දාමරිකයන්ය
නැතහොත් කුලහින කම්කරුවන්ය
එසේ නැතහොත් තමන්ට නොගැළපෙන දෙමළ ජතිකයන්ය
ඇය දරුවන් බිහි කළ බවක් කොතැනකවත් සඳහන් නොවේ
ඇය වංචාකාරීය
අශික්කිතය
සල්ලාල ගති ගුණ ඇත්තීය
තමාගේ අභිලාශයන් සිතූ පරිදි ඉටුකර ගත් තැනැත්තියකි
ගිනි තැබීමෙන් ඇය මරණයට පත් කිරීමෙන් ඇයට දුන් වේදනාකාරී දඬුවමට ඇය සුදුසු වන්නට ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ඉතිහාසයේම මෙවැනි රැජිණයන් සිටියේ ඉතාම සුළු  සංඛ්‍යාවක් විය
මේවාත් බලන්න
 මහාවංශය
 සිංහලේ රාජාවලිය
 History of Sri Lanka

මූලාශ්‍ර
EB Female rulers of the world
Queen Anula 
Mahavamsa 
Buddhist history of Sri Lanka
Sri Lankan history in amusing bullet-points

උපත් - දිනය නොදන්නා
ක්‍රි
42 මරණ
Executed Sri Lankan people
1st-century BC rulers
රැජිණන් - ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
සෙනරත් ( සෙනරත් අඳසින් ) රජු  ක්‍රි
ව. 1604 සිට 1635 දක්වා මහනුවර අගනුවර කර ශ්‍රී ලංකාවේ පාලනය ගෙන යන ලදී
එතුමා පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජුගේ සහෝදරයයි
මෙතුමා පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජුගේ මිතුරෙක් බව ද ජනයා මත පළකරයි
මෙතුමාමේ අඩවිත් බලන්න
 මහනුවර රාජධානිය 
 ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසය
 සිංහලේ රාජාවලිය

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
කුවේර (සංස්කෘත
कुबेर
)  වනාහි ලංකාපුර (දැනට ශ්‍රී ලංකාව) නම් වන භූමියේ අතීතයේ පැවති යක්‍ෂ ගෝත්‍රික රාජධානිය පාලනය කල රජෙකි
හින්දු ජනයා, මෙතුමා ධනයට අධිපති ලෙස දේවත්වයෙන් සලකන අතර ධනපති නමින්ද හඳුන්වයි. 

කුවේර වෛශ්‍රව ඍෂිවරයාගේ පුත්‍රයෙකු බැවින් වෛශ්‍රවන නම්විය
මොහුහෙන් පසු රජවූයේ බාල සොහොයුරු රාවණ ය
පැරනිතම කුබේර සිතුවම හමුවන්නේ අනුරාධපුර ජේතවනාරාම භුමියනි
නාමයන්
-කුබේර නාමයේ නිශ්චිත සම්භවය හදුනාගෙන නැත
පුරාණ සහ වීරකාව්‍ය විස්තර
-පුරාණ සහ මහා භාරත වීරකාව්‍ය සහ රාමායණය කුබේරට නිශ්චිත දේවත්වයක් දුන් බව සදහන් කරයි
See also 
 ආටානාටිය සූත්‍රය
 ආලකමන්දාව
 දඬුමොණරය
 රාවණ රජු

References 

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
හෙළ ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
රජූ
මවුකිරි දීම (En=Breastfeeding / nursing)) යනු ළදරුවකු හෝ කුඩා දරුවකුට මවු කිරි ලබාදීමයි
නව ජන්ම ළදරුවන්හට මේ සඳහා උරාබීමේ ප්‍රතීකය (sucking reflex) උපකාරීවේ
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පවුල් සෞඛ්‍ය කාර්යංශය වයස මාස 6 දක්වා මවු කිරි පමනක් දීමද (Exclusive breastfeeding) වසර 2කට වඩා මවුකිරි ලබාදීමද නිර්දේශ කරයි
ක්ෂීරණය

මවුකිරි 

පියයුරු කිරි සියලුම ගුණ තේරුම් නොව, තම ෙපෝෂණ සාපේක්ෂව ස්ථාවර යුතු වේ
තන කිරි මවගේ රුධිර යටත් කරගන්නටත් ශාරීරික ගබඩාවල පෝෂ්ය පදාර්ථ නිෂ්පාදනය සිදු කෙරේ
මව් කිරි දීම එය මව බිහි පසු බර අඩු උපකාර දිනකට 500 කැලරි ක සාමාන්ය ගනී
[7] මව්කිරි වෙනස්කම් සංයුතිය, එක් එක් සැසිවාරය දී මෙන්ම, ළමයාගේ වයස මත කොපමණ කාලයක් දරුවා හෙදියන් මත පදනම්ව නිසා
පර්යේෂණ කිරි සහ breastmilk බලශක්ති අන්තර්ගතයට සැබවින්ම පළමු වසර පසු අඩු බවයි. [3] Breastmilk හරියටම හරි වෙලාවට පෝෂණ හරියටම හරි ප්රමාණය ලබා දීම, ඉතා පෞර්ෂත්වයක් හඳුන්වා වර්ධනය වන පද්ධතිය ගළපන්න එයට පුළුවන්
[4] ඇත්ත වශයෙන්ම, පර්යේෂණ බවයි 12 සහ මාස 24 ත් අතර, මානව කිරි මිලි ලීටර් 448 පහත සඳහන් අවම දෛනික අවශ්යතා මෙම ප්රතිශත ලබා
ළදරුවන්ට ලැබෙක වාසි

මවට ලැබෙන වාසි

දීර්ඝ කාලීන සෞඛ්‍ය

බැඳීම

හෝමෝන කිදහස්වීම

බර අඩුවීම

මවුකිරිදීමේ විවිධත්වය

ළදරුවන්ගේ බර

මවු කිරි පිළිබද විග්‍රහ

දෙතුන් දෙනකුට එකවර මවුකිරිදීම

විස්තෘත මවුකිරි දීම

බෙදාගත් මවුකිරිදීම

අතිරේක ආහාර හඳුන්වාදීම (Weaning)

මවුකිරි දීමේ ඉතිහාසය

මවුකිරි දීමේ සමාජ විද්‍යාත්මක පදනම 

 ජාතිය හා සංස්කෘතිය 
 ආදායම 
 වෙනත් සාධක

පාද සටහන්

යොමුව 
  
 
 
 
 
 Health risks of not breastfeeding  US Department of Health & Human Service

බාහිර සබැඳුම් 

 
  
 Human Milk Secretion
An Overview  US National Institute of Health
 Breastfeeding Resources La Leche League International
 Breastfeeding Information 
 Breast-Feeding Past Infancy ABC News

පෝෂණය
ළමා වෛද්‍යවේදය
පරිවර්තනය වෙමින් පවතින ලිපි
ළමා වෛද්‍යවේදය(Pediatrics) යනු වෛද්‍ය විද්‍යාවේ උප විෂය කාණ්ඩයකි
මෙම විෂය මගින් ළදරුවන් හා දරුවන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්වය පිළිබද විමසා බලයි
යම් වෛද්‍යවරයෙකු ළමාරෝග පිළිබද විශේෂවේදී පශ්චාත් උපාධියක් හදාරා ඇතිනම් ඔහු ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස හදුන්වයි.

ඉංග්‍රීසි බසින් ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා හදුන්වන pediatrics යන වචනයහි තේරුම දරුවන් සුවකරන්නා (healer of children) යන්නයි
ග්‍රීක භාෂාවේ
(pais = child) දරුවා සහ  (iatros = doctor or healer) සුවකරන්නා යන වචන වලින් pediatrics යන වදන නිරුක්තිය ලබා ඇත
ළමා වෛද්‍යවේදය හා වැඩිහිටි වෛද්‍යවේද අතර වෙනස

ඉතිහාසය

පුහුණු ළමා වෛද්‍යවේදීන්

රටවල් අනුව වෙනස්කම්

උප විශේෂඥ ළමා වෛද්‍යෙවේදීන්

ළමා වෛද්‍ය සංවිධාන

ළමා වෛද්‍ය විශේෂඥයින් ගේ සමාජීය වගකීම

මේවාත් බලන්න 
 Children's hospital
 Medical specialty
 Pediatric ophthalmology
 Pediatric endocrinology
 Child life specialist

යොමුව

වැඩිදුර කියවීම් 
 Contemporary Pediatrics  - a monthly magazine
 Clinical Pediatrics - a peer-reviewed journal

බාහිර යොමු 

 American Academy of Pediatrics
 Pediatric Collection by the BMJ  - Collection of Pediatric papers published in the British Medical Journal
Carrollton Pediatrics Health News 
 Dynamic Differential Diagnosis
 Paediatrics
info
 SearchingPediatrics
com - Searching pediatric peer-reviewed information
 GeneralPediatrics
com - The general pediatrician's view of the Internet
 "Pediatrician Online" - Online pediatricians answer queries related to child health, and run a parent friendly service

මනෝ විද්‍යාව
ශක වර්ෂ (හෙවත් ශාලිවාහන ශක වර්ෂ) යනු සූර්ය වර්ෂ සඳහා සිංහලයන් භාවිතාකරන වර්ෂ ක්‍රමයයි
මෙම ක්‍රමයම හින්දු දින දර්ශන, ඉන්දියානු ජාතික දින දර්ශනය, සහ කාම්බෝජියානු බෞද්ධ දින දර්ශනය ද භාවිත කරයි
ව.78 දී මෙම වර්ෂ ක්‍රමය ආරම්භ විය
සතවාහන අධිරාජ්‍යයයේ ශාලිවාහන රජ  (ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී නමින්ද හැදින් වූ) තමන් ක්‍රි
ව.78දී   උජ්ජයින් නුවර  වික්‍රමාදිත්තට විරුද්ධව ලැබූ විජයග්‍රහණය සැමරීමට ශාලිවහන ශක වර්ෂ ක්‍රමයය ආරම්භ කළේ ය
Alternatively, it is thought that the Saka era (sometimes abbreviated to "SE" in numismatic circles) marked the victory of the Sakas over the dynasty of king Vikramāditya in Ujjain, Malwa
ජග්‍රහණයෙන් පසු සක Western Satraps රාජධානිය පිහිටුවන ලදී, එය ශත වර්ෂ 3 කටත් වැඩි කාලයක් පැවතින
මෙම ක්‍රමය 1633 වන තෙක් ජාවා වැසියන් විසින් භාවිතා කළේ ය
Old Javanese It was replaced by Anno Javanico, a hybrid Javanese-Islamic system
ආශ්‍රේයයන්

මේවාත් බලන්න
කුෂාණ අධිරාජ්‍යය - කුෂාණ-සිතියානු දිනනිර්ණය පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර සඳහා
වෛදික කාලරේඛාව
චන්‍ද්‍ර මාස
සිංහල දවස

දින දසුන්
ඉතිහාසය
හින්දු දිනදසුන්
ශක දිනදසුන
ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී (බ්‍රාහ්මී
𑀕𑁄𑀢𑀫𑀺𑀧𑀼𑀢 𑀲𑀸𑀢𑀓𑀡𑀺, ගෝතමීපුත සාතකණි, IAST
) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ වර්තමාන ඩෙකෑන් ප්‍රදේශය පාලනය කළ සාතවාහන අධිරාජ්‍යයේ පාලකයෙකි
ඔහුගේ පාලන සමය නිවැරදිව හඳුනාගෙන නොමැති නමුත් එය ක්‍රි
ව. 1 හෝ 2වන සියවසෙහි පවතින්නට ඇතැයි සැලකේ. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය ලෙස ක්‍රි
ව. 86-110, ක්‍රි
ව. 103-127, ක්‍රි
ව. 106-130, හෝ වඩාත් මෑතකාලීනව ක්‍රි
ව. 60-85 යෝජනා වී ඇත
ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී පිළිබඳ බොහෝ තොරතුරු ලැබෙන්නේ ඔහුගේ කාසි, සාතවාහන සෙල්ලිපි, සහ විවිධ පුරාණයන් හි එන රාජවංශ විස්තර මඟිනි
මින් වඩාත්ම ප්‍රකට මූලාශ්‍රය වන්නේ නාශික් ප්‍රශස්තියයි
මෙය ඔහුගේ මෑණියන් වූ ගෞතමී බාලාශ්‍රී විසින් කරවූවක් වන අතර, එහි ඔහුගෙර් විවිධ යුධ ජයග්‍රහණ පිළිබඳ සඳහන් වේ
ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර අනුව පෙනීයන්නේ ශක ආක්‍රමණ නිසා පර්හානියට පත්ව තිබූ සාතවාහන බලය යළි ගොඩනැගීමට ගෞතමීපුත්‍ර සමත් වූ බවයි.

චරිතාපදානය 

බොහෝ ඉතිහාසඥයන් විසින් ශ්‍රේෂ්ඨතම සාතවාහන පාලකයා ලෙස සලකන ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී සිය පියා වූ සාතකර්ණීගේ ඇවෑමෙන් රජකමට පත්වන්නට ඇත
සාතකර්ණී විසින් මින් පෙර සාතවාහන අධිරාජ්‍යය පුළුල් කොට තිබූ අතර, සිය අශ්වමේධ යාග ද්විත්වය නිසා ඔහු සැලකිය යුතු  සාර්ථකත්වයක් අත්කරගෙන තිබූ බැව් පෙනේ
ගෞතමීපුත්‍ර සිහසුනට පත්වන විට, සාතවාහන අධිරාජ්‍යය වෙත ශක සහ යවනයන්ගේ ආක්‍රමණ එල්ලවෙමින් පැවතිණි
යවනයන්, ශකයන්, සහ පහ්ලවයන් පරාජය කළ ගෞතමීපුත්‍ර සාතවාහනයන්ගේ පැරණි ශ්‍රීවිභූතිය නැවත ගොඩනැගීමට සමත් විය
නාහපාන රජුව බලයෙන් පහකළ ඔහු ජොගල්තෙම්බි නිධානයෙහි වූ ක්ෂහරට කාසි විශාල සංඛ්‍යාවක් විකරණය කොට සිය නමින් නිකුත් කළේ ය
නාසික් ප්‍රශස්තිය අනුව ගෞතමීපුත්‍ර විසින් අපරන්ත, අනූප, සෞරාෂ්ට්‍ර, කුකුර, ආකාර, සහ අවන්ති රාජ්‍ය පාලනය කළ බව සඳහන් වේ
මෙම ප්‍රදේශ ඔහු නාහපානගෙන් නතු කරගත් ඒවා විය හැක
සිය මුතුන්මිත්තන් සතුව තිබූ මධ්‍යම ඩෙකෑනයේ භූමි ප්‍රදේශ ද නැවත හිමි කරග්න්නට ඔහු සමත් විය
ඔහුගේ පාලනය යටතේ, සාතවාහන හමුදා කාංචි වැනි දකුණු ප්‍රදේශ කරා ද ගමන්කොට ඇති බව පෙනේ
එසේම ඔහු දකුණු මහාරාෂ්ට්‍රයේ කොල්හාපූර් ප්‍රදේශය ආනන්ද පාලකයන් වෙතින් සියතට ගන්නට සමත් විය
එසේම බනාවාසි ප්‍රදේශය ඈඳාගත් ගෞතමීපුත්‍ර කර්ණාටකයෙහි ද සිය බලය ව්‍යාප්ත කරවීමට සමත් විය
ඔහුගෙන් පසු ක්‍රි
ව. 130 පමණ ඔහුගේ පුත්, වාශිෂ්ඨීපුත්‍ර ශ්‍රී පුලමාවී රාජ්‍යත්වයට පත් විය
ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී විසින් ශක රජ වික්‍රමාදිත්‍යව පරාජය කොට, ශාලිවාහන වර්ෂ ක්‍රමය හෙවත් ශක දින් දර්ශන ක්‍රමය ආරම්භ කළේ ය
මෙම ක්‍රමය මහාරාෂ්ට්‍රියානුවන්, තෙලිඟුවරුන්, සහ කන්නඩිගයන් අතර භාවිතයේ පවතී
ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී විසින් පහත විරුද නාමයන් භාවිතා කොට තිබේ
ත්‍රීසමුද්‍රපිත්තෝයිවාහන (සමුද්‍ර ත්‍රිත්වයෙන්ම දිය පානය කළ අශ්වයා හිමි තැනැත්තා)
 ශකයවනපල්ලවනිදූෂණ (ශක, යවන සහ පල්ලවයන් විනාශ කරන්නා)

සටහන් 

රජවරු
භාරත ඉතිහාසය
දින දසුන්
රජවරු - තෙලිඟු
1වන සියවසේ පාලකයෝ
2වන සියවසේ පාලකයෝ
අධිරාජ්‍ය සහ රාරධානි - භාරතය
ගම්පල යනු කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ගිරිබාව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් ග්‍රාම සේවා වසමකි
පරිපාලන දිස්ත්‍රක්කයන්හි ප්‍රධාන නගර

 

බදුල්ල
ගාල්ල

ත්‍රිකුණාමලය
නුවර එලිය
පොලොන්නරුව
පුත්තලම
මහනුවර
මාතලේ
මාතර
මඩකලපුව
මන්නාරම
මුලතිවු
මොනරාගල
යාපනය
රත්නපුරය
හම්බන්තොට
වවුනියාව
අම්පාර 
කලුතර
කෑගල්ල
කිලිනොච්චිය
කොළඹ

මේ අඩවිත් බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්
 ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක
 ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල
 ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව
 නාගරීකරණය - ශ්‍රී ලංකා

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ශ්‍රී ලංකාවේ ලැයිස්තු
ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන
දඬුමොණරය යනු රාවණ රජු විසින් භාවිතා කළා යැයි සැළකෙන තවත් එක් යානයකි
ඇතැම් අවස්ථා වල දී ලොව පළමු ගුවන් යානය ලෙසද සදහන් වේ
රසදිය බලැති සුළි යාන්ත්‍රණයකින් මෙම යානය බල ගැන්වූ බව පැවසේ (රසදිය කේන්ද්‍රාභිසරනය)
දඬුමොණරය රාවණා රජුවිසින් භාවිතාකල සිය පුද්ගලික ගුවන් යානය ලෙස සැළකෙන අතර තවගුවන් යානා වර්ග තුනක් එම යුගයේ භාවිතා කලහ
ඒවානම් පුශ්පක විමාන,සහස්‍රගත විමාන සහ චක්කු විමාන වේයි
දඬුමොණරය ලෙස නම් කිරිමට හේතුව එය මොනරෙකුගේ ස්වරූපයෙන් නිමවා තිබීමයි

අධෝලිපි
ලංකාපුර හෙවත් මලෑඬුර යනු රාවණා   රජ කල රාජධානියයි
මෙය ත්‍රිකූට හෙවත් කදු තුනකින් වටව  පිහිටුණ බව විශ්වාස කෙරේ
මෙය වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව ලෙස හැඳින්වේ
ලංකාපුරයෙ කුල දෙවඟන ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ලංකේශ්වරි දේවියයි
පිහිටි ස්ථානය

රාමායණයට අනුව, රාවණා  රාම අතින් මියයාමෙන් පසු ලංකාපුර පාලනය රාවණාගේ සොහෙයුරකු වූ විභීෂණ ට භාර දුන් බව කියවේ
විභීෂණ ගෙන් පසු ද, ඔහුගෙන් පැවැතෙන පරම්පරාව රාජ්‍යය පාලනය කළ බව සඳහන් ය
ලංකා පුර රටේ පාලකයින් 
මෙය මුලින් පාලනය කළේ සුමාලි නම් සුර  බවත් පසුව විශ්‍රවස් (කුවේර / කුබේර) නම් සර රජෙක් ලංකාපුර පාලනය භාර ගත් බවත් රාමායණයේ සඳහන් වේ
විශ්‍රවස් ගේ පාලන කාලයෙන් පසුව රාවණා රජු රටේ පාලනය භාර ගන්නා අතර සුර අසුර යුද්ධයෙන් පසු අසුර පාලනය යම් තාක් දුරට නැසී යයි
මහාභාරත ග්‍රන්ථයට අනුව අසුර රජකු වූ වෛශ්‍රවණ හෙවත් කුවේර ලංකාපුර පාලකයා ව සිටියදී රාවණා විසින් කුවේර යුධමය අතින් පරාජය කොට ලංකාවේ පාලනය ලබා ගෙන ඇත
කුවේර ගේ අගනුවර රාක්ෂ (රකුස්) ජනයා විසින් ආරක්ෂා කළ බව කියවේ
See also 

ශ්‍රී ලංකා
සිංහල රාජධානිය
සිංහලේ රාජාවලිය
Vishwakarma
Langkawi

External links
Mahabharata of Krishna Dwaipayana Vyasa, translated from Sanskrit into English by Kisari Mohan Ganguli
Sri Lanka Reference - Country Information, History and Maps

පැරණි අගනගර - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
සුමාලි රජු යනු රාවණ රජුගේ මවගේ පියායි
මෙතුමා යක්ෂ ගෝත්‍රික රාජ වංශයේ අවසාන රජුය
මෙතුමාගේ පාලන සමයේදී හෙළ දීපය භාරතීය යටත් විජිතයක් බවට පත්ව ඇත
ඉන්පසුව ලංකාවේ පාලන බලය විෂ්ණු විසින් කුවේර හෙවත් වයිශ්‍රවනට පවරා ඇත
ඔහු දේව ගෝත්‍රයට නෑකම් කියූ අයෙකි
සුමාලි රජු විසින් නැවත පාලන බලයා ලබා ගැනීමට තම දූ කුමරියක් වන පුෂ්පොත්කතා දේවිය විශ්‍රව මුණි වෙත යවා කුමරුවෙකු උපද්දවාගෙන ඇත
එම කුමරා රාවණ ය
නමුත් රාවණ කුමරු මුණි ලෙයට දාව යක්ෂ ගෝත්‍රික කාන්තාවකගෙන්  උපත ලද නිසා ඔහු රජ වුයේ රාක්ෂස ගෝත්‍රිකයෙක් ලෙසය
ඒ අනුව රාක්ෂස වංශයේ පළමු රජු රාවණ ය
Vesak is an annual holiday observed traditionally by practicing Buddhists in many ආසියාවn countries like India, Nepal, Hong Kong, Singapore, Vietnam, Thailand, Cambodia, Malaysia, Sri Lanka, Myanmar, ඉන්දුනීසියාව and Taiwan
References

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ තෙමඟුල සිහිකෙරෙනුයේ වෙසක් පුර පසළොස්වක ‍පොහොය දිනයි
සුද්ධෝදන මහරජතුමාට හා මහාමයා දේවියට පුත්ව සිදුහත් කුමරු කිඹුල්වත්නුවර ලුම්බිණි සල්උයනේදී මෙලොව උපත ලැබුවේ වෙසක් පෝ ‍දිනකය
සියලු සැප අතහැර ගිහිගෙයින් නික්ම හය වසක් දුෂ්කරක් ක්‍රියාකර බුද්ධත්වයට පත්වූයේද වෙසක් දිනකය
එසේම බුදුරජාණන් වහන්සේ මල්ලව රජදරුවන්ගේ උපවත්තන සල්උයනේදී අද වැනි දිනක පිරිනිවන් පෑහ
මේ තෙමඟුල සිහිකරමින් මුළු ලෝවැසි බෞද්ධයෝ ප්ර්තිපත්ති පූජාවන්ට මුල්තැන දෙමින් වෙසක් දිනය සමරති
වෙසක් පුන් පොහොය දිනය සියළු ලෝකවාසී බෞද්ධ ජනතාවට ඉතාමත් වැදගත් වන පොහොය දිනයක් බව අප සැම හොදින් දන්නා කරුණකි
මෙම පොහොය දිනය දකුණු ආසියානු හා අග්නිදිග ආසියාතික රටවල් බොහෝවිට ඉතා උත්සවාකරයෙන් සමරති
එම නිසා මෙම උතුම් පොහොය ඒ ඒ රටවල සමරන දින වකවානු වෙනස් වේ
උදාහරණයක් ලෙස ගත් විට ථේරවාදී බෞද්ධයන් අනුගමනය කරනු ලබන දින දර්ශනයට අනුව වෙසක් පොහොය යෙදෙන්නේ පුර පසලොස්වක පොහොය දිනයකටයි
ඒහා සමානව ඒ ඒ රටවල දින දර්ශන වලට අනුව පොහොය යෙදෙන දිනය වෙනස් වේ
බොහෝ ආසියානු කලාපීය රටවල වල එරට ආණ්ඩුන් විසින් මෙම උතුම් තෙමඟුල සිදුවූ දින ප්රතසිද්ධ නිවාඩු දිනයක් ලෙස ප්රබකාශයට පත්කොට ඇත
(උදාහරණ ලෙස ශ්රීි ලංකාව, නේපාලය, තායිවානය, හොං කොං, ඉන්දුනීසියාව, වියට්නාමය, තායිලන්තය, සිංගප්පූරුව, මියැන්මාරය(භූතානය), මැලේසියාව)
බුදු රජාණන් වහන්සේගේ තෙමඟුල සිහිකෙරෙන වෙසක් පෝය ශ්රී් ලංකාවාසී සියළු බෞද්ධයන් හට තවත් කිහිප ලෙසකින් වැදගත් වේ
ඒ මන්ද අප ලොව්තුරා බුදු පියාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් අට වසරකට පසු ශ්රී් ලංකාවේ කැළණියට වැඩම කිරීම හා ඒ පැමිණීමත් සමඟම සුමන සමන් දිව්යෝුත්තමයාගේ ආරාධනය පිළිගෙන සමනල කන්ද මුදුනෙහි සිරිපත්ල සටහන් කිරීමද, මේ පොහොය දිනය තුළදී සිදුවීමයි
තවද විජය කුමරු ඇතුළු පිරිස ලක්දිවට පැමිණීමත්, දෙවන පෑ තිස් රජුට ධර්මාශෝක රජු විසින් යුව රජ ලෙසට දෙවන වරට අභිෂේක ලබා දීම හා දුටුගැමුණු රජතුමා රුවන්වැලි මහ සෑයේ වැඩ ආරම්භ කිරීම හා එහි බිම සකස් කිරීමත් යන විශේෂ අවස්ථා මෙම උතුම් වෙසක් පොහොය දිනයේදී සිදුවිය
ලෝකයේ ඇතැම් ආගම්වල උත්සවවලදී සතුන් මැරීම බහුලව සිදු වෙනවා
නමුත් වෙසක් උත්සවයේ ඇති විශේෂත්වය එය අවිහිංසාව මුල් කරගත් උත්සවයක් වීමයි
බාහිර ලෝකයේ වෙසක් සඳ උදා වීමත් සමග විශාල බෞද්ධ ප්රිබෝධයක් ඇති කර ගන්නා අපි වෙසක් සඳ බැස යාමත් සමඟ ඒ ප්රඋබෝධයටත් බැස යන්නට ඉඩ හරිනවා නේද
නමුත් බුදු හිමියන්ගේ ප්ර භාශ්වර මනස නමැති පුන් සඳ අවුරුදු හතළිස් පහක් මුළුල්ලේ එක ලෙසම පෑව්වා
එමෙන්ම, අපටත් අභ්යදන්තර අවබෝධය තුළින් සැමදා අපේ හද තුළ වෙසක් සඳ ඇති කර ගත හැකියි
ඒ සඳහා අනුගමනය කළ යුතු මාර්ගය උන්වහන්සේ අපට පෙන්වා දී තිබෙනවා
ඒ සඳහා සකස් කළ යුත්තේ බාහිර පරිසරය නොව, අපේ අභ්ය න්තර පරිසරයයි
අවුරුදු 2500 කට වැඩි සංස්කෘතිය තුළ අපට උරුම වූ මේ බාහිර පරිසරය සැකසීම, නොඑසේනම් ආමිස පූජාව වැදගත් වුණත්, උන් වහන්සේ වඩාත් අගය කළ, අනුදැන වදාළ ආධ්්යා ත්මික පරිසරය සැකසීම හෙවත් ප්රහතිපත්ති පූජාවට මුල් තැන දීමට අප උත්සුක විය යුතුයි
ශීලය, සමාධිය, ප්ර ඥාව වැඩි දියුණු කර ගන්නට වෙහෙසිය යුතුයි
ඓතිහාසික සිද්ධීන්ගෙන් ශ්රේවෂ්ඨත්වයට පත් වෙසක් පුන් පොහොය බෞද්ධයන්ට මහත් ප්රී තියක් උපදවන දිනයෙකි
බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ අනන්ත ගුණ සමුදාය මනසට නැගී එන උතුම් ආගමික පූජනීය දිනයෙකි
අවුරුදු දෙදහස් ගණනකට පෙර සිදු වූ ඓතිහාසික පෞරාණික ශාසනික පුරා වෘත්තයක් සිහිපත් කරවන වටිනා දිනයෙකි
(සංස්කරණය අනිල් ලසන්ත)

External links
The Significance of Vesak - Buddha Day 
Vesak 2007 article
Vesak festival - Vesak Thorana (pandol)
Buddha-marga, Way of Buddha
Vesak Music
How the Buddha died Dr Mettanando 
Pictures of Pandols, Lanterns and Lights during Vesak Festival, Colombo, Sri Lanka 
Jathaka Katha 
Photos - Maha Vihara Temple, Brickfields, Malaysia (1 May 2007)
How to make a Vesak Lantern 

Buddhist festivals
Festivals in India
May observances
Buddhist holidays
වෙසක් උත්සවය බෞද්ධයන්ගේ ප්‍රධානතම උත්සවයයි
එදින බුදුන් වහන්සේගේ උපත, බුද්ධත්වය, පිරිනිවන් පෑම යන කරුණු ස්මරණය කරනු ලැබේ
වෙසක් මස පසලොස්වක දින බොහෝ බෞද්ධ ජනයා මෙම උත්සවය සමරන ලබයි
වෙසක් දිනය බුදුන් වහන්සේගේ ඉපදීම, බුද්ධත්වයට පත් වීම සහ පිරිනිවන් පෑම යන කාරණා තුනම ආවරණය කරයි
ඉන්දියාවේ මහායාන බෞද්ධ සම්ප්‍රදායයන් තුල එම දිනය වෙසක් යන්නට සමාන සංස්කෘත වචනයක් වූ වෛශාඛ යනුවෙන් හැඳන්වේ
වෙසක් යන වචනයද පාලි “විශාඛ” (Vishakha) යන වචනයේම සිංහල ස්වරූපයයි
හින්දු චන්ද්‍ර දින දර්ශනයේ දෙවැනි මාසය හැඳන්වෙන්නේ “වෛශාඛ” යනුවෙනි
වෙසක් යන්න හැඳින්වෙන තවත් නම් රාශියකි
ඒවා විශාඛ පූජා, බුද්ධ පූර්නිම නැතහොත් බුද්ධ ජයන්ති යනුවෙන් ඉන්දියාවේ, බංගලාදේශයේ සහ නේපාලයේ හැඳින්වෙන අතර තායිලන්තයේ විසාඛ බුචා යනුවෙන්ද වියට්නාමයේ ඵට් ඩාන් (Phat Dan) යනුවෙන්ද හැඳින්වේ
ඉන්දුනිසියාවේ වෛශාඛ්, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ මැලෙසියාවේ වෙසක් යනුවෙනි
චීන භාෂාව කථා කරන රටවල ෆො ඩාන් (Fo dan) ටිබෙට් හි “සගා ඩාවා” ද වශයෙනි
මේ හා සමාන උත්සවයක් ලාඕස් හි වික්ශාඛා බුක්ෂා (Vixakha bouxa) නමින් පැවැත්වේ
මියන්මාරයේ එය ක - සොනෙ - ලා - ප්යාඒ (Ka – sone – la – pyae තේරුම කසොනෙ පසළොස්වක යන්නයි) යනුවෙන් නම් කොට ඇත
කසානෙ යනුද මියන්මාර් දින දර්ශනයේ දෙවැනි මාසයයි
ශ්‍රී ලංකාව, මැලේසියාව, මියැන්මාරය, තායිලන්තය, සිංගප්පුරුව, වියට්නාමය, ඉන්දුනිසියාව, හොං කොං සහ තායිවානය වැනි බොහෝ ආසියානු රටවල් වල වෙසක් දිනය ප්‍රසිද්ධ නිවාඩු දිනයකි
දිනය

විවිධ සාම්ප්‍රදායයන් තුළ භාවිතා වන චන්ද්‍ර මාසානූකූල දින දර්ශනයට අනුව නියම වෙසක් දිනය එකිනෙකට වෙනස් වේ
බෞද්ධ දින දර්ශනය අනුගමනය කරන ථෙරවාදි බෞද්ධ රටවල එය නියම වන්නේ පසළොස්වක පොහොය දිනයටයි
(සිරිතක් වශයෙන් පස් වැනි හෝ හය වැනි චන්ද්‍ර මාසය) චීනයේ එය යෙදෙන්නේ චීන චන්ද්‍ර දින දර්ශනයේ හතර වැනි මාසයේ පළමු පසළොස්වක දිනයටයි
බටහිර ග්‍රෙගරියන් දින දර්ශනයට අනුව එම දිනය වසරින් වසර වෙනස් වන නමුත් සාමාන්‍යයෙන් අප්‍රේල් හෝ මැයි මාසයට යෙදේ
ඉතිහාසය

බෞද්ධ ලෝකයේ මෙම කාලයේදී උත්සව පැවැත්වීම සියවස් ගණනාවක් පැරණි සම්ප්‍රදායයකි
වෙසක් දිනයෙහි ලෝකය පුරා සිටින විවිධ සම්ප්‍රදායයන්ට අයත් බෞද්ධ ජනතාව, ගෞතම බුදු හිමියන්ගේ උපත, බුදු වීම හා පරිනිර්වානය වැනි වැදගත් සිද්ධින් අනුස්මරණය කරති
බුද්ධාගම ඉන්දියාවෙන් පිටස්තර ලෝකයට ව්‍යප්ත වුවද ඒ ඒ රටවල් වල සංස්කෘතින් සමග බද්ධ විය
මෙහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස වෙසක් උත්සවය ලෝකයේ විවිධ රටවල් විවිධාකාරයෙන් සමරනු ලැබේ
වෙසක් උත්සව සම්ප්‍රදායන්

වෙසක් දිනයේ සියලු සැදැහවත් බෞද්ධයින් හිමිදිරි උදෑසන ඔවුන්ගේ විහාරස්ථාන වෙත පැමිණ බෞද්ධ කොඩි ඔසවා බුදුන්, දහම් සඟුන් ගුණ ගායනා කිරිම් වස් ගාථා සජ්ජායනා කළ යුතුය
බැතිමතුන් තෙල් , මල් , හඳුන් කූරු යනාදිය බුදුන් පුදට රැගෙන ආ යුතුය
මෙසේ පූජා කරන ලස්සන මල් මඳ වේලාවකින් වියලි පරවී යයි
හඳුන්කූරු දැවි අවසානවේ
එසේම ජිවිතයද ජරාවට පත් වී අවසාන වන බව සංකේතවත් කිරීම සඳහා මෙම පූජාවන් පවත්වනු ලැබේ
බැතිමතුන්ට ප්‍රාණ ඝාතයෙන් වැලකි සිටිමටද එදින නිර්මාංශ ආහාර ගැනීමටද නියම කෙරේ
සමහර රටවල් වල විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසක් සැමරිම සඳහා දින දෙකක් වෙන් කර තිබේ
එහි සියලු මත් පැන් අලෙවි සැල්, මස් පිණිස සතුන් මරණ ස්ථාන, මස් වෙළඳ සැල් යනාදිය රජයේ නියෝගයකින් එම දින දෙක තුල වසා තැබේ
කූඩු වල සිර කර ගෙන සිටින කරුල්ලන් වෙනත් සතුන් හා කෘමින් දහස් ගණනින් මුදා හරිනු ලබන්නේ නිදහස සංකේතවත් කිරීම පිණිසයි
සමහර බෞද්ධ බැතිමත්හු සුදු වස්ත්‍රයෙන් සැරසි අටසිල් සමාදන් වී ඒවා ආරක්ෂා කරමින් මුලු දවස පුරා විහාරස්තානයන්ගේ ගත කරති
ඇතැම් බැතිමත්හු බෞද්ධ ඉගැන්වීම් වලට අනුව අටසිල් සමාදන්ව දෛනිකව ඒවා සුරකිමින් ධාර්මිකව කල් ගත කිරීමට කැප වෙති
කෙසේ වෙතත් ඔව්හු පසළොස්වක සහ අමාවක දිනයන් වැනි විශේෂ දිනයන්හි අතිරේක ශික්ෂාවන් සමාදන් වෙමින් නිහතමානි බව, අල්පේච්ඡතාවය, සදාචාරය සුරැකීම සඳහා ශික්ෂණයක් ලබති
සමහර පන්සල්වල ළදරු බුදුරුවක් පූජාසනය ඉදිරියෙහි තැබු වතුර බේසමක් මත තබා බැතිමතුන්ට එම ප්‍රතිමාව වැසෙන සේ ජලය පිරවීමට ඉඩ දෙනු ලැබේ
මෙය බුදුන්ගේ උපතින් පසු දෙවියන් පැමිණ දිව්‍යයමය පූජෝපහාර පැවැත්වීම සංකේතවත් කරන්නකි
අටසිල් යනු

	පර පණ නොනැසීම
	සොරකම් නොකිරීම
   කාම මිථ්‍යාචාරයෙන් වැළකිම
	මුසාවාදයෙන් වැලකීම
	මත් පැන් පානයෙන් වැළකීම
   අවේලාවේ අහාර ගැනීමෙන් වැලකීම
	නැටුම්, ගැයුම්, වැයුම් සහ ශරීරය විභූෂණයෙන් වැලකීම
උස් ආසන, මහා ආසන, සුව පහසු ආසන වලින් වැලකීම

යනාදී ශික්ෂාවන් සමාදම් වීමයි
භික්ෂුණ් වහන්සේලා විසින් දේශනා කරන ලබන බණ දහම්වලට බැතිමතුන් සවන් දීම අපේක්ෂා කෙරේ
මෙදින බෞද්ධ භික්ෂුණ් වහන්සේලා බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය රජය සහ ජනතාවගේ සිත් සතන් පුබුදු කිරීම අරභයා දේශනා කරති
බුදුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම්වලදී කියා ඇති පරිදි සමගියෙන් ජීවත් වීමටත් අනෙකුත් ආගම් වලට සහ විශ්වාසයන්ට ගරු කිරීමටත් බෞද්ධයින්ට කියා දෙනු ලැබේ
අනුනට සතුට උදා කිරීම

වැඩි හිටියන්ට, ආබාධිත පුද්ගලයින්ට සහ රෝගින්ටද සතුට ගෙන දීම සඳහා උත්සාහ කිරීමද වෙසක් සැමරුමෙන් අදහස් වේ
මෙදින මුලු රට පුරා තිබෙන පුණ්‍යායතන වලට බෞද්ධයෝ මුදල් තෑගි පිරිනමති
කෙනෙකුගේ බල කිරීමකින් තොරව සියලු දෙනා කැමැත්තෙන් කරනු ලබන වෙහෙර විහාර පන්සල් භූමි ආලෝකමත් කිරීම, තීන්ත ආලේප කිරීම, බුද්ධ චරිතයේ විවිධ අවස්ථාවන් නිර්මාණය කර වර්ණ ගැන්වීම ආදි කටයුතු කෙරෙන වෙසක් සමය ඇත්තෙන්ම ප්‍රීති ප්‍රමෝදයෙන් පිරුණු කාලයකි
බුදුන් වහන්සේ වැඳ පුදා ගැනීමට විහාරස්ථාන වලට පැමිණෙන සැදැහැවතුන්ට නිර්මාංශ ආහාර සහ පානය සඳහා බීම වර්ග සැපයීමට සැදැහැවත් බෞද්ධයෝ එකිනෙකා තරඟ වදිති
බුදුනට උපහාර දැක්වීම

බුදුන් පිරිනිවන් පාන්නට සූදානම් වන මොහොතේදී ආනන්ද හිමියන් හඬා වැලපෙනු උන්වහන්සේ දුටුවෝය
එසේ හඬා වැලපීම නොකළ යුතු බවත්, ලෝක ස්භාවය තේරුම් ගත යුතු බවත් සියලු පවතින දේවල් නැසෙන සුලු බවත් බුදුන් වහන්සේ ආනන්ද තෙරුන්ට පහදා දුන්හ
මෙම වියැකි යන තමාගේ සිරුර ගැන සිතා කණගාටු නොවන ලෙසත් මින් පසු ඔවුන්ගේ ගුරුවරයා වන බුදුන්ගේ දහම ගැන සිත යොමු කරන ලෙසත් බුදුන් වහන්සේ රැස්ව සිටි භික්ෂු පිරිසට අවවාද කළහ
ලොව පවතින සෑම දෙයක්ම වෙනස් වීමේ දහමට අනුව වැනසෙන බවත් ධර්මය සදාකාලික බවත් පහදා දුන්හ
තවදුරටත් බුදුන් වහන්සේ වදාළේ තමන්ට වැඳිය යුත්තේ හුදෙක් මලින්, සුවඳින්, පහනෙන් පමණක් නොවන බවත් තමන්ගේ ධර්මය අනුව ජීවත්වන්නේ නම් එය තමනට කරන වැඳීමක් වන බවත්ය
කෙනෙකු නැවත උතුම් ජීවිතයක් ගත කිරීමට අධිෂ්ඨාන කර ගැනීමත්, මනස සංවර්ධනය කර ගැනීමටත් ආදරය කරුණාව පතුරවමින් මනුෂ්‍ය වර්ගයා කෙරෙහි සහජීවනය සහ මනුෂ්‍යත්වය දැක්වීමත් යනාදි කරුණු කිරීම වෙසක් සැමරුවා නම් වෙයි
ශ්‍රී ලංකාව

වෙසක් මස පසළොස්වක දිනයේ අාගමික හා සංස්කෟතික උත්සවයක් ෙලස ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසක් උත්සවය සමරනු ලැබේ
මෙය සතියක පමණ කාලයකි
මෙම සැමරුමට දාන මය කටයුතු හා ආගමික කටයුතු බොහොමයක් ඇතුලත් වේ
විදුලි ආලෝකයෙන් ප්‍රභාවත් වුනු තොරණ කොළඹ හා අවට ප්‍රදේශ වල ඉදි කෙරෙති
මේවාට අනුග්‍රහ දක්වන්නේ දානපතියන්, ආගමික සංවිධාන සහ සුභ සාධක සමිති විසිනි
සෑම තොරණකටම පන්සිය පනස් ජාතක කථා වල කථා වස්තු පාදක වේ
මීට අමතරව නිවෙස් ඉදිරිපිට හා පාර දෙපස වෙසක් පහන් (වෙසක් කූඩු) එල්ලා තැබේ
ඒවායින් බුද්ධ, ධම්ම සහ සංඝ යන උතුම් ත්‍රිත්වයේ ආලෝකය සංකේතවත් වේ
දානපතියන් විසින් නොමිලේ ආහාර පාන සපයන දන්සැල් පිහිටවනු ලැබේ
මෙම සතිය තුළ කොළඹට රටේ සෑම ප්‍රදේශයකින්ම පාහේ විශාල ජනකායක් රැස්වෙති
මූලාශ්‍ර

වෙසක් මාසය
උපන් දින
ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා ශ්‍රී ලාංකික සෛද්ධාන්තික භෞතික විද්‍යාඥයෙක්, දාර්ශනිකයෙක් සහ දේශපාලන විශ්ලේෂකයෙක් වන්නේය
ඔහු කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ ගණිත අධ්‍යයන අංශයේ මහාචාර්යවරයකු වු අතර විද්‍යා පීඨයේ පීඨාධිපති ධූරය ද ඉසුලුවේය
ඔහු දැන් මියන්මාරයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරයි
1944 ඔක්තෝම්බර් 20 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ පානදුර, කෝවිල ගොඩැල්ලහිදී උපත ලැබූ ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා සිය ප්‍රාථමික අධාපනය වෑකඩ(පානදුර) බෞද්ධාලෝක මහා විද්‍යාලය හා කොළඹ තර්ස්ටන් විද්‍යාලය යන විද්‍යාලවලින් ලබා ගත් අතර ද්විතියික අධාපනය සඳහා කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය
ඔහු 1962 දී ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර 1967 දී ගණිතය පළමු පන්තියේ ‍ගෞරව උපාධියක් සමග සමත් විය
ඔහු 1970 දී සසෙක්ස් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් සෛද්ධාන්තික විශ්ව න්‍යාය  විද්‍යාව පිළිබඳ සිය ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තේය
ඔහු විසින් සාපේක්ෂතාවාදයෙහි සාමාන්‍ය සිද්ධාන්ත ඇසුරින්, භ්‍රමණය වන අංශුවකට ප්‍රතිවිරුද්ධව ප්‍රක්ෂේපණය කරන ලද අංශුවක්, අවසානයේදී භ්‍රමණය වන අංශුවට සමානව භ්‍රමණය වන බවට ගණිතමය වශයෙන් අනාවැකි පල කළේය
මෙය පසු කාලීනව බ්‍රිතාන්‍ය-ඇමරිකානු ගවේෂණ කණ්ඩායමක් විසින් 1980 දී සොයාගනු ලැබීය
නලින් ද සිල්වා මාක්ස්වාදී ට්‍රොට්ස්කිවාදී ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ සහ නව සම සමාජ පක්ෂයෙහි හිටපු සාමාජිකයෙක් වූ අතර මාක්ස්වාදියෙක් සහ සෛද්ධාන්තික භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වශයෙන් එම දෙකෙහිම නීති හදාරමින් ඔහු මාක්ස්වාදයේ සහ බටහිර විද්‍යාවෙහි පදනම පිළිබඳ දැඩිලෙස ප්‍රශ්න කිරීමට පෙළඹිණි
එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, සංස්ථාපිත බටහිර දැනුමෙහි පදනම සහ ලොවපුරා එහි ආධිපත්‍යය විවේචනය කරමින් 1986 දී ඔහු විසින් මගේ ලෝකය රචනා කළේය
මෙය තුළින්  තව දුරටත් ඥාන විභාගය සහ සත්භාව විචාරය පිළිබඳ හැදෑරීමකට යොමු වූ අතර එහිදී ඔහු විසින්, සංවේදන ඉන්ද්‍රියයන්ට, සංස්කෘතියට සහ මනසට සාපේක්ෂව මිනිසා විසින් දැනුම ගොඩනැගීමේ පදනම ලෙස චින්තනය නමැති සංකල්පය හඳුන්වා දී එය වැඩි දියුණූ කළේය
ඔහුගේ ලේඛනය, ගුණදාස අමරසේකර විසින් යෝජනා කළ ජාතික චින්තනයෙහි න්‍යායාත්මක සහ දාර්ශනික පදනම මත සකස් වී ඇත
නලින් ද සිල්වාගේ කෘති සහ දේශන, එමෙන්ම ඔහු විසින් කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ ගණිතය ඉගැන්වීමේ යෙදෙන අතරතුර සිය මග පෙන්වීම ලබා දුන් ගවේෂකයෝ සංවිධානය, සහ ඔහු විසින් ලේකම් ධූරය දරන චින්තන පර්ෂදය සංවිධානය, ශ්‍රී ලාංකීය සමාජය වෙත නිසැක බලපෑමක් එල්ලකර ඇත
නලින් ද සිල්වා ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල ගුරු සංගම් සභාවේ (FUTA) මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ විශ්ව විද්‍යාල  ගුරු සංගමයේ සභාපති වන්නේය
ඔහු විසින් පුවත්පත් ලිපි එක් දහස් පන්සියයකට වඩා පළ කොට ඇති අතර එහි වූ සමහර ලිපි කාලය වෙබ් අඩවියේ ඇතුළත් කර ඇත
විද්‍යාලංකාර විවරණය 

ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා හා ඔහුගේ ශිෂ්‍ය සුරාජ් චන්දන හා විසින් කැළැණි (විද්‍යාලංකාර) සරසවියේ සිදු කළ න්‍යායික හා පරියේෂණ කටයුතු වල ප්‍රතිඵල වශයෙන් විද්‍යාලංකාර විවරණය ඉදිරිපත් කැරුණි
ඔහු මෙ මඟින් අංශුවල තරංග ස්වභාවය ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ද්විත්ව සිදුරු පර්යේෂණයේ දී තිරයට ළඟාවීමට පෙර අංශුව එක විට දී මැ සිදුරු දෙකෙහි මැ පෙනී සිටින බව පවසයි
ත්වරණය වන හා මන්දනය වන විශ්වය 

ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා ත්වරණය වන හා මන්දනය වන විශ්වයක් සඳහා ආකෘතියක් ඉදිරිපත් කර ඇත
මතභේදාත්මක පර්යේෂණ

2010 දී ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරුමැද පළාතේ දීර්ඝ කාලයක සිට පවතින වකුගඩු රෝග සම්බන්ධව එවකට කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ රසායන විද්‍යා අංශ ප්‍රධාන මහාචාර්ය ප්‍රියානි පරණගම ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් කණ්ඩායමක් විසින් පර්යේෂණයක් පවත්වන ලදි
එවකට එම සරසවියේ විද්‍යා පීඨාධිපතිව සිටි නලින් ද සිල්වා මහතා මෙම කණ්ඩායමේ උපදේශකයකු වශයෙන් කටයුතු කලේය[1]
මෙම පර්යේෂණයේ ප්‍රතිඵල 2011 වර්ෂයේ ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදි
පර්යේෂක කණ්ඩායම උතුරුමැද පලාතේ පානීය ජලයේ, ශාක වල, සහල් වල සහ අනිකුත් නියැදියන්හි ආසනික් අධික ප්‍රමාණ වලින් අඩංගු වන බව ප්‍රකාශ කලේය
මෙම ආසනික් ආනයනික කෘමිනාශක වලින් පරිසර පද්ධතියට එකතු වූ බව ඔවුන්ගේ චෝදනාව විය[2]