Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
සීමා රහිත, ස්ක්‍රිප්ටින් සහ ප්ලග්ඉන්

සීමා රහිත 

මායා මෘදුකාංගයේ සම්පුර්ණ නිකුතු වෙහි අඩංගු නොවු උපාංග සමුහයක් සහිතව එහි සීමා රහිත නිකුතුව එලි දක්වන ලදී
මායා තරල ප්‍රයෝග 

තාත්වික තරල අනුරූපකයකි
(දුම ගින්න, වළාකුළු සහ පිපිරීම් සදහා යොදා ගත හැකි අතර මායා 4.5 නිකුතුවට එක් කරන ලද්දකි
මායා උසස් ඇගළුම්

සජිවි කරණය කරන ලද චරිතයක් ඇද සිටින ඇගළුම් ඔහු මතින් තාත්විකව චලනය වීම ස්වයංක්‍රියව අනුරූපනය කිරීම සදහා වන ඇගළුම්  අනුරූපකයකි
Spider Man – 2 ට පසුව නිකුත් වු සියළු මායා මෘදුකාංග නිකුතු වල මායා උසස් ඇගළුම් උපාංග කට්ටලය වැඩි දියුණු කර තිබුණි
එම නිෂ්පාදනය සදහා මායා ඇගළුම් කට්ටලය වැඩි දියුණු කිරීම සදහා Sony Pictures Imageworks සමාගම සමග ඒලියාස් ක්‍රියාත්මක විය
එම සියළු වෙනස් කම් ක්‍රියාවට නංවා ඇත
නමුත් විශාල චිත්‍රාගාර කරදර කාරී මායා ඇගළුම් උපාංගය වෙනුවට තෙවැනි පාර්ශවයක් මගින් නිර්මාණය කල Syflex වැනි ප්ලගින් භාවිතා කරති
මායා කේෂර

මායා හිසකේ උපාංගයට සමානව සත්ත්ව කේෂර අනුරූපනය කරයි
තවද එය තණ කොළ වැනි කේෂර ආකාර වස්තූන් අනුරූපනයට ද භාවිතා කළ හැක
මායා හිසකේ

වක්‍ර සහ ආලේප ප්‍රයෝග භාවිතයෙන් ක්‍රියාවට නංවා ඇති තාත්වික ආකාර මානව හිසකේ අනුරූපකයකි
මේවා ගතික වක්‍ර ලෙසද හැදින්වේ
මායා සජීව‍
තහඩු රූප දර්ශන පිරිසිදු කිරීම සදහා පරිගණක ජනිත අනුරූපනය සදහා වන චලන ප්‍රතිග්‍රහණ උපාංග කට්ටලයකි
මායා nඇගළුම්

මෙය මායා මෘදුකාංගයේ 8.5 නිකුතුවෙහි අන්තර්ගත වු අතර එය මායා Nucleus හි ප්‍රථම ක්‍රියාකරවීම වේ
එය ඔටෝ ඩෙස්ක් අනුරූපන සැකිල්ලකි
මේ මගින් නිර්මාණ කරුවන් හට ඇදුම් පැළදුම් සහ ද්‍රව්‍ය අනුරූපනය මත වැඩි දුර පාලනයක් සපයනු ලැබේ
ස්ක්‍රිප්ටින් සහ ප්ලග්ඉන්

මායා මෘදුකාංගය තුළ ඕනෑම දෙයක් තවත් ඕනෑම දෙයකට සම්බන්ධ කළ හැක
උදාහරණයක් ලෙස සෙවනැලි ජනකයක වර්ණ ත්‍රීව්‍රතාව ඇරෙන වැසෙන දොරක චලනය පාලනය කිරීම සදහා යොදා ගත හැක
මායා මෘදුකාංගයේ මංසල පදනම් කරගත් පද්ධති පාලනය සදහා MEL පිටපත් කේතය භාවිතයෙන් සම්පුර්ණයෙන් නැවත සැකසිය හැකි අතුරු මුහුණතක පිටපතක් සැකසිය හැක
අනතුරුව එය නව අයිකනයක් සැකසීම සදහා Shelf එකක් මත යෙදිය හැකි අතර එම ‍අයිකනය ඔස්සේ කේතය ක්‍රියාවට නැංවිය හැක
මායා 8.5 නිකුතුවත් සමග Python පිටපත් රචක භාෂාව සදහා සහය සපයා ඇත
මායා ප්ලග් ඉන් ලයිස්තුව

මායා (මෘදුකාංග) - සාරාංශය  

මායා යනු ජනප්‍රිය, සමොධානික පරිගණක ජාලමත පදනම් වූ 3D මෘදුකාංග කට්ටලයක් වේ
එය වේව් පර්න්ට් එක්ස්ප්ලෝ සහ පවර් ඇනිමේටර් යන තාක්ෂණයන් දෙවර්ගයම භාවිතා කරනු ලබයි
මෙම මෘදුකාංගය ආකාර දෙකකින් නිකුත් වේ
ඒවා නම් මායා සම්පූර්ණ සහ මායා සීමාරහිත වේ
මායා පෞද්ගලික ඉගෙනුම් සංස්කරණය (PLE) වාණිජ නොවන භාවිත සඳහා අය කිරීමකින් තොරව යොදා ගත හැකි වූවත්, ප්‍රතිඵල නිරාවරණය වූ ප්‍රතිබිම්බ,එසේ නොවේ
මායා මූලික ලෙස IRIX මෙහෙයුම් පද්ධතියක් මගින් නිදහස් කරනු ලබන අතර පසුව ඒවා මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝව්ස්, ලින්ක්ස් සහ Mascosx මෙහෙයුම් පද්ධති වල පරිගණක ගත කරනු ලැබේ
IRIX හි සහය වීම 6.5 සංස්කරණය මුදාහැරීමෙන් පසු නතර කරනු ලැබේ
ඔටොඩෙස්ක් 2005 ඔක්තෝම්බර් මස ලබාගත් පසු මායා සංවර්ධනය දිගටම සිදු කරන ලදී
අළුත්ම සංස්කරණය වන 2008 (9.0) නිදහස් කිරීම 2007 සැප්තැම්බර් මස සිදු කරන ලදී
මායා වල ඇති වැදගත් ලක්ෂණය එය තෙවන පාර්ශ්වය කරා විවෘත මෘදුකාංගයක් වීමයි
න්‍යෂ්ටියක පමණක් භාවිතයෙන් එම මෘදුකාංගයට සම්පූර්ණයෙන්ම එහි සම්මත පෙනීමෙන් ඉවත් විය හැකිය
න්‍යෂ්ටියට වඩාත් පුරුදු මෘදුකාංගයට බවට පරිනාමනය විය හැකිය
මෙම ලක්ෂණය නිසා මායා සිත් ගන්නා ලෙස විශාල චිත්‍රාගාර තුළ මෘදුකාංග සංවර්ධන කට්ටලයක් භාවිතයෙන් නිෂ්පාදනය කළ හැකිය
Tcl වැනි හරස් - වේදිකා තිර පිටපත් භාෂාවක් ලෙස මායා සම්බන්ධය ලැස්වේජ් (MEL) හැඳින්විය හැකි අතර එය පිටපත් භාෂාවක් ලෙස පමණක් නොව මායා හරහා ක්‍රියාත්මක කිරීමට යොදා ගනී
(බොහෝ පරිසරයන් සහ උපකරණ මෙම භාෂාවෙන් ලියා ඇත) මීට අමතරව, භාවිතා කරන්නේ හෝ අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වය ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ වාර්තා කිරීම MEL තිර සංකේත ලෙස
හි ගඩබා කිරීම කළ හැක
මෙමගින් සජීවකරණයට C හෝ C++ පරිගණක වැඩසටහන් පුහුණුවකින් තොරව මෘදුකාංග සංවර්ධන ඒකකය සම්පාදනය කළ හැකිය
පියතන් පිටපත ආකාර 8.5 එකතු කළ හැකය
මායා වල හරය C++ (1) ලෙස ලිවිය හැකිය
සියලුම ජ්‍යාමිතික සහ සජීවීකරණ දත්ත ඇතුළත් ව්‍යාපෘති ලිපිගොනු MEL වල අනුක්‍රමයක් ලෙස ගඩබා කළ හැකිය
එසේම එය මිනිසාට කියවිය හැකි ලිපිගොනුව ලෙස කැමති ලෙස ආරක්ෂා කර ගත හැකිය
(ma
, මාය සඳහා Ascll) මායා පරිසරයෙන් පිටත සංස්කරණය කළ හැකි ඕනෑම පෙළ සංස්කරණයක් සඳහා ඉතා ඉහළ නම්‍යතාවයන් බාහිර මෙවලම් සමග වැඩ කිරීමට හැකියාව ලබා දේ
මාකින් මෙනුවක් මගින් විශාල මෙනු පද්ධතියක් සාදන අතර එය හොට් බොක්ස් නමින් හඳුන්වයි.  එමගින් ඕනෑම යතුරක් තද කළ විට මායාවල බොහෝ ලක්ෂණ කඩිනමින් ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් සපයා දෙනු ලබයි
නිල මායා ඉ‍ගනීම් මෙවලම
මායාහි ඉතිහාසයත් සමඟ එම ආයතනය එම ආයතනයේ මායා ඉ‍ගනීමේ මෙවලම් ද නිෂ්පාදනය කර ඇත
අභ්‍යන්තරව නිෂ්පාදනය කරන ලද මායා මෘදුකාංග තාක්ෂණික ක්‍රම හා කාර්යයන් පිළිබඳ වූ ප්‍රවෘත්ති පත්‍රිකාවෙන් එය ආරම්භ කරන ලද ආයතනය ආර්ට් ඔෆ් මායා කෘතිය හා පුහුණු කිරීමේ වීඩියෝ හා ආදර්ශන නිෂ්පාදනය දක්වාම අඛණ්ඩව එය සිදු කරන ලදී
බලවත් පරිශීලක තත්වයට ප්‍රතිචාර ලෙස ආයතනයේ අධ්‍යයන දෙපාර්තමේන්තුව තවදුරටත් උපදෙස් කෘති හා වීඩියෝ මත පදනම් වූ ඉගෙනීමේ අන්තර්ගත දියුණු කළ අතර ඉගනීමේ මෙවලම් ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ මේවාය
ඔටෝ ඩෙස්ක් විසින් අභ්‍යන්තර නිෂ්පාදන විශේෂඥයන් මෙන්ම කර්මාන්ත වෘත්තීය විශේෂඥයන් මගින් නිර්මාණය කරන ලද අන්තර්ගත වලින් යුත් ඉගෙනීමේ මෙවලම් නිෂ්පාදනය දිගටම කරගෙන යන ලදී
ආයතනයේ වීඩියෝ මත පදනම් වූ ඉගෙනීමේ මෙවලම් කාලයත් සමග භෞතික මෙවලම්වලින් ඉවත්ව ඇති අතර වර්තමානයේ ඩිජිටල් බාගත කිරීම් ලෙස ඇත
සටහන් 

ත්‍රිමාණ සජීවීකරණය
මෘදුකාංග
ප්‍රොයිඩ්ගේ සිද්ධාන්ත අනුව අධි අහංභාවය(Super-ego)  යනු පියෙකු වැනි චරිතය සහ සංස්කෘතික නියාමකයන් සමාග්‍රහණය කිරීමයි
අධි අහංභාවය ආශාවන්ට විරුද්ධව නැගී සිටී. එනම් egoවලට ප්‍රතිවිරුද්ධ අදහස දරයි
එමනිසා ‍ අධි අහංභාවය යනු අපගේ සදාචාරය සහ නීති විරෝධී ක්‍රියා නිෂේධනය කරන සිහි බුද්ධියක් ලෙස හැඳින්විය හැක
මෙය ගොඩ නැගෙන්නේ ළදරුවාගේ මවට ඇති ඇල්ම ක්‍රමයෙන් අඩු වීමත් සමගය
එනම් කුඩා දරුවාම තම මව කෙරෙහි ඇති ආදරය, බිය නැති කරීමට සාර්ථක ලෙස යොදා ගැනීමට නොහැකි වූ කළ පීතෘ චරිතය සමාග්‍රහණය කර ගැනීමත් සමග අධි අහංභාවය සිත තුළ බිහි වෙයි
අධි අහංභාවය පීතෘ චරිතය වැන්නක් ආදේශ කර ගත්ත ද , ළදරුවා මවට දක්වන බැඳීම ප්‍රබල නම් හෝ එය ඉතා වේගයෙන් යටපත් කර දැමීමට නතු වේ නම් (ආගමික, පාලන, ඉගැන්වීම් සහ කියවීම්වල බලපෑ‍ම නිසා) (ego) අහංභාවයට වඩා අධි අහංභාවය පාලන බලය රඳා ගනී
එය ඥානාත්මක හෝ විඥාන වැරදි හැඟීමක් වැනි අයුරින් නිරූපණය විය හැක
සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ් විසින් ශිෂ්ටාචාර සම්භවය සහ එහි අතෘප්තිය පිළිබඳ කටයුතු කළ අතර සංස්කෘතිමය අධි අහංභාවය පිළිබඳ  සංකල්පයක් ගොඩ නගන ලදී
අධි අහංභාවය සහ ඉඩිපස් සංකීර්ණය ලිංගිකත්වය වැඩිපුර යොදා ගැනීම නිසා විවේචනයට ලක්වී ඇත
කාන්තාව පුමගකරණයට ලක් වී ඇති නිසා පියා සමග ප්‍රතිබද්ධ වීම දුර්වල වෙයි
එම නිසා ඇතිවන අධි අහංභාවය දුර්වල අතර සදාචාර විරෝධ සහ ලිංගිකත්වයේ ගැටළු ඇති වීම පහසුවෙන් ලක් වේ
ඇමරිකානු මනෝවිද්‍යා සංගමයේ DSM පාඪ ග්‍රන්ථයට අනුව පෞර්ෂත්ව ගති ලක්ෂණ යනු මිනිසාට ආවේණික වන අවබෝධය සහ පරිසරය සහ තමා ගැන සිතන ආකාරය සමාජීය සහ පුද්ගල ස්වභාවයෙන් පිටතට ‍පෙනෙන ආකාරය ලෙස සැලකිය හැක
මතවාදීන්ට අනුව පෞර්ෂත්ව ගති ලක්ෂණ 

කාලයත් සමග සාමාන්‍යයෙන් වෙනස් නොවේ
පුද්ගලයින් අතර වෙනස් වේ
(ඇතැමුන් සමාජශීලී‍ හෝ පිටතට නැඹුරු වන අරත ඇතැමුන් අභ්‍යන්තරයට නැඹුරුය)
හැසිරීම සඳහා පෞරුෂත්ව ගති ලක්ෂණ බලපායි

වැඩි වශයෙන් භාවිතා වනුයේ පෞරුෂත්ව ගති ලක්ෂණ කාණ්ඩ 3 සිට 5 දක්වා බෙදන ලද වර්ගීකරණයයි
නමුත් ඈත අතීතයේ සිට භාවිතා කළ බහිව්‍යවර්ථකයා සහ අන්තර් ව්‍යවර්ථකයා යන්න විවාදයට අඩු වශයෙන් බඳුන් වූවකි
(සමාජශීලී සහ නිෂ්ශබ්ද)

ගෝඩන් ඩිල්පෝටි චරිත ස්වභාව ලෙස හඳුන්වන විවිධාකාර ගති ලක්ෂණ නිරූපණය කරන ලදී
ප්‍රධාන ගති ලක්ෂණ යනු පුද්ගල පෞරුෂත්වය මත පවතින ඒවාය
ද්විතීයික ගති ලක්ෂණ එයට වඩා පරිබාහිර වෙයි
පොදු ගති ලක්ෂණ යනු සංස්කෘතියක් තුළ හඳුනා ගත් ගති ලක්ෂණ‍ වෙයි
මූලික ගති ලක්ෂණ යනු පුද්ගලයෙකු පැහැදිලිව වෙන් කර හඳුනා ගත හැකි ගති ලක්ෂණ වෙයි
රේමන්ඩ් කැට්ල්ස් විසින් ප්‍ර‍ාථමික සාධක 16 ක් හා ද්විතීයික සාධක පහකින් සමන්විත පෞරුෂත්ව ව්‍යුහ 2ක් ව්‍යාප්ත කරන ලදී
හැන්ස් අයිසෙන්ක් විසින් බාහිර ව්‍යාවර්ථක , ස්නාස්‍යක, මානසික යන ගති ලක්ෂණ මගින් පෞර්ෂත්වය පහදා දිය හැකි බව විශ්වාස කරන ලදී
අයිසෙන්ක්ගේ සහ කැට්ල්ගේ පෞර්ෂත්ව ඇගයීමට යොදාගත් ක්‍රමයේ වෙනස්කම් වනුයේ කැට්ල් විසින් පොදු පෞර්ෂත්වයට අදාල ප්‍රශ්නාවලි මගින් ඒවා සංඛ්‍යාත්මකව ඇගයිය හැකි වීමයි
මොවුන්ගේ අධ්‍යයන කටයුතු නිසා පර්යේෂණයන්වල මෙම සාධක 5ට ප්‍රධාන තැනක් ලැබී ඇත
ලුවිස් ගෝල්ඩ්බර්ග් පෞර්ෂත්වයේ මාන පහකින් සමන්විත අනුරූපණයක් ලෙස නම් කරන ලදී
(ප්‍රධාන මාන 5)

බහිව්‍යවර්ථක-සමාජශීලී සහ බාහිර උත්තේජක මත පදනම් වූ vs / නිසල උත්තේජක මගහරින

නියුරොෂිය	-චත්ත සංවේගී සහ දොම්නස් සහගත vs / සුබවාදී සහ කලබල නොවන

එකඟවන සුළු-මිත්‍රශීලී සහ සැනසුම්දායක  vs / මැඩපවත්වන සුළු එකඟ නොවන

අබෝධාත්මක-වගකීම් සහිත , ක්‍රමානුකූල සහ සැලසුම් සහගත vs / විශ්වාසශීලී නොවන , වගකීම් රහිත 

නිර්මාණශීලී-නව සිතුවිලි සහිත නව නිර්මාණ සාදන vs / සම්ප්‍රදායික

මතක තබා ගැනීම සඳහා මෙය OCEAN හෝ CANOE යන කෙටි යෙදුම්වලින් හඳුනාගත හැක
John L Holland’s  ගේ අධ්‍යයන අනුව ඔහු පෞර්ෂත්ව ලක්ෂණ හයක් ඇති බවත් එමගින් ඔවුන්ගේ වෘත්තීය මග තෝරා දෙන බවත් කියන ලදී
මෙම මතය වෘත්තික උපදේශනයේ දී බහුලව යොදා ගැනෙන අතර ඒවා ෂඩාස්‍රයක් මුළු වලින් නිරූපණය වන බව ද ආසන්නව පවතින ගති ලක්ෂණ එකිනෙකට වඩා බැඳී පවතින බව ද පැහැදිලි කළේය
මෙම පෞරුෂත්ව ලක්ෂණ හුදෙක් පහදා දීම් බවත් එමගින් පෞරුෂත්වයට අදාල හේතු නොපහදන බවට ද විවේචන පවතී
නමුදු අයිසෙන්ක් විසින් ජීව විද්‍යාත්මක යාන්ත්‍රණයක් පෞර්ෂත්වයට හේතු වන බව ද නූතන ජානමය සම්බන්ධයක් ඇති බව ද සොයා ගෙන ඇත
මෙම සිද්ධාන්තවල තවත් දුර්වලතාවයන් වනුයේ පුද්ගලයින් පහසු සරල වූ වර්ගීකරණයක් පිළිගැනීමට පෙළඹීම ද, ඒ මත පදනම් වූ අවවාද ලබා දීම ද, විශේෂ අවස්ථාවලදී පුද්ගලයන්ගේ හැසිරීම අවතක්සේරු කිරීම ලෙස ද කිව හැකිය
මතක තබා ගත යුතු කරුණක් වනුයේ පෞරුෂත්ව ගති ලක්ෂණ සංඛ්‍යාත්මක මූලධර්ම වන අතර සියලු පුද්ගල හැසිරීම්වලට අනුබද්ධ කළ නොහැකි බවත්ය
චලන සැලසුම් කරණය යනු චිත්‍රපට, වීඩියෝ හෝ පරිගණක සජිවිකරණ වැනි චලන රූප සදහා අයත් වන රූප සැලසුම් කරණ කලාවයි. මේ සදහා උදාහරණ ලෙස චිත්‍රපටයක ආරම්භයේ දැකිය හැකි අක්ෂරමය හෝ රූපමය නිර්මාණ, රූපවාහිණිය සදහා වන වැඩ සටහන් ඇරම්භක සැලසුම් හෝ වෙළද දැන්වීමක් අවසානයේ දැකිය හැකි භ්‍රමණය වන ත්‍රිමාණ ලාංඡණය දැක්විය හැකිය
මෙම කලා ක්ෂේත්‍රය දශක ගණනාවක පටන් පැවතුන නමුත් නූතන වසර කිහිපය තුළ එය අති දැවැන්ත ලෙස වර්ධනයවී ඇත
ඔබ වැඩි වශයෙන් රූපවාහිණි නරඹන්නේ නම් හෝ චිත්‍රපට නරඹන්නේ නම් ඒවායේ අඩංගු වන රූපමය නිමැවුම්, අක්ෂර නිර්මාණ සහ දෘෂ්‍ය ප්‍රයෝග  ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් වඩාත් අලංකාර සහ සංකිර්ණ තත්ත්වයට පත්ව ඇති බව ඔබට දැක ගත හැක
මෙම කලා ක්ෂේත්‍රයෙහි වේගවත් සංවර්ධනයට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ තාක්ෂණික දියුණුව වෙයි
චිත්‍රපට සහ වී ඩියෝ කර්මාන්තය සදහා නිර්මාණය කල පරිගණක මෘදුකාංග ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් වඩාත් ප්‍රබල තත්ත්වයට පත්ව ඇති අතර ඒවා ලබා ගැනීමද වඩාත් පහසු වී ඇත
චලන රූප සැලසුම් කරුවන් විසින් වඩාත් වැඩි වහයෙන් භාවිත කරන මෘදු කාංගය ලෙස බොහෝ විට Adobe After Effects මෘදු කාංගය හදුනාගත හැක
එමගින් කාලානුරූපව රූප නිර්මාණය හා ඒවා වෙනස් කිරීම කල හැක
Adobe After Effects මෘදු කාංගය ඇතැම් විට ඉංග්‍රීසි බසින් “Photoshop for film” ලෙසද හැදින්වෙයි
චලන රූප සැලසුම් කරන මෘදුකාංග වෙළද පොළ‍ට අලුතින් එක්වු මෘදුකාංගයකි ඇපල් පරිගණක සමාගමේ Motion පර්ගණක වැඩ සටහන
මෙම වැඩ සටහන ඉතා ලාභදායි එමෙන්ම භාවිත කිරීමට පහසු මෘදුකාංගයක් වන අතර ඒ භාවිතයත් සමග චලන රූප සැලසුම් කරුවන් සංඛ්‍යාව විහාල වශයෙන් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ
සාමාන්‍යයෙන් චලන සැලසුම් කරුවෙකු යනු සාම්ප්‍රදායික රූප සැලසුම් කරණය පිලිබද පුහුණුව ලැබු තමන් උගත් දෙයට කාලය, ශබ්දය හා අවකාශය පිලිබද අංග අන්තර්ගත කිරීමට උගත් පුද්ගලයෙක් වේ
චිතුපට නිර්මාපක හෝ සජිවි කරණ පසුබිම් සහිතවද චලන සැලසුම් කරුවන් බිහිවිය හැක
අංශු පද්ධති යන වදන යෙදෙන්නේ සාමාන්‍යයෙන් විදැහුම් තාක්ෂණික ක්‍රම මගින් නිෂ්පාදනයට ඉතා අපහසු යම් යම් වියවුල් සහිත සංසිද්ධි අනුකරණය සඳහා වූ පරිගණක ග්‍රැෆ්‍රික් තාක්ෂණික ක්‍රමයක් හැඳින්වීමට අංශු පද්ධති මගින් බහුලව අනුකරණය කරන සංසිද්ධි අතරට ගින්න , පිපිරිලි, දුම්, ජලය ගලායාම , පුළිඟු , වැටෙන කොළ ,වළාකුළු, මී දුම , හිම , දූවිලි, කෙස්, මල , තණකොළ හා වැනෙන වලිග, මැජික් මන්ත්‍ර වැනි දෘෂ්‍ය  ආචරණ ඇතුළත්ය
බොහොමයක් අවස්ථාවලදී අංශු පද්ධති ත්‍රිමාණ ග්‍රැෆික් පද්ධති තුළදී ක්‍රියාත්මක කරන මුත් සමහර තත්ව යටතේ ත්‍රිමාණ අංශු පද්ධති ද භාවිතා කළ හැකිය
සාමාන්‍ය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය - විදැහුම් අදියර
යාවත් කාලීන වීම සම්පුර්ණ වීමෙන් පසු එක් එක් අංශුව සාමාන්‍යයෙන් වියන ලද පුවරු මත තබන ලද (billboarded) සිවුබිඩි ආකාරයකින් විදහනු ලැබේ
කෙසේ නමුත් මෙය අත්‍යවශ්‍ය නොවේ
අංශුව කුඩා විභේදනයක් සහිත සීමා කරන ලද සැකසුම් ජීව පරිසරවල තනි පික්සලයක් ලෙස විදැහිය හැකි වේ
අංශු නොබැඳි (off line) විදහීමේ දී මෙටා බෝල්ස් ලෙස විදැහිය හැකිය
අංශු - මෙටා බෝල්ස් මඟින් ගණනය කරන ලද සම මතුපිටවල් බොහෝ දුරට හඟවන තරල නිර්මාණය කරයි
අවසානයේ දී අංශු සඳහා 3D දැලිස් වස්තු පැවතිය හැක
හිම කුණාටුවක් තනි 3D හිම බිඳිත්තක් පිටපත් කර අංශු 1000ක හෝ මිලියනයක ස්ථානවලට ගැලපීම සඳහා භ්‍රමණය කරන ලද දේකින් සමන්විත විය හැකිය
සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක කෙරෙන ආකාරය
සාමාන්‍යයෙන් ත්‍රිමාන අවකාශයේ අංශු පද්ධතියක පිහිටුම සහ චලනය විමෝචකයක් ලෙස හැදින්වෙන වස්තු මගින් පාලනය වේ
විමෝචකය  අංශු සදහා ප්‍රභවය ලෙස ක්‍රියා කරන අතර ත්‍රිමාන අවකාශය තුළ එහි පිහිටුම මගින් අංශු ජනනය වන ස්ථාන සහ ඒවා ගමන් කරන ස්ථානය තීරණය වේ
ඝනකයක් හෝ තලයක් වැනි සාමාන්‍ය ත්‍රිමාන දැලිස් රාමු වස්තුවක් විමෝචකය ලෙස භාවිතා කල හැකි වේ
විමෝචකයකට එය හා බැදුනු අංශු හැසුරුම් පරාමිතීන් සමුහයක් පවතී
මෙම පරාමිතීන් අතරට නිපදුම් සීඝ්‍රතාව (ඒකක කාලයක් තුල ජනනය වන අංශු සංඛ්‍යාව), අංශුවෙහි ආරම්භක ප්‍රවේග දෛශිකය (නිර්මාණය වීමෙන් අනතුරුව අංශු නිකුත් වන දිශාව), අංශු ජීවන කාලය (එක් එක් අංශුවක් නොපෙනීයාමට පෙර පවතින කාලය), අංශු වර්ණය ආදි බොහෝ පරාමිතීන් අයත් විය හැකිය
සාමාන්‍යයෙන් මෙම පරාමිතීන් සියල්ලටම  හෝ ඒවායින් බහුතරයකට යම් අවිනිෂ්චිත බවක් තිබෙන අතර එහිදි නිෂ්චිත සංඛ්‍යාමය අගයන් වෙනුවට නිර්මාණ කරුවා විසින් නිෂ්චිත මධ්‍ය අගයක් ලබාදෙන අතර ඉන් දෙපසට සම්භාවීව විචලනය විය හැකි  අගයක් සඳහන් කරනු ලැබේ
(උදා - මධ්‍ය අංශ ජීව කාලය = රූප රාමු 50 ± 20%) දැලිස් රාමු වස්තුවක් විමෝචකය ලෙස භාවිතා කරන විට ආරම්භක ප්‍රවේග දෛශිකයන් බොහෝ විට වස්තුවේ එක් එක් මුහුණත් වලට ලම්භක වන පරිදි සකස් කෙරෙන අතර එවිට එක් එක් මුහුණතින් සෘජුව අංශු විසිරෙන සෙයක් දිස්වේ
සාමාන්‍ය අංශු පද්ධතියක යාවත්කාලකරණ පුඩුව (සජිවි කරණයෙහි සියළු රූප රාමු සදහා මෙම ක්‍රියාවලිය සිදු කෙරේ
) පැහැදිලි අවධි දෙකකට වෙන් කල හැක
ඉන් පලමු වැන්න පරාමිති යාවත්කාලීන අනුරූපක අවධිය වන අතර දෙවැන්න විදැහුම් අවධියයි
සාමාන්‍ය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය - අනුහුරුකරණ (simulation) අදියර
අනුකරණ අදියර තුළ දී නිර්මාණය කළ යුතු නව අංශු ගණන නිර්මාණය වීමේ සීග්‍රතාවය හා යාවත් කාලීන කිරීම අතර අන්තර මත පදනම්ව ගණනය කෙරෙන අතර ඒ එක් එක් එක විමෝචකයේ ස්ථානය හා වෙන් කරන ලද  නිර්මාණය වීම් ප්‍රදේශය මත පදනම්ව 3D අවකාශයේ විශේෂිත ස්ථානයක නිර්මාණය වේ
එක් එක් අංශුවේ පරාමිතීන් (ප්‍රවේගය, වර්ණය etc) විමෝචකයේ පරාමිතීන්ට අනුව ක්‍රියාත්මක වේ
එක් එක් යාවත් කාලීන වීමේ දී පවතින සියලු අංශු ඒවායේ ජීවන කාලය ඉක්මවා ඇති දැයි පරීක්ෂා කෙරේ
එහිදී යම් කිසි ගැටළුවක් තිබේ නම් ඒවා අනුහුරුකරණයෙන් ඉවත් කරනු ලැබේ
එසේත් නැතිනම් අංශුවේ ස්ථානය හා අනෙකුත් ගති ලක්ෂණ යම් කිසි ආකාරයක භෞතික අනුහුරුකරණයක් මත පදනම්ව උසස් වන අතර එය ඒවායේ දැනට පවතින තත්වය පරිවර්තනය වීමක් ලෙස සරල ලෙස හෝ බාහිර බල (ගුරුත්වය, ඝර්ෂණය, සුළඟ, etc) සැලකිල්ලට ගනිමින් භෞතිකව නිවැරදි ගමන් පථ ගණනය කිරීම් සිදු කරන ලෙස සංකීර්ණ ලෙස ද විය හැක
දර්ශණයේ ඇති අංශු හා විශේෂිත 3D වස්තු අතර යම් කිසි ආකාරයේ ගැටුම් අනාවරන සිදු කිරීම බහුල වේ
එසේ සිදු කෙරෙනුයේ අංශු පොළා පැනීම සිදු කිරීමහෝ එසේත් නොමැති නම් පරිසරයේ ඇති බාධා සමඟ අන්තර් ක්‍රියාකාරී වීම සිදු කිරීමටය
අංශු අතර ඝට්ටන එතරම් භාවිතා නොවේ
මන්දයත් ඒවා මිළෙන් අධික හා බොහොමයක් අනුහුරුකරණවල දී ඇත්ත වශයෙන්ම ප්‍රයෝජනවත් නොවන බැවිනි
පරිගණක තාක්ෂණය
හිම කැටිති සහ හිසකේ
අංශු පද්ධතීන් සජිවි කරණය කල හෝ අචල ඒවා විය හැක
එනම් එක් එක් අංශුවේ ජීව කාලය  එකවරම විදැහුම් කරණය කල හැකි අතර නැතහොත් එය කාලය සමග විසුරුනු එකක් විය හැක
මෙම වෙනසෙහි ප්‍රතිඵලය හිම සහ හිසකේ අතර පවතින  දෘෂ්‍යමය වෙනස මගින් පැහැදිලි වේ
අංශුමය පද්ධතිය යන යෙදුමත් සමගම සිහියට නැංවෙන්නේ සජිවිකරණය කල පැතිකඩ වේ
එය ගිනිපුපුරු, වර්ෂාව සහ ගින්න ආදිය පරිගණක තුල ප්‍රතිනිර්මාණය සදහා චලිත අංශුමය අනුහුරුකරණයේදී  පෙ‍ාදුවේ භාවිතා වේ
මෙම ක්‍රමයේදී සජිවිකරණයේ එක් එක් රූපරාමුව තුළ එක් එක් අංශුව එහි ජීවන චක්‍රයේ නිෂ්චිත පිහිටුමක පවතින අතර සෑම අංශුවක්ම අවකාශයේ තනි ලක්ෂීය පිහිටුමක පවතියි
නමුත් එක් එක් අංශුවෙහි සම්පුර්ණ ජිවන චක්‍රයම එකවර විදැහුම් කරණය කළේ නම් ප්‍රතිඵලය ලෙස ස්ථිතික අංශු ලැබෙන අතර එහිදි ලක්ෂීය අංශු වෙනුවට අංශු වේ මුලු චලිත පතයම දැක්වෙන පටි ආකාර ව්‍යුහයන් ලැබේ
මෙම ව්‍යුහ හිසකේ, රෝම, තණපත් සහ සමාන ගුණාංග සහිත ව්‍යුහ නිරූපණය සදහා යොදා ගත හැක
තවද මෙම ව්‍යුහ සජිවි කරණය කල අංශු පාලනය සදහා භාවිත කරණ ප්‍රවේග දෛශික, බලක්ෂේත්‍ර, නිර්මාණය වීමේ සීඝ්‍රතා සහ අපගමන පරාමිතීන් මගින්ම පාලනය කල හැක
ඊට අමතරව මෙම ව්‍යුහ වල විදැහුම් ඝනකම අවශ්‍ය පරිදි පාලනය කල හැකි අතර ඇතැම් යෙදුම් වලදී ව්‍යුහයේ දිග සමග එහි ඝනකම වෙනස් විය හැක
විවිධ පරාමිතීන්ගේ සංයෝජනය මගින් දැඩි බව, දුර්වල බව, බර සහිත බව, රළු බව වෙනත් ඕනෑම ගුණාංග සංඛ්‍යාවක් ආරෝපණය කළ හැක
තවද නිර්මාණයේ පෘෂ්ටය මතින් වර්ණය, දිග හෝ අනෙකුත් ගුණාංග අවශ්‍ය පරිදි වෙනස් කිරීම සදහා වයනයන් සිතියම් කරණය භාවිතා කල හැක
3D
පරිගණක විද්‍යාව
චලන සැලසුම යනු ග්‍රාපික සැලසුමෙහි උප තුලකයක් වන්නේ එය විසින් චිත්‍රපට තැනීමේ හෝ සදෘශ්‍ය නිෂ්පාදනයෙහි  (හෝ අනෙකුක් කාලික වශයෙන් විකාසය වන දෘශ්‍ය මාධ්‍යයයේ)  සන්දර්භයක් තුල සජීවනය හෝ චිත්‍රපටමය ශිල්ප ක්‍රම භාවිතය තුලින් ග්‍රාපික සැලසුම් මූලධර්ම භාවිත කෙරෙන නිසාය
ග්‍රැෆික් චලන සැලසුම් කිරීමේ යෙදුම් භාවිතා කිරීමේ දී බොහොමයක් පුද්ගලයින් එය වස්තු අරඹයා වූ යෙදුමක් ලෙස දකී
මෙම මාද්‍ය ගොනු පික්සෙල් හෝ වෙක්ටර් ආකෘතියෙන් ඇති නිශ්චල ඡායාරූප, චිත්‍රපට අනුක්‍රම හා ශ්‍රව්‍ය ගොණු විය හැක
යෙදුම තුළ දී ඔබ තමන්ගේම හා ස්වාධීන කාල රාමුවක්, විභේදන බලයක්,තත්පරයට වන රාමු ගණන හා පික්සෙල් ප්‍රමාණයෙන් යුත් නව සංයුතියක් නිර්මාණය කරනු ඇත
සංයුතියක් නිර්මාණය කිරීමේ දී ඔබ විසින් මාධ්‍ය ගොනු එකක් හෝ කිහිපයක් ඇතුළත් කරයි
මෙම ගොණු  සංයුති කවුලුවෙහි (composition window) මෙන්ම කාල රාමුවෙහි ද දැකිය හැක
ස්ථර වලට පිහිටීම (x,y සමහරක් විට z) , ප්‍රමාණය, භ්‍රමණය, පාරාන්ධතාව, etc වැනි‍ දේ ඔබට පාලනය කළ හැකි ගති ලක්ෂණ ඇත
ස්ථර ඇල්ෆා චැනල හා මිශ්‍ර කිරීමේ ආකාර මඟින් සපයා ඇති විනිවිද පෙනීමේ තොරතුරු යොදා‍ ගෙන එකිනෙක සමඟ මතු වේ
ඒවායින් ස්ථර ඊට පහතින් වූ ස්ථර වලට බලපෑම් කරන ආකාරය වෙනස් වේ
සියලුම නවීකරණය කළ හැකි ක්‍රම පාහේ කී ෆ්‍රේම් කල හැක
එනම් කාලය හරහා එහි අගය යම් නිශ්චිත ස්ථානයක ගබඩා කර තැබිය හැක
මෙය පරිගණක සජීවීකරණයේ, එනම් කාලය හරහා කී ෆ්‍රේම් අතර අගයන් අන්තර්නිවේෂණය කිරීමට පරිගණක භාවිතා කිරීමේ  මූලික න්‍යායන්ගෙන් එකකි
මනෝ විශ්ලේෂණ සිද්ධාන්ත පෞරුෂයේ විවිධ කොටස්වල අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වයට අනුව මානුෂික චර්යාව විස්තර කරයි
මේ විග්‍රහ කිරීමෙහි නිර්මාතෘ සිග්මන් ප්‍රොයිඩ්ය
ප්‍රොයිඩ් එදා දවසේ පැවති භෞතික විද්‍යාවෙන් (thermodynamics - තාපගතිකය) කරුණු නඟන තාප ගතිකය යන පදය නිර්මාණය කළැයි සැලකිය හැකිය
තාපය යාන්ත්‍රික ශක්තියට හැරවීමේ අර්ථය මත (psychic energy) චෛතසිකය ශක්තිය බවට හැරවිය හැකි යයි ඔහු ප්‍රකාශ කළේය
ප්‍රොයිඩ්ගේ සිද්ධාන්තය ප්‍රධාන වැදගත්කම රඳවා ඇත්තේ ගතික වූ අවිඤ්ඥානික මානසික ගැටුම් මතය
ප්‍රොයිඩ් මානව පෞරුෂය ආත්මය , උත්තරාත්මය ඉඩ් යනුවෙන් කොටස් ‍තුනකට බෙදා දක්වයි. ඉඩ් ක්‍රියාත්මක වන්නේ ප්‍රීතිය පිළිබඳ මූලධර්මය අනුවයි. බාහිර පරිසර‍ය නොසලකා අවශ්‍යතා වහාම සපුරා ගැනීම මෙහිදී අවශ්‍යය
එවිට බාහිර ලෝකයට අනුව ඉඩ් සංස්කාරයේ ප්‍රාර්ථනා හා අවශ්‍යතා යථාර්ථවාදී ලෙස සපුරා ගැනීම සඳහා ආත්මය (ego) මතුවිය යුතුය
මෙය සිදුවිය යුතු යථාර්තවාදයේ මූලධර්මයට අනුවය
අවසානයේ උත්තරාත්මය සදාචාර විනිශ්චය හා සාමාජික නීති ඉඩ් සංස්කාරයේ අවශ්‍යතා යථාර්තවාදී ලෙස පමණක් නොව සදාචාරාත්මක ලෙස ද සපුරාලීමට බල කරමින් ආත්මයේ තැන්පත් කරයි
එය ළමා අවධියේ සංස්ථාපනය කරන ලද දෙමාපිය / සාමාජික පරමාදර්ශවල මූතියයි
ප්‍රොයිඩ්ගේ මතය අනුව පෞරුෂය මේ සංරචක 3 වේගාත්මක ක්‍රියාකාරීත්වය මත පදනම් වී ඇත
"Eros"(රාගය) හා "Thanatos" (මරණය - ආත්ම විනාශය) කෙරෙන් හටගන්නා ලිංගික ශක්තිය හා ආක්‍රමණශීලී බව ඔහුගේ සිද්ධාන්තයේ වැදගත්ම සංරචකයෝය
ලිංගිකත්වය පිළිබඳ ප්‍රොයිඩ් සතු පුළුල් අවබෝධයට මිනිස් සිරුරට අත් විඳින්නට සිදුවන සියලු ප්‍රියජනක හැඟීම් ඇතුළත් වේ
පෞරුෂ වර්ධනයේ මනෝ ලිංගික අවස්ථා පහක් ප්‍රොයිඩ් යෝජනා කරයි
ළදරු අවස්ථාව - උපතේ සිට වයස අවුරුදු 4, 5 වන තුරු
මුඛීය අවස්ථාව - උප්පත්තියේ සිට මාස 18 පමණ වන තුරු
ගුද අවස්ථාව -	මාස 18 සිට අවුරුදු 3 දක්වා
ලිගු Phallic අව	ස්ථාව - අවුරුදු 3 සිට 5 දක්වා 
නිලීන අවස්ථාව -     දළ වශයෙන් අවුරුදු 6 සිට මල්වර (puberty) සමය දක්වා
වෘධකාම අවස්ථාව - නව යෞවන සමයේ සිට වැඩිහිට අවස්ථාව දක්වා

ප්‍රොයිඩ් විශ්වාස කරන පරිදි වැඩිහිටි පෞරුෂය රඳා පවත්නේ මුල් ළමා වියේ අත්දැකීම් මතය
බොහෝ සෙයින් වයස අවුරුදු 5 අත්දැකීම් විසින් තීරණය කෙරේ
ළදරු අවස්ථාවේ වර්ධනය වෙන දක්ෂතා වැඩිහිටි පෞරුෂය හා චර්යාව කෙරේ බලපායි
සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ්ගේ මුල් සහායකයින්ගෙන් කෙනෙකු වූ ඇල්ෆ්‍රඩ් ඇට්ලර් ද මුල් ළමා විය අත්දැකීම් වර්ධනය සඳහා වැදගත් වීම පිළිබඳව සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ් හා එකඟ විය
උපත් පිළිවෙල ද පෞරුෂ වර්ධනය කෙරේ වැදගත් වෙන බව ඔහු විශ්වාස කළේය
සහෝදර සහෝදරියන්  ඉපදුණු විට දී තමා අමතක විනැයි ආපසු අවධානය ලබා ගැනීමට ඉහලම ඉලක්ක තබා ගන‍්නේ වැඩිමල්ම දරුවාය
ඔහු විශ්වාස කළ පරිදි මැදි වයසේ ළමයි තරඟකාරී හා කීර්තිමත් විය හැකි වුවත් මුලින් උපන් දරුවන්ගේ හපන්කම් පසු බා යන්නට ඔවුන්ට හැකිය
එහෙත් ඔවුහු තමන්ට ලැබෙන කීර්තිය ගැන උනන්දුවක් නොදක්වති
අන්තිමට උපන් දරුවා වඩාත් පරායත්ත හා සමාජශීලී වන්නේ යයි ද ඔහු විශ්වාස කළේය
ළමයින් ඉක්මනින් අවධානයට ලක්වීමට හා පරිණතභාවයට පත්වීමට ආශා කළත් අවසානයේ දී ස්වායත් වීමට අසමත් වෙති
හීන්ස් කොහුට් (Heinz Kohut) ද ප්‍රොයිඩ්ට සමානව මාරුව පිළිබඳව සිතුවේය
ඔහු තමා පිළිබඳව සංඥාව වර්ධනය කර ගන්නා ආකාරයේ ආකෘතියක් ලෙස narcissism යන්න භාවිතා ‍කළේය
narcissism යනු පුද්ගලයාගේ අතිශයෝක්තියට නැංවූ තමා (self) පිළිබඳ අර්ථයයි
පුද්ගලයාගේ හීන ආත්ම ගෞරවය හා නොවටිනාකම පිළිබඳ අර්ථය මෙහි ගැබ් වී ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
කරේන් හෝර්නි යනු ලෝකයේ පෞරුෂය පිළිබඳ සිද්ධාන්තය හා සම්බන්ධ තවත් එක් වැදගත් පුද්ගලයෙකි
සැබෑ ආත්මය හා කාල්පනික ආතමය වර්ධනය කිරීමේ ‍ගෞරවය ඇයට හිමි වේ
තමා පිළිබඳව සියලු මිනිසුන්ටම මේ අදහස් දෙකම ඇති බව ඈ විශ්වාස කරයි
සැබෑ ආත්මය "real self" යනු පෞරුෂය, වටිනාකම් සදාචාර ධර්ම ආදිය කෙරේ ඔබ හැසිරෙන ආකාරයයි
එහෙත් කාල්පනික ආත්මය යනු සාමාජික හා පෞද්ගලික නීතිවලට හා ඉලක්කවලට සරිලන පරිදි තමාම සකස් වීමයි
නිදහස් සංඝඨනය
උටා තේ බඳුන හෝ නිවෙල් තේ බඳුන යනු පරිගණක ග්‍රැෆික් සමාජය තුළ සම්මත පරිශීලක වස්තුවක් බවට පත්ව ඇති 3D ආකෘතියකි
එය සරල හැඩයකින් යුත් සාමාන්‍ය තේ බඳුනක ගණිතමය ආකෘතියක් වන අතර ඝන සිලින්ඩරාකාර හා භාගිකව උත්තල ලෙස දිස්වේ
මෙම තේ බඳුන ආකෘතිය මුලින්ම නිර්මාණය කරන ලද්දේ උටායි විශ්ව විද්‍යාලයේ ග්‍රැෆික් වැඩසටහන් දියුණු කිරීමේ සාමාජිකයකු වූ, මුල් කාලීන පරිගණක ග්‍රැෆික් පර්යේෂකයෙකු වූ මාර්ටින් නිවෙල් විසින් 1975දීය
භාවිත
පරිගණක ආශ්‍රයෙන් නිර්මාණය කල පළමු කෙටි චිත්‍රපට වල සහ අනතුරුව නිර්මාණය වු සම්පුර්ණ වාර්තාමය චිත්‍රපට වල ආරම්භක අවදියේ පටන්ම කිසියම් දර්ශනයක උටා තේ බඳුන අන්තර්ගත කරවීම එක්තරා ආකාරයක හාස්‍ය ජනක සම්ප්‍රදායක් බවට පත්විය
උදාහරණයක් ලෙස Toy Story චිත්‍රපටයේ කෙටි තේපැන් සංග්‍රහ දර්ශනයේ උටා තේ බඳුන ඇතුළත් විය
එමෙන්ම ඇතැම්විට Microsoft ආයතනයේ Windows මෘදුකාංගය සමග නිකුත් කෙරෙන Pipes නම් Screensaver වැඩ‍සටහනෙන් ඇතැම් විට ඌටා තේ පෝච්චිය දැකගත හැක
ඒ හැරුණු විට Treehouse of Horror VI ලෙස නම් කල The Simpsons කතාංගයෙහි ද තේ පෝච්චිය අන්තර්ගත වේ
(ජිම් ආවෝ සහ ඩේව් කර්ක් 1987 වසරේ ඉදිරිපත් කල “Fast Ray Tracing by Ray Classification” SigGraph ප්‍රකාශනයේ ඇතුළත්)එක් ප්‍රසිද්ධ කිරණ අනුරේඛිත රූප සටහනක කුළුණු හයක් නිරූපිත අතර ඉන් කුළුණු 5 ක් මත ප්ලේටෝනික ඝන වස්තු (චතුස්තලය, ඝනකය, අෂ්ට තලය, ‍මුහුණත් 12 කින් යුත් ඝන වස්තුව සහ වින්සති තලය යන ඒවා මෙයට අයත්වෙයි) නිරූපණය කර ඇති අතර ඉතිරි කුලුණ මත තේ පෝච්චියක් නිරූපිතය
මෙම රූප සටහන “The Six Platonic Solids” හෙවත් ප්ලේටෝනික ඝන වස්තු 6 ලෙස හැදින්වෙන අතර ඒ හේතුවෙන් ඇතැම් අය තේ පෝච්චිය “Teapotahedron” ලෙසද හදුන්වති
මෙම රූප සටහන පොත් සහ සඟරා කිහිපයකම කවරයේ රූප සටහන් ලෙස පලකෙරුණි
ජිම් බ්ලින් (ඔහුගේ “Project  Mathematics
” නම් වීඩියෝ ක්ලිපයේ) ෆයිතගරස් ප්‍රමයේ වෙනස් ආකාරයක් ඔප්පුකර පෙන්වීමට සමත්වීම
අංශක 90 කෝණයක් දෙපසින් ද්විමාන තේ පෝච්චිය බැගින් නිර්මාණය කරන්න
එවිට කර්ණය මත පිහිටන තේ පෝච්චියේ ක්ෂේත්‍ර ඵලය අනෙක් දෙපසෙහි පිහිටි තේ පෝච්චි වල ක්ෂේත්‍ර ඵලයන්ගේ ඓක්‍යයට සමවේ
නිවල් තේ පෝච්චිය Serious Sam පරිගණක ක්‍රිඩා වලද Serious යාන්ත්‍රණයේ ත්‍රිමාන ආකෘති කරණය ගුණ පෙන්වීම සදහා භාවිත වේ
පරිගණක ග්‍රැෆික්
මනෝගතික මනෝ ප්‍රතිකාරය එක්තරා ගැඹුරු මනෝ විද්‍යාවකි
එහි ප්‍රාථමික අරමුණ පුද්ගලයකුගේ මනසේ ආතතිය සමනය කිරීමට දරණ ප්‍රයත්නයේ දී ඔහුගේ මනසේ ඇති අවිඤ්ඤානික ප්‍රීතිය හෙළි කිරීමටය
මේ අයුරින් එය මනෝ විශ්ලේෂණයට සමානය
කෙසේ වුවද මනෝගතික ප්‍රතිකාරය මනෝ විශ්ලේෂණයට වඩා කෙටි වූ ද තීව්‍රතාවෙන් අඩු වු ද එකක් සේ පෙනේ
ප්‍රවේශය අතින් බලන විට මෙවැනි ප්‍රතිකාරයන් අනෙක් ඒවාට වඩා සාර්ථක බව පෙනී යයි
මෙහිදී මැදහත් වීමේ එකම ක්‍රමයක් මත විශ්වාසය නොතබා විවිධ මූලාශ්‍රවලින් ශිල්පී ක්‍රම ඇද ගැනීමයි
එය පෞද්ගලික මනෝ ප්‍රතිකාරයන් හි ද, සමූහ මනෝ ප්‍රතිකාරයෙ හි ද, පවුල් ප්‍රතිකාරයෙ හි ද ආයතන හා සංවිධාන සම්බන්ධ වැඩ අව‍බෝධ කර ගැනීමට භාවිතා කර ඇත
ඉතිහාසය 

මනෝ ගතිකයේ මූලධර්ම පළමුවෙන් හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 1874 කායික විද්‍යා දේශන නැමැති ප්‍රකාශනයකින් අර්නස්ට් විල්හෙල්ම් බ්‍රෑක් (Ernst Wilhelm von Brücke) නැමැති ජර්මන් විද්‍යාඥයා විසිනි
බෲක් තාපගති විද්‍යාවෙන් ඉඟියක් ගෙන යෝජනා කළේ සියළු ජීවීන් ශක්ති සංරක්ෂණ මූලධර්මය මඟින් පාලනය වෙන ශක්ති විශේෂයන් බවය
එම වසරේම බෲක් වියනා විශ්ව විද්‍යාලයේ සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ් නැමැති වෛද්‍ය ශිෂ්‍යයාගේ පරීක්ෂකයා විය
ප්‍රොයිඩ් පසුව ගතික කායික විද්‍යාව නැමැති මේ අලුත් නිර්මාණය මිනිස් සිත මනෝභාවගත කිරීමේ කාර්යයට උදවු පිණිස යොදා ගති
පසුව මනෝගතිකය පිළිබඳ සංකල්පය හා භාවිතය වැඩි දුරටත් වර්ධනය කරන ලද්දේ කාර්ල් ජුන්ග් , ඇල්ෆ්‍රඩ් ඇඩ්ලර්  හා මෙලනි ක්ලේන් විසිනි
ආශ්‍රිත ලිපි 
 Anna Freud
 Malan triangles
 Models of abnormality
 Psychodynamic Diagnostic Manual

මූලාශ්‍ර 

 
Psychodynamics
Psychotherapies
මනෝ විද්‍යාව
මනෝ විද්‍යාඥයා මනෝ විද්‍යාවේ විශේෂඥයෙකි
චර්යාව ප්‍රජානනය හා සංවේදනය ඇතුළත් මානව ශරීරය ක්‍රමානුකූලව පිරික්සීමේ ප්‍රවීණයෙකි
මානව විද්‍යාඥයන් වෙනස් වූ ක්ෂේත්‍ර කීපයක් යටතේ වර්ග කරනු ලැබේ
මනාව ඔවුන් හඳුනා ගෙන ඇත්තේ සායනික හා උපදේශාත්මක මනෝ විද්‍යාඥයන් ද මනෝ විද්‍යා පරීක්ෂණ හා ඇගයීම් සැපයීමේ, පාලනය කිරීමේ අර්ථ දැක්වීමේ විශේෂඥයෝ වෙති
වැඩවල ස්වභාවය 

මනෝ විද්‍යාඥයා මනෝ විද්‍යාව අධ්‍යයනය කොට එය භාවිතා කරන්නේ මනෝ විද්‍යා පදනමක් ඇති ආපදාවක් හෝ කිසියම් අක්‍රීයත්වයක් සමනය කර එය වළක්වා පුද්ගලබද්ධ සුභ සිද්ධිය හා පොදු යහපත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහාය
බොහෝ රටවල හඳුනා ගත හැකි මානසික ආබාධ ඇතුළු ඉතා උග්‍ර මානසික ගැටලුවලට මධ්‍යස්ථව විසඳුම් දෙන විධිමත් වෘත්තියකි
පර්යේෂණ මනෝ විද්‍යාත්මක ඇගයීම, උගැන්වීම උපදෙස් ගැනීම අධිකරණ සාක්ෂි, වැඩ සටහන් සංවර්ධනය හා පරිපාලනය වැනි පුළුල් පරාසයක කරුණු සායික මනෝ විද්‍යාවට අන්තර්ගත වෙයි
සායනික මනෝ විද්‍යාවට හා උපදේශක මනෝ විද්‍යාවට මනෝ ප්‍රතිකාරය ප්‍රගුණ කිරීම ප්‍රධාන වෙයි
එය පුළුල් ශිල්ප  ක්‍රම රාශියක් භාවිතා කරයි
එසේ කරන්නේ සිතිවිලි හැඟීම් , පුද්ගල බද්ධ යහපත වැඩි දියුණු කර ගැනීමට සේවයට සම්බන්ධ චර්යා ධර්ම වෙනස් කිරීම සඳහාය
සායනික මනෝ විද්‍යාඥයින්ට පුද්ගලයන්, යුගල, ළමයින්, වැඩි වයස් වැඩිහිටියන්, පවුල් , කුඩා කණ්ඩායම් හා සමාජයන් ද සමඟ වැඩ කළ හැක
බොහෝ ජනයා මනෝ විද්‍යාඥයන් ගැන සිතන විට ඔවුන් සිතන්නේ  සායනික මනෝ විද්‍යාව හෝ උපදේශන මනෝ විද්‍යාව ගැනය
කෙසේ වුව බොහෝ මනෝ විද්‍යාඥයෝ කාර්මික හා සංවිධානාත්මක මනෝ විද්‍යාව හා ක්‍රීඩා මනෝ විද්‍යාව වැනි ක්ෂේත්‍රවල ද අභ්‍යාස කරති
ඩ්යි‍ස්නොමියා එය නිල වශයෙන්  හඳුන්වන්නේ (136199) ඊරිස් 1 ඩිස්නොමියා නමිනි
එය වාමන ග්‍රහලොවක් වන ඊරිස්ගේ චන්ද්‍රයෙක් වේ
එය 2005 දී මයික් බ්‍රවුන් හා ලේසර් කිරණ මගින් ක්‍රියාත්මක වන (Adaptive options) ගතික ප්‍රකාශ විද්‍යා පරීක්ෂණ කණ්ඩායමක් විසින් ඩබ්.එම්.කොක් නිරීක්ෂණාගාරයේ දී සොයාගන්නා ලදී
ඉන් පසුව එය S/2005(2003 UB313)1 වශයෙන් ඩයි‍සනොමියො ලෙස නම්කරන තුරු හඳුන්වන ලදී
(ග්‍රීක බසින් එහි අර්ථය නීති අඩුවීම (lawlessness)) ග්‍රීක ඊරිස් දෙවියන්ගේ දියණිය වූ ඩිස්නොමියා වෙනුවෙන් මෙය නම් කරන ලදී
සටහන්

මූලාශ්‍ර 

එරිස් (වාමන ග්‍රහලෝකය)
පරිගණක සිසිලනය යනු පරිගණක උපාංගවලින් තාපය ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි
පරිගණක සිසිල්කරණ විධි රාශියකි
පරිඝනකයේ ධාරිතාව, අවට පරිසර තත්ව මත අදාල පරිගණකය සඳහා සිසිල්කරණ පද්ධති තෝරාගනි
පරිගණක පද්ධතිය තුළ උපාංග මගින් මෙහෙයුමක් අතරතුරදී විශාල ප්‍රමාණයකින් තාපය උත්පාදනය වේ
මෙයට මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක, චිප් සමූහය හා දෘඩ ධාවක සමග රූපක පත්‍ර (Graphics card) ඇතුළත් වන නමුත් ඊට පමණක් සීමා නොවේ
මෙම උපාංග ඒවායෙහි ස්ව ආරක්ෂක උෂ්ණත්වවල රඳවා තබා ගැනීමට මෙම තාපය විසුරුවා හැරිය යුතුය
එමෙන්ම විවිධ නිෂ්පාදන ක්‍රම හා අතිරේක කොටස් භාවිතාකර ගනිමින් උපාංගවල තාපය ආරක්ෂාකාරී මට්ටමක රඳවා ගනී
ප්‍රධාන වශයෙන් මෙය සිදුකරනුයේ තාපය මුක්ත කරන පෘෂ්ඨික වර්ගඵලය වැඩි කරගැනීමට තාප ගිල්ලුම් ද , පරිගණක කොටස් මගින් රත් වූ වාතය අවට සිසිල් වාතය හා හුවමාරුවීම සීඝ්‍ර කිරීමටද පංකා භාවිතයෙන් ද සමහරක් අවස්ථාහිදී මෘදු සිසිලනය මගින් ද පරිගණක කො‍ටස් අවකරණයෙන් තාප ජනනය කිරීම අඩු කිරීම වැනි ක්‍රම වලිනි
අධිකව රත් වුණු කොටස් කෙටි උපරිම ආයු කාලයක් පෙන්නුම් කරන අතර නිතර නිතර දෝෂ ඇතිවී පද්ධතිය තුළ ක්‍රියා විරහිත වීම හෝ බිඳවැටීම් හට ගනී
තාපය හටගැනීමට හේතු
අනුකලිත පරිපථ IC (උදාහරණ
මධ්යම සැකසුම් ඒකකය හෝ චිත්‍රක සැකසුම් ඒකකය) මගින් නූතන පරිගණක තුළ උත්පාදනය කරන තාප ප්‍රමාණයට මූලිකම හේතු වන්නේ සැකැස්මේ කාර්යක්ෂමතාවය , නිර්මාණයට යොදාගත් තාක්ෂණය හා එය ක්‍රියා කරන වෝල්ටීයතාවයත් , සංඛ්‍යාතයෙත් ශ්‍රිතයකි
ක්‍රියාත්මක වීමේ දී පරිගනකයේ උපාංගවල උෂ්ණත්ව මට්ටම් අවට පරිසරයේ හා පරිගනකයේ උපාංග අතර උෂ්ණත්ව අනුක්‍රමනය තෙක් ඉහල නගින අතර පරිසරයට තාපය හානි වන සීඝ්‍රතාවය ඉලෙක්ට්‍රානික උපාංගවල තාප ජනන සිඝ්‍රතාවය සමාන වේ
එනම් උපාංගයේ උෂ්ණත්වය සමතුලිතතාවයට පත්වේ
හොඳින් විශ්වාසය තැබිය හැකි කාර්යයක් කිරීමට , පරිගණකයේ පරිපථ ව්‍යුහය නොනැසී තිබීමට තරම් ප්‍රමාණවත් පහල සමතුලිත උෂ්ණත්වයක් පැවතිය යුතුය
ඊට අමතරව සිසිල් කිරීමේ සාමාන්‍ය ක්‍රමයට බාධා වන අනෙකුත් හේතු ලෙස,

තාප පරිවාරකයක් ලෙස හා වාතය ගලා යාමට අවහිරයක් ලෙස දූවිලි ක්‍රියා කිරීම හේතුවෙන් ‍තාප බැස්ම හා පංකාවල  ක්‍රියාකාරිත්වය අඩු කරයි
වැස්ම හරහා වාතය ගලා යන ප්‍රමාණය අඩු කරනා ඝර්ෂණය හේතුවෙන් ඇතිවන දුර්වල වායු වහනය (ආකූලතාව අඩංගු)
මෙමගින් ස්ථාවර රත් වූ වායු සුළි සමහර ස්ථානවල හටගනී
දුර්වල තාප හුවමාරුව , උදා
තාපමය සංයෝග යෙදීමේ දුර්වලතාව හෝ හිගභාවය
හානි නිවාරණය
සමහරක් පරිගණක කොටස් නිර්මාණය කිරීමේදී තාප සංවේදක ඇතුළත් කිරීම සාමාන්‍ය සිරිතය
උදාහරණ ලෙස මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක හා චිත්‍රක සැකසුම් ඒකක , සමගම අභ්‍යන්තර තාර්කික මගින් සැළකිය යුතු සීමාවන් පසු කරන්නේ නම් පරිගණකය ක්‍රියා විරහිත කරයි
කෙසේ වෙතත් එවන් නිවාරක මිණුම් මත විශ්වාසය තැබීම නුවණට හුරු නැත
ඒ එය පරිපූර්ණව යොදා නොතිබීම හා අනුකලිත පරිපථයට ස්ථිර ලෙස හානි කරමින් සිදු වූ සිදුවීමක් නැවත නොවැළැක්වීමට ඉඩ ඇති හෙයිනි
අනුලිත පරිපථයක සැලැස්මෙහි , පරිපථය අක්‍රීයවීමේදී ක්‍රියාවිරහිත කිරීම වැනි හෝ අඩු වැඩ ප්‍රමාණයන් හෝ ඉහළ උෂ්ණත්වවලදී ඔරලෝසු වේගයෙහි පරිමාණය අඩු කිරීම වැනි සංයුක්ත කළ ලක්ෂණ තිබේ
මෙහි අරමුණ ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ශක්තියත් තාප  උත්පාදනයත් අඩු කිරීමය
ක්‍රියාකාරී තාප අවශෝෂක සිසිල්කරණය
මෙම ක්‍රමයේ දී ද අක්‍රීය තාප අවශෝෂකයක මූලධර්මයම නාවික වූවන් වෙනසකට දැකිය හැක්කේ තාප අවශෝෂකයෙන් තාපය උරා ගැනීමට තාප අවශෝෂකයට පංකාවන් සවි වී තිබීමයි
මෙහි දි තාප අවශෝෂනය වෙතට සිසිලකරණයක් වැඩිපුර ලැබෙන අතර තාප අවශෝෂකයට හුවමාරු කර ගත හැකි හාත්පස තාපයේ ප්‍රමාණය මෙහි දී වැඩි වේ
ක්‍රියාකාරී තාප අවශෝෂක සිසිල්කරණය නූතන සකසනයන් (Processor) සහ ග්‍රැෆික් කාඩ් සිසිලනයට යොදා ගනු ලබන ප්‍රාථමික ක්‍රමවේදය වේ
අවට පිහිටි දූවිලි අංශු ද මෙම ක්‍රියාකාරී තාප අවශෝෂක සිසිල්කරණ ක්‍රමවේදයේ දී පංකාවන් මඟින් ලබා ගන්නා අතර එමඟින් පිට කරන වායුවේ ද දූවිලි අංශු විශාල ලෙස පවතී
මෙහි දී අක්‍රිය අවශෝෂක ක්‍රමවේදයට වඩා සක්‍රීය ක්‍රමවේදයේ දී දූවිලි අංශු ඉවත් වන ක්‍රියාවලියක අවශ්‍යතාව වැඩියෙන් අධ්‍යයනය කළ යුතු වේ
අක්‍රීය තාප අව‍ශෝෂක සිසිල්කරණය
සිසිල්කරණය අවශ්‍ය කොටසකට සම්බන්ධ කෙරෙන යාන්ත්‍රීය යකඩ කොටසක් වන මෙය “අක්‍රීය තාප අවශෝෂක” යන නමින් හැඳින්වේ
පෞද්ගලික පරිගණක සකසන සඳහා ද භාවිත වන මෙය සකසනයට සම්බන්ධ කිරීමේ දී සකසනය හා අවශෝෂකය අතර ඇති වන තාප අංශු වැළැක්වීමට සකසනය මත ජෙල් හෝ තාප සන්නායක ආලේපයක් යොදයි
එමඟින් සකසනය සහ අවශෝෂකය අතර අවකාශයක් ඇති නොකරන නිසා තාපය සම්පූර්ණයෙන්ම තාප අවශෝෂකයට උරා ගත හැකි වේ
මෙම අ‍වශෝෂකයේ උස් වැටි සහ වරල් වැනි කොටස් දැකිය හැකි අතර එසේ පිහිටා තිබෙන්නේ පෘෂ්ටීය වර්ගඵලය වැඩි වන නිසාවෙනි
මෙම ලෝහමය කොටසේ තපා සන්නායකත්වය වාතයට වඩා වැඩි අතර ඒනිසා තාපය හාත්පස පැතිරවීමට සමත් වන මෙම අවශෝෂකය හේතුවෙන් එය සම්බන්ධිත උපාංගය (IC හෝ PU) තාපයෙන් ආරක්ෂා වේ
මෑත කාලීනව පංකා සිසිලනයක් සහිත ඇලුමිනියම් තාප අවශෝෂක ද ඩෙක්ස්ටොප් පරිගණක සඳහා සම්මත විය
වර්තමානය වන විට බොහෝ තාප සන්නායක තඹ අන්තර්ගත පාදක යොදා ගන්නා අතර සමහර වර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම තඹ යොදා ගෙන නිපදවේ
එසේම මෙම අවශෝෂකවලට සම්මත පංකා ද සැලකිය යුතු තරමේ ප්‍රමාණයකින් සහ බලයකින් යුතුය
මෙම තාප අවශෝෂකයේ වරල් වැනි කොටස් අවට බැ‍ඳෙන දුවිලි අංශු එම අවශෝෂකයේ ක්‍රියාකාරීත්වය අවම කිරීමට බලපාන අතර එමඟින් හාත්පසට තාපය හාත්පසට පතුරුවාලීමට ඇති හැකියාව අවම කරවීමට ද මෙම දූවිලි අංශු බැඳීම බලපායි
දූවිලි ඇති වීමට සාජුවම බලපායි
මෙම අක්‍රීය තාප අවශෝෂක ඉතා පැරණි පරිගණක සකසන පද්ධති සමඟ බහුලව සොයා ගත හැකි වන අතර ඒවා විශාල ලෙස තාපයට පත් වීම ප්‍රධාන සාධකය වේ
අනෙකුත් උපක්‍රම

ද්‍රව ගිල්ලුම් සිසිල්කරණය
තාප සන්නායක ද්‍රාවණයක පරිගණක උපාංග ගිල්වීම තරමක් නුහුරු ක්‍රියාවකි
මෙම ක්‍රමයෙන් සිසිල්වන පෞද්ගලික පරිගණකයක් සඳහා සිසිල්කරණ පංකා අවශ්‍ය නොවන අතර උපාංග එකිනෙක අතර අක්‍රීය තාප හුවමාරුවක් ද සිදුවන මෙම ක්‍රමයේදී උපාංග ඉතා ඉක්මනින් සිසිල්වේ
අතිශය වේගවත් (Cray-2) වැනි පරිගණක තාප හුවමාරු පහසුකම් සපයාගැනීමට අමතර රේඩීටර ද භාවිත කරයි
මෙහිදී භාවිත ද්‍රව්‍ය සතුව පහළ විද්‍යුත් සන්නායකතාවයක් තිබිය යුතු අතර එසේ තිබීම පරිගණක උපාංගවල සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වයට ද හානිදායක නොවිය යුතුය
සමහර විට තාප සන්නායක ද්‍රාවණනයක්  භාවිත වූවහොත් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක වැනි කොටස් වලට බලපෑම් එල්ලවේ
එනිසා මෙකීද්‍රාවණය පාරවිද්‍යුත් එකක් විය යුතුය
3M ආයතනයෙන් මෙම ගුණයෙන් මෙම ගුණාංග වලට ගැලපෙන සේ විවිධ ද්‍රාවණ හඳුන්වාදී ඇති අතර ඒවා නිපදවාද ඇත
එමෙන්ම මෝටර් සහ සිලිකන් තෙල් වර්ග ගණනාවක් ද පෞද්ගලික පරිගණක සිසිල්කරණයට සාර්ථකව අත්හදා බලා ඇත
වාෂ්පකරණය ප්‍රශ්න මතුකරවන සුළු කරුණක් වන අතර භාවිත  ද්‍රාවණය නැවත පිරවිය යුතුවීම සහ පරිගණකය ඉතා හොඳින් මුද්‍රා තැබිය යුතු වීම වැනි අවශ්‍යතා සම්බන්ධවද තත්වය එසේමය
ද්‍රවණය පළුදු වූ උපාංග තුලට කාන්දු විය හැකි අතර විශේෂයෙන් ධාරිත්‍රක තුලට කාන්දුවීමක් සිදුවූවහොත් පැය හෝ දින කිහිපයකට පසු හෝ පරිගණකයේ ක්‍රියාකාරීත්වය නවතාදමයි
අපතේ යන තාපය අඩු කිරීම
සම්පූර්ණ බලයෙන් හා අංගවලින් යුක්ත නූතන පරිගණක අවශ්‍ය නොවන අවස්ථාවලදී සමහර සමාගම් විසින් අඩු බලයෙන් හා අංගවලින් යුත් පරිගණක යොද ගනී
උදාහරණ ලෙස කාර්යාලයක IT දෙපාර්තමේන්තුව දෘඪ තැටි හා තැටි (optical disk) වැනි තාපය රඳවා ගන්නා උපකරණ ඉවත් කර thin client  හෝ diskless workstation භාවිතයට ගනී
මෙම උපකරණවලට ජවය සපයන්නේ බාහිර ජව සැපයුමකින් වන අතර එමගින් ද තාප හානිවීම සිදුවේ
නමුත් එය සිදුවන්නේ පරිගණකයෙන් පිටය
භාවිතා කරන උපකරණ ජව පරිභෝජනයට හා හානිවන තාපයට ඉතා විශාල ලෙස බලපායි
VIAEPIA මව්පුවරුවක් (motherboard) CPU එක සමග දල වශයෙන් වොට් 25 ක පමණ තාපයක් භාවිතා කරන අතර පෙන්ටියම් 4 මව් පුවරුවක් වොට් 140 ක් පමණ භාවිතා කරයි
මුලින් කියන ලද්දට සාපේක්ෂව අඩු පරිගණක හැකියාවක් ඇති අතර වර්ග එකම පෑ සැකසුම් හා පැතුරුම් පත් (spread sheet) වැනි කාර්ය සදහා සුදුසු වන අතර පහසුවෙන් ප්‍රතිචාර ලබාදේ
CRT මොනිටරයක් වෙනුවට LCD මොනිටරයක් භාවිතයෙන් ඒවා භාවිතය හා කාමර උෂ්ණත්වය අඩු කරගත හැක
තාප විද්‍යුත් සිසිල්කරණය හෝ පෙල්ටියර් සිසිල්කරණය
1812 දී විවිධ ලෝහයන් එකිනෙකට වෙනස් තාපයන් සහිත සන්ධි 2කදී එක් කලවිට එමගින් ඉතාසියුම් වෝල්ටීයතාවයක් ලබාගත හැකිබව T
J සීබැක් සොයාගත්තේය
මෙම සොයාගැනීම “සීබැක් ප්‍රත්‍යය” යනුවෙන් හඳුන්වන අතර තාප විද්‍යුත් සිසිල්කරණය පසුපස ඇතිමූලික සිද්ධාන්තයද එයයි
1834 දී පීන්පෙල්ටියර් “සීබැක්” ගේ සොයාගැනීමේ ප්‍රතිලෝමය සොයාගැනීමට සමත් වූ අතර “පෙල්ටියර් ප්‍රත්‍ය” යනුවෙන් එය හඳුන්වයි
ඔහු සොයාගත් පරිදි තාප විද්‍යුත් යුග්මයට වෝටීයතාවක් යෙදූවිට එම යුග්මයේ පැති 2 හි එකිනෙකට වෙනස් තාපයක් හටගනී
නූතන තාපවිද්‍යුත් සිසිල්කරණයන් හිදී තාප විද්‍යුත් යුග්ම සියගනනින් ගෙන ඒවා එක්රැස්කර එනම් ගොඩගසා තනන ඒකකයන් කිහිපයක් එකිනෙක ආසන්නව තබන අතර එසේ තබනුයේ ප්‍රමාණාත්මක තාප ප්‍රමානයක් මාරුවීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලබාදීමටය
බිස්මක් සහ ටෙලියුරුයිඩ් සංකලනයක් මෙම තාපයුග්ම සඳහා භාවිත කෙරේ
ක්‍රියාකාරී තාප පොම්ප සේ තාපවිද්‍යුත් සිසිල්කරණ භාවිත කරන දා සිට මෙම ක්‍රමය ඉතා හොඳ සිසිල්කරණ ඒකකයක් ලෙස නම්විය
එමෙන්ම මෙම ඒකක පෞද්ගලික පරිගණක කොටස්වල තාප අවශෝෂණයට යොදාගත්තද ජලයෙන් සිසිල් වන රේඩියේටර් පද්ධතිවලට මෙම තාප විද්‍යුත් සිසිලනය යෝග්‍ය නොවේ
ද්‍රව සිසිලනය
මුල කාලීනව මේන් ෆ්‍රේම් (main frame) පරිගණක සදහා සීමා වී තිබුණත් , පරිගණක ජල සිසිල් කිරීම , නිෂ්පාදිත මෙවලම් ලෙස වෙන් වෙන්ව එකතු කළ කොටස් ගෙන එකලස් කළ DIY setup ලෙස හෝ අධිස්පන්දනය සමඟ විශාල ලෙස සම්බන්ධ වී ඇත
පසුව ජලය සිසිලන පද්ධති පෙර එකලස් කරන ලද ඩෙක්ස්ටොප් (desktop) පරිගණක සදහා ද බහුලව යොදා ගැනුණි
තාප නලය
තාප නලය යනු තාප සම්ප්‍රේෂණ ද්‍රවයකින් සමන්විත කුහර නලයකි
ද්‍රවය වාෂ්ප වීමත් සමගම එය තාපය වඩාත් සිසිල් අග්‍රයට ගෙන යන අතර ඒ සමගම එය නැවත ඝණ වී වඩාත් උෂ්ණ අග්‍රයට නැවත යයි (කේෂාකර්ශන ක්‍රියාව යටතේ ) කෙසේ හෝ තාප නාලවලට , ඝණ ද්‍රව්‍යයන්ට වඩා ඉහළ සඵල තාප සන්නායකතාවයක් ඇත
පරිගණක තුළ භාවිතයේ දී , මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය මත තාප ගිල්ලුම , වඩා විශාල තාප ගිල්ලූ  විකිරකයකට සම්බන්ධ කරනු ලබයි
තාප ගිල්ලුම් දෙකම කුහර වන අතර  ඊට හේතුව ඒ අතර සම්බන්ධය නිසා එක් විශාල තාප නලයක් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයේ සිට විකිරකයට තාපය ගලා යවන බැවිනි
පසුව මෙය සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම මගින් සිසිල් කරනු ලබයි
මෙකී ක්‍රමය මිලෙන් වැඩි අතර අවකාශය සීමා අවස්ථාවලදී සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගනියි (කුඩා හැඩ සාධක පරිගණක තුළ ඇති පරිදි)
නැතිනම්, ( සජීවී පටිගත කිරීමක් අතරතුර ශ්‍රව්‍ය නිෂ්පාදන මැදිරි තුළ භාවිත පරිගණක තුළ මෙන්) පූර්ණ නිශ්ශබ්දතාවයක් අවශ්‍ය වේ
මෘදු සිසිල් කිරීම
මෘදු සිසිල් කිරීම යනු භාවිතා වන ශක්තිය අඩු කර ගැනීමට මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙහි (CPU)ජවය ඉතිරි කරන තාක්ෂණික ක්‍රමවල වාසිය ලබා ගැනීම සදහා වන මෘදුකාංග භාවිතයයි
මෙයි සිදු කරන්නේ භාවිතා නොවන මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU) උප කොටස් නැවතුම් උපදෙස් යොදා ගනිමින් ක්‍රියා විරහිත කිරීමෙන් හෝ පෙරොත්තුවෙන් තැබීමෙන් (Standby) හෝ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU) අවස්පන්දනය underclocking කිරීමෙනි
කලා විපර්යාස - සිසිලනය
මෙය සකසන සිසිල් කිරීමට ඉතා හොද විධියකි
වාෂ්පි සම්පීඩනය කලා විපර්යාස සිසිලකය පෞද්ගලික පරිගණක යට තැන්පත් කරන සකසනයට නළලක් සම්බන්ධ කළ ඒකකයකි
මෙම ඒකකයට තුළ ගීතකරණයක් සිසිල් කරන ආකා‍රයේ සම්පීඩකයකි
මෙම සම්පීඩකය වාතය මගින් සිසිල් වු වායුව සම්පීඩනය කර දියර බවට පත් කරයි
ඊට පසු මෙම දියර සකසන තෙක් පොම්ප කරයි
එහිදී දියරය ප්‍රසාරණ උපකරණයක් හරහා ගමන් කරයි
දියර එහිදි සකසනයෙන් උෂ්ණත්වය උරා ගනිමින් කලාව වෙනස් කරමින්වාෂ්පීකරණය වේ
මෙම වාෂ්පීකරණය 30 0C ක පමණ උෂ්ණත්වයක් ඇති කරයි
මෙම වායුව නැවත සම්පීඩකය වෙත නැවත ලබාදී ප්‍රතිචක්‍රීයකරණය මෙසේ දිගටහ සිදුවේ
මේ ආකාරයට සකසන භාරය, වර්ගය, වේගය හා ශීතකරණ පද්ධතිය මත පදනම් වෙමින් - 15 0C සිට 150 0C අතර උෂ්නත්වයකට සිසිල් වේ
මෙවැනි ආකාරයේ පද්ධති බොහෝ දුෂ්කරතා වලටමුහුණ දේ
ප්‍රධානම ගැටලුව වන්නේ තුෂාර අංකය හා නියමාකාරයේ පරිණාමයයි
නැතහොත් නළ මතුපිට ජලය තැන්පත් වී ඒවා සංවේදී ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථ හා ගැටීම සිදුවිය හැක
ස්ථානීය සිසිල් කිරීම
පද්ධතිය සිසිල් කිරීමට අමතරව ඒ ඒ උපකරණවලට සාමාන්‍යයෙන් ඒවාටම අයත් සිසිලන පද්ධති ඇත
තමා විසින්ම සිසිලනය සිදුකර ගන්නා උපකරණවලට CPU , GPU දෘඩ තැටිය Northbridge චීපය ඇතුළත්වන අතර එසේ වන්නේ මෙම උපකරණ පමණක්ව නොවේ
සමහර සිසිලන විසඳුම් එකකට වැඩි සිසිලන ක්‍රම යොදා ගන්නා අතර භාවිතා වන ජවය අවශ්‍ය පරිදි වෙනස් කිරීමට තාර්කික හා  උෂ්ණත්ව සංවේදක ද යොදා ගනී
ද්‍රව නයිට්‍රජන් සිසිල්කරණය

196oC ක් තරම් වන  අතර එම - 196oC  උෂ්ණත්වය ජලය මිදෙන උෂ්ණත්වයට ද වඩා පහළ එකකි
එසේම ද්‍රව නයිට්‍රජන් යනු ඉතා වටිනා කාල විපර්යාස ශීතකයක් වන අතර එය නිර්විෂ සහ නිර්ද්‍රාහක ශීතකයක් ලෙසද වාසි දායක වේ
ද්‍රව නයිට්‍රජන් සිසිල් කරන පද්ධතියක් නියමානුකූලව ස්ථාපිත කළ විට මධ්‍යම සැකසුම් පද්ධතියේ තාප අවශෝෂකයට පංකා මගින් සුළං යොමු කරන අතර තාප අවශෝෂකයේ අගින් අවසන්වන පයිප්පයක් හරහා ජලයද පොම්ප කෙරෙන අතර ඊට සමානව ඩ්‍යුවරයක් හරහා තාප අවශෝෂකයෙන් අවසන්වන පයිප්පය හරහා ද්‍රව නයිට්‍රජන්ද තෙරපිය හැක
ආවරණයේ පතුලේ පාදකයකින් අවසන්වන සේ කෙටි එහෙත් පුළුල් නයිට්‍රජන් පිටකිරීමක්ද ලබා දේ
වාෂ්පවන නයිට්‍රජන් ජලය තෙරපා දමන අතර එය කුඩා පරිපථ ඝන හෝ අයිස් බවට පත් කිරීමට සමත්ය
ඉතාම ගැඹුරු සිසිල් කරණයකින් එම කොටස් එනම්, අර්ධ සන්නායක වැනි දෑ වල ක්‍රියාකාරිත්වය නවතා දැමිය හැකි වේ
තාප අවශෝකයේ මතුපිටට විවෘත පයිප්පයක් පාස්සා එය පරිවරණය කළ විට -  196oC  ක් තරම් පහළ උෂ්ණත්වයක් ඇති ද්‍රව නයිට්‍රජන් මගින් වුවද සකසනයක් සිසිල් කළ හැකි වේ
එහෙත් නයිට්‍රජන් වාෂ්ප වූ පසු එය නැවත පිරවිය යුතුය
පුද්ගලික පරිගණක ක්ෂේත්‍රය තුළ මෙම සිසිල්කරණය අධි ගණක ධාවන පරීක්ෂණ සහ වාර්තා පිහිටු වීම් වැනි ඉඳහිට භාවිතා කරන අවස්ථාවන්හිදී යොදා ගනී
අභ්‍යන්තර උෂ්ණත්වයේ ඇතිවන වෙනස්කම් හේතුකර ගෙන මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සාමාන්‍යයෙන් අඩපනවීම ඊට බලපානු ලබන ප්‍රධාන හේතුව වී ඇත
ක්‍රියාකාරීත්ව පාලනය

වා ප්‍රවාහ මගින්
සිසිලන මාධ්‍යය (වාතය) සිසිල් වන තරමට, සිසිලනය වඩ‍ා ඵලදායී වේ
පහත උපදේශක ක්‍රම මගින් සිසිලන වාතයේ උෂ්ණත්වය පහත දැමිය හැක
රත්වූ උපාංගවලට හැකි පමණින් සෘජුවම ශීත වාතය සැපයීම
කිමිදුම්කරුවනට වාතය සපයන උකරණ හා මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයට හෝ චිත්‍රක සැකසුම් ඒකකයේ ශිතකයට සෘජුවම හා විශේෂයෙන්ම පිටත වාතය සපයන උමං උදාහරණ වේ
නිදසුනක් ලෙස BTX ආවරණයෙහි සැකැස්ම මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙහි වා කවුළුවක් නිර්දේශ කරයි
රත් වූ වාතය හැකි පමණින් සෘජුවම වේගයෙන් පිට කිරීම
නිදසුනක් ලෙස ආවේනික පෞද්ගලික පරිගණකය (ATX) හි ශක්තිය සැපයුම, ආවරණයේ පිටු පසින් රත් වූ වාතය ඉවතට පිට කරයි
බොහෝ ද්විත්ව  විවර චිත්‍රක කාඩ් සැලසුම්, යාබද විවරයේ ආවරණය තුළින් රත් වූ වාතය පිට කරයි
මෙම ක්‍රියාව සිදු කරන ඇතැම් යල්පැනගිය සිසිලන උපාංග ද වේ
සමහර මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සිසිලන සැකැස්මෙහි රත් වූ වාතය සෘජුවම ආවරණයේ පිටුපසට පිටකරන අතර ආවරණයේ පංකාවක් මගින් එය බැහැර කරනු ලබයි
එක් කොටසක් ශීත කිරීමට යොදා ගත් වාතය වෙනත් කොටසක් ශීත කිරීමට නැවත භාවිතා නොකළ යුතුය
(මෙය පෙරකී ඒවායින් අදහස් කරයි
) ATX අසුරණ සැකැස්ම මෙම නීතිය කඩ කරනුයේ එහි ශක්ති සැපයුම එහි “ශිතල” ලබා ගනුයේ ඒ වන විටත් රත් වී අසුරණය ඇතුළත එහි වාතයෙන් බැවිණි
BTX අසුරණයේ සැකැස්ම ද මෙම නීතිය කඩ කරන අතර එහිදී චීප් කට්ටලය හා චිත්‍රක කාඩ් සිසිල් කිරීමට මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයේ ශිතකවල පිටාර වාතය ලෙස යොදා ගනී
ශීත වාතය ඇතුළු කිරීම, පිටාර වාතය ඇද ගැනීම වැළැක්වීම (පිටාර වාතයට ඉහළින් හෝ ආසන්නයේ වූ පිටත වාතය) නිදසුනක් ලෙස, අටළු ආවරණය පිටුපස මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයේ සිසිලන වායු නලය කාඩ් පිටාකාරයෙන් උණුසුම් වාතය උරා ගනු ඇත
සියළුම පිටාර වාතය එක් පසකට යොමු කිරීමෙන් (සාමාන්‍යයෙන් පසුපසට) ඇතුළුවන වාතය සිසිල්ව තබා ගැනීමට උපකාරී වේ
උපායමාර්ගිකව පංකා කිහිපයක් ස්ථාන ගත කිරීම මගින් පුද්ගලික පරිගණකය තුළ වායු වහනය අභ්‍යන්තරව වර්ධනය වේ
එහෙයින් පරිසර තත්ත්වවලට සාපේක්ෂව සමස්ත ආවරණ අභ්‍යන්තර උෂ්ණත්වය පහළ දමයි
වඩා විශාල පංකා භාවිතයෙන් ද කාර්යක්ෂමතාවය වැඩි කරන අතර ක්‍රියාවලියේදී තාප හානි ප්‍රමාණය සමගම පංකා මගින් ඇති වන ශබ්ද ප්‍රමාණයද පහළ දමයි
විවිධ පංකා ස්ථාපිත සැකසුම්වල කාර්යක්ෂමතාවන් අතර සුළු සමාන කමක් ඇති කරනු ලැබ ඇත
ක්‍රමානුකූල පරීක්ෂණ ක්‍රම මගින් ද එය පෙන්වයි. ආයත චතුරස්‍රාකාර පුද්ගලික පරිගණක (ATX) අසුරණයක් සඳහා ඉදිරිපස පංකාවක් සමග පසු පස පංකාවක් හා ඉහළින් තවත් පංකාවක් රැඳවීම සුදුසු ආකාරය බව හඳුනා ගෙන ඇත
කෙසේ හෝ AMD ගේ (තරමක් යල් පැන්න) පද්ධති සිසිලන උපදේශක ක්‍රම යෝජනා කරන පරිදි ඉදිරිපස සිසිලන පංකාවක් වැදගත් නොවේ
යයි පෙනෙන්නට ඇත
ඇත්ත වශයෙන්ම සමහරක් සීමාන්තික අවස්ථාහි දී, පරීක්ෂණ පෙන්ණුම් කරන පරිදි මෙම පංකා සීත වාතයේ ඇතුළු කරගන්නවාට වඩා රත් වූ වාතය ප්‍රතිසංස්කරණය කරයි
” පැති ජනේල තුළ ඇති පංකාවලට ද මීට සමානව අහිතකර බලපෑමක් තිබිය හැක
බාග වේලාවට අසුරණය හරහා සාමාන්‍ය වායු වහනය බිඳ වැට්ටවීම හරහා කෙසේ වෙතත් මෙය ස්ථිර නොකළ හා පෙනෙන ආකාරයට සැකසුම් සමග වෙනස් වන්නකි
පරිගණක වර්ග

Desktop පරිගණක

Desktop පරිගණක තුළ තාප කළමනාකරණය සදහා එක් පංකාවක් හෝ ඊට වැඩියෙන් භාවිතා කෙරේ
සෑම Desktop පරිගණක ශක්ති සැපයුමකම පාහේ අසුරණය තුළ ඇති වාතය පිටකිරීමට එක් පංකාවක් හෝ ඇත
‍බොහෝ නිෂ්පාදකයන් , අසුරණයේ ඉදිරි යට කොටසින් නැවුම් සිසිල් වාතය ඇතුළු කරගැනීමත් රත් වූ වාතය පසුපස ඉහළ කොටසින් පිට කිරීමත් අනුමත කරයි
පද්ධතිය තුළට ඇදගන්නා වාත ප්‍රමාණය , ඉන් ඉවත් කරනා වාත ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි වුවහොත් (පංකා ප්‍රමාණයේ අසමතුලිතතාවය හේතුවෙන්) එය  ධන වායු වහනයක් ලෙස සදහන් කරයි
ඊට හේතුව පද්ධතිය තුළ පීඩනය , පිටත පීඩනයට වඩා වැඩි බැවිනි
සුළු ධන වාත වහනය , දූවිලි පෙරහන භාවිතා කළහොත් අඩු ධූලි බැදීමක් ඇති කරන නමුත් වඩාත් කාර්යක්ෂම වන්නේ සංතුලිත හෝ උදාසීන වාත වහනයන්ය
නූතන පර්යේෂණ හා අධ්‍යයන මගින් සමහරක් සමාගම් ශබ්දයෙන් තොර පරිගණක නිෂ්පාදනය කරමින් සිටී.

ලැප්ටොප් පරිගණක
අතේ ගෙන යාහැකි ක්ෂුද්‍ර පරිගණක (Laptops) නිර්මාණය වී ඇත්තේ ඝන මතුපිටක තැබීමටය
නමුත් Laptop පරිගණකයක උෂ්ණත්වය අඩු වීම සඳහා යෝග්‍යතම ක්‍රමය වන්නේ තිරස්ව ආනතව තැබීමය
Laptop පරිගනකය නිර්මාණය කර ඇත්තේ තාප කුසන්නායක මතුපිටක තැබීමට නොවන බවද, එසේ තැබීම පරිගනකයට හානිකර බවද මතක තබාගත යුතුය
Laptop Stands (ආධාරකය) යනු Laptop පරිගණකය ආනතව ඔසවා තැබීමට යොදාගන්නා උපකරණයකි
මේ උපකරණය නිසා වාත ගමනාගමනයට ඇති අවහිරතා අඩුවේ
රැක් මවුන්ටඩ්
දන්ත මධ්‍යස්ථාන තුළට පැතලි IU සර්වර් රාක්ක විශාල ප්‍රමාණයක් ඇතුළත්ව තිබේ
ඒවායේ ඉදිරිපසින් වායුව ඇද ගන්නා අතර පිටුපසින් පිටකර දමයි
එසේ සකසා ඇත්තේ දන්ත මධ්‍යස්තාන තුළ පරිගණක සහ බලය භාවිතා කරන තවත් උපාංග විශාල සංඛ්‍යාවක් අන්තර්ගතව ඇති හෙයිනි
එසේම එම උපාංග අදීකරත්වීමක් ඇති වුවහොත් එමගින් ඇති විය හැකි අමතර අවධානම වළක්වා ගනු වස් එවැනි පියවර භාවිතා කොට ඇත
මෙම හේතූන් නිසා ඉතා සංකිර්ණ HVAC පද්ධති භාවිතා කර ඇත
එසේම එම උපකරණ සදහා ඉහළ තැංවු බිමක් භාවිතා කර ඇත්තේ ද එම පරිශ්‍රයන්ට පහල බිම් සිසිල් කරණ කටයුතු සදහා විශාල පුරීනයක් [large plenum] ලෙස භාවිතයටය
පරිගණක සිසිලනය
උපදේශන ක්‍රියාවලිය මගින් ආබාධිත අයෙකුගේ පුද්ගලික, වෘත්තීමය සහ ජීවිතයේ ඇති බලාපොරොත්තු ඉටුකර ගැනීමට උපකාරීවීම පුනරුත්ථාපන උපදේශක සේවයේ ඇති ප්‍රධාන පරමාර්ථයයි
පුනරුත්ථාපන උපදේශනය, පෞද්ගලික ස්ථානය, පුනරුත්ථාපන සේවා ස්ථාන, විශ්ව විද්‍යාලයේ, පාසලේ රජයේ ආයතන, රක්ෂණ සමාගමක, ආබාධිත පුද්ගලයින්ට උපකාරීවන සංවිධාන යන විවිධාකාර ස්ථානවල දැකිය හැක
ඉතිහාසය - ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය 

ආරම්භයේදී පුනරුත්ථාපන උපදේශකයන් මහජන සෞඛ්‍ය සාත්තු සේවය, සමාජ සේවා, පාසැල් උපදේශනය වැනි මිනිස් සේවා අංශවලින් බඳවා ගනිති
උපදේශන අධ්‍යාපන වැඩසටහන් 1940 දී ආරම්භ වුවද පුනරුත්ථාපන උපදේශනය සංස්ථාපිත වූයේ 1954 දී පමණ අභ්‍යන්තර අරමුදල්වල මෙම කටයුතු සඳහා යෙදවීම ආරම්භ වූ පසුය
ඉතිහාසයේ පුනරුත්ථාපන උපදේශනය මූලිකව කටයුතු කළේ අබාධිත තත්වයට පත් වූ මැදි වයසේ වැඩිහිටියන්ට (රැකියාව අහිමි වූ) නමුදු වර්තමානයේ පුනරුත්ථාපන උප‍ෙද්ශනය සියලුම වයස් කාණ්ඩවල ආබාධිතයන්ට අවශ්‍ය බව පෙනී ගොස් ඇත
මීට අමතරව මොහු මූලික සහ විශේෂ උපදේශන සේවාවන් මහජනසේවා වැඩසටහන්වලදී හා පෞද්ගලික අංශයේදී ආබාධිත අයට ලබාදේ
අධ්‍යාපනය, පුහුණුව සහ සහතික කිරීම 

පුනරුත්ථාපන උපදේශකය, එම අංශයෙන් ලද අධ්‍යාපන පුහුණුව සහතික කිරීමට ඔහු ඒ සදහා‍ උපාධියක් ලබාගත යුතුය
පුනරුත්ථාපන උපදේශන සභාව ඒ සදහා අදාල ආයතනවලට බලය ලබාදී ඇත
අධ්‍යාපන කාලය - පුනරුත්ථාපන උපදේශන පුහුණු වැඩමුළු සාමාන්‍යයෙන් මාස 18 සිට 24 දක්වා වන අධ්‍යාපනික සහ ක්ෂේත්‍ර පුහුණුවීම් අන්තර්ගතය සායනික පුහුණුවට ප්‍රායෝගික සහ අවම වශයෙන් පැය 600 ක අධීක්ෂණය යටතේ ලද අත්දැකීම් ඇතුළත් කර ඇත
සායනික ක්ෂේත්‍ර අත්දැකීම් ලබාගැනීම මොහු කුඩා සමාජ, ග්‍රාමයන් , පෞද්ගලික පුනරුත්ථාපන වැඩමුළු ආදියට එක්වීම මගින් ලබාගනී
පෙර අවශ්‍යතා - පුනරුත්ථාපන වැඩමුළු සාමාන්‍යයෙන් මාස 18 සිට 24 දක්වා වන අධ්‍යාපනික සහ ක්ෂේත්‍ර පුහුණු වීම් අන්තර්ගතය යටතේ ලද අත්දැකීම් ඇතුළත් කර ඇත
සායනික ක්ෂේත්‍ර අත්දැකීම් ලබාගැනීම මොහු කුඩා සමාජ, ග්‍රාමයන්, පෞද්ගලික පුනරුත්ථාපන වැඩමුළු ආදියට එක්වීම මගින් ලබාගනී
පෙර අවශ්‍යතා - මේ සඳහා විශේෂ සුදුසුකම් අවශ්‍ය නොමැති වුවද බොහෝ පුනරුත්ථාපන උපදේශන උපාධිදරයින්ට උපාධි අපේක්ෂක කාලයේ ලද පුනරුත්ථාපන සේවා / මනෝවිද්‍යා/ සමාජ සේවා / වෙනත් මිනිසාට බැදුණු විෂය ක්ෂේත්‍රයේ ලද අතිරේක උපාධි ඇත
විෂය පථය - පුනරුත්ථාපන උපදේශනය පහත ක්ෂේත්‍ර හි පුහුණුව ලබා ඇත
පුනරුත්ථාපන සිද්ධාන්ත, හැකියාවන් සහ ක්‍රම
පුද්ගල, කණ්ඩායම් සහ පාරිසරික ඇගයීම
මිනිස් වර්ධනය හා විකාශනය ඇතුළු ආබාධිත තත්වයේ මානසික හා වෛද්‍යමය බලපෑම
මනෝවිද්‍යාවේ පුනරුත්ථාපන මූලධර්ම
පුනරුත්ථාපන සැලැස්ම හා පුද්ගල පාලනය
පුනරුත්ථාපන සේවය නැගෙන ප්‍රශ්න සහ ආචාර ධර්ම
තාක්ෂණික හැඩගැසීම
වෘත්තීය වටිනාකම නිර්ණායක සහ කාර්යයන්ට හැඩ ගැසීම
වෘත්තීය පිළිබඳ මාර්ගෝපදේනය
වෘත්තීය හැඩ ගැස්වීම

සහතික කිරීම 

පුනරුත්ථාපන උපදේශන සහතික නිකුත් කිරීමේ නියෝජිත මණ්ඩලය මගින් ඒ සඳහා අධ්‍යාපන සහ සුදුසු විභාග සමත්ව ඇති පුද්ගලයින්ට උපදේශනය සඳහා සුදුසු සහ දක්ෂතාවය ඇති බවට සහතික කරන ලේඛනය ලබාදීමේ වගකීම දරයි
එමනිසා උපදේශකයින් අදාල විභාගය සමත්වීම අනිවාර්ය අංගයකි
ඔවුන් රාජ්‍ය හෝ වෘත්තීය උපදේශන වැඩමුළුවල රැකියාව ලබා ගැනීම සඳහා නම් නියමිත දිනට පෙර අදාල සුදුසුකම් ලබා තිබීම එම රැකියාව පවත්වා ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ
පාසල් උපදේශකයෙක් යනු පාසලක වැඩ කරන උපදේශනය ලබා  දෙන්නකු හෝ අධ්‍යාපනය දෙන තැනැත්තෙකි
ඓතිහාසික වශයෙන් මාර්ගෝපදේශ සලසන්නන් අධ්‍යාපනික උපදේශකයන් ‍වශයෙන් සඳහන් වෙයි
එහෙත් වෘත්තීයමය “පාසල් උපදේශකයන්” යන්න දැන් වඩා ප්‍රචලිත වචනයයි
බොහෝ පාසල් උපදේශක තනතුරු සමාන තනතුරු (උදා - රැකියා උපදේශක) යුතුකම් හා සේවයන් අනුව එක්සත් ජනපදයේ රැකියා උපදේශක තනතුර හා සැසඳිය හැක
ඓතිහාසික වශයෙන් උසස් පාඨශාලා උපදේශකයින්ගේ අවශ්‍යතාව පහළ ‍ශ්‍රේණිවල උපදේශකයන්ගේ අවශ්‍යතාවට වඩා අවධාරණය කරන ලදී
පාසල් උපදේශක සේවා සලස්වා ඇති ආකාරය බොහෝ රටවල් වෙනස් වෙයි
ඉතිහාසය

එක්සත් ජනපදය 

සමහර මූලික පාසල් උපදේශකවරු උපදේශන ක්‍රියා පිළිබඳ වඩා පහසු කිරීම සඳහා පොත් හා මාධ්‍ය භාවිතා කරති
එක්සත් ජනපදයේ පාසල් උපදේශක වෘත්තිය විසිවන සියවස මුල් භාගයේ දී වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ සේවාවක් බවට පත්විය
1907 දී ජේස් බී. ඩේවිස් ක්‍රමානුකූල පාසල් උපදේශක වැඩ සටහනක් සකස් කළ හැකි තැනැත්තා ලෙස සැලකේ. වෘත්තීය රුචිකම් චරිත සංවර්ධනය හා චර්යාමය ගැටළු වැළැක්වීම පිළිබඳ කරුණු දක්වන්නට රචනා හා පාඩම් භාවිත කරන්නට ගුරුවරුන් දිරිමත් කිරීම සඳහා ක්‍රියා කළ ඔහු උසස් පාසලක විදුහල්පතිවරයෙක් විය
මේ වකවානුවේ බොහෝ දෙනෙකු ‍කළේ ද මෙයමය
නිදසුනක් ලෙස 1908 දී වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශයේ පියා වූ ‍ෆ්‍රෑන්ක් පාර්සන්ස් පාසලින් වැඩට සංක්‍රමණය වීමේ දී තරුණ පිරිසට ආධාර දීම සඳහා වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ කාර්යාංශය පිහිටු වීය
1920 ගණන්වල සිට 1930 ගණන් දක්වා පාසල්වල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි අධ්‍යාපනය නැගීම නිසා පාසල් උපදේශනය හා මාර්ගෝපදේශය වර්ධනය විය
මෙම ව්‍යාපාරය පෞද්ගලික සාමාජික හා සදාචාර වර්ධනය අවධාරණය කළේය
පාසල්වල උගැන්විය යුත්තේ අධ්‍යාපනයේ මූලධර්ම පම‍ණකැයි ද බොහෝ පාසල් මීට ප්‍රතික්‍රියා දැක්වූයේ එය අධ්‍යාපන විරෝධී යයි කියමිනි
මෙය මහා අවපාතයේ ආර්ථික දුෂ්කරතා සමඟ එක්වීමෙන් පාසල් උපදේශනයේ හා මාර්ගෝපදේශනයේ පරිහානියක් ඇති විය
1940 එක්සත් ජනපදය යුද හමුදා නිලධාරීන් තෝ‍රා ගැනීමට බඳවා ගැනීමට හා පුහුණු කිරීමට මනෝ විද්‍යාඥයන් හා උපදේශකයන් යොදා ගත්තේය
සිසුන් පරික්සා ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලන්නට ක්‍රම සකසමින් මෙය පාසල්වල උපදේශන සේවාව ක්‍රියාත්මක කළේය
පාසල් යුද්ධය සඳහා යොදාගත් මේ පරීක්ෂණ විවෘතව පිළිගත්තේය
සබඳතාවලට උදවු දෙවින් මේ වකවානුවේ කාල් රොජර්ගේ අවධාරණය පාසල් උපදේශන වෘත්තිය කෙරේ බල පෑවේය
1950 ගණන්වල දී රජය ‍රජයේ හා ප්‍රාදේශීය පාසල් පද්ධති තුළ මාර්ගෝපදේශ හා පෞද්ගලික සේවා අංශය පිහිටුවීය
1957 දී සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව 1වන ස්පුට්නික් නැමැති චන්ද්‍රිකාව ගුවන්ගත කළේය
අභ්‍යාවකාශ තරඟයේ දී රුසියාව ඇමරිකානුවන් පරදවතැයි කනස්සල්ලක් ඇති වූ අතර යුදමය අතින් ද එහි ව්‍යාකූල ස්වභාවයක් ඇති විය
ඇමරිකාවේ විද්‍යාඥයින් හා ගණිතඥයන් සෑහෙන් ප්‍රමාණයක් නැතැයි යන මතයක ද පැන නැගිණි
මේ අතර ඇ‍මරිකා රජය රාජ්‍යාරක්ෂක අධ්‍යාපනක පනත සවිමත් කර ගත්තේය
මේ සඳහා විශාල අරමුදල් යෙදවීමෙන් වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ ක්‍රමය විශාල වශයෙන් වර්ධනය විය
1960 ගණන්වල සිට පාසල් උපදේශන සේවාව දිගටම ක්‍රියාත්මකව ව්‍යවස්ථාවක් ලෙස වැඩී ගියේය
අධ්‍යාපනය සංවර්ධනය කිරීමටත් වෘත්තිය වැඩි දියුණු කිරීමටත් අලුත් වෘත්තීය ආයතන පිහිටුවනු ලැබූහ
කොංග්‍රසය (2006 ‍ජනවාරි 1 දින) පෙබරවාරි 6-10 දක්වා ජාතික පාසල් උපදේශන සතිය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
සංවේදක ස්මරණය යනු මුල් ප්‍රතිචාරයක් නැතිවී ගියාට පසු සංවේදී තොරතුරක් රඳවා ගැනීමට ඇති හැකියාවයි.

මෙයින් අදහස් කරන්නේ ස්මරණ ග්‍රාහකවලින් සොයාගෙන තාවකාලික ව ස්මරණයේ රඳවා ගන්නා දේවල්ය
එවැනි පිළියෙළ තොරතුරු රැසක් රඳවා ගැනීමට ස්මරණයේ විශාල ධාරිතාවක් ඇත
එහෙත් ක්ෂණිකව අල්ලාගත හැකි සංවේදක ස්මරණවල නිවැරදි චිත්තරූප පමණි
බොහෝ ගවේෂණයට භාජන වූ සංවේදක ස්මරන දෙවර්ගය නම් අයිකොනික් (iconic memory ) ස්මරණය හා චොයිස් (echoic memory) වේ
පරීක්ෂණ 

මේ සංසිද්ධිය පිළිබඳව ආදි පරීක්ෂණවලින් එකක් කරන ලද්දේ 1740 දී ජර්මානු භෞතිකවාදියෙකු හා ගණිතඥයකු වූ ජෝන් ඇන්ඩ්‍රියාස් සෙග්නර් (1704-1777) විසිනි
එක්තරා පරීක්ෂණයක දී සෙග්නර් දිලිසෙන අඟුරු කැබැල්ලක් කරත්ත රෝදයට සවිකර නොබිඳුණු ආලෝක වෘත්තයක් නිරීක්ෂකයාට දර්ශනය වෙන තුරු එය වේගයෙන් කැරකැව්වේය
මේ ප්‍රතිඵලය ලබා ගැනීමට දිලිසෙන අඟුරු කැබැල්ලට මිනිත්තු 100 අඩුවෙන් අවශ්‍ය ඔහු ගණනය කළේය
ජෝර්ජ් ස්පර්ලින් මේ ප්‍රතිඵලය ලබා ගැනීමට 1960 දී ක්‍රමානුකූල අධ්‍යයනයක් කළේය
අකුරු 4 සහිත පේළි 3ක වචන ජාලයක් මිනිත්තු 50 සඳහා සහභාගි වෙන්නන්ට ඉදිරිපත් කිරීම ඔහුගේ පරීක්ෂණයට ඇතුළත් විය
DHFG 
VJSA 
dhAu 
අකුරු ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු පුළුවන්තරම් වැඩි අකුරු ගණනක් මතක් කර ගැනීමට ඔවුන්හට දන්වන ලදී
තවත් අවස්ථාවක දී පළමුවන අවස්ථාවේ දෙවන අවස්ථාවේ හා තුන්වන අවස්ථාවේ දී කුමන වචන පේළියක් සහභාගී වන්නට මතකයේ රඳවා ගත හැකි අතර දෙවන අවස්ථාවේ මතක තබා ගත හැක්කේ ඔවුන්ට මුළු වචන ජාලයම පෙන්නුවත් තෝ‍රා ගත් පේළියක අකුරු හතරෙකින් තුනක් පමණකැයි ඔහු කියා සිටියේය
මෙහි අර්ථය නම් කෙටි මොහොතකට සහභාගී වෙන්නන්ට ජාලය ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ සංවේදී ස්මරණයක් වශයෙනි
වර්ගීකරණය 

සංවේදී ස්මරණය තවමත් ක්‍රියාත්මක වන්නේ මෙම ආසන්න කාල රාමුව තුළය
(එක් තත්පරයක් ය‍ටතේ , දෙකක් නොවේ) එසේම ඉතා කෙටි කලක් පවතින එකකි
එහි ලක්ෂණය වන්නේ පාලනයෙන් තොර බවය
(එය ඉබේ සිදුවන අතර අනාරාධිතය
කෙටි කලක් එම තොරතුර රැඳී පවතින අතර, කෙටි කාලීන මතකය සමඟ පටලවා නොගත යුතුය
(නියම වශයෙන් එය තත්පර 10-15 පවතින අතර මතකයේ රඳවා ගත් දෙය යළි යළිත් පුහුණු නොකළ යුතුය
එසේ නම් කොට ඇත්තේ එය ජීවන කාලයක් තිස්සේ පවතින දිගු කාලීන ස්මරණයෙන් වෙන් කර හඳුනා ගත හැකි පරිදිය
org/wiki/Sensory_memory