Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
එම කැමැත්ත අනුව, XIවන ටොලමිටව ක්ලියෝපැට්රා බෙරෙනිස්හට විවාහ කර දෙන ලදී
ඇය ඔහුගේ සුළුමව මෙන්ම අර්ධ-සොයුරිය (හෝ ඇතැම්විට ඔහුගේ සැබෑ මව විය හැක – පුරාතන මූලාශ්‍ර අපැහැදිළි ය) ද වූවා ය
කෙසේනමුත්, විවාහයෙන් දින දහනවයකට පසුව නොදන්නා හේතූන් මත ටොලමි සිය මනාලිය මරාදැමී ය
මෙය මුග්ධ ක්‍රියාවක් ලෙස සැලකෙන්නේ බෙරෙනිස් ඒ වන විටත් අතිශයින් ජනප්‍රියව සිටි බැවිනි
අනතුරුව ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ ජනතාව ක්ෂණිකව ඔහුට දඬුවම් පැමිණවූහ
ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ මස්සිනා වූ XIIවන ටොලමි සිහසුනට පත් විය
සටහන්

මූලාශ්‍ර
 පීටර් ග්‍රීන්, Alexander to Actium (කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්‍යාලීය මුද්‍රණාලය, 1990), පිටු
553–554 ISBN 0-520-05611-6

බාහිර සබැඳි
 ටොලමි XI ඇලෙක්සැන්ඩර් II මාහ්ලන් එච්. ස්මිත්ගේ ඓතිහාසික ප්‍රභව ග්‍රන්ථයේ සඳහන

ක්‍රි
2වන සියවසේ උපත්
ක්‍රි
80 මරණ
මරාදැමුණු රජවරුන්
ටොලමියානු රාජවංශයේ පාරාවෝවරුන්
ක්‍රි
1වන සියවසේ ග්‍රීක ජනයා
ක්‍රි
1වන සියවසේ අප්‍රිකානු පාලකයින්
ඊජිප්තුවේ ක්‍රි
ටොලමි X ඇලෙක්සැන්ඩර් I (පුරාතන ග්‍රීක
Πτολεμαῖος Ἀλέξανδρος, Ptolemaĩos Alxandros) යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ක්‍රි
110 සිට 109 දක්වා සහ ක්‍රි
107 සිට 88 දක්වා ඊජිප්තුව පාලනය කළ රජ කෙනෙකි
දිවිය
ඔහු ටොලමි VIII ෆිස්කන් පාරාවෝවරයාගේත් IIIවන ක්ලියෝපැට්රා රැජිනියගේත් පුත්‍රයායි
ඔහුගේ මව විසින් ඔහුගේ සොයුරා වූ ටොලමි IX ලැතිරොස්ව බලයෙන් පහ කිරීමෙන් පසු, ක්‍රි
110දී ඔහු සිය මව සමග හවුල් පාලනයක් ගෙනගියේ ය
109දී IXවන ටොලමි විසින් ඔහුව බලයෙන් පහකරන ලදී
107දී ඔහු යලිත් වරක් රජු බවට පත් විය
එසේම ඇගේ මව සමග සම-අනුරාජ පදවිය හෙබවී ය
101දී සිය මෑණියන්ව මරා දැමූ ඔහු, තනිව හෝ සිය භාර්යාව/ලේලිය වූ IIIවන බෙරෙනිස් සමග රාජ්‍ය පාලනය සිදුකළේ ය
ඔහු මිය යන විට, IXවන ටොලමි නැවත වරක් සිහසුන හිමි කරග්තතේ ය
IXවන ටොලමි මියයන විට Xවන ටොලමිගේ භාර්යාව වූ IIIවන බෙරෙනිස් මාස හයක් රාජ්‍ය පාලනය සිදුකළා ය
සටහන්

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි

 ටොලමි X ඇලෙක්සැන්ඩර් සඳහා මාහ්ලන් එච්. ස්මිත්ගේ ඓතිහාසික ප්‍රභව ග්‍රන්ථයේ ඇති සඳහන

ක්‍රි
88 මරණ
ක්‍රි
2වන සියවසේ ග්‍රීක ජනයා
ක්‍රි
1වන සියවස
මාතෘ ඝාතකයින්
ටොලමියානු රාජවංශයේ පාරාවෝවරුන්
සයිප්‍රසයේ ටොලමියානු පාලකයින්
ටොලමි IX සෝටර් II නැතහොත් ලැතිරොස් ("තණ මෑ") (ග්‍රීක
Πτολεμαῖος Σωτήρ Λάθυρος, Ptolemaĩos Sōtḗr Lthuros) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි
116-110, ක්‍රි
109-107 සහ ක්‍රි
88-81 ලෙස තෙවරක් පාලනය ගෙන ගිය ඊජිප්තුවේ රජ කෙනෙකි
ඔහු සිය සිය සොහොයුරා වූ ටොලමි X ඇලෙක්සැන්ඩර් සමග මාරුවෙන් මාරුවට පාලනය ගෙන ගොස් ඇත
පළමුව ඔහුගේ මව වූ IIIවන ක්ලියෝපැට්රා විසින් ඔහුව සිය සහ-අනුරාජ පදවියට පත් කරගැනීමට තීරණය කරන ලදී
(ඔහුගේ පියා වූ VIIIවන ටොලමිගේ ආශාව වූයේ ඇය ඇගේ පුත්‍රයකු සමග හවුල් පාලනයක් ගෙන යනු දැකීමටයි) ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානුවන් විසින් ඔහුව තෝරා ගැනීමට ඇයට බලකරන ලදී
ඔහු සිය සොයුරිය වූ IVවන ක්ලියෝපැට්රා සමග විවාහ වූ නමුත්, ඔහුගේ මව විසින් ඇයව ඉවත් කොට ඔහුගේ බාලම සොහොයුරිය වූ ක්ලියෝපැට්රා සෙලීන් එම තනතුරට පත්කරන ලදී
පසුව, ඇය විසින් ඔහු තමන්ව මරා දැමීමට උත්සාහ ගන්නේ යැයි චෝදනා නගමින් සාර්ථකව IXවන ටොලමිව සිහසුනෙන් නෙරපන ලදී
අනතුරුව ඇය සිය ප්‍රියතම පුත්‍රයා වූ ඇලෙක්සැන්ඩර් සිය සහ-අනුරාජ පදවියට පත්කළා ය
නමුත් පසුව Xවන ටොලමි සමග පාලනය ගෙනයාම අසීරු බව ඇයට වැටහිණි
අනතුරුව ඇය විසින් නැවත IXවන ටොලමි සිහසුනට පත්කළා ය
නමුත් මඳ කලෙකින් Xවන ටොලමි ඇයව මරා දමා සිහසුන පැහැර ගත්තේ ය
පසුකලෙක ඔහුව ද සටන් බිමෙක දී මරා දැමිණි
අනතුරුව IXවන ටොලමි සිය මරණය තෙක්ම රාජ්‍ය පාලනය ගෙනගියේ ය
ඔහුගේ දියණිය වූ IIIවන බෙරෙනිස් ඔහුගේ මරණින් පසු සිහසුනට පත්වූ අතර, ඇය විසින් වසරක පමණ කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය ගෙන යන ලදී
ඇයට ඇගේ සුළු පුත්‍රයා වූ ඇලෙක්සැන්ඩර් සමග විවාහ වීමට සිදු විය
ඇලෙක්සැන්ඩර්, ටොලමි XI ඇලෙක්සැන්ඩර් II යන නාමයෙන් රාජ්‍ය පාලනය කළ අතර, දින දහනවයකට පසු ඔහු විසින් ඇයව මරාදමන ලදී
IXවන ටොලමිගේ නාමය මගින් ඔහුගේ මහා මැසිඩෝනියානු පූර්වජයා වූ ටොලමි I සෝටර් සිහි ගන්වයි. පැරණි මූලාශ්‍රවල සහ ජර්මන් ඉතිහාසඥ හස් විසින් සම්පාදනය කළ ග්‍රන්ථවල ඔහුව VIIIවන ටොලමි ලෙස අංකනය කොට ඇත
පෙළපත

</center>

සටහන්

බාහිර සබැඳි

ටොලමි සෝටර් IIට LacusCurtiusහි ඇති ගිණුම (ඊ. ආර්. බෙවන්ගේ House of Ptolemy ග්‍රන්ථයේ පරිච්ඡේදය XI
1923)
ටොලමි IX ලැතිරස් සඳහා මාහ්ලන් එච්. ස්මිත්ගේ ඓතිහාසික ප්‍රභව ග්‍රන්ථයේ ඇති සඳහන
තීබ්ස්හි ටොලමි IX (සෝටර්)  රොබට් රිට්නර් විසිනි

ක්‍රි
81 මරණ
ටොලමියානු රාජවංශයේ පාරාවෝවරුන්
ක්‍රි
1වන සියවසේ ග්‍රීක ජනයා
සයිප්‍රසයේ ටොලමියානු පාලකයින්
ජූනි යුද්ධය, 1967 අරාබි–ඊශ්‍රායෙල යුද්ධය, හෝ තුන්වන අරාබි–ඊශ්‍රායෙල යුද්ධය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, දින-හයේ යුද්ධය (හෙබ්‍රෙව්
, මිල්හමිට් ෂෙෂෙට් හ යමිම්
, අන්-නක්ෂා, "පසුබැස්ම" හෝ , හැර්බ් 1967, "1967 වසරෙහි යුද්ධය"), ඊශ්‍රායෙලය සහ අසල්වැසි  ඊජිප්තුව (එකල හැඳින්වුනේ එක්සත් අරාබි ජනරජය ලෙසිනි), ජෝර්දානය, සහ සිරියාව යන අසල්වැසි රාජ්‍යයන් අතර 1967 ජූනි 5 සහ 10 දින අතරදී සටන් වැදුනි
1948 අරාබි–ඊශ්‍රායෙල යුද්ධයෙන් අනතුරුව ඊශ්‍රායෙලය සහ එහි අසල්වැසියන් අතර සම්බන්ධතා කිසිවිටෙක සම්පූර්ණයෙන් යථා තත්ත්වයට පත් නොවිණි
1967 ජූනි මස දක්වා පැවති කාලසීමාවෙහිදී , අවිනිශ්චිතභාවයන් අන්තරාකාරී ලෙසින් උත්සන්න විය
සීනායි අර්ධද්වීපයෙහි ඊශ්‍රායෙල මායිම ඔස්සේ ඊජිප්තියානු හමුදාවන් පෙළ ගැස්වීමට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඊජිප්තියානු ගුවන් තොටුපොළවල් වෙත   පූර්වක‍්‍රීය ලෙසින් ගුවනින් පහරදීම් මාලාවක් ඊශ්‍රායෙලය විසින් දියත් කෙරිණි
ඊජිප්තියානුවන් කිසිසේත් බලාපොරොත්තු නොවූවක් වූ මෙය විසින් ඊශ්‍රායෙල හානි ස්වල්පයක් සහිතව සම්පූර්ණ ඊජිප්තියානු ගුවන් හමුදාවම පාහේ විනාශ වෙමින් ඊශ්‍රායෙල  ගුවන් ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ලඟාකර දුන්නේය
ඉබ්බාගල රජ මහා විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණැගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි පුරාණ ලෙන් විහාරයකි
කුරුණෑගල නගරාසන්නයේ පිහිටා ඇති විහාරය ඇතාගල පර්වතයේ මධ්‍ය නිම්න ආශ්‍රිතව ගොඩනගා තිබේ
වර්තමානයේදී විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ස්ථානයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබේ
විජය රජු විසින් පලවා හරින ලද කුවේණිය මහ වනයේ ගල් පව්වක් මත සිට ශෝකයෙන් විලාප දෙමින් ශාප කළ බවත් ඒ වටා සිටි ඇතෙක්, කුරුමිණියෙක්, ඉබ්බෙක්, එළුවෙක් සහ ආඳෙක් ගල් බවට පත් වූ බවත් ආශ්චර්යජනක පුරාවෘත්තයක් ලෙසින් ජනප්‍රවාදයට එක්වෙනවා
කුවේණිය ශාප කළ ස්ථානය කුවේණි ගල ලෙසත් ඇතාගල, කුරුමිණියාගල, ඉබ්බාගල, එළුගල හා අඳාගල එකම ස්ථානයක කුරුණෑගල ප්‍රදේශයේ දැකගත හැකිය
දෙවනි බුවනෙකබාහූ රජු 1293 දී යාපහුවේ පැවති රාජධානිය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 116ක උසින් පිහිටන මීටර් 316ක් උස ඇතුගල පාමුල පිහිටුවා දන්ත ධාතුව ද කුරුණෑගලට වැඩම වූ බව මහාවංසයේ සඳහන්
දළදා මැඳුරේ වතාවත් සිදු කළ සංඝයන් වහන්සේලාගේ ආවාස පහසුව උදෙසා ඉබ්බාගල අසල ගල් ලෙන් නිර්මාණය කර තිබෙනවා
බුවනෙකබාහූ රජුගේ වයෝවෘද්ධ මෑණියන්ට සිරිපා වන්දනාවට මහත් ආසාවක් ඇති වී ඇති අතර ඇය සිටින රෝගී බව හේතුවෙන් ඇයව දුර බැහැර එම වන්දනාව සඳහා පිටත් කිරීමට රජු අකමැති බැවින් සිරිපා අනුරුවක් ඉබ්බාගල රජමහා විහාරයේ නිර්මාණය කර මෑණියන්ගේ අවශ්‍යතාව සංසිදවූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන්
බුවනෙකබාහූ රජු විසින් ඉබ්බාගල රජමහා විහාර භූමියේ පිළිම ගෙයක් සහ දාගැබක් ද තනවා විහාරයේ නඩත්තුව උදෙසා ගම්වර පූජාවක් ද සිදුකර ඇති අතර කුරුණෑගල යුගයට අයත් සිතුවම්, නිර්මාණ හා මහනුවර යුගයේදී සිදු වූ යම් යම් ප්‍රතිශක්තිකරණ අද ද දැකගත හැකිය
කොළඹ සිට කිලෝමීටර් 84ක් දුරින් පිහිටි වයඹ පළාත් සභා ගොඩනැගිල්ල පිටුපස බුවනෙකබාහූ රාජ මාළිගය හා කුරුණෑගල දළදා මැඳුරේ නටබුන් බොහෝමයක් පවතින අතර නව ඉදිකිරීම් හේතුවෙන් බොහෝ ඓතිහාසික සාධක විනාශ වී ගොසිනි
වයඹ පළාත් සබා ගොඩනැගිල්ල අසලින් ඇතුගලට යන මාර්ගයේ මීටර් 100ක් පමණ ගිය තැන හමුවන ඉබ්බාගල රජමහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරක ස්ථානයක් ලෙස නම් කර තිබුණ ද බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානය යොමු වූ බවක් නම් පෙනෙන්නට නැහැ
ඉබ්බාගල රජමහා විහාරය තුළ මෙන්ම අවට පරිසරය තුළත් පවතින අයස්කාන්තය, අවට වැව් හා කඳු පර්වත අතරින් මවෙන අපූරු දර්ශන සංචාරක ආකර්ෂණය දිනාගැනීමට සමත් ය
අපේ රටට නොයෙක් යුගයන්හි දී උරුමව ඇති මෙම පෞඩත්වය අද දවසේ රජයේ සෘජු මැදිහත් වීමෙන් සංරක්ෂණය කිරීමක් සිදු නොවන්නේ නම් හෙට දවසේ අහිමිව යන්නේ උදම් ඇනීමට ඉතිහාසයක් පමණක් නොව බොහෝ ආර්ථික වාසි සපයන සංචාරක ආකර්ශනයන් කිරීමට හැකි උරුමයන්ය
මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ලෙන් විහාර
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන් (ජනවාරි 11, 1755 හෝ 1757 ජූලි 12, 1804) ඇමරිකානු ලෙසත් හා එක් ආරම්භක පියවරුන් එක්සත් ජනපදය
ඔහු බලවත් භාෂා පරිවර්තක හා අනුග්රාහකයෙකු, එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවමෙන්ම, නිර්මාතෘ ජාතියේ මූල්ය පද්ධතිය, මෙම ෆෙඩරලිස්ට් පක්ෂය , එක්සත් ජනපදය වෙරළ ආරක්ෂක, හා නිව් යෝක් පෝස්ට් පුවත්පත
ලෙස පළමු ලේකම්, භාණ්ඩාගාර, හැමිල්ටන් ප්රධාන කර්තෘ ආර්ථික ප්රතිපත්ති ජෝර්ජ් වොෂින්ටන් පරිපාලනය
ඔහු පෙරමුණ ගෙන අරමුදල් ජනපදය' ණය විසින් ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව, මෙන්ම පිහිටුවීම, ජාතික බැංකුව, පද්ධතිය ගාස්තු, හා මිත්රශීලී වෙළෙඳ සබඳතා බ්රිතාන්ය සමග
ඔහුගේ දැක්ම ඇතුළත් ශක්තිමත් මධ්යම රජය විසින් මෙහෙයවන ප්රබල විධායක ශාඛාව, ශක්තිමත් වාණිජ ආර්ථිකය, ජාතික බැංකුව හා සහයෝගය සඳහා නිෂ්පාදන, එමෙන්ම ශක්තිමත් හමුදාවක්
මෙම අභියෝගයට ලක් මගින් වර්ජිනියා ගොවිජන  තෝමස් ජෙෆර්සන් සහ ජේම්ස් මැඩිසන් කළ පිහිටුවා ප්රතිවාදී පක්ෂය
ඔවුන් ඇගයීමට ලක්වී ශක්තිමත් ජනපදය මත පදනම් වූ ග්රාමීය ඇමරිකාව හා මගින් ආරක්ෂා රාජ්ය සන්නද්ධ කන්ඩායම් ලෙස විරුද්ධ ශක්තිමත් ජාතික හමුදාව හා නාවික හමුදාව. ඔවුන් හෙලා හැමිල්ටන් ලෙස ද හිතකාමී දෙසට බ්රිතාන්ය හා දෙසට රාජාන්ඩුව, පොදුවේ, සහ ඉතා අභිමුඛ දෙසට නගර, ව්යාපාර හා බැංකු
References

Notes
ටේලර් ඇලිසන් ස්විෆ්ට් (උපත දෙසැම්බර් 13, 1989) අැමරිකානු ගායිකාවක් හා ගී රචිකාවියක් වන්නී ය
සමකාලීන තැටිගත කලාකාරිනියන් අතර ලෝ පරසිඳු තැනැත්තියක වන්නේ, ස්වචරිතය කථානුගතකරණය කරන අැගේ ගේය රචනා විලාසයත්, ගී පදවල අන්තර්තගය වන අැගේ පුද්ගලිික ජීවිතය පිළිබඳ තොරතුරුවලට ලැබෙන මහොක්ත මාධ්‍ය අවධානයත් නිසා ම ය
ජීවමාන ජනයා
1989 උපත්
ස්ටීවන් මුහුදුගල් උපත		- නිකොලස් කිම් කොප්පලා 1952 ජනවාරි 4(අවුරුදු 64) ලෝන් බීච්, කැලිෆෝනියාව, ඇමෙරිකාව

රැකියාව		- නලුවෙකි, නිශ්පාදකයෙකි
1952 උපත්
ඇබිගේල් රැච්ෆෝඩ්
පොර්ශා ඩි රොසී
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි
හෝ අතුරුවැල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි
හෝ සුදුකන්ද යනු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි
කොළුම්පුත් තුරෙෙ (கொழும்புத் துறை) ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි
හෝ බන්ධ කලපුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි
පලාලි (දෙමළ
பலாலி, English
Palaly) යනු උතුරු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනයේ පිහිටි කුඩා නගරයකි
එයට වැදගත් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපලක් සහ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව පලාලි හෝ ගුවන් හමුදා පලාලි ලෙස හැඳින්වෙන හමුදා ගුවන් කඳවුරක් ඇත
හමුදා සහ සිවිල් ගුවන් යානා දෙකම එහි ගොඩබසිති
දිවයිනේ සහ ඉන්දියාවේ සෙසු ප්‍රදේශයන් සමඟ යාපනය අර්ධද්වීපයේ ප්‍රධාන ප්‍රවාහන සේවාව එයයි
පලාලි හමුදා කඳවුර 
ප්‍රධාන ලිපිය
පලාලි හමුදා කඳවුර

පලාලි යනු සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන් වර්ග කිලෝමීටර් 25 කට අඩු ප්‍රදේශයක ශ්‍රී ලංකා ත්‍රිවිධ හමුදාව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අධි ආරක්ෂිත කලාපයක ය
ප්‍රදේශයේ හිටපු පදිංචිකරුවන් ඉවත් කර ඇත
මෙය ආරක්‍ෂක හේතූන් මත සිදුවූවක් බව මුලින් ප්‍රකාශ කළද පසුව රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ගණනාවක් විසින් කරන ලද පර්යේෂණ මගින් මෙම ප්‍රකාශය සැක පහළ කර ඇත
සීමිත නැවත පදිංචි කිරීම් 2002 දී ආරම්භ වූ නමුත් එය අවසන් නොවීය
2013 දී ශ්‍රී ලංකා රජය මෙම ඉඩම "පොදු කටයුත්තක්" සඳහා අවශ්‍ය බවත් ඉඩමේ පෙර පදිංචිකරුවන් සොයාගත නොහැකි බවත් පවසමින් මෙම ඉඩමට ඔවුන්ගේ හිමිකම් නීත්‍යානුකූල පදනමක් මත තැබීමට උත්සාහ කළේය
මෙම නඩු තීන්දුව අභියෝගයට ලක් කිරීමට එම ඉඩමේ පෙර පදිංචිකරුවන් 2176 දෙනෙකු ඉදිරිපත් වූ අතර, නඩුව දිගටම පවතී
පලාලි හමුදා කඳවුරේ යාපනය ආරක්ෂක සේනා මූලස්ථානය පිහිටා ඇති අතර එය නාවික හමුදා කඳවුරට ආසන්නව පිහිටා ඇත
කන්කසන්තුරේ සහ ගුවන් කඳවුරේ ශ්‍රී ලංකා නාවික නෞකා උත්තරා
යාපනය ගුවන් තොටුපළ
පලාලි වල හමුදා රෝහලකුත් තියෙනවා
පලාලි ගුවන් කඳවුර 
ප්‍රධාන ලිපිය
පලාලි ගුවන් තොටුපළ

2009 වසර වනතුරු අර්ධද්වීපයට ගොඩබිම් මාර්ගයක් නොතිබූ බැවින් පලාලි ගුවන් හමුදාව යාපනය අර්ධද්වීපයේ ප්‍රධාන ජීවන මාර්ගය ලෙස ක්‍රියා කළේය
එතෙක් අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍ය, සිවිල් වැසියන්ට සහ ත්‍රිවිධ හමුදාවට අවශ්‍ය ඖෂධ වර්ග මෙන්ම පතොරම් ද නිතිපතා රැගෙන ආවේ ඒ හරහාය
පලාලි ගුවන් හමුදා කඳවුරට
ජැකී චෑන් උපත		- නිකොලස් කිම් කොප්පලා 1954 ජනවාරි 7(වයස62) ලෝන් බීච්, කැලිෆෝනියාව, ඇමෙරිකාව

රැකියාව		- නලුවෙකි, නිශ්පාදකයෙකි
1877
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
1843
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
1857
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
අම්දෙ අරෝරා
කරදිය ජීවීන්
1891
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
1871 උපත්
1856 උපත්
Periyakulama is a village in northcentral province,  sri lanka
It is a beautiful village
There is a big temple named ''Sri sadanandha vidyayathana periwena''
(සදානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන)

Many farmers and government workers live in there and also many paddy cultivations in periyakulama village
If you want to go to periyakulama village you could seen a beautiful plases
There is a big lake
Many people use this lake for their daily works
"අටපිරිකර" හෙවත් "අෂ්ඨ පරිශ්කාරය" සඳහා බෞද්ධ සමාජය තුළ හිමිව ඇත්තේ අද්විතීය ස්ථානයකි
අටපිරිකර පිළිගැන්වීම වනාහී අට මහා කුසල් වලින් එකකැයි යනුවෙන්ද බෞද්ධ ඉගැන්වීම්වල සඳහන්ව ඇත
මෙහිදී අටපිරිකර යනු මහණ උපසදම්පදාව ලැබීමට අත්‍යවශ්‍ය පිරිකර අටක එකතුවකි
අදනය, පටිය, තනිපට සිවුර, දෙපට සිවුර, පාත්‍රය, දැලිපිහිය, කරකැත්ත, පෙරහන, ඉදිකටු, නූල්බෝල වශයෙන් ශ්‍රමණ පරිසකර අට දැක්වේ
අෂ්ඨ පරිෂ්කාර නම්,

"පත්තං පරිස්සාවනං කාය බන්ධනං 
නිච්චරං වාසි සුචිං ච සංඝ
දන්ති යේ නිච්ච පසන්ත චිත්තා 
තේ එහි භික්‍ඛුනි වදන්ති බුද්ධා"

බාහිර සබැඳි 
අටපිරිකර පුදා ලබමු සැප මෙලෙසා  
අටපිරිකර ගැන දැනගමු 
 අටපිරිකරට අයත් වන්නේ
පරිශීලක සාකච්ඡාව තනමින්
බැඳියක් ඔස්සේ පැමිණ ඔබ පිවිස ඇත්තේ දැනට නොපවතින පිටුවකටයි
මෙම ලිපිය තැනීමට අවශ්‍ය නම්, පහත ඇති කොටුව තුල අකුරු ලිවීම අරඹන්න (වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා උදවු පිටුව බලන්න)
ඔබ මෙහි පිවිස ඇත්තේ අත්වැරැද්දකින් නම්, ඔබගේ ගවේෂකයෙහි ආපසු බොත්තම ඔබන්න
ෳබැඳියක් ඔස්සේ පැමිණ ඔබ පිවිස ඇත්තේ දැනට නොපවතින පිටුවකටයි
මෙම ලිපිය පිටුවකටයි
මෙම ලිපිය තැනීමට අවශ්‍ය නම්, පන් නම්, ඔබගේ ගවේෂකයෙහි ආපසු බොත්තම ඔබන්න
ෳබැඳියක් ඔස්සේ පැන් නම්, ඔබගේ ගවේෂකයෙහි ආපසු බොත්තම ඔබන්න
ෳබැඳියක් ඔස්සේ පැ
ස්වාභාවික න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩන ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යනු self-sustaining න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදු වූ යුරේනියම් නිධියක් වේ
මූලාශ්‍ර

න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක
යුරේනියම්
නැගෙනහිර ජෙරුසලෙම හෝ නැගෙනහිරදිග ජෙරුසලෙම (, ) යනු, 1948–1949 අරාබි–ඊශ්‍රායෙල යුද්ධය කෙළවරදී ඊශ්‍රායෙලය සතුව තිබූ බටහිර ජෙරුසලෙමෙහි කොටසක්ව නොතිබූ,  ජෙරුසලෙමෙහි කොටස වෙයි
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාව 2334 2016 දෙසැම්බර් 23 දිනදී සම්මත කරගන්නා ලදි
එය අදාළ වූයේ "නැගෙනහිර ජෙරුසලෙම ඇතුළු  1967 වසරෙහි සිට අධිවාසිත පලස්තීන භූමිප්‍රදේශ තුල"  ඊශ්‍රායෙල ජනාවාසකරණය පිළිබඳව වෙයි
යෝජනාව පවසන්නේ ඊශ්‍රායෙලයෙහි ජනාවාසකරණ ක්‍රියාවලිය වෙතින් ජාත්‍යන්තර නීතිය "අතිශයින් නින්දිත ලෙසින් උල්ලංඝනය කිරීමක්" සිදුවන අතර  ඒ සඳහා "කිසිදු නෛතික වලංගුතාවයක් නොමැති බවයි"
එය තදින් ඉල්ලා සිටින්නේ ඊශ්‍රායෙලය එවන් ක්‍රියාකාරිකම් නැවැත්විය යුතු බවත්  අධිවාසිත බලවතෙකු  ලෙසින් සතරවන ජිනීවා ප්‍රතිඥාව යටතේ එහි බැඳීම්  ඉටු කරන ලෙසත්ය
2009 වසරෙන් පසු ඊශ්‍රායෙලය සහ පලස්තීන බලප්‍රදේශ පිළිබඳ සම්ම්තවූ පළමුවන එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාව එය වූ අතර , 1980 වසරෙහි යෝජනාව 465 ට පසුව මෙතරම් විශේෂත්වයකින් ඊශ්‍රායෙල ජනාවාස පිළිබඳ ගැටළුව ආමන්ත්‍රණය කල පළමුවැන්න විය
න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යනු න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් ආරම්භ කර පාලනයක් යටතේ පවත්වාගෙන යා හැකි උපාංගයකි
න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක
ටෙටිෂෙරි යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තුවේ පසුකාලීන 17වන රාජවංශයේ සහ මුල්කාලීන 18වන රාජවංශයේ රාජකීය පවුලේ මාතෘමූලිකාවියයි
පවුල
ටෙටිෂෙරි යනු ට්ජෙන්නා සහ නෙෆරුගේ දියණියයි
ටෙටිෂෙරිගේ දෙමව්පියන්ගේ නම් අනාවරණය වී ඇත්තේ TT320 සොහොන්ගැබෙන් සොයාගත් මමී වෙලුම් පටිවලිනි
ඇය රාජකීය-නොවන උපතක් ඇති තැනැත්තියක වුවද, සෙන්ඛ්ටෙන්රේ විසින් ඇයව සිය භාර්යාවක ලෙස පමණක් නොව මහා රාජකීය භාර්යාව ලෙස ද පත් කරගන්නා ලදී
ටෙටිෂෙරි සෙකෙනෙන්රේ ටාඕ, Iවන ආහොටෙප් රැජින සහ බොහෝවිට කාමෝස් යන අයගේ මෑණියන් වූවා ය
Iවන අහ්මෝස් පාරාවෝවරයා විසින් ටෙටිෂෙරි වෙනුවෙන් "ගෘහයක්" සහ පිරමිඩයක් ඉදිකිරීම නිවේදනය කිරීම සඳහා ඇබයිඩොස්හි ශිලා ස්තම්භයක් පිහිටුවන ලදී
අහ්මෝස් මෙම රැජිනව හඳුන්වා ඇත්තේ "මාගේ මෑණියන්ගේ මෑණියන්, සහ මාගේ පියාගේ මෑණියන්, මහා රජුගේ භාර්යාව සහ රජුගේ මව, ටෙටිෂෙරි" යනුවෙනි
(බ්‍රෙස්ටඩ්)

භූමදානය, ස්මාරකය සහ පිරමිඩය 
ටෙටිෂෙරි බොහෝවිට තීබ්ස්හි භූමදානය කොට ඇති බව පෙනේ
ඇතැම්විට පසුව ඇගේ දේහය TT320 කුටිය වෙත ඇතුළත් කරන්නට ඇත
තීබ්ස්හි ඇති කිසිදු සොහොන්ගැබක් ටෙටිෂෙරි රැජිනගේ යැයි සාක්ෂි සහිතව හඳුනාගෙන‍ නොමැති අතර, ඇගේ යැයි සැලකෙන මමිය සහ රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ මමී රාජකීය කුටියෙහි (DB320) යළි භූමදානය කෙරිණි
අහ්මෝස් පාරාවෝවරයා විසින් ඇබයිඩොස්හි ඇය වෙනුවෙන් සමරු ව්‍යූහයක් හෙවත් ස්මාරකයක් ඉදිකරන ලදී
මෙය එම භූමියේ පිහිටි ඔහුගේ මතකාගාර දේවස්ථාන සංකීර්ණය අතර ඉදිකර තිබේ
මෙම මඩ ගඩොල්වලින් තැනි ව්‍යූහය අනාවරණය කරගන්නා ලද්දේ 1902දී ඊජිප්තු ගවේෂණ අරමුදල විසිනි
එහි තිබී Iවන අහ්මෝස් සහ ඔහුගේ සහෝදරි-භාර්යාව අහ්මෝස්-නෙෆටාරි විසින් ටෙටි‍ෂෙරි වෙනුවෙන් පිරමිඩයක් සහ කුටියක් (පූජාසනයක්) ඉදිකළ බව පැවසෙන අනුස්මරණ ශිලා ස්තම්භයක් හමු විය
මෙය අනාවරණය කරගත් සී. ටී. කියෝලි විශ්වාස කරන්නේ ටෙටිෂෙරිගේ "පිරමිඩය" පිළිබඳ සඳහන මගින් ශිලා ස්තම්භය හමුවූ ගොඩනැගිල්ල විස්තර නොකෙරෙන බවයි. නමුත් එමගින් 1900දී ඒ. සී. මේස් විසින් පාදමේ තිබී සොයාගත් විශාල මතකාගාර දේවස්ථාන සංකීර්ණය අන්තර්ගත විශාල පිරමිඩයක් අදහස් වන බවයි.නූතන අනාවරණ මත පදනම්ව, මෙම මතය තවදුරටත් විශ්වාස කළ නොහැකි බව පෙනී යයි
1903දී කියෝලි විසින් "පූජාසනයක්" හෝ "මස්ටාබාවක්" ලෙස විස්තර කළ ව්‍යූහයේ පාදම, ගඩොලු පිරමිඩයක පහතම ස්තරයන් බව 2004දී  එස්. හාවිගේ අධීක්ෂණය යටතේ චිකාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ පෙරදිග අධ්‍යයනායතනය මගින් සිදුකළ මෑතකාලීන කැනීම් මගින් සනාථ වි තිබේ
මෙය ඊජිප්තුවේ ඉදිවූ අවසන් රැජිනකගේ පිරමිඩයයි
හුනුගල් පිරමිඩියනයක හෙවත් ප්‍රාවරයක කොටස් ද හමුවී තිබේ
එමනිසා මෙම ව්‍යූහය පිරමිඩාකාර ව්‍යූහයක් බව සනාථ වේ
චුම්බක සමීක්ෂණ මගින් පෙර පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් අනාවරණය කරගෙන නොතිබූ මීටර 70 සිට 90 දක්වා පරිමාණයක වූ ගඩොල් ප්‍රාවරයක් ද හඳුනාගැනිණි
මේ අනුව වර්තමානයේ පිළිගැනෙන්නේ මෙම අහ්මෝස්ගේ ශිලා ස්තම්භයේ විස්තරවන පිරමිඩය සහ කුටිය ඉදිවූයේ අහ්මෝස්ගේ මතකාගාර දේවස්ථානය මධ්‍යයේ බවයි.

බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ඇති ටෙටිෂෙරි නාමය සහිත කුඩා ප්‍රතිමාව කූට කෘතියක් බව ඩබ්. වී. ඩේවීස් විසින් හඳුනාගෙන ඇත
මේ සඳහා පාදක කරගෙන ඇත්තේ මේ හා සමාන රැජිනගේ කැඩීගිය ප්‍රතිමාවක (වර්තමානයේ දක්නට නැත) පහළ කො‍ටසේ වූ ශිලාලේඛනයකින් උපුටාගත් නිහීන වර්ණනාවකි
කෙසේනමුත්, මෙය ඇතැම් විද්වතුන්ගේ මතභේදයට ලක්ව තිබේ
ඔවුහු ශිලා ලේඛනය නොවන්නට මෙම ප්‍රතිමාවේ සත්‍යතාව පිළිබඳ විවිධ ප්‍රශ්න නගති
මූලාශ්‍ර

මෙයත් බලන්න

ටෙටිෂෙරි රැජිනගේ ශිලා ස්තම්භය

ඊජිප්තුවේ දාහත්වන රාජවංශයේ අගබිසෝවරුන්
ක්‍රි
16වන සියවසේ කාන්තාවන්
කියා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තු පාරාවෝවරයකු වන අක්නාටන්ගේ බිසෝවරුන් අතුරින් අයෙකි
ඇය පිළිබඳ දන්නේ තොරතුරු ස්වල්පයකි
අක්නාටන්ගේ පළමු (සහ ප්‍රධාන) රාජකීය භාර්යාව වන නෙෆර්ටිටිට සාපේක්ෂව, ඇගේ කාර්යයන් සහ ධුරයයන් ඓතිහාසික වාර්තාවල විස්තර කොට ඇත්තේ සුළු වශයෙනි
ඇගේ අසාමාන්‍ය නාමය හේතුවෙන් ඇය මුලින් මිටැනියානු කුමරියක වන්නට ඇතැයි යෝජනා වී ඇත
පවතින සාක්ෂි අනුව පෙනීයන්නේ අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ මැද කාලයේ ඇය ඔහුට දාව දියණියක බිහි කළ විට, කියා රාජ මාලිගයේ වැදගත් චරිතයක් වන්නට ඇති බවයි. ඇගේ සැමියාගේ මරණයට වසර කිහිපයකට පෙර ඇය පිළිබඳ වාර්තා ඉතිහාසයෙන් අතුරුදන් වේ
පෙර වර්ෂවල, ඇය ටූටන්ඛාමූන්ගේ මව යැයි යෝජනා වී තිබුණත්, මෑතක දී අනාවරණය වූ DNA සාක්ෂි අනුව පෙනීයන්නේ එය සිදු විය නොහැක්කක් බවයි.

නාමය සහ පදවි 
කියා යන නාමය ද විවාදයට තුඩු දී ඇති මාතෘකාවකි
මෙම නාමය සම්පූර්ණ නාමයක් නොව "සුරතල්" යෙදුමක් බව ඇතැම්හු පවසති
එය ඇතැම්විට මිටැනි නාමයක් වන "ටඩුක්හිපා" වැනි වදනක කෙටි ස්වරූපයක් වන්නට ඇත
ටඩුක්හිපා යනු ටුෂ්රටා රජුගේ දියණියයි
ටඩුක්හිපා, IIIවන අමෙන්හොටෙප් සමග විවාහ වූයේ ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ අවසන් කාලයේ ය
අමර්ණ ලිපි අනුව ඇය එකල වැඩිවිය පත් තරුණ කාන්තාවක වූ බව පෙනී යයි
විශේෂයෙන්ම 27 සිට 29 දක්වා වූ අමර්ණ ලිපි අනුව පෙනීයන්නේ ටඩුක්හිලා අක්නාටන්ගේ භාර්යාවක් බවට පත්වූ බවයි. මේ නිසා ඇතැම් ඊජිප්තුවේදීන් යෝජනා කරන්නේ කියා සහ ටඩුක්හිපා යන දෙදෙනාම එක් අයකු බවයි.

කෙසේනමුත්, කියා වෙනත් ජාතිකයකු බව හෝ ස්වදේශික ඊජිප්තුවරියක බව සනාථ කෙරෙන කිසිදු සාක්ෂියක් හමු නොවේ
සැබැවින්ම, සිරිල් ඇල්ඩ්‍රඩ් යෝජනා කරන්නේ ඇගේ අසාමාන්‍ය නාමය  "වඳුරා" යන්න සඳහා යෙදෙන පුරාතන ඊජිප්තු වදනේ ප්‍රභේදයක් බවයි. ඒ නිසා ඇයට විදේශික සම්භවයක් ඇතැයි පැවසීම නුසුදුසු ය
ශිලා ලේඛනවල කියාහට "ප්‍රියාවිය" සහ "දැඩි සෙනෙහෙවන්තිය" යන පදවි ලබා දී නමුත්, "උරුමකාරිය" හෝ "මහා රාජකීය බිරිඳ" යන පදවි කිසිවිටෙක ලබා දී නැත
මේ අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ ඇය රාජකීය ඊජිප්තු රුධිරය දරන්නියක නොවූ බවයි. ඇගේ සම්පූර්ණ පදවි නාමය "ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුවේ රජ, සත්‍යයෙන් දිවි ගෙවන, භූමි ද්විත්වයේ අධිපති, ජීවමාන ආටන්ගේ යහපත් දරු නෙෆර්ඛෙපෙරුරේ වේන්රේගේ අතිශය සෙනෙහෙවන්තිය
ඔහු කියා වෙනුවෙන් සැමදා ජීවත් වේවි
" කියාට සම්බන්ධ සියලුම පුරාවස්තු හමුවී ඇත්තේ අක්නාටන්ගේ කෙටිකාලීන අගනුවර වූ අමර්ණවලින් හෝ රජුන්ගේ නිම්නයේ KV55 සොහොන්ගැබෙනි
ඇය පිළිබඳ සෙසු කිසිදු පාරාවෝවරයකුගේ රාජ්‍ය සමයකින් ද තොරතුරු නොලැබේ
කියාගේ දිවිය පිළිබඳ සාක්ෂි 
1959දී මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ වූ කුඩා සුවඳ විලවුන් බහාලුමකින් ඇගේ නාමය සහ පදවිය සොයාගන්නා තෙක්ම කියා නැමැත්තියක ජීවත් වූයේ ද යන්න හඳුනාගෙන නොතිබිණි
මෙය වසර තිහකට පමණ ප්‍රථම, ඊජිප්තුවේදියකු වූ හොවාඩ් කාටර් විසින් රැගෙන එන ලද්දකි
නමුත් මෙය සොයාගත් ස්ථානය සටහන්ව නැත
බ්‍රිතාන්‍ය ඊජිප්තුවේදීන් වන ඒඩන් ඩොඩ්සන් සහ ඩියෑන් හිල්ටන් මෙසේ ලියා ඇත
"කියාගේ නාමය සහ නිරූපණ අමර්ණවලින් හමුවූ නොයෙකුත් ගඩොලු සහ ලන්ඩන් සහ නිව් යෝක්හි තබා ඇති බඳුන්වලත්, බර්ලින් සහ ලන්ඩන්හි ඇති කැඩුණු අඳුන්-නල හතරකත් සහ වයින් බුජම් සටහනක දක්නට ඇත
ඇයව ඇතැම්විට ශිලා ලේඛනය නොකළ ප්‍රතිමා ශිල්පීන්ගේ අධ්‍යයනවල ද දක්නට ලැබේ
ඇගේ මිනීපෙට්ටිය සහ කැනපික බඳන් වෙනත් රජකුගේ (බොහෝවිට ස්මෙන්ඛ්කරේ) භූමදානයක් සඳහා භාවිතා කර තිබේ
මෙය රජුන්ගේ නිම්නයේ KV55 සොහොන්ගැබෙන් හමු විය
කියාගේ ස්මාරක සියල්ලම පාහේ අක්නාටන්ගේ දියණියන් විසින් අයත් කරගන්නා ලදී
[අක්නාටන්ගේ] 11වන වර්ෂයෙන් පසුව යම් කාලයක දී ඇයව අපකීර්තියට පත්කෙරුණු බවට සාධාරණ අදහසක් ඉදිරිපත් කළ හැක
" 

අක්නාටන් සිහ ඔහුගේ පවුල රාජ්‍ය සමයේ මුල් අවුරුදු හතරේ තීබ්ස්හි වාසය කළ අතර, 5වන වර්ෂයේ දී නව අගනුවර අමර්ණහි ස්ථාපනය කරන ලදී
මේ කාලයේ කියා පිළිබඳ සාක්ෂි හුම නොවේ
අමර්ණ වෙත යාමෙන් පසුව පමණක් කියා අක්නාටන්ගේ භාර්යාවක් ලෙස සඳහන් ශිලා ලේඛන හමුවේ
අභිලේඛන විද්‍යාව අනුව කියාගේ නාමය ප්‍රමුඛ වශයෙන් නගරයේ දකුණු අන්තයේ පිහිටි මාරු-ආටන් දෙවොලෙහි දක්නට ලැබෙන බව පැවසේ
මාරු-ආටන්හි ඇති ශිලා ලේඛනවල කියාගේ නාමය විස්ථාපනය කරමින් පසුව අක්නාටන්ගේ වැඩිමහල් දියණිය වූ මෙරිටාටන්ගේ නාමය යොදා ඇත
නගරයේ ආටන් වෙනුවෙන් ඉදිකළ "හිරුමුවාව" හෙවත් පැති-දෙවොල් අතුරින් විශාලතම එක්ක වන පෙර්-ආටන්හි මුලින් කියාගේ නාමය ඇතුළත් වී ඇත
පසුකලෙක මෙම හිරුමුවාවන්හි ඇගේ නාමය තිබූ ස්ථානයේ, මෙරිටාටන්ගේ සහ අක්නාටන්ගේ තෙවන දියණිය වූ අන්ඛෙසෙන්පාටන්ගේ නම් යොදා ඇත
නැවත කැටයම් කළ ඇතැම් ශිලා ලේඛන අනුව, කියාට දියණියක වූ බව පෙනේ
නමුත් ඇගේ නාමය හඳුනාගත නොහැකි වී ඇත
මාක් ගැබෝල්ඩි යෝජනා කරන්නේ කියාගේ දියණිය, IIIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ සහ ටියේගේ දියණිය යැයි පැවසෙන බෙකෙටාටන් බවයි.

කියාගේ ස්මාරක අතුරින් වඩාත් දර්ශනීය ලෙස සැලකෙන්නේ රජුන්ගේ නිම්නයේ KV55 සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ මිලාධික, කලාත්මක රන් ආලේපිත දැව මිනී පෙට්ටියයි
මිනීපෙට්ටියේ පාපුවරුව ආටන්වාදී යාඥාවකින් සමන්විත අතර, එය මුලින් කාන්තාවක වෙනුවෙන් නිමැවුණක බව පෙනේ
නමුත් පසුව එය ප්‍රතිශෝධනය කර මිනිසකු වෙනුවෙන් භාවිතයට ගෙන ඇත
ඒ බව මෙහි මුල් දේශකයාගේ ලිංගය වෙනස් කර දැක්වීමට සිදු කර ඇති නොගැළපෙන ව්‍යාකරණ දෝෂවලින් පෙනේ
මිනීපෙට්ටියේ ශෛලිය සහ එහි නිරුපද්‍රිත ලේඛනවල භාෂාව අනුව එය අක්නාටන්ගේ සමයට අයත් බව පෙනේ
මෙහි මුල් අයිතිකරු කියා බව වර්තමාන විද්වතුන්ගේ පිළිගැනීමයි
ටූටන්ඛාමූන්ගේ මැදි මිනීපෙට්ටිය සමග සැසඳිය හැකි තරම් අගනා මෙම මිනීපෙට්ටියේ සමෘද්ධිමත්භාවය අනුව අමර්ණහි කියා දැරූ උසස් පදවිය වටහාගත හැක
බොහෝ ඊජිප්තුවේදීන් ඇගේ ප්‍රමුඛත්වය පැහැදිළි කිරීමට උත්සාහ දරා ඇත
විසිවන සියවසේ සහ විසිඑක්වන සියවසේ මුල්කාලයේ ටූටන්ඛාමූන්ගේ දෙමාපියන් පිළිබඳ පැවැත්වූ නොයෙකුත් සාකච්ඡා අනුව, උපකල්පන ඉදිරිපත් වූයේ ටූටන්ඛාමූන්ගේ මව කියා බවයි. සැබැවින්ම ඇය අක්නාටන්ට දාව පිරිමි උරුමකරුවකු බිහිකළේ නම්, ඇයට වඩාත් අනන්‍ය උසස් නාමයන් හිමිවිය යුතු ය
කෙසේනමුත් සාහි හවාස් සහ කාර්ස්ටන් පුෂ් විසින් ඊජිප්තු රාජකීය මමී පිළිබඳ සිදු කළ ජාන පරීක්ෂාවලින් පෙනීගොස් ඇත්තේ ටූටන්ඛාමූන්ගේ ජීව විද්‍යාත්මක මව IIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ සොහොන්ගැබේ මමී කුටියක තිබී සොයාගත් KV35YL හෙවත් "ලාබාල යුවතිය" නැමැති මමියේ හිමිකාරිණිය බවයි.

නිගාව හෝ මරණය
අක්නාටන්ගේ අවසන් තුනෙන් එකක කාල පරිච්ඡේදය තුළ කියා ඉතිහාසයෙන් අතුරුදන් වන්නී ය
ස්මාරකවල ඇගේ නාමය සහ රූප මකා දමා එතැන් අක්නාටන්ගේ දියණියන්ගේ රූ සහ නම්වලින් විස්ථාපනය කර ඇත
ඇය පිළිබඳ වාර්තා ඉතිහාසයෙන් අතුරුදන්වන නිශ්චිත දිනය නොදනී
නූතන විද්වතුන් විසින් මෙය අක්නාටන්ගේ වර්ෂය 11 සහ 12 සිට 16 දක්වා අතර කාල සීමාවට අයත් යැයි යෝජනා කර ඇත
ඇගේ නාමය සඳහන් දින නිර්ණය කළ හැකි අවසන් සාක්ෂි අතර, අක්නාටන්ගේ 11වන වර්ෂයට අයත් වයින් බුජම් සටහනක් ද වේ
එම වර්ෂයේ කියාගේ වතු යායෙන් වයින් නිපදවූ බව එහි සඳහන් වේ
ඇය මියගිය, පිටුවහල් කළ හෝ යම් අවාසනාවන්ත සිදුවීමකට මුහුණ පාන්නට ඇති බවට යෝජනා වී ඇතත්, ඊජිප්තුවේදීන් බොහෝවිට අර්ථ කථනය කරන්නේ කියාගේ නාමය මකාදැමීම ඇයව අපකීර්තියට පත් කිරීමේ සංකේතයක් බවයි.

කියාගේ අතුරුදන්වීම හැඟවෙන නොයෙකුත් නිරූපණයන් දක්නට ලැබේ
කියා යනු ටූටන්ඛාමූන්ගේ මව යැයි යෝජනා කරන නිකොලස් රීවස් ලියා ඇත්තේ, "‍ඊර්ෂ්‍යාකාර නෙෆර්ටිටි විසින් සිදුකළ කුමන්ත්‍රණයක් හේතුවෙන් ඇය අපකීර්තියට පත් වන්නට ඇති බවයි."  කියා යනු මිටැනියෙහි රජුගේ දියණිය වූ ටඩුක්හිපා යැයි පවසන මාක් ගැබෝල්ඩි යෝජනා කරන්නේ ඊජිප්තුව සහ මිටැනිය අතර මිත්‍රත්වය පළුදු වීම හේතුවෙන් ඇයව නැවත ඇගේ මව්බිම වෙත යැවුණු බවයි.

කියා ඇගේ මරණය වෙනුවෙන් සූදානම් කළ වටිනා අවමංගල භාණ්ඩ ඇගේ භාවිතයට යොදා ගැනුණේ ද යන්න සැකසහිත ය
ඇගේ අතුරුදන් වීම අපකීර්තියක් හෝ පිටුවහල් කිරීමක් නිසා සිදු වූයේ නම්, ඉහත පැනයට පිළිතුර නැත යන්නයි
අනෙක් අතින්, ඇය මියයන විට අක්නාටන් සමග යහපත් ස්ථාවරයක පසුවූයේ නම් ඇගේ තත්ත්වයට උචිත පරිදි ඇයට මිලාධික භූමදානයක් හිමිවනු ඇත
ඉහත දෙවන මතය සත්‍යයක් නම් ඇයට අමර්ණ රාජකීය සොහොන්ගැබේ භූමදානයක් ලබා දී තිබිය යුතු ය
එයට හේතුව අක්නාටන්ගේ පවුලේ සාමාජිකාවන් සඳහා කුටි තුනකින් යුත් කුටි පෙළක් සපයා තිබීමයි
අවම වශයෙන් මෙහි පුද්ලයනි දෙදෙනකු හෝ බොහෝ විට තිදෙනකු භූමදානය කොට තිබී ඇති බව පෙනේ
මේ අතර ‍අක්නාටන්ගේ දියණියක වූ මෙකෙටාටන් ද වේ
එහි සටහන්ව ඇත්තේ මෙකෙටාටන්ගේ නාමය පමණි
සෙසු කුටි දෙකෙහි මුලින් අක්නාටන්, නෙෆර්ටිටි, ඇගේ දියණියන් කිහිප දෙනකු සහ සෙසු පුද්ගලයින් මියගිය තැනැත්තකු වෙනුවෙන් වැළපෙනු නිරූපිත වර්ණ කළ බදාම කැටයම් තිබී ඇත
ඇතැම් ඊජිප්තුවේදීන් යෝජනා කර ඇත්තේ මේ අතරින් වැළපෙන එක් තැනැත්තියකගේ රුව කියාගේ බවයි. නමුත් මේ බව සනාථ කිරීමට විශේෂිත සාක්ෂි හමුවී නැත
බොහෝවිට මෙම ශෝකවන දර්ශනයෙහි නිරූපණය වන්නේ දරුඋපතක දී මියගිය තැනැත්තියක බව විශ්වාස කෙරේ
(නමුත් මෙම මතය මෑතක දී අභියෝගයට ලක්ව ඇත) සම්මුතික අර්ථ නිරූපණය අනුව අක්නාටන්ට දාව දරුවකු බිහිකොට කියා මියගිය බව යෝජනා වී ඇතත්, ඒ පිළිබඳ ඍජු-සාක්ෂි හමුවී නොමැත
KV35 "ලාබාල යුවතිය" මමිය 
ඇතැමුන් යෝජනා කර ඇත්තේ KV35 සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ ලාබාල යුවතිය යනුවෙන් හඳන්වන මමිය කියාගේ බවයි. ජොඈන් ෆ්ලෙචර් (මෙම මමිය මතභේදාත්මක ලෙස නෙෆර්ටිටිගේ යැයි ඔහු ප්‍රකාශ කොට තිබේ) අනුව මමිය අසල තිබී නුබියානු-ආරේ හවරියක් හමුවී ඇත
මෙම ශෛලිය ද කියා සමග සම්බන්ධ ය
2010 පෙබරවාරි මස ප්‍රකාශිත DNA පරීක්ෂාවේ ප්‍රතිඵල අනුව, නිගමනය කර ඇත්තේ ලාබාල යුවතිය මමිය ටූටන්ඛාමූන්ගේ මවගේ බවයි. විකල්ප මතයක් අනුව එය අක්නාටන්ගේ භාර්යාවකගේ බව කියැවේ
එසේම ප්‍රතිඵල අනුව පෙනීයන්නේ ඇය ඇගේ සැමියාගේ පූර්ණ සොයුරියක් බවත්, එම දෙදෙනාම IIIවන අමෙන්හොටෙප් සහ ටියේ රැජිනගේ දරුවන් බවත් ය‍
මෙම පවුල් සබඳතාව අනුව ලාබාල යුවතිය යනු කියා බවට වූ මතය බැහැර කිරීමට සිදුවේ
එයට හේතුව කිසිදු පුරාවස්තුවක කියාහට "දෙවියන්ගේ දියණිය" යන නාමය ලබා දී නොතිබිණි
එම හේතූන් නිසාම නෙෆර්ටිටිගේ නාමය ද ඉන් ඉවත් කළ හැක
මෙම වාර්තාව මගින් යෝජනා කර ඇත්තේ IIIවන අමෙන්හොටෙප් සමග විවාහ වූයේ යැයි නොපැවසෙන ඔහුගේ බාල දියණියන් වන නෙබෙටාහ් හෝ බෙකෙටාහ් යන දෙදෙනාගෙන් එක් අයකු ලාබාල යුවතිය මමියේ හිමිකාරිණිය විය හැකි බවයි.

පින්තූර ගැලරිය

මූලාශ්‍ර 

 ඇල්ඩ්‍රඩ්, සිරිල්
Akhenaten, King of Egypt (1991) ISBN 0-500-27621-8

බාහිර සබැඳි 

ඊජිප්තුව, ක්‍රි
2000–1000. - කැනපික බුජම් පියනක්, නව රාජධානිය, රාජවංශය 18, අක්නාටන්ගේ පසුකාලීන යුගය, ක්‍රි
1340–1336 පමණ
ඊජිප්තු
බටහිර තීබ්ස්හි රජුන්ගේ නිම්නයේ KV55 සොහොන්ගැබෙනි
ගල් සහ වීදුරු එබ්බවූ ඊජිප්තු ඇලබැස්ටර්
උස
20 අඟල්
(52.1 cm)
තියඩෝර් එම්. ‍ඩේවිස් එකතුව, තියඩෝර් එම්. ඩේවිස්ගේ පැවරුමෙනි, 1915 (30.8.54) | අංගය P
කියා, ප්‍රියවන්තිය - ඇතැම්විට ඇය නිරූපිත කැටයම්වල ඡායාරූප කිහිපයක් අන්තර්ගත ය
ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශයේ අගබිසෝවරුන්
අමර්ණ යුගය
ක්‍රි
14වන සියවසේ කාන්තාවන්
අක්නාටන්
රායි ආර්යාව (ක්‍රි
1570/1560 පමණ – 1530) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මුල්කාලීන 18වන රාජවංශයේ විසූ පුරාතන ඊජිප්තු කාන්තායකි
ඇය අහ්මෝස්-නෙෆටාරි (ක්‍රි
1562-1495) රැජිනගේ හෙදිය ලෙස සේවය කොට තිබේ
ඇගේ මමීකෘත දේහය සොයාගන්නා ලද්දේ 1881දී තීබානු සොහොන්ගැබකිනි
මියයන විට ඇය තිස්වන වයස් සීමාවේ පසුවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේත

2009දී වෛද්‍ය කණ්ඩායමක් විසින් සිදුකළ CAT පරිලෝකනයකින් පෙනීගියේ රායි ආර්යාව මහා ධමනි වක්‍රයේ රෝගී තත්ත්වයකින් පෙළී ඇති බවයි. ඒ අනුව, ඇතරොස්ක්ලෙරෝසිස් රෝගය පිළිබඳ සාධක සහිත පැරණිතම හඳුනාගත් මමිය ලෙස මෙය සැලකේ.

අහ්මෝස්-නෙෆටාරිගේ නැන්දණිය වූ 17වන රාජවංශයේ විසූ කුමරියක මෙන්ම රැජිනක ද වන අහ්මෝස් ඉන්හාපිගේ මමිය හමුවූයේ රායි ආර්යාවගේ බාහිර මිනීපෙට්ටිය තුළ තිබී ය
16වන සියවසේ කාන්තාවන්
ඊජිප්තුවේ දාහත්වන රාජවංශයේ ජනයා
පුරාතන ඊජිප්තු මමී
ක්‍රි
1530 මරණ
හෙරිට් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ දෙවන අන්තර්මධ්‍ය යුගයේ විසූ පුරාතන ඊජිප්තු කුමරියකි
ඇය බොහෝවිට 15වන රාජවංශයේ විසූ වැදගත්ම රජු වූ හික්සොස්-පාලක අපෙපිගේ දියණිය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.
රජුගේ සහ හෙරිට්ගේ නාමයන් සඳහන් වන්නේ හොවාඩ් කාටර් විසින් තීබානු සොහොන්ගැබකින් (සොහොන්ගැබ ANB) සොයාගනු ලැබූ ‍ශිලා බඳුනක කොටසකිනි
ඇතැම්විට මෙය Iවන අමෙන්හොටෙප්ට අයත් යැයි සැලකේ. මෙම සොයාගැනීම හේතුවෙන් හෙරිට් ඇතැම්විට 17වන රාජවංශයේ තීබානු රජකුට විවාහ කරදෙන්නට ඇතැයි සැකපහළ විය
කෙසේනමුත්, මෙම බඳුන Iවන අහ්මෝස්ගේ හික්සොස් ජයග්‍’හණයෙන් පසු අවාරිස් නගරයෙන් රැගෙන ආවක් ද විය හැක
මෙම බඳුනෙහි හෙරිට් රජුගේ දියණිය යන ධුරය උසුලයි
ඇගේ නාමය කාර්ටුෂයක් තුළ ලියා තිබේ
මෙය රාජකීය පවුලේ සැමටම හිමි නොවන වරප්‍රසාදයකි
මීට අමතරව කිසිදු තොරතුරක් ඇය පිළිබඳ නොදනී
මෙම බඳුනෙහි කැබලි වර්තමානයේ මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ තබා ඇත (21.7.7)
මූලාශ්‍ර 

ක්‍රි
16වන සියවසේ කාන්තාවන්
පුරාතන ඊජිප්තු කුමරියන්
ඊජිප්තුවේ පහළොස්වන රාජවංශයේ ජනයා
බෙකෙටාටන් (ක්‍රි
14වන සියවස) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන ඊජිප්තුවේ 18වන රාජවංශයේ කුමරියකි
බෙකෙටාටන්, පාරාවෝ IIIවන අමෙන්හොටෙප් සහ මහා රාජකීය භාර්යා ටියේ බාලම දියණිය ලෙස සැලකේ. ඒ අනුව ඇය පාරාවෝ අක්නාටන්ගේ සොයුරියකි
ඇගේ නාමයේ අරුත "ආටන්ගේ සේවිකාව" යන්නයි
චරිතාපදානය 
බෙකෙටාටන් පිළිබඳ ප්‍රධාන තොරතුරු හමුවන්නේ ටියේ රැජිනගේ ආරක්ෂකයා වූ  හුයාගේ අමර්ණ සොහොන්ගැබෙනි
වෙනස් භෝජන සංග්‍රහ දෙකක බෙකෙටාටන්ගේ රුව ටියේ රැජින සමග දක්වා ඇත
ටියේ රැජින පාරාවෝ අක්නාටන් සහ නෙෆර්ටිටි රැජිනට මුහුණලා අසුන්ගෙන සිටියි
එක් දර්ශනයක බෙකෙටාටන් සිය මව වන ටියේට යාබදව කුඩා අසුනක සිටිනු නිරූපිත ය
අනෙක් භෝජන සංග්‍රහ දර්ශනයේ බෙකෙටාටන් ටියේ අසල සිටගෙන සිටියි
හුයාගේ සොහොන්ගැබේ නැගෙනහිර බිත්තියේ අක්නාටන් සිය මෑණියන් වූ ටියේව දේවස්ථානයක් වෙත කැඳවාගෙන යනු නිරූපිත ය
ඔවුන් දේවස්ථානයට ඇතුළු වන ස්ථානයේ බෙකෙටාටන් ඔවුනට ආධාර වෙයි
උතුරු බිත්තියේ උඩලිපතෙහි රාජකීය පවුල් දෙකක් නිරූපිත ය
දකුණු පසින් IIIවන අමෙන්හොටෙප්, ටියේ රැජිනට මුහුණලා අසුන්ගෙන සිටින අතර, ඇය සමග බෙකෙටාටන් කුමරිය ද වේ
ටියේට පසුපසින් සේවිකාවන් තිදෙනකු ද වේ
වෙනත් යෝජිත අනන්‍යතාවන්
බෙකෙටාටන්ගේ එකම හඳුනාගත් පදවි නාමය රජුගේ සිරුරේ ඔහුගේම දියණිය යන්නයි
ටියේ රැජිනගේ මරණින් පසු ඇය පිළිබඳ ඓතිහාසික වාර්තා හමුනොවන බැවින්, ඇය තරුණ වියේදී මිය යන්නට ඇතැයි සිතිය හැක
ඇතැම් විද්වතුන් යෝජනා කරන්නේ IIIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ බාලම දියණිය වන නෙබෙටාහ් යනු බෙකෙටාටන් බවයි. කෙසේනමුත්, මේ දෙදෙනා එකම තැනැත්තිය බව සනාථ කෙරෙන කිසිදු සාක්ෂියක් හමුවී නැත
තවත් මතයක් අනුව කියැවෙන්නේ බෙකෙටාටන් යනු සැබැවින්ම අක්නාටන් සහ ඔහුගේ උපබිසවක වූ කියාගේ දියණියක් බවයි. ඇතැම්විට කියා සමග නිරූපිත -ආටන් යන කොටසින් අවසන් වන නාමයක් සහිත කුමරිය ඇය වන්නට ඇත
නමුත් මෙහි සම්පූර්ණ නාමයම දැකගත නොහැක
කියාගේ මරණයෙන් පසු ඇගේ රුව වෙනස්කොට එතැන මෙරිටාටන් සහ අන්ඛෙසෙන්පාටන් ඔවුන්ගේ දියණිවරුන් වන මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට් සහ අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් (ඇතැම්විට මෙම නම් දෙක කියාගේ හිස්තැන පිරවීමට යෙදූ ප්‍රබන්ධ නාමයන් ද්විත්වයක් විය හැක) ගේ නාමය යොදා ඇත
මෙම තර්කය ප්‍රධාන වශයෙන්ම ගොඩනැගී ඇත්තේ අමර්ණහි කිසිදු දර්ශනයක බෙකෙටාටන් රජුගේ සොයුරිය ලෙස නම් කොට නොමැති නිසායි
නමුත් ඇයව රජුගේ සිරුරේ දියණිය ලෙස පමණක් නම් කොට ඇත
එසේම ඇය නෙෆර්ටිටිගේ දියණියන් සමග නිරූපණය කර නොතිබීමෙන්, ඇය කියා වැනි අක්නාටන්ගේ උපබිසවකගේ දියණියක් බවට අදහස් පල විය
ඇගේ මවගේ මරණින් පසු, බෙකෙටාටන්ව ඇගේ මිත්තණිය වූ ටියේ විසින් හදා වඩාගන්නට ඇත
බෙකෙටාටන් පිළිබඳ සඳහන් වර්ෂය 13ට අයත් වයින් සටහනක් අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ ඇය කියාගේ මරණින් පසු ඇගේ වතු යාය උරුම කරගත් බවයි.

ප්‍රබන්ධ තුළ

Amarnan Kings කතාමාලාව
බෙකෙටාටන්ගේ චරිතය මැක්ස් ඔවර්ටන් විසින් රචිත, රයිටර්ස් එක්ස්චේන්ජ් ඊ-පබ්ලිෂිං සමාගම විසින් ප්‍රකාශික ඓතිහාසික නවකථා පහේ ප්‍රධාන චරිතයක් ලෙස දක්වා ඇත
මෙම නවකථා මගින් මුල්කාලීන ළමාවියේ සිට මහා රැම්සෙස්ගේ රාජ්‍ය සමය දක්වා කාලය තුළ බෙකෙටාටන්ගේ දිවිය නිරූපිත ය
මෙම ග්‍රන්ථ පහ මගින් අක්නාටන් (ස්කැරබ්-අක්නාටන්), ස්මෙන්ඛ්කරේ (ස්කැරබ්-ස්මෙන්ඛ්කරේ), ටූටන්ඛාමන් (ස්කැරබ්-ටූටන්ඛා‍මන්), ආයි (ස්කැරබ්-ආයි), සහ ‍හොරෙම්හෙබ් (ස්කැරබ්-හොරෙම්හෙබ්) යන රජවරුන්ගේ රාජ්‍ය සමයයන් නිරූපිත ය
මෙම කතාමාලාවේ සයවන ග්‍රන්ථය මගින් 1960 දශකයේ ඊජිප්තුවේ බෙකෙටාටන්ගේ සොහොන්ගැබ සොයාගැනීම නිරූපණය වේ
The Egyptian
බෙකෙටාටන් චරිතය අප්‍රධාන චරිතයක් ලෙසින් මිකා වෝල්ටරිගේ The Egyptian නවකථාවේ දක්වා ඇත
මෙහි ඇගේ නාමය බැකෙටේටන් (මෙහි චිත්‍රපටයේ ඇගේ නාමය බැකෙතාමූන් ය) ය
නවකථාවේ, සාමාන්‍ය රුධිරය සහිත ඊජිප්තු යුධ අධිපතියකු වන හොරෙම්හෙබ් ඇය (රාජකීය රුධිරය ඇති) සමග විවාහ වේ
කෙසේනමුත්, සාමාන්‍ය වැසියකු ස්පර්ශ කිරීම පවා ඇය ප්‍රතික්ෂේප කරයි
ඔහු නැවත ඇයව ස්පර්ශ කළහොත් ඇය තමන් බැස්ට් දෙවඟනගේ පුනරුත්පත්තියක් බවට තීබ්ස් ජනයා මුළා කරන බව පවසන්නී ය
මූලාශ්‍ර

පුරාතන ඊජිප්තු කුමරියන්
අමර්ණ යුගය
ක්‍රි
14වන සියවසේ කාන්තාවන්
ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශය
අමෙන්හොටෙප් III
සෙටෙපෙනේරේ (හෙවත් සොටෙපෙන්රේ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන ඊජිප්තුවේ 18වන රාජවංශයේ විසූ කුමරියකි
ඇය පාරාවෝ අක්නාටන් සහ ඔහුගේ අගබිසව වූ නෙෆර්ටිටිගේ සයවන සහ අවසාන දියණියයි
පවුල
සෙටෙපෙන්රේ (ඇගේ නාමයේ අර්ථය “රේගේ තෝරාගත් තැනැත්තිය”) උපත ලැබූයේ ඇගේ පියා වූ අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ 9වන වර්ෂය සිට 11වන වර්ෂය දක්වා කාලය අවට අක්ටාටන් නගරයේ ය
ඇයට මෙරිටාටන්, මෙකෙටාටන්, අන්ඛෙසෙන්පාටන්, නෙෆර්නෙෆරුආටන් ටැෂෙරිට් සහ නෙෆර්නෙෆරුරේ යනුයෙන් වැඩිමහල් සොයුරියන් පස්දෙනකු විය
දිවිය
සෙටෙපෙන්රේ පිළිබඳ පැරණිතම නිරූපණයක් අමර්ණහි රජුගේ නිවසේ බිතු සිතුවමකින් හමුවේ
මෙහි ඇය ඇගේ මව වූ නෙෆර්ටිටිගේ ඇකයේ වාඩි වී සිටිනු නිරූපිත ය
මෙම සිතුවම බෙහෙවින් හානියට ලක්වී ඇති අතර, සෙටෙපෙන්රේගේ කුඩා අතක් පමණක් දැකිය හැක
මෙම සිතුවම අක්නාටන්ගේ 9වන වර්ෂයට පමණ අයත් යැයි කාලනිර්ණය කර ඇති අතර, සම්පූර්ණ පවුලම මෙහි නිරූපිත ය
කුමරියන් සයදෙනා එක්ව නිරූපණය කර ඇති ඊළඟ අවස්ථාව රාජ්‍ය වර්ෂය 12, ශිශිර ඍතුවේ, දෙවන මාසයේ අටවන දිනයෙන් ලැබේ
මෙම අවස්ථාව “විදේශ පඬුරු පිළිගැනීම” ලෙස ප්‍රකට ය
මෙම දර්ශනය IIවන මෙරිරේ සහ හුයා යන පුද්ගලයන්ගේ අමර්ණ සොහොන්ගැබ්වලින් හමුවේ
IIවන මෙරිරේ‍ගේ සොහොන්ගැබේ, අක්නාටන් සහ නෙෆර්ටිටි කුටියක් තුළ අසුන්ගෙන විදේශ පඬුරු පිළිගන්නා අයුරු නිරූපණය කර තිබේ
රාජකීය යුවළගේ දියණියන් සිය දෙමාපියන්ට පසුපසින් සිටගෙන සිටිනු නිරූපිත ය
පහළ පේළියේ අවසන් දියණිය සෙටෙපෙනේරේ ය
එහි ඇය ගැසෙල් මුවකු දරා සිටින සිය සොයුරිය වූ නෙෆර්නෙෆරුරේට පසුපසින් සිටගෙන සිටියි
සෙටෙපෙන්රේ එම සුරතල් ගැසෙල් මුවා වෙත ළඟාවනු නිරූපිත ය
මරණය සහ භූමදානය
අක්නාටන්ගේ රාජකීය සොහොන්ගැබේ  කුටියේ C බිත්තියේ කුමරියන් පස්දෙනකුගේ නම් ලැයිස්තුගත කර ඇති අතර, ඉන් නෙෆර්නෙෆරුරේගේ නාමය බදාමයකින් අවාරණය කර ඇත
නමුත් එහි නිරූපණය කර ඇත්තේ කුමරියන් සිව්දෙනකු පමණි
බොහෝවිට සෙටෙපෙන්රේ නෙෆර්නෙෆරුරේට පෙර මිය යන්නට ඇත
සෙටෙපෙන්රේ සිය සයවන උපන්දිනය සැමරීමට ප්‍රථම රාජ්‍ය වර්ෂය 13 හෝ 14 අවට මියගිය බව පෙනේ
කුටියේ B බිත්තියේ දෙවන කුමරිය වූ මෙකෙටාටන්ගේ මරණය වෙනුවෙන් රාජකීය පවුල ශෝකවනු නිරූපිත දර්ශ‍නයේ ඇය දක්නට නොමැති බැවින්, ඇය මෙකෙටාටන්ට ද පෙර මියගොස් ඇති බව පෙනේ
එසේම ඇගේ මරණය රාජකීය සොහොන්ගැබේ භූමදානයක් සිදුකිරීමට තරම් වැඩ අවසන් කර නොතිබූ කාලයක සිදු වන්නට ඇත
ඇතැම්විට පළමුව මියගිය කුමරිය ද ඇය වන්නට ඇත
ඇගේ දේහය පසුව රාජකීය සොහොන්ගැබේ  කුටිය වෙත රැගෙන යන්නට ද ඇත
නෙෆර්නෙෆරුරේ (ක්‍රි
14වන සියවස) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 18වන රාජවංශයේ විසූ පුරාතන ඊජිප්තු කුමරියකි
ඇය පාරාවෝ අක්නාටන් සහ මහා රාජකීය බිරිඳ නෙෆර්ටිටිගේ හඳුනාගත් දියණියන් සයදෙනාගෙන් පස්වැන්නියයි
පවුල
නෙෆර්නෙෆරුරේ (ඇගේ නාමයේ අරුත "රේගේ රූමතියන් අතර රූමතිය" හෝ "රේගේ වඩාත් රූමත් තැනැත්තිය") උපත ලැබූයේ ඇගේ පියා වූ අක්නාටන්ගේ 8වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ හෝ ඊට පෙර අක්ටාටන් නගරයේ ය
ඇයට මෙරිටාටන්, මෙකෙටාටන්, අන්ඛෙසෙන්පාටන් සහ නෙෆර්නෙෆරුආටන් ටැෂෙරිට් නැමැති වැඩිමහල් සොයුරියන් සිව්දෙනකු ද, සෙටෙපෙන්රේ නැමැති බාල සොහොයුරියක ද විය
දිවිය

නෙෆර්නෙෆරුරේ පිළිබඳ පැරණිතම නිරූපණයක් අමර්ණහි රාජ මාලිගයේ බිතු සිතුවමකින් ලැබේ
මෙහි ඇය ඇගේ සොයුරිය වන නෙෆර්නෙෆරුආටන් ටැෂෙරිට් සමග කොට්ටයන අසුන් ගෙන සිටියි
මෙම බිතු සිතුවම අක්නාටන්ගේ 9වන රාජ්‍ය වර්ෂයට පමණ අයත් යැයි කාලනිර්ණය කෙරේ
එහි සම්පූර්ණ රාජකීය පවුලම නිරූපිත අතර, සෙටෙපෙන්රේ බිළිඳිය ද එහි දක්නට ලැබේ
රාජකීය ගෘහයේ ආරක්ෂකයා වූ IIවන මෙරිරේගේ අමර්ණ සොහොන්ගැබේ වර්ෂය 12ට අයත් දර්ශනයක නෙෆර්නෙෆරුරේ නිරූපිත ය
අක්නාටන් සහ නෙෆර්ටිටි කුටියක් තුළ අසුන්ගෙන සිටින අතර, ඔවුන් විදේශ රාජ්‍යයන්ගෙන් ලැබෙන පඬුරු පිළිගන්නා අයුරු දක්නට හැක
රාජකීය යුවළගේ දියණියන් සිය දෙමාපියන්ට පසුපසින් සිටගෙන සිටිති
එහි පහළ පේළියේ මැද නෙෆර්නෙෆරුරේ නිරූපිත ය
ඇය සිය දකුණතින් ගැසෙල් මුවකු ද, වමතින් නෙළුම් මලක් ද දරා සිටියි
ඇය සිය සොයුරිය වන නෙෆර්නෙෆරුආටන් ටැෂෙරිට් හට පිටුපසින් සිටගෙන සිටියි
ඇගේ නැගණිය වූ සෙටෙපෙන්රේ ඇයට පිටුපසින් සිටගෙන සිටින අතර, ඇය සිය අත සුරතල් ගැසෙල් මුවා දෙසට යොමු කරනු නිරූපිත ය
මරණය සහ භූමදානය
නෙෆර්නෙෆරුරේ 13වන හෝ 14වන වරාජ්‍ය වර්ෂයේ මියගොස් ඇති බව පෙනේ
බොහෝවිට මෙකල ඊජිප්තුව පුරා ව්‍යාප්ත වූ වසංගතය එයට හේතු වන්නට ඇත
අමර්ණහි රාජකීය සොහොන්ගැබේ එක් දර්ශනයක ඇය දක්නට නොලැබෙන අතර, තවත් එක් දසුනක ඇගේ නාමය බදාමවලින් වසා ඇත
විශේෂයෙන්ම රාජකීය සොහොන්ගැබේ  කුටියේ C බිත්තියේ කුමරියන් පස්දෙනාගේ නම් අතර (මෙම ලැයිස්තුවේ මේ කාලය අවට මියගියේ යැයි සැලකෙන සෙටෙපෙන්රේගේ නාමය ඇතුළත් කොට නැත) ඇගේ නාමය සටහන් කර තිබිණි
නමුත් පසුව එය බදාමයකින් වසා දමා ඇත
කුටියේ B බිත්තියේ ඇගේ දෙමාපියන් සහ ඇගේ වැඩිමහල් සොයුරියන් තිදෙනකු වන මෙරිටාටන්, අන්ඛෙසෙන්පාටන් සහ නෙෆර්නෙෆරුආටන් ටැෂෙරිට් යන අය මියගිය දෙවන කුමරිය වූ මෙකෙටාටන් වෙනුවෙන් ශෝකවනු නිරූපිත ය
නමුත් මෙහි ‍නෙෆර්නෙෆරුරේගේ ‍රුව දක්නට නැත
මේ නිසා යෝජනා වී ඇත්තේ මෙම කුටියේ බිත්ති සරසා අවසන් වීමට ප්‍රථම ඇය මියගිය බවයි. නෙෆර්නෙෆරුරේගේ දේහය රාජකීය සොහොන්ගැබේ  කුටියේ මුලින් භූමදානය කෙරුණා විය හැක
විකල්ප මතයක් අනුව කියැවෙන්නේ ඇය අමර්ණහි 29වන සොහොන්ගැබේ භූමදානය කෙරුණු බවයි. මෙම මතයට පාදක වී ඇත්තේ නෙෆර්නෙෆරුරේගේ ඇතුළු (භූමදාන) කුටීරයක් පිළිබඳ විස්තර වන ඇම්ෆෝරා බුජමක අඬුවකිනි
නෙෆර්නෙෆරුරේ 29වන සොහොන්ගැබේ භූමදාන කෙරුණේ නම්, එමගින් හැඟවෙන්නේ ඇගේ භූමදානය සිදුවන විට රාජකීය සොහොන්ගැබ මුද්‍රා තැබුණු බවත්, එනම් ඇය ඇගේ පියා වූ අක්නාටන්ගේ මරණින් පසු මියගිය බවත් ය
නෙෆර්නෙෆරුරේ පිළිබඳ සඳහන් සෙසු වස්තූන්
ටූටන්ඛාමූන්ගේ නිධන් වස්තූන් අතර තිබී ඇගේ රුව නිරූපිත පියනක් සහිත කුඩා මංජුසාවක් (JdE 61498) හමු විය
මෙහි කුමරිය නැමී සිටින අතර, කුඩා දරුවන් නිරූපණය කරන අයුරින් ඇගේ ඇඟිල්ල මුව අසල තබා ඇත
මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම්, මෙම මංජුසා පියනේ ඇගේ නාමයේ ඇති රේගේ නාමයේ කොටස සාමාන්‍ය රවුම් කළ තිත වෙනුවට ශබ්දානුසාරයෙන් ලියා තිබීමයි
මූලාශ්‍ර

 ක්‍රිස්ටියේන් ඩෙස්රොචස්-නෝබල්කෝට්
Tutankhamen – Life and Death of a Pharaoh

අමර්ණ යුගය
පුරාතන ඊජිප්තු කුමරියන්
ක්‍රි
මෙකෙටාටන් ("ආටන්ව බලාගන්නා" හෝ "ආටන් විසින් ආරක්ෂා කරන") යුනවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තු පාරාවෝ අක්නාටන් සහ ඔහුගේ මහා රාජකීය බිරිඳ වූ නෙෆර්ටිටිගේ දියණියන් සයදෙනා අතුරින් දෙවනැනියයි
ඇය බොහෝවිට අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ 4වන වර්ෂයේ උපත ලබන්නට ඇත
ඇය පිළිබඳ දන්නේ තොරතුරු ස්වල්පයක් වුවද, අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ මුල් තුනෙන් දෙකක කාලයතුළ ඇය ඇගේ සොයුරියන් සහ දෙමාපියන් සමග සිටිනු නිරූපිත කැටයම් සහ නිර්මාණ රාශියක් හමුවේ
පවුල
මෙකෙටාටන් යනු අක්නාටන් සහ නෙෆර්ටිටි හට උපන් දෙවන දියණියයි
ඇයට මෙරිටාටන් නැමැති වැඩිමහල් සොයුරියක් සහ අන්ඛෙසෙන්පාටන්, නෙෆර්නෙෆරුආටන් ටැෂෙරිට්, නෙෆර්නෙෆරුරේ සහ සෙටෙපෙන්රේ යනුවෙන් නැගණියන් සිව්දෙනකු ද විය
ටූටන්ඛාටන් ඇගේ අර්ධ-සොයුරකු විය
දිවිය
මෙකෙටාටන්ගේ උපන් වර්ෂය අක්නාටන්ගේ 4වන රාජ්‍ය වර්ෂය හෝ ඊට පෙර වර්ෂයක් වන්නට ඇතැයි අනුමාන කෙරේ
මෙකෙටාටන්ගේ රුව පළමුවරට දක්නට ලැබෙන්නේ ඇගේ මව වූ නෙෆර්ටිටිට පුදකළ තීබ්ස්හි හුට්-බෙන්බෙන් දෙවොලේ බිත්තිවල ය
4වන වර්ෂය හෝ ඊට පසුකලෙකට අයත් යැයි සැලකිය හැකි පසුකාලීන ශිලාලේඛනවල මෙකෙටාටන් සිය වැඩිමහල් සොයුරිය වන මෙරිටාටන්ට පසුපසින් සිටිනු නිරූපිත ය
වෙනත් මතයන් අනුව කියැවෙන්නේ මෙකෙටාටන් උපන්නේ වර්ෂය 4 හෝ ඊට පෙරය යන්න යෝජනා වී ඇත්තේ වර්ෂය 5දී කැටයම් කළ වර්ෂය 4දී වූ සිදුවීම් ඇතුළත් ශිලා ස්තම්භයේ ඇගේ රුව ඇතුළත් කර ඇති නිසා බවයි. 

මෙකෙටාටන් සිය පවුල සමග නව අගනුවර වූ අක්ටාටන් වෙත පිටත්ව යන විට ඇය කුඩා දැරියක වූවා ය
අමර්ණහි ඇතැම් වංශවතුන්ගේ සොහොන්ගැබ්වල ඇගේ රුව නිරූපණය කොට ඇත
ආයිගේ සොහොන්ගැබේ මෙකෙටාටන්ව දක්වා ඇත්තේ සිය මවගේ ගෙල වටා අතක් යවා ගනිමින්, ත්‍යාග බන්දේසියක් දරා සිටින අයුරිනි
මෙකෙටාටන් පිළිබඳ සඳහන් වන සෙසු ස්මාරක අතර, හීලියොපොලිස්වලින් හමුවූ ශිලා ස්තම්භයක්, ෆායූම්වලින් හමුවූ ප්‍රතිමා පාදමක් සහ පැනෙහෙසි හා පැරෙනෆෙර්ගේ සොහන්ගැබ් ද වේ
අමර්ණහි ඉහළ නිලතල දැරූ හුයා සහ උසස් පූජක IIවන මෙරිරේගේ සොහොන්ගැබ්වල 12වන වර්ෂයේ සිදුවූ විදේශ පඬුරු පිළිගැනීමේ උත්සවයේ දී ඇය, ඇගේ දෙමාපියන් සහ සොයුරියන් සමග සිටින අයුරු නිරූපණය කර තිබේ
මරණය සහ භූමදානය
මෙකෙටාටන් අක්නාටන්ගේ 14වන වර්ෂය අවට දී මියගොස් තිබේ
අක්නාටන්ගේ 12වන සහ 15වන වර්ෂයන් අතර ඊජිප්තුව ඔස්සේ ව්‍යාප්ත වූ වසංගතය එයට හේතුව වන්නට ඇත
රාජකීය පවුලේ බොහෝ සාමාජිකයන් පිළිබඳ වාර්තා මේ කාලයෙන් පසු හමු නොවේ
මේ අතර, ටියේ මව් බිසව, නෙෆර්ටිටි රැජින, අක්නාටන්ගේ උපබිසවක වූ කියා, මෙකෙටාටන් සහ ඇගේ බාලම නැගණියන් දෙදෙනා වන නෙෆර්නෙෆරුරේ හා සෙටෙපෙන්රේ කුමරියන් ද වේ
මෙකෙටාටන්ගේ මරණය වසංගතයක් නිසා හෝ දරු උපතක දී සිදුවූවක් විය හැක
රාජකීය බිළිඳකු සිටීමෙන් බොහෝ දෙනකු ලාබාල කුමරියගේ මරණය දරු උපතක දී සිදුවූවකැයි විශ්වාස කිරීමට පෙ‍ළඹේ
(බොහෝවිට ඇගේ පියා වූ අක්නාටන් විසින්ම ඇය විවාහ කර ගන්නට ඇත) නමුත් මෙය සනාථ කළ නොහැකිව ඇත
වැන් ඩිජ්ක් විසින් ඉදිරිපත් කළ මීට සමාන්තර මතයක් අනුව කියැවෙන්නේ දර්ශනයෙහි නිරූපිත කුඩා දරුවා මගින් මෙකෙටාටන්ගේ ආත්මය (කා) නිරූපණය වන බවයි.

රාජකීය සොහොන්ගැබේ  සහ  වශයෙන් නම් කළ කුටි තුන භූමදානයන් සඳහා භාවිත වූ ඒවා යැයි විශ්වාස කෙරේ
සහ  කුටිවල ඉතා සමාන දර්ශන අන්තර්ගත ය
මේවායේ අක්නාටන් සහ නෙෆර්ටිටි කාන්තාවකගේ නිසල දේහයක් අසල නැමී එකිනෙකාගේ දෑත් අල්ලාගෙන ශෝකවන අයුරු නිරූපිත ය
අසල සිටින හෙදියක් සිය දෑතෙහි කුඩා දරුවකු දරා සිටියි
ඒ අසල චාමරධාරියකු සිටින හෙයින් එම බිළිඳා රාජකීයයකු බව පැහැදිළි වේ
කුටියේ ඇති නම් බවත් කොට තිබේ
කෙසේනමුත්  කුටියේ ඇති රූපාක්ෂර අනුව මියගිය තරුණ කාන්තාව මෙකෙටාටන් බව පැහැදිළි වේ
එම කුටියේම තවත් දර්ශනයක, මෙකෙටාටන් සාමාන්‍යයෙන් දරු උපත් සඳහා යොදාගන්නා වියනක් යට සිටගෙන සිටින අයුරු නිරූපිත ය
නමුත් මෙය ඇගේ නැවත උපතක් ලෙස ද අර්ථ කථනය කළ හැකි වේ
ඇගේ ඉදිරිපිට මාලිග සාමාජිකයන් අතර, අක්නාටන්, නෙෆර්ටිටි සහ ඔවුන්ගේ සෙසු ඉතිරිව සිටි දියණියන් තිදෙනා වූ මෙරිටාටන්, අන්ඛෙසෙන්පාටන් සහ නෙෆර්නෙෆරුආටන් ටැෂෙරිට් නිරූපිත ය
ඇතැම්විට  කුටිය මෙකෙටාටන්ගේ භූමදාන ස්ථානය වන්නට ඇත
එහි තවත් භූමදානයන් දෙකක් පැවතී ඇති අතර, ඒවා ඇතැම්විට නෙෆර්නෙෆරුරේ සහ සෙටෙපෙන්රේගේ විය හැක
නමුත් මේ බව සනාථ වී නැත
තවත් මතයක් අනුව කියැවෙන්නේ මෙම දර්ශනයේ නිරූපණය වන්නේ කියා බවත්, එහි සිටින බිළිඳා ටූටන්ඛාමූන් බව ය
කෙසේනමුත්, ජැකොබස් වැන් ඩිජ්ක් විසින් පසුකාලීන විලියම් මර්නේන්ගේ මතකයන් ආවර්ජනා කරමින් ලියූ 2009 දී ප්‍රකාශිත ග්‍රන්ථයේ දැක්වෙන්නේ මෙය මෙකෙටාටන්ගේ මරණය සහ සහ නැවත උපත නිරූපණයක් බවයි. ඇය ඒ වනවිට පරලොව ආටන් සමග සිටි බව පැවසිණි
ජෝන් හැරිස් ද වැන් ඩිජ්ක්ගේ නිගමනයන් සමග එකඟ වේ
රාජකීය සොහොන්ගැබ තුළ තිබී මෙකෙටාටන්ගේ ශෛලමය මිනීපෙට්ටියේ කැබලි හමු විය
එහි ශිලාලේඛනවල ඇගේ දෙමාපියන් වන අක්නාටන් සහ නෙෆර්ටිටි, ඇගේ සොයුරිය අන්ඛෙසෙන්පාටන් මෙන්ම ඇගේ මුත්තණුවන් සහ මිත්තණිය වූ IIIවන අමෙන්හොටෙප් සහ ටියේ රැජින පිළිබඳව ද සඳහන් වේ
14වන සියවසේ කාන්තාවන්
දරුඋපතේ දී සිදුවූ මරණ
අක්නාටන්
නෙෆර්ටිටි
මෙරිටාටන් හෙවත් මෙරිටාටෙන් හෝ මෙරියේටාටන් (ක්‍රි
14වන සියවස) යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ දහඅටවන රාජවංශයේ විසූ, පුරාතන ඊජිප්තු රැජිනකි
ඇය විසින් අක්නාටන්ගේ පුත්‍රයකු හෝ සොහොයුරකු විය හැකි යැයි සැලකෙන පාරාවෝ ස්මෙන්ඛ්කරේගේ මහා රාජකීය බිරිඳ ලෙස කටයුතු කර තිබේ
ඇගේ නාමයේ අරුත "ආටන්ගේ ප්‍රියාදර තැනැත්තිය" යන්නයි
ආටන් යනු ඇගේ පියා විසින් වන්දනාමාන කළ හිරු දෙවියන් ය
මෙරිටාටන් විසින් ඇතැම්විට අන්‍ඛ්ඛෙපෙරුරේ නෙෆර්නෙෆරුආටන් යන නාමයෙන් රාජ්‍ය පාලනය ගෙන යන්නට ඇත
පවුල
මෙරිටාටන් යනු පාරාවෝ අක්නාටන් සහ ඔහුගේ මහා රාජකීය බිරිඳ වූ නෙෆර්ටිටි රැජිනගේ දියණියන් සයදෙනා අතුරින් වැඩිමහල් දියණියයි
ඇගේ සෙසු සොයුරියන් නම් මෙකෙටාටන්, අන්ඛෙසෙන්පාටන්, නෙෆර්නෙෆරුආටන් ටැෂෙරිට්, නෙෆර්නෙෆරුරේ, සහ සෙටෙපෙන්රේ ය
ඇයව පාරාවෝ ස්මෙන්ඛ්කරේ හට විවාහ කරදෙන ලදී
ශිලා ලේඛනවල දැක්වෙන මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට් නැමැති ලාබාල කුමරිය ඇතැම්විට මෙරිටාටන්ගේ සහ ස්මේනඛ්කරේගේ දියණිය විය හැක
ඇෂ්මුනෙයින්හි ශිලා ලේඛනයක් අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ මෙරිටාටන්-ටැෂෙරිට් යනු මෙරිටාටන්ගේ දියණිය බවයි. මෙම දර්ශනය අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයට දින නිර්ණය කර ඇති හෙයින්, මෙම ළදරු කුමරිය‍ගේ පියා ද අක්නාටන් විය හැකි යැයි ‍පැවසේ
එය එසේ වී නම්, අක්නාටන් සිය දියණියක සිය භාර්යාවක් ලෙස පත්කොට ගෙන තිබේ
මීට අමතරව අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් නැමැති කුමරිය ද මෙරිටාටන්ගේ දියණියක යැයි යෝජනා වී ඇත
නමුත් ඇය අන්ඛෙසෙන්පාටන්ගේ දියණියක විය හැකි බව පෙනේ
චරිතාපදානය

තීබ්ස්හි මුල් වර්ෂ
ඇය උපත ලැබූයේ ඇගේ පියාගේ රාජ්‍ය සමයේ මුල් කාලයේ බොහෝ විට තීබ්ස් හි ය
රාජකීය පවුල තීබ්ස්හි ජීවත් වූ අතර, මෙම රාජ මාලිගය කාර්නැක්හි අක්නාටන්ගේ දේවස්ථාන සංකීර්ණයේ කොටසක් ලෙස පවතින්නට ඇත
කාර්නැක්හි ‍ගොඩනැගිලිවල නිශ්චිත භාවිතයන් නොදන්නා අතර, ටෙනි-මෙනු විසිතුරු කළ දර්ශන අනුව පෙනී යන්නේ එය වාසස්ථානයක් ලෙස භාවිත වී ඇති බවයි. හුට්-බෙන්බෙන්හි නැටයම්වල මෙරිටාටන් ඇගේ මව වූ නෙෆර්ටිටි සමග සිටිනු නිරූපිත ය
හුට්-බෙන්බෙන් යනු නෙෆර්ටිටි හා සම්බන්ධ ව්‍යූහයක් වන අතර, එහි දර්ශනවල ප්‍රධාන පූජකවරිය ලෙස නෙෆර්ටිටි නිරූපිත ය
මෙරිටාටන් ඇගේ මවට පසුපසින් සිස්ට්‍රමයක් සොලවමින් සිටියි
ඇගේ ලාබාල සොයුරියන් වන මෙකෙටාටන් සහ අන්ඛෙසෙන්පාටන් ද මෙහි ඇතැම් දර්ශනවල දක්නට ලැබෙන මුත්, මෙරිටාටන් තරම් සුලබව දක්නට නැත
අමර්ණ කුමරිය

ඇගේ පියා වූ අක්නාටන්ගේ 5වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ, මෙරිටාටන් පිළිබඳ නව අගනුවර සීමාවන් දක්වමින් ඉදිකළ සීමා ශිලා ස්තම්භ‍වල සඳහන් වේ
අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ, දියණියන් සයදෙනා අතුරින් වඩාත්ම නිරූපිත සහ විස්තර වන කුමරිය ඇයයි
ඇගේ රුව දේවස්ථාන, සොහොන්ගැබ් සහ පෞද්ගලික දෙවොල්වල සිතුවම් කොට තිබේ
ඇගේ රුව අමර්ණ යුගයේ පාරාවෝගේ පවුල නිරූපිත ලාක්ෂණික රූපවල පමණක් නොව උත්සව අවස්ථාවන්හි ද දක්වා තිබේ
අමර්ණහි මෙරිටාටන් හා වඩාත් සම්බන්ධ ස්ථාන දෙක නම්, උතුරු මාලිගය සහ මාරු-ආටන් ය
මාරු-ආටන් පිහිටියේ අමර්ණහි නගර සීමාවන්ගේ දකුණට වන්නට ය
මෙම ඉදිකිරීම පොකුණු හෝ තටාක සහ ශාක රෝපණය කළ ස්ථානවල පිහිටි මණ්ඩප සහිත අංග දෙකකින් යුක්ත විය
එහි කෘත්‍රිම දූපත මත කුළුණුවලින් යුත් නිර්මාණයක් ඇති අතර, එහි ස්වභාවික දර්ශන සහිත පීඨිකාවක් ඇත
ඇතැම් ස්ථානවල තිබූ වෙනත් රාජකීය ආර්යාවකගේ නාමය ඉවත් කොට එතැන මෙරිටාටන්ගේ නාමය යොදා ඇති බව පෙනේ
එම ස්ථාන අතර උතුරු මාලිගය සහ මාරු-ආටන් ස්ථාන ද වේ
මෙය නෙෆර්ටිටිව අවමානයට පත්කොට මාලිගයෙන් නෙරපා දැමුණු බවට සාක්ෂියකැයි ඇතැමුන් වැරදි අර්ථ කථනයක් ලබා දී තිබිණි
නමුත් මෑතක දී මකා දැමුණු කැටයම් අක්නාටන්ගේ සුළු භාර්යාවක් වූ කියාට අයත් බව පෙනීයාමත් සමග, එම අර්ථකථනය ප්‍රතික්ෂේප විය
මෙරිටාටන්ව මයාටි යන නාමයෙන් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ලිපිවල හඳුන්වා තිබේ
ටයිරිහි අබිමිල්කිගේ ලිපියක ඇය පිළිබඳ සඳහන් වේ
මෙම ලිපිය සාමාන්‍යයෙන් අක්නාටන්ගේ අවසන් කාලයේ මෙරිටාටන්ගේ තත්ත්වය රාජ සභාව තුළ ඉහළ ගොස් තිබූ අවස්ථාවක ලියැවුණකැයි සැලකේ. කෙසේනමුත්, එම ලිපිය මෙරිටාටන්ගේ උපත සිහිපත් කෙරෙන්නක් ද විය හැක
මහා රාජකීය බිරිඳ

මෙරිටාටන් මහා රාජකීය බිරිඳ ලෙසින් අමර්ණහි IIවන මෙරිරේගේ සොහොන්ගැබේ නිරූපණය කර තිබේ
මෙහි ඇය ඇගේ සැමියා වන පාරාවෝ අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ ස්මෙන්ඛ්කරේ-ඩ්ජෙසර්ඛෙපෙරු සමග සිටිනු නිරූපිත ය
මෙම දර්ශනයෙහි නිරූපණය වන්නේ රාජකීය යුවළ මෙරිරේහට ගෞරව නාමයන් සහ ත්‍යාග ප්‍රදානය කරන අයුරුයි
මෙම දර්ශනය දක්නට ලැබෙන්නේ වර්ෂය 12ට අයත් රාජසභා දර්ශනය නිරූපිත බිත්තියට යාබද බිත්තියේ ය
ස්මෙන්ඛ්කරේ ඇතැම්විට අක්නාටන්ගේ සම-අනුරාජයා ලෙස කටයුතු කරන්නට ඇත
මෙරිටාටන් ස්මෙන්ඛ්කරේගේ මහා රාජකීය බිරිඳ වූ අතර, නෙෆර්ටිටි තවදුරටත් අක්නාටන්ගේ අගබිසව ලෙස කටයුතු කළා ය
16වන වර්ෂයේ දී පවා නෙෆර්ටිටි මහා රාජකීය බිරිඳ ධුරය උසුලා ඇති හෙයින්, ස්මෙන්ඛ්කරේ සම-අනුරාජයා ලෙස හෝ සිය බිසව වූ මෙරිටාටන් සමග රාජ්‍ය පාලනය කරන්නට ඇත්තේ අක්නාටන්ගේ 16වන වර්ෂයෙන් මඳ කලකට පසුව විය හැක
මෙරිටාටන් පිළිබඳ ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ රන් ඩේසි සැරසිල්ලක සඳහන් වේ
එසේම ඇගේ නාමය ලිනන් වස්ත්‍ර තැන්පත් කිරීමට භාවිත කළ දැව මංජුසාවක ද සඳහන්ව තිබේ
මෙම මංජුසාවෙහි රජවරුන් දෙදෙනකුගේ නම් වන නෙෆර්ඛෙපෙරුරේ-වේන්රේ (අක්නාටන්) සඑ අන්‍ඛ්ඛෙපෙරුරේ-ම්ර්-වේන්රේ, නෙෆර්නෙෆරුආටන්-ම්ර්-වෙන්රේ සහ මහා රාජකීය බිරිඳ මෙරිටාටන්ගේ නාමය දැක් වේ
ජේ. පී. ඇලන් වැනි ඇතැම් විද්වතුන් අනුව, අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ ස්මෙන්ඛ්කරේ මෙරිටාටන් සමග පාලනය ගෙනගොස් ඇත
නමුත් අක්නාටන්ගේ මරණින් පසු වර්ෂයේ දී ස්මෙන්ඛ්කරේ ද මියගොස් ඇත
මැනතෝගේ විස්තරයේ සඳහන් 'රජුගේ දියණිය' අකෙන්කෙරෙස් මෙරිටාටන්ය යන මතය අනුව, ඇය විසින් නෙෆර්නෙෆරුආටන් පාරාවෝවරිය ලෙස සිහසුනට පත්වන්නට ඇත
නෙෆර්නෙෆරුආටන් හට වසර 2ක් සහ මාස 1ක පාලන සමයයක් පැවති බව කියැවේ
ඒ අනුව මැනතෝගේ විස්තරයෙහි ඇය ‍රතෝතිස්ගේ වහාම පූර්වප්‍රාප්තිකයා බව දැක් වේ
මෙම රතෝතිස් ටූටන්ඛාමූන් වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
මරණය සහ භූමදානය

සීමා ශිලා ස්තම්භයේ සඳහන් පාඨය අනුව පෙනීයන්නේ මෙරිටාටන් සිය භූමදානය අඛෙට්-ආටන් (නූතන අමර්ණ) හි සිදු කිරීමට අදහස් කළ බවයි. 
 "අක්ටාටන්හි නැගෙනහිර කන්දේ මා හට සොහොන්ගැබක් තනාගන්නට ඉඩ දෙන්න
ආටන්, මාගේ පියා විසින් මා හට ප්‍රදානය කළ උත්සවඅ මිලියන ගණන මැද, එහි භූමදානයක් තනා ගැනීමට ඉඩ දෙන්න
මහා රජුගේ භාර්යා නෙෆර්ටිටිගේ භූමදානය ද එහි සිදු කිරීමට ඉඩදෙන්න
වසර මිලියන ගණනක් [ආටන්, මාගේ පියා විසින් ඇය වෙනුවෙන් ප්‍රදානය කළ] රජුගේ දියණිය, මෙරිටාටන්ගේ [භූමදානය ද] මෙම වසර මිලියන ගණන පුරා එහි සිදු කිරීමට ඉඩදෙන්න
"

අමර්ණහි රාජකීය සොහොන්ගැබ මෙකෙටාටන්, ටියේ සහ අක්නාටන්ගේ භූමදානය සඳහා භාවිත කර තිබේ
එය අක්නාටන්ගේ මරණය සහ භූමදානයෙන් පසුව වසා දමා ඇති බව පෙනේ
මෙරිටාටන්ගේ භූමදානය ඇතැම්විට අමර්ණහි වෙනත් රාජකීය සොහොන්ගැබක සිදු කරන්නට සැලසුම් කරන්නට ඇත
මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 
"Head Case", ටුට් රජ ඡායාරූප ගැලරිය, නැෂනල් ජියෝග්‍රැෆික් මාර්ගස්ථ සඟරාව

ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශයේ අගබිසෝවරුන්අ
අමර්ණ යුගය
ක්‍රි
අන්ඛෙසෙනමුන් (ˁnḫ-s-n-imn, "ඇගේ දිවිය අමුන්ගේ ය"
1348 පමණ – 1322 පසුව) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශයේ රැජිනකි
අන්ඛෙසෙන්පාටන් ලෙස උපන් ඇය, පාරාවෝ අක්නාටන්ගේ සහ ඔහුගේ මහා රාජකීය බිරිඳ වූ නෙෆර්ටිටිගේ දියණියන් සය දෙනා අතුරින් තුන්වැන්නිය වූවා ය
ඇය සිය අර්ධ-සොයුරා වූ ටූටන්ඛාමූන්ගේ මහා රාජකීය බිරිඳ බවට පත්වූවා ය
ඇගේ පියාගේ මරණින් පසු පුරාතන ඊජිප්තු ආගමේ සිදු වූ වෙනස්වීම්වලට අනුකූලව ඇගේ නාමය ද පසුකලෙක වෙනස් විය
ඇගේ දෙමව්පියන්ගේ සමයට අයත් පුරාතන කැටයම් සහ සිතුවම්වල ඇගේ යොවුන් විය සවිස්තරව නිරූපණය ක‍ර තිබේ
ටූටන්ඛාමූන් සහ අන්ඛෙසෙනමුන්ගේ පියා එකම තැනැත්තකු වූව ද, මෑතකාලීන ජාන විද්‍යාත්මක සාක්ෂි අනුව පෙනීගොස් ඇත්තේ ටූටන්ඛාමූන්ගේ මව අක්නාටන්ගේ සොයුරියක, එනම් IIIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ හඳුනානොගත් දියණියක බවයි.

ඇය බොහෝවිට අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ 4වන වර්ෂයේ උපත ලබන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
ඇගේ පියාගේ 12වන වර්ෂයේ දී ඇය සමග ඇගේ බාල සොයුරියන් තිදෙනා නිරූපණය කොට තිබේ
ඇගේ පියා විසින් සිය භාර්යාව (නෙෆර්ටිටි) සම-අනුරාජ පදවියට පතකර ඇති බව පෙනේ
ඔහුගේ පවුල තාත්වික ස්වරූපයෙන් සියලු නිල කලා නිර්මාණවල නිරූපණය කොට තිබේ
නිසැකවම අන්ඛෙසෙනමුන් එක් රජකුටවත් විවාහ කර දී ඇත
ඇය පාරාවෝ ටූටන්ඛාමූන්ගේ මහා රාජකීය භාර්යාව වූවා ය
ඇයව කෙටි කාලීනව ටූටන්ඛාමූන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ආයිට ද විවාහ කරදුන්නා විය හැක
ඇතැමුන් විශ්වාස කරන්නේ ආයි ඇගේ මාතෘ පාර්ශ්වීය මුත්තණුවන් බවයි. ඇය ඇතැම්විට ඇගේ මවගේ මරණින් පසු අක්නාටන්ගේ හෝ ඔහුගේ සම-අනුරාජයා වූ ස්මෙන්ඛ්කරේගේ මහා රාජකීය භාර්යාව වී යැයි ඇතැම්හු පවසති
2010 පෙබරවාරි මස ප්‍රකාශිත මෑතකාලීන DNA පරීක්ෂාවක් අනුව, යෝජනා වී ඇත්තේ KV21 සොහොන්ගැබේ භූමදානය කළ 18වන රාජවංශයේ රැජිනියන් දෙදෙනාගේ මමීවලින් එකක් ඇගේ විය හැකි බවයි. DNA අනුව, මෙම මමී දෙකම රාජකීය සාමාජිකයන්ගේ බව පෙනේ
මුල්කාලීන දිවිය
අන්ඛෙසෙන්පාටන් උපත ලැබූයේ ඊජිප්තුව පෙර නොපැවැති ආගමික විප්ලවයක (ක්‍රි
1348 පමණ) පසුවූ යුගයකයි
ඇගේ පියා විසින් හිරුමඬල මගින් සංකේතවත් කෙරුණු හිරු දෙවියන්ගේ සුළු ස්වරූපයක් වූ ආටන් වන්දනාව ප්‍රචලිත කිරීමේ අරමුණින් පැරණි දෙවිවරුන් ඇදහීම තහනම් කළේ ය
ඇය වැසෙට් (වර්තමාන තීබ්ස්) ප්‍රදේශයේ උපත ලබන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
බොහෝවිට ඇය හැදී වැඩෙන්නට ඇත්තේ නව අගනුවර වූ අක්ටාටන් (වර්තමාන අමර්ණ) හි විය හැක
වැඩිමහල් දියණියන් තිදෙනා වූ මෙරිටාටන්, මෙකෙටාටන් සහ අන්ඛෙසෙන්පාටන් "ජ්‍යෙෂ්ඨ කුමරියන්" ලෙස රජයේ සහ ආගමික කටයුතු සඳහා දායක වූහ
ඇගේ උපන් දිනය නොදනී
පසුකාලීන දිවිය

පළමුව ඇයව ඇගේ පියා විසින්ම විවාහ කරගැනුණු බව විශ්වාස කෙරේ
මෙය ඊජිප්තු රාජකීය පවුල් සඳහා අයෝග්‍ය යැයි පිළිනොගැනිණි
ඇය ඇගේ දොළොස්වන වියේ දී, අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් (ඇගේ පියාට හෝ ස්මෙන්ඛ්කරේටා දාව) කුමරිය බිහි කරන්නට ඇත
නමුත් එම දරුවාගේ දෙමාපියන් පැහැදිළි නැත
ඇගේ පියාගේ මරණින් අනතුරුව, ස්මෙන්ඛ්කරේ සහ නෙෆර්නෙෆරුආටන්ගේ කෙටි රාජ්‍ය සමයයන්ගෙන් පසු, ඇය ටූටන්ඛාටන්ගේ භාර්යාව බවට පත්වූවා ය
විවාහයෙන් පසුව, යුවළ ප්‍රතිෂ්ඨාපිත ආගමේ දෙවිවරුන්ට ගෞරව වශයෙන් සිය නම් ටූටන්ඛාමූන් සහ අන්ඛෙසෙනමුන් ලෙස වෙනස් කරගත්හ
මෙම යුවළට මළදරු බිළිඳියන් දෙදෙනකු වූ බව පෙනේ
ටූටන්ඛාමූන්ගේ හඳුනාගැනුණු එකම භාර්යාව අන්ඛෙසෙනමුන් හෙයින් ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ භ්‍රෑණ ද්විත්වය ඔහුගේ දියණියන්ගේ විය හැක
සිය නවවන රාජ්‍ය වර්ෂයේ, දහඅටවන වියේ පමණ පසුවූ ටූටන්ඛාමූන් හදිසියේම මියගියේ උරුමකරුවකු නොමැතිව ය