Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ටැන්ග් අධිරාජ්‍යයා වු සොන්ග් 845 දී සියළු විදේශීය ආගම් (ක්‍රිස්තියානි, නෙස්ටෝරියානු, ශරකුස්වාදය හා බෞද්ධ) නීතියට පටහැනි බව ප්‍රකාශ කර දේශීය වාට් වාදයට අනුග්‍රහ දැක්විය
ඔහුගේ රාජ්‍ය පාලන සමයේදී බෞද්ධ වස්තුන් රාජසන්තක කිරීම, විහාරස්ථාන විනාශ කිරීම හා භික්ෂුන් වහන්සේලා ඝාතනය මඟින් බෞද්ධ සංස්කෘතික හා චින්තනයේ බලය නැතිකර දැමීම
නමුත් මෙම මහා සංහාරයෙන් සියවසකට පමණ පසු ඇතිවු සොන්ග් අධිරාජ්‍ය සමයේදී (1127-1279) බුදුදහම නැවත පුනර්ජීවනය ලැබීය
චැන් බුදුදහම සියවස් ගණනක් සමෘද්ධිමත්ව පැවතුනු අතර ජපානයේ සෙන් බුදුදහමේ මුල්‍ය වුයේ මෙයයි
හෙන්ගි රාජ්‍ය සමයේදි චීනයේ චැන් බුදුදහමට විශාල අනුග්‍රහයක් ලැබුණු අතර විහාරස්ථාන සංස්කෘත හා අධ්‍යාපන කෙන්ද්‍ර බවට පත්විය
වර්තමානයේදි චීනය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ප්‍රදේශවලට අනුව ලෝකයේ වැඩිම බෞද්ධ කලා නිර්මාණ එකතුවට හිමිකම් කියයි
ටැන්ග් රාජ්‍ය සමයේ දි 8 වන සියවසේ කන්දක නෙලන ලද ප්‍රතිමාවක් වන ලෙෂාන් බුද්ධ ප්‍රතිමාව ලෝකයේ විශාලම ශෛලමය බුද්ධ ප්‍රතිමාවයි.

සටහන් 

බුද්ධ ශාසනයේ ඉතිහාසය
හෝ 
ධර්ම ග්‍රන්ථ වලට අනුව බුද්ධ පරිණිර්වානයෙන් පසුව පළමුවන ධර්ම සංඝායනාව පැවැත්විය
මෙම සමළුවු මුලික අරමුණ වුයේ කරැණු වල වැරදි තබේදැයි පරික්ෂා කිරීමයි
පළමුවන ධර්ම සංඝායනාවේදී බුදුරජාණන්වහන්සේ ‍ගේ උපස්ථායක වන ආනන්ද තෙරැන් විසින් පාලි සුත්‍ර හා අභිධර්මය කියවු අතර උපාලි මහරහතන් වහන්සේ විනය නීති දේශනා කළ සේක

දේවන ධර්ම සංඝායනාවෙන් යම් කාලයකට පසුව සංඝ සමාජය විවිධ නිකාය බෙදීම් වලට  ලක්විය
මෙම නිකාය භේදය ඇතිවුයේ කිනම් කාලයකදී දැයි නිශ්චිතව කිව නොමැකි නමුත් දීපවංශයට අනුව එය දෙවන ධර්ම සංඝායනාව අවසන් වු වහාම සිදු විය
නිකාය භේදය හටගතතේ ස්ථිවර හා මහාසාඝික යන කොටස් දෙක අතරය
මෙම දෙපාර්ශවයේම ජනශ්‍රැතිය එකිනෙකට වෙනස් අදහස් දක්වයි. ථෙරවාදි ග්‍රන්ථයන් වන දීප වංශයට අනුව දෙවන ධර්ම සංඝායනාවේ අති වු මතභේදයේ දී පරාජයට පත් වු පිල විරෝධය දැක්වීමක් වශයෙන් වෙන්ව ගොස් මහසාංළික ලෙස නිකායන් පිහිටුවා ගත් බවයි. උතුරැ පරම්පරාවක්  වන සරස්වතිවාදය  හා පුග්ගලවාද (අතීත ස්ථිවිර කොටසින් බෙදුනු කොටස්) නිකායට අනුවමෙම භේදය රහතන් වහන්සේලාගේ තත්ත්වය පහළ බැසීමට හේතු වු කරැණු 5 න් එකකි
ස්ථිවිර කොටස් තුළින් සම්ප්‍රදායන් කිහිපයක් හටගත් අතර තේරවාද සම්ප්‍රදාය ඉන් එකකි
මුල් යුගයේදි මෙම මතවාද විනය නිසා හටගත් අතර විවිධ සම්ප්‍රදායන් අනුගමනය කරන භික්ෂුන් වහන්සේලා එකම ආර‍ාමයේ සමගිව විසුහ
ව. 100 දි පමණ ආගමික කරැණු මුල් කරගෙනද මතභේද හටගැනීමට අරම්භ විය
මුල්කාලයේදී බුදුදහම ලෙසින් හැදින්වෙන්නේ නිකාය භේදය ඇතිවීමට පෙර බුදුදහම හා මුල් කාලීන බුද්ධ සම්ප්‍රදායන්ය
සමහර වියතුන්ට අනුව බුදුරජාණන්වන්ගේ මුල් ඉගැන්වීම නොදන්නා අතර එම ඉගැන්වීම් ලෙස සැලකිය හැකි මතවාද රාශියක් ඉදිරිපත්ව තිබේ
සුත්‍ර පිටකය හා විනය පිටකය

බුදු දහමේ මුල් කාලයේදී (නිකාය භේදයට පෙර) පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ හා පෙර පැවති ධර්ම කොටස් වලින් ඉතිරිවු කොටස් වලින් සමන්විත
එහි මුලික ග්‍රන්ථ වනුයේ විනය පිඨකය හා ප්‍රධාන නිකායන් හතරකි
බුදුදහමේ මුලික ඉගැන්වීම් කරැණු 3 ක්ම වර්ගකීකරණය කළ හැක
නැවත ඉපදීම

 කර්මය

 වතුරාර්ය සත්‍යය

නැවත ඉපදීමට පැහැදිලි ආරම්භයක් ‍නොමැති අතර ඉපදීම විවිධ වර්ගයේ ජීවන තත්ත්ව තුළ ඇතිවිය හැක
යහපත් හා අයහපත් ක්‍රියා වලින් හටගන්නා කර්ම සැප හෝ දුක් විපාක මෙම භවයේදීම හෝ වෙනත් භවයකදී විපාක දෙයි
වැරදි ක්‍රියා වලින් වැළකීම හා මුලික යහපත් ක්‍රියා සීල නම් වේ
සමස්ථ හෝ සමාධි භාවනා වල යෙදීම නැවත උපතේදී උසස් භවයක් ලබාගත හැක
පුර්ව 3 වන සියවසේ අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබීමට පෙර බුද්ධ ධර්මය ගංගානම නිම්නයේ කෙන්ද්‍රස්ථානය කොට ගෙන පැවතුනි
ධර්ම ග්‍රන්ථ වල ධර්ම සංඝායානා දේකක් ගැන සදහන් වන අතර එහිදි රැස්වුනු සංඝයා වහනසේ, බුදුරජාණන්වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් පාඨ ඉදිරිපත් කිරීම හා සංඝ සමාජය තුළ පැවති විනය ගැටළු නිරාකරණය කිරීම සිදු කෙරිනි
පළමුවන ධර්ම සංඝායනාව (ක්‍රි
5 වන ශතවර්ෂය)

පළමුවන ධර්ම සංඝායනාව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් මද කලකට පසු පැවති අතර එය මෙහෙය වුයේ බුදුරජාණන්වහන්සේගේ ජ්‍යෙෂ්ඨකම ශ්‍රාවකයා වන රාජ්ගිර් හි වාසය කරන මහාකාශ්‍යප මහ රහතන්වහන්සේ විසිනි
මෙම සංඝායනාවේ අරමුණ වුයේ බුද්ධ ඉගැන්වීම් (සුත්‍ර) හා සංඝ නීති (විනය) වාර්තා ගත කිරිමයි
බුදුරජාණන්වහන්සේ ප්‍රධාන ශ්‍රාවකයකු වන ආනන්ද තෙරැන් බුද්ධ දේශනා ඉසිරිපත් කළ අතර තවත් ශ්‍රාවකයෙකු වු උපාලි තෙරැන් විනය නීති ඉදිරිපත් කළ සේක
පාලි , චීන, හා ටිබෙට් භාෂාවලට නගා ඇති ත්‍රිපිටක යේ පදනම මෙම කරැණු වේ
මෙය බුදුදහමේ ඉතිහාසය පුරාවටම ආශ්‍රය කරගන්නා ග්‍රන්ථයයි
4 වන ශතවර්ෂය)

සමහරක් භික්ෂුන් වහනසේලා විනය නීති ලිහිල් කර ගැනීම හේතුවෙන් මටගත් මතභේදය නිසා දෙවන ධර්ම සංඝායනාව වෛශාලීයේදී පැවැතක්විය
දෙවන ධර්ම සංඝායනාවේදී, පළමු ධර්ම සංඝායනාවේ විනය නීති උපුටා දක්වමින් මෙම විනය නීති ලිහිල් කිරීම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේහනා වලට විරැද්ධව බව ඔප්පු කෙ‍රිනි
ආරම්භය
වජ්‍රයාන හා එහි තාන්ත්‍රික ප්‍රතිප්ති හටගත් කාලයේ පිළිබදව විවිධ මත තිබේ
ටිබෙට් ජනප්‍රවාද වලට අනුව ශාක්‍යමුනි බුදුරජාණන්වහන්සේ තන්ත්‍ර දේශනා කළද ඒවා රහස්‍ය ඉගැන්විම් නිසා ඒවා ලියාතැබුවේ උන්වහන්සේගේ අනෙක් දේශනා වලට බොහෝ කලට පසුව බවයි. නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලය වජ්‍රයන මතවාතයේද කෙන්ද්‍රස්ථානයක වු අතර 11 වන ශතවර්ෂය තෙක්ම වජ්‍රයාන ක්‍රමවේදයේ පුරෝගාමිත්වය ඉසිලිය
මෙම කරැණු, ධර්ම ග්‍රන්ථ හා මතවාද චීනය, ටිබෙටය, ඉන්දුචීනය (වියට්නාමය අතීතයේ හැඳින්වූයේ ‘ඉන්දුචීනය’ යන නමිනි
) හා ගිනිකොණ චීනයට පැතිර ගියේය
මෙම විෂය සම්බන්ධයෙන් ලියැවුනු පළමුවන නුතන නිබන්ධයේ කරැවන ෆෙයාර් ෆීල්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය රොනලඩ් එච්. ඩේවිඩ්සන් විග්‍රහ කරන්නේ වජ්‍රයානයේ ලෙස ඇති වු කලහනාරි දේශපාලනික වාතාවරණය නිසා සාම්ප්‍රදායික බුද්ධ අශ්‍රම වලට අනුග්‍රාහිකයින් සොයා ගැනීම දුෂ්කර වු අතර සිද්ධුන් විසින් මෙහෙය වු ජන ව්‍යාපාර වඩා ප්‍රචලිත විය
වජ්‍රයානයේ මුලිකාංග බොහෝ ප්‍රමාණයක් සංවර්ධනය හා සංයුනක්ත කිරීම සිදුවිනි
මෙයින් බොහෝ කොටස් ශතවර්ෂ ගණනවක් පැවතුණි
අවට රටවල් වල බුදු දහම ස්ථාපිත වුවද කල් යාමේදී බුද්ධ ධර්මය ඉන්දියාවෙන් ක්‍රමයෙන් පිරිහීමට පටන්ගත් අතර බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණ සිදුවන කාලය වන විට එය සම්පුර්ණයෙන්ම වාගේ නැතිවී ගොස් තිබුණි
සියම් නිකාය හෙවත් ශ්‍යාමෝපාලී නිකාය උපාලි නම් ස්වාමින් වහනසේ නමක් විසින් ආරම්භ කරනු ලදුව, සිංහල රාජධානි සමයේ මහනුවර ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව ආරම්භව වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව පුරා පැතිර පවතී
එම නිකාය තායිලන්තයේ (තායිලන්තය පෙර හැඳින්වුයේ සියාම් රාජ්‍යය නමිනි)හටගත් නිසා මෙම නම ලැබී ඇත
සියම් නිකායේ මල්වතු හා අස්ගිරි යනුවෙන් ප්‍රධාන පාර්ශව දෙක වන අතර මෙම කොටස් දෙක තුළ කොටස් 5 ට බෙදී පවතී
මල්වතු හා අස්ගිරි පාර්ශව දෙක සඳහා වෙන වෙනම මහා නායක වහන්සේලා වැඩ සිටිති
ඉතිහාසය 

ගරු වැලිවිට සරණංකර සංඝරාජ මාහිමියන්ගේ (1698 - 1778)  ආරාධනාව පරිදි උපාලි නම් තායිලන්ත ස්වාමින් වහන්සේ කීර්ති ශ්‍රී  රාජ්‍ය සමයේදී (1742 - 1782) මහනුවරට 1753 වැඬම කර උපසම්පදා උත්සවය පවත්වන ලදී
(සාමනේර භික්ෂුන් වහන්සේලා අධි ශීලයේ පිහිටුවීම) ශ්‍රී  ලංකාවේ බුදු සසුන වසර 500 තුළ තුන්වරක් නැතිවී ගිය අතර I වන විමලධර්මසුරිය (1591 - 1604) හා II වන විමලධර්මසුරිය (1687 - 1707) රාජ්‍ය කාලවලදි බුදු සසුන නැවත  පිහිටුවන ලදී
නමුත් මෙය ඉතා කෙටිකාලීන විය
උපාලි ස්වාමීන්වහන්සේ 

මහනුවර සංඝ සමාජය එවිට ජ්‍යොතිශ ශාස්ත්‍රය වැනි බුදුදහමට නුසුදුසු ක්‍රම අනුගමනය කරමින් සිටි අතර උපාලි තෙරුවන්ගේ අභිප්‍රාය වුයේ සංඝ සමාජයේ වත්පිළිවෙත් සුපිරිසිදු කිරීමයි
මහනුවර දළදා පෙරහැරේ ආරම්භය සිදුවුයේද උපාලි තේරුන්ගේ මැදිහත් විමෙනි
වාර්ෂිකව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දන්ත ධාතුව  කේන්ද්‍රකරගත් මෙම පෙරහැර වාර්ෂිකව පැවැත්වේ
මෙම පෙරහැර පළමුව ආරම්භ වුයේ බුදුදහම හා සම්බන්ධ හින්දු දෙවියන්ට ගෞරව දැක්වීමට වුවද බෞද්ධ ජාතියකට මෙය නුසුදුසු යැයි සැලකු උපාලි තෙරණුවන්ගේ ආභාෂය හේතුවෙන් රජතුමා 'මින් පටන් දෙවියන් හා මනුෂ්‍යයන් සියළු දෙනාම බුදුරජාණන්වහන්සේගේ  සරණ යා යුතුයි' යන ප්‍රකාශය නිකුත් කළේය
පාර්ශව
 මල්වතු පාර්ශවය
 අස්ගිරි පාර්ශවය
 ශ්‍රී කල්‍යාණී සාමග්‍රී ධර්ම පාර්ශවය
 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ ශ්‍රී කල්‍යාණී සාමග්‍රි පාර්ශවය
 රන්ගිරි දඹුළු විහාරය
 වනවාසී පාර්ශවය
 ශ්‍රී රෝහණ පාර්ශවය
වනවාස සංඝ සභාව
 ඌවේ ස්‍යාමවංශික නිකාය

ආශ්‍රිත වෙනත් ලිපි
 රාමඤ්ඤ නිකාය
 අමරපුර නිකාය

බුද්ධාගම
ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව
සියම් නිකාය
මුස්ලිම්වරැන්ගේ දෙවැනි විශාලතම අනු කොටස ෂියා අනුගාමික‍යන්ගෙන් යුක්ත වන අතර ඔවුන් අලි ඉබ්නු අබි තාලිබ්  පරම්පරාවෙන් පැවතගෙන එන ඉමාමිවරැන්ගේ දේශපානික හා ආගමික නායකත්වය අනුගමනය කරයි
ෂියා අනුගාමිකයන් විශ්වාස කරන අන්දමට අලි ක්‍රබ්නු අවිතාලින්  මුහම්බද් නබි (සල්) තුමාගේ ඥාති සොහොයුරා මෙන්ම බෑණනුවන්ද වන බැවින් ඔහු මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ නීත්‍යානුකූල අනුප්‍රාප්තිකයා වන බවයිත ෂියා අනුගාමිකයින් (අලි ඉබ්නු අනුප්‍රාප්තිකයා වන බවයි. ෂියා අනුගාමිකයින් අලි ඉබ්නු අකුමාගේ ප්‍රථම ඉමාමි වරයා (නායකයා) වශයෙන් පිළිගන්නා අතර ඔවුන් ඊට පෙර පාලනයේ යෙදුනු මුස්ලිම් කලීෆාවයරැන්ගේ නීත්‍යානුකූල බල ප්‍රතික්ෂේප කරයි
ඔුන්ගේ විශ්වාසයට අනුව ඉමාමි දෙවිය දෙවියන් වහන්සේ විසින් ලබා දෙන අතර ඉම්මා වරයා මුස්ලිම්වරැන්ගේ ඒකාන්ත අධ්‍යාත්මික බලය දරා සිටියි
තවද ධර්මය හා දිව්‍යමය හෙලිදරව් කිරීම් සම්බන්ධයෙන් තීරණය ගැනමේ බලය ඇත්තේ ද ඉමාමි වරයාටමය
ෂියා අනුගාමිකයින් හා සුන්ති අනුගාමිකයින් අතර පවතින සිරිත් විරිත්වන හරයන්ගේ වෙනස්කම් නැතිවුවද, යම් සුවිශේෂි හදිසි වල නිසි වලංගු භාවනය හා වැදගත්කම ගැන මෙම දෙපාර්ශවය එකගත්වයක් පළ නොකරයි
ෂියාවරැ ඡයාෆාරි නිතිම්මාංසය නැමති නීති සම්ප්‍රදායන් අනුගමනය කරයි
ෂියා මුස්ලිම්වරැ අතර අනු කොටස් කිහිපයකි
විශාලතම ධිනා අනු කොටස වන්නේ Twlvers (ඉකත්තා අෂාරියාහ්) අනෙක් අනු කොටස් නම් ඉස්මයිලි Aeceners ( ) සහ සැසිදියාහ්
වොල්ෆේ අන්විටින්ග්ලි විසින් ප්‍රථම වරට නව පුවත්පත් කලාවේ ශෛලියට අනුව හොට් රොඩ් කල්චර් (hot rod culture)  නම් ඔහුගේ ප්‍රථම ලිපිය තම අදහස් සමඟ ඔහුගේ කතුවරයා වෙත ඉදිරිපත් කළේය
කතුවරයා විසින් එය මුද්‍රණය කොට ප්‍රචාරයට කටයුතු කළේය
ඔහුගේ එම ලිපියේ මුල්පිටපතේ පාඨය වූයේ , 
"There Goes That Kandy - Kolored Tangerine - Flake Streamline Baby Around The Bend"ය
පසුව එම පාඨය "The Kandy - Kolored Tangerine - Flake Streamline Baby" ලෙස පරිවර්තනය වූ අතර 1965 දී  වොල්ෆේගේ නිකුත් වූ ප්‍රථම පාඨක ග්‍රන්ථයෙහි  පාඨය වූයේද එයයි
නොර්මන් මේලර්, ජොඈන් ඩිජියන්, ඩැරල් බොබ් හුස්ටන්, ටෘමන් කැපොට්, ජෝර්ජ් පිල්ම්ප්ටන්, ටෙරී සවුතන් සහ ගේ ටැල්සේ යන මාධ්‍යවේදීන් විසින් නව ක්‍රම වේදය හඳුනාගනු ලැබීය
නව පත්‍ර කලාවේ සහ  ගොන්සෝ (gonzo) පත්‍ර කලාවේ ප්‍රධාන වෘත්තිකයා ලෙස පෙනී සිටි හන්ටර් එස්. තොම්සන්, ඔහුගේම ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කළේය
ඔහුගේ ප්‍රථම ග්‍රන්ථය වූයේ  හෙල්ස් එන්ජල්ස්
ද ස්රේන්ජ් ඇන්ඩ් ටෙරිබල් සහ සාගා ඔෆ් ද අවුට්ලෝ මෝටර්සයිකල් ගැන්ග්ස්
එය ලෝක සම්මත නිබන්ධන වාර්තාකරණයේ පිවිසුම බවට පත් විය
ෆ්‍රෑන්ක් සිනැට්‍රා විසින් 1966 දී ශ්‍රීමතුන් වෙනුවෙන් රචිත ෆ්‍රෑන්ක් සිනැට්‍රා හැස් අ කෝල්ඩ් (Frank Sinatra Has a Cold), ලිපිය නව පත්‍රකලාවේ බලවත් විපර්යාසයක් කල ලිපි අතර ප්‍රමුඛ වේ
නව පත්‍ර කලාවේදීන් විසින් වරින් වර නව ක්‍රමවේදයන් ඉදිරිපත් කලහ
සයිචෙඩෙලික් මොව්මන්ට්  (psychedelic movement) , ද ඉලෙක්ට්‍රික් කෝල් - ඒඩ් ඇසිඩ් ටෙස්ට් (The Electric Kool –Aid Acid Test ) බොහෝ පත්‍ර කලාවේදීන් අතර මෙම වකවානුව තුළ කතිකා වූ පාඨයන්ය
තවද  වියට්නාම් වොර් (Vietnam War) යනු තවත් මෙවැනි කතිකාවට භාජනය වූ දේශපාලන මාතෘකාවකි
ටෙරී සවුතන් (Terry Southern) සහ ගොරූවින්ග් ඉන් චී (Grooving In Chi) විසින් 1968 චිකාගොහිදී ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සම්මේලනය නව පත්‍ර  කලාවේදී ක්‍රමවේදයක් ලෙස එස්ක්වයර් මැගසින් (Esquire Magazine) සඳහා වාර්තාකරණය කලහ
එලෙසම සාම්ප්‍රදායික නිබන්ධන කෙරෙහිද  ටෘමන් කැපොට්, නොර්මන් මේලර් වැනි පත්‍රකලාවේදීන් උනන්දු විය
කෙසේ වෙතත් දේශපාලන අස්ථාවරකම් වලදී කතෘවරුන් විවිධ ගැහැට වලට මුහුණ දීම සාමාන්‍ය සිදුවීමකි
ඉතිහාසය
ඡායාරූප මඟින් ස්වභාවික දර්ශනයක් අප දකින ආකාරයේ ම රූපයක් ලෙස කඩදාසියක් මත  නිර්මාණය කිරීමට හැකි විය
යථා රූපය එලෙසම දැක්වීම නිසා චිත්‍රකලාවට වඩා ඡායාරූපය විශ්වසනීය විය
1880 සිට1897 ඡායාරූප ගැනීමේ සහ මුද්‍රණය කිරීමේ ක්‍රම නවීකරණයට භාජනය විය
1850 දශකයේ පමණ සිට ,ප්‍රවෘත්තිවල යෝග්‍ය අංග රූපගත කළ අතර 1880 තෙක් මුද්‍රණාලවලට හැකිවූයේ ඒවා බලා අදින චිත්‍ර මඟින් ප්‍රචාරය කිරීමට පමණි
පැරණි ප්‍රවෘත්ති ඡායාරූප කැටයම්කරුවකුලවා අච්චුවක් ලෙස සකස් කර මුද්‍රණය කෙරිණි
එහි දී තද ලෑල්ලක ඡායාරූපයේ සටහන උළැගි කැටයමක් ලෙස නිර්මාණය කළේය
එම අච්චුවේ තීන්ත තවරා කඩදාසි මත මුද්‍රණය සිදුවිය
බ්‍රිතාන්‍ය මුද්රණ වාර්තා කරුවන් වූ විලියම් සිම්ප්සන් සහ රොජර් ෆෙන්ටන් මෙලෙස ක්‍රිමියානු යුද්ධයේ  ඡායාරූප මුද්‍රිත චිත්‍ර ලෙස ප්‍රචාරය කලහ
මෙලෙස ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයේ  ඡායාරූප ද මැතිව් බ්රේඩි විසින් ප්‍රචාරය කිරීමට පෙර චිත්‍ර බවට හැරවීය
මහජනයා පුවත් වල තාත්වික බවට ආශා කළ බැවින් ප්‍රවෘත්ති ඡායාරූප ප්‍රදර්ශනය කිරීම සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්විය
ප්‍රති නිශ්පාදනයක් (මුද්රිත චිත්ර වලට වඩා ඉහළ )ප්රථම වරට ප්‍රචාරය කරවීය
1887 දී ක්ෂණික ආලෝක පහන්  (flash)සොයාගන්නා ලදී
මෙමඟින් පුවත් වාර්තා කරුවන්ට වෙනත් විෂයන් සම්බන්ධ ඡායාරූප ද ප්‍රචාරය කළ හැකි විය
1887 වන විට මෙම අර්ධතාන චායාරූප මුද්රණාලවල වැඩිවේගයකින් පිටපත් කිරීමට ඉඩ සැලසිනි
මෙම නවීකරණයන් ඇති වූවත් සමහර සීමා ද පැවතුනු අතර බොහෝ සංවේදනීය පුවත් පත් හා සඟරා කතාවල මුද්රණ චිත්‍ර ඇතුළත් විය
(1897-1927) 1921දී "wire photo"තාක්ෂණය යොදාගනිමින් වඩාත් වේගයෙන් රූප සම්ප්රේෂණය කිරීමේ හැකියාව ලැබිනි
කෙසේ වෙතත් එය 1925 දී මිලි මීටර 35 ලෙයිකා වාණිජ කැමරාව සාදන තෙක් නොතිබූ අතර ප්‍රථම ක්ෂණික බල්බ (1927-1930) මෙම සියලුම අංශ චයාරූප කලාවේ වඩාත් වැදගත් සන්ධිස්ථානයකට ගෙන ඒමට සමත් විය
1970 දශකයේ සිට සාමාන්‍ය අර්ථය අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය යනු මානව විද්‍යාව සහ ඉතිහාසය, ජනප්‍රිය සංස්කෘතික සිරිත් විරිත් හා ඓතිහාසික අත්දැකීම් අනුව ගෙනහැර දැක්වීමයි
පැරැන්නන්ගේ දැනුම, සිරිත් විරිත් හා කලාව අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය සොයා ගත හැකිය
අතීතයෙන් වර්තමානයට හා අනාගතයට සංස්කෘතිය දායාද වන්නේ මෙම ඉතිහාසයට අනුවයි. 
අතීතයේ විසූ මිනිසාගේ සාමාජික, දේශපාලනික හා සංස්කෘතික ක්‍රියාවන් සහ සිරිත් විරිත්මෙන්ම කලාවට සම්බන්ධ අංගයන්ද අනුව මෙම ඉතිහාසය නිර්මාණය වේ
විවිධ ජන කණ්ඩායම්වල සමාජ පසුබිම හා උත්සව, ඇඳහීම් හා සංස්කෘතික ක්‍රියාවලීන් වලින් ඉතිහාසය සමන්විත වේ
විස්තරය

සංස්කෘතික ඉතිහාසය ප්‍රංශ ජාතිකයන්ගේ සංක්‍රමණ සමඟ එකතු වී නව ඉතිහාසයක් බවට පත් වේ
ස්විට්සර්ලන්ත ජාතික ඉතිහාසඥයෙකුට අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය යන්න යම් ඓතිහාසික කාල සීමාවක් තුළ කරන ලද අධ්‍යනයක් අනුව, චිත්‍ර කලාව ,ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පමණක් නොව සමාජ අංග සියල්ල ඇතුලත්ව ගොඩ නැගිය යුතුය
මෙහිදී බොහෝ විට ඉලක්කය විය යුත්තේ සමාජයේ ප්‍රභූ නොවන පිරිසගේ හැසිරීම් රටා (උත්සව ,පූජා ) හා වෙනත් සිරිත් විරිත්, මිනිස් සබඳකම් හා සංස්කෘතික පරිණාමයන් මෙන්ම සමාජ වෙනස් වීම් (ජාති වාදය) ආදියයි
එමෙන්ම බලය, පන්තිය, ආකල්ප ජාතියද සළකා බලනු ලැබේ
ශ්‍රි ලංකාවෙ ඉතිහාසය 

|
Cultural_history
|-
1942 දී යුද්ධ කටයුතු වලදී මිනීමැරුමක් සිදු කිරීමට Aung san ගෙන් ඉල්ලන ලද අතර Burma ට එරෙහිව ජපානය පාවාදීම හේතුවෙන් යුද්ධමය ක්රියා මාර්ග අනුගමනය කරන ලදී
යුද්ධය අවසන් වූ පසු බ්රිතාන්යය රජු ඉවත් විය
නැවත ඇති කල ආණ්ඩුව දේශපාලන ක්රියාවලියක් අනුගමනය කරන ලදී
භෞතික වශයෙන් රට නැවත ගොඩනැගීම සහ නිදහස පිලිබඳ සාකච්ඡා පමා වීම හේතුවෙනි
AFPFL රජයට විරුද්ධ වෙමින් දේශපාලන අස්ථාවර භාවයක් රට තුල ඇති කරයි
AFPFT  තුල  කොමියුනිස්ට් හා සමාජවාදීන් (AFPFT සමඟ )අතරද භේදයක් හට ගනී
1946 ජූලි මාසයේදී සාමාන්ය ලේඛම් මෙහි ප්රථිඵලයක් ලෙස ඉල්ලා අස්වෙයි
එම ඔක්තොම්බර් මාසයේදී AFPFT හි CPB නෙරපාදැමීමද සිදු වෙයි
Hurbert Rance නව ආණ්ඩුකාර තනතුරට පත් වන අතර ඔහුගේ පත් වීමෙන් පසු Rangoon සැප්තැම්බර් මාසයේදී මෙය ආරම්භ වේ
පසුව රාජ්ය සේවකයින්ද වර්ජනයට එක් වේ
Rance මෙය සමතයකට පත් කිරීමට Aung San හමුවී Aung San ඔහුගේ AFPFT සාමාජිකයන් සමඟ ආණ්ඩුකාර විධායක කවුන්සිලයට එක් වේ මෙම නව කවුන්සිලය රටේ විශ්වාසය වැඩි කර ගනිමින් නිදහස වෙනුවෙන් ගිවිසුම් ඇති කර ගනී
ඔහු 1947 ජනවාරි 27 දින Aung San –Atlee ගිවිසුම සාර්ථකව අවසන් කරයි
ඔහු වාර්ශික සුළු පක්ශ සමඟද ගිවිසුමක් සාර්ථකව ඇතිකර ගන්නා අතර පෙබරවාරි 12 එක්සත් දිනය ලෙස සමරන ලදී
AFPFL හි ජනයා Aung san සහ සමාජවාදීන්ට දායක වන අතර1947 අප්රේල් පවතින මැතිවරණයෙන් විශාල ජයග්රහනයක් ලබාගනී
1947 ජූලි 19 වන දින අගමැති කෙනෙකු වු Burma විසින් මහලේඛම් කාර්යාලයේදී Aung san සහ අනෙක් සාමාජිකයන් මිනීමැරුම සැලසුම් කරන ලදී
ජූලි 19 දින Martys’ දිනය  ලෙස සමරනු ලබේ
පසුව සමාජවාදී නායක Thakin Nu නව අමාත්ය මණ්ඩලයක් පිහිටවන අතර ඔහු 1948 ජනවාරි 4 දින Burmese නිදහස වෙනුවෙන් මූලිකත්වය ගනී
Burma බ්රිතන්ය සමූහාණ්ඩුවට එක් නොවීමට තීරණය කරනු ලැබේ
NeedToAddCategory
AMILA 0785273760
සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව  (ග්‍රීක උපසර්ඝයේ සිට" සාර්ව "-"විශාල"+"ආර්ථික") කාර්ය සාධනය, ආකෘතිය, හැසිරීම හා සාර්ව ආර්ථිකය පිළිබඳ තීරණ ගැනීම හා බැඳෙන ආර්ථිකයේ ශාඛාවකි
එය ජාතික, කලාපීය, හෝ ගෝලීය ආර්ථිකය විය හැක
ක්ෂුද්‍ර ආර්ථිකය සමඟ සාර්ව ආර්ථිකය ද ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍රයකි
සමස්ථ ආර්ථිකයේ ක්‍රියාකාරීත්වය සිදුවන ආකාරය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය, සේවා වියුක්ති අනුපාතය, හා මිල දර්ශක යන සමස්ථ දර්ශකයන් අධ්‍යයනය කරති
ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ ජාතික ආදායම, නිෂ්පාදනය, පරිභෝජනය, සේවා වියුක්තිය, උද්ධමනය, ඉතුරුම්, ආයෝජන, ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම හා ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය යන ඒකකයන්හි සම්බන්ධතාවය වැඩිදියුණු කරති
මෙයින් වෙන්ව, ක්ෂුද්‍ර ආර්ථිකය මූලික වශයෙන් යොමු වනුයේ යම් නිශ්චිත වෙළඳපොළවන්හි මිල ගණන් හා ප්‍රමාණයන් නිශ්චය කිරීම කෙරෙහි ව්‍යාපාරයන්හි හැසිරීම හා පාරිභෝගිකයන්ගේ හැසිරීම වැනි තනි කාරකයන්ගේ හැසිරීම පිළිබඳව ය
සාර්ව ආර්ථිකය යනු පුළුල් විෂය පථයකි
ශික්ෂණය පිළිබඳ දුෂ්ටාන්ත සපයන ගවේෂණ අංශ දෙක ලෙස, ජාතික ආදායමේ කෙටිකාලීන බිඳවැටීම්(ව්‍යාපාර චක්‍ර), හි ප්‍රතිවිපාක හා එයට බලපාන සාධකයන් අවබෝධ කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීම හා දිගුකාලින ආර්ථික වර්ධනයපිළිබඳ නිර්ණායකයන් (ජාතික ආදායමේ වර්ධනයන්) අවබෝධ  කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීම වේ
සාර්ව ආර්ථික ආකෘති හා ඒවායේ පුරෝකථනයන් රජය හා විශාල සමාගම් විසින් ඒවායෙහි වර්ධනය හා ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති සහ ව්‍යාපාර මූලෝපායන් ඇඟයිමට යොදා ගනු ලැබේ
සාර්ව ආර්ථික න්‍යායේ වර්ධනය 

සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව යන වචනය 1993 දී නෝර්වේජියානු ආර්ථික විද්‍යාඥ රග්නර් ෆ්‍රින්ච්ගේ ආර්ථික පද්ධති යන වචනයෙන් බිඳී ආවකි
මෙම ක්ෂේත්‍රයේ මූලිකාංග කිහිපයක් අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා දිගුකාලීන පරිශ්‍රමයක් වූ බව විද්‍යාමාන විය
එනිසා පෙර වූ ව්‍යාපාර බිඳ වැටීම් හා මූල්‍ය ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ ඉගැන්වීම් වැඩි දියුණු විය
ආර්ථික චින්තනයේ කැපී පෙනෙන ඉතිහාසඥයකු වූ මාක් බැග්, සිය “කේන්ස්ට පෙර සිටි විශිෂ්ට ආර්ථික විද්‍යාඥයන්
1986” තුළින් හෙළිදරව් කරනුයේ  ස්වීඩන් ජාතික ආර්ථික විද්‍යාඥ ක්නුට් වික්සෙල්”සුලුවෙන් හෝ විශාල වශයෙන් නව සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව සොයා ගත් බව ය
සාර්ව ආර්ථික සංකල්පිත දර්ශන 
සාම්ප්‍රදායික විශේෂත්වය ආර්ථිකය තුළ ප්‍රභේදයන් තුනක් අතර පවතී
ඉල්ලුම කෙන්ද්‍රගත වූ කේන්සියානු ආර්ථිකය, තාත්වික අපේක්ෂාවන් හා කාර්යක්ෂම වෙළඳපොළවල් මූලික  කර ගත් නව සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාව හා නවෝතපාදනය තුළින් දියුණුව කෙන්ද්‍රකර ගත් නවෝත්පාදන ආර්ථික විද්‍යාව ඒ ප්‍රභේදයන් වේ
වෙළඳපොළයන්හි මිල සහ වැටුප් ආර්ථිකයේ බිඳ වැටීම් සමඟ ගැළපිය නොහැකිබව කේන්සියානු චින්තකයෝ තර්ක කරති
කිසිම දර්ශනයක් අන් අයගේ නිශේදයන් සම්පූර්ණ කිරීම නියමානුකූලව අනුමත නොකරති
නමුත් බොහෝ දර්ශනයන් විසින් ප්‍රවේශයන් එකක් හෝ කීපයක් න්‍යාත්මක පදනම ලෙස අවධාරණය කෙරේ
කේන්සියානු සම්ප්‍රදාය 
කේන්සියානු ආර්ථිකය ජෝන් මයනර්ඩ් කේන්ස් නම් ආර්ථික විද්‍යාඥයාගෙන් විශාල ලෙස බලයලත් අධ්‍යාපනික න්‍යායක් ව තිබිණි
මෙම කාල සීමාව සේවා වියුක්තිය හා ව්‍යාපාර චක්‍රය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමට සමස්ත ඉල්ලුම කෙරෙහි යොමු විය
එය ව්‍යාපාර චක්‍රයේ බිඳ වැටීම පිස්කල් ප්‍රතිපත්තිය හා මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය හා මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය තුළින් අවම කිරීම ගැන ය
නව කේන්සියානුවන් විසින් නව සාම්ප්‍රදායික සංකලනයේ ඇති නව සාම්ප්‍රදායික මූලිකාංග කීපයක් සමඟ කේන්ස්ගේ චින්තනය හා සම්බන්ධ කරන ලදී
නව චිරන්තන ආර්ථිකයට අඩ වශයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට වැඩිදියුණු කරන ලද නව කේන්සියානු ආර්ථිකය විසින් නිර්මාණය කරන ලද නව ආකෘති පරම්පරාවන් විසින් නව කේන්සියානුවාදය පිරිහීමට හා ප්‍රතිස්ථාපනය වීමට ලක් විය
අසම්පූර්ණ ආර්ථිකයන්ට ඉල්ලුම් කළමණාකරණය සාධරණීය කරනුයේ කෙසේද යන්න පෙන්වා දෙමින් කේන්සියානු ආර්ථිකයට ක්ෂුද්‍ර ආර්ථික පදනමක් සැපයීමට නව කේන්සියානුවාදය උත්සහා දරයි
කෙටි කාලීන හා දිගු කාලීන ඉල්ලුමෙහි වැදගත්කම හා අවිනිශ්චිතාවය, ද්රවශිලතාවරණය හා ක්ෂුද්‍ර ආර්ථිකයෙහි ෙඑතිහාසික වර්ධනය පිළිඹිබු කරමින් පශ්චාත් කේන්සියානු ආර්ථිකය මූලික කේන්සියානු ආර්ථිකයන්හි කේන්සියානු විරුද්ධත්වය නියෝජනය කරයි
නව සාම්ප්‍රදායික සම්ප්‍රදාය 
ශතවර්ෂ ගණනක් තුළ කේන්සියානුවන් හා සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාඥයන් විසින් සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව පූර්ව අධ්‍යනය හා අපර අධ්‍යනය ලෙස ස්වතන්ත ක්ෂේත්‍රයන් වලට විභේදනය විය
1970 දී නව සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාව කේන්සියානුවන්ට ඔවුන්ගේ සාර්ව ආර්ථික සිද්ධාන්තය ක්ෂුද්‍ර ආර්ථිකය තුළ ස්ථාපනය කර ගන්නා  ලෙසට අභියෝග කළේ ය
මෙම සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාවේ දෙවන පියවරේ ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්තිය වෙනස් වනුයේ පොළී අනුපාත හා මුදල් සැපයුම වැනි මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය වෙත සැපයුම ඉහළ නැංවීම යි
මෙම දර්ශනය ලුකස් ක්‍රිටික් සමඟ 1970 දි එළිදරවු විය
තාත්වික අපේක්ෂාවන් පදනම් වු නව චිරන්තන සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව, කාලය හා අවිනිශ්චිතාවය මත වරණය ප්‍රශස්ත ලෙස සිදුවන බව හා සියලුම වෙළඳපොලවල් නිශ්කාශනය වන බව කියයි
නව චිරන්තන සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව සාමාන්‍යයෙන් තාත්වික ව්‍යාපාර චක්‍ර මත පදනම් වේ
මිල්ටන් ෆීඩ්මන් විසින් ප්‍රධාන ව සැළකූ  මූල්‍ය පරිපාලනය හැමවිටම හා හැමතැන්හිදි ම උද්ධමනය(ආර්ථිකය) උද්ධමනය මූල්‍ය සංසිද්ධියක් දරයි
එය පෟද්ගලික අංශය වර්ධනයට මූලික වන නිසා එය පිස්කල් ප්‍රතිපත්තිය ප්‍රතික්ෂේප කරයි
තවදුරටත් එය කේන්සියානු  ආර්ථිකයේ වන කාර්යශීලී ඉල්ලුම් කළමණාකරණය මෙන් උද්ධමනය හෝ අවධමනය ඝට්ටනය කිරීමට බලාපොරොත්තු නොවේ
නමුත් මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති නීතීන්ට අනුව
මුදල් සැපයුමේ වර්ධන අනුපාතය දිගුකාලයක් තුළ ස්ථායිව පවත්වා ගැනීම සිදුවේ
සාර්ව ආර්ථික නීතීන් 
විශාල ආර්ථික අවපාතයන් වැනි ප්‍රධාන ආර්ථික කැළඹීමි වලින් ඈත්ව සිටීමට රජය ගැළපීම් සිදුකරමින් ප්‍රතිපත්ති වෙනස් කිරීම තුළින් ආර්ථිකය ස්ථායිතාව බලාපොරොත්තු වේ
මෙම ගැළපීම්වල සාර්ථකත්වය  ස්ථායිතාව හා චිරස්තීන වර්ධනයට අත්‍යවශ්‍ය බව රජය විශ්වාස කරයි
මෙම ආර්ථික කළමණාකරණය රාජ්‍ය උපාය මාර්ගයන් දෙකක් තුළින් ලබා ගෙන ඇත
පිස්කල් ප්‍රතිපත්තිය
 මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය

තවදුරටත් බලන්න 
 ක්ෂුද්‍ර ආර්ථික විද්‍යාව
 මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය
 කේන්සියානු ආර්ථික විද්‍යාව
 ආර්ථික වර්ධනය
 පිස්කල් ප්‍රතිපත්තිය
 ගතික අනුමානික පොදු තුලිතය
 ආකෘති (සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව)
 AP Macroeconomics

Notes

References
Blaug, Mark (1986), Great Economists before Keynes , Brighton
Wheatsheaf
Fengbo Zhang
Analysis of Chinese Macroeconomy
Snowdon, Brian,  and Howard R
Vane, ed
An Encyclopedia of Macroeconomics,  Description  & scroll to Contents-preview  links
Macroeconomics
ආර්ථික විද්‍යාව
තම ගුවන් කාලය තුළ විකාශය කෙරෙන ජනප්‍රිය රූපවාහිනී දැන්වීම් ප්‍රක්ශේපනය කරන ආකාරයට ඒවා අද වන විට වඩාත් ඵලදායි වෙලදපොළ දැන්වීම් මාධ්‍යක් බවට පතව තිබේ
වාර්ෂික සුපර් බෝල්, පාපන්දු තරගය අතර පල කෙරෙන දැන්වීම් ඉතා ඉහල ඉල්ලුමක් ඇති ගුවන් කාලයකට අදාල වේ
බොහෝ වෙලද දැන්වීම් අදාල වන්නේ අලෙවි කරන නිශ්පාදනයට අදාල ගීත ඛණ්ඩයකින් හෝ කිංකිණියකිනි
(ගීතමය වෙලද දැන්වීම්)
අතත්‍ය වෙළද දැන්වීම් ක්‍රමය, පරිඝණක චිත්‍රාණ හරහා සාමාන්‍ය රූපවාහිනී වැඩ සටහන් වලට ඇතුල් කර තිබේ
එසේත් නැතිනම් ඒවා හිස් පසුතලයක් සහිත දැන්වීම් පුවරු හෝ  දුරස්ථ විකාශන ප්‍රේක්ෂකයන්ට අදාල නොවන එළිමහන් දැන්වීම් පුවරු ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් ප්‍රතිශ්ඨාපනය කර තිබේ
වඩා විවාදාත්මක තත්වය වන්නේ, අත්ත්‍ය දැන්වීම් පුවරු සැබෑ ජීවිතයේ දක්නට නොලැබෙන පසුතලයන් උපයෝගීකරගෙන ප්‍රචාරණය කිරීමයි
ප්‍රවෘත්ති මාධය සහ වෙළද දැන්වීම් එළඹුම

ඇතැම් මාධ්‍යන් උදාහරණයක් ලෙස TiVo ක්‍රමිකව රූපවාහිනියට තිබූ තැන අත්පත් කර ගනිමින් සිටියි
ඒ පාරිභෝගික රිචිය හා භාවිතය වැඩි වශයෙන් ඒවා වෙත මාරු වී තිබීම නිසාවෙනි
මේ පිළිබදව නවතම සංසිද්ධිය වන්නේ වෙබ් අඩවි තුළ සිදු කෙරෙන දැන්වීම් ප්‍රචාරණයියි
මෙම දැන්වීම් වල මිල තීරණය වන්නේ වෙබ් පිටුවේ අන්තර්ගතයේ ඇති අඩංගුතාවයේ ගුණාඅත්මක භාවය සහ එම වෙබ් පිටුවට ඇති ඉල්ලුම ආදිය සැලකිල්ලට ගනිමිනුයි
මෙසේ ඉල්ලීමකින් තොරව ලැබෙන විද්‍යුත් ලිපි තොගSpamලෙස හදුන්වයි.ඇතැම් සමාගම් තම පණිවුඩ සහ ලාංජන,"වර්ධක රොකට්ටු" සහ අන්තර්ජාතික අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රදර්ශනය කිරීමටද යෝජනා කර සිටියි
මතවාදී තත්වය පවතින්නේ මනෝ මූලික දැන්වීම් කරණය සහ දැන්වීම් වල පැතිරීම සම්බන්දවයි.නොගෙවුම් දැන්වීම් කරණය(කට වචනයෙන් කෙරෙන දැන්වීම් කරණය )ද අඩු මුදලට වැඩි ප්‍රගතියක් ලබා ගත හැකි ක්‍රමයකි
ජ X'erox=ජායාපිටපත් යන්ත්‍ර,Keenex=ටිෂු කඩදාසි , Vaseline=පෙට්ට්‍රොලියම් ජෙලි ,Hoover=රික්තක පිරිසිදුකරන [Vacum clearners])
නමුත් ඇතැම් සමාගම් යම් භාණ්ඩයක් හැදින්වීම සදහා තම වෙළද නාමය භාවිතා කිරීමට විරුද්ධ වේ
මන්ද යත් තම වෙළ්ද නාමය පොදු නාමයක් වශයෙන් භාවිතා වන විට ඊට ඇති නීතිමය ආරක්ෂාව නැති වී යාමයි
ද කෙටි පණිවුඩ වලින් කෙරෙන වෙළද දැන්වීම් කරණය ජනප්‍රිය අංගයක් බවට පත්ව තිබේ
තම්න් කුමන ස්ථානයක සිට්යද කෙටි පණිවිඩ ලැබීමේ සහ ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ හැකියාව නිසා මෙම ක්‍රමය වාසි රැසක් අත් කරගෙන තිබේ
කාලයෙන් කාලයට ඉදිරිපත්කෙරෙන content wrap ක්‍රමයද ජනප්‍රිය දැන්වීම් කරණ ක්‍රමයකි
එනම් සමස්ථ වෙළද විරාමය තුළම එකම සමාගමක නිශ්පාදනයන්ගේ දැන්වීම් ඉදිරිපත්කිරීමයි
රූපවාහිනිය
වෙළද ප්‍රචාරණය
කුඹල් කර්මාන්තය
නැති වි ගිය ජනාවාසයන්හිපෙනෙන්නට ඇති නෂ්ටාවශේෂයන්ගෙන් යුක්ත වූ සිය දහස් ගනන් වලං කැබලි භූමිය පුරා විසිරී ඇත
වලං පිලිස්සීම සඳහා භාවිතා කරන ලද උඳුන්ද දැකිය හැක
විශාල වශයෙන් වලං කර්මාන්තය සිදුකරන ලද්දේ සුඛෝපබෝගී භාණ්ඩ සමඟ හුවමාරු කරගැනීම සඳහා කල්තබා ගත නොහැකි භාණ්ඩ අපනයනය කිරීමේදී ඒවා ඇසුරුම් කරණය සඳහා යැයි සිතිය හැකිය
පෝරණු වල පිලිස්සු භාණ්ඩ වන කලස්,පිඟන් සහ මූඩි වල කැබලි,දම් මැටි වලින් සියුම් ලෙස සැදු වලලු ආකාර කොටස්ය
මෙම වලන් සකයක කරකවන සහ රෝස පැහැයට හුරු ඔපදමන ලද නියැඳි වේ
සමහර භාණ්ඩ විශේෂයෙන් කලස් වල ගෙල වටා රතු පාටට හුරු ඔපදැමූ පටියක් තිබේ
මෝස්තර යෙදීම බොහෝ වලන් වල අලංකාර ලක්ෂණ වලින් එකක් වන අතර කලු පැහැයෙන් යුක්ත  වේ
මෙම මෝස්තර ජ්‍යාමිතික හැඩ වලට සීමා කර ඇති අතර විවිධ ඝණකම් වලින් යුතු තිරස් රේඛා,මාලුන්ගේ කොරල රටා රැලි රේඛා,ඡේදනය වන රවුම් සහ පනා රටා ඇතුලත් වේ
වලන් කරුවන්ගේ සලකුණු කලස් සහ වලන් මත පැහැදිලිව තිබේ
සෙල්ලම් බඩු,පිලිම සහ පැලඳුම් සම්පූර්නයෙන් නොමැති වීම උපයෝගිතාත්මක පරිසරයක් පෙන්නුම් කරයි
(තව දුරටත් කනීම සිදු කරන ) මෙම හාරප්පා ශිෂ්ඨාචාරයේ පෙනෙන්නට තිබෙන සමාජ හා සංස්කෘතික විසංගමනය අඩු කල හැකි ද්‍රව්‍ය අනාවරණය කර ගැනීමට තවදුරටත් නිරන්තරව කැණීම් සිදු කරනු ලබයි
ශාන්ත පිලිප් යනු ජේසුස් වහන්සේගේ ධර්ම දූතයින් දොළොස් දෙනාගෙන් එක් අයෙකි
ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායේ , පිලිප්ව හඳුන්වනු ලබන්නේ ග්‍රීසියේ හා සිරියාවේ අන්‍යාගමකට හැරවූ දූතයා ලෙසයි
හයිරොපොලිස් නගරයේදී කුරුසයේ ඇණ ගැසීම නිසා ඔහු ආගම වෙනුවෙන් දිවි පිදූ කෙනෙකි
රෝමානු කතෝලික පල්ලියේ ශාන්ත පිලිප්ගේ මංගල්‍ය දිනය මැයි 1වෙනිදාය
මෙදිනට සාම්ප්‍රදායිකව ශාන්ත පිලිප්ව සමරනු ලැබ ඇත
නමුත් පසුව එම මංගල්‍ය දිනය මැයි 11  දිනට ගෙනයන ලදී
1970 දී දින දර්ශනය සංස්කරණය කිරීමේදී බොහෝ මංගල්‍ය මර්දනය කිරීමත් සමඟ එම සැමරුම් දිනය  නැවත මැයි 3 ට ගෙන එන ලදී
නැගෙනහිර ඕතොඩොක්ස් පල්ලියේ සාමාජිකයන් ශාන්ත පිලිප්ගේ මංගල්‍ය සමරනුයේ නොවැම්බර් 14 දින වේ
බොහෝ පල්ලිවල මෙය මැයි 1වැනි දින සැමරීම නොකඩවා සිදු කරයි
ඊට අමතරව සාම්ප්‍රදායික රෝමානු කතෝලිකයන් ශාන්ත පිලිප් හා ශාන්ත ජේම්ස් යන දෙදෙනා සඳහාම මංගල්‍ය දිනය ලෙස මැයි 1 දින සමරනු ලැබේ
ක්‍රිස්තියානි දර්ශනවාදී සමූහයක සාමාජිකයින් පිලිප්ගේ ධර්ම දූත සේවාවේ බලය ඉල්ලා සිටි  ඒ එම ක්‍රම ක්‍රිස්තියානි දර්ශනයන්හි සාමාජික පාඨග්‍රන්ථ ඔහුට පවරමිනි
අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 Theology
lk කතෝලික දේවධර්ම ලිපි

ක්‍රිස්තියානි ආගම
අපෝස්තුළුවරුන් දොළොස් දෙනා
1609 වසරේ අවසාන භාගය වන විට ගැලීලියෝ තම දුරේක්ශ නිරීක්ෂණයන් ආරම්භ කරන ලදී
ඉන් අනතුරුව 1610 මාර්තු වන විට The Strray messenger නමින් එතෙක් දර්ශනවාදයේ පවා සාකච්ජාකොත නොතිබුණු සොයාගැනීම් ඇතුළත් පොත් පිංච්ල් පළ කිරීමට පියවර ගත්තේය
චන්ද්රයාගේ කදු,බ්රහස්පතිගේ චන්ද්රයන් සහ සූර්යය ලප පිළිබදව පරිච්ජේදයක්ද ඊට ඇතුළත් විය
නමුත් මෙම කිසිදු සොයා ගැනීමකින් පෘථිවිය භ්රමණය වන බවට ඔප්පු කිරීමට හෝ ක්රිස්තියානි මතවාද සෘජුව අභියෝගය ලක් කිරීමට හැකියාවක් නොලැබුණි
ගැලීලියානු මතවාද දැරූවන්ට දේවධර්මවාදීන්ගේ සහ ඇරිස්ටෝටලියානු මතවාද දැරූ ස්වභාවික දර්ශනවාදීන්ගෙන් නොයෙක් කරදර වලට මුහුණ දීමට සිදු වුණි
ඇරිස්ටෝටලියානු ඉගැන්වීම් බොහෝ සෙයින්ම කතෝලික පල්ලියේ ඉගැන්වීම් වලට සමපාත විණි
රෝමානු කතෝලික සභාවට අයත් තාරකාඥයන් කතෝලික පල්ලියේ ඉගැන්වීම් මෙන්ම ස්වභාවික දර්ශනවාදය පිළිබදවද දැනුම ඇත්තෝ වූහ
කෙසේ හෝ තවත් වර්ශයක් හෝ දෙකක් ඇතුළත නවීන දුරේක්ශයන් පරිහරිණයට පැමිණීමත් සමගම අලුතින් නිරීක්ෂණයන්ට මග පෑදිණි
1912 දී රෝමානු කතෝලික සභාවට අයත් වූවන් ගැලීලියෝගේ නිරීක්ෂණයන් නැවත කර තිබූ අතර ගැලීලියෝ රෝමයේ රෝමානු පාසලට පැමිණි අවස්ථාවේදී ඔහුට ගරුත්වයෙන් සලකන ලදී
මෙහිදී රෝමානු කතෝලික සභාවේ ශිෂ්යත්ව ධාරියෙකුව සිටි "ක්රිස්ටොපර් ග්රෙයින්බර්ග් " නැමැත්තා ගැලීලියෝගේ මතවාද මැදිහත් සිතින් අධ්යනය කල අයෙකු විය
එහිදී ඔහු රෝමානු කතෝලික සභාවේ ප්රධාන පිය තුමා වූ, ක්ලෝඩියෝ ගෙනහැර දක්වාතිබූ මතවාද බිද හෙලනලෙස ඉල්ලා සිටියේය
කෙසේ හෝ ගැලීලියෝගේ මත සියල්ල පිළිගැනුනේ නැත
ඔහුගේ සමයේ සිටි අග්රගන්ය තාරකා විද්යාඥයෙකුව සිටි ක්රිස්ටොපර් ක්ලෝඩියස් පවා කිසි දිනක සදේ කදු ඇති බවට කී ගැලීලියානු මත වාද ය පිලිගත්තේ නැත
මේ අතර රෝමානු පාසලෙන් පිටත පවා ඉහත නිරීක්ෂණවල සත්යතාව පිළිබද මතවාද ඇති විණි
1610 දී ගැලීලියෝ විසින් කෙප්ලර්ට යැවූ ලිපියක තම මතයට විරුද්ධවන ඇතැම් දාර්ශනිකයන් ඒවා ඉවත දමන්නේ දුරේක්ෂයකින් කිසිදිනෙක නිරීක්ෂණයක් පවා නොකර බවට චෝදනා කරයි
මේ අතර දිගින් දිගටම රෝමානු කතෝලික සභාව සමග ගැටුම් ඇති විණි
සූර්යය ලප පිළිබදව රෝමානු කතෝලික සභාවේ ප්රමුඛයකුව සිටි ***** නැමැත්තා සමග වාදයකට පැටලුණු අතර,එය ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාවටම පැතිරී ගිය ආරවුලක් විණි
නමුත් ඔවුන් දෙදෙනාම නිවැරදි නොවීය
ඩේවිඩ් හැබ්රිකන් සහ ඔහුගේ පුත්රයා වූ ජොහැන්නස්ගේ පළමු නිරීක්ෂණයන් අපැහැදිලි තත්වයක පැවතුණා විය හැකිය
තවද මේ කාලය වන විට වස්තූන් ජලයේ පාවීම  හෝ ගිලී යාම පිළිබදව  ආකිමිඩීස්ට එරෙහිව ඇරිස්ටෝටල් කල අරගලයට විරුද්ධවද ගැලීලියෝ තර්ක කලේය
මෙම වාදයන් මිත්රශීලෙ බවෙන් තොර විය
මෙම මොට සහ උපහාසාත්මක විවේචනයන් එකල විවාදයන් අනුව බලන විට අසාමාන්ය තත්වයක් නොවුනද,එය ඔහුට සතුරන් නිර්මාණය වීම සදහා හේතුවිය
මෙහිදී ගැලීලියෝගේ මිතුරන් කණ්ඩායමක් ඔහුට දක්වා සිටියේ, දර්ශනවාදී මහාචාර්යයවරුන් පිරිසක් ගැලීලියෝට එරෙහිව කතෝලික පල්ලියේ මරණීය චෝදනා ගොනු කරන බවයි.පසුව විස්තර වන කැසිනි දෙශ්නාවල ඒ බව විස්තර වේ
ජාතිය ජනවාර්ගිකත්වය යන පදයෙන් විස්තර කිරීමේ ජාතිවාදයක් ලෙස ජනවාර්ගික ජාතිවාදය හැදින්විය හැක
කුමන ජනවාර්ගිකත්වයක් එයට ලං වුවත්, ජනවාර්ගික ජාතිවාදය සඳහා පෙර පරපුරේ  නොයෙකුත් අංග අඩංගු වේ
තවදුරටත්, ජනවාර්ගික කණ්ඩායමේ සාමාජිකයන් අතර හා ඔවුනගේ මුතුන් මිත්තන් අතර හුවමාරුකරගත් සංස්කෘතියත් භාෂාවත් එයට අඩංගු වේ
කෙසේ වෙතත් සංස්කෘතික අර්ථදැක්වීම වන "ජාතිය" නැමැති අර්තකථනයෙනුත් භාෂාමය අර්තකථනයෙනුත් එය වෙනස් වේ
දේශපාලනික වශයෙන් පිළිගත් ප්‍රතිපත්තිය වන්නේ සියලුම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ස්වයං නිර්ණය සිදු කරන බවයි. ස්වයං නිර්ණය කිරීමේ ප්‍රතිවිපාක ස්ථාපිත සමාජයක් තුළ සිදුවන ස්වයං පාලනයේ විපාක වලින් වෙනස් වේ
එමෙන්ම එය සමාජය තුළ වු ස්වතන්ත්‍ර සමාජයෙන් ඉවත් වූ කල ශ්‍රේෂ්ඨ රජයක් දක්වා වෙනස් වේ
අන්තර් ජාතික සම්බන්ධතා වලදී ජනවාර්ගික ජාතික වාදය, රටේ පොදු සම්පත් සඳහා ඇති ‍රැකවරණය සහ ව්‍යපාර මෙහෙයවන අතර එමඟින් පොදු ජාතියක් ස්ථාපනය වෙයි
ප්‍රජා ජාතිවාදය සහ ජනවාර්ගික ජතිවාදය තුළ ඇති වෙනස්කම් දියුණු සාහිත්‍ය තුළින් කියාපායි
ජාතියේ ආවේණික පරපුරක් තුළ වු ජනාවර්ගික ජාතිවාදය එහි සාමාජිකයන් තුළ රඳා පවතී
එමෙන්ම සමහර අවස්ථාවන් වලදී ලේ නෑකම් මත හෝ ඥාති සම්බන්ධකම් මත එය රඳා පවතින අතර, දේශපාලන සමාජිකත්වය මත එය රඳා නොපවතී
ජනවාර්ගික ජාතිවාදය ගැන ප්‍රබල සම්ප්‍රදායන් ඇති රටවල් Jus Sagunis (රුධිරයේ නීතිය) මඟින් ජාතිය අර්ත දක්වයි. ප්‍රජා ජාතිවාදය ගැන ප්‍රබල සම්ප්‍රදායයන් ඇති රටවල් Jus Soli (පොළවේ නීතිය) මඟින් ජාතිකත්වය හෝ පුරවැසිභාවය අර්ථ දක්වයි. එමනිසා ජනවාර්ගික ජාතිවාදය ප්‍රජා ජාතිවාදයට වඩා විශේෂිත වේ
පොදු ජනතාවගේ පරමාදර්ශ වලට පක්ෂපාත වනවාට අමතරව පොදු සංස්කෘතියක් සහ වෘත්තීන් අවධානය කිරීමක් ජනවාර්ගික ජාතිවාදය මඟින් සිදුවේ
උදාහරණයක් ලෙස ජර්මනියේ ඇති ජනවාර්ගික ජාතිවාදය පෙන්වා දිය හැක
ජනවාර්ගික ජර්මානුවන්ටද ජර්මනියෙ පුරවැසිභාවය හිමිවේ
භූගෝලිය සාධක මත පදනම් වු ජාතිය ගැන බටහිර අර්ථ දැක්වීමට පටහැනිව ජාතිවාදය ගැන බටහිර නොවන සංකල්පයන් සඳහා න්‍යායාචාර Anthony D
Smith යුදෙව්වන්ගේ විසිරයාම ගැන අධ්‍යයනයෙහි යෙදෙන උගතුන් මෙම භූගෝලිය නොවන සංකල්පය යුදෙව්සමාජයන් තුළ පතුරවා ඇති අතර "මානව ජාතිය" "මානව ජාතිවාදය" වැනි පද මඟින් ජනවාර්ගිකත්වයේ සංකල්ප සමුහයක් විස්තර කරයි
ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක වාස භූමිය මඟින් ඔවුන්ගේ දේශපාලන නීත්‍යානු කූලභාවය ඇතිවන අතර කොලොනියකරණයට හෝ වර්ගවාදයට එරෙහිව ඇති ඔවුන්ගේ ආරක්ෂක ක්‍රියාවන් හා සංස්කෘතිය හා සමාජමය ජීවිතවලට පහසුකම්  සැපියීමේ ක්‍රමයන් මඟින්ද එය තහවුරු වෙයි
ජනවාර්ගික සුළු ජාතීන් ලෙස පැවති තත්ත්වය මත පෙර අයට මෙලෙස කල නොහැකි විය
Nazi Gemany වැනි අවස්තාවන් වලදී වර්ගවාදය සහ ජාත්‍යන්තරයට පත්වේ
අන්තර්වාදීන් විසින් ජනවාර්ගික ජාතිවාදය යොදාගත් නිසා එයට බොහෝ විචාරණ එල්ල  වී ඇත
Holocaust හිදි යුදෙව්වන් සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් මිලියන ගණනින් විනාශ කිරීමද මෙයට තවත් උදාහරණයකි
1994 දී රුවන්ඩානු ජනාඝාතනය 1995  Srebrenica  ජන ඝාතනය (බෝපිනියාව සහා Herzegorina) වැනි අවස්ථාවන් වලදී ජනවාර්ගික පවිත්‍රකරණයද ඇතුලුව ජනවාර්ගික ජාතිවාදය හිංසාකාරි ක්‍රියාවක් ලෙස යොදා ගෙන ඇත
සටහන් 

{|

|-

|Ethnic nationalism
|-
{|
සීමා නොවු ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් වු, වෙනත් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල සමාජිකයන්ට තම කණ්ඩායමේ සාමාජිකත්වය ලබාදෙන ජනවාර්ගික කණ්ඩායමකි
ඉතිහාගත වාර්තා වලට අනුව සීමා රහිත පළමු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වුයේ හබිරැ (Habiru)  නම් ජනවාර්ගික කණ්ඩායමටයි
මීට අමතරව යුදෙව්වන් (Jews) හා කොස්ක්වරැන්ද (Cossaks) ඇතුලත් වේ
මෑත කාලයේදී ඇමරිකාව වැනි ස්වාධිපත්‍ය පාලනයක් ඇති රටවල් ද තම ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවයක් පිහිටුවීමට උත්සහ දැරෑහ
කෙසේ වුවුද, ජූ ඇන් ලින්ස්  (Juan  Linz) හා ඇල්ර්ෆ්‍රඩ් (Alfred stepan) වැනි දේශපානන විද්‍යාඥයින් (1996) ඇමරිකාව ජාතික රජ්‍යයක්‍‍නොව "රාජ්‍ය - ජාතියක්" ලෙස වර්ගීකරණ කළහ
එයට හේතුව සාමාන්‍ය විශ්වාසය අනුව ඒකාබද්ධභාවයට හේතුව පුද්ගලයන්ගේ පොදු ගති ලක්ෂණ නොව ව්‍යවස්ථාව හා ආණ්ඩුව නියෝජය කිරීමේ ආකෘතියයි
මහජනයාගේ සෞඛ්‍යයට බලපාන ප්‍රබලතම කරුණු වන්නේ ජනාවාර්ගිකත්වයයි
විකිපීඩියාවෙහි අන්තර්ගත "ජනවාර්ගිකත්වය" යන සටහන යටතේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වලට අයත් ජාතීන් අතර ඇති වෙනස්කම් පැහැදිලි කර ඇත
තවද ජනවාර්ගිකත්වය යනු මිනිසුන්ගේ චර්යාව හා ස්වාභාවය මනින කරුණක් නොව එය සමාජය විසින් ගොඩනගා ගත් අර්ථකතනයක් බවත් පෙන්වා දී ඇත
එමෙන්ම ජනවාර්ගීක කණ්ඩායමක සමාජිකත්වය තුළින් එම කණ්ඩායමට ආවේණික සෞඛ්‍ය අවශ්‍යතා සහ අවධානම් ගැන ව්‍යංගනය කරයි
උදාහරණයක් ලෙස “Ashkenazi jewish” යන නමින් තමන් හඳුන්වන මිනිසුන්ගේ ජන්ම උරුමයක් ලෙස සැලකෙන, කුඩා අවධියේ වැළදෙන tay - sache රෝගය පෙන්වා දිය හැකිය
එමෙන්ම බටහිර අප්‍රිකානුවන් දෑකැති සෛල රක්ත හීනතාව ( sickle) නැමති ජාන රෝගය ( Dyson s 1998, සමාජ විද්‍යාව සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව යටතේ ඇති ජනවාර්ගිකත්වය සහ හිමොග්ලොබින් - 37,1
121 -131 ) ට ගොදුරුව ඉපදිමේ ඉහළ ප්‍රතිශතය ඊට නිදසුනක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය
එමෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය වෛද්‍ය සඟරාවේ කතුවැකියේ දැක්වෙන පරිදි  "lactose intolerance" නම් රෝගය , 25% ක ප්‍රතිශතයක් සුදු යුරෝපියානුවන්ටද, 50% -80% ක පමණ ඉන්දියානුවන්ට ‍ද, ‍එමෙන්ම නැගෙනහිර යුරෝපිය යුදෙව්වන්ටද වැළදෙන අතර ඇමරිකානු ඉන්දියානුවන්ට වැළදිමේ ප්‍රතිශතය 100% කි
ජනවාර්ගික සෞඛ්‍ය පිළිබඳව වූ විද්‍යාව හෝ ජනවාර්ගිකත්වය  සහ සෞඛ්‍ය පිළිබඳ විශ්ලේෂණ සහ සුළු ජාතික ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල සෞඛ්‍ය අවශ්‍යතා සපුරාලීමට ඇති සේවාවන්හි දියුණුව තාමත් ආරම්භක මට්ටමේ පවතී
(Jonoson MRD 'ජනවාර්ගිකත්වය'  (Eds killoran A swann c, Kelly M)  පොදු සෞඛ්‍ය සාධකය
පොදු ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය වෙනස් කිරීම oxford විශ්වවිද්‍යාලයේ මුද්‍රණාලය 2006)

ඇමරිකාවේ සුළු ජන කොටස්වල අවශ්‍යතාවන් පිළිබඳව නවතම තොරතුරු, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සුළු ජාතීන්ගේ සෞඛ්‍ය කටයුතු පිළිබදව වූ කාර්යාලයෙන් ලබාදෙයි
සෞඛ්‍ය ආරක්ෂන කටයුතුවල නියැළෙන වෘත්තියවේදින්ට සහ ප්‍රජා කණ්ඩායම් වලට සේවාවන් සැපයීමට අවශ්‍ය සම්පත් සහ තොරතුරු ඇතුලත් විශේෂ පොත් සහිත පුස්තකාලයක් එක්සත් රාජධානියේ ජාතික සෞඛ්‍ය සේවාවන් මඟින්  ඉදිකර ඇත
මේ ආකාරයෙන් මෙවැනි සම්පත් මධ්‍යස්ථාන රාශියක් බිහිවෙමින් පවති
(බහු සංස්කෘතික මානසික සෞඛ්‍ය ඔස්ට්‍රේලියාව - වැනි )
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනවාර්ලිනක කණ්ඩායම් සමුහයම "ජනවාර්ගිත්වය"යන නමින් හදුන්වයි. ස්පාඤ්ඤ්ය, ලතින් ඇමරිකාව වැනි රටේ තවත් සිටිනක කොටස අනුව ලතින් ඇමරිකානුවන් සහ ලතින් යුරෝපියන් තමන්ගේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායහ් පොදු අයිතිය අනුව සංවිධානය කර ඇත
මුලින් නම් කෙරැණු පෙරදිග ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ආසියානු ජනයාර්ගික කණ්ඩායම් ලෙස නම් කල අතර ආසියානුවන් ලෙසද හදුන්වන ලදි
අප්රිකාවට ආවේණික වු මුතුන් මිත්තන්ගේ දරැ පරම්පරාවව ගැන "කළු ජාතිකයා" අප්රිකානු ඇමරිකාණුවා" යන පද වලින් විග්රහ කරයි
සුදු ඇමරිකානු ජතායද යුරෝපයෙන් පැවත එන අතර එවුනක් දැන් උතුරැ ඇමරිකාවේ වාසය කරති
මැද පෙරදිගයන් යනු උතුරැ අප්රිකායේ සහ නිරිත දිග ආසියාවේ වාසය කර ජනතාවයි. එයට ඉරානය සෞදිඅරාබි ඊජිප්තුව වැනි රටවල් අයිති වෙයි
එක්සත් රාජධානියේ විධිමත් සහ අවිධිමත් වෙනස් වර්ගිකරණයන් යොදා ගෙනඅඇත
ඒ අතිරින් වඩාත් පිළඝිත් වර්ගකරණය වන්නේ 2001 එංගලන්ත සහ වේල්ස් හි සංගනනයට යොදාගත් ජාතික සං්යාන වර්ගකිරණයයි
එක්සත් රාජධානියේ සහ යුරොපයේ පොදු සෙ භාවිතා කල පෙරදිග සහ ආසියානු යන පද කවුරැත් දැන සිටි අතර එය විරැද්ධව අර්ථයක් ගෙන දෙන ලදි
පසුව ඉන්දියානු උපමහද්වීපයේ ජනතාව සදහා එම පද වෙන් කරන ලදී
චීනයේ හදුනාගත් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 56 ක් ඇති කඅර ඒවා බොහෝ Han චීන ජනතාවගෙන් සමන්විත වේ
බොහෝ ජනවාර්ගික සුළු ජාතින් තමන්ගේම සංස්කෘතියක් සහ භාෂාවක් පවත්වාගෙන යන අතර බොහෝ චීන ජනතාව Han විනවරැ බවට පත්වෙමින් සියි
චිනයේ බොහෝ ප්රදේශවල Han චිනවරැ ප්රභලතම පුද්ගලයන් බවට පත්ව ඇති අතර ටිබෙටයෙහි සහ Xinjiang හි ඔවුන් තාමත් සුළු ජාතියක් ලෙස පිලිගැනේ
පවුලකට එක් දරැක් පමණක් සිටිම යන්නට රාමුවු එකම ජන්වාර්ගික කණ්ඩායම Hanචිනවරැ වේ
ප්රංශයේ ජනවාර්ගික රව්ගිකරණය ගැන කිසිදු සංගනනයක් පවත්වා නැති අතර ජනවාර්ගික ජනතාවගේ සංඛ්යානයන් සහ තොරතුරැ එකතු කිරිම මෙන්ම භාවිතයද වළක්වා ඇත
Micolas Sarkozy සහ  Francois Fillon ගේ නායකත්වයෙන් යුත් වත්මන් ප්රංශ රජය එම වාරණය ඉවත් කිරිමට උත්සාහ දරයි
ජාතිකේන්ද්‍රතාය යනු යමෙකුගේ ජනවාර්ගික හෝ සංස්කෘතික කණ්ඩායම ප්‍රමුඛ ලෙසින් වැදගත් බවක් විශ්වාස කිරීමට හා අනෙකුත් කණ්ඩායම් පිළිබඳ සැලකීම කමන්ගේ කණ්ඩායමට සාපේක්ෂව සිදුකිරීමට දක්වන ප්‍රවණතාවයයි
එමෙන්ම මෙතුළින් යමෙකුගේ ජාතිය හෝ ජනාවාර්ගිකත්වය වඩා වැදගත්ය යන විශ්වාසයද ගොඩනඟයි
එමඟින් නිරූපණය වන එක් වැදගත් කරුණක්නම් ඒ ඒ   සංස්කෘතින්හි ඇතැම්  හෝ සියලුම අංග / ස්වරූප, අනෙකුත් කණ්ඩාම් වලටද ඉතා වැදගත් බව  වේ
එමෙන්ම මෙම මතවාදය තුළ සිටින පුද්ගලයින් තමන්ගේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායමට හෝ සංස්කෘතියට සාපේක්ෂව අනෙකුත් කණ්ඩායම් මැනිමට පුරුදුව සිටී. ඒ අනුව භාණ්ඩ, හැසිරීම, සිරිත් විරිත් සහ ආගම යන දර්ශක ගැන මිනුම් ලබා ගනිති
මෙවැනි ජනවාර්ගික වෙනස්කම් සහ අතුරු ජන කොටස් පැවතීම තුළින් තම තමන්ගේ ජන වර්ගයට අදාළ ආවේණික සංස්කෘතික ලක්ෂණ ගැන කියාපෑමටද ඔවුනට අවස්ථාව ලැබේ
Fronz Boas සහ Bronislw Malinowhish වැනි මානව විද්‍යාඥයන් පවසන පරිදි ජාතික‍ කේන්ද්‍රයත්වය මගින් ජාතිකේන්ද්‍රත්වයෙන් ‍තොර අධ්‍යනයක් සඳහා මාර්ගෝපදේශනයක් ඉදිරිපත් කර තිබේ
කාරයබද්ධ වාදය යන න්‍යාය ඉදිරිපත් වන්නේ ඒ අනුවයි. Malinowhish  විසින් රචනා කරන ලද වනචාරී මිනිසුන්ගේ ලිංගික ජීවිතය, Ruth benedict ගේ සංස්කෘතික රටාවන් සහ   Margaret mead ගේ Coming of Age in samoa (මොවුන් Boas  ගේ ගෝලයන් වේ)
ජාතිකකෙන්ද්‍රත්වයෙන් තොර මානව විද්‍යාවට කදිම නිදසුන් වේ
මානව වංශ ජනනය (ග්‍රීක් එත්නොස් , "මානවයන් කණ්ඩායම" හෝ "ජාතිය", සහ ජෙනසිස් , "ඇරඹුම, උපත", බහු
එත්නොජෙනසිස් වෙතින්) වනාහි, කිසියම් පුළුල් සමාජ පසුතලයක් තුලින් පැනනැගුනු යම් මානවයන් කණ්ඩායමක් තමන්  ජනවාර්ගික  අයුරින් වෙනස්  බවට තේරුම් ගෙන හෝ තේරුම් ගනිමින් හෝ සිටින ක්‍රියාවලියයි
ඊ. පී. තොම්ප්සන් ගේ වදන් අනුව,  මෙම ස්වයං-පරිකල්පනය තුලින් ජනවාර්ගීක කණ්ඩායම්  "ඔවුන් විසින්ම ජනනය කරගැනුමෙන් කරලියට එති"
මෙම සංස්කෘතික ජනනය පිළිගැන්මට ලක්වීම හේතුවෙන්, වරෙක අවිචාරවත් ලෙසින් ඓතිහාසික සිද්ධාන්ත ලෙසින් පිළිගැනුනු   සාම්ප්‍රදායික සාධ්‍යතාමය ජාතීන්-ජනනයේ වෘත්තාන්තයන් ජනප්‍රවාද පරිගතයට අනුයුක්ත කෙරුමට සමහරක් ඉතිහාසඥයින් පෙළඹී ඇත
නිෂ්ක්‍රීය හෝ සක්‍රීය මානව වංශ ජනනය
වැරදි ආකාරයේ අන්තර්ක්‍රියා තුළින් භෞතික පරිසරය තුළ අකර් මනස ජාතියේ ‍ෙගාඩනැගිම විය හැක
එමෙන්ම සංස්කෘතික හා ආගමික අංශ, ආගමනය ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලින් වැනි දේ තුලින් අපේක්ෂා නොකරන විදිවට ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ඇතිවය හැකි
දේශපාලන ගැටලුවක් නිරාකරණය කිරිමට සෘජුවම සිතාමාතා වෙනස් අනන්‍යතාවයනක් ගොඩනැගීම මගින් ඉහත කී ජතාකි ගොඩනැගිම ක්‍රියාකාරි වේ
මෙහි දේශපාලන ගැටලු ලෙස සංස්කෘතිකව වටිනා දේවල් ආරක්ෂා කිරිම සම්බන්ධ ගැටලු , බලය බෙදිම සම්බන්ධ ගැටලු පෙන්වා දිය හැක
18 වන සියවසේ අවසාන භාගයේදී එවැනි උත්සාහ මගින් භාශාවේ දියුණුවක් හෝ නව භාෂා සෑදිමක් සිදු වු අතර, අවසානයේ එය "ජාතික සාහිත්‍යය' බවට පරිවර්තනය විය
පසුව විසියෙවන ශතවර්ෂයේදි එවැනි කතන්දර සමාජයන් තුළ අභාවයට ගිය අතර එවුන්ගේ අනන්‍යතාවයන් නැවත ඔපනොදැමුවොත් ජනවාර්ගික අඛායාන වල පැහැදිලිමත්ය නැතිවන බවද වටහා ගන්නා ලදී
අන්තහ්කෘත හෝ බහිෂ්කෘත ජාතිවාදය

භාෂා පුනර්ජීවනය

සටහන්

ඥාතිත්වය සහ වංශානුක්‍රමය
පෙළපත
ජනවාර්ගිකත්වය
පහත දැක්වෙන්නේ දි ඇති ජනවර්ගයට අයත් සාමාජිකයන්ට දෝෂාරෝපනය එල්ල කිරිමට හෝ ඔවුන්ට අවනම්බු ගෙන දිමට හෝ අවමානාත්මකව හෝ නින්දා සහගත ලෙස ඇමතිමට යොදාගත්, ජනවාර්ගික අපහාස කිරිම් වල ලැයිස්තුවයි. මෙම ලැයිස්තුවේ අරමුණු අනුව, වරණිය ජනවාර්ගිකත්වය හෝ ජාතිය මුලික කොටගෙන ජනවාර්ගික අපහාසය යන වදන යොදාගෙන ඇත
එමෙන්ම සෑම යෙදුමක්ම ඊට සම්බන්ධ රටෙහි නමෙන්ද, අර්ථකථනයකින්ද සමුද්දේශයකින්ද (Wikipedia හි ඇත්නම්) සමන්විත වේ
බොහෝ ජනවාර්ගික අපහාසවල අරමුණ වන්නේ අදාල ජනවාර්ගියට නින්දා ගෙන දිමයි
ඒවාට උදාහරණය ලෙස "කිලිටි අරාබිය" , "කිලිටි යුදෙව්වා" , "චීන සුකරයා", "රුසියානු සුකරයා" පෙන්වා දිය හැකිය
අනෙකුත් නින්දා සහගත අපහස වචන වලට "බල්ලා' "අපවිත්‍රයා" වැනි වචන යොදා ගනී
බොහෝ එවැනි වචන මෙහි අඩංගු කර නැත
සුළුතර හෝ ද්විතීයක කණ්ඩායමක් යනු, යම් සමාජයක සම්පුර්ණ ජනගහනයෙන් දේශපාලන වශයෙන්  බලවත්වන, බහුතරයක් සංස්ථාපනය නොකරන සමාජ විද්‍යාත්මක කණ්ඩායමකි
සමාජ විද්‍යාත්මක සුළුතරය සෑම විටම සංඛ්‍යාත්මක අගයෙන් සුළුතරයක් නොවේ
ඇතැම්විට බලවත් කණ්ඩායමකට සාපේක්ෂව සමාජ තත්ත්වය, අධ්‍යාපනය, රැකියාව, ධනය හා දේශපාලන බලය අතින් වරප්‍රසාද නොලත් කණ්ඩායමක්ද විය හැකිය
පැටලිලි සහගත බව මඟහැරීමට සමහර ලේඛකයයෝ  "ද්විතීයක කණ්ඩායම'' හා "ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම" යන පද දෙක වෙනුවට "සුළුතර" හා "බහුතර" යන පද දෙකට වැඩි මනාපයක් දක්වති
සමාජ ආර්ථිකයට අනුව " සුළුතරය" යන පදයෙහි තේරුම සමාජීය වශයෙන් යටපත් කරගෙන සිටින ජනවාර්ගික කණ්ඩායමකි (භාෂාව, පුරවැසිභාවය, ආගම සහ/හෝ සංස්කෘතික වශයෙන් හඳුනාගත්)
විකලාංග භාවයන් සහිත මිනිසුන්, "ආර්ථික  වශයෙන් සුළුතර " (රැකියාවේ නියුතු, දුප්පත් හෝ රැකියා විරහිත), " වයසින් සුළුතර" (සාමාන්‍ය රැකියාවේ නියුතු වයස් සීමාවට පහළ හෝ ඉහළ පුද්ගලයින්) සහ "ලිංගික සම්බන්ධකම්  සුළුතරය" (ලිංගික සම්බන්ධකම් පිළිබඳව හැඩගැසීම ‍හෝ ලිංගභේදය පිළිබඳ අනන්‍යතාව සමාජ සම්මතයෙන් වෙනස් පුද්ගලයින්) වෙනත් සුළුතර කණ්ඩායම් වලට ඇතුලත් වේ
"සුළුතර කණ්ඩායම'" යන පදය බොහෝ විට මතුවන්නේ 20 වැනි දශකයේ ප්‍රමුඛත්වයට පත්වු සිවිල් අයිතිවාසිකම් හා පොදු අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ දේශනා වලදීය
සුළුතර කණ්ඩායම් වල සාමාජිකයන්ට තමන් ජීවත් වන රටෙන් හා සමාජයෙන් විවිධ වු සැලකිලි ලැබීමට අවකාශය ඇත
මෙම විවේචන, පුද්ගලයෙකුගේ පුද්ගලික ජයග්‍රහණ මත නොව පුද්ගලයෙකුගේ සුළුතර කණ්ඩායමක සාමාජිකත්වය මත සෘජුවම පාදක වේ
මත භේදයට හේතුවන කරුණු පිළිබඳ ක්‍රියාකාරී වන පුද්ගලයින් සුළුතර අයිතිවාසිකම්, ශිෂ්‍ය අයිතිවාසිකම්, පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් හා සතුන්ගේ අයිතිවාසිකම් තම භාෂාව ලෙස යොදා ගනී
මෑත කාලීනව සමහර කණ්ඩායම් වල ප්‍රමුඛත්වයට පත්වු සාමාජිකයන් තමන්ව සුදු, මධ්‍ය පාන්තික, විෂම ලිංගික, අසාධාරණ ලෙස පාලනයට නතුකරගත් සුළුතරයක් ලෙස විදහා දැක්වීමට උත්සාහ දැරූහ
සුළුතර කණ්ඩායම් හා එම කණ්ඩායම්වල සමාජ සුරක්ෂිතභාවය ‍කෙරෙහි බලපාන සෘණාත්මක ආකල්ප හා පක්ෂපාතිත්වය අතර වූ  සම්බන්ධයක් අධ්‍යයනය මඟින් සොයා ගෙන ඇත
(එසේම ධනාත්මක ආකල්ප හා සමාජ සුභසාධනය අතර ද සහසම්බන්ධයක් ඇති බවද සොයාගෙන ඇත) මෑත අතීතයේ හිංසනයට ලක් වු සුළුතර කණ්ඩායම් අතරට ජර්මනියේ නාසිවාදීන් යටතේ වු ‍යුදෙව්වන් හා ජීම් ක්‍රොව් (Jim Crow) වකවානුවේ අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන්ද ඇතුලත් වේ
සුළුතර කණ්ඩායම් පිළිබඳව සමාජ විද්‍යාව

සමාජ විද්‍යාඥයින් වන ලුවිස් වර්ත්ට (Louis Wirth) අනුව සුළුතර කණ්ඩායමක් යනු භෞතික හා සංස්කෘතික ලක්ෂණ මත සමාජයෙන් වෙන්ව ඇති මිනිසුන් කණ්ඩායමකි
පොදු ජන සමාජය මේ සුළුතර ජන කොටස් කෙරෙහි අනුගමනය කරන්නේ තරමක වෙනස් ක්‍රියා කලාපයක් එබැවින් මේ සුළුතර කණ්ඩායම් තමන්ව දකින්නේ අසාධාරණයට විවේචනයට ලක්වන වස්තු ලෙසිනි
ඒ කෙරෙහි ඉහත අරමුණු හා තේමාවන් මුල් වී ඇත
සුළුතර කණ්ඩායමක සාමාජිකයින් වන පුද්ගලයින්ගේ භෞතික හා හැසිරිම් ලක්ෂණ මත අරමුණු මුල් කොට සමාජය මඟින් ඔවුන් මත පවරා ඇත
තේමාව අනුව කණ්ඩායමේ සමාජිකයන්ට ඔවුන්ගේ සමාජ තත්ත්වය, කණ්ඩායම් අනන්‍යතාව හෝ සහයෝගිතාව සඳහා පාදක කරගත හැක
සුළුතර කණ්ඩායමක සමාජ තත්ත්වය ස්වභාවයෙන්ම කාණ්ඩ කළ හැකිය
යම් කිසි සුළුතර කණ්ඩායමක භෞතික හා හැසිරීමේ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන පුද්ගලයෙකුට එම සුළුතර කණ්ඩායමේ සමාජ තත්වය ලබාදෙන අතර එම කණ්ඩායමේ අනෙක් සාමාජිකයින්ට ලැබෙන සැලකිලිද ඔහුට ලැබෙනු ඇත
ජාතීය හෝ වාර්ගීක හෝ සුළුතරය
සෑම සමාජයකම ජනවාර්ගික සුළුතරයක් අඩංගු වේ
ඔවුන් සංක්‍රමණික, දේශිය හෝ ඉඩම් අහිමි සැරිසරන්නන් විය හැකිය
සමහර ස්ථාන වල, දෙ‍වැනි ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්, දකුණු අප්‍රිකාවේ ඇති වර්ණ භේදය‍මෙන් සංඛ්‍යාත්මක බහුතරයක් සංස්ථාපනය කිරීමට ඉඩ ඇත
ජාත්‍යන්තර අපරාධ නීතිය මඟින් ජාතිවාදී හෝ ජනවාර්ගික සුළුතරයෙහි අයිතීන් සුරැකීමට විවිධ ක්‍රම ඇත
කෙසේ වෙතත් ස්වයං - නිර්ණය සඳහා ඇති අයිතිය ප්‍රබල මත‍භේදයකට මුල් වු කරුණකි
උතරු  ඇමරිකානුවන්ගේ සමකාලීන අත්දැකිම් අනුව ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය සංස්කෘතිය, දේශපාලනය සහ ඔවුන්ගේ නිකුත්වන පිළිබද අන්තර්ක‍ශේත්‍ර අධ්‍යයනයක් ස්වදේශීය ඇමරිකානු අධ්‍යයනයෙන්  (ඇමරිකානුඉන්දියානු හෝ ස්වදේශිය ඇමරිකානු හෝ මාතෘ ජාතිය ගැන අධ්‍යයනය) සිදුවේ
ඇමරිකානු අධ්‍යනය සහ ලතින් අධ්‍යයනය වැනි අනෙකුත් ජනවාර්ගික අධ්‍යනයක් සමග ඇති වෙනස ගැන ඒවා සමග ඇති සමානකම්වලට වඩා වාද විවාද බිහිවී ඇත
එක්සත් ජනපදයේ සහ කැනඩාවේ
අනෙකුත් ජාතිවාදි සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල ස්වදේශිය ජාතින් සමග ඇති දේශපාලන පාරමාධිපත්‍ය සහ ඔවුන්ගේ ඉතිහාසගත අත්දැකිම් මෙමගින් ලකුණු කරයි
මානව විද්‍යාව, සමාජ විද්‍යාව, ඉතිහාසය, සාහිත්‍යය, චේශපාලන විද්‍යාව සහ ලිංගික විද්‍යාව වැනි අංශවලින් විවිධ දෘෂ්ඨිකෝණවලින් නොයකුත් විෂ්ලේෂණ මෙවලම් යොදාගනකිමින් උගතුන් මේ පිළිබද අධ්‍යයනය කරයි
මෙම අධ්‍ය‍නයේ නියුක්ත මිනිසුන් ස්වදේශිය මිනිසුන්ගේ කොලොනිය කරණය දේශපාලන ස්වාධීනත්වය ස්වදේශිය මිනිසුන්ගේ සමකාලින ගැටලු නිරාකරණයට ගෙන ඇති පියවර ගැන පක්ෂව කතා කරයි
ඉතිහාසය  

යුරෝපියානු සම්බන්ධතා ඇතිවීමට පෙර, ඇමෙරිකාවේ ස්වදේශීය පෞරාණික ඇත්දැකිම් බලහත්කාරයෙන් සටහන් කෙරිණි
ඇතැමුන් විසින් යුරෝපියානු ඇමෙරිකානු සංස්කෘතියේ මුඛ්‍යධාරාවද උරාගැනීමට තැත් කරන ලදි
මිෂනාරීන්ගෙන් ආරම්භ කර ‍පසුව ෆෙඩරල් පාලනය දක්වා වර්ධනය වු පාසල් වල මුලික අරමුණ වූයේ ඇමෙරිකානු ඉන්දියානුවන්ට අධ්‍යාපනය සලසා දී ඔවුන් නැවත ඔවුන්ගේ සමාජවලට යවා සමාග්‍රහණ ක්‍රියාවලින් වර්ධනය කිරීමයි
ඩේවිඩ් බෙක්(David Beck) ඔහුගේ “1974 පෙර ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු උසස් අධ්‍යාපනය කොලොනියකරණයේ සිට ස්වයං නිර්ණය තෙක්” යන ලිපියෙහි දක්වන පරිදි පාසල්, සමාග්‍රහණයට මෙවලමක් ලෙස යොදා ගන්නා ලදි
ඒවායේ මුලික අරමුණ වුයේ බුද්ධිමතෙකු බිහි කිරීම නොව රැකියා සඳහා අවශ්‍ය පුහුණුව ලබා දීමයි
සමාග්‍රාහකයාගේ මුඛ්‍යධාරා ප්‍රතිපත්තියේ අධිශීක්ෂණය සහ එක්සත් ජනපදය පුරාවට K -12 පාසල් වල සහ විශ්වවිද්‍යාලවල උගන්වා ඇති දේ ගැන 1950 -1960 මිනිස් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව පැවැත්වුණු සම්මේලනයේදී ප්‍රශ්න කෙරිණි
ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු ශිෂ්‍යයන් දයාබර මහාචාර්යවරුන්ගේ සහය ඇතිව නව අරමුණු සහිත නව වැඩසටහන් සෑදීමට පොළඹ විණි
ඉන්දියානුවන් ඔවුන්ගේ සමාජයට ගොස් සමාග්‍රහණයට පුහුණු කරවනවාට වඩා බලය පැවරීමට ඔවුන්ව පුහුණු කරවන ලදී
සමාජය පුරා පැතිරි යන සහ වි‍ශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යන්ට ධාරණය කරගත හැකි වැඩසටහන් ඉහත කී සම්මේලනය විසින් ගොඩනඟා ඇත
තවදුරටත්, පාසල් වල ඇති එවැනි සටහන් ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු ඉතිහාසයට, සමාජ විද්‍යාවට සහ දේශපාලනයට නව අරුතක් ගෙන දුණි
ස්වදේශීය ඇමරිකානු මාතෘකා
ඇමරිකානු අධ්‍යයන
පශ්චාත්-නූතනවාදය
පර්සියානු භාෂාව සහ එහි සාහිත්‍ය මුලික වශයෙන් අධ්‍යයනය කිරිමත් පර්සියානු අධ්‍යනයේදි සිදු කෙරේ
ඉරාන ජනතාවගේ ඉතිහාසය සහ සංස්කෘතිය ප්‍රධාන වශයෙන් මුලික කොටගත් අන්තර් ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යනයක් වූ ඉරාන අධ්‍යයනයෙන් පර්සියානු අධ්‍යනය වෙනස් වෙයි
ඉරානයේ පර්සියන් අධ්‍යයන කටයුතුවල ඉතිහාසය

ඉස්ලාමයට පෙර 
ඉරානයේ භාෂා අධ්‍යයනය ඉස්ලාමය පැමිණීමට පෙර සියවස් ගණනාවක් පසු පසට දිවෙන්නේය
සස්සනිද් අධිරාජ්‍යය පැවති කාලයේ වර්ධනය වුනු අවෙස්තන් ස්වර මාලාවට මුල් වී තිබෙන්නේ පාලවී අක්ෂර මාලාවයි. මෙම ස්වර මාලාව නූතන කාලය දක්වා ස්වර ශාස්ත්‍රානුකූලව අලංකාර අක්ෂර මාලාවක් ලෙස භාවිතයේ පවතී
සොරොස්ත්‍රියන් (Zoroastrian) ක්‍රමය ඒ අවස්ථාව දක්වා වාචිකව පවත්වාගෙන එන ලදි
මෙම පුරාණ පාඨයන් ලේඛණ ගත කිරීම ඒවා ආරක්ෂා වීමට හේතුවක් විය
කෙසේ හෝ ඊටත් කලින් පවා පැරණි පර්සියානු අක්ෂර මාලාවේ සොයා ගැනීමෙන් ඉරාන ජනතාව තර්කානුකූලව, සහ නිර්මාණාත්මකව ඔවුන්ගේ භාෂාව ගැන සිතා තිබෙන බව පෙන්වා දෙයි
මෙම භාෂාවේ අක්ෂර වල හැඩය උකහා ගෙන ඇත්තේ කලින් පැවතුනු අකුරු ක්‍රමයක් උපයෝගී කර ගනිමිනි
මුල් යුගයේ ඉස්ලාමය 
ඉස්ලාමයේ ආගමනය නව යුගයක ආරම්භය විය
එය සොරොස්ත්‍රියානු ධර්මය වෙනුවට භාවිතා වීම ඇරඹුනු අතර ඉරාන සානුවේ වැදගත්තම ආගමික විශ්වාසය බවට පත් විය
ඉරානය උම්මාහ් නම් මහා ඉස්ලාමීය ප්‍රජාවේ එක් කොටසක් වූ අතර ඉගෙන ගැනීමේ සහ සාහිත්‍යය පිළිබඳ නව භාෂාවක් ලෙස අරාබි බස නැගි එන බව පෙනී ගියේය
ඉරානයේ ජන්ම ලාභය ලැබූ ව්‍යාකරන විශේෂඥයින්, ව්‍යක්ත දේශකයින්, දාර්ශනිකයින්, අනෙකුත් මුස්ලිම් ප්‍රජාවද සමග එක් වී මෙම නව ශිෂ්ඨාචාරයට සහ යෝගය දුන්හ
එවැනි අය කීප දෙනෙක් නම්
සිබවයිස් නම් පළමු අරාබි ව්‍යාකරන පොත් වලින් එකක් ලියූ තැනැත්තා
අවිසෙන්නා - අබු අලි අල් - උසයින් ඉබ්න් අබ්ද් අල්ලාහ් ඉබන් සිනා - (ක්‍රි
ව. 980) නමැත්තා ඉස්ලාමයේ ස්වර්ණමය යුගයේ දාර්ශනිකයින්ගෙන් කෙනෙකි
එමෙන්ම තාරකා විද්‍යාව, දර්ශනය, තර්ක ශාස්ත්‍රය සහ තාක්ෂණය වැනි විෂයයන්ට දායකත්වය සැපයූ අයෙකි
එමෙන්ම නව වචන එකතු කරමින් පර්සියානු භාෂාවේ වර්ධනයටද දායක විය
අසාද් ලෙසි - පර්සියන් භාෂවේ ප්‍රමිතියක් ඇති කිරීමට ඔහුගේ ශබ්ද කෝෂය ඉවහල් විය
මෙම අරාබි අධිරාජ්‍යයේ බොහෝ ප්‍රදේශ සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ ස්වදේශීය භාෂාවන් ඉවත් කර  අරාබි භාෂාව ප්‍රයෝජනයට ගත්හ
සිරියා, ඉරාක, ඊජිප්තු සහ උතුරු අප්‍රිකාව වැඩි වශයෙන් අරාබි භාෂාව භාවිතා කළහ
ඉරානය එසේ නොවීය
එහි පර්සියානු භාෂාව නොකඩවා පැවතුනේය
එහෙත් අරාබි ශබ්ද ශබ්ද කෝෂයේ සාරය ප්‍රයෝජනයට ගැනුනේය
එමෙන්ම ඉස්ලාමීය පෙරදිග වැදගත් භාෂාවක් ලෙස සාර්ථක තත්වයට පත් විය
පර්සියන් භාෂාව පිළිබඳව යුරෝපීය අධ්‍යයනය

මුල් සමාසදයන්
පර්සියන් භාෂාව විශාල ප්‍රදේශයක් පුරා පැතිරී පැවතුනු භාෂාවක් වූ අතර ඉරානයට පමණක් සීමා නොවීය
පර්සියන් භාෂාව සමග ගනුදෙනු කළ ප්‍රථම යුරෝපීයයන් වූයේ ඔටෝමන් තුර්කියට සහ වෙනත් ප්‍රදේශ වලට යුරෝපීය ජාතින් විසින් යවනු ලැබූ රාජදූතයින්ය
පර්සියානු භාෂාව අධ්‍යයනය කිරීමේ මුල්ම පරමාර්ථය වූයේ ක්‍රිස්තියානි ආගමට හරවා ගැනීම සඳහා මිනිසුන් දිනා ගැනීමයි
කෝඩෙක්ස් කුමැනිකුස් - ලතින් භාෂාවෙන් වූ පර්සියන් සහ කුමන් තුර්කි වචන අඩංගු ගැටපද විවරණය
යුදෙව් ටාවුස් විසින් පර්සියනු භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලද පෙන්ටාටෙඋච් - (Pentateuch)
ෆ්‍රැන්සිස් ක්ෂේවියර්ගේ ක්‍රිස්තුගේ ඉතිහාසය සහ පීටර්ගේ ඉතිහාසය පිළිබඳව වෘතුගීසි භාෂාවෙන් කළ පරිවර්තනයක් (ක්‍රි
ව. 1602)

ව්‍යවහාර භාෂාව පිළිබඳ අධ්‍යයනය, 17 වැනි සියවස 

පර්සියානු භාෂාව තේරුම් ගැනීම සඳහා පර්සියානු භාෂාව පිළිබඳ ව්‍යාකරණ සහ ශබ්දකෝෂ පළමුවෙන් සකස් කරන ලද්දේ 17 වන සියවසේදී ය
පසු කලෙක සම්භාවනීය පර්සියානු සාහිත්‍යය මහාද්වීපයට හඳුන්වා දීමත් සමග ඒ වන විට භාවිතා කරමින් තිබුනු පර්සියන් භාෂාවේ වැදගත් කම අඩු වී ගියේය
පර්සියානු ව්‍යාකරණයේ සැලැස්ම රචනා කළ තැනැත්තා ක්‍රිමොනාවේ රයිමොන්ඩෝයයි අදහස් කර තිබෙන නමුත් ඔහුගේ අත් පිටපත් සොයා ගැනීමට නැත
පර්සියානු භාෂාවේ පද විචාරය සහ ස්වර ශාස්ත්‍රය සංස්ථාපනය කළ රියුඩිමෙන්තේ ලිංගුවේ පර්සිකේ (Rudimentae Linguae persicae – 1639) නම් ප්‍රකාශනය ප්‍රසිද්ධියට පත් ක‍ෙළ්ය
පතේර් ඇන්ගෙලුස් (ජෝශප් ලැබ්‍රොසෙ) ඔහුගේ වතිකානුවේ පෙරදිග මීසම් කාර්යයේ කොටසක් ලෙස අගනුවර වූ එස්ෆහන් හි සිටිමින් අවුරුදු 14 ක් පර්සියානු භාෂාව හැදෑරුවේය
ඔහු සංක්ෂිප්ත ව්‍යාකරන සහ ජීව භාෂාවේ වචන සහ වාක්‍ය සම්ප්‍රදායයන් අඩංගු පිටු 450 කට අධික වූ කුඩා පොත් 14 ක් ප්‍රසිද්ධ ‍කළේය
ප්‍රාචීන ශාස්ත්‍රවේදයේ ඇරඹුම, 18වන සියවස

ප්‍රාචීන ශාස්ත්‍රවේදය, යළි අනාවරණය, 19වන සියවස

නවීකරණය, 20වන සියවස

යුරෝපයේ පර්සියානු අධ්‍යයන

ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ පර්සියානු අධ්‍යයන 

	ඔස්ටින් හි ටෙක්සාස් විශ්ව විද්‍යාලය
      මේරිල්නඩ් විශ්ව විද්‍යාලය
	හාවාඩ් විශ්වවිද්‍යාලය
	ඔහියෝ ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලය 
සමාග්‍රාහකයාගේ මුඛ්‍යධාරා ප්‍රතිපත්තියේ අධිශීක්ෂණය සහ එක්සත් ජනපදය පුරාවට K -12 පාසල් වල සහ විශ්වවිද්‍යාලවල උගන්වා ඇති දේ ගැන 1950 -1960 මිනිස් අයිතිවාසිකම් සම්මේලනයේදී ප්‍රශ්න කෙරිණි
ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු ශිෂ්‍යයන් දයාබර මහාචාර්යවරුන්ගේ සහය ඇතිව නව අරමුණු සහිත නව වැඩසටහන් සෑදීමට පොළඹවන ලදි
තවදුරටත්, පාසල් වල ඇති එවැනි සටහන් ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු ඉතිහාසයට, සමාජ විද්‍යාවට සහ දේශපාලනයට නව අරුතක් ගෙන දෙන ලදී
ජාතිවාදයේ සරලම අර්ථ දැක්වීම පක්ෂපාතීත්වයයි
විවේචනයද පාදක වන්නේ ජාතිය මතයි
ජාතිවාදීන් බිහිවන්නේ, සමහර ජන කොටස් පිළිබඳව ඔවුන්ගේ ජාතිය නිසා උපදින වෛරය හෝ අකමැත්ත මතය (උදා - ආගමක් හෝ දේශපාලන දර්ශනයක් කෙරෙහි වු තම මතයක තදින් එල්බ සිටින්නන්)
එසේත් නැත්නම් චාරිත්‍රානුකූල ජාතිවාදයෙහි, ඇතැම් ජාතිවාදි කණ්ඩායම්වලට ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් හෝ ලාභ ප්‍රයෝජන ලබා නොදෙන අවස්ථාද ඇත
ජාතිවාදය ආරම්භ වන්නේ විවිධ ජන කණ්ඩායම්වල වර්ගීකරණ වෙනස්කම් ඇතැයි යන උපකල්පනය මත වුවත් එම සෑම විටම එක උපකල්පනයට පමණක් සීමා නොවේ
පක්ෂපාතිත්වය යන්න ජාතික හෝ ප්‍රාදේශීය ජන කොටස් විවේචනය, ආගම, රැකියාව, සමාජ තත්ත්වය හෝ වෙනත් ප්‍රභේද වලට වර්ගීකරණය කළ හැක
එක්සත් ජාතීන්ගේ පොදු සම්මේලනයට අනුව ජාතීය වෙනස් කිරීම සහ වාර්ගික වෙනස් කිරීම යන පද දෙකෙහි පැහැදිලි වෙනසක් දක්නට නොමැත
ආශ්‍රිත
 ජාතිකවාදය

ජාතිවාදය
කේෂත්‍රයේ ප්‍රසිද්ධ ලේකයන් 

 
ජෝන් හෝප් ෆ්රෑන්ක්ලින්	(John Hope Franklin)	   

ඩබ්ලිව්. ඊ.ඩී. ඩ්වොබොයිස්	(W
Dubois)	   

ඊ. ෆ්රෑන්ක්ලින් ෆ්රැසියර්	(E' Franklin Frazier)	   

ටෙල්විල් හර්ස්කොව්ට්ස්	(Melville Herkovits)	   

නේතක් හෙයාර්	(Nathan Hare)	   

ඇලිසන් ඩේවිඩ්	(Allison Davis)	   

රේනොල්ඩ් ෆාර්ලේ	(Reynolds Fareley)	   

මොලෙෆි කෙට් ආසාත්මේ	(Molefi kete Asaute)	   

ඇන්ජෙලා
වයි. ඩේවිඩ්	(Anjela
Davis)	   

බෙල් හුක්ස්	(Bell Hooks)	   

වකුන්ගු අකිනියෙලා	(Makungu akingela)	   

ඩ්වයිට්
ඒ ටැක්බ්‍රයිස්	(Dwight
Mcbride)	   

මැනින් මැරබල්(Manning Marbale )	   

කෝනර්ල් වෙස්ට්(Corenel West)	   

පැට්ට්‍රිෂියා හිල් කොලින්ස්(Patricia Hill Collins )	   

පැට්ට්‍රිෂියා ඩික්සන්(Patricia Dixoun)	   

හේසල් කාර්බි(Hazel Carby)	   

අකින්සිලි උමෝජා(Akinyele umoja)	   

ක්වේට් ඇන්ති අප්පියා(Kwame Anthony Appiah)	   

කෝරා ප්රෙස්ලි (Cora Preseley)	   

හෙන්රි ලුවිස් ගෙට්ස් (Hery Louies Gates)	   

ජෙරල්ඩ් අර්ලි(Gerald Early)	   

හියුස්ටන්
ඒ. බේකර්(Houston
Baker)	   

අකිල් හියුස්ටන් (Akil Thousaton)	   

චාරල්ස්
ඊ. ජෝන්ස්(Charles
Jones)	   

ජවන්සා කුන්ජුෆු(Jawan Kunjufu)	   

අබ්දුල්අක්ලිමට්(Abdul Alkalimat)