Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
3 වන සියවසේදි තුෂාන් අධිරාජ්‍යා මධ්‍යම හා උතුරු ආසියාව එක්සත් කළ පසු බැක්ට්‍රියා (Bactria) සහ ටැන්සිලා (Taxila) ප්‍රදේශවල වෙළදුන්ගේ බලය තවදුරටත් වැඩිවිය
සේද මාවතේ හොදම කාලවකවානුව ලෙස එහි උතුරු සීමාව බයිසන්ටින් (Byzantine) අධිරාජ්‍යයා විසිනුත් (Nile -Oxus) නයිල් - ඕසස් මාර්ග ප්‍රදේශය සසනිඩ් (Sassanid) අධීරාජ්‍යයා විසිනුත් සේද මාවතේ නැගෙනහිර අන්තය යුදාන්  (Yuan) රාජවාංශිකයන් විසින් පාලනය කරන ලද කාලවකවානුව ලෙස හැදින්විය
හැකි සමුදාය ඔස්සේද ඊජිප්තුවේ ඇලෙක්ස්නැඩ්‍රියාවේ  සිට චීනයේ ගැංවංසු(Guangzlae) නගරය දක්වා වෙලදාම කටයුතු සිදු විය
විවිධ රාජ්‍යයන් අතර මෙලෙස සිදු කරන ලද වෙලදාම් කටයුතු නිසා රාජ්‍යයන් අතර දේශපාලනික හා සංස්කෘතික වශනේ මිත්‍රත්වයක් ගොඩ නැගුණි
මෙසේ නිර්මාණය වු සේද මාර්ග‍ය නිසා එම මාර්ගය දෙපස එවකට හුදකලාව සිටි විවිධ ‍ගෝත්‍රයන් හට ශිෂ්ඨ සම්න්න වීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලැබුණු සේම ලොව බලවත් ශිෂ්ඨ සම්පන්න කටයුතු කිරිමේ අවස්ථාවද ඔවුන්ටහට හිමි විය
ව. 4 වන සියවසේ සිට ක්‍රි
ව. 8 වන සියවස දක්වා සුසාන් (   Suyal ) සහ ටලාස් ( Talas ) නම් ඉතා ප්‍රසිද්ධ ගැල්කරුවන් දෙදෙනකු සේද මාවතෙහි වෙළදාම් කටයුතු කලහ
මොවුන් වෙළදාම් කටයුතු වලට අමතරව ආගම සහ සාංස්කෘතිය ප්‍රචාරණය කිරිමේ කටයුතු වල නියැලුණු
මධ්‍යම ආසියාවේ පමණක් නොව මෙංගෝලියාවේ වැනි බටහිර රටවල් සමග ද වෙලදාම කටයුතු පැවැත් වු මොවුන් සමනිඩ්ස් (Samanids) නම් හැදින්විමක් තුර්කි මුස්ලිම් පැමිණිමත් සමග විනාශ වි ගියහ
සේද මාර්ගය ඔස්සේ බෞද්ධාගම සහ ඉස්ලාම් ආගම වැනි ආගම් මධ්‍යම ආසියාවට ගෙන එන ලදි එමෙන්ම සේද මාවත නිසා උතුරු චීනයේ බීජිං නුවර මධ්‍ය මොංගෝලියාවේ කරකෝරම් නුවර (Karakorum) උතුර ඉරානයේ අස්රාහ්කාන් (astraklean ) සහ මධ්‍යම රුසියාවේ කාෂන් (Kazan) නගර ප්‍රසිද්ධියට පත් නගර අතරින් කිහිපයක් වේ
මෙම නගර සංස්කෘතිමය වශඹයෙන් හා වෙළදාම අතින් එකිනෙකට සම්බන්ධ රාජ්‍යයන් ලෙස කටයුතු කලහ
ව 751 දී පැවති ටලාසි (Talas) සමග යුද්ධයෙන් පසුව තුර්කි මුද්ලිම් වෙලදන් බටහිර රාජ්‍යයන් වෙලදාම් කිරිම ආරම්භ කරන ලදි
ව 10 වන සියවස වන විට බුද්ධාගම මධ්‍යම ආසියාවෙන් සම්පුර්ණයෙන් තුරන් වු සේද මාවතෙහි මධ්‍යකාලින යුගය අයිතිය මුස්ලිම් ජාතින් ලබාගත්හ
ඊජිප්තුවේ සමුද්‍රාසන්න වෙළෙඳාම 

පාලමෝ ශිලාවේ සඳහන් වන්නේ ස්නෙෆෙරු රජු (4 වැනි රාජවංශයේ) ලෙබනන්වල සිට ඉහළ ප්‍රමිතියෙන් යුත් දේවදාර වෘක්ෂ ගෙන්වීමට නැවක් යැවූ බවයි. ඊජිප්තුවරු යළි පැමිණෙන්නේ විශාල දේවදාර වෘක්ෂද රැගෙනයි
ලෙබනනයට අයත් සාහුර්ගේ නාමය මුද්‍රා තබන ලද ආසනයක්ද හමු වී ඇත
එහි නාමය කොටා තිබුණේ තුනී රත්රන් තහඩුවකය
ඔහුගේ දේවස්ථානයේ ඇති අනෙක් දර්ශන සිරියානු වලසුන් නිරූපණය කරයි
පාලමෝ පාෂාණයේද සිනායි වෙත හා අබු සිම්බල්වලට වයඹ දිගින් පිහිටි ගල් වලවල්වල කළ චාරිකා ගැන සඳහන් වේ
දැනට දන්නා ලෙස පන්ට් භූමියට යන මාර්ගය තනන ලද්දේ සාහුර් විසිනි
එහිදී මලයිට් සහ ඉලෙක්ට්‍රිම් ඔස්සේ සුවඳ ලාටු විශාල ප්‍රමාණයක් උපයා ගන්නා ලදී
12 වැනි රාජ වංශයට අයත් පාරාවෝ රජු වන III වැනි සෙනුස්රට් විසින් නයිල් ගඟ හා රතු මුහුද සම්බන්ධ කරමින් පන්ට් සමග ඍජු ලෙස වෙළෙඳාමේ යෙදීමට හැකිවන ලෙස සූවස් ඇළ තැනීය
1950 දී පමණ III වැනි මෙන්ටුහෝටෙප්ගේ රාජ්‍යය කාලයේදී හෙන්නු නම් වූ නිලධාරියෙක් පන්ට් වෙත යාමට මුහුදු යාත්‍රා නිර්මාණය කළේය
පූ 15 වැනි ශතවර්ශයේදී සුවඳ ලාටු අත්පත් කර ගැනීමෙහි ලා හට්ෂෙප්සට් රැජිණ වෙත සුප්‍රසිද්ධ චාරිකාවක් නෙසී විසින් දියත් කරන ලදී
ඩෙයිර් එල් - බහ්රිහි පිහිටි හට්ෂෙප්සට්ගේ සොහොන් ගැබේ පිහිටෙන් එම යාත්‍රාව බේරී ඇත
ඇයගෙන් පසු පදවි ප්‍රාප්ත වූ III වැනි තට්මෝසස් ආදීන් පවා පන්ට් වෙත චාරිකා සංවිධානය කොට ඇත
ඉරාන හා සයිදියානු සම්බන්ධතා 

සයිදියන් ඉරාන සංස්කෘතීය හන්ගේරියානු තැනිතලාව සහ කාර්පේතියාන්ස්හි සිට චීන කන්සු මාර්ගයට ප්‍රවිෂ්ට විය
ඉරානය හා මැදපෙරදිග රටවල්ද උතුරු ඉන්දියාව හා පන්ජාබය සමග සම්බන්ධ වෙමින් සේද මාවතේ සංවර්ධනයට වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කළේය
සයිදියන්වරු අෂ්‍රියන් එසර්හඩොන් සමග ඔහුගේ ඊජීප්තු ආක්‍රමණයට එක් වූහ
අස්වාන් ප්‍රදේශයෙන් ඔවුන්ගේ විශේෂ තුන්හුලස් ඊ හිස් සොයාගෙන ඇත
මෙහි ස්ථිර වාසස්ථාන නොවු මිනිසුන් කොට්ඨාශය අසල්වැසි ජනතාව මත යැපුණහ
ඊට අමතරව දුර කතර ගෙවාගෙන එන වෙළෙඳුන්ගෙන් මුදල් ගැනීමෙන් ආදායමක් උපයා ගත්හ
සෝඩියානු සයිදියන් වෙළෙඳුන් පසු කලෙකදී සේද මාවතේ සංවර්ධනයට බලපෑ ප්‍රධාන පිරිසක් බවට පත්වූහ
චීන හා මධ්‍යම ආසියානු සම්බන්ධතා 

ක්‍රි
2 වැනි සහස්‍රයේ පටන්ම "නෙප්‍රයිට් ගල්" යාකන්ඩ් හා කෝටන්හි පතල්වල සිට චීනයට අලෙවි කෙරිණි
ඇත්තෙන්ම මෙම පතල් වූයේ බඩක්ෂාන් හි ලාපිස් ලසුලි හා ස්පිනල් පතල්වල සිට බොහෝ දුරකින් නොවීය
නමුදු මුල් කාලවලදී භයානක පාමීර් කඳු හා ඒ අවට වූ මංමාවත් මීට භාවිතා කළ බව පැහැදිලි ලෙසම පෙනේ
පූ 4-3 ශතවර්ෂවලට අයත් සයිදියන් ක්‍රමයට අඳින ලද ස්ටෙප්ස් හි සත්ව රූපයක්, චීන ජේඩ් ගල් හා ස්ටිටයිම් ඵලක - බ්‍රිතාන්‍යය කෞතුකාගාරය
ටාරිම් මමී හා මොන්ගෝලියානු නොවන චීන මමිවරු, කෝකසොයිඩ්වරු විසින් සේද මාවතේ සිට 200km ක් දුරින් හා යින්පාන්වලට නැගෙනහිරින් පිහිටි ලූලෑන් ප්‍රදේශයේ  වු තාරිම් ද්‍රොණියෙන් සොයාගනු ලැබ ඇත
1600 ට අයත් අතර මේ හරහා පෙරදිග හා අපරදිග අතර පුරාණ සබඳතා තිබූ බවට සැක කෙරේ
මේවා 8 වැනි ශතවර්ෂය තෙක් චීනයේ තාරිම් ද්‍රොණියේහි (වර්තමානයේ ෂින්ජියෑං) ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාව පරිහරණය කළ ටූ තාරියන්වරුන්ගේ මමි යැයි යෝජනා කෙරේ
චීනයේ නිපද වු සේද ක්‍රි
පූ 1070 සිට පුරාතන ඊජිප්තුවේ සිදුවිණැයි සොයා ගත හැකි වී තිබේ
සිල්ක් හි උත්පත්තිය ඊජිප්තුවෙන් විශ්වාස කළ හැකි වුවද සිල්ක් කර්මාන්තය ශීඝ්‍රයෙන් පහත වැටෙමින් පවතී
නමුත් එය ඇත්තෙන්ම චීනයෙන් පැවත ආවාද නැතහොත් මධ්‍යධරණී හෝ මැදපෙරදිග ප්‍රදේශවලින් පැවති “කෘත්‍රීම සේද” වර්ගයක්ද යන්න සැක සහිතය
පූ 8 වැනි ශත වර්ෂයේදී  චීන අග්‍ර රාජධානියට අහිගුණ්ඨික අපරදිග මායිම් ප්‍රාන්ත සමඟ සබඳතා ඇති විය
මධ්‍යම ආසියාවෙන් රත්රන් සොයා ගැණුනි
චීන ශෛල කැටයම් කරුවෝ තැනිතලාවල ප්‍රතිරූප නිර්මාණය කළහ
(ඒවායේ සතුන්ගේ සටන් විස්තර විණි)
ආයත චතුරස්‍ර රත්රන් හා ලෝකඩ පටිවල ජේඩ් ගල් සහ ස්ටීටයිට්වලින් මාරුවෙන් මාරුවට වැඩ දමා තිබිණි
මධ්‍යම ආසියාව තුළ චීන ගවේෂණය  

සැන් ක්වයාන් විසින් හෑන්  වුඩ් අධිරාජ්‍යය අතහැර ක්‍රි
126 දක්වා ආසියානු චාරිකාවක නියැළීම ඇරඹීම
තානාපති සෑන් ක්වායන් ගේ වාර්තාවන් ට අනුව, සියොන්නුන්ට එරෙහිව යුසීවරුන් සමඟ මිත්‍ර සන්ධානගත වීමට එවන ලද තානාපති හෑන් ඩිනාස්ටි විසින් චීනුන්ගේ දෙවන ආගමනය සිදු කරනු ලැබ ඇත
තවද තත් කාලීනව සමෘද්ධිමත් බවින් හා  සභ්‍යත්වයෙන්  පිරිපුන් නගර ලෙස සැලකුණු ෆර්ගානා බැක්ට්‍රියා, පාත්‍රියා වැනි  නගර සමඟ වෙළඳ සබදතා වර්ධනය කර ගැනීමට චීන අධිරාජ්‍යයා වූ ඩී උත්සුක වූ බැව් පෙනේ
දයවානුවන් වියු ෆර්ගනාවද, තාහයියානුවන් විසූ බැක්‍රියාවද ඇන්සික්වරුන් විසූ පාත්‍රියාව ද විශාල දේශයන් වූ අතර වටිනා සම්පත් වලින්ද ගහණ විය
ඒ දේශයන් හි ස්ථිර පදිංචිකාර වැසියන් විසින් සම්ප්‍රදායික චීන වෘත්තින් තම ජිවිකාව  කරගත් බැව් කියැවේ
මෙම දේශය යුධ බලය අතින් දුර්වල වුව ද, චීනය සාරවත් කෘෂි නිෂ්පාදනවල සාඩම්බර හිමිකරුවෙකි
තවද සතුරුකාරී සියෙන්නු වරුන්ට එරෙහිව සටන් වැදීමෙදී චීනුන් ඊට විශේෂ අවධානය යොමු කරන අතර ශක්තිමත් වුද, දිව්‍යමය අශ්වයන් කරා යොමු විය
තවද විටින් විට විවිධ දේශයන් සමඟ පවතින සබඳතා ශක්තිමත් කරගනු වස් චීන තානාපතිවරුන් යවා ඇත
එලෙස තානාපතිවරු න් ආගමනය කල දේශයන් අතර ඇන්ක්ඩි වාසි පාත්‍රියාවද  පසුව ඇලක්වරු හා එක් වූ යැන්යාසියන් විසු  විදු දේශයද, සිරියාව යටතේ සොලියසිඩියානුවන් විසූ දේශය ද, ත‍යෝසිවරුන් වාසය කල ක්ලැඩියාවද  තයන්සුවරුන් විසූ වයඹ ඉන්දියාව ද වේ
නීතියක් ලෙස වසරකට මෙවැනි කණ්ඩායම් දහයකට වඩා වැඩි පිරිසක් තානාපති කණ්ඩායම් ලෙස තානාපති සේවා සඳහා පිටත් කර හරිනු ලැබීය
අවස්ථා ගණනාවකදී මධ්‍යම ආසියාවේ තුළ චීන ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳවද හැන්වරු හා රෝමන් වරු අතර ඇතිවු ගැටලුකාරි අවස්ථා ද වාර්තා වේ
පර්සියානු රාජකීය මාවත 

හෙරොඩෝටස් ගේ කාලය වන විට (ක්‍රි
475) පහළ ටයිග්‍රීස් අසළ වූ සුසා නගරයේ සිට කිලෝමීටර් 2875 ක් දුරට පර්සියානු රාජකීය මාවත විහිදිණි
එය ආජියන් මුහුදේ වරායක් වූ ස්මිර්ණා (දැනට තුර්කියේ ඉස්මීර්) දක්වා තිබුණි
එය නඩත්තු කිරීම හා ආරක්ෂා කිරීම සිදු වූයේ ආකේමෙනිඩ් අධිරාජ්‍යයා (ක්‍රි
500-330) අතිනි
මාවත දිගට හල් හා නිත්‍යය අම්බලම් විය
සෑම නැවතුම් පළකම නව අශ්වයන් හා අශ්වාරෝහකයන් සිටීම නිසා පණිවිඩ ගෙන යාමට ගතවුයේ දින නවයක් පමණි
සාමාන්‍යය ගමන් කරුවන්ට නම් එම කාලය මාස තුනකි
මෙම රාජකීය මාවත තවත් බොහෝ මංමාවත්වලට බෙදී පැවතුණි
ඉන්දියාවට හා මධ්‍යම ආසියාවට යාමට තිබූ මංමාවත්ද ආරක්ෂා කෙරුණේ ආකේමෙනිඩ් අතිනි
ඔහු නිතරම ඉන්දියාව , මෙසපොතේමියාව හා මධ්‍යධරණිය අතර සබඳතා අළුත් කළේය
ක්ස’සස්ගේ රාජ්‍ය කාලය අතරතුර (ක්‍රි
485-465) සූසාහි සිට ඉන්දියාවට හා කුෂ්වලට යැවූ සන්දේශ පිළිබඳව වාර්තා ගැන ඊස්තර්හි සඳහන් වේ
1වන සියවසේ සේද මාවත

උතුරු චීනයේ වෙළඳ මධ්‍යස්ථානවලින් බටහිර දෙසට එය පැතිරෙන නිසා ටිබෙට් සානුව මඟ හරිමින් මහාද්වීපික සේද මාවත උතුරු හා දකුණු මාර්ගවලට බෙදේ
එම උතුරු මාර්ගය ගන්සු නම් චීන පළාත හරහා වයඹ දෙසට වැටී ඇති අතර ඉන්පසු එය තවත් මාර්ග තුනකට වෙන් වේ
ඒවායින් මාර්ග දෙකක් තක්ලමකන් කාන්තාරයෙන් (කාර්ගස්ථානය සහ සින්ජියෑං අතර - වර්තමානයේ) උතුරු සහ දකුණු ප්‍රදේශ පසු කර නැවත කෂ්ගාර් හමුවන අතර අනෙක් මාර්ගය ටර්සාන්, ටල්ගර් සහ අල්මාටි (දැනට ගිණිකොණ දිග කසකස්ථානය) හරහා ටියන් ෂාන් කඳුවල උතුරු පෙදෙස පසු කරයි
සියළු මාර්ග ෆර්ගනා මිටියාවතේ කෝකන්ඩ්හි දී නැවත හමු වී , දකුණු මාර්ගය හමු වෙමින් මර්ව් දෙසට කරකුම් කාන්තාරය හරහා දිව යයි
මෙයින් එක් මාර්ගයක් සේද මාවතේ මධ්‍යස්ථාන වූ බුකාරා සහ සමාර්කන්ඩ් හරහා අමු දර්යා ගඟ දිගේ ඇරල් මුහුදට ද (ඇට්‍රස්කන් හි පුරාණ ශිෂ්ටාචාරය හරහා) ක්‍රිමියන් අර්ධද්වීපයට ද දිව යයි
එහි සිට මෙය කළු මුහුද, මාමරා මුහුද සහ බොල්කන්ස් හරහා වෙනීසියට විවෘත වේ
තවත් මාර්ගයක් කැස්පියන් මුහුද හරහා ජෝර්ජියාවේ කළු මුහුදට විවෘත වේ
එතැන් සිට කොන්ස්තන්තිනෝපලය දක්වා දිවේ
දකුණු මාර්ගය උතුරු ඉන්දියාවට හා එතැන් සිට තුර්කිස්තාන - කොරසන් පළාත තුළින් මෙසපොටේමියාවට හා ඇනටෝලියාවට දිවෙන තනි මාර්ගයකි
එහි දී ගොඩබිමේ කඳු සහිත බව නිසා මුහුදු මාර්ග ද යොදා ගෙන ඇත
එය චීනයේ සිෂූවෑං නිම්නය හරහා දකුණට ‍වැටෙන අතර ඊශාන දිග ඉන්දියාවට උස් කඳු හරස් කිරීමෙන් දිව යයි
පෙනෙන ලෙසට පුරාණයේ තේ ප්‍රවාහනය කොට ඇත්තේ මේ මාර්ගය ඔස්සේය
ඉන්පසු එය බ්‍රහ්මපුත්‍ර හා ගංඟා නම් ගඟ අවට තැනිතලා දිගේ වරනාසිහි බටහිර පිහිටි මහා ප්‍රධාන පාරට සම්බන්ධ වේ
එය උතුරු පාකිස්ථානය හා හින්දු කුෂ් කඳුවලට උඩින් නැවත උතුරු මාර්ගය සමඟ මර්ව් අසල දී සම්බන්ධ වේ
ඉන්පසු මෙම මාර්ගය කඳුකර උතුරු ඉරානය සහ සිරියානු කාන්තාරයේ කෙළවර හරහා ලෙවන්ට් වෙත සෘජු මාර්ගයක දිවේ
එතැන් සිට මධ්‍යධරණී වෙළඳ නැව් ඉතාලියට ස්ථිර මාර්ග ඔස්සේ යාත්‍රා කළ අතර ගොඩබම් මාර්ග ඔස්සේ ඇන‍ටෝලියාව හරහා උතුරට හෝ දකුණට විවෘතවී උතුරු අප්‍රිකාවට සේන්දු වීමට හැකි විය
නැව් රෝමයට හා මධ්‍යධරණී තොටුපළවල්වලට බඩු ගෙන ආ පසු එතැන් සිට පෙට්‍රා, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව සහ පර්සියානු මුහුදු බොක්ක අසබඩ ඩැරැක්ස් ස්පැසිනුවලට හෙරාට්හි සිට සුසා හරහා තවත් ශාඛා මාර්ගයක් විහිදුණි
දුම්රිය මාර්ගය

කසකස්ථානයේ අල්මාටි හා සින්ජියෑං හි උරුම්කි අතර අන්තර්ජාතික දුම්රිය මාර්ගය විවෘත වූ පසු 1994 දී සේද මාර්ගයේ අඩු වී තිබූ මාර්ග කොටස් ද සම්පූර්ණ විය
මුහුද

වසර 14 කට පමණ ඉහත දී චීනයේ පෙරදිග හැන් රාජවංශය බලයේ පැවති කාලයේ දී වර්තමාන හැනෝයි හි රතු ග‍ඟේ මෝයේ සිට මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය ඔස්සේ ගිණිකොණ දිග ආසියාවට, ශ්‍රී ලංකාවට හා ඉන්දියාවට හා එතැනින් පර්සියානු මුහුදු බොක්කට හා රතු මුහුදට මුහුදු මාර්ග විවෘත වී තිබිණි
රතු මුහුදේ තොටුපළවල්වල සිට සේ ඇතුළු භාණ්ඩ නයිල් ප්‍රදේශයට හා එතැනින් ඇලෙක්‍සැන්ඩ්‍රියාවට ගොඩබිමින් ප්‍රවාහනය කරන ලදී
මෙම මුහුදු මාර්ගවල තවත් ‍ශාඛා නැඟෙනහිර අප්‍රිකානු වෙරළ තීරය දිගේ දිව ගියේය
මෙම වෙරළ තීරය ග්‍රීක්වරු හා රෝමාන්වරු විසින් “අසානියා” ලෙස ද චීන්නු විසින් “සීසන්” ලෙස ද හඳුන්වන ලදී
නවීන තස්මේනියාවේ රුෆිජි ග‍ඟේ ඩෙල්ටාවේ පිහිටා තිබු, රෝමන්වරු විසින් රප්ටා ලෙස හඳුන්වන ලද තොටුපළ දක්වා වත් මෙලෙස බඩු ප්‍රවාහනය කරන්නට ඇත
මුහුදු සේද මාවත දකුණු දිග චීනයේ සිට වර්තමානයේ බ්රූනයි, තායිලන්තය, මලක්කා, සිලෝන් (ශ්‍රී ලංකාව) ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, පිලිපීනය සහ ඉරානය නම් රටවලට විහිදෙයි
යුරෝපය තුළ එය මධ්‍යධරණී මුහුදේ ඊශ්‍රායලය, ලෙබනනය, ඊජිප්තුව සහ ඉතාලිය යන රටවල සිට පෘතුගාලයට හා ස්වීඩනයට විහිදෙයි
හෙලනිස්ටික සමය  

                    
ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා විසින් මධ්‍යම ආසියාවේ නැගෙනහිර හා බටහිර අතර සේද මාවත පුළුල් කිරිමේ කිරීමේ කටයුතුවල මූලික පියවර යොදන ලදී
329 අගොස්තු මාසයේ ටජිකිස්ථානයේ ෆ්ගනා නිම්නයට පැමිණෙන මුවදොරෙදි ඔහු ඇලේක්සැන්ඩර් එස්චෙටේ නොහොත් ඇලේක්සැන්ඩර් ද ෆදස්ට් සොයා ගත්තේය
පසුකාලීනව එය උතුරු සේද මාර්ගයේ විශේෂ සංධිස්ථානයක් විය
ඇලෙක්සැන්ඩර් උතුමාණන්ගේ පදවි ප්‍රාප්තියෙන් පසු ක්‍රි
323 දි ඊජිප්තුව ටොලමිවරුන්ගේ පාලනයට නතුවුණි
ඔවුන් ඉන්දියාව,මෙසපොතේනියාව සහ නැගෙනහිර අප්‍රිකාව සමග රතු මුහුදේ පිහිටි වරායන් දියුණු කළහ
ඔවුහු අතරමැදිකරුවන්ට අනුග්‍රහය දැක්වු අතර නැබටින්ස් සහ අරබිවරුන්ට විශේෂයක් දැක්වූහ
ග්‍රීක්වරු ඉදිරි ශතවර්ෂ තුනක් පමණ මධ්‍යම ආසියාවේ රැඳී සිටියහ
එම ප්‍රදේශය සම්පුර්ණයෙන්ම ස්ලෙකුට් අධිරාජ්‍යයා යටතේ පාලනයවු අතර පසුව ග්‍රික්-බැක්ට්රේන් රාජධානිය බැක්ට්රේන් හිදි ස්ථාපනය කරන ලදි
ඔවුන් නිතර රාජධානිය පුළුල් කළ අතර විශේෂයෙන් එවුන්ඩිමෙස් පාලනයෙදි(ක්‍රි
පු 230-200)ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවෙ සොග්ඩ්යන් දක්වා පාලනය පැතිරිණි
එමගින් පාලකයා සතු දක්ෂතාව මනාව සනාථ වේ
එහිදී ප්‍රමුඛතාව දි තිබුණේ චීනය සහ බටහිර රටවල් සමග පවත්වාගෙන ගිය සම්බන්ධතාවනටය
ග්‍රීක ඉතිහාසඥයෙක් වන ස්ට්රිබො දක්වා ඇත්තේ " ඔවුන්ගේ පාලකයන් චීනය සහ ෆ්යිනි දක්වා ආධිපත්‍ය පතුරා ඇති බවයි."

රෝම අධිරාජ්‍යය  

ක්‍රි
30 දී රෝමය ඊජීප්තුව දිනා නොබෝ කලකින්ම ඉන්දියාවත්, අග්නි දිග ආසියාව,ලංකාව, චීනය, මැදපෙරදිග, අප්‍රිකාව සහ යුරෝපය සමග පවත්වා ගෙන ගිය සන්නිවේදන කටයුතුවල සහ වෙළෙඳ කටයුතුවල පෙර නොවූ පරිදි විශාල පිබිදීමක් ඇතිවිය
මාස් ටයිටියනස් පාර්ශවය මැද මුහුදු ප්‍රදේශයේ සිට සේද මාවත දිගේ ඉතා දුර නැගෙනහිරට ගමන්  කරන පිරිසක් වූ අතර බොහෝවිට ඔවුන්ගේ අරමුණ වූයේ  අතරමැදියෙක් අඩුකිරීමයි
මෙකල සේද මාවත හරහා ගමන් කිරීම නැවත නැවතත් අවහිර කරමින් රෝමය පර්සියාව සමඟ වරින්වර යුද්ධ කළේය
ගොඩබිම් හා මුහුදු මාර්ග ළඟින් සම්බන්ධ වූ අතර නව නිපැයුම්, තාක්ෂණය සහ අදහස් යුරෝපය, ආසියාව සහ අප්‍රිකාව හරහා පැතිරෙන්නට විය
අන්තර් මහාද්වීපික වෙළෙඳාම සහ සන්නිවේදනය විධිමත්, සංවිධානාත්මක සහ රාජ්‍ය ආරක්ෂාව සහිත දේ බවට පත්විය
ඉන් පසු රෝම අධිරාජ්‍යය හා චීනය අතර සේද වෙළෙඳාම(පාර්තියන්වරු හරහා) හොඳින් සිදුවිණි
රෝමානුවන් සිතුවේ සේද ගස්වලින් ලැබෙතැයි කියාය
තරුණ සෙනෙකා ගේ පේද්රා සහ වර්ජිල් ගේ කෘෂි කාව්‍යයෙන් මෙම විශ්වාසය තහවුරු වේ
නමුත් මහලු ප්ලයිනි මෙය හොඳින් දැනසිටියේය
ඔහු විසින් බොම්බික්ස් හෝ පට පනුවා ගැන සඳහන් කරමින් ඔහුගේ  ස්වභාවික ඉතිහාස කතාවල "ඔවුහු මකුලුදැල් මෙන් වූ සිල්ක් නම් ඇඳුම් වියන ලද අතර ඒවා කාන්තාවන්ගේ සුඛෝපභෝගී ඇඳුම් බවට පත්විය" යනුවෙන් ලියන ලදී
සෙනෙට් සභාව සේද ඇඳුම් ඇඳීම තහනම් කරමින් නියෝග කිහිපයක් නිකුත් කළද පලක් නොවීය
චීන සේද වල වැදගත්කම රත්තරන් විශාල ප්‍රමාණයක් පිටතට ගලා යාමට හේතු වූ නිසා සේද රෙදි දිරා ගිය සහ අශීලාචාර දෙයක් ලෙස ඔවුහු සැලකූහ
"රෙද්දෙන් සිරුර ආවරණය නොවේ නම්, විලි වසා ගැනීමට නොහැකිනම් ඒවාට ඇඳුම් යැයි කිව නොහැකිය
පරපුරුෂ සේවනය කරන්නියන් මෙන් පහත් ඇඳුම් ඇන්ද විට තුනී සළුව තුළින් ඇයව දැකගත හැකිය, එවිට ඇගේ සැමියාට පිටස්තරයෙකුට හෝ විදේශිකයෙකුට වඩා ඇගේ සිරුර පිළිබඳව දැනීමක් නැත
" (c
3  ක්‍රි
65, හඬින් පැවසීම් 1 වෙලුම)
පළමු රෝමානු දූතයා මෙම මුහුදු මාර්ගය හරහා ක්‍රි
166 දී චීනයට සේන්දු වූ බව හවු හැන්ශු  විසින් රෝම තානාපති නාමාවලිය අරඹමින් වාර්තා කර තිබේ
මධකාලීන යුගය

පුරා‍ණයේ ප්‍රධාන වෙළඳුන් වූයේ ඉන්දියානු සහ බැක්ට්‍රියානු වෙළඳුන්ය
ඉන්පසු 5වන හා 8වන ශත වර්ෂ තුළ දී සොග්ඩියානු වෙළඳුන් ද ඉන්පසු පර්සියානු වෙළඳුන් ද විය
‍

මුල් ශත වර්ෂ තුනේ දී ඉන්දියානු සහ බැක්ට්‍රියානු කුෂාන් අධිරාජ්‍යයේ මධ්‍යම ආසියාව සහ උතුරු ඉන්දියාව එක්සත් කිරීම නිසා බැක්ට්‍රියානු හා ටැක්සිලා වෙළඳුන්ගේ බලය වැඩි විය
ඔවුහු බහු සංස්කෘතික බලය පෝෂණය කළහ
2වන ශත වර්ෂයේ දී ග්‍රීතෝ රෝමානු ලෝකයෙන් - චීනය, ඉන්දියාව, බ්‍රේග්‍රම් පුරා විද්‍යාත්මක භූමිය ආදියෙන් ගලා ආ නිෂ්පාදනවලින් ධන සම්භාර ලැබෙන්නට විය
සේද මාවතේ සමෘද්ධි සමය පැවතියේ එහි බටහිර කෙළවරේ බයිසන්ටයින් අධිරාජ්‍යය පැවති කාලයේ, නයිල් ඔක්සස් හි සසනයිඩ් අධිරාජ්‍යය සමයේ සිට II කානේට් සමය දක්වා කාලයේ සහ එහි නැඟෙනහිර කෙළවරේ සිනිටික් කලාපයේ රාජධානි තුන පැවති කාලයේ සිට යුවාන් රාජ වංශය දක්වා කාලයේය
මුහුද ඔස්සේ පෙරදිග හා අපරදිග අතර වෙළඳාම ද සංවර්ධනය විය
ඉන්දියාවේ රෝම වෙළඳ තොටුපළවල් පුළුල් කිරීමෙන් ඊජිප්තුවේ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව හා චීනයේ ගුවාන්ෂෝවු අතර වෙළඳාම දියුණු විය
ඉන්දියන් සාගරය හරහා වූ “පෝසිලේන් ‍මාවත හෙවත් සේද මාවත” ත් පිළිබඳව ද ඉතිහාසඥයන් කියා සිටිති
අන්තර් - ප්‍රාදේශීය වෙළඳාම හේතුවෙන් ඇති වූ දේශපාලනික හා සංස්කෘතික සංකලනයක නියෝජනයක් ලෙස සේද මාවත දැක්විය හැකිය
සේද මාවතේ සමෘද්ධිමත් සමය තුළ මග්යර්වරු, චීන්නු සහ ආමේනියානුවරු වැනි නානාප්‍රකාර කණ්ඩායම් ‍එකතු වීම නිසා ජාත්‍යන්තර සංස්කෘතියක් ඇති විය
විදේශීය වෙළන්දෙක්, 7වන ශත වර්ෂය, ටෑං රාජ වංශය
එහි ශක්තිමත් ගති විඥානයක් එක් පසෙක ද වෙනස් වීම නිසා ඇති වූ බලපෑම් තවත් පසෙක ද තිබිය දී සේද මාවත‍දිගේ හුදෙකලාව ජිවත් වූ ගෝත්‍රික සමාජ හෝ බාබේරියානු සංස්කෘතික සංවර්ධනයට උර දුන් දේව ගැතිවරුන් ධනයට ඇදී එන්නට විය
බොහෝ බාබේරියානු ගෝත්‍ර ධනවත් නඟර, සමෘද්ධිමත් භූමි සහ ශක්තිමත් අධිරාජ්‍ය පැරද විය හැකි නිපුණ සටන්කාමීහු බවට පත් වූහ
ව. 8 වන සියවස දක්වා පෙරදිග අපරදිග වෙළඳාමේ බලය සොග්ඩියන්වරු අල්ලා ගෙන සිටියහ
උතුරේ ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථාන අතර සුයාබ් හා ටලාස් විය
මධ්‍යම ආසියාවේ ප්‍රධානතම තවලම් වෙළඳුන් වුයේ මොවුන්ය
ඔවුන්ගේ වෙළඳා අයිතිය ආරක්ෂා කරනු ලැබුයේ “අශිනා වංශිකයන් හා සොග්ඩියානුවන් සම්බන්ධ කරන ව්‍යාපාරය” ලෙස හැඳින්වූ ගොක්ටර්ක්ස් අධිරාජ්‍යයේ හමුදා බලය මඟිනි
9 වන ශත වර්ෂයේ වන විට යම් යම් බාධා මැද වෙළඳ කටයුතු සිදු වුණි
වර්ෂ 840 වන තෙක් උතුරු මධ්‍යම ආසියාව පුරාම පැතිරී තිබූ, අශ්වයන් ලබා දී ඒ වෙනුවට චීනයෙන් විශාල සේද රෙදි තොග ගෙන් වූ උයිගර් අධිරාජ්‍යය නිසා එය සිදු වුණි
(10වන ශත වර්ෂයේ දී) චීන මූලාශ්‍රවල කියැවෙන පරිදි මෙකල සෝග්ඩියානු තවලම් ඉහල මොංගෝලියාවට ගමනේ යෙදී ඇත
ඔවුන් ආගමික හා සංස්කෘතික වශයෙන් එක හා සමානව බලපෑහ
10 වන ශත වර්ෂයේ මුස්ලිම් භූගෝලඥයින් විසින් සපයන ලද පෙරදිග ආසියාතික තොරතුරුවලට අනුව සෝග්ඩියන් 750-840 කාලයේ සිට ඇත
කෙසේ වෙතත්, උයිගර් අධිරාජ්‍යයේ අවසානයට පසු සොග්ඩියානු වෙළඳාම ද අර්බුද මැද කෙරුණේය
මුස්ලිම් මධ්‍යම ආසියාවෙන් පැවත ආ ප්‍රධානම දෙය වන්නේ සමනිසිවරුන්ගේ වෙළඳාමයි
ඔවුන් කසාර්ස්, යුරල් වැනි ප්‍රදේශවලට වයඹ දිග මාර්ගය ද ටර්කික් ගෝත්‍රවලට ඊශාන දිග මාර්ගය ද භාවිතය නැවත පටන් ගත්හ
සේද මාවත උතුරු චීනයේ අහිකුණ්ඨික කුලවල හමුදා ප්‍රදේශවල නැගීමට දායක විය
තවද චීනයේ හා මධ්‍යම ආසියාවේ නෙස්ටෝරියානු, මැනිකායියානු, බෞද්ධ සහ පසුව ඉස්ලාම් ආගම් ව්‍යාප්තියට රුකුල් දුන්නේය
සේද මාවත නිසා බලගතු කසාර් සමූහාණ්ඩුව බිහි විය
තවද විශාලතම මහාද්වීපික අධිරාජ්‍යය වන මොන්ගෝලියානු අධිරාජ්‍යය බිහි කර විය
සේද මාවත දිගට එහි දේශපාලනික මධ්‍යස්ථාන ද පිහිටුවිණි
ඒවා නම් උතුරු චීනයේ බීජිංථ මධ්‍යම මොන්ගෝලියාවේ කරකොරම්, ට්‍රාන්සොක්සියානාහි සර්මකන්ඩ්, උතුරු ඉරානයේ ටබ්රිස්, පහල වොල්ගාහි අට්‍රකන්, ක්‍රිමියාවෙහි සොල්කට්, මධ්‍යම රුසියාවේ කසාන් සහ නැ‍ෙඟනහිර ඇනටෝලියාවේ එර්සුරම්ය
5වන ශත වර්ෂයේ දී පමණ රෝම අධිරාජ්‍යය හා අරුමෝසම් ආසියානු නිෂ්පාදනවලට එහි තිබුණු ඉල්ලුම පිරිහී ගියේය
751 ටලාස් යුද්ධයත් සමඟ චීනයේ බටහිර ව්‍යාප්තිය නැවතී, 7වන සියවසේ සිට මධ්‍යම ආසියාව තුළ ඉස්ලාම් තුර්කිවරු පැතිරීම, නිසා එම ප්‍රදේශයේ වෙළඳාම අවසන් වූ අතර බුද්ධාගම බොහෝ දුරට අඩු වී ගියේය
මධ්‍යම යුගය වන විට මහම්මද් තුමාගේ පැවත එන ඉස්ලාම් රජ කාලයේ දී පුරාණ ලෝකය සමඟ කළ වෙළඳාමේ තනි අයිතිය ඔවුන් අත්පත් කර ගෙන තිබුණි
(වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා “මුස්ලිම් ඒජ් ඔෆ් ඩිස්කවරි” බලන්න)

References 
http
org/wiki/Silk_Road#Medieval_era

External Links 

 Nelum Wila - Seda Mawatha      (නෙළුම් විල වෙතින් - සේද මාවත )

සේද මාවත
ශ්‍රී ලංකාවේ බදුල්ල කලාපයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව  දැක්වීමේදී  එය බදුල්ල, හාලිඇළ, සොරණතොට, මීගහකිවුල හා කන්දෙකැටිය යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශවලට අදාල රජයේ පාසැල් ලැයිස්තු වශයෙන් දැක්විය හැකිය
බදුල්ල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය

හාලිඇළ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය

සොරණතොට අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
අම්බලන්ගොඩ,  දකුණු ලක ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි දෙවන විශාලම නගරයයි
කොළඹ - මාතර A2 ප්‍රධාන මාර්ගයේ පිහිටා ඇත
මීට අමතරව මුහුදු බඩ දුම්රිය මාර්ගයද අම්බලන්ගොඩ නගරය හරහා දිවේ
මෙය රූකඩ නැටුම් කලාවට සහ වෙස් මුහුනු නිර්මාණය සඳහා ලෝක ප්‍රසිද්ධ ප්‍රදේශයකි
හෙක්ටයාර්  7480 ප්‍රදේශයකින් යුක්ත මෙහි අම්බලන්ගොඩ නගර සභාව මගින් සහ අම්බලන්ගොඩ ප්‍රාදේශීය සභාව මගින් පාලනය කරනු ලබයි
මෙහි ප්‍රධාන පෙලේ බස් නැවතුම් පොලක්, ප්‍රධාන පෙලේ දුම් රිය ස්ථානයක්, ප්‍රධාන ධීවර වරායක්, ප්‍රධාන බස් ඩිපෝවක්, ක්‍රීඩාංගනයක්, පොලිසියක්, රෝහලක්, ප්‍රධාන පෙලේ පාසල්, බැංකු ආදියෙන් සමන්විත වේ
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති ඉපැරණි නගරයකි, කෝලම් නාට්‍ය කලාව පාරම්පරික උරුමයක් ලෙස පවතී
පැරණි ලන්දීසි උසාවියක නටඹුන් තානායම අසල දැකගත හැක
තානායම පිටුපස පිහිටා ඇති ස්භාවික නාන තටාකයේ දිය නෑම සෑම අතින්ම ආරක්ෂිතය
ස්භාවිකව ගල් පර වලින් වටවී ඇති හෙයින් සුනාමි බලපෑමට ලක්වූයේ සුළු වශයෙනි
නගරයක දක්නට ලබෙන සියළු පහසුකම් වලින් සමන්විත දර්ශනීය මුහුදු වෙරලක් සහිත මනස්කාන්ත නගරයක් වන මෙය සංචාරක ව්‍යාපාරය සදහා තෝතැන්නකි
මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
අම්බලන්ගොඩ
යූහූ GmbH සහ සමාගම KG යනු ආසක්ත නිෂ්පාදිත නිර්මාණකරුවෙකු වන අතර, ජර්මනියේ බූහ්ල් හී කේන්ද්‍රගතව ව්‍යාපාර කටයුතු සිදු කරයි
එහි සමාගම් උද්‍යෝග පාඨය යනු "මැලියම් කියන්න එපා, යූහූ කියන්න
සමාගම් ලාංඡනය කළු අකුරු සහිත කහ පැහැ වන අතර බොහෝ වෙළෙඳපොලහිදී  "ඩර් අල්ස්ක්ලිබ" ("සර්ව-අලවනය") යන ජර්මානු වාක්‍යාංශය සහිත වෙයි
ඉතිහාසය

1905දී, ඔසු මිශ්‍ර කරන රසායනඥයෙකුවූ  ඕගස්ට් ෆිෂර් නමැත්තා විසින්,  1884දී කෙවින් කාර් නමැත්තා විසින් ඇරඹුනු කම්හලක් මිලදී ගත්තේ,  තීන්ත, රබර් මුද්‍රා පෝරු, සායම් සහ ආසක්ත නිෂ්පාදනය දීර්ඝ වශයෙන් සිදුකිරීමේ අභිලාෂයෙනි
1932දී, ෆිෂර් විසින් විශද කෘත්‍රිම රෙසින ආසක්තයක් නිපැයූ අතර ඕනෑම දුව්‍යයක් ඇලවීමේ හැකියාව එය සතු විය
ලේඛන භාණ්ඩ අංශයෙහි නිෂ්පාදිතයන් කුරුල්ලන් අනුව නම් කිරීමේ එකල පැවැති සම්ප්‍රදායය අනුව යමින්, ෆිෂර් විසින් මෙම මැලියම් වර්ගය යූහූ ("ඌ-හූ" ලෙසින් ජර්මන් බසින් ශබ්ද නැගුනද, බොහෝ ඉංග්‍රීසි-දොඩන රටවල එය "යූ-හූ" ලෙසින් ශබ්ද වෙයි) ලෙසින් නම් කෙරුනේ, එකල  බ්ලැක් ෆොරස්ට්හී දක්නට ලැබුනු කුරුල්ලෙකුවූ, රාජාලි-බස්සා සඳහා ජර්මානු නමවූ  යූහූ ආශ්‍රයෙනි
1971දී  ෆිෂර්ගේ සමාගම, එහි ප්‍රමුඛතම නිෂ්පාදිතය අනුව යමින් යූහූ ලෙසින් නම් වෙනස් කෙරුනු අතර,  එංගලන්තයේ බීකම් සමූහය (පසුව ග්ලැක්සෝස්මිත්ක්ලයින් හි කොටසක් බවට පත්විය) විසින් පවරා ගනු ලැබූ නමුදු, 1989දී  කළමනාකරණ කොටස් මිලදී ගැනුමක් ඔස්සේ යළි මුල් අයිතිකරුගේ පාලනයට නතු විය
1994දී  යූහූ සමාගම, සන්නම් පාරිභෝගික භාණ්ඩ නිපයන්නකු වූ   බෝල්ටන් සමූහයේ සම්පූර්ණ හිමිකම් සහිත අනුබද්ධ සමාගමක් බවට පත් විය
මැලියම්
ජර්මානු සමාගම්
ඩයලොග් ටීවී වෙතින් ලබාගත හැකි නාලිකා ලැයිස්තුව

ඩයලොග් ටීවී වෙතින් පුළුල් ප්‍රභේද නාලිකා පිරිනමයි
"" Channel List""
 Diolog now
Jathika Rupavahini
 Channel eye*
ITN
 Vasantham tv
 TV Derana
 Swarnawahini
 Sirasa tv
 Shakti tv
 Tv 1
 Hiru tv
 TNL
 ART TV
 Ada derana 24/7
 tv didula
 Vindana tv
 City hitz
 Ridee tv
 Rangiri tv
 7th circuite
 Siyatha tv
 Revision tv
 Utv tamil
 Nanasa gr10
 nanasa gr11
 Buddhist tv
 Shradda tv
 Damsatara tv
 God tv
 Swarga tv
 EWTN/VERBUM
 Aljazeera
 ABC Australia
 BBC world 
 CGTN
 CNN
 NDTV 
 France 24/7
 RT
 Bloomberg
 CNBC
 Trace urban
 M tv india
 VH1 india
 Sun music
 Channel C
 Zoom
 Davinci learning
 Discovery kids
 POGO
 Cartoon Network hd+ as SD
 A plus kids tv
 Nickelodeon asia
 Baby tv
 Disney jr
National Geographic India
 Nat Geo People asia
 Nat Geo wild india
 Animal planet india
 Discovery
 Discovery science
 Discovery turbo
 TLC
 Fox life india
 History TV18
 Travel xp
 Eurosport
 Sony ten 1
 Ten Cricket
 Sony ten 2 
 (Ceased(
 Outdoor Channel
 Star Sports 1
 Star sports 2
 Select 1
 Sony six
 Sony ESPN
 Sony ten golf(ceased)
 Dsport
 HBO
 HBO Signature 
 HBO Family 
 HBO HITS 
 &flix
 Celestial Classic Movies
 Cinema World
 SONY PIX
 Sony Channel 
 Zee cafe
 Star world
 warner tv asia
 AXN Asia
 Colors Infinity 
 Diva
 Food Network asia
 Good times
 Comedy Central
 HG Tv asia
 E
SET India
 SET Max
 Colors
 Star plus
 zee tv
 Colombo tv
 Sun tv
 ktv
 vijay tv
 Zee cinema
 Utv movies 
 B4U movies 
 Zee tamil
 kalegnar
 Sirippoly
 Waku waku Japan 
 Heritage tv
 Nick jr
TvN
 Hi tv
 Nations Channel (ceased(
 Nat geo HD
 Discovery HD WORLD
 TLC HD WORLD
 Aimal Planet HD World
 AXN HD
 Setanta Sports HD
 Star Sports HD1
 Sony Ten2 HD
 Select HD1
 Select HD2

මෙයද බලන්න 

ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී ජාල ලැයිස්තුව

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
ඩයලොග් ටීවී වෙබ් අඩවිය
ඩයලොග් ටීවී නාලිකා
ලංකා චන්ද්‍රිකා රූපවාහිනී තොරතුරු

සෘජු පැතුරුම් චන්ද්‍රිකා සේවා
 ශ්‍රී ලංකාවේ චන්ද්‍රිකා සේවා ස්ථාන
ස්වරාල  නෙරුම—පොදු භාවිතයෙහිදී උගුරු ඇටය ලෙසින් හැඳින්වේ—යනු මානව බෙල්ලෙහි දක්නට ලැබෙන අංගයකි
මෙම පුඤ්ජය, හෝ ඉලිප්පීම සැදෙන්නේ, ස්වරාලය වට කොට ඇති  තයිරොයිඩ් කීකසයෙහි ඇල කෝණය නිසාවෙනි
උගුරු ඇටයට ඉංග්‍රීසියෙන් භාවිතා වන "ඇඩම්ස් ඇපල්" යන්න ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ ආදම් සහ ඒව පිළිබඳ බයිබල කථාවේ ආදම් විසින් තහනම් ගෙඩිය කෑම පදනම් කරගෙනය
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 
 

ද්විතීයිත ලිංගික ගුණාංග
හිස සහ ගෙල
මිනිස් සිරුරේ අවයව
ඒකක සහ මාන
අන්තර්ජාතික ඒකක පද්ධතිය
right
Creative Commons licenses are several copyright licenses that allow the distribution of copyrighted works
The licenses differ by several combinations that condition the terms of distribution
They were initially released on December 16, 2002 by Creative Commons, a U
non-profit corporation founded in 2001.

As of September, 2010, Creative Commons licenses have been "ported" to 53 different jurisdictions worldwide, with 8 others under development
Original licenses 
The original set of licenses all grant the "baseline rights", such as the right to distribute the copyrighted work worldwide, without changes, at no charge
The details of each of these licenses depends on the version, and comprises a selection of four conditions
Combinations
Mixing and matching these conditions produces sixteen possible combinations, of which eleven are valid Creative Commons licenses and five are not
Of the five invalid combinations, four include both the "nd" and "sa" clauses, which are mutually exclusive
and one includes none of the clauses
Of the eleven valid combinations, the five that lack the "by" clause have been retired because 98% of licensors requested Attribution, though they do remain available for reference on the website
This leaves six regularly used licenses
Attribution alone (by)
 Attribution + Noncommercial (by-nc)
 Attribution + NoDerivatives (by-nd)
 Attribution + ShareAlike (by-sa)
 Attribution + Noncommercial + NoDerivatives (by-nc-nd)
 Attribution + Noncommercial + ShareAlike (by-nc-sa)

For example, the Creative Commons Attribution (BY) license allows one to share and remix (create derivative works), even for commercial use, so long as attribution is given
Attribution 

Since 2004, all current licenses require attribution of the original author
The attribution must be given to "the best of [one's] ability using the information available"
Generally this implies the following
Include any copyright notices (if applicable)
If the work itself contains any copyright notices placed there by the copyright holder, those notices must be left intact, or reproduced in a way that is reasonable to the medium in which the work is being re-published
Cite the author's name, screen name, or user ID, etc
If the work is being published on the Internet, it is nice to link that name to the person's profile page, if such a page exists
Cite the work's title or name (if applicable), if such a thing exists
If the work is being published on the Internet, it is nice to link the name or title directly to the original work
Cite the specific CC license the work is under
If the work is being published on the Internet, it is nice if the license citation links to the license on the CC website
Mention if the work is a derivative work or adaptation, in addition to the above, one needs to identify that their work is a derivative work i
, “This is a Finnish translation of [original work] by [author]
” or “Screenplay based on [original work] by [author]
”

Applicable works 

Work licensed under a Creative Commons License is governed by applicable copyright law
This allows Creative Commons licenses to be applied to all work falling under copyright, including
books, plays, movies, music, articles, photographs, blogs, and websites
Creative Commons does not recommend the use of Creative Commons licenses for software
However, application of a Creative Commons license may not modify the rights allowed by fair use or fair dealing or exert restrictions which violate copyright exceptions
Furthermore, Creative Commons Licenses are non-exclusive and non-revocable
Any work or copies of the work obtained under a Creative Commons license may continue to be used under that license
In the case of works protected by multiple Creative Common Licenses, the user may choose either
Other licenses

A number of additional licenses have been introduced, which are more specialized
Sampling licenses, with two options
Sampling Plus
parts of the work can be copied and modified for any purpose other than advertising, and the entire work can be copied for noncommercial purposes
Noncommercial Sampling Plus
the whole work or parts of the work can be copied and modified for noncommercial purposes

Retired licenses 

Due to either disuse or criticism, a number of previously offered Creative Commons licenses have since been retired, and are no longer recommended for new works
The retired licenses include all licenses lacking the Attribution element other than CC0, as well as two licenses not allowing at least non-commercial verbatim distribution worldwide
parts of the work can be used for any purpose other than advertising, but the whole work cannot be copied or modified
DevNations
a Developing Nations license, which only applies to countries deemed by the World Bank as a "non-high-income economy"
Full copyright restrictions apply to people in other countries
Public domain tools 

Besides licenses, Creative Commons also offers a way to release material into the public domain through CC0, a legal tool for waiving as many rights as legally possible, worldwide
Development of CC0 began in 2007 and the tool was released in 2009.

In 2010, Creative Commons announced its Public Domain Mark, a tool for labeling works already in the public domain
Together, CC0 and the Public Domain Mark replace the Public Domain Dedication and Certification,
 which took a U
-centric approach and co-mingled distinct operations
In 2011, Free Software Foundation added CC0 to its free software licenses, making CC0 a recommended way of dedicating software to the public domain
Partial list of projects that release contents under Creative Commons licenses 
Association for Progressive Communications (cc-by-sa)
ccMixter (mostly cc-by-nc)
Citizendium (cc-by-sa)
The Freesound Project (Sampling Plus)
Identi
ca (cc-by)
knol (mostly, cc-by-sa or cc-by-nc-sa)
Mushroom Observer (cc-by-sa or cc-by-nc-sa)
Open Game Art (CC-By and -SA 3.0 without NC, CC0)
Wikia (cc-by-sa, since June 2009)
Wikinews (cc-by)
Wikipedia (cc-by-sa, since June 2009)
Wikitravel (cc-by-sa)

See also 

 BSD license
 Copyleft
 Copyright
 Creative Commons
 Creative Commons jurisdiction ports
 Free content
 Free software license
 GNU General Public License
 Model release
Images of individuals used for advertising, and sometimes other commercial uses, may need those individuals' consent
Non-commercial educational
 Open content
 Software licensing
 Wikipedia
Text of Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License

References

External links

 Official site
 Full selection of licenses 
 Creative Commons Licenses Compatibility Wizard 
 Doctoral dissertations published under Creative Commons license 
 Citizen's guide to using Creative Commons licenses
A human readable summary of version 2.5 of the Creative Commons CC-BY-SA license
(Retrieved 2010-04-10)
Legal code of the CC-BY-SA 3.0 License
Creative Commons
Open source licenses
Free content licenses
Copyleft licensing
Computer law
Copyright licenses

de
Creative Commons#Die sechs aktuellen Lizenzen
GNU Free Documentation License (GNU FDL හෝ සරලව GFDL) යනු නිදහස් documentation සඳහා වන  copyleft license එකකි
එය designed by the Free Software Foundation (FSF) මගින් GNU Project සඳහා නිර්මාණය කරන ලද්දකි
ආශ්‍රිත 

 BSD license
 Copyleft
 Copyright
 Free software license
 GNU
 Non-commercial educational
 Open content
 Share-alike
 Software licensing

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබඳි
 GFDL නිල වශයෙන් සඳහන් පෙළ

GNU Project
Free content licenses
Free software culture and documents
Software documentation
Copyleft licensing
Kothmale

කොත්මලේ යනු කඳුකර ගම්මානයකි
එය මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑලිය පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කටය අයත් ය
දැනට තේ වගාව හා සංචාරක කර්මාන්තයට මුලිකත්වය දී ඇති මේ ගම ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් ප්‍රදේශයකි
ලංකාව නිශ්චිත ලෙසම ඉන්දියාවේ ආධිපත්‍යය මත සිය ගමන්මග සකස් කරගෙන ඇත
රාජ්‍ය පාලන ක්‍රම වල සිට සංස්කෘතිය දක්වා ද වර්තමාන දේශපාලනය තුළ ද මේ තත්වය දක්නට ලැබේ
ලංකාවේ ලිඛිත ඉතිහාසය තුළ කොත්මලේ ඇත
කොත්මලේ ලංකාවේ ඉතිහාසයට එකතු වන අවස්ථා දෙකකි
එම අවස්ථා දෙකම ස්වදේශිකයින් ඉන්දියානු ආක්‍රමණ වලින් ස්වාධීන වූ අවස්ථාවන් ය
එකක් වන්නේ කොහොඹා යක් කංකාරියයි
එයින් අදහස් වන්නේ විජය ආක්‍රමණයෙන් පසුව යළිත් වතාවක් ස්වදේශික පාලකයින් විසින් සිය බලය තහවුරු කරගැනීමයි
දෙවන අවස්ථාව දුටුගැමුණු විසින් ලංකාවේ බලය ලබාගැනීමයි
මෙම අවස්ථා දෙකේදීම කොත්මලේ තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් සිදු කර ඇත
එය ලිඛිත මුලාශ්‍ර හා ජනප්‍රවාද වල ඇත
මෙම අවස්ථා දෙකටම සම්බන්ධ ගම වන්නේ "කොටගේපිටිය" (Kotagepitiya) ගමයි
මෙම සිදුවීම් දෙක අතර පරතරය අවුරුදු සිය ගණනක් වුවද ඓතිහාසිකව ඒ සිදුවීම් දෙකම සිදුව ඇත්තේ "මාවෙල" (Mawela)  ගම මූලික කරගෙනය
මෙම සිදුවීම් ඹප්පු කිරීම සදහා වන සියළු සජීවී සාධක කොත්මලේ ඇත
නිශ්චිත ගමක් කොත්මලේ කියා නොමැති අතර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයක් හා මැතිවරණ කොට්ඨාශයක් වශයෙන් පවතී
මෙය වඩා ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ දුටුගැමුණු කුමරු වසර 20ක් සැඟව ජීවත්ව සිටි ප්‍රදේශය බවයි. අද වනි විට කොත්මලේ සිංහල , දෙමළ , මුස්ලිම් යන ජාතිකත්වයන් 3 ම වාසය කරයි
ප්‍රධාන පාසල වන්නේ හැදුණුවැව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයයි
ඊට අමතරව පාසල් 70 කට අධික ප්‍රමාණයක් කොත්මලේ ඇත
වර්තමානය වන විට පොලිස් ස්ථානයක්, රෝහලක් හා අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සෑහෙන ප්‍රමාණයක් ඇත
කොත්මලේ ඓතිහාසික ප්‍රෙද්ශයකි
එහි ඓතිහාසිකත්වය ලංකා ඉතිහාසය පුරා ලියැවි ඇත
දුටුගැමුණු රජු සැගව ජීවත් වූ ප්‍රදේශය අද කොටගේපිටිය වශයෙන් ජනප්‍රවාද හා පුරාවිද්‍යාත්මකව ඔප්පු වේ
ඒ සදහා වන වෙනත් අදහස් ද ඇත
එම අදහස් ඇතිව තිබෙන්නේ මහනුවර යුගයේ යළිත් වතාවක් දෙමළ (ඉන්දියානු) රජවරුන් විසින් ඇති කරන ලද ක්‍රියාකාරිත්වයන් නිසාය
එය කොත්මලේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ ඇති පැරණිතම ගම වශයෙන් හඳුනාගැනේ
කොත්මලේ ඓතිහාසික වන්නේ දුටුගැමුණු රජුට පෙර සිටය
යක්ෂ ගෝත්‍රිකයින්ගේ ගම්මානයක් වූ මෙම කලාපය පඩුවස් දෙව් රජුගේ කාලය දක්වා දිව යයි
පඩුවස්දෙව් රජුගේ දෝසය නැති කිරීම සදහා ආරම්භ කරන ලද කොහොඹා යක් කංකාරියේ සඳහන් වන "මලය" රට මේ කොත්මලයයි
දිවිදෝසය සදහා වන කංකාරිය සිදු කරන ලද්දේ කොත්මලේ දැනට "මාවෙල" නැමති ගමේ සිට පැමිණි යක්ෂ ගෝත්‍රිකයින් විසිනි
මෙම දිවිදෝසය මගින් සංකේතවත් කරනු ලබන්නේ විජය විසින් සිදු කරන ලද ඉන්දියානු ආක්‍රමණයයි
නැවත වතාවක් ස්වදේශිකයින් සදහා රට පාලන බලය අත් කරදීම සදහා සමස්ත රටේම ස්වදේශික ගෝත්‍රිකයින් විසින් බලවත් ක්‍රියාකාරකම් මාලාවක් සිදු කරන ලදී
එහි එක් අවස්ථාවක් වන්නේ කොහොඹා යක් කංකාරිය යි
එය ශාන්තිකර්මයක් බවට පත්වන්නේ පසුකාලීනවය
එම කංකාරියෙන් පසුව පඩුවස්දෙව් රජුගේ හිස් පළඳනාවක් කොත්මලේ ජනයාට තෑගි ලැබුණි
(මේ සදහා ජනප්‍රවාද ඇත) එය තවමත් මාවෙල රාජකාරි කරන්නන් විසින් වසරකට වරක් මොරපේ කතරගම දේවාලයේ වඩම්මනු ලබයි
පණ්ඩුකාභය රජු රාජාභිෂේකයට සූදානම් කරනු ලබන ක්‍රියාවලියේ පූර්ව සූදානම (පරම්පරාවකට පෙර)  කොහොඹා යක් කංකාරියෙන් සිදු කරන ලදී
කොත්මලේ දෙවන වර ලංකා ඉතිහාසයේ ලියැවෙන්නේ දුටුගැමුණු කුමරු වසර 20කටත් වඩා කාලයක් සැගව ජීවත් වූ ගම වශයෙනි
සැඟව සිටි ස්ථානය සීහල පේලි ගෙදර යි
එය මාවෙල බටහිර (https
com/maps/search/Mawela+kothmale/@7.0708315,80.6327318,16.5z/data=
4m2
2m1
6e1) රජ පිහිල්ල නැමැති ස්ථානයෙන් මීටර් 200ක් ආසන්නයේ පිහිටා ඇත
දුටුගැමුණු ගේ මැදිහත්වීම් ඇති රණමුන පිහිල්ල, දෙස්සහිටිය, අඹහිටිය, රජතලාවෙල, රජ ඇල, මඩමේ ගෙදර, හක්මඩ ගල, පට්ටියකුඹුර, ගලපිටගල, යන සියළු ස්ථාන කිලෝමීටරයක රවුමක පිහිටා ඇත
(මෙම සියළු ස්ථාන සදහා වන ජනප්‍රවාද හා ජනකථා මෙන්ම සජීවී වාසගම් මාවෙල ඇත
)  ඔහු විසින් ගණුදෙනු කරන ලද පුසුල්පිටිය පන්සල හා මාවෙල ගම අතර ඇත්තේ ඉතා කෙලින් වන පිහිටීමකි
ඔහු උදැල්ල තනාගත් කිරිවනාගොඩ කම්මල් ගම (ප්‍රධාන ගම්මානය නවංගම) පිහිටා ඇත්තේ ද මාවෙල ගමේ කොටසක් වශයෙන් කිලෝමීටරයක් තුළ ය
දුටුගැමුණු විසින් ආරක්ෂාව පතා පැමිණියේ කොත්මලේ පැරණි යක්ෂ ගෝත්‍රික ගමකටය
දුටුගැමුණු ගේ මව අයත් වන නාග ගෝත්‍රිකයින් ද මේ ගම්මානයේ අතීතයේ වාසය කර ඇත
(ගොඩවැසි නාගයින් ජීවත් වූ කොටස මේ වන විට කොත්මලේ ජලාශයෙන් වැසී ඇත
"නයින් කෙලිනා තොට" මෙහි එක් ස්ථානයකි
ගැමුණු කුමරුගේ බිරිඳ වූයේ "කළූ" නැමැති ස්වදේශික ස්ත්‍රියකි
ඇය පාවිච්චි කල ළිඳ මෑතක දී වසා දමා ඇත
ඒ වන විටත් එයට කියා ඇත්තේ "කළුගෙ ළිඳ" කියාය
කළු සිටින අතරතුර ගැමුණු කුමරු නාග කන්‍යාවක් සමග ද ආදර සම්බන්ධයක් තිබී ඇත
(අනුරාධපුරයේ දී තිබූ සම්බන්ධතාවය නොවේ)

වර්තමාන කොත්මලේ කෝරළ සහ ග්‍රාම නිලධාරි වසම් 

පල්ලෙපනේ කෝරලය
		
1 456       මාවෙල නැගෙනහිර

2 456A     නව කඩදොර

3 456B     මාවල බටහිර

4 456C    මාවෙල කන්ද

5 456D    නව මොරපේ

6 456E    රජඇල

7 457      මාස්වෙල

8 458      රන්වන්තලාව

9 459      කඩදොර

10 459A   කොටගේපිටිය දකුණ

11 459B   කොටගේපිටිය උතුර

12459C    නයාපාන

තිස්පනේ කෝරලය

13460      හපුගස්තලාව

14460A    දොරුවාදෙණිය

15460B    කොළපතන

16460C    රුවන්පුර

17460D    දඹගොල්ල

18460E    කළුදෑමඩ

19460F    මල්ලන්ද

20460G    කැටඹුලාව

21460H    හුණුගල්ඔය

22460I     තෙලිස්සාගල

23460J    ඉහල ගොරකඔය

24460K    පොල්වතුර

25460L    පහළ ගොරකඔය

26460M   කුවීන්ස්බේරි

27461      හරංගල

28461A    හරංගල දකුණ

29461B    කිරිමැටියාව

30461C    හල්ගොල්ල

31461D    වැරැල්ලපතන

32462A     තිස්පනේ කන්ද

33462B     ගොඩමඩිත්ත

34462C     කටුගොල්ල

35463        වටද්දර 

මැදපනේ කෝරලය

36464        නවංගම

37465        කලපිටිය නැගෙනහිර

38465A      හැදුණුවැව

39465B      රොජසන්ගම උතුර

40465C      කලපිටිය බටහිර

41465C      රොජසන්ගම දකුණ

42465E      වෑතලාව

43465F      කොත්තුණුගොඩ

44465G     වීරසේකරපුර

45465H     දොඹගස්තලාව

46466        මෑතගම

47466A     මල්දෙනිය

48466B     කටාරන්දෙන

49467        රාවණාගොඩ නැගෙනහිර

50467A      විජයබාහුකන්ද

51467B      බෙරමාන

52467C      බෙරමාන දකුණ

53467D      බෙරමාන උතුර

54467E      රාවණාගොඩ බටහිර

55467F      උඩගම

56467G     වීරපුර 

උඩපනේ කෝරලය

57468       මඩකුඹුර

58468A     කඩදොරපිටිය

59468B     දුණුකේදෙණිය

60468C     පූඩළුඔය දකුණ

61468D     බෝගහවෙල

62468E     පූඩළුඔය උතුර

63468F     කරගහයටතැන්න

64468G    කොස්ගහපතන

65468H    හාල්පොල

66468I      කිකිළියාමාන

67468J     ෂීන්ගම

68468K    උතුරු මැදකුඹුර

69468L     ඩන්සින්න වත්ත

70468M    ෂින්වත්ත

71469       කුඹල්ඔළුව

72469A     එගොඩවෙල

73469B     කිරිදිවෙල

74469C     මැදකන්ද

75470        නියම්ගම්දොර
රම්බොඩ කෝරලය

76470A      අඹතලාව

77471A      සංගිලිපාලම

78472        රම්බොඩගම

79472A      මල්හෑව

80473        පනම්ගම්මන

81473A      දෙළුන්තලාමඩ

82473B      වැවහින්න

83473C      ගොඹුරුඔය

84474        රම්බොඩ

85474A      කරගස්තලාව

86474B      කුඩාඔය

87474C      පලාගොල්ල

88474D      හෙල්සිරිගම

89474E      කටුකිතුල

90474F      ඩෙල්ටා ගැමුණුපුර

91474G      කොත්මල්ගම

92474H      සමන්එළිය

93474I        ලබුකැලේ

94474J       හෙල්බොඩ

95474L       වෙදමුල්ල

96474M      ප්‍රොටොෆ්ට්
බ්ලූටූත්  යනු ස්ථාවර සහ ජංගම උපාංග මගින් කෙටි පරතරයක් අතර දත්ත මාරු   කිරීම (කෙටි තරංග ආයාම රේඩියෝ සම්ප්‍රේෂණ භාවිතයෙන්) සදහා ඉහල   අදියරකින් යුත් ආරක්ෂාවක් සමග ස්‍වකීය ප්‍රදේශ ජාල (PANs) නිර්මාණය කිරීම සදහා වූ හිමිකාර විවෘත නිස්තර තාක්ෂණික ප්‍රමිතියකි
භාවිතය 

Bluetooth is a standard wire-replacement communications protocol primarily designed for low power consumption, with a short range (power-class-dependent, but effective ranges vary in practice
see table below) based on low-cost transceiver microchips in each device
Because the devices use a radio (broadcast) communications system, they do not have to be in visual line of sight of each other, however a quasi optical wireless path must be viable
The effective range varies due to propagation conditions, material coverage, production sample variations, antenna configurations and battery conditions
In most cases the effective range of class 2 devices is extended if they connect to a class 1 transceiver, compared to a pure class 2 network
This is accomplished by the higher sensitivity and transmission power of Class 1 devices
While the Bluetooth Core Specification does mandate minimums for range, the range of the technology is application specific and is not limited
Manufacturers may tune their implementations to the range needed to support individual use cases
මේවාද බලන්න 

Bluesniping
BlueSoleil - හිමිකාර එලවන
Continua Health Alliance
DASH7
Java APIs for Bluetooth
Near Field Communication
Tethering
ZigBee - low power lightweight wireless protocol in the ISM band
විමර්ශණ

බාහිර සැබැදි 
නිල වෙබ් අඩවිය

 
ජාලකරණ ප්‍රමිති
නිස්තර
සමනලවැව වේල්ල යනු ප්‍රාථමික වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජලවිදුලි බල නිෂ්පාදනය සඳහා භාවිතා කෙරෙන වේල්ලකි
1992දී අධිකාරිය ලත් සමනලවැව ව්‍යාපෘතිය, රටෙහි දෙවන-විශාලතම ජලවිදුලි ව්‍යාපෘතිය වන අතර, වසරකට ශක්තිය 405 GWh ක් නිෂ්පාදනය කරයි
එය තනන ලද්දේ  ජපානය සහ එක්සත් රාජධානිය වෙතින් ලද මූල්‍ය ආධාර උපයෝගී කොට ගෙනය
දකුණු ඉවුරේ හටගත් විශාල ජල කාන්දුවක් හේතුවෙන් මෙය ඉමහත් කතාබහට ලක්විය
කාන්දුව පැවතියද, ජව නිෂ්පාදනය සැලසුම් පරිදී දිගටම සිදුකෙරෙන අතර, කාන්දුවෙන් නිකුත් වන ජලය, යටි-ගං ප්‍රදේශයන්හී කෘෂිකර්ම කටයුතු සඳහා ජලාශය විසින් නිකුත් කිරීමට නියමිත ජල ප්‍රමාණයෙන් තුනෙන් දෙකක් සපයයි
පිහිටීම 
සමනලවැව වේල්ල පිහිටා ඇත්තේ  උඩ වලවේ  ද්‍රෝණියෙහිය
එය තැනුවේ  වලවේ ගඟ සහ බෙලිහුල් ඔය එක්‍රැස් වන දෙමෝය පිහිටි, මධ්‍යන්‍ය මුහුදු මට්ටමෙහි සිට  උසින් පිහිටි ස්ථානයකය
එය පිහිටා ඇත්තේ බලන්ගොඩ නගරයට සමීපයෙහි වන අතර  අගනුවර වන කොළඹ සිට  දුරින් වෙයි
ව්‍යාපෘති සරියෙහි භූමිය චූර්ණමූලක වෙයි
මෙයද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ ජල වේලි
 ශ්‍රී ලංකාවේ බලාගාර ලැයිස්තුව

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලවිදුලි බලාගාර
ශ්‍රී ලංකාවේ වේලි
ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ගොඩනැගිලි සහ නිර්මිති
කෑගල්ල දිස්ති‍්‍රක්කයේ පිහිටා ඇති බෝගල පතල ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම මිනිරන් පතල වශයෙන් සැලකෙයි
එහි වැඩ කටයුතු 1847 වර්ෂයේ ආරම්භ කොට තිබේ
මීටර් 275 ක පමණ ගැඹුරකින් යුතු බෝගල පතල, ගැඹුර අතින් මුහුදු මට්ටමද පසු කොට තිබෙන බැව් සඳහන්ය
19 වන සියවසේ මුල් සමය තුල බෝගල කදුගැටයෙන් මිනිරන් ඉල්ලම් මතුවීමත් සමග මෙම ප්‍රදේශයේ මිනිරන් කැණීම් කර්මාන්තය ආරම්භ වූ බව පැවසෙයි
එතැන් පටන් කැණීම් සිදුකෙරුණු බෝගල පතල 1972 වසරේදී රජයට පවරා ගැනුණු අතර, එය රාජ්‍ය මිනිරන් සංස්ථාව යටතේ පාලනය කෙරුණි
පසුව රාජ්‍ය මිනිරන් සංස්ථාව, රාජ්‍ය පතල් හා ඛනිජ සංවර්ධන සංස්ථාව බවට පත්වූ අතර, 2000 වසරේදී එවක පාලන රජය විසින් සිදුකල රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රතිව්‍යුවහගත කිරීම යටතේ එය පුද්ගලික අංශයට පවරා දෙන ලදී
ආශ්‍රිත

කෑගල්ල
මිනිරන්
මොනොසැකරයිඩ යනු, අඩු අණුක භාරයක් සහිත සරලත ම කාබෝහයිඩ්‍රේට වර්ගය යි
මොනොසැකරයිඩ කාබෝහයිඩ්‍රේටවල තැනුම් ඒකකය යි
එය තනි අණුවකි
තවදුරටත් ජලවිච්ඡේදනය කළ නොහැක
C, H, O වලින් සමන්විත ය
විද්‍යාගාරයේදී ෆේලිං හා බෙනඩික්ට් පරීක්‍ෂාව මගින් මොනොසැකරයිඩ හඳුනා ගැනේ
මූලික ලක්‍ෂණ
 සීනි වර්ග ය
ජල ද්‍රාව්‍ය යි
ඔක්සිහාරක ය
ස‍්ඵටිකීකරණය වේ
මොනොසැකරයිඩ වර්ග

ට්‍රයෝස - C3H6O3
කුඩා ම මොනොසැකරයිඩ වර්ගය යි
සෛලීය ශ්වසනයේදී හා ප්‍රභාසංස්ලේෂණයේදී වැදගත් වන අතරමැදි සංයෝගයකි
ග්ලිසරැල්ඩිහයිඩ්
 ග්ලිසරොල්

ටෙට්‍රෝස - C4H8O4
සූන්‍යෂ්ටික සෛල තුල නොපවතී
ප්‍රධාන වශයෙන් ම බැක්ටීරියා තුල අඩංගුය
එරිත්‍රෝස්

පෙන්ටෝස - C5H10O5
සෛලයකට අත්‍යවශ්‍ය න්‍යෂ්ටික අම්ල තැනීමෙහිලා රයිබෝස් හා ඩීඔක්සිරයිබෝස් වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කරයි
රයිබෝස්
 ඩීඔක්සිරයිබෝස්

හෙක්සෝස - C6H12O6
සමායවික ව්‍යුහයන් පවතී
දාමීය අණු චක්‍රාකාරව සැකසී ස්ථායි, වෘත්තාකාර ස‍්වරූපයක් ගනී
ග්ලූකෝස්

ෆෘක්ටෝස්
ගැලැක්ටෝස්
මැනෝස

හෙප්ටෝස් - C7H14O7 
කාබන් පරමාණු (C) 7,හයිඩ්‍රජන් පරමාණු (H) 14 හා ඔක්සිජන් පරමාණු (O) 7 ලෙස සංයොජිත මොනොසැකරයිඩ ආකාරයයි
මෙය (CH2O)7 ලෙසින්ද දැක්විය හැක
මැනෝහෙප්ටියුලෝස්                    

මොනොසැකරයිඩ ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් 3 කි
1)ග්ලූකෝස් 
2)පෘක්ටෝස්
3)ගැලැක්ටෝස්  වේ
ග්ලූකෝස් 
ග්ලූකෝස් වනාහි සරල සීනි ලෙස හදුන්වනු ලබන සරලම සංඝටකයකි
මේවා ජීවී රුධිරය ට අවශෝෂණය වේ
ග්ලූකෝස් = C6 H12 O6
පවතින ස්ථාන - ඉදුණු පලතුරු ,මී පැණි
ඩයිසැකරයිඩයක් හෝ බයොසයක් යනු මොනොසැකරයිඩ දෙකක් සංඝනන ප්‍රතික්‍රියාවකට භාජනය වීමෙන් ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩවලින් පමණක් ජලය වැනි කුඩා අණුවක් බැහැරීම නිසා සැදෙන  කාබොහයිඩ්රේටයයි
මොනොසැකරයිඩ ලෙසින්ම, ඩයිසැකරයිඩද ජලයේ දිය කළ විට ජලීය ද්‍රාවණයක් තනයි
වඩාත් ප්‍රචලිත ලෙසින් දන්නා නිදසුනක් වන්නේ සුක්රෝස් වන අතර, අනෙක ලැක්ටෝස් වෙයි
'ඩයිසැකරයිඩ' යනු කාබොහයිඩ්රේටයන්හී  රසායනික කාණ්ඩ සතර අතුරින් එකකි (මොනොසැකරයිඩ, ඩයිසැකරයිඩ, ඔලිගොසැකරයිඩ, හා පොලිසැකරයිඩ)
ඩයිසැකරයිඩ ජලවිච්ඡේදනය
ජලවිච්ඡේදනය එන්සයිම හෝ තනුක අම්ලයක් හා ක්‍ෂාර භාවිතයෙන් සිදුකළ හැක
මෙහිදී  1-4 ග්ලයිකොසිඩික බන්ධනය බිඳ වැටෙන අතර ජල අණුවක ඇති -H හා -OH කාණ්ඩ නැවත ඒ ඒ මොනොසැකරයිඩයට එක්වේ
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 

කාබොහයිඩ්රේට රසායන විද්‍යාව

ජීව රසායන විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
සංඛ්‍යාංක සම්ප්‍රේෂණයේදී, බීටු දෝෂ සංඛ්‍යාව යනු  සන්නිවේදන නාලිකාවක් ඔස්සේ දත්ත ප්‍රවාහයක් යැවුනු පසුව ප්‍රතිග්‍රාහණය වන  බීටු අතුරින්,  ඝෝෂාව, නිරෝධනය, කුරූපණය හෝ  බීටු සමමුහූර්තකරණ දෝෂ නිසාවෙන් විවිර්තනය වන්නාවූ බීටු සංඛ්‍යාව වෙයි
බීටු දෝෂ අනුපාතිකය (BER) යනු අධ්‍යයනයට ලක් වූ කාල පරාසයකදී ඇතිවූ බීටු දෝෂ සංඛ්‍යාව,  සමර්පිත මුළු   බිට් ගණනින් බෙදූ විට ලැබෙන සංඛ්‍යාවයි. BER යනු ඒකක විරහිත කාර්යසාධන මිම්මක් වන අතර බොහෝවිට ප්‍රතිශතයක් ලෙසින් දැක්වේ
බීටු දෝෂ සම්භාව්‍යතාවය pe යනු  BER හී ඇවෙක්සුම් අගය වෙයි
BER අගය, බීටු දෝෂ සම්භාව්‍යතාවයෙහි ආසන්න නිමානයක් (ඇස්තමේන්තුවක්) ලෙසින් සැලකිය හැක
දිගු කාල පරාසයක් තුලදී හා ඉහල බීටු දෝෂ සංඛ්‍යාවක් සඳහා මෙම නිමානය නිරවද්‍ය අගයක් ලබා දෙයි
නිදසුන
නිදසුනක් ලෙසින්, පහත බීටු අනුක්‍රමය සම්ප්‍රේෂණය කෙරුණේ යැයි උපකල්පනය කරන්න
0 1 1 0 0 0 1 0 1 1,

පහත බීටු අනුක්‍රමය ප්‍රතිග්‍රහණය වූයේ යැයි උපකල්පනය කරන්න
0 0 1 0 1 0 1 0 0 1,

මෙම අවස්ථාවෙහිදී බීටු දෝෂ සංඛ්‍යාව (යටින් ඉරි ඇඳි බීටු ගණන) 3 කි
BER වන්නේ සාවද්‍ය බීටු 3 සමර්පිත බීටු ගණන වන 10 න් බෙදූ විට ලැබෙන සංඛ්‍යාව වන අතර, මෙනයින් BER වන්න් 0.3 හෝ 30% කි
පැකට්ටු දෝෂ අනුපාතිකය 
පැකට්ටු දෝෂ අනුපාතිකය (PER) (නැතහොත් සංකේත හෝ කට්ටි දෝෂ අනුපාතිකය) යනු සාවද්‍ය ලෙසින් සමර්පිත දත්ත පැකට්ටු (ආදි ලෙසින්
) ගණන සමර්පිත පැකට් ගණනෙන් බෙදූ විට ලැබෙන සංඛ්‍යාවය
එහි එක් බීට්ටුවක් හෝ සාවද්‍ය නම්,  පැකට්ටුවක් සාවද්‍ය ලෙසින් සැලකෙයි
PERහි ඇවෙක්සුම් අගය දැක්වෙන්නේ පැකට් දෝෂ සම්භාව්‍යතාවය pp ලෙසින් වන අතර, N  බීටු ගණනක දත්ත පැකට් දිගක් සඳහා එය පහත පරිදී දැක්විය හැක
,

මෙහිදී බීටු දෝෂ එකිනෙකින් ස්වායත්ත බවට උපකල්පනය කෙරෙයි
කුඩා බීටු දෝෂ සම්භාව්‍යතාවන් සඳහා මෙය දළ වශයෙන් පහත පරිදී වෙයි
BER කෙරෙහි බලපාන සාධක
සන්නිවේදන පද්ධතියකප්‍රතිග්‍රාහකය දිසාවෙහි BER වෙත බලපැම් ඇති කරන්නේ,  සම්ප්‍රේෂණ නාලිකාවේ ඝෝෂාව, නිරෝධනය, කුරූපණය,  බීටු සමමුහූර්තකරණ ගැටළු, භායනය, නොරැහැන් බහුපථ මැලයීම, ආදිය විය හැකිය
මෙයද බලන්න
 නිපාත දේෂය
 දෝෂීය තත්පරය
 විටර්බි දෝෂ අනුපාතිකය

ආශ්‍රිත

අනුපාතිකයන්
දත්ත සම්ප්‍රේෂණය
දෝෂ මැනුම්
ලිව්රෝ නවීන අංග වලින් සමන්විත අංග සම්පූර්ණ පුස්තකාල මෘදුකාංගයකි
පුස්තකාල පොත්පත්, සාමාජිකයින් සහ පුස්තකාලයට අදාල තොරතුරු පරිගණක ගත කිරීමට භාවිතා කරයි
විශේෂාංග 

දත්ත ප්‍රවිශ්ඨ කිරීමේදී සිංහල දෙමළ යුනිකේත සඳහා පූර්ණ සහාය
මෙනිසාම සිංහල කෘතීන් හා දෙමළ භාෂා කෘතීන් එම භාෂාවෙන්ම ඇතුළත් කළ හැකිය
(ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝවිට පුස්තකාල දත්ත ඇතුළත් කරනුයේ Transliteration යොදා ගනී මෙනිසා ම දත්ත ඇතුළත් කිරීමේදී බොහෝ වැරදි සිදුවේ මෙම වරද මෙමගින් නිරාකරන‍ය වේ
සිංහල හා දෙමළ භාෂාවෙන් ඇතුළත් කළ දත්ත එම භාෂාවන්ගෙන්ම සෙවීමේ හැකියාව ඇත
)
දැනට භාවිතයේ ඇති පුස්තකාල මාදුකාංග දත්ත මෙම මෘදුකාංගය තුළට ලබා ගැනීමමේ ඇති හැකියාව. පුස්තකාලය තුල ඇති පොත් පිලිබඳ සුචිකරනයේදී තොරතුරු බොහෝවිට WinISIS මෘදුකාංගය භාවි‍තයෙන් ඇතුළත් කොට ඇත
යම් ලෙසකින් WinISIS මගින් දත්ත ඇතුළත් කොට ඇත්කනම් එම දත්ත සියල්ල අලුතින් එක් කිරීමකින් තොරව මෙම මෘදුකාංගය තුළට ආයාත කරගැනීමේ හැකියාවෙන් යුක්තය
මෙම මෘදුකාංගය වෙබ් තාක්ෂණය මත පදනම්ව ක්‍රියාත්මක වේ
කිසිදු ලෙසකින් මෙම මෘදුකාංගය ක්‍රියාත්මක වීම සඳහා අන්තර් ජාලය පරිගණකයේ තිබීම අනිවාර්යය නොවේ
නමුත් මෙම මෘදුකාංගය ක්‍රියාත්මක වනුයේ වෙබ් තාක්ෂණය යොදාගෙනය
Linux, Windows and MacOS මෙහෙයුම් පද්ධති වල මෙම මෘදුකාංග ස්ථාපිත කළ හැකි අතර  ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ඉතාමත් සාර්ථක පහසුකම් ‍ඇතුව ක්‍රියාත්මක වේ
MARC21 සහ UNIMARC වැනි අන්තර්ජාතික සම්මත දත්ත පදනම් ආකෘතියක් මෙම මෘදුකාංගය විසින් භාවිත කරන බැවින් පුස්තකාල පුස්තකාල අතර දත්ත පදනම් හුවමාරුව අන්තර්ජාතිකවද කළ හැකි වීම
එක් පුස්තකාලයක යම් කෘතියක තොරතුරු ඇතුළත් කොට ඇත්නම් එම කෘතිය පිළිබඳ තොරතුරු අලුතින් ඇතුලත් කිරීමෙන් තොරව z39.50 පහසුකම ඔස්සේ මෙම මෘදුකාංගය භාවිත කරන පුස්තකාල දත්ත පදනම වෙත ලබාගැනීමේ පහසුකම මෙහි ඇතුලත්ය
මෙහිදී අලුතින්ම කෘතීන් පරිගණකයට ඇතුලත් කිරීමේ අවශ්‍යථාවයක් ඇති නොවන බැවින් අඩු ආයාසයකින් මෙම දත්ත ගබඩා කොට ගත හැකිය
මාර්ගගත මහජන ප්‍රවේශ සුචිය
Online Public Access Catalog (පුස්තකයන්ට පුස්තකාල ද්‍රව්‍ය සොයාගැනීමට පහුසුකම් ඇති හා පුස්තකාල ද්‍රව්‍ය වෙන්කරගැනීමේ හැකියාව ඇති අතුරු මුහුණත) පරිශීලකයින්ට තමන් කැමති ස්ථානයක සිට අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පුස්තකාල පොත් පිළිබඳ තොරතුරු සෙවිය හැකිවීම මෙමගින් ලැබේ
යම් ලෙසකින් යම් කෘතියක් ‍අදාල පුස්තකාලය තුළ නොමැතිනම් එම පාඨකයාට එම කෘතිය පුස්තකාලය වෙත ලබාගන්නා ලෙස ඉල්ලීමක් කල හැකි අතරම මෙම ඉල්ලීම පුස්තකාලාධීපති වෙත ලැබේ
ලිව්රෝ වැඩසටහන වෙත ඇතුළත් කරනු ලබන කෘතීන්ට අදාල පොත් කවර රූප ඇමසන් හා ගූගල් වෙතින් ලබා ගැනීම
මෙනිසාම කිසිදු ලෙසකින් පොත් කවර වැඩසටනට වෙනමම ක්‍රියාවලියක් ලෙස ඇතුළත් කළ යුතු නොවේ
ඊමේල් මගින් පොත් ලබා ගන්නා හට ලබාගත් පොත් හා එම පොත් නැවත භාරදිය යුතු දින හා වෙනත් තොතුරු ආදිය ඊමේල් පනිවිඩ මගින් දැනගැනීමට සැලැස්වීම
පෙර ඇණවුම් පිළිබඳ sms මගින් දැනුම් දීම
පුස්තකාල පාලනය හා කලමණාකරනය සඳහා පූර්ණ සහය
පුස්තකාලය වෙත පොත් ලබාගැනීම් හා එම පොත් නිකුත් කිරීම එකම‍ මොහොතක කිරීමේ හැකියාව.
පුස්තකාල සම්පත් කළමනාකරණය අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධව හා විසන්ධව කල හැකිවීම
ඔබේම බාර්කෝඩ් සැකසීමට හැකිවීම
විවිධවූ ආකාරයන්ගෙන් බාර්කෝඩ් සකසා ගැනීමේ හැකියාව මෙය සතුය
මෙහිදී ඔබට රිසි පරිදි මෙහි වෙනස්කම් කළ හැකිවේ
පුස්තකාලය වෙත ලබාගත් නව කෘතින් පිළිබඳ තොරතුරු RSS මගින් දැනගත හැකිවීම
අලුතින් මිළදී ගත් කෘතින් කවරක්ද යන්න ‍දැනගත හැකිවීම මගින් පාථකයන් කියවීමට පෙළබවීමට වර්ථනය කිරීමට හේතුවේ
කාණ්ඩ වශයෙන් නිකුත්වන වාර සඟරා,  පුවත්පත් කළමණාකරණයට පහසුව.
පොත් පත් අලුතින් මිළදී ගැනීමේදී සඳහා සරල හා පාථක අවශ්‍යථා හදුනාගත හැකි පහසුකම් වලින් සමන්විත අංග සම්පූර්ණ පහසුකම
සෑම පරිශීලකයෙකුටම පහසුවන පරිදි සැකසූ සෙවීම් අතුරුමුහුණත
පුස්තකාල සතු සියලු පොත් පත් හා වාර සඟරා ඉතා පහසුවෙන් සොයාගත හැකි පහසුකම් වලින් යුත් අංග සම්පූර්ණ  පරිශීලක සෙවුම් අතුරු මුහුණතකින් මෙය සමන්විත වේ
සාමාන්‍ය හා  විශේෂ පුස්තකාල සඳහාම සැකසූ මොඩියුලයන්
පුස්තකාල ලිපි ලිපි ලේඛන හෝ විද්‍යුත් මාධ්‍ය කලමනාකරණයට භාවිතා කල හැකිවීම

බාහිර ලිපි සහ තොරතුරු 
 නිල වෙබ් අඩවිය
දත්ත සම්ප්‍රේෂණය, සංඛ්‍යාංක සම්ප්‍රේෂණය, හෝ  සංඛ්‍යාංක සන්නිවේදනය යනු ලක්ෂ්‍යයෙන්-ලක්ෂ්‍යයට හෝ ලක්ෂ්‍යයෙන්-බහු ලක්ෂ්‍යයන්ට සන්නිවේදනය සිදුකරන නාලිකාවක් ඔස්සේ භෞතික වශයෙන් දත්ත ( සංඛ්‍යාංක දත්ත ප්‍රවාහයක්) මාරුවකි
එවැනි නාලිකා පිළිබඳ නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැක්කේ තඹ කම්බි, ප්‍රකාශ තන්තු, නොරැහැන් සන්නිවේදන නාලිකා, සහ ආචයන මාධ්‍ය වෙති
මෙම දත්ත නිරූපණය කෙරුමට විද්‍යුත් වෝල්ටීයතාවයක්, රේඩියෝ තරංගයක්, සුක්ෂ්ම තරංගයක්, හෝ අධෝරක්ත සංඥාවක් වැනි විද්‍යුත් චුම්බක සංඥාවක් භාවිත කළ හැක
ප්‍රතිසම සන්නිවේදනයේදී සිදුවන්නේ අඛණ්ඩව වෙනස්වන තොරතුරු  සංඥාවක් සමර්පණය කිරීම වන අතර, සංඛ්‍යාංක සන්නිවේදනයේදී සිදුවන්නේ වියුත පණිවුඩ සමර්පණයයි
මෙම පණිවුඩ නිරූපණය කෙරුම සඳහා එක්කෝ  මඟ කේතයක් අනුසාරයෙන් ස්පන්දන අනුක්‍රමයක් (පාදම් කලාප සන්නිවේදනය) හෝ, සංඛ්‍යාංක මූර්ජන ක්‍රමයක් භාවිතා කරමින් නිමැවෙන අඛණ්ඩව වෙනස්වන තරංග හැඩයන් සීමිත ගොන්නක් (ගිලිහුම් කලාප සන්නිවේදනය) හෝ භාවිතා කල හැක
ගිලිහුම් කලාප මූර්ජනය හා අනුරූප විමූර්ජනය (අනනාවරණය ලෙසින්ද හැඳින්වේ) සිදුකෙරෙන්නේ  මෝඩම උපකරණ අනුසාරයෙනි
සංඛ්‍යාංක සංඥාවක වඩාත්ම සුලභ අර්ථදැක්වීම අනුව, බීටු-ප්‍රවාහ නිරූපණය කරන පාදම් කලාප සහ ගිලිහුම් කලාප සංඥා දෙවගයම සංඛ්‍යාංක සන්නිවේදනය ලෙසින් සැලකෙන අතර, විකල්ප අර්ථදැක්වීමක් ප්‍රකාර පාදම් කලාපය පමණක් සංඛ්‍යාංක ලෙසින් සැලකෙන අතර සංඛාංක දත්තයන්හී ගිලිහුම් කලාප සම්ප්‍රේෂණය සැලකෙන්නේ  සංඛ්‍යාංක සිට ප්‍රතිසම පරිවර්තනයෙහි ආකාරයක් ලෙසිනි
සම්ප්‍රේෂණය කෙරෙන දත්ත,  නිදසුනක් ලෙසින් පරිගණකයකින් හෝ යතුරුපුවරුවකින් වැනි දත්ත මූලාශ්‍රයකින්  උපදවෙන  සංඛ්‍යාංක පණිවුඩයක් විය හැක
එලෙසම එය  නිදසුනක් ලෙසින් ස්පන්ද-කේත මූර්ජනය (PCM) භාවිතයෙන් හෝ  වඩාත් ප්‍රගත ප්‍රභව කේතකරණය (ප්‍රතිසම-සිට-සංඛ්‍යාංක පරිවර්තනය සහ දත්ත සම්පීඩනය) පරිපාටීන් අනුසාරයෙන් හෝ  දත්ත ප්‍රවාහයක් බවට සංඛ්‍යාංකකරණය කල දුරකතන ඇමතුමක් හෝ සදෘශ්‍ය සංඥාවක් හෝ වැනි ප්‍රතිසම සංඥාවක් වුව හෝ විය හැක
මෙම ප්‍රභව කේතකරණය සහ විසංකේතීකරණය සිදුකෙරෙන්නේ කොඩෙක් උපකරණ විසිනි
මූලාශ්‍ර

 
පරිගණක ජාලකරණය
Mass media technology
Telecommunications
මන්නාරම දිස්ත්‍රික්කය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු  පළාතේ පිහිටා ඇති දිස්ත්‍රික්කයකි
දිස්ත්‍රික්කයේ සම්පූර්ණ භූමි වර්ගප්‍රමාණය වර්ග කිමී 1,996  ක් වන අතර සම්පූර්ණ ජනගහණය ( 2012 දි ) 99,051 ක් විය