Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඒ අතරින් උපැස් යුවල, සාක්කු පිහිය, පොකුට්ටුව, ආදිය ඔහුගේ පුත් පියුගල් ඩීසල් විසින් තම පියාගේ බව හඳුනා ගන්නා ලදී
ඒ 1913 ඔක්තෝම්බර් 13 වැනිදාය
මෙහිදී රචකයන්  හා නිෂ්පාදකයන්, අධ්‍යක්ෂණය විවිධ අංගයන්ට ගැලපෙන්නා වූ නාට්‍යශාලා ප්‍රභේද ඇත
Grand Guignol  

ඕනෑම ආකාරයක වේදිකාවක් මත සාහසිකාත්මක විලාසයෙන් ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන නාට්‍යය විශේෂයකි
Grand Guignol නාමය සැබවින්ම  නිරූපනය කරන්නේ ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර Grand Guignol ශාලාවේ රෞද හා බිහිසුන උද්වේග නාට්‍යයන්ය
ක්ෂණ නිර්මාණ රංග කලාව (Improvisational theatre) 

මෙය රංගනය ඉදිරිපත් කරන අතරතුරදීම රංගන ශිල්පීන් ක්‍රියාවන්(රංගනයන්) නිර්මාණය කර ගන්නා නාට්‍ය විශේෂයකි
උද්වේග නාට්‍යය (Melodrama) 

හැඟීම්බර නාට්‍යය හෝ  බොහෝ විට නපුර ඉදිරියේ යහපතවිදහා දක්වන එහෙත් සතුටුදායක අවසානයක් ඇති අවාසනාවන්ත  කථාන්තර ගෙන හැර දක්වයි. රෞද්‍ර නපුරන්, දුක්විඳිනා සුරූපිනියන් හා ‍ගෞරවනීය වීරයන් ආදී ප්‍රකට චරිත මෙම නාට්‍ය විශේෂය සඳහා භාවිතා කරයි
පශ්ච රංග කලාව (Meta theatre) 

එළිසබෙත් සමයේ පටන් ගත් නූතන ප්‍රේක්ෂකයන් වෙත නිර්මාණික නාට්‍ය විශේෂයකි
ඔවුන් විසින් හඳුන්වාගත් හතරවන බිත්තිය (Fourth wall) සම්පූර්ණයෙන් බිඳහෙලා ප්‍රෙක්ෂකයන් ඇඳබැඳ ගනී
මෙය පිටපතේ ඇති වැරදිම් නිසා ඇතිවන රංගනය තුලින්  අඳුරු කරවයි.

සදාචාරය නාට්‍යය (Morality play)

මෙය නාට්‍යයේ චරිත උපයෝගී කරගනිමින් සදාචාරය සමමිතික කරන්නා වූ රූපක කථාවකි
සංගීත රංග කලාව (Musical theatre)

ගායනය, දෙබස් හා (බොහෝ විට) නර්තනය තුළින් කථා වස්තුව ඉදිරිපත් කරයි
Natya

පූජනීය පුරාණ රංග ශාලා විශේෂයකි
මෙහිදී  නාඩගම් හා nrrita නම් පවිත්‍ර රංගනය ඉදිරිපත් කරයි
ඔපෙරාව (Opera)

කථාවෙන් ඉදිරිපත් කෙරෙන්නා වූ  හැඟීම් ගායනයෙන් හුවා දක්වන්න නාට්‍යය විශේෂයකි
අභිරූපණය (Pantomime)

අති උද්වේගය, ගායනය, රංගනය හා නාට්‍ය අංගනයන්ගෙන් සමන්විත රූකඩ හා වි‍නෝදාස්වාදාත්මක, හාස්‍යමය  අත්දැකීමක් ලබා දෙන නාට්‍ය විශේෂයකි ‍බොහෝ විට කුඩා ළමුන් සඳහා නිර්මාණය කරයි
theatre Jerzy Goto wiki විසින් පෝලන්තයේ දී ඔහුගේ නාට්‍යය කර්මාන්තයට දෙනු ලැබූ නාමය පදනම් කොට නිර්මාණය විය
grotouski මෙම නාමය කලාව ප්‍රධාන ලක්ෂණ 5 ක් මත පදනම් විය
1.	විශේෂ ලෙස සැකසූ රංගශාලා නොමැත (ආලෝකය, තාක්ෂණය,ක්‍රමවේදය, සංවිධානය)

2.	ප්‍රේක්ෂකයනුත්, වේදිකාවත් ලෙස වෙන්වූ රංග භූමියක් නොවීය
ඒ වෙනුවට නළුවන් සහ ප්‍රෙක්ෂකයින් එකම වේදිකාවේ බෙදා හදාගත්හ
3.	නළුවන් සියල්ලටම ප්‍රධාන විය
නමුත් සරල ඇදුම් භාවිතා කලහ
මාසයක් පුරාවටම පෙර රංගනයන්ගේ නිරත වන්නෝ විය
4.Pooo theatre නාටකයත් බොහෝ විට පුංචි  කේෂ්ත්‍රයක පිරිසකට එක් වරක් පමණක් තිරගත කරන්නේය
මෙම නාට්‍ය භූමි ක්‍රමය බොහෝ සෙයින් 1960 හා 70 සමයේ ප්‍රචලිත වූ අතර ලෝකය පුරා  බොහෝ නිර්මාණ කරුවන් මෙම ක්‍රමය අනුගමනය කලේය
Physical theatre - ඉදිරිපත් කිරීමකට වඩා ශරීරය යොදා කරන නර්තනය, චලනයන් හා රූකඩ බෙදොගෙන තම අදහස් හුවා දක්වන ක්‍රමයකි
Reck opera
compept album - Opera පාදක කර රූප දැක්වෙන ලෙස Rock සංගීත පසුබිම් කර ගනී

Ronantic Comedy - වීරයාගේ හෝ වීරවරියගේ කෙලින්ම දායක වන අදහස් වලට තැනුන අරුම පුදුම  සොයා ගැනීම් අහඹු සිදුවීම් හිත හා ආදරය මූලික කොට තැනුන තනුවක් යොදාගෙන රඟ දක්වන්නා වූ නිර්මාණයකි
Satric - හාස්‍ය පදනම් කොට රඟ දැක්වෙන මෙය මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ අපහාසය, ව්‍යාජත්වය, සමච්චලය යොදාගෙන මනුෂ්‍යයන් අතර සිටින මෝඩයන්ට හා දුශ්චරිතයන්ට පහර දෙයි
එමෙන්ම සමච්චලය ප්‍රෝඩාව, නින්දා සහගත බව අපහාසාත්මක තේමා වදන් මෙම රංගනයට ආචාර කරයි
Theatre for socid shange - සමාජ  ගත  ප්‍රශ්න අයුක්තිය තුළින් රඟ දක්වා ප්‍රේක්ෂකයින්‍ට ඉදිරිපත් කරයි
Theater of the Absurd - මෙම නාමය  Moren Esslin විසින් දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසු රචිත නිර්වචන සඳහා යොදා ගන්තකි
මෙම නිර්මාණ ලෝකයේ වටිනාකම විනාශ වූ ආකාරය පිළිඹිබු කරයි
Semuel Beckett Eugene loneseo වැනි පුද්ගලයන් නිසා අනෙකුත් පුද්ගලයන් අතර මෙය ප්‍රසිද්ධ විය
Total Theatre	මෙය Riharaid wagghers Gesan tkunts ගේ සංකල්පය හෙවත් පූර්ණ කලා නිර්මාණය මඟින් අවධි වූවකි
මෙහිදී සංගීතය, නර්තනය නාට්‍ය පිටපතට ගමන් කරයි
මෙය නළුවන්ද පසුතලය  බවට ගෙන රංගන ක්‍රමයක් සොයාගත්  Sleven Berfoff නම් නිර්මාණකරුවන් විසින් පවා යොදාගත් ක්‍රමයකි
මෙම ක්‍රමය ග්‍රි වෙගුටියන් අංශයටද යොදා ගනී
ඊබ්ලා යන නමේ අදහස සුදු පාට පර්වතය යන්නයි
එම නගරය සෑදි ඇති මතු වූ හිරිගල මතක් කර දෙයි
එසේම මෙම ප්‍රදේශයේ ක්‍රි
පූ 3000 ට පෙර සිටම නොකඩවාම අත්පත් කර ගෙන තිබුන බවට සලකුණු තිබේ
එහි ශක්ති උත්පාදනය සහ එහි ග්‍රාහකයේ පොළොවේ සිට ඉතා දුරින් පිහිටි ස්ථානයට ලඟාවුයේ පහත සඳහන් ශත වර්ෂවල දෙ‍වැනි භාගයේ දීය
ඊබ්ලාහි ප්‍රථම භූදූරකය(Apogee) සිදු වුයේ ක්‍රි
පූ 2400 සහ ක්‍රි
පූ 2240 වර්ෂ වලදීය
එහි නම Akkad සිට ක්‍රි
පූ 2300 අතර කාලය තුළ සඳහන් වෙයි
එම කාලවකවානුවේ සිට බොහෝමයක් ඊබ්ලා රාජමාලිගාවල පුවරුවල සටහන්ව තිබුණේ ආර්ථික ප්‍රශ්ණ පිළිබඳවයි. ඔවුන්ගෙන් වැසියන්ගේ දෛනික ජීවිතයට ඉතා හොඳ රැකවරණයක් ලැබුණි
එසේම උතුරු සිරියාව හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල  ආර්ථික, සමාජිය හා දේශපාලනික ජිවිතය පිළිබඳව ඉතා වැදගත් දර්ශනයක් ක්‍රි
පූ 3000 මැද භාගයේ දී ලබා දුනි
සටහන් රජයේ ආදායම් බදුවල අයවැය ලේඛකයයි
නමුත් මේවායේ රාජකීය ලියවිලි, ශබ්දකෝෂ, පාසල් පාඨ සහ ගිවිසුම පිළිබඳ ලිපි ද ඇතුලත් වේ
ඊබ්ලාහි ඉතාම බලවත්ම රජතුමා වුයේ Treaty with Ashaur කියන ලද ඊබ්‍රියම් ය
මෙම කාලවකවානුවේ ඊබ්ලාහි පස්වන හා අවසාන රජතුමා වුයේ ඊබ්‍රියම් රජතුමාගේ පුත්‍රයා වන ඉබ්- සිපිෂ් ය
මුලතිව් මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ජූලි 1977 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ  මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කයේ,  මුලතිව් නගරය අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  මුලතිව් මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  වන්නි බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලැබුව ද බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාසයක් ලෙස මුලතිව් දිගටම පවතියි
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස
මුලතිව්  දිස්ත්‍රික්කය
බුදුදහමේ දැක්වෙන ත්‍රිශික්ෂාව නම්,

-	ශීල

-	සමාධිය

-	ප්‍රඥා

පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ 

තේරවාදී බුදුදහමට අනුව ත්‍රිශික්ෂාව පුහුණු කිරීමෙන් ලෝබ, දෝෂ හා මෝහ නැති කරගැනීමට මග සැලසේ
මෙම ත්‍රිශික්ෂාව සම්පුර්ණයෙන් අවබෝධ කරගන්නා තැනැත්තා නිර්වාණය අවබෝධ කර ගනි
අංගුත්තර නිකායට අනුව අධිශීලය පිරීම සඳහා ප්‍රාතිමෝක්ෂය අනුගමනය කළ යුතු අතර, උසස් සමාධියකට පත්වීමට සතර ධ්‍යාන වැඩීමද, අධි ප්‍රඥාව ලබා ගැනීම සඳහා චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කර ගත යුතුය
ගිහි සාමාන්‍ය ජනයා සඳහා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය අවබෝධ කර ගැනීම තුළින් චතුරාර්ය සත්‍යයද, එමඟින් ත්‍රිශික්ෂාවද අවබෝධ කර ගත හැක
ත්‍රිශික්ෂාවේ හා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයේ සමානතා 

ධම්මදින්නා භික්ෂුනීන් වහන්සේ විසින් විචාරන ලද ගැටළුවකට පිළිතුරු උදෙසා දේශනා කරන ලද කුලවේදල්ල සුත්‍රයට අනුව ත්‍රිශික්ෂාවේ හා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයේ ගොනු කිරීම් අතර සම්බන්ධතාවයක් පවතී
ත්‍රිශික්ෂාව	-	ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය

ශීලය 		
සම්මා වාචා (නිවැරදි වචනය)

සම්මා කම්මන්ත (නිවැරදි ක්‍රියා)

සම්මා ආජීව (නිවැරදි දිවි පැවැත්ම)

සමාධි 
සම්මා වායාම
සම්මා සති
සම්මා සමාධි

ප්‍රඥා 

සම්මා දිඨ්ඨි
සම්මා සන්කප්ප

සටහන් 
බුදු දහම
ශුද්ධ වූ අල් කුර් - ආනයේ දෙවියන්‍වහන්සේගේ උපලක්ෂණ හඳුන්වනු ලබන්නේ 'දෙවියන්වහන්සේගේ විචිත්‍රවත් නාමයන්’ ලෙසයි
ආශ්‍රිත 
God in Islam God attributes
දෙවියන්වහන්සේගේ ඒකීයත්වය හෙවත් තවිභීදය යනු දෙවියන්වහන්සේ (අරාබියෙන්
අල්ලාහ්) අසමසම (වාහිද්) බවත්, ඒකීය බවත් තරයේ විශ්වාස කිරීමයි
අල් කුර් - ආනය මෙලොව ඉක්මවා යන අසහාය නියත සත්‍යයක පැවැත්ම පිළිබඳව තරයේ කියා සිටියි
සම්පූර්ණ නිමැවුමෙන්ම ස්වාධීන වූත්, අනූපමේය වූත්, අභේද්‍ය වූත් භාවයක් පිළිබඳව අල් කුර් - ආනය සඳහන් කරයි
කුර් - ආනයට අනුව,

“ ඔහු නම් එකම දෙවියන් වහන්සේය, අභේද්‍ය වූ දෙවියන් ය, ඔහු උත්පත්තිය ලබා නොදෙන්නේ ය, ඔහු ඉපිදවන්නේ ද නැත
ඔහු ඔහු තුළමය, ඔහු කිසිවකත් මත යැපෙන්නේ නැත
“(සුරාව 112 – 1- 4) 
“ඔබගේ අධිපතියා මුළුමනින්ම ස්වාධීන වේ, සියලු දේම ඔහු විසින් නිර්මාණය කරයි
ඔහුට රිසිවී නම් අනෙකෙකුගේ බීජයෙන් ඔබ තුළ ජනිත කළ සේම, ඔබව නෙරපා හැර අනිකුන් සමඟ ඔබව ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකිය
“(සුරාව 5
133)

වින්සන්ට් කෝනෙල්ට අනුව අල් කුර් - ආනය, යතාර්ථය සමස්ථයක් වශයෙන් ඒකාබද්ධව ගෙන විස්තර කිරීම මඟින් දෙවියන් වහන්සේගේ අද්වෛතවාදී ප්‍රතිරූපය ගොඩනඟයි
මෙහිදී දෙවියන් වහන්සේ  පැවැත්මක් ඇති සියලු දේම විස්තර කරන හෝ සියලු දේම පවරන  තනි සංකල්පයක් ලෙස ගෙන ඇත
''ඔහු මුල්ම සහ අවසාන පුද්ගලයායි
ඔහු බාහිර සහ අභ්‍යන්තර පුද්ගලයායි
එමෙන්ම සියලු දේ ගැනම දැනුමක් ඇත්තායි
” (සුරාව 57
3) ඉස්ලාම් ධර්මයේ මුලික වශයෙන්  එන ඒකදේවවාදය හා සමඟ ඇති නොගැලපීම නිසාත්, මැවුම්කරු සහ සත්වයා යන දෙකෙහි  වෙනස අපැහැදිලි වන පරිදි දෙවියන් වහන්සේගේ අද්වෛතවාදී ප්‍රතිරූපයක් කරා යන නිසාත් ඇතැම් මුස්ලිම්වරු විසින් මෙම විවරණය, දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක් කරනු ලබයි
දෙවියන් වහන්සේගේ අභේද්‍ය භාවය(භේද රහිත බව), දෙවියන්වහන්සේගේ වෛරීභාවයේ අභේද්‍යත්වය හඟවයි. මෙය විශ්වය යන්න අනුභූතීන් සහ බහුදේව වාදයේ එන සදාචාරාත්මක ව්‍යාකූලත්වයට වඩා, සාධාරණ සහ සදාචාරාත්මක ලෙස සංගත දෙයක් යන අවබෝධය ඇති කරයි
තවද අල් කුර් - ආනය දැක්වෙන පරිදි කුසල් සහ අකුසල් යන දෙක ඇතිවන්නේ දෙවියන්ගේ නිර්මාණාත්මක ක්‍රියාවලින් බවත්, නපුරු බලවේග වලට කිසි දෙයක් නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාවක් නැති බවත්, තර්කයන් ලෙස ගෙන, දෙවියන් වහන්සේගේ ‍ද්වි ආකාර චින්තනයන් ප්‍රතික්ෂේප කරයි
ඉස්ලාම් ධර්මය අදහන දෙවියන් ස්ථානීය ‍හෝ ගොත්‍රික නොව, සාර්වත්‍ර දෙවියෙකි, සාරධර්ම සමෝදානය කර අකුසල් වලට  කිසිදු ඉඩක් ලබා ගෙන නොදෙන බලවේගයකි
තව්හීදයේ ඉස්ලාම් ධර්මයේ දැක්වෙන ප්‍රකාශයන්ගේ ප්‍රධානතම  වගන්තිය පිහිටුවයි.  තමාට කළ නොහැකියැයි අල් කුර් - ආනයේ සඳහන් වෙන එකම පාපය නම්, මැවූ වස්තුවක් දේවත්වයෙන් ලා සැලකීමයි
ඉස්ලාම් ධර්මයේ ඉගැන්වීම් සියල්ලම තව්හීද් යන ප්‍රතිපත්තිය මත පදනම් වේ යැයි මුස්ලිම්වරු විශ්වාස කරති
සටහන් 

{|

|-

|God in Islam Oneness of God
|-
{|
[[සැකිල්ල
ඉස්ලාම්]

බලන්න 
 අල්ලා - වෙනත් භවිතාවන් - ආගම් සැසදුම
මුස්ලිම්වරුන්ගේ විශ්වාසය අනුව කුර්-ආනය යනු මානව වර්ගයා සඳහා දිව්‍යමය මඟ පෙන්වීම සහ උපදේශනය ලබා දෙන පුස්තකයකි
මෙම සංකල්පය ඉස්ලාම් ධර්මයට ආගන්තුක වූ සංකල්පයකි
මෙමඟින්  අදහස් වන්නේ  දේව වාක්‍යය වඩා ඉහළ භවයක සිට ලබා ගැනීමට සිදු වී ඇති බවයි. 

හදීසයන්ට අනුව කුර්-ආනයේ පැදි පහළට එවා ඇත්තේ සුවිශේෂ තත්ත්වයන්  ඇති අවස්ථාවලදීය
කුර්-ආනය බොහෝ අවස්ථාවල දී එහි දැක්වෙන පාඨ පිළිබඳව අවධානය යොමු කරමින් එහි දිව්‍යමය මුලාරම්භය පිළිබඳව නිරතුරුවම ආවර්ජනය කරයි
මුතාසිලිවරු විශ්වාස කරන ආකාරයට  කුර්-ආනය නිර්මිත වස්තුවක් වන අතර, වෙනත් බොහෝ මුස්ලිම් දේවධර්මධරයන්ගේ විශ්වාසය අනුව කුර්-ආනය නිර්මාණය නොවූ සර්වකාලීන වස්තුවකි
කුර්-ආනයේ වර්තමාන විග්‍රහය දක්වන පරිදි, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාට  හෙළි කල ‍දේව වාක්‍යයන්ට අනුරූපී බවටද මුස්ලිම්වරුන් විසින් මතයක් දරනු ලබයි
බටහිර විද්වතුන්ගේ ඵෙතිහාසික  විවරණයක් වන, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා ඔහු විසූ තත්ත්වයන්, ඔහුගේ අධ්‍යාපන මට්ටම සහ බුද්ධිය ආශ්‍රයෙන් වටහා ගැනීම සමඟ ප්‍රතිවීරෝධී  අදහසක් ඉහත සඳහන් කළ ශාස්තෘවාදයේ ගැබ් වී ඇත
ෂෑං රාජවංශය () හෙවත් ‍යින් ‍රාජවංශය (), ක්‍රි
1600 සිට ක්‍රි
1100 වනතෙක් චීනයේ කහ ගං ඉවුරේ පැවති ලොව දෙවන චීන රාජවශය ලෙස හැදින්වේ
ෂැංග් රාජවශයේ සිටි චීන චරිත පිළිබද තොරතුරු සහ චීනයේ එම කාලවකවානුවේ දී භාවිතා කළ සෙක්සැනොරි වක්‍රය (Sexagenarian Circle) දිව්‍යමය නැටි  (Heavenly Stems) සහ මානුෂික අතු (earthly branclees) පිළිබදව හැං රාජවංශය (Han Dynasty) ශිප් (Shijil)ග්‍රන්ථයේ දක්වා ඇත
මෙම සෙක්සැජෙනාරි වක්‍රය, දිව්‍යමය නැටි සහ මානුසික අතු භාවිතා කිරිමෙන් චීනයේ එම කාලවකවානුවට අදාල දේශපාලනය, ආර්ථිකයථ සංස්කෘතිය , ආගම, භූගෝලීයද්‍යාව, තාරකා විද්‍යාව දින සටහන්, චිත්‍ර කලාව සහ ‍ෙඖෂධ පිලිබද නිමිති ප්‍රකාශ කර ඇත
වර්තමානයේ අනියැංග් (Anyang) ලෙස හදුවන නගර අතීතයේ දී ෂැංග් ජනාවාසයේ ප්‍රධාන නගරයක් වන සිං ලෙස හදුනාගෙන තිබේ
මෙම ප්‍රදේශයේ සිදු කළ කැණිම් වලින් සිං රාජධානියේ රජවරුනේගේ යැයි සැළකිය හැකි සොහොන් 11 ක් රජමාලිගයක අඩිතාලමක් සහ විවිධ පුද පුජා සදහා භාවිතා කරන ලද යැයි සැළකිය හැකි පුජ භුමියක් ද සොයා ගන්නා ලදී
මෙම පුජා භුමියේ තිබි බිලි දිම සදහා යොදාගත් මනුෂ්‍ය සහ සත්ත්ව අස්ථි සොයාගෙන තිබේ
කැණිම් කටයුතු වලින් සොයාගත් ලෝකඩ, පාෂාණ, ජේඩ් සහ අස්ථි මෙවලම් වල ඇති ශිල්පිය නිවාස අනුව ඉතා උසස් ශිෂ්ඨාචාරයක් මෙම යුගයේ පැවති බව නිගමනය කළ හැකිය
ඉතිහාසය
ෂැංග් රාජවංශය කැරළි නායකයෙකු විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද බව කියවේ
මුලින්ම කෘෂිකර්මාන්තය පමණක් එහි ජිවනෝපාය වු අතර පසුව දඩයම් කිරිම සහ සත්ත්ව පාලනයද රාජධානියේ තුළ දක්නට ලැබිණි
ෂැංග් රාජවංශයෙහි රජකම පාරම්පරිකව උරුම වුවකි
ෂැංග් රාජධානියෙහි අගනගරය ලෙස සිං නගරය සැළකුණු අතර එහි රජමැදුර ද පැවතිණි
රජතුමා පුරවැසියන්ගේ මුතුන් මිත්තා ලෙස සැලකු අතර ඔහු ආත්ම වන්දනා කරන්නන්ගේ ආමෙහි ප්‍රධාන පූජකවරයා ද විය
එම නිසා මරණින් මතු ජීවිතයේ ප්‍රයෝජනය සදහා ඔහු මරණය‍ට පත් වු පසු රජතුමා විසින් පරිහරණය කරන ලද වටිනා භාණ්ඩ ඔහු හා මිහිදන් කරනු ලැ‍බු අතර සියගණක් වහලුන් ද පණපිටින් ඔහු වැළලුවේය
අතිශයින් දියුණුවට පත් ලිඛිත භාෂාව ෂැංග් හට තිබුණු අතර එය කාලයක් සමග සංව්රධනය වු බවට සාක්ෂි පවති
ලෝකඩ භාණ්ඩ සහ මැටි භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය ඉතා ඉහළ මට්ටමක පැවතිය අතර සංගීත භාණ්ඩ ද එම යුගයේ පැවති බවට සාක්ෂි පවතී
ෂැන්ග් රාජවංශය පිළිබඳ ලේඛන ගත වී ඇත්තේ 13 වන ශත වර්ෂයේ දී ය
පුරාවිද්‍යා සාධක අනුව මෙම රාජවංශය ක්‍රි
ව. 1600 – 1046 දක්වා දිවයයි
ෂැන්ග් රාජවංශය කොටස් 2 කට බෙදී ඇත
1 වන කොටස ඒර්ලිගැන්ග් හා ෂෙන්ග්  ෂෝ  (1750 – 1045) දක්වා දිවයන අතර, 2 වන කොටස ෂොහැන්ග් හෝ සින්ග් දක්වා පැතිර යයි
ෂැන්ග්  රාජවංශය තුළ රජුන් 13 දෙනෙක්ගේ පාලන කාලයන් ඇතුලත්ව ඇත
චීන ජනතාව මේ කාලයේ විවිධ දෙවිවරුන් වන ජලජ දෙවියන්, අහස් දෙවියන්  හා බලවත් දෙවිකෙනෙකු වන ඇන්ග්ඩි නමස්කාර කොට ඇත
මොවුන් අතර තිබු තවත් විශ්වාසයක් වන්නේ තමන්ගේ ඥාතීන් මියගිය පසු දෙවියන් බවට පත් වී තමන්ගෙන් නමස්කාර බලපොරො‍ත්තු වෙන බවයි. 1500 කාලයේ චීනුන් අනාගතය කීමට අස්ථි භාවිතා කර ඇත
ස්වාභාවික බලයක් වන ටයාන් (‍දෙව්ලොව) බලවේගයට ද නමස්කාර කර ඇත
දෙව්ලොව ආඥාපනත මඟින් දෙවියන් විසින් චීනය පාලනය කරන්නට දෙවිකෙනෙක්  තෝරා ගත්හ
රැජින හෝ රජු විසින් මෙම පනත නැති කළහොත් ස්වාභාවික විනාශ, අහිමි වීම් හා වෙනත් පාලකයෙකු පත් වීම් විය හැකි බව විශ්වාස කළේය
පුරාතන ඉතිහාසය‍‍ට අනුව ෂැන්ග් රාජවංශය තම පාලන අගනුවර 6 වතාවකට මාරු කොට ඇත
මුලික නෛසර්ගික ලක්ෂණ පහත සඳහන් අයුරු වේ
මෙම  ව්‍යාපාරයන් පවත්වාගෙන යාමේ දී ව්‍යාපාරයට වාසිදායක වුවත්, පරිසරයට, සේවකයන්ට හා රාජ්‍යයට හානිකර නොවිය යුතු කරුණු සම්බන්ධයෙන් ගැටළු ඇති විය හැක
තීරණ ගැනීමේ අයිතිය ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමණාකරණය හිමිව ඇති ආයතන වල ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමණාකරු සමහර අවස්ථාවලදී ලාභ ලැබීමේ පරමාර්ථ පසෙකලා  සිය රැකියාව ආරක්ෂා කරගැනීමේ ක්‍රියා පිළිවෙතක් අනුගමනය කිරීමට පෙළඹේ
ව්‍යාපාරික සංස්ථාවන් සිය ව්‍යාපාරයන් පුළුල් කිරීමට කැමති වුවත්, සමහර අවස්ථාවලදී එසේ කිරීමට යෑමේ දී කොටස් වලට කැඩී ගිය අවස්ථාවද දැකිය හැක
අනාචාර ධර්‍ම -
ප්‍රාණියෙක් නොවන බැවින් සංස්ථාවන්ට ආචාර ධර්‍ම හෝ පරහිතකාමී අරමුණු ‍නොමැත
1.	විශාල අරමුණු

2.	ඒකාබද්ධ අනන්‍යතාවය

3.	වෙනසක් ඇති කළ හැකි ක්‍රම වේදයක්

4.	පොදු භාෂාවක් 

5.	අනෝන්‍ය සහයෝගය ලබාගත හැකි පරිසරයක්
 
6.	මුල්‍යමය දැනුම

සටහන්
ක්‍රිස්
ඩී. කොස්ටමාන් ඔහුගේ “ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය, එහි මායිම් හා අමතක වී ගිය තැන්, සාකච්ඡා” නම් වූ විග්‍රහයේ දී  ප්‍රාථමික ‍හෝ ප්‍රාථමික නොවන අවස්ථා වලදී නොනිමි අමුද්‍රව්‍ය හා අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය සොයාගත නොහැකි ලෙස යටි ජල පෝෂික ගංගාධරයන්හි (තැනිතලාවන්), සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩ සඳහා  දිගු කාල වෙළඳ බලකායක් අවශ්‍ය වීම ඉන්දු ශිෂ්ටාචාරයන්හි ප්‍රධාන අංගයක් පවතින්නට ඇති බවයි.

ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේ දී ජනප්‍රිය භාණ්ඩ අතර තඹ, රත්‍රන්, රිදී, ටින්, සූර්යකාන්ත පාෂාණ(jasper), අගස්ති, ඕර්ටි ගල් , තෝරමල්ලි,ඇසුරිටි ගල්, ලාඕසි, මුතු, බෙල්ලො ස්ෂටයිල‍යිට්, දීප්තිමත් නිල් මැණික්, සබන් ගල්, ඇනිටිමනි සහ ඇත්දළ ආදී භාණ්ඩ සැලකිය හැකිය
සිල්වියෝ ඩු‍රාන්ට්ගේ ඉන්දියානු මුතු බෙල්ලෝ අධ්‍යයන(1979)  හා ඔවුන්ගේ පෙනුම පුරාවිද්‍යාත්මක වාර්ථාවල දී, ඉරානයේ ටෙපේ සහ්යා සහ ෂාර් අයි සොන්ටා වලදී, එමෙන්ම ඉන්දු නිම්න වලදී, පුරාතන වෙළඳ මාර්ග ඔස්සේ (ප්‍රථමයෙන් ඉන්දියානු වෙරළ තීරය දිගේ සොයාගන්නා ලද එක්තරා ගල් විශේෂයක්)
විශාලතම ක්‍රිස්තියානි දේවස්ථානය වන කතෝලික දේවස්ථානයට ක්‍රිස්තියානුවන්ගෙන් අඩකටත් වඩා වැඩි පිරිසක් අයත්වේ
මෙය ලෝකයේ ආගම් අතර විශාලතම සංවිධානයයි
‍දේවස්ථාන සාමාජික සංඛ්‍යාව බිලියන 1.131ද ඉක්මවයි. ලෝකයේ කිතුදහම අදහන්නන් සංඛ්‍යාව නියත වශයෙන්ම නොදන්නා නමුත් ආසියාවේ හා අප්‍රිකාවේ මෙම පිරිස ශීඝ්‍රයෙන් ළ යන බව පෙනේ
යුරෝපයේ, අයර්ලන්තයේ හා ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ කතෝලික බැතිමතුන්ට සාපේක්ෂව පූජකයන් ගණන වැඩි නොවු නිසා පූජකවරුන්ගේ හිඟයක්, පසුගිය වසර කිහිපය තුළ දක්නට ලැබිණි
2005 වසරේ දත්තවලට අනුව කතෝලිකයන් වැඩි පිරිසක් බ්‍රසීලයන් වාර්තා විණි
‍ලෝක ව්‍යාප්ත කතෝලික දේවස්ථානය, බටහිර-ලතින් දේවස්ථානයකින් හා පෙරදිග කතෝලික  ජිවතන්ත්‍ර දේවස්ථාන 22 කින් සමන්විත වේ
ලතින් දේවස්ථානයේ පාලනය කොට්ඨාශ කිහිපයකට  බෙදා ඇත
ඒවා දියෝකීසිය හා  එපාර්චීස් නම් වේ
එක් එක් දියෝකීසිය හා  එපාර්චී, බිෂෝප්වරුන්, පූජක පිතෘවරුන් හා එපාර්චීවරුන් යටතේ පවතී
මොවුන් පාප්වහන්සේ විසින් පත් කරනු ලබයි
වසර 2006 අවසානයේ දී 2782 පමණ දියෝකිසියන් හා එපාර්චීන් දක්නට ලැබිණි
සාමාජිකත්වය 

ධර්ම නීතියට අනුව යමෙකු බෞතිස්ම කිරීමෙන් පසු එම පුද්ගලයා කතෝලික දේවස්ථානයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් වේ
‍දේවස්ථානයෙන් පිට බෞතිස්ම කළ හා බෞතිස්ම නොකළ ක්‍රිස්තියානිවරුන්ට ‍“වැඩිහිටියන් සඳහා වූ ක්‍රිස්තියානි ආරම්භක වතාවත්” වැනි ආරම්භක වැඩසටහනකට සහභාගී වීමෙන් සාමාජිකත්වය ලබා ගත හැකිය
මෙවැනි වැඩසටහනකදී ප්‍රථම සංස්කාරය පිළිගැනීම සිදුවන අතර දියෝකිසි බිෂෝප්වරයෙකු මඟින් පාලනය වේ
අදාළ වතාවත් වලින් අනතුරුව හා විශ්වාසය පිළිබඳ ප්‍රකාශයෙන් අනතුරුව ඉල්ලුම්කරුවන්ට ආරම්භක සංස්කාරය පිළිගැන්වේ
එම පිළිගැනිවීම සිදු කෙරෙන්නේ ශුද්ධ ගණි දින පාස්කු රාත්‍රියක දීය
යම්කිසිවෙකු බරපතල පාපයක් සිදුකළවිට දී දේවස්ථානයේ සාමාජිකත්වය අහිමිවේ
උදාහරණ ලෙස මිත්‍යා ධර්මවල එල්බ සිටීම,  ආගමික නිකායන් ඇති කිරීම, පක්ෂ හැර යාම, ගබ්සාවක් සිදුකිරීම, පෙන්වා දිය හැකිය
සත් ප්‍රසාදයේ දී ලැබුණු ජේසුස් වහන්සේගේ අභිෂික්ත ‍රුධිරය  සිරුරෙන් ඉවතලෑම හෝ අපරාධගත ක්‍රියාවන් සඳහා තබා ගැනීම ආදියද සාමාජිකත්වයක් ඉවත් කිරීමට මුලික වශයෙන් හේතු වේ
නෙරපා දැමීම දැඩි විනයානුකූල දණ්ඩනයක් වන්නේ එය යම් පුද්ගලයකු ‍දේවත්වයකින් සංස්කාර ලැබීම අවලංගු කරයි
පව් සමා කල හැක්කේ පාප්වහන්සේට, එම පුද්ගලයා අයත්වන දියොකිසියේ බිෂෝප්වරයාට හෝ ඔහුගෙන් අනලත් පුජකතුමෙකුට පමනි
නෙරපන ලද්දන්ට උදාරහරණ වශයෙන් පළමුවන ෆෙඩ්‍රික්, අටවන හෙන්රි, පළවන එලිසබෙත් සහ පුජකවරියන්ගේ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් දැක්විය හැක

සටහන් 

|Roman Catholic Church Demographics
{|
වන විනාශය () යනු වගා බිම්, තෘණ භූමි, නාගරිකකරණය, හිස් භූමි(ක්‍රීඩාංගන) සඳහා මෙන්ම දැව හා ඉන්ධන අවශ්‍යතා සදහා වනාන්තර එළි පෙහෙළි කිරීමයි
එයින් ද වැඩි වනාන්තර ප්‍රමාණයක් ඉතුරු වී ඇත්තේ ඇමර්සන් කලාපයේ ය
ඇමර්සන්  වැසි වනාන්තරයෙන් හෙක්ටයාර් මිලියන 600 වඩා වැඩි භූමි ප්‍රමාණයක් ආවරණය කර ඇත
මැඩගස්කරයේ වැසි වනාන්තරවලින් 95% විනාශවීඇත
බ්‍රසීලයේ අත්ලාන්තික් වෙරළබඩ එහි මාටා ඇට්ලාන්ටිකා වැසි වනාන්තර 90% සිට 95%  දක්වා  නැතිවී ඇත
1990 ත් 2005 ත් අතර  කාලයේ නයිජීරියාවේද එහි කලින් තිබූ වනාන්තර 79% පමණ විනාශ කර ඇත
රටවල් කීපයක් පිලිපීනය, තායිලන්තය හා ඉන්දියාව ආදි රටවල කැලෑ කැපීම ජාතික අවශ්‍යතාවයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත
()

වියළි කලාපවල දේශගුණය විස්තර කිරීමේ දී යොදාගන්නා පොදු වචනය වන්නේ වියළි කාලයයි
වියළි කලාපවල දේශගුණය වියළි කලාපීය වැසි තීරය මඟින් බලපත්වනු ලැබේ
එය අවුරුද්ද පුරාම උතුරේ සිට දකුණට බලපායි
වියළි කලාපීය දක්ෂිණ වැසි තීරය වැටී ඇත්තේ දල වශයෙන්  ඔක්තෝබර් සිට මාර්තු දක්වා කාලය තුළය
මේ කාලය තුළ උතුරු වියළි කලාප වියළි කාලයක් අත්දකී
නියම වශයෙන් දවස පුරා අධික රස්නයෙන් හා හිරු එලියෙන්  යුක්ත වේ
අප්‍රේල් සිට සැප්තැම්බර් දක්වා වැසි තීරුව බලපවත්වන්නේඋතුරු අර්‍ධගෝලයේ ය
එම කාලය තුළ දකුණු අර්‍ධගෝලය ඔවුන්ගේ වියළි කලාපය අත්දකී
වියළි කාලයේදී ස්වභාව ධර්මයේ දැකිය හැකි ලක්ෂණ නම්, අඩු තෙතමනය, ඉහල උෂ්ණත්වය, ජල  උල්පත් හා ගංඟා සිඳී යෑමයි
මෙම කාලයේදී බොහෝමයක් උලා කන සතුන් ජල හිඟය නිසා කෑම සොයා වෙනත් ස්ථාන කරා යයි
එවැනි සතුන් වන්නේ සීබ්‍රාස්, ඇතුන් හා වන මෘගයින් ය
මෙම කාලය තුළ ලැව්ගිනි ඇතිවීමද සුලභවේ
දකුණු අප්‍රිකාවේ වියළි කාලය පැමිණීමත් සමඟ සරම්ප රෝග මෙන්ම වෙනත් බෝවන රෝග ඇතිවීම දැකිය හැකිය
වාරිමාර්‍ග නොමැති කමින් කෘෂිකර්ම කටයුතු අඩාල වෙයි
වියළි කාලයේ මිනිසුන්ගේ මානසික අසහනය ඉහළ යන බව පර්යේෂකයෝ විශ්වාස කරති
මේ කාලයේ දී සමහර ගොවියෝ නගරවලට සංක්‍රමණය වීම නිසා එම ප්‍රදේශ ජනාකීර්ණ වීමෙන් බෝවන රෝග පහසුවෙන් පැතිර යාම සිදුවෙයි
නිරක්ෂයේ වැහි තීරය වසරකට  දෙවරක් පසු  කර යන බැවින් තෙත් කාල දෙකක් ‍හා වියළි කාල දෙකක් ඇති වේ
එසේ වරක් නියඟය හා වැසි කාලය උතුරෙන් මෑත්වන අතර වරක් දකුණෙ මෑත් වේ
නිවර්‍තන හා නිරක්ෂය අතර ප්‍රදේශවල කෙටි තෙත් කාල හා දිගු වියළි කාල දැකිය හැක
ඕස්ට්‍රේලියාවේ වියළි කාලය මැයි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා යැයි නිළ වශයෙන් පිළි ගැනේ
මෝසම් වැසි පටන් ගැනීමත් සමඟ ඔක්තෝබර් - දෙසැම්බර් මාසවල අධික වැසි හා අධික තෙතමනයත් දැකිය හැකිය
නව දත්ත පෙන්වන ආකාරයට දකුණු ඇමරිකා ඇමසන් වැහි වනාන්තරවල කොළ අතු වැඩීම වියළි හා තෙත් කාල අතර වෙනස් වේ
වියළිකාලයේදී ආසන්න වශයෙන් 25% කොළ වැඩියෙන් හා ඉක්මණින් වැඩීම  සිදුවේ
ඇමර්සන්හි පමණක් තෙත් කාලය පටන් ගැනීමෙන් පසු කොළ වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් වතුර වාෂ්ප වන බව පර්යේෂකයෝ  විශ්වාස කරති
‍ඇමසන්  වනයේ ගස් නොකැපු ප්‍රදේශවල පමණක් ගස්මුල් බොහෝ යටට පිහිටා තිබීමෙන් වඩා වැඩි වැහි වතුර ප්‍රමාණයක් ලබාගත හැකි බව පර්යේෂකයෝ විශ්වාස කරති
ඇමසන්  වනයේ වියළි හා තෙත් කාල අතර ඕසෝන් මට්ටම වෙනස් වන බවද පෙන්වා දී ඇත
තෙත් කාලයට වඩා වියළි කාලයේ ඕසෝන් මට්ටම වැඩිය
ආශ්‍රිත
 නියඟය

කාළගුණය
ආගණන විද්‍යා සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යා පද්ධතීන්හී, ද්විමය-කේතක දශාංශික (බීසීඩී) (විටෙක හැඳින්වෙන්නේ සහජ ද්විමය-කේතක දශාංශික, එන්බීසීඩී) හෝ, එහි වඩාත් පොදු නවීන භාවිතයෙහි, සන්නිපාතිත දශාංශික ලෙසින් ව්‍යවහාර වන්නේ, දශාංශික සංඛ්‍යාවන්හී එක් එක් සංඛ්‍යාංකය එහි ස්වීය  ද්විමය අනුක්‍රමය වෙතින් නිරූපණය වන්නාවූ කේතීකරණ ක්‍රමයකි
එහි ප්‍රධාන ගුණාංගය වන්නේ මුද්‍රණය හෝ සන්දර්ශනය හෝ සඳහා දශාංශික සංඛ්‍යාංක වෙතට පහසුවෙන් පරිවර්තනය කිරීමට අවකාශ සැලසීමට එහි ඇති හැකියාව සහ, වේගවත් දශාංශික ගණනයන් සිදුකිරීමට අවකාශ සැලසීමයි
එහි අවාසි වන්නේ ගණිතමය ක්‍රියාකාරීත්වයන් සිදුකෙරුම සඳහා අවකාශ සලසනු වස් පරිපථයන්හී සංකීර්ණත්වය සුළු  ලෙසින් වැඩිකිරීමට සිදුවීමයි
අසම්පීඩිත බීසීඩී සාපේක්ෂ ලෙසින් අකාර්යක්ෂම කේතීකරණයකි—ශුද්ධ ද්විමය නිරූපණයකට වඩා මහත්වූ අවකාශයක් මෙය සඳහා ඇවැසි වෙයි
සාමාන්‍ය වශයෙන් 0 සිට 9 දක්වා වන දශාංශික සංඛ්‍යාංක අතුරින් එකක් වෙතින් නිරූපණය වන සංඛ්‍යාංකයක් බීසීඩී හිදී සාමාන්‍යයෙන් නිරූපණය වන්නේ බිට් සතරකිනි
ලකුණක් හෝ අනෙකුත් ඇඟවීම් (නි
, දෝෂය හෝ පිටාරය) හෝ සඳහා සමහරවිට අනෙකුත් බිට් සංයුක්තයන් භාවිතා වෙයි
පෙර කල මෙන් අති බහුල ලෙසින් අසම්පීඩිත බීසීඩී වත්මන භාවිත නොකෙරෙතත්, මූල්‍ය, වාණිජ, සහ කර්මාන්ත ආගණන ක්ෂේත්‍රයන්හී දශාංශික අචල-ලක්ෂ්‍යය සහ  ඉපිලෙන-ලක්ෂ්‍යය යන්නන් තවමත් වැදගත් වන අතර භාවිතයෙහිද පවතියි
මෑතකාලීන දශාංශික ඉපිලෙන-ලක්ෂ්‍යය නිරූපණයන් සඳහා පාදම-10 දර්ශක මිස බීසිඩී කේතීකරණ භාවිතා නොකරති
කෙසේවෙතත්, නවීන දෘඩාංග පිරියෙදුම්හිදී, ආගණනයන් සිදුකෙරුමට පෙරාතුව  සම්පීඩිත දශාංශික කේතීකරණයන් අභ්‍යන්තර වශයෙන් බීසීඩී වෙතට පරිවර්තනය කෙරේ
දශාංශික අංකගණිතය සඳහා මෘදුකාංග පිරියෙදුම්හීදී, අවස්තෝචිතව, බීසීඩී හෝ වෙන යම්   10n පාදමක් උපයෝගී කෙරෙයි
මූලධර්ම

සාමාන්‍ය බීසීඩී කේතීකරණය භාවිතා කරමින් දශාංශික සංඛ්‍යාවක් කේතාංකනය කෙරුම සඳහා, එක් එක් දශාංශික සංඛ්‍යාංකය  4-බිට් නිබලයක් තුල ගබඩා කෙරේ
දශාංශික
0      1         2          3         4          5         6         7         8         9
 බීසීඩී
0000  0001  0010   0011   0100    0101    0110  0111   1000    1001

මේ අනුව, 127 සංඛ්‍යාව සඳහා බීසීඩී කේතීකරණය වන්නේ
0001 0010 0111

මේ අතර ශුද්ධ ද්විමය සංඛ්‍යාව වන්නේ
0111 1111

බොහෝ පරිගණක විසින් දත්ත ගබඩා කෙරෙනුයේ 8-බිට් බයිට් ලෙසින් බැවින්, එම බයිට් හී 4-බිට් බීසීඩී සංඛ්‍යාංක ගබඩා කෙරුමට ප්‍රචලිත ක්‍රම දෙකක් ඇත
බයිටයක එක් නිබලයක් තුල එක් එක් සංඛ්‍යාංකය ගබඩා කොට, අනෙකුත් නිබලය ශුන්‍යයන්ගෙන් පිරවීම
එක් එක් බයිටය තුල සංඛ්‍යාංක දෙකක් ගබඩා කිරීම
ද්විමය -කේතක සංඛ්‍යා මෙන් නොව, බීසීඩී-කේතක සංඛ්‍යා  පහසුවෙන් සන්දර්ශනය කල හැක්කේ එක් එක් නිබලය වෙනස් අනුලකුණකට අනුරූපණය කිරීමෙනි
සන්දර්ශනය සඳහා ද්විමය-‍කේතක සංඛ්‍යාවක් දශාංශික වෙත පරිවර්තනය කෙරුම තරමක් දුෂ්කර වන්නේ, ඒ සඳහා සාමාන්‍යයෙන් පූර්ණ සංඛ්‍යා ගුණකිරීම් හා බෙදීම් ගණිත කර්මයන් යෙදෙන බැවිනි
දශාංශික නිරූපණයෙහිදී හරියටම නිරූපණය කල හැකි මුත් ද්විමය නිරූපණයෙහිදී එසේ නොකල හැකි (නි
, දහයෙන්-පංගුව) භාගයන් පිළිබඳ ගැටළු බීසීඩී මගින් මගහැරෙයි
ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාවෙහි බීසීඩී 

සංඛ්‍යාත්මක අගය සන්දර්ශනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පැනනගින අවස්ථාවන්හී, විශේෂයෙන් යම් පද්ධතියක් පූර්ණ වශයෙන්ම සංඛ්‍යාංක තාර්කික අවයවයන්ගෙන් සමන්විත හා සූක්ෂ්ම පැසුරුමක් සහිත නොවන්නාවූ අවස්ථාවන්හීදී, ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතීන් තුල බීසීඩී භාවිතය ඉතාමත් සුලබය
එක් එක් සංඛ්‍යාංකය විභින්න තනි උප-පරිපථයක් ලෙසින් සැලකීම තුලින් සන්දර්ශනය වෙත සංඛ්‍යාත්මක දත්තයන් මෙහෙයවීම මහත් ලෙස ලිහිල් කරනය කෙරුම සාක්ෂාත් කර ගැනුම සඳහා බීසීඩී භාවිතය ඉවහල් වෙයි
සන්දර්ශන දෘඩාංගයන්හී භෞතික යථාර්ථය හා ඉතා කිට්ටුවෙන් මෙය සීහේ—නිදසුනක් ලෙසින්, මානන පරිපථයක් නිමැවුම සඳහා, යම් නිර්මාණකරුවෙක් විසින් ප්‍රභින්න  සප්ත-කාණ්ඩ සන්දර්ශකයන් මාලාවක් භාවිතා කෙරුම තෝරා ගත්තේ යැයි සිතමු
සංඛ්‍යාත්මක රාශිය ගබඩාකෙරුම සහ පරිහරණය සිදුකෙරුනේ ශුද්ධ ද්විමය ක්‍රමයට නම්, මෙවන් සන්දර්ශකයකට අතුරුමුහුණත් කෙරුම සඳහා සංකීර්ණ පරිපථ අවශ්‍ය වෙයි
එබැවින්, ගණනය කෙරුම් සාපේක්ෂ වශයෙන් සරල අවස්ථාවන්හීදී, ද්විමය ක්‍රමයට පරිවර්තනය කෙරුම වෙනුවට බීසීඩී හා සමග එක්ව කටයුතු කිරීම තුලින් වඩාත් සරල සමස්ත පද්ධතියක් කරා එළඹිය හැකි වනු ඇත
මෙම වර්ගයේ දෘඩාංග විසින් කාවැද්දූ සූක්ෂ්ම පාලකයක් හෝ වෙනයම් කුඩා පැසුරුමක් භාවිතා කරන කල්හීදීද මෙම තර්කයම යෙදිය හැක
මෙවන් සීමිත පැසුරුම් තුලදී, ද්විමය නිරූපණය වෙතට හෝ වෙතින් හෝ පරිවර්තනය සඳහා මහත් පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන බැවින්, අභ්‍යන්තර වශයෙන් සංඛ්‍යා නිරූපණය බීසීඩී මගින් සිදුකිරීමෙන්, බොහෝවිට, කුඩා ක්‍රමලේඛ ජනිත වීමේ වාසිය අත්වෙයි
මෙවන් භාවිතයන් සඳහා, සමහර කුඩා පැසුරුම් තුල  බීසීඩී අංකගණිත ප්‍රකාරයන්  සපයා ඇති අතර, බීසීඩී රාශීන් හසුරුවනු වස් ක්‍රම චර්යාවන් ලිවීමේදී ඒවා මහෝපකාරී වෙති
ආශ්‍රිත

Arithmetic Operations in Digital Computers, R
Richards, 397pp, D
Van Nostrand Co
, NY, 1955
Schmid, Hermann, Decimal computation, ISBN 0-471-76180-X, 266pp, Wiley, 1974
Superoptimizer
A Look at the Smallest Program, Henry Massalin, ACM Sigplan Notices, Vol
22 #10 (Proceedings of the Second International Conference on Architectural support for Programming Languages and Operating Systems), pp122–126, ACM, also IEEE Computer Society Press #87CH2440-6, October 1987
VLSI designs for redundant binary-coded decimal addition, Behrooz Shirazi, David Y
Yun, and Chang N
Zhang, IEEE Seventh Annual International Phoenix Conference on Computers and Communications, 1988, pp52–56, IEEE, March 1988
Fundamentals of Digital Logic by Brown and Vranesic, 2003
Modified Carry Look Ahead BCD Adder With CMOS and Reversible Logic Implementation, Himanshu Thapliyal and Hamid R
Arabnia, Proceedings of the 2006 International Conference on Computer Design (CDES'06), ISBN 1-60132-009-4, pp64–69, CSREA Press, November 2006
Reversible Implementation of Densely-Packed-Decimal Converter to and from Binary-Coded-Decimal Format Using in IEEE-754R, A
Kaivani, A
Zaker Alhosseini, S
Gorgin, and M
Fazlali, 9th International Conference on Information Technology (ICIT'06), pp273–276, IEEE, December 2006.
See also the Decimal Arithmetic Bibliography

බාහිර සබැඳි
අයිබීඑම්
චෙන්-හෝ එන්කෝඩින් ( )
අයිබීඑම්
ඩෙන්ස්ලි පැක්ඩ් ඩෙසිමල් ( )
කන්වර්ට් බීසීඩී ටු ඩෙසිමල්, බයිනරි ඇන්ඩ් හෙක්සාඩෙසිමල් ඇන්ඩ් වයිසි වර්සා ( )
බීසීඩී ෆො ජාවා ( )
පරිගණක අංකගණිතය
සංඛ්‍යාංකනය
උඩුප්පිඩි මැතිවරණ කොට්ඨාසය   මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ  යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  උඩුප්පිඩි නගරය අනුව යමිනි
මාර්තු 1960 දී   පේදුරුතුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාසයෙහි  බස්නාහිර ප්‍රදේශයෙහි කොටසක් කඩා වෙන් කිරීම මගින් මෛම කොට්ඨාසය තැනිණි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  උඩුප්පිඩි මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාසයක් ලෙස උඩුප්පිඩි දිගටම පවතියි
ආන්තර වර්ධකයක් වනාහී, ප්‍රදානයන් ද්වයය අතර වෙනස කිසියම් නියත ගුණාකාරයකින් (ආන්තර  ලාභය) වර්ධනය කරන්නාවූ     ඉලෙක්ට්‍රොනික වර්ධක වර්ගයකි
සිද්ධාන්තය 

බොහෝ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණයන් තුල අභ්‍යන්තර වශයෙන් ආන්තර වර්ධකයන් භාවිතා වෙති
පරිපූර්ණ ආන්තර වර්ධකයක ප්‍රතිදානය පහත අයුරින් දැක්විය හැක
මෙහි  සහ  යනු ප්‍රදාන වෝල්ටීයතා වන අතර  යනු ආන්තර ලාභය වෙයි
කෙසේවතුදු, සිරිත් ප්‍රකාර, ප්‍රදානයන් ද්වයයට ලාභය එක් අගයයක් නොවෙයි
මෙයින් හැ‍‍‍ඟෙනුයේ, නිදසුනක් ලෙස,  සහ  සමාන නම්, පරිපූර්ණ අවස්ථාවෙහිදී මෙන්, ප්‍රතිදානය ශුන්‍ය නොවන බවයි. ආන්තර වර්ධකයක ප්‍රතිදානය සඳහා වඩාත් යතාර්ථනිරූපිත ප්‍රකාශනයකට දෙවන පදයක් ද ඇතුළත් වෙයි
හැඳින්වෙන්නේ වර්ධකයෙහි පොදු-ප්‍රකාර ලාභය ලෙසිනි
ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාවෙහි, ලාභය යනු, සංඥාවක  ජවය හෝ විස්තාරය හෝ ප්‍රදානයෙහි සිට ප්‍රතිදානය දක්වා ඉහළ නැංවීමට පරිපථයකට (බොහෝවිට  වර්ධකයකට) ඇති හැකියාවෙහි මිනුම් ප්‍රමාණයටය
සන්නිවේදනය, සංඥා සැකසුම යන ක්ෂේත්‍රයන්හී සහ, වඩාත් පෘථුල ලෙසින්  විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවෙහි සංඥාවක් යනු කාල-විචලන හෝ අවකාශ-විචලන හෝ රාශියකි
ව්‍යාපෘතියක් ලෙස අර්ථ දක්වන්නේ  යම් අරමුණක් හෝ පරමාර්ථයක් සපුරා ලීම සඳහා කලින් තීරණය කරනලද නිශ්චිත කල රාමුවක් තුල ඉලක්ක ගත ප්‍රතිලාභීන් සමුහයක් වෙත යම් සම්පත් ප්‍රමාණයක් යොදවමින් ක්‍රියාත්මක කරන එකිනෙකට සම්බන්ධ අනු ක්‍රියාකාරකම් සමුහයකටයි

ව්‍යාපෘතියක ප්‍රධාන ලක්ෂණ 

නිශ්චිත අරමුණ හෝ අරමුණු
නිශ්චිත කාලසීමාවක්
එකිනෙකට සම්බන්ධ වූ ක්‍රියාකාරකම් සමුහයක්
වෙන්කරන ලද නිශ්චිත සම්පත් (මානව/ භෞතික) ප්‍රමාණයක්
ඉලක්කගත ප්‍රතිලාභීන් කණ්ඩායමක්
බලාපොරොත්තු වන තත්ත්වයක්
නියමිත මුදල් ප්‍රමාණයක්

සම්බන්ධ භූමිකාවන්

ව්‍යාපෘතියක සාර්ථකත්වය

ව්‍යපෘති වර්ග

ව්‍යාපෘති කළමණාකරණයට අදාල වන ආපදා කළමණාකරන ක්‍රියාකාරම්  
පහත දැක්වෙන වැඩකටයුතු ව්‍යාපෘති කළමණාකරනයේදී තිබෙන ආපදා කළමණාකරන ක්‍රියාකාරම් වේ
ආපදා කළමනාකරණය හා ව්‍යාපාරයේ පැවැත්ම

ආපදා කළමනාකරණය යනු, ව්‍යාපාරයට එල්ල වන තර්ජනයන් හදුනාගෙන වඩාත් ලාබදායි ක්‍රමයට ඒ සදහා පිළියම් ගන්නා ක්‍රමයකි
ප්‍රයෝගික හා ආර්ථික හේතුන් නිසා ආපදා සම්පුර්ණයෙන්  වැළැක්වීම කළ නොහැකිය
එබැවින් යම් දුරකට ආපදාවන්හි බලපැමක් සැම ආයතනයකටම ඇත
BCP - ව්‍යාපාර පවත්වාගෙන යාමේ සැලසුම (business continuity Plan) මගින් අවශිෂ්ට ආපදාවන්ගේ ප්‍රතිවිපාකයන් හදුනා ගනී
BCP සකසා ඇත්තේ කාලය සමග සිදුවිය හැකි ආපදාවන් හදුනාගැනිමටයි
BCP  හා අපදා කලමනාකරණය එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රතිවාදි ක්‍රම ලෙස සැලකුවත් එම ක්‍රම දෙක එකිනෙක හා බැදි පවති
උදාහරණයක් ලෙස ආපදා කලමනාකරණයෙන් BCP සදහා වැදගත් ආපදාවේ විස්තර (මිල, ක්‍රම) හා පිළියම් ඉදිරිපත් කරයි
කෙසේ වෙතත් ආපදා කළමණාකරණයට වඩා පුළුල් පරාසයක් මෙමගින් ආවරණය කරයි
(ආපදාව නිගමනය කර නොමැති BCP හි එහි බලපෑම ඉදිරියේදි ප්‍රතිවිපාක පුළුල්ව විග්‍රහ කරයි
)

ආශ්‍රිත 
Risk management activities as applied to project

කළමනාකරණය
වර්තමානයේ මාර්ගෝපදේශනය උපදේශනය සහ මනෝසමාජ මැදිහත් වීම යන සංකල්ප බහුලව භාවිතා වේ
මෙම සංකල්ප අධ්‍යාපන කේෂ්ත්‍රය තුළ මෙන්ම සෞඛ්‍ය හා වෙනත් කේෂ්ත්‍රවලද බහුල ලෙස භාවිතා කෙරේ
මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේ ආරම්භයේ සිටම කෙනෙක් තව කෙනෙකුට සහ වීමේ පිළිවෙක් පැවතී ඇත
නොයෙකුත් ඇගම් ශාස්තෘවරුන්ගේ ද දර්ශනවල ද අන්තර්ගත වෙන්නේ පුද්ගලයින්ගේ දියුණුව සඳහා මඟ පෙන්වන නැතහොත් මාර්ගෝප දේශනයයි
මනෝවිද්‍යාව හා මනෝ සමාජ විද්‍යාව
මෙම විෂයන් දෙකේදීම අවධානය යොමු කරන්නේ තනි පුද්ගලයකු පිළඳවයි. නමුත් මනෝවිද්‍යෙව්දී වැඩිපුර අවධානය යොමු කරන්නනේ පුද්ගයකුගේ පෞද්ගලික අභ්‍යන්තර ක්‍රියාකාරීත්වය පිළබඳවයි. එසේම මනෝවිද්‍යාවේදී පුද්ගලයන් අතර ඇති වෙනස්කම් පිළිබඳ විශේෂ සැලකිල්ලක් දක්වයි. 

මනෝ සමාජ විද්‍යාව 
මිනිසුන් ඔවුනොවුන් සම්බන්ධව සිතන අකාරය බලපෑම් කරන ආකාරය සහ සම්බන්ධවන අයුරු පිළබඳව විද්‍යාත්මකව හදාරණ විෂයකි
මෙහි මනෝවිද්‍යා විෂයයන් දෙක සමාජ විද්‍යාව හා මනෝවිද්‍යාව වේ
සමාජ විද්‍යාව සමග සන්සන්දනය කරන විට මනෝ සමාජ විද්‍යාව වැඩි පුරම පුදගලබද්ධව ගොඩනැගී ඇත
එමෙන්ම එහි පර්යේෂනාත්මක භාවය ද වැඩිය
උපදේශනය 
පුදගලයාතුළ උද්ගත වන්නා වූ තරඟකාරී තත්වයෙන් මිදීමට ඔහු තුළට ගැබ් වී ඇති ශක්තීන් දායක කොට ගැනීමට මං එළි පෙහෙළි කරන ක්‍රියාවකි
පුද්ගලයාගේ මනෝ විද්‍යාත්මක යහපැවැත්ම වර්ධනය කරණ අර්බුධ සමනය කරණ ගැටළු විසඳීමේ හැකියාව සහ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව ලබාදෙන ක්‍රියාවලියකි
මෙහිදී  මඟ පෙන්වීමෙක් පමණක්ම කෙරේ දිශාගත කිරීමක් සිදු නොවේ
ගාල්ල - උඩුගම මාර්ගයේ කි
20 ක් පමණ දුරින් හමුවන සුන්දර ගම්මානයකි
තේ වගාව ප්‍රධාන කොට ඇති සෙසු ආදායම් මාර්ග ඇති මධ්‍යම පාන්තික ජනතාවක් දක්නට ලැබේ
ගම්මානය වර්තමානයේ ග්‍රාම නිලධාරී වසම් හතරක් යටතේ යක්ලමුල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය මගින් පාලනය කරනු ලබයි
ඉපැරණි විහාර තුනකින් හා ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික පාසල් කිහිපයක් සහිත මෙහි කලාකරුවන්ගේ උපන් බිමක් බව කිව හැකිය
එදා සිරිපාද වන්දනාව සදහා තෙල් මුරයක් ලබා දුන් ගම අද තෙල්ලඹුර නමින් පවතින බව පැරැන්නන්ගේ මතයයි
අන්වීක්ෂය යනු ඉතා කුඩා වස්තූන් විශාල කර බැලීම සදහා යොදා ගනු ලබන උපකරණයකි
ආලෝක හා ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂ ආදී වර්ග තිබේ
ආලෝක අන්වීක්ෂය අත් කාචය හා විච්ඡේදක අන්වීක්ෂය ලෙස වර්ග දෙකකි
ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂය,සම්ප්‍රේෂණ ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂය හා පරිලෝකන ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂය ලෙස දෙවර්ගයකි
අණ්වීක්ෂ වර්ග
ආලෝක අණ්වීක්ෂය - අවම වශයෙන් මෙය උත්තල කාච දෙකකින් සැදී ඇති නිසා මෙය සංයුක්ත අණ්වීක්ෂය ලෙස හදුන්වනු ලැබෙයි
මෙය භාවිතයේදී ආලෝකය යොදා ගන්නා නිසා ආලෝක අණ්වීක්ෂය ලෙසද හදුන්වනු ලබේ
මෙමගින් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් 2000 ගුණයක් විශාලවී පෙන්වයි. ආලොක අණ්වීක්ෂයේ උපරිම විභේදන බලය 0.2μΜ (0.0002ΜΜ) වේ
එය පියවි ඇසෙහි විභේදන බලය මෙන් 500 ගුණයකි
පළමු වරට අණ්වීක්ෂය නිපදවන ලද්දේ ඇන්ටන් වොන් ලිවන් හුක් නම් විද්‍යාඥයා විසිනි
කයිට්ස් මැතිවරණ කොට්ඨාසය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය
මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ  යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  කයිට්ස් දිවයින අනුව යමිනි
සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  කයිට්ස් මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කයිට්ස් දිගටම පවතියි
වී. ඒ. කන්දයියා 1963 දී මිය ගියේය‍
1963 පාර්ලිමේන්තු අතුරු-මැතිවරණය
1963 අගෝස්තු 31 දින මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා පැවැත්වුණු පාර්ලිමේන්තු අතුරු-මැතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල
දේශපාලනයෙහි, ස්වාධීන හෝ අ-පක්ෂ දේශපානඥයෙකු යනු කිසිම දේශපාලන පක්ෂයකට අනුබද්ධ නොවන පුද්ගලයෙකි
ස්වාධීන දේශපාලනඥයන් යනු ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂයන්හී මතිමතාන්තර අතර  මධ්‍යස්ථ මතයක් දැරිය හැකි හෝ, ඔවුන්ගේ අදහස අනුව ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ විසින් ආමන්ත්‍රණය නොකරනු ලබන යම් කරුණු පිළිබඳ සුවිශේෂී මත දැරිය හැකි හෝ අයවළුන් වෙති
අනෙකුත් ස්වාධීන දේශපාලනඥයන් විසින් දේශපාලන පක්ෂයක් හා සමගින් සම්බන්ධකම් පවත්වන හෝ එහි පූර්ව සාමාජීකයන් වන හෝ නමුත් එහි ලාංඡනය යටතේ පෙනීසිටීමට අකමැත්තෝ වෙති
තුන්වන වර්ගයක ස්වාධීන දේශපාලනඥයන් වන්නේ දේශපාලන පක්ෂයකට අයත්වන හෝ එයට සහයෝගය දක්වන හෝ නමුත් විධිමත් අයුරින් එය නියෝජනය කරමින් එහි ප්‍රතිපත්ති හා අනුගත විය යුතු නොවන බව විශ්වාස කරන්නෝ වෙති
අවසන් ලෙසින් සමහරක් ස්වාධීන අපේක්ෂකයන් විසින් රජයේ තනතුරු සඳහා තරග වදිනු වස් දේශපාලන පක්ෂ තනා ගනිති
තරංගයක් යනු එක් තැනක සිට තවත් තැනකට මාධ්යයයක් ඔස්සේ හෝ අවකාශයක් ඔස්සේ ගමන් ගන්නා ආවරතී චලිතයකි

තරංග ඔස්සේ ශක්තිය සම්පේශණය කල හැක
එසේ තරංගයක් ඔස්සේ ශක්තිය සම්පේශණය වන ආකාර 02 කි
"01. අන්වායාම තරංග"

"02. තීර්යයක් තරංග"

01 අන්වායාම තරංග

කම්පණ දිශාවට සමාන දිශාවක් ඔස්සේ සම්පේශණය වන තරංගයක් අන්වායාම තරංගයක් ලෙස හදුන්වයි.තවද අන්වායාම තරංග සම්පීඩන හා විරලන ඇති කරමින් ගමන් ගන්නා තරංගයක් ලෙස හැදින්විය හැකිය
මෙම තරංග අංශු උපයෝගී කරගෙන ගමන් කරයි
නමුත් තරංගය ප්‍රචාරනයේදි අංශුන්ගේ පිහිටිමට වේනස් වීමක් සිදුනොවේ
ටොයෝටා ප්‍රියර්ස් යනු සම්පුර්ණ දෙමුහුම් විද්‍යුත්, මධ්‍යම ප්‍රමාණ,  පසු පියනකින් යුත් ( hatchback ) මෝටර් රථයකි
එය ටොයෝටා රථවාහන සමාගමේ නිෂ්පාදනයකි
කැලිෆොර්නියානු වායු සම්පත් අධිකාරිය විසින් ප්‍රියර්ස්  මෝටර් රථය ඇමරිකාවේ අලෙවි වන වාහන අතර "පරිසිදුම වාහනය" ලෙස වර්ගීකරනය කර ඇත (අවම විෂ වායු නිකුතුව සහ දුම් පිටවීම සැලකිල්ලට ගෙන )
ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාවය

මූලාශ්‍ර

මෝටර් රථ
දෙමුහුම් වාහන
දෙමුහුම් විද්‍යුත් වාහන
හොන්ඩා සිවික් හයිබ්‍රිඩ් යනු දෙමුහුම් බල සැපයුමක් සහිත හොන්ඩා රථ වාහන සමාගම විසින් 2001 දී පමන හදුන්වාදෙනුලැබූ සිඩැන් වර්ගය් මොටර් රථයකි
එය දිගටම වෙනස්වන ස්වයංක්‍රිය ප්‍රචාලන පද්ධතියකින්(CVT) හෝ මිනිස් බලයෙන් ක්‍රියාකරන වේග (ගියර්)5 කින් යුත්  ප්‍රචාලන පද්ධතියකින් (2005 දක්වා)සමන්විතයි
හොන්ඩා ඉන්සයිට් දෙමුහුම්  මොටර් රථයේ පරිදිම මෙහිත් සංකලිත මෝටර් සහායක (Intigrated Moter Assist-IMA) විද්‍යුත් දෙමුහුම් පද්ධතියක් භාවිතාවෙයි
නියැන්ඩර්තාල්  යනු,  හෝමෝ ගණයට අයත් නෂ්ට මානව විශේෂයක් වන අතර, බොහෝ විට හෝමෝ සේපියන්ස් හී උපවිශේෂයක් විය හැක
නූතන මානවයන්ට ඉතා කිට්ටු බන්ධුතාවයක් දක්වන ඔවුහූ, ඩීඑන්ඒ අතින් වෙනස් වන්නේ 0.12% කින් පමණි
නියැන්ඩර්තාල් විසින් ඉතිරි කර ගිය නෂ්ටාවශේෂ අතර අස්ථිමය සහ පාෂාණමය මෙවලම් ඇති අතර, ඒවා හමුවීඇත්තේ  යුරේසියාව, බටහිර යුරෝපය සිට මධ්‍යම සහ උතුරු ආසියාව අතර ප්‍රදේශය යන පළාත් වලිනි
මෙම ජීවි විශේෂය නම් කර ඇත්තේ, ඔවුන් මුලින්ම සොයාගත්,  ජර්මනියේ පිහිටි නියැන්ඩර්ටල් ("නියැන්ඩර් නිම්නය") නම් ස්ථානය අනුව යමිනි
සාමාන්‍යයෙන් පාෂාණිධාතු විද්‍යාඥයින් විසින් නියැන්ඩර්තාල්වරුන් හඳුන්වන්නේ හෝමෝ නියැන්ඩර්තාලෙන්සිස්  නම් විශේෂය ලෙසින් වුවද, සුළුතරයක් විසින් සලකනු ලබන්නේ,  ඔවුන්  හෝමෝ සේපියන්ස් වරුන්ගේ උපවිශේෂයක් ලෙසින් (හෝමෝ සේපියන්ස් නියැන්ඩර්තාලෙන්සිස්) බවයි.   පූර්ව-නියන්ඩර්තැල් ලක්ෂණ සහිත පළමු මානවයන්  යුරේසියාවේ ජීවත්වූයේ 600,000–350,000 වසර ගණනකට පෙර තරම් ඈත අතීතයේ බව විශ්වාස කෙරෙන අතර  පළමු "සත්‍ය නියැන්ඩර්කාල්වරුන්" බිහිවීඇත්තේ 200,000 සහ 250,000 අතර වසර ගණනකට පෙරය
මෝටර් රථ එන්ජිමක් හෝ සයිරන් නලාවක් නිරීක්ෂකයකු දෙසට ළඟා වන විට, නිරීක්ෂකයාගෙන් ඉවතට යන විට දී ට වඩා එහි ශබ්දයෙහි තාරතාවය උස් වී ශ්‍රවණය වීමට ඩොප්ලර් ආචරණය හේතු වන අන්දම මෙම චලන චිත්‍රය මගින් නිරූපණය කරයි
රෝස පැහැ චාප ධ්වනි තරංග යි
රථය වම් පසට යත් ම, කිසියම් ස්ථානයක දී නිකුත් කරන ලද අනුයාත තරංග දෙකකින් පළමු වැන්න වම් පසට ගමන් කරන දුරට වඩා දුරක් දෙවැන්න වම් පසට ගමන් කරයි
එමනිසා මෝටර් රථයට ඉදිරියෙන් (වම් පසින්) සිටින නිරීක්ෂකයකු දෙසට එන සෑම තරංගයක් ම ඔහු වෙත ඒමට ගන්නා කාලය ඊට පෙර තරංගය ඔහු වෙත ඒමට ගන්නා කාලයට වඩා සුළු වශයෙන් අඩු වේ
මෙලෙස තරංගවල එකට කැටිවීම, ‍අනුයාත තරංග පෙරමුණු දෙකක් නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වීමට ගන්නා කාල පරාසයන් ක්‍රමයෙන් අඩුවීමට හේතු වන නිසා එය උස් සංඛ්‍යාතයක් ශ්‍රවණය වීමට හේතු වේ
මෝටර් රථයට පසුපසින් (දකුණු පසින්) සිටින නිරීක්ෂකයකු දෙසට එන සෑම තරංගයක් ම ඔහු වෙත ඒමට ගන්නා කාලය ඊට පෙර තරංගය ඔහු වෙත ඒමට ගන්නා කාලයට වඩා සුළු වශයෙන් වැඩි වේ
මෙලෙස තරංගවල පැතිරීම, ‍අනුයාත තරංග පෙරමුණු දෙකක් නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වීමට ගන්නා කාල පරාසයන් ක්‍රමයෙන් වැඩි වීමට හේතු වන නිසා එය සුළු වශයෙන් අඩු සංඛ්‍යාතයක් ශ්‍රවණය වීමට හේතු වේ
සංඛ්‍යාතයේ සාපේක්ෂ වැඩි වීම පහත පරිදි පැහැදිලි කළ හැක
තරංග ප්‍රභවය නිරීක්ෂකයා දෙසට චලිත වන විට, කිසියම් ස්ථානයක දී නිකුත් කරන ලද අනුයාත තරංග පෙරමුණු දෙකකින් පළමුවැන්න නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වන ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් දෙවැන්න නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වේ
එබැවින් සෑම තරංග පෙරමුණක් ම නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වීමට ඊට පෙර තරංග පෙරමුණ ගත් කාලයට වඩා සුළු වශයෙන් අඩු වූ කාලයක් ගනියි
මේ හේතුවෙන් අනුයාත තරංග පෙරමුණු දෙකක් නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වීමට ගන්නා කාල පරාසය ක්‍රමයෙන් අඩු වේ
එය, සංඛ්‍යාතයේ වැඩි වීමට හේතු වේ
තරංග පෙරමුණු චලිත වන අතරතුර අනුයාත තරංග පෙරමුණු දෙකක් අතර පරතරය අඩු වන නිසා තරංග එකට "කැටි" වේ
වි
ධ්වනි ප්‍රභවයක්, නිරීක්ෂකයකුට සාපේක්ෂ ව චලිතයක යෙදෙන විට තරංගයේ සංඛ්‍යාතය වෙනස් වීම, 1842 වසරේ දී පැරගුවේ රාජ්‍යයේ දී ඕස්ට්‍රේලියානු භෞතික විද්‍යාඥයකු වූ ක්‍රිස්ටියන් ඩොප්ලර් විසින් පළමු වරට ඉදිරිපත් කිරීමෙන් අනතුරුව එම සංසිද්ධිය ඩොප්ලර් ආචරණය නමින් හඳුන්වනු ලබයි
වාහනයක් සයිරන් නලාවක් නාද කරමින් නිරීක්ෂකයකු දෙසට එන විට, පසු කරන විට, නිරීක්ෂකයාගෙන් ඉවතට යන විට යන අවස්ථාවල දී මෙම සංසිද්ධිය පැහැදිලි ව අත්විඳිය හැක
ධ්වනි ප්‍රභවය නිරීක්ෂකයා දෙසට ළඟා වන විට ග්‍රහණය වන සංඛ්‍යාතය වැඩි වන අතර(ප්‍රභවය විසින් නිකුත් කරනු ලබන සංඛ්‍යාතයට සාපේක්ෂ ව), නිරීක්ෂකයාගෙන් ඉවතට යන විට ග්‍රහණය වන සංඛ්‍යාතය අඩු වේ
ප්‍රභවය හරියටම නිරීක්ෂකයා පසු කර යන අවස්ථාවේ දී ප්‍රභවය විසින් නිකුත් කරනු ලබන සංඛ්‍යාතය ම නිරීක්ෂකයාට ශ්‍රවණය වේ
විලෝම වශයෙන්, තරංග ප්‍රභවය නිරීක්ෂකයාගෙන් ඉවතට චලිත වන විට, කිසියම් ස්ථානයක දී නිකුත් කරන ලද අනුයාත තරංග පෙරමුණු දෙකකින් පළමු වැන්න නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වන ප්‍රමාණයට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් දෙවැන්න නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වේ
එමනිසා අනුයාත තරංග පෙරමුණු දෙකක් නිරීක්ෂකයා‍ වෙත ළඟා වීමට ත වන කාල පරාසය ක්‍රමයෙන් වැඩි වේ
එය සංඛ්‍යාතය අඩු වීමට හේතු වේ
අනුයාත තරංග පෙරමුණු අතර පරතරය වැඩි වන නිසා තරංග "පැතිරීමක්" වන බව කිව හැක
මාධ්‍යයක් තුළින් ප්‍රචාරණය වන ධ්වනි තරංග වැනි තරංග සඳහා නිරීක්ෂකයාගේ සහ ප්‍රභවයේ ප්‍රවේග, තරංග ප්‍රචාරණය වන මාධ්‍යයට සාපේක්ෂ ව ගත යුතු ය
එබැවින් ප්‍රභවයේ ප්‍රවේගය, නිරීක්ෂකයාගේ ප්‍රව්ගය මෙන්ම ප්‍රචාරණ මාධ්‍යයේ ප්‍රවේගය ද සම්පූර්ණ ඩොප්ලර් ආචරණය සඳහා බලපායි
මෙම එක් එක් ආචරණය වෙන් වෙන් වශයෙන් විශ්ලේෂණය කෙරේ
ආලෝකය හෝ සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතාවේ එන ගුරුත්වය වැනි, ප්‍රචාරණය සඳහා මාධ්‍යයක් අවශ්‍ය නොවන තරංග සඳහා ප්‍රභවයේ සහ නිරීක්ෂකයාගේ ප්‍රවේග අතර සාපේක්ෂ වෙනස පමණක් ඩොප්ලර් ආචරණය කෙරෙහි බලපායි
විකාශනය 

1842 දී ඩොප්ලර් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද "ber das farbige Licht der Doppelsterne und einiger anderer Gestirne des Himmels" (ද්වීමය තාරකාවන්හි ඇති වණීවත් ආලෝකය මත සහ ස්වර්ගයේ ඇති තවත් තරු) නිබන්ධනයේ ප්‍රථම වරට මෙම ආචරණය ඉදිරිපත් කරන ලදී
<ref name="AlecEden">Alec Eden The search for Christian Doppler,Springer-Verlag, Wien 1992. Contains a facsimile edition with an English translation
</ref> මෙම උපකල්පිතය 1845 දී සී. එච්. ඩී. බයිස් බැලට් විසින් ධ්වනි තරංග සඳහා පරීක්ෂා කරන ලදී
ධ්වනි ප්‍රභවය තමා වෙත ළඟා වන විට ධ්වනියේ තාරතාවය වැඩි වූ බව ත්, ප්‍රභවය තමාගෙන් ඉවතට යන විට ධ්වනි සංඛ්‍යාතය අඩු වූ බව ත් ඔහු විසින් තහවුරු කරන ලදී
හිපොලයිට් ෆිසාඋ නම් විද්‍යාඥයා ද 1848 වසරේ දී මෙම සංසිද්ධිය ම විද්‍යුත් චුම්භක තරංග සඳහා ද සිදු වන බව ස්වාධීන ව අනාවරණය කර ගත්තේ ය
(ප්‍රංශයේ, සමහර අවස්ථාවල දී මෙම සංසිද්ධිය හඳුන්වනුයේ "ඩොප්ලර්-ෆිසාඋ ආචරණය" නමිනි
නමුත් සෙසු ලෝකය පිළිගන්නේ ෆිසාඋ විසින් කළ සොයා ගැනීම ඩොප්ලර් ගේ සොයාගැනීමට කළ සංකලනයක් පමණක් බව ත්, ඔහු විසින් එය සොයා ගත්තේ ඩොප්ලර්ගේ සොයා ගැනීමට වසර තුනකට පසුව බවත් ය
බ්‍රිතාන්‍යයේ, ජෝන් ස්කොට් රසල් 1848 දී ඩොප්ලර් ආචරණය සම්බන්ධ ව පර්යේෂණාත්මක අධ්‍යයනයක් ද සිදු කළේ ය
ඩොප්ලර් විසින් 1842 දී පල කරන ලද නිබන්ධනයේ ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනයක් ඇලෙක් ඊඩන් ගේ '''The Search for Christian Doppler නම් ග්‍රන්ථයේ අඩංගු වේ
මූලික සිද්ධාන්ත 

ශාස්ත්‍රීය භෞතික විද්‍යාවේ දී, ප්‍රභවයේ හා ග්‍රාහකයේ සංඛ්‍යාත, මාධ්‍යය තුළින් ධ්වනි තරංගවල වේගයට වඩා අඩු වන විට, නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතය f සහ විමෝචිත සංඛ්‍යාතය f0 අතර සම්බන්ධය පහත පරිදි ලබා දේ
මෙහි,
 යනු මාධ්‍ය තුළින් තරංගයේ ප්‍රවේගය යි
යනු මාධ්‍යයට සාපේක්ෂ ව ග්‍රාහකයේ ප්‍රවේගය යි
ග්‍රාහකය, ප්‍රභවය දෙසට චලිත වන්නේ නම් ධන වේ
යනු මාධ්‍යයට සාපේක්ෂ ව ප්‍රභවයේ වේගය යි
ප්‍රභවය, ග්‍රාහකයෙන් ඉවතට චලිත වන්නේ නම් ධන ‍වේ
මින් එකක් අනෙකින් ඉවතට යන විට සංඛ්‍යාතය අඩු වේ
ඉතහ සමීකරණය ධ්වනි තරංග සඳහා සත්‍ය වන්නේ මාධ්‍යයට සාපේක්ෂ ව ප්‍රභවයේ සහ ග්‍රාහකයේ වේග, ධ්වනි වේගයට වඩා අඩු වන විට දී පමණි
දෝංකාරය ලිපිය ද බලන්න
ප්‍රභවය හා නිරීක්ෂකයා අතර සාපේක්ෂ චලිතය සරළ රේඛීය ව ඒ දෙක අතර එක එල්ලේ සිදු වන බව ඉහත සමීකරණය මගින් උපකල්පනය කරයි
ප්‍රභවය යම් කිසි කෝණයකින් යුක්තව නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා වන්නේ නම් (ඒකාකාර ප්‍රවේගයෙන්), පළමුව ඇසුණු නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතය, විමෝචිත සංඛ්‍යාතයට වඩා වැඩි ය
ඉන් අනතුරු ව, ප්‍රභවය නිරීක්ෂකයා වෙත සමීප වත් ම නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතයෙහි ඒකාකාර අඩු වීමක් ද, ප්‍රභවය නිරීක්ෂකයාට ආසන්නත ම අවස්ථාවේ දී සමාන සංඛ්‍යාතයක් ද, ප්‍රභවය නිරීක්ෂකයාගෙන් ඈත් වන විට ඒකාකාර ලෙස අඩු වන සංඛ්‍යාතයක් ද ශ්‍රවණය වේ
නිරීක්ෂකයා, ප්‍රභවයේ පථයට ඉතාම ආසන්න අවස්ථාවේ දී වැඩි සංඛ්‍යාතයේ සිට අඩු සංඛ්‍යාතයට වෙනස්වීම එක්වරම සිදුවේ
නිරීක්ෂකයා ප්‍රභවයේ පථයට ඈතින් සිටින විට උස් සංඛ්‍යාතයේ සිට පහළ සංඛ්‍යාතයට වෙනස් වීම ක්‍රමික ව සිදු වේ
තරංගයේ වේගය, නිරීක්ෂකයා සහ ප්‍රභවය අතර සාපේක්ෂ වේගයට වඩා ඉතා වැඩි විට (මෙසේ වන්නේ ආලෝකය වැඩි විද්‍යුත් චුම්භක තරංග සඳහා ය
) නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතය f සහ විමෝචිත සංඛ්‍යාතය f0 අතර සම්බන්ධය ලබා දෙන්නේ පහත සමීකරණය මගිනි
මෙහි,
 යනු ග්‍රාහකයාට සාපේක්ෂ ව ප්‍රභවයේ ප්‍රවේගය යි
ප්‍රභවය සහ නිරීක්ෂකයා එකිනෙකින් වෙන් වෙන් ව ගමන් කරන විට එය ධන වේ
යනු තරංගයේ වේගය යි
(උදා- රික්තයක් තුළ විද්‍යුත් චුම්භක තරංග වේගය 3108 m/s)
 ප්‍රභවයෙහි සමුද්දේශ රාමුව තුළ දී සම්ප්‍රේශිත තරංගයේ තරංග ආයාමය
පළමු මාත්‍රයේ ආසන්න කිරීම්වලට පමණක් මෙම සමීකරණ ද්විත්වය නිරවද්‍ය වේ
කෙසේ වෙතත්, අදාල තරංග වේගයට සාපේක්ෂ ව ප්‍රභවයේ සහ ග්‍රාහකයේ වේග අඩු විට දී සහ ප්‍රභවය සහ ග්‍රාහකය අතර දුර තරංගවල තරංග ආයාමයට වඩා විශාල වන විට දී මෙම සමීකරණ සැලකිය යුතු තරම් නිරවද්‍ය වේ
මෙම අවශ්‍යතා දෙකින් එකක් හෝ ඉක්මවන්නේ නම්, සමීකරණ තවදුරටත් නිරවද්‍ය නොවේ
විශ්ලේෂණය 

මෙහි දී ප්‍රබවය මඟින් නිකුත් කරනු ලබන ශබ්දයේ සංඛ්‍යාතය සත්‍ය වශයෙන්ම වෙනස් නොවන බව විශේෂයෙන් මතකයේ රඳවා ගත යුතුය
සිදුවන ක්‍රියාවලිය තේරුම් ගැනීම සඳහා පහත ප්‍රතිසමය සලකන්න
අයෙකු තවත් අයෙක් වෙත තත්පරයට එක බැඟින් බෝල විසි කරන විට බෝල ලැබෙන තැනැත්තාට බෝල ලැබෙන සීඝ්‍රතාවය ද තත්පරයට එක බැඟින් වේ
නමුත් බෝල විසිකරන්නා ලබන්නා දෙසට චලිත වේ නම් අනුයාත බෝල අතර පරතරය අඩුවන හෙයින් බෝල ලබන්නාට බෝල ලැබෙන සීඝ්‍රතාව ඉහල යයි
යම් හෙයකින් බෝල විසි කරන්නා ලබන්නාගෙන් ඉවතට චලිත වේ නම් එවිට මෙහි පරස්පරය සත්‍ය වේ
මේ අනුව ඩොප්ලර් ආචරණයේ දී බලපෑම සිදු වන්නේ තරංග ආයාමයට වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතය ද වෙනස් වේ
මෙය මෙසේ ද ප්‍රකාශ කළ හැක
තරංගයේ ප්‍රවේගය නියතව පවතින අතර තරංග ආයාමය වෙනස් වන හෙයින් එහි සංඛ්‍යාතය ද වෙනස් වේ
මාධ්‍යයක් තුළින් f0 සංඛ්‍යාතයකින් යුක්තව සම්ප්‍රේශනය වන තරංග නිකුත් කරමින් ප්‍රභවය නිරීක්ෂකයාගෙන් ඉවතට චලිත වේ නම්, මාධ්‍යයට සාපේක්ෂ ව නිසල ව සිටින නිරීක්ෂකයකු ග්‍රහණය කරන තරංගයේ සංඛ්‍යාතය f පහත සමීකරණය මගින් ලබා දේ
මෙහි, ප්‍රභවය, නිරීක්ෂකයාගෙන් ඉවතට චලිත වන විට දී vs ධන වන අතර, ප්‍රභවය, නිරීක්ෂකයා දෙසට චලිත වන විට ඍණ වේ
මෙයට සමාන විශ්ලේෂණයකින් චලිත වන නිරීක්ෂක‍යකු සහ නිසල ප්‍රභවයක් ඇති අවස්ථාවක දී නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතය (ග්‍රාහකයාගේ ප්‍රවේගය vr ලෙස දක්වා ඇත
)පහත පරිදි ලැබේ
මෙහි දී ද පෙර සම්මතය පරිදි ම නිරීක්ෂකයා, ප්‍රභවය වෙත චලනය වන විට vr ධන වන අතර, නිරීක්ෂකයා, ප්‍රභවයෙන් ඉවතට චලිත වන විට ඍණ වේ
මෙම සමීකරණ දෙක ම එක් කොට ප්‍රභවය සහ නිරීක්ෂකයා යන දෙක ම චලිත වන අවස්ථාවක් සඳහා පොදු සමීකරණයක් ගොඩනැගිය හැක
<center>

සාපේක්ෂ ව අඩු වේගයකින් චලිත වන ප්‍රභවයක් ඇති අවස්ථාවක vs,r, v ට සාපේක්ෂ ව කුඩා වන අතර සමීකරණය පහත පරිදි සරළ කළ හැක
මෙහි
මේ සියල්ල වලංගු වීම සඳහා ඉහත සඳහන් කළ සීමාවන් තුළ සිටීම අනිවාර්ය වේ
කිසිඳු ආසන්න කිරීමක් නොකර වඩාත් සංකීර්ණ වූ නිවැරදි ම සමීකරණය ගොඩනංවන්නේ නම්, (ප්‍රභවය, ග්‍රාහකයා සහ තරංගය හෝ සංඥාව එකිනෙකට සාපේක්ෂ ව රේඛීය ව චලිත වේ යැයි උපකල්පනය කිරීමෙන්) යම් යම් රසවත් සහ එනිසා ම පුදුම එලවන සුළු ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැක
උදාහරණයක් ලෙස, රෙයිලි සාමිවරයා විසින් පල කරන ලද ධ්වනිය පිළිබඳ ඔහුගේ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයෙහි සඳහන් වන පරිදි, නියම ප්‍රවේගවලින් චලනය කරවන විට, තූර්ය වාදනයක් කණපිට පෙරලා ඇසීමට වුවද හැකියාව ඇත
මෙය ඩොප්ලර් ආචරණයේ "කාල ප්‍රතිවර්ථ ආචරණය" ලෙස හැඳින්වේ
තවත් වැදගත් නිගමනයක් වන්නේ, ඩොප්ලර් ආචරණය පොදුවේ කාලය මත ද රඳා පවතින බව යි
(කෙසේදයත්, ප්‍රභවයේ සහ නිරීක්ෂකයාගේ සාපේක්ෂ ප්‍රවේගවලට අමතර ව, සලකන මොහොතේ දී ඒවායේ පිහිටුම් ද දත යුතු වේ
තවද ඇතැම් තත්ත්ව යටතේ දී ප්‍රභවයෙන් එකවිට සංඥා හෝ තරංග යුගලක් නිරීක්ෂකයා වෙත ළඟා විය හැක
(එමෙන්ම ඇතැම් විට කිසිදු සංඥාවක් ළඟා නොවීම ද සිදු විය හැක) මීට අමතරව නිරීක්ෂකයා සංඥාව දෙසට චලිත වීම සහ ඉන් ඉවතට චලිත වීම හැරුණු විට තවත් භව්‍යතාවයන් ද පවතී
මෙම සියළු, අමතර සංකීර්ණතා අදාල වන්නේ පෞරාණික, එනම් සාපේක්ෂතාවාදී නොවන ඩොප්ලර් ආචරණයට වේ
නමුත් මෙම සියළු ප්‍රතිඵල සාපේක්ෂතාවාදී ඩොප්ලර් ආචරණය සඳහා ද වලංගු වේ
පොදු දුර්මත 

බොහෝ භෞතික විද්‍යා ග්‍රන්ථ, වස්තුවක් නිරීක්ෂකයෙක් වෙත ළඟා වන විට නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතය ඉහල යන බවත් වස්තුව නිරීක්ෂකයා පසුකර යත්ම අඩුවන බවත්, දෝෂ සහිතව දක්වා ඇති බව ක්‍රේග් බෝරෝන් විසින් 1991 දී පෙන්වා දී ඇත
බොහෝ අවස්ථාවල දී, නිරීක්ෂකයා දෙසට වස්තුව චලිත වන විට සත්‍ය සංඛ්‍යාතයට වඩා ඉහල නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාත අගයකින් ඇරඹී ඒක විධීයව අඩු වී වස්තුව නිරීක්ෂකයාට ආසන්නතම මොහොතේ දී නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතය සත්‍ය සංඛ්‍යාතයට සමාන වීම සිදුවේ
අනතුරුව වස්තුව පුද්ගලයාගෙන් ඉවතට චලිත වන විට ක්‍රමයෙන් සත්‍ය සංඛ්‍යාතයට වඩා නිරීක්ෂිත සංඛ්‍යාතය අඩු වීම සිදු වේ
බොරොන් දක්වන පරිදි මෙම සාවද්‍ය මතය හට ගෙන ඇත්තේ වස්තුවක් අප වෙත ළඟා වත්ම ඉන් නිකුත් වන ධ්වනි තීව්‍රතාව වැඩි වී වස්තුව අප පසු කරයත්ම තීව්‍රතා ක්‍රමයෙන් අඩු වීම ත්, මෙම තීව්‍රතාවයෙහි අඩුවීම සංඛ්‍යාතයේ අඩුවීම ලෙස සාවද්‍ය ව තේරුම් ගැනීම ත් නිසා ය
යෙදීම්

සයිරන් නලා 

හදිසි අවස්ථාවල දී භාවිතා කරන වාහනවල සයිරන් නලා යමක් පසු කර යන විට දී නිසල ව ඇති විට ඇති තාරතාවයට වඩා ඉහළ තාරතාවයකින් හැඬවීම අරඹයි
නිරීක්ෂකයා ව පසු කර යන විට ක්‍රමයෙන් අඩු වී, නිරීක්ෂකයාගෙන් ඉවතට යන විට එහි ස්ථාවර තාරතාවයට වඩා අඩු තාරතාවයකින් යුතු ව චිරස්ථායී වේ
තාරකා විද්‍යාඥ ජෝන් ඩොබ්සන් මෙම සංසිද්ධිය විග්‍රහ කරන්නේ මෙසේ ය
"සයිරන් නාදය සර්පණය වන්නේ එය ඔබ හා නොගැටෙන බැවිනි
"

වෙනත් වචනවලින් කියතොත්, සයිරනය නිරීක්ෂකයා වෙත එක එල්ලේ පැමිනෙන්නේ නම්, වාහනය ඔහු හා ගැටෙන තුරු තාරතාවය ස්ථායී ව පවතී
(මක්නිසාදයත්, vs, r යනු අරීය සංරචකය පමණක් වන නිසා ය
) අනතුරු ව වෙනත් පහළ තාරතාවයකට ක්ෂණිකව එළඹේ
සයිරනයේ ප්‍රවේගයේ සහ දෘෂ්ටි රේඛාව අතර කෝණයේ ශ්‍රිතයක් ලෙස අරීය ප්‍රවේගය විචලනය වන නිසා
මෙහි vs යනු මාධ්‍යයට සාපේක්ෂ ව ප්‍රභවයේ ප්‍රවේගය යි
යනු නිරීක්ෂකයාගේ සිට ප්‍රභවය වෙත ඇති දෘෂ්ටි රේඛාවත්, ප්‍රභවයේ ඉදිරිපසට ඇති ප්‍රවේගය ත් අතර කෝණය යි
තාරකා විද්‍යාව 

ආලෝකය වැනි විද්‍යුත් චුම්භක තරංගවල ඩොප්ලර් ආචරණය තාරකා විද්‍යාවේ දී බොහෝ ප්‍රයෝජනයවත් වන අතර රක්ත විස්ථාපනය හෝ නීල විස්ථාපනය යන ප්‍රතිඵලවලට 
ද හේතු වේ
පාථිවිය දෙසට එන හෝ පෘථිවියෙන් ඉවතට චලිත වන තාරකා සහ මන්දාකිණිවල ප්‍රවේග (එනම් අරීය ප්‍රවේග) ගණනය කිරීමට එය යොදා ගනී
පෙනෙනා ලෙසට හුදෙකලාව ඇති තරුවක් ඇත්තෙන්ම එසෙද යන වග සෙවීමට ත්, තරු සහ මන්දාකිණිවල භ්‍රමක ප්‍රවේගය සෙවීමට ත් මෙම සිද්ධාන්ත භාවිතා කරයි
තාරකා විද්‍යාවේදී ඩොප්ලර් ආචරණය භාවිතය, තාරකාවල විද්‍යුත් චුම්භක වර්ණාවලි සන්තතික නොවන බවට ඇති අපගේ දැනුම මත රඳා පවතී
නිශ්චිත සංඛ්‍යාතවල දී, විවිධ රසායනික පදාර්ථවල ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් එක් ශක්ති මට්ටමක සිට වෙනත් ශක්ති මට්ටමකට ගෙන යාම සඳහා අවශ්‍ය ශක්තිය හා සහසම්බන්ධිත වූ අවශෝෂණ රේඛා ප්‍රදර්ශනය කරයි
නිසල ආලෝක ප්‍රභවයකින් ලබා ගත් වර්ණාවලියේ සංඛ්‍යාතවලට වඩා අවශෝෂණ රේඛා වල සංඛ්‍යාත වෙනස් වීම තුළින් ඩොප්ලර් ආචරණය විද්‍යාමාන වේ
නිල් ආලෝකයේ සංඛ්‍යාතය, රතු ආලෝකයේ සංඛ්‍යාතයට වඩා වැඩි හෙයින්, ළළඟා වන තාරකා විද්‍යාත්මක ආලෝක ප්‍රභවයක් නීල විස්ථාපනය ප්‍රදර්ශනය කරන අතර ඉවතට චලිත වන තාරකා විද්‍යාත්මක ආලෝක ප්‍රභවයක් රක්ත විස්ථාපනය ප්‍රදර්නය කරයි
ආසන්නයේ ම පිහිටා ඇති තාරකා ලැයිස්තුවේ, සූර්යයාට සාපේක්ෂ ව විශාලතම අරීය ප්‍රවේගයන් +308 km/s (BD-154041, LHS 52 ලෙස ද හැඳින්වේ
, ආලෝක වර්ෂ 81.7 දුරින්) සහ -260 km/s (Woolley 9722,Wolf 1106 සහ LHS 64 ලෙස ද හැඳින්වේ
, ආලෝක වර්ෂ 78.2 දුරින්)වේ
අරීය ප්‍රවේගය ධන වීමෙන් තාරකාව සූර්යාගෙන් ඉවතට චලිත වීමත්, ඍණ වීමෙන් සූර්යා දෙසට චලිත වීමත් අර්ථ ගැන්වේ
උෂ්ණත්ව මැනීම 

ඩොප්ලර් ආචරණය බහුල ව භාවිත කරන තවත් යෙදීමක් වන්නේ ප්ලාස්මීය භෞතික විද්‍යාවේ සහ තාරකා විද්‍යාවේ, වර්ණාවලි රේඛාවක් විමෝචනය කරන වායුවක උෂ්ණත්වය(හෝ ප්ලාස්මාවේ අයන උෂ්ණත්වය) නිමානය කිරීම යි
තාපජ චලිතය හේතු කොට ගෙන සෑම අංශුවක් මගින් ම විමෝචනය කරන ආලෝකය සුළු වශයෙන් රක්ත හෝ නීල විස්ථාපනයන්ට බඳුන් වී තිබිමට ඉඩ ඇත
එබැවින් අවසන් ප්‍රතිඵලය වන්නේ වර්ණාවලි රේඛාව පුළුල් වීමයි
මෙම හැඩය ඩොප්ලර් ආකෘතිය ලෙස හඳුන්වන අතර රේඛාවේ පළල, විමෝචිත විශේෂිතයේ උෂ්ණත්වයේ වර්ගමූලයට සමානුපාතික වේ
මෙම වර්ණාවලි රේඛාව  (ඩොප්ලර් පළල්වීමට බඳුන් වූ), උෂ්ණත්වය නිර්ණය කිරීමට යොදා ගත හැක
රේඩාර් 

අනාවරිත වස්තූන්ගේ වේග මැනීම සඳහා සමහර රේඩාර්වල ඩොප්ලර් ආචරණය යොදා ගනු ලබයි
රේඩාර් ප්‍රභවය වෙත ළඟා වන හෝ එයින් ඉවතට චලිත වන ඉලක්කයක් වෙත රේඩාර් කදම්භයක් විදිනු ලබයි
— උදා
වේග සීමා ඉක්මවූ මෝටර් රථ අනාවරණය කර ගැනීමට පොලිසිය විසින් රේඩාර් යොදා ගන්නා පරිදි- පරාවර්තනය වී නැවත රේඩාර් ප්‍රභවය මගින් අනාවරණය කර ගැනීමට පෙර, වඩා වැඩි දුරක් ගමන් කිරීමට සෑම අනුයාත රේඩාර් තරංගයකටම සිදුවේ
සෑම තරංගයකටම වඩා වැඩි දුරක් ගමන් කිරීමට සිදු වීමෙන් සෑම තරංග දෙකක් අතර ම පරතරය වැඩි වේ
එමගින් තරංග ආයාමය වැඩි වේ
යම් අවස්ථාවල දී, මෝටර් රථය රේඩාර් ප්‍රභවය දෙසට චලිත වන විට රේඩාර් කදම්භය විදිනු ලබයි
එවැනි අවස්ථාවල සෑම අනුයාත තරංගයකට ම අඩු දුරක් ගමන් කිරීමට සිදුවීම තුළින් තරංග ආයාමය අඩු වේ
වෙනත් අවස්ථාවක දී, ඩොප්ලර් ආචරණයේ ගණනයකිරීම් මගින් රථයේ වේගය ඉතාම නිවැරදි ව මැනිය හැක
තවදුරට ත්, දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී නිර්මාණය කරන ලද සම්බන්ධිත විලායකය (proximity fuze - කිසියම් ඉලක්කයකට එල්ල කර යවා පුපුරුවා හැරීමට ගන්නා යුධමය ස්ඵෝටකයක්) ද, නිවැරදි කාලයේ දී , ස්ථානයේ දී, උසේදී පුපුරුවා හැරීමට ඩොප්ලර් ආචරණය යොදා ගෙන ඇත
වෛද්‍ය මුර්තනය සහ රුධිර ප්‍රවාහ මැනීම 

රුධිර ප්‍රවාහයේ දිශාව සහ රුධිරයේ ත්, කන්තුක පටලයේ ත්, අභිමත ලක්ෂ්‍යයක දී ප්‍රවේගය, යම් යම් සීමාවන් තුළ හිඳ, නිවැරදි ව තක්සේරු කිරීමට යොදා ගන්නා කන්තුකරේඛය නම් උපකරණයේ ද ඩොප්ලර් ආචරණ සිද්ධාන්තය යොදා ගනී
අතිධ්වනි කදම්භ හැකිතාක් රුධිර ප්‍රවාහයට සමාන්තර විය යුතුය යන්න එක් අවශ්‍යතාවය කි
කන්තුක කපාට ප්‍රදේශ සහ ඒවායේ ක්‍රියාකාරීත්වය, හෘදයේ වම් හා දකුණු පැති අතර අසාමාන්‍ය ආකාරයේ සන්නිවේදන ඇත්නම් ඒවා, කපාට තුළින් රුධිර කාන්දුවීම්(කපාටීය වැමෑරීම්- valvular regurgitation) ඇත්නම් ඒවා පිළිබඳ නිවැරදි තක්සේරු කිරීමට ත්, කන්තුක ප්‍රතිදානයේ ගණනය කිරීම් සඳහාත් මෙම ප්‍රවේග මිනුම් ප්‍රයෝජනවත් වේ
"ඩොප්ලර්" යන්න වෛද්‍ය මූර්තනයේ එන "ප්‍රවේග මිනුම්" යන්න සමග තුල්‍යාර්ථිත වුව ද, බොහෝ අවස්ථාවල මනිනු ලබන්නේ ප්‍රතිග්‍රාහක සංඤාවේ සංඛ්‍යාත විචලනය (ඩොප්ලර් විචලනය) නොව කලා විචලනය යි
රුධිර ප්‍රවාහවල ප්‍රවේග මිනුම් ප්‍රසවීය අතිධ්වනිවිද්‍යාව සහ ස්නායු විද්‍යාව වැනි වෛද්‍ය අතිධ්වනිවිද්‍යාවේ විවිධ කොටස්වල දී ද ‍යොදා ගැනේ
තානවය වැනි සනාල ගැටලු හඳුනාගැනීමේ දී ධමනි හා ශිරා තුළ රුධිර ප්‍රවාහ වේගය මැනීම පාදක වූ ඩොප්ලර් ආචරණය කාර්යක්ෂම උපාංගයක් වේ
ප්‍රවාහ මැනීම් 

තරල ප්‍රවාහයක ප්‍රවේගය මැනීම සඳහා ලේසර් ඩොප්ලර් ප්‍රවේගමානය (LDV)සහ ධ්වනි ඩොප්ලර් ප්‍රවේගමානය (ADV) වැනි උපකරණ වැඩි දියුණු කර ඇත