Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
dermatology	cell physiology	 

පද්ධති වශයෙන් ඇති බෙදීම් සමහර විට නියමයක් වේ
බොහෝ ශරීරාංග එක් පද්ධතියකට වඩා අයත් වේ
මෙම පද්ධති කෘත්‍ය අනුව කළල උපත හා අනෙකුත් ක්‍රම අනුව වර්ග කළ යුතුය
විශේෂයෙන් ස්නායු අන්ත්‍යසාවී පද්ධතිය, ස්නායු හා අග්න්‍යස්‍රාවී පද්ධතිය අතර සංකීර්ණ අන්තර් ක්‍රියා (ශාරීරික කායික විද්‍යාව පවත්වාගන්නා) ඇත
තවදුරටත් කායික විද්‍යාවේ බොහෝ පැතිකඩ ඉන්ද්‍රී පද්ධති වර්ගීකරණය මෙන් ලෙහෙසි නැත
රෝගවලදි කායික විද්‍යාව වෙනස වන්නේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳ අධ්‍යයනය ව්‍යාධි කායික විද්‍යාවයි.

බාහිර සබැඳි

 Human Physiology textbook at Wikibooks
 Overview  at Medical College of Georgia

ජීව විද්‍යාව
'ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය යනු රෝග වලින්  ජීවියෙකු ආරක්ෂා කරගැනුමට ඔහු තුල පවතින  ජීවවිද්‍යාත්මක සංස්ථිතීන් සහ ක්‍රියාවලීන් පද්ධතියකි
එය වයිරසවල සිට පරපෝෂිත පණුවන් දක්වා වූ පුළුල් විවිධත්වයක් දක්වන රෝග කාරකයන් අනාවරණය කර ගනී
තවද මෙය රෝග කාරකවලින් ‍ජීවී දේහවල නිරෝගී සෛල හා පටක වෙන් කර හඳුනාගෙන මනා ක්‍රියාකාරීත්වයක් සිදු කර ගැනීමට උදව් වේ
ධාරක ජීවී සෛලවල රෝගකාරක ආසාදනය සහ ධාරක සෛල ඒවාට හුරුවීම හා නිතර වෙනස් වීම නිසා එම රෝග කාරක හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර වී ඇත
මෙම අ‍භියෝගයෙන් ආරක්ෂා වීමට රෝග කාරක හඳුනාගෙන නිශේධනය කිරීමට විවිධ යාන්ත්‍රණ ඇති විය
බැක්ටීරියා වැනි සරල ඒක සෛලික ජීවීන්ට පවා වයිරස ආසාදනවලින් ආරක්ෂා වීමට එන්සයිම පද්ධති හිමි වී ඇත
අතීත සුන්‍යෂ්ටිකයන් තුළ ක්‍රමයෙන් ඇතිවන අනෙකුත් මූලික ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණ, ශාක, මත්ස්‍යයින්, උරගයින් සහ කෘමීන් වැනි ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් තුළ ඉතිරිව ඇත
මෙම යාන්ත්‍රණ වනුයේ ප්‍රතිදේශකතාවය, සත්ව සෛලකතාවය සහ අනුපූරක පද්ධතිය යන ඒවායි
කෙසේ වුව ද කශේරුකයින්ගේ පරිණාමයන් සමඟ දියුණු ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණ නූතනයේ ඇති වී ඇත
මිනිසා වැනි කශේරුක සත්වයනිගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය බොහෝ ප්‍රෝටීන ආහාර, සෛල, ඉන්ද්‍රියන් සහ පටක වලින් සමන්විත වේ
ප්‍රතිශක්ති පද්ධති මේවා එකට එකතු වී ගොඩ නැඟී ඇති නිසා ගතික ජාලයකි
මෙම සංකීර්ණ ප්‍රතිශක්ති ප්‍රතිචාරවල කොටසක් ප්‍රතිශක්ති ප්‍රතිචාරවල කොටසක් ලෙස, කශේරුකයින්ගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට, විශේෂ රෝගකාරක වඩාත් හොඳින් හඳුනා ගැනීමට හැකිවී ඇත
මෙම හඳුනාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිශක්තිමය මතයක් නිර්මාන්‍ය කරන අතර අනාගතයේ දී හමුවන මෙම රෝගකාරක මඟින් සිදුවන ආසාදනවලදි පවා වඩාත් හොඳ ආරක්ෂාවක් ලබා දේ
මෙම ප්‍රතිශක්තිය ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය එන්නත්කරණයේ මූලධර්මය වේ
ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ආබාධ විවිධ රෝගවලට හේතුකාරක විය හැක
ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය සාමාන්‍ය තත්වයට වඩා අවමයෙන් ක්‍රියාකාරී වීම ප්‍රතිශක්ති ඌනතා රෝග හටගන්වයි. මෙය මාරාන්තික ජීවිත තර්ජන ඇති ආසාදන හා නැවත නැවත හටගන්නා ආසාදනවල ප්‍රතිඵලයකි
දරුණු සහගත ප්‍රතිශක්ති ඌනතාව වැනි ප්‍රවේණික රෝගවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ද හෝ රෙට්‍රොවෛරස (HIV)  නිසා ඇතිවන හටගන්නා රෝගවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ද ප්‍රතිශක්ති ඌනතා රෝග ඇති විය හැක
ආගන්තුක ජීවීන් ලෙස සලකා සාමාන්‍ය පටක සෛලවලට ඇති ක්‍රියාශීලී ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය මඟින් පහරදීම නිසා එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ස්වයං ප්‍රතිශක්ති රෝග, අසාමාන්‍ය සෙ හටගත හැකි සුලබ ස්වයං ප්‍රතිශක්ති රෝ වනුයේ රූමටික ආතරයිටිස්,පළමු ආකාරයේ දියවැඩියාව සෞඛ්‍යයට හා රෝගවලට ඉතා වැදගත් වන මෙම රෝග නිරෝධ වේදය විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයේ ඉතා ප්‍රබල විෂය පථයක් වේ
සත්ත්ව විද්‍යාවට පරිදි මෙය සිරුරට හානි වීමෙන් වලකන හා ආරක්ෂා කරන ඉන්ද්‍රියන් පද්ධතියක් වන අතර එයට එම රෝම, කොරපොතු, නිය, දහදිය ග්‍රන්ථි (ස්වේද ග්‍රන්ථි) හා සංවේදය හා ශ්ලේෂ්මල වැනි නිෂ්පාදන ද අඩංගු වේ
කෘත්‍යයන් රාශියකි
සතුන්ගේ ජලය පිටතට යාම වැළැක්වීම, කුෂන් එකක් ලෙස ක්‍රියා කර අභ්‍යන්තර පටක ආරක්ෂා කිරීම, අපද්‍රව්‍ය ඉවත ලෑම, උෂ්ණත්ව පාලනය, වේදනාව, පීඩනය, උෂ්ණත්වය වැනි සංවේදී අන්ත අඩංගු කර ගැනීමයි
ලතින් භාෂාවේ ආවරණය නම් තේරුම් ඇතිව මෙම integumentum වචනය කැඩී ආවෙකි
පද්ධතියක් ලෙස
 
විශාලතම අවයව පද්ධතියයි
සතත්වයෙක් එහි බාහිර පරිසරයෙන් වෙන් කර, ආරක්ෂා කර බාහිර පරිසරය පිළිබඳ දන්වයි. කුඩා ශරීර ඇති ජලජ පෘෂ්ට වංශිකයන්ගේ හා තෙත් පරිසරවල වෙසෙන්නන්ගේ මෙහි පිටත ස්තරය වූ integumentary නම් ස්ථරය භාවිත කරමින් ශ්වසනය කරයි
මෙම වායු හුවමාරු පද්ධතිය, වායූන් සරල විසරණය මඟින් අන්තර් සෛලීය පටකය තුළට හෝ පිටතට සිදු කරයි
එය integumentary exchange නම් වේ
කාය විවච්ඡේද විද්‍යාව

සම හා අතිරේක ව්‍යුහ වන රෝම, කොරපොතු, පිහාටු, නිය, භහිජවාහිනී ග්‍රන්ථි මඟින් මෙය ‍යුක්ත වේ
සමෙහි, අපිචර්මය, චර්මය, උපචර්මීය ව්‍යුහ ලෙස ස්ථර 3කි
චර්මයට යටින් ඇති උප චර්මීය කොටස මඟින් අභ්‍යන්තරයේ ඇති පේෂ, පටක අනෙක් අවයවයන් ආරක්ෂා කරයි
සම මතුපිට ඇති රෝම උෂ්ණත්ව පාලනයකින් හානි කර ද්‍රව්‍ය පෙරීමටත් යෙදේ
චර්ම ග්‍රන්ථි නම් ස්වේද ග්‍රන්ථි (සුඩොර‍ෆෙරස් ග්‍රන්ථි ලෙස ද හඳුන්වයි - තාප පාලනය සඳහා සංවේදය පිට කරයි
ස්නේහශ්‍රාවී ග්‍රන්ථි

සම හා රෝම තෙත්ව මෘදුව තබා ගැනිමට තේ ස්‍රාවය කරයි
කලාඳුරු ග්‍රන්ථි කනෙහි ඇති වැක්ස් තනන කර්ණ නාලයේ ඇති ග්‍රන්ථි වර්ගයක්, තන ග්‍රන්ථි - පියයුරුවල ඇති කිරි සාදන ග්‍රන්ථි
සත්ව විද්‍යාව
වසා පද්ධතිය යනු,  සංසරණ පද්ධතියෙහි කොටසක් වන අතර, වසා නමැති පැහැදිලි දියරයක් හෘදය දෙසට දිශාගත ලෙසින් රැගෙන යන්නාවූ වසා නාලිකා ජාලයකින් සමන්විත වන්නාවූ ප්‍රතිශක්ති පද්ධතියෙහි අත්‍යවශ්‍ය කොටසකි
වසා පද්ධතිය පළමුවෙන් විස්තර කිරීම  උලාඔස් රුඩ්බෙක් සහ තොමස් බාර්තොලින් විසින් දහහත්වන සියවසෙහිදී ස්වාධීනව සිදු කෙරිණි
හෘද්වාහිනී පද්ධතිය මෙන් නොවන වසා පද්ධතිය සංවෘත පද්ධතියක් නොවේ
මෙහි එකකට එකක් බැඳුණු ක්‍රියාකාරීත්ව 3කි
ශරීර පටකවලින් වැඩිපුර තරල ඉවත් කිරීම
මේද අම්ල උරා ගැනීම හා කයිල් chyle - සුබාල ලෙස මේදය රුධිර වාහිනී පද්ධතියට පරිවහනය කිරීම
ප්‍රතිශක්තිකරණ ලිබ්කෝසයිට් (වසා සෛල) ප්‍රතිදේහ තනන ප්ලාස්මා සෛල හා මොනසයිට නිෂ්පාදනය කිරීම
මිනිසා
ශාක හා සතුන් වර්ග කිරීමේ ලීනියන් ක්‍රමයට සම්බන්ධ, වර්ගීකරණ විද්‍යාව සහ වර්ගීකරණ ධූරාවලිය

මෙම සටහනෙහි වඩාත් විශේෂ නොවූ තැන සිට වඩාත් විශේෂ තැන දක්වා සාරාංශයක් ගත් විට,
විශාල කුරුමිණි එකතුවක්

	පාලන ප්‍රදේශ‍ය හෝ රාජධානිය 
	උපරි රාජධානිය

	උපරි වංශය (හෝ උපරිකාණ්ඩය, උද්භිද විද්‍යාවේ දී)

	උපරිඛාණ්ඩය

	උපරිවර්ගය

	උපරි කාණ්ඩය (උද්භිද විද්‍යාව)

	මහා ගෝත්‍රය (උද්භිද විද්‍යාව)

-	ගෝත්‍රය

	කොට්ඨාශය (සත්ව විද්‍යාව)

	ගිගා කුලය (සත්ව විද්‍යාව)

-	ශ්‍රේණිය (ලෙපිඩොප්ටෙරාවන් සඳහා)

-	කාණ්ඩය (ලෙපිඩොප්ටෙරාවන් සඳහා)

-    කුලය 

	උපරි ගෝත්‍රය

	ගණය

	උපරි විශේෂය හෝ විශේෂක කණ්ඩායම්

මෙම වර්ගීකරණ මට්ටම් රාශිය අතුරින් ස්වභාවයේ පවතින සත්‍ය ජීව විද්‍යාත්මක නිර්වචනය වනුයේ විශේෂයයි
අනෙකුත් මට්ටම්, සාකච්ඡාවට බඳුන් වන ජීවීන්ගේ වංශ ජනනය ඉදිරිපත් කිරීමටත් සහ නොදන්නා ‍දේහි ප්‍රමාණය විනිශ්චය කිරීමටත් මිනිසා විසින් සාදන ලද ඒවා වේ
බොහෝ ජීවී කණ්ඩායම් සඳහා මේ සියළු මට්ටම් සත්‍ය වශයෙන්ම භාවිතා  නොකරයි
එම මට්ට‍ම්, කෘමීන් සහ කශේරුකයින් වැනි සංකීර්ණ ජීවී කණ්ඩායම් විස්තර කිරීමට යොදා ගනී
කාලයත් සමග සියඵ ජීවීන් සමග ඇති සබැඳියාව තේරුම් ගැනීම වෙනස් වී ඇත
ලිනස් වර්ගීකරණයෙන් ජීවියාගේ ව්‍යුහාත්මක සමානත්වයන් හඳුනා ගැනේ
ජීව විද්‍යාත්මකව විශාලතම වෙනසක් සහ වර්ගීකණයන් සිදු වූයේ පරිණාමය තුලින්ය
මුල් වශයෙන් ලිනස් වර්ගීකරණයේදී කොටස් තුනක් පෙන්නුම් කෙරුනි
ඒ සත්ව, පැලෑටි සහ ඛනිජ වන්නේය
මෙම වර්ගීකරණයන් නොයෙකුත් අවස්ථාවන්හීදී ගැටලු මතුකර තීබූවෙන් ෆයිලකෝඩ් නමැති වර්ගීකරණය හඳුන්වා දී ඇත
org/wiki/Linnaean_taxonomy#Taxonomic_ranks
අණුක මට්ටමින් ජීව විද්‍යාව හැදෑරීම අණුක ජීව විද්‍යාව නම් වේ
මෙය ජීව විද්‍යාවේ අනෙකුත් අංශ හා රසායන විද්‍යාව හා සමපාත වේ
එනම් ජාන විද්‍යාව හා ජීව රසායන විද්‍යාවයි. සෛලයක පවතින වවිධ පද්ධති අතර අන්තර් සබඳතා (DNA, RNA, ප්‍රෝටීන ජීව නිෂ්පාදනය අතර පවතින අන්තර් සබඳතා ඇතුළුව), තවද මෙම අන්තර් සබඳතා පාලනය වන්නේ කෙසේද යන්නත් ප්‍රධාන ලෙසම සලකුණු ලැබේ
විලියම් ඇස්බරි විසින් අණුක ජීව විද්‍යාව මෙසේ හැඳින්විය
විලියම් ඇස්බරිගේ විග්‍රහයට අනුව අණුක ජීව විද්‍යාව යනු,

අණුක විද්‍යාවේ ආකෘතියට අදාල වන ජීව විද්‍යාවේ යොදා ගැනීම් සඳහා තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් කරනු ලබන පර්යේෂණයන් වෙයි
විශේෂයෙන්ම එය ජීව විද්‍යාත්මක පරමාණු සහ ඒවායේ ත්‍රිමාණ ව්‍යුහය පිළිබඳව අවධානය යොමු කොට ඇත
කෙසේ නමුදු මෙය පරමාණුවල සම්භවය සහ කෘත්‍ය පිළිබඳ කරන සොයා බැලීමක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැක
ජීව විද්‍යාව
ක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය
රසායන විද්‍යාව
ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ ශාඛාවකි
වෛරස
මිනිසුන්ගේ හා සත්ත්වයන්ගේ වෛරස වැදගත් රෝග කාරකයන්ය
ඔවුන්ගේ ජිනෝමය සාමාන්‍යයෙන් කුඩාය
එම හේතුව නිසා අනුපිළිවෙල ගත කළ ප්‍රථම ජීව සංවිධාන ඔවුන්ය
EB වෛරසවල සම්පූර්ණ DNA අනුපිළිවෙල 1948 දී සම්පූර්ණ කළේය
BTV බ්ලූමන්ග් වෛරස පසුගිය ශතක දෙක තුනකම ප්‍රමුඛ ස්ථානය ගත අතර දැන් අණුක ව්‍යුහ මට්ටමින් හොඳින්ම හඳුනාගත් වෛරස ලෙස නියෝජනය වේ
පැපිලෝම, කොරෝනා,, ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වැනි වෛරස ද අණුක මට්ටමින් විශාල ලෙස අධ්‍යයනය කර ඇත
බැක්ටීරි භක්ෂක/බැක්ටීරියා වෛරස ජීව ගෝලයේ වැස්ම විවිධත්වයක් ද වැඩිම පැතිරීමක් ද ඇති බවට ඇස්තමේන්තුගත කර ඇත
බැක්ටීරි භක්ෂක එන්සයිම, භක්ෂකයන් අණුක ජීව විද්‍යාවෙහි වර්ධනයට මූලිකත්වයක් ගෙන ඇති අතර ජීවයේ මූලික රසායන පිළිබඳ අධ්‍යයනයේ දී ජීව ආකෘතික ජීවීන් ලෙස උපයෝගී කර ගති
මුල්ම DNA ජිනෝමය ව්‍යාපෘතිය නම් වූයේ Φ-X174 භක්ෂක පිනෝමය 1977 දී භක්ෂක, බැසිලස්වල භක්ෂකයන් DNA බෙදීම, එහි පරිවර්තනය නියාමනය වීම් ආදී සාමාන්‍ය වීම විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලීන්වල අණුක යාන්ත්‍රණ කිහිපයක් සඳහාම ආදර්ශයක් විය
ජීවියෙකුගේ බාහිර ස්වරූපය (හැඩය, ව්‍යුහය, වර්ණය, රටාව) හා එහි සංඝටක කොටස් ද යන්න මෙහි අදහසයි
මෙය කායික විද්‍යාවට වඩා වෙනස් වන්නේ එහි දී මූලිකව ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන නිසාය
දළ රූප විද්‍යාව යනු ජීවියකුගේ ප්‍රකට හා මූලික අනිවාර්ය පැතිකඩයි
(ජීවියෙකුගේ හෝ වර්ගීකරණ කාණ්ඩයක) විස්තරයක් ලෙස සඳහන් කරනවා නම් උදා- ලෙසට එහි සමස්ථයක් ලෙසට හැඩය, වර්ණය, ප්‍රධාන සලකුණු අයත් වන අතර සියුම් දත්ත අදාල නොවේ
බොහෝ වර්ගීකරණ කාණ්ඩ බාහිර ස්වරූපය අනුව අනෙකුත් වර්ගීකරණ කාණ්ඩවලින් වෙනස් වේ
ආදර්ශීය ලෙස සමීප සබඳතා ඇති වර්ගීකරණ කාණ්ඩ එම සබඳතා ඇති අනෙක් කාණ්ඩවලින් වෙනස් වන්නේ ඉතා සුළු වශයෙනි
නමුත් ක්‍රිප්ටික් විශේෂ එම නීතියට පටහැනි අතර එම විශේෂ බොහෝ සමාන ලෙස පෙනෙන අතර බාහිර ලෙස සර්වසම ලෙස සමහර විට පෙනිය හැකි අතර ප්‍රජනනයේ දී වෙන්ව තනිව ක්‍රියා කරයි
ප්‍රතිවිරුද්ධ පරිණාමය හෝ අණුකරණය තුළින් පවා හෝ එකිනෙකට සමීප සබඳතා නැති වර්ගීකරණ කාණ්ඩ පෙනුමෙන් සමාන වන අවස්ථා ද ඇත
බාහිර රූපීකරණ දත්ත විශ්වාස කිරීම සම්බන්ධයෙන් තවත් ප්‍රශ්නයක් වන්නේ එය බාහිරින් පෙනෙන ආකාරය පමණක් වීමයි
DNA විශ්ලේෂණය මඟින් පමණක් විශේෂ 2ක් බව ඒ අවස්ථාවල දී කිව හැක
ඒ අයුරින්ම රූප විද්‍යාව යනු වාග් විද්‍යෘවේ වචනවල අභ්‍යන්තර ආකෘතිය අධ්‍යනය කරන කේෂ්ත්‍රයයි (ශබ්ද කෝෂයේ ඒකක වශයෙන් වචන ශබ්ද කෝෂ වේදයේ විෂයයන් වෙයි) වචන පද ගැලපුමෙහි කුඩම ඒකකය ලස සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනෙන අතර බොහෝ භාෂාවල (සියල්ලෝම නොවෙතත්) වචන අනෙක් වචන වලට නීති මගින් සම්බාධ කල හැකි බව පැහැදිලිව. උදාහරණයක් ලෙස බල්ලා, බල්ලෝ සහ බල්ලන් අල්ලන්නා යන වදන ලගින් සම්බන්ධ බව ඉංග්‍රීසි කථිකයන් හදුනා ගනි
ඉංග්‍රිසි කථිකයන් ඉංග්‍රිසී භාෂායේ වදන නිර්මාණය පිළිබද සිය ප්‍රකාශිත දැනුමෙන් මෙම සම්බන්ධතාවයන් හදුනාගනිති
බල්ලා යන්නෙන් බල්ලන්, බළලා යන්නේන් බළලුන්, එසේම බල්ලා යන්නෙන් බල්ල්න් අල්ලන්නාද, දිසිය යන්නේන් දිසි සෝදන්නා ද නිර්මාණය වන බව ඔවුහු සිය සහජ ඥනයෙන් අවබෝධ කරගනිති
කුඩා ඒකක වලින් වචන සෑදෙන අන්දහ පිළිබද නිශ්චිත රටාවන් සහ එම කුඩා එහ්කක භාෂිතායේ දසී අනෙන්‍යව සිදු කරන බලපෑම කථිකා විසින් තේරුම්ගත් රීතින් වලින් පිළිබිඹුනේ
මේ අන්දමින් රූප විද්‍යාව යනු, භාෂාවක් තුල හා භාෂාවන් හරහා වචන නිර්මාණයේ රටාවන් අධ්‍යයනය සහ එම භාෂාවන් කථාකරන්නන්ගේ දැනුම හැඩ ගැස්විම සදහා රිති සම්පාදනයනයට උත්සාහ ගැනිම පිළිබද වාග් විද්‍යාවේ ශාඛාව වෙයි
ඉතිහාසය

රූප විද්‍යාත්මක විග්‍රහයේ ඉතිහාසය ව්‍යාකරණයේ සංයුක්ත යොදා ගනිමින් අස්ථායි පාඨ ග්‍රන්ථයෙහි සංස්කෘත රූප විද්‍යාවේ රීතින් 3959 ක් සම්පාදනය කළ ඉපැරීණ ඉන්දියානු වාග්වේදින් පානින දක්වා දිවයයි
ග්‍රීක රෝමානු ව්‍යාකරණ සම්ප්‍රදායද රූප විද්‍යා විග්‍රහයේ යෙදිනි
රූප විද්‍යාව යන පදය වර්ෂ 1859 දි ඕගස්ට් ප්ලේචර් විසින් ප්‍රබන්ධනය කරන ලදි
org/wiki/Morphology_%28biology%29
ජීව විද්‍යාවෙහි, ජීවියෙක් යනු ( ග්‍රීක
ὀργανισμός, ඔර්ගනිස්මෝස් වෙතින්) ජීවයෙහි ගුණාංග මූර්තිමත් කරන ඕනෑම තනි ස්ථිතියකි
එය "ජීව රූපයක්" යන්නට පර්යාය පදයකි
වර්ගීකරණයෙහිදී,  සත්ත්වයන්, ශාකයන්, සහ දිලීර වැනි බහු සෛලිකයන් ලෙසින් හෝ ප්‍රෝටිස්ටයන්, බැක්ටීරියා, සහ ආකියා වැනි ඒක සෛලික ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ලෙසින් සමූහයන්ට ජීවීන්  වර්ගීකරණය වෙයි
ප්‍රජනනය කිරීමට, වර්ධනයට සහ විකසනයට, පවත්වා ගැනීමට, සහ උත්තේජනයන්ට කිසියම් මට්ටමක ප්‍රතිචාරයක් දැක්වීමට සියළු වර්ගයෙහි ජීවින් හට හැකියාවක් ඇත
විකසනයෙහිදී  විශේෂිත පටක සහ ඉන්ද්‍රියයන්  වෙනස් කොට දක්වන බහු සෛලික ජීවින් හට උදාහරණ ලෙසින් මානවයන්, දැල්ලන්, හතු, සහ සනාල ශාකයන් දැක්විය හැකිය
සෛල වර්ගය අනුව සංවිධාන ඉයු හෝ ප්‍රෝ කැරියෝටාවන් බවට කාණ්ඩ කල හැක
ප්‍රෝකාරියාටාවන්ගේ ප්‍රධාන රාජධානි දෙකකි
බැක්ටීරියා හා ඒකීයා ඉයුකැරියෝටාවන් මෙන් ඉහත රාජධානි සමීප නොවේ
ඉයුකාරිගෝටාවන්ගේ පටල වලින් වට වූ න්‍යෂ්ඨියක් ද, ඉන්ද්‍රයිකාද මයිටොකන්ඩ්‍රියාද , ප්ලාස්ම ද ඇති අතර ඒවා අන්තර් සහජීවනය වූ බැක්ටීරියාවෙන් ලද්දක් විය හැකි බවට සලකයි
වෛරස නම් වූ ඉයුකාරිෙයාටාවන්ගේද ඉහත කියූ අන්න්‍යෝන්‍ය සහජීවනය දැකිය හැක
දිලීර සත්ව ,ශාක , ඉයුකාරිගෝටා විශේෂ වේ
තොමස් කැපලියර්-ස්මිත් විසින් ඒකියාවන් හා ඉයුකේරියාවන් එක්ව කාණ්ඩකරමින් නියොමසුරා නම් ඒකක හඳුන්වා ඇත
ඔහු තවදුරටත් නියෝමසුරා බැක්ටීරියාවන්ගෙන් සම්බවය වූ බවට ඇත්තවශයෙන්ම බැක්ටීරියාවන් හෝ ආබවට පවසයි
ව්‍යුහය

සියළු ජීවින් සෛල නමින් හැඳින්වෙන ඒකාංක ඒකක වලින් සමන්විත වෙයි
සමහරක් එක් සෛලයක් සහිත (ඒකසෛලීය) වන අතර අනෙකුන් බොහෝ ඒකක සහිත (බහුසෛලීය) වෙති
විශේෂිත කාර්යයන් ඉටු කිරීමට සෛල විශේෂිකරණය කිරීමට බහුසෛලීය ජීවින්ට හැකියාව ඇත
එවැනි සෛල කාණ්ඩයක් පටකයක් ලෙසින් හැඳින්වෙන අතර, සත්ත්වයන් තුල ඒවා නාමික වශයෙන්, අපිච්ඡදය, ස්නායු පටකය, පේශි පටකය, සහ සම්බන්ධක පටකය ලෙසින් වන, මූලික වර්ග සතරකින් යුතු වෙයි
විවිධ වර්ගයේ පටක එක්ව ක්‍රියා කරමින් ඉන්ද්‍රියයක් තනන්නේ කිසියම් විශේෂිත කාර්යයක් සිදු කිරීම සඳහාය (හෘදය වෙතින් රුධිරය පොම්ප කිරීම සඳහා හෝ, සම වැන්නකින් පරිසරයට බාධකයක් සැපයීම සඳහා)
මෙම රටාව ඉහළ තලයන් දක්වා පවත්වාගෙන යමින් ඉන්ද්‍රියයන් කිහිපයක් ඉන්ද්‍රියය පද්ධතියක් ලෙසින් ක්‍රියාත්මක වන්නේ  ප්‍රජනන, ජීරණ, ආදි කටයුතු සඳහාය
බොහෝ බහුසෛලීය ජීවින් ඉන්ද්‍රියය පද්ධතින් කිහිපයක් වෙතින් සමන්විත වෙමින් ජීවිය පවත්වාගෙන යෑමට සහයෝගී ලෙසින් ක්‍රියා කරති
සෛලය
ෂ්ලයිඩ්න් සහ ෂ්වාන් විසින් 1839දී සෛල වාදය පළමුවෙන් එළිදක්වමින් කරමින් කියා සිටියේ, සියළු ජීවින් සමන්විත වන්නේ එක් සෛලයක් හෝ කිහිපයකින් බවයි
සියළු සෛල ඇතිවන්නේ දැනට පවතින සෛල වලිනි
ජීවියෙකුගේ සියළු වැදගත් කෘත්‍යයන් සිදුවන්නේ සෛල තුල වන අතර සෛල කාර්යයන් නියාමනය කිරීම සඳහා මෙන්ම සෛල වල තොරතුරු ඊළඟ පරම්පරාවට සම්ප්‍රේෂණය කිරීම සඳහාද අවශ්‍ය වන ප්‍රවේණිගත තොරතුරු සෛල සතු වෙයි
සුන්‍යෂ්ටික සහ ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටික යැයි සෛල වර්ග දෙකක් වෙති
ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටික සෛල සාමාන්‍යයෙන් තනිව පවතින අතර, සුන්‍යෂ්ටික සෛල සාමාන්‍යයෙන් හමුවන්නේ බහුසෛලීය ජීවින් තුලය
ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටික සෛල තුල  න්‍යෂ්ටි පටලයක් නොමැකි හෙයින් සෛලය තුල ඩීඑන්ඒ සීමාවක කොටුවී නොමැති අතර, සුන්‍යෂ්ටික සෛල තුල න්‍යෂ්ටික පටල පවතියි
සුන්‍යෂ්ටික හෝ ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටික හෝ ඕනෑම සෛල තුල, සෛලය වටා පිහිටි  පටලයක් පවතින අතර, එය විසින් සෛල අභ්‍යන්තරය අවට පරිසරයෙන් වෙන් කරමින්, එයට ඇතුළු වන හා පිටවන දෑ නියාමනය කරමින්, සෛලයෙහි විද්‍යුත් විභවය පවත්වාගෙන යයි
සෛල පටලය තුල, ලවණමය සෛලප්ලාස්මයක් විසින් සෛල පරිමාවෙන් බොහෝ ප්‍රමාණයක් දරයි
සියළු සෛල තුල,  ජානයන්හී ප්‍රවේණිගත ද්‍රව්‍යය වන ඩීඑන්ඒ සහ,සෛලයක ප්‍රෘථමික ක්‍රියාවලිය වන  එන්සයිම වැනි විවිධ ප්‍රෝටීන තැනීමට අවශ්‍ය තොරතුරු අඩංගු ආර්එන්ඒ අඩංගු වෙති
වෙනත් වර්ග වල ද්වි අණුද සෛල තුල අඩංගු වෙති
සියළු සෛල සමසම ගුණාංග හුවා දක්වති
සෛල විභාජනය (ද්වි ඛණ්ඩනය, අනූනන විභාජනය හෝ ඌනන විභාජනය) මගින් ප්‍රජනනය
ඩීඑන්ඒ ජාන මගින් කේතකරණය කරන ලද සහ  දූතයා RNA අතරමැදියන් සහ රයිබොසෝම විසින් තැනුනු එන්සයිම සහ අනෙකුත් ප්‍රෝටීන භාවිතය
අමු ද්‍රව්‍ය රැගෙනීම, සෛල සංරචක තැනීම, ශක්තිය,  අණු පරිවර්තනය කිරීම සහ අතුරු නිෂ්පාදන නිකුත් කිරීම අඩංගු පරිවෘත්තිය ක්‍රියා
කාබනික අණු වල ගැබ්වී ඇති රසායනික ශක්තිය උකහාගෙන භාවිතා කිරීමට එයට ඇති හැකියාව මත සෛලයක ක්‍රියාකාරිත්වය රඳා පවතියි
පරිවෘත්තික පථ වෙතින් මෙම ශක්තිය ව්‍යුත්පන්න කර ගනු ලැබේ
උෂ්ණත්වය, pH හෝ පෝෂක මට්ටම්  වැනි, බාහිර සහ අභ්‍යන්තර  උත්තේජක වෙත ප්‍රතිචාර දැක්වීම
ප්‍රෝටීන සහ ලිපිඩ ස්තරයක් අඩංගු සෛල පෘෂ්ඨ පටලයක් වෙතින් සෛල අන්තර්ගතය සීමා කරනු ලබයි
ජීවීන්ගේ විවිධත්වය 
ජීවීන් පුළුල් පරාසයක විවිධත්වයක් පෙන්වයි. එනම්, තරම, හැඩය, ආකාරය සහ ව්‍යාප්තිය අනුව ඔවුන් විවිධ වේ
තරම - බැක්ටීරියා 0.25 μm - 2 μm සිට යෝධ රෙඞ්වුඞ් ශාකය - 100 m
හැඩය - ජීවීන් හැඩයෙන් විවිධාකාර වේ
ආකාරය - සෛලීය, ඒක සෛලීය, බහු සෛලීය,
ව්‍යාප්තිය - භෞමික, ජලජ, රුක්වාසී, වායව

ජීවීන් සතු ලාක්ෂණික ගතිගුණ 
ක‍්‍රමවත් බව හා සංවිධානය
ජෛව විද්‍යාත්මක කි‍්‍රයාවන්ගේ උපරිම කාර්යක්ෂමතාව පවත්වා ගැනීම සඳහා සෛලීය මට්ටමේ සිට ජෛව ගෝලය දක්වා ක‍්‍රමවත් බවක් හා සංවිධානයක් ජීවීන් සතුව ඇත
පරිවෘත්තිය
ජීවීන් තුළ සිදුවන සියලූම රසායනික කි‍්‍රයාවලිවල සමස්තය පරිවෘත්තියයි
ඊට සංවෘත්තිය හා අපවෘත්තිය ප‍්‍රතිකි‍්‍රයා ඇතුළත් වේ

වර්ධනය හා විකසනය
සියලූම ජිවීන්ගේ ජිවිත ආරම්භ වන්නේ තනි සෛලයකිනි
අප‍්‍රතිවර්ත්‍ය ලෙස සිදුවන වියළි බරෙහි වැඩි වීම වර්ධනය යි
මෙය ජිවීන් තුළ පමණක් දැකිය හැකි ලක්ෂණයකි
ජීවියෙකුගේ ජීවිත කාලය තුළ දී සිදුවන සියලූම අප‍්‍රතිවර්ත්‍ය වෙනස්වීම් විකසනයයි
වර්ධනය හා විකසනය අනුගාමී කි‍්‍රයාවලි දෙකකි
උද්දීප්‍යතාව සහ සමායෝජනය
බාහිර හා අභ්‍යන්තර පරිසරවලින් පැමිණෙන උත්තේජවලට ප‍්‍රතිචාර දැක්වීමට ඇති හැකියාව උද්දීප්‍යතාවයි. උද්දීප්‍යතාවයේ සහ සමායෝජනයේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස ජීවීන්ගේ චලන සිදු වේ
සතුන්ගේ මෙම කි‍්‍රයාව පේශී, ස්නායු, අන්තරාසර්ග හා අස්ථි පද්ධතිවල සමායෝජනයෙන් සිදු වේ
අනුවර්තනය
ජීවියකු ජීවත් වන සුවිශේෂී පරිසරයට අනුකූල ව එම ජීවියාගේ පැවැත්ම හා ප‍්‍රජනනයට අනුබල දෙන ව්‍යුහමය, කායකර්මීය, හා චර්යාමය වෙනස්වීම් ය
ශුෂ්ක ශාකවල ගිඵණු පූටිකා, කඩොලාන ශාකවල ජලාබුජ ඵල, වේෂාන්තරය, උණුසුම් පරිසරවල දී වැඩිපුර ඩහදිය දැමීම, සිනිඳු වැලිවල එරීම වළක්වන ඔටුවාගේ පුඵල්ව විහිදුණු පාද

ප‍්‍රජනනය
විශේෂයක අඛණ්ඩ පැවැත්ම තහවුරු කිරීම සඳහා නව ජනිතයින් බිහි කිරීමේ හැකියාව.

ආවේණිය හා පරිණාමය
ජීවීන්ගේ කායික විද්‍යාත්මක, රූප විද්‍යාත්මක හා චර්යාත්මක ලක්‍ෂණ පාලනය කරන ජාන ජීවීන් සතුව ඇත
එම ජාන එක් පරම්පරාවක සිට අනෙක් පරම්පරාවට ගමන් කරයි
ප‍්‍රවේණික ද්‍රව්‍යවල සිදුවන වෙනස්වීම්වලට අනුකූල ව කාලයත් සමඟ ජීවීන්ට වෙනස්වීමට ඇති හැකියාව පරිණාමය යි
අජීවී ද්‍රව්‍ය පෙන්වන ලක්ෂණ 
අජීවී ද්‍රව්‍ය බොහොමයක් ඉහත ලක්ෂණ එකක් හෝ කිහිපයක් හෝ පෙන්වන නමුත්, සියලූම ලක්ෂණ නො පෙන්වයි.
උදා
- ස්ඵටික වර්ධනය, තරංග චලනය

ඉහත ලක්‍ෂණ සියල්ල ම පෙන්වන්නේ ජීවීන් පමණී
ජීවය සහ ප්‍රාණය

සටහන්

ජීවීයෝ
ජීව විද්‍යාව
පරපෝෂිත විද්‍යාව පරපෝෂිතයන්, ඔවුන්ගේ ධාරකයන් හා අන්තර් සම්බන්ධතා අධ්‍යයනය කරයි
ජෛව විද්‍යාවේ නීතියක් ලෙසට පරපෝෂිත විද්‍යාවේ අභිප්‍රාය ජීවියා හෝ පරිසරය මත නොව ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ ආකාරය මත තීරණය වේ
මෙහි තේරුම එය අනෙක් ආකාරවල නීති සාදන බවත් සෛල විද්‍යාව, ජීව දත්තකරණය, ජීව රසායනය, අණු ජීව විද්‍යාව, ප්‍රතිශක්තිකරණ විද්‍යාව, ජාන විද්‍යාව, පරිණාමය, පරිසර විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රවල තාක්ෂණය ද යොදා ගනී
පරපෝෂී ජීව ආකාර පෘථිවිය තුළ ඉතා බහුල අතර සෑම වර්ගීකරණ කාණ්ඩය සරල ඒක සෛලිකයන්ගේ සිට සංකීර්ණ පෘෂ්ට වංශින් දක්වා නියෝජනය කරයි
සෑම නිදහස් විශේෂයක්ම ඔවුන්ට විශේෂිත පරපෝෂිත විශේෂයන් සිටින අතර පරපෝෂී විශේෂ වැඩි සංඛ්‍යාව මුළු නිදහස විශේෂවල සංඛ්‍යාවට වඩා බොහෝ විශාලය
හැඳින්විම
විවිධ ජීවින් පිලිබදව අධ්‍යනය කිරිමේදි එම විෂය ඉතා විශාල පරාසයක් පුරා පවිසිරි ඇති බැවින් කොටස් වලට බෙදා සරළ කොට එම සරළ ඒක කෙන්ද්‍රිය ඒකකයන් පිළිබද අධ්‍යනය කරනු ලබයි
මෙහිදි විවිධ වු රෝගකාරක සහ විවිධ වු සත්ත්ව විශේෂයන් පිළිබද අධ්‍යනය කළ ද එකම ශිල්පිය ක්‍රමයක් භවිතා කරයි
පරපෝෂිත විද්‍යාව පිළිබදව පර්යේෂණ සිදු කිරිමද මේ ආකාරයෙන් අර්ථ දැක්විය හැකිය
වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය හා සම්බන්ධ පරපෝෂිත විද්‍යාව

වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය හා සම්බන්ධ පරපෝශිත විද්‍යාවෙහි දී මනුෂ්‍ය රෝග බීජ පතුරැවන පරපෝෂිතයින් පිලිබදව අධ්‍යනය කෙරේ
උදාහරණ වශයෙන් ප්ලාස්මෝඩියම් බහු පරපෝෂිතයා මැලේරියා රෝගය පතුරවන පරපෝෂිතයාය
පශු වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය හා සම්බන්ධ පරපෝෂිත විද්‍යාව

කෘෂි කර්මාන්තයට හා ගොවි සත්වයන්ට රෝග බීජ පතුරැවන පරපෝශිතයන් පිළිබදව පශු වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයට හා සම්බන්ධ පරපෝශිත විද්‍යාව කුළින් සිදු කරනු ලබයි
තවද ගෘහ ආශ්‍රිත සත්ත්වයන්ට රෝග බීජ පතුරැවන රෝග බිජ පරපෝෂිතයන් පිලිබදව ද මෙහිදී අධ්‍යනකය කරනු ලබයි
උදාහරණයක් වශයෙන් සත්ත්වයන්ගේ හමේ බිත්තර දමන Lacilia Sericata  නම් ඉහළ පණුවා පරපෝශිතයෙකි
ප්‍රමාණාත්මක පරපෝෂිත විද්‍යාව

පරපෝෂිතයන් ඉතා සීග්‍ර වශයන් පැතරුණද පරපෝෂිතයන් පැතිරෙන්නේ අවම ධාරකයන් තුළය
මේ සදහා පරපෝෂිතයන් ජීවසංඛ්‍යාත්මක ක්‍රමවේදය උපයෝගි කර ගනී
ව්‍යුහාත්ක පරපෝෂිත විද්‍යාව

ප්‍රෝටින් වල සිට පරපෝෂිතයන් දක්වා ඇති පරපෝෂිතයන්ගේ ව්‍යුහය පිළිබදව හැදැරීම සිදු කරයි
මෙම විෂයේදි සිදුකරණ පරපෝෂිත ප්‍රෝටින ව්‍යුහයන් පිළිබද අධ්‍යනය තුළින් එම ප්‍රෝටින් මනුෂ්‍යාගේ සමජාත ප්‍රෝටිනයන්ට වඩා වෙනස් වන ආකරය දැනගත හැකිය

පරපෝෂිතයා සහ පරිසර විද්‍යාව

පරපෝෂිතයා අධ්‍යනය කිරිම තුලින් ධාරකයා ජිවත් වන පරිසරය පිළිබදව දැනගත හැකිය
උදාහරණයක් වශයෙක් මත්ස්‍යයන් තුළ ඇති පරපෝෂිතයන් අධ්‍යනය කිරිමේදි එකම වර්ගයේ මත්සයින් ජිවිත වන ප්‍රදේශ පිළිබදව දැන ගත හැකි වේ
පරපෝෂිතවේදය
පරපෝෂිත විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
වෘක්තානු සෛල පිළිකාවක් (ක්‍රොමොෆෝබ් ආකාර) කිමොටොක්ෂසිලින්හා ඉසොසින් වලින් වර්ණ ගන්වා පිළියෙල කල නියැදියක්

ක්ෂුද්‍රජීවි වේදය - ඒගාර් මාධ්‍යයේ බහාලු ක්ෂුද්‍රජීවි කොලනි
ශෛල්‍යකර්මයන් මගින් ඉවත් කළ පියයුරු පිළිකා සාම්පලයක් පියයුරු ග්‍රන්ථි නාලිකාවක හටගත් පිළිකාව පැතිරීයන අයුරු දක්වයි. ව්‍යෛධ්වේදීන් (ඉමියුනෝ හිස්ටොතෙමස්ට්‍රි) ප්‍රතිශක්ති පටක රසායන විද්‍යාව හා ෆ්ලුරෝසන්ට් අන්තර් මුහුකිරීම මගින් සොයාගනු ලබන සලකුණු වලින් පිළිකා වලට දෙනු ලබන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් වන කිමොතෙරපි වල උපරිම ප්‍රතිඵල දායක ක්‍රමවේදයක් පිළියෙල කිරීමට යොදා ගනී
ව්‍යෛධ්වේදය යනු ඉන්ද්‍රියන්, පටක, ජීව තරල හා සියලුම ශාරීරික කොටස් (ඔටොප්සි) පරීක්ෂා කර බලා යම්කිසි රෝගයක් හදුනාගැනීමක් හා අධ්‍යයනය කිරීමකටය
යම්කිසි රෝගයක් හදුනාගැනීමක් හා අධ්‍යයනය කිරීමකටය
යම්කිසි රෝගයක් පිළිබද විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන යන්නද එම වචනය තුලින් අන්තර්ගත කරයි
මෙය සාමාන්‍ය ව්‍යාධිවේදය ලෙස හදුන්වයි.

වෛද්‍ය විද්‍යාවේ වෛද්‍යවේදය ශාඛා දෙකකට බෙදේ
ව්‍යවිච්චේදක වෛද්‍යාධිවේදය ශායනික වෛද්‍යාධිවේදය සත්ත්ව විද්‍යාත්මක වෛද්‍යවේදය මගින් සතුන්ගේ රෝග සම්බන්ධයෙන් කතා කෙරෙන අතර ශාඛ ව්‍යෛධිවේදය  යනු ශාක රෝග පිළිබද අධ්‍යයනයයි
org/wiki/Pathology
විච්ජේදක වෛද්‍යවේදී විශේෂඥ වෛද්‍ය විද්‍යාවේ කොටසකි
මිනිස් සිරුරේ ඉන්ද්‍රියන් පටක, සිරුරු කොටස් (මරණ පරීක්ෂණ) දළ අන්වීක්ෂ අනුක ලෙස පරීක්ෂා කර රෝගය හදුන්වා ගන්නා අධ්‍යනයකි
ව්ච්ජේදක වෛද්‍යවරයෙකු වීමට වෛද්‍ය විද්‍යාල ඉගැනුම සම්පුර්ණ කර යෝජිත නේවාසික වැඩසටහන සම්පුර්ණ කර සහතික ලැබිය යුතුය
ඇමෙරිකාවේදී නම් ඇමෙරිකානු වෛද්‍ය වේදීන් මණ්ඩලය මගින් සහතික කරයි
වෛද්‍යවේදය අනෙක් ප්‍රධාන ශාඛාව වන්නේ ඉහත කියු පරිදි ශායනික වෛද්‍යවේදයයි
ජීව තරල රසායනාගාර විශ්ලේෂණය මගින් රෝගය හදුනාගනී
වෛද්‍යවේදීන් බොහෝ දුරට විච්ජේදක හා ශායනික යන කොටස් දෙකම ඉගෙන ගනී
එය සාමාන්‍ය  වෛද්‍යවේදය නම් වේ
සත්ත්ව වෛද්‍යවේදය තුළින් මෙලෙසම වේ
org/wiki/Anatomical_pathology

වෛද්‍යවේදය
වැදගත් ජීව විද්‍යාත්මක නොවන රෝග සිදු කරනු ලබන්නේ, ස්වභාවික හේතු, නියං කාල, මීදුම් හානි, හිම හා හිම කැට වර්ෂා, ගංවතුර හා දුර්වල ජල බැසයාම් තත්ව, පෝෂණ ඌනතා ලුණු තැන්පත් වීම් හා අනෙකුත් ජලයේ දියවන ලවණ සාන්ද්‍රණ අධික වීම් (ජිප්සම්) සුළං ලැව්ගිනි, චණ්ඩ මාරුත හා ටෝනඩෝ (සුළි සුළං සහිත චණ්ඩ මාරුත) අකුණු කෙටීම්, ගිනි ගැනීම්
මිනිස් ක්‍රියා නිසා, ජීව විද්‍යාත්මක නොවන හේතුවක් නොවන බවට තර්ක කළ ද එය එසේ යැයි පිළි ගැනේ
වැලි දැමීම්, පරිසර දූෂණය, ලවණ සාන්ද්‍ර ගත වීම් ලුණු (තැන්පත් වීම්) වල් නාශක වැඩිදුර දැමීම් අඩු අධ්‍යාපනය හා අඩු පුහුණු තත්ව, මිලේච්ඡ ක්‍රියා
org/wiki/Phytopathology#Plant_Pathogens
ආලෝකය හා ජීව සංවිධාන වල අතර ඇති අන්තර්ක්‍රියා පිළිබඳ අධ්‍යනය කරයි
ප්‍රභාසංස්ලේෂණය, ප්‍රකාශ රූපනය, සර්කෙඩියානු රිද්ම හා අල්ට්‍රාවයලට් විකිරණ ඵල පිළිබඳවද අධ්‍යනය කරයි
ආලෝක ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ වූ ඇමරිකානු සංගමය නමි වූ වෘත්තිය මට්ටමින් වූ ඉතා වැදගත් ප්‍රභා ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ සංගම් ඇති අතර ඉහත සංගමය මගින් නිකුත් කරන සඟරා නම් ප්‍රභාරසායනය හා ප්‍රභා ජීව විද්‍යාව ද යුරෝපීය සංගමය විසින් ප්‍රභාරසායනික හා ප්‍රභා ජීව විද්‍යාව නම් වූ සඟරාද නිකුත් කරයි
සංස්ථාමය සමාජ වගකීම සඳහා යුරෝපීය මහාද්වීපික හා පුරාතන සම්භrවයක් ඇති අයගේ ප්‍්ථෙව්ශඳයක් වෙනසක් සමහර විස්තර විචාරකයින් හඳුනාගෙන ඇත
යුරෝපයේදී සංස්ථාමය සමාජ වගකීම පිළිබඳ සාකච්ඡා ව ( විමසීම) ඉතා විෂම ජාතික ‍ෙව්‍
ප්ර්ජා මූලික සංවර්ධන ව්යාහපෘතිවල සංස්ථාමය සමාජ වගකීම සඳහා ප්‍රෝෙව්ශ
ය පුළුල් ලෙස පිළිගනිමින් පවතී
මෙහදී තෙල් පදන‍ෙම් දකුණු අප්රිසකානු මල් මිටියාවතට පත්වීම දැක්විය හැකිය
මෙහි ඔවුන් ප්ර ජාවගේ ළමුන්ට අධ්යඅයන සඳහන් වැඩිහිටියන්ට නව නිපුණතා වර්ධනය සඳහන් අධ්ය්යන මධ්යමස්ථානයන් ස්ථාපිත කර ඇත
වෙළඳපොළ ගොඩනැගිල්ලක් හරහා ප්ර ජාව සමග සම්බනන්ධ වීම ක්රාමානුකූල සාදාරණ වෙළඳාම්‍  මිලට ගැනීම සහතික කිරීම මගින් මාර්ක් සහ ස්පෙන්සර් මෙම ප්රධජාව තුළ සක්රීරයව කටයුතු කරයි
වැඩිහිටියන් සඳහා අධ්යාරපන පහසුකම්‍ ස්ථාපිත කිරීම මෙන්ම HIV/AIDS අධ්යුයන වැඩසටහන් බොහෝ දුරට මීට ඇති විකල්ප ප්‍ාපෙව්ශ  ‍ෙව්‍
සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ වැඩසටහන්වලින් වැඩි ප්රපමාණයක් අප්රිවකා‍ ෙව්‍  ස්ථාපිත කර ඇත
ප්රපදේශීය සංවිධානවලට ආධාර දීම හරහා සංවර්ධනය වන රටවල දිළිඳු ප්රරජාවන්ට උපකාර කිරීම සංස්ථාමය සමාජ වගකීමට ඇති වඩා පොදු ප්රනවේශයකි
මෙම ප්‍මරෙව්ශසය ප්රාගදේශීය පුද්ගලයින්ගේ නිපුණතා මත ගොඩනැගීම සිදු නොවීමත් අනික් අතට ප්රිජා මූලික සංවර්ධන ව්යා‍පෘති සමාන්යරයෙන් දිගුකල් පවතින සංවර්ධනයක් සඳහා මග පෑදීමත් නිසා බොහෝ සංවිධාන මෙම ප්‍ුකෙව්ශයට කැමැත්තක් නොදක්වයි.

විගණනය හා වාර්තාකරණය

හොඳ ව්යාකපාර පුරවැසිභාවයක් පෙන්වීමට, ආයතනවලට වාර්තා සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ වාර්තා කරන නිර්ණායක හා ප්ර මිතීන් ද අතුළුව සැකසිය හැකිය
	ජොන් ඒල්නිංස්ටන්ගේ  Triple bottom line  වාර්තාකරණය මත පදනම්‍ වන ගිණුම්‍ කටයුතු පිළිබඳ AA1000 ප්රයමිතිය
	ගෝලීය වාර්තාකරණය මූලික වූ අඛණ්ඩව වාර්තාකරණ නිර්ණායක
	Verite ගේ අධීක්ෂණ නිර්ණායකයන්
	සමාජීය ගිණුම්‍ කටයුතු  පිළිබඳ ජාත්යියන්තර               SA 8000 ප්රගමිතිය
	Green Globe සහතික කිරීම, ප්ර්මිතය
	ISO 14000 පාරිසරික කළමනාකරණ ප්රතමිතිය
	එක්සත් ජාතීන්ගේ ගෝලීය ගිවිසුම සමාගම්‍

“වර්ධනය වන සන්නි‍ෙව්දනනය”  ආකාරයේ වාර්තාකරණයට ඉදිරිපත් වනු ලැබීය
ගිවිසු‍ෙම්‍ විශ්වීය මූලධර්ම සමාගම ඉටුකිරීම / සපුරාලීම පිළිබඳ COP වාර්තාව විස්තර කරයි
	ගිණුම්ක්රණය හා වාර්තාකරණය සඳහා අන්තර්ජාතික ප්රරමිති පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ අන්තර් රාජ්යර කණ්ඩායම

සාර්ථක කාර්යක්ෂමතා , සංස්ථාමය වගකීම වාර්තා කිරීම සහ සංස්ථාමය පාලනය අනාවරණය පිළිබඳ උපදෙස් ලබාදෙයි
FTSE කණ්ඩායම

සමාගම්‍ සංස්ථාමය සමාජ වගකීම ඉටුකිරීම පිළිබඳ ඇගයීමක් වන FTSE Good Index ප්රගකාශයට පත් කිරීම
සමාජීය හා පාරිසරික ඉටුකිරීම පිළිබඳ අර්ථවත් මැනීමක් අපහසු වුවත් සමහර ජාතීන්ට සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ වාර්තාකරණය අවශ්යක කරයි
බෙහෝ ආයතන දැන් අඛණ්ඩව පර හිතකාමී සංවර්ධනය හා සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ ගැටලු ආවරණය වන පරිදි බාහිරව විගණනය කරන ලද වාර්ෂික වාර්තා පිළියෙළ කරයි
( Tripple Bottom Line වාර්තා)  

නමුත් මෙම වාර්තාව සැකැස්මෙන් විධියෙන් හා වගකීම්‍ ක්රපම‍ෙව්දඛයන් පුළුල් ලෙස වෙනස් ‍ෙව්‍
( එකම කර්මාන්තය තුළ පවා)  වි‍ෙව්චෙකයින් මෙම වාර්තා බොරුවට සහාය පෑමක් පමණක් ලෙස ඉවත් කරයි
නිදසුනක් ලෙස ඒන්රන් “වාර්ෂික සංස්ථාමය වගකීම්‍ වාර්තාව” හා දුම්කොළ සමාග‍ෙම් සාමාජ වාර්තා දැක්විය හැකිය
org/wiki/Corporate_social_responsibility#Approaches
සංස්ථාමය සමාජ වගකීම බෙහෝ බහුජාතික සංවිධානවල උපක්රpමශීලී සැලසුම්‍ ක්රිදයාවලිය තුළ ඇත
සමාජ වගකීම පසු පස ඒ හරහා පවතින මානව හා පාරිසරික වගකීම සැඟවුණු ‍ෙච්තානාවක් මත ක්රිගයාත්මක  වන්නක්ද ස්ව ඇල්ම ( වාසිය) අවබෝධය නැතිනම් ව්යාෙපාරය ඉක්මවා පවතින ඇල්ම (වාසිය) යන්න බොහෝ විවාදයට හා වි‍ෙව්චදනයට භාජනය වී ඇත
කොටස්කරුවන් තෘප්තිමත් කිරීමට ලාභ ලැබීමට නිෂ්පාදනයක් කිරීම හෝ සේවාවන් සැපයීමට සමාගම්‍ මූලිකව වෙන වෙනම බැඳීසිටින්නේද ( වගකියන්නේද) යන්න සමහර වි‍ෙච්ච
කයින් වාද කරයි
මිල්ටන් ෆ්රයිඩ්මඳන් හා අනෙකුත් අය පවසන්නේ ( වාද කරන්නේ ) ව්යාචපාර කාර්යයේ සමාජ වගකීම සඳහා ඉවක් නොමැති බවයි. මෙම වි‍ෙව්ච
කයින් පෙන්වා දෙන්නේ සමාගම්‍ නීතිය ( සංස්ථා නීතිය) අනුව සංස්ථා‍ෙව් ලාභය අඩුවන ඕනෑම ක්රියයාකාරකමක් සිදු කිරීමෙන් සංස්ථා‍ෙව්‍ අධ්ය
ක්ෂකවරුන් වැළකී සිටීමයි
( ලාභය අඩු වන කටයුතු කිරීම  අධ්යාක්ෂකවරුන්ට තහනම්‍ වීමයි
)

අනෙකුත් වි‍ෙව්චරකයින්  වාද කරන්නේ හොඳ ඵලදායී ක්රිෂයාමාර්ගවල සමාගම නියැලීමෙන් අනෙක් ඒවා ප්ර‍තික්ෂේප කිරීමත් ඒමගින් සමාජීය වශයෙන් හා පාරිසරික වශයෙන් වගකියන සමාගමක් ලෙස තම ප්රරතිරූපය සකසා ගැනීමත්ය
එය නිදහස්  වෙළඳ පොළට බාධාකරන නැතිනම්‍ සමාගමක් ස්වාර්ථය ලුහුබැඳ යෑම මගින් වන සමාජ හා පාරිසරික හානිවල බලපෑම පාලකයාට රජයේ කාර්භාරය කල්තියා නැවැත්වීමට මාන බැලීමක් යැයි අනෙකුත් වි‍ෙව්චමකයින් තවමත් වාද කරයි
විවාදාත්මක ව්යා්පාරික අභිප්රාාය ( පෙළඹුම්‍ හේතු)

සමහර වි‍ෙව්ච‍කයින් විශ්වාස කරන්නේ සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ වැඩසටහන් බොහෝ විට සංස්ථාවල ප්රෙධාන කටයුතු තුළින් ඇති වන සදාචාරමය ප්රගශ්නවලින් පොදු මහජන අවධානය වෙනතකට හැරවීමට බොහෝ විට උත්සාහ කරන බවයි. ‍ෙම අන්දමට චෝදනා ලබා සිටින සමාගම්‍ අතර ප්රසධානතම සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ වාර්ථා සපයන බ්රිාතාන්යර ඇමෙරිකානු දුම් කොළ සමාගම හා ඛනිජ තෙල් යෝධයා වන බ්රිපතාන්යස ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව ‍ෙව්‍
මෙය එහි පාරිසරික අංග පිළිබඳ ක්රිලයාකාරකම්‍ හා ඉහළ රූපසටහන් ප්ර්චාරක ව්යා්පාර සඳහා ප්රරසිද්ධියක් උසුලයි
ස්වාර්ථ / ස්ව වාසිය

සමහර වි‍ෙව්චසකයින් වැදගත් වන්නේ සමාගම්‍ සමාජ ව්යාඛපෘති සිදු කරන්නේ වානිජ ප්රරතිලාභ සඳහන් රජය පොදු මහජනතාව අතර ඔවුන්ගේ කීර්තිය වැඩිකර ගැනීමටත්ය
ඔවුන් ස්වාර්ථ මත කටයුතු කරන සංස්ථා ලාභ වැඩිකර ගැනීමට මුළුමණින්ම තැත් කිරීමට හේතු කීපයක් යෝජනා කර ඇති අතර සමස්තයක් ලෙස සමාජ ප්රමතිලාභ දියුණු කිරීමට අපොහොසත් ‍ෙව්‍
ඔවුන් උදාහරණ පෙන්වා දෙනවා එක් අතකින් සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍  ප්රඅතිපත්ති වර්ධනයට බොහෝ වේලා ගත කළ   පවත්වාගත හැකි සංවර්ධනයක් සඳහා කැපවුණු අනෙක් අතින් පැන නැගෙන ව්යායපාර ප්රේතිපත්ති පිළිබඳ හෙළිදරව්‍ කිරීම්‍වලට හාණි පැමිණිනු සමාගම්‍ නැත
උදාහරණයක් ලෙස මැක්ඩොනල්ඩ්‍ සමාගම සදාචාර විරෝධී ව්යායපාර ප්රතතිපත්තීන් පිළිබඳ සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ ව්යාසපාරයේ නියැලෙන්නන්ගේ දැඩි වි‍ෙව්චපනයට ලක් වූ අතර මැක්ලිබල් නඩු‍ෙව්දී විනිසුරු ( නඩුකාරයා)  රෝජර් බෙල් විසින් ගත් තීරණය අනුව සේවකයින්ට හොඳින් නොසැලකීම , නොමඟ යවන සුළ්ර‍ ප්රනචාරය කිරීම්‍ සහ අනවශ්යූ ලෙස සතුන්ට වද හිංසා කිරීම්‍ පිළිබඳ සත්යය බවට ස්ථිර විය
‍‍ෙම් හා සමානවම තෙල් සමාගමද තම සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ ප්ර තිපත්ති ඉතා ප්රරසිද්ධ කළ සමාගමක් වූ අතර ඒ පිළිබඳ වාර්තාකරණයේද ප්ර්මුඛයෙකු විය
නමුත් 2004 වසරේදී එහි තෙල් සංචිත පිළිබඳ සාවද්ය  වාර්තා කිරීම හේතුවෙන් දැඩි හෙළා දැකීමකට පාත්රය වූ අතර ඒ මගින් එහි කීර්තිනාමයට හානි වූ අතර වංචා සහගත ක්රි්යාවට දඩ නියම විය
මෙය සිදු වූ අවස්ථා‍ෙව්  සිට ෂෙල් පදනම ලෝකය හරහා විවිධ ව්යා පෘතිවලට සම්බයන්ධ වූ අතර අප්රිනකාව හරහා මල් හා පළතුරු වගා කරන ප්රහජාවන් 3 න් එක්සත් රාජධානියේ මාර්ක් හා ස්පෙන්සර් සමාගමට හවුල් වීම ඇතුළත්ය
මෙම වි‍ෙව්චපකයින් සාමාන්යීයෙන් යෝජනා කරන්නේ සමාගම්‍ සමාජීය වගකීමකින් යුතු ආකාරයට කටයුතු කරන්නේදැයි තහවුරු කිරීමට ‍ ස්වේච්ඡා පියවරවලට වඩා ආණ්ඩුව ශක්තිමත් වීම, ජාත්යරන්තර නීති රීති අවශ්යේ කරන බවයි. 

මෙහි අන්තර් ගත අනෙකුත් විශේෂ ආකල්ප / අදහස්

	හොඳින් නීති රීති නොපවතින රටවල සමාගම්‍ ඇත්තෙන්ම සේවකයින්ගේ සුභසාධනයට, පරිසරයට එතරම්‍ සැලකිල්ලක් නොදක්වන අතර සේවකයින් දැඩි ලෙස වැඩෙහි යොදවමින් අඩු වැටුපට නිෂ්පාදන කටයුතු කරන ආයතනවලට ඊට අවස්ථාව ලැ‍ෙබ්‍
	සමාගම්‍ ඔවුන් ලබන බලපෑම සඳහා වන මුළු පිරිවැය නොගෙවයි. උදාහරණයක් ලෙසට පිරරිසිදු කිරීම්‍ වැය සාමාන්යුයෙන් සමාජය මත පැට‍ෙව්‍
මෙහි ප්ර තිඵලයක් ලෙස සමාජ, පාරිසරික සුභසාධක වියදමෙන් සමාග‍ෙම් ලාභ ද වැඩි ‍ෙව්‍
org/wiki/Corporate_social_responsibility#Critical_analysis
සමාගම

සමාගමක් එහි සාමාජිකයන්ගෙන් වෙන්ව පැහැදිලිවම හඳුනාගත හැකි නෛතික පුද්ගලභාවයක් පවතින වෙනමම නෛතික ඒකකයකි
( ප්‍රායෝගිකව නෛතික පුද්ගලයෙකි )
සමාගමක අර්ථ දැක්වීම අනුව නීතිමය අයිතිවාසිකම් හා වගකීම් ( යුතුකම් )

1)	නඩු පැවරීමට හා නඩු පැවරීම්වලට භාජනය වීම
2)	වත්කම් හඳුන්වා ගැනීමට
3)	පුද්ගලයින් සේවා නියුක්ත කිරීමට
4)	කොන්ත්‍රාත්තුවල නියැලීමට
5)	අණ පනත් නීතිවලට අනුව එහි අභ්‍යන්තර කටයුතු පාලනය කිරීම

අනෙකුත් නීතිමය අයිතිවාසිකම් හා වගකීම් සමාගමකට රජය මගින් හෝ අධිකරණය මගින් පැවරේ
මේවා බොහෝ දුරට මත‍‍භේදාත්මක වේ
සමාගම් නීතිය පිළිබඳව ඉංග්‍රීසියෙන් ලියැවුණු ප්‍රථම ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයේ කතුවරයා වන ස්ටෙවඩ් කයිඩ් සමාගමක් අර්ථ දක්වන්නේ විශේෂිත වූ නාමයන් යටතේ බොහෝ තනි පුද්ගල එකතුවකින් සැදුම්ලත් කෘත්‍රිම ආකාරයකට නිරන්තර අනුක්‍රමයන් හා නීතිමය ප්‍රතිපත්ති මගින් බලය පැවරීමක් ඇති, විවිධ ආකාරවල තනි පුද්ගලයෙකු ලෙස ක්‍රියාකිරීමට හැකියාව ඇති විශේෂයෙන්ම දේපල ලබා ගැනීම හා ප්‍රධානය කිරීම, ගිවිසුම්ගත වගකීම් හා නඩු පැවරීමට මෙන්ම නඩු පැවරීම්වලට භාජනය වීම, වර ප්‍රසාද භුක්ති විඳීම හා පොදුවේ  නිදහස්වීමේ හැකියාව, සංස්ථාපිත නීතියට අනුව අඩුවෙන් හෝ වැඩියෙන් ව්‍යාප්ත වූ විවිධ දේශපාලන අයිතිවාසිකම් භාවිතය හෝ ඒ මත ප්‍රධානය වී ඇති බලය එක්කෝ එය නිර්මාණය වී ඇති අවස්ථාව හෝ ඉන් පසුව එළඹෙන ඕනෑම කාලච්ඡේදයක එහි පැවැත්මයි
වර්තමානයේ නූතන ව්‍යාපාර සමාගම බලවත් ආකාරයක සමාගමකි
නෛතික පුද්ගල භාවයට අමතරව නූතන ව්‍යාපාර සමාගමක නීතිමය ලක්ෂණ 3 ක් පවතී
පැවරිය හැකි කොටස්
( කොටස්කරුවන්ට සමාගමේ නෛතික ඒකකයන් ලෙස එහි තත්වයට බලපෑමක් නොකර කොටස් හුවමාරු කර ගැනීම )
ii
නිරන්තරව අනුක්‍රමික ධාරිතාව
( කොටස්කරුවන්ගේ මිය යෑම ඉවත්වීම නොතකා අඛණ්ඩව පැවතීමේ හැකියාව )
iii
සීමා සහිත වගකීම
( කොටස් කරුවන්ට සීමා තොර වූ සමාගමේ සීමිත වගකීම, සමාගමට එරෙහිව දී ඇති නඩු තීන්දුවලින් පරිවරණය, සමාගමේ අපරාධ ක්‍රියාවලින් කොටස්කරුවන්ගේ පොදු සමාව , සහ සමහර අධිකරණ බලය අනුව සමාගමේ නිලධාරීන්ට හා අධ්‍යක්ෂකවරුන්ට සමාගම ගනු ලබන අපරාධ ක්‍රියාමාර්ග වලින් සීමාසහිත වගකීම )

නූතන ව්‍යාපාර සමාගම්වල ව්‍යාප්තිය මදක් අවිනිශ්චිතව තිබේ
වසර ගණනාවක් නූතන ව්‍යාපාර සමාගම්වල පැන නැගීමට ප්‍රථම පැවති අනෙකුත් සමාගම් ඒකක උදා -
පල්ලිය , අධ්‍යාපනික හා පුණ්‍යායතන සමාගම් වීම නිසා
බොහෝ දුරට ආයෝජකයින් සහ ව්‍යවසායකයින් ඇතිකළ හවුල් ප්‍රාග්ධන සමාගම් ( හවුල් ව්‍යාපාර ) අනතුරුව පහසුවෙන් ව්‍යාපාර කටයුතු හැසිරවීමට ඔවුන් ඒකාබද්ධ වේ
මෙම ව්‍යාපාර ඒකක දැනට පවතින්නා සේම සමාගම යන වචනයෙන් බොහෝ දුරට අදහස් වන්නේ ව්‍යාපාර සමාගම්ය
ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩු සඳහා ( නාගරිකසමාගම් - මහ නගර සමාගමට අයත් සමාගම් )  

දේශපාලනික, ආගමික හා පුණ්‍යමය අරමුණු සඳහා ( ලාභ අරමුණුකර නොගත් සමාගම් )ආණ්ඩුවේ වැඩ ස‍ටහන් සඳහා ( රාජ්‍ය සංස්ථා ) මෙවැනි ආකාරයේ සමාගම් ඇති කළ හැකිය
වෙළඳ නාමයකින් හඳුන්වා නොමැති නීතිමය නවචනයන් ලෙස සමාගම යන්න අදහස් වන්නේ නෛතික පුද්ගල භාවයක් සහිත ඕනෑම  පුද්ගලයින් කණ්ඩායමකි
ඓතිහාසික වශයෙන් නූතන ව්‍යාපාර සමාගම් පැන නැගුනේ සාම්ප්‍රධායික සමාගම් හවුල් ප්‍රාග්ධන සමාගම් ( හවුල් ව්‍යාපාර ) සමග එක් වීමෙනි
සංස්ථා හා රටවල්

කැනඩාවේ ඒකාබද්ධ ආණ්ඩුව හා පළාත්වලට සංස්ථාපිත ව්‍යවස්ථා පවතී
එම නිසා ව්‍යවස්ථාවට පළාත්මය හෝ ඒකාබද්ධ අධිකාරී පත්‍ර / ව්‍යවස්ථා පැවතිය හැකිය
පොදු සංස්ථා නීතිය හඳුන්වාදීමට පෙර කැනඩාවේ පැරණි සංස්ථා පාර්ලිමේන්තු මගින් සම්මත වූ පනත් මගින් පැවතුණි
කැනඩාවේ පැරණිම සංස්ථාව (ආයතනය) හඩ්සන්ස් බේ ආයතනයයි
එයි ව්‍යාපාරික කටයුතු කැනඩාව පදනම්ව  සිදු වූ නමුත් ඒ සඳහා රාජකාරී අධිකාරී පත්‍රය 1670 දී එංගලන්තයේ II චාල්ස් රජු විසින් නිකුත් කරන ලදී
1970 දී එය කැනේඩියානු ප්‍රඥප්තියට පැමිණි අතර සංස්ථාවේ ප්‍රධාන ශාඛාව ලන්ඩන් සිට කැනඩාවට මාරු විය
ඒකාබද්ධව හඳුනාගත් සංස්ථා (රට තුළ එක් එක් ප්‍රදේශයේ පවතින ) කැනඩා ව්‍යාපාර සංස්ථා පනත මගින් පාලනය වේ
ජර්මන් භාෂාව කතා කරන රටවල් 

ජර්මනිය , ඔස්ටියාව, ස්විට්සර්ලන්තය සහ ලිතුවේනියාව දෙයාකාරයක සංස්ථා හඳුනා ගෙන ඇත
මින් එකක් අකිටීන්ජ්සෙල්ස්චැෆ්ට් වන අතර මෙම ඉංග්‍රීසි භාෂාව කතා කරන රටවල පොදු සංස්ථාවලට (සමාගම්) සමානය
අනෙක ජෙසෙල්ස්චැෆ්ට් මිට් බෙස්ක්රෑන්ක්ටර් හෆ්ටන්ග් වන අතර (අනුප්‍රාණයක්)එය නූතන සීමාසහිත වගකීමක් සහිත සමහාගමකට සමාන වේ
ඉතාලිය

ඉතාලිය සීමා සහිත වගකීමක් (බැඳීමක්) සහිත සමාගම් දෙවර්ගයක් හඳුනා ගෙන ඇත
(01)	S
I (සීමා සහිත වගකීමක් සහිතව සමාන වේ)
(02)	S
A (ඇමරිකානු තොග සංස්ථාවට සමාන වේ)
එක්සත් රාජධානිය

එක්සත් රාජධානියේ සංස්ථාව ලෙස පොදුවේ අදහස් වන්නේ ව්‍යවස්ථාවකින් හෝ රාජකීය අධිකාරී පත්‍රයකින් ඇති කරන ලද මේ වන විට ඉතා ස්වල්පයක් පමණක් ඉතිරිව පවතින ප්‍රධාන සංස්ථා වේ
මේ අතරින් බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් විදුලිය තවමත් ඉතිරිව පවතින පැරණිම හා ප්‍රධානතම සංස්ථාව වේ
බ්‍රිතාන්‍යය වානේ සංස්ථාව වැනි අනෙක් ඒවා 1980 ගණන් වලදී පෞද්ගලීකරණය කෙරිණි
පෞද්ගලික අංශයේ සංස්ථා නීතියේදී සමාගම් ලෙසට අදහස් කරන අතර ඒවා 2006 සමාගම් පනත මගින් පාලනය වේ
( නැතිනම් උතුරු අයර්ලන්ත සමතුලනය )

පොදුවේ බොහෝ දුරට දක්නට ලැබෙන සමාගම් වර්ගය සීමාසහිත පෞද්ගලික සමාගම් වේ
මෙම සීමා සහිත පෞද්ගලික සමාගම් කොටසින් හෝ වගකීමෙන් සීමිත  සමාගම් විය හැකිය
අනෙක් සමාගම් වර්ග වන්නේ සීමා සහිත පොදු සමාගම් හා සීමා රහිත සමාගම් වේ
සංස්ථාමය / සංස්ථාපිත බදු අය කිරීම
බොහෝ රටවල සංස්ථාමය ලාභ සංස්ථාපිත බදු අනුපාතයකට අනුව බදු අය වේ
කොටස් කරුවන්ට ගෙවන ලාභාංශයද වෙනම බදු අනුපාතයකට යටත් වේ
මෙවැනි ක්‍රමයක් සමහර විට ද්විත්ව බදුකරණයන් වේ
ඊට හේතුව කොටස්කරුවන්ට බෙද‍ා දෙනු ලබන ඕනෑම ලාභ සඳහා අවසානයේ දෙවරක් බදු අයවන බැවිනි
මීට එක් විසඳුමක් ලෙසට ( ඕස්ට්‍රේලියාව හා එක්සත් රාජධානියේ බදු ක්‍රම ) මුදල් නැවත ලැබීමකට, ලාභාංශ ලෙසට පවතින ලාභ සඳහා බදු අයකර ඇති බැවින් ලාභාංශ ලබන්නාට අවසරයක් ලැබේ
මේ නිසා ආයතනයේ ඊළඟ අයට යන ලාභය ( පවරන ලාභය ) පමණක් අවපාත ලාභාංශ ගෙවනු ලබන බදු අනුපාතයට අනුව බදුවලට යටත් වේ
අනෙකුත් ක්‍රමවල ලාභාංශ සඳහා අනෙක් ආදායමට වඩා අඩු අනුපාතයකට බදු අය කරයි
( ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ) නැතිනම් කොටස්කරුවන් ඍජුවම ව්‍යාපාර ලාභය මත බදුවලට යටත්වන අතර ලාභාංශ සඳහා බදු අය නොකෙරේ
උදා
 ඇමරිකා එක්සත් ජනදයේ S සංස්ථා

References 	

http
org/wiki/Corporation
සහශ්රයට කළමකරණය හදුන්වාදීමේ දී ගත්කතුවරුන් කිහිපදෙනෙකු විසින්ම නූතන කළමනාකරණයේ සිද්ධාන්තවලට උදව් වන කාර්ය පසුබිම නිර්මාණය කර තිබුණි
සුන් ට්සු ගේ ‘The Art of War’ (යුධ කලාව)

හමුදා ජෙනරාල්වරයකු වන චීන ජාතික Sun Tzu’s  විසින් 6වන ශත වර්ෂයේ දී රචිත ‘The Art of War’ ග්රන්ථය යුධ හමුදාවේ දී ගන්නා උපාය මාර්ග සම්බන්ධයෙන් රචනා කරන ලද්දකි
කළමණාකරුවන්ගේ සංවිධානයේ සහ විරුද්ධවාදීන්ගේ ශක්තීන් සහ දුර්වලතා සදහා ගැනීමට සුදුසු කළමනාකරණ යෝජනා මෙහි ඇතුළත් වේ
නිකලෝ මැකියාවෙලි ගේ The Prince (කුමාරයා)

පුද්ගලයන් ස්වාර්ථය මගින් අභිප්රේරණය වේ යැයි විශ්වාස කරමින් 1513 දී Niccolo Machiavell විසින් The Prince නැමැති ග්රන්ථය Florence චක්රය භාවිත කරමින් උපදේශකයක් ලෙසින් රචනා කරන ලදී
බලය ආරක්ෂා කරගැනීම සදහා නායකයින් බිය කිරීම සිදු කළ ද වෛර කිරීම නොකළ යුතු බව මැකියාවෙලි වඩාත් සුදුසු යැයි යෝජනා කරන ලදී
ඇඩම් ස්මිත් ගේ “ජාතීන්ගේ ධනය”  (The Wealth of Nations)

ස්කොට්ලන්ත සම්භවයකින් යුත් දාර්ශනිකයකු වූ ඇඩම් ස්මිත් ජාතීන්ගේ ධනය නැමති ග්‍රන්ථය
1776 දී රචනා කරන ලද්දේ ශ්‍රම ව්යාප්තිය තුළින් සංවිධානයේ කාර්යක්ෂමතාව අරමුණු කරගනිමිනි
ස්මිත් විසින් විග්රහ කරනු ලැබූ ඵලදායීතාව වර්ධනය කරගැනීමට නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය වෙනස් විය යුතු ආකාරය මෙසේය
එක් පුද්ගලයකුට එක් දිනක දී අල්පෙනෙති 200ක් නිෂ්පාදනය කළ හැකි නම් විශේෂකරණයට පත් වුණ පුද්ගලයින් 10 දෙනෙකු එක් දිනකදී එම නිෂ්පාදනයට සම්බන්ධ වුවහොත් දිනකදී අල්පෙනෙති 48000ක් නිපදවිය හැකි බව ඇඩම් ස්මිත් විසින් විශ්ලේෂණය කර පෙන්වීය
19 වන ශත වර්ෂය

19 වන ශත වර්ෂයේ පැවති ආර්ථිකයේ රිකිල්ලක් ලෙස දැනට පවතින කළමනාකරණ විනය ආරම්භ වූ බවට තර්කයන් පවතී
ඇඩම් ස්මිත් (1723 – 1790) සහ ජෝන් ස්ටුවර්ට් මිල් (1808 – 1873) වැනි සදාකාලීන ආර්ථික විද්යාඥයන් විසින් සම්පත් උපයෝජනය , නිෂ්පාදනය සහ මූල්‍යමය ගැටළු ආදියට සිද්ධාන්තමය වටපිටාවක් සපයන ලදී
මෙම කාලවකවානුවේදීම එලී විට්නි (1736 – 1819) සහ මැතීව් බෝල්ටන් (1728 – 1809) වැනි ගවේෂකයන් ප්රමිතිකරණය , තත්ව පාලනය , නිෂ්පාදකයාගේ පිරිවැය පාලනය කිරීම අන්තර් භාණ්ඩ හුවමාරුව සහ කාර්ය සැලසුම් කිරීම වැනි තාක්ෂණික නිෂ්පාදනයේ මූලිකාංග සංවර්ධනය කරනු ලැබීය
1861 පෙර පාලනයට නතුව තිබූ ඇමරිකානු ආර්ථික අංශය , මෙම බොහෝ කළමනාකරණ අංගයන් විද්යාමාන විය
එම පරිසරය පෙන්නුම් කරන මිලියන 4ක ජනතාව මෙය නූතන භාවිතයට ගෙන ඇත
එනම් ලාභ සහගතව සමස්ත නිෂ්පාදනය කළමනාකරණය කිරීමයි
19 වන ශතවර්ෂයෙන් පසු අන්තවාදී ආර්ථික විද්යාඥයින් වන ඇල්ෆ්‍රඩ් මාර්ෂල්(1842  1924) සහ ලියෝන් වෝල්රස් (183 – 1910) සහ අනෙකුත් විද්‍යාඥයන් විසින් කළමනාකරණයේ සිද්ධාන්තමය යටි හුවමාරු සදහා මොවුන් සංකීර්ණ ස්ථරයක් හදුන්වාදෙනු ලැබීය
1881 ජෝසප් ව්හාර්ට්න් කළමනාකරණ තුන්වන මට්ටමේ පාඨමාලාවක් සදහා පළමුවන වටයට පිදුම් ලැබීය
org/wiki/Management#Early_writing
ඉතිහාසය සහ සංවර්ධනය

References 	

http
org/wiki/Management#Where_policies_and_strategies_fit_into_the_planning_process
ඇඩ්වාන්ස් මයික්‍රෝ ඩිවයිසස් සමාගම (AMD) බහු ජාතික ඇමරිකානු අර්ධ සන්නායක නිපදවන සමාගමක් වන අතර එය කැලිෆෝනියාවේ, සනීවැලේ හි පිහිටා ඇත
මෙම සමාගමින් පාරිභෝගික වෙළඳ පොළට පරිගණක සකසන සහ ඒ ආශ්‍රිත තාක්ෂණයන් වැඩි දියුණු කර එලි දක්වයි. එහි නිෂ්පාදිත ප්‍රධාන නිෂ්පාදන ලෙස මයික්‍රොප්‍රොසෙසර, මවු පුවරු චිප් පද්ධති, එබුණු සකසන සර්වර් හා පෞද්ගලික පරිගණකවලට අවශ්‍ය ග්‍රැෆික් සකසන සහ අතේ රැගෙන යා හැකි උපාංග, ඩිජිටල් රූපවාහිනී සහ ඩිජිටල් ක්‍රීඩා උපාංග සඳහා අවශ්‍ය වන සකසන (Processor) තාක්ෂණයන් දැක්වේ
AMD සමාගම x86 නිර්මාණ ශිල්පය යටතේ මයික්‍රොප්‍රොසෙසර නිපදවන ලොව දෙවන විශාලතම සැපයුම්කරු වන අතර ඔවුන් දෙවැනි වනනේ Intel සමාගමට පමණි
එසේම ග්‍රැෆික් සැකසුම් පද්ධති සපයන ලොව තෙවන විශාලතම සමාගම ලෙස AMD සමාගම හැඳින්වේ
එමෙන්ම ඉක්මනින් වෙනස් නොවන ක්ෂණික මතක සපයන්නෙකු ලෙස AMD සමාගම 21% ක කොටසක් හිමිකර ගෙන සිටී. 2007 දී අර්ධ සන්නායක නිපැයුම්කරුවන් අතරේ 11 වන ස්ථානයට AMD සමාගම පත්විය
කෘතිම බුද්ධිය යනු
- 

යන්ත්‍ර හා සම්බන්ධ වු බුද්ධිමත් ක්‍රියාකාරීත්වය මෙන්ම එවන් ක්‍රියාකාරීත්වයක් ඇති කිරීම සදහා ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යා‍ක්ෂේත්‍රය හැදින්වීමට ද යෙදෙන පදයකි
කෘතිම බුද්ධිය හා සම්බන්ධ වන ප්‍රමුඛ පෙලේ ග්‍රන්ථයන් කෘතිම බුද්ධිය යනු  බුද්ධිමත් නියෝජිතයින් සම්බන්ධ අධ්‍යයනයන්  සහ නිර්මාණයන් සිදු කිරීම ලෙස අර්ථ දැක්වෙයි
මෙහිදී බුද්ධිමත් නියෝජිතයෙකු ලෙස හැදින්වෙනුයේ තම පරිසරය අවබෝධ කර ගනිමින් සාර්ථකත්වය උපරිම වන පරිදි ක්‍රියාකාරීත්වයන් දැක්වීමෙහි සමත්කමක් ඇති පද්ධතීන් වෙයි
කෘතිම බුද්ධිය වෙත ලඟාවීම යනු බුද්ධිමත් බවෙහි මූලික හරය තුළ ක්‍රියාකරණ අමූර්ත බුද්ධිමත් නියෝජිතයන් නිර්මාණය කිරීම ලෙස හැදින්විය හැක
කෘතිම බුද්ධිය හැදින්වීම සදහා යෙදෙන ඉංග්‍රීසි වදනෙහි නිර්මාතෘ ජෝන් මැකාති එය අර්ථ දක්වනුයේ බුද්ධිමත් යන්ත්‍ර නිර්මාණය කිරීමේ විද්‍යාව සහ ඉංජිනේරු ක්‍රියාවලිය ලෙස හැදින්වීය
ජෝන් මැකාති විසින් මෙම පදය හදුන්වාදෙන ලද්දේ 1956 වසරේදි වේ
පර්යේෂකයන් යන්ත්‍ර වලට ලබාදීමට උත්සාහ කරන ගුණාංග අතරට හේතු දැක්වීම, දැනුම, සැලසුම් සකස් කිරීම, ඉගැනීම, සන්නිවේදනය, චින්තන විධික්‍රම සහ චලනය වීමේ හැකියාව සහ වස්තූන් හැසිරවීමේ හැකියාව යනාදිය වෙයි
සාමාන්‍ය මට්ටමේ බුද්ධිමත් භාවයක් යන්ත්‍ර වලට ලබාදීමට මෙතෙක් නොහැකිව ඇත
මෙවැනි ප්‍රබල මට්ටමේ කෘතිම බුද්ධියක් නිර්මාණය කිරීම කෘතිම බුද්ධිය හා සම්බන්ධ පර්යේෂණයන්ගේ දිගු කාලීන අරමුණ වෙයි
කෘතීම බුද්ධි පර්යේෂණ සදහා බොහෝ ක්ෂේත්‍රයන්ට අයත් දැනුම සහ උපාංග භාවිතා වේ
මෙම ක්ෂේත්‍රයන් අතරට පරිගණක විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව, දර්ශනවාදය, ස්නායු විද්‍යාව, සංජනනීය විද්‍යාව, වාග් විද්‍යාව, සාරාර්ථ විද්‍යාව, සංකාර්යය පර්යේෂණ වේදය, ආර්ථික විද්‍යාව, පාලක වාදය, සම්භාවිතාව, ප්‍රශස්තිකරණය සහ තර්කනය ආදිය අයත් වෙයි
කෘතිම බුද්ධි පර්යේෂණ රොබෝවරු, පාලක පද්ධතීන්, කාල සටහන් සකස්කිරීම්, දත්ත කැණීම, මනා සංවිධානය, කටහඬ හදුනාගැනීම සහ මුහුණු හදුනාගැනීම ආදි විවිධ ක්ෂේත්‍ර හා සම්බන්ධ වෙයි
මෙම ක්ෂේත්‍ර සදහා විවිධ නම් යෝජනා වී ඇති අතර ඒවා අතරට පරිගණක කරණ බුද්ධිය, සංස්ලේශී බුද්ධිය, බුද්ධිමත් පද්ධතීන් හෝ පරිගණකමය සහේතුකතාව යනාදිය අයත් වෙයි
org/wiki/Artificial_intelligence
මෙවැනි පරිගණක වල සාමාන්‍යයෙන් නියෝන් වර්ණයෙන් යුතු	 ආවරණයක් සහ ප්ලාස්ටික් වලින් නිර්මාණය කළ පැති ආවරණ පවතියි
සාමාන්‍ය පෞද්ගලික පරිගණක වල හැකියාව ඉක්ම වු විභේදන මට්ටමකින් යුතුව පරිගණක ක්‍රිඩා වැඩ සටහන් භාවිත කිරීම සදහා විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද පෞද්ගලික පරිගණක පරිගණක ක්‍රිඩා - පරිගණක ලෙස හැදින්වෙයි
මෙවායේ මිල අධික ආවරණ, අධික්‍රියාකාරී උපාංග ආදිය අන්තර්ගත වන අතර ඇතැම් විට ද්‍රව සිසිලන පද්ධති ද මෙයායේ භාවිතා වේ
එසේම බොහෝ විට මෙවා මයික්‍රෝසොෆ්ට් වින්ඩෝස් (Microsoft Windows) පවුලට අයත් මෙහෙයුම් පද්ධති ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වෙයි
පෞද්ගලික පරිගණක ක්‍රිඩා සාමාන්‍ය පෞද්ගලික පරිගණක මත ද ක්‍රියා කරන නමුත් සත්‍ය පරිගණක ක්‍රිඩා - පරිගණකයක් යනු ත්‍රිමාන රූප නිර්මාණ සැකසුම්, භෞතික විද්‍යාත්මක අනුරූ නිර්මාණය, ඒකීය පික්සල් වර්ණක තාක්ෂණය, ගතික ජ්‍යාමිතික විදැහුම් කරණය සහ වැඩිදියුණු කළ ශබ්ද සැකසුමු සහ විශේෂ ප්‍රයෝග ආදිය සදහා අවශ්‍ය  වන විධාන සැකසිය හැකි අයුරින් විශේෂයෙන් සකස් කළ පරිගණකයක් වේ
තව ද මේවායේ USB උපාංග, හෙඩ්ෆෝන් සහ Fire wire ආදිය සදහා සම්බන්ධක ස්ථාන ආදිය අඩංගු වේ
සාමාන්‍ය පෞද්ගලික පරිගණක මෙන්ම පරිගණක ක්‍රිඩා - පරිගණක ද සම්පුර්ණ ඒකක වශයෙන් මිලට ගත හැකි නමුත් බොහෝ විට ඒවා භාවිත කරන්නන් විසින් ඒවා අන්තර් ජාලය ඔස්සේ ක්‍රිඩා කිරීම සදහා හෝ එසේ නොමැතිව තනිව ක්‍රිඩා කිරීම සදහා නිර්මාණය කර ගනු ලැබෙයි
පරිගණක ක්‍රිඩා සදහා භාවිතා වන මෙම පරිගණක තම ප්‍රතිවාදියාගේ පරිගණකය පරයමින් තමාට වාසි සහගත වන අයුරින් වේගවත්ව ක්‍රියාකරනු පිණිස විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරගනු ලබන පරිගණක වෙයි
මෙමගින් අන්තර් ජාලය ඔස්සේ පැවැත්වෙන තරඟ ජයග්‍රහණය කිරීම අරමුණු කරගැනෙයි
එසේම ඇතැම් විට මෙවැනි අධි ක්‍රියාකාරී පරිගණක නිර්මාණය කිරීමේ අරමුණ නව පරිගණක ක්‍රිඩාවක් මගින් ලබාගත හැකි උපරිම වින්දනය ලබාගැනීම වුවද විය හැක
පරිගණක ක්‍රිඩා සදහා විශේෂයෙන් නිර්මාණය කළ පරිගණක යන්ත්‍ර ප්‍රචලිත වීම 90 දශකයේ id Software ආයතනය මගින් නිර්මාණය කළ Doom ආදි පරිගණක ක්‍රිඩා වෙළද පොළට පැමිණීමත් සමග ආරම්භ විය
මෙම Doom පරිගණක ක්‍රිඩාව මයික්‍රොසොෆ්ට් DOS මෙහෙයුම් පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක වු පරිගණක සදහා නිර්මාණය කරන ලද්දකි
මෙම ක්‍රිඩාවන් ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී සාමාන්‍ය වාණිජ පරිගණක සහ පෞද්ගලික පරිගණක දෘඩාංග ඒවායේ උපරිම මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක වීම අවශ්‍ය විය
මේත් සමගම පරිගණක ක්‍රිඩාවන්ට ඇලුම් කළ පිරිස් Doom පරිගණක ක්‍රිඩාව සදහා උපරිම ක්‍රියාකාරීත්වය ලබාදෙන දෘඩාංග වලින් යුත් පරිගණක නිර්මාණය කිරීම ආරම්භ කළහ
(මෙම ක්‍රිඩාව සදහා ක්‍රියාකාරීත්වය තත්ත්පරයට රූප රාමු මගින් මනින ලදී) ඒ අනුව පරිගණක ක්‍රීඩා - පරිගණක වල සම්බවය තරඟකාරී ක්‍රියාකාරීත්වයක් සදහා වැඩි දියුණු කළ එදිනෙදා‍ජීවිතය හා බැදුණු උපාංගයක් ලෙස සිදු විය
වදන් ආදාන උපකරණ 

යතුරු පුවරුව - බොත්තම් (යතුරු ලෙස හදුන්වන) තද කිරීමේ වදන් හා අක්ෂර (character) ඇතුල් කළ හැකි යතුරු ලියනයට සමාන ඉලෙක්ට්‍රෝනික උපකරණයකි
වඩාත් ප්‍රචලිත ඉංග්‍රීසි යතුරු සැකසුම වන්නේ ක්විවර්ටි (QWERTY) සැකසුමයි
යොමු කාරක උපකරණ 

මූසිකය - එහි උපකාරක මතුපිටට සාපේක්ෂව ද්විමාන චලිතය අනාවරණය කර ගන්නා යොමුකාරක උපකරණයකි
ට්‍රැක් බෝල් - අක්ෂ 2ක් වටා චලිතය අනාවරණය කර ගත හැකි කෙවෙනියක් තුළ බහා ඇති කොටස් බාහිරව විවෘත බෝලයකින් සමන්විත උපකරණයකි
X බොක්ස් 360 පාලකය - X බොක්ස් 360  සඳහා යොදාගන්නා පාලකයකි
ස්විච් බ්ලේඩ් (Switchblade (tm)) යෙදුම භාවිතා කරමින් දකුණු හෝ වම් තම්බ්ස්ටික් (thumbstick) සදහා අමතර යොමු කාරක උපකරණයක් ලෙස භාවිතා කළ හැක
ක්‍රීඩා උපකරණ 

නියාමක යටිය (Joy stick) - එක් අන්තයක් වටා විවර්තනය කර ඇත
අතෙහි දරණ යෂ්ටියකින් සමන්විත ද්විමාන හෝ ත්‍රිමාණ කෝණ අනාවරණය  කර ගන්නා සාමාන්‍ය පාලන උපකරණයකි
ක්‍රීඩා පෑඩය (game pad) - මෙය අතෙහි දරණ සාමාන්‍ය ක්‍රීඩා පාලකයක් වන අතර ආදානය සැපයීමේ දී ඇඟිලි (විශේෂයෙන් මහපට ඇඟිලි) මත පදනම් වී ක්‍රියා කරයි
ක්‍රීඩා පාලක - විශේෂිත වූ ක්‍රීඩා අවශ්‍යතා සඳහා ඇති විශේෂිත වර්ගයේ පාලක

අනුරූ , වීඩියෝ ආදාන උපකරණ 

අනුරූ ස්කෑනරය - අනුරූ , මුද්‍රිත වදන්, අතින් ලියන ලද දේ හෝ වස්තු විශ්ලේෂණයෙන් ආදානය සපයන උපකරණයකි
වෙබ් කැම් -විභේදනය (resolution) අඩු වීඩියෝ කැමරාවක් වන මෙය අන්තර්ජාලය හරහා පහසුවෙන් හුවමාරු කළ හැකි වීඩියෝ ආදාන සපයයි
ශ්‍රව්‍ය ආදාන උපකරණ 

මයික්‍රොෆෝනය - ශබ්දය විද්‍යුත් සංඥාවක් බවට හරවා ආදානය සපයන ධ්වනි සංවේදකය
org/wiki/Overclocking#Considerations
This is a list of perfumes, sortable by year, name, company, and perfumer
See also==
 Perfume
 List of celebrity-endorsed perfumes

Further sources

Basenotes 
Fragrantica
Frangrance Foundation 
Perfume Projects
Osmoz 
Perfume2000 

සුවඳ විලවුන්
1945 මාර්තු 27 වන දින  V2 ප්‍රහාරයෙන් පුද්ගලයින් 131 ඝාතනය වීම ලංඩන් ඉතිහාසය තුළ එල්ලවන ලද දරුණුතම බෝම්බ ප්‍රහාරය ලෙස හදුන්වයි. 1952  මහ ධුමිකාව පුද්ගලයන් 4000ක් මිය යෑම වන තෙක් 11 ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවු භයානකම අනතුර මෙයයි
ලොකර්බි වලට ඉහළින් ස්කොට්ලන්ඩ් හි Pan AmFlight  103 බෝම්බ පිපිරිමෙන් පුද්ගලයන් 270ක් මිය යෑම බ්‍රිතාන්‍යයේ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් සිදුවු දෙවන භයානකම අනතුරයි
මෑත ඉතිහාසයේ තුළ සිදුවු ත්‍රස්ත බෝම්බ අනතුරැ අතරට 1998 ඕමග් (Omagh) බෝම්බ පිපිරිම (29 මිය යන ලදී) 1974 බර්මිහැම් අවහන්හල් බෝම්බය (21 මිය යන ලදි) ඇතුලත් වේ
2005 ඇති වු ප්‍රහාර ලංඩන්ඉතිහාසය තුළ මුස්ලිම් මුලධර්මවාදීන් විසින් සම්බන්ධීකරණයකළ ප්‍රථම මරාගෙනමැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරය ලෙස හැදින්වේ
39 දෙනෙකු මිය ගිය දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාර තුන ලංඩන් සාමකාමි ඉතිහාසය තුළ ඇතිවු භයානකම අනතුරක් ලෙස හැදින්වේ
එය 1987 නොවැම්බර් මස ඇතිවු ක්ග්ස් ක්‍රොස් ගින්නට වඩා මරණ සංඛ්‍යාවක් (මරණ 31) ඇති කරන ලදී
එහෙත් මූර්ගේට් උමං මාර්ග අනතුර සිදුවු 1945 පෙබරවාරි‍හිදි (මරණ 43) වඩා අඩු පිරිසක් මෙම අනතුරින් මරණයට පත් විය
1940 ඔක්තෝම්බර් 14 වන දා බැල්හැම් දුම්රිය පොළ  අනතුරින් 05 දෙනෙකු මරණයට පත් විය
එමෙන්ම 1941 ජනවාරි 11 වන දින  බෑන්ක් ස්ටේෂන්හි ඇතිවු යුධ කාලීන බෝම්බ පිපිරිමෙන් 56 දෙනෙකු ජිවිතක්ෂයට පත් විය 1943 මාර්තු 3 බෙන්නල් ග්‍රීන් දුම්රිය පොලේ දී ගුවන් ප්‍රහාරයක් හේතුවෙන් පුද්ගලයන් 173 ගේ ජිවිත අහිමි විය
ලංඩන් උමං දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාර 
ලංඩන් උමං දුම්රිය බෝම්බ කරුවන්ගේ ඉලක්කයක් බවට ඊට ප්‍රථමදී පත්වී තිබුණි
1885 ජනවාරි හිදී  මෙට්‍රොපොලිටන් ලයින් දුම්රියේ දී පිපිරි ගිය බෝම්බයෙන් හානි සිදු වු අතර ( දැන් ඉයුස්ටන් චතුරස්‍රය නම් වේ
) 1913 දී වේස්ටන්බර්න් පාක් දුම්රිය පොලේදී බෝම්බයක් සොයා ගන්නා ලදී
එය සත්‍යවශයෙන්ම කාන්තා ජන්ද අයිතීන් වෙනුවෙන් කැපවු වැඩක් බවට විශ්වාස කරයි
අයර්ලන්ත රිපබ්ලිකන් හමුදාව විසින් වළදැමු බෝම්බ ටොටන්හැම් කෝට් වීදීයේ හා ලෙයිසෙස්ටර් චතුරස්‍රයේ දී 1939 පෙබරවාරි 03 වැනිදා පුපුරැවා හරින ලදී
1973 අගොස්තු හා දෙසැම්බර් හිදි අයර්ලන්ත රිපබ්ලිකන් හමුදාව විසින් උමං මාර්ග වල පුපුරණ ද්‍රව්‍යය කිහිපයක් තබා ගිය අතර එවැනිම සිදුවීමක් 1976 පෙබරවාරි හා මාර්තුවේදී සිදු විය
1976 මාර්තු 04 වනදා කැනන් මාවතේ දී පුද්ගලයන් අට දෙනෙකු බෝම්බ පිපිරුමකින් අනතුරට පත් විය
ඊට දින 11කට පසුව වෙස්ට් හැම්  උමං දුම්රිය පොළේදී එතරම් දරැණු නොවන බෝම්බ පිපිරිමක් හේතුවෙන් පුද්ගලයන් 09 දෙනෙකුට තුවාල සිදු විය
එම සිදුවීමෙන් තත්පර කිහිපයකට පසුව එම දුම්රියේ රියදුරා විසින් එක් සැකකාර බොම්බකරුවෙකු හඹා යාමේ දී වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී
එදිනම ඔක්ස්ෆර්ඩ් වටරවුම් දුම්රිය පොලේදී තවත් බෝම්බයක් සොයා ගන්නා ලද අතර එය නිෂ්ක්‍රීය කරන ලදී
මාර්තු 18 වනදා තවත් බෝම්බ වුඩ් ග්‍රින්  දුම්රිය පොලේ හිස් දුම්රියක් තුළ පුපුරා යන  ලදී
2005 බෝම්බ ප්‍රහාරය තනි ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් විසින් නැඩිම පිපිරවීම් ප්‍රමාණයක් කළ දෙවන අවස්ථාව ලෙස සළකයි
පළමු අවස්ථාව 1972 ජුලි මාසයේදී බෙල්ෆාස්ටි හිදි සිදු වු සිදු වීමයි
එහිදී බෝම්බ 22ක් වළ දමා තිබුණි
ලැඩ්රිඩ් දුම්රිය අනතුර වු 2004 මාර්තු 11 (191 මිය යන ලදී
) පෙර වාර්තා වු දරුණුතම ප්‍රහාරය වන්නේ පොදු ප්‍රවාහන පද්ධතියකට එල්ල වු ප්‍රහාරයකි
එහෙත් 1995 මාර්තු ටෝකියෝ උමං මාර්ගයේ සාරින් විෂ ප්‍රහාරයෙන් මීට වඩා පිරිසක් තුවාල ලබන ලදී
මෑත කාලීනව ලංඩන් බස් රථ බෝම්බ පිපිරිමක් සිදුවු තවත් අවස්තාවක් ලෙස 1996 පෙබරවාරි 18 වන දනි ඇල්ඩ්විච් ට ආසන්නයේ වෙලිංටන් මාර්ගයේ දී සිදුවීමයි
IRA සාමාජිකයෙකු බෝම්බයක් ප්‍රවාහනය කරමින් සිටින විට අනපේක්ෂිත අයුරින් බෝම්බය පිපිරි යන ලදී
එය වෙනත් ස්ථානයක පිපිරිම පිණිස රැගෙන යමින් තිබුවක් බවත් එම සිථානයේදී සිදුවුයේ මාරගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයක් නොවන බවත් සදහන් වේ
2005 ප්‍රහාරය 1999 අප්‍රේල් 30 වන දින සමලිංගිකයන්ට එරෙහිව ඇඩ්මිරල් ඩන්කන් පබ් හි නව නාසි සාමාජිකයෙකු වන ඩේවිඩ් කෝප්ලන්ඩ් විසින් එල්ලකරන ලද අතර ඉන් පුද්ගලයන් තිදෙනෙක් මිය ගියහ
බටහිර යුරෝපය තුල ඕනෑම ස්ථානයක ඇතිවු පළමු මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරය මෙයයි
1995 දී පොදු ප්‍රවාහන සේවය ඉලක්ක කර ගනිමින් මහජන ප්‍රංශයේදී GIA ඉස්ලාමීය සන්නද්ධ කණ්ඩායම විසින් බෝම්බ ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ලකරන ලදී
මෙම ප්‍රහාර වලින් 8ක් මිය ගොස් 100කට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලබන ලදී
මෙම ප්‍රහාරය පැරණි ප්‍රංශ කොළොනියක්  වු ඇල්ජිරියා යුද්ධයට සහයෝගයක් ලෙසින්ය
ඔස්ලෝ සාම ක්‍රියාවලිය 
1993 දී ඉට්ෂැක් රබින් (Yishak Rabin) ගේ මුගිකත්වයෙන් ඊශ්‍රායල් නිළධාරින් ද යසර් අර්ෆත් ගේ මුලිකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක වන පලස්තීන විමුක්ති ව්‍යාපාරයේ නායකයන් එක්ව ගැටළුවට සාමකාමී විසදුමක් ලෙස ඔස්ලෝ සාම ක්‍රියාවලිය තුළින් සෙවීමට උත්සහ කළහ
මෙම සාම ක්‍රියාවලියේ තීරණාත්මක සංසිද්ස්ථාන‍යක් වුයේ ඊශ්‍රායලය නම් රාජ්‍යයක් පවතින බවට පිළීගැනීම සදහා යසර් අර්ෆත් විසින් නිකුත් කෙරැණු ලිපියයි
1993 දී ඔස්ලෝ සම්මුතිය පිළියෙල කිරිම අවසන් කළ අතර අනාගත ඊශ්‍රායල - පලස්තීන සබදතා සදහා කටයුතු සැලැස්වීම මෙහි අරමුණ විය
ඔස්ලෝ ගිවිසුමේ දුෂ්කරම ගැටළුව වුයේ සාමය වෙනුවෙන් ඊශ්‍රායලය විසින් අනුක්‍රමයෙන් පලස්තීන භුමිය  පලස්තීනුවන් වෙත භාර දීමයි
ඔස්ලෝ සම්මුතිය ආරම්භයේ දී ක්‍රියාකාරිත්වය ඉතා හොදින් හා වර්ධනීය ආකාරයෙන් සිදු වුවත් එම ක්‍රියාවලිය ඉට්ෂැක් රබින් ගෙ ඝාතනයත් සමගම කණපිට හැරැණි
සම්මුතිය ක්‍රියාකාරි වීම අර්ෆත් හා එහුඩ් බරැක් (Ehud Barak) අතර සම්මුතියකට එළඹිමට නොහැකි වීමෙන් ඇණ හිටින ලදී
අරාබි - ඊශ්‍රායල කටයුතු පිළිබද  ජනාධිපති ක්ලින්ටන් විසින් පත් කළ විශේෂ නියෝජිත රොබර්ට් මැලේ විසින් සඵල කරන ලද්දේ අර්ෆත් වෙත බරැක් විසින් කිසිදු නිල ලිඛිත ඇරයුමක් කර නොමැති බවයි. ඒත් සමගම සළකා බැලු විවිධ යෝජනා පිලිබද විවිධ මත පලවී තිබුණි
කෙසේ වෙතත් සම්මුතිය සදහා වන ප්‍රධාන බාධකය ලෙස පෙනී යන්නේ ජේරැසලමේ තත්වය පිළිබද නොඑකගතාවයන්ය
දෙපාර්ශවය අතර සාකජ්ජාමය මාර්ගයෙන් විසදුමක් කරා ඒම මුලික කොට ගෙන විවිධ යෝජනා ඉදිරිපත් විය
ඔස්ලෝ සම්මුති 1993 දී කෙටුම්පත් කලාට පසුව ඊශ්රා යල රජය හා පලස්තීන ජාතික අධිකාරිය (PNA)විසින් රාජ්යි දෙකක විසදුමක් සදහා නිල වශයෙන් කැප විය
ප්රයධාන හෝ අවසන් තත්වය පිළිබද යැටළු හයක් සදහා විසදුම් සොයා ගත යුතුව ඇත
ජෙරැසලය 
ජෙරැසලමේ මායිම පිළිබදව වන ගැටළුව නිතර විවාදයට තුබු දෙන අතර රටවල් 02කට මෙම ප්රිදේශයේ අයිතිය උරැම කියි පායි
ඒබ්රරහම් ය ආගම් වන යුදෙව් ආගම, ක්රිරස්තියානි ධර්මය, හා ඉස්ලාම් ආගම, එම ආගම් වල ඓතිහිසික ඉගැන්වීම වල දී ජෙරැසලම පිළිබද  සුවිශේෂි කඩ ඉමක් ලබා දී ඇත
ඊශ්රාිලය අනුව නගරය දෙකඩ නොකිරිමත් එය ඊශ්රාෙලයේ දේශපාලන පාලනයටයටත්ව තිබිය යුතු බවත් විශ්වාස කරයි
පලස්තීනය ප්රඊකාශ කරන්නේ 1967 ජුනි වලට ප්රතථම ඊශ්රාේයලය සතු නොවු ජෙරැසලමේ ප්රමදේශ පලස්තිනුවන් වෙත ලබා දිය යුතු බවයි. 2005 වනවිට, ජේරැසලමේ ජනගහනය 719,000 වැඩිහිටියන් විය
ඉන් 465,000 ක් යුදෙව්වන් විය
(බොහෝ පිරිස බටහිර ජේරැසලමේ පදිංචිව සිටි)
232,000 ප්ර්මාණයක් මුස්ලිම්වරැන්ය (නැගෙන ජේරැසලම තුළ වැඩි ප්රටමාණයක් ජිවත් වේ
)

ඊශ්රාියලය විසින් ක්නෙසට් මා ශ්රේ ෂ්ඨාධිකරණය බ‍ටහිර ජෙරැසලමේ නව නගරය මධ්ය
යේ පිහිටා ඇතඒවා ඊශ්රාිලය බිහිවු 1948 සිට ස්ථාපනය වී පැවතුනි
දින හයේ යුද්ධයේන පසුව ජෝර්දානය පාලනය කළ නැගෙනහිර ජේරැසලම තම යටතට ගත් ඊශ්රායයලය නිල වශයෙන් එය ඊශ්රාෙයලයට ඇදා ගන්නා ලදී
ඊශ්රා යලය විසින්  නව නිතියක් පනවමින් ප්රතකාශ කලේ සම්පුර්ණ වු හා එක්සත් වු ජෙරැසලම ඊර්ශා යලයේ අගනුවරයි