Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
යුරෝපා කම්කරු නීතිය යුරෝපා වැඩ කිරීමේ කාල නියමයන්ට අනුව සතියකට වැඩ කල යුතු අවම කාලය පැය ගණන 48 කටත් සෑම පැය 24 වරක් ලබා දෙන අවම විවේක කාලය පැය 11 කටත් සීමා කොට ඇත
සියලුම යුරෝපා සංගම් නියමයන් මෙන් මෙම නියමයද සියලුම සාමාජික රටවල් තම නීතිය තුළ ක්‍රියාත්මක කළ යුතු නමුත් එක්සත් රාජධානිය තුළ පැය 48 සීමාවෙන් ඔබ්බට යාමට හැකියාව ඇත
ප්‍රංශයේ තුළ සතියකට වැඩ කළ යුතු අවම කාලය පැය 35 කට සීමා කොට ඇත
නීතිය - ශ්‍රී ලංකා
විනෝදාත්මක නීතිය හෙවත් මාධ්‍යය නීතිය  විනෝදාත්මක කර්මාන්තයට නීතිමය සේවාවන් සැපයීම සඳහා අවධානය යොමුකරන මිශ්‍ර වූත් සහ වඩා පාරම්පරික වූත් නීතියේ අංශයයි
විනෝදාත්මක නීතියේ මූලික ක්ෂේත්‍රයන් සත්‍ය වශයෙන්ම සම්ප්‍රදායික බුද්ධිමය දේපළ නීතිය හා අතිච්චාදනය වේ
නමුත් සාමාන්‍යයෙන් විනෝදාත්මක නීතියේ භාවිතයේ දී නිරතුරුවම රැකිරක්ෂා නීතිය, කම්කරු නීතිය, ආගමන, ආරක්ෂක නීතිය, ආයතන, බුද්ධිමය දේපළ, (විශේෂයෙන්ම වෙළඳ ලාඡඅන, ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ ප්‍රචාරණ හිමිකම්) සහ ජීවිත රක්ෂණ නීතිය යන ක්ෂේතයයන් ස සම්බන්ධ ව පවතී
විනෝදාත්මක නීතිය සම්බන්ධ බොහෝ කටයුතු ගණුදෙණු මත පදනම් ව ඇති අතර ඊට ගිවිසුම් කෙටුම් පත් කිරීම, ගිවිස ගැනීම සහ මැදිහත් වීමයි
විනෝදාත්මක නීතිය සාමාන්‍යයෙන් ඒවාට අදාළ ක්‍රියාකාරකම් විශේෂයෙන් ම ඒවදට අනන්‍යය වූ වෘත්තීය සංගම්, නිෂ්පාදන ශිල්ප ක්රම, නීති රීතීන් සිරිත් විරිත් නඩු තීන්දු සහ ගණුදෙණු කිරීමේ උපාය මාර්ග අනුව නැවත පහත දැක්වෙන ක්ෂේත්‍ර වලට බෙදා දැක්විය හැකි ය
චිත්රපට 
විකල්ප එකඟතාවන්,  මූල්යයමය, කුසලතා ගිවිසුම් (තිර රචකයින්, චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකයින්, නළුවන්, රචකයින්, නිෂ්පාදන සැලසුම්කරුවන්) නිෂ්පාදනය, පසු නිෂ්පාදන සහ වෘත්තීය සමිති ගැටළු, බෙදාහැරීම, චලන චිත්ර, ප්‍රකාශන හිමිකම සහ වෙළඳ නාම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු
සංගීතය 
කුසලතා ගිවිසුම්, (සංගීත නිර්මාණකරුවන් සහ ගීත රචකයින්) නිෂ්පාදන එකඟතා, සමකාල අයිතීන් ප්‍රකාශන හිමිකම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු මීට අයත්වේ
රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලිය
විකාශන අවසරයන් සහ බලපත්‍ර ලබා දීම
වේදිකා නාට්යය
කුලී ගිවිසුම් සහ සහයෝගිතා ගිවිසුම් සහ රංගනය සම්බන්ධ නීතිමය කරුණු
බහු මාධ්යය 
මෘදුකාංග බලපත්‍ර සහ වීඩියෝ කී්‍රඩා නිෂ්පාදනය සහ වැඩිදියුණු කිරීම
ප්රචාරණය මුද්‍රිත මාධ්‍යය වෙළඳ දැන්වීම්, නිරූපණ, බලය ලත් එකඟතා සහ ප්‍රකාශන අයිතිය සම්බන්ධ කරුණු
දෘශ්‍ය කලා සහ නිර්මාණ ලලිත කලා කලා නිර්මාණ අලෙවි නියෝජිතයනට බාර කිරීම, පොදු ස්ථාන වල මූර්ති නිර්මාණ සම්බන්ධ අයිතිය, කාර්මික නිර්මාණ, නිෂ්පාදන වල ග්‍රැෆික් නිර්මාණ අංග ආරක්ෂා කිරීම
අපහාස කිරීම, පෞරුෂත්ව අයීතීන් සහ පුද්ගලිකත්ව අයිතින් විනෝසස්වාද නිතියේ දී පැන නඟී
පාරිසරික නීතිය විවිධ මානුෂ්‍යය ක්‍රියාකාරකම් නිසා ස්වාභාවික පරිසරයට සිදුවන බලපෑම්, උපද්‍රවයන් වලින් ආරක්ෂා කිරීමට සම්මත කරගන්නා ලද සංකීර්ණ වූත් බද්ධ වූත් ව්‍යවස්ථාවන්, පොදු නීතිය, ගිවිසුම්, සම්මේලන, රෙගුලාසි සහ ප්‍රතිපත්තීන් වලින් සමන්්විත නීති පද්ඳතිය පරිසර නීතිය යි
සමහර පරිසර නීති මඟින් මනුෂ්‍යය ක්‍රියාකාරකම් වල ස්වාභාවය සහ එහි බලපෑම් වල ප්‍රමාණාත්ක ව පාලනය කරනු ලබයි
උදා අවසර ලබා දිය හැකි මට්ටමේ අපවිත්‍ර කිරීමේ හෝ හානි දායක ක්‍රියාකාරකම් සඳහා අවසර ලබා දීම් නියම කිරීම
අනෙකුත් පරිසර නීති ඒවායේ ස්වභාවයෙන් ම මානව ක්‍රියාකාරකම් සිදු වීමට පෙර විය හැකි බලපෑම් අවබෝධ කරගෙන ඒවා වැලැක්වීම අරමුණු කර ගෙන ඇත
විශාල කාර්මික ආර්ථිකයන් හිමි රටවල පාරිසරික නීතිය 1960 ගණන් වල දී වෙන ම නීතියක් ලෙස කරලියට පැමිණුනි
එතැන් පටන් ලොව පුරා බොහෝ රටවල් පරිසර නීති ගණනාක් ම සම්මත කරන ලද මුත් ඒවා ක්‍රියාත්මක කරවීම එතරම් සතුටු දායක නැත
පරිසර නීතිය මෑත කාලීනව ධරණීය සංවර්ධනය ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ තීරණාත්මක නියමයක් බවට පත්විය
ආරක්ෂක මූලධර්ම, මහජන සහාභාගිත්වය, පාරිසරික යුක්තිය, විනාශ කරන්නා ගෙවිිය යුතු මූලධර්මය වැනි ප්‍රතිපත්ති සංකල්ප පාරිසරික නීති සංශෝධනය කෙරෙහි බලපා ඇත
පාරම්පරික අණ කිරීම මඟින් පාලනය කිරීමෙන් ඔබ්බට ගිය කාර්්‍යයක්ෂම පාලන ක්‍රමවේදයක් සම්බන්ධයෙන් සැලකිය යුතු මට්ටමින් පරීක්ෂණයන් සිදු කරගෙන යයි
පාරිසරික බදු, කර්මාන්ත වලින් සිදු වන විමෝචන අවසර ලබාදීම, අයි. එස්. ඕ 14000 සහතිකය සහ හුවමාරු කරගැනීමේ එකඟතා මේ ආකාරයට ගන්නා ලද පියවර කිහිපයකි
පාරිසරික නීති අයි.යූ.සී.එන් ඇකඩමිය ලොව පුරා නීති විද්‍යාල 60 කගේ එකතුවෙන් පාරිසරික නීතිය සම්බන්ධ පරීක්ෂණ කිරීම සහ ඉගැන්වීම සඳහා විශේෂයෙන් තනන ලද ජාලයකි
නීතිය - සාධාරණතාව සාධාරණතාව යනු ස්වාභාවික යුක්තිය ඉෂ්ට කර ගැනීම සඳහා නීතියේ දැඩි පාලනයට ඌණ පූරණයක් වශයෙන් තදින් ක්‍රියාත්මක වන ඉංග්‍රීසි පොදු නීති සම්ප්‍රදාය අනුගමනය කරන නෛතික මූලධර්මයන් ලෙස හැඳින් වේ
එය නිරතුරුවම ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය (ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් සම්මත කරන ලද නීතිය) සහ පොදු නීතිය (විනිසුරුවන් නඩු විසඳීමේ දී ස්ථාපනය කරම ලද මූලධර්ම) සමඟ යෙදීමෙන් ව්‍යාකූලත්වයෙන් යුතුව සංසන්දනය කරනු ලැබේ
වර්තමාන භාවිතයේ දී නීතිය සහ සාධාරණත්වය අතර පවතින ප්‍රධාන වෙනස්කම වන්්නේ එකිනෙක මඟින් ලබාදෙන පිළියම් මතය
අධිකරණ විසින් ප්‍රදානය කරනු ලබන සිචිල් පිළියම වන්නේ මූල්‍යයමය වන්දි ප්‍රධානයයි
කෙසේ වෙතත් සාධාරණත්වය මඟින් තහනම් නියෝගයන් හෙවත් යමෙකු ක්‍රියා කල යුතු හෝ වැලකී සිටිය යුතු බවට උපදේශණය කරනු ලබන නියෝගයන් ලබා දෙයි
ප්‍රායෝගික වශයෙන් මෙවැනි සහනයන් නඩු පවරන්නා හට ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ
අසල්වැසියාගේ දෙපළට ඉබාගාතේ් ගිය තමාට සිටින එකම කිරි ගවයා නැවත ලබා නොදෙන්නේ යැයි කියන පැමිණිලිකරුවෙක් එම ගවයාගේ මූල්‍යයමය වටිනාකම පමණක් නොව ගවයා ද නැවත ලබා ගැනීම අවශ්‍යය වේ
සාමාන්‍යයෙන් නඩු පනරන්නෙකු හට නීතිය තුල ප්‍රමාණවත් පිළියම් නොමැති නම් සාධාරණාත්මක පිළියම් ලබා ගත නොහැක
එනම් අධිකරණය විසින් මූල්‍යයමය හානිය සිදු වූ හානියට පිළියම් වශයෙන් නොසෑහේ නම් තහනම් නියමයක් ලබානොදේ
අධිකරණ හට රීට් නමැති ආඥාවන් නිකුත් කල හැකි වුවත් එවා නම්‍යශීලීත්වයෙන් අඩු සහ තහනම් නියෝග ලබා ගැනීමට වඩා අපහසු වේ
මෙහි පවතින තවත් වෙනසක් වන්නේ සාධාරණත්වයේ දී ජූරියක් නොමැති වීමයි
ඇමෙරිකානු නීතියේ නම් ෆෙඩරල් අධිකරණ තුල සිවිල් නඩු වල දී ජූරි නඩුවකට යොමු වීමට අයිතිය ඇතත් එය නීති අධිකරණ වලට සීමා වී ඇති අතර බොහෝ විට ජූරි නඩුවකට යොමු වීමට තීරණය වන්නේ පැමිණිලිකරු ඉල්ලා ඇති සහනයන් මතය
පැමිණිලිකරු මූල්‍යයමය සහනයන් හෝ දේපළක් ආපසු බාර දීමක් වැනි වෙනත් සහනයන් ඉල්ලා ඇති විටක එවැනි සහන නීත්‍යානුකූල වන අතර ජූරිය කරුනු සොයනන් බවට පත්වේ
අවසාන වශයෙන් නීතිය සහ සාධාරණත්වය අතර ඇති තවත් වෙනස්කමක් වන්නේ නීතිය තීරන ගනු ලබන්නේ නෛතික මතවාදයන් සහ ව්‍යවස්ථාවන්ට අනුව වන අතර සාධාරණකමට සහ නම්‍යශීලීත්වයට හෙවත් සාධාරණත්වයේ සීමාවන් ට වැඩි අවධානයක් යොදමිනි
ඉතිහාසය
නීතිය සහ සාධාරණත්වය අතර වෙනස ඉතිහාසයේ සිදු වූ අහම්බයකි
මධ්‍යය කාලීන යුගයේ දි එංගලන්තය පුරාවට රජුගේ නීති අධිකරණ බලාත්මක කරන ලදී
13 වැනි සියවස අවසානයේ දී ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අධිකරණ විසින් විභාගයට ලක්කරන හිමිකම් සහ විභාගකිරීම් හසුරුවන ක්‍රියා පටිපාටීන් අත්හිටවනු ලැබීය
ඒ එකල නීතිමය හිමිකම් පරාසය ඉතා පටු වූ අතර නීති රීති අතීශය පීඩාකාරී වූයෙන් පැමිණිලිකරුවන්ට ලෑබිය යුතු සහනයන් නොලැබුණු නිසාය
කෙසේ නමුත් ශේෂ වූ අධිකරණ බල ලත් රජු හට පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කර සහනයන් ලබා ගත හැකි වුවත් එවැනි පෙත්සම් රජුගේ කරුණාව සහ හෘද සාක්ෂිය සොයා යෑමක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය
අවසානයේ දී මෙම පෙත්සම් විසඳීමේ කාර්යයන් රජු විසින් රාජ සභාවේ අධිකරණ ප්‍රධානියා (චාන්ස්ලර්) හට පවරන ලදී
එකල චාන්සලර්වරයා පූජකයකු වූ අතර ඔහු රජුගේ පාපොච්චාරණය කරන්නා ද විය
වැඩි කල් නොගොස්ම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය, කිරීටයේ ලේඛන කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව අධිකරණ ව්‍යුහය බවට පත් වි චාන්සරි උසාවිය නමින් හැඳින්වීය
15 වැනි සියවස වන විට චාන්සරි අධිකරණයේ අධිකරණමය බලය පිලිගන්නා ලදී
16 වැනි සියවස දක්වා සාධාරණත්වය චාන්සලර් ගෙන් චාන්සලර්ට වෙනස් විය
17 වැනි සියවසින් පසුව චාන්සලර් තනතුරට පත් කරණු ලැබුයේ නීතිඥයන් පමණි
එංගලන්තයේ සාධාරණත්වයේ වර්ධනය 

පළමු චාන්සලර්වරුන් තම හෘද සාක්ෂියට අනුව සහ සාදාචාරාත්මක සහ සමානාත්මතාවයෙන් යුක්ත තීන්දු දිය යුතුය
මෙම තනතුරු සඳහා පැවිද්දන් තෝරා ගැනීමට යෝජනා වූයේ ඔවුන් ලිවීමට සහ කියවීමට හැකියා ව ඇති පන්තියකට අයත් වූ නිසාය
චාන්සලර්වරුන් හට විධිමත් පුහුණුවක් නොමැති නිසා සහ පූර්වගාමී තීන්දු අනුගමනය නොකරන නිසාත් ඔවුන්ගේ තීන්දු විවිධාකාර විය
කෙසේ වෙතත් 1529 දී ශ්‍රීමත් තෝමස් මෝර් චාන්ස්ලර් තනතුරට පත්කරන ලද අතර එය නව යුගයක ඇරඹුමක් විය
මෙතැන් පටන් අනාගත සියලුම චාන්සලර්වරුන් නීතිඥයන් විය යුතු අතර 1557 සිට ඉදිරියට චාන්සරි අධිකරණයේ කටයුතු වාර්තා කිරීම ආරම්භ වී සාධාරණාත්මක මතවාද ගණනාවක අභිවෘද්ධිය සඳහා ඉවහල් විය
විවේචන ද දිගින් දිහටම එල්ල විය
සාධාරණත්ව නීතිය වර්ධනයත් සමඟම එය පොදුනීතිය සමඟ ප්‍රතිවාදී මත සහ ඝට්ටනයන් හට ගැනීමට පටන් ගැනිණ
උසස් අධිකරණයේ (රාජ විනිශ්චය අංශයේ) ප්‍රධාන විනිසුරු ශ්‍රීමත් එඩ්වඩ් කෝක් චාන්සරි අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ චෝදනාවන්ට සිරගත වූවන් නිදහස් කිරීම සඳහා අවශ්‍යය වන හබෙයාස් කෝපුස් රීට් ආඥාව නිකුත් කිරීම ඇරඹිණ
අධිකරණ සංවිධාන පණත සම්මත කිරීමෙන් පසුව වර්තමානය දක්වා එය එංගලන්තයේ අධිකරණ ව්‍යුහයේ පදනම බවට පත්වූ අතර සාධාරණාත්මක සහ පොදුනීති සහනයන් සඳහා වෙනස් ක්‍රියා පටිපාටි තව දුරටත් අනවශ්‍ය විය
අධිකරණ සංවිධාන පණත මඟින් පොදු නීතියේ සහ සාධාරණත්වයේ පරිපාලනය සංයුක්ත වීම පමණක් සිදුවූවත් පොදු නීතියෙන් වෙනස් වූ සාධාරණත්වයේ නීතියක් තවමත් ඇත
ඒවා එකම අධිකරණයක් මඟින් ක්‍රියාත්මක කළද නීතියේ ශාඛා ත්‍රිත්වය වෙන් වෙන්ව පවතී
ගැටුමක් ඇති වූ අවස්ථාවක දී තවමත් සාධාරණත්වය ප්‍රමුඛ වේ
නීතිය - හැඳින්වීම

ආයතන ගණනාවක් මඟින් පනවනු ලබන රීතීන් පද්ධතියක් නීතිය ලෙස හැඳින්වේ
එලෙස හානි සිදු කිරීම දණඩ නීතියේ දක්වා ඇත්නම් අපරධකරුට එරෙහිව රජය විසින් නඩු පවරා දඬුවම් නියම කරනු ලබයි
ශ්‍රේෂ්ඨ ගී්‍රක දාර්ශනික ඇරිස්ටෝටල් පැවසූවේ නීතියේ පාලනය තනි පුද්ගලයකුගේ පාලනයට වඩා හොඳ බවයි. 
නීත්‍යානුකූල අයිතිචාසිකම් සහ වගකීම් ලොව පුරා පවතින නීති පද්ධතීන් මඟින් විවිධාකාරයෙන් විස්තර කොට ඇත
සමහර රටවල් වල නීතිය ආගමික මුල ග්‍රන්ථ මත පදනම් ව ඇත
විශාරදයන් නීතියේ සම්භවය සබන්ධයෙන් නීති ඉතිහාසය, දර්ශනවාදය, සමාජ විද්‍යාත්මක වැනි විවිධ දෘෂ්ටි කෝණයන් ඔස්සේ පර්යේෂණ සිදු කරන ලදී
නීතියේ වැදගතාම ආයතන වන්නේ අධිකරණය, ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය, එහි නිලධාරීන් කාර්්‍යය මණ්ඩලය, හමුදව, පොලීසිය, නීති වෘත්තිය සහ සිවිල් සමාජයයි
අප‍්‍රිකානු නීතිය වනාහී පොදු නීතිය, සිවිල් නීතිය හා ආගමික නීතිය යන විවිධ නීති පද්ධතීන්ගේ එකතුවකින් සකස් වුවකි
ඉතිහාසය 

අප‍්‍රිකානු නීතිය මූලිකව ම හැඩගැන්වී ඇත්තේ, 19 වන සියවස පුරා විවිධ යුරෝපීය රටවල නීති පද්ධතීන්ගේ ආභාසය ලැබීමෙනි
නිදසුනක් ලෙස, ලන්දේසීන්ගේ පැමිණිමෙන් හා බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදයේ බලපෑමෙන්, අප‍්‍රිකානු නීතියේ ප‍්‍රාථමික මූලාශ‍්‍රයන් එසේ වීමට රෝම, ලන්දේසි  හා ඉංග‍්‍රීසි පොදු නීතිය බලපෑවේය
එහෙයින් සමහර විටකදී එය ඇන්ග්ලෝ - ලන්දේසි නීතිය ලෙසද හඳුන්වයි. කාලයක් යන විට අප‍්‍රිකාවේ විවිධ නීති සම්පාදන ආයතන බිහි වී ඇත
එහෙත්, ඇත්තෙන්ම සමහර පැරණිතම නීති පද්ධති මුලින්ම බිහිව ඇත්තේ අප‍්‍රිකාවේ ය
නිදසුනක් ලෙස සිවිල් සංග‍්‍රහය
ජසඩසක ජදාැ* භාවිතයට ගත් ඉපැරණි ඊජිප්තු නීතිය පදනම් වන්නේ ‘මාට්’
ඵ්’්එ* සංකල්පය මතය
ප‍්‍රධාන මූලධර්මයන් වනාහී සම්ප‍්‍රදායන්, උත්ප‍්‍රාසාත්මක දේශන, සමාජ සමානාත්මතාවය හා අපක්ෂපාතීත්වයයි
නීති පද්ධතිය වර්ධනය වූයේ ඉතා මන්දගාමීව වුවත්, පිළිවෙතක් ලෙස පසුව අනුගමනය කිරීම සඳහා විනිසුරුවරු ද වාර්තා ලියා තබති
සටහන් 

|Law_of_Africa 
|-
{|
නීතිය - අධිකරණය
අධිකරණය යනු මහජනයාගේ ආරවුල් සඳහා මැදිහත් වීම සහ ඒවායේ විපාක කවරේ ද යන්න තීන්දු කිරීම සඳහා විනිසුරුවන්ගෙන් සැදුම් ලත් මංඩලයකි
උදා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය, ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහාධිකරණය, එක්සත් රාජ්‍යයේ සාමි මංතී්‍ර මණ්ඩලය
ව්‍යවස්ථාදායකය තරමටම අධිකරණයත් ෙසෙද්ධාන්තිකව ව්‍යවස්ථාව මඟින් සීමා කරනු ලබයි
යුරෝපියානු සංගමය (EU) යනු, ප්‍රාථමික වශයෙන්  යුරෝපයෙහි පවතින සාමාජික රාජ්‍යයන්  ක්  වෙතින් සමන්විත දේශපාලනික-ආර්ථික සංගමයකි
යුරෝපා සංගම් ව්‍යවස්ථාව
යුරෝපා සංගම් ව්‍යවස්ථාව යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටවල ක්‍රියාත්මක වන අසහාය නීතියයි
යුරෝපා සංගම් නීතිය එහි සාමාජික රටවල නීති පද්ධතිය කෙරෙහි සෘජු බලපෑමක් ඇති අතර සමහර ක්ෂේත්‍ර වල දී විශේෂයෙන් ම ආර්ථික සහ සමාජ ප්‍රතිපත්ති, ජාතික නීතිය අභිබවා කටයුතු කරනු ලබයි
යුරෝපා සංගමය ෆෙඩරල් රාජ්‍යයක් හෝ අන්තර් රාජ්‍යය සංවිධානයක් වත් නොවේ
එය සාමාජික රටවල අන්‍යෝන්‍ය සමාජීය සහ අර්ථික ප්‍රතිලාභ සඳහා ජාත්‍යන්තර නීතියේ නව නීතිමය සැකැස්මක් වේ
එය සමහර විටක දී ජාතියේ සීමාවන් ඉක්මවා යන නීතියක් ලෙස හදුන්වනු ලබයි
පසුගිය අවුරුදු 56 තුළ යුරෝපා සංගම් නීතිය ක්‍රමයෙන් පරිණාමය වී ඇත
පැරිස් ගිවිසුම 1956 දී අත්සන් කල විට එ මඟින් යුරෝපා ගල්අඟුරු සහ වානේ ප්‍රජාව ස්ථාපිත කරන ලද අතර ඊට එකඟ වූයේ රටවල් 6 ක් පමණි
වසර 5 කට පසුව එම රටවල් 6 විසින් ම යුරෝපා ආර්ථික ප්‍රජාව පිහිටුවන ලදී
වර්ෂ 2007 වන විට සාමාජික රාජ්‍යයන් 27 ක මිලියන 500 ක ජනගහනයක් යටත් වන අතර එය ලොව නව නීති පද්ධතීන් ගණනාවක් ආවරණය කරනු ලැබූ නීතීන්ගෙන් එකක් බවට පත්ව ඇත
යුරෝපා සංගම් නීතිය ස්තම්භ තුනකින් යුත් වන ව්‍යුහයකින් සමන්විත වේ
වඩා වැදගත් වන පළමු ස්තම්භය ආර්ථික සහ සමාජීය අයිතිවාසිකම් සහ යුරෝපා ආයතන පිගිටුවන අකාරය පිලිබඳව අවධානය යොමු කරනු ලබයි
මෙය 1957 රෝමයේ දී අත්සන් කරන ලද යුරෝපා ප්‍රජා ගිවිසුමේ සඳහන් වන අතර පසුකාලීනව සාමාජික රටවල් අතර ඇති කරගත් වෙනත් ගිවිසුම් මඟින් සංශෝධනනයට ලක් විය
1992 දී මාස්ට්‍රිච්ට් හී දි අත්සන් තබන ලද යුරෝපා සංගම් ගිවිසුම මඟින් දෙවන සහ තුන්වන ස්තම්භයන් පිහිටුවන ලදී
දෙවන ස්තම්භය මඟින් යුරෝපා සංගමයේ පොදු විදේශ සහ ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ අවධානය යොමු කරන අතර තුන්වන ස්තම්භය මඟින් අපරාධ සම්බන්ධ පොලිස් සහ අධිකරණ සහයෝගීතාවන් පිළිබඳ අවධානය යොමු කරනු ලබයි
මූලාශ්‍ර

යුරෝපා සංගමය
සමාගම් ආචා‍ර ධර්ම  හා ප්‍රතිපත්ති  

ආචාර  ධර්ම  වැඩසටහනක කොටසක්  ලෙස ඇතැම් සමාගම්  සිය  සේවකයන්ට  අදාළ  වන අභ්‍යන්තර හැසිරීම් මාලාවක් සකස්  කර ඇත
පුළුල් වශයෙන්  සළකන  කල  මේ  ප්‍රතිපත්ති  සාමාන්‍ය  දිරිගැන්වීම්  ලෙස  සැළකිය  හැකිය
වඩාත්  පුළුල්  ලෙස  සාමාන්‍ය  භාෂාවෙන්  කීවොත්  එය  සමාගමේ  ආචාර  ධර්ම පිළිබඳව සකසන ලද ලේඛනයකි
එසේම  මෙය  තවත්  සවිස්තරාත්මක ලෙස සමාගමේ  එදිනෙදා  ආචාර  ධර්ම  සංග්‍රහය  ලෙසද  හැඳින්විය  හැකිය
මෙය  ව්‍යාපාර  කටයුතු  වලදී  පැන  නගින  එදිනෙදා  ගැටළු  වලට  උපදෙස්   ලබා  දෙන අතරම  සමාගමේ  සේවකයන්ගේ  අපේක්ෂා  හඳුනාගැනීමට ද  ඉවහල්වේ
මෙවැනි  ප්‍රතිපත්ති  පැවතීම  නිසා  ගැඹුරු  අවබෝධයක් ලබනට සේවකයින්ට හැකිවන අතරම  ක්‍රියාකාරිත්වයේදී   එකිනෙකට   අනුකුල  සංයෝජනයක්  ඇති වේ
එමඟින්  අනාගත  ව්‍යාපාරික  ආචාර  ධර්ම  බිඳ වැටීම්  නිසා  සිදුවන  ව්‍යසනයන්  වළක්වා  ගැනීමටද හැකිවේ
තම  සේවකයන්  සම්මන්ත්‍රණ  වලට  කැඳවා   සමාගමේ  ප්‍රතිපත්ති,  විශේෂිත සිද්ධි  අධ්‍යයනයන් ,  නීතිමය  අවශ්‍යතාවයන් සහ  ව්‍යාපාරික ක්‍රියාදාමයන්   පිළිබඳව  ඔවුන්ව දැනුවත්  කරන  සමාගම්  ක්‍රමයෙන්  වැඩිවෙමින්   පවතී
ඇතැම් සමාගම් විසින් තමන්ද  සමාගමේ  හැසිරීම්  නීති සංග්‍රහයට  අනුකුලව  ක්‍රියා  කරන  බවට  ගිවිසුමකට  අත්සන්  කරනු ලබයි
සිය  සේවකයන්  ව්‍යාපාරයේ  ආචාර  ධර්ම  වලට  පටහැනිව  ක්‍රියා  කිරීමට  තුඩු දෙන  වාතාවරණික  සාධක  පිළිබඳවද  බොහෝ  සමාගම්  තක්සේරු  කර බලයි
ආචාර  ධර්ම  පාලනය  කරන  ආයතනික  ප්‍රතිපත්තියට   සියළු  දෙනාම  එකඟ   නොවි  ඔවුන්  පවසන  ආකාරයට  එවැනි  අවස්ථාවල  සේවකයන්ට  සිය  තීන්දුවට අනුව ක්‍රියාකරන්ට  ඉඩ  දීමෙන්  වඩා  ‍හොඳ
ප්‍රතිඵල  ලැබිය  හැකිය
වෙනත්  අය  පවසන්නේ  මෙය  මූලික  වශයෙන්  ප්‍රායෝගික  උවමනාව  මත  කරන්නක්  බවත්  එය  හේතු  කොට  ගෙන  ව්‍යාපාරයේ  නීතිමය  වගකීම   අඩුවන  බවත්ය
එසේම  තමන්  හොඳ  ආයතනික   සාමාජිකයෙකු  බව  පෙන්වා පොදු  ජනතාවගේ  හොඳ  හිත  දිනා  ගැනීමේ  අදහසින්  මෙසේ  කරන  බවත්  ඔවුහු  අදහති
හැම  අතින්ම  බලන  කළ  සේවක පක්ෂය,  නීත්‍යාකූලව  ක්‍රියා  කරන  විට  සමාගමට  නඩු හබ  වළක්වාගත  හැකිවේ
එසේම   අධිකරණයට  ගියවිටකදී පවා  සිය  සේවකයා
සමාගමේ  ආචාර  ධර්ම  වලට  පටහැනිව  ක්‍රියා  නොකළා  නම්  මෙවැන්නක්  සිදුනො‍වන  බවද  සමාගමට   කිව  හැකිවේ
සමහර  විටක  සමාගමේ  ආචාර  ධර්ම  හා  සමාගමේ  සැබෑ ප්‍රායෝගික  ක්‍රියාකාරිත්වය   අතර  සම්බන්ධය  බිඳී  තිබිය  හැකිය
මෙහිදී   කළමනාකරුවන්  විසින්  මෙවැනි  හැසිරීමක්  ගැන ප්‍රකාශිතව  නීති  පනවා  තිබුණත්  නැතත් ,  විය  හැකි  නරකම  දෙය නම් මෙය  සමාගමේ  සිදුකළ (වංචාවක්)  ලෙසද පාරිභෝගිකයා විසින් සිතනට ඉඩකඩ තිබේ
වියහැකි  හොඳම  දෙය නම් මෙය   සමාගමේ  ව්‍යාපාරික  මෙවලමක්  ලෙසට පාරිභෝගිකයා විසින් අවබෝධ කර ගැනීමයි
සැබැවින්ම  සාර්ථක  වීමට  නම්  පහත  සඳහන්  ආචාර  ධර්ම  ප්‍රතිපත්ති  තිබිය  යුතු  බව  ආචාරධර්මවාදීහු  තර්ක  කරති
වචනයෙන්  මෙන්ම  ක්‍රියාවෙන්ද  කළමනාකරුවන්ගේ  අනුමාන  රහිත  සහය  ලැබිය  යුතුය
කලින්  කලට  සිදුකරන  වෙරගැන්වීම්  වලදී  එය  වාචිකව  මෙන්ම  ලිඛිතව  ලබාදිය  හැකිය
කරන  කටයුතු  සේවකයන්ට  අවබෝධ  කළ  හැකි  මෙන්ම  ක්‍රියාත්මක  කළහැකි   ඒවා  විය  යුතුය
ඉහළ  කළමනාකාරිත්වය  විසින්  අනුපිළිවෙලකට  කළයුතු  එකඟවීම්  හා  සංවර්ධනය  කිරීම්  සහිත  අධීක්ෂණයක්  පවත්වා  ගත  යුතුය
ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමට සහ ආර්ථික ක්‍රමයන්ට අදාල ආචාරධර්‍ම  

මෙය ක්ෂේත්‍ර දෙකක් වුවත් එක්ව ගෙන සළකා බැලෙනුයේ එකිනෙකට ඇති බැඳීම  සලකා බැලීමෙනි
ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමට අදාල ආචාර ධර්‍ම  

ව්‍යාපාරයන්ට අදාල ආචාර ධර්‍ම විෂයක් වශයෙන් මතුව ‍ආයේ 1970 දී වුවත් , 1990 අග භාගය වනතුරු ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමට අදාල ආචාර පද්ධතියක් ගොඩනොනැගුණි
පසුකාලීනව ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම් සංදර්භයට අදාලව නව ප්‍රායෝගික ගැටළු රැසක් මතුවිය
සංස්කෘතින්ට අදාල ආචාර ධර්‍ම මෙයින් මුල් තැනක් ගත්තේය
මුල සිටම විවාදයට පාත්‍ර වූ අනෙකුත් ප්‍රශ්න පහත සඳහන් අයුරු කොටස් කළ හැක
ජාත්‍යන්තර වෙළඳ හැසිරීම් රටාවේ සමස්ථ අගයන් පිළිබඳ කරන පර්යේෂණ

	විවිධ රටවල ව්‍යාපාරික ආචාර ධර්‍ම සසඳා බැලීම

	විවිධ ආගමික දෘෂ්ටි කෝණයන්ගෙන් ව්‍යාපාරික ආචාර ධර්‍ම සසඳා බැලීම

	ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමේ දී ඇතිවන ආචාර ධර්‍ම ගැටළු

උදා
ඖෂධ නිෂ්පාදනයේ දී පාරම්පරික ඖෂධ යොදා ගැනීම, තුන්වන ලෝකයේ රටවල් වලින් ජාන සහ තාක්ෂණය ආදිය සොරා ගැනීම, සාධාරණ මිලක් පවත්වා ගැනීම, අනුබද්ධිත සමාගම්වලට භාණ්ඩ හෝ සේවා සැපයීමේ දී මිල නියම කිරීම
ගෝලීයකරණය සහ සංස්කෘතික අධිරාජ්‍යවාදය

	වෙනස්වන ගෝලීය තත්ත්වයන් උදා
ළමා කම්කරුවන් යොදා ගැනීම

	බහුජාතික සමාගම් අඩු වැටුප් ගෙවන  රටවලින් සේවා සහ සැපයුම් ලබා ගැනීම උදා
ඇඟලුම්, සේවාවන්

	නොසැලෙන රාජ්‍යයන් හා ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමට ඇති අවසරය

ආර්ථික ක්‍රමවලට අදාල ආචාර ධර්‍ම 

සෘජු සම්බන්ධතාවයක් නැති ව්‍යාපාරික ආචාර ධර්‍ම වලට මෙය සම්බන්ධය
ආර්ථික ප්‍රතිලාභ බෙදා හැරීමේ දී විවිධ ක්‍රමයන්හි දේශපාලනික ආර්ථිකය  සහ දේශපාලනික  සොයා බැලීම මෙහිදී සිදුකෙරේ
මේ විෂය සම්බන්ධයෙන් ජෝන් රෝල්ස් (1921 – 2002) විශාල මෙහෙයක් ඉටු කළේය
සටහන් 

{|

|Business ethics International business ethics and ethics of economic systems
|-
සමාජ ව්‍යවසායකත්වය යනු 

සමාජ ව්‍යාවස්ථායකයාගේ කාර්ය භාරයයි
සමාජ ව්‍යවසායකයා යනු සමාජයේ ප්‍රශ්න හදුනාගෙන ඒවා ව්‍යවසායක මුලධර්ම භාවිතයෙන් විසඳන හා කළමනාකරණය කරන පුද්ගලයෙකි
මොහු සමාජයේ සැබෑ ධනාත්මක වෙනසක් ඇති කරයි
ව්‍යාපාර ව්‍යවසායකයා සාර්ථකත්වය , ලාභය හා ප්‍රතිලාභ මගින්ද සමාජ ව්‍යවසායකයා සාර්ථතක්වය සමාජ ව්‍යවසායකයෝ බොහෝ විට පුණ්‍ය ආයතන, සමාජ කණ්ඩායම්වලද බෙහොමයක් රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික ආයතනවලද සේවය කරයි
ඉතිහාසය

1960-1970 අතර කාල පරිච්ඡේදයේ සිදුවු සාමජිය වෙනසත් සමග "සමාජ ව්‍යවසායකයා " හා "සමාජ ව්‍යවසායකත්වය " යන පදයන් සාහිත්‍යයේ මුලවරට යෙදුනි
Ashoke හි ආරම්භකරු වන bill Drevton හා  Chaorles Lecdbeter වැන්නන් නිසා මෙම පදය 1982-1992 කාලයේදි වඩා පුළුල්ව භාවිත වන්නට විය
1950-1990 කාලයේ වඩා ක්‍රියාකාරි සමාජ ව්‍යවසායකයා වුයේ  Miched youngය Horword  විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය Donile bell විසින් Miched young ව සමාජිය ආයතන වල සාර්ථකත්වය වන්නේ සමාජිය ව්‍යවසායකයා ලෙස හඳුන්වාදී ඇත
මෙලෙස හැඳින්වුයේ එංගලන්තයේ සමාජ ව්‍යවසායකත්වය පිළිබද පාසල් අතුළු ආයතන 60 කට අධික ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කර ඔහු දැක්වු දායකත්වය නිසාය
මෙම පදයන් අළුත් වුවත් සමජ ව්‍යාවසායකත්වය හා සමාජ ව්‍යවාසායකයෝ ගැන ඉතිහාසයේ උදාහරණ ඇත
(උදා ලෙස පලමු හෙද පාසල ආරම්භ කර වාර්ථමා  හේද(Nurse) සේවයේ නිර්මාතෘ (Florence Nightnglae) දැක්විය හැකිය
එතෙම සමුපකාර ව්‍යාපාරය හඳුන්වාදුන් Robet owen ඉන්දියාවේ ඉඩම් පර්ත්‍යාග ක්‍රමය ඇරඹු Vinoba Bhaove ද උදාහරණයක් ලෙස ගත හැකිය
19 හා 20 වැනි සියවස්වල සාර්ථක සමාජ ව්‍යවසායකයෝ, ප්‍රජාව රාජ්‍ය හා ව්‍යාපාරයන් අතර මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරමින් සමාජ සුභ සාධක කටයුතු පාසල් හා සෞඛ්‍යයන්ට සේවය කිරිමට මහජන සේවයනට අනුබල ලබා දුනි
සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකත්වය 

සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයකුගේ වැඩ පිළිවෙල සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකත්වය ලෙස හැඳින්වේ
සමාජයේ ඇති ගැටලූ හඳුනාගෙන, ඒවා නිවැරදි කිරීම සඳහා ව්‍යවසායකත්ව මූලධර්ම මත පදනම්ව ව්‍යාපාරයක් පවත්වාගෙන යන්නා සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයෙකු ලෙස හැඳින්වේ
සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයෙකු සිය ව්‍යපාරයේ සාර්කත්වය මනිනුයේ ව්‍යාපාරය තුළින් සමාජය තුළ ඇති කරන වෙන බලපෑම පදනම් කරගෙන වුවත් මුදල් ඉපයීම අරමුණු කරගත් වාණිජමය ව්‍යවසායකයන් සිය ව්‍යාපාරයේ සාර්කත්වය මනිනුයේ තමන්ට ලැබෙන ලාභය මෙන්ම අනෙකුත් වාසිද සළකා බලාය
සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයෙකු බොහෝ විට ක්‍රියාත්මක වනුයේ ලාභ නොලබන සංවිධාන සහ පුරවැසි කමිටු හරහා වන අතර ඔවුන් පුද්ගලික අංශයේ හෝ රාජ්‍ය අංශයේ සේවය කරති
යටගියාව 

සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයා සහ සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකත්වය යන පද මුලින්ම සමාජගත වූයේ 1960 සහ 1970 දශකවලය
1980 සහ 1990 දශකවලදී එය පුළුල් ලෙස භාවිතා විය
මෙයට මූලික වූයේ අශෝක සංවිධානයේ නිර්මාතෘ බිල් ඩ්‍රෝටන් සහ චාර්ල්ස් ලීඞ් බීටර් ආදීන්ගේ අනුග්‍රහයයි
1950 සහ 1990 අතරතුර සිටි ප්‍රමුඛ සහ සාර්ථක සමාජ සුබ සාධක ව්‍යවසායකයෙකු ලෙස හාවඞ් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ඩැනියෙල් බෙල් විසින් 1980 දී මයිකල් යංග්ව හඳුන්වා දෙනු ලැබිණි
ඔහු එංගලන්තයේ සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයන් වෙනුවෙන් ඇති කරන ලද පාසල් පෙලද ඇතුළුව ලොව වටා සංවිධාන 60 කට අධික ප්‍රමාණයක් ඇති කරන ලදී
අදාළ කොන්දේසි නවමු වුවත් ඉතිහාසය පුරාම සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයන් සහ සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකත්වය දකින්නට ලැබේ
ඓතිහාසික වශයෙන් පිළිගැනීමට පාත්‍රවූ සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයන් අතර පළමු සාත්තුසේවා විදුහල සහ සාත්තුසේවය පිහිටවූ ෆ්ලොරෙන්ස් නයිටිංගේල්, සමුපකාර සේවාව ආරම්භ කළ රොබට් ඔවන් සහ ඉන්දියාවේ ඉඩම් බෙදාදීමේ ව්‍යාපාරයේ නිර්මාතෘ විනෝබා භාවේ ද ප්‍රමුඛත්වයක් ගනී
19 වන සහ 20 වැනි  ශතවර්ෂ වලදී බොහෝ සාර්ථක සමාජ සුභසාධක ව්‍යවසායකයන් එතෙක් රාජ්‍ය අංශයෙන් ඉටුවූ සමාජ සුභසාධන සේවා, පාසල් සංවර්ධනය සහ සෞඛ්‍ය සේවය කෙරෙහි රාජ්‍ය සහ ව්‍යාපාරිකයන් යොමුකිරීමට මැදිහත්ව කටයුතු කළහ
සටහන් 

{|
සමාජ විද්‍යාව
බෙලාරුස් මායිම් වන්නේ උතුරින් රුසියාවට හා නැගෙනහිරින් හා යුක්රේනයටද, දකුණින් පෝලන්තයද, බටහිරින් ලිතුවේනියාවට සහ උතුරින් ලැට්වියාවටත් වන අතර එය ඊසානදිග යුරෝපීය භූමියකට අයත් රටකි
මින්ස්ක් එහි අගනුවරයි
අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර වන්නේ බිරෙස්ට්, ප්‍රොඩ්නෝ, හරඩ්නා, ගෝමෙල් (හොමෙයිල්), මොගිලෙම් (මහිල්යෝව්) සහ පිටෙබ්ස්ත් (විසෙබ්ස්ත්) වේ
207600 කින් සියයට 40 ක්ම වනාන්තරයයි
එහි ප්‍රධානම ආර්ථික අංගය වන්නේ කෘෂිකර්මය සහ ඒ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයන් ය
20 වැනි ශතවර්ෂය තෙක් බෙලාරුසියානුවන්ට නිෂ්චිත ජාතික අනන්‍යතාවයක් ගොඩනංවා ගැනීමට නොහැකිවුයේ ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ එරට විවිධ ජාතීන්ට අයත් රටවල පාලනයට නතුවී බැවිනි
එවැනි රටවල් අතර පෝලෙස්ත්ට්, ලිතුවේනියාව, රුසියානු රාජ්‍ය, පෝලන්ත ලිතුආනියන් පොදුරාජ්‍ය වේ
කෙටි කලකට පැවැති බෙලාරුසියන් මහජන සමූහාණ්ඩුව (1918 – 19) පසු බෙලාරස් ඡන්දදායක පදනමෙන් සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව වන බයිලොරුසියන් SSR විය
බෙලාරුසියන් බිම එහි වර්තමාන මායිම් ගම අවසන් එක්සත් කිරීම 1939 දී සිදු වු අතර, දෙවන පෝලන්ත සමූහාණ්ඩුව විසින් අත්පත් කරනු ලැබු බෙලාරුසියන් රුසියානු වාර්ගික බිම් මොලොටෙව් රිබෙන්ට්‍රොප් පනත මඟින් එහි කොන්දේසි හා වරප්‍රසාද මත සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවට බද්ධ කරන ලදී
එහි ප්‍රාදේශිය ජාතීන් දෙවන ලෝක සංග්‍රාම සමයේ විනාශ වූ අතර, බෙලාරුස්හි ජනගහනයෙන් 30% හා එහි ආර්ථික සම්පත් වලින් භාගයක් පමණ විනාශ විය
යුද්ධයෙන් පසු වර්ෂවලදී මෙම සමූහාණ්ඩුව නැවත ගොඩනගන ලදී
යුරෝපා රටවල්
බුරුමය, නිලවශයෙන් මියන්මා එක්සත් රාජ්‍ය ලෙස හඳුන්වන ඉන්ඩෝචයිනා (ගිනිකොන ආසියාවේ මුල් භූමිය) තුළ භූගෝල විද්‍යාත්මකව පිහිටි විශාලම රටයි
එහි මායිම් ලෙස චීනය ඊසාන හා වයඹ  දිගින්ද, නැගෙනහිරින් ලාඕසයද, තායිලන්තයේ දකුණු ගිණිකොන දෙසින්ද, බංගලාදේශයේ බටහිර දෙසින්ද, ඉන්දියාවේ ඊසාන වයඹ සහ බෙංගාල බොක්ක, අන්දමන් සමුද්‍රයේ ගිණිකොන හා දකුණු පරිධිය අතරද වේ
බුරුමයෙහි තුනෙන් එකක් කි
1930 සමන්විත වනුයේ ස්වාභාවික මුහුදු තීරයකිනි
රටෙහි සංස්කෘතිය මඟින් අසල්වැසියන් හා බොහෝ සේ බැදේ
එහි මූලික වශයෙන් ථේරවාදී බුදු දහම තිබෙන අතර වෙනත් ආගම් ද අන්තර්ගතය
එහි දේශපාලනය සඳහා බුරුමයේ සිටිනා විවිධ ජනවර්ග මූලික වී ඇත
ඒ සමගම එහි පවතින්නා වූ වාර්ගික අර්බුදය නිසා නිරන්තර සටන් ඇතිවේ
1962 ජෙනරාල් ෆී වීන් හමුදාවත් මෙහෙයවීමෙන් පසු මෙහි ආණ්ඩුව හමුදාමය පාලනයකට ගන්නා ලදී
බුරුමයේ දැඩි හමුදාමය පාලනයක් පවතින අතර, රාජ්‍ය සාමය හා සංවර්ධන මණ්ඩලද ක්‍රියාන්විතයි
හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව, මධ්‍යම යු‍රෝපයේ කරහැනියන් ද්‍රෝණියේ පිහිටි රටකි
එය මායිම් වන්නේ ඔස්ට්‍රියා, සිලොවැනියා, උක්රේන්, රොමානියා, සර්බියා, ත්‍රොඒෂියා සහ සිලවේනියාවය
බ්‍රඩාපෙස්ට් එහි අගනුවරය
හන්ගේරියාව EU නේටෝ OECD, V4 සහ ෂෙන්ගෙන් ප්‍රාන්තයේ සාමාජිකයෙකි
රාජ්‍යභාෂාව වන්නේ හංගේරියන්ය
බටහිර යුරෝපියානු ජනාවාස කාලයකින් පසු 9 වන ශතවර්ෂයේ සිටි ආෂෙඩ් නැමැති පාලකයා හංගේියාව ස්ථාපනය කළහ
ඔහුගේ මුනුපුරා ස්ටෙෆන් පළමුවන හංගේරියාව 1000 වර්ෂයේ පාප්තුමන් විසින් එවන ලද කිරැළකින් කිරැළු පැලැන්දහ
හංගේරියානු රාජධානිය අවුරැදු 946 පැවතුනහ
මොනාන් යුද්ධය ඔටමන් අල්ලා ගැනීමට ඉවහල් විය
1 වන ලෝක යුද්ධයට පෙර විශාල බලවතෙකුව සිටි රට තම බල ප්‍රදේශ වලින් 70% ක් හා ජනගහනයෙන් 1/3 ක් අහිමි විය
ට්‍රියානොන් ගිවිසුමට අනුව මෙය සිදු විය
1947 – 1989 පැවැති කොමියුනිස්ට් යුගයේ දී හංගේරියාව විදේශීය අවධානය ‍ලබාගත් අතර මෙය 1986 විප්ලවය සම්බන්ධයෙනි
1989 තම දේශසීමා ඔස්ට්‍රියාව අතර විවෘත කළ අතර එය නැගෙනහිර කොටසක් කඩා වැටීමට ද හේතු විය
1989 සිට පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් තිබෙන අතර ඉහල ආර්ථිකයක් හා නියමිත වෙළද පොළවල් අතරේ ප්‍රාදේශිය නාය‍කයෙකි
2010 අන්තර්ජාතික ජිවන තත්ත්වය දර්ශකයේ හංගේරියන් 20 වන තැන සිටී. GW, CAN නැමැති පාරිසරික ආරක්ෂණ දර්ශනයේ 6 වන ස්ථාපනය ද මෑතකදී එය සංචාරකයන් අතරේ වඩා ප්‍රසිදධ ස්ථානයක් අතරේ 15 වන ස්ථානය හිමි කරගෙන ඇත
මෙම රට උණුසුම් වාතය සහිත ජලය ඇති ගුහා පද්ධති හා (බැලටන් විල) මධ්‍යම යුරෝපයේ විශාලතම විල (බැලටන් විල) හා යුරෝපයේ විශාලතම තණබිම් ඇති (නෝටෝබැගි) රටයි
මෙය උණුසුම් වාතය අඩංගු ජලය සහිත ලෝකයේ දෙවන විශාලතම විල (නෙවිස් විල) අඩංගු රටයි
හන්ගේරි සමුහාණ්ඩුව
පින්තූරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය
ජාතික ගීය 
හන්ගේරි සැලැස්ම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - බ්‍රඩාපෙස්ට් - 470 26' N 190 15' E
රාජ්‍ය භාෂාවන් - හන්ගේරියානු, හන්ගේරියානු සංකේත භාෂාව
ජන වර්ග - 95% මැග්යාර්, 2% රෝම, 3% වෙනත් සුළු ජනතා කාණ්ඩ
පාර්ලිමේන්තුව - සමුහාණ්ඩුව - රාජ්‍යය
ජනාධිපති - ලැස්ලෝ සොලිඔම් 
අගමැති - ගෝඩන් බජ්නායි 
පදනම - හන්ගේරි පදනම - 896
වර්තමාන තෙවන සමුහාණ්ඩුව - ඔක්තෝම්බර් 23, 1989
EV රාජ්‍යයට පැමිණිම - මැයි 1, 2004
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	93 030 Km2
			35 919 sq mi
ජලය (%) – 0.74%
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 10 020 000
2001 ජන සංඛ්‍යාතය - 10 198 315
ඝනත්වය	-	107.7 / Km2
		279.0 / sq mi
GDP (PPP) – 2009 තක්සේරැව
එකතුව - $ 180.054 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 18 548
GDP (සාමාන්‍ය) - 2009 තක්සේරැව
එකතුව - $ 124.241 බිලියන (2008)
සාමාන්‍ය - $ 12 386 (2009)
ගිනි (2008) – 24.96 (පහළ)
HDI (2007) – 0.879 (ඉහළ)
මුදල් - ෆොරින්ට් (HUF)

මූලාශ්‍ර 

හන්ගේරියාව
කුවේට් රාජ්‍යය ස්වාධීන අරාබි එමීර් රාජ්‍යයකි
එය ඊසාන අරාබි අර්ධද්වීපයෙහි පිහිටා ඇත
එය මායිම් වන්නේ දකුණින් සවුදි අරාබියාව, උතුරින් ඉරානය, වයඹ දෙසින් ගල්ෆ්  පර්සියානුවටය
කුවේට් යන නම, දිය ලග පිහිටි බලකොටුව යන අර්ථය දැක්වේ
භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි
20,000 (වර්ග සැතපුම් 6880) වන අතර ජනගහනය මිලියන 3 කි
‍පෞරාණිකව මෙම රාජ්‍යයේ ඇති වරාය තුලින් ඉන්දියාව හා මෙසපොතේමියාව අතර වෙළඳ ගනුදෙනු සිදුවී ඇත
බානි උටාබ් ගෝත්‍රය පළමු අරාබි පදිංචිකරුවන් වන අතර නව එමිරේට් රාජ්‍යයේ මුල් ආරම්භකරුවෝය
19 ශතවර්ෂයේ කුවේටය ඔටමන් අධිරාජ්‍යයේ බලපෑමට ලක් වු අතර 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු අරාබි පාලනයකට නතු වු අතර, එය බ්‍රිතාන්‍යය ආරක්ෂාව යටතේ විය
එරට විශාල තෙල් ආකර 1930 ගණන්වල සොයා ගත්හ
1961, බ්‍රිතාන්‍යය අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස් වු පසු එරට තෙල් කර්මාන්තයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති විය
1990 දි ඉරාකය කුවේටය ආක්‍රමණය කළ අතර එය ඉරාකයට යාකරන ලදි
මාස 7 ක් පැවැති ඉරාක බලපෑම ඇමරිකානු හමුදා මැදිහත් වීමෙන් නිමා විය
773 ක් වන කුවේට් තෙල් ලිං ගිනි තැබු අතර එය පසුබසින ඉරාක හමුදාවන් විසින් කරන ලද අතර මෙය දැඩි පාරිසරික හා ආර්ථික විනාශයන් විය
එරට යටිතල පහසුකම් දැඩි ලෙස හානි වු අතර නැවත ගොඩනැඟිය යුතුව ඇත
කුවේට් ව්‍යවස්ථානුකූල රාජාණ්ඩුවක් වන අතර කුවේට් නගරය සමඟ පාර්ලිමේන්තු පද්ධතියක් තුලින් රටේ දේශපාලන හා ආර්ථික නගරය ලෙස පවතී
ඒ රටේ ‍ලෝකයේ 5 වන විශාලතම තෙල් රන්දිතය, පෙට්ට්‍රොලියම්, කුවේටය පෙට්ට්‍රොලියම් ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන අපනයන ආදායමෙන් 95% ක් හා රාජ්‍ය ආදායමෙන් 80% ක් සපයයි
කුවේටය ලෝකයේ ධනවත්ම රටවල් අතර ඒක පුද්ගල ආදායමෙන් 11 ස්ථානයේ හා අරාබි රටවල් අතර ඉහළම මානව සංවර්ධිත දර්ශක‍යේ ද ඇත
ලෝක බැංකුව මඟින් කුවේට් ඉහළ ආදායම් ආර්ථිකයක් ඇති රටක් ලෙස හා නේටෝ නොවන සංවිධානයක් ලෙස නම් කර ඇත
නර්ගිස්තාන් සමුහාණ්ඩුව

මං තීරුව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD -
kg
දුරකථන සංකේත - 996

කර්ගිස්තාන් නිල වශයෙන් නර්ගිස්තාන් සමුහාණ්ඩුව මධ්‍යම ආසියාවේ රටකි
එය මායිම් වන්නේ උතුරැ කසස්ථානය, බටහිර යස්බෙතිස්ථානය
නිරිත ටජ්නිස්ථානය සහ නැගෙනහිර චීනයටය
පුරාවෘත්තයක සදහන් මනාස් යන වීරයාගෙන් ගෝත්‍රයන් 40 යන නාමයෙන් බිදී ආ නමක් ලෙස නර්ගිස්තානය හදුන්වයි. ඒ රටේ ජාතික කොඩියේ ඇති ඉරැ කිරණ 40 ‍යෙන් එම ගෝත්‍ර 40 විදහා දැක්වේ
වර්තමානයේ එහි රජයේ ප්‍රධානියා අවිනිශ්චිතය
රොසා ඔටුන්බ‍ෙය්බා නැමැත්තෙකුගෙන් ප්‍රාදේශීය රාජ්‍යයන් ගොඩ නගා ඇති බව විපක්ෂය කියන අතර අගමැතිතුමා දැන්වීමේ ලිපියක් අත්සන් කොට ඇත
කර්වැඩ්බෙග් බනියේඩිගේ (ජනාධිපති) අස්ථිරය
කීර්ගිස්තාන් 
කීර්ගිස් සමුහාණ්ඩුව
පින්තූරය - කොඩිය
ජාතික ගීය - කීර්ගිස් සමුහාණ්ඩු ජාතික ගීය
සිතියම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - බිෂ්කෙක් - 420 52'N 740 36 E
රාජ්‍ය භාෂාව	- 	කීර්ගිස් (රාජ්‍ය)
		රැසියානු (රාජ්‍ය)
ජන වර්ගය - 68.9%, කීර්ගිස්, 14.4% උස්බෙක්, 9.1% රැසියානු
රාජ්‍යය - ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - කුමාන්බෙක් බකියෙව්
අගමැති - ඩැනියර් යුස්නොව්
නිදහස - සෝවියට් සමුහය සිට
ස්ථාපිත කිරිම - 14 ඔක්තෝම්බර් 1924
කීර්ගිස් SSR – 5 දෙසැම්බර් 1936
ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - 31 ‍අගෝස්තු 1991
සම්පුර්ණ කිරිම - 25 දෙසැම්බර් 1991
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	199 900 Km2
			71 181 sq mi
ජලය (%) – 3.6
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 5 482 000
1999 ජන සංඛ්‍යාකය - 4 896 100
ඝනත්වය	-	27.4 / Km2
		71 / sq
mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 11.604 බිලියන
එකතුව - $ 5.050 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 950
ගිනි (2003) – 30.3 (මධ්‍ය්‍ය)
HDI (2007) – 0.710 (මධ්‍යය)
මුදල් 
කාල මණ්ඩලට - KGT (UTC + 6)
ලැට්වියා ජනරජය උතුරු යු‍රෝපයේ බෝල්කන් ප්‍රදේශයේ පිහිටි රටකි
එහි මායිම් උතුරින් එස්ටෝනියා (343 Km) දකුණින් ලිතුවේනියා (588 Km) නැගෙනහිරින් රුසියානු සමුහාණ්ඩුව (276 Km) සහ ගිණිකොණින් බෙලාරූස් (141 Km) හා බෝල්ටික මුහුද හරහා බටහිර ස්විඩනය දක්වා වැටී ඇත
මී 64,589 (වර්ග සැතපුම් 24,938) වන අතර සෞම්‍ය දේශගුණයන් පවතී
ලැට්වියානුවන් (බෝල්ටික්) සංස්කෘතිය වශයෙන් එස්ටෝනියානුවන් හා ලිතුවේනියානුවරුන්ට නෑකම් කියයි
වර්තමානයේ ඉන්දු යුරෝපියානු පවුල තුල බොල්ටික් භාෂාව, පවුල තුල ඇති එකම භාෂාව වන්නේ ලැට්වියන් හා ලිතුවේනියන්ය
ලැට්වියා නම ලැටුආ ගඟ ආශ්‍රිත‍කොට නිර්මාණය වුවක් යැයි සැළකේ. ලැට්වියා එක්සත් පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් වන අතර නගර සභා 118 බෙදා ඇත
(ප්‍රාන්ත 109 හා නගර 9) අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ රිගාය
එහි ජනගහනය මිලියන 2.24 වන අතර යු‍රෝපියානු සංගමයේ අඩුම ජනගහනය සිටින රට හා එහි ජනගහනය 1991 සිට අඩුවෙමින් පවතී
ලැට්වියා 1991 සැප්තැම්බර් 17 සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ 2004  මැයි 1 සිට යුරෝපියානු සංගමය හා 2004 මාර්තු 29 සිට නේටෝහි සාමාජිකත්වය දරයි
1991 දි ලැට්වියා නිදහස ලැබු අතර 1990 දි ආර්ථික පසුබෑමෙන් පසු 1998 - 2006 වර්ෂවල දි එය යුරෝපයේ ඉදිරියෙන් ඇති දළ ජාතික නිෂ්පාදිත(GDP) අගයයන් බවට පත්විය
2008 – 2010 වර්ෂයන්හි පැවති ලෝක ආර්ථික අර්බුදයෙන් යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකයන්ගෙන් තදින්ම බලපෑ සාමාජිකයාය
එහි ආර්ථික අවපාතය එම වර්ෂයේදී 26.54% ක් විය
ඒක පුද්ගල ආදායම යුරෝපානු සංගමයේ සාමාන්‍යයට අනුව 57.3% කි
මෙම අගය සාමාජික රාජ්‍යයන් අතරේ දිළිඳුතම අගයක් ගනී
2009 වර්ෂයේ දී රාජ්‍යයේ කැළැඹුණු වෙනසක් වු අතර එය හේතුවෙන් රට නව දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් දරයි
ජනරජ
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ලෙබනන් සමුහාණ්ඩුව නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී මුහුදේ බටහිර ආසියාවේ පිහිටි රටකි
එය මායිම් වන්නේ උතුරින් හා නැගෙනහිරින් සිරියාවටත්, දකුණින් ඊශ්‍රායලයටත්ය
ලෙබනනයේ මධ්‍යධරණියේ හා අරාබියේ පිහිටීම මත එයට පොහොසත් ඉතිහාසයක්, සංස්කෘතිමය අනන්‍යතාවයක්, ආගමික හා මානව විවිධත්වයක් ලැබී ඇත
එහි ඉතිහාසයට අනුව මීට වසර 7000 ට පෙර මානව ශිෂ්ඨාචාරයක් පැවතුණි
එය අවුරුදු 2500 ක සිට ෆිනිෂියන්වරුන්ගේ කාලයේ සිට පැවැත එන්නකි
2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඔටොමන් අධිරාජ්‍යයේ කඩා වැටිමත් සමඟ එහි තිබු ප්‍රදේශ 5 ක් නිල වශයෙන් ප්‍රංශය යටතට ගන්නා ලදි
ප්‍රංශය විසින්  ලෙබනනයේ මායිම් වන මවුන්ට් ප්‍රදේශය පුළුල් කරන ලදි
එහි මැරොනයිට් කතෝලිකයන් සහ වැඩි වශයෙන් මුස්ලිම්වරුන් පදිංචි කරන ලදි
1943 දි මෙම රට නිදහස ලැබු අතර ඔවුන් පාපොච්චාරණ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය යනුවෙන් දේශපාලන පද්ධතියක් නිර්මාණය කළ අතර, එය ආගමික සංවිධාන මත බලය බෙදීමේ ක්‍රියාවලියකි
1975 – 1990 පැවැති සිවිල් යුද්ධයට පෙර එරටෙහි සාමය හා සෞභාග්‍යය පැවති අතර සංචාරක, කෘෂිකාර්මික හා බැංකු කටයුතු පැවතුණි
එහි තිබු ආර්ථික බලය හා විවිධත්වය හේතුවෙන් එය නැගෙනහිර ස්විස්ටර්ලන්තය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය
එය විශාල සංචාරකයින් ඇදගත් අතර අගනුවර වන බීරුට් මැදපෙරදිග පැරිසිය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය
2006 ජූලි 26  වන තෙක් ලෙබනනයේ ස්ථිරත්වයක් පැවති අතර 2006 ඊශ්‍රායලය හා හිස්බුල්ලා අතර යුද්ධයෙන් සිවිල් ජනතාව මරණයට පත් වු අතර එහි සිවිල් පද්ධතියට හානි පැමිණියහ
එහි පැවැති මනා ආර්ථික පාලනය හේතුවෙන් 2007 – 2010 පැවැති ආර්ථික අර්බුදයෙන් එහි බැංකු කටයුතු වලට හානියක් නොවීය
ලෝක ආර්ථික පසුබෑම අභියස ලෙබනනය ආර්ථික වර්ධනය 90% හා එහි ඉතිහාසයේ විශාලතම සංචාරකයන් පිරිසකට සත්කාර කළහ
මූලාශ්‍ර 

මැද පෙරදිග රටවල්
සමුහාණ්ඩු
ලිබිරියා නිල වශයෙන් ලිබියා සමුහාණ්ඩුව බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළතීරයේ රටකි
එය මායිම් වන්නේ සෙයිරා ලෙයෝන්, ගිනියා, කෝට් සි‍ල්වෙසෝර් සහ අත්ලාන්තික් සාගරයටය
2008 සංඛ්‍යා ලේඛනයන්ට අනුව එරට ජනගහනය 3 476 608 වන අතර භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි
11 369 (වර්ග සැතපුම් 43 000) ක් වේ
අගනුවර වන්නේ මොන්රෝවියාය
ලිබිරියාහි උණුසුම් කාලගුණයක් ඇති අතර ග්‍රිෂ්ම කාලයේ වර්ෂාව හා වියළි කාලයේ තද සුළං ද ඇති වේ
ලිබියානු පෙපර් වෙරළ තිරය ජනාකිර්ණ වන අතර එහි කඩොලාන වනාන්තර ඇති අතර රට අභ්‍යන්තරයේ සුළු වශයෙන් වනාන්තර ඇත
එය ක්‍රමයෙන් වියලි තණබිම් කරා විවෘත වේ
අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන් අතරේ ලිබරියන් ඉතිහාසය විශේෂිතය
නැව් වලින් නිදහස් කරගත් වහලුන් ද මෙම රටට එවන ලදි
මෙම ජනපදයකින් ලිබිරියානු සමාජය තුල ප්‍රභූ සමාජයක් ගොඩ නැගූ අතර 1847 ඔවුන් ලිබරියන් සමුහාණ්ඩුව සොයා ගන්නා අමරිකාව තුල පැවති රාජ්‍යයේ ආකෘතියක් ඔවුන් ‍ ‍ෙමාන් රෝමියා ලෙස ඇති කල අතර අගනුවර වුයේ ‍ජේම්ස් මොන්රෝයිය
ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා මෙහි ජනපද පිහිටුවීමට ආධාර කළේය
1980 හමුදා බලඇණියක් විලියම් ආර්. වෝල් බට්ගේ පාලනය ලබා ගත් අතර එය අස්ථාවර කාලයක් බවට පත්වෙමින් සිවිල් යුද්ධකම හා රටේ ආර්ථිකයට බලවත් සේ පහරක් වැදුණි
වර්තමානයේ ලිබරියාව එම යුද්ධයෙන් හා කඩා වැටුණු ආර්ථිකයෙන් ගොඩනැගෙමින් පවතී
සංඛ්‍යා ලේඛන සදහන් කරන පරිදි ජනගහනයෙන් 35% දිනකට ඇ
‍ෙඩාලර් 1.25 අඩුවෙන් දිවි ගෙවයි.

ලිබරියා සමුහාණ්ඩුව 
පින්තූරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - රාජ්‍යයේ ආදරය අපව මේ ස්ථානයට ගෙන ආවේය
ජාතික ගීය 
සිතියම -
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මොන්රෝමියා 60 19' N 100 48' W
රාජ්‍ය භාෂාව - ඉංග්‍රිසී
රාජ්‍ය - ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව 
අගවිනිසුරැ - ජොනී ලෙවිස්
සැකැස්ම - අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් විසින්
‍ACS කොලනි සංස්ථාපනය - 1821 -1842
නිදහස (එක්සත් රාජ්‍යය සිට) 26 ජුලි 1847
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	111 369  Km2
			43 000 sq mi
ජලය (%) – 13.514
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 3 955 000
2008 ජන සංඛ්‍යාකය - 3 476 608
ඝනත්වය	-	35.5 / Km2
		92.0 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $  1.471 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 373
සාමාන්‍ය - $ 215
HDI (2007) – 0.442 (පහළ)
මුදල් - ලිබරියන් ඩොලර් (LRD)
මුදල් - මොසැම්බිකන් මෙට්කල් (M + n) (MZN)
කාල මණ්ඩලය - GMT 
ග්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) - නිරික්ෂණ නැත (VTC)
මං තිරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD -
lr
දුරකථන සං‍ෙක්ත - 231

සමුහාණ්ඩු
ලිතුආනියා සමුහාණ්ඩුව 

එකතුව - $ 68.611 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 18 977 (47)
GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 63 729 බිලියන (70)
සාමාන්‍ය - $ 14 086 (49)
ගිනි (2003) – 36 (මධ්‍යම)

ලිතුආනියා සමුහාණ්ඩුව බෝල්ටික් තුන් රාජ්‍යයේ උතුරැ යුරෝපයේ පිහිටි රටකි
ගිණිකොණ බෝල්ටික් මුහුදු තීරයේ හා එය මායිම් වන්නේ උතුරැ ලැම්බියාව, ගිණිකොණ බෙලාරස්
නිරිත ගෝලන්තය, රැසියානු තලනිනග්‍රෑඩ් කුඩා රාජ්‍යය
බටහිර බොල්ටික් මුහුදු තීරයේ ඇත්තේ ස්විඩනය හා ඩෙන්මාර්න්ය
එහි ජනගහනය මිලියන 3.32 වන අතර අගනුවර වන්නේ වෙල්නියස්ය
14 වන ශතවර්ෂයේ දී යුරෝපයේ පිහිටි විශාලතම රට ලිතුආනියා විය
වර්තමානයේ බෙලාරස්, යුක්රේන්, පෝලන්ත හා රැසියානු කොටස් ලිතුආනියා ආදිපාද වසමේ ප්‍රදේශ විය
1569 වර්ෂයේ දී ලුබ්ලින් එකමුතුවෙන් පෝලන්ත ලිතුආනියා යන පොදු රාජ්‍යය ලෙස නව රාජ්‍යයන් පිහිටුවිය
එය ශතවර්ෂ 2 ක් පුරා පැවති අතර 1772 සිට 1795 දක්වා වකවානුවේ අසල්වැසි රාජ්‍යයන් එය ක්‍රමයෙන් බිද දැමු අතර රැසියානු අධිරාජ්‍ය සමග ලිතුආනියන් ප්‍රදේශ බොහෝමයක් සම්බන්ධ කරන ලදි
2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු 1918 පෙබරවාරි 16 දා ලිතුආනියානු නිදහස් පනත අත්සන් කරන ලද අතර, නිදහස් රාජ්‍යයන් ලෙස ප්‍රකාශිතයට පත් කරන ලදි
1940 වන විට නාට්සින් බසුබැසි අතර සෝවියට් රැසියානුවන් එය අත්කර ගත්හ
1990 මාර්තු 11 ලිතුආනියාව සෝවියට් සමුහාණ්ඩුව තුල නිදහස ප්‍රකාශ කල පළමු රට විය
2008 – 2009 පැවති ලෝක ආර්ථික අර්බුදයට  පෙර ලෝකයේ පැවති වේගවත් ආර්ථික වර්ධනය මෙරට සතු විය
ලිතුආනියාව නේටෝ, යුරෝපානු කවුන්සිලය, යු‍රෝපානු සංගමයේ සාමාජිකයෙකි
2007 දෙසැම්බර් 21 එය ෂෙන්ගන් එකගතාවයේ සම්පුර්ණ සාමාජිකයෙක් විය
2009 වර්ෂයේ විල්නියස් යුරෝපානු සංස්කෘතියේ අගනුවර වු අතර ලිතුආනියාව නව මිලේනියම් තම නමින් සැමරැහ
ලිතුආනියා සමුහාණ්ඩුව
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - 
ජාතික ගීය
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - වෙල්නියස් 540 41' N 250 19' E
රාජ්‍ය භාෂාව - ලිතුඅනියානු
ජන වර්ග -	84.7% ලිතුආනියානු
		6.1% පෝල්ස්
		4.9% රැසියානු
		5.0% වෙනත්
රාජ්‍ය - අර්ධ ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - ඩැලියා ඉබොව්ස්කේට්
අගමැති - අන්ඩ්‍රියස් කුබිලියස්
නිදහස රැසියාව සිට - 1918
නිදහස ප්‍රකාශ කිරිම - 16 පෙබරවාරි 1918
පළමුවන සෝවියට් රැකියා නියුක්තිය - 15 ජුනි 1940
ජර්මානු කාසි රැකියා නියුක්තිය - ජුනි 1941
දෙවන සෝවියට් රැකියා නියුක්තිය - 1944
රාජ්‍යයට පැමිණීම - 01 මැයි 2004
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	65 200 Km2
			25 173 sq mi
ජලය (%) – 1.35% 
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 3 341 966 (130)
ඝනත්වය	-	53.5 / Km2 (120)
			141.2 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව

සමුහාණ්ඩු
ලක්ස්සම්බර්ග් ආදිපාද වසම 

මං තීරුව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD – lu3
දුරකථන සංකේත - 352

ලක්ස්සම්බර්ග් ආදිපාද වසම බටහිර යුරෝපයේ පිහිටි රටකි
එහි මායිම් බෙල්ජියම, ප්‍රංශය සහ ජර්මනිය අතර වේ
එහි ජනගහනය මිලියන භාගයක් පමණ වන අතර වර්ග කි
2586 (වර්ග සැතපුම් 999) පමණ වේ
එහි නියෝජ්‍ය පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයන් හා ව්‍යවස්ථාදායක ‍රාජාණ්ඩුවක් පවතී
එය පාලනය කර ඇත්තේ ආදිපාද වරයෙකි
එය ලෝකයේ පවතින එකම රාජකීය ආදිපාද වසමයි
එහි සංවර්ධිත ආර්ථිකයක් හා ලෝකයේ ඉහළම ඒක පුද්ගල දළ ගෘහස්ථ නිෂ්පාදනය පවතී
මෙය ඉතිහාසයේ රෝමානු යුගයේ බලකොටුවක් සේ පැවතුන අතර මුල් මධ්‍ය යුගයේ ප්‍රංශ මාලිගාවක් සේ පැවතුණි
එය ස්පාඤ්ඤ මාවතේ පැවති ආරක්ෂක මුර කුටියක් වන අතර ස්පාඤ්ඤ යුරෝපයේ බලය නතු කරගෙන සිටි අතර 16 හා 17 ශතවර්ෂවල බටහිර අර්ධ ගෝලයට හා ඔබ්බට බලපැමක් ඇති කළේය
ලක්සම්බ්ග් යුරෝපානු සංගමය, නේටෝ OECD එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය බෙනිලන්ස් සහ බටහිර විශාලතම නගරය වන අතර යුරෝපානු සංගමයේ සංස්ථා හා ඒජන්සි පිහිටා ඇත
‍එය පිහිටා ඇත්‍ෙත් ‍ රෝමානු යුරෝපයේ නව ජර්මන් යු‍රෝපයේ සංස්කෘතිකමය බෙදීම තුලය
ලක්සම්බර්ග් භාෂා 3 ක් භාවිතා කරන රටකි
ජර්මන්, ප්‍රංශ හා ලක්සම්බර්ග නිල භාෂාවන් වේ
ලෞකික රාජ්‍යයක් වන නමුත් එය ‍ෙරා්මානු කතෝලික රාජ්‍යයක් ලෙස තිබී ඇත
ලක්ස්සම්බර්ග් ආදිපාද වසම
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨ්‍ය -
ගීය
ජාතික ගීය
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - ලක්සම්බර්ග් - 490 36' N 60 7' E
රාජ්‍ය භාෂා - ජර්මානු, ප්‍රංශ, ලක්සම්බර්ගියානු
රාජ්‍යය - පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ ව්‍යවස්ථාදායක ආදිපාද වසම
මහා ආදිපාදවරයා - මහා ආදිපාද හෙන්රි
අගමැති - ජීන් ක්ලෝව්ඩ් ජන්කර්
නිදහස - ප්‍රංශ අධිරාජ්‍යය සිට - 9 ජුලි 1815
පළමු ලන්ඩන් ගිවිසුම - 19 අප්‍රෙල් 1839
දෙවන ලන්ඩන් ගිවිසුම - 11 මැයි 1867
පෞද්ගලික ඒකාබද්ධතාවයේ අවසානය - 23 නොවැම්බර් 1890
EU රාජ්‍යයට පැමිණිම - 25 මාර්තු 1957

වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	2.586 Km2 (108)
			998.6 sq mi
ජලය (%) – නොසැලකේ
ජනගහනය - 2010 තක්සේරැව - 502 202
2001 ජන සංඛ්‍යාංකය - 439 539
ඝනත්වය	-	194.1 / Km2 
			501.3 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 40.091 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 82 440
GDP (සාමාන්‍ය) - 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $  54.973 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 113 044
HDI (2007) – 0.960 (ඉතා ඉහළ) 
මුදල් - යුරෝ (E) (EVR)
කාල මණ්ඩලය - CET (UTC + 1)
ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) – CEST (UTC + 2)
මලාවි සමුහාණ්ඩුව ගිණිකොණ අප්‍රිකාවේ පිහිටි රටකි
එහි මායිම් වන්නේ වයඹින් සැම්බියාව, ඊසානෙන් ටැන්සානියා, නැගෙනහිර, බටහිර හා දකුණින් මොසැම්බික්ය
මලාවි විලෙන් රට ටැන්සානියාවෙන් හා මොසැම්බික් රාජ්‍යයෙන් වෙන්ව ඇත
ජනගහනය 13,900,000 වන අතර වර්ග කි
118,000 (වර්ග සැතපුම් 45,560) වන අතර අගනුවර වන්නේ ලිලොන්ග්වේ හා විශාලතම නගරය බ්ලන්ටයර්ය
10 වන ශතවර්ෂයේ මලාවි ජනාවාස වු අතර, 1891 වන තෙක් ස්වදේශී පාලනය යටතේ පැවැති අතර, බ්‍රිතාන්‍යයින් ජනාවාස කරගත් පසු එය 1964 වන තෙක් ඔවුන්ගේ යටතේ විය
නිදහ‍සෙන් පසුව එය තනි පක්ෂ රාජ්‍යයන් වු අතර, 1994 වන තෙක් ජනාධිපති හස්ටින්ග්ස් බන්ඩා යටතේ විය
2004 වර්ෂයේ ජනාධිපති වු බින්ගු මුතාරිනා  එහි වර්තමාන ජනාධිපතිවරයාය
එහි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී බහු පක්ෂ රාජ්‍යයන් තිබේ
මලාවියෙහි කුඩා හමුදාවන් තිබෙන අතර, එයට යුද, නාවික හා ගුවන් හමුදා අයත් වේ
එහි ඇති විදේශ ප්‍රතිපත්තිය බටහිරකරණය වූ ධනාත්මක රාජ්‍යතාන්ත්‍රියක් වන අතර එය නොයෙක් රටවල් හා විදේශ සංවිධාන අතර සබඳකම් පවත්වයි. මලාවි ලොව සුළු වශයෙන් සංවර්ධනය වු රටවල් අතර සිටින අතර ජනගහනය වැඩිම රටකි
කෘෂිකර්මය මත ආර්ථිකය තිබෙන අතර, ඔවුන්ට සංවර්ධන කටයුතුවලට බාහිර ආධාර බෙහෙවින් බලපායි
නමුත් 2000 වන විට මෙය තරමක් දුරට අඩු විය
මලාවි රාජ්‍ය මුහුණ දී තිබෙන අභියෝග නම් ආර්ථික වර්ධනය, අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය හා පරිසර රැකවරණය හා ආර්ථිකව ස්වාධීනත්වය ලඟා කර ගැනීමයි
මලාවි 2005 සිට මේ සම්බන්ධව වැඩපිළිවෙළක් දියත් කර ඇත
2007 – 2008 වර්ෂවල දියුණුවක් පෙන්වා ඇත
එහි ජිවිතාපේක්ෂා කාලය අඩු අතර, ඉහළ ළදරු මරණ අනුපාතයක් ඇත
එහි AIDS බහුලව ව්‍යාප්ත වන අතර, එය කම්කරු බලකාය, ස්ව‍දේශී ජනතාව, ආසියානු හා යුරෝපියන් හා විවිධ භාෂාවන් කථා කරන හා විවිධ ආගම් අදහන ජාතීන් සිටියි
මලාවිහි පෙර ජනවාර්ගික ගැටුම් තිබු අතර, 2008 වන විට රට සංවර්ධනය කරා යමින් සිටි
මලාවි තුල ස්ව‍දේශී සහ යටත්විජිත වැසියන්ගෙන් සමන්විත සංස්කෘතියක් ඇත
එයට ක්‍රීඩා, සෞන්දර්ය හා සංගීතය ඇතුලත් වේ
මුරුසි සමුහාණ්ඩුව හෝ මොරිෂස් සමූහාණ්ඩුව නිරිත ඉන්දියානු සාගරයේ අප්‍රිකානු මහාද්විපයේ ඈතින් පිහිටි දුපත් රාජ්‍යයකි
එය මැඩගස්කර් දුපතට කි
900 (සැතැප්ම 560) ඈතින් පිහිටා ඇත
මර්ෂස් දුපත හැර මෙම සමුහාණ්ඩුව නාගඩෝස් තණජෝස්, රොඩ්රිගුස් සහ ඇගලේගා දුපත් අයත්ය
මර්ෂස්, මැස්තරයෙහි දුපත්වල කොටසක් වන අතර ප්‍රංශ දුපතක් වන රියුනියන් කි
200 (සැතපුම් 120) නිරිතට සහ රොඩ්රිගුස් දුපතට කි
570 (සැතපුම් 350) ඊසාන දෙසින් පිහිටි දුපතක් වේ
17 වන ශතවර්ෂය වනතුරු ජනාවාස නොවී තිබු බවට වාර්තා වේ
පළමුව දුපත ඕලන්දයන් විසින් පාලනය කළ අතර, ඊට පසු ප්‍රංශ ජාතිකයින් එය ඕලන්දයන් අතහැර දැමු පසු පාලනය කළහ
නැපෝලියොනින් යුද සමයේ බ්‍රිතාන්‍යයින් පාලනයට ගත් අතර 1968 වසරේ දී මර්ෂස් බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස ලැබීය
මෙම රට පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවන් වන අතර එය දකුණු අප්‍රිකානු සංවර්ධන සංගමය, නැගෙනහිර දකුණ අප්‍රිකා පොදු වෙළඳ සංගමය, අප්‍රිකානු සංගමය හා පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකි
ප්‍රධාන භාෂාව වන්නේමර්ෂියන් ත්‍රිගෝල්, ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසීය
ඉංග්‍රීසී එකම නිල භාෂාව වන අතර පුවත්පත් හා රූපවාහිනි වැඩසටහන් විකශය වන්නේ ප්‍රංශ භාෂාවෙනි
ජනගහනයෙන් බහුතරයක් ඉන්දියන් වන අතර අප්‍රිකානු පෙලපතින් එන ජාතීන් යුරෝපියානුවන් සහ සුළුතරයක් චීන ජාතිකයන් ද සිටිති
හින්දු ආගම විශාලම ආගම ලෙස ඇති එකම අප්‍රිකානු රට වන අතර ක්‍රිස්තියානි හා ඉස්ලාම් ද අදහයි
ඩොඩෝ පක්ෂියාගේ එකම නිවහන ලෙස මර්ෂස්ගේ දුපත නම් දරා ඇත
යුරෝපියානුවන් විසින් 1600 වර්ෂයේ දී මෙම පක්ෂියා මුලින් දැක ඇති අතර පක්ෂියා ඊට අවුරුදු 8 පසු සදහටම වඳ වී ගියේය
මර්ෂශ්, තුර්නිය හා ප්‍රොඒශියා හා සමානව සංවර්ධිත රටක් ලෙස සැලකේ.

අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
සමුහාණ්ඩු
එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍ය 

දුරකථන සංකේත - + 52

එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍ය පොදුවේ මැන්සිනෝ ලෙස හදුන්වන අතර උතුරැ ඇමරිකාවේ පිහිටි ‍ෙපඩරල් ව්‍යවස්ථාමය සමුහාණ්ඩුවකි
එය උතුරැ ඇමරිකාව, දකුණ හා බටහිර පැසිපික් සාගරය, ගිණීකොණ ගෝතමාලා හා බෙලීස් සහ කැරබියානු මුහුද හා නැගෙනහිරින් මැන්සිකන් ආගාධයට මායිම් වේ
මිලියන 2 ක් (වර්ග සැතපුම්) 760 000 ක් පුරා පැතිරේ
ඇමරිකාස් තුල පවතින 5 වන විශාලතම රටවල අතර 14 වන ලෝකයේ විශාලතම නිදහස් රාජ්‍ය වන අතර ජනගහනය මිලියන 111 කි
1521 විසින් මෙම පලාත අල්ලාගත් අතර නව ස්පාඤ්ඤයේ ප්‍රතිරාජ පදවිය ස්ථාපනය කල අතර 1821 නිදහසෙන් පසු එය ක්‍රමයෙන් මෙක්සිකෝ බවට පත් විය
නිදහසෙන් පසු කාලය ආර්ථික ස්ථාරවත්වය ප්‍රාදේශීය පාලනය, සිවිල් යුද්ධය, විදේශීය අගනුවර, රාජ‍්‍යයන් දෙකක් හා ස්වදේශී ආඥාදායකයන් දෙකක් යනාදිය විශේෂ ‍විය
1910 දී ඇති වු මැක්සිකානු විප්ලවයෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් වු 1917 ව්‍යවස්ථාව සහ වර්තමානයේ රටේ පවතින දේශපාලන ක්‍රමය පැන නැගුණි
2000 ජුලි පැවති මැතිවරණයෙන් ප්‍රථමවර විපක්ෂයක් ජයගත් අතර ව්‍යවස්ථාපිත විප්ලවීය පක්ෂය පරාජය විය
රාජ්‍යයන් ලෙස හා  1994 පටන් එන ආර්ථික සහයෝගීතා හා සංවර්ධන සංගමයේ එකම ලතින් ඇමරිකානු සාමාජිකයා වන මැක්සිකෝව ඉහළ මධ්‍ය ආර්ථිකයක් ඇති රටකි
එය නම් කාර්මික හා නැගි එන බලයකින් යුත් රටකි
එය විශාලතම 13 GDP නාමික අගය ඇති අතර මිලදී ගැනීමේ ශක්තියෙන් 11 වන තැන සිටී. ආර්ථිකය උතුර ඇමරිකානු නිදහස් වෙළෙද ගිවිසුම හා බැදී ඇති අතර NAFTA සහකාර හා ඇමරිකාව ද වේ
එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍යය
පින්තූරය - කොඩිය
ජාතික ගීය 
ජාතික මුද්‍රාව - එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍යය මුද්‍රාව
සිතියම - එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍යය
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මෙක්සිකෝ නගරය - 190 03'N 990 22' W
රාජ්‍යය - ඒකාබද්ධ ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - පිලිප් කාල්ඩරන් (PAN)
නීති සම්පාදක - ඝනාව (කොංග්‍රසය)
බලය පවත්නා පක්ෂය - සභාව
විපක්ෂය - නියෝජිත පාර්ලිමේන්තු මණ්ඩලය
නිදහස - ස්පාඤ්ඤ සිට
ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - සැප්තැම්බර් 16, 1810
පිළිගැනීම - සැප්තැම්බර් 27, 1821
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	1 972 550 Km2
			761 606 sq mi
ජලය (%) – 2.5 
ජනගහනය - ජුලි 2009 තක්සේරැව - 111 211.789 
2005 ජන සංඛ්‍යාකය - 103 263 388
ඝනත්වය	-	55 / Km2 (142nd)
		142 / sq
mi
සාමාන්‍ය - $ 14 534 (6) (55th) 
GDP (සාමාන්‍ය) – 2009 තක්සේරැව
එකතුව - $  1.143 ට්‍රිලිටන (7) (13th) 
සාමාන්‍ය - $ 10 212 (8) (46th) 
ගිනි (2008) – 46.1 (9) (ඉහළ)
HDI (2007) – 0.854(10) (මධ්‍යය) (53rd) 
මුදල් - පෙසෝ (MXN)
කාල මණ්ඩලය - රාජ්‍ය මැක්සිකානු කාල මණ්ඩලය (UTC – 8a – 6)
ග්‍රීෂ්ම සෘතුව - (DST) විවිධ (VTC – 7a - )
මං තිරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD -
mx

උතුරු ඇමරිකාව
මොරොක්කෝ රාජධානිය උතුරු අප්‍රිකාවේ පිහිටි රටකි
ජනගහනය මිලියන 32 වන අතර වර්ග කි
710,850 වන බටහිර සහරාව මොරොක්කෝව යටතේ පවතී
අගනුවර වන්නේ රාබට් හා විශාලතම නගරය වන්නේ නසබ්ලන්නාය
අනෙකුත් විශාල නගර වන්නේ ෆෙස්, සලේ, අගඩියර්, මරතේෂ්, ටැන්ජි, යර්ඩ්, මෙක්නෙස්, ඔජ්ධා හා ටිමොආන්ය
මොරොන්නෝහි දියුණු සංස්කෘතියක් හා ජනාවාස ඇති අතර, බොහෝ කාලවල ස්වදේශීයව පැවැති අතර එහි ආහාර පාන, ලෝකයේ විවිධත්වය අතින් ලෝකයේ ඉහල තැනක් ගනි
රටේ අත්ලාන්තික් සාගරයේ වෙරළතීරයත් තිබෙන අතර, එය ගිබ්රෝල්ටා පටු සමුද්‍ර සන්ධිය පසු කොට, මධ්‍යධරණි මුහුදට ආසන්නව ඇත
මායිම් වන්නේ උතුරින් ස්පාඤ්ඤය, නැගෙනහිරින් ඇල්ජිරියාව හා දකුණින් මවුරිමානියාවටය
තොරතුරු තාක්ෂණය සහ සන්නිවේදන කොටස් විශාල ලෙස ව්‍යාප්ත විය
උතුරු අප්‍රිකාව තුල 3G පද්ධතියක් ස්ථාපිත කල පළමු රට මොරොනෝය
2006 වර්ෂය වන විට එහි ආන්තර්ජාල භාවිතා කරන ප්‍රතිශතය 73% කි
නසබ්ලන්නාහි ඇති කල නව තාක්ෂණයෙන් යුත් නව ඉදිකිරීම හේතුවෙන් ගෝලිය බලවතුන්ගේ අවධානය දිනාගෙන ඇත
දියඹේ පිහිටි සේවා සථානයන් හේතුවෙන් රට ආකර්ෂණීය වි ඇත
වර්ධන වේගය, තොරතුරු තාක්ෂණ හේතුවෙන් රටේ ‍ දළ දේශීය නිෂ්පාදිත (GDP) අගයට ඇ
මිලියන 500 ක් හා රැකියා 30,000 ක් 2015 වන විට ඇති කිරිමට ඇස්ත‍මේන්තු ගත කොට ඇත
සන්නිවේදන පද්ධතිය විදේශීය සෘජු ආයෝජනයෙන් අඩක් පසුගිය අවුරුදු 5 ක කාල සීමාවේ ලඟා කර ඇත
මොරොක්කෝ රාජ්‍යය ලෝකයේ පොස්පරස් නිෂ්පාදනයේ 3 වන විශාලතම රටයි
අන්තර්ජාතික වෙළඳපොළේ පොස්පරස් මිල උච්චාවචනය එහි ආර්ථිකයට බලපා ඇත
විශාලතම ස්ව‍දේශී ජන කණ්ඩායම වන්නේ බර්බස්ය
අරාබිකරණයද මොරොක්කෝ සංස්කෘතිය තුල මුලික ස්ථානයක් නිර්මාණය කොට ඇත
එහි ප්‍රතිඵලය ස්වදේශී ජනගහනයෙන් බහුතරයක් අරාබි කථා කරන බර්බර්වරුන් වීමයි
ආශ්‍රිත 

 Index of Morocco-related articles
 Outline of Morocco

සටහන්

මූලාශ්‍ර

උපහරණ

භාහිර සබැඳි 

 Official website of the government of Morocco
 Official bulletins of the government of Morocco
 Parliament of Morocco
 Official website of the Moroccan National Tourist Office
 Census results of 1994 and 2004 
 Morocco
Morocco profile from the BBC News
 
 Key Development Forecasts for Morocco from International Futures
 EU Neighbourhood Info Centre
Morocco 
 World Bank Summary Trade Statistics Morocco

 
අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
1956 establishments in Africa
1956 establishments in Morocco
Arabic-speaking countries and territories
French-speaking countries and territories
Maghrebi countries
Member states of the African Union
Member states of the Arab League
Member states of the Organisation internationale de la Francophonie
Member states of the Organisation of Islamic Cooperation
Member states of the Union for the Mediterranean
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
North African countries
Saharan countries
States and territories established in 1956
උතුරු අප්‍රිකාව
මොසැම්බික් නිළ වශයෙන් මොසැම්බික් සමුහාණ්ඩුව, දකුණු අප්‍රිකාවේ පිහිටි රටකි
එහි මායිම් වන්නේ නැගෙනහිරින් ඉන්දියානු සාගරය, උතුරින් ටැන්සානියා, වයඹින් මලාවි සහ සැම්බියා, බටහිරින් සිම්බාබ්වේ, නිරිත දිගින් ස්වාසිලන්තය හා දකුණු අප්‍රිකාවටයි
1498 වස්කෝද ගාමා විසින් මෙය ගවේෂණය කළ අතර, 1505 දි පෘතුගාලය මෙරට ජනාවාස පිහිට වීමට දායක විය
මොසැම්බික් 1975 නිදහස් රාජ්‍යයක් වු අතර ටික කලකට පසු මොසැම්බික් සමුහාණ්ඩුව විය
එය 1977 සිට 1992 දක්වා පැවති සිවිල් යුද්ධයක ප්‍රතිඵලයකි
මෙම රට පෘතුගීසින් විසින් නම් කල අතර මුසා ඇල්බින් නම් අරාබි වෙළෙන්දාගේ නම එයට යොදා ඇත
මොසැම්බික් පෘතුගීසි භාෂා ප්‍රජා රටවල් හා පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය සහ ප්‍රැන්කෝෂොනෝ නිරීක්ෂක යන සංගම්වල සාමාජිකයෙකි
මොසැම්බික් සමුහාණ්ඩුවෙහි ජිවිතා‍පේක්ෂා කාලය සහ ළදරු මරණ අනුපාතය යන දෙකම ලොව බොහෝ රටවලට සාපේක්ෂව ඉතා පහළ මට්ටමක පවතී
මෙයට මුලික හේතුව මැලේරියාවයි. එහි මානව වර්ධන දර්ශකය ද ලෝකයේ අනෙකුත් රටවලට සාපේක්ෂව ඉතා පහළ මට්ටමක පවතී
දකුණු අප්‍රිකාව
නේපාල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් සමුහාණ්ඩුව 

කාල මණ්ඩලය - NPT (UTC + 5.45)
ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව - නිරික්ෂණ නැත
මං තීරැව - වම
අන්තර්ජාල TLD - np
දුරකථන සංකේත - 977

නේපාල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් සමුහාණ්ඩුව දකුණු ආසියාවේ පිහිටි රටකි
2010 ට අනුව ලෝකයේ රාජ්‍යයන් අතරින් සමුහාණ්ඩුවෙන් වු නුතනම රාජ්‍යයයි
එහි මායිම් උතුරැ චීන සමුහාණ්ඩුව, දකුණු, නැගෙනහිර හා බටහිර ඉන්දියානු සමුහාණ්ඩුවටය
වර්ග කී
147 181 (වර්ග සැතපුම් 56 827) හා ජනගහනය මිලියන 30 කි
එය ලෝකයේ භුමි ප්‍රමාණය අතින් 93 විශාලතම රටයි
එය 41 වන ජනාකීර්ණම රට ද වේ
එහි අගනුවර වන්නේ කත්මණ්ඩුය
නේපාලය භුගෝලාත්මකව  සංස්කෘතිකමය හා ආගමානුකුලව විවිධ වු රටකි
රටේ උතුරට වන්නට ලෝකයේ උසම කදු 10 න් 8 ක් ම පිහිටා ඇත
එයින් උසම කන්ද වන්නේ සාගමනා නොහොත් එවරස්ට්ය කන්දය
සරැසාර දකුණු ප්‍රදේශය අධික ජනාකීර්ණය, එහි මුහුද මට්ටමෙන් අඩි 20 000 (මීටර් 6096) යුත් කදු මුදුනු 240 ක් තිබේ
වෙනත් රාජ්‍යයන්ට වඩා හින්දු ආගම මෙම රාජ්‍යයේ බහුතරයක් අදහයි
බුදුදහම සුළුතරයක් අදහන අතර, එය අතීතය හා බ‍ැදෙන්නේ සිද්ධාර්ත කුමාරයාගේ උපන් ස්ථානය හැටියටය
ජනගහනයෙන් අඩක් අන්තර්ජාතික දිලිදු දර්ශනය වන ඇ
1.25 පහලින් ඇත
ඉතිහාසය පුරා රාජාණ්ඩුවක් වන මෙය ආ රාජවංශය විසින් පාලනය නල අතර (1768) ප්‍රින්ට් නාරායන් හා එහි කුඩා රාජධානියන් එක්සත් කළහ
2006 දශකයක්ව පැවැති මහජන විප්ලවය හා අති ගණනක් පැවැති මහජන උද්ඝෝෂණ සාම ගිවිසුමක් උච්චාවචනයට ලක් කළේය
එරට ව්‍යවස්ථාදායක සභාව ගයනෙන්ද්‍ර රාජවංශය නිල වශයෙන් නෙරපා දැමීමට ඉතා ප්‍රබලව සහභාගී වු අතර 2008 මැයි 28 නව ප්‍රජාතන්ද්‍රවාදී සමාජවාදී සමුහාණ්ඩුවක් පිහිට විණි
නේපාලයේ පළමු ජනාධිපති ලෙස රාම් බරන් යාදේව් 2008 ජුලි 23 දිවුරැම් දුන්නේය
නේපාලය 
පින්තූරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - මව සහ මාතෘභුමිය දිව්‍ය ලෝකයට වඩා උතුම්ය
ජාතික ගීය 
අගනුවර - කත්මන්දු 270 42' N 850 19' E
රාජ්‍ය භාෂාව - නේපාල
පිළිගත් ප්‍රා‍ේශිය භාෂා - මයිතිලි, නේපාල්, නාසා, බොජ්ජුරි, තාරැ, ගුරැන්ය, ටැමැන්ය, මගාර්, අවාදි, ශේෂා, කිරන්ට්, ලිම්බු, සහ වෙනත් විවිධ දේශීය භාෂා සියයක් පමණ
රජය - සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - රාම් බරාන් යඩාව්
නියෝජ්‍ය ජනාධිපති - පර්මනන්ඩ් ජා
අගමැති - මඩව් කුමාර් නේපාල්
එක්සත් කිරිම රාජධානිය ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - දෙසැම්බර් 21, 1768
රජය ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - ජනවාරි 15, 2007
සමුහාණ්ඩුව ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - මැයි 28, 2008
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	147 181  Km2
			56 827 sq mi
ජලය (%) – 2.8
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 29 331 000
2007 ජන සංඛ්‍යාතය - 28 875 140
ඝනත්වය	-	199 / Km2
		518.1 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $  31.634 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 1 144
GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 12.283 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 444
ගිනි (2003 - 04) – 47.2 (ඉහළ)
HDI (2007) – 0.553 (මධ්‍යය)
මුදල් - රැපියල්
නෙදර්ලන්ත රාජධානිය හා එයට අයත් ප්‍රදේශ වන්නේ බටහිර යුරෝපය (නෙදර්ලන්තය) සහ කැරිබියන්හි (අරෑබා සහ නෙදර්ලන්ත ප්‍ර‍ාදේශිකයන්ය) මෙම කොටස් 3 රටවල් වශයෙන් හදුන්වන අතර සාමානත්ව සාමාජිකයන් වශයෙන් රාජධානියේ සිටියි
ඔවුන්ගේ ව්‍යවස්ථාදායකයන් සමාන නොවන අතර කැරිබියානු රටවල් ස්වාධීන වන අතර එය නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ අධිකාරි පත්‍රයෙන් සනාථ වේ
1954 සිට එය රජුන්ගේ මුලික ලියකියවිල්ලකි
නෙදර්ලන්තය පාලනය කරනු ලබන්නේ අධිකාරියේ සදහන් රාජ්‍යයේ ආයතන විසිනි
නමුත් නියාමනය වන්නේ නෙදර්ලන්ත රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාව තුල ස්ථාපනය නොවන අතර, නෙදර්ලන්තය වර්තමානයේ තම අභ්‍යන්තර හා බාහිර කටයුතු පවත්වන්නේ නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ පරිමාව තුලය
1954 සිට 195 දක්වා සුරිනේම් රාජධානිය තුල ව්‍යවස්ථාදායක රටක් විය
එය මෙතෙක් නිදහස් සමුහාණ්ඩුවක් විය
1986 සිට අරෑබා රාජධානිය තුල වෙන්ව පවතින ව්‍යවස්ථාදායකයෙකු විය
1962 තෙක් නෙදර්ලන්ත නිව්ගිනියා යැපුම් ප්‍ර‍ාදේශිකයන් විය
නමුත් ස්වාධීන රටක් නොවීය
A5181
නෙදර්ලන්ත රාජධානිය
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය
ජාතික ගීය
සිතියම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - ආර්ෂස්ඩැම්
රාජ්‍ය භාෂාවන් - ඕලන්ද, ඉංග්‍රීසි, පැපියාමෙන්වු, ග්‍රිසියන්
පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා - ලොව් සැක්සත්, ලිම්බර්ගිෂ්, ස්පාඤ්ඤ
රාජ්‍යය - පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්තය සහ ව්‍යවස්ථා රාජාණ්ඩුව
අධිරාජ්‍යයා - බියට්‍රික්ස්
අගමැති - පැන් පීටර් බැල්කෙනෙන්ඩි
අරදබාහි අමාත්‍ය - ග්‍රීඩෝ කෝස්
නෙදර්ලන්ත අමාත්‍ය - පෝල් කමනෙන්සියා
ස්ථාපිත කිරිම - වර්තමාන රාජධානිය ස්ථාපිතය - 1815
නෙදර්ලන්ත රාජධානිය අධිකාරි පත්‍රය - ‍ඔක්තෝම්බර් 28, 1954
වර්ග ප්‍රමාණය - එකතුව		42 508 Km2
				16 478 sq mi
ජලය (%) – 18.41
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 17 000 000
ඝනත්වය -	393 / Km2
		1 019 / sq mi
මුදල් - යුරෝ (නෙදර්ලන්තය), අරෑබාන් ප්ලොරින් (අරෑබා) සහ නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලියන් ගල්ඩින් (EUR, AWG & ANG)
කාල මණ්ඩලය - CET සහ AST (VTC + 1 සහ 4)
ග්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) CEST සහ AST (VTC + 2 සහ 4)
මං තීරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD -
n13, aq,