Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
වර්ග

භෞතික භූගෝල විද්‍යාව සහ සාගර විද්‍යාව

චුම්බකත්වය

පෘථිවියෙහි චුම්බක ක්ෂේත්‍රය පිළිබඳ හැදෑරීමේදී, උසස් පෙළ භුගොල විද්‍යාව හැදැරීම දි සමක්‍රාන්තිය හෝ සමක්‍රාන්ති රේඛාව (ඉහත සමෝච්ච රේඛාවන්  වර්ග බලන්න) යන පදයන්ගෙන් අදහස් වන්නේ නියත චුම්බක ක්‍රාන්තිය, එනම් භූගෝලීය උතුරෙන් චුම්බක උතුර වෙනස් වන ප්‍රමාණය,  සතු රේඛාවක් වෙයි
අකෝණික රේඛාවක් අඳිනු ලබන්නේ ශුන්‍ය චුම්බක ක්‍රාන්තිය සතු ලක්ෂ්‍යයන් හරහාය
සමානති රේඛාවක් (සමානතිය සඳහා ඉහත සමෝච්ච රේඛාවන්  වර්ග බලන්න) විසින් සබැඳනුයේ සමාන චුම්බක අවපාතය සතු ලක්ෂ්‍යයන් වන අතර, අනානතික රේඛාවක් ඇ‍ඳෙනුයේ ශුන්‍ය චුම්බක අවපාතය සතු ලක්ෂ්‍යයන් හරහාය
සමශක්ති රේඛාවක්  ('ශක්තිය' යන අරුත ඇති δύναμις හෝ ඩයිනමිස්  වෙතින්) විසින් සබැඳනුයේ  සමාන චුම්බක බලය සහිත ලක්ෂ්‍යයන් වෙයි
මෙයද බලන්න 
 

 ගගනයාත්‍රික සටහන
 සංඛ්‍යා සිතියම
 මාලිමා මල
 ඩයිමැක්සියන් සිතියම
 වතු සිතියම
 මනෝමායා සිතියම
 බිම්තල සැලැස්ම
 භූ-විද්‍යාත්මක සිතියම
 සිතියම් නිර්මාණය
 නාවික සටහන

චිත්‍ර සිතියම්
සැලසුම් සැදිල්ල
හිමිකම් පිඹුර
ප්‍රතිවර්තිත සිතියම
මාර්ග සිතියම
වීදි සිතියම
තේමානුරූප සිතියම
භූ ලක්ෂණාත්මක සිතියම
ලෝක සිතියම
ප්‍රයාත කොටු

ආශ්‍රිත

සිතියම් විද්‍යාව
භූ ලක්ෂණ විද්‍යාව
වක්‍ර
ඔබට අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න

 වික්ටෝරියා රැජින - එක්සත් රාජධානිය
 පෙර වික්ටෝරියා උද්‍යාණය නම්වූ කොළඹ විහාරමහාදේවි උද්‍යාණය
 වික්ටෝරියා උද්‍යාණය - නුවරඑළිය
 වික්ටෝරියා (නගරය)
 වික්ටෝරියා (ඕස්ට්‍රේලියාව)
ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය          
මිනිසාගේ බුද්ධීය දිනෙන් දින දියුණු වෙත්ම වඩ වඩාත් මත බේදයන්ට හා අභියෝගයන්ට තුඩුදෙන කාරණයක් බවට ’’දේවවාදය’’ පත්වෙමින් පවතී
එක් පසකින් දේව වාදයට පාක්‍ෂිකව පිරිසක් කරුණු ඉදිරිපත් කරද්දී තවත් පසෙකින් එයට විවේචනයන් හා අභියෝගයන් ඉදිරිපත් වෙමින් පවතී
මිනිසා බුද්ධියේ වර්ධනයත් සමග දේව විශ්වාසය හා බැදුනු මන
කල්පිතයන් හා පුරාවෘත්තයන් පිලිබදව මිනිසා වඩ වඩාත් බුද්ධිමත්ව සිතන්නට විය
එසේ සිතීමේ ප‍්‍රථිපලයක් ලෙස එක් පසකින් එම විශ්වාසයන් ප‍්‍රශ්නාර්ථයක් වන ගමන් එම ආගම් ද ප‍්‍රශ්නාර්ථයක් බවට පත්විය
මෙහි අනිසි ප‍්‍රථිපලයක් ලෙස මිනිසා අදේව වාදයට තල්ලූවිය
මෙවැනි තත්වයකට මිනිසා පත්වීමට අතීතයේ පැවතී විශ්වාසයන් වන හිරු, සදු, ගස්, ගල්, ගින්දර
ආදී දෑ දේවත්වයෙන් සලකා වන්දනාමාන කිරීම මෙන්ම අද පවතින දේව වාදයන් ද බොහෝසේ පිටිවහලක් විය
උදාහර්ණයක් ලෙස එදා බ‍්‍රාහ්මණ සමාජයේ පැවතී විශ්වාසය වන බ‍්‍රාහ්මයාගේ කටින් මැවු පිරිස බ‍්‍රාහ්මණයෝ, අත්දෙකෙන් මැවු පිරිස ක්ෂත‍්‍රීයෝ, කලවාවලින් මැවු පිරිස වෛශ්‍යයෝ, හා යටිපතුලින් මැවු පිරිස ක්ෂුද්‍රයෝ යන විශ්වාසය ගෙනහැර දැක්විය හැක
මෙවැනි විවිධ ආකාරයේ දේව සංකල්පයන් හමුවේ වල්මත්වී ගිය සමාජය ඉස්ලාම් දහම පවසන දේව විශ්වාසයත් එවැනිම දේව සංකල්පයක් යයි උපකල්පනයේ හිද ඉස්ලාම් හි දේව විශ්වාසය ද විවේචනය කිරීමට අද සමාජය පෙළඹී සිටි
එම නිසා මෙවැනි පදනම් විරහිත විවේචකයන් හට ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය කුමක්ද
එය අවබෝධ කරගත යුත්තේ කෙසේද
වැනි කරුණු පිලිබදව පුර්ණ අවබෝධයක් ලබාදීමත් සමාජයට මේ පිලිබදව දැනුවත් කිරීමත් මුස්ලීම්වරුන්ට පැවරෙන අනිවාර්‍ය වු වගකීමකි
එසේම දේව විශ්වාසය පිලිගන්නා සමාජයේ සිටින බහුතරයක් තම දහම කෙරෙහි තිබෙන අනවබෝධය නිසාත් දේව විශ්වාසය කෙසේ වෙතත් අන්‍ය ආගමිකයින් සමග තමාගේ ඇති සාමුහිතක්වය පෙන්වීම සදහාත් ජනප‍්‍රිය මතයක් ඉදිරිපත් කරයි
එනම් ’’සියලූ ආගම් එකයි හැම ආගමේම කියන්නේ එකම දේ තමයි’’ යනුවෙන් පවසයි
මෙය බැලූ බැල්මට සත්‍යයක්සේ පෙනුනත්, අද ලොව පවතින ආගම්වල විශ්වාසයන් පිලිබදව මධ්‍යස්ථව හිද අවධානයක් යොමුකලේ නම්, ඉහත වාදය කිසිසේත් ප‍්‍රයෝගික විය නොහැකි හිස් වචනයක් පමණක්ම බව හොදින් පැහැදිලි වේ
මන්ද එක් ආගමක් බහුදේව වාදය පවසද්දී තවත් ආගමක් ඒකදේව වාදය ඉදිරිපත් කරයි
එසේම තවත් දහමක් ’’දෙවියන් යනු බලයක් නොමැති දුර්වල වු මැවීමක්, ඒ දෙවියන්ට ප‍්‍රබලවු ශක්තීන් නැත
විටෙක ඔවුන් මිනිසුන්ට වඩා දුර්වලයි
කොතරම් දුර්වලද යයි පවසනවා නම් මිනිසුන්ගෙන් ලැබෙන පිං අනුවයි ඔවුන් ජීවත් වන්නේ
’’ යනුවෙන් පවසයි
’’සියල්ලෙහිම බලධාරියා ඔහුයි, ඔහු සුපිරි බලයක්, සර්වඥානියෙක්’’ යයි තවත් දහමක් පවසයි
ඉහත මතයන් සියල්ල වර්ථමාන ලාංකීය සමාජයේම දක්නට ඇත
මෙම මතයන් සියල්ල එකින් එකට පරස්පරය
එසේම ඉහත මතයන් දරණ කිසිදු දහමක් තවත් දහමක ප‍්‍රතිපත්තීන් නිවරුදි යයි ද නොපවසති
එනම් සෑම ආගමක්ම තමන්ගේ මාර්ගය හරියයි පවසනවා මිස, සියලූ මාර්ගයන් නිවරුදි යයි කිසිසේත් නොපවසයි
එවන් තත්වයක අප ඉදිරියේ බැරූරැුම් ප‍්‍රශ්නයක් ඇත
එනම්,

මේවා අතුරින් නිවරුදි මාර්ගය කුමක්ද
එය දෙමාපියන්ගෙන් උරුම වු මාර්ගයද
අද අපට බොහෝ විට පිලිපදින්නේ මා පියන්ගෙන් උරුම වු මාර්ගයයි
මෙය අන්ධ වු භක්තියක
තවදුරටත් එලෙසම ජීවත්වී මියයනවාද
එසේත් නැත්නම් නිවරුදි මාර්ගය අවබෝධ කරගන්න උත්සාහ කරනවාද
මෙම ගැටලූව විසදා නොගන්නේ නම් අප කුමණ දහම අනුගමනය කලත් මරණින් මතු ජීවිතය ප‍්‍රශ්නාර්ථයක් වනවා නියතය
මේ හේතුව නිසා දේව ව්ශ්වාසය කෙරෙහි බුද්ධිමත් අවධානය යොමුකිරීම මිනිසාගේ මුලිකම අවශ්‍යතාවයක් වී ඇත
මෙවැනි අවස්ථාවක ඉස්ලාම් හි දේව විශ්වාසයේ ස්ථාවරය කුමක්ද
යන්නත්, එසේ ඉස්ලාමීය දේව විශ්වාසය ඉදිරිපත් කරද්දී එයට විරුද්ධව එල්ලවන චෝදනාවන් කුමක්ද
යන්නත්, එම චෝදනාවල ඇති සාධාර්ණත්වය කොපමණද
යන්නත් පිලිබදව සමාජය දැනුවත් කිරීමේ අනිවාර්‍ය වගකීම මුස්ලීම්වරුන් වෙත පැවරී තිබේ
ඉස්ලාම් පවසන දේව වාදය            
ඉස්ලාම් දහමේ විශ්වාසය අනුව දෙවියන් ’’අල්ලාහ්’’^Allah&යනුවෙන් හදුන්වයි. අද අප සමාජය විශ්වාස කරන විවිධ දෙවිවරුන් විවිධ භාෂාවලින් විවිධ ආකාරයට හදුන්වනු ලබයි
නමුත් ඉස්ලාම් දහම පවසන දෙවියා ඕනෑම භාෂාවකින් හදුන්වනු ලබන්නේ ’’අල්ලාහ්’’ යනුවෙන් පමණි
මෙම ’’අල්ලාහ්’’ යන පදය වෙන කිසිවක් සදහා නොයෙදෙන එසේම යෙදිය නොහැකි වචනයකි
මන්ද දෙවියන් ^God&යන පදය සැලකුවිට දෙවිවරුන් ^Gods&යන බහුවචනයක්ද, දේවතාවිය ^Goddess& යන ස්ත‍්‍රි ලිංග බේදයක්ද ඇත
නමුත් ’’අල්ලාහ්’’ යන පදයට බහු වාචික පදයක් හෝ ලිංග බේදයක් හෝ නැත
මෙය දෙවියන්ගේ අසමසම බවට එක් නිදසුනකි
එම අසමසම දෙවියන් වු අල්ලාහ් දෙවියන් තමා හදුන්වාදීමේ දී ශුද්ධ වු කුර්ආනයේ 40-64,65 හි මෙසේ පවසයි
’’අල්ලාහ් (දෙවියන්* නුඹලාට පොළොව වාසස්ථානයක්ද අහස වියනක්ද කලේය
තවද ඔහු නුඹලාව මුර්තිමත්කොට නුඹලාගේ ස්වරූපය අලංකාර කොට යහදෙයින් නුඹලාට සම්පාදනය කලේය
ඔහුයි නුඹලාගේ හිමි අල්ලාහ්
සියලූ ලොවෙහි අල්ලාහ් අති ශ්‍රේෂ්ඨය
ඔහු සදාතනිකය, ඔහු හැර වෙන දෙවියෙක් නැත
’’

ඉහත කුර්ආන් වාක්‍යයෙන් දෙවියන් තමා ’’අල්ලාහ්’’ යනුවෙන් හදුන්වාදීමෙන් නතර නොවී තවත් සුවිශේෂ වු කරුණක් ඒ හා බද්ධ කොට පවසයි
එනම් ’’මා හැර වෙන දෙවියෙක් නැත’’ යන්නයි
ඉස්ලාම් ඒකදේව වාදය මුලික පදනමක් කරගත්, බහුදේව වාදය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරන දහමකි
ඉස්ලාමයේ ඉගෙන්වීමට අනුව ’’අල්කුර්ආනය’’ යනු දෙවියන්ගේ වාක්‍යයන් පමණක් අන්තර්ගත වු ශුද්ධවු ග‍්‍රන්ථයකි
එහි සදහන් ආකාරයට ආරම්භ මිනිසාගේ පටන් දහස් ගනන් වක්තෘවරුන් (දුතයන්* එවන ලද්දේ මෙම ඒකදේව වාදය පොළොවෙහි ස්ථාපනය කිරීම සදහාය
එය ශුද්ධවු කුර්ආනයේ 21-25 හි මෙසේ සදහන් වේ
’’ මා හැර වෙන දෙවියෙක් නැත, යන්න පවසා මිස දේව දුතයකු නොඑව්වෙමු ’’

        
මෙසේ ඉස්ලාම්, දේව වාදය ඉදිරිපත් කරද්දී ඉස්ලාම් හි දේව විශ්වාසය කුමන ආකාරයේ ද යන්න අවබෝධ කරගැනීම ද ඉතා වැදගත් කාරනයකි
මන්ද ඉස්ලාම් පවසන දේව වාදය පිලිබදව කිසිදු අවබෝධයක් නොමැති තමන් විද්වතුන් යයි පවසා ගන්නා ඇතම් පිරිස් එදා අතීත නොදියුණු මිත්‍යාවන් හි ගිලී පැවති බ‍්‍රාහ්මණ සමාජයේ විශ්වාසයන් වන මිනිස් මැවීම මහා බ‍්‍රහ්මයාගේ මුඛයෙන්, අත් දෙකෙන්, කලවාවලින් හා යටිපතුලෙන් යන එම මිත්‍යා විශ්වාසය ඉස්ලාම් දහම ද පවසන බව උපකල්පනය කරමින් ඉස්ලාම් දහමේ දේව වාදය විවේචනය කරයි
මෙසේ විවේචනයන් ඉදිරිපත් කරන්නන් අතර බෞද්ධයින් ප‍්‍රධාන තැනක්ගනී
බෞද්ධයින් එසේ විවේචනය කිරීමට ප‍්‍රධාන හේතුන් 02ක් ද ඇත
එනම්,

 දේව වාදය කෙරෙහි බෞද්ධයින් තුල තිබෙන දුර්වල වු විශ්වාසය
(එනම් දෙවිවරුන්ට වඩා උතුම් වු ස්ථානයක් තමා බුදුබව ලැබීම
එම තත්වය ලබාගැනීම සදහා දෙවිවරුන් ද පෙරුම් පුරයි
එසේම දෙවිවරුන් ජීවත්වීම සදහා මිනිසුන්ගේ පිං ද අවශ්‍ය වේ
*

 බ‍්‍රහ්මණ සමාජයේ මහා බ‍්‍රහ්ම විශ්වාසය එදා ගෞතම බුදුන් කාල වකවානුවේ ඉන්දියාවේ පැවතී අන්ධ විශ්වාසයකි
එදා ගෞතම බුදුන්හට කරන්නට සිදුවුයේ මෙම මිත්‍යා මතයෙන් ජනයා මුදවා ගැනීමයි
ඒ සදහා එම මහා බ‍්‍රහ්ම විශ්වාසය දැඩිව විවේචනය කිරීමටද සිදුවිය
ඉහත සදහන් හේතුන් නිසා අද බහුතරයක් බෞද්ධයින් තුල ඇත්තේ දුර්වලූ වු දේව විශ්වාසයකි
නමුත් බුදු දහම පවසන දේව වාදය හා එදා බ‍්‍රහ්මණ සමාජයේ පැවති දේව විශ්වාසය ඉස්ලාම් දහම පවසන දේව වාදයට වඩා පරස්පර වු එකකි
එම නිසා ඉස්ලාම් හි දේව වාදය විවේචනය කිරීමට නම් ඊට ප‍්‍රථමයෙන් ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය කුමක්ද
යන්න පිලිබදව අධ්‍යනය කිරීම කල යුතු අනිවාර්‍ය කාරණයකි
ඉස්ලාම් දහම උගන්වන දේව විශ්වාසය වන්නේ ’’දෙවියා’’ යනු ’’සර්වබලධාරීයා’’ යන්නයි
එනම් සියල්ල කෙරෙහි බලය ඔහු සතුය ඔහු සර්වපාලකයාය එනම් මු`එ විශ්ව පාලනයම ඔහු සතුය, ඔහු සර්වඥානියාය, එනම් සියල්ල කෙරෙහි (අතීතය, වර්ථමානය හා අනාගතය පිලිබදව* ඥානය ඔහු සතුය, ඔහු මැව්ම්කරුවාණන්ය, එනම් සියල්ල මවන ලද්දේ ඔහු විසිනි, ඔහු සදාකාලිකය, එනම් ඔහුට ආරම්භයක් මෙන්ම අවසානයක්ද නැත, ඔහුට කිසිවක් (පිං, ළමයි, බිරිද, දෙමාපියන්, ආහාර
* කෙරෙහි අවශ්‍යතාවයක් නැත්තේය, ඔහුව කිසිවකටත් සමකල නොහැක
එසේම කිසිවක් ඔහුට සමකල නොහැක
ඔහු ජාතක නොකරන්නේය, ඔහුද ජාතක කරනු නොලැබීය, ඔහු මහා කාරුණිකය, පරම දයාලූය
මේ ආකාරයට පෙලගස්සාගෙන යාහැකි වුවත් ලිපිය දීර්ඝ වීම සැලකිල්ලට ගෙන ප‍්‍රධානම කරුණු කිහිපයක් පමණක් ඉහතින් සදහන් කර ඇත්තෙමු
සියල්ල කෙටිකොට පවසනවා නම් සියල්ලෙහිම ශ්‍රේෂ්ඨතමයා ’’දෙවියාය’’
ඉහත සදහන් මුලික කරුණු කෙටිකොට ශුද්ධ වු කුර්ආනයේ කුඩා පරිච්ෙඡ්දයක එනම් 112-1 සිට 4 දක්වා දෙවියන් මෙසේ පවසයි
’’ඔහු ඒකීය යයි කියව. ඔහු සදාකාලිකය
ඔහුගේ බලය අසීමිතය
ඔහු ජාතක නොකරන්නේය
ඔහුද ජාතක කරනු නොලැබීය
ඔහුට සමාන වන කිසිවක් නැත ’’

සියල්ල එකම දෙවියන් ඉටුකිරීම ප‍්‍රායෝගිකද
මෙවැනි ප‍්‍රශ්නයක් ද ඉදිරිපත්වීමට ප‍්‍රධාන හේතුව දෙවියන් පිලිබදව මිනිසාට තිබෙන අනවබෝධයයි
එනම් දෙවියන්ට ද ඇත්තේ මිනිසුන්ට සමාන ශක්තීන් හා හැකියාවන් පමණක් යයි උපකල්පනය කරගෙන සිටීමයි
මිනිසාට කුමක් කලහැකිද, එයම තමා දෙවියන්ටත් කල හැක්කේ යයි අප සිතන්නේ නම් එවැනි දෙවියෙකුගේ අවශ්‍යතාවය මිනිසාට ඇති නොවේ
මන්ද මිනිසා දෙවියන්ගෙන් බලාපොරොත්තු වන්නේ තම ශක්තියෙන් ඉටුකල නොහැකි, තම හැකියාවෙන් පමණක් ලබාගත නොහැකි යම් කාර්‍යයක්, ඉලක්කයක් දෙවි පිහිටෙන් ඉටුකර ගැනීමයි
එසේ එය සිදුවීමට නම් දෙවියා යනු මිනිස් ශක්තීන්, හැකියාවන් හා බුද්ධීන් ඉක්ම වුවක් වියයුතුය
සුපිරි නිර්මාණයක් යයි පවසන මිනිසා සැබැවින්ම එක් අන්තයකින් සුපිරි වුවත් තවත් අන්තයකින් දුර්වලයෙකි
ඔහුගේ පෙනීම, ඇසීම
මේ සියල්ල ඇත්තේ සැබැවින්ම දුර්වල මට්ටමකය
මිනිසාගේ පෙනීම දෙස අවධානය යොමු කලේ නම් ඔහුට වඩාත් දුර මෙන්ම වඩාත් සමීපවද දැකිය නොහැක
උදාහර්ණයක් ලෙස වඩා දුරයන අහස් යානයක් දැකිය නොහැක
එසේම තම ඇස්කන්නාඩියේ ඇති කුණු කන්නාඩිය ගලවා බැලීමෙන් මිස දැකිය නොහැක
එසේ නම් මිනිසාගේ දැකීම සීමා සහිතයි
ඇසීම වුවද එසේමය යම් සංඛ්‍යාතයකට වඩා වැඩි වුවත් අඩුවුවත් ඇසිය නොහැක
එසේම දරුවන් දෙදෙනෙකු එක් ස්ථානයක දබරවේ නම්, එසේත් නැත්නම් කථා කරමින් සිටීනම්, ඒ දෙදෙනාගේ ක‍්‍රියාවන් අප එකවිට අධීක්‍ෂණය කරන්නෙමු
එසේම ඒ මොහොතේ දුර ප‍්‍රදේශයක සිදුවන සිදුවීමක් අධීක්‍ෂණය කිරීමට හෝ සවන්දීමට අපට නොහැක
නමුත් ඉස්ලාමීය විශ්වාසය අනුව දෙවියන් මේ විශ්වයෙහි සියල්ල එකවිට අධීක්‍ෂණය කිරීමටත් සියලූ දෙනාගේ ප‍්‍රාර්ථනයන් එකවිට සවන්දීමටත් ශක්ති සම්පන්නය
මෙය ඇසු පමණින් මුස්ලීම් නොවන්නන් හට එය පිලිගැනීමට තරමක් අපහසු වනු ඇත
එයට හේතුව ඉස්ලාම් භක්තිකයින් හැර අන් සියලූම ආගමිකයින් දෙවියන් අවබෝධ කරගෙන සිටින්නේ මිනිසාට සාපේක්‍ෂව වීමයි
එනම් මිනිසා දෙවියන් දකින්නේ ’’මිනිසාට කල නොහැකි දෑ දෙවියන්ටත් කල නොහැක’’ යන පදනමේ හිදයි
මිනිසා, දෙවියන් සම්බන්ධයෙන් ඉහත සදහන් ආකාරයේ ශක්තීන්, බලයන් ඇති බව අවබෝධ කරගන්න මැලිවුවත්, දෛනික කටයුතුවල දී මිනිසා මෙය ප‍්‍රායෝගිකව අවබෝධ කරගෙන සිටී. උදාහර්නයක් ලෙස අෆ්ගනිස්ථානයේ තිබෙන අවිආයුද ඇමරිකාව ’’චන්ද්‍රකා’’ මගින් නිරීක්‍ෂණය කරන බව කිසිවෙක් පැවසුවා නම්
ඒ සැනින් එය අවබෝධ කරගන්නේමු
එසේ අවබෝධ කරගන්නා අපහට මේ සංකීර්ණ වු විශ්වය මවා එහි මෙම චන්ද්‍රිකා පවා නිර්මාණය කල හැකි බුද්ධිමත් වු මිනිසාව මැවු දෙවියන්හට මෙම ශක්තිය නැතැයි සිතීම දෙවියන් පිලිබදව හා දේව ශක්තිය පිලිබදව තිබෙන අනවබෝධය හා කෙසේ හෝ දේව වාදය ප‍්‍රතික්‍ෂ්ප කලයුතුයි යන අන්තවාදීත්වය පැහැදිලි කරනවා මිස දේව විශ්වාසය හෝ දේව ශක්තිය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කිරීමක් මින් සිදු නොවේ
මාර්තු 

යනු ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ 4වන මාසයයි
මෙය අවුරුදු මාසය ලෙසින්ද හැඳින්වේ
ග්‍රෙගරි දින දසුනේ මාස
මාස
අප්‍රේල්
ශක්තිය (‍භෞතික විද්‍යාව)
 කායික ශක්තිය 
 මානසික ශක්තිය 

භෞතික විද්‍යාව
නියම්ගම්පායස්ථානය යනු ගම්පොළ නගරය ආසන්නයේම පිහිටි ඉතා පැරණි විහාරස්ථානයකි
ලී කැටයම් බහුලව දකින්නට ඇති මෙම විහාරස්ථානයේ නම, පැරණි විහාරවල නම් ලැයිස්තුවක් දැක්වෙන නම්පොත නම් ග්‍රන්ථයේ ද දක්නට ඇත
ගම්පොල නගරයේ ජයමාලපුර ප්‍රදේශය ට ආසන්නව පිහිටි මෙම පැරණි විහාරය තුල ගම්පොල යුගයේ පැරණි බිතු සිතුවම් ද දක්නට ලැබේ
මෙම විහාරය අතීත ගම්පොල යුගයේ ප්‍රතිභාව කියාපාන කැඩපතක් වැනිය
ඉතිහාසය
චූලවංශයට අනුව මෙම විහාරය නියම්ගම්ප්‍රසාද නම් වේ
නම්පොත මෙය නියම්ගම්පායස්ථානය ලෙස දක්වයි.

සේයා රූ එකතුව

මූලාශ්‍ර

මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඡවි කල්‍යාණය - සම 
 කේෂ කල්‍යාණය - කෙස් කළඹ 
 දන්ත කල්‍යාණය - දත් දෙපළ
 මාංශ කල්‍යාණය - මසින් පිරිපුන් ශරීරය
වයඃ කල්‍යාණය- වයස නොපෙනෙන ස්වභාවය
ඕකන්දයාය හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ මිද්දෙනිය නගරයට ආසන්නව පිහිටා ඇති ගමකි
ගමට එම නම ලැබීම සම්බන්ඳයෙන් නොයෙක් කතා පවතී
බෝපේ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ	 ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ	පිහිටි ප්‍රදේශයකි
මොන්ගෝලියානු මාරක පණුවා යනු මොන්ගෝලියානු පුරාවුන්තයන්හි සදහන් පරිදි දැවැන්ත අඩි 2 සිට 5 දක්වා දිගැති ගෝබි කාන්තාරයේ වාසයකරන පණුවෙකි ,ස්වදේශිකයන්ගේ අදහසට අනුව වු අතිවිශාල රතු පාට සිරුරක් සහිත සල්ෆියුරික් වහනයකරන විශාලයෙකි ,මිනිසෙකු වුවද ක්ෂනිකව මැරිය හැකි මෙම සත්වයා තවමත් අභිරහසක් බව සදහන්
Carnivorous cryptids
Mongol mythology
බඩගිනී (Baddaginnie)   වික්ටෝරියා ප්‍රාන්තය-ඕස්ට්‍රේලියාව,කුඩා නගරයකි
රීඩ් ඕල් (බැඩ්ඩැගිනි) පරම හියුම් අධිවේගී මාර්ගයේ බෙනල්ලා සිට කිලෝමීටර් 12 ක් නිරිත දෙසින් පිහිටි බෙනල්ලා ග්‍රාමීය නගරයේ ඇල්බරි-වොඩොංගා දුම්රිය මාර්ගයේ ය
එය පිහිටා ඇත්තේ බඩ්ඩගිනි ක්‍රීක් සිට කිලෝමීටරයක් බටහිර දෙසින් ප්‍රධාන වශයෙන් පැතලි වනාන්තර නොවන රටක ය
2006 සංගණනයේදී බඩ්ඩගිනි සහ ඒ අවට ජනගහනය 460 කි

1880 ගනන් වලදී ඕස්ට්‍රේලියානු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකු වූ ජෝජ් පාමර් (නැතහොත් "ජෝයී"), 1910 අගෝස්තු 22 දා මෙම නගරයේ මියගිය බව සඳහන් වේ
නමෙහි ඉතිහාසය

මතය 1
බඩගිනී (Baddaginnie) නාමය මෙම නගරයට දී ඇත්තේ 1860 දශකයේ මෙම නගරය හරහා මෙල්බන් - සිඩ්න් දුම්රියමග තැනීමට දායකවුනු  ලංකාවෙන් පැමිණි සිංහල සේවකයන්ය
අතීත පුරාවෘත්තයන්ට අනූව, මෙහි ජනතාව වෙත ආහාරපාන ප්‍රමාදවීම හේතුකොටගෙන ලාංකික සිංහල ශ්‍රමිකයන් විසින් ඔවුන්ගේ කඳවුර "බඩගිනී" යන ලෙස නම් කොට ඇත
තවත් මතයකට අනූව එහි සේවයෙහි යෙදුනු  ලංකාවේ කාලයක් විසූ මිනින්දෝරුවෙකු විසින්, මිනින්දෝරු කන්ඩායම බඩගින්නේ සිටිම හේතු කොට ගෙන මෙම නම තබන ලද බව සැලකේ.

මතය 2
1857 දී නගරය සමීක්ෂණය කරන ලද අතර එය අසල පිහිටි බැඩ්ඩගිනි ක්‍රීක් ලෙස නම් කරන ලදී, නමුත් ජනාවාස මන්දගාමී විය, තැපැල් කාර්යාලයක් අවසානයේ 1879 සැප්තැම්බර් 16 වන දින විවෘත විය

References

බාහිර සබැඳි

 නගරයේ ප්‍රජා වෙබ් අඩවිය 
Australian Places - Baddaginnie

Towns in Victoria (Australia)

෴
කැස්බෑව යනු නගරයක් වේ
එය මාර්ග අංක 120 හොරණ කොළඹ මාර්ගයේ පිහිටා ඇත
6 වැනි පැරකුම්බා රජු ශ්‍රී ලංකාව පර සතුරු රජ වරුන්ගෙන් මෙන්ම ප්‍රාන්ත රජ වරුන්ගෙන් මුදා ගෙන එක් සේසත් කළේය
එසේ කිරීමේදී සපුමල් කුමාරයා යාපා පටුනට සේනා සමඟ සටනට යැවූහ
ඔහු දෙමළ රජ පරදා ජයගෙන පැමිණියේ ය
ඔහු මහරජු බැහැ දැකීමට යාම සඳහා පිටත් වන්නට පළමුව කෙස් බා දැලි රැවුල් කපා ස්නානය කොට ආභරණ රෙදි පිළි, ඇඳ පැලඳ සුදානම් විය
ඒ තැන් ඒ ඒ නමින් ප්‍රචලිත වූ බව ජනප්‍රවාදවල පැවසෙයි
කෙස් බෑ තැන “කෙස් බෑ” කැස්බෑව‘ වූ බවත්, පිළි ඇඳි හල “පිළියන්දල” වූ බවත් ජනප්‍රවාදයේ පැවසෙයි
එමෙන් ම මේ කැස්බෑව පිළිබඳ තවත් අදහසක් ද ඇත
පරාක්‍රමබාහු මහරජතුමා ජල ක්‍රීඩා කිරීම සඳහාත්, ස්නානය කිරීම සඳහාත් පැමිණි ‘පිණිදියාගාර’ නමින් හැඳින් වූ පොකුණින් නෑමට පෙර කෙස් කපා සුදානම් වූ බවත් කෙස් - බෑ තැන, කැස්බෑව නමින් හැඳින් වූ බවත්
විශ්වාස කරත්
මේ සඳහා විශ්වාසය තහවුුරු කිරීම පිණිස අදත් පිණිදියාගාරය නමින් හඳුන්වන දිය බුබුලක් මාම්පේ ගමේ දකින්නට ඇති බව පෙන්වයි. විදේශිකයින් වරක් මෙම පොකුණ වැසීම සඳහා ගොරක කොට දමා ඇතුන් ලවා පාගවා ඇත
එහෙත් අද ද මේ දක්වාම එහි ජලය නොසිඳී පවතියි
පැරැන්නෝ මෙසේ විශ්වාස කරත්
කෙසේ වෙතත් මෙම කෙස් - බෑ - තැන ‘කැස්බෑව‘ වූවයි යන අරුතට විරුද්ධ ව සංවාදයක් ද නැත
එහෙත් සිංහල විශ්ව කෝෂයේ 7 වැනි කාණ්ඩයේ පළමු කලාපය කැස්බෑව යන්න විස්තර කර ඇත්තේ මීට ඉඳුරාම වෙනස් අදහසක් දනවන අන්දමට ය
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ සල්පිටි කෝරළයේ පල්ලෙ පත්තුවට අයත් කැස්බෑව කුඩා නගරයකි
කොළඹ - හොරණ මහා මාර්ගයේ 13 වැනි සැතපුම් කණුව අසල පිහිටා ඇති වැව වර්ග සැතැපුමක් පමණ විශාල වන බවත් මෙම වැවේ කැස්බෑවුන් ජීවත් වූ නිසාත්, මෙම වැව කැසබුවෙකු ගේ හැඩය ගත් නිසාත්, ජනප්‍රවාදවල මෙම වැව කැස්බෑව වැව වූ බවත්, එනිසාම මෙම ප්‍රදේශයට කැස්බෑව යන නම ව්‍යවහාර කළ බවත් සඳහන් වේ
ශ්‍රී නාගවනාරාමය යනු මීතොටමුල්ල ග්‍රාමයෙහි ඇති පැරණිතම විහාරස්ථාන අතරින් එකකි
පහත දැක්වෙන්නේ විහාරස්ථානය ඉදිරිපට තන ලද නව බුද්ධ ප්‍රතිමාවයි.

මෙහි පහළ මළුවක් හා ඉහළ මළුවක් වශයෙන් කොටස් දෙකක් ඇති අතර පහළ මළුවෙහි ලැගුම්ගෙය හා බණ මඩුවත් ඉහළ මළුවෙහි බුදු ගෙය, බෝධිය හා දේවාලත් පිහිටා තිබේ
කලින් තිබුණේ එක් ප්‍රධාන දේවාලයක් අමණක් වූ අතර එය නම් පොත නම් ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන සම්මුඛ දේවාලය යැයි පැවසේ
මීතොටමුල්ල ශ්‍රී නාගවනාරාමයෙහි සේයා රූ එකතුව
<center><gallery perrow="5">
Image
ලැගුම් ගෙය
JPG|ලැගුම් ගෙය
Image
බණ මඩුව.JPG|බණ මඩුව
Image
ඝණ්ඨාර කුළුණ
JPG|ඝණ්ඨාර කුළුණ
Image
ඝණ්ඨාර කුළුණෙහි උපත
JPG|ඝණ්ඨාර කුළුණෙහි උපත
Image
පියගැටපෙළ
JPG|පියගැටපෙළ
Image
බෝධිය1.JPG|බෝධිය
Image
Old Buddha Statue
JPG| බුදු ගෙයෙහි බුද්ධ ප්‍රතිමාව
Image
ශාරිපුත්‍ර ප්‍රතිමාව.JPG| ශාරිපුත්‍ර ප්‍රතිමාව
Image
මෞද්ගල්‍යාන ප්‍රතිමාව.JPG|  මෞද්ගල්‍යාන  ප්‍රතිමාව
Image
මෙතේ බෝසත් ප්‍රතිමාව.JPG| මෙතේ බෝසත්  ප්‍රතිමාව

ශ්‍රී නාගවනාරාමය
බුදු දහම
ශ්‍රී ලංකාවේ විහාර
කුඩා පඳුරු වශයෙන් වැවෙන හෙන්දිරික්කා වර්ණ අනුව ප්‍රභේද කිහිපයකට බෙදේ
මෙම මල් වර්ගය බහුලව දම්, සුදු, තැඹිලි හා කහ පැහැයන්ගෙන් දක්නට ඇත
එසේම එකම මලෙහි වර්ණ එකකට වඩා වැඩි ගණනක් ඇති ප්‍රභේද ද නැතුවා නොවේ
සේපාලිකා මල් මෙන් ම සවසට පිපෙන මේ මල් වර්ගය ඉර පායාගෙන එන විට පර වී යයි
ඉතා තද සුගන්ධයකින් යුක්ත මෙම මල් වර්ගය ඇට වලින් බෝවීම සිදු කරයි
Mirabilis jalapa යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන මෙම මල බොහෝ රටවල ව්‍යවහාර කරන්නේ [Four'o Clock Flower] යනුවෙනි
එයට හේතුව මෙය සවස හතරට පමණ පිපී පසුවදා උදේ වන විට පරවන හෙයිනි
හොඳින් වැඩුණු ගසක මුල බොහෝ සෙයින් බර වන අතර ඉන්දියාවේ කිලෝ 40ක් පමණ බර මුල් ද හමු වී ඇතැයි වාර්තා වී ඇත
මල්
හයවන බුවනෙකබාහු රජතුමාගෙන් පසු බලයට පැමිණියේ ඔහු පුත් හත්වන පරාක්‍රමබාහු ය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1480 සිට 1484 දක්වා ඔහු  රාජ්‍යත්වයේ සිටියේය
අම්බුළුගල කුමරු කෝට්ටේට පැමිණ හත්වන පරාක්‍රමබාහු රජ මරා දමා අටවන වීර පරාක්‍රමබාහු නමින් කෝට්ටේ රජ විය
පෙළ පොතෙහි මෙම වර්ෂය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1490 ලෙස සඳහන් වෙතත් ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීර විද්වතාණන් ලියූ "රජරට ශිෂ්ඨාචාරය හා නිරිතදිග රාජධානි" නම් පොතෙහි සඳහන් වන්නේ මෙම වර්ෂය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1484 බවයි.
මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ, ආනන්ද විද්‍යාලයයෙහි ආදි සිසුන් අතරින් විශිෂ්ඨයන්ගේ නාමාවලියකි
අග්ග මහා පණ්ඩිත පූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි 
 කේ. බී. ජී. කලුගල්ල, හිටපු අමාත්‍යය සහ පාම, කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය
 ගරු   රත්නසිරි වික්‍රමනායක, පාම සහ ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු අගමැති (නොවැම්බර් 21, 2005-අප්‍රේල් 21, 2010) 
 ඩබ්. එස්. කුලරත්න, ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය සහ මෙක්සිකෝවට  ශ්‍රී ලංකාවේ මහ කොමසාරිස්, ශ්‍රී ලංකා විශ්ව විද්‍යාල‍යයෙහි බෞද්ධ දර්ශන විද්‍යාව සහ තුලනාත්මක ආගම් පිළිබඳ මහාචාර්යය, කලා පීඨයෙහි පීඨාධිපති සහ පාලක සභාවෙහි සාමාජීක
ආචාර්ය එන්.එම්. පෙරේරා, ලංකා සමසමාජ පක්ෂයයෙහි නිර්මාතෘ හා නායක සහ හිටපු මුදල් අමාත්‍යය

ananda college
කප්පාගොඩ යනු කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ මාවනැල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශයේ, පිහිටි සුන්දර ගමකි
අරණායක - මාවනැල්ල ප්‍රධාන මාර්ගය වැටී ඇත්තේ මෙම ග්‍රාමය හරහා ය
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානම ගංගාවක් වන මා ඔය(කප්පාගොඩ හා ඒ ආශ්‍රිත ගැමියන් මෙසේ භාවිතා කරයි
එහෙත් ලංකා සිතියමේ මෙය දක්වා ඇත්තේ “මහ ඔය“ ලෙස ය
මෙය ධාරිතාවය අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ සයවන විශාලතම ගංගාවයි. කප්පාගොඩ ගම හරහා ගලාබසින අතර, මුළු මාවනැල්ල නගරයටම ජලය පොම්ප කරනු ලබන පොම්පාගාරය ද කප්පාගොඩ පිහිටා ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය
සාරා සංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයක් පෙරුම් පුරා ලොව්තුරා බුද්ධත්වයට පත් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සියලු ලෝවාසීන්ගේ හිත සුව පිණිස දේශනා කොට වදාල ශ්‍රී සද්ධර්මය අර්ථ විපරීතයන්ට ලක්ව සැඟව ගොස් ඇති කාලවකවානුවක, පූජ්‍යපාද වහරක අභයරතනාලංකාර හිමිපාණන් විසින් මතු කරනු ලබන සැඟව ගිය දහම් කරුණු අප විසින් ලෝකවාසී පින්වතුන් අතර ව්‍යාප්ත කිරීමේ කාර්යය කරන්නෙමු
ධර්මය ලිඛිත භාෂාවකින් ගෙන එමෙන් කලින් කලට අර්ථකථනයන් දෙන්නට යෑමෙන් දහම් අරුත් වරදවා තේරුම් ගත හැකි නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අනුදැන වදාරන ලද්දේ ධර්මය ලිඛිත භාෂාවකින් ගෙන එමට වඩා වාචිකව හෙවත් මුඛ පරම්පරාවෙන් ගෙන එමටයි
ඒ, දහම් පදවල අරුත් මතු කරන පද නිරුක්ති නොදන්නාකම නිසාය
ඇතැම් විට මෙහි භාෂාමය අක්ෂර වින්‍යාස, ව්‍යාකරණ දෝෂ ආදිය තිබිය හැකි වුවත් එවා කිසිසේත්ම ධර්මාවබෝධයට බධාවක් නොවන්නේ භාෂා රීතිය කුමක් වුවත් අවශ්‍ය වන්නේ අදහස තේරුම් ගැනීම පමණක් වන බැවිනි
ආශ්‍රමය වෙත ළඟා විය හැකි ගමන් මාර්ග
 අවිස්සාවෙල්ල - රුවන්වැල්ල - නිට්ටඹුව මාර්ගයේ ගෝණගල්දෙනිය හංදිය
 නිට්ටඹුව සිට රුවන්වැල්ල මර්ගයේ ඌරාපොල හරහා ගෝණගල්දෙනිය හංදිය
 කඩුවෙල - වැලිවේරිය - කිරිඳිවැල - ඌරපොල - රුවන්වැල්ල මර්ගයේ ගෝණගල්දෙනිය හංදිය
 හොරන - පාදුක්ක - හංවැල්ල - පූගොඩ - කිරිඳිවැල - ඌරපොල - රුවන්වැල්ල මර්ගයේ ගෝණගල්දෙනිය හංදිය
 හෝමාගම - ගොඩගම - හංවැල්ල - පූගොඩ - කිරිඳිවැල - ඌරපොල - රුවන්වැල්ල මර්ගයේ ගෝණගල්දෙනිය හංදිය
 නුවර - කොළඹ පාරේ පස්යාල හරහා - අත්තනගල්ල - ඌරාපොල - රුවන්වැල්ල මර්ගයේ ගෝණගල්දෙනිය හංදිය - ගෝණගල්දෙනිය හංදියේ සිට බස්නාගොඩ පාරේ මීටර් 100 ක් පමණ ඉදිරියෙන් දකුණුපස අරිය චින්තාශ්‍රමය පිහිටා ඇත
බාහිර සබැඳි
 වහරක අරිය චින්තාශ්‍රමය
 සැගවුණු බුදු දහම
සැඟවුණු බොදුමග යළි පුබුදන ශ්‍රී සද්ධර්මයෙන් බිඳක් 
 Buddhism for Nirvana - නිවන් මග එලි කරන ආර්ය ධර්මය
සැගවුණු බොදු මග කල එලි දකී
කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ දෙහිගම්පල් කෝරළයේ මෙගොඩගොඩ පත්තුවට අයත් රුවන්වැල්ල ප්‍රාදේශීය සභා බලප්‍රදේශයේ වහරක ගෝනගල්දෙණිය නැමැති සුන්දර ගම්මානයේ ජීවත් වූ වීරසිංහ ආරච්චිගේ හේරත් පෙරේරා සහ වීරසිංහ ආරච්චියේ දෝන එංගනෝනා යන දෙමාපියනට පිරිමි දරුවන් දෙදෙනෙකු ද එක් ගැහැණු දරුවකු ද වූහ
පිරිමි දරුවන් දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකු 1950 වසරේ ජූලි මාසයේ එක්තරා දිනයක දී මෙලොව එළිය ලබයි
ඔහු නමින් වීරසිංහ ආරච්චිගේ අබේරත්න නම් වෙයි
දෙමාපිය සෙවණේ හැදී වැඩෙන මෙම දරුවා පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබීමට සුදුසු වයස එළඹෙද්දී වහරක මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වෙයි
එම විද්‍යාලයේ පූර්ව ජ්‍යෙෂ්ඨය හොඳින් සමත් වූ ඔහු වයස අවු
18 දී "තුල්ටෙක්ස්" නමින් හැඳින් වූ තුල්හිරිය පේශකර්ම ආයතනයේ සේවා නියුක්තිකයෙකු වෙයි
1985 වසර දක්වා ම පූගොඩ පේශකර්ම ආයතනයේ සේවාවෙහි යෙදී ඇති අතර, ඒ කාලසීමාව තුළ යම් යම් භාවනා ම ය අත්දැකීම් තුළින් නැගුණු අධ්‍යාත්මික ශක්තියක් ද ගොඩනැගී තිබූ බැවින්, 1985 වසරේ දී තම රැකියාවට සමුදීමට තීරණය කැර ඇත
1986 වසර තම මනෝමය ශක්තිය උපයෝගී කැරගෙන අධ්‍යාත්මික භෞතික වශයෙන් විද්‍යමානකැර ලොවට හෙළි දක්වන කාලසීමාවේ ආරම්භය යැයි කීවොත් එය නිවැරැදි ය
බුදු දහමේ පෙන්වා දී තිබෙන්නේ ධ්‍යාන, සමාධි ආදී ක්‍රම තුළින් අධ්‍යත්මික ශක්තිය වර්ධනය කැරගත් කෙනෙකුට යම් යම් විශේෂ හැකියාවන් ලැබීමේ ශක්තිය පිහිටන බව යි
ඒ අනුව තවමත් ගිහිවතේ සිටින, අපේ කථාවේ නායක අබේරත්න මහතාණන් වෙතින් ද යම් යම් ගුප්ත හැකියාවන් ක්‍රමයෙන් බලගැන්විණි
එයට ම තවත් හේතුපාදක වූ ජන්ම කුශල මූලයන් ද බලපා ඇත
එයට හේතු පාදක වූ කථා මූලයේ අතීතාවර්ජන කථා සාරාංශය මෙසේ ය
අනන්ත සසරේ එනවිට සමහර පින්වතුන්ගේ විවිධ යහපත් ප්‍රාර්ථනා තිබෙනවා
ඒ අනුව ලොවුතුරා බුදුවරයෙකු වීමට වාග් ප්‍රණිධාන, මනෝ ප්‍රණිධාන විසි අසංඛ්‍ය කල්ප ලක්‍ෂයක් පාරමී දම් පුරා තවත් සම්මා සම්බුදුවරයෙකුගෙන් නියත විවරණ ගත යුතු වෙයි
නියත විවරණ ගත් පසු ප්‍රඥා අධික බෝසතාණන්වහන්සේ නමකට සාරසංඛ්‍ය කල්ප ලක්‍ෂයක් පාරමී දම් පිරිය යුතු වෙයි
ඒ වගේ ම ශ්‍රාවක පාරමීතා පුරන උතුමන්ට ඒ ඒ තත්ත්වයන්ට පත්වීමට එවැනි පෙරුම් පිරිය යුතු වෙනත් කාලසීමාවන් ද පවතින බව ධර්‍මයේ දැක්වෙයි
ඒ අනුව කෙනෙකු සක්විති රාජ්‍යත්‍වය බලාපොරොත්තුවෙන් ද, කිසියම් රටක රාජ්‍ය නායක තනතුර ලබාගැනීමට ද පෙරුම් පුරන්නෝ සිටිය හැකි වෙත්
ඒ අතර, ලෝකෝත්තර පැතුම් අරමුණු කරගෙන ලොව්තුරා සම්මා සම්බුද්ධ වීමටත්, පච්චේක බුද්ධ වීමටත්, අග්‍රශ්‍රාවක වීමටත්, අසූමහා ශ්‍රාවක වීමටත්, පෙරුම් පුරන උතුමෝ ද ලෝ සතුන් අතර වෙති
එසේ ම බුද්ධ ශාසනයක් පිරිහී යන කාලයක නිර්මල බුදුදහම ලොවට මතුකර නැවැත නගා සිටුවන්නට ශ්‍රාවක පාරමිතා පිරූ උත්තමයින් ද වරින් වර ලොව පහල විය හැකි ය
වර්තමානය වන විට ද බුදුදහමේ යම් යම් අර්ථ විපරිතයන් ට ලක්වීමෙන් නිර්මල බුදුදහම යටපත් වී ඇත
එසේ යටපත් වී ඇති නිර්මල බුදුදහම නැවත මතුකරලීමේ උතුම් අභිලාශයෙන් වහරක අබේරත්න මහතාණන්ටත් අනන්ත වූ සසර ගමනේ පින් රැහැන තුළ එක්තරා අවධීන් 2 ක දී එවැනි උතුම් ප්‍රාර්ථනාවන් දෙකක් පහල වී ඇති අතර, එය දැනට අප කියවා ඇති ත්‍රිපිටකාශ්‍රිත හෝ වෙනත් ග්‍රන්ථයකින් උපුටාගත නොහැක්කේ ඒ සියලු දත්ත භාවනාවේ සමාධි අවස්ථාවේ එක්තරා කඩඉමක දී මනසට ගෝචර වූ අත්දැකීමක් නිසාවෙනි
පළමු ප්‍රාර්ථනාව දිගහැරෙන්නේ දීපංකර බුදුපියාණන්වහන්සේගෙන් ගෞතම බුදුපියාණන්වහන්සේ සුමේධ නම් තාපස ව ඉපි ද නියත විවරණ ගන්නා කාලසීමාවේ දී තමන් (අබේරත්න මහතාණන්) තම යහළුවෙකුත් සමඟ ගොවිතැන් කටයුතු කරන ගොවියන් ලෙස ඉපැදීමෙනි
සුමේධ තාපසතුමා ගෞතම බුදුන් ලෙස බුද්ධත්වය ලැබීමට දිපංකර බුදුරජාණන්වහන්සේගේ පාදමූලයේ බිම දිගාවී නියත විවරණ ගන්නා ලෝ කම්පනයවන ඒ උතුම් මොහොතේ තමන් සහ තම යහළුවා ද එය දැක මහත් සතුටින් ප්‍රමෝදයට පත් ව තමන් හා දෙදෙනා ම අනාගත ප්‍රර්ථනාවක් කරන්නෙ මැ යි සිතමින් ප්‍රාර්ථනාවන් කැර ඇති අතර, එය දීපංකර බුදුපියාණන්වහන්සේ දැනගෙන ඒ මොහොතේ විස්තර කැර තිබෙන්නේ දෙදෙනා ම අනාගත බුද්ධ ශාසනයක දී විශේෂ පුද්ගලයින් වන බව යි
දෙවන අවධිය දිග හැරෙන්නේ, එනම්, ගෞතම බුදුරජාණන්වහන්සේගේ සිට ආපසු පසු පසට ගත්විට එනම්, කාශ්‍යප, කෝණාගමන ආදී වශයෙන් බුද්ධාන්තර 10 ක දී හෝ අටවිසි බුදුවරුන්ගේ නාමයෙන් තණ්හංකර බුදුපියාණන්වහන්සේගෙන් ආරම්භ ව මේධංකර, සරණංකර ආදී බුද්ධාන්තර 18 කට පසු ව 19 වැනි බුද්ධාන්තරයේ දී කිණිහිරි බෝධියට පිට දී සම්මා සම්බුද්ධත්‍වයට පත්වූ සිද්ධාර්ථ නම් සම්මා සම්බුදුපියාණන්වහන්සේගේ කාලයේ දී ප්‍රාර්ථනා පරිදි ලබාගත් ශ්‍රාවක පාරමිතාවක් වශයෙනි
ඒ කාලසීමාවේ දී මහා සිටුවරයෙකු වශයෙන් ඉපිද සිටිය දී සිද්ධාර්ථ බුදුපියාණන්වහන්සේ ප්‍රමුඛ ශ්‍රාවක මහරහතන්වහන්සේ ලෝක සත්‍වයාට කරන මහා සේවාව දැක තමන්ටත් ශාසනය වෙනුවෙන් මෙවැනි අති උදාර සේවාවක් කිරීමට හැකිනම් යනුවෙන් අදහස් පහල වී, ඒ අනුව ලොව්තුරා බුදු කෙනෙකුගේ දහම පිරිහී යටපත් ව යන කාලයක එය නැවත නගා සිටුවීමේ අදහසින් සුදු නෙළුම් මලේ හැඩයට සෑදූ කිරිබත් කැට ලක්‍ෂයකින් සමන්විත කිරිපිඬු දානයක් නෙළුම් මල් සුවඳින් සාදා සිද්ධාර්ථ බුදුහිමියන් ප්‍රමුඛ මහරහතන්වහන්සේ වෙනුවෙන් පුරා දින හතක් තිස්සේ මෙම ප්‍රාර්ථනාව හිතේ තබාගෙන දානය පිළිගන්වා ඇත
එසේ සත් දින අවසානයේ කිරිපිඬු දානය පූජා කැර තම අභිමත ප්‍රාර්ථනාව හිතේ තබාගෙන බුදු සිරිපා පියුමට පසඟ පිහිටුවා වඳිනවාත් සමඟ ම "දරුව ඔබේ ඔය ප්‍රාර්ථනාව ඉටුවන කාලයක් මතු උදාවෙයි
, ඒ සඳහා වීර්යය, බලය ගන්නාවිට සිතිවිලි වැඩෙන්නේ යැ" යි කියමින් මහා බුද්ධාශිර්වාදයක් සිදුකොට ඇත
ඒ පාරිශුද්ධ වූ ප්‍රාර්ථනය මල්ඵල ගැන්වීමේ අදහසින් ප්‍රථම මංගල බෝධි පූජාව පොල්ගහවෙල උඩපනලිය ගෝඨාභය රජමහා විහාරයේ දී ආරම්භ විය
ඒ අනුව ආම්ර්භ වූ මෙම සෙත් ශාන්ති බෝධි පූජා ම ය ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ක්‍රමයෙන් ගිජිදාගම, මීරිගම කලුගල්ලෙන ආරණ්‍යය, මීරිගම කලුඅග්ගල විහාරය යන ස්ථානවල දී ද හුණුමුල්ල ආදී තැන්වලට ද ව්‍යාප්ත විය
මෙම සෙත්ශාන්ති ක්‍රමයත් සමඟ පහල වූ විශේෂ ශක්තීන් 4 ක් බලගැන්වී ඇත
එසේ බලගැන්වුණු ශක්තීන් වනුයේ,

1. ලෝකයේ පරිණාමය
2. සත්ත්වයාගේ පරිණාමය
3. සත්ත්වයාගේ ලෙඩරෝග
4. සත්ත්වයාගේ කර්ම ශක්තිය යන්න යි
සමාධිගත ව සිටින අවස්ථාවක දී මෙම කරුණු 4 ට අදාළ ව පොත්ගුල් 4 ක් නියෝජනය කරමින් යතුරු 4 ක් තම සුරත මත දෘශ්‍යමාන වී ඇත
මෙයින් සත්ත්වයාගේ ලෙඩරෝග ලෙස දෘශ්‍ය වූ යතුර මගින් සමාධි ම ය බෙහෙත් ඖෂධ දීමේ හැකියාව ද

සත්ත්වයාගේ කර්ම ශක්තිය ලෙස දෘශ්‍ය වූ යතුර මගින් ලෙඩරෝග සෑදීමට නිධානය වූ හේතු සාධක ඉස්මතු වීම ද දැක්විය හැකි ය
සත්ත්වයාගේ පරිණාමය යන යතුරින් සංකේත වූයේ සත්ත්වයා පෙර භවයක යම් අවස්ථාවක ආරම්භ ව මේ භවයේ මරණය කරා යාමේ දී හා ඉන් අනතුරු ව කෙසේ සිදුවෙමින් ගලා යන්නේ ද යන්න දැකීමේ හැකියාව යි
ලෝක පරිණාමය යන පොත්ගුලට අදාල යතුරින් සංකේතවත් කරන්නේ ලෝකයේ පෙර සිට වර්තමානය දක්වාත් ඉන් අනතුරුවත් පෙළගස්වා දැකීමේ හැකියාව යි
සත්ත්වයාගේ ලෙඩරෝග හා සත්ත්වයාගේ කර්ම ශක්තිය සංකේතවත් කරමින් දෘශ්‍යමාන වූ යතුරු දෙකෙන් එයට අදාළ ව සමාධි බෙහෙත් ඹෟෂධ හා එයට කළයුතු වත්පිළිවෙත් අළලා කෙරෙන විශේෂ බෝධි වන්දනා ක්‍රමයකින් සෙත සැලසීමේ සේවාවක් ලෙස ආම්රභ වූ මෙම ශාසනික කර්තව්‍යය සැදැහැවත් පින්වතුන් අතර සීඝ්‍රයෙන් ප්‍රචලිත වන්නට වූයේ කිසිවෙකු නොසිතූ පරිද්දෙනි
1977 වර්ෂයේ දී චන්‍ද්‍රලතා නැමැති තරුණිය සමඟ අතිනත ගත් අබේරත්න මහතාණන්ට ලසන්ති ප්‍රියදර්ශනී වීරසිංහ ලෙස දුවෙකුත් කපිල වීරසිංහ නමින් පුතෙකුත් ලබන්නෝ ය
දුව හා පුතා අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටින අතර වාරයේ තම අධ්‍යාත්මික සේවාව ද නොකඩවා කරගෙන යමින් සිටි අබේරත්න මහතාණන්ට 2004 වර්ෂයේ දී කිසියම් වූ පෙරළියක් ඇතුළතින් සිදුවන බවක් දැනී ඇත
මෙම අත්භවයට අත්බැව් 4 කට පෙර පැවිදි වී එහිදී දහම් ඇස පහල වී මේ අත්භවයේ උත්පත්තිය ලබන්නේ ජාත සෝතාපන්න උතුමෙකු වශයෙනි
එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් එය නැවත මල්ඵල ගැන්වීමේ උදාර හෝරාව 2004 දී ඉස්මතු විය
ඒ අනුව 2004 වසරේ දී සිය ගුරු පූජෝත්තමයාණන්වහන්සේ ලෙස සියම් මහ නිකායයේ දඹදෙණි හත්පත්තුවේ ද්විතීය සංඝනායක සද්ධර්ම කීර්ති ශ්‍රී රේවත පූජ්‍ය දියකෙළිනාවල මේධංකර නායක ස්වාමීන්වහන්සේ යටතේ උතුම් පැවිදි දිවියට පත්වූයේ "වහරක අභයරතනාලංකාර හිමියන්" ලෙසිනි
තමන් වහන්සේ පැවිදි වී නොබෝ දිනකින් තම ගිහි කළ බිරිඳ වූ චන්‍ද්‍රලතා මහත්මිය වහරක චන්‍ද්‍රකාංචනා සිල්මාතාව ලෙසත්, ලසන්ති ප්‍රියදර්ශනී දියණිය, වහරක සඳුනි කාංචනා සිල්මාතාව ලෙසත්, කපිල වීරසිංහ පුතු වහරක කලණ රතනාලංකාර හිමි ලෙසත් සියල්ලෝ ගිහි බන්ධනයෙන් මිදී උතුම් පැවිදි දිවියට පත්වූහ
ගිහි කල තමන්ට උරුමයෙන් ලද ඉඩම වර්තමානය වන විට උතුම් පුණ්‍ය භූමියකට දායාද කොට ඇති අතර, එය නමින් වහරක ගෝනගල්දෙණිය අරියචින්තාශ්‍රම බෞද්ධ විහාරස්ථානය ලෙස හඳුන්වයි.

නායක ස්වාමීන්වහන්සේ මේ වන විට රාජ්‍ය අංශයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශයේ රූපවාහිනී නාලිකා මෙන් ම ගුවන්විදුලි නාලිකා තුළින් ද විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ධර්‍මදේශනා පවත්වා ශ්‍රාවක හදවත් නව මාවතකට යොමුකැර ඇත
එසේ ම වහරක මූලස්ථාන කේන්‍ද්‍රයේ දී මෙන් ම ඉන් පරිබාහිර ස්ථානවල දී ද පවත්වා ඇති ධර්‍මදේශනා දහස් ගණනකි
එවැනි දේශානාවලින් බොහොමයක් අඩංගු සංයුක්ත තැටි "නිවන් වඩන සිරි සදහම්" ලෙසින් අංක 105 ක් ද
, චේතෝ විමුක්තිය, ප්‍රඥා විමුක්තිය
, සුවදායක ජීවිතය, සජීවී දහම ලෙසින් තවත් සංයුක්ත තැටි පෙළක් ද නිකුත් වී ඇත
එසේ ම කියවීමේ රුචිය ඇති අය සඳහා "ශ්‍රී සද්ධර්මයෙන් බිඳක්", සැඟවුණු බොදු මග කල එළි දකී
පෙරදා දෙසූ දහම්, අධ්‍යාත්මයේ විද්‍යාව පිළිබිඹු කරන බුද්ධ වන්දනාව, ආර්ය මෛත්‍රී භාවනාවෙන් ලබන සැනසීම, අපි නිවන් දකිමු
, කරණීය මත්ත සූත්‍රය හා තවත් කිහිපයක් දහම් ග්‍රන්ථ ලෙස ද නිකුත් වී ඇති අතර ඒ දහම් ග්‍රන්ථ 3 න් බොහෝ දහම් පිපාසිත සිත් සතන් හි දහම් විඩාව නිමවී ඇත
අන්තර්ජාලය හරහා දහම් ශ්‍රවණය කිරීමට ඇවැසි අය වෙනුවෙන් දහම් ගබඩාවන් අඩංගු web අඩවි 20 ක් පමණ එළි දක්වා ඇත
ඒ වගේ ම නායක ස්වාමීන්වහන්සේ ගේ ධර්‍ම දේශනා ඇසුරින් සකස් කරන ලද හරවත් ලිපි ඇතුළත් දහම් සඟරාවක් "හෙළ බොදු පියුම" නමින් සෑම මසකම පුන් පොහෝ දින ඉතා අඩු මිලට නිකුත් වේ
මේ සියල්ල වහරක අභයරතනාලංකාර ස්වාමීන්වහන්සේ ගේ පුණ්‍ය මහිමයේ ප්‍රතිඵල යැ යි ලොවට හඬගා කියන්නට ඇවැසි නොවේ
බාහිර සබැඳි
 වහරක අභයරතනාලංකාර හිමි
 ආර්ය ධර්ම වෙබ් අඩවිය

භික්‍ෂූහූ
2010 FIFA ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියේ නිල ගීතය වන්නේ ’waka waka’ (This Time for Africa)  ගීතයයි
කොලොම්බියානු ගායිකාවක, ගී රචිකාවක, සංගීත අධක්‍ෂවරියක, ගීත පටිගත කිරීමේ නිෂ්පාදිකාවක මෙන්ම නැටුම් ශිල්පිනියක වන Shakira Isabel Mebarak Ripll සහ දකුණු අපි‍්‍රකානු සංගීත කණ්ඩායමක් වන ෆෙ‍්‍රෂ්ලි ග්‍රවුන්ඩ් (Freshly ground) විසින් ඉංගී‍්‍රසියෙන් සහ ස්පාඤ්ඤ යන භාෂා ද්වියෙන්ම ගයා ඇත
සාම්ප්‍රදායික අපි‍්‍රකානු සොල්දාදුවන්ගේ ගීතයක් වන ’Zangalewa’ ඇසුරෙන් නිර්මාණය කර තිබේ
2010 ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියේ සමාරම්භක උලෙළේදී ගැයුණු මෙම ගීතය යළිත් ජූලි 11 වැනිදා ජොහැන්නස්බර්ග් නුවර සොකර් සිටි ස්ටේඩියම් හි අවසන් මහා තරගයට පෙර ගායනා කරනු ඇත
සෝනි මියුසික් ආයතනය මඟින් මැයි 31 වැනිදා 2010 FIFA ලෝක කුසලාන වෙනුවෙන් නිකුත් කළ ’Listen up’ ගීත ඇල්බමයට ඇතුළත් කර ඇති මෙම ගීතය ඉතාලිය, ස්විස්ටර්ලන්තය, ඔස්ට්‍රියා, බෙල්ජියම, ස්පාඤ්ඤය සහ ජර්මනිය ඇතුළු රටවල් රැසක වඩාත් ජනපි‍්‍රය ගීතය බවට පත්ව තිබේ
එසේම ශකිරා විසින් ගායනා කළ ’Hips Don’t lie’ ගීතය 21 වැනි ශතවර්ෂයේ වඩාත් සාර්ථකම ගීතය ලෙස හඳුන්වයි.

ග්‍රැමී සම්මාන 2 ක්, ලතින් ග්‍රැමී සම්මාන 7 ක් දිනා ඇති ශකිරා ඇමරිකානු ජනාධිපති බරක් ඔබාමා ගේ ජයග්‍රහණය සමරා ලින්කන් අනුස්මරණ වේදිකාවේදී පැවැති උත්සවයේදී (steve wonder) ස්ටීව් වොන්ඩර් සමඟ ගී ගැයීමට තෝරාගෙන තිබුණි
බාහිර සම්බන්ධක 
 නිල සංගීත වීඩියෝව Vevo
පරිගනකය දෑනට 4 වන පරපුරෙහි පවතී
0 වන පරපුර
17 වන සියවසෙදි චාර්ල්ස් බබේජ් විසින් සෑදු යාන්ත්‍රික උපකරනය "ඩිෆරන්ස් එන්ජිම" 0 වන පරපුරෙ ආරම්බයයි

1 වන පරපුර
40 දශකය මෑද භාගයේ සිට
වෑකියුම් නල යොදා ගනිමින්

2 වන පරපුර
1956 සිට ට්‍රාන්ස්සිස්ටර යොදා ගනිමින්

3 වන පරපුර
1964 සිට  IC යොදා ගනිමින්

4 වන පරපුර
1971 සිට අද දක්වා මයික්‍රො ප්‍රොසෙසර යොදා ගනිමින්
මිද්දෙනිය හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති නගරයකි
කටුවන ප්‍රාදේශීය සභාවට අයත් වන මෙම නගරය වීරකැටිය, කටුවන හා ඇඹිලිපිටිය නගර වලට මැදිව පිහිටා ඇත
ඉහත සමීකරණයේ E මගින් ශක්තියද, m මගින් ස්කන්ධයද  C මගින් අලෝකයේ ප්‍රවේගයද දැක්වේ
මෙම සමීකරණයට අනුව ස්කන්ද ය ශක්තිය බවට හැරවීමේ හැකියාව ඇති බව පෙන්වා දී ඇත
න්‍යෂ්ඨික අවි නිපදවා ඇත්තේ ද න්‍යෂ්ඨික බල ශක්තිය නිපදවීමේ දී ශක්තිය ලබා ගැනීමට ද මෙම සමීකරණය ප්‍රායෝගිකව යොදා ගෙන ඇත
සමීකරණ
කඩදොර විහාරය කොත්මලේ ජලාශය ඉදිකිරීමේදී ඊට යටවී ගිය විහාරයක් වේ
ජලාශය සිඳී යන අවස්ථාවන්හීදී විහාරයේ බුදු පිළිමය, මල් ආසනය, දේව පිළිම කිහිපයක් සහ බුදුගෙට ඇතුළුවන ස්ථානයේ මකර තොරණේ් නටඹුන් කිහිපයක් දැකගත හැකිවේ
වර්ෂාව අධික සමයේදී කොත්මලා ඔයේ ජල කඳ පිටාර යාම නිසා, කඩදොර හා ඒ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය අතීතයේදී ගංවතුරෙන් යටවූ බව පැවසෙයි
මෙම ගංවතුර හටගැනීම වලක්වා ගැනීමේ පිළියමක් ලෙස 1950 සමයේ සිට මෙම ප්‍රදේශයේ වේල්ලක් තැනීමේ අවශ්‍යතාව හඳුනාගෙන තිබූ අතර, 1970 වසරේ පෙබරවාරි 28 වන දින ඇරඹි මහවැලි සංවර්ධන වැඩසටහනේ කඩිනම් වැඩපිළිවෙල යටතේ 1979 වසරේදී මෙම ප්‍රදේශයේ කොත්මලේ ජලාශයේ වැඩකටයුතු ආරම්භ කර 1985 වසරේදී විවෘත කරන ලදී
කොත්මලේ ජලාශය ඉදිකිරීමේදී කඩදොර කන්ද හා තිස්පනේ කන්ද පාමුල තිබූ ගම් පනස් හතක් සහ පන්සල් පනස් හතරක් ඊට යටව ගිය බව සඳහන් වෙයි
කඩදොර විහාරය හැරුණු කොට, ඕතලාව පන්සල, තිස්පනේ චෛත්‍යය (මැද්දේගම පන්සල) යනාදී විහාරයන්ද කොත්මලේ ජලාශයට යටවී තිබේ
කොත්මලේ ජලාශය නිසා යටවී ගිය පූජා ස්ථාන සිහිපත් කිරීම වෙනුවෙන්, 1983 මාර්තු 20 දිනදී මහවැලි මහා සෑය ඉදිකිරීම ගාමිණී දිසානායක මහතා විසින් අරඹන ලදී
ආශ්‍රිත

මහවැලි ව්‍යාපාරයේ ජලාශවලට යටවුනු ස්ථාන
ෆන්ඩ් ෆෝ පීස් නම්වූ අ
ජනපදය පාදක රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය විසින් එම සංවිධානය විසින්ම තීරණය කල දර්ශකයක් වන අසමත් රාජ්‍ය දර්ශකය මත පදනම්ව ක්‍රි
ව. 2005 සිට  අවුරුද්දකට වරක් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලයිස්තුවකි
Notes

External links 
 Failed States List 2007  The Fund for Peace
Retrieved on 2007-09-17
 Failed States List 2008  The Fund for Peace
Retrieved on 2008-07-14
 Failed States List 2009  The Fund for Peace
Retrieved on 2009-06-24
 Failed States List 2010 The Fund for Peace
Retrieved on 2010-06-21

රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන විසින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලයිස්තු
නගර සහ ග්‍රාම නිර්මාණය යනු රජයන් විසින්  ආර්ථික සහ සමාජයීය සංවර්ධනය, සහ පාරිසරික පාරිසරික ගුණාංග සමබර කිරීම  සඳහා භූමි පරිභෝජනය සැලසුම් කිරීමයි
නගර සහ ග්‍රාම නිර්මාණය
සෙංකඩගල දළදා මැදුරේ අතීතයේ සිට පැවතෙන මංගල්‍යයන් 4ක් ඇත
1. අලුත් සහල් මංගල්ලය
2. අලුත් අවුරුදු මංගල්ලය
3. ඇසල මංගල්ලය
4. කාර්තික මංගල්ලය

අලුත් සහල් මංගල්ලය 
සැම වසරකම  දුරුතු මස පසළොස්වක පොහෝ දින අලුත් සහල් මංගල්‍යය පැවැත්වේ
දළදා මාලිගාවට ලැබෙන සහල් විශේෂී වූ අටුවක තැන්පත් කරනු ලබන අතර එම අටුවේ තිබෙන සහල් 
විහාර සහ දෙවාල වලට බෙදාදීම දුරුතු මස පසළොස්වක පොහෝදින සිදුකෙරේ මෙම සහල් බෙදාදීම දියවඩන නිලමේ ඇතුළු නිලමේ වරුන් රැසකගේ සහබගීත්වයෙන් සිදුකෙරෙන අතර එය විශේෂ උත්සවයකි
දළදා මැදුරේ සිට සහල් අටුව දක්වා ගමන් කරයි
මෙය පිහිටාඇත්තේ පල්ලේකලේ ප්‍රදේශයේය

අලුත් අවුරුදු මංගල්ලය

ඇසළ මංගල්ලය

ඇසළ මස මැද සිට නිකිණි මහ මැද දක්වා සුමාන 5ක් පමණ පැවැත්වෙන මෙහි ප්‍රධාන උත්සව කීපයක් ඇත
1. කප් සිටුවීමේ මංගල්ලය
2. පෙරහැර මංගල්‍යය
ඇතුලේ පෙරහැර
 කූඹල් පෙරහැර
 රන්දෝලි පෙරහැර
 දවල් පෙරහැර
3. දිය කැපීමේ මංගල්ලය
4. හත්දින වලියක් මංගල්ලය

ආශ්‍රිත ලිපි
 දළදා මාලිගාව
 දළදා වහන්සේ
 දළදා පෙරහැර මංගල්‍යය

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
Footnotes

Bibliography

දළදා වහන්සේ
කුඩා දරුවන්ට අකුරු ලිවීමට හුරුකරවීමට අතීතයේ සිට ශ්‍රී ලංකාවේ පන්සල්වල භාවිතකරන උපකරණයකි
එඩින්බරෝහි ආදිපදවර ෆිලිප් කුමාරයා (ග්‍රීසියේ සහ ඩෙන්මාකයේ ෆිලිප් කුමාරු ලෙස 10 ජූනි 1921 – 9 අප්‍රේල් 2021)

ළමා කාලය

තරුණ විය

නාවික හමුදා දිවිය

ලංකාවේ ජීවිතය 
Mid Shipman තනතුර දරමින් කොළඹ ඉහල චැතම් වීදියේ ලුවී මවුන්ට් බැටන් කාර්යාලයේ සේවය කලේය
හෙතෙම ලංකාවේදී ඹහුගේ මුල්ම මෝටර් රථය වන Standard වර්ගයේ කාරය පවුම් 12කට මිලදීගෙන ඇත
මෙම රථයේ ලියාපදිංචි සහතිකයේ "Car purchased by Phillip of Greece" ලෙස සඳහන්ය
එම රථය වර්ථමානයේ (2010) කොළඹ ගෝල් ෆේස් හෝටලයේ කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත
රැජිනකගේ වල්භ කුමරු ලෙස ජීවිතය

විවාහය 
ෆිලිප් කුමරු බ්‍රිතාන්‍යයේ කිරුල හිමි එලිසබෙත් කුමරිය  සමඟ 1947 නොවැම්බර් 20 වෙනි දින වෙස්ට්මින්ස්ටර් ඇබේ දේවස්ථානයේදී විවාහ විය
රාජ වංශය
ග්ලූක්ස්බර්ග් රාජවංශය - 1921 එතුමාගේ උපතේ සිට 1947 මාර්තු මාසයේදී එලිසබෙත් කුමරිය සමඟ විවාහ වීම සදහා එම රාජවංශය අත්හරින තුරු එතුමාගේ රාජවංශය විය
මවුන්ට්බැටන් රාජවංශය - 1947 සිට මරණය දක්වා එතුමාගේ රාජවංශය විය
ආශ්‍රිත ලිපි 
 IIවන එලිzසබෙත් රැජින
 ගෝල් ෆේස් හෝටලය

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ඉතිහාසය - ලංකා
රාජ්‍ය නායකය වල්ලභයන්
එක්සත් රාජධානියේ කුමරුවෝ
වාරියපොල නගරය, ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ කුරුණෑගල  දිස්ත්‍රික්ක‍යේ මධ්‍ය ගතව  පිහිටි ගැසට් මගින් ප්‍රකාශිත නගර සීමාවකි
වාරියපොල ප්‍රාද්ශීය සභා බල ප්‍රදේශයට අයත් එකම නගරසීමාවයි.

අයත්වන ගම්මාන
 විලාකටුපොත
 හොරොම්බුවෙන් කුඩා කොටසක්
 වාරියපොලින් කුඩා කොටසක්
 මල්වානෙන් කුඩා කොටසක්

ආශ්‍රිත ලිපි
 වාරියපොල
 ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
නගර සීමා - ශ්‍රී ලංකා
න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය යනු පරමාණුක න්‍යෂ්ටිවල ප්‍රතික්‍රියා හා සම්බන්ධ වන තාක්ෂණයයි
දුම් පරික්ෂකයේ සිට න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරකය දක්වා එහි යෙදීම් පවතී
තුවක්කු කුරුමානම් කිරීමේ පටන්  න්‍යෂ්ටික ආයුධ නිෂ්පාදනය දක්වාද මෙම තාක්ෂණය  ප්‍රයෝජනයට ගැනේ
න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණයෙන් කළ හැකි දෑ පිළිබඳව ජනතාව තුල විශාල අවධානයක් පවතී
න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණයේ සෑම යෙදීමක්ම ‍බොහෝ සැලකිල්ලෙන් සිදුකරයි
ඉතිහාසය සහ විද්‍යාත්මක පසුබිම

සොයාගැනීම 
1896 දී හෙන්රි බෙකරල් (Henri Becquerel) විසින් විකිරණශීලතාව (radioactivity) නමැති නව සංසිද්ධිය සොයා ගන්නා ලදී
ඒ ඔහු විසින් යුරේනියම් ලවණ වල Phosphorescence තිබේදැයි පරීක්ෂා කරනවිට දීය
මෙම සංසිද්ධිය පිළිබඳව සෙවීම මුල්වරට ආරම්භ කරන ලද්දේ පියර කියුරි (Pierre curie) සහ මාරි කියුරි (Marie Curie) යන දෙපළ විසිනි
මෙම පර්යේෂණවලදී විකිරණශීලි රේඩියම් වෙන්කර තබා ගැනිණි
එහිදී  තීව්ර ලෙසින් හා, විවිධාකාර වූ ක්‍රම වලින් විනිවිද යන කිරණ සමූහයක් නිරීක්ෂණය කරනට හැකි  විය
ඒවා ඇල්ෆා (Alpha)කිරණ, බීටා (beta) කිරණ හා ගැමා (Gama) කිරණ ලෙස හඳුන්වන ලදි
මේවායින් සමහරක් විකිරණවලට සාමාන්‍ය පොදු ද්‍රව්‍ය තුළින් ගමන් කළ හැකිය
මේ විකිරණවලට නිරාවරණය වීමෙන් දරුණු විපත් සිදුවිය හැකිය
එකල විකිරණශීලි මූලද්‍රව්‍යය ආශ්‍රිතව පර්යේෂණවල නියැළි සියලුම පර්යේෂකයින් විවිධාකාර වූ විකිරණ පිලිස්සීම් අව්වට පිළිස්සීම් වැනි වූ විකිරණ පිළිස්සීම්වලට ගොදුරු වූහ
නමුත් ඔව්හු ඒ පිළිබඳව එතරම් අවධානය යොමු නොකළහ
Quack ඖෂධ නිෂ්පාදකයන් විසින් විකිරණශිලීතාව පිළිබඳ නව සංසිද්ධියක් සොයාගන්නා ලදි
(ඒවන විටදී විද්‍යුතය හා චුම්භකත්වය සොයා ගෙන තිබූ නිසා) මේ අනුව ඔවුන් විසින් විකිරණ අඩංගු ඖෂධ හා ප්‍රතිකාර ඉදිරියට ගෙන යන ලදි
විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය ක්ෂයවීම උපයෝගි කර ගනිමින් නිපදවන විකිරණ දිගු කාලීන නරක ප්‍රතිඵල අත්කර දුන්නද, පිලිස්සීම් වීමට තරම් දරුණු නොවන බව ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අවබෝධ කර ගැනිණි
එකල විකිරණශීලී පරීක්ෂණවල නිරත වූ විද්‍යාඥයින් බොහෝ ‍දෙනා එම විකිරණවලට නිරාවරණය වීමෙන් පිලිකා සෑදී මිය ගියහ
ඒ සමග විකිරණශිලී ඖෂධ වර්ග බොහෝ දුරට භාවිතයෙන් දුරස්විය
නමුත් රේඩියම් ලවණ වැනි විකිරණශීලී මුලද්‍රව්‍යවල අනෙක් භාවිතයන් එලෙසම පැවතුණි
පරමාණුව පිළිබඳව හොඳින් තේරුම් ගැනීමත් සමඟම, විකිරණශීලී ද්‍රව්‍යවල ස්වාභාවය පැහැදිලි විය
ඇතැම් පරමාණුක න්‍යෂ්ටි අස්ථාවරය
එම පරමාණුක න්‍යෂ්ටි ශක්තිය මුදාහරිමින් බිඳීමට ලක්විය හැක
ඒ ගැමා කිරණ සහ අධි ශක්ති ප්‍රෝටෝන ලෙසිනි
(ඇල්ෆා අංශු, ප්‍රෝටෝන යුගල සහ නියුට්‍රෝන යුගල සහ බීටා අංශු, අධි ශක්ති ඉලෙක්ට්‍රෝන)

න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය  
විකිරණශිලිතාවය සාමාන්‍යයෙන් සෙමින් සිදුවන, පාලනයට අපහසු, අවි නිෂ්පාදනයට නොසුදුසු ප්‍රභවයකි
කෙසේ නමුත් විදුලි බල උත්පාදනය වැනි කාර්යයනට මෙම තාක්ෂණය භාවිතය  වේ
සමහර අස්ථායි පරමාණුක න්‍යෂ්ටි පිපිරීම් වලට භාජනය වී කුඩා න්‍යෂ්ටි  දෙකක් ඇති වේ
එවිට ශක්තිය මුදාහරින අතරම, සමහරවිට ‍වේගවත් නියුට්‍රෝනද මුක්ත කරයි
මෙවැනි අධිවේගි මුක්ත ඛන්ඩ නියුට්‍රෝන පරමාණුවක න්‍යෂ්ටිය කරා එවීමෙන් එම න්‍යෂ්ටි විඛණ්ඩනයට ලක්කළ හැකිවේ
මෙවැනි ක්‍රියාවලි න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියා ඇතිවීමට බලපායි
එවැනි න්‍යෂ්ටික දාම  ප්‍රතික්‍රියාවලින් කෙටි කාලයක දී විශාල ශක්තියක් මුක්ත කරයි
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු බොහෝ රටවල් න්‍යෂ්ටික බෝම්බ නිෂ්පාදනය ගැන අත්හදා බැලීම් සිදුවිය
මෙහිදී ජනනය වන ශක්තිය රසායනික පිපිරීම් වලින් මුක්ත වන ශක්තියට වඩා අතිශයින් වැඩිය
එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය හා කැනඩාව ඒක්වී Manhattan ව්‍යාපෘතිය මඟින්  න්‍යෂ්ටික ආයුධ තාක්ෂණය දියුණු කරනු ලැබිණි
දියුණු කරන ලද එම ආයුධ  ජපානයට එරෙහිව වර්ෂ 1945 දී යොදාගනු ලැබිණි
මෙම ව්‍යාපෘතිය නිසා ප්‍රථම වරට න්‍යෂ්ටික විඛන්ඩන ප්‍රතික්‍රියක දියුණු වුණි
එයින් ප්‍රාථමික ආයුධ නිෂ්පාදනය ද දියුණු වූ අතර ශක්තිය නිපදවීමට විකිරණශීලි මූලද්‍රව්‍ය යොදා ගැනුණි
න්‍යෂ්ටික විලයනය   
දෙවන ලෝක යුද සංග්‍රාම ආරම්භයේ දී න්‍යෂ්ටික සංයෝජන තාක්ෂණය  සෛද්ධාන්තික මට්ටමේ පැවතිණි
නමුත්  Manhattan ව්‍යාපෘතිය මඟින් න්‍යෂ්ටික සංයෝජන තාක්ෂණය, ශක්ති සංයෝජන ප්‍රතික්‍රියාවල සිට ජ්වලන සංයෝජන ප්‍රතික්‍රියා දක්වා අත්හදා බලා ඇත
ව.1952 දී හයිඩ්‍රජන් බෝම්බය පිපිරීම තෙක් මේ පර්යේෂණ සිදුකෙරිණි
ඒ සඳහා හයිඩ්‍රජන් වල සමස්ථානික වන ඩියුටීරියම් හා ට්‍රිටියම් උපයෝගී කර ගන්නා ලදි
සංයෝජන ප්‍රතික්‍රියාවලදී විශාල ලෙස ශක්තිය මුක්ත වේ
එය දාම ප්‍රතික්‍රියා වල ජ්වලන සංයෝජනයේ ජ්වලනයට වඩා අපහසුය
1990 වර්ෂයේ සිට සාමාන්‍ය ජනතාවට අවශ්‍ය ශක්ති උත්පාදනයට න්‍යෂ්ටික සංයෝජනය යොදා ගැනීම සම්බන්ධ පර්යේෂණ ආරම්භ කෙරිණි
එතැන් පටන් මේ දක්වාම තාක්ෂණික හා සිද්ධාන්තමය දුර්වලතා මගහරිමින්  මිනිසුන්ට අවශ්‍ය ශක්ති නිෂ්පාදනයට මේ තාක්ෂණය උපයෝගී කර ගැනුණි
විශේෂ සිදුවීම්
 324 – Battle of Adrianople Constantine I defeats Licinius, who flees to Byzantium
987 – Hugh Capet is crowned King of ප්‍රංශය, the first of the Capetian dynasty that would rule ප්‍රංශය till the French Revolution in 1792.
  2006   – Asteroid 2004 XP14 flies within  of Earth
2009 – Mark II
5 Skytrain cars enter service in Metro Vancouver
උපත්
1423 – King Louis XI of ප්‍රංශය (d
1483)
1442 – Emperor Go-Tsuchimikado of Japan (d
1500)
1530 – Claude Fauchet, French historian (d
1601)

මරණ
1570 – Aonio Paleario, Italian humanist
1642 – Maria de' Medici, wife of Henry IV of ප්‍රංශය (b
1573)
2009 – John A
Keel, American Fortean, television scriptwriter, author of The Mothman Prophecies (b
1930)

Holidays and observances
Christian Feast Day
Heliodorus of Altino
Mucian
Patriarch Anatolius of Constantinople
Pope Leo II
Translation of Saint Thomas, one of four days in the year on which Quarter Sessions sat
Emancipation Day (United States Virgin Islands)
Independence Day, celebrates the liberation of Minsk from Nazi occupation by Soviet troops in 1944. (Belarus)
 The start of the Dog Days according to The Old Farmer's Almanac but not according to established meaning in most European cultures
බාහිර සබැඳි

 BBC
On This Day
 
 On This Day in Canada

ජූලි
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
මලායෝ-පොලිනීසියානු සම්භවයක් දරන, මලගාසි භාෂාව, දිවයින පුරා සමස්තයක් ලෙසින් කථනය සඳහා භාවිතා කෙරේ
මැඩගස්කරයෙහි නිල භාෂාවන් මලගාසි, ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි වෙති
මැඩගස්කරය යනු ප්‍රංශ-කථන රටක් වන අතර, මෙම පූර්ව ප්‍රංශ යටත් විජිතයෙහි උගත් ජනයා අතර කථන භාෂාවක් ලෙසින් ප්‍රංශ භාවිතා වෙයි
තවමත් විරල වුවද, ඉංග්‍රීසි, පුළුල් භාෂිතයට ලක් වෙමින් පවතින අතර, 2003 දී, රජය විසින් නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙසින් පාසල් 44 ක ප්‍රාථමික ශ්‍රේණින් හි ඉංග්‍රීසි උගැන්වීම ඇරඹුවේ මෙම ව්‍යාපෘතිය රට පුරා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ බලාපොරොත්තු ඇතිවය
බොහෝ සාම බලකා ස්වේච්ඡා සාමාජිකයින් මෙම කර්තව්‍යය ඉටු කර ගැනීමට ආධාර සපයමින් සහ ගුරුවරුන් පුහුණු කරමින් සහය වෙති
1958 පළමු ව්‍යවස්ථාවෙන්, මලගාසි ජනරජයෙහි නිල භාෂාවන් ලෙස, මලගාසි සහ ප්‍රංශ නම් කරන ලදි
1992 ව්‍යවස්ථාව තුල නිල භාෂාවන් පිළිබඳ කිසිදු සඳහනක් නොමැත
ඒ වෙනුවට, ජාතික භාෂාව ලෙසින් මලගාසි නම් කරන ලදි
කෙසේවුවද, බොහෝ මූලාශ්‍රයන් විසින් තවමත්, නිල භාෂාවන් ලෙසින් මලගාසි හා ප්‍රංශ හුවා දක්වන්නේ ඒවා තත්වාකාරයෙන් එම ස්ථාපිතය ආරෝපණය කර ගෙන ඇති බැවිනි
2000 අප්‍රේල් හිදී, පුරවැසියෙකු විසින් අධිකරණයෙහි නඩුවක් ගොනු කලේ, නිල ලේඛන ප්‍රංශ භාෂාවෙන් පමණක් ප්‍රකාශනයට පත් කිරීම ව්‍යවස්ථා-විරෝධි බව දක්වමිනි
තම තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත් කරමින් මහාධිකරණය කරුණු දැක්වූයේ , භාෂා නීතියක් නොමැති විටෙක, ප්‍රංශ සඳහා නිල භාෂා තත්ත්වය ආරෝපණය කල හැකි බවය
2007 ව්‍යවස්ථාව තුලින්, මලගාසි ජාතික භාෂාව ලෙසින් පවත්වා ගෙන ගියද නිල භාෂා යළි-පිහිටුවන ලදහ
මලගාසි, ප්‍රංශ, සහ ඉංග්‍රීසි
ඉංග්‍රීසි ඇතුළත් කිරීම සඳහා පෙළඹවීමක් ලෙසින් අඩ වශයෙන් හෝ ක්‍රියා කරන්නට ඇත්තේ ඉංග්‍රීසි භාවිතා කරන අසල්වැසි රටවල් හා සමගින් සබඳතා වැඩි දියුණු කිරීම හා විදේශ සෘජු ආයෝජනය දිරිමත් කිරීම යන කාරණාවන්ය
පුස්තක නාමාවලිය 
  Sophie Babault, Langues, cole et socit  Madagascar
normes scolaires, pratiques langagières, enjeux sociaux, L'Harmattan, 2006, 320 p
ISBN 978-2-296-00690-4

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 Linguistic map of the world/ Madagascar

මැඩගස්කරය
බස් නැවතුම් පොළවල් දෙකකින් සහ දුම්රියපොළ දෙකකින් සමන්විත අනුරාධපුර නවනගරයට පිවිසුම් මාර්ග හතරක් සදහන් කළහැක
මීගමුව පුත්තලම හරහා එන අංක 4 බස්මාර්ගය පළමුවැන්නයි
කුරුණෑගල මහව හරහා එන 57 බස් මාර්ගය දෙවැන්නයි
දඹුල්ල හරහා එන බස් මාර්ගය කැකිරාවේදී දෙකට බෙදී එක් මාර්ගයක් මරදන්කඩවල හරහාද අනෙක් මාර්ගය එප්පාවල හරහාද අනුරාධපුරයට ළගාවෙයි
අනුරාධපුර නගරයේ එකම පිරිමි පාසැල ශාන්ත ජෝශප් විද්‍යාලය වන අතර එකම බාලිකා පාසැල ස්වර්ණපාලී බාලිකා පාසැලයි
මධ්‍ය විද්‍යාලයක්ද නිවත්තකචේතිය හා වලිසිංහ හරිස්චන්දර මහා විද්‍යාලයද අනුරාධපුර නගරයේ පාසැල්ය
සහිරා මුස්ලිම් විදුහලද විවේකානන්ද දමිළ පාසැලද අනුරාධපුරයේ පාසැල් අතර දැකියහැක
නුවර වැව තානායම සහ ගැල්වේ මිරිදිය යන සංචාරක හෝටල් දෙක සහ තවත් බොහෝ නවාතැන්පොළවල් අනුරාධපුරයේ දැකියහැක
සැම රාජ්‍යය සහ පුද්ගලික බැංකුවක්ම අනුරාධපුර නගරයේ ඇති අතර ශික්ෂන රෝහලක් සහ පුද්ගලික රෝහලක්ද යුදහමුදා රෝහලක්ද ඇති අනුරපුර නග‍රයේ ආරක්ෂාවට මූලස්ථාන පොලීසියක් සහ යුද නාවික හා ගුවන් හමුදා කදවුරු ද ගුවන් හමුදාව සතු ගුවන් තොටුලපක් ද දැත
සල්ගාදු බේකරිය සහ ච්න්තන සමුහ ව්‍යාපාරයද පැමිලි බේකර්ස් ද ලෙස කදිම බේකරි 3ක් මෙම නගරයේ දැකියහැකි අතර සෑම ජංගම දුරකතන සමාගමකම සහ ස්ථාවර දුරකථන සමාගමකම ශාකා මෙම නගරයේ ඇත
අනුරාධපුර මහ නගර සභාවෙන් පරිපාලිත නගරයක් වන අනුරාධපුර නවනගරය දිනෙන් දින දියුණුව‍ට පත්වෙන නගරයකි
ආර්ථිකය 
ප්‍රදාන ආදායම 
ගොවිතන

ආශ්‍රිත ලිපි 
 අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය
 රජරට රාජධානියේ අනුරාධපුර යුගය
 අනුරාධපුර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
 අනුරාධපුර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
දිස්ත්‍රික්ක - ශ්‍රී ලංකා
ඇපල් යනු ශාකයක් වන අතර ආඵලීන ඵලයකි
ඇපල් පහත දෑ වෙත යොමු විය හැක
සමාගම්
 ඇපල් බැංකුව, නිව්යෝර්ක් නගර ප්‍රදේශයෙහි  ඇති ඇමරිකානු බැංකුවකි
 ඇපල් ඉන්කෝපරේෂන් (පෙරදී- ඇපල් කම්පියුට ඉන්කෝපරේෂන්), පාරිභෝගික ඉලෙක්ට්‍රොනික හා මෘදුකාංග සමාගමකි
 ඇපල් කෝප්ස්, ද බීට්ල්ස් කණ්ඩායම විසින් ආරම්භ කරන ලද බහුමාධ්‍ය සමාගමකි

චිත්‍රපට
 ඇපල් ට්‍රීස්, 1992 ජර්මන් චිත්‍රපටයක්
 දි ඇපල් (1980 චිත්‍රපටය), 1980 සංගීතමය විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටයක්
 දි ඇපල් (1998 චිත්‍රපටය) සමිරා මක්මල්බෆ් විසින්

සංගීතය
 Apple (album), an album by Mother Love Bone
 Apple (band), a British psychedelic rock band
 The Apples, an early 90s Scottish indie-dance band
 Apple Records, record label founded by The Beatles

ජනයා
 Apple Brook, a British actress
 Apple Martin, the daughter of Gwyneth Paltrow and Chris Martin
 Billy Apple, artist
 Fiona Apple, a Grammy award winning American singer-songwriter
 Raymond W
Apple, Jr
, an associate editor at The New York Times
 Raymond Apple (rabbi) from Australia

ස්ථාන
 Apple River (disambiguation)
 Apple Store
 Apple Valley (disambiguation)
 Big Apple nickname for New York City

තාක්‍ෂණය
 Personal computer models produced by Apple, Inc and sold from 1976 until 1992
Apple I
 Apple II
 Apple III
 APPLE (Ariane Passenger Payload Experiment), an Indian experimental communication satellite launched in 1981
 Apple (automobile), an American automobile manufactured by Apple Automobile Company from 1917 to 1918

වෙනත් භාවිතා
 APPLE (Accumulation Program for Part-time and Limited-service Employees), a deferred compensation program in California
 Apples (card game)
 Apple Cup, the annual college football game between state rivals the University of Washington and Washington State University
 Apple Daily, a Hong-Kong-based newspaper
 Apple (symbolism)
 Apples, Vaud, a municipality in Switzerland

මෙයද බලන්න 
 Apple shape body shape with fat accumulating in abdomen
 Apple Store (online)
 Big Apple (disambiguation)
 Apple shape of the human female form
 Golden apple (disambiguation)
 The Apple (disambiguation)
 The Little Apple (disambiguation)
 Apel
 Appel (disambiguation)
 APPEL (disambiguation)
ඇපල් යනු ඇපල් ගසේ ආඵලීන පළතුර වන අතර, එය රෝස පවුලේ(Rosaceae) Malus domestica නම් කුළයට අයත් වේ
මෙය ඉතා බහුල වශයෙන් වගා කරනු ලබන පළතුරු ගස් වලින් එකක් වන අතර මිනිසුන් විසින් භාවිතා කරන genus Malus වර්ගයේ සාමාජිකයන්ගෙන් බහුල වශයෙන්ම පතළ පළතුරයි
ඇපල් කුඩා පතනශීල ගස් වල වැඩේ
ඇපල් ගස පැවත එනු ලැබෙන්නේ මධ්‍යම ආසියාවෙන් වන අතර අදටත් එහි වනගත මුතුන්මිත්තන් වන “Malus sieversii”  දක්නට ලැබේ
ඇපල් ගස් වර්ෂ දහස් ගණනක් තිස්සේ ආසියාවේ සහ යුරෝපයේ වර්ධනය වූ අතර යුරෝපියානු ජනපදිකයන් විසින් එය උතුරු ඇමරිකාවට ගෙන එන ලදි
ඇපල් ක්‍රිස්තියානු සම්ප්‍රදායේ, ග්‍රීක සහ නෝවේනියානු භාෂාව ඇතුළත්ව බොහෝ සම්ප්‍රදායන්හි ආගම් වල සහ මිත්‍යා වල දක්නට ලැබේ
වර්ෂ 2010 දී ඇපල් පළතුරෙහි ප්‍රවේණික තොරතුරු, රෝග පාලනය සහ ඇපල් නිෂ්පාදනයේ වරණ අභිජනනය සම්බන්ධ වූ නව සම්මතයකට ගෙන එමින් විකේත කරන ලදි
අභිමත ආවේණික ලක්ෂණ වල පරාසයක් ඇති කරමින් දැනට 7500 ට වඩා හඳුනා ගත් ඇපල් වගාවන් දක්නට ලැබේ
වෙනස් වගාවන් විවිධ රස වලින් යුත් ඇපල් වගා කරන අතර ඒවා අමුවෙන් ආහාරයට ගැනීමට, ආහාර පිසිමට සහ සයිඩර් නිෂ්පාදනයට භාවිතා කරයි
සාමාන්‍යයෙන් ගෘහස්ථ ඇපල් ව්‍යාප්තිය ශාඛා බද්ධයන් මඟින් සිදු කරන නමුත් කැලෑ ඇපල් ඉතා පහසුවෙන් බීජ මඟින් ව්‍යාප්ත වේ
ඇපල් ගස් සාමාන්‍යයෙන් කාබනික සහ අකාබනික උපක්‍රම වලින් පාලනය කළ හැකි දිලීර, බැක්ටීරියා සහ වසංගත ප්‍ර‍ශ්න වලට නැඹුරුවක් දක්වයි. 

වර්ෂ 2010 දී ඇපල් ටොන් මිලියන 69 ක් පමණ ලෝකය පුරා ඵල දැරූ අතර එයින් භාගයක් පමණම චීනයේ නිෂ්පාදනය කරන ලදි
දෙවනියට වැඩිම නිෂ්පාදනයක් දක්නට ලැබෙන්නේ ඇමරිකාවේ වන අතර එය ලෝක නිෂ්පාදනයෙන් 6% කට වඩා වැඩි වේ
තූර්කිය තෙවන ස්ථානයද ඉන් පසුව පිළිවලින් ඉතාලිය, ඉන්දියාව සහ පෝලන්තය නිෂ්පාදනයේ ඉදිරියෙන් සිටියි
ඇපල් සාමාන්‍යයෙන් අමුවෙන් ආහාරයට ගන්නා නමුත් බීම සහ විශේෂයෙන් අතුරුපස වැනි සකස් කරන ලද ආහාර වලද දක්නට ලැබේ
ඇපල් ආහාරයට ගැනීමෙන් බොහෝ සෞඛ්‍යයට හිතකර ප්‍රතිඵල ඇති කරන අතර කෙසේ නමුත් පළතුරේ ඇති විවිධ ප්‍රෝටීන හේතු කරගෙන ඇති වන ආකාර දෙකක අසාත්මිකතා සොයාගෙන ඇත
උද්භිද විද්‍යා තොරතුරු

ඇපල් වැවෙනු ලබන්නේ කුඩා පතනශීලී ගස් වල වන අතර සාමාන්‍යයෙන් ඒවා මිටර 3 ත් 12 අතර උසක්ද, පළල් වූද ඝන රිකිලි සහිත වූද ස්වාභාවයක් ගනියි
පත්‍ර සරළ ඕවලාකාර හැඩතිව දිගින් සෙන්ටිමීටර 5 ත් 12 ත් අතරද පළලින් සෙන්ටිමීටර 3ත් 6 ත් පමණද නටුව සෙන්ටිමීටර 2 ත් 5 ත් අතර ප්‍රමාණයෙන් තියුණු අගක් සහිතව ඒකාන්තරව සකස් වී තිබෙන අතර දැති සහිත දාරයකින් සහ ඇතුල් පැත්ත යන්තමින් බූව සහිතව නිර්මාණය වී තිබේ
වසන්ත ඍතුවේදී පත්‍ර‍ වල දළුලන විටම මල් හට ගැනීමද සිදුවේ
මල් අනුක්‍ර‍මයෙන් පැහැය අඩු වන ලෙස රෝස පැහැය යන්තමින් මිශ්‍ර වුනු සුදු පැහැ ගන්නා අතර විශ්කම්භය සෙන්ටිමිටර 2.5 ත් 3.5 ත් අතර ප්‍රමාණයේ පෙති පහකින් සමන්විත වේ
සරත් ඍතුව වන විට ඵල සම්පුර්ණයෙන් පැසෙන අතර සාමාන්‍යයෙන් එක් ඇපල් ගෙඩියක විශ්කම්භය සෙන්ටිමීටර 5 ත් 9 ත් අතර ප්‍ර‍මාණයක් ගනියි
පළතුරේ මැද තුඩු පහක් සහිත තරුවක ස්වාභාවය ගන්නා පියළි පහකින් සමන්විත වේ
ඒ සෑම පියළියකම බීජ 1 ත් 3 අතර ප්‍රමාණයක් අඩංගු වේ
වනගත මුතුන් මිත්තන්
පුරාණ කැලෑ ආශ්‍රිතව වැවුනු ඇපල් මධ්‍යම ආසියාවට අයත්  දකුණු කසක්ස්තානය, චීනය සහ තවත් රටවල් කීපයක් ආශ්‍රිතව වනගත කඳුකර ප්‍රදේශ වලින් සොයා ගෙන තිබේ
ඇපල් විශේෂ වගා කිරිම බොහෝ දුරට Tian Shan කඳුවැටියේ පැත්තකින් පිහිටා ඇති කැලෑ ප්‍රදේශයේ ආරම්භ වී තිබෙ න අතර එය දිගු කාලයක් තිස්සේ වර්ධනය වී ක්‍ර‍මයෙන් ජාන දෙමුහුම්කරණය මඟින් විවෘත පරාගිත බීජ බවට පත් විය
Malus sylvestris සමඟ සිදුවුන සාර්ථක ජාන හුවමාරුවෙහි ප්‍ර‍තිඵලයක් වශයෙන්, වර්තමානයේ පවතින ඇපල් Malus sieversii ට වඩා Malus sylvestris ට සමාන කමක් දක්වයි.

ප්‍රවේණික තොරතුරු
වර්ෂ 2010 දී එක් Italian-led consortium විසින් ඔවුන්, Washington State විශ්ව විද්‍යාලයේ උයන්වතු සම්බන්ධ ජාන විද්‍යාඥයින් සමඟ එකතු වී Golden delicious ප්‍රබේද උපකාරී කොට ගෙන ඇපල් වල සම්පූර්ණ ප්‍රවේණික තොරතුරු විකේත තළ බවට නිවේදනය කරන ලදි
එහි 57000 පමණ ජාන අඩංගු වන අතර එය දැනට අධ්‍යනයනය කොට ඇති ශාක ප්‍රවේණික තොරතුරු වලින් වැඩිම අගය වන අතර මිනිස් ජාන (30000 පමණ) වලටද වඩා ඉහළ අගයක් ගනියි
ඇපල් වල ප්‍රවේණික තොරතුරු වල මෙම නව හඳුනා ගැනීම විද්‍යාඥයින්ට රෝග සහ නියඟ වලට ප්‍රතිරෝදී තාවයක් දැක්වීමට දායක වන  ජාන සහ ජාන විචල්‍යතා සහ අනෙකුත් අභිමත ආවේණික ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීමේදී උපකාරී වනු ඇත
එසේම මෙම අභිමත ආවේණික ලක්ෂණ වලට පාදක වන ජාන හඳුනා ගැනිම මඟින් වඩා හොඳ වරණ අභිජනනය සඳහා විද්‍යාඥයින්ට අත්වැලක් ලබා දෙනු ඇත
එසේම මෙම නව හඳුනා ගැනීම විද්‍යාත්මක ලෝකයේ දිගු කාලීන සැක සහිත කරුණක් බවට පත් වී තිබූ  ගෘහස්ත ඇපල් වල මූලාරම්භක මුතුන් මිත්තන් Malus sieversii බවට සානාථ කිරීමට උපකාරී විය
ඉතිහාසය

Malus වල ජාන විවිධත්වයේ මධ්‍ය සළකුණ නැගනහිර තූර්කියේ පිහිටියි