Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
These teas tend to be very hearty varieties of black tea which can be tasted through the milk, such as Assams, or the East Friesian blend
Milk is thought to neutralise remaining tannins and reduce acidity
The Han Chinese do not usually drink milk with tea but the Manchus do, and the elite of the Qing Dynasty of the Chinese Empire continued to do so
Hong Kong-style milk tea is based on British habits
Tibetans and other Himalayan peoples traditionally drink tea with milk or yak butter and salt
In Eastern European countries, Russia and Italy, tea is commonly served with lemon juice
In Poland, tea is traditionally served with a slice of lemon and is sweetened with either sugar or honey
tea with milk is called a bawarka ("Bavarian style") in Polish and is also widely popular
In Australia, tea with milk is known as "white tea"
The order of steps in preparing a cup of tea is a much-debated topic and can vary widely between cultures or even individuals
Some say it is preferable to add the milk to the cup before the tea, as the high temperature of freshly brewed tea can denature the proteins found in fresh milk, similar to the change in taste of UHT milk, resulting in an inferior-tasting beverage
Others insist it is better to add the milk to the cup after the tea, as black tea is often brewed as close to boiling as possible
The addition of milk chills the beverage during the crucial brewing phase, if brewing in a cup rather than using a pot, meaning the delicate flavour of a good tea cannot be fully appreciated
By adding the milk afterwards, it is easier to dissolve sugar in the tea and also to ensure the desired amount of milk is added, as the colour of the tea can be observed
Historically, the order of steps was taken as an indication of class
only those wealthy enough to afford good-quality porcelain would be confident of its being able to cope with being exposed to boiling water unadulterated with milk
Higher temperature difference means faster heat transfer, so the earlier milk is added, the slower the drink cools
A 2007 study published in the European Heart Journal found certain beneficial effects of tea may be lost through the addition of milk
Packaging

Tea bags 

In 1907, American tea merchant Thomas Sullivan began distributing samples of his tea in small bags of silk with a drawstring
Consumers noticed they could simply leave the tea in the bag and reuse it with fresh tea
However, the potential of this distribution and packaging method would not be fully realised until later
During World War II, tea was rationed in the United Kingdom
In 1953, after rationing in the UK ended, Yorkshire-based tea manufacturer Tetley launched the tea bag in the UK, and it was an immediate success
The "pyramid tea bag" (or sachet), introduced by Lipton and PG Tips/Scottish Blend in 1996, attempts to address one of the connoisseurs' arguments against paper tea bags by way of its three-dimensional tetrahedron shape, which allows more room for tea leaves to expand while steeping
However, some types of pyramid tea bags have been criticised as being environmentally unfriendly, since their synthetic material is not as biodegradable as loose tea leaves and paper tea bags
Loose tea 

The tea leaves are packaged loosely in a canister, paper bag, or other container such as a tea chest
Some whole teas, such as rolled gunpowder tea leaves, which resist crumbling, are vacuum-packed for freshness in aluminised packaging for storage and retail
The loose tea is individually measured for use, allowing for flexibility and flavour control at the expense of convenience
Strainers, tea balls, tea presses, filtered teapots, and infusion bags prevent loose leaves from floating in the tea and over-brewing
A traditional method uses a three-piece lidded teacup called a gaiwan, the lid of which is tilted to decant the tea into a different cup for consumption
Compressed tea 

Compressed tea (such as pu-erh) is produced for convenience in transport, storage, and ageing
It can usually be stored longer without spoilage than loose leaf tea
Compressed tea is prepared by loosening leaves from the cake using a small knife, and steeping the extracted pieces in water
During the Tang dynasty, as described by Lu Yu, compressed tea was ground into a powder, combined with hot water, and ladled into bowls, resulting in a "frothy" mixture
In the Song dynasty, the tea powder would instead be whisked with hot water in the bowl
Although no longer practiced in China today, the whisking method of preparing powdered tea was transmitted to Japan by Zen Buddhist monks, and is still used to prepare matcha in the Japanese tea ceremony
Compressed tea was the most popular form of tea in China during the Tang dynasty
By the beginning of the Ming dynasty, it had been displaced by loose-leaf tea
It remains popular, however, in the Himalayan countries and Mongolian steppes
In Mongolia, tea bricks were ubiquitous enough to be used as a form of currency
Among Himalayan peoples, compressed tea is consumed by combining it with yak butter and salt to produce butter tea
Instant tea 

"Instant tea", similar to freeze-dried instant coffee and an alternative to brewed tea, can be consumed either hot or cold
Instant tea was developed in the 1930s, with Nestl introducing the first commercial product in 1946, while Redi-Tea debuted instant iced tea in 1953. Additives such as chai, vanilla, honey or fruit, are popular, as is powdered milk
During the Second World War British and Canadian soldiers were issued an instant tea known as "compo" in their composite ration packs
These blocks of instant tea, powdered milk, and sugar were not always well received
As Royal Canadian Artillery Gunner, George C Blackburn observed
Bottled and canned tea 

Canned tea is sold prepared and ready to drink
It was introduced in 1981 in Japan
The first bottled tea was introduced by an Indonesian tea company, PT
Sinar Sosro in 1969 with the brand name Teh Botol Sosro (or Sosro bottled tea)
In 1983, Swiss-based Bischofszell Food Ltd
was the first company to bottle iced tea on an industrial scale
Tea culture 

Tea is the second most consumed beverage on Earth, after water
In many cultures it is consumed at elevated social events, such as the tea party
Tea ceremonies have arisen in different cultures, such as the Chinese and Japanese traditions, each of which employs certain techniques and ritualised protocol of brewing and serving tea for enjoyment in a refined setting
One form of Chinese tea ceremony is the Gongfu tea ceremony, which typically uses small Yixing clay teapots and oolong tea
In the United Kingdom, 63% of people drink tea daily
It is customary for a host to offer tea to guests soon after their arrival
Tea is consumed both at home and outside the home, often in cafs or tea rooms
Afternoon tea with cakes on fine porcelain is a cultural stereotype
In southwest England, many cafs serve a cream tea, consisting of scones, clotted cream, and jam alongside a pot of tea
In some parts of Britain and India, 'tea' may also refer to the evening meal
Ireland, as of 2016, was the second-biggest per capita consumer of tea in the world
Local blends are the most popular in Ireland, including Irish breakfast tea, using Rwandan, Kenyan and Assam teas
The annual national average of tea consumption in Ireland is 2.7 kg to 4 kg per person
Tea in Ireland is usually taken with milk or sugar and brewed longer for a stronger taste
Turkish tea is an important part of that country's cuisine and is the most commonly consumed hot drink, despite the country's long history of coffee consumption
In 2004, Turkey produced 205,500 tonnes of tea (6.4% of the world's total tea production), which made it one of the largest tea markets in the world, with 120,000 tons being consumed in Turkey and the rest being exported
In 2010, Turkey had the highest per capita consumption in the world at 2.7 kg
As of 2013, the per-capita consumption of Turkish tea exceeds 10 cups per day and 13.8 kg per year
Tea is grown mostly in Rize Province on the Black Sea coast
Russia has a long, rich tea history dating to 1638 when tea was introduced to Tsar Michael
Social gatherings were considered incomplete without tea, which was traditionally brewed in a samovar
In Pakistan, both black and green teas are popular and are known locally as sabz chai and kahwah, respectively
The popular green tea is often served after every meal in the Pashtun belt of Balochistan and in Khyber Pakhtunkhwa
In central and southern Punjab and the metropolitan Sindh region of Pakistan, tea with milk and sugar (sometimes with pistachios, cardamom, etc
), commonly referred to as chai, is widely consumed
It is the most common beverage of households in the region
In the northern Pakistani regions of Chitral and Gilgit-Baltistan, a salty, buttered Tibetan-style tea is consumed
Indian tea culture is strong
the drink is the most popular hot beverage in the country
It is consumed daily in almost all houses, offered to guests, consumed in high amounts in domestic and official surroundings, and is made with the addition of milk with or without spices, and usually sweetened
It is sometimes served with biscuits to be dipped in the tea and eaten before consuming the tea
More often than not, it is drunk in "doses" of small cups (referred to as "cutting" chai if sold at street tea vendors) rather than one large cup
Iranians have one of the highest per-capita rates of tea consumption in the world and a Châikhâne(Tea House) is a common sight on Iranian streets
Due to the suitable climate, tea is usually cultivated in large areas of northern Iran along the shores of the Caspian Sea
In Burma (Myanmar), tea is consumed not only as hot drinks, but also as sweet tea and green tea known locally as laphet-yay and laphet-yay-gyan, respectively
Pickled tea leaves, known locally as lahpet, are also a national delicacy
Pickled tea is usually eaten with roasted sesame seeds, crispy fried beans, roasted peanuts and fried garlic chips
In Mali, gunpowder tea is served in series of three, starting with the highest oxidisation or strongest, unsweetened tea, locally referred to as "strong like death", followed by a second serving, where the same tea leaves are boiled again with some sugar added ("pleasant as life"), and a third one, where the same tea leaves are boiled for the third time with yet more sugar added ("sweet as love")
Green tea is the central ingredient of a distinctly Malian custom, the "Grin", an informal social gathering that cuts across social and economic lines, starting in front of family compound gates in the afternoons and extending late into the night, and is widely popular in Bamako and other large urban areas
In the United States, 80% of tea is consumed as iced tea
Sweet tea is native to the southeastern U
and is iconic in its cuisine
Economics 

Tea is the most popular manufactured drink consumed in the world, equaling all others – including coffee, soft drinks, and alcohol – combined
Most tea consumed outside East Asia is produced on large plantations in the hilly regions of India and Sri Lanka and is destined to be sold to large businesses
Opposite this large-scale industrial production are many small "gardens," sometimes minuscule plantations, that produce highly sought-after teas prized by gourmets
These teas are both rare and expensive and can be compared to some of the most expensive wines in this respect
India is the world's largest tea-drinking nation, although the per capita consumption of tea remains a modest  per person every year
Turkey, with  of tea consumed per person per year, is the world's greatest per capita consumer
Labor and consumer safety problems
Tests of commercially popular teas have detected residues of banned toxic pesticides
Tea production in Kenya, Malawi, Rwanda, Tanzania, and Uganda has been reported to make use of child labor according to the U
Department of Labor's List of Goods Produced by Child Labor or Forced Labor
Workers who pick and pack tea on plantations in developing countries can face harsh working conditions and may earn below the living wage
Certification
Several bodies independently certify the production of tea, such as Rainforest Alliance, Fairtrade, UTZ Certified, and Organic
From 2008 to 2016, sustainability standards-certified tea production experienced a compound annual growth rate of about 35%, accounting for at least 19% of overall tea production
In 2016, at least 1.15 million tonnes of sustainably certified tea was produced, valued at US$2 billion
Rainforest Alliance certified tea is sold by Unilever brands Lipton and PG Tips in Western Europe, Australia and the U
Fairtrade certified tea is sold by a large number of suppliers around the world
UTZ Certified tea is sold by Pickwick tea
Production of organic tea has risen since its introduction in 1990 at Rembeng, Kondoli Tea Estate, Assam
tons of organic tea were sold in 1999.

See also 

 Cannabis tea
 Chifir', Russian extra-strong tea brew
 Herbal tea
 Frederick John Horniman
 Indian Tea Association
 International Tea Day
 ISO 3103
 Kombucha, drink produced from bacteria and yeast grown on tea
 List of Chinese teas
 List of hot beverages
 List of national drinks
 List of tea companies
 Peace Iced Tea
 Phenolic content in tea
 Tea classics, influential historical monographs of East Asian tea
 Tea leaf grading
 Tea strainer
 Tea tasting

References

Citations

General sources 
 
 
 
 

 
Chinese cuisine
Crops originating from China
Herbal and fungal stimulants
Victorian cuisine

තේ
වී ගොවිතැන(මඩ ගොවිතැන) හැරුනු විට උස්බිමෙහි කරනු ලබන සියලු වගාවන් හේන් ගොවිතැන යන නාමයෙන් ආවරණය විය
එබැවින් එයට ගොඩ ගොවිතැන යයි නමක් ද විය
පැහැදිලි ඒකීය හේන් ගොවිතැනක් හදුනා ගත හැක්කේ වියළි කළාපයේය
තෙත් කලාපයේ තිබුනු හේන් වල විවිධත්වය වැඩි නිසා ඒකීය රටාවක් එහි හඳුනා ගත නොහැක
එමේන්ම වියළි කලාපිය හේන අනීවාර්යෙන්ම බහු බෝග වු අතර තෙත් කළාපිය හේන ඒක බෝග හෝ බෝග දෙක තුනකට සීමා විය
වර්ෂා කාලය හා ඉන් අනතුරුව එන වියළි කාලය ඇති නිසා බහු බෝග හේන වැව් බැදි රාජ්ය යට ගැළපුනි
ඉංග්‍රීසීන් විසින් වියළි කලාපය ලෙස හදුනා ගත් වැව් බැදි රට 19 වැනි සියවස ට පෙර වියළි කලාපයක් ද නොවිය
පැරණි හෙළ ගොවියා 

ඉපැරණි ශිෂ්ටාචාර විමසීමෙදි ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය වුයේ කෘෂිකර්මාන්තයයි
හේන් ගොවිතැන මූලිකම අංශයයි
මිනිසා දියුණු තාක්ෂණික ලොවකට පියමං කර සිටින මේ මොහොත වන විට පවා ගැමි ආර්ථිකයේ හේන් ගොවිතැනට ප්‍රධාන තැනක් හිමි වේ
ස්වයංපෝෂිත අර්ථක්‍රමය වෙනස් වීමත් සමගම පැරණි හේන් ගොවිතැනේ තිබු ඇතැම් අංග ක්‍ෂය වී යාමක් දැකිය හැකිය
එම නිසා අතීතයේ මේ හා බැඳුනු අංගෝපාංග විමසීම වටී.

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි සිංහල ජනාවාස වැව් හෝ ජලාශ ආශ්‍රිතව ස්ථානගත විය
ගොවිතැන් කටයුතු සඳහා වැසි වැටෙන කාලය අනුව යල හා මහ යනුවෙන් ප්‍රධාන කන්න දෙකකි
ඔවුන් ඉදිරි කන්න සඳහා ලැබෙන වැසි ප්‍රමාණය දැන ගත්තේ පාරිසරික වෙනස්කම් අනුවයි. සුළං වේගය, හමන දිශාව, වළාකුලළු වල වර්ණය, විදුලි කෙටීම, වාතයේ තෙත්බව, ශාකයන්හි පත්‍ර වර්ධනය, පොතුවල ඝනකම, ඒවායේ මල් පිපෙන ගෙඩි හටගන්නා කාලය හා ප්‍රමාණය අනුවයි.

පලු හා වීර ගස්වල යහමින් මල් හා ගෙඩි හට ගැනිම අඩු වර්ෂාපතනයක ලක්ෂණය
අවිච්චියා, කුඹුරු හා දියකඩිති අසල හඬ තලයි නම් එයද නියඟයක ලක්ෂණයකි
ගෙවත්තක තල මලක් පිපිම ආපදාවක පෙර නිමිතිය
දිවුල්, කටු කෑලිය, එරමිණිය, දඹ හා මොර අධික ලෙස ඵල ගැනිම දුර්වල මෝසම් වැස්සක ලක්ෂණය
උකුස්සා, වැහිලිහිණියා හඬ නඟමින් අහසේ පියාසර කිරිම වැසි ලැබෙන ලකුණකි
වියළි ඉරිතලා ගිය වැව් පොළොව මත කක්කුට්ටන් වලවල් හෑරිම වැසි ලැබෙන ලකුණකි
කුහුඹින් ගුල් වලින් එලියට පොකුරු වශයෙන් පැමිණ සිටීම වැසි ලැබීමේ ලක්ෂණයකි
ගොවියන් මෙවැනි පාරිසරික වෙනස්කම් වලින් ලබා ගන්නා වැසි ලකුණු මත තම වගාව කුමක්දැයි තීරණය කරයි
වී වගාවට ප්‍රමාණවත් වැසි නොලැබේ නම් එහි වී වෙනුවට අඩු වර්ෂාපතනයට ඔරොත්තු දෙන වෙනත් බෝග මුං, කවුපි, බඩඉරිගු වැනි බෝග වගා කරයි
මෙවැනි මිශ්‍රබෝග වගාවකට යොමු වන්නේ යම් කිසි උවදුරකින් බෝගයකට හානි වුවහොත් වෙනත් බෝග හේනේ ඉතුරුවන නිසාය
හේන් ක්‍රියාවලිය 
හේන් බිම ඇත්තේ ගම තුලය
ගම ඇත්තේ දිය බෙත්ම නොහොත් ජලය දෙපසට බෙදි යන පොලෙන් රැලි සීමා කර ගනිමිනි
දිය බෙත්මෙන් දෙපස එකම ගමක් පැවතීම මෙරට ජනාවාස ගොඩනැංවිමේ සම්ප්රීදාය නොවීය
ගම තුළ ඇති වනාන්තරය එළි කර ගොවිතැනට යොදා ගත් බිම  ‘’ලඳු කැළෑව ‘’ නම් ‍වෙයි
වරක් හේනක් කොටා අස්වැන්න ලබා ගෙන එය  පුරන් වීම සදහා අත්හැර දැමු පසු නැවත කෙටිමට නිර්දේශ කරන්නේ හය අවුරුද්දකට පසුවය
ලදු කැළෑව වැවෙන්නේ මෙම කාළය තුලදීය
හය අවුරුද්දක් නිර්දේශ කලද අවුරුදු 3-4 ට නැවතත් පළමු තිබු සාරය පොළොවට ලැබේ
මෙසේ පුරන්වීමට හැරීමේ හේතුව නම් අක්කරයක හේනක් තුල බෝග 08ක් වගා කළොත් අවස්ථා 08 ක දි ලැබෙන අස්වැන්න අක්කර අටක අස්වැන්නට සමානය
මෙහි දි පොළවේ සම්පුර්ණ සාරය බහු-බෝග හේන විසින් උරා ගනු ලැබේ
එබැවින් නැවතත් ඊට සාරවත් බව ඇති කර ගැනීම සදහා විරාම කාළයක්  මෙසේ අවශ්ය ය
මෙසේ සෑම ගමකම ඇති ලදු කැළෑ ප්රිමාණය අවුරුද්දකට වගා වන බිම්  ප්රයමාණය මෙන් 5-6 ගුණයක් විශාලය
මෙම විශාල බිම් ප්රුමාණය ගමේ පොදු තණ බිම  විය
තණකොල හැරුණු විට නොයෙක් ආකාරයේ පැළෑටි හා පදුරු  වර්ග ද ඒ තුල තිබුණි
ගැමියන් ට අවශ්යද බෙහෙත් සදහා අමුද්රනව්ය  ද මෙම ලඳු කැළෑව තුලින් ලබා ගත හැකි විය
ඖෂධ සදහා මහ වනාන්තරයට යාමට අවශ්යඅ වුනේ අඩුවෙනි
මෙසේ ස්වභාවික සරුවීම සිදුවුයේ සුර්යාලෝකය හා  වර්ෂාව ලැබීමෙන් හා ශාඛයන්හි දිරා ගිය කොටස් පොළවට එකතු වීමෙනි
මෙවිට බෝවන ක්ෂුද්රස ජීවින් විසින් ද පස තුලට වාතය ගෙන යාමෙන් හා යටි පස උඩට මතු කිරිමෙන් ද අප්‍රමාණ  ‍සේවයක්  කළේය
තෙත් කලාපයෙහි පස සරුවිම වේගවත් වුවත් වැසි කාල හා වියළි කාල මාරුවෙන් මාරුවට ඒමක් වැව් බැදි රටේ මෙන් මෙහි නැති නිසා හේන් වලින් ලැබෙන අස්වැන්නේ අඩුවක් පවති
ධාන්‍ය  එළවළු හා පළතුරු පැසීමට වියළි බව අවශ්‍ය ය
එබඳු වියළි කාළයක් මෙම වැහි කළාපය තුල  නොවීම අස්වැන්න අඩුවීමට හේතු වේ
වර්ෂාව අවශ්‍ය වන්නේ ශාඛයේ වැඩීමටය
ඵල හට ගැනිමට වර්ෂාව රහිත උණුසුම් කාළය අවශ්‍ය ය
හේන ලංකාවට ආවේණික වීමට හේතුව නම් මෝසම් සුළං  දෙකකින් වර්ෂාව ලබන ලොව එකම රට ලංකාව වීමය
දකුනු හා අග්නිදිග ආසියාව මෝසම් රටවල් වන්නේ ඒවාට බලපාන නිරිත දිග මෝසම් නොහොත්  ‘’යල් වැස්ස ‘’මගිනි
නමුත් ලංකාවේ හේන් ගොවිතැන යනු මූළික වශයෙන් ම වප් මාසයේ සිට බක් මාසය දක්වා (ඔක්තෝබර්-අප්‍රේල් ) ක්‍රියාත්මක වන ගොඩ ගොවිතැන් කිරීමයි
මීට පාදක වන්නේ ආසියාවේ සෙසු රට වලට බල නොපාන ඊසාන දිග මෝසම නොහොත් මහ වැස්සයි
හේන් වර්ග 
භුමීය යොදා ගැනීමේ රටාවන්ට  අනුව හේන් ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ග දෙකකට  අයත් වේ
01.	මුල්කැටා හේන
02.	ඉරවලි හේන 
මුල් කැටා හේන යනු  එක් කේන්ද්‍රයක සිට පිටට විහිදි යන වෘත්තයක කොටසක් 1 රුපය අනුව කොටස් වලට බෙදා ගැනීමෙන් සැදුනු  හේන් යායකි
ඉරවලි හේන යනු චතුරශ්‍රාකාර භුමිභාගයක් කුඩා චතුරශ්‍රාකාර බිම්වලට බෙදි යන ආකාරයේ හේන් යායකි

හේනක ව්‍යුහය 

ස්වභාවික පරිසරය ඇසුරින් සියලු අවශ්‍යතා සපුරාගත් අතීත මිනිසා තම අවශ්‍යතාවලට ප්‍රමාණවත් ලෙස පමණක් අවට පරිසරය යොදා ගත්තහ
පැරණි වැව්ගම්මානවල ජීවත් වූවන් තම වගාවන් සඳහා මහ කැලෑ එළි කර විනාශ නොකළහ
තම අවශ්‍යතා සපුරා ගැනිමට වනයට ඇතුල්වීමට පෙර වනාන්තරය දෙවියන් ලෙස සලකා, ගසක කොළ අත්තක් කඩා එල්ලීම සාම්ප්‍රධායික සිරිතකි
මහ වනයට ඇතුල් වී සම්පූර්ණ වනයම එළි නොකර වනය කොටස්වලට බෙදා ගත්තහ
පිල්ලෑව

අත්තඬු හේන

මූකලාන යනුවෙනි
හේන් ගොවියා මුලින්ම පිවිසෙන්නේ පිල්ලෑව නම් වන ප්‍රදේශයටයි
අත්දඬු හේන යනු මිනිස් අතක් තරමට ගස් වැවුනු හේනයි
මූකලාන මහවනයයි
හේන් ගොවියා තම හේනේ එදිනදා ප්‍රයෝජනයට අවශ්‍යවන එළවළු,ධාන්‍ය,පලතුරු වගා කරයි
කුරක්කන්, මෙනේරි, තල, මුං, කවුපි ආදි ධාන්‍ය ද කැකිරි, පුහුල්, කරිවිල, මෑ, වට්ටක්කා වැනි එළවලළු ද කොමඬු, පැපොල්, දොඩම්, පේර, අන්නාසි වැනි පලතුරු ද ඒ අතරවේ
ගමේ සියලු 
වගාවන්ට පොහොර වනුයේ දිරාපත් වන කොළ රොඩු සත්ව අපද්‍රව්‍ය ආදියයි
ඒනිසා හේන් වගාවේදි කෘමි උවදුරු අවම විය
බොහෝ හේන්වල දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂි ලක්ෂණයක් වන්නේ කුරුල්ලන් සඳහා වෙන් වු "කුරුලු පාලුව" නම් වන කොටසයි
කුරුල්ලන් සඳහා මෙය වෙන් කර තිබිණ
ඔවුන් හේන්වල කෘමීන් අහුලා කෑම නිසා ගොවීන්ට කුරුල්ලන්ගෙන් ප්‍රයෝජනලබා ගත හැකි විය
කෘමිනාශක භාවිතා නොකරන නිසා හේනෙන් ලබා ගන්නා ආහාර වර්ග ඉතා පිරිසිදු ඒවාය
කන්න ආරම්භයේ සිට අස්වනු නෙලා ගන්නා තෙක් ආගම හා සම්බන්ධ වු වත්පිලිවෙත් සිරිත්විරිත් ඉටු කරයි
අලුත්අස්වැන්නෙන් බුදුන්ට දෙවියන්ට බාරහාර ඔප්පු කරයි
පැරණි වැව් ගම්මාන වල සෑම කටයුත්තකදීම සාමුහික ශ්‍රමය යොදාගනී
හේනේ ඇති පැල හේන් ගොවිතැනේදි අනිවාර්ය අංගයකි
රාත්‍රි කාලයේ හේනට එන වන සතුන් පලවාහැරීමට ගැමියන්ට සිදු වේ
ශක්තිමත් උස් ගසක 
මුදුනේ පැල තනා ගනි
පැල් රැකීම ලෙහෙසි පහසු කාර්යක් නම් නොව්
පසු අස්වනු තාක්ෂණය 
හේනෙන් නෙලා ගන්නා ධාන්‍ය වර්ග සෑහෙන කාලයක් තබා ගනී
නිවෙස් අසල තනා ගත් අටුව හෝ වී බිස්ස මේ සඳහා භාවිත වේ
ලී, මැටි, පිදුරු වැනි සරල ද්‍රව්‍ය වලින් මෙය තනා ගනියි
වී බිස්ස යනු මීටර් 2-3ක් උස ගෙතුල  තබා තිබු, වේවැල් වලින් තනන ලද උපකරණයකි
වී අටුව යනු ගෙමිදුලේ පොළොවට මීටරයක් පමණ ඉහලින් තැනු වී බුසල් 50-60ක් අතර ප්‍රමාණයක් ගබඩා කළ හැකි ස්ථානයකි
අද 

බ්‍රිතාන්‍ය යුගයට පෙර හේන යනු හුදේකලා හේනක්  නොව කුඹුරු යාය මෙන්ම පැවති හේන් යායක් පව පැරැන්නන් කළ විස්තර අනුව පෙනේ
ගම් සභාව මගින් මෙම හේන් යාය ක්‍රමය පරිපාලනය කරන ලදි
1832 දි ගම්සභා තහනම් කිරිම හා පොදු ඉඩම් පරිහරණ කිරීම ද ඒ සමග ම තහනම් වී ඉඩම් ඔප්පු ක්‍රමය ඇති විම නිසා හේන අභාවයට ගියේය
ඉන්පසු තැනින් තැන පුද්ගල මුළික හේන් ඇති වුයේ ඒ ඒ අය බලපත්‍ර  ලබා හෝ තම ඔප්පු සහිත ඉඩම් වල හේන් වගා කරන්නට  වු නිසාය
ලඳු කැළෑව නැමැති රටාව  අතුරුදහන් විය
ක්‍රමයෙන් අභාවයට යමින් පවතින සාම්ප්‍රධායික ජීවනමාර්ග කාලානුරුපිව වෙනස් වී ඇත
නාගරීකරණය නිසා ගම නගරය ඇසුරින් වෙනස්වීම් වලට ලක්වනු දැකිය හැකිය
හේන් වගා කිරිමට තරුණ පිරිස් මැලි වේ
එම නිසා  දැව කැපිම වැනි දේවලින් පරිසර පද්ධතිය විනාශ වේ
හේන් ගොවිතැන විරැකියාවට  මනා පිළියමකි
නමුත් හේන් ගොවියාට සමාජයේ අඩු සැලකිල්ලක් දක්වයි. මේ නිසා අද වන විට ගමෙන් නගරයට ඇදෙන ශ්‍රමිකයන් පිරිස වැඩිවෙමින් පවතී
මේ අඩවිත් බලන්න
 වී ගොවිතැන

ගොවිතැන
හේන් ගොවිතැන
හැඳින්වීම 
පතිවෘත්තාවට බලවත් පත්තිනි දේවිය ඇදහීම සාම්ප්‍රදායික ජන ජීවිතයේ ඉතාමත් දේවත්වයෙන් මෙන්ම ඉතාමත් ගෞරවණීයත්වයකින් සිදු වූවකි
බොහෝවිට යම් යම් ලෙඩ රෝග ව්‍යාධි ආදීන් දුරු කරගැනීම සඳහා දෙවියන්ට භාර වීමෙන් පසු එම පොරොන්දු ඉටු කිරීමත්, ගමේ සියලු දෙනාම එකතු වී ගමට සෙතක් ශාන්තියක් සලස්වා ගැනීමත්, ගමේ සාමය සහයෝගීතාවය වර්ධනය කර ගැනීමත්, පත්තිනි දේව පූජා වලින් බලාපොරොත්තු විය
විශේෂයෙන්ම වයඹ පළාත කේන්ද්‍ර කරගනිමින් මෙම පත්තිනි දේවිය ඇදහීම වැඩි වශයෙන් සිදුවන අතර එහිදී වඩා වැදගත් වන කිරි අම්මාවරුන්ගේ දානය, අං කෙළිය හා පොල් කෙළිය සම්බන්ධයෙන් විමසීමක් කෙරේ
කිරි අම්මාවරුන්ගේ දානය 

ඉතා පුරාණයේ සිටම ගම් වල පැවත එන චාරිත්‍රයකි කිරිඅම්මාවරුන්ගේ දානය
බොහෝ විට කාන්තාවකට දරු උපතක් සිදුවීමට පෙරාතුව හෝ පැපොල සරම්ප වැනි බෝවන රෝගයක් වැලඳුන විට හෝ කුඩා දරුවකුගේ කිසියම් අසනීප තත්වයක් නිසා හෝ එබඳුවූ අවස්ථාවක ඉක්මනින් නිරෝගී සුවය පතා කිරි අම්මාවරුන් සඳහා බාරයක් ගැට ගැසීම සිරිතකි
බොහෝවිට බාරය සිදුවන්නේ බදාදා හෝ සෙනසුරාදා දිනකය
බාරය පිරිමහන්නේද එවැනිම වූ කෙම්මර දිනකදීය
මෙම බාරය සඳහා කිරි අම්මාවරු හත්දෙනෙක් යොදා ගැනීම වඩා ප්‍රකටය
කිරි අම්මාවරුන්ගේ දානයට අනිවාර්යෙන්ම සහභාගි කර ගනු ලබන්නේ දරුවන් වැදූ මව්වරුන් පමණය
ආරාධනා ලැබූ කිරි අම්මාවරු උදෑසනම අදාල නිවසට පැමිණේ
ඔවුන්ට වාඩි වීම සඳහා බිම පැදුරු එලා ඊට උඩින් සුදු රෙදි පිරුවට අතුරා තබා තිබේ
වාඩි වූ පිරිසට කැවුම් කිරිබත් කෙසෙල් ගෙඩි ආදිය එක් වර්ගයකින් තුනක් බැඟින් ලැබෙන ලෙස තුන්වරක් බෙදයි
බොහෝවිට එය කරන්නේ අදාල බාරයට හේතු වූ පුද්ගලයා විසිනි
එසේම කිරිපැණි භාජනය බැඟින්ද ඒ කිරි අම්මාවරුන්ට පූජා කෙරේ
තවද බුලත් කොලයක් පුවක් ඉරුවක් කාසි වලින් පඬුරක්ද මෙසේ දෙනු ලැබේ
මේ කටයුතු සිදු කිරීමට පෙර හඳුන්කූරු දුම්මල වැනි සුවඳ වර්ග හා බුද්ධ පින්තූරයක් සමඟ පොල්තෙල් පහනක්ද දල්වා අම්මාවරුන් සමීපයේ තබනු ලබයි
මෙසේ මූලික කටයුතු අවසන් වීමෙන් වූ පසු කිරි අම්මලා ගෙදර අයද සමඟ පන්සිල් සමාදන්ව බුදුන් වැඳීමක් කරනු ලැබේ
එයින් පසු තෙරුවන් වැඳ පත්තිනි දේවිය සිහිපත් කරමින් යාතිකාවක් පලපුරුදු කිරි අම්මා කෙනෙකු විසින් සිදුකරනු ලැබේ
සෙත් පැතීම සඳහා යොදා ගන්නා කවියක්

  එර්දි වෙලා උඩු ගුවනේ 	වඩින්නේ
		
  එර්දි සලුව ගෙන පවන් 		සලන්නේ 
		
  සුද්ද ඇතිව දෙන දන් 		පිලිගන්නේ
	
  සිද්ධ පතිනි දෙවි මේ පින් 	ගන්නේ

අං කෙළිය 

පත්තිනි දේවියට කෙරෙන උපහාරයක් හැටියට පැවැත්වෙන්නකි
ගම් දෙකක (උඩුපිල හා යටිපිල) දෙපිරිසක් එක්ව අන්දර කොවුලින් සකස් කරන ලද අං "අං රිකිල්ල" නම් තවත් ලොකු කඳක බැදගෙන අවුත් එකිනෙක ක්‍රමවත්ව පටලවා ගහක හා කඳක බැඳ රඳවා ඇද කඩා දැමීම එහි මූලික ක්‍රියාදාමයයි
පත්තිනි දේවියගේ කතාවක එන සිද්ධියක් මෙම ක්‍රීඩාවට මුල් වූ සේ සලකනු ලැබේ
ඇය තම සැමියා වන පාලගයාර් සමඟ මල් නෙලන්නට ගියාය
පාලගයාර් ගසට නැග මල් කඩද්දී පත්තිනි බිම සිට මල් නෙළුවාය
ඒ අතර ඔවුන් මල් නෙළු කෙකි එකට පැටළිණි
එය ගලවා ගන්නට දෙදෙනාම නොකැමති වූහ
දෙදෙනා දෙපසට අදිද්දී පාලගයාර්ගේ කෙක්ක කැඩී ගියේය
අං කෙළිය පවත්වනු ලබන්නේ එම සිද්ධිය අනුස්මරණය කරන්නටය
පා ලඟ ගස උඩ ඉඳ මල් ඉත්තට කෙකි ලා

  ඊ ළඟ පත්තිනි මදවියගේ රන් කෙකි අවු ලා

  මෙ ලක්දිවේ හැම දෙවියෝ අදිති එක් වෙ ලා

  එදා පටන් මේ අං කෙළිය උපත ඇති වෙ ලා

මුළු ක්‍රීඩාව තුළම ඇත්තේ ආගමික මුහුණුවරකි
මල්පැල ඉදිකිරීම, පහන් දැල්වීම, සුවඳ දුම් ඇල්ලීම, කෙම්මර කිරීම ආදියෙන් ඒ වග පැහැදිලි වෙයි
එක් පිලක අඟ බිඳියාමෙන් ක්‍රීඩාව අවසන් වෙයි
එහෙත් ක්‍රීඩා වාරයක් අවසන් වීමට එක් අඟක් පිට පිට වාර තුනක් දිනිය යුතුය
එසේ තුන්වරක් දිනන ලද අඟ රිදී මුදුවක් පලඳවා ගමේ දේවාලයේ තැන්පත් කරනු ලැබේ
පොල් කෙළිය 

මෙයද පත්තිනි දේවියට කෙරෙන පූජාවක් හැටියට සලකනු ලබන්නකි
අං කෙළියේදී මෙන්ම පොල් කෙළියේදීද පොල් මල්පැල වල තබා දුම්මල අල්ලා පේ කොට වත් පිළිවෙත් අනුව සිදු කරනු ලැබේ
මෙහිදීද උඩුපිල යටිපිල වශයෙන් දෙපිලක් එක්ව තරඟ කරනු ලැබේ
එක් පිලකින් එවනු ලබන පොල් ගෙඩිය අනෙක් පිලේ අයකු විසින් පොල් ගෙඩියකින්ම ගසා බිඳ දැමීම මෙහිදී කරනු ලබන ක්‍රියාවයි.

පහරදීම සඳහා පොල් එවන්නාද පහර දෙන්නාද යන දෙදෙනාම හොඳ පලපුරුදුකාරයන් වීම මෙහිදී අත්‍යවශ්‍යවෙයි
එමෙන්ම මෙම ක්‍රීඩාවද සිදු කරනු ලබන්නේ කෙම්මර දවස්වල පමණකි
සෙල්ලම් සිරිපද මෙ අප රකිනවා         

  පුල්වන් දෙවිරජ වරම් ලැබෙනවා

  පුල් පියුමක් දෙවි සුරත දරනවා

  පොල් පූජාවට වරම් ලැබෙනවා

  පද කර කවි කීව්වේ ඔබෙ නාමෙට

  ලෙඩ රෝ දුක් දුරුවෙයි ඔබෙ නාමෙට

  සියළු රෝග දුරුවෙයි තෙද හළඹට

  තෙද වරමක් ලැබුණා පොල් කෙළියට

මේවාද බලන්න
නවගමුව පත්තිනි දේවාලය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 Pattini Culture
 සහෘද සංවාද

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය 
දැදුරු ඔය බඩ විත්ති
ඇන්
ටී.කරුණාතිලක
අපේ විත්ති
කේ.ඇම්
ධර්මදාස
විවිධත්ව‍යෙන් යුතු වයඹ සාහිත්‍ය වංශය
ධර්මදාස

ජනශ්‍රැතිය
පත්තිනි අම්මා
ශ්‍රි ලංකාවේ වියළි කලාපීය වනාන්තරවල ද ඉන්දියාවේද ගිනිකොන දිග ආසියාවේද ජීවත්වන ප්‍රමාණයෙන් විශාල පක්‍ෂියෙකි
පිරිමි පක්‍ෂියා මොණරා නමින්ද ගැහැණු පක්‍ෂියා සෙබඩ නමින්ද හඳුන්වයි. මොනරා ඉතා සිත්ගන්නාසුළු සත්වයෙක් වුවද සෙබඩ රුවැත්තියක්නොවේ
මොනර රූ සිරිය , විශාල පිල්කළඹ, වර්ණ පිහාටු, ඔටුන්න සහිත හිස,  ආදියෙන් විචිත්‍රවත් වී ඇත
සෙබඩ ‍මොනරාට වඩා කුඩා වන අතර පිල් කළඹද කෙටිය
සත්ව විද්‍යාඥයන් විසින් මොනරුන් වර්ග දෙකකින් වෙන්කරයි
මීට අමතරව සුදු මොනර වි‍ශේෂයක්ද වර්තමානයේ සොයාගෙන ඇත
1. නිල් මොනරා (Blue Peacock)
			
ඉන්දියාවේ හා ශ්‍රි ලංකාවේ වනාන්තර වල දැකිය හැකිය
2. කොළ මොනරා  ( Green Peacock)
                                                         
අග්නිදිග ආසියාවේ වනාන්තරවල දක්නට ලැබේ

හිස් මුදුනේ පිහිටි ශිඛාව දිගින් වැඩිය
එය ඍජු ලෙස පිහිටා ඇත
නිල් මොනරුන්ගේ ශිඛාව කිරීටයක (Crown) ස්වරූපයක් පෙන්නුම් කරයි
නමුත් මෙවැන්නක් කොළ පැහැති මොනරුන්ගේ දක්නට නැත
මොනරා අයත්වන්නේ  සරණවි  ගොත්‍රයටය
එම ගෝත්‍රයට අයත් ප‍ක්‍ෂි කුල හතක් බොහෝ ප්‍රදේශවලින් දැකගත හැකිය
‍මෙම කුල හතෙන් එකක් වන සැවුල් (Phasianidae)  කුලයට මෙම පක්‍ෂියා අයත්වේ
මෙම කුලයේ පක්‍ෂීන් ඇවිදීමට රුසියන්ය
මාංශ භක්‍ෂක සතුන් ‍මොවුන්ගේ ප්‍රියතම ආහාරයකි
නමුත් මොහු සර්වභක්‍ෂක‍යෙකි
ධාන්‍ය වර්ග , තණපත්, ශාකපත්‍රද ආහාරයට එක්කරගනි
කෑම හොයාගෙන උදේ වරුවේත්, ඉර බැසගෙන යන සැන්දෑවටත් පිටත්වෙයි
කුස හොදින් පුරවාගත්පසු මොවුන්ගේ ඉතිරි කාලය වැයකරන්නේ පිහාටු පීරිම, වැලි නෑම, වැනි කටයුතු වෙනුවෙනි
දිනකට කැලේ බොහෝදුරක් ඇවිඳීමට මොවුන් සමත්කම් දක්වයි. තම දිගු පිල් කළඹ හකුලා බිමට ඉහළින් සිටින සේ තබාගනී
සිය පියාපත් යුගලය නිතර පාවිච්චි නොකරයි
අත්තකින් බැසීමට වැනි කටයුත්තකට එය පාවිචිචි කරන අතර තමා ගමන් කරන මාර්ගයේ බාදාවක් මතුවූවිට දී ඊට ඉහළින් පියාඹා යෑමටද ඔවුන් පියාපත් යුගලය භාවිතා කරයි
ශ්‍රි ලංකාවේ වෙසෙන මොනරුන්ගේ ප්‍රජනන සමය දෙසැම්බර් සිට මැයි මාසය දක්වා වු කාලයයි
පෙඳ පිහාටුත් වසරකට වරක් හැලෙන අතර ප්‍රජනන සමය එළඹෙන විට ඒවා නැවත වර්ධනය වේ
ප්‍රේම රංගනය හොඳින් දැක්වීම සඳහා වැඩුණු පිල් කළඹ අත්‍යාවශ්‍ය සාධකයකි
ශ්‍රි ලංකාවේ වාසය කරන මොනරුන් දෙසැම්බර් සිට මැයි මාසය දක්වා වු කාල සමය සිය ප්‍රජනන සමය ලෙසට තෝරාගැනීමට බලපාන්නාවු විශේෂ සාධකයක් ඇත
එනම් එම වකවානුවේ ආහාර පාන සුලභව වනාන්තරවල පැවතීමයි
සෙබඩ බිත්තර දැමීම සඳහා ආරක්‍ෂාකාරී ලැහැබක් තෝරාගනී
ඉන් පසු ඇය විසින් තනාගත් වළක බිත්තර 3_5 ක් අතර ප්‍රමාණයක් දමයි
ඇතෑම් විට ඇය තම බිත්තර මත වියළි කොළ හා තණපත් අතුරා තිබෙන අවස්ථා ද ඇත
බිජුවක ප්‍රමාණය 69*55mm වේ
ලා දුඹුරු පැහැති බිත්තර ඔපවත්ය
බිත්තර මෝරා පැටවුන්ට එළියට ඒමට මසක පමණ කාලයක් ගතවේ
සෙබඩ ඇසුරේ පැටව් ඇති දැඩි වේ
සුන්දර පිල් කළඹ නිර්මාණය වීමට මොනර පැටවෙකුට වසර තුනක පමණ කාලයක්  ගතවේ
මොනරාගේ සුන්දරත්වය රැඳී තිබෙන්නේ පිල් කළඹේය
වැඩුණු මොනර පිල් කළඹක් මීටර්  දෙකක් පමණ වේ
සෙබඩ හා සසඳන විට මොනරා ඉතා සුන්සරය
අවානක හැඩයක් ඇති පිල් කළඹ 1_1.5 ක් පමණ දිගින් යුතුය
පිහාටු 100 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් පිල් කළඹේ ඇත
පිහාටුවක මුදුනේ නිල්  හා කොට ලෝකඩ වර්ණයෙන් යුත් දීප්තිමත් ප්‍රාගක්‍ෂිය (ocellus) බැගින් ඇත
මෙම ප්‍රාගක්‍ෂිය හෙවත් ඇස් මොනරුන්ට සමානකම් ඇති ඇතෑම් පක්‍ෂීන් තුළද දක්නට ලැබේ
උදා - ආගූස් පීසන්ට්

				         මලයාසියානු පීකොක් 

				         පීසන්ට් ග්‍රේ පීකොක් පීසන්ට්
සඳහන් කළ හැකිය
මොනරුන් ගේ සුන්දර පිල් කළඹ සකස්වීම පිළිබඳව නූතණ විද්‍යාඥයන්ගේ පවා අවධානය යොමුවී තිබේ
පැරණි සිංහල ජන සමාජයේ මොනර පිල් කළඹ පිළිබඳව අපූරු ජනප්‍රවාදයකි
කුරුළු ගමේ මගුල් උත්සවයක් පැවත්වණි
එදින ලස්සනට සැරසීයාමට මොනරාට ඇඳුමක් නොතිබුනේය
අවසානයේ දී මොනරා අවිච්චියා සොයාගෙන ගියේය
සිය පිල් කළඹ විහිදුවමින් ප්‍රේම ආලිංගනයේ යෙදෙන අවස්ථාවන්හිදි මොනර පිල් කළඹේ අපූර්වත්වය මනාව අත්විදිය හැකිය
සිය අභිජනන කාලය පැමිණෙන තෙක් මොනරුන් සමූහයක් වශයෙන් හැසිරෙයි
එහෙත් ප්‍රජනන කාලය එළඹුණු පසු වැඩුණු මොනරුන් රැලෙන් ඉවත්වෙයි
ඉන්පසු ඔහු තනිවම කුඩා බිම් තීරයක් වාස භුමිය ලෙස තෝරාගනී
එම ප්‍රදේශයට ‍සෙසු මොනරුන් ට ඇතුල්වීමට ඉඩ නොදේ
මේ අතර නෙමේරු මොනරුන් යාබද ස්ථාන -වල ගැවසේ
එළිමහනේ ඇති තෝරාගත් භූමියට මොනරුන් අවතීර්ණ වන්නේ සෙබඩුන් අවට සිටින විටදීය
සෙබඩුන් අවට ඇත්තම් හෝ පෙනෙන තෙක්මානයේ සිටීනම් ඌ පිල් විහිදුවයි.  එසේ නැත්නම් නාදකරයි
මෙම නාදය ඇසුණු සෙබඩ ඒ අසලට පැමිණෙයි
එවිට මොනරා පළමුව සිය පිල්කළඹ මඳක් සොලවයි. සිය ප්‍රේමරංගනයට සැරසෙනන්නේ ඉන් අනතුරුවයි. සෙබඩ ඉදිරියේදි අර්ධකවාකාර පිල්කළඹ ඉදිරිපසට ඇළ කරමින් ඉදිරියට පැමිණෙන විට සිය පිල්කළඹේ අලංකාරය තවතවත් වර්ණවත් කිරීමට ඌ සමත් වේ
පිල් චලනය කිරීමෙන් පිල් ආවරණය මතුපිට රැළි මාලා නැංවීමට මොනරා හපන්කම් පායි
මේ අවස්ථාව වන විටත් සෙබඩ හැසිරෙන්නේ මොනරාට අවධානයක් නොදක්වමිනි
සෙබඩ බිම පරීක්‍ෂා කරමින් ආහාර සොයන ආකාරායක් පෙන්නුම් කරයි
එයින්ද මොනරා අධෛර්යයට පත් නොවී මහත් ආඩම්බරයකින් යුතුව ප්‍රේමාන්විත රංගනයේ යෙදේ
සෙබඩ කිසියම් හෝ උනන්දුවක් දැක්වුවහොත් ඌ නැවත ඉදිරියට ඇඳෙන්නේ බිම ආහාරයක් සොයන්නාක් වැනි ආකාරයෙනි
එහා මෙහා හැසිරෙමින් කරන මෙම ගමන අවසානයේ දෙදෙනාම මුහුණට මුහුණ ලා සිටගනී ඉන්පසු පැත්තෙන් පැත්තට හැරෙමින් හෙමින් සීරුවේ මොනරා සෙබඩට ලං වේ
මෙවැනි අවස්ථාවන්හිදි "සට" "සට"  හඬින් පිහාටු සොලවයි. මොනරුන්ගේ උත්කර්ෂවත් ප්‍රේමරංගනයේ මෙම අවස්ථාව පිළිබඳව සටහන් වන්නේ "ප්‍රහර්ෂය" ලෙසය
ඇතෑම් අවස්ථාවන්හිදි මොනරා  සෙබඩට තම ප්‍රේමාන්විත ආරාධනය කරනුයේ ශබ්ද කරමින් පාද පිල්කළඹ ඉදිරියට ඇලකරමින් සහ සෙබඩ වෙත යුහුසුළුව ගමන් කිරීමෙනි
මෙම හැසීරීම දකින සෙබඩ මොනරාට අකමැතිනම් පැන දුවයි. නොඑසේනම් මෙනරාගේ ප්‍රේමාන්විත ආරාධනය පිළිගෙන බිම වාඩිවී සිය කැමැත්ත පලකරයි
මොනරෙක් සිය අලංකාර පිල්කළඹ විහිදන්නේ ප්‍රධාන පරමාර්ථ තුනක් පදනම්කරගෙනය
01) වෙනත් මොනරුන්ට තර්ජනය කිරීමේ අරමුණින්

		02)සෙබඩුන් සමඟ යුගල බැඳීම් ඇතිකරගැනීමේ අරමුණින්

		03)සෙබඩුන්ට ලිංගික සබඳතා පැවැත්වීමට කෙරෙන ‍පෙළඹීමක් ලෙස

මෙම පරමාර්ථය අතුරින් තුන්වන පරමාර්ථය මුදුන් පමුණුවා ගැනීමේ අරමුණින් බහුලවම මොනරුන් පිල් විහිදීම සිදුකරනබව සත්ව විද්‍යාඥයන් අනාවරණය කර ඇත
මොනරුන්ගේ සෞන්දර්යාත්මක චර්යා රටා නැරඹීම ඉතා පරිස්සමින් කළ යුත්තකි
සියුම් ශබ්දයකට පවා කන්දීමේ හැකියාවත්, හෙඳින් අවට දර්ශනයවීමත් නිසා ඌට ලංවීම ඉතා අසීරුය
මිනිස් හෝඩුවාවක් දැණුනු විට,ඉක්මනින්ම පැනයාම මොනරාගේ පුරුද්දය
එසේවුවත් සත්ව උද්‍යානවල හා මිනිසුන් අතරේ වැඩෙන මොනරුන් එවැනි ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ නැත
වන මොනරුන්  මිනිසුන්ගේ සමීපත්වය නොරිස්සුවද විලෝපිත සතුන් කෙරේ එවැනි ප්‍රතිචාරයක් නොදක්වයි.දිවියා මොනරුන් ගොදුරුකර ගත්තද තමා අසළට දිවියා පැමැණෙනු දැක දැකත් නොසෙල්වී සිටින අවස්ථා දැක ඇතැයි දඩයම්කරුවන් පවසයි
තියුණු අන්දමට ශ්‍රව්‍ය හා ද්‍රෘශ්‍ය ඉන්ද්‍රීයන් පිහිටා තිබුනද අසාමාන්‍ය ස්ථානවලදී මොනරා ක්‍රියා කරන්නේ ඥානාන්විතව නොවේ
එම නිසා නිරන්තරව විලෝපීයන්ට ගෙදුරුවන අවස්ථා බොහෝය
මොනරා ඉතා සුන්දර සත්වයෙක් වුවද උගේ හඬ එතරම් මිහිරි නැත
හිමිදිරියේ හා සන්ද්‍යවේ "පී ආච්" "පී ආච්"  යනුවෙන් නාද කරයි
ප්‍රජනන කාල සමයේදීත් වනාන්තර තුළින් මෙවැනි හඬවල් නිකුත් වේ
මොනරුන් පිළිබඳව අධ්‍යනයක යෙදුණු සත්ව විද්‍යාඥයන් ඔවුන් විවිධ අවස්ථාවලදී නංවන නාද එකොළහක් පමණ හදුනාගෙන ඇත
අනාදිමත් කාලයක සිට මෙම අලංකාර පක්‍ෂියා පෙර අපර දෙදිග ජනයාගේ නිරතුරු අවධානයට යොමු විය
විශේෂයෙන් ඉන්දියාවේ හා ශ්‍රි ලංකාවේ ජනතාව මහත් භක්තියාදරයකින් යුතුව මොවුන්ට සැළකිල්ලක් දක්වයි. ඉන්දියානුවන්ට ඉතා සමීපවූ මොනරා මොවුන්ගේ ජාතික පක්‍ෂියාද වේ
විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකීය හින්දු ජනතාව ද මොනරාට දක්වන්නේ ගෞරවයකි
ඊට විශේෂ හේතුවක්ද වේ
එනම්, මොනරා කතරගමදෙවියන්ගේ වායනය වීමයි
ස්වාභාවික පරිසරයේ වැඩෙන සේ මේ අලංකාර පක්‍ෂියා ස්වභාදහමේ සුවිශේෂි නිර්මාණයකි
උපුටාගැනීම්
"මිහිමඬල"

		 ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රථම හා ප්‍රමුඛ ජාතික පාරිසරික_ විද්‍යා සඟරාව.
 
		4 කාණ්ඩය,20 කලාපය, 2008_පෙබරවාරි,

මේ අඩවියත් බලන්න

සතුන්ගේ සන්නිවේදනය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
Colorful Peacocks

 Peacock Beauty Secrets Revealed 

 All About Peacock Keeping
මහාචාර්යය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර, සිංහල නාට්‍ය කලාවේ ප්‍රගමනයට මහත් සේවාවක් ඉටුකළ  පුද්ගලයෙකි
කලාත්මක දේශීය නාට්‍ය කලාවේ නොඵසේනම් විදග්ධ සිංහල නාට්‍ය කලාවේ පීතෘවරයා යන විරුදාවලියෙන්ද හැඳින්වේ
එපමණක් නොව ඔහු නුතන සාහිත්‍ය වංශය ප්‍රභාමත් කිරීමට  සංස්කෘතික ජීවිතය උසස් තලයකට එසවීමට සිය නිර්මාණ ශක්තියෙන් හා බුද්ධියෙන් අතිවිශිෂ්ට කාර්යයභාරයක් ඉටුකලේය
දේශීය නාට්‍ය කලාවක් නිර්මාණය කිරිම සඳහා කළ පර්යේෂණ

දේශීය නාට්‍ය කලාවක් ගොඩනැගීම සඳහානිවැරදි දෘෂ්ටියකින් හා ඉමහත් කැපවීමකින් එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර යන් පර්යේෂණ කළේය
ඔහු ලංකාවේ ගැමි නාට්‍ය නරඹමින්ද,අභිචාරවිධි අධ්‍යනය කරමින්ද,තොවිල්-පවිල්,කංකාරි,ගම්මඩු,පුනාමඩු,දෙවොල්මඩු ආදියෙහි සැරිසරමින් ද නාට්‍ය කලාවක් බිහිකිරීමට මේ පොළොවෙන් උකහා ගතහැකි දේ මොනවාදැයි ගවේෂණය කළේය
නාට්‍ය විචාරකයකු වශයෙන් ද ගුරුවරයකු වශයෙන්ද තමා රැස්කරගත් දැනුම බෙදාදීමට සරච්චන්ද්‍ර මහතා උත්සුකවීම තුළින් උසස් රසික පරපුරක් ගොඩනැගුනි
"සිංහල ගැමිනාටකය,නාට්‍ය ගවේෂණ,වෙස් මුහුණුද සැබෑ මුහුණුද"යන ග්‍රන්ථ නාට්‍ය කලාව හැදෑරීමට අතිශයින් වැදැගත් ශාස්ත්‍රීය කරුණු සංග්‍රහ කරනලද කෘතීන් බිහිවුනේ ඹහුගේ පර්යේෂණ කාර්යයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි
සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ නිර්මාණ කාර්යය

සරච්චන්ද්‍ර මහතා විවිධ ශෛලීන් යටතේ නාට්‍ය නිර්මාණය කරඇති බව ඔහුගේ නාට්‍ය නිර්මාණ දෙස විමසිලිමත්ව බැලීමේදී පෙනීයන කරුණකි
"ජනකතා,ජනශ්‍රැතිය,බෞද්ධ සාහිත්‍ය"මූලාශ්‍ර කොටගෙන නාට්‍යකරණයේ නිරතවි ඇතිබව හදුනාගත හැකිය
ශෛලිගත නාට්‍ය සම්ප්‍රදාය එතුමාගේ නිර්මාණාත්මක පෞරුෂය විදහා දක්වන කැඩපතවේ
ලෝකධර්මි සහ නාට්‍යධර්මි යන උභය සම්ප්‍රදායටම අයත් නිර්මාණ සරච්චන්ද්‍රයන් අතින් නිමවිය
නැටුම,ගැයුම පෙරදිග නාට්‍ය කලාවේ සාධනීය අංග ලෙස වටහාගත් සරච්චන්ද්‍රයන් සිය නාට්‍ය දෘෂ්ටිය පෝෂණය කරගැනීමේදි සංගීතයට උසස් තැනක් ලබාදි ඇත
"මනමේ,සිංහබාහු,පේමතෝ ජායති සෝකෝ,ලෝමහංස,බවකඩතුරාව,වෙස්සන්තර"යන නාට්‍යයන්හිදි සංගීතය ඉවහල් කරගන්නේ රසය උද්දීපනය කිරිමේ ප්‍රධාන උපකරණයක් ලෙසිනි
ශාන්ති නිකේතනයට යාමෙන් ලද සංගීත ඥාණය,එතුමාගේ සංගීත සංවේදිතාවය ගීත නාට්‍ය නිර්මාණවල ප්‍රභාවට අත්‍යන්තයෙන්ම දායකවි ඇතිබව හදුනාගත හැකිය
සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ ප්‍රධාන නාට්‍ය හරහා විනිවිද පෙනෙනුයේ ඹහුගේ වස්තුවිෂය නම්"පවුල,ගෘහය,ගේහසිත ප්‍රේමය ජීවිතය"බවයි."මනමේ,සිංහබාහු,පේමතෝ ජායති සෝකෝ,ලෝමහංස,බවකඩතුරාව"යන නාට්‍ය යටකී අදහස විශද කිරීමට ශක්තිමත් සාක්ෂි සපයනු ලැබේ
හෙළ නාට්‍ය කලාවට දායාද කළ නිර්මාණ

1952 දී වේදිකා ගතවු "පබාවති"නම් නාට්‍ය දේශීය නාට්‍ය කලාවක් ගොඩනැගීමේ කාර්යයභාරයේ වැදගත් මංසලකුණ විය
පබාවති නාට්‍යයට පෙර සහ පසු සරච්චන්ද්‍රයන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද සියලුම නාට්‍ය කොටස් තුනකට බෙදා දැක්විය හැකිය
ගීත නාට්‍ය
		
ගීතාංග නාට්‍ය
	
තාත්වික නාට්‍ය

එලොව ගිහින් මෙලොව ආවා

ගීතනාට්‍ය

ගීතාංග නාට්‍ය

තාත්වික නාට්‍ය

ස්වකිය නාට්‍ය නිර්මාණයෙහිදි සරච්චන්ද්‍රයන් විවිධ නාට්‍ය සම්ප්‍රදායන්ගේ ආභාසය ලැබීමත්,ඇතැම් නාට්‍ය සම්ප්‍රදායන් අනුගමනය කිරීමත් සිදුකර ඇති බව ඉහත නාට්‍ය දෙස විමසිලිමත්ව බැලීමේදි හදුනාගත හැකිය
සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ අද්විතීය නාට්‍ය නිර්මාණ

	
ඉහත සදහන් කළ ආකාරයේ කලාත්මක රසයෙන් අනූන වූ නිර්මාණයන් රැසක්ම හෙළ නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයට සරච්චන්ද්‍රයන් විසින් දායාද කර ඇති බව පැහැදිළිය
එවන් වු නිර්මාණයන් අතර දේශීය නාට්‍ය කලාව නවමු මාවතක් කරා මෙහෙය වු අද්විතීය නාට්‍ය කෙරෙහි අපගේ අවධානය මෙහිදි යොමුකිරිම වැදගත්ය
කලාත්මක අගයෙන් අනුන දේශීය නාටය කලාවේ සමාරම්භය සනිටුහන් වනුයේ 1956 දී බිහිවු "මනමේ"නාට්‍යයෙන්ය යන අදහස අවිවාදයෙන් පිළිගැනේ
මනමේ නා‍ට්‍ය විදග්ධ සිංහල නාටය සම්ප්‍රදායක අනන්‍යතාව මූර්තිමත් කළාවු ද සදාතනික අගයකින් සැදුම්ලත් කලා කාතියකි
මනමේ නිර්මාණය කිරිමෙන් ඉක්බිතිව සරච්චන්ද්‍රයන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද "සිංහබාහු නාට්‍ය"මේ සම්ප්‍රදායෙහි අග්‍රඵලය වේ
මනමේ

1956 නොවැම්බර් මස 03 වැනිදා කොළඔ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලේ දී මනමේ නාට්‍ය ප්‍රථම වරට රඟදක්වන ලද්දේ ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල නාට්‍ය මණ්ඩලය මගිනි
ආකෘතිය,අන්තර්ගතය,භාෂාව හා දෘෂ්ටිය යන සෑම අංශයකම අපූරැ අත්දැකීමක් වු මනමේ මේවනවිට දශක පහක් තිස්සේ පරම්පරා කිහිපයක රසභාව පෝෂණය කළ නාටයයකි
මනමේ නාට්‍යයේ මූලාශ්‍රය මනමේ කතාව වශයෙන් සිංහලයින් අතර ප්‍රකට ජාතක පොතෙහි එන "චුල්ලධනුග්ගහ"ජාතකයයි
ශ්‍රි ලංකාවේ දකුණු පලාතේ "කෝළම්"ශෛලියෙන් ද "කවිනාඩගම්"ශෛලියෙන් ද මෙම කතාව රඟදක්වා ඇත
එහි අරමුණ වි ඇත්තේ පතිව්‍රත්තාව බිඳිමේ අනිෂ්ට ඵලවිපාක ඉස්මතු කොට දැක්වීමයි
සරච්චන්ද්‍ර මහතා සිය නාට්‍යයේදි පතිව්‍රත්තාව බිඳීම සම්බන්ධ ප්‍රවෘත්තියක් ඉස්මතු කිරිමට නොපෙළ‍‍‍ඹේ
ඔහු ගතානුගතික දෘෂ්ටිය නිෂේධන‍ය කරමින් ස්ත්‍රි චෛතසිකය විභාගකරයි
ඉතා සංකීර්ණ මානුෂික ගැටුමක් යථානුරූපි ලෙස වේදිකාව මත ප්‍රතිනිර්මාණය කරමින් මනාවු හේතු ඵල සම්බන්ධතාවයකින් යුතුව පුරාණ කතාවේ එතෙක් නොලද චමත්කාරයකින් අත්විඳින්නට සලස්වයි.මේ සඳහා සරච්චන්ද්‍රයන් "රෂොමන්"නමැති ප්‍රකට ජපන් සිනමා කෘතියෙහි ආභාසය ලද බව පවසයි
පුරුෂෝත්තම සමාජයක ස්ත්‍රියගේ ඉරණම ප්‍රබල සංකල්ප රූපාවලියක් මගින් මනමේ නාට්‍ය තුළදි විභාග කෙරේ
සිංහබාහු

මනමේ වු කලි නාට්‍ය සම්ප්‍රදායක උල්පත මෙන් ම ආරම්භයද වේ
ඉක්බිතිව නිර්මිත "සිංහබාහු"මේ සම්ප්‍රදායෙන් නිෂ්පාදිත නාට්‍යාවලියෙහි අග්‍රඵලයයි
එය අග්‍රඑලය ලෙස නම් කළ හැක්කේ වඩාත් ගැඹුරු වේදනාත්මක අත්දැකීමක් නිසි කලාත්මක ගැඹුරකින් පොහොසත් දෘෂ්ටියකින් යුතුව ප්‍රතිනිර්මාණය කෙරෙන බැවිනි
සිංහබාහු නාටකය ප්‍රථම වරට රඟදක්වන ලද්දේ 1961 සැප්තැම්බර් මාසයේදි පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලීය එළිමහන් රඟමඩලෙහි දීය
සැබැවින්ම විදග්ධ නාට්‍ය සම්ප්‍රදායක් ප්‍රතිෂ්ටාපනය කිරිමේ ප්‍රයත්නය සිංහබාහු නාට්‍යයෙන් කූටප්‍රාප්ත විය
සිංහබාහු නාටකයේ තේමාව දරු සෙනෙහස බව එක් මතයකි
තවත් මතයක් වන්නේ මෙහි තේමාව පරම්පරා ගැටුම බවයි.මෙම මතවාද දෙකම ඉතා ප්‍රබල ලෙස තහවුරු කිරීමට අවශ්‍ය හේතු සාධක නාට්‍යයෙන් සම්පාදනය වේ
සිංහබාහු නාට්‍ය සදහා මූලාශ්‍ර වන්නේ කිරම ධම්මානන්ද හිමියන්ගේ කෘතියක් වන"සියබස් මල්දම"යි
මූලාශ්‍ර පුවතෙහි පවතින ස්ත්‍රිය කෙරෙහි යොමුවි ඇති සාම්ප්‍රදායික දෘෂ්ටිය නිෂේධනය කිරීමක් මේ තුළ දැකිය හැකිය
ස්ත්‍රිය කෙරෙහි පොදු හා සාධාරණ ධර්මතා මෙහිදි ඉස්මතු කෙරේ
එයින් නාට්‍ය ගැඹුරු වූද කරුණාරසයෙන් පිරුණාවූද එකක්වේ
නාට්‍ය තුළින්උද්දීපනය කෙරෙන සංස්කෘතික විඥාණය නාට්‍යයේ විශිෂ්ටත්වයට හේතුවන්නක් බව කිවයුතුය
සිංහබාහු නාට්‍යයට පාදකවන්නේ පැරණි කතා පුවතක් බව සැබෑව.එය මහාවංශයේ එන සුප්‍රකට ජනශ්‍රැතිය හෘ සම්බන්ධ පුවතකි
එහෙත් මෙම දෘෂ්‍ය කාව්‍යයෙන් වර්තමාන රසිකයා ලබන්නේ තම හාත්පස සමාජ ජීවිතය පාදක කරගත් මානව සබඳතා පිළිබද ගැඹුරු ජීවන අරුතකි
ලෝමහංස
ලෝමහංස නාටකය නාඩගම් සම්ප්‍රදාය ඍජුව ඇසුරු කළ "මනමේ,සිංහබාහු"අයත් කුලයේ නාට්‍යයකි
ප්‍රථම වරට මෙය කොළඹ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලේදි 1985 අගෝස්තු 22දා රඟදක්වන ලදි
ලෝමහංස නාට්‍යයට වස්තු කොටගෙන ඇත්තේ ජාතක පොතෙහි එන "මහාපදුම"ජාතකයයි
මෙහි තේමාව ලෙස සදහන් වන්නේ වයස්ගතවි තරුණ බිරිඳක සරණපාවා ගැනීමෙන් සිදුවන ව්‍යසනයයි
නාඩගම් සම්ප්‍රදාය මෙම නාට්‍ය තුළදි අනුගමනය කළද නාඩගම් සංගීතය භාවිත නොකිරීම විශේෂ ලක්ෂණයකි
පේමතෝ ජායති සෝකෝ
මෙම නාට්‍යය සද්ධර්මාලංකාරයේ එන "ස්වර්ණතිලකා"කතා වස්තුව ඇසුරින් නිර්මිත රමනීය දෘෂ්‍ය කාව්‍යයකි
එයද ස්ත්‍රිය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රචලිත ගතානුගතික දෘෂ්ටිය නිෂේධනය කරමින් නිර්මිතය
උද්දාල නම් රටක් වටින පඬිවරයා ස්ත්‍රියගේ පාශයට නතුවීම නිසා විනාශ වීය යන ප්‍රවාදය පෙරටු කොටගෙ‍න ස්ත්‍රිය සම්බන්ධ ප්‍රචලිත දෘෂ්ටිවාදය මෙම නාට්‍ය මගින් නිසි කලාත්මක ගැඹුරකින් පොහොසත් දෘෂ්ටියකින් විභාග කොට නිශේධනය කරයි
සමස්තයක් වශයෙන් විවිධ ශෛලීන්ගෙන් යුතු අග්‍රගන්‍ය නාට්‍ය නිර්මාණ සරච්චන්ද්‍රයන් විසින් ශ්‍රි ලාංකේය නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයට දායාද කොටදි ඇති අතර මෙම ලිපිය මගින් විවරණය කෙරුණේ ඉන් අංශු මාත්‍රයක් පමණි
සැබවින්ම එදිරිවීර සරච්චන්දුයන් ලංකාවට මෙන්ම ලෝකයටද වටිනා සමිපතකි

මූලාශ්‍ර
(මූලාශ්‍රය -එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රගේ නාට්‍ය දෘෂ්ටිය, සරත් විජේසූරිය)

මේ අඩවියත් බලන්න
 එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර
හැදින්විම
අතිසිග්‍ර ලෙසත් අකන්ඩවත් ලෝකයතුළට නවතාක්‍ෂණක්‍රමවේදයන්බ්හිවේ
මේතුළ ‍ලෝකයහි දැවැන්ත තරඟකාරිත්වයක් නිර්මාණයවිතිබේ මෙමදිනෙන්දිනදියුනුවන තාක්‍ෂණික ක්‍රමෝපායන් සමග  එහිප්‍රතිඵල සියගණුදෙණුකරුවන්සඳහා ලබාදිමට විවිද බැංකුක්‍රියාකරමින්සිටි
ඒ අනුව
	

 ON Line BANKING

 UNI Banking

 Internet Banking

 Tele Banking

SMS Banking
යනාදික්‍රම සේවාපහසුකම් සලසනු ලබයි
මෙම ලිපිය තුලින් කේන්ද්‍රීය බැංකුක්‍රමය ගැන තොරතුරු ඉදිරිපත් කරනුලැබේ
1 කේන්ද්‍රීය බැංකුක්‍රමය යනුකුමක්ද
ලංකාව පුරා විහිදිගිය  වෙන්වෙන්වකටයුතුකළසිය ශාඛාජාලයප්‍රධානමධ්‍යස්තාකේන්ද්‍රකොටගෙන එමස්ථානයටසියලුම ශාඛා සම්බන්දව ක්‍රියාත්මක කිරිමමෙමගින් හැදින්වේ
මෙහිදි (leesline) විද්‍යුත් දත්ත රැහැන්මගින් ශාඛාජාලය ප්‍රධාන මද්‍යස්තානයට සම්බන්දකරනුලබයි
මේඅනුව වෙන්වෙන්ව 
කටයුතු කළ ශාඛා එක් ස්තානයකට(Host) සියලු දත්ත ගබඩා කරගෙන කටයුතුකිරිම තුල ඹ්නෑම ශාඛාවකට වෙනත් ඹ්නැම ශාඛාවක දත්ත හා සම්බන්දව කටයුතුකිරිමේ පහසුකම සැලසෙයි
එය කේන්ද්‍රිය බැංකුක්‍රමය ලෙසට අදහස් කෙරේ
උදාහරණයක් ලෙස ලංකාවෙ ප්‍රමුකපෙලේ මුල්‍ය ආයතනයක් වන මහජන බැංකුව 2004 වසරේ සිට කේන්ද්‍රියබැංකුක්‍රමය  හා සම්බන්දවිය
2 කේන්ද්‍රීය බැංකුක්‍රමයට පෙර තත්වය

රට පුරා විහිදිගිය ශාඛාජාලය වෙවෙනම ශාඛාවශයෙන් පවත්වාගෙනයාම
ශාඛා සියල්ලේම තොරතුරු ලබාගැනිමට දිර්ගකාලයක් සහ විශාල අපහසුතාවයන් පැවතිම
ගණුදෙණුකරුවන්හට සිය ගිණුම්කටයුතු කරගැනිමට ගිණුම පවතින ශාඛාවටම පිවිසිමට සිදුවිය

මුදල් සහ අයපත් රැස්කිරිම සඳහාඑම ශාඛාවටම පිවිසමට සිදුවිය

3 කේන්ද්‍රිය බැංකුක්‍රමයේ වාසි

මෙහිදි බැංකුකරුවන් හා ගණුදෙණු කරුවන් යන පාර්ෂව දෙකටම  එහි යහපත් ප්‍රතිඵල අත්විම වැදගත්වේ
බැංකුකරුවන්සඳහා

තමආයතනයෙහි ශාඛාවන් දෙකක්අතර ගිණුම් කටයුතුඉතා පහසුවෙන්කරගතහැකිවිම
ශාඛාජාලයේම තොරතුරු ක්‍ෂණිකව හා නිවරැදිව ලබාගැනිමට හැකිවිම
ගණුදෙණුකරැවන්ගේ විශාල තොරතුරු සංඛයාවක් තැන්පත් කරතැබිමට හැකිවිම
කළමණාකාරිත්වයට අදාල තොරතුරු එකවර එකම ස්ථානයකින් ලබාගැනිමට හැකිවිම
ගණුදෙණුකරුවන් සදහා

ඹ්නෑම ශාඛාවකින් අයපත් රැස්කරගැනිමට හැකිවිම
දේශිය, විදේශිය බැංකුකාර්යකන් ඹ්නෑමශාකාවකින් කරගතහැකිවිම
සෑමසේවාස්ථානයකින්ම සමාන සේවාවන් ලබාගැනිමට හැකිවිම
ගණුදෙණු කරුවන් නොවනඅයට පවා මුදල් හුවමාරුකරගැනිමට හැකියාව ලැබිම
ගණුදෙණුකරුවන්ගේගණත්වය වැඩි ශාකාවක ගණුදෙණු කරුවෙකුට ගණත්වය අඩුශාඛාවකින්සේවය 

ලබාගැනිමට හැකිවිම
3 කේන්ද්‍රිය බැංකුක්‍රමයේ පවතින අවාසි

විද්‍යුත් දත්ත රැහැත් ලබාගැනිම ඇති දුෂ්කරතා

තාක්‍ෂණික දෝෂයක්ඇතිවුවිට මුලුපද්දතියම අඩපනවිම

අධිකපිරිවැයන්දැරිමට සිදුවිම

නමුත් කෙන්ද්‍රිය බැංකුක්‍රමය තුල ඉහතදැක්වු ලෙස විශාල වාසි ප්‍රමාණයක් අත්කරගත හැකි අතර කාලය ශ්‍රමය නාස්තිය වලක්වන අතර සිය කාර්යන් ඉතාම පහසු කරනුලැබේ
උදාහරණයක් ලෙස 2004 වසරෙදි ෙක්න්ද්‍රිය බැංකුක්‍රමයට යොමුවු මහජන බැංකුව  පෙන්වාදෙනුයේ 1961/ 7 / 1  දින ආරම්භ කර මේදක්වා ශාකා 324ක් හා උකස්හා සේවාමධ්‍යස්ථාන 326 කින් සමන්විත වනඅතර මිලියන 10යට අධික ගණුදෙණු කරුවන් සමග මුල්ම කාලයේ අතහුරුක්‍රමහට ගණුදෙණු කල 
අතර පසුව ශාඛා කේන්ද්‍රකරගත් පරිගණක පද්ධති මගින්කටයුතුකරනලදි
2004 වසරේ සිට කේන්ද්‍රීය බැංකු ක්‍රමය හදුන්වාදීමත් සමග ගණුදෙණුකරුවන්ගේ ගිනුම් කටයුතු ඉතාක්‍ෂනිකව හා පහසුවෙන් කරගතහැකිවිය
එමෙන්ම සේවක කාර්යක්ෂමතාව උපරිම මට්ටමකටලබාගැනිමට හාසේවක කාර්යප්‍රමාණයද අවමවනබවයි
මෙලෙස ලංකාවතුල බෝහෝආයතන නවතාක්‍ෂණික ක්‍රමවේදයන්ට යොමුවිමදැකියහැකිය
අඩවිෙයන්බැහැරපිටු
Bank of Noth dakota
  Business Case 
 Core Banking Project
ශ්‍රි ලංකාවේ ගංගා වර්ග

සාමාන්‍ය ගංගා සහ ඔයවල් ලෙස වර්ග 2කි
ගංගා වල වසර පුරා අඩු වැඩි වශයෙන් ජලය ගලායන අතර ඔයවල් වසරේ වැඩි කාල සීමාවක් වැලි පෑදෙන තරමට වීයලී පවතී
ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රධාන ගංගා අශ්‍රිත සිතියම

ප්‍රධාන ගංගා පිළිබඳ කෙටි හැඳින්විමක්

මහවැලි ගඟ***

ශ්‍රි ලංකාවේ දිගම ගඟයි
මධ්‍යම කදුකරයේ මහඑළිතැන්නෙන් ආරම්භ වී ත්‍රිකුණාමලයේ කොඩ්ඩියාර් බොක්කෙන් මුහුද ට එක්වන මහවැලි ගඟ කිලෝමීටර 335 ක දිගින් යුක්තයි
වාර්ෂිකව මහවැලි ගගෙන් මුහුදට ඇදී යන ජලස්කන්ධය අක්කර අඩි 640000ක් පමණ වෙතැයි මතයක් පවතී
මහවැලි ගඟ ගිරිතලේ පරාක්‍රම, සමුද්ර ය හා සොරබොර හා කන්තලේ අග්බෝ වැව ආදි පැරණි වැව් කිහිපයක් පෝෂණය කරනු ලබයි
පැරණි පොත්වල මහවැලි ගඟ හදුන්වන ලද්දේ මහා වාලුකා නදිය සහ මහා ගංඟා යන නමිනි
කැලණි ගඟ***

ශ්‍රි ලංකාවේ පුජනීයත්වයක් ආරෝපණය වි ඇති ප්‍රධාන ගංගාවකි
සමනෙළ කදුවැටියෙන් ආරම්භ වී කොළඹ නගරයට උතුරින් පිහිටි කාක දිවයින අසලින් මුහුදට වැටෙයි
එහි ජල වහන ප්‍රාදේශය වර්ග කිලෝමීටර් 2690ක් වේ
වාර්ෂික ගඟට ලැබෙන ජලස්කන්ධය අක්කර අඩි 70190000ක් පමණ වන අතර එයින් මුහුදට යන්නේ 64% පමණි
මෙරට ජල විදුලිය නිපදවීම සදහා කළක සිටම බෙහෙවින් දායක වී ඇති ගංඟාව මෙයයි
නිතර නිතර ජල ගැලීම් වල‍ට ප්‍රසිද්ධ ගංඟාවකි
කළු ගඟ***

කළු ගඟ රත්තපුර දිස්ත්‍රිකයට අයත් සමනළ අඩවියේ ඉදිකටුපාන අසලින් ආරම්භ වී කළුතර දිස්ත්‍රික්ය හරහා මුහුදට ටැටෙයි
ජල වහන ප්‍රදේශයේ විශාලත්වය හා වාර්ශික ලබන ජලස්කන්ධය අතින් දෙවැනි වන්නේ මහවැලි ගඟට පමණි
කළු ගඟේ ජලවහන ප්‍රදේශයේ විශාලත්වය වර්ග කිලෝමීටර් 2690 ක් වේ
ඒ වගේම මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පළලම ගංගාව වේ
ගංගා ධාරයට වාර්ශිකව ලැබෙන වැසි ජල ප්‍රමාණය අක්කර අඩි 962500 කි
එය වාර්ශිකව මුහුට ගලා යන ජලස්කන්ධය අක්කර අඩි 616000 කි
කළු ගඟ දරැණු ජල ගැලීම් සම්බන්ධව නරක ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
වලවේ ගඟ***
	
      
සමඒහ්නෙජ්ළෙජ් ෙජ්අෙේජ්ඩවියෙන් ආරම්භ වී ගලා විත් අම්බලන්තොටින් මුහුදට වැටෙයි
වලවේ ගඟ හරහා උඩවලව ජලාශය ඉදිකර ඇත
ලංකාවේ ප්‍රධාන ගංඟා වලින් එකකි
දිග කිලෝමිටර් 137ක් පමණ වේ
වලවේ ගඟ හරහා උඩවලව ජලාශය ඉදි කර ඇත

බෙන්තරගඟ***
 
     
දකුණු පළාත සහ බස්නාහිර පළාත වෙන් කෙරෙන සිමාව සේ සැළකෙන්නේ බෙන්කර ගඟයි
දිග කිලෝමිටර් 72 කි
මෙහි 
අවට ප්‍රදේශය සංචාරක ව්‍යාපාරය සදහා ඉතා දියුණු තත්ත්වයක පවතී
අඔන් ගඟ***
   
අඔන් ගග මහවැලි ගංගාවේ  පහළ කොටසේදී එයට එක් වන ප්‍රධාන අතු ගංගාවයි.ආරම්භ වන්නේ නාලන්ද සහ මාතලේ කදු 
වලිනි
වේගයෙන්  ගලන ගඟක් නොවේ
එහි ගමන් මග වංගු සහිතයි
මෙහි පහළ කොටසේ කුඩා වැලි දුපත් ඇත
මැණික් ගග***

ඌව පළාතේ කදු වැටිවල දකුණු බෑවුමෙන් ආරම්භ වි රැහුණු වනෝද්‍යානය හරහා ගොස් යාල නම් ස්ථානය හරහා මුහුදට 
වැටේ
දිග කිලෝම්ටර් 114 කි
මැණික් ගග අසබඩ පිහිටි කතරගම පුදබිම නිසාu එය පුජනීයත්වයට පත් වී ඇත
අවුරැද්දේ වැඩි 
කාලයක් මැණික් ගඟ වතුර අඩුවෙන් ගලා බසියි
පින්තුර ගැලරිය

මුලාශ්‍ර

ශ්‍රි ලංකාවේ දිය ඇළි ගංඟා හා වනාන්තර

ගංගා - ශ්‍රී ලංකා
ගංගා
දැණුම, අත්දැකීම්, අවබෝධය, සාමාන්‍ය දැණීම, සහ ඇතුළු ණුවන භාවිතාකර සිතීමට සහ ක්‍රියාකිරීමට ඇති හැකියාව බුද්ධිය නම්වේ
තවමත් බුද්ධිය යන්න මතවාදයට ලක්වෙමින් ඇත
පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු සැම අතින්ම සමාන වුවත් එක් අයෙක් අනෙකාට වඩා මනා ලෙස කටයුතු කරන්නේ කේසෙද
යන්න බැලුවහෝත් එය අභියෝගාත්මක අවස්තාවන්ට මුහුණ දෙන විට කටයුතු කරන ආකාරයේ වෙනස්කම් අනුව තහවුරු කර ගතහැකග
පුද්දගලයා යම් ක්‍රියාකාරකමකට සුදුසුද නැද්ද යන්න
සොයා බැලිමට බුද්දිය අවශ්‍යය
ළමයනුට උගන්වද්දි හැනියා තක්සෙැවකින් තොරව අලුත් විෂයක් තොරා බෙරා ගැනිම කාලය අපතෙ යන නිෂ්ප්‍රයොජන කර්රයක් විය හැක
බුද්දිය යනු ප්‍රජානන හැකියාවකි
කිසියම් දෙයක් පිළිබද යම් කෙනෙක් විශිෂ්ඨත්වය දක්වන සාධක කිහයක් ඇත
යමක් පිළිබද ඇති උනන්දුව
කැපවිම
දක්‍ෂකම
පළපුරුද්ද
දැනුම

බුද්ධිය පිළිබද නිර්වචන

පියාජේ
බුද්ධිය ජිවියා තුල ඇති වන පැහැදිලි ක්‍රියාකරකමයි
එය ජිවියා විසින්සකස් විය යුතු බාහිර වස්තුන් ආශ්‍රයෙන් ගොඩ 
නැගෙන වඩා සිමවක කොටසකි
ස්පියමන්
අදහස් හා ද්‍රවය අතර සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගැනිමයි
කැට්ල්
බුද්දිය යනු කොටස් 2ක එකතුවකි
සහජයෙන් ඇති වු ශක්තිය
පොෂණය වු ශක්තිය

ඇමරිකානු අර්ථනය
බුද්ධිය යනු පුද්ගලයාට කුසලතාවයක්තිබිය යුතු බවයි.

ද්වි සධක මතය             
සමාන්‍ය සාධක
විශේෂ සාධක
බුද්ධිය යනු සමාන්‍ය සාධකයි
වි‍ශේෂ සාධක යනු එක් එක් පුද්ගලයන්ට ඇති හැකියාවන්ය
ත්‍රිසාධක මතය
කයික හැකියාව
සංඛ්‍යාමය හැකියාව
යාන්ත්‍රික හැකියාව
අවකාශ සම්බන්ධතා හැකියාව
සෞන්දර්ය සම්බන්ධතා හැකියාව

බුද්ධි පරික්ෂණ වර්ග

කේවල බුද්ධි පරික්ෂණය
ලිඛිත පුද්ගල බුද්ධි පරික්ෂණ ක්‍රමයකි
"බිනේ" විසින් හදුන්වා දි ඇති මෙය වරකට ඵක් අයකු පමණක් භාජනය කරයි
කණ්ඩයම් බුද්ධි පරික්ෂණය
ස්පියමන් විසින් හදුන්වා දි ඇත
බහුවිධ බුද්ධි න්‍යාය
වත්මන් ලෝකයේ භාවිතා කරන සම්ප්‍රදයික බුද්ධි පර්ක්‍ෂණවලින් තක්සෙරු කරනුයේ මනුෂ්‍ය විභවතිවයන්ගෙන් ඉති ස්වල්පයකි
එ බැවින් බහුවිධ බුද්ධිය පිළිබද සිද්ධාන්තය1984 දි ඇමරිකානු මනෝ විද්‍යඥයෙකු වු"හවාඩ් ගාඩ්නර්"විසින් ඉදිරිපත් කර ඇත
මෙහිදි වැඩි දෙනෙකුගේ විවිධ දක්‍ෂතා අගය කිරිමට හැකිවන පරිදි බුද්ධි වර්ග 8ක් හදුන්වා දි ඇත
වාචසික-භාෂාමය බුද්ධිය
වාචික හෝ ලිඛිතව වචන ඵලදායි ලෙස භාවිතා කිරිමයි
භාෂාව අර්ථකථකය කරමින් භාෂාවට ඇළුම් කරන භාෂාමය බුද්ධිවන්තයා කවි, ගී, සිංදු ගැයිම සාහිත්‍ය පොත පත කියවිමට ලිවිමට කථනය දේශනය ඹස්සේ ගැඹුරට යමින් බුද්ධිමය හැකියාව වර්ධකය කර ගනියි
සංගිත රිද්මයානුකුල බුද්ධිය
කුඩා කල සිට පරිසරයේ ශබ්ද කුරුළු නාද මිනිස් හඩට සවන් දිමෙ රිද්මය හදුනාගෙන,සංකිර්ණ සංගිත භණ්ඩවල නඳරටා හදුනා ගැනිම දක්වා ස්වර සංයොජනය වාදනය ගයනය වැනි කුසලතා ඔස්සේ ගැඹුරට යමින් ස්වකිය බුද්ධිය වඩවා ගනියි
ලෙස, සංගිතඥයා, සංගිතස්වර රචකයා, ගයකයා වාදකයා,සංගිත ගුරුවරයා දැක්විය හැක
ප

තාර්කික-ගණිතමය බුද්ධිය
විද්‍යාත්මක චින්තනය භාවිත කරමින් නිරික්‍ෂණ  පරික්‍ෂණ කිරිමෙන් නිගාමි උද්ගාමි ලෙස විවිධ ද්‍රව්‍ය සාධක හා ප්‍රස්තුත අතර සම්බන්ධතා අනාවරනය කර ගැනිමේ රුචිකත්වය දක්වන මොහු සංඛ්‍යා, ගණිතවගු, සුත්‍ර ඇසුරින් තමන් ඉදිරියේ ඇති තොරතුරැ වර්ගිකරණය කිරිමේ වින්දනය ලබමින් එදිනෙදා ජිවිතයට පවා වඩා තර්කාණුකුලව මුහුණදෙමින් ස්වකිය බුද්ධිමය කුසලතාවය වඩවා ගනියි
ගණිතඥයා, තර්ක ශස්ත්‍රඥයා, ඉංජිනේරුවා,විද්‍යා ගණිත ගුරුවරුන් පරිඝණක වැඩකරුවන් දැක්විය හැක
දෘශ්‍ය-අවකාශමය බුද්ධිය
ලෝකය නිවරදිව ප්‍රජානනය කරමින් වර්ණ රේඛා හැඩතල මතුපිට පෘෂ්ඨය හා අවකාශමය සම්බන්ධතා හදුනා ගනිමින් මානසික දෘශමය පරිකල්පනය දියුණු කර ගන්නා බුද්ධිමතා වගු ප්‍රස්ථාර සැලසුම් රුප සටහන් සිතියම්කරණය ආදිය මගින් එවා ප්‍රකාශයට පත් කරමින්නිර්මාණශිලිව බුද්ධිය වඩවා ගනියි
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා, චිත්‍ර ශිල්පියා,ඉංචජිනේරුවා දැක්විය හැක
කායික-සංචලනමය බුද්ධිය
ස්වකිය ශරිරය අවශ්‍ය පරිදි චලනය කිරිමෙන් විවිධාකරයෙක් නම්‍යශිලිව මුහුණ අත් පා ඇගිලි ආදි සිරුරෙ කොටස් මගින් භව ප්‍රකාශ කරයි
නළු නිළියන්, ක්‍රිඩකයන් ,සටන් කලාකරුවන්, වඩුවන් ,අදින් දැක්විය හැක
පුද්ගල ඇතුලන්ත බුද්ධිය (පුද්ගලාන්තර බුද්ධිය) 
තමන් පිළිබද සංවේදිව සිට දියුණු කළ අධ්‍යාත්මයක් සහිතව තම ශක්තින් දුර්වලකම් නිර්මාණශිලි හැකියාවන් හා ආත්ම විශ්වාසයකින් යුතු තමන් විසින් තමන්ව යථාර්ථයෙන් අව‍බෝධ කර ගනියි
දර්ශනිකයන් චින්තකයන් මනෝ විද්‍යාඥකයින්ආගමික පුජකවරු ආදින් දැක්විය හැක

අන්තර් පුද්ගල බුද්ධිය
සමාජයේ අන්‍ය මිනිසුන් ගැන සහානුභූතියෙන් යුක්ත අනුන්ගේ ප්‍රශ්න,හැගිම් අභිලශයන්තේරුම් ගැනිමට සමත් වේ
මානව විද්‍යාඥයින්,ජනනායකයන්, උපදේශකවරු,ගුරුවරු,දේශපාලඥයින් ආදින් දැක්විය හැක
ස්වභාවධර්ම බුද්ධිය
සජිවි ලෝකයේ පවත්නා ගහ කොළ,මල්,පළතුරු,සතා සිව්පාවන්,කාලගුණය,දේශගුණය වැනි දේ ගැන යථාර්ථයෙන් හා චමත්කාරයෙන් තේරුම් ගනියි
පරිසර විද්‍යාඥකයින් ජිව විද්‍යාඥනයින් උයන් පාලකවරු අදින් දැක්විය හැක
ආශ්‍රිත ලිපි
 ප්‍රඥ්ඥා

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

බුද්ධිය
හැඳින්වීම
අනාදිමත් කාලයක සිට ශ්‍රී ලංකාව දියුණු හර පද්ධතියක් හා සදාචාරාත්මක සමාජයකින් යුක්ත වූවකි‍
එසේ වුවද ආක්‍රමණික විදේශීය බලවේග සහ වෙනත් සාධක නිසා ඇති වු සදාචාරාත්මක පිරිහීම තුළ අද වන විට ළමුන්ගේ යහපැවැත්ම දෙමාපියන්ටද සමාජයටද බරපතල ගැටළුවක් බවට පත් වී ඇත
මෙවන් වූ සමාජ තත්වයක් මත ළමා අපයෝජන,සියවස් ගණනාවක් පුරා රහසේ ව්‍යාප්ත වෙමින් පැවති උවදුරක් වුවද එය බරපතල සමාජ පිළිලයක් බව හදුනාගෙන ඊට එරෙහි වීමට තරම් අවධානයක් යොමු වූයේ මෑත දශක කිහිපයක සිටය
80 දශකයේ මැද භාගය වන විට ශ්‍රී ලංකාව තුළ ළමා කායික දණ්ඩනය වරදක් බවත්,90 දශකයේ මුල් භාගයේ ළමා ලිංගික අපයෝජනය බරපතල වරදක් බවටත් හදුනා ගනිණි