Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
පිත ආහාරයෙන් විටමින් K අවශෝෂණය කර ගැනීමට ද උපකාරී වේ
පිත්තාශය එකතු කර ලබා දෙන්නේ පොදු රක්තපාත නාලය හරහා ය
මෙම නාලය පිත්තාශය සමඟ පොදු පිත නාලිකාවකට සම්බන්ධ කිරීම සඳහා සිස්ටික් නාලය සමඟ සම්බන්ධ වේ
ආහාර duodenum තුළට මුදා හරින විට සහ පැය කිහිපයකට පසු මුදා හැරීම සඳහා පිත්තාශයේ පිත්තාශය ගබඩා වේ
පිත්තාශය 
පිත්තාශය යනු පිත්තාශයේ කුහරයක් වන අතර එය අක්මාවට යටින් පිහිටා ඇති අතර පිත්තාශයේ ශරීරය කුඩා අවපාතයක පිහිටයි
එය අක්මාව මගින් නිපදවන පිත කුඩා අන්ත්‍රයට මුදා හැරීමට පෙර ගබඩා කර ඇති කුඩා අවයවයකි
අක්මාවේ සිට පිත්තාශයේ සිට පිත්තාශය හරහා පිත්තාශය තුළට ගබඩා කිරීම සඳහා ගලා යයි
duodenum වලින් නිකුත් වන පෙප්ටයිඩ හෝමෝනයක් වන cholecystokinin (CCK) වලට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස පිත නිකුත් වේ
CCK නිෂ්පාදනය (duodenum හි අන්තරාසර්ග සෛල මගින්) duodenum තුළ ඇති මේදය මගින් උත්තේජනය වේ
එය කොටස් තුනකට බෙදා ඇත, ෆන්ඩස්, ශරීරය සහ බෙල්ල
බෙල්ල සිහින් වී සිස්ටික් නාලිකාව හරහා පිත්තාශයට සම්බන්ධ වන අතර එය පොදු රක්තපාත නාලයට සම්බන්ධ වී පොදු පිත නාලය සාදයි
මෙම හන්දියේ Hartmann's pouch නමින් හැඳින්වෙන ශ්ලේෂ්මල පටලයක් ඇත, එහිදී පිත්තාශයේ ගල් සාමාන්‍යයෙන් සිරවී ඇත
ශරීරයේ මාංශ පේශි තට්ටුව සිනිඳු මාංශ පේශි පටක වලින් සමන්විත වන අතර එය පිත්තාශය හැකිලීමට උපකාරී වන අතර එමඟින් පිත්තාශය පිත නාලයට මුදා හැරිය හැක
පිත්තාශය සෑම විටම ස්වභාවික, අර්ධ දියර ආකාරයෙන් පිත්තාශය ගබඩා කිරීම අවශ්ය වේ
පිත්තාශයේ අභ්‍යන්තර ආස්තරණයෙන් ස්‍රාවය වන හයිඩ්‍රජන් අයන මගින් පිත දැඩි වීම වැලැක්වීමට ප්‍රමාණවත් තරම් ආම්ලිකව තබා ගනී
පිත තනුක කිරීම සඳහා, ආහාර දිරවීමේ පද්ධතියෙන් ජලය සහ ඉලෙක්ට්රෝලය එකතු කරනු ලැබේ
එසේම, ලවණ ස්ඵටිකීකරණය වීම වැළැක්වීම සඳහා පිතවල ඇති කොලෙස්ටරෝල් අණු වලට සම්බන්ධ වේ
පිත්තාශයේ අධික කොලෙස්ටරෝල් හෝ බිලිරුබින් තිබේ නම් හෝ පිත්තාශය නිසි ලෙස හිස් නොවන්නේ නම් පද්ධති අසමත් විය හැකිය
කුඩා කැල්සියම් කැබැල්ලක් කොලෙස්ටරෝල් හෝ බිලිරුබින් සමඟ ආලේප කර පිත්තාශය ස්ඵටික වී පිත්තාශයේ ගලක් සෑදෙන විට පිත්තාශයේ ගල් සෑදෙන්නේ එලෙස ය
පිත්තාශයේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ පිත හෝ පිත්තාශය ගබඩා කර මුදා හැරීමයි
විශාල අණු කුඩා ඒවා බවට බිඳ දැමීමෙන් මේද ජීර්ණය කිරීමට උපකාර කිරීම සඳහා පිත කුඩා අන්ත්රය තුළට මුදා හරිනු ලැබේ
මේදය අවශෝෂණය කිරීමෙන් පසුව, පිත ද අවශෝෂණය කර නැවත භාවිතය සඳහා අක්මාව වෙත ප්රවාහනය කරයි
අග්න්යාශය 
අග්න්‍යාශය යනු ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ අමතර ආහාර ජීර්ණ ග්‍රන්ථියක් ලෙස ක්‍රියා කරන ප්‍රධාන ඉන්ද්‍රියයකි
එය අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථියක් සහ බාහිර ග්‍රන්ථියක් වේ
රුධිරයේ සීනි මට්ටම ඉහළ යන විට අන්තරාසර්ග කොටස ඉන්සියුලින් ස්‍රාවය කරයි
ඉන්සියුලින් ශක්තිය ලෙස භාවිතා කිරීම සඳහා රුධිරයේ ඇති ග්ලූකෝස් මාංශ පේශි සහ අනෙකුත් පටක වලට ගෙන යයි
රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු වන විට අන්තරාසර්ග කොටස ග්ලූකොජන් නිදහස් කරයි
ග්ලූකොජන් සීනි මට්ටම නැවත සමතුලිත කිරීම සඳහා ගබඩා කළ සීනි අක්මාව මගින් ග්ලූකෝස් බවට බෙදීමට ඉඩ සලසයි
අග්න්‍යාශය අග්න්‍යාශයේ යුෂ වල වැදගත් ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම නිපදවා නිකුත් කරයි, එය duodenum වෙත ලබා දෙයි
අග්න්‍යාශය ආමාශයේ පහළින් සහ පිටුපස පිහිටා ඇත
එය අග්න්‍යාශ නාලය හරහා duodenum වෙත සම්බන්ධ වන අතර එය පිත නාලයේ සම්බන්ධතාවයට ආසන්නව සම්බන්ධ වන අතර එහිදී පිත සහ අග්න්‍යාශයික යුෂ ආමාශයේ සිට duodenum වෙත මුදා හරින චයිමයට ක්‍රියා කළ හැකිය
අග්න්‍යාශයේ නාලිකා සෛල වලින් නිකුත් වන ජලීය අග්න්‍යාශයේ ස්‍රාවයන් බයිකාබනේට් අයන අඩංගු වන අතර ඒවා ක්ෂාරීය වන අතර ආමාශයෙන් පිටවන ආම්ලික චයිම උදාසීන කිරීමට පිත සමඟ උපකාරී වේ
අග්න්‍යාශය මේද හා ප්‍රෝටීන් ජීර්ණය කිරීම සඳහා එන්සයිම වල ප්‍රධාන ප්‍රභවය ද වේ
මේවායින් සමහරක් duodenum හි CKK නිෂ්පාදනයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් නිකුත් වේ
(පොලිසැකරයිඩ දිරවන එන්සයිම, ඊට වෙනස්ව, මූලික වශයෙන් නිපදවනු ලබන්නේ බඩවැල්වල බිත්ති මගිනි
) සෛල පූර්වගාමී ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම අඩංගු ස්‍රාවය කරන කැටිති වලින් පිරී ඇත
ප්‍රෝටීන මත ක්‍රියා කරන අග්න්‍යාශයික එන්සයිම වන ප්‍රධාන ප්‍රෝටීස් වන්නේ ට්‍රිප්සිනොජන් සහ චයිමොට්‍රිප්සිනොජන් ය
Elastase ද නිපදවනු ලැබේ
ලිපේස් සහ ඇමයිලේස් කුඩා ප්‍රමාණයක් ස්‍රාවය වේ
අග්න්‍යාශය ෆොස්ෆොලිපේස් ඒ 2, ලයිසොෆොස්ෆොලිපේස් සහ කොලෙස්ටරෝල් එස්ටරේස් ද ස්‍රාවය කරයි
පූර්වගාමියා zymogens, එන්සයිමවල අක්රිය ප්රභේද වේ
ස්වයංක්‍රීයව පිරිහීම නිසා ඇතිවන අග්න්‍යාශයේ ආරම්භය වළක්වයි. බඩවැලේ මුදා හැරීමෙන් පසු, බඩවැලේ ඇති ශ්ලේෂ්මල පටලයේ ඇති එන්සයිම එන්සයිම ට්‍රයිප්සිනොජන් සක්‍රීය කර එය ට්‍රයිප්සින් සෑදීමට සිදු කරයි
තවදුරටත් කැඩී යාමෙන් චයිමොට්‍රිප්සින් ඇතිවේ
පහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව 
පහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව (GI), කුඩා අන්ත්රය සහ සියලුම මහා අන්ත්රය ඇතුළත් වේ
[30] අන්ත්රය අන්ත්රය හෝ බඩවැල් ලෙසද හැඳින්වේ
පහළ GI ආමාශයේ pyloric sphincter වලින් ආරම්භ වන අතර ගුද මාර්ගයෙන් අවසන් වේ
කුඩා අන්ත්රය duodenum, jejunum සහ ileum ලෙස බෙදී ඇත
cecum කුඩා හා විශාල අන්ත්රය අතර බෙදීම සලකුණු කරයි
මහා අන්ත්‍රයට ගුද මාර්ගය සහ ගුද මාර්ගය ඇතුළත් වේ
කුඩා අන්ත්රය 
අර්ධ වශයෙන් දිරවන ලද ආහාර කුඩා අන්ත්‍රය තුළට අර්ධ ද්‍රව චයිමයක් ලෙස පැමිණීමට පටන් ගනී, එය අනුභව කිරීමෙන් පැයකට පසුවය
පැය හතරක් හෝ පහකට පසු බඩ හිස් වී ඇත
කුඩා අන්ත්රය තුළ pH අගය තීරණාත්මක වේ
ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සක්රිය කිරීම සඳහා එය මනාව සමතුලිත විය යුතුය
චයිම් ඉතා ආම්ලික වන අතර, අඩු pH අගයක් සහිතව, ආමාශයෙන් මුදා හැර ඇති අතර එය වඩාත් ක්ෂාරීය කළ යුතුය
අග්න්‍යාශ නාලයෙන් බයිකාබනේට් ස්‍රාවයන් සමඟ ඒකාබද්ධව පිත්තාශයේ පිත එකතු කිරීම සහ බ්‍රනර්ස් ග්‍රන්ථි ලෙස හැඳින්වෙන duodenal ග්‍රන්ථි වලින් බයිකාබනේට් බහුල ශ්ලේෂ්මල ස්‍රාවය කිරීම මගින් මෙය duodenum තුළ සාක්ෂාත් කරගනු ලැබේ
පයිලෝරික් සුසුම්නාවේ විවරය හරහා ආමාශයේ සිට මුදා හරින ලද චයිම් බඩවැල් වෙත පැමිණේ
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ක්ෂාරීය තරල මිශ්‍රණය ආමාශයික අම්ලය උදාසීන කරන අතර එමඟින් බඩවැලේ ආස්තරණයට හානි වේ
ශ්ලේෂ්මල සංරචකය අන්ත්රයේ බිත්ති ලිහිසි කරයි
දිරවන ලද ආහාර අංශු ප්රමාණයෙන් හා සංයුතියෙන් ප්රමාණවත් තරම් අඩු වූ විට, ඒවා බඩවැල් බිත්ති මගින් අවශෝෂණය කර රුධිරයට ගෙන යා හැක
මෙම චයිමයේ පළමු භාජනය වන්නේ duodenal බල්බයයි
මෙතැන් සිට එය කුඩා අන්ත්‍රයේ කොටස් තුනෙන් පළමු කොටස වන duodenum වෙත ගමන් කරයි
(ඊළඟ කොටස jejunum වන අතර තුන්වන කොටස ileum වේ)
duodenum යනු කුඩා අන්ත්‍රයේ පළමු හා කෙටිම කොටසයි
එය ආමාශය ජෙජුනම් වෙත සම්බන්ධ කරන හිස්, සන්ධි C-හැඩැති නලයකි
එය duodenal බල්බයෙන් ආරම්භ වන අතර duodenum හි අත්හිටුවන ලද මාංශ පේශි වලින් අවසන් වේ
ප්‍රාචීරය වෙත අත්හිටුවන ලද මාංශ පේශි ඇමිණීම, එහි ඇමිණීමේදී පුළුල් කෝණයක් සාදා ආහාර ගමන් කිරීමට උපකාරී වේ යැයි සැලකේ.

බොහෝ ආහාර ජීර්ණය කුඩා අන්ත්රය තුළ සිදු වේ
ඛණ්ඩන හැකිලීම් කුඩා අන්ත්‍රය තුළ චයිම වඩාත් සෙමින් මිශ්‍ර කර චලනය කිරීමට ක්‍රියා කරයි, අවශෝෂණයට වැඩි කාලයක් ලබා දෙයි (සහ මේවා විශාල අන්ත්‍රය තුළ දිගටම පවතී)
duodenum තුළ, අග්න්‍යාශයේ lipase සම-එන්සයිමයක්, colipase සමඟ එක්ව ස්‍රාවය කරනුයේ චයිමයේ මේද ප්‍රමාණය තවදුරටත් ජීර්ණය කිරීම සඳහා ය
මෙම බිඳවැටීමෙන්, chylomicrons ලෙස හඳුන්වන ඉමල්සිෆයිඩ් මේදවල කුඩා අංශු නිපදවයි. බඩවැල් ආශ්‍රිතව එන්ටරොසයිට් නම් ආහාර දිරවීමේ සෛල ද ඇත (බහුතරයක් කුඩා අන්ත්‍රයේ පවතී)
ඒවා අසාමාන්‍ය සෛල වන අතර ඒවායේ මතුපිට විලී ඇති අතර ඒවායේ මතුපිට ගණන් කළ නොහැකි මයික්‍රොවිලි ඇත
මෙම සියලු villi විශාල පෘෂ්ඨීය ප්රදේශයක් සඳහා, චයිම් අවශෝෂණය සඳහා පමණක් නොව, microvilli මත ඇති ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම විශාල සංඛ්යාවක් මගින් එය තවදුරටත් ජීර්ණය කිරීම සඳහා ද සිදු කරයි
chylomicrons enterocyte villi හරහා සහ lacteals ලෙස හඳුන්වන වසා කේශනාලිකා තුළට යාමට තරම් කුඩා වේ
ප්‍රධාන වශයෙන් චයිලොමික්‍රෝන වල ඉමල්සිෆයිඩ් මේද වලින් සමන්විත චයිල් නම් කිරි දියරයක්, ලැක්ටේල් වල වසා ගැටිති සමඟ අවශෝෂණය කරන ලද මිශ්‍රණයේ ප්‍රතිඵලයක් වේ
අත්හිටුවන ලද මාංශ පේශි duodenum හි අවසානය සහ ඉහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව සහ පහළ GI පත්රිකාව අතර බෙදීම සලකුණු කරයි
ආහාර ජීර්ණ පත්රිකාව ජෙජුනම් ලෙස දිගටම පවතින අතර එය ඉලියම් ලෙස පවතී
කුඩා අන්ත්‍රයේ මැද කොටස වන ජෙජුනම් වල චක්‍රාකාර නැමීම්, ද්විත්ව ශ්ලේෂ්මල පටලවල පියනක් අඩංගු වන අතර එය බඩවැලේ ලුමෙන් අර්ධ වශයෙන් වට කරන අතර සමහර විට සම්පූර්ණයෙන්ම වට කරයි
විලී සමඟ මෙම නැමීම් ජීජුනම් මතුපිට ප්‍රමාණය වැඩි කිරීමට උපකාරී වන අතර එමඟින් ජීර්ණය වූ සීනි, ඇමයිනෝ අම්ල සහ මේද අම්ල රුධිරයට අවශෝෂණය කර ගැනීමට හැකි වේ
වෘත්තාකාර නැමීම් මගින් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ අවශෝෂණය කර ගැනීමට වැඩි කාලයක් ලබා දෙමින් ආහාර ගමන් කිරීම මන්දගාමී වේ
කුඩා අන්ත්‍රයේ අවසාන කොටස ඉලියම් වේ
මෙය ද villi සහ විටමින් B12 අඩංගු වේ
බයිල් අම්ල සහ ඕනෑම අවශේෂ පෝෂක මෙහි අවශෝෂණය වේ
චයිම් එහි පෝෂක වලින් අවසන් වූ විට ඉතිරි අපද්‍රව්‍ය මලපහ නමින් හැඳින්වෙන අර්ධ ඝණ බවට වෙනස් වේ, එය මහා අන්ත්‍රය වෙත ගමන් කරයි, එහිදී බඩවැලේ ඇති බැක්ටීරියා අවශේෂ ප්‍රෝටීන සහ පිෂ්ඨය තවදුරටත් බිඳ දමයි
කුඩා අන්ත්රය හරහා ගමන් කරන කාලය සාමාන්යයෙන් පැය 4 කි
ආහාර ගැනීමෙන් පසු සාමාන්‍යයෙන් පැය 5.4 කින් කුඩා අන්ත්‍රයෙන් ආහාර අවශේෂවලින් අඩක් හිස් වී ඇත
සාමාන්‍ය පැය 8.6කට පසුව කුඩා අන්ත්‍රය හිස් කිරීම සම්පූර්ණ වේ
Cecum 
cecum යනු කුඩා අන්ත්‍රය සහ මහා අන්ත්‍රය අතර බෙදීම සලකුණු කරන මල්ලකි
එය උදරයේ පහළ දකුණු චතුරස්‍රයේ ileocecal කපාටයට පහළින් පිහිටා ඇත
cecum කුඩා අන්ත්‍රයේ අවසාන කොටස වන ileum වලින් චයිම ලබා ගන්නා අතර මහා බඩවැලේ ආරෝහණ මහා බඩවැල හා සම්බන්ධ වේ
මෙම හන්දියේ සුසුම්නාවක් හෝ කපාටයක් ඇත, ileocecal කපාටය ileum වලින් චයිම් ගමන් කිරීම මන්දගාමී කරයි, එය තවදුරටත් ජීර්ණය කිරීමට ඉඩ සලසයි
එය උපග්‍රන්ථ ඇමුණුමේ අඩවිය ද වේ
විශාල අන්ත්රය 
මහා බඩවැලේ, මහා බඩවැලේ දිරවන ආහාර ගමන් කිරීම බොහෝ සෙමින් සිදු වන අතර, එය මලපහ කිරීම මගින් ඉවත් කරන තෙක් පැය 30 සිට 40 දක්වා ගත වේ
බඩවැලේ ප්‍රධාන වශයෙන් ආහාර දිරවිය හැකි ද්‍රව්‍ය පැසවීම සඳහා ස්ථානයක් ලෙස සේවය කරයි
ගතවන කාලය පුද්ගලයන් අතර සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ
ඉතිරි අර්ධ ඝණ අපද්‍රව්‍ය අසූචි ලෙස හඳුන්වන අතර බඩවැල් බිත්තිවල සම්බන්ධීකරණ හැකිලීම් මගින් ඉවත් කරනු ලැබේ, එය පෙරිස්ටල්සිස් ලෙස හැඳින්වේ, එමඟින් අසූචි ගුද මාර්ගයට ළඟා වීමට සහ ගුද මාර්ගයෙන් මලපහ කිරීම හරහා පිටවීමට ඉදිරියට යයි
බිත්තියේ කල්පවත්නා මාංශ පේශිවල පිටත තට්ටුවක්, taeniae coli සහ අභ්‍යන්තර වෘත්තාකාර මාංශ පේශි තට්ටුවක් ඇත
චක්‍ර මාංශ පේශී ද්‍රව්‍ය ඉදිරියට ගෙන යන අතර අපද්‍රව්‍ය ආපසු ගලා යාම වළක්වයි. පෙරිස්ටල්සිස් ක්‍රියාවට උපකාර වන්නේ හැකිලීමේ වාර ගණන තීරණය කරන බාසල් විද්‍යුත් රිද්මයයි
taeniae coli දැකිය හැකි අතර බඩවැලේ ඇති බල්ගේස් (haustra) සඳහා වගකිව යුතුය
GI පත්‍රිකාවේ බොහෝ කොටස් සේරස් පටල වලින් ආවරණය වී ඇති අතර මැදපෙරදිග ඇත
අනෙකුත් මාංශපේශී කොටස් adventitia සමග පෙලගැසී ඇත
රුධිර සැපයුම 
ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය සපයනු ලබන්නේ සෙලියාක් ධමනි මගිනි
celiac ධමනිය උදර aorta සිට පළමු ප්රධාන ශාඛාව වන අතර, ආහාර දිරවීමේ අවයව පෝෂණය කරන එකම ප්රධාන ධමනි වේ
ප්රධාන කොටස් තුනක් ඇත - වම් ආමාශයික ධමනිය, පොදු රක්තපාත ධමනිය සහ ප්ලීහාව ධමනිය
celiac ධමනිය අක්මාව, ආමාශය, ප්ලීහාව සහ duodenum හි ඉහළ 1/3 (Oddi හි sphincter වෙත) සහ අග්න්‍යාශයට ඔක්සිජන් සහිත රුධිරය සපයයි
රක්තපාත ශිරා හරහා පද්ධතිමය සංසරණයට නැවත පැමිණීමට පෙර වැඩිදුර සැකසීම සහ විෂහරණය කිරීම සඳහා බොහෝ රුධිරය ද්වාර ශිරා පද්ධතිය හරහා අක්මාව වෙත ආපසු යවනු ලැබේ
උදරීය ධමනියේ මීළඟ ශාඛාව වන්නේ, duodenum, jejunum, ileum, cecum, appendix, ascending colon සහ ආරෝහණ මහා බඩවැල සහ උදර කුහරයේ දුරස්ථ 2/3 ඇතුළත් වන මැද බඩවැලේ සිට ව්‍යුත්පන්න කරන ලද ආහාර ජීර්ණ පත්‍රිකාවේ ප්‍රදේශ සපයන සුපිරි මෙසෙන්ටරික් ධමනියයි
තීර්යක් බඩවැලේ ආසන්න 2/3.

ආහාර දිරවීමේ පද්ධතිය සඳහා වැදගත් වන අවසාන ශාඛාව වන්නේ තීර්යක් බඩවැලේ, අවරෝහණ මහා බඩවැලේ, sigmoid මහා බඩවැලේ, ගුදමාර්ගය සහ තීර්යක් බඩවැලේ ඇති දුරස්ථ 1/3 ඇතුළත් වන hindgut වලින් ව්‍යුත්පන්න වූ ආහාර ජීර්ණ පත්‍රිකාවේ ප්‍රදේශ සපයන බාල මෙසෙන්ටරික් ධමනියයි
පෙක්ටිනේට් රේඛාවට ඉහළින් ගුදය
ආහාර ජීර්ණ පත්රිකාවට රුධිර ප්රවාහය ආහාර වේලකට පසු විනාඩි 20-40 කට පසුව උපරිමයට ළඟා වන අතර පැය 1.5-2 අතර කාලයක් පවතී
ස්නායු සැපයුම 
වැඩිදුර තොරතුරු
Neurogastroenterology සහ Gut-මොළයේ අක්ෂය

ආන්ත්‍රික ස්නායු පද්ධතිය නියුරෝන මිලියන සියයකින් සමන්විත වන අතර ඒවා පෙරිටෝනියම් තුළ තැන්පත් වී ඇති අතර එය esophagus සිට ගුදය දක්වා විහිදේ
මෙම නියුරෝන ප්ලෙක්සස් දෙකකට එකතු කර ඇත - කල්පවත්නා සහ සිනිඳු මාංශ පේශි ස්ථර අතර පිහිටා ඇති myenteric (හෝ Auerbach's) ප්ලෙක්සස් සහ වෘත්තාකාර සිනිඳු මාංශ පේශි ස්ථරය සහ ශ්ලේෂ්මල පටලය අතර පිහිටා ඇති submucosal (හෝ Meissner's) plexus
ආරෝහණ මහා බඩවැල වෙත පැරසිම්පතටික් නවෝත්පාදනය සයාේනිජ ස්නායුව මගින් සපයනු ලැබේ
සානුකම්පිත නවෝත්පාදනය celiac ganglia හා සම්බන්ධ වන splanchnic ස්නායු මගින් සපයනු ලැබේ
ආහාර ජීර්ණ පත්රිකාවේ වැඩි කොටසක් විශාල celiac ganglia දෙක මගින් නවීකරණය කර ඇති අතර, එක් එක් ganglion හි ඉහළ කොටස විශාල splanchnic ස්නායුව මගින් සහ පහළ කොටස් අඩු splanchnic ස්නායුව මගින් සම්බන්ධ වේ
ආමාශයික ප්ලෙක්සස් බොහොමයක් පැන නගින්නේ මෙම ganglia වලින්

සංවර්ධනය 
කලල විකසනයේ මුල් අවධියේදී, කලලයට විෂබීජ ස්ථර තුනක් ඇති අතර කහ මදය ආක්‍රමණය කරයි
වර්ධනයේ දෙවන සතියේදී, කලලරූපය වර්ධනය වන අතර මෙම මල්ලේ කොටස් වට කර ආවරණය කිරීමට පටන් ගනී
ආවරණය කරන ලද කොටස් වැඩිහිටි ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව සඳහා පදනම වේ
මෙම පෙරමුනේ කොටස් esophagus, ආමාශය සහ බඩවැල් වැනි ආමාශ ආන්ත්රයික ඉන්ද්රියන්ට වෙනස් වීමට පටන් ගනී
සංවර්ධනයේ සිව්වන සතිය තුළ ආමාශය භ්රමණය වේ
ආමාශය, මුලින් කලලරූපයේ මැද රේඛාවේ පිහිටා ඇති අතර, එහි සිරුර වම් පසින් ඇති පරිදි භ්‍රමණය වේ
මෙම භ්‍රමණය ආමාශයට පහළින් ඇති ආමාශ ආන්ත්රයික නළයේ කොටසට ද බලපාන අතර එය duodenum බවට පත්වේ
හතරවන සතිය අවසන් වන විට, වර්ධනය වන duodenum එහි දකුණු පැත්තේ කුඩා පිටකිරීමක් ආරම්භ කරයි, hepatic diverticulum, එය biliary ගස බවට පත් වනු ඇත
මෙයට මදක් පහළින් සිස්ටික් ඩිවර්ටිකුලම් ලෙස හැඳින්වෙන දෙවන පිටවීමක් ඇත, එය අවසානයේ පිත්තාශය දක්වා වර්ධනය වේ
සායනික වැදගත්කම 
ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ සෑම කොටසක්ම විවිධ ආබාධවලට ගොදුරු වන අතර ඒවායින් බොහොමයක් සංජානනීය විය හැකිය
ව්යාධිජනක බැක්ටීරියා, වෛරස්, දිලීර සහ සමහර ඖෂධවල අතුරු ආබාධයක් ලෙසද මුඛ රෝග ඇති විය හැක
මුඛ රෝගවලට දිව රෝග සහ ඛේට ග්‍රන්ථි රෝග ඇතුළත් වේ
මුඛයේ ඇති සුලබ විදුරුමස් රෝගයක් වන්නේ දුම්මල දැවිල්ල වන අතර එය සමරු ඵලකයේ ඇති බැක්ටීරියා නිසා ඇතිවේ
මුඛයේ වඩාත් සුලභ වෛරස් ආසාදනය හර්පීස් සිම්ප්ලෙක්ස් මගින් ඇතිවන gingivostomatitis වේ
සුලභ දිලීර ආසාදනයක් යනු මුඛයේ ශ්ලේෂ්මල පටල වලට බලපාන කැන්ඩිඩියාසිස් ලෙස පොදුවේ හැඳින්වේ
ගිලීමේ දුෂ්කරතා ඇති කරන ගමන් මාර්ගය සීමා කළ හැකි Schatzki මුදු වර්ධනය වැනි esophageal රෝග ගණනාවක් තිබේ
ඔවුන්ට esophagus සම්පූර්ණයෙන්ම අවහිර කිරීමටද හැකිය
ආමාශයේ රෝග බොහෝ විට නිදන්ගත තත්වයන් වන අතර ගැස්ට්‍රොපරේසිස්, ගැස්ට්‍රයිටිස් සහ පෙප්ටික් වණ ඇතුළත් වේ
මන්දපෝෂණය සහ රක්තහීනතාවය ඇතුළු ගැටළු ගණනාවක් මැලබ්සෝරප්ෂන්, GI පත්රිකාවේ පෝෂ්ය පදාර්ථ අසාමාන්ය ලෙස අවශෝෂණය වීමෙන් පැන නැගිය හැක
මැලැබ්සර්ප්ෂන් ආසාදනයේ සිට එක්සොක්‍රීන් අග්න්‍යාශයේ ඌනතාවය වැනි එන්සයිම ඌනතා දක්වා බොහෝ හේතු ඇති විය හැක
එය සෙලියාක් රෝගය වැනි අනෙකුත් ආමාශ ආන්ත්රයික රෝගවල ප්රතිඵලයක් ලෙසද මතු විය හැක
සෙලියාක් රෝගය යනු කුඩා අන්ත්‍රයේ ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ ආබාධයකි
මෙය කුඩා අන්ත්‍රයේ පෝෂ්‍ය පදාර්ථ නිසි ලෙස අවශෝෂණය නොවීම නිසා විටමින් ඌනතාවයන් ඇති විය හැක
කුඩා අන්ත්‍රය ද volvulus මගින් අවහිර කළ හැකිය, එය සම්බන්ධ වූ මෙසෙන්ටරිය වට කර ඇඹරුණු බඩවැල් පුඩුවක්
මෙය ප්‍රමාණවත් තරම් දරුණු නම් මෙසෙන්ටරික් ඉෂ්මෙමියාව ඇති කළ හැකිය
අන්ත්රයේ පොදු ආබාධයක් වන්නේ ඩිවර්ටිකුලිටිස් ය
Diverticula යනු බඩවැලේ බිත්තිය ඇතුළත සෑදිය හැකි කුඩා මලු වන අතර, එය diverticulitis ලබා දීමට දැවිල්ල ඇති විය හැක
ගිනි අවුලුවන ඩිවර්ටිකුලම් පුපුරා ගොස් ආසාදනයක් ඇති වුවහොත් මෙම රෝගය සංකූලතා ඇති විය හැක
ඕනෑම ආසාදනයක් උදරයේ (පෙරිටෝනියම්) ශ්ලේෂ්මලයට තවදුරටත් පැතිරී මාරාන්තික පෙරිටෝනිටිස් ඇති කළ හැකිය
ක්‍රෝන්ගේ රෝගය සාමාන්‍ය නිදන්ගත ගිනි අවුලුවන බඩවැල් රෝගයකි (IBD), එය GI පත්‍රිකාවේ ඕනෑම කොටසකට බලපෑ හැකිය, නමුත් එය බොහෝ විට ආරම්භ වන්නේ අග්‍ර ඉලියම් වලිනි
Ulcerative colitis යනු colitis හි ulcerative ආකාරයකි, එය මහා බඩවැලේ සහ ගුද මාර්ගයට සීමා වූ අනෙකුත් ප්‍රධාන ගිනි අවුලුවන බඩවැල් රෝගයයි
මෙම IBD දෙකම මහා බඩවැලේ පිළිකා වර්ධනය වීමේ වැඩි අවදානමක් ලබා දිය හැකිය
Ulcerative colitis යනු IBDs අතරින් වඩාත් සුලභ වේ

කෝපයට පත් බඩවැල් සින්ඩ්‍රෝමය (IBS) යනු ක්‍රියාකාරී ආමාශ ආන්ත්රයික ආබාධවලින් වඩාත් සුලභ වේ
මේවා රෝම ක්‍රියාවලිය නිර්වචනය කිරීමට උපකාර වූ මුග්ධ ආබාධ වේ
Giardiasis යනු ප්‍රොටිස්ට් පරපෝෂිතයෙකු වන Giardia lamblia නිසා ඇති වන කුඩා අන්ත්‍රයේ රෝගයකි
මෙය පැතිරෙන්නේ නැති නමුත් කුඩා අන්ත්‍රයේ ලුමෙන්ට සීමා වේ
එය බොහෝ විට රෝග ලක්ෂණ රහිත විය හැකි නමුත් බොහෝ විට විවිධ රෝග ලක්ෂණ මගින් පෙන්නුම් කළ හැකිය
Giardiasis යනු මිනිසුන් තුළ බහුලව දක්නට ලැබෙන ව්යාධිජනක පරපෝෂිත ආසාදනයයි
GI පත්‍රිකාවේ ආබාධ විමර්ශනය කිරීම සඳහා බොහෝ දුරට බේරියම් සල්ෆේට් ශරීරගත කිරීම සම්බන්ධ රෝග විනිශ්චය මෙවලම් තිබේ
[50] ෆරින්ක්ස්, ස්වරාලය, esophagus, ආමාශය සහ කුඩා අන්ත්‍රය සහ බඩවැලේ රූපගත කිරීම සඳහා පහළ ආමාශ ආන්ත්‍රික ශ්‍රේණිවල ප්‍රතිබිම්බ සක්‍රීය කරන ඉහළ ආමාශ ආන්ත්‍රික ශ්‍රේණි ලෙස මේවා හැඳින්වේ
ඉතිහාසය 
ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ඓතිහාසික නිරූපණය, 17 වන සියවසේ පර්සියාව

11 වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේදී ඉස්ලාමීය වෛද්‍ය දාර්ශනික අවිචෙනා සෞඛ්‍යයේ පෝෂණයේ වැදගත් කාර්යභාරය හඳුනා ගත් අතර, ආබාධ ගණනාවකට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ආහාර අඩු කිරීම පිළිබඳ පළමු උපදේශකයා විය
1497 දී Alessandro Benedetti විසින් ආමාශය ප්රාචීරය මගින් වෙන් කරන ලද අපිරිසිදු අවයවයක් ලෙස සැලකේ. ආමාශය සහ අන්ත්‍රය මූලික ඉන්ද්‍රියයන් ලෙස සැලකීම සාමාන්‍යයෙන් 17වන සියවසේ මැද භාගය දක්වා පැවතිණි
16 වන ශතවර්ෂයේ පුනරුදයේ දී ලියනාඩෝ ඩා වින්චි ආමාශයේ සහ බඩවැල්වල මුල් චිත්‍ර කිහිපයක් නිෂ්පාදනය කළේය
ඔහු සිතුවේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය ස්වසන පද්ධතියට උපකාර වන බවයි.[54] ඇන්ඩ්‍රියාස් වෙසාලියස් 16 වැනි සියවසේ උදරයේ අවයවවල මුල් කායික චිත්‍ර කිහිපයක් ලබා දුන්නේය
17 වන ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේදී ෆ්ලෙමිෂ් ජාතික වෛද්‍යවරයෙකු වන Jan Baptist van Helmont විසින් ආහාර දිරවීම පිළිබඳ පළමු රසායනික ගිණුම ඉදිරිපත් කරන ලද අතර එය පසුව සංකල්පගත කරන ලද එන්සයිමයට ඉතා සමීප බව පසුව විස්තර කරන ලදී
1653 දී විලියම් හාවි විසින් බඩවැල් විස්තර කළේ ඒවායේ දිග, රුධිර සැපයුම, මස්තිෂ්ක සහ මේදය (ඇඩිනයිල් සයික්ලේස්) අනුව ය
1823 දී William Prout විසින් ආමාශයික යුෂ වල ඇති හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය සොයා ගන්නා ලදී
[55] 1895 දී Ivan Pavlov එහි ස්‍රාවය විස්තර කළේ සයාේනිජ ස්නායුව තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඇති ස්නායු විද්‍යාත්මක ප්‍රතීකයක් මගින් උත්තේජනය වන බවයි. 19 වන ශතවර්ෂයේ කළු මෙම ස්‍රාවය සමඟ histamine සම්බන්ධයක් යෝජනා කළේය
1916 දී Popielski histamine හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලයේ ආමාශයික ස්‍රාවයක් ලෙස විස්තර කළේය
විලියම් බෝමන්ට් හමුදා ශල්‍ය වෛද්‍යවරයකු වූ අතර 1825 දී ආමාශයේ සිදු වූ ආහාර ජීර්ණය නිරීක්ෂණය කිරීමට ඔහුට හැකි විය
මෙය කළ හැකි වූයේ බඩේ තුවාලයක් සම්පූර්ණයෙන් සුව නොවී ආමාශය තුළට විවරයක් තබමින් මිනිසකුගේ අත්හදා බැලීම් මගිනි
අනෙකුත් සොයාගැනීම් අතර ආමාශයේ චලන චලනය විස්තර කරන ලදී
19 වන ශතවර්ෂයේදී ආහාර දිරවීමේ ක්‍රියාවලියට රසායනික ක්‍රියාවලීන් සම්බන්ධ වන බව පිළිගෙන ඇත
Claude Bernard, Rudol[ph Heidenhain සහ Ivan Pavlov විසින් සිදු කරන ලද අත්හදා බැලීම් සමඟ ස්‍රාවය සහ ආමාශ ආන්ත්‍රික පත්රිකාව පිළිබඳ කායික පර්යේෂණ සිදු කරන ලදී
20 වන සියවසේ ඉතිරි කාලය එන්සයිම පිළිබඳ පර්යේෂණ මගින් ආධිපත්‍යය දැරීය
1902 දී අර්නස්ට් ස්ටාර්ලින් විසින් සෙක්‍රෙටින් සොයා ගන්නා ලද අතර, 1905 දී ජෝන් එඩ්කින්ස් විසින් ප්‍රථම වරට එහි ව්‍යුහය 1964 දී තීරණය කරන ලද ගැස්ට්‍රින් යෝජනා කරන ලදී
Andre Latarjet සහ Lester Dragstedt ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ඇසිටිල්කොලීන් සඳහා භූමිකාවක් සොයා ගත්හ
1972 දී H2 receptor agonists J
Black විසින් විස්තර කරන ලදී, එය histamine වල ක්‍රියාකාරිත්වය අවහිර කරන අතර හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය නිෂ්පාදනය අඩු කරයි
1980 දී ප්‍රෝටෝන පොම්ප නිෂේධක Sachs විසින් විස්තර කරන ලදී
1983 දී වණ සෑදීමේදී හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරිගේ කාර්යභාරය බී. මාෂල් සහ වොරන් විසින් විස්තර කරන ලදී
කලා ඉතිහාසඥයින් බොහෝ විට සටහන් කර ඇත්තේ පුරාණ මධ්‍යධරණී සමාජයන්හි නිරූපණ වාර්තා මත භෝජන සංග්‍රහයන් සෑම විටම පාහේ ඔවුන්ගේ වම් පැත්තේ වැතිර සිටින බව පෙනේ
හැකි එක් පැහැදිලි කිරීමක් ආමාශයේ ව්‍යුහ විද්‍යාව සහ ආහාර දිරවීමේ යාන්ත්‍රණය තුළ පැවතිය හැකිය
වම් පැත්තේ වැතිර සිටින විට, එම ස්ථානයේ ආමාශයේ වක්‍රය වැඩි දියුණු වන බැවින් ආහාර ප්‍රසාරණය වීමට ඉඩ ඇත
මේවාත් බලන්න 
Nervous system 

Human digestive system
වංසකථා යමක ඉතිහාසය පාදක කරගත් සාහිත්‍ය නිර්මාණ වර්ගයකි
වංසකථා

පාලි වංසකථා

පාලි වංසකථා මුල් කෘති 
 බුද්ධවංස
මෙය පැරණිතම වංසකථාවයි
 අනාගතවංස
මුල් කෘතිය සොයාගෙන නැත
 දීපවංස
  මහාවංස සහ චූලවංස
 ග්‍රන්ථවංස
 හත්ථවනගල්ල විහාරවංස
 ජකේසධාතුවංස
 සාසන වංසදීප
 සාසනවංසදීපිකා
 ජිනවංසදීපය

පාලි වංසකථා - පරිවර්තන 
 බෝධිවංස (පාලි - පරිවර්තනය)
 ථූපවංස (පාලි - පරිවර්තනය)
 දාඨාවංස (පාලි - පරිවර්තනය)
 ධාතුවංස (පාලි - පරිවර්තනය)

සිංහල වංසකථා

සිංහල වංසකථා මුල් කෘති 
 බෝධිවංස
 ථූපවංස
 දාඨාවංස
 ධාතුවංස

සිංහල වංසකථා - පරිවර්තන 

 අනාගතවංස (සිංහල  - පරිවර්තනය)
1949 සිට වර්තමානය දක්වා

මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ අගනුවර
බීජිං
චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් චීන ප්‍රධාන ගොඩබිම් ප්‍රදේශයෙහි බලය තහවුරු කර ගැනීමත් සමගම හා, චීන සමූහාණ්ඩුවෙහි බල ප්‍රදේශය තායිවානයට හා අවට දූපත් වලට පමණක් සීමා කරවමින් කොමිංටාන් (KMT) චීන සමූහාණ්ඩුවෙහි (ROC)  තායිවානයට, පසුබැසීම හා සමග, චීන සිවිල් යුද්ධයෙහි  ප්‍රධාන පොරයන් 1949 දී නිමාවට පත්විය
1949 ඔක්තොම්බර් 1 දිනදී, මාඕ සේතුං විසින් මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව (මචීස) ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි
"කොමියුනිස්ට් චීනය" සහ "රතු චීනය" යන පද මචීස සඳහා පොදු නම් දෙකක් විය
සටහන්

චීන ඉතිහාසය
එළකිරි වෙබ් අඩවිය, නොහොත් එළකිරි ඩොට් කොම් යනු ශ්‍රී ලාංකික සහයෝගිතා සමාජයකි
එය 2006 අප්‍රේල් මස දියත් කරන ලදි
එළකිරි ඩොට් කොම් වෙබ් අඩවිය පළමු වරට ලියාපදිංච් කරන ලද්දේ 2004 මාර්තු 16 වැනි දිනය
මෙම සහයෝගිතා සමාජයේ අභිප්‍රාය වුයේ එහි සාමාජිකයන් සඳහා විවිධ පැතිකඩයන් රාශියක් ඔස්සේ දැනුම හුවමාරු කරගනීමට ඉඩ ප්‍රස්ථා සලසා දිමටයි
එහි සාමාජිකයන් හට ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්න ඉදිරිපත් කිරීමටත්,අනෙක් සමාජිකයන්ගේ ගැටළු වලට පිළිතුරු සැපයීමට මෙමගින් පහසුකම් සලසා දෙන ලදි
එළකිරි වෙබ් අඩවිය පිළිබඳ

"එළකිරි"
කිරි යන්නෙහි වචන අර්ථය ගත් කල එහි තේරුම එළදෙනගේ කිරි යන්න(එමෙන්ම එම වචනය ශ්‍රි ලන්කාව තුල යහපත්/සුපිරි යන්න පැවසිමටද යොදා ගනී
)යි
මෙය ශ්‍රී ලාංකික ජනතාව විසින් නිර්මාණය කරන ලද හාස්‍යජනක චරිතයකි
රාගාධික මෙන්ම තක්කඩි බවක් පෙන්නුම් කරන මේ නවයොවුන් චරිතය අලලා නිර්මාණය වුනු කතා විශාල ගණනක් වේ
විනෝදාත්මක චරිතයකි

මඃකල්පිත විකට චරිත
එළකිරි' () යනු, එළදෙනගෙන් ලබාගන්නා කිරි වේ
භාවිතා
දොවා ගත් එළකිරි වීදුරුවකට සමාන ප්‍රමාණයක් ජලය දමා සීනි මේස හැන්දක් එය තුල දියකර ගත්විට එය මිනිසාගේ පානය සඳහා සුදුසු වේ
එළකිරි වල අඩංගු වනුයේ ප්‍රෝටීන යි
එහෙත් එහි ඇති සමහර ප්‍රෝටීන මගින් මිනිසාට අහිතකර අසාත්මික හෙවත් ඇලර්ජික් තත්වයන් ඇතිකළ හැකිය
සමෙහි පලු සහ කරප්පම් මතු වීම, දද ඇතිවීම සිදුවේ
එයට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ එළකිරිවල අඩංගුවන බිටා lakto ග්ලොබියුලින් නමැති ප්‍රෝටීනය යි
එළකිරි ගුණදායක පානයකි
ආශ්‍රිත ලිපි 
කිරි
මීකිරි

මිනිසා විසින් ආහාරයට ගන්නා සත්ත්‍ව කිරි
එළකිරි
එළකිරි
 එළකිරි (වෙබ්අඩවිය)
ලංකාවේ දුම්රිය සේවයේ ආරම්භක යුගයේ සිට (1858- 1935 පමණ දක්වා) ශත වර්ශයකට ආසන්න කාලයක්  එහි කොදු නාරටිය ලෙස සැලකිය හැකි වන්නේ වාෂ්ප බලයෙන් ධාවනය වුන වාෂ්ප දුම්රිය එන්ජින්
රටේ ප්‍රවාහන සේවයට මනා සහයක් ලබාදෙමින් මේ දැවැන්ත යෝධයන්  මෙරට ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය යහපත් කරන්නට සැපයූ නිහඬ සේවය අති මහත්
කෙසේ වුවත් මෙම එන්ජින් භාවිතයේ සහ නඩත්තුවේ අපහසුතාවයන් හේතුකොටගෙන සහ එවකට ක්‍රමයෙන් ලොවපුරා ජනප්‍රිය වෙමින් පැවතුන ඩීසල් දුම්රිය එන්ජින් අතිසාර්ථක වීමත් යන කරුණු ද්විත්වය හේතුකොටගෙන වර්ෂ 1953දී පමණ වන විට එවකට දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු තනතුර හෙබවූ  බී.ඩී රම්පාල [පසුව සාමාන්‍යාධිකාරී (1955-1970)-පළමු සිංහල සාමාන්‍යාධිකාරීවරයා] මැතිතුමාගේ මූලිකත්වයෙන් මෙරටට ඩීසල් දුම්රිය එන්ජින් හඳුන්වා දීමට ගෙන ඒමට පිඹුරුපත් සකස් කරන ලදී
මේ වන විට S1 ඩීසල් බලවේග කට්ටලය මෙරට දුම්රිය මාර්ග වලට හඳුන්වා දී සාර්ථක වී තිබු යුගයද විය
ඒ අනුව 1953 වසරේදී මුල්ම ඩීසල් එන්ජිම ලංකාවට ගෙන එන ලදී
M1 ධාවන පන්තිය යටතේ වර්ග කරනලද මෙම එන්ජිම අලංකාර රතු පැහැයෙන් යුක්ත වූ අතර එහි විස්තර මෙසේයි
එන්ජින් පන්තිය                - M1
     නිශ්පාදිත රට                  - මහා බ්‍රිතාන්‍යය
     නිපදවූ සමාගම                 - Brush Bagnall (England)
     ගෙන්වූ වර්ෂය                  - 1953
     දුම්රිය එන්ජින් වර්ගය            - Diesel Electric
     බල සැපයුම් එන්ජිම              - Mirrlees V12 JS12VT (4 stroke)
     උපරිම බලය                   - 1000hp 
     උපරිම වේගය                  -  88 kmph
     Axel Arrangement            - A1A-A1A
     බර                          - ටොන් 88
     වර්ණය                       - රතු පැහැය
     ගෙන්වූ එන්ජින් ගණන            - 25

මෙසේ ගෙන්වන ලද පළමු එන්ජිම අංක 539 ලෙස කාණ්ඩ ගත කරන ලද අතර (සෑම එන්ජිමකම තමන්ට හිමි අංකය එහි බ‍ඳෙහි සටහන් කර තිබේ)
එම දුම්රිය එන්ජිම සාර්ථක ප්‍රතිඵල දැක්වූ අතර එම වර්ගයේ තවත් එන්ජින් 24ක් මෙරටට ආනයනය කරන ලදී
මෙසේ ගෙන්වූ එන්ජින් 25 (අංක 539 සිට 563 දක්වා) මගින් දුම්රිය එන්ජින් බල ඇණිය මගින් මෙරට දුම්රිය මාර්ග වල ධාවනය වූ බොහෝ දුම්රියන් සඳහා යොදවන ලද අතර විශේෂයෙන් (එන්ජිමේ දෙපසම රියදුරු කුටි සහිත ආකාරය ඇති- dual cabin) මෙම එන්ජින් උඩරට දුම්රියන් සදහාද ඉතා සාර්ථක ලෙස ධාවනයට පවා යොදවන ලදී
උඩරට ධාවනයේදී ඉහත කී විශේෂ පහසුකම නිසා  Double-Headed (දුම්රියේ දෙපසට එන්ජින් දෙකක්) ආකාරයට ධාවනය කිරීමේදී එන්ජින් හැරවීමකින් හෝ ගලවා මාරුකිරීමකින් තොරව නැවත ආපසු ධාවනය කිරීමට තිබූ හැකියාව අමතර වාසියක් විය
මෙසේ මෙරට දුම්රිය සේවයේ වැදගත් සංධිස්ථානයක් සනිටුහන් කල M1 පන්තියේ දුම්රිය එන්ජින් 1953 සිට 1983 දක්වා අඛණ්ඩව වසර 30ක් පමණ කාලයක් ඒවායේ සේවය මෙරට ප්‍රාවාහය කටයුතු වෙනුවෙන් ලබාගෙන ඇති අතර එම දශක තුනකට ආසන්න කාලය තුල අති සාර්ථක එන්ජින් ලෙස බොහෝ දෙනෙකුගේ පැසසුමට ලක් වු බව කියවේ
කෙසේ වුවද 1984 වසර වන විට එතෙක් ධාවනයට යොදවා තිබුණ මෙම M1 එන්ජින් සියල්ලම ධාවනයෙන් ඉවත් කිරීමට දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව තීරණය කරන ලදී
එයට හේතුව වූයේ එවායින් ලබා ගත හැකි උපරිම සේවය ඒ වන විට ලබාගෙන තිබීම නිසා ත්, අලුත් වැඩියාවන් සඳහා අවශ්‍ය අමතර කොටස් සපයා ගැනීමට අපහසු වීමත් නිසා තව දුරටත් නඩත්තු කල නොහැකි තත්වයට පත්වීමෙනි
එබැවින් ඒවා තව දුරටත් ධාවනය කරවීම ලාභදායී නොවු බැවින් එව වර්ගයේ සියලු එන්ජින් ධාවනයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරන ලදී
එසේ ධාවනයෙන් ඉවත් කර අත හැර දමන ලද එන්ජින් 25න් මේ වන විට ඉතිරිව නිබෙන්නේ එන්ජින් කිහිපයක් පමණි
ඉතිරි එන්ජින් බොහොමය විවිධ අවස්ථා වලදී පැරණි යකඩ සඳහා කපා අලෙවි කර තිබේ
වැඩිදුර කියවන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය එන්ජින්

ආශ්‍රිත

දුම්රිය ප්‍රවාහන සේවය
ප්‍රවාහනය - ශ්‍රී ලංකාව
ඇණයක් යනු වඩු කර්මාන්තයේදී හා නිර්මාණකරනයේදී වස්තූන් එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීමට යොදාගන්නා ලෝහමය වස්තුවකි
මෙය යකඩ, මිශ්‍ර ලෝහ හෝ දැව භාවිතයෙන් නිමවී තිබෙන්න්ට හැකිය
මේවාත් බලන්න
ඉස්කුරුප්පු ඇණ

ඇණ
දෙනගමගේ ප්‍රබෝත් මහේල ද සිල්වා ජයවර්දන (උපත
1977 මැයි මස 27 වැනිදා) සාමාන්‍යය ව්‍යවහරයේ මහේල ජයවර්දන යනුවෙන් හඳුන්වයි. ඔහු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කන්ඩායමේ හිටපු නායකයෙකි
ඔහු ටෙස්ට් තරඟ සාමාන්‍ය 50 ට වැඩි සහ එක්දින තරඟ සාමාන්‍ය 30 ට වැඩි සුපිරි පිතිකරුවෙකි
ඔහුගේ අඩු එක්දින තරඟ සාමාන්‍ය නොසලකා හැරියහොත් ඔහු කුමාර සන්ගක්කාර සමග වර්තමානයේ ශ්‍රි ලංකාවෙන් බිහිවූ හොඳම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා වේ
2006 දී ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්වුන්සිලය මගින් වසරේ හොඳම නායකයා ලෙස ඔහුව නම් කරන ලදී
එමෙන්ම 2007 දී වසරේ ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්වුන්සිලය මගින් වසරේ හොඳම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා ලෙසද ඔහුව නම් කරන ලදී
ඔහු යාර 30 රේඛාව තුල සිටින හොඳ පන්දු රකින්නෙක් බව 2005 දී ක්‍රික්ඉන්ෆෝ(Cricinfo) වෙබ් අඩවිය මගින් ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තාවක සඳහන් වේ
2009 මාර්තු මස සිට අප්‍රේල් මස දක්වා පාකිස්තානය සමග පැවැත්වුණු ටෙස්ට් තරඟාවලියේ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ජයවර්දන විසින් මෙහෙයවන ලදී
ජයවර්දන එහිදී ද්විත්ව ශතකයක් වාර්තා කලද දෙවන ටෙස්ට් තරඟයෙන් පසුව ඔහු සිටියේ නායකත්වයෙන් ඉල්ලා අස්වීමටය
එයින් ජයවර්දන ඇතුළු තවත් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් හය දෙනෙකුට තුවාල විය
ක්‍රිකට් ජීවිතය

ආරම්භය සහ අන්තර් සමාජ ක්‍රිකට් ජීවිතය

ජයවර්දන අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ලංකාවේ ජනප්‍රිය බෞද්ධ පාසලක් වන කොලඹ නාලන්ද  විද්‍යාලයේය
2008 ඉංග්‍රීසි ක්‍රිකට් වාරයේ අග භාගයේදී ඩර්බිශයර් කණ්ඩායමට විදේශ ක්‍රීඩකයෙක් ලෙසට ගිවිසුම් අත්සන් කලේය
කෙසේ නමුත් ඉන්දියානු ප්‍රිමියර් ලීග් ක්‍රිකට් තර්නගවලියට වැඩි ආසාවක් දක්වූ නිසා ඩර්බිශයර් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කිරීමෙන් වැලකුනේය
ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ජීවිතය

මහේල ජයවර්දන ශ්‍රී ලංකාවේ 69 වන ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකය වේ
ජයවර්දනගේ පළමුවැනි ටෙස්ට් තරඟය වුයේ ආර්.ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගනයේදී ශ්‍රී ලංකාව සහ  ඉන්දියාව අතර පැවති වාර්තාගත ටෙස්ට් තරඟයේදීය
එහිදී ඔහු පළමු ඉනිම වෙනුවෙන් ලකුණු 66 ක් රැස් කරගන්නා ලදී
ඉන්පසුව ඔහු නවසීලන්තයට හා ඉන්දියාවට එරෙහිව පිළිවෙලින් ලකුණු 167 ක් සහ ලකුණු 242 ක් රැස් කරගන්න ලදී
ජයවර්දන තම පළමු ජාත්‍යන්තර එක්දින තරඟය ලෙස 1998 දී සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායමට එරෙහිව ආර්.ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගනයේදී ක්‍රීඩා කරන ලදී
ජයවර්දනගේ ජයග්‍රාහී ලකුණත් සමග ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම තරඟය ජයග්‍රහණය කරන ලදී
ඉන්පසුවැ පැවති තරඟයෙන් ඔහු ලකුණු 77 ක් රැස් කරගන්න ලදී
ඔහුගේ පළමුවැනි එක්දින ශතකය වාර්තා කිරීමට ගතවූයේ තරඟ 11 ක් පමණි
ඒ එංගලන්තයට එරෙහිව ඇඩලෙඩ් හී පැවති වී.බී කුසලාන ක්‍රිකට් තරඟාවලියේදීය
එම තරඟයේදී ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 124 ට කදුළු 4 ක් දැවී ඉතා අසීරු තත්වයක සිටින විට මහේල ජයවර්දන පිටියට පිවිසුණේය
එහිදී ඔහු ලකුණු 120 ක් රැස් කර තරඟය ජයග්‍රහණය කර ගෙනයන ලදී
එම තරඟයේදී ඕස්ට්‍රේලියානු තරඟ විනිසුරු වරයෙකු වන රොස් එමර්සන් මුත්තයියා මුරලිදරන් පන්දුව දම ගසන බවට තීරණය කරන ලදී
එම නිසා එවකට කණ්ඩායමේ නායකයාව සිටි අර්ජුන රණතුංග තම කණ්ඩායමත් සමග පිටියෙන් ඉවත් විය
2006 දී මාවන් අතපත්තුගේ ඉවත් වීමත් සමඟ ජයවර්දන එංගලන්ත තරඟ සංචාරය මෙහෙයවන ලදී
එහිදී ටෙස්ට් තරඟාවලිය ජය පරාජයකින් තොරව අවසන් වූ අතර එක්දින තරඟාවලිය ශ්‍රී ලංකාව 5 - 0 ක් ලෙස ජයගන්නා ලදී
2006 දී දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවති ටෙස්ට් තරඟාවලියේදී කුමාර සංගක්කාර සමඟ ලකුණු 624 ක වාර්තාගත සම්බන්දතාවයක් පිහිටුවන ලදී
මෙය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරඟ ඉතිහාසයේ ඕනෑම කඩුල්ලක් වෙනුවෙන් රැස්කරගන්නා ලද වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාවයි. එය ඉන්පෙර නවසීලන්තයේ මාර්ටින් ක්රෝව් සහ ඇන්ඩ්රූ ජෝන්ස් අතර ලකුණු 467 ක සම්බන්ධතාවය බිඳ දමන ලදී
ඔහු එහිදී පන්දු 572 කදී හතරේ පහර 43 ක් හා හයේ පහර 1 ක් සමගින් ලකුණු 374 ක් රැස් කරගන්න ලදී
එය ලොව ක්‍රීඩකයෙකු විසින් රැස් කල හතරවැනි වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වන අතර දකුණත් පිතිකරුවෙකු ලෙස රැස් කල වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වේ
ජයවර්දන ශ්‍රී ලංකාවේ නායකයෙකු ලෙස ත්‍රිත්ව ශතකයක් රැස් කල එකම පිතිකරුවා වේ
ඒවාගේම ඔහු ලකුණු 350 ට වැඩියෙන රැස් කල ලෝක වාර්තාවක් බිඳ හෙලීමට නොහැකි වූ පළමු ක්‍රීඩකයා වේ
2007 දී විස්ඩන් වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයාට හිමි සම්මානය හිමි කරගන්නා ලදී
2007 ලෝක කුසලාන ක්‍රිකට් තරඟාවලියේදී ඔහු එක් ශතකයක් සහ අර්ධ ශතක 4 ක් රැස් කරගන්නා ලදී
ඔහු එම තරඟාවලියේදී දෙවැනි වැඩිම ලකුණු ලාභියා වේ
ඔහු නවසීලන්තයට එරෙහිව රැස් කල ශතකය ශ්‍රී ලංකාව අවසාන පුර්ව තරඟයට සුදුසුකම් ලැබීමට බෙහෙවින් ඉවහල් විය
ශ්‍රී ලංකාව එහිදී අවසාන මහා තරඟයේදී ඕස්ට්‍රේලියාවට පරාජය වී අනුශුරයන් බවට පත්විය
ඔහු ලොව සියලුම ටෙස්ට් රටවල්වලට එරෙහිව ශතක රැස් කරගෙන ඇත
ඔහු මෙම ඉලක්කය සපුරා ගත්තේ 2009 පෙබරවාරි මස 21 ක් වන දිනදී පාකිස්ථානයට එරෙහිව තම පළමු ශතකය වාර්තා කරගනිමිනි
ඔහු තමාගේ පිතිකරණය පිලිබඳ වැඩි අවධානයක් යෙදවීම සඳහා හා ක්‍රිකට් පාලක කමිටුවේ දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම් නිසා නායකත්වයෙන් ඉවත් වෙන ලදී
කෙසේනමුත් 2010 ඉන්දියානු ප්‍රිම්යර් ලීග් ක්‍රිකට් තරඟාවලියේදී නැවත ඔහුගේ සුපුරුදු පිතිකරණ රටාවට පැමිණීමට හැකිවිය
සබැඳුම්

පසන් සෙනෙවිරත්න 14
06, 21 දෙසැම්බර් 2011 (යූටීසී)
ආයුධ වල ඉතිහාසය යනු ඉතා පුළුල් මාතෘකාවක් වන අතර ඉතිහාසය තුල  සොයාගන්නා ලද විවිධ ආයුධ පිළිබඳ පියවරෙන් පියවර විස්තරයක් මෙයට අදාල වෙයි
පුද්ගලයෙක් හෝ කණ්ඩායමක් හෝ වෙත හිංසා සිදුකිරීම සඳහා හෝ තර්ජනය කිරීම හෝ ආරක්ෂාව සැලසීම සඳහා හෝ භාවිතා කල හැකි මෙවලමක් ලෙසින් ආයුධ හැඳින්විය හැක
ප්‍රතිරෝධකයක් යනු විද්‍යුත් පරිපථයකින් හෝ උපාංගයකින් ගලන ධාරාව හෝ විභවය (වෝල්ටීයතාව) හෝ මෙම අවස්ථා දෙකම එකවර පාලනය කිරීම සඳහා භාවිතා වන උපක්‍රමයකි
ප්‍රතිරෝධක මගින් ගලන ධාරාව පාලනය කිරීමට, යම් සංඥාවක ප්‍රමාණය සැකසීමට, ස්ථායීකරණයට හෝ වෙන්කිරීම සිදුකළ හැකිය
ප්‍රතිරෝධක විවිධ විශාලත්වයෙන්, හැඩයෙන් හා වොට් අගයන්ගෙන් සමන්විත වේ
එමෙන්ම විචල්‍ය ප්‍රතිරෝධක හා ස්ථිර ප්‍රතිරෝධක ලෙස වර්ග දෙකකි
ඉහළ වොට් අගයකින් යුතු ප්‍රතිරෝධක වලින් තාපය ලෙස සැළකිය හැකි තරම් විද්‍යුත් ප්‍රමාණයක් පිට වේ
සංකේත  
ප්‍රතිරෝධකයක් පරිපථ සටහනක පෙන්වීමේදී ඒ සදහා සම්මත සංකේත යොදා ගැනීම දක්නට ලැබේ
මුද්‍රිත කඩදාසියක හා මුද්‍රිත පුවරුවක ප්‍රතිරෝධය සංකේතවත් කිරීමේදී සම්මත සංකේත යොදා ගනී
න්‍යායන් හා භාවිතයන් 
ප්‍රතිරෝධය පිළිබද විද්‍යාත්මක න්‍යායන් අතර වඩාත් ප්‍රචලිත න්‍යාය වන්නේ ජර්මන් ජාතික විද්‍යාඥයෙකුවන ජී.එස් ඕම් නැමැති විද්‍යාඥයා ඉදිරිපත්කල න්‍යායයි
මෙම න්‍යායට අනුව ˘උෂ්ණත්වය නියතව පවත්නාවිට සන්නායකයක් තුලින් ගලායන විද්‍යුත් ධාරාව එම සන්නායකයේ අග්‍ර අතර පවතින විභව අන්තරයට සමානුපාතිකවේ
එනම් උස්ණත්වය නියතව පවත්නාකල් කිසියම් සන්නායකයක ප්‍රතිරෝධය නියතවේ
ශේණිගත ක්‍රමය 

මෙම ක්‍රමයට ප්‍රතිරෝධක කිහිපයක් සම්බන්ධ කලවිට එම ප්‍රථිරෝධකවල අගය එකතුවේ
මෙසේ ශේණිගතව 10 ප්‍රතිරෝධ දෙකක් සම්බන්ධ කලහොත් සමක ප්‍රතිරෝධය ලෙස 20 අගයක ප්‍රතිරෝධයක් ලැබේ
එනම් ශේණිගත සම්බන්ධයකදී ප්‍රතිරෝධතාව හෙවත් ඕම් අගය වැඩිවේ
සමාන්තරගත ක්‍රමය 
සමාන්තරගත ක්‍රමයට ප්‍රතිරෝධක සම්බන්ධ කලවිට ප්‍රතිරෝධය අඩුවේ
එනම් ඔම් අගය අඩුවේ
උදාහරණ ලෙස 10 ප්‍රතිරෝධ දෙකක් සමාන්තරගත ක්‍රමයට සම්බන්ධ කලවිට සමක ප්‍රතිරෝධය ලෙස 5ක අගයක් ලැබේ
ස්ථිර ප්‍රතිරෝධක 
ස්ථිර ප්‍රතිරෝධක යනු ප්‍රතිරෝධයේ අගය නියතව පවත්නා ප්‍රතිරෝධකයි
මෙහි අගය උෂ්නත්වය වැනි බාහිර සාධක නිසා ඉතා සුළු වශයෙන් වෙනස්වීමකට භාජනය වියහැක
එහෙත් සමස්තයක් ලෙස ප්‍රතිරෝධය නිශ්චිත අගයක් ගනී
මෙම ප්‍රතිරෝධක විවිධ මූලදුව්‍ය භාවිතකොට නිපදවා ඇත
බොහෝවිට මෙම ප්‍රතිරෝධක නිෂ්පාදනය කර ඇති මූල දුව්‍ය අනුව නාමකරණය කර ඇත
කාබන් සංයුතික ප්‍රතිරෝධක 
මෙම ප්‍රතිරෝධවල අග්‍ර දෙක ඊයම් කබ්බියකින් යුත්තවන අතර ප්‍රතිරෝධයේ අගය වර්ණ කේත ක්‍රමයට සලකුණු කර ඇත
එහි අභ්‍යන්තරය කාබන් කුඩු අඩංගුකර ඇත
මෙම සංයුත්ක කාඉන් කුඩුවලට සෙරමික් වැනි පරිවාක ද්‍රව්‍ය මිශ්‍රකර ප්‍රතිරෝධය වැඩිකර ඇත
එයට හේතුව කාබන් යනු ඉතා හොද සන්නායකයක්වීමයි
මෙසේ කාබන් කුඩු අතරට පරිවාක ද්‍රව්‍ය එක්කිරීමෙන් ප්‍රතිරෝදීතාව පාලනය කලහැකිය
මෙම ප්‍රතිරෝධ අධික වෝල්ටීයතාවයන් හමුවේ පහසුවෙන් විනාශවීයයි
එසෙම අධිත ලෙස තාපය නිපදවීම මගින් ප්‍රතිරෝධකයේ ස්ථාවර ප්‍රතිරෝධය වෙනස්වේ
මෙම ප්‍රතිරෝධක විභව අන්තරය හා ධාරාව පාලනයකිරීම සදහා පරිපථවල යොදාගනී
මෙගා ඕම් 22 දක්වා අගයන්ගෙන් යුත් කාබන් සංයුක්ත ප්‍රතිරෝධ වෙළදපොලේ දක්නට ලැබේ
වර්තමානය වනවිට මෙම ප්‍රතිරෝධ භාවිතය ඉතා සීඝ්‍රෙයන් අඩුවී ඇත
කාබන් පුංජ ප්‍රතිරෝදක 
කාබන් පටි ප්‍රතිරෝධක නිර්මාණය කරන්නේ තහඩු දෙකක් මධ්‍යට කාබන් කුඩු එක්කර පිඩනයට පත්කිරීම මගිනි
දෙපස ඇති ලෝහ තහඩු දෙක සීරු මාරු කිරීමෙන් කාබන් කුඩුවල පීඩනය වෙනස් කිරීම මගින් ප්‍රතිරෝධය වෙනස් කල හැකිය
මෙම ප්‍රතිරෝධක ස්ථිර මෙන්ම විචල්‍ය ප්‍රතිරෝධක ලෙසද භාවිතකල හැකිය
ගුවන් විදුලි විකාශන යන්ත්‍ර,ගුවන් විදුලි ආදායක,කුඩා මෝටර්,ඇතැම් ගෘහ විදුලි උපකරණ වැනි විදුලි උපකරණ තුල මෙම කාබංන් පුංජ ප්‍රතිරෝධක භාවිතවේ
කාබන් මයික්‍රොෙෆා්න තුලද මෙම ප්‍රතිරෝධක වර්ගය භාවිතවේ
වොට් 100 දක්වා අගයකින් යුත්තව ලබාගත හැක
කාබන් පටල ප්‍රතිරෝධක

කාබන් මුද්‍රිත ප්‍රතිරෝධක

ඝණ හා සියුම් පටල ප්‍රතිරෝධක

ලෝහ පටල ප්‍රතිරෝධක

කම්බි ප්‍රතිරෝධක

ජාල ප්‍රතිරෝධක

විචල්‍ය ප්‍රතිරෝධක 
විචල්‍ය ප්‍රතිරෝධකයනු ප්‍රතිරෝධයේ ප්‍රතිරෝධකතාව වෙනස් කලහැති ප්‍රතිරෝධකයන්ය
මෙහි එක් පරාසයකට අදාලව ප්‍රතිරෝධය වෙනස්කිරීමට හැකිය
ප්‍රතිරෝධය අවශය ලෙස වෙනස් කිරීම මගින් ධාරාව පාලනය කරහැකිය
මෙවන් ප්‍රතිරෝධක ගුවන් විදුලි යන්ත්‍ර රූපවාහිනී යන්ත්‍ර වැනි විද්‍යුත් උපකරණවල දක්නට ලැබේ
ප්‍රතිරෝධයක අගය කියවීම 
ඇතම් ප්‍රතිරෝධකවල ඔම් අගය සටහන්කර ඇති අතර බොහෝමයක් ප්‍රතිරෝධවල එසේ අගය සටහන් කර නැත
ඒ වෙනුවට වර්ණ තීරු 4ක් දක්වා ඇත
එම වර්න තීරු ඇසුරින් ප්‍රතිරෝධය කියවීම සිදුකල යුතුය
ඇතැම් ප්‍රතිරෝධකවල වර්ණතීරු 5ක් දක්වා ඇත
වර්ණ තීරු 4ක් ඇති ප්‍රතිරෝධකවල පළමු හා දෙවන වර්ණ අසුරෙන් දක්වන අගය පිළිවෙලින් දැක්වේ තුන්වන වර්ණ තීරුවේ සදහන් වර්ණ අගය ගුණ කිරීමක් සිදුවේ
හතරවන වර්ණ තීරුවෙන් සහන අගය කියැවේ
ඒඒ වර්ණයන්ට අයත් අගයන් මෙසේය
කළු = 0
 දුඹුරු = 1
 රතු = 2
 තැඹිලි = 3
 කහ = 4
 කොළ =5
 නිල් = 6
 දම් = 7
 අළු = 8
 සුදු = 9
 රන් = 5% 
 රිදී = 10%
උදාහරණ ලෙස ප්‍රතිරෝධකයක පළමු වර්ණ තීරුවේ දුඹුරු ලෙසද දෙවන තීරුවේ කළු ලෙසද තුන්වන තීරුවේ දුඹුරු ලෙසද හතරවන තීරුවේ රන් ලෙසද තිබුනේ යැයි සිතමු එවිට දුඹුරු = 1ˌකළු = 0ˌදුඹුරු = 10 න් ගුණවීම 10  10 =100 හතරවන තීරුවේ රන් නිසා සහන අගය 5%කි
වර්ණ පහක් සහිත ප්‍රතිරෝධකවල අගය මැනීමද මීට සමානය
උදාහරණ ලෙස දුඹුරුˌදම්ˌරතුˌරතු හා රන් ලෙස සටහන්වූ ප්‍රතිරෝධයක් ගෙන බලමු
දුඹුරු 1ˌදම් 7ˌරතු 2ˌ මුල්තීරු තුනේ අගය = 172 හතරවන තීරුවෙන් ගුණවීම සිදුවේ රතු = 2 නිසා අගම බිංදු දෙකක් එක්වේ =17200 එනම් මෙහි ඕම් අගය 17200 වේ සහන අගය 5% වේ
ප්‍රතිරෝධයේ වර්ණ තීරු 4ක් නම් තුන්වන වර්ණ තීරුවෙන් ගුණකය පෙන්වන අතර වර්ණ කේත පහක් අති ප්‍රතිරෝධකවල 4 වන වර්ණයෙන් ගුණකය පෙන්වයි.අවසානයේ පෙන්නුම් කරන අගය සැමවිටම සහන අගයවේ
තවත් උදාහරණ කිහිපයක් විමසා බලමු
- (දුඹුරුˌකළුˌරතුˌරන්) = (1ˌ0ˌ00) = 1000 =1K  සහන අගය = 5%

(කොළˌනිල්ˌරතුˌරිදී) = (5ˌ7ˌ00) = 5700 =5.6K සහන අගය =10%

(දුඹුරුˌකළුˌකොළˌරන්) = (1ˌ0ˌ00000) = 1000000 = 1M සහන අගය = 5%

වර්ණ කේත පහක් සහිත ප්‍රතිරෝධක සදහා උදාහරණ 

උදා
- (කහˌදම්ˌරතුˌරතුˌරන්) = (4ˌ7ˌ2ˌ00) = 47200 = 47.2K සහන අගය 5%

ඕම් 10 අඩු ප්‍රතිරෝධවල අගය සෙවීම සදහා උදාහරණ

උදා
- (කොළˌනිල්ˌරන්ˌරන්) = (5ˌ6ˌ0.1) = 561/10=5.6 සහන අගය 5%

(දුඹුරුˌකළුˌරිදීˌරිදී) = (1ˌ0ˌ0.01) = 100.01=0.1

මේවාත් බලන්න

මූලාශ්‍ර

යොමුව 

ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව
පසු ගෙවුම
ග්‍රාහකයා විසින් පෙර මාසය තුලදී සිදු කල භාවිතය සඳහා  (එබැවින් 'පසු' භාවිත) ගාස්තු අයකෙරෙන, එබැවින්ම භාවිතා කල සේවා ප්‍රමාණය කෙරෙහි කිසිදු සීමාවක් නොපනවන්නාවූ සෙල්‍යුලර් සේවා මාදිලියකි
මෙයට හාත්පසින්ම විරුද්ධ වශයෙන්, පෙරගෙවුම් මාදිලිය විසින්  සේවාව ලබා ගැනුමට පෙර  ඔවුන්ගේ ගිණුම් වලට මුදල් බැකර ගන්නා ලෙස ග්‍රාහකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින අතර එබැවින්ම ගිණුමට එක් කල මුදල් ප්‍රමාණය අනුව භාවිතය සීමා වන මාදිලියකි
දුරවිනැවුම්

ru
Биллинг#Prepaid
සිරියස් යනු රාත්‍රි අහසේ දිස්වන දීප්තිමත්ම තාරකාවයි. −1.46 ක දෘෂ්ටිමය දාශ්‍ය විශාලත්වයක් සහිතවූ එය, ඊලඟ දීප්තිමත් තාරකාව වන කැනොපස් ට වඩා දෙගුණයක් දීප්තිමත්ය
ප්‍රැන්සිස්කෝ ද අල්මේදාගේ පුත්‍රයා වන ලොරෙන්සෝ ද අල්මේදා (මරණය1508), පියා යටතේ සේවය කරමින්, ඉන්දියානු සාගරයේ තම කීර්තිය පැතිරවූ අතර, ලංකාව (වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාව) පෘතුගාලයට  යටත් විජිතයක් කරලීමට හේතු පාදක විය
ඔහු අයත් වූයේ ක්‍රිස්තු නිකායටය
මේවාත් බලන්න

 පෘතුගීසි ලංකාව

ආශ්‍රිත
මෙය ටයර්ගේ ටැබ්ලට් ක්‍රමය (Tyers Electric Train Tablet) ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි
1874දී පුද්ගලයින් 21 දෙනෙකුට මරු කැඳවමින් සිදුවූ දුම්රිය අනතුරකින් පසු නැවත එවැන්නක් සිදු නොවීම පිණිස 'එඩ්වඩ් ටයර්' නම් ඉංජිනේරුවෙක් විසින් මහා බ්‍රිතාන්‍යයේදී මෙම ක්‍රමය නිර්මාණය කරන ලදි
මෙය ඉතා පැරණි ක්‍රමයක් වුවද ශ්‍රී ලංකාවේ තවමත් පාවිච්චියට ගැනෙන අතර, ආරක්ෂිතම සංඥා ක්‍රමය ලෙසද සැලකෙයි
තනි දුම්රිය මාර්ගයක ගමන් කරන දුම්රියකට එම මාර්ග කොටස ආරක්ෂිතද යන්න පිළිබඳ භෞතික සහතිකයක් ලබාදීම මෙම ක්‍රමයේ අරමුණයි
ටැබ්ලටයක් අතැතිව දුම්රියක් දුම්රිය මාර්ගයේ ගමන් ගනිද්දී කිසිම විටෙක අනෙක් පසින් දුම්රියක් පැමිණිමට ඉඩක් නැත
ක්‍රියාකාරීත්වය

ඇරඹීම
 යන්ත්‍ර දෙකම Closed (“වසා ඇති“) තත්ත්වයේ තිබිය යුතුයි
A දුම්රිය ස්ථානාධිපති සිට B දුම්රිය ස්ථානාධිපතිට බෙල් සංඥාවක් යවා දුම්රියක් සඳහා මාර්ගය බාධාවකින් තොරදැයි විමසයි
බාධා රහිත නම් B දුම්රිය ස්ථානාධිපති විසින් A දුම්රිය ස්ථානාධිපතිට ඒ බව බෙල් සංඥාවකින් දැනුම් දෙයි
ඉන්පසු A දුම්රිය ස්ථානාධිපති විසින් බෙල් ප්ලන්ජරය තද කරගෙන සිටී
 එවිට B දුම්රිය ස්ථානාධිපති එක් අතකින් ස්විච් ප්ලන්ජරය ඔබාගෙන සිටින අතර අනිත් අතින් පහළ ඇති ටැබ්ලට් රඳවනය මඳක් එළියට අදිනු ලැබේ
මෙවිට යන්ත්‍රය "Train Approaching" (“දුම්රියක් ළඟාවෙයි“) යන්න පෙන්වයි.
 ඉන්පසු B දුම්රිය ස්ථානාධිපති බෙල් ප්ලන්ජරය ඔබනු ලබයි
එවිට A දුම්රිය ස්ථානාධිපති එක් අතකින් ස්විච් ප්ලන්ජරය ඔබාගෙන සිටින අතර අනිත් අතින් පහළ ඇති ටැබ්ලට් රඳවනය සම්පූර්ණයෙන්ම එළියට අදිනු ලැබේ
මෙවිට යන්ත්‍රය "Train On Line" (“දුම්රියක් මාර්ගයේ ඇත“) යන්න පෙන්වයි. මෙවිට ටැබ්ලටය එළියට එයි
දැන් A දුම්රිය ස්ථානාධිපති ටැබ්ලටය B කරා යන දුම්රියේ රියදුරුට ලබාදෙයි
යන්ත්‍ර විසන්ධි කිරීම

 දුම්රිය රියදුරා B දුම්රිය ස්ථානයට පැමිණි පසු ස්ථානාධිපතිට ටැබ්ලටය බාරදෙයි
B දුම්රිය ස්ථානාධිපති යන්ත්‍රෙය් ඉහළ කොටස එළියට ඇද ටැබ්ලටය එහි තැන්පත් කරනු ලබයි
ඉන් පසු ඉහළ සහ පහළ කොටස් දෙකම ඇතුළට යවයි. මෙවිට යන්ත්‍රය "Line Closed" “මාර්ගය වසා ඇත“ යන්න පෙන්වයි.
 B දුම්රිය ස්ථානාධිපති බෙල් සංඥාවක් මගින් A හි ක්‍රියාකරුට, දුම්රිය අදාළ කොටසින් ඉවත්ව ගිය බව දැනුම් දෙයි
A දුම්රිය ස්ථානාධිපති සවිච් ප්ලන්ජරය ඔබා යන්ත්‍රෙය් යට කොටස වසා දමනු ලබයි
මෙවිට යන්ත්‍රය "Line Closed" “මාර්ගය වසා ඇත“ යන්න පෙන්වයි.

භාවිතා වන ප්‍රදේශ
උඩරට මාර්ගයේ රඹුක්කනින් එපිට, කැළණි වැලි මාර්ගයේ මරදාන හා අවිස්සාවේල්ල අතර, උතුරු, ත්‍රි‘මලේ, මඩකලපු මාර්ගවල පොල්ගහවෙලින් එහා සහ වෙරළබඩ මාර්ගයේ කළුතරින් එපිට
දුම්රිය
දුම්රිය ප්‍රවාහන සේවය
කොකු පණුවා යනු  බල්ලෙකු, බළලෙකු, හෝ මිනිසෙකු වැනි ක්ෂීරපායී ධාරකයන්ගේ කුඩා බඩවැලෙහි ජීවත්වන පරපෝෂිත  වට පණුවෙකි
Necator amaricanus යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වෙන කොකු පණුවා Animalia රාජධානියේ නෙමටෝඩා වංශයට අයත්  පරපෝෂිත සීලෝමික සත්ත්වයෙකි
ව්‍යුහය
මෙම වංශයේ ජීවීන් තුළ පැහැදිලිව ලිංගික ද්‍විරූපීතාව දැකිය හැක
ගැහැණු සතා පිරිමි සතාට වඩා දිගින් වැඩිවන අතර සතුන් දෙදෙනාගේ ම පූර්ව කෙළවර විශාල මෞඛ ප්‍රාවරය වේ
එතුල ඝන මුවහත් කැපුම් ඵලක යුගලක් හා දතක් පිහිටයි
මෙම දත මගින් මිනිස් කුඩා අන්ත්‍ර ශ්ලේෂමලකය කපා රුධිරය මත පරපෝෂී වේ
රුධිර කැටිගැසීම වළක්වා ස්‍රාව නිකුත් කරන ග්‍රන්‍ථි යුගලයක් ද මෞඛ ප්‍රාවරයට විවෘත වේ
දිගටි සිලින්ඩරාකාර පණු ආකාර හැඩයක් ගනී
සුහුඹුල් පණුවාගේ දේහය අළු පැහැති ය
ගැහැණු සතා 10-13mm වන අතර විෂ්කම්භය 0.6mm ද පිරිමි සතා 08-11mm වන අතර විශ්කම්භය 0.4mm පමණ වේ
ප්‍රත්‍යාස්ථ රළු උච්චර්මයකින් දේහය ආවරණය වී ඇත
පූර්ව කෙළවර උල් ස්‍වභාවයක් ගනී
ගැහැණු සතාගේ උල් අපර කෙළවර ගුදය යි
ජායා ප්‍රජනක විවරය දේහයේ උදරීය මධ්‍ය ප්‍රදේශයේ ඇත
පිරිමි අපර කෙළවර වක්‍රවී ඇති අතර අපර කෙළවර උච්චර්මය දික්වී සෑදුණු පෞච්ඡ පියල වේ
ජීවන චක්‍රය

බිත්තර
සුහුඹුල් ගැහැණු හා පිරිමි සතුන් අභ්‍යන්තර සංසේචනයෙන් සුහුඹුල් ගැහැණු සතා වරකට බිත්තර රාශියක් දමයි
අණ්ඩාකාර ය
පාරදෘශ්‍ය කවචයක් සහිතයි
මේ තුළ සෛල 4 අවස්ථාවේ පවතින විකසන කළල වේ
ඒවා ධාරක මළ සමග බාහිරට පිවිසේ
L1 කීටයා
සුදුසු පාරිසරික තත්‍ව යටතේ පැය24-48 අතර බිත්තර පුපුරා L1 කීටයා පිටවේ
දිග මයික්‍රොමීටර 300ක් පමණවන බල්බාකාර අන්නසෝත්‍රයක් ඇති අන්වීක්‍ෂීය කීටයෙකි
මළ මිශ්‍රිත ද්‍රව්‍ය ආහාරයට ගෙන වර්ධනය වී හැවහලා L2 කීටයා බවට පත් වේ
L2 කීටයා
දිග මයික්‍රොමීටර 400ක් පමණ වන අන්වීක්‍ෂීය කීටයෙකි
මළවල කාබනික ද්‍රව්‍ය ආහාරයට ගෙන වර්ධනය වී හැවහලා L3 කීටයා බවට පත්වේ
L3 කීටයා
මෙය කොකුපණුවාගේ අසාදිත අවස්ථාවයි. L2 කීටයාගේ හැව මොවුන් වටා අතිරේක ආවරණයක් ලෙස පවතී
මොවුන් ඍණ ගුරුත්‍වාවර්තී ය
තෙත පසේ මතුපිට සිටී. තාප සංවේදී ය
ආහාර නොගන්නා අතර මාස 1ක් පමණ අක්‍රීයව සිටිය හැක
රෝග ලක්‍ෂණ
 ආසාදිත අවස්ථාව ඇඟිලිකරු අතර සම සිදුරු කිරීමෙන් කැසීම ඇතිවීමත් ඉන් තුවාල වීමත් සිදු වේ
ආසාදිත කීටයන් ශ්වාසනාලය දිගේ ග්‍රසනිකාවට පිවිසෙනවිට වියළි කැස්ස ඇති වේ
සුහුඹුලන් කුඩාඅන්ත්‍ර ශ්ලේෂ්මලකය මත රුධිර පරපෝෂිතයන්වීම නිසා රක්තහීනතාව ඇති වේ
L3 කීටයන් ශ්වාසනාලය දිගේ ග්‍රසනිකාවට පැමිණීමේදී ඇතිවන කැස්සත් සමග අඟුරු, හාල් ආදිය සැපීමටත් මන්දෝත්සාහී භාවයත් ඇති වේ
පරපෝෂී සංසරණයෙන් පණුලප ඇති වේ
මර්දනය
 පරපෝෂිතයා මැරීමට ඖෂධ භාවිතය
එළිමහනේ ඇවිදිනවිට පාවහන් පැළඳීම
පස ආශ්‍රිත කටයුතුවලදී අත්ආවරණ භාවිතය
තැන්තැන්වල මළපහ නොකිරීම හා ක්‍රමවත් වැසිකිළි නිසිආකාරව භාවිතය
මිනිස් මළ පොහොර ලෙස යොදා නොගැනීම
රෝග ආසාදන ආකාර පිළිබඳ මහජනයා දැනුවත් කිරීම
පරපෝෂිතයන්
නිශ්චල දේපල යන පදයට නෛතිකව එහි ඇති වස්තුන් සියල්ල ඇතුලත් වේ
විශේෂයෙන් ලිඛිතව සාක්ෂි ඇති හෝ එම භුමියට ස්ථිරවම සම්බන්ධ ගොඩනැගිලි වැනි දෑ නිශ්චල දේපල හි ඉංග්‍රිණි නාමයන් Real estate හා Real property යන සමනා අර්ථයක් ඇති වචන ලෙස සලකයි
නමුත්  Real estate පදයේ භුමිය හා එහි පවතින වස්තුන් අර්ථ දැක්වෙන අතර  Real Property පදයෙන් ඉඩමේ අයිතිය අර්ථ දැක්වේ
Recl estate හා Recl property පද සාමාන්‍ය පොදු නීතියේ භාවිතා වන අතර මහජන නිතියේදි (Civil Law) එය නිශ්චල දේපලයන් හැදින්විමට යොදා ගනි
නිරුක්තිය (Etymology)

නිති‍යේදි  Recl පදයේ තේරුම පුද්ලයෙකුට වෙසෙසන (distinguish) වස්තුවකටයි
නීතියේදි නිශ්චල දේපල හ පුද්ගලික දේපල (ඇඳුම්, මුදල්) අතර වෙනස පැහැදිලිව අර්ථ දක්වා ඇත
මෙම දේපල දෙක අතකර සංකල්පයට වෙනස න් නිශ්චල දේපල චල හ ලිඛිතව අයිතිය පවරා දිමත්, අනෙකුත් දේපල චංචල විමත්ය  Recl estate පදය 1666 තරම් ඇත
අතිතයේ යොදාගත් බවට සක්ෂි හමුව ඇත
මෙම Real පදයේ භාවිතයේ පුර්ණ කාලයේ, ඉඩමේ අයිතිය හ ඉන්පසු අයිතිය පැවරෙන අයුරැ ගැන ජනයා තුල වු අභිරැචිය පෙනෙයි
මෙහිදි මධ්‍යකාලින යුගේය රදල ක්‍රමය මෙහෙි වෙයි
එම රාජකාරි ක්‍රමය, වර්ථමානයේ ඇති මහජන නීතියේ මුල්‍යයයි
Real පදය Royal (රජකීය) යනු පදයෙන් සැකසුනු බවට ත් (ස්පාඤ්ඤ භාෂවෙන්  Real යනු රාජකිය යන අර්ථයයි
අතිතයේදි වර්ථමානයේදි මෙන්ම ඉඩම් බදු රජුට ගෙවි යුතු විය)

කෙසේ වෙතත් Real Property පදයේ ඇත
Real කොටස් ලතින් භාෂාවේදි දෙයක් (Thing)වේ
පදිංචියට යෝග්‍ය නිශ්චල දේපල  

නෛතිකව නිවාසයක පදිංචිව සිටිම නිවාස භුක්තිය නම් වේ
මෙම භුක්තිය යන පදයට අයිතිකරු පදිංචිව සිටිම කුලී නිවැසියෝ, එක් නිවාසයකට සහ අයතින් (Condominium) අති අයිතිකරුවන් නිවාස සැලසුම් පොදු ජන නිවාස (Public house) රජයට අයිති දේපල වල ජනතාව පදිංචිය හා අනවසර පදිංචිකරුවන් අයත් වේ
මෙම දේපල ප්‍රභේදයටTim shore   (දේපල අයිතිය නියමිත කාලයට එක් කොටස්කරුවෙකුට පැවරෙන ගිවිසුම ) එක් කණ්ඩායමකට එක් ඉඩමක නිවස සාදා බෙදාගැනිමත් අයත් වේ
මෙම නිවාස අසල්වැසියන් නිවාස හා භුමිය ඇති සම්බන්ධතාවය අනුව වෙන් කළ හැකිය
නිවාසයන් කිහිපයක් එකම පද්ධතියක් ලෙස භාවිතාකල හැක
උදා - එකම අයිතිකරු නිවාස සියල්ල කුලියට/ බද්දට දීම, වෙනස් අයිතිකරුවන් ගිවිසුම් මගින් පද්ධතිය පිළිබද එකඟතාවයටක පැමිණිම
භෞතික ස්වභාවය මත නිවාස වෙන්කළ හැකි ප්‍රධාන කාණ්ඩ (උතුරු ඇමෙරිකාවේ,යුරෝපයේ)

එකට සම්බන්ධ නිවාස

නිවාස සංකිරණයක හෝ ගෙදරක ප්‍රමාණය වර්ග අඩි හෝ මීටර්වලින් මැනිය හැකිය
ඇමරිකාවේ මෙලෙස ගනන් ගැනෙන්නේ "නිවැසියන් වසන ස්ථාන" එනම් ගබඩරථගාල මෙමෙ නිවාසවලට අයත් නොවේ
යුරෝපයේ බිත්ති වලින් වටවු සියලු ඉඩ නිවාසයේ ප්‍රමාණයට අයත් වේ
එමෙන්ම කවර ප්‍රමාණයෙන් නිවාස වර්ග කළ හැක " studio apartment " නිවසක නිදා ගැනීමට එක්කාමරයක් ඇති අතර සාලයක් නැත
(කුස්සිය සමහරක් විට වෙන්ව පවති) තනි නිදන කාමර නිවාස වල (One bedroom apartment) සාලයක් හා කැම කාමරයක් තිබේ
(ඉන්සු නිදන කාමර 2 ) නිදන කාමර 3 ක්, වශයෙන් විශාල නිවාස වෙන් කළ හැකිය
නිදන කාමරයකට ඇදුම් අඩංගු කුටියක් (Closet) තිබිය යුතුයි
list of hose type (නිවාස වර්ග ලැයිස්තුව) පරික්ෂා කර සම්පුර්ණ නිවාස වර්ග පිළිබඳ  දැන ගන්න
Real Estate trend (නිශ්චල දේපලවල නව නැඹුරැව) බලා වෙළෙඳපොළේ නිවාස පිළිබදව දැනගන්න
සටහන් 

|estate terminology and practice outside the Uni Real estate terminology and practice outside the Uni
|-
ව්‍යාපාරයන්ට ආගමික වශයෙන් කළ හැකි ඓතිහාසික හා ලෝක ව්‍යාප්ත බලපෑම වර්තමානයේ අවතක්සේරැ කර ඇත
ආසියානු හා මැද පෙරදිග රටවල ව්‍යපාරයන්ට, ආගමික වශයෙන් විශාල බලපෑමක් ඇත
උදාහරණ ලෙස

අදාළ වු විනය කරුණු

ව්‍යාපාර සදාචාර ප්‍රතිපත්ති, ව්‍යාපාර දර්ශකයන් මගින් සැදී ඇත
එම දර්ශනයන්ගෙන් දාර්ශනික දේශපාලනික හා සාදාචාර සම්පන්න කරුණු එයට උපයෝගී වී ඇත
ව්‍යාපාර ආචාර ධර්ම පද්ධතියක් ප්‍රතිඥාවක් වේ
උදාහරණයක් ලෙස පුද්ගලික ව්‍යාපාරයකට විනය මාලාවක් ක්‍රියාත්මක කරවිම කළ හැකි පුස්තකාලයක සාමාජිකයෙකු වඑහි නීතින්ට  අවනත නොවේ නම් ඔවුන් එම ව්‍යාපාර රාමුවෙන් ඉවත් කළ හැකිය
ව්‍යාපාර දර්ශනයේ සමාජ වගකිම් ගැනද හදුන්වයි
(Business management theory – ව්‍යාපාර කළමනාකරණ සිද්ධාන්ත  theory of idtiduclism   Collectivem, selfintrest තමාගැන සිතන )පුද්ගලයෙකුගේ කාර්යය  Invisible hand (Requirement of social justice) Property rights ආදි න්‍යායන් රාශියක් ඇත) ව්‍යාපාර ආචාර ධර්ම දේශපාලනික අර්ථ ක්‍රමයටත් සමබන්ධවේ
එහිදි ආර්ථික විශේලේෂණය දේශපාලනික හා ඓතිහාසික කාරණයකින් කරයි
දේශපාලනික අර්ථ ක්‍රමය ඔවුන්ගේ ආර්ථික සම්බන්ධ තිරණ වල බලපෑම් සම්බන්ධව ක්‍රියාත්මක වේ
ඔවුන්ගේ තිරණ වලින් වාසි ලැබුවන් හා අලාභ වුවන් හා එම තිරණයේ සාධාරණ භාවය විශ්ලේෂණය "දේශපානික ආර්ථික "  (Political Economy)මගින් සොයා බලයි
ව්‍යාපාර‍‍‍‍යේ ප්‍රතිපත්ති සැකසීම  

ප්‍රතිපත්ති හා මුලෝපායන් වැඩ දියුණුව

සටහන්

Religious views on business ethics
‍

මුහුද, ලෝක සාගරය, හෝ  සරල වශයෙන් සාගරය යනු, පෘථිවියෙහි පෘෂ්ඨයෙන් සියයට 70 කට  වැඩි ප්‍රමාණයක් ආවරණය කරන ලවණ ජලය ස්කන්ධයකි
එය විසින් පෘථිhhtrවියෙහි දේශගුණය මධ්‍යස්ථතා කරන අතර,  ජල චක්‍රය, කාබන් චක්‍රය, සහ  නයිට්‍රජන් චක්‍රය තුල වැදගත් භූමිකාවහ5න් ඉටු කරයි5යහරාතන කාලයේදී සිටම මුහුදු මතින් යාත්‍රා කොට ගවේෂණය කර තිබුනද, මුහුද පිහද" යන වචනය භාවිතා වන්නේ,  ප්‍රමාුඑරට335ණhhhhhtයෙන් කුඩා, අර්ධ වශයෙන් භූමියෙන් වටවූ සාගර කොටස් වලට නිදසුනක් වශයෙන් අයිරිෂ් මුහුද අතර, "සාගරය" යන්න භාවිතා වන්නේ,  විශාලතම කොටස් පහෙහි නම් සඳහා, නිදටයස්ද ඇති අතර, සමහරක් ඇත්තේ ්ක්ෂුදු සාන්ද්‍රණ වලිනි
ලවණතාව විශාල ලෙසින් වෙනස් වන අතර, පෘෂ්ඨය අබිහ54යස සහ විශාල ගංගාවන් මුව දොර අබිුරහයස එය අවම මට්ටමක් දරන අතර සාගර පතුලෙහි එය මහත් අගයයක් 3
කෙසේවෙතත් දාව්‍ය ලවණයන්හී  සාපේක්ෂ සමානුඑඅ්පාතයන් සාගරයෙන් සාගරයට වෙනස් වන්නේ ස්වල්ප වශයෙනි
වර්තමානයේදී වාතයේ හ5ති ුකටෙැටරන් ඩයොක්සයිඩ් අතිමහත් ප්‍රමාඑණ වලින් මුටැර අවශෝෂණය කරමින්, මුහුදු ජලයේ pH අගය අුරහඩු කරමින්  සාගර ආ5යහකරණය නම් ක්‍රියාවලිය සිදුකෙරෙන අතර, නුදුරු අනාගතයෙහි සාමුද්‍රික පරිස3හ3ර පද්ධතීන්ට  හානි සිදු කරනු ඇත
පළමු ලෝක යුද්ධ සමයේ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය වඩාත් සංකිර්ණ විය
සේවක ප්‍රමාණය වැඩිවිමත් සමග ඔවුන් පරික්ෂා කිරිමට (supervise) සේවක ප්‍රධානියෙකු (foremon) පත් කර නිපැයුම්වල ගුණාත්මක භාවය ආරක්ෂා කිරිමට සිදුවිය
මෙම කාලයේදී මහා පරිමාණයෙ නිෂ්පාදන සිදු කිරිම හා කෑලි ප්‍රමාණය වැඩි කිරිමට (precework) ඇරඹිනි
මෙහිදි වැඩියෙන් නිෂ්පාදන කළ විට වැඩිපුර මුදලක් ලැබෙන නිසා ගුණාත්මක බව පහළ ගිය අතර, එලෙස වැඩි නිපැයුම් කරන අයහපත් නිමාවන් සහිත භාණ්ඩ නිපදවන පිරිසක් බිහිවිය
මේ නිසා පලමු වරට පුර්ණ කාලීන වැඩ පරික්ෂා කරන්නන් (Inspectors) විශල ප්‍රමාණයේ නව කර්මාන්ත ඇරඹිය
තත්ත්ව පරික්ෂකයන්ගේ (Inspection quality control) ආරම්භය මෙයයි
1920-1930 සමයේ, අධ්‍යක්ෂවරැන්ගේ පාලනය අවශ්‍ය විමට තරම් විශල වෙන්ව පවතින වැඩ පරීක්ෂකයන් සහිත කර්මාන්ත ශාලා බිහිවිය
ක්‍රමානුකූල තත්ත්ව පාලනය කිරිම 1930 සමයේ ඇරඹිණි
එහිදි අපතේ යන අමුද්‍රව්‍ය හා නැවත සැකසිමේ මිල පිළිබද, සැලකිමක් දැක්විම ඇරඹිනි
දෙවන ලෝක යුද්ධයට අවශ්‍ය වු මහා පරිමාණ නිෂ්පාදනයන් නිසා අමුද්‍රව්‍ය නාස්තිය වැළැක්වීමට දැඩි පාලනයක් අවශ්‍යතා පැන නැගුණි
මෙහිදි Stoical quality Control SAC (සංඛ්‍යාන දත්ත මත පදනම් වු තත්ව පාලනය ) බිහිවිය
මෙහි බිහිවිමටBell lab හි wetter a shwhert ගේ විශේෂ දායකත්වය ලැබුණි
මෙම ක්‍රමයේදි එක් එක් නිෂ්පාදිත භාණ්ඩ වෙන වෙනම පරික්ෂා කිරිම කළ නොහැකි බව වැටහිනි
එහිදි ව්‍යාපාරය වඩා කාර්යක්ෂම කළ හැකි  Sample (සාම්පල්) බැලිම හා  Control Chart  (පාලන සටහන්)
SQC (Statistical quality Control ) හි විශේෂ  දායකත්වයක් Sample (සාම්පල්) බැලිමේ ක්‍රමයට හිමිවිය
එහිදි සියයට හැටක් පමණ භාණ්ඩ පරිකාෂා කිරිමට අවශ්‍ය විය
උදා සාම්පලයේ සම්මුති මට්ටමේ (Acceptance level) 4% ක් යැයි සිතමු
එනම් 96% භාණ්ඩ වෙළෙඳපොලට දමා ඇති අතර 4% දෝෂ සහිත වේ
එවිට පාරිභෝගිකයාට දෝෂ සහිත භාණ්ඩයක් ලැබිමේ අවදානම ඇත
මෙම අවාදනම සාධාරණ වුවත් දෝෂ සහිත වස්තුව ලැබෙන පාරිභෝගිකයා අපහසුතාවයට පත් වේ
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු, ඇමරිකාවෙ දෝශ සහිත භාණ්ඩ, නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියෙන් (protection Level ඉවත් කිරිමට හා පරික්ෂණයන්ට බඳුන් කිරීම යන ක්‍රම භාවිත කළේය
කෙසේ වෙතත් ඇමෙරිකාවේ බොහෝ පුද්ගලයන් ගුණාත්මක භාවයට වඩා සහය දක්වන කර්මාන්ත බිහි කිරිම ඇරඹ තිබිනි
ඇමෙරිකාව හැරැණු විට අනෙක් රටවල නිෂ්පාදන හැකියාව යුද්ධය නිසා විනාශ වී තිබිණි
මේ නිසා ඇමෙරිකාවට සාපේකෂව ගුණාත්මක භාණ්ඩ පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියක් හිමිවිය
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ජපානය ජෙනරාල් Doygles mocarture, කාලයේ ජපානයේ නැවත ඉදිකිරීම් පරික්ෂාවට යැවිය
මේ කාලයේ ජනරල්  Dougles Macathur විසින් නව  Quality Concepts (ගුණාත්මක බව පිළිබද සංකල්ප) නිපයිමට  W
edord Dming හා Joseph Joron  යන දෙදෙනාට ආරාධනා කළේය
මොවුන් ජපානයට ගුණාත්මක භාවය වර්ධනය කෙරෙන සංකල්ප හදුන්වාදුන් අතර, ජපානයේ ආර්ථික වර්ධනයට ඒවා ඉතා වැදගත් විය
සටහන් 

| Wartime production
|}
ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය හා බැඳි කටයුතු වලදී හැරුනු විට අනෙකුත් කටයුතු වලදී  ෆෙඩරල් රජයේ කාර්යයන්ට  පෞද්ගලික අංශය අති මහත් ලෙසින් සම්බන්ධ කර ගැනීමට,  ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ මුල් අවදියෙහිදී බොහෝ දේශපාලන නායකයින් ළැදිකමක් නොදැක්වූහ
නීතිය හා සාමය රැකීම හැරුනු කල අනෙකුත් කටයුතු වලදී ආර්ථිකය කෙරෙහි රජය අතපෙවිමට විරුද්ධ වන භාෂිතයක් වන රාජ්‍ය නිර්බාධ ප්‍රතිපත්තිය පොදු වශයෙන් ඔවුහූ අනුගමනය කලහ
නමුත් 19 සියවසේ අගභාගයේ කුඩා ව්‍යාපාර හිමියන් හා කම්කරුවන් ඔවුන් වෙනුවනේ රාජ්‍ය මැදිහත්විම ඉල්ලු බැවින් මෙම ප්‍රතිපත්ති වෙනස් විය
ඇමෙරිකාවේ පළමු සැලකිය යුතු කම්කරැ සංවිධානය වු Knights of Labour 1867  ආරම්භයත් සමග ඇමෙරිකානු කම්කරැ රැල්ල ඇරඹිණි
මෙමගින් ළමා හෛකාරිත්වය අවලංගු කිරීමටත්, පැය 8 ක වැඩ කාලයක් ලබා ගැනීමටත් හා සාමුහික කේවල් ගිවිසුම් වැනි කම්කරැවන්ට හිතකර දේ ලබා ගැනීමට මෙමගින් හැකිවිය
තනත් ජනප්‍රිය රැල්ලක් වු ග්‍රාමීය නිවාස රැල්ල, 1867 දී රේල්පාරවල් තනන ඒකාධිකාරින් විසින් ධාන්‍ය නැව්ගත කිරිමට හානි පැරිමට එදිරිව හා අනෙකුත් ගොවි ඉල්ලිම් උදෙසා පැවැත්විය
මෙම සියවසේ මධ්‍යම පාන්තිකයා ව්‍යාපාරයේ අනගි බව හා බටහිර ඇතිවු ගොවි කම්කරු රැල්ල පිළිබද දැනුවත් විය
මොවුන් ප්‍රගතිශිලින් නමින් හදුන්වනු අතර, රජය් ව්‍යාපාරවල තරග කාරිත්වය හා නිදහස් ව්‍යාපාර සදහා වු රෙගුලාසින්ට සහය දක්වන ‍පොදු අංශයේ දුෂණයට එදරිව සටන්වදින පිරිසක් විය
කොංග්‍රසය රේල්පිලි පිළිබද 1887 (Interstate Commercial ACT) හා විශාල ව්‍යාපාර කුඩා කර්මාන්ත පාලනය නැවැත්වීම 1890 (Sherman Antirust Act and Duren Bell Act) නීති ප්‍රඥප්ති හඳුන්වාදුනි
මෙම නීති 1900-1920 කාලයේ රිපබ්ලික් ජනාධිපති තියඩෝර් රූස්වෙල්ට් (Theodore RoRoosevelt 1921-1909) හා ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ ජනාධිපති වුඩ්‍රෝ විල්සන් (W
Wilson 1913-1921) හා අනෙකුත් ප්‍රගතිශිලි නැ
බොහෝ වර්ථමාන ඇමරිකානු නියාමක ආයතන මෙකල ඇරඹිනි
Interest comers commission  මීට අයත් වේ
ඉහළ තැන්වල වැරදි සොයා පල කරන්නන්ගේ (Muckerers) සහය ඇමෙරිකානු රෙගුලාසි කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් එල්ල ක‍ලේය
upoton Sincler  ගේ The Jurgle   (1906) කෘතියේ විතාගේ සමුහ ගඉඩා ආගනය (Chicago union stock yard) හි ඇති විශාල මංශ පිරිසැකසුම් කර්මාන්තයක් තුල පරිසරය විස්තර කලේය
මෙම පොතක් සමග නොඩර්ල් රජය ව රෙගුලාසි ආහාර හා බෙහෙත් පාලනයට පල කලේය
Da M
Torbellතෙල් ඒකාධිකාරයට විරැද්ධව ලිපි සමුහය පල කල අතර ඒකාධිකාරිය බිදවැටිමේ ලහනට දිම අඩිතාලමක් විය
ඩි‍මොක්‍රැටික් පක්ෂයේ ජනපති Woodrow Wilson 1912 ඩිවොක්‍රැටික් පක්ෂය කොංග්‍රසයක් සහග එක්වි ප්‍රගතිශිලි ප්‍රතිපත්ති සමුහයක් පල කලේය
1913,16 වැනි අනතුරැ ‍ෝජනා අනුමත වු අතර එමගින් ආදායම් බදු පළමුවරට පැනවිණි