Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
එතැන් සිට ළමා අපයෝජන වලින් සිදුවන කෙටි කාලීන මෙන්ම දිගු කාලීන අයහපත් බලපෑම් පිළිබඳව කටයුතු කිරීම පිණිසත් ළමුන්ට සිදුකරන විවිධාකාර ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සහ කෲරත්වයන්ට එරෙහිව පියවර ගැනීම සදහාත් ශ්‍රී ලංකාවද එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තිය සමග අත්වැල් බැදගනු ලැබිණි
මෙතුලින් ඉහත කී පරිදි ආපදාවන් සමුදායකින් දරුවන් ආරක්ෂා කරලීම සදහා පවත්නා වු නීතිමය රාමුව විදහා දැක්වීම අරමුණයි
ළමයා යනු කවරෙක්ද
"අව්‍යාජත්වයේ හා සුන්දරත්වයේ විශ්වමය සංකේතය ඔහුය
" 

"මානව ශිෂ්ටාචාරයේ තීරණාත්මක සාධකය ඔහුය"

"විශ්වයේ ශේෂ්ඨතම නිර්මාණය ඔහුය
"

මෙවන් සාහිත්‍යමය නිර්වචනයන්ට පාත්‍ර වු ළමයා නිර්වචනයකට හසුකළ නොහැකි තරම්ය
1989 නොවැම්බර් මස 20 වන දිනදී එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් අනුමත කරගන්නා ලද ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබද ප්‍රඥප්තියට අනුව ඉතාමත් සරලම අදහස නම් "නීතිය මගින් අඩු වයසකදී පූර්ණත්වය ලබන්නේ නම් මිස වයස අවුරුදු 18ට අඩු  සියලු මනුෂ්‍යයන් ළමුන්ය"
ළමුන් ආරක්ෂා කිරීම පිළිබදව ජාත්‍යන්තර නීති තත්වය
සංවර්ධනාත්මක අවධියක් ලෙස ළමාවිය ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පිළිගැනීම සදහාද ළමයින්ට හිමි මූලික මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ නීතිමය රාමුවක් සලසාදීමේ අරමුණින් වර්ෂ 1989 නොවැම්බර් මස 20 වන දිනදී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබදව ප්‍රඥප්තිය (CRC) සම්මත කර ගන්නා ලදි
මෙම ප්‍රඥප්තිය වගන්ති 54කින් සමන්විත වන අතර මුල් වගන්ති 42 මගින් ළමයා පිළිබඳව නිර්වචනය, ළමුන්ගේ අයිතිවාසිකම්, ළමුන්ගේ ආරක්ෂාව, සම්බන්ධව දෙමාපියන් ඇතුළු වැඩිහිටියන් වෙත පවත්නා වගකීම විස්තර කර ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ නීති පද්ධතිය තුළ ළමා අයිතිවාසිකම්
ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව අණ පනත් පැනවීම යටත් විජිත යුගයේ සිටම දක්නට ලැබුණු අතර වර්ෂ 1883 දී මුල් වරට සංග්‍රහ කරන ලද දණ්ඩනීති සංග්‍රහයේ ළමුන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිබදව ප්‍රතිපාදන දැක්වේ
දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 75 සහ 76 වගන්ති අනුව වයස අවු
8ට අඩු දරුවකු විසින් කරනු ලබන ඕනෑම ක්‍රියාවක් හෝ ප්‍රමාණවත් ලෙස පැසුණු බුද්ධියක් නොලත් වයස අවු
8 ට වැඩි නමුත් 12 ට අඩු දරුවකු විසින් කරනු ලබන කිසිදු ක්‍රියාවක් නීතිය අනුව අපරාධයක් ලෙස නොසැලකේ.
එමෙන්ම වයස අවු
12ට අඩු දරුවකු දෙමාපියන්ගෙන් කෙනෙකු හෝ භාරකරුවකු විසින් අතහැර දැමිම දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වේ
ළමා ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් වැදගත් වන තවත් පනත් වන අතර ,1939 දී පනවන ලද ළමුන් හා තරුණයන් පිළිබදව ආඥා පනතද, 1956 අංක 47 දරණ  ස්ත්‍රීන්, තරුණ හා ළමුන්ගේ ශ්‍රමය ලබා ගැනීම වැලැක්වීම සදහා වන පනතද වැදගත් පනත් වේ
මේ පනත අනුව යම් පුද්ගලයකු විසින් අවුරුදු 14 ට අඩු දරුවකු සේවයෙහි යෙදවීම දඩුවම් ලැබිය හැකි වරදකි
එසේ වුවද වර්තමාන සමාජයේ බරපතල සමාජ උවදුරක්ව ඇති ළමා අපචාරයන් වැලැක්වීම සදහා පැවති නීතිමය රාමුව කිසිසේත් ප්‍රමාණවත් නොවීය
මේ නිසා ළමුන් සම්බන්ධව සම්මත කරන ලද ඉතා වැදගත් මෑත කාලීන පණත් 05ක් පිළිබදව අවධානය යොමු කර ඇත
1995 අංක 22 දරණ දණ්ඩනීති සංග්‍රහය (සංශෝධන) පනත
	 මෙහි විශේෂත්වය වනුයේ ළමා අපචාර පිළිබද වැරදි සම්බන්ධයෙන් පැනවිය හැකි උපරිම දඩුවම පමණක් නොව අවම 
දඩුවමද නියම කිරීමය
මෙම පනත මගින් අපරාධ වරදවල් ලෙස  නිර්වචනය කර ඇති දේ
*ළමයින් කෲර වධහිංසා වලට භාජනය කිරීම
*ළමයින්ගේ අයුතු ලිංගික ප්‍රයෝජන  ගැනීම
*ලිංගික අපචාරයන් සදහා ළමුන් සැපයීම
*අසත්‍යය හෝ අශ්ලීල දර්ශනයකට හෝ ප්‍රකාශනයකට ළමයකු යොදා ගැනීම හෝ ඒ සදහා අනුබල ලබා දීම
*එවැනි ප්‍රකාශනයක් සන්තකයේ තබා ගැනීම, විකිණීම බෙදා හැරීම හෝ ඒ   සදහා අනුබල දීම
1998 අංක 27 දරණ අධිකරණ (සංශෝධන) පනත
	  මෙම පනත මගින් ව්‍යවස්ථාපිත, ස්ත්‍රී දුෂණය හෙවත් වයස අවු 16ට අඩු ළමයකු දුෂණය කිරීම සම්බන්ධ නඩු කටයුතු වලදී මූලික 
සාක්ෂි විභාගය යන අවශ්‍යතාවය ඉවත් කොට ඇත
මෙමගින් ළමා අතවර පිළිබද නඩු කඩිනම් කිරීමටත්, අතවරයකට ලක් වූ ළමයාට නැවත නැවත ස්වකීය සාක්ෂිය ඉදිරිපත් කිරීමේ කටුක අත්දැකීම් අවම කිරීමටත් හැකියාව ලැබී ඇත
1998 අංක 29 දරණ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය (සංශෝධන) පනත
මෙම පනත මගින් පහත සදහන් කාරණ සම්බන්ධයෙන් වයස අවු
18ට අඩු ළමයින් යොදවා ගැනීම ඉතා බරපතල අපරාදයක් ලෙස නිර්වචනය කර,දඩුවම්ද නියම කොට ඇත
*ළමුන් සිඟා කෑම සදහා යෙදවීම
*ලිංගික සංසර්ගය සදහා ළමුන් කුලියට ගැනීම, සේවයේ යෙදවීම
*සීමිත භාණ්ඩ, එනම් විෂ ද්‍රව්‍ය, අබිං හා වෙනත් මත්ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය සදහා ළමුන් යොදවා ගැනීම
අංක 50 දරණ ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය පනත	
මෙම පනත මගින් ළමුන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳව කටයුතු කරනු ලබන ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය නම් ආයතනය පිහිටුවා ඇත
මෙහි අරමුණු
*ළමා අපචාර වැලැක්වීම
*අපයෝජනයට ගොදුරු වු ළමයින් ආරක්ෂා කිරීම හා ඔවුන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම
*ළමා අපයෝජනය පිටු දැකීම සදහා වන ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියා මාර්ග සකස් කිරීම
*සම්බන්ධීකරණය හා කළමණාකාරීත්වය
2005 අංක 34 දරණ ගෘහස්ත ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වැලැක්වීමේ පනත	
මෙම පනත පැනවීමේ මුඛ්‍ය පරමාර්ථය නම් ගෘහස්ත ප්‍රචණ්ඩත්වය පිටු දැකීමයි
ශාරීරික හෝ මානසිකව සිදුවන හෝ සිදුවීමට ඉඩ ඇති ගෘහස්ත ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවකටම එරෙහිව පියවර ගැනීම සදහා මෙම පනත යටතේ ප්‍රතිපාදන සලසා ඇත
මෙම පනතෙහි නියම කර ඇති ආකාරයට අයදුම් පත්‍රයක් පුරවා අදාළ ප්‍රදේශයේ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කිරීමෙන් ප්‍රචණ්ඩත්වයට එරෙහිව තහනම් නියෝගයක් අයැද සිටිය හැක
ළමුන්ට කාන්තාවන්ට පමණක් නොව ගෘහස්ත ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් පීඩාවට පත්වන ඕනෑම පාර්ශවයකට මෙමගින් සහනයක් අයැද සිටිය හැක
"ආරක්ෂක ආඥාවක්"  ලෙස හදුන්වන ලබන ඉහත කී තහනම් බන්ධනය කඩකිරීම නීතියට අනුව දඩුවම් ලැබිය හැකි වරදකි
ළමා අපචාර හෝ අපයෝජන සම්බන්ධයෙන් දැනුම් දිය යුතු ආයතන
	*පොළිස් ළමා හා කාන්තා කාර්යංශය
*ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය
*කම්කරු කොමසාරිස්
පරිවාස කොමසාරිස්

"ඉටු කරමු යුතුකම් රැක ගනිමු හිමිකම්" 
ළමා අයිතිවාසිකම් ගැන කතා කරනු ලබන සෑම අවස්ථාවකදීම ළමුන්ගේ යුතුකම් හා වගකීම් අමතක නොකල යුතුයි
ළමයකු සතු අයිතිවාසිකම් මෙන්ම අනෙකුත් ළමුන් හා වැඩිහිටියන් කෙරෙහි ළමයා සතු යුතුකම් හා වගකීම්ද අත්හළ නොහැකිය
සෑම ළමයකුටම මානසික හෝ ශාරීරික දඩුවම් වලින් වැලකීමේ අයිතිවාසිකමක් තිබෙනවා මෙන්ම ඒ සමගම දෙමාපියන්ට,ගුරුවරුන්ට හා වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරීම ළමයකුගේ යුතුකමක් හා වගකීමක්ද වේ
කිසිදු තැනැත්තෙකු ස්වකීය යුතුකම් හා වගකීම් ඉටු නොකර අයිතිවාසිකම්වල පිළිසරණ පැතීම නිෂ්පල ක්‍රියාවකි
පාසලේදී නිවසේදී හා සමාජයේදී පළමුව ස්වකීය යුතුකම් හා වගකීම් ඉටුකොට දෙවනුව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව සැළකිලිමත් වීම සෑම ළමයකුගේම වගකිමයි
උපුටා ගැනීම
ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථා කටයුතු සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍යංශය හා අනුබද්ධව පැවති 

ඒක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන්  තොරතුරු ඇසුරෙන්

සබැදි පිටු
මානව අයිතිවාසිකම් 1945 ට පෙර හා පසු
 ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ ප්‍රශ්න
 මානව අයිතිවාසිකම්
 ළමා අපයෝජනය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

Child rights in sri lanka

Child right

ළමා අයිතිවාසිකම්
ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය හෙවත් පුමිතිරිබව යනු පිරිමිකම සහ ගැහැණුකම අතර වෙනසට අදාලවන්නාවූ ලක්‍ෂණ පරාසය වේ
Depending on the context, these characteristics may include biological ලිංගය (i
the state of being male, female or intersex), sex-based social structures (including gender roles and other social roles), or gender identity
ලිංගය සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය
ලිංගභේදය ස්ත්‍රීත්වය  හා පුරුෂත්වය සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය යන පද සමාන අර්ථ ඇති පද ලෙස සමාජය විසින් බොහෝ අවස්ථාවල දි භාවිතා කරනු ලැබේ
ස්ත්‍රි පුරුෂ ලිංගභේදය යන පදයට වඩා ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය යන පදය සමාජිය මෙන්ම මනෝභාවාත්මක වශයෙන් ද වෙනස් වු අර්ථයක් ගෙන දෙයි
ස්ත්‍රී පුරුෂ ලිංගභේදය යනුවෙන් සරලව හඳුන්වනු ලබන්නේ උපතින්ම හිමිවන ලිංගික භාවයෙහි වෙනසයි
ජීව විද්‍යාත්මකව ස්වභාවයෙන් සියලුම ජීවීහූ ස්ත්‍රී පුරුෂ යන බෙදුමට ලක්ව උපත ලබති
ස්ත්‍රීය හා පුරුෂයා අතර ඇති මෙම ජීවවිද්‍යාත්මක ලිංගික වෙනස නිසා ඔවුනොවුන්ගේ අඟපසග ඉන්ද්‍රියන් හා ශරිර වර්ධනය වෙනස් අයුරින් සිදු වෙයි
ස්ත්‍රින්ගේ හා පුරුෂයින්ගේ ශරීර වර්ධනයේ දී ඉන්ද්‍රියන්ගේ බාහිර මෙන්ම අභ්‍යන්තර වෙනස්කම්ද සිදුවන අතර කටහඬ වැනි දෑ පවා වෙනසකට භාජනය වෙයි
මෙම ලිංගික වෙනස ස්භාවිකවම නිර්මාණය වු ජීව විද්‍යාත්මක වෙනසකි
මෙය සමස්ත ලෝකයටම පොදු වූ දෙයකි
කවර රටක, කවර සමාජයක වුවද වසර දහස් ගණනකට පෙරාතුව වුවද නුතන යුගයේ දී වුවද මෙම ස්ත්‍රී පුරුෂ ලිංගික වෙනස නොවෙනස්ව පවතියි
ජීව විද්‍යාත්මකව ස්ත්‍රීයට හා පුරුෂයාට ලැබී ඇති ලිංගික වෙනස මත සමාජය විසින් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ වෙනස් වු සමාජ තත්වයන් මෙම දෙපක්ෂය සදහා නිර්මාණය කර දී ඇත
සමාජය හා සංස්කෘතිය මගින් මෙම බෙදීම සිදු කර තිබෙන අතර සෑම ඵ්කකයක දීම මෙන්ම සෑම ස්තරයක දීම ඵය දක්නට ලැබේ
ස්ත්‍රීන්ට හා පුරුෂයින්ට ඵකිනෙකට වෙනස් වු ගති ලක්ෂණ, අනන්‍යතා, හැසිරීම් රටා, භුමිකා සහ වෘත්තීන් පවා සමාජය විසින්ම නිර්මාණය කර තිබේ
ස්ත්‍රීන්ට හා පුරුෂයින්ට පවරා දී ඇති එම සමාජ සංස්කෘතික තත්ත්වය ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය ලෙස සරලව හඳුන්වා දිය හැකිය
මෙය සමාජය විසින් නිර්මාණය කර දී තිබෙන අතර ලිංගික බව මෙන් සොබාදහමින් ලැබුණු දෙයක් නොවේ
සංස්කෘතිය, ආගම, විශ්වාස, ඇදහිලි හා සිරිත් විරිත් මගින් මෙම සමාජ තත්වය ස්ථාපිත කර තිබේ
මෙම සමාජ නිර්මිතය සමාජයෙන් සමාජයට රටින් රටට වෙනස් වේ
මානව වර්ග, ජාති, කුල, ප්‍රදේශ අතරද මෙම සමාජ තත්වයන් සමාජ හා සංස්කෘතික වෙනස්වීම් අනුව සිදු වේ
ඵම නිසා ස්ත්‍රී පුරුෂ ලිංගභේදය මෙන් නොව ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය වෙනස්වන සුලු දෙයකි
ලොව සෑම සමාජයකම ස්ත්‍රීන් හා පුරුෂයින් අගය කිරිම සිදුවන්නේ කෙසේද
පුරුෂයින් ශාරීරික හා මානසික වශයෙන් ශක්තිමත්, ඵඩිතර ඉක්මන් තීරණ ගත හැකි, නායකත්වයක් සහිත, බුද්ධිමත් හා තාර්කික කොටසක් ලෙස විශ්වාස කෙරේ
එහෙත් ස්ත්‍රීය ළාමක, සුන්දර, පුරුෂයෙකු මත යැපෙන කාරුණික, ඉක්මනින් සසල වන සිතක් ඇති කොටසක් ලෙස සැලකේ.

ස්ත්‍රී පුරුෂ බෙදිම තුළ ඔවුන්ට පැවරී ඇති වගකීම්

	
ස්වභාව ධර්මයෙන් හිමි වි ඇති ප්‍රජනන කාර්යය මෙන්ම ගෘහාශ්‍රිත සියලු කාර්යයන්ද සමාජය විසින් ස්ත්‍රීයට පවරා දී ඇත
ඒ අනුව 

	1. දරුවන් පෝෂණය කිරිම

	2. රැක බලා ගැනිම

	3. ගේ දොර කටයුතු
 
4. දරුවන්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු

	5. වැඩිමහල්ලන් රැක බලා ගැනිම

ඵයට වෙනස් ආකාරයට ගෘහයෙන් පිටත ආදායම් ඉපයිමේ කාර්යය පුරුෂයාට පවරා දී ඇත
1. වෙළඳාම

	2. ගොවිතැන හෝ වෙනත් රැකියා

3. සමාජ වැඩ කටයුතු

4. ස්ත්‍රින්ට හා දරුවන්ට ආරක්ෂාව සැපයීම

මේ අනුව ගෘහාශ්‍රිත කටයුතු සමාජය විසින් ස්ත්‍රීයට පවරා ඇති අතර ඇය පෞද්ගලික නැතිනම් ගෘහාශ්‍රිත ක්ෂේත්‍රයට අයත් වුවෙකු ලෙස සැලකෙයි
ඵම නිසා පෞද්ගලික ගැහැණිය යන නමින්ද හැඳින්වෙයි
පුරුෂයා ගෘහයෙන් පිටත ආදායම් ඉපයිමේ කාර්යය කරන නිසා ඔහු පොදු ක්ෂේත්‍රයට අයත් වුවෙකු ලෙස සැලකේ. ඵම නිසා ඔහු පොදු පිරිමියා යන නමින් හැඳින්වෙයි
දරුවෙකු කුඩා කළ සිට සමාජානුයෝජනය කිරිම තුළින් දිගු කලක් තිස්සේ මෙම අනන්‍යතාවන් ඇය හෝ ඔහුගේ මනස තුළ ස්ථාපිත කෙරේ
ඕනෑම සමාජයක ස්ත්‍රීන්ට හා පුරුෂයින්ට අසමාන වු තත්වයක් හිමිකර දී ඇති අතර ඵ් මත පදනම් වු විශ්වාස හා අගය කිරීම් ඵම සමාජවල දැඩිව මුල්බැසගෙන ඇත
බොහෝ රටවල ඇදුම් පැළදුම් ඇඳීමේ හා භාෂා භාවිතා කිරිමේ වෙනස් කම් පවා දක්නට ලැබේ
ඵහි දි ස්ත්‍රි පුරුෂ වශයෙන් බෙදුණු පද ව්‍යාකරණ විධි,  ස්ත්‍රීන්ට හා  පුරුෂයින්ට විශේෂිත වු  යෙදුම් හා ව්‍යවහාර දක්නට ලැබේ
තවද රැකියා ක්ෂේත්‍රයේදී දී හෙදි, ගුරු, ලඝු ලේඛක වැනි වෘත්තීන් ස්ත්‍රීන්ට හිමි ක්ෂේත්‍ර ලෙස ද බර වාහන පැදවිම, ඉංජිනේරු හා ආරක්ෂක අංශ, තාක්ෂණ රැකියා සහ කළමනාකරණය වැනි වෘත්තීන් පුරුෂයින්ට වෙන් වු ක්ෂේත්‍ර ලෙස බොහෝ විට සැලකේ. ගැහැණිය හා පිරිමියා මේ ආකාර විය යුතුය යනුවෙන් සමාජය විසින් වර්ග කිරිමක් කර තිබෙන නිසා ඔවුන්ගේ රැකියා ක්ෂේත්‍ර වල දී පවා බෙදීමක් දක්නට ලැබේ
කෙසේ වුවද සමාජයක් ගත් විට ශක්තිමත්, ඵඩිතර හා නිර්හීත ගැහැණු පිරිමි දෙපක්ෂයම සමාජය තුළ ජීවත් වේ
ළාමක, නම්‍යශීලී, කාරුණික, ඉවසිමෙන් කටයුතු කරන ස්ත්‍රීන් මෙන්ම පුරුෂයින්ද සමාජය තුළ ජීවත් වේ
එහෙත් ස්ත්‍රීය හා පුරුෂයා මේ ආකාර විය යුතු යැයි සමාජය විසින් මිනිස් සිත් තුළට කාවැද්දීමක් කර තිබේ
සමාජය විසින් පෙන්වා දී ඇති ආකාරයට ස්ත්‍රීය හා පුරුෂයා නොහැසිරේ නම් ඵය අසාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සමාජය දකී
ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය පවුල තුළ සලකා බැලීමේ දී ස්ත්‍රීයට අප්‍රධාන තත්වයක් හිමි වේ
පුරුෂයාට
පවුල තුළ ආධිපත්‍ය බලය හිමි වේ
කවර සමාජයක වුවද කවර ජාතියක්, මානව වර්ගයක්, කුලයක් හෝ පංතියක් ගත්තද ස්ත්‍රීයට මෙම අඩු සමාජ බලය හිමි වේ
පවුලක් ගත් විට අඩු නිදහසක්, අඩු වරප්‍රසාද, අඩු අයිතිවාසිකම්, අඩු දේපළ, අඩු කීර්තිය හෝ අඩු බලය බොහෝ විට හිමිවන්නේ කාන්තාවටයි
වැඩි බලයක් හෝ වැඩි ආධිපත්‍ය හිමි වන්නේ පුරුෂයාටයි
මේ අසමාන වු බල බෙදීම පදනම් වී ඇත්තේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය නිසාය
ඵ් අනුව ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය යනු ලිංගිකත්වය පදනම් කරගෙන සමාජය විසින් කාලාන්තරයක් තිස්සේ විධිමත්ව නිර්මාණය කර දෙනු ලැබු සමාජ සබඳතාවයක් ලෙස සරලව හැදින්විය හැකිය
ස්ත්‍රී පුරුෂ ජීව විද්‍යාත්මක වෙනස මත සමාජය මෙම දෙපක්‍ෂය දකින ආකාරයද වෙනස්ය
ඵ් අනුව සමාජය විසින් මෙම බෙදීම නිර්මාණය කර දී ඇති බව පෙනේ
ඉහත දැක් වු කරුණු අනුව ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය යනු කුමක්ද යන්න පිළිබඳ යම් අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය
{{sections}💓}

{| class="messagebox"
 ,📣📣|
 |<font size =2 >රබාකන ලලනස ⁣ෛ 
'
Author
Vidurath 

🌏

වර්තමානයේ කවිය සීග්‍රයෙන් අභාවයට යමින් පවතී
කවිය අවියකි
සියල්ලෝටම කවි කල නොහැක
සිංහලයන්ටම උරුමවූ ලොව අන් තැනක දැකිය නොහැකිය
කවිය මරාදැමීමට වර්තමානයේ නිසදැස් පැමිණ ඇත, කවිය සහ කවියා රැකගැනීම සිංහල ජාතියේ සහ සියල්ලන්ගේම වගකීමකි
විශේෂයෙන් නව පරම්පරාව මේ පිළිබද දැනුවත් කිරීම උදෙසා මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කළයුතුව ඇත
පොත පත පරිහරණයෙන් හෝ ඔබගේ දැනුමෙන් මෙම මාතෘකාව පිලිබඳව දැනුවත්නම්, අලුත් කරුණු එක්කිරීමෙන් සහ සංශෝධනයෙන් හෝ කරුණාකර  දායකවන්න
</font>
|}අතීත ජනයා තමන්ගේ මහන්සියත්, වෙහෙසත් නිවා ගැනීම සඳහා යොදා ගත් ජන කවිය විවිධ ක්‍ෂේත්‍රයන්, වෘත්තීන් ඔස්සේ නිර්මාණය වී ඇත
මෙම ජන කවි ගැමියාගේ ස්වයං නිර්මාණ වශයෙන් දැක්විය හැකිය
සෑම සහිත්‍යයකම ම වාගේ උගත් කවීන්ගේ මෙන්ම ම ජන කවීන් ගේ නිර්මාණ ද දක්නට ලැබේ
සිංහල කවින්ගේ ද මේ ස්වභාවය ඇත
උගත් කවීහු සම්මත වියරණ රීති හා ඡන්දස් අලංකාර රීතීන් ට අනුගත බවමින් නිර්මාණකරණයේ යෙදෙති
සම්භෞය ගණයේ ලා සැලකෙන සිළුමිණ, සසදාවත, මුවදෙව්දාවත යන ගී කාව්‍යයන්ගේ පටන් සන්දේශ කාව්‍ය, උපදේශ කාව්‍යාදී  බොහෝ පැරණි කෘතීන් හි නිරූපණය වන්නේ මේ විවිධ කාවය රීතිය යි
ජන කවිය බිහි වූයේ විධිමත් අධ්‍යාපනයක් නොලබනලද සාමාන්‍ය ගැමි ජනයා අතුරිනි
යම්කිසි ජන කොට්ඨාසයක සිතුම් පැතුම්, සැප දුක් මෙන් ම ඔවුන්ගේ ඇදහීම්, ඇගයීම්, ජීවනෝපාය ආගමික පෝෂණය හා ගැමි සෞන්දර්යය ද ජන කවිය මගින් හෙළි කරයි
ජන කවි ජන ශ්රුති විශේෂයක් ලෙස සැලකේ. ඊට හේතුව වන්නේ කාලාන්තරයක් මුළුල්ලෙහි මේ නිර්මාණ  පොදු ජනයා අතර පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට කටින් කට පැවත ඒමයි
පැල් කවි, පාරු කවි, නෙළුම් කවි, පතල් කවි ආදී විවිධ ජන කවි ලෙස බේද අද ලිඛිත ව ඇතත් මේවා අපට උරුම ව ඇත්ට්තේ කටින් කට පැවතෙමින් පරපරපුරෙන් පරපුරට ආරක්‍ෂා වූ නිසා ය
සිංහල ජන කවි අතරට ගැනෙන ලිඛිත ජන කාවය ග්‍රන්ථ කිහිපයක් ද ඇත
යසෝදරා වත, වෙස්සන්තර ජාතක කාවයය, තුන්සරණය යනු ඒවා ය
එඩ්මන් ගජමන් නෝනා, රංචාගොඩ ළමයා, අන්දරේ ආදි පැරණි ජන කවීන් ගැන ද අසන්ට ලැබේ
උගතුන් විසින් උගතුන් සඳහා රචනා කරන ලද විවිධ ජන කවිය වෙනස් වනුයේ ජන කවි තුළ දක්නට හැකි අවයාජත්වය, පුනරුක්තිය, අනුබේදනීයත්වය, සංයමය ආදී ලක්‍ෂණ නිසා ය
වී ගොවිතැන ජිවනොපය කර ගත් සරල කෘෂිකාර්මික සමාජය ජන කවිය සඳහා උල්පත විය
ගොයම් කවි, නෙළුම් කවි, පැල් කවි, කුරක්කන් කවි ආදී වශයෙන් ජන කවියෙහි විවිධ ස්වරූප අපට දැකිය හැක්කේ බම් බකත,හේන් හා පැල ඇසුරු කොට බගන ය
ගැමි කතුන් එක් ව බගායම් පැළ සිටුවීම, වල් පැළ ඉදිරීම බහෝ බගායම් බනළීබම් දර්ශනයක් ගැමි කවියාබේ සිත පිබිදවීමට තුඩු බදන සුන්දර අත්දැකීමකි
එය සහජ කුසලතාබවන් පිරිපුන් ජන කවියකුබේ අතින් රසවත් කවියකට බපරළී ඇති අයුරකි බම්
දුම් ර බකබත් වැට  ැඳලා රැකුම්   ැලුම්මහවැලි ගබේ දිය  ැඳලා බකතට   ගිලුම්බ ාළඳ ලියන් කර ඔසවා  ලන   ැලුම්තුන්පත් රටාවයි දුම් ර බකබත්          බනළුම් බකත බහවත් කුඹුර ගැමියා බේ ස්වයංබපෝෂිත ආර්ිකබේ බක්න්රසථ්ානයයි
බසෞන්දර්යබේ නවාතැන් බපාළ ය
බකත ආශ රිත වැඩ කටයුතුවල දී ගන්බන් උත්සවශ රීයකි
බකත මඟින්  ත සපයා ගැමියන්බේ කුසගිනි දුරු කරනවා පමණක් බනාව ඔවුන්බේ අබන්ක විධ්‍ දුක් බදාම්නස් හා ජීවන සරතස පළවා හැර සන්තෘප්තිය ළඟා බකබර්
බකබතහි සුන්දරත්වය ගැමියා දැක ඇති ආකාරය බම් කවිබයන් කියැබවයි. බකතක බගායම් පැළ නිල දිලිබසන  වාවිබටක ඉඳන් මල් වඩම් තනන  වාබකතක ඉඳන් මල් මාල බගාතන  වාමලක  මරු බස් වට නද බදන   වා බගායම් බනළීම යනු ගැමියන් බේ සියලු පාර ර්ථනා මල්පල ගැන්වීමකි
බමතුවක් කල් වැගිරූ දහඩිය රන් අස්වනු  වට පත් වූ බමාබහාබතහි ඔහු ල න අහිංසක වූ ද, අසමිීත වූ ද සතුට වචනයට බනානැඟිය හැකි තරම් ය
එ ැවිනි බගායම් බනළීම ජනකවියා නැටුම්, ගැයුම්, වැයුම්වලින් සපිරි බන්බරෝත්සවයක් බලස ඉදිරිපත් බකාට ඇත්බත්
බතල් ගාලා හිස ීරන්  නෑබනෝඇට වැල ඇරබගන  ැඳගන්  නෑබනෝබසබ්ල් ඇරබගන ඇඳගන්  නෑබනෝබගායම් බනළන්නට යමු අපි  නෑබනෝ සැබදමු කදීමට රන් පැළ  විලසටඅඳීමු කදීමට බස්බල් ඉණ වට ඳිමු කදීමට බකාණ්බේ  මුදුනටකියමු කදීමට සින්දු  ලතාවට බම් කවිවලින් කියැබවන පරිදි බගායම් බනළනා ළඳුන් ඒ සඳහා සැරබසන අයුරු බනත් සිත් ඇදගන්නාසුලු ය
වී බගාවිතැබන් දී බමන් ම බවනත් ජීවන වෘත්තීන්හි දී ද ජීවිතබේ සුව ර පැත්තට වඩා දුක් ර ජීවන අත්දැකීම්වලට මුහුණ දීමට ගැමියාට සිදු බවයි. තම කුඹුර විපතට පත්ව තිබ නු දුටු ගැමියකු තුළ හටගත් කම්පනය අවයාජ ව පළ බකබරන අවස්ථාවකි
බම්
පාට හොඳයි පැළ බවන ගොයම්නිඤල්ලඊට උඩින් ගැසුවා වැනි මඬ         බරාල්ලයාල බදබගාඩ හඬනා මැඩියන්         බගාල්ලබදවියනි, බුදුනි පාළුයි තංගලු           මුල්ල 
බකත පිළි ඳ අබප්ක්‍ෂා භංගත්වය දුක හා කම්පනය ජන කවියා සංබක්තාත්මක ව දක්වා ඇති අයුරු බගායබම් නිල්ල, මඬබරාල්ල, මැඬියන් බගාල්ල හා පාළුයි යන බයදුම් මගින් ඉස්මතු බවයි.කෘෂිකාර්මික ජන ජීවිතබයහි තමා බපළන සමාජ පන්තිවලට ඇතුළත් පුේගලයන් බකබරහි උපදනා බනෝක්කඩුව හා විබරෝධ්‍ය වබරෝක්තිබයන් පර කාශ වන තැන් ද ජන කවියාබේ නිර්මාණ අතර දැකිය හැකි ය
මැණිබක් ඇවිත් අද තිසබ් ස් නියර  පිටමඩ ඩිංගක් ඉසුණයි බනරි     තුරැල්ලටසමාබවලා මාතින් වුණු              වැරැේදටමැණිබක් ඉතින් යනවාබකෝ      වලේවට ඇතැම් කවීන් මඟින් ගැමියා විඳින අබන්ක විධ්‍ දුක් බදාම්නස් අනුබේදනීය අයුරින් පළ බකබර්
කාබවයෝක්තීන් රසවත් ව කියා පෑබම්දී ජන කවියා විදේධ්‍ කවියාට බදබවනි බනාබේ
බරාත්බතන් බරාත්ත එන වලි කුකුළු   පැටියබන්නිත්බතන් බගා ලු බදපතුල් රතු  බකාබ යියබන් බමහි බයදී ඇති “නිත්බතන් බගා ලු බදපතුල් රතු බකාබ යියබන්” යන්න  ාල නඟාබේ ළපටි  ව හා සිත් ගන්නා  ව ඉස්මතු කිරීමට ඉවහල් බවයි.රැය පුරා පතල් බදෝනා තුළ අපමණ බවබහස වී වැඩ කරන ගැමියන්ට රාති ්්රය ඉතා දිගු වූවක් බලස බපනී යයි
නව දවසකට හිරු පායා ඒම පිළි ඳ අබප්ක්‍ෂා ඔවුන්බේ සිත් තුළ ලියලන්බන් එ ැවිනි
එබහත් හිරු පායන්නට පමා වීම ඔවුන්බේ බනාමනාපයට බහ්තු වූ අයුරු ජන කවියා වයංගයාර්ථවත් ව පළ කරන්බන් බමබස ් ය
සූරිය සුබනර වට බදවරක්  ගියාබදෝසූරිූූය යබනන රත ඇණ       ඉගිලුණාබදෝවීරිය කරන රාහුට අසු   වුණාබදෝසූරිය උදා නබූූන් එම නිසා       බදෝ පහත දැක්බවන කවිය ද ජන ජීවිතය පිළි ඳ ගැඹුරු දර්ශනයක් බහළි කරන්නකි
මන්දාරමට උඩ ඉගිලෙන වැහි බල්නිබගානුබේ පිටට දැම්මා වැනි  ර  බගෝනිබවල මැද අම් ලම කාටත්        පරබේණිමට තනි නැත උඹ නාඬන්        උලබල්ණි  ලවත් දුක් කම්කබටාලු උසුලමින් ගැමියා බගවන දිවිය බමමඟින් සංබක්තාර්ථවත් ව පළ කිරීමට ජනකවියා බපාබහාසත් වී ඇතජන කවිය හා ගැමි දිවිය
24.
රන් තැඹිලි ගස් දෙකයි
ගොන් තැඹිලි ගස් දෙකයි
ගස් දෙකට මල් දෙකයි
මල් දෙකට ගෙඩි දෙකයි

25.
බුබුල් බුබුල් බණ්ඩක්කා
තුට්ටු දෙකට මං ගත්තා
තුට්ටු දෙකට මං අරගෙන
තුට්ටු දෙකට මං වික්කා

26. බබරගලේ බබරගලේ බබර බදිනවා බබරගලේ බබර සුවද ගෙටම වදිනවා තක දොන් ගෙටම වදිනවා

27.තේක්ක නැන්දේ තේක්ක නැන්දේ තේක්ක මාමා කොයි අන්න බලන් සකි මෙන්න බලන් සකි ගහ උඩ සිට පෙරලෙයි

28.ඉහල ගෙදර තුන් දෙනයි

පහල ගෙදර තුන් දෙනයි

අපේ ගෙදර තුන් දෙනයි 

මුලු වත්තෙම නව දෙනයි 

වස් කවි
බහින ජලය මෙන් සියගත      ඇදීයන් 

නගින ගහෙන් උගුරේ උල     ඇනීයන්
 
බඳින බැම්ම වල වරපට        කැඩීයන්

කෙමින ගත් හොරා හතරට    පැලීයන්

ඔන්චිලි වාරම් කවි
සිංහල අවුරුදු කාලයේ ඔංචිලි පැදීමේ ක්‍රීඩාව ඉතා
ජනප්‍රිය කාර්යයකි
බාල මහලු තරුණ කවුරුත් මෙම කවි ගායනා කරමින්
මෙම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව කරනු ලබයි
මෙසේ ගායනා කරන ගී ඔන්චිලි වාරම්
ගී ලෙස හැදින්වේ
01.
ඔන්චිලි චිලි චිල්ල මලේ
වැල්ල දිගට නෙල්ලි කැලේ
කඩන්න බැරි කටු අකුලේ
කඩා දියන් මගේ මලේ

02.
පදිනා කල විත් වැල් ඔංචිල්ලා
අඳිනා වත තද කර ඇදගල්ලා
පදිනා වැල් දෙක බුරුල් නොදෙල්ල‍ා
සොඳිනා ගී කියමින් පැදපල්ලා 

03.
උඩයන රවුමට පපුවයි දන්නේ
පාතට එනකොට නිවිලයි එන්නේ
පොල්ලක් පැන්නට බය නොසිතන්නේ
පත්තිනි දෙවිඳුට පින් දීපන්නේ

04.
සතර දෙනයි අපි ආවේ       ඔක්කොම
සතර වටට සොඳ කැරකෙන ගෙත්තම
සතර අතට අල්ලා            මාලක්කම
කතර ගමට බාරයි අපි        ඔක්කොම

05.
ඉඳ ගත්තෙමි උස පුටුවක             ගුවනා
බැඳ ගත්තෙමි ජය කොන්ඩය       මුදුනා
ඇඳ ගත්තෙමි වතකුත්              ආබරණා
වැඳ ගත්තෙමි නාරායණ              සරණා

06.
පදිනා කල විත් වැල්       ඔංචිල්ලා
අඳිනා වත තද කර          ඇදගල්ලා
පදිනා වැල් දෙක බුරුල්   නොදෙල්ලා
සොඳිනා ගී කියමින්        පැදපල්ලා

07.
මිතුර මෙනුඹ අපි එක්ව    සියල්ලා
කතුර ලෙසට බැඳි රන්     ඔංචිල්ලා
නතර වෙවී ගුවනේ         ඔංචිල්ලා
මෙවර පදිමු අපි රන්        ඔංචිල්ලා

08.
විසි තුරු කර බැඳි රන්      ඔංචිල්ලා
රිසි රිසි අය අරගෙන        පැදපල්ලා
ඇසි පිය නො හෙළා බලා   සිටිල්ලා
කිසි තැන නැත මේ ලෙස ඔංචිල්ලා

09.
පුර වර මැද බැඳි රන්       ඔංචිල්ලා
දුර යන තරමට පුදුම නො   වෙල්ලා
වවුලන් ලෙෂ කැරකෙයි  ඔංචිල්ලා
අපිත් පදිමු දැන් රන්        ඔංචිල්ලා

10.
රනේ රුව සේ ඇති බාල ළදුන්     නේ
කණේ තොඩු දෙක දෙපිට වැනෙන්නේ
ඉනේ සළුව තද කර ඇද ගන්        නේ
අනේ ළදුනි ඔංචිලි පැදපන්          නේ

11.
අත්ත උසං උසං      උසං
ජම්බු පොකුරු සිලිං බිලිං
ලොකු අක්කේ පදිං  පදිං
ජම්බු කඩං බෙදං   බෙදං

12.
වවුල් දහයි දහයි         දහයි
කොක්කු දහයි දහයි   දහයි
අහසේ උඩ නගියි      නගියි
පදිමු අපිත් එහෙයි මෙහෙයි

13.
ඉරු දෙවියෝ යන්නේ උඩින්
සඳ දෙවියෝ යන්නේ උඩින්
තරු බැබළෙන අහස  උඩින්
නඩා ගහමු අපිත්        උඩින්
කමත් කවි
1. 
ඉර    දෙවියෝ වැඩිය        තැනේ
බොල් පිනි නොතිබෙයි එතැනේ
සඳ දෙවියෝ වැඩිය           තැනේ
කරුවල නොතිබෙයි      එතැනේ                             
2.
ගොනු යන්නේ කඳු     බොඩලු 
අප යන්නේ පා    බොඩලු 
පලදින්නේ මුතු      පබළු 
වලඳන්නේ කිරි      කබලු
3.
මේ කාගේ මේ             කමතා
ඉරු දෙවියන්ගේ               කමතා
ඉරු දෙවියෝ බිම්        බඳිතා
බිම් බැඳි තැන කොළ බඳිතාFor More-
කරත්ත කවි
සසඳ සසඳ හඳ පානේ අපි             යනවා

මම්මල බඳව ගොන් බානක්        	          දක්කනවා

සකිය  සගව්ව‍ට රෝදය  කැර 	    	කෙනවා

දත් කැකුළට අපි කුරුණෑගල්      		යනවා

සසඳ සසඳ සඳ පානේ අපි යනවා
මක්කොලි බඳට ගොන් බානක් බැඳ යනවා
සකිය සගව්වට රෝදේ කැරකෙනවා
දත් කැකුළට  නාරම්මල ලතැවෙනවා

කොළඹ කො‍ටුවෙ කො‍ටු දොරකඩ තාප්පේ
ඩකු ඩුකු ගගා බිම පෙරළෙන පීප්පේ
එගොඩ ගොඩේ රා විකුණන කෝප්පේ
දෙනවද අක්කෙ ඔය පුච්චන ආප්පේ

බත උයලා කාබී අපි සිත අයුර
තණ කවලා ගොන් දෙන්නට දී වතුර
නතර වෙලා අද රෑ ගාලෙහි වැතිර
එළිවෙන ජාමෙ පිටවී යමු හිත මිතුර

බැඳලා විය බාන ගොන් දෙන්නගෙ කරට
මැනලා ගනිමු බෝතලයක් සිලිමකට
බෙදලා බොමුව හැම දෙන එක්ක හරියට
කොතලාවල පසුකර මිතුර හනිකට

සසඳ සසඳ සඳ පානේ අපි යනවා
මක්කොලි බඳට ගොන් බානක් බැඳ යනවා
සකිය සගව්වට රෝදේ කැරකෙනවා
දත් කැකුළට  නාරම්මල ලතැවෙනවා

හඳපානේ නරක ද මීගමු යන්න
එමපානේ නරකද වෙළඳම් යන්න
බැරි රාලේ කරවල ගඳ උහුලන්න
මතුවාරේ නොපතන් මීගමු යන්න

පැල් කවි
පැලේ පැදුර සුළඟට වැනි	      	වැනීයෝ

වැවේ වතුර රැල්ලට සිඳි	          	  සිඳීයෝ

වෙලේ ගොයම පින්නට පැසි	   පැසීයෝ

‍අපේ මෙවන් දුක දෙවිඳුට	     	පෙනීයෝ

පිලේ පැදුර හේනට අරගෙන එනවා 

එලා පැදුර මැස්සේ එහි බුදියනවා 

රටා  වියපු අත් දෙක මට සිහි වෙනවා 

හිතේ දුකට එතකොට කවි කියවෙනවා

අන්දරේ උඹ ද ඔය පැල් රකින්නේ
          ගින්දරේ නැතිව මදුරන්  තලන්නේ
        යන්තරේ නොවෙද පපුවේ ගැහෙන්නේ
      අන්දරේ කියන් ඇයි දුක්    විදින්නේ

පාරු කවි
ගමන් යන්ඩ නැකතින් පාරු පැද   	ගෙනේ

සමන් දෙවියන්ඩ පුද පඬුරු බැඳ   	ගෙනේ

මෙවන් කළු ගගේ කඳු මුල් බලා        ගෙනේ
	
අපිත් යමුව සැම දෙවියන්ට වැඳ   	ගෙනේ

ඔන්න මලේ ඔය නා මල නෙලා    වරෙන් 
අත්ත බිඳෙයි පය බුරුලෙන් තබා   වරෙන්
කැලණි ගඟේ ඔරු යනවා බලා     වරෙන්
සාදුකාර දී ඔරුවක නැගී              වරෙන්
නෙළුම් කවි
 
01.

දුම්බර කෙතේ  වැට බැඳලා රැකුම් බැලුම්
 
මාවැලි ගඟේ දිය බැඳලා කෙත‍ට ගිලුම්
 
බොළඳ ළියන් කර ඔසවා බලන බැලුම්
 
තුම්පත් රටාවයි දුම්බර කෙතේ නෙලුම් 
 

02.සෙතක් ලැබේවා තිසරණ සරණේ  අවසරමෙලක් දිවට අධිපති සැම දෙවිඳුන් සිහිකරදොසක් ඇතත්දුරු කර සෙත සලසා නිරතුරමදක් කියමි නෙළුම් තහංචිය අපි කවි කර

03.සැමට කියමි වදනක් සිතුසේම අසන් නටසතුටු සිතින් පිළිගනු එය සමාවෙලා මටකෙතට බසින්නට පළමුව බුදු ගුණ සිහි කොටපිහිට පතා දෙවියන්ගේ බසිමුකො කුඹුරට

04.උදේ සිටන් වකුටු කොන්ද දිග ඇරපල්ලාඅතේ තියෙන නෙලාපු වල් විසි කරපල්ලාඉනේ තියෙන ලේන්සු පොඩි අතට ගනිල්ලාබුදුන් දහම් සඟ සරණින් ගොඩට යමල්ලා

{| border="0"
 
01.

දුම්බර කෙතේ  වැට බැඳලා රැකුම් බැලුම්

මාවැලි ගඟේ දිය බැඳලා කෙත‍ට ගිලුම්

බොළඳ ළියන් කර ඔසවා බලන බැලුම්

තුම්පත් රටාවයි දුම්බර කෙතේ නෙලුම්

02.

සෙතක් ලැබේවා තිසරණ සරණේ  අවසර

මෙලක් දිවට අධිපති සැම දෙවිඳුන් සිහිකර

දොසක් ඇතත්දුරු කර සෙත සලසා නිරතුර

මදක් කියමි නෙළුම් තහංචිය අපි කවි කර

03.

සැමට කියමි වදනක් සිතුසේම අසන් නට

සතුටු සිතින් පිළිගනු එය සමාවෙලා මට

කෙතට බසින්නට පළමුව බුදු ගුණ සිහි කොට

පිහිට පතා දෙවියන්ගේ බසිමුකො කුඹුරට

04.

උදේ සිටන් වකුටු කොන්ද දිග ඇරපල්ලා

අතේ තියෙන නෙලාපු වල් විසි කරපල්ලා

ඉනේ තියෙන ලේන්සු පොඩි අතට ගනිල්ලා

බුදුන් දහම් සඟ සරණින් ගොඩට යමල්ලා

පතල් කවි

සංවාදාත්මක කවි

රජතුමා

ඔරුව තොටේ ඔරු පදිනා කෙනෙක් නැත

තිරුවා මෙමන් අඹගමුවට යවා ඇත

බොරුව කියා තී රවටා යයි නොසිත

හරුව දොර මෙපුර මහරජ මමය කත

තිරුවා

ඔරුව තොටේ ඔරු පදිනා කෙනෙක් නැත

ඔරුව ලඟට තොට පදිනා කෙනෙක් නැත 

පියානන්ට බොරු කියනා කෙනෙක් නැත

තිරුවා මමයි මම අඹගමු ගියේ නැත

තරුණයා

අල්ලගෙන නෙරිය අතකින් කිම්ද   නගෝ
 
වසාගෙන දෙතන අතකින් කිම්ද  නගෝ

හිමියෙක් නැති ගමන තනි මග කිම්ද  නගෝ

අම්බලමේ ඉඳලා අපි යමුද  නගෝ

තරුණිය

අල්ලගෙන නෙරිය මඩ තැවරෙන       හින්දා

වසාගෙන දෙතන බිලිඳුගෙ කිරි        හින්දා

බාල මස්සිනා පස්සෙන් එන              හින්දා

යන්නම් අයියන්ඩි ගම රට දුර            හින්දා

උපමා කවි
                                           
දිරන තුරු වහල පොල් අත්ත		 නොබඳිති

ඉරෙන තුරු රෙද්ද තවෙකක් නොම 	 ගනිති

කෙරෙන තුරු යමක් එහි තරම		 නොදනිති

මැරෙන තුරු ඉගෙන ගන්න දේ 	         තිබෙති

උපදේශ කවි
                                     
ගඟ දිය බොරවුණත් කූනිස්සන්ටයි	        වාසී 
                                         
ඒ දිය බොරවුණත් කඩයටමයි		වාසී

නිල තල වැඩිවුනත් මහතුන්ටයි		වාසී

කුලමල නැති වෙන්ඩ අවුසදයක්	        කාසී

පීහිල්ලේ දියට කළයක් නැමූවත්

නොපිරේ කලය හැට පැයකින් බැලූවත්

ගුණ නැති එකා බණ දහමින් වෙලූවත්

උගේ ගතිය ඌ නාරී මැරූවත්

බස්සා නිදිමරයි කිසි හොරකමක්            බැරි
 
බල්ලා සෙමින් නොගියත් කිසි වැඩක්         බැරි

ඌරා මඩ හෑරු මුත් වැපරුමක්             බැරි

සිවලා සිංහ වෙස් ගත්තද නාද              බැරි

ගසට කෙටුම ගස මුල පෑයුමෙන් දැනේ
 
මිනිහා නොමිනිහා යන කඩිසරෙන් දැනේ

අමුතු බත් දීම අත ඇල්ලුමෙන් දැනේ

හානා හීය පානා අඬහැරෙන් දැනේ

අඳුරු කරුවලේ පඳුරට මුවා    වෙලා

විදුලි එළිය දැක ගිනිහුළ දියේ  හෙලා

අනුන් ලියන් දැක තම ලියටතල තලා

දුවනමුවන් දැක නොදමන් නෙළුව පලා

කවට කවි
                                   
මාමයි මමයි වැලි කුඹුරේ හාන		කොට
දත්කො‍ට ඇතෙක් එනවා අපි		මරන්නට
වටපිට බැලිමි ගසකුත් නැත		නගින්නට
පිටපට ගසා පැන්නෙමි මාමගෙ	        කරට
සොකරි කවි

යාලක් විතර වී අව්වේ	         වනාලා
දොළසක් විතර ඇඟ ගෝමර	 ඉසීලා
අතක් දිගට නිල් වරලස	 මිදීලා
සොකරි සිටිති වී අව්වේ	 වනාලා
සෙත් ශාන්ති යාතිකා කවි
කළු කපුටා සුදු වන                තුරු

මෝල් පිල්ල ලියලන           තුරු

ඉඟුරු ඇස්ස පැලවෙන         තුරු

එකසිය විස්සට දෙසිය විස්සක්

ආයුබෝ වේවා
සිරස සවන් යුග මුඛ තුළ   බෙල්ලේ

දෙවුර දෙවැලමිට අත     දසැඟිල්ලේ

බඩ උකුලද දන කෙන්ඩ    වලල්ලේ

දොස හැර පලයන් පතුලේ  සියල්ලේ

තේරවිලි කවි

ප්‍රශ්නය
 
දෙපා දෙකෙන් දුර ගමනක් බෑ		 හේමා

නෙත් දෙකකුත් ඇත නිදිමත නැත	                      හේමා

කුස තුල බඩගිනි උන්දෑට නැත		 හේමා

මෙතුන් පසේ තෝරන්නට බෑ		 හේමා

පිළිතුර

වනන්ත‍රේ ගල් උණූවනවා		 හේමා

ගමේ කම්මලේ මිටියෙන් වැඩ		 ‍හේමා

ජල බොර දියෙන් පණ රැකුණා		 හේමා

මෙතුන් පදේ ගිරයට කිව්වා		 හේමා

තල මල් කවි            
                                                                                                     
සඳ විලසින් සඳ මඩල ලෙසින් එම රැස් විලසින් මල් වට	 දිලෙනා

දඹ ගෙතුමෙන් මුතු පබලු පෙලින් පෙළ කිනිති බරින් මල් වට	 දිලෙනා

නද කරමින් වීණාව නදින් බිඟුරොන් ගනිමින් ගුවනේ	 තිබුනා

සොඳ රුවනින් තලමල මෙලෙසින් සක්වල සතොසින් ඒ මල	 පිපුනා

ලෙල දෙමිනේ මල උඩු ගුවනේ මුතු කුඩ ලෙසිනේ සුළඟට වැනුනේ

සොඳ ලෙසිනේ මිනි වර්ණ ලෙසේ ඈතට පෙනුනෙ රන්කොත ලෙසිනේ 

අප තොසිනේ මල දැක නෙතිනේ සිත පිරිය වුණේ නිම්නැති ලෙසිනේ

මෙම ලෙසිනේ තල මල පිපුනේ සකි විය සකිනේ සොඳ ගල මුදුනේ

උඩැක්කි කවි

         
	

 ❗ජන ගී වල නිර්මාණාත්මක ලක්ෂණ❗

ශ්‍රැති ගෝචර රිද්මයක් ඔස්සෙ රස උත්පාදනය කිරීම
සෞන්දර්යාත්මක චින්තනය ප්‍රකාශයට පත් වීම
ගැමි වහරේ අපූර්වාලංකාර භාවිතයන් සහිත වීම
ජන දිවියෙ හා පරිසරයේ රිද්මය අව්‍යාජව ගැබ්කර තිබීම
ගැමියන්ට හුරු පුරුදු උපමා, රූපක භාවිතයෙන් ව්‍යංග්‍යර්ථ දැනවීම
රුසියානු විප්ලවය යනු ලොව අසිරිමත්ව සිදුවු විප්ලවයකි
ලෙනින් පැවසු පරිදි දේශපාලනය යනු විය නොහැකි දෙයහි කලාව බව පසක් කරමින් සමාජවාදි විප්ලවයක් මඟින් බලය අල්ලා ගැනීමට ඔහු සමත් විය
ඉතාලි ජාතික දාර්ශනිකයකු වු අන්තෝනියෝ ග්‍රාම්ස්චි පැවසුවේ රුසියානු විප්ලවය යනු කාල් මාක්ස්ගේ ප්‍රාග්ධනය කෘතියට  එරෙහිව කල විප්ලවයක් බවයි. සම්භාව්‍ය මාක්ස්වාදයට අනුව රුසියාව යනු විප්ලවයක් සිදු විය  හැකි යැයි සිතිය හැකි රටක් නොවීය
කාල් මාක්ස් පවා සිතුවේ ජර්මනිය තුල සමාජවාදි විප්ලවයක්  ඇති විය හැකි බවයි.
එසේ වුවද 1917 ලෙනින් රැසියාව තුල සමාජවාදි විප්ලවයක් දියත් කර පාලන බලය අල්ලා ගන්නා ලදි
රුසියාවටම සුවිශේෂි වු කාරණා අනුව රුසියාව තුල විප්ලවයක් දියත් කිරීමට ලෙනින් සමත් විය
වසර ගණනාවක් පුරා සාර් ආණ්ඩුවේ දැඩි පීඩාකාරි බවින් මිදී ජීවත් විමට අවස්ථාවක් රුසියානුවිප්ලවය නිසා හැකි විය
රුසියාවේ පැවති සමාජ,ආර්ථික,දේශපාලන පසුබිම
වානිජ ආර්ථිකයත් සමඟම ජාතික රාජ්‍ය වශයෙන් බලවත්ව නැඟි සිටි එංගලන්තය,ප්‍රංශය ආදි යුරෝපයේ සෙසු රාජ්‍ය හා සම කරන විට රුසියාව දේශපාලන,සමාජ,ආර්ථික වශයෙන් ඉතා දුර්වල තත්වයක පැවති රටකි
මධ්‍යතන යුගයේ සිටම වරින් වර එල්ල වු ලිතුවේනියන්,පෝලිස්,මොන්ගලියන්,ටාටර්, ආදි ආක්‍රමණික බලවේග රුසියාව දුර්වල කිරීමෙහිලා බෙහෙවින් හේතු විය
එහි දේශපාලන,සමාජ,ආර්ථික ක්‍රමය තුල වැඩවසම් ලක්ෂණ මුල් බැස ගෙන පැවතුණි
ව්‍යවස්ථාදායක,විධායක,අධිකරණ,යුද්ධමය ආදි වශයෙන්
රාජ්‍ය අධිකාරිය දුර්වලව පැවති අතර සෙසු ප්‍රදේශ වැඩවසම් රදල ප්‍රධානින්ගේ අණසක යටතේ පැවතුණි
කාර්මික සහ වානිජ අංශවල දියුණුවක් නොවීමත් විද්‍යාත්මක,තාක්ෂණික,සමාජ,සංස්කෘතික වශයෙන් පැවති බරපතල පසුගාමි බවත් මේ අවධියේ කැපී පෙණුන අනෙකුත් ලක්ෂණ විය
මෙවැනි තත්වයක් රුසියාවේ පැවතිය ද 19 වන සියවසට පා තබන විට පැවති තත්වයෙහි වෙනස්කම් සිදුවනු දක්නට ලැබෙයි
මේ සම්බන්ධයෙන් මුල් පියවර තැබු පාලකයන් අතර 18 වන සියවසේ රුසියාව පාලනය කල මහා පීටර් රජු (1682-1725)මහා කැතරින් රැජිණ ද (1762-1796)හැඳින්විය හැක
මොවුන්ගේ පාලන කාලවලදි රුසියාවට එල්ල වු සතුරු ආක්‍රමණ මර්දනය කොට රුසියාවේ බලප්‍රදේශ පුළුල් කෙරිණි
රාජ්‍යයේ මධ්‍යගත 
බලය ශක්තිමත් කොට පරිපාලනයේ අඩුපාඩු මඟ හරිමින් බටහිර රාජ්‍යවලට සමාන සමාජ නවීකරණයක් අත්කර ගැනීමේ වැඩ පිළිවෙලක් මහා පීටර් හා මහා කැතරින් ආදීන් විසින් අනුගමනය කරන්නට යෙදුණත් ඔවුනට හෝ ඔවුන් ගෙන් පසුව බලය ලබා ගත් පිරිසට හෝ සමාජයේ මුල් බැස තිබුණු පසුගාමිත්වයට හෝ සමාජ අර්බුද වලට හෝ විසඳුම් ලබා දීමට නොහැකි විය
18 වන සියවස මැද භාගයේ රුසියානු ජන සමාජය පුලුල් වීමත් හේතු කොට ගෙන සංස්කෘතික වශයෙන් මෙන්ම සමාජ වශයෙන් ද බලවත් විෂමතා වලින් යුක්ත වු අසමාන ජන කොටස් එක් කොට තබා ගනිමින් මේ සා විශාල රාජ්‍යයක් මෙහෙයවීම පහසු නොවීය
මේ තත්වය යටතේ 
සාර්වරු ක්‍රමයෙන් ඒකාධිපතීත්වයට යොමු වෙමින් ස්වාධීනව ක්‍රියා කල වැඩවසම් ප්‍රධානින් තමන්ට නතු කර ගත්හ
රුසියානු ගතානුගතික පල්ලිය රජුට අවනත සංවිධානයක් පමනක් විය
වැඩවසම් ධූරාවලියේම පිළිබිඹුවක් වු නමුදු යුධ හමුදාව මේ වන විට රජුට බෙහෙවින් පක්ෂපාති
කර ගැනිමට සාර් පාලකයෝ සමත් වුහ
නොදියුණු ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජීවත් වු රටේ ජන සංඛ්‍යාවෙන් 97% ක් පමණ වු දිළිදු ජනතාව දහසකුත් වධ බන්ධනයන්ට කොටු කර තමන්ට අවනත රදල පන්තියේ සුපරීක්ෂාව යටතට පත් කරන ලදි
රුසියානු ගොවි සමාජය,ප්‍රවේණි දාසයන් ලෙස සියලුම මිනිස් අයිතින් ගෙන් තොරව රදලයන්ගේ පෞද්ගලික දේපලක් විය
මොවුන් ගෙන් කැමති අයුරින් වැඩ ගැනිමටද දඩුවම් කිරීමටද මුදලට විකිණීමටද හුවමාරු කර ගැනිමටද අයිතිය රදලයන්ට තිබුණි
රුසියාව මුහුණ දුන් සමාජ අර්බුදය
මැනවින් පිළිබිඹු කල බරපතල ප්‍රශ්නය වුයේ ගොවි සමාජයේ තත්වයයි
ප්‍රවේණි දාසයන්ට නැති යම් යම් අයිතිවාසිකම් රජයට අයත් ගොවීන්ට තිබුණද ඔවුහුද බරපතල ලෙස සමාජ අසාධරණයටද පීඩනයටද ලක්ව සිටි අතර රුසියාව හැරුණු විට සෙසු යුරෝපා රාජ්‍යවල ග්‍රාමීය ගොවීන්ගේ 
තත්වය මීට වඩා යහපත් විය
රදලයෝ ද පුජකයෝ ද රටේ සම්පත් වලින් බහුතර ප්‍රමානයක් අයිති කර ගෙන සිටි අතර ප්‍රවේණි දාසයන් ඔවුන්ගේ දේපලක් ලෙස පරිහරණය කරන ලදහ
සාමාන්‍ය ජනතාවගේ තත්වය මෙසේ වුවද රුසියාව තුල වානිජ කාර්මික යන අංශවල දියුණුවක් 19 සියවස තුල ඇතිවනු දක්නට ලැබිණි
මේ නිසා මේවා ආශ්‍රය කර ගෙන නාගරික කම්කරු පන්තියක් බිහිවිය
එංගලන්තය,ප්‍රංශය ආදි සෙසු යුරෝපා රාජ්‍යවල කාර්මික විප්ලවය සමඟ ඇති වු ආර්ථික වර්ධනයට සමාන කල නොහැකි වුවද රුසියාවේ ආර්ථික වර්ධනයේ විශේෂ ලක්ෂණ කිහිපයක් විය
කාර්මික විප්ලවයේ බලපෑම ප්‍රමාද වී හෝ රුසියාවට ලැබුණේ විදේශ ආයෝජනයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි
එහෙයින් රුසියාවේ ආර්ථික දියුණුව රටේ අභ්‍යන්තරිකව ඇති වු සමස්ථ සමාජ ආර්ථක පරිවර්තනයේ ප්‍රතිඵලයක් නොවීය
විප්ලවයට පසුබිම සකස් වීම සහ සාර් පාලකයන් ඇති කල ප්‍රතිසංස්කරණ
රුසියාවේ පැවති සමාජ දේශපාලන අර්බුද වලක්වා ගැනිමට තිබු එකම ක්‍රමය වුයේ පුලුල් සමාජ ආර්ථික දේශපාලන පරිවර්තනයක් සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීමයි
මේ සඳහා මහා පීටර් රජුගේ කාලයේ සිටම රුසියානු රාජ්‍යයත් සමාජයත් නවීකරණය කිරීමේ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කර තිබුණි
මොහු ගෙන් පසුව පලමු වන ඇලෙක්සැන්ඩර් හා දෙවන ඇලෙක්සැන්ඩර් යන සාර්වරුන් මේ වැඩ පිළිවෙල ඉදිරියට ගෙන යන ලදි
මොවුන්ගේ පාලන කාලවලදි සාම්ප්‍රදායික ආකාරයටම පාලනය ගෙන ගිය අතර සමාජය පන්තිමය වශයෙන් බෙදීමකට ලක්කර ඉහල පන්තීන්ට වරප්‍රසාද ලබා දීමට කටයුතු කරන ලදි
1881 මාර්තු මාසයේ දෙවන ඇලෙක්සැන්ඩර් රජු ප්‍රවේණිදාස විමුක්ති පනත හඳුන්වා දීම මඟින් වහල් භාවයේ සිටි සිවු කෝටියකට අධික ප්‍රවේණි දාසයන්ට නිදහස ලබා දුන්හ
මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ රුසියාවේ කාර්මීකරණය සමඟ වර්ධනය වු ධනේශ්වර ක්‍රමය එවකට පැවති වැඩවසම් සමාජ ආර්ථික සම්බන්ධතාවල පරිවර්තනයක් බලාපොරොත්තු වීමයි
ලිබරල් අදහස් දැරු මධ්‍යම පන්තික උගත්තුද රැඩිකල් අදහස්  දැරු 
පිරිස්ද ප්‍රවේණිදාස ක්‍රමය වහා අහෝසි කරන ලෙස දිගින් දිගටම සාර් පාලකයන්ට  බලකර සිටියහ
මේ අවධියේ රුසියානු සමාජ ක්‍රමය උග්‍ර විවේචනයට හසු කල පුෂ්කින්,ටර්ගිනිව්,ආදි ලේඛකයෝ ද ප්‍රවේණිදාස ක්‍රමයට විරුද්ධව ප්‍රබල හඩක් නැගූහ
රුසියාව මේ වන විට සම්බන්ධව සිටි ක්‍රිමියානු යුද්ධය විසින්ද සැලකිය යුතු බලපෑමක් කරන ලදි
දෙවන ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ ප්‍රතිසංස්කරණ කෙරෙහි පැවති බලාපොරොත්තු බිඳ වැටී රට පුරා සමාජ අසහනයද ආර්ථික පීඩනයද දැරිය නොහැකි ලෙස වර්ධනය විය
ගොවීන්ගේ තත්වයද ඉතාම කණගාටුදායක විය
මේ අවධියේ රුසියාවේ සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාරවල පෙරමුණ ගත්තේ මධ්‍යම පන්තික බුද්ධිමතුන්,විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් ඇතුලු රැඩිකල් සටන්කාමි අදහස් දැරු තරුණ පිරිස්ය
බටහිර විශ්ව විද්‍යාලවල අධ්‍යාපනය ලබා පැමිණි මොවුන් විවිධ දේශපාලන චින්තනවල ආභාෂය ලබා නිදහස,අයිතිවාසිකම්,ව්‍යවස්ථානුකූල පාලන ක්‍රම කෙරෙහි පැහැදි ප්‍රතිසංස්කරණාත්මක අදහස් ක්‍රියාවට නැංවීමට උත්සහා කලහ
සාර් පාලනය විසින් දැඩි පාලන පිළිවෙත් අනුගමනය කල අතර මේවාට විරුද්ධව නැඟි සිටි පිරිස් දැඩි මර්දනයට හසු කරන ලදි
රුසියාවේ සමාජවාදි ව්‍යාපාරය
තුන්වන ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ පාලන කාලය 1881-1894 කෲර ප්‍රජා පීඩනකාරි පාලනයක් ගෙන ගිය අතර දෙවන ඇලෙක්සැන්ඩර් ඝාතනයට සම්බන්ධ යැයි සැක කෙරුණු අය සිරගත කිරීම හා ඝාතනය වීම සිදු විය
මොවුන් අතර ලෙනින්ගේ වැඩිමහල් සහෝදරයාද විය
මේ අවධිෙය් ප්‍රතිසංස්කරණාත්මක අදහස් දැරු අය ඉවත් කර උග්‍ර ප්‍රතිගාමී අදහස් දැරු අය ඉහල පාලන බලය ගෙන පීඩාකාරී පාලනයක් ගෙන යන ලදි
විප්ලවවාදි ව්‍යාපාර සමාජ විරෝධි ව්‍යාපාර ලෙස සලකා ඒවා මර්දනය කරන ලදි
මේ හේතූන් නිසා ජනතා අසහනය ක්‍රමයෙන් සාර් පාලනයට විරැද්ධව නැඟෙන චණ්ඩ මාරුතයක් බවට පත් විය
මේ පසුබිම මත සමාජවාදි ව්‍යාපාරය රුසියාවේ ආරම්භ වෙයි
රුසියාවට මාක්ස්වාදය හඳුන්වා දුන් මුල්ම පුද්ගලයා ප්ලෙකානොව්ය
1883 මොහුගේ නායකත්වයෙන් බිහි වු "ශ්‍රම විමුක්ති" කණ්ඩායම මුල්ම මාක්ස්වාදී කණ්ඩායම බවට පත් විය
ලෙනින්ගේ ගුරුවරයා වූයේද මොහුය
මාක්ස්වාදි අදහස් විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් හා නාගරික කම්කරු පන්ති අතර ව්‍යාප්ත විය
න්‍යයායෙන් ද භාවිතයෙන් ද මොවුහු මීට කලින් සිටි සටන්කාමී වූ නැරොදිනික්වාදීන් ගෙන් වෙනස් විය
සම්භාව්‍ය මාක්ස්වාදයට අනුව සමාජවදය බිහිවීමේ පූර්ව කොන්දේසියක් වු ධනවාදය මුහුකුරා යාම රුසියාවේ සිදු වී නැතැයි කියු නැරොදිනික්වරු ගොවීන් මුල් කොට ගත් විප්ලවයක් කෙරේ විශ්වාසය තැබූහ
එහෙත් ඒ වන විටත් ධනවාදය බිහි වී ඇතැයි සඳහන් කල 
ප්ලෙකානොව් ලිබරල් බුද්ධිමතුන් ද කම්කරුවන් ද අතර ගොඩ නැඟෙන සන්ධානයකින් විප්ලවය ජය ගත යුතු යැයිපෙන්වා දුන්හ
ශ්‍රම විමුක්ති කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු වශයෙන් ව්ලැඩිමියර් ඉඩිඩ් ලෙනින් රුසියාවේ දේශපාලන වේදිකාවට මේ අවධියේ ප්‍රවිශ්ට වෙයි
ලෙනින්ට සිය සොහොයුරාගේ මරණය සාර් විරෝධි අදහස් ඇති කිරීමට හේතු විය
මාක්ස්වාදය පිළිබද හැදැරූ මොහු ඒ අනුව රුසියාවටම සුවිශේෂි වු කරුණු මත විප්ලවයක් කිරීමට හැකිය යන ස්ථාවරය දරන ලදි
1898 දී ලෙනින් ඇතුළු පිරිස එකතු වී රුසියානු කම්කරු සමාජවාදි පක්ෂය පිහිටුවන අතර පසුව මෙම පක්ෂයේ නායකයන්ගේ විප්ලවය පිළිබද අදහස් අනුව බොල්ශෙවික්(බහුතරය)හා මෙන්ශෙවික්(සුළුතරය)වශයෙන් බෙදී යන ලදි
ලෙනින්,මාර්ටොව්,ට්‍රොට්ස්කි සමාජවාදි පක්ෂය පිහිටුවීමෙහිලා මූලිකත්වය ගත්හ
මීට අමතරව වෙනත් අදහස් දැරු පිරිස් ද රුසියාව තුල සිටින ලදි
සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීහු සාර් පාලකයන්ගේ මර්දනයට මුහුණ දෙමින් කම්කරුවන්,ගොවීන්,තරුණයන්,ශිෂ්‍යයන් සංවිධානය කිරීම වේගවත් කරන ලදි
සයිබීරීයාවට පිටුවහල් කල ලෙනින් නැවත රුසියාවට පැමිණ "ගිණි පුපුර"(ISKRA)නමින් පුවත්පතක් පල කොට රුසියාවේ හා යුරෝපයේ මාක්ස්වාදීන් ප්‍රචාරය කරන ලදි
ලෙනින් විසින් ලියන ලද "කළ යුත්තේ කුමක් ද"(What is to be done)කෘතිය මඟින් ප්‍රකාශ කලේ මාක්ස්වාදය රුසියාවට ආවේණික ලෙස රුසියාවේ සුවිශේෂත්වයට අනුව ගලපා ගත යුතු බවයි.
සම්භාව්‍ය මාක්ස්වාදි න්‍යයායට අනුව මාක්ස් පැවසුවේ සමාජවාදි විප්ලවය ධනවාදි විප්ලවයෙන් පසුව ඇති වන බවයි.ඉතිහායේ සිදු වීමට නියමිත දෙයක් ලෙස එනම් ධනවාදයෙන් පසුව සමාජවාදයට එළඹීම ඉවතහල ලෙනින් එය මිනිසුන් විසින් සංවිධානය කල යුත්තක් ලෙස හඳුන්වා දෙන ලදි
යුරෝපයේ මෙන් නොව රුසියාවේ ධනවාදි විප්ලවය හා සමාජවාදි විප්ලවය එකවර සිදුවන බව පැවසු ලෙනින් එය කම්කරුවන්ගේ නායකත්වයෙන් අන් සියළු සමාජ පීඩිත කොටස් ඒකරාශි කර පුළුල් සමාජ බලවේගයක් තුලින් ජයගත යුතු බව පිළිගැනීමට ප්ලෙකානොව් අකමැති විය
මැනවින් සංවිධානය වු මධ්‍යගත පක්ෂයක් යටතේ කම්කරුවන් සංවිධානය විය යුතුය යන ලෙනින් අවධාරණය කල අදහස ට්‍රොට්ස්කි,මාර්ටොව් යන අය නොපිළිගත්හ
මෙම මතභේදයේදී ලෙනින්ගේ අදහස පිළිගත් අය බොල්ශෙවික් ලෙසත් නොපිළිගත් පිරිස මෙන්ශෙවික් ලෙසත් සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි පක්ෂය දෙකට බෙදුණහ
1905 දී රුසියාවේ සිදුවු අසාර්ථක විප්ලවය
1900-1903 අතර කාලයේ ඇතිවු කර්මාන්ත අර්බුදය රුසියාවටද විශාල ලෙස බලපැවේය
විශාල කර්මාන්ත ප්‍රමාණයක් වැසී ගිය අතර රැකියා අහිමි වු දශලක්ෂ ගණන් කම්කරුවෝ තැන් තැන්වල කැරලි ගැසූහ
මෙම පිරිස් හමුදාව සමඟ ද ගැටුම් ඇති කර ගත්හ
1904 වන විට රුසියාවේ සාර් පාලනයට එරෙහිව ප්‍රබල නොසන්සුන්තාවක් ඇති විය
රුසියන් ජපන් යුද්ධයේදී රුසියාව පරාජය වීම මෙම තත්වය තවදුරටත් වර්ධනය වීමට බලපාන ලදි
මේ තත්වය මත සාර් පාලනයෙන් යම් යම් ප්‍රතිසංස්කරණ  ඇති කරණ ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර ඒ පිළිබද තැකීමක් නොකරන ලදි
1905 ජනවාරි 22වන දින සිට ඇරඹි වැඩවර්ජන රැල්ල සාර් පොලීසිය විසින් දරුණු ලෙස මර්දනය කර විශාල පිරිසක් මරා දමන ලදි
මෙයට නායකත්වය දුන් ට්‍රොට්ස්කි ඇතුළු පිරිස අත්අඩංගුවට ගත් අතර මෙය රුසියානු විප්ලවීය ව්‍යාපාරයට අළුත් අත්දැකීමක් එකතු කල සිද්ධියක් විය
1905 රුසියානු නියෝජිත සභාව
විප්ලව අවස්ථාවේ ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා උද්ඝෝෂණය කල පිරිස් ව්‍යවස්ථානුකූල පාලනයක් පිහිටුවා මහජන අයිතීන් ආරක්ෂා කර දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටින ලදි
මෙයට එකඟවූ අධිරජ්‍යයා ප්‍රථම නියෝජිත සභාව පීටර්ස්බර්ග් නගරයේදී කැඳවීය
ප්‍රකාශනයට අනුව පොරොන්දු ඉටු නොවු නිසා මෙය අසාර්ථක වී විසුරුවා හරින ලදි
දෙවන නියෝජිත සභාවද මාස තුනක් පමණ කෙටි කාලයකින් විසුරුවා හරින ලදි
මින් අනතුරුව රජය විශේෂ අණ පනත් පනවමින් මැතිවරණ නීති වෙනස් කල අතර විශාල පිරිසකගේ ඡන්ද බලය අහෝසි කර අධිරාජ්‍යයට පක්ෂපාති අය නියෝජිත සභාවට පත් කර ගන්නා ලදි
තුන්වන නියෝජිත සභාව 1907-1917 දක්වා වර්ෂ පහක් පැවති අතර එහි 410ක් වු මුළු නියෝජිතයන් ගෙන් 310ක්ම අධිරාජ්‍යයට පක්ෂපාති වු රදලයන් විය
1912 සිට 1917 දක්වා ක්‍රියාත්මක වු හතරවන නියෝජිත සභාවේ බහුතරයද අධිරාජ්‍යයට පක්ෂපාති වීම නිසා රජයට විරුද්ධව අදහස් දැරුවෝ බල රහිත කුඩා කණ්ඩායමක් බවට පත්ව සිටියහ
සාර් පාලනය බිඳ වැටීම හා 1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවය
විසිවන සියවස මුල් දශකය වන විට රුසියාවේ පැවතියේ හැම අංශයකින්ම දුර්වල වු අස්ථාවර පාලනයකි
රටේ වර්ධනය වෙමින් පවතින අර්බුදවලට විසඳුම් ලබා දීමට සාර් පාලනයට නොහැකි බව ගොවි කම්කරු හා මධ්‍යම පන්තියේ විශ්වාසය විය
1914 පළවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වීම මෙම තත්වය තව දුරටත් තීව්‍ර කිරීමට හේතු විය
1916 වන විට මෙම තත්වය තව දුරටත් අයහපත් වු අතර ආහාර හිඟය,පාන් මිල වැඩිවීම,සෑම අත්‍යවශ්‍ය භණ්ඩයකම මිල විශාල ලෙස ඉහල යාම නිසා සාමාන්‍ය ජනතාව පමණක් නොව හමුදා භටයන්ද කැරලි ගැසීමට පටන් ගත්හ
සාර් පාලනය බිඳ දැමීම සඳහා 1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවය ආරම්භ වන්නේ මේ අවධියේය
1917 මාර්තු 9 වනදා තීරණාත්මක ලෙස ජනතාව වීදි බසිමින් පාන් ඉල්ලමින් උද්ඝෝෂණය කරන ලදි
මෙම උද්ඝෝෂණවලට සාර් අණ නොතකා හමුදා පිරිස්ද එකතු විය
මෙය රුසියාව පුරාම ව්‍යප්ත විය
බොල්ශෙවික්වරු මෙම ගැටුමට නායකත්වය දෙමින් ප්‍රධාන නගරවල සෝවියට් සභා නම් පාලන සංවිධාන පිහිටුවා පාලන කටයුතු පවරා ගත්හ
සාර් පාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටුණු අතර රොමනොව් රාජ වංශයේ රාජ්‍ය පාලනය 1917 මාර්තු 15වන දින අවසාන විය
1917 මාර්තු විප්ලවයෙන් පසුව ගොඩ නැඟෙන පාලනයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය වූයේ රටේ පාලනය පිළිබද කේන්ද්‍රීය වගකීම මධ්‍යම පන්තියෙන් පැමිණි සාමාජිකයන් ගෙන් යුක්ත වු තාවකාලික ආණ්ඩුවක් යටතට පත් කිරීමයි
සෝවියට් සභා විශේෂ පාලන ඒකකවලට මේවා පැවරිණි
රුසියාව සම්බන්ධවී සිටි පළමුවන ලෝක යුද්ධය නිසා රුසියාව මේ වන විට බෙහෙවින්ම පීඩාවට පත්වී සිටි අතර ලක්ෂ ගණනාවක් සොල්දාදුවන් අහිමි වී සිටි අතර තවත් විශාල පිරිසක් සිර කඳවුරුවල සිටියහ
ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තුව වූයේ යුද්ධය නවතා සාමය ලගා කර ගැනීමයි
ගොවීන්ගේ අපේක්ෂාව වූයේ වගාවට ඉඩම් ලබා ගැනීම වු අතර කම්කරුවන් පැය අටේ වැඩ දිනය හා වේතන ඉහල දමා ගැනීමත් ආහාර සුලබ කර ගැනීම, සුබ සාධන පහසුකම් ලබා ගැනීම බලාපොරොත්තු විය
සෝවියට් සභා මේ සඳහා යම් යම් පියවර ගනු ලැබුවද ඒවා අසාර්ථක කිරීමට රාජ්‍ය පාලකයන් ක්‍රියා කලහ
මේ හේතුව නිසා තාවකාලික ආණ්ඩුවෙන් බලාපොරොත්තු වු කිසිවක් ලබා ගත නොහැකි වු නිසා සමාජ කොටස් අතර කලකිරීම හා නොසන්සුන්තාව වර්ධනය විය
මෙම අවධියේදී බොල්ශෙවික්වරු තීරණාත්මකව සංවිධානය වෙමින් ලෙනින් වටා සියළු පිරිස් ඒකරාශි කර ගැනීමට කටයුතු කලහ
මාර්තු විප්ලවය ධනේශ්වර විප්ලවයක් බවත් එතැනින් නොනැවති සමාජවාදි විප්ලවයක් ගොඩ නැඟීම දක්වා විප්ලවය ගෙන යායුතු බව ලෙනින් අවධාරණය කලහ
මොහු තම අදහස් "අප්‍රේල් න්‍යය"නම් ලියවිල්ලෙන් ඉදිරිපත් කලහ
තාවකාලික ආණ්ඩුව අස්ථාවර වෙමින් පැවති අතර විශාල පිරිසක් බොල්ශෙවික්වරු සමඟ එකතු විය
ලෙනින් හා ට්‍රොට්ස්කි අත්අඩංගුවට ගැනීමට උත්සහා කල අතර ලෙනින් රටින් පලා ගොස් සංවිධානගත කරන ලදි
මේ අතර වර්ධනය වෙමින් පැවති විප්ලව ප්‍රවාහයට සියළු දෙනාම එකතු වී සිටි අතර සැඟවී සිටි ස්ථානයක සිට ප්‍රකාශයක් කරමින් ලෙනින් කියා සිටියේ "දැන් අප බලය අල්ලා නොගතහොත් ඉතිහාසය අපට අනුකම්පාවක් නොදක්වනු ඇති බවයි"ආපසු රුසියාවට පැමිණ ලෙනින් ඔක්තෝබර් 24,25 විප්ලව දින ලෙස ප්‍රකාශ කොට සාර්වලට පහර දී බලය ලබා ගත්හ
එදිනම සෝවියට් ජාතික කොන්ග්‍රසය රැස් වී ලෙනින්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් මහජන කොමසාරිස්වරුන්ගේ සභාවට සෝවියට් දේශයේ බලය පැවරීය
එක් මධ්‍යස්ථානයක සිට මෙහෙයවන කුඩා සන්නද්ධ කල්ලියක් සටනකින් තොරව විප්ලවය සාර්ථක කර ගත්තේය
මෙසේ නව සමාජවාදි රාජ්‍යයක් 
ලෝකය තුල ස්ථාපිත විය
මුලාශ්‍රය
යුරෝපයේ ඉතිහාසය (ක්‍රි
ව 1500 සිට 1950 දක්වා)

රුසියානු විප්ලවය- ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය පියසේන සෙන්දනායක

අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව''

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 Russion Revolution

 Russianrevolution

 The Russian Revolution of 1917

විප්ලව
රුසියාව
රුසියාවේ ඉතිහාසය
යුරෝපා ඉතිහාසය
ඉතිහාසය
ඉතිහාසය - ලෝකය
සත්ත්ව ලෝකය දෙස බලන විට විවිධාකාර සත්ත්ව විශේෂ අපට හඳුනා ගන්නට හැකිවේ
මේ එක් එක් සත්ත්ව කොට්ඨාශ ස්වකීය ශරීර ලක්‍ෂණ අනුව විවිධ වර්ගීකරණයනට යටත් කොට තිබේ
මෙකී සත්ත්ව වර්ගයන්ගේ විවිධත්වය අනුව
ඔවුන් හදුනා ගැනීම අපේක්‍ෂා කෙරේ
පෘෂ්ඨ වංශීන් 
 අපෘෂ්ඨ වංශීන්
සත්ත්ව ලෝකය පිළිබඳ හොඳම නිර්නායකය මෙයයි
මෙහිදී කොදුඇ‍ට පෙළක් සහිත සතුන් හඳුන්වන්නේ පෘෂ්ඨ වංශීන් ලෙසයි
කොඳු ඇට පෙළක් රහිත සතුන් හඳුන්වන්නේ අපෘෂ්ඨ වංශීන් ලෙසයි
අපෘෂ්ඨ වංශීන්
 සිලන්ටරේටා
 ප්ලැතිහෙල්මින්තීස් (පැතලි පණුවන්)
 නෙමටෝඩා (නූල්වැනි පණුවන්)
 ඇනලීඩා
 මොලුස්කා (මෘද්වංශිකයින්)
 ආත්‍රෝපෝඩා  (සන්ධිපාදකයින්)

සිලෙන්ටරේටා
දේහය නළාකාරය ,මෘදුය
හයිඩ්‍රො,කොරල් මුහුදු මල ,ලොඩියා 

සමහර සිලෙන්ටරේටාවන්ගේ දේහය ආකාර දෙකකි,
 බුහුබා අවස්ථාව
 මෙඩුසා අවස්ථාව

බුහුබාවන්ගේ  ශරීරය නළාකාරය
එක් කෙළවරක් උපස්ථරයකට සවි වී පවතින අතර අනෙක් කෙළවර මැද මුඛය ඇත
මුඛය වටා ග්‍රාහිකා ඇත
හයිඩ්‍රා hydra
සී ඇනිමනි Sea Anemone
ලොඩියා Jelly Fish
බුහුබාවන් අධාරකයකට සවි වී සිටින මෙඩුසා ආකාරය දිග හරින ලද කුඩයක හැඩය ගනී
කොරල් පර සාදන්නේ කොරල් බුහුබාවා මගිනි

ඇනලීඩා
නාලාකාර හැඩයකින් යුත් මොවුන්ගේ ශරීරය සලාක වලට බෙදී ඇත
සම තෙතය
ගැඩවිලාපසේ වෙසෙන ඇනලීඩාවෙකි
නෙරයිස් (පත්තෑ පනුවා)
කූඩැල්ලා
ගැඩවිලා
175px

මොලුස්කා හෙවත් මෘද් වංශිකයින්
මෙම සතුන්ට උපාංග නොමැත
ශරීරය මොලොක්ය
සලාකවලට බෙදීද නොමැත
බොහෝ මොලුස්කාවන්ට ආරක්‍ෂක බාහිර කවචයක් තිබේ
මෙය නිම වී ඇත්තේ කැල්සියමි කාබනේටි වලිනි
ජලජ මොලුස්කාවන්ට සරල පෙනහලු ඇත
ස්නායු පද්ධතියසරළය සංචරණය සඳහා පේශීමය පාදය උදවු වේ
ආර්ත්‍රොපෝඩා හෙවත් සන්ධිපාදකයින්
i) විශාලම සත්ත්ව වංශය මෙයයි
ii)ශරීරය ද්විපාර්ශවික ලෙස සමමිනිකය
iii)හිස ,උරහිස උදරය ලෙස ශරීරවය කොටස් වලට බෙදේ,
iv)සන්ධි සහිත උපාංග ඇත,
v) මෘදු දේහය දැඩි කයිටිනීය බාහිර සැකිල්ලකින් ආරක්‍ෂා වේ,
vi)වර්ධනය සඳහා හැව ඇරීම සමහර ආර්ත්‍රොපෝඩාවන්ගෙන් සිදුවේ
පෘෂ්ඨ වංශීන් 
පෘෂ්ඨ වංශීන් ප්‍රධාන වර්ග 05 කට බෙදේ 
මත්ස්‍යයින්(pisces)
උභය ජීවීන් (Amphibia)
උරගයින්(Reptilla)
පක්‍ෂීන්(aves)
ක්‍ෂීරපායින්(mammalia)

මත්ස්‍ය වර්ග
ජලජ පරිසරයක මෙසේ ජලය තුළ පහසුවෙන් පිහිනීම සඳහා ශරීරය අනාකූල හැඩයෙන් යුක්තය
චලතාපීය,ශරීරය කොර්පොතු වලින් වැසී පවතී
ජලක්ලෝම මගින් වායු හුවමාරුව සිදූවේ
වරල් වල ආදාරයෙන් පිහිනයි
හෘදය කුටීර දෙකකින් සමන්විතයි
බාහිර කන් හෝ ඇසිපිය හෝ නැත
බිත්තර වලින් බෝවේ
වැඩි හරියක් මත්ස්‍යයෝ අස්ථික මත්ස්‍යයෝ වෙති
(උදාහරණඃබලයා,කෙළවල්ලා)
සමහර මත්ස්‍යයෝ කාටිලේඡීය මත්ස්‍යයෝ වෙති
(උදාහරණඃමෝරා,මඩුවා)

උභය ජීවීන්
උභය ජීවීන් ජලයේ උපත ලැබූවද දිය ගොඩ දෙතකහිම වාසය කළ හැකි සත්ත්වයින්ය,සමේ කොරපොතු නැත
ඇඟිලි 05 කින් යුත් ගාත්‍රා යුගල් 
(පංචාංගුලිත )02 ක් ඇත
පූර්ව ගාත්‍රා කෙටි අතර අපර ගාත්‍රා යුගල් දික්ය
ශරීරයේ නියත උෂ්ණත්වයක් නැත
චලතාපීය
හෘදයෙහි කණිකා දෙකකි
කෝෂිකා එකකි
උරඟයින් 
උරඟයින් භෞමික ජීවිතයකට හොදින් අනුවර්තනය වී ඇත
සම කොරපොතු වලින් ආවරණය වී ඇත
සම වියලිය,බෝවීම බිත්තර වලින්සර්පයින්ට හැර අනෙක් උරඟයින්ට ගාත්‍රා ඇත
හෘදය කුටීර තුනකින් ‍යුක්තයpx]]

පක්‍ෂීන්
නියත උෂ්ණත්වයක් ඇත,එනම් අචලතාපිය සම පිහාටු වලින් ආවරණය වී ඇත
හාටක් ඇත දත් නැත
හෘදය කර්ණිකා දෙකකි
කෝෂිකා දෙකකි
ශ්වසනය පෙනහලු මඟිනි
පූර්ව ගාත්‍රා යුගල් පියාපත් බවට හැරී ඇත
200px

ක්‍ෂීරපායීන් 
සමෙහි රෝම ඇත
දහඩිය නිපදවන ස්වේද ග්‍රන්ථිද සමට තෙල් නිපදවන ස්නේහස්‍රාවී ග්‍රන්ථිද සමේ පිහිටා ඇත ගාත්‍රා යුගල් දෙකකි
බාහිර පරිසරයේ උෂ්ණත්වය විචලනය වුවද ශරරයේ නියත උෂ්ණත්වයක් පවතී ,එනම් අචලතාපීය,හෘදය කුටීර හතරකි
ශ්වසනය පෙනහලු මගිනි
පැටවුන් බිහි කරයි
එසේ වුවද බිත්තර දමන ක්‍ෂරපායීන්ද කලාතුරකින් දක්නට ලැබේ
ඇන්ටි ඊටර් 
තාරාහොට ප්ලැටිපසා වැඩිහරියක් ක්‍ෂීරපායීන් ගොඩබිම වාසය කරන අතර ඩොල්ෆින් තල්මසා ජල වාසී වේ
වවුලා පක්‍ෂියෙකු මෙන් පෙනුනද පක්‍ෂියෙකු නොව ක්‍ෂීරපායි සතෙකි
ක්‍ෂුද්‍ර ජීවීන්
මෙම ජීවීන් පියවී ඇසට නොපෙනෙන අන්වීක්‍ෂයක් මගින් පරීක්‍ෂා කළ යුතු ජීවීන් වේ
බැක්ටීරි , දිලීර , ඇල්ගී, ප්‍රොටෝසෝවා සහ වෛරස
බැක්ටීරියා
නීලහරිත ජීවීන්
ප්‍රෝටෝසෝවා
ඒක සෛලික ඇල්ගී
ඒක සෛලික දිලීර

සත්ත්‍ව වර්ගීකරණය
හැඳින්වීම

ක්‍රි
වන සියවසේ දී බුදුන් වහන්සේ මෙලොව පහළ වු සේක
එහෙත් ප්‍රථමවරට බුදු පිළිමයක් නෙලා ඇත්තේ ක්‍රි
1වන සියවසේ දී ය
බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳ විමසීමේ දී මිනිස්රුවේ හැඩහුරුකමින් යුත් බුද්ධ රූපයක් නෙළීමට සෑහෙන කාල පරිච්ඡේදයක් ගත වී තිබේ
පුරාවිද්‍යා සාධක අනුව බුදුරුව නෙලීම අවස්ථා තුනක දී සිදු වූ බව පෙනේ
එනම්,

01.බුදුරුව සංකේතානුසාරයෙන් දැක්වීම

02.බෝධි සත්ව රූප නෙලීම

03.බුදු පිළිම නෙලීම

ලංකාවට බුදු සමය පැමිණියේ ක්‍රි
3 වන සියවසේ දී ය
මිහිඳු හිමියන් ලක්දිව වැඩම කරවීමෙක් පසුව සංඝමිත්තා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙරටට වැඩම කරන අවස්ථාවේ ඒ සමඟ අටළොස් කුලයක කර්‍මාන්ත ශිල්පීන් ද පැමිණි බව මහා වංශයේ සඳහන් වේ
මෙම ශිල්පීන් අතර මූර්ති ශිල්පීන් ද සිටින්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
ඔවුන්ගෙන් ලාංකිකයන් මූර්ති ශිල්පය ඉගෙන ගන්නට ඇත
පොළොන්නරුව කවදා කවුරු විසින් ආරම්භ කරන ලද්දක්ද යන්න පිළිබඳ පැහැදිලි ඉතිහාසයක් නැත
එසේ වුව ද ක්‍රි
ව.11 වන සිය වසේ දී පමණ වන විට පොළොන්නරු යුගය ආරම්භ වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
පොළොන්නරු යුගයේ නෙලන ලද බුදු පිළිම පහත සඳහන් අයුරින් දැක්විය හැකි ය
පොළොන්නරුවේ ථූපාරාමයේ පිළිමය
ඇලහැර පිළිමය
පොළොන්නරුවේ ගල්විහාරයේ පිළිම
පොළොන්නරුවේ වටදාගෙයි පිළිම
තිවංක පිළිමය

පොළොන්නරුවේ ථූපාරාම පිළිමය
  
මෙම පිළිමගෙයි තබා ඇති අත් සිඳී ගිය හිටි පිළිමය උසින් අඩි 9 අඟල් 9 කි
ආන්ද්‍ර සම්ප්‍රදායට අයත් මෙම පිළිමය පොළොන්නරු සමයට අයත් නොවේ යැයි සමහරු කියති
ව.9 ,10 සියවස් වලට අයත් බව විශ්වාස කරති
එසේ ම වමතේ මැණික්කටුව ළඟින් ම නැත
සිවුරේ රැලි අවුකන පිළිමයේ මෙන් රැලි ගන්වා තිබුණත් රැල්ල රේඛා දෙකකින් නිරූපණය කර යි
ඇලහැර පිළිමය

මාතලේ ඇලහැර සමීපයේ අත්තර ගල්ලෑල්ලෙන් සොයා ගත් ශෛලමය හිඳි පිළිමය ක්‍රි
ව. 11 සියවසට අයත් සේ සැලකේ.

පොළොන්නරුවේ ගල්විහාරයේ පිළිම

පොළොන්නරුවේ ගල්විහාරයේ (උත්තරාරාමයේ) පිළිම හතර ම ක්‍රි
ව.12 වන සියවසට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ
මෙහි හිඳි පිළිම දෙකක් ද හිටි පිළිමයක් ද සැතපෙන පිළිමයක් ද වේ
ත්‍රිවිධ ඉරියව්වෙන් ම යුක්ත වේ
මහා පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් ක්‍රි
ව.1153-1186 අතර කාලයේ දී ඉඳි කරන ලද්දකි
මහා වංශයෙහි සඳහන් වන්නේ ගල්විහාරයේ ඇති හිඳි පිළිම දෙක සහ සැතපෙන පිළිමය ගැන පමණි
නමුත් එහි හිටි පිළිමයක් ගැන සඳහන් නොවේ
අංක
1 හිඳි පිළිමය
 
මෙම පිළිමය උසස් කලාත්මක ලක්ෂණ වලින් යුක්ත ය
ගලින් ම වූ විසිතුරු ආසනයක් මත පිළිමය නෙලා ඇත
සිව්රෙහි සමාන්තර රේඛා දෙක බැගින් ඇත
නලළ පටු ය
දෙනෙත් කුඩා ය
දෙතොල් ද පැහැදිලි ය
පසුබිමේ අඩක් මතු කළ තොරණකි
එහි සිරස් කණු දෙක තිරස් කණු තුන සියුම් කැටයම් වලින් අලංකාර ය
ප්‍රතිමාවේ සිරස වටා ප්‍රභා මණ්ඩලයකි
එය දිගටි ය
පසුතලයේ විමාන 4කි
ධ්‍යාන මුද්‍රාව එහි වේ
වීරාසන ක්‍රමයෙන් වැඩ සිටී යි
2 හිඳි පිළිමය

විද්‍යාධර ගුහාව පර්වතය අභ්‍යන්තරයට හාරා සාදා ඇත
මේ ගුහාව තුළ ඇති පිළිමය සමාධිමය ලක්‍ෂණ ප්‍රකට කරයි
චීවරය ඒකාංශ ය
කාරුණික පෙනුමකි
රැලි සමාන්තර වූ සිව්රකි
බුදු රුවට දෙපසින් චාමර ගත් දොරටුපාල රූප දෙකකි
අහසෙයි සිටින පරිදි පිළිබිඹු කළ දේව,බ්‍රහ්ම රූපයක් ද වෙති
පිටුපසින් තොරණකි
එය සාංචියේ තොරණ මෙනි
සැතපෙන පිළිමය

දිග අඩි 46 කි
චීවරයේ රැලි රේඛා සහිත ය
හිසට තබන ලද ගල් කොට්ටය පහත් වී තිබෙන අයුරු මූර්ති ශිල්පියා ඉතා දක්‍ෂ අන්දමින් පිළිබිඹු කර තිබේ
මෙය පූණර්‍ උන්නත් ය
වම් අත ශරීරයට උඩින් දිගට වේ
දකුණු අත නමා හිසට උඩින් දමා ඇත
වම් පාදය දකුණු පාදයට වඩා කෙටි ය
මේ නිසා මෙය පිරිනිවන් එකකැයි සැලකේ.

හිටි පිළිමය

විද්‍යාධර ගුහාව අසල මෙම හිටි පිළිමය තිබේ
ශෛලමය පද්මාසනයක් මත වැඩ සිටින මෙය තිවංක පිළිමයකි
පාදයේ වම් දන, ඉඟටිය නම්‍යතාවය ඇත
උස අඩි 22 යි අඟල් 9 ක් පමණ ය
චීවරය සමාන්තර රේඛා ය
පූණර්‍ උන්නත් පිළිමයකි
දෙඅත් පපුව මත වේ
මේ ඉරියව්ව පරදුක්ඛ දුක්ඛිත බව පරණ විතාන මහතාගේ අදහස යි
මීට පෙර ආනන්ද හිමියන්ගේ පිළිමයක්යැයි සලකන ලදි
කවාකාර හිස කෙස් ය
ලඹ සවන් ද වේ
මෙබඳු පිළිමයක් තිස්සමහාරාමයේ යටාල වෙහෙරින් හමු විය
පිහිටි ගලේ අනවශ්‍ය කොටස් ඉවත් කර අඩි 23 ක් උසට නෙලන ලදි
පොළොන්නරුවේ වටදාගෙයි පිළිම

පොළොන්නරුවේ වටදාගෙයි සිව් දොරටුවට මුහුණලා සිටිනසේ තබා තිබෙන පිළිම හතර ද ක්‍රි
ව.12 වන සියවසට අයත්සේයැයි සැලකේ. මෙම පිළිම හතර ශ්‍රේෂ්ඨ කලා නිර්‍මාණයන්සේ සැලකිය හැකි ය
වැඩ හිඳින ඉරියව්වෙන් තැනූ මේ පිළිම උත්තරාරාමයේ පිළිම වලට වඩා කුඩා ය
කැටයම් කරන ලද ශෛලමය ආසන හතරක් මත ධ්‍යාන මුද්‍රාවෙන් වැඩ හිඳිනා මේ පිළිමවල සිවුරු පොරවා ඇත්තේ අනුරාධපුරයේ සමාධි පිළිමවලට සමානව ය
මුහුණේ උපශාන්ත ගුණය පිළිබිඹු වේ
මේ පිළිම චෝල සම්ප්‍රදායට අයත් ය
තිවංක පිළිමය

පොළොන්නරු යුගයේ ශෛලමය ප්‍රතිමා හැරුණු විට ගඩොලින් සහ හුණු ගලෙන් කළ යෝධ පිළිම කිහිපයකි
මින් වේළුවනාරාමයේ දක්නට ලැබෙන තිවංක පිළිමය ලංකාවේ දක්නා ලැබෙන විශේෂ මූර්තියකි
මෙහි උස අඩි 18කි
දෙදන, ඉඟටිය,බෙල්ල යන ස්ථාන වලිනි නැමී ඇති බැවින් තිවංක යන නාමය ව්‍යවහාර වේ
නෙළුම් පෙති කැටයමකින් යුක්ත පද්මාසනයක් මත වැඩ සිටින අයුරු දැක්වේ
මෙය ද චෝල සම්ප්‍රදායට අයත් වේ
සමාලෝචනය	

පොළොන්නරු යුගයේ බුදු පිළිම අනුරාධපුර යුගයට අයත් බුදු පිළිම මෙන් විශිෂ්ට යැයි කිව නොහැකි ය
පොළොන්නරු අවධියේ මූර්ති ශිල්පීන් අනුරාධපුර සමයේ අග දී ආරම්භ කළ විශාල ප්‍රතිමා නෙලීමේ සම්ප්‍රදාය තවත් දියුණු කළ බව කිව හැකි ය
එහෙත් අනුරාධපුර යුගයේ ශිල්පීන් මෙන් බුදුන්ගේ අභ්‍යන්තර ගුණය ඉස්මතු කිරීමට සමත් වූ බවක් නොපෙනේ
පොළොන්නරුවේ හිටි පිළිමය පමණක් මේ අවධියේ නිර්‍මාණය කළ මූර්ති අතරෙන් අභ්‍යන්තර ගුණ ඉස්මතු කිරීමට සමත් වූ බව පෙනේ
මේ අවධියෙහි ඇති වූ තවත් විශේෂ ලක්‍ෂණයක් නම් කළු ගලින්ම පමණක් නොව, ගඩොල් සහ හුණු බුද්ධ ප්‍රතිමාබදාම උපයෝගි කරගෙන ප්‍රතිමා නෙලීම ආරම්භ කළ බවයි.

මුලාශ්‍ර
- 
හෙළ කලා ඌරුව 
චිත්‍ර කලා ඉතිහාසය

මේ අඩවිත් බලන්න
පොළොන්නරුව
බුද්ධ ප්‍රතිමා

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ජාතක කතා තරම් ජනප්‍රියත්වයට පත් තවත් සාහිත්‍යංගයක් පෙරදිග සාහිත්‍යයෙහි නැති තරමිය
බුදු සමය ලංකාවට පැමිණීමත් සමගම ත්‍රිපිටක පිලියෙහි "ජාතක පාලි" නමි කෘතිය ඔස්සේ ලංකාවට ජාතක කතා පැමිණියේය
ජාතක පාලිය ජාතක කතා සාරය හකුළුවා දැක්වුණු ගාථා වන්ට සීමා වූ කෘතියක් විය
එම ගාථා වන්ට මිහිදු හිමියන් දවස සිංහලෙන් අටුවාවක් ලියවිණි
දැනට පවත්නා ජාතක කතා වන්හි ආරමිභය මෙය ලෙස සලකනු ලැබේ
මෙම සිංහලෙන් ලියන ලද ජාතක අටුවාව අද අප අතර නැතත් මහානාම රජු දවස ලංකාවට පැමිණි බුද්ධඝෝෂ මායිමියන්ගේ අටුවා පාලියට නැගීමේව්‍යාපෘතිය බස්සේ එය පාලියට නැගී අදත් අප අතර "පාලි ජාතකටිඨ කතාව" නමින් පවති
"පන්සිය පනස් ජාතක පොත් වයන්සේ "නමින් සිංහල පාඨක ජනයාගේ ගෞරවයට පාත්‍ර වු සිංහල ජාතක පොත එම පාලි ජාතකටිඨ කතාවේ පරිවර්තනයක් ලෙස අප අතරට පත්ව ඇත
සිංහල ජාතක පොත ලියවෙන්නට පෙර සිටම ජාතක කතා උගෙනීමට සිංහලයන් දැක්වු උනන්දුව පැහැදිලි වන සාධක රැසක්ම හමුවේ
දොගොද්වක සියවසේදී ජාතක අටුවා ගැට පදයක් ලියවුනේත් ජාතක ගාතා සන්නය, වෙසතුරැ දා සන්නය, දස ජාතක සන්නය, අටදා සන්නය ආදිය ලියවුනේත් ධර්ම ප්‍රදීපිකාවේසිට සියලු සිංහල සාහිත්‍ය කෘතීන්හි ජාතක කතා ඇතුලත් වුයේත් මුවදෙවිදාවත, කුසජාතකය,කවි සිළුමිණ, ජාතක කතා වස්තු
කොට පද්‍ය කෘති බිහි වුයේ එහි ප්‍රතිපල වශයෙනි
පන්සිය පනස් ජාතක පොත බිහිවිම පිළිබද පුවත
"සොළී රටින් පැමිණි භාෂා විශාරද වු එක් මහ තෙරුන් වහන්සේ  කෙනෙකු රාජ ගුරු තන්හි තබා  පරාක්‍රමබාහු රජ තෙමේ (1236-1270) උන්වහන්සේගෙන් සියළු ජාතක කතා උගෙන එහි අර්ථ ධාරණය කොට ගෙන පන්සිය පනසන් පමණ වු සියළු ජාතක කතාවන් පාලි භාෂා  සිංහල භාෂාවට පෙරලා ත්‍රිපිටකධාරී මහ තෙරවරැන් මැද කියවා පිරිසිදු කොට ලියවා ලක්දිව හැමතැන්හි තැබිබවිය
යලිත් ඒ ජාතක කතාවන්  ස්වකීය ශිෂ්‍ය පරමිපරාවෙන් පාලනය කොට පවත්වනු පිනිස ප්‍රඥා වු මේධංකර නමි තෙර කෙනෙකුන් වහන්සේට   පැවරීය
"
                 
                                  

පන්සිය පනස් ජාතක පොතේ කතුවරයා කුරුණෑගල රාජධානි කොට ගත් පණ්ඩිත පරාක්‍රමබාහු මහ රජුය