Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
වෙනත් නම්(Other Names) 
සැපතිල්ලා, චීනයේ ("චිකිකෝ" හෝ "චිකු", "චිකෝ") සහ ඉන්දියාවේ sapota ලෙස හඳුන්වයි. නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ සෝෆෙඩා සහ බංග්ලාදේශය, ඉන්දුනීසියාව, හොන්ග් xim ("සිමාසියා පර්සිමොන්") හෝ xa p ch තායිලන්තය, කාම්බෝජය, වියට්නාම, කම්බෝඩියාව, ග්වාන සපාතිල්ලා, කොලොම්බියාව, නිකරගුවාව, එල් සැල්වඩෝර්, ඩොමිනිකානු ජනරජය සහ වෙනිසියුලාව, කියුබාවේ, පුවර්ටෝ රිකෝ සහ ඩොමිනිකානු ජනරජයේ ඩිලීසියානු ජනරජයේ ඩිලීසෝ බහමාස්, කැරිබියානු සෙසු නසීබෙරි, බ්රසීලයේ sapoti සහ හවායි හි දකුනු කැලිෆෝනියාවේ හා දකුණු ෆ්ලොරිඩා හි චිකෝ සපෝටේය
කෙලන්තානෙස් මැලේහි, පලතුරු "සම්මත සිලෝ නිලෝ" යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
එය සම්මත මැලේ "ciku" වලට වඩා මුල් නාමයට සමීපව පිහිටා තිබේ
චීන භාෂාවෙන්, මෙම නම දළ වශයෙන් "ගින්සෙන් ගෙඩිය" ට පරිවර්තනය කරයි
මෙය අනිත්ය පලතුරක් වන pepino සඳහා භාවිතා කරන නමකි
Sapodilla is known as chikoo ("चिक्कू" or "chiku," "चीकू,") and sapota in India, sofeda  in eastern India and Bangladesh, sawo in ඉන්දුනීසියාව, hồng xim (lit
"Siamese persimmon") or xa p ch in Vietnam, lamoot (ละมุด) in Thailand and Cambodia, sapodilla in Guyana sapathilla or rata-mi in Sri Lanka, nspero in Colombia, Nicaragua, El Salvador, Dominican Republic and Venezuela, npero in Cuba, Puerto Rico and Dominican Republic, dilly in The Bahamas, naseberry in the rest of the Caribbean, sapoti in Brazil, and chico sapote in Hawaii, southern California and southern Florida
In Kelantanese Malay, the fruit is called "sawo nilo" which is closer to the original name than the standard Malay "ciku"
In Chinese, the name translates roughly to "ginseng fruit" (人參果), though this is also the name used for the pepino, an unrelated fruit
ශ්‍රී ලංකාව 
තෙත් හා මැද රට කලාපයේ වගාකළ හැකි පලතුරකි
External links 

 CRFG Publications
Sapodilla 
 Sapodilla

References 

පලතුරු
ශාක
ළදරුවා හෝ බිලිඳා යන පදය වැහැරෙන්නේ ඉතා ළාබාල මානව  දාරකයන් හැඳින්වීමටය
තාක්‍ෂණික අර්ථ දැක්වීම 
වයස අවුරුදු 1ට අඩු දරුවා
ශබ්දනිෂ්පත්තිය හා අදාළ නාමාවලිය 

"ළදරුවා" යන්නට ඉංග්‍රීසියෙන් වැහැ‍රෙන "ඉන්ෆන්ට්" යන්න බිඳී ඇත්තේ "බිනීමට නොහැකි" යන අරුත් දෙන,  ඉන්ෆන්ස් යන  ලතින් වචනයෙනි
නෛතික වැඩිහිටිබවට පහළ වයසැති ඕනෑම දරුවෙකු පිළිබඳ ‍නෛතික පදයක් ලෙසද  "ළදරුවා" යන පදය භාවිතා  වේ
නවජයන් 
මසකට වඩා අඩු වයසැති මිනිස් ළදරුවෙකු හැඳින්වෙන්නේ අළුත උපන්නකු හෝ නවජයෙකු ලෙසිනි
"නවජයා" යන පදය,  නොමේරූ ළදරුවන්, අධි‍මේරූ ළදරුවන් සහ පූර්ණ කාලීන අළුත උපන්නන් සඳහා එක්ලෙසින් වැහැ‍රේ
සිඟිත්තන් 
වයස අවුරුදු එකක් පිරී‍මෙන් පසුව ‍හෝ ඇවිදීමට හැකි වී‍මෙන් පසුව ‍හෝ, ළදරුවන් හැඳින්වෙන්නේ  "සිඟිත්තන්" ලෙසිනි
(සාමාන්‍යයෙන්  මාස 12–36)
ළදරු මරණ අනුපාතිකය	

ළදරු මර්ත්‍යතාවය යනු දිවියෙහි පළමු වසරෙහිදී ළදරුවෙකු මිය යෑමය
ළදරු මර්ත්‍යතාවය සිදුවීමට ප්‍රධාන හේතූන් අතරට  විජලනය, ආසාදනය, සංජානනීය ආබාධ හා  හදිසි ළදරු මරණ සින්ඩ්‍රෝමය (SIDS)ගැනේ
රටක ‍සෞඛ්‍යය සත්කාර මට්ටම පිළිබඳ ඉතා වැදගත් මිනුමක් ලෙසින් මෙම වසංගත අධ්‍යයනික දර්ශකය සැලකෙනුයේ,  ළදරුවන්ගේ, දරුවන්ගේ, හා ගර්භණී මාතාවන්ගේ  සෞඛ්‍යය තත්ත්වය මෙන්ම,  වෛද්‍ය සත්කාර ලබාගැනුම සඳහා පහසුතාවය,  සමාජආර්ථීක තත්ත්වයන්, සහ ප්‍රජා සෞඛ්‍යය පිළිවෙත් යන දෑ හා, එය සෘජු ලෙසින් බැඳී ඇති බැවිනි
රැකබලාගැනුම හා පෝෂණය 

ළදරුවන් හඬනුයේ සහජාසායානුගත සන්නිවේදනයක් ලෙසිනි
හඬන ළදරුවෙක් ප්‍රකාශ කිරීමට උත්සාහ කරනුයේ, කුසගින්න, අපහසුව, අධිඋත්තේජනය, වෙහෙස, යමක් අවශ්‍යවීම, හෝ පාළුව වැනි පුළුල් හැඟීම් අතුරින් එකක්  විය හැක
සියළු ළදරු සෞඛ්‍යය සංවිධානයන් නිර්දේශ කරනු‍යේ මවුකිරිදීම තුලින් පෝෂණය ලබා දීමයි
නව ජන්ම ළදරුවාට මවුකිරිදීම කලනොහැකිනම් හෝ එසේ කිරීමට අපහසු නම් හෝ, ‍දොවා ගත් මවු කිරි  හැන්දක් සහිත (සූප්පු රහිත) බෝතලයෙන් ලබා දීම කෙරේ
ළදරුවන් උපතින්ම  උරාබීමේ ප්‍රතීකයක් (ඉබේ සිදු වන ක්‍රියාවක්)  සමග උපදින අතර එය උපකාරයෙන්  පයෝධරයන්හී  තනපුඩු වලින් හෝ  බිලිඳු බෝතලයක පුඩුවෙන් කිරි උරාබීමට ඔවුනට හැකි වන අතර, මීට අමතරව ඉවෙන් සෙවීම ලෙසින් හැඳින්වෙන  සහජාශීය චර්යාවක් තුලින් තනපුඩුව සොයාගැනුම ඔවුන් විසින් සිදුකෙරේ
සමහරක්විට, ළදරුවාට කිරි ලබා දීම සඳහා කිරි මවක්  කුලියට ගැනෙතත්, විශේෂයෙන්ම සංවර්ධිත රටවල මෙම ව්‍යවහාරය ඉතා විරලය
මව මියයාම, සිහි මුරුජාවීම වැනි අති විරල අවස්ථාවලදී පමණක් මාස 5ට අඩු ළදරුවනට ළදරු පිටි කිරි ලබාදේ
ළදරුවන් වැඩෙත්ම, ඔවුනගේ ආහාර වේලට,  පරිපූරකයන් ලෙස අතිරේක ආහාර එකතු කෙරේ
ඒ සඳහා නිර්දේශ මුද්‍රිතව හා වාචිකව ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ළදරුවකු වෙනුවෙන්ම ලබාදේ
නොදැනුවත්කම නිසා දෙමව්පියන් විසින්, මවුකිරි හෝ ෆෝමියුලා කිරි හෝ වල අඩුපාඩු පුරවනු වස්, දරුවා සඳහා වාණිජමය, පෙර-නිමි ළදරු ආහාරයන් තොරාගත්තද, නිවැරදි ක්‍රමය ස්වභාවික ආහාරයන්ම අනුවර්තනය කරමින් දරුවාගේ ආහාරමය අවශ්‍යතාවය සපුරාලීමයි
ඔවුන් වැසිකිළි-භාවිත-පුහුණුව ලබන තුරු, සංවර්ධිත රටවල ළදරුවෝ, දුහුල් යටඇඳුමක් අඳිති
වැඩිහිටියන්ට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි නින්දක් - අළුත උපන් බිලිඳුන්ට පැය 18ක් දක්වා, දරුවන්ට අවශ්‍ය වන අතර, දරුවන් වියපත් වත්ම මෙම අවශ්‍යතාවයේ අවපාතයක් දක්නට ලැබේ
බිලිඳුන් ඇවිදීමට උගෙන ගන්නා තුරු, ඔවුන් අතෙහි වඩා ගෙන, එල්ලන පටි හෝ බිලිඳු-වාහකයන්හි රුවා, හෝ බිලිඳු-රිය හි හෝ බිලිඳු-සක්මන් රිය හි තබා තැන තැන ගෙන යනු ලැබේ
කාර්මීකරණය වූ බොහෝ රටවල පනවා ඇති නීති අනුව, ළදරුවන් සඳහා, මෝටර් රථ වල  ළදරු ආරක්ෂක ආසනයන් භාවිතය කල යුතු වේ
රැකබලාගැනුමේදී සාමාන්‍යයෙන් පැනනගින ගැටළු 

 බිලිඳු බඩ-රුජාව
 ආවරිත-තොටිල්ල/තොටිල්ල
 නෑවීම 
 තොටිලි හිස්හොරි 
 දිවා සුරැකුම
 යටැඳුම් කුෂ්ඨය
 ළදරු පිටි කිරි 
 ප්‍රතිශක්තිකරණය
 සූප්පුව 
 පිතෘක බැඳුම
 දත් ඒම
 පෙකණිය
 වින්දන හැසිරීම් - මුල් ළමාවියේ

බැඳීම 

බැඳීම් වාදය යනු, ප්‍රාථමික වශයෙන් පරිණාමීය සහ චර්යාවිද්‍යාත්මක සිද්ධාන්තයක් වන අතර, ළදරුවෙක් හෝ දරුවෙක් විසින්, අනතුරක් හෝ විපතක් හෝ සිදුවූ කලෙක,    නොනැසී-සිටීම  සඳහා,  නිශ්චිත බැඳුම් වස්තුවක් වෙත සමීපත්වයක් පැතීමක්  සිදුකෙරෙන බව පරිකල්පනය කෙරේ
තම දිවිය පුරා, සබැඳියාවන් තැනීමට හා පවත්වාගෙන යෑමට ළදරුවාගේ/දරුවාගේ ඇති හැකියාවට පදනම වැටෙනුයේ මෙම බැඳීම් ඇතිකරගැනුම ආශ්‍රයෙන් බව සැලකේ. බැඳුම යනු  ආදරය සහ/හෝ ලැදියාව නොවුවද, බොහෝවිට ඒවා අතර සමිප සම්බන්ධතාවයන් පවතියි
බැඳීම් හා බැඳුම් චර්යාවන් සංවර්ධනය වන්නට ඇරඹෙන්නේ වයස මාස 6 සහ වසර 3 අතරය
ළදරුවන් බැ‍‍ඳීමට ඇල්මක් දක්වනුයේ, සංවේදී හා ළදරුවන් හා සමග සමාජීය අන්තර්ක්‍රියාවන් හි යෙදීමට අනුකූලතාවක් දක්වන, හා යම් කලකට ස්ථාවර රැකවලුන් සේ රැ‍ඳෙන වැඩිහිටියන් වෙතය
මව්පිය ප්‍රතිචාරයන් ඔස්සේ බැඳීම් රටාවන් වර්ධනය වීම‍ට රුකුල් වැටෙන අතර ඒවා ඉන් ඉක්බිතිව  'අභ්‍යන්තර ක්‍රියාකාරී ආදර්ශකයන්' බවට පත්වී පුද්ගලයන්ගේ පසුකාලීන සබැඳියාවන් හි හැඟීම්, අදහස්, හා බලාපොරොත්තු හසුරුවයි. 'සුරැකි', 'උත්සුක-විපිළිසර', 'උත්සුක-පරිවර්ජන', (සියල්ලම 'සංවිධානාත්මක') සහ 'අසංවිධානාත්මක' ලෙසහැඳින්විය හැකි,  බැඳීම් 'ශෛලීන්' බොහොමයක් දක්නට ඇති අතර, සමහරක් ඒවා, අනෙක්වාට වඩා ගැටළු සහගත වෙති
බැඳීමක් රහිත වීම හෝ බැඳීම් ඇති කර ගැනුමේ හැකියාව බරපතල ලෙස කඩාකප්පල්වී තිබීම, බරපතල නොහික්මීම්වලට හේතු පාදක විය හැක
කලාවෙහි ළදරුවන් 
කලාවෙහි, ළදරුවන් උලුප්පා දක්වන්නේ, පාරිශුද්ධත්වය හා අහිංසකත්වයයි
ක්‍රිස්තියානු ප්‍රතිමාශිල්පයෙහි, ළදරුවා යනු,  ජේසුස් ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ හා උත්ථානයෙහි සංකේතයන් වෙති
පුස්තක නාමාවලිය

මෙයද බලන්න

බාහිර සබැඳියන් 

 Discovery Health's Infant & Toddler Center
 American Academy of Pediatrics
 The impact of buggy orientation on parent-infant interaction and infant stress 
 The World Health Report 2005 – Make Every Mother and Child
 Infant eyesight - University of Illinois

ආශ්‍රිත 

සෞඛ්‍යය
Infancy
Childhood
ඒකීය රාජ්‍යයක් යනු, අත්‍යන්තයෙහිදී   මධ්‍යම රජය උත්තරීතර වන්නාවූ සහ මධ්‍යම රජය විසින් පවරා දීමට අභිමත බලයන් පමණක් ඕනෑම පරිපාලන කොට්ඨාශයක්  (උප-ජාතික ඒකක) විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නාවූ  පරිදී එක් බලාධිකාරියක් විසින් පාලනය කෙරෙන රාජ්‍යයකි
ඒකීය රාජ්‍යයන් ලැයිස්තුව 
ඇලකුරු විසින් දැක්වෙන රාජ්‍යයන් සඳහා සීමිත පිළිගැනුමක් ප්‍රදානය කර ඇත

ඒකීය ජනරජයන් 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  (තායිවානය)

ඒකීය රාජාණ්ඩු

භූමිප්‍රමාණය අනුව විශාලතම ඒකීය රාජ්‍යයන් 5

මේවාද බලන්න

බාහිර සබැඳි
 Decentralizing the Civil Service
From Unitary State to Differentiated Polity in the United Kingdom 
 Changing Patterns of Governance in the United Kingdom  
 Open University - UK & Unitary state 
 Open University - The UK model of devolution
 Open University - Devolution in Scotland

දේශපාලනවේදය
පාලන ක්‍රමය අනුව රටවල්
රාජ්‍ය පාලන ක්‍රම
භ්‍රෑණයක් යනු වර්ධනය වෙමින් පවතින, කළලමය අවස්ථාවට පසුව හා උපතට පෙර පවතින,  ක්ෂීරපායියෙකු හෝ වෙනත් ජලාබුජ පෘෂ්ඨවංශිකයෙකු වේ
මානවයයන්ගේ,  ප්‍රාග්-ප්‍රසව වර්ධනයෙහි අවසන් අදියරයන් වන භ්‍රෑණ අවස්ථාව ,  සංසේචනයට සති අටකට පමණ පසුව, ප්‍රධාන ව්‍යුහයන් හා  ඉන්ද්‍රියය පද්ධතියන් නිර්මාණය වීමෙන් අනතුරුව ඇර‍ඹී,  උපත දක්වා පවතියි
වර්ධනය

භ්‍රෑණ අවස්ථාව ඇරඹෙනුයේ සංසේචනයෙන් සති අටකට පමණ පසුවය
පාරිසරික නිරාවරණයන් නිසා හානියට පත් වන තරම්  වූ කළලය තරමට භ්‍රෑණය සංවේදී නොවූවද, විෂ නිරාවරණයන් නිසාවෙන් බොහෝවිට භෞතවේදීය අසාමාන්‍යතා හෝ සුළු සහජ විරූපතාවයන් හේතූභූත විය හැක
ගර්භපාතය, තෙවන පාර්ශවයක් විසින් සිදුකෙරුණු ගැබ් නැසීම , හෝ ප්‍රේරිත ගබ්සාව ඇතුළු විවිධ සාධක හේතුවෙන් භ්‍රෑණයක වැඩීම අවසන් විය හැක
භ්‍රෑණ අවස්ථාව පුරාවටම,  භ්‍රෑණය  වැදෑමහට සම්බන්ධව පවතින්නේ පෙකණි වැල මගින් වන අතර, ඔක්සිජනිකෘත, පෝෂක-සරු රුධිරය වැදෑමහ වෙතින් භ්‍රෑණය වෙත සැපයුම හා, අනෙක් අතට ඔක්සිජනීහෘත, පෝෂක-හායිත රුධිරය වැදෑමහ වෙතට රැගෙන යෑමද එය මගින් සිදු වේ
භ්‍රෑණය වටවී ඇත්තේ උල්ඛ තරලය මගින් වන අතර, එය (අනෙකුත් කර්තව්‍යයන්ට අමතරව) විසින් මවගේ උදරය වෙතට එල්ල වන පහරවල් ලුහු කිරීම, භ්‍රෑණය නිදහස් ලෙස චලනය වීමට ඉඩ හැරීම, මාංශපේෂීමය/ඇටසැකිලිමය වර්ධනයට අනුබල දීම, සහ භ්‍රෑණය තාප හානි‍ය සිදුවීමෙන් වැලැක්වීම සිදුකරයි
ආශ්‍රිත

මානව ජීවවේදය

ප්‍රසවවේදය
ජීව විද්‍යාව
හැඳින්වීම 

සිංහල වත් පිළිවෙත් බෞද්ධ හා අබෞද්ධ වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකිය
පින්කම්, මඟුල, අව මඟුල, සෙත් ශාන්තිය ආදිය පදනම් කරගෙන, මෙම සිංහල වත් පිළිවෙත් ගොඩ නැගී ඇත
බෞද්ධ වත් පිළිවෙත් 

බෞද්ධ වත් පිළිවෙත්හි කැපී පෙණෙන වර්ණ දෙකකි
ඒවා නම් සුදු හා කහ වර්ණ වේ
සුදු වර්ණය 

සුදු පිරුවට යනු පවිත්‍රතාවය දනවන සංකේතයකි
පන්සල, දේවාලය, දානය, මඟුල, අව මඟුල, පූජාව පමණක් නොව පැවිදී වීමට පෙරද, උපසම්පදාව ලැබීමට පෙරද,  ඇඳුම්, පැළඳුම් සඳහා භාවිතා කරන්නේ සුදු පාටය
බුදු පුදට ගෙන යන මල් අතර, ඉඳහිට ළා පාට වර්ණ යොදා ගත්තද, ඒ සඳහා වැඩි පුරම භාවිතා කරන්කේ සුදු පාටය
වද මල්, රත් මල්, වැනි  තද වර්ණ සහිත මල් කිසි විටෙකත් බුදුන් උදෙසා පූජා නොකෙරේ
මනාලියගේ ඇඳුම බොහෝ විට සුදු පැහැති වන අතර, විවාහයෙන් පසු කුමරි බඹසර රැකි බව පෙන්වීමට ප්‍රයෝජනයට ගන්නේද සුදු රෙදි කඩකි
අවාසනාවට හා ශෝකයට ද සුදු පාට භාවිතා කෙරේ
එහෙත්, බලය, තේජස, පිරිසුදු බව, ප්‍රීතිය, නීරෝගී බව, ශාන්ත බව, සාමය ආදිය සුදු පාටෙන් හඟවන බව හෙළ ගැමියන්ගේ විශ්වාසයයි
කහ වර්ණය 

බෞද්ධ භික්ෂුන් වහන්සේලාගේ චීවරය සඳහා යොදා ගන්නේ කහ වර්ණයයි
කහ වර්ණයෙන් පිළිඹිබු වන්නේ නිරාශාව, බුද්ධිය, භක්තිමත් බව, ඥානය, පිරිසිදු බව, පුණ්‍ය භාවය ආදියයි
භික්ෂුන් වහන්සේ නමකගේ අපවත් වීමක් පෙන්නුම් කරන්නේ කහ වර්ණැති කොඩියක් එසවීමෙනි
ශෝකය සඳහා කහ වර්ණැති කොඩියක් භාවිතා කරන එකම අවස්ථාවද මෙයම වේ
අබෞද්ධ වත් පිළිවෙත් 

අබෞද්ධ වත් පිළිවෙත්හි කැපී පෙණෙන වර්ණ අතර, රතු, කළු, හා නිල් වර්ණයන් වේ
රතු වර්ණය 

කතරගම දෙවියන් සම්බන්ධ පුද පූජාවලදී රතු වර්ණැති මල්, රතු මල් මාලා ආදිය භාවිතා කෙරේ
සෙත් ශාන්ති, බලි තොවිල්, යාග හෝමාදියේ දී ද ැතු වර්ණය යොදා ගනිති
කතරගම දෙවියන් සම්බන්ධ කටයුතු වලට රතු වර්ණය අනුයුක්ත වූයේ කෙසේදැයි පැහැදිලි නොමැත
මනාලියගේ පාරිශුද්ධ භාවය ඇඟවීමට, ඇතැම් ප්‍රදේශවල දෙවැනි ගමනට මනාලිය අඳින්නේ රතුපාට ඇඳුමකි
රතු වර්ණය දක්වන්නේ, විශේෂයෙන්ම  බිය, අන්තරායදායක බව, කිල්ල ආදියයි
රතු වර්ණය ජීවය සංකේතවත් කරන වර්ණයක් ලෙසද පිළිගැනේ
රීරි යකුගේ පාට ලෙසින්ද රතු පාට සැලකේ.

කළු වර්ණය 

කිතුනු බැතිමතුන්ගේ අවමංගල අවස්ථාව පෙන්නුම් කරන්නේ කළු පාටින්ය
මළ ගෙදරක කළු කොඩියක් ඔසවා ඇත්නම් එය කිතුනුවකුගේ මළ ගෙයක් බව එක රල්ලේම හඳුනා ගැනේ
රීරි යකු හැරුණු විට අන් සියලුම යකුන්ගේ වර්ණය කළු පාට බව කියැවේ
කළු වර්ණයෙන් නිරූපණය වන්නේ නපුර හෝ නරක, රාගය, දුක, අවාසනාව, අසුබ බව, ආදියයි
නිල් වර්ණය 

සිංහල වත් පිළිවෙත්හි නිල් පාට ගැන සඳහන් වන්නේ විෂ්ණු දෙවියන්ට පුද පූජා පැවැත්වීමේදී පමණකි
විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පාට නිල්පාටවූ ආකාරය ගැන කතා පුවතක් ද ඇත
ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රයෙහි එන වර්ණ 

ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රයෙහි එන නව ග්‍රහයන් සඳහාද සම්මත වර්ණ ඇත
ග්‍රහයන් සඳහා පූජාවන් වලදී මෙම වර්ණ ගැන තොරතුරු දක්නට ලැබේ
ග්‍රහයින් සඳහා යොදා ගත් මෙහි පහත දැක්වෙන පූජා මැණික් වර්ග වලින් අප හට මෙම වර්ණ පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගත හැක
ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ කොළඹ-10, ISBN 955-20-1320-8

සංස්කෘතික අධ්‍යයනය
ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව යනු,  මන්ත්‍රීවරුන්  225 දෙනෙකුගෙන් හෙබි,  ශ්‍රී ලංකාවේ ඒක-මණ්ඩල ව්‍යවස්ථාදායකය වෙයි
වසර-05 (19th amendment) කාලසීමාවකට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත් කර ගනු ලබන්නේ සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ  සර්වජන ඡන්දය භාවිතයෙනි
සියළු නීති සම්පාදනය කිරීම සඳහා බලය පාර්ලිමේන්තුව සතුය
එය ආදර්ශයට ගෙන ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුව වෙයි
කථානායක හෝ ඔහු නොමැතිවිටෙක, නියෝජ්‍ය කථානායක (කාරක සභා සභාපති) හෝ නියෝජ්‍ය කාරක සභා සභාපති හෝ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මුලසුන දරයි
ව්‍යවස්ථාදායක සැසියක් කැඳවීම, අත්හිටුවීම, වාර හමාර කිරීම, හෝ අත්හිටුවීමටද  පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවාහැරීමටද සඳහා බලය, රටෙහි ජනාධිපති සතු වෙයි
මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින්  196 දෙනෙකු,   බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක  22 වෙතින් තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ
ජාතික මුළු ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන් පක්ෂ (සහ ස්වාධීන කණ්ඩායම්)  සඳහා ලැබුණු ඡන්ද ප්‍රමාණය ට අනුපාතික වශයෙන් ඉතිරි මන්ත්‍රීවරුන් 29 දෙනා ජාතික ලැයිස්තු වලින් තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ
ව්‍යවස්ථාදායක ඉතිහාසය

බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායක ඉතිහාසය
ලංකාවේ පිහිටුවනු ලැබූ පළමු ව්‍යවස්ථාදායකය වූයේ, කෝල්බෲක්-කැමරන් කොමිෂන් සභාවෙහි නිර්දේශය පරිදී,   1833 මාර්තු 13 දිනදී සංස්ථාපිත, විධායක සභාව සහ  ව්‍යවස්ථාදායක සභාව වෙති
විධායක සභාව සමන්විත වූයේ යටත් විජිත ලේකම්, සන්නද්ධ හමුදා අණ දෙන නිලධාරි, නීති පති, විගණකාධිපති සහ  භාණ්ඩාගාරික යන්නන්ගෙන් වන අතර, මන්ත්‍රණ සභාවේ රාජකාරි උපදේශාත්මක වූ අතර  මූලාසනය හෙබවූ  ලංකාවේ ආණ්ඩුකාර විසින් එහි උපදෙස් විමසුවද එහි උපදෙස් නොසලකා හැරීමෙහි නිදහස ඔහු සතු විය
ආරම්භයේදී එය සමන්විතව තිබුණේ බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් පමණක් වන අතර පසුව දේශිය වැසියන්ද එක් කරන ලදි
මුලදී 16 දෙනෙක් සහ පසුව 49 දෙනෙක් මන්ත්‍රීවරු  ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට තෝරා පත් කර ගන්නා ලද මුත්, ඒ සඳහා ඡන්දය භාවිතා කිරීමට සුදුසුකම් ලැබුවේ සීමිත ජනතා කොටසක් පමණි
1931 දී ව්‍යවස්ථාදායක සභාව විසුරුවාහැරිය අතර ඒ වෙනුවට ඩොනමෝර් ව්‍යවස්ථාව විසින් පිරිනැමුනු සර්වජන වැඩිහිටි ඡන්දය  ඇසුරෙන් තෝරා පත් කර ගත් මන්ත්‍රීවරු 101 කින් සමන්විත වඩාත් බලවත් ලංකාවේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව පිහිටුවන  ලදි
ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායක ඉතිහාසය
1948 පෙබරවාරි 4 දිනදී නිදහස ප්‍රදානය කිරීමට හා ඩොමීනියන් ලංකාව පිහිටුවීමට පෙර, සෝල්බරි කොමිසමෙහි නිර්දේශ පරිදී, 1947දී නව ද්වි-මණ්ඩල පාර්ලිමේන්තුවක් පිහිටවනු ලැබුවේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව විසුරුවා හැරීමෙන් පසුවය
එය පදනම්ව තිබුණේ වෙස්ට්මිනිස්ටර් ආකෘතිය අනුව වන අතර,  පත් කළ සාමාජිකයන්ගෙන් සමන්විතවූ  සෙනෙට් සභාව නම් උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයකින්ද, එහි සාමාජිකයන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ  නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය නම් පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයකින්ද , මෙය සමන්විත විය
නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය සමන්විත වූයේ මන්ත්‍රීවරුන්  101 දෙනෙකුගෙන් (1960 දී මෙය 157 දක්වා ඉහළ නංවන ලදි) වන අතර සෙනෙට් සභාව සමන්විතවූ සාමාජීකයන් 30 දෙන අතුරින්, 15 දෙනෙකු නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයෙන් තේරී පත් කරනු ලැබූ අතර  15 දෙනෙකු ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාර විසින් පත් කරන ලදි
ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායක ඉතිහාසය
1971 ඔක්කොම්බර් 21 දිනදී සෙනෙට් සභාව අහෝසි කරන ලද අතර, 1972 මාර්තු 22 දිනදී  ජනරජ ව්‍යවස්ථාව ප්‍රඥප්ත කරන ලද අතර, නියෝජික මන්ත්‍රී මණ්ඩලය වෙනුවට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ මන්ත්‍රීවරු 168 දෙනෙකුගෙන් සමන්විතවූ ජාතික රාජ්‍ය සභාව පිහිටුවා ගන්නා ලදි
1977 දී ප්‍රඥප්ත කරන ලද ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජ ව්‍යවස්ථාව මගින් මෙය වෙනුවට ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව ආදේශ කෙරිණි
1987 දී, පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණය තුල රජයේ මන්ත්‍රීවරුන්  රැස්වීමක් පවත්වද්දී  රැස්වීම් කාමරයට අත්බෝම්බයක් වීසි කරන ලදි
මන්ත්‍රීවරු දෙදෙනෙක් මියගොස් දහසය දෙනෙක් තුවාල ලද අතර, ප්‍රහාරයේ ඉලක්කය වූ, ජනාධිපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන තුවාල නොලබා  බේරිණි
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ මෙම ප්‍රහාරයේ වගකීම භාර ගති
සැසි සහ සැසි වාර

කාර්යභාරය
පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයට අනුගතව ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තු කාර්යයන්ද ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් 3කි
ජනතාව නියෝජනය කිරීම
 නීති පැනවීම (ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය)
 විභාගකිරීම් සහ පරීක්‍ෂණ

උත්තරීතරභාවය
පාර්ලිමේන්තුව අනෙකුත් ආයතන  (විධායකය, වයවස්තාධායකය) දෙකට වඩා වැඩි බලයක් ලබා සිටියි
දීමනා හා වරප්‍රසාද

පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් වෙත ලබා දෙන දීමනා හා වරප්‍රසාද

1. පහත සඳහන් දීමනා 2017.01.01 දින සිට සංශෝධනය කළ පරිදි දක්වා ඇත
දීමනා	සියළුම අමාත්‍යවරු, නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරු, රාජ්‍ය අමාත්‍යවරු සහ ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්
රැස්වීම් දීමනාව	පාර්ලිමේන්තු රැස්වීම් වලට සහභාගිවීම වෙනුවෙන් එක් දිනක් සඳහා පැමිණීමේ දීමනාව රු. 2500/=
කාරක සභා දීමනාව	පාර්ලිමේන්තු රැස්වීම් නොපැවැත්වෙන දිනවල රැස්වෙන කාරක සභා සඳහා සහභාගී වීම වෙනුවෙන් දිනකට රු. 2500/= බැගින්
(පාර්ලිමේන්තු රැස්වීම් දිනවල පැවැත්වෙන කිසිඳු කාරක සභාවකට සහභාගිවීම වෙනුවෙන් දීමනා ගෙවනු නොලැබේ
)
කාර්යාල දීමනාව
කාර්යාලයක් පවත්වාගෙන යාම සඳහා මසකට රු. 100,000/= ක් බැගින්
2. පහත සඳහන් දීමනා සංශෝධනයකින් තොරව තවදුරටත් ගෙවනු ලැබේ
දීමනා	ගරු අමාත්‍යවරු, නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරු සහ රාජ්‍ය අමාත්‍යවරු	ගරු මන්ත්‍රීවරු
මන්ත්‍රී දීමනාව (වැටුප)	long-brace  පාර්ලිමේන්තුවෙන් ගෙවනු නොලැබේ	රු. 54,285.00
සංග්‍රහ දීමනාව	රු. 1,000/=
රියදුරු දීමනාව	රු. 3,500/=
(රියදුරු දීමනාව ගෙවනු ලබන්නේ රජයෙන් වැටුප් ලබන රියදුරෙක් නොමැති නම් පමණි)
ඉන්ධන දීමනාව	එක් එක් මන්ත්‍රීවරයා/වරිය තේරී පත්වුණ දිස්ත්‍රික්කයේ සිට පාර්ලිමේන්තුවට ඇති දුර පදනම් කර ගණනය කළ ඩීසල් ලීටර ප්‍රමාණය සඳහා මාසයේ පළමු දිනට පවතින වෙළඳපොල මිළ ගණන් අනුව ගෙවනු ලැබේ
කොළඹ ලී‍ටර් 283.94, ගම්පහ සහ කළුතර ලී‍ටර් 355.58)
දුරකථන දීමනාව
ස්ථාවර දුරකථන හා ජංගම දුරකථන සඳහා මාසිකව රු. 50,000/= (දුරකථන බිල්පත් ගෙවීම හෝ ප්‍රතිපූර්ණය කරනු නොලැබේ)
පෞද්ගලික කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රවාහන දීමනාව	පෞද්ගලික කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් 04 දෙනෙක් කාර්යාලයට පැමිණීම වෙනුවෙන් එක් ‍‍අයෙක් සඳහා රු. 2,500/= බැගින් මාසිකව රු. 10,000/=
නිදහස් තැපැල් පහසුකම්	සෑම මන්ත්‍රීවරයෙකුටම වාර්ෂිකව රු. 175,000/= ක් වටිනා මුද්දර (එක් කාර්තුවකට රු. 43,750/= ක් බැගින්) ලබා දේ
3. අධීක්ෂණ මන්ත්‍රී දීමනා, දුම්රිය බලපත්‍ර, යැපීම් දීමනා, නිල නිවාස දීමනා, පුවත් පත් දීමනා වැනි වෙනත් දීමනාවක් නොමැත
සෙංකෝලය

පාර්ලිමේන්තුවේ බල අධිකාරියේ සංකේතය වන සෙංකෝලය මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් 1949 දී ලංකාවේ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය වෙත ප්‍රදානය කරන ලදි
එහි බර රාත්තල් 28 ක් වන අතර දිගින් අඟල් 48 වේ
සෙංකෝලය නිර්මාණය කර ඇත්තේ, කළුවර යෂ්ටියකින් සහ රිදියෙන්, කැරට් 18 රනින් සහ නිල් මැණික් වලින් එය අලංකාර කිරීමෙනි
සෙංකෝලය පාර්ලිමේන්තු බල අධිකාරියේ සංකේතයක් ලෙස ද, පාර්ලිමේන්තුව තුළින් කථානායකවරයාගේ බල අධිකාරියේ සංකේතයක් ලෙස ද පැවතී ඇති බැවින්, පාර්ලිමේන්තුවට සෙංකෝලය නොමැතිව රැස්විය නොහැකි වේ
සෙංකෝලය රැගෙන යන වේත්‍රධාරී මහ ලේකම්වරයා සහ ඔහුගේ නියෝජ්‍ය නිලධාරීන් ද පෙරටු කොට කථානායකවරයා සභා ගර්භයට පැමිණීමත් සභා ගර්භයෙන් පිටවීමත් සිදු වේ
පාර්ලිමේන්තුව රැස්වෙන අවස්ථාවල දී වේත්‍රධාරී විසින්, පාර්ලිමේන්තුවේ මහ ලේකම්වරයාගේ මේසයට කෙළින්ම පහලින් පිහිටා ඇති ආධාරකයක් මත සෙංකෝලය තැන්පත් කර තබනු ලැබේ
පාර්ලිමේන්තු මහලේකම් කාර්යාලය 
පාර්ලිමේන්තුවේ මහලේකම් විසින් ප්‍රධානත්වය උසුලන පාර්ලිමේන්තු මහලේකම් කාර්යාලය, පාර්ලිමේන්තුවේ සමස්ත පරිපාලනමය ක්‍රියාකාරකම් භාරව සිටියි
මෙම පරිපාලනය  දෙපාර්තමේන්තු  අටකට බෙදා ඇත
මෙම දෙපාර්තමේන්තු නම්
චේත්‍රධාරී දෙපාර්තමේන්තුව
 පරිපාලන දෙපාර්තමේන්තුව
 ව්‍යවස්ථාදායක සේවා දෙපාර්තමේන්තුව
 හැන්සාඩ් දෙපාර්තමේන්තුව
 මුදල් හා සැපයුම් දෙපාර්තමේන්තුව
 තොරතුරු පද්ධති හා කළමනාකරණ දෙපාර්තමේන්තුව
 සම්බන්ධීකරණ ඉංජිනේරු දෙපාර්තමේන්තුව
 ආහාරපාන හා ගෘහපාලන දෙපාර්තමේන්තුව

ආරක්ෂ කටයුතු පිළිබඳව භාරව සිටින්නේ චේත්‍රධාරී නිලධාරි වන අතර ඔහු පරිනායක ලෙසින්ද ක්‍රියා කරයි
පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩල පනත යටතේ පිහිටුවන පද කාර්ය මණ්ඩල උපදේශන කමිටුව (SAC) පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩලය සම්බන්ධ කරුණුවලදී පාර්ලිමේන්තු මහලේකම් කාර්යාංශයට උපදෙස් හා මාර්ගෝපදේශ සපයයි
කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක කමිටුව සමන්විත වන්නේ කථානායකතුමා (සභාපති), සභානායකතුමා, මුදල් ඇමැතිතුමා සහ විපක්ෂ නායකතුමා යන අයගෙනි
පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිලි 

බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත රජය යටතේ, 1833 දී විධායක සභාව සහ ව්‍යවස්ථාදායක සභාව පිහිටවූ විට, ඒවායේ රැස්වීම් පැවැත්වුනේ,  ගෝර්ඩන් උද්‍යානය ඉදිරිපිට ගොඩනැගිල්ලක වන අතර, වර්තමානයේ "ජනරජ ගොඩනැගිල්ල" ලෙසින් හැඳින්වෙන එහි,  විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයෙහි කටයුතු පවත්වාගෙන යයි
1930 ජනවාරි 29  දිනදී,  ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර, ශ්‍රීමත් හර්බට් ස්ටැන්ලි (1927–1931) විසින්, ව්‍යාවස්ථාදායක සභා රැස්වීම් පැවැත්වීමට නිර්මාණය කොට තිබූ, ගාලු මුවදොර පිටිය ඉදිරිපිට වූ, ගොඩනැගිල්ල  විවාත කෙරිණි
මින් අනතුරුව, එය ව්‍යවස්ථාදායක සභාව (1931–1947) සඳහාද, නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය (1947–1972) සඳහාද, ජාතික රාජ්‍ය සභාව (1972–1977) සඳහා සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව (1977–1981) සඳහාද භාවිතා විය
වර්තමානයේදී, මෙම පැරණි පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිල්ල භාවිතා වන්නේ ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයය සඳහාය
1967 දී, කථානායක ශ්‍රීමත් ඇල්බට් එෆ්. පීරිස් යටතේ, දේශපාලන පක්ෂ නායකයන් ඒකමතිකව තීරණය කළේ, ගාලු මුවදොර පැවති  පාර්ලිමේන්තුවට බේරේ වැවට විරුද්ධ පැත්තේ නව පාර්ලිමේන්තුවක් ගොඩ නැගිය යුතු බව නමුදු,  ඒ පිළිබඳ තවද කටයුතු සිදු නොවීය
ස්ටැන්ලි  තිලකරත්න කථානායකව සිටි කාලයේදී (1970–77), දේශපාලන පක්ෂ නායකයන් විසින් නව පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිල්ලක් සඳහා සැලසුම් සකස් කිරීමේ කටයුතු ගෘහ නිර්මාණ ශීල්පීන් වෙත පැවරුවද ඉන්පසුව ව්‍යාපෘතිය අත්හරින ලදි
1979 ජූලි 4 දිනදී, එවකට අග්‍රාමාත්‍යයව සිටි රණසිංහ ප්‍රේමදාස විසින් පාර්ලිමේන්තුවෙහි අනුමැතිය ලබාගත්තේ,   කොළඹින්  පමණ නැගෙනහිරින්  දියවන්නා ඔය හී 5 හෙක්ටෙයාර් (12 අක්කර) ප්‍රමාණයේ දූපතක් වන   දූව හී,  නව පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිල්ල තැනීමටයි
ආශ්‍රිත ලිපි
 පාර්ලිමේන්තුව

පාර්ලිමේන්තු - ශ්‍රී ලංකා
19 වෙනි ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේ, රජය, ආර්ථිකය, සමාජය සහ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු වහල් සේවය සම්බන්ධ කටයුතු වලදි මූලික වෙනස්කම් ගැන එකඟතාවයකට පැමිණීමට උතුරේ සහ දකුණේ සුදු ඇමෙරිකානුවන් අපොහොසත් වූහ
නව ප්‍රදේශ වල වහල් සේවය පිළිබඳ ගැටලුව 1850 දි විසඳුනේ  සමථයක‍ට පත් වීමෙනි
මේ සඳහා මැදිහත් වී කටයුතු කළේ ලිබරල් පාක්ෂික හෙන්රි ක්ලේ සහ ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂික ස්ටීවන් ඩග්ලස් විසිනි
මෙම සමථයට කැලිෆොර්නියාව නිදහස් ජන පදයක් ලෙස පිළිගැනීමට සහ පලායන වහලුන් පිළිබඳ පනතින් වහල් හිමියන්ට පැන යන වහලුන් නැවත ලබා ගැනීම පහසු කිරීමද ඇතුළත් විය
1854 දී සංගමයේ සෑම අලුත් ජනපදයක්ම වහල් සේවය ගැන ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය ඔවුන්ටම තීරණය කිරීමට ඉඩ කඩ සළසා දෙමින් යෝජිත කැන්සාස් - නෙබ්රස්කා පනතින් මිසූරි සමථය අවලංගු කරන ලදි
ඒබ්‍රහම් ලින්කන් 1860 දි මැතිවරණය දිනීමෙන් පසු 1860 අවසානයේ සහ 1861 අතර කාලයේ දකුණේ ජනපද එකොළහක් සංගමයෙන් ඉවත් වූයේ 1861 පෙබරවාරි 8 වෙනි දින (කොන්ෆෙඩරේට් ස්ටේට්ස් ඔෆ් ඇමෙරිකා) ඇමෙරිකා ජනපද සන්ධානය නම් කැරළිකාර රජයක් පිහිටුවා ගනිමිනි
1860 වන විට මිලියන 4 කට ආසන්න වහලුන් සංඛාවක් එක්සත් ජනපදය තුල වාසය කළහ
එම ප්‍රමාණය 1790 සිට 8 ගුණයකින් වැඩි වීමකි
මෙම කාල සීමාව තුල එක්සත් ජනපදයේ කපු නිෂ්පාදනය එක් දහසේ සිට මිලියනයකට ආසන්න ප්‍රමාණයකට විශාල දියුණුවක් ලැබීය
වහල් කැරළි කීපයක්ද හටගත් අතර ඒවා මෙහෙයවන ලද්දේ ප්‍රෝබ්‍රියෙල් ප්‍රොයර් (1800) ඩෙන්මාර්ක් වෙසෙයි (1822) සහ නැට් ටර්නර් (1831) යනාදින් විසිනි
එහෙත් මෙම කැරළි සියල්ලම අසාර්ථක වූ අතර දකුණේ වහල් පාලනය ඉන් පසු දැඩි විය
නීති අවලංගු කිරීමට ප්‍රයත්න දැරූ සුදු ජාතිකයෙකු වූ ජෝන් බ්‍රවුන් විසින් වර්ජිනියාවේ හාර්පස් ෆෙරි හි රඳවා සිටි කලු වහලුන් පිරිසක් නිදහස් කර ගැනීමට උත්සාහ කරනු ලැබූවේය
එහෙත් ඔහු අසමත් විය
මෙම ක්‍රියා වෙහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස ඔහු ඝාතණය කරනු ලැබීය
අමාත්‍ය ලීමන් බීචර්ගේ දියණිය වූ හැරිසට් බීචර් ස්වොච් 1852 දී අංකල් ටොම්ස් කැබින් (Uncle toms Cabin) නම් නව කථාව ප්‍රසිද්ධියට පත් කළාය
මෙය ලියන ලද්දේ පලායන වහලුන් සම්බන්ධ පනතේ (Fugitive slave Act) වගන්තියට ප්‍රතික්‍රියා දැක්වීමක් වශයෙනි
මෙම ග්‍රන්ථය පල කිරීමෙන් ඇගේ අභිප්‍රාය වූයේ වහල් භාවයේ කෲර බව පිළිබඳ ඇගේ මතය එළි දැක්වීමයි
එම ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශිත මුල් වසරේදීම පිටපත් 300,000 ක් අලෙවි විය
බොහෝ වහල්ලු ඔවුන්ගේ ස්වාමිවරුන්ගෙන් මිදි “පොළව යට රේල් පාර” (Undergruond Railroad) උපයෝගි කර ගනිමින් පලා ගියහ
මෙම වචනය එම මාර්ගය හැඳින්වීමට ඔවුන් යොදා ගත් යෙදුමකි
මෙහිදි පෙර කී නීති අවලංගු කිරීමට ප්‍රයත්න දැරු කණ්ඩායම් විසින් එම වහල්ලුද (Free State) නිදහස් ජනපද යයි හඳුන්වන ලැබු පෙදෙස් කරා රහසින් ගෙන යනු ලැබූහ
මෙහි ඉතා ප්‍රසිද්ධ නායකයා වූයේ හැරියට් ටබ්මන්ය 

සන්ධානයේ හමුදා නායක පියරේ බියුරේ ගාඩ් විසින් සන්ධාන ජනපදයක් වූ දකුණු කැරොලිනා වේ සම්ටර් කොටුවට වෙඩි ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමෙන් සිවිල් යුද්ධය ආරම්භ විය
වර්ජිනියාවේ වයඹ කොටස සමග වඩාත් උතුරේ පිහිටි වහල් ජනපද පහෙන් හතරක් වෙන් නොවුනු අතර ඒවා මායිම් ජනපද ලෙස හැඳින්වීමට පටන් ගැනින
ජෙනරාල් රොබට් ඊ ලී උතුරු වර්ජිනියා හමුදාවේ 55000 ක මිනිසුන් පොටොමැක් ගඟ හරහා මේරිලන්ඩ් වෙත යැවූ අවස්ථාවේ (Second bull run මගින් ) ධෛර්ය ලැබූ සන්ධානය ඔවුන්ගේ ප්‍රථම උතුරු ආක්‍රමණය සිදු කළහ
මේරිලන්ඩ් හි ෂාප්ස්බර්ග් අසළ 1862 සැප්තැම්බර් මස 17 වෙනි දින සිදු වූ ඇන්ටියටම් සටන (Battle of Antietam) ඇමෙරිකන් ඉතිහාසයේ සඳහන් වන්නේ අති දරුණු  කෲර දිනයක් වශයෙනි
1864 වර්ෂය ආරම්භයේ ලින්කන් විසින් සමස්ථ සමූහාණ්ඩුවේ (Union) අණ දෙන නිලධාරියා ලෙස ජෙනරල් යුලිසස් එස්. ග්‍රාන්ට් පත් කළේය
ජෙනරල් ටෙකුම්සේ ෂර්මන් ටෙනසිහි චත්තනුගා සිට ජොර්ජියාවේ ඇට්ලන්ටා වෙල ගමන් කළේ සන්ධානයේ ජෙනරාල් වරුන් වන ජෝෂප් ඊ ‍ෙජාන්ස්ටන් සහ ජොන් බෙල් හුඩ් පරාජය කරමිනි
ෂර්මන්ගේ හමුදාව (March to Sea නම්) මුහුද කරා කළ මෙහෙයුමේදි ජොර්ජියාවේ ගොවිපල වලින් 20% ක ප්‍රමාණයක් විනාශ කරන ලදි
පසුව ඔහු 1864 දෙසැම්බරයේදි සැවනා හිදි අත්ලාන්තික් සාගරයට ළඟා විය
ලී ඔහුගේ උතුරු වර්ජිනියා හමුදාව 1865 අප්‍රේල් 9 දින යටත් කළේය
ඇමරිකානු ඉතිහාසය

en
History of the United States#Civil War era (1849–1865)
ඡායාරූපයක් යනු ආලෝක සංවේදක පෘෂ්ටයක් මත පතනය වන ආලෝකය මඟින් නිර්මාණය වන ප්‍රතිබිම්භයක් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් ආලෝක සංවේදක පෘෂ්ටය වනුයේ ඡායාරූප පටලයක් හෝ CCD හෝ CMOS චිපයක් වැනි විද්‍යුත් ප්‍රතිබිම්භ නිර්මාපකයකි
ඡායාරූප බහුතරයක් දර්ශනයක දෘශ්‍ය ආලෝක තරංග ආයාමයන් කාචයක් භාවිතයෙන් මානව ඇසට තේරුම් ගත හැකි ආකාරයට ප්‍රතිනිර්මාණය කෙරෙන කැමරා මඟින් නිර්මාණය කළ ඒවා වේ
ඡායාරූප නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ඡායාරූපකරණය නම් වේ
ඉතිහාසය 

ප්‍රථම ස්ථිර ඡායාරූපය නිෂ්පාදනය කරනු ලැබුවේ 1826 දී ප්‍රංශ ජාතික නිර්මාණකරුවෙකු වූ ජෝසෆ් නිසෙෆෝ නිප්සේ (Joseph Nicephore Niepce) විසිනි
ඒ සඳහා ඔහු උදව් කර ගත්තේ 'රිදී හා හුණු මිශ්‍රණයක් ආලෝකයට නිරාවරණය වන විට අඳුරු වනවා' යන ජොහෑන් හෙන්රිච් ස්කල්ට්ස්ගේ (Johann Heinrich Schultz) සොයා ගැනීමය
නිප්සේ හා ලුවිස් ඩෙගුවර් (Louis Daguerre) මෙම ක්‍රියාවලිය පිරිපහදු කරන ලදී
ඩෙගුවර් රිදී අලෝකයෙන් නිරාවරණය කිරීමට පෙර අයඩීන් වාෂ්පයට නිරාවරණය කිරීමෙන් හා ඉන්පසුව ඡායාරූපය ගැනීමෙන් පසු රසදියවලට නිරාවරණය කිරීමෙන් සැගවුණු ඡායාරූපයක් ඇති කර ගත හැකි බව සොයා ගන්නා ලදී
ඉන්පසු එම රූපය ලවණ තටාකයක ගිල්වීමෙන් ස්ථිර රූපයක් ලැබේ
මෙම අදහස මගින් පැරණි ඡායාරූප ක්‍රම යොදා ගත් ඡායාරූප ශිල්පීය ක්‍රමයක් වූ ජනප්‍රිය ඩෙගුවරෝටයිප් ශිල්ප ක්‍රමය බිහි විය
මෙම ඩෙගුවරෝ ටයිප් ශිල්ප ක්‍රමයේ යම් යම් දෝෂ තිබේ
එයින් වඩාත් සැලකිය යුතු දෝෂ වූයේ නිෂ්පාදනය වන ඡායාරූපයේ කැඩෙන බිඳෙන බව හා එය ධන පමණක් වන ක්‍රියාවලියක් නිසා නැවත මුද්‍රණය කළ නොහැකි වීමයි
නව නිපැයුම්කරුවන් විසින් වඩා ප්‍රායෝගික නව ක්‍රියාවලියක් සොයා කටයුතු සිදු කිරීම ආරම්භ කරන ලදී
ඇල්බියුමන් කඩදාසිය මත නිෂ්පාදිත මුද්‍රණ සමග කොලෝඩියන් මත පදනම් වූ තෙත වීදුරු තහඩු දළ සේයාපට, වඩාත් ප්‍රායෝගික ක්‍රමයක් වූ ජෙලටින් ක්‍රියාවලිය 1871 දී හඳුන්වාදීමෙන් පසුව ද භාවිතයට ගත් ඡායාරූප ක්‍රම ශිල්පයක් බවට පත්ව තිබුණි
ජෙලටින් ක්‍රියාවලියේ ගත් උකහා ගැනීම් වර්තමානය දක්වා ද මූලික කළු සුදු ඡායාරූප ක්‍රියාවලියේ ඉතිරිව ඇත
මූලික වශයෙන් එය වෙනස් වී ඇත්තේ පටල ද්‍රව්‍යයෙන්, මුල් වීදුරුවෙන් හා නම්‍යශීලී පටල වර්ග වලිනි
වර්ණ ඡායාරූප සඳහා ද කළු සුදු ඡායාරූප මෙන් පැරණි ඉතිහාසයක් හිමි වේ
එහි ඉතිහාසය 1842 සිට ඇන්ත්‍රොටයිප් සමග හා 1891 සිට ලිප්මන් තහඩු සමග සිදුකළ ජෝන් හර්ෂල් (John Herschel) ගේ පර්යේෂණ දක්වා දිව යයි
වර්ණ ඡායාරූපකරණය 1903 දී ඔටෝ ක්‍රෝම් ලුමියර් හඳුන්වාදීමෙන් අනතුරුව වඩාත් ජනප්‍රිය වේ
පසුව එය කොඩැක්‍රෝම්, ඊෆොක්‍රෝම් හා ඒ හා සමාන ක්‍රියාවලි මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය විය
වසර කිහිපයක් තිස්සේ මෙම ක්‍රියාවලීන් විනිවිදතා සඳහා යොදා ගත් නමුත් (ප්‍රක්ෂේපක හා ඒ හා සමාන උපකරණ සඳහා) ක්‍රෝමෙජෙනික් දළ සේයා පටලවල හඳුන්වාදීමත් සමග වර්ණ මුද්‍රණ වඩා ජනප්‍රිය විය
එය C-41 ක්‍රියාවලියෙන් වැඩිපුරම යොදා ගත් පද්ධතිය වේ
චිත්‍රපටි කර්මාන්තයේ අවශ්‍යතා මත විශේෂිත පද්ධති ගණනක් හඳුන්වා දී තිබේ
සමහර විට ඉන් වඩාම ජනප්‍රිය එක වන්නට ඇත්තේ වර්තමානයේ දී දුලබ ටෙක්නිකලර් ක්‍රියාවලිය යි
ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණය  

ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණය යනු, විවිධ වස්තූන්ගේ ඩිජිටල් ඡායාරූප ලබා ගැනීම සඳහා ඩිජිටල් තාක්ෂණය භාවිතා කෙරෙන ඡායාරූපකරණ ක්ෂේත්‍රයයි
ඩිජිටල් තාක්ෂණය කරළියට පැමිණීමට පෙර ඡායාරූප ලබා ගැනීම සඳහා ඡායාරූපකරණයේ දී ඡායාරූප පටල භාවිතා වූ අතර, ඒවායේ සටහන් වූ ඡායාරූප දෘශ්‍ය තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා ඒවා ඡායාරූප සැකසුම් ක්‍රියාවලියකට භාජනය කළ යුතු වේ
නමුත් ඩිජිටල් ඡායාරූප ඩිජිටල් සහ පරිගණකමය ක්‍රමවේද භාවිතයෙන් රසායනික ක්‍රියාවලීන්ගෙන් තොරව ප්‍රදර්ශනය කිරීම, ගබඩා කිරීම, වෙනස්කම් සිදු කිරීම, විකාශනය කිරීම, මුද්‍රණය කිරීම සහ ලේඛනගත කිරීම සිදු කළ හැක
ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණය එක්තරා ආකාරයක ඩිජිටල් රූප නිර්මාණ ක්‍රමයක් වෙයි
ඩිජිටල් රූප ඡායාරූපමය නොවන උපාංග භාවිතයෙන් ද නිර්මාණය කළ හැක
මෙවන් උපාංග අතරට රේඩියෝ දුරේක්ෂ සහ ටොමොග්‍රැෆික පරිගණක පරිලෝකන අයත් වේ
සාමාන්‍ය ඡායාරූප පරිලෝකනය මගින් ද ඩිජිටල් රූප නිර්මාණය කරගත හැක
සංරක්ෂණය

කඩදාසි ලිපිගොනු
අම්ල රහිත කඩදාසියෙන් තැනූ ලිපිගොනුවක් තුල එක් ඡායාරූපය බැගින් අඩංගුකොට තැම්පත් කොට තැබීම නිසි ඡායාරූප ගබඩාකිරීමේ ක‍්‍රමවේදය වෙයි
ගුණාත්මකව පහල අමුද්‍රව්‍ය යොදාගනිමින් හෝ වැඩි වැඩියෙන් අම්ල නිර්මාණය කිරීමට හේතුවන ආසක්ත ද්‍රව්‍ය යොදාගනිමින්  නංවනු ලැබූ ඡායාරූප ගබඩාකිරීමේදී මෙම ක‍්‍රමය විශේෂයෙන්ම නිර්දේශ කරනු ලබයි
අඟල් 8  10 ප‍්‍රමාණයේ හෝ ඊට කුඩා ඡායාරූප අඩංගු ලිපිගොනු ඒවා ගබඩා කිරීම සඳහා සකසන ලද පෙට්ටිවල සිරස් අතට බහා ගබඩා කර තබනු ලබන අතර හඳුනාගැනීමේ පහසුව තකා සෑම ලිපිගොනුවකම අදාල තොරතුරු සටහන් කරනු ලබයි
ඝනැති ලිපිගොනු පෙට්ටිය තුල  ඕනෑවට නඩා තදින් හෝ  විශාල පෙට්ටියක් තුල ලිපිගොනු කිහිපයක් පමණක් ලිහිල්ව ගබඩා කිරීම නොකොට පෙට්ටියේ ප‍්‍රමාණයට සරිලන ඡායාරූප ප‍්‍රමාණයක් ගබඩා කිරීමෙන් ඡායාරූප කඩතොලූවීම හෝ නැමීම වලක්වාගත හැක
පොලියෙස්ටර් ප‍්‍රාවර
ඡායාරූප සංරක්‍ෂණයේදී යොදාගනු ලබන වඩාත් සුරක්‍ෂිත ක‍්‍රමය වන්නේ ප්ලාස්ටික් ආවරණ තුල ගබඩා කිරීමයි
එයට හේතුව පොලියෙස්ටර් කිසිදු හානිකර රසානිකයන් උත්පාදනය නොකිරීම සහ ඡායාරූපය විසින් ජනනය කරන අම්ල උරාගැනීමේ හැකියාවක් එයට නොමැති වීමයි
එමෙන්ම ඡායාරූපය සහ වායුගෝලය එකිනෙක ගැටීම අවම කර ආර්ද්‍රතාවය සහ පරිසර දූෂණය වැනි දේ වලින්ද ඡායාරූපය ආරක්‍ෂා කිරීමේ හැකියාව එය සතුය
ආර්ද්‍රතාවය සහ උෂ්ණත්වය  නිතර වෙනස්වන පරිසරයන්හි ප්ලාස්ටික් යොදාගෙන ගබඩා කළහොත් ඡායාරූපය ප්ලාස්ටික් මත ඇලීමේ අවදානමක් පවතී
පොලියෙස්ටර් තුල තැම්පත් කළ ඡායාරූප පෙට්ටියක් තුල සිරස් අතට ගබඩා කළ නොහැක
එයට හේතුව ඒවා ලිස්සාගොස් පෙට්ටිය තුල පෙරලීමට ඉඩ තිබීමයි
එමෙන්ම ප්ලාස්ටික් ආවරණය තුල ඡායාරූපයේ විස්තර ලිවීමේ හැකියාවක්ද නොමැත
ඒ අනුව පෙට්ටිය තුල තිරස් අතට ගබඩා කිරීම හෝ ඒවා එකට එක්කර පොත් බඳින ආකාරයට බැඳීම කළ යුතුය
ඡායාරූප තිරස් අතට පෙට්ටියක ගබඩා කිරීම ඒවා පරිශීලනයේදී අපහසුතාවයන් ඇති කරයි
ඡායාරූප පොතක් මෙන් එකට බැඳීමේ අවාසිය වන්නේ එවිට ඡායාරූපයේ දෙපැත්තම එක හා සමාන ආකාරයකට නොපැවතීම හේතුකොටගෙන බැම්ම ඇති පැත්තට වරුද්ධ පැත්ත නැමීමට හෝ කඩතොලූවීමට ඉඩකඩ තිබීමයි
ප්ලාස්ටික් පති‍්‍රකා තුලට ඡායාරූපය ඇතුල් කිරීමේදී ඡායාරූප සීරීම වැලැක්වීම සඳහා ප්ලාස්ටික් මතුපිට ඝර්ෂණය අවම වන පරිද්දෙන් නිර්මාණය කළයුතු වෙයි
අවාසනාවකට ප්ලාස්ටික්වල ඇති ලිස්සනසුලූ බව දූවිලි සහ වෙනත් ක්‍ෂුද්‍ර අංශු ආකර්ෂණය කරගන්නා ස්ථිතික විද්‍යුතය නිර්මාණය කරයි
මෙසේ ඇදී එන දූවිලි හා අංශු හේතුකොටගෙන ඡායාරූපය සීරීමට ලක්විය හැක
මේවා ප්ලාස්ටික් ආවරනය තුලට ඇතුල්වුවහොත් ඡායාරූපයේ ඇලෙනසුලූ බව හේතුවෙන් තවදුරටත් ඡායාරූපට ඇලී එයට හානිවිය හැක
මේවායින් ඡායාරූපවලට දීර්ඝකාලීනව සිදුවිය හැකි හානිය පිලිබඳව මෙතෙක් පරීක්‍ෂණ සිදුකෙරී නොමැත
එමෙන්ම ප්ලාස්ටික් මතුපිට ඇතිවිය හැකි රැලිගැසීම්, වකගැසීම් ආදිය හේතුවෙන් ඡායාරූපය මත ඇති තෛලෝදයට හානි විය හැක
පරිහරනය සහ සැලකිල්ල
ඡායාරූප නැරඹීමේදී වඩාත් සුදුසු වන්නේ ඒවා මේසයක් මත අතුරා නැරඹීමයි
ඒවායේ කොනකින් අල්ලා එසවීම හෝ දෑතින් අල්ලා ඇස් මට්ටමින් නිරීක්‍ෂණය කිරීම නොකල යුතුය
ඉතා සුළු වශයෙන් හෝ ඡායාරූපයක් නැවෙන සෑම අවස්ථාවකදීම එය මතුපිට ඇති තෛලෝදකය බිඳී යා හැක
ප්ලාස්ටික් ආවරණයක් තුල පවතින ඡායාරූපයක් කුමන ආකාරයකින් භාවිතා කළද හානියක් වන්නේ නැතැයි සමහරු කල්පනා කරති
ලිපිගොනුවත් තුල පවතිනතාක් ඡායාරූපයක් ස්පර්ෂකිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් මතු නොවේ
ඡායාරූපය සහිත ලිපිගොනුව පෙට්ටියෙන් එලියට ගෙන මේසයක් මත තබා අනතුරුව ගොනුව විවෘත කිරීම කළයුතුය
කිසියම් හේතුවක් මත නිරීක්‍ෂකයාට සැබෑ ඡායාරූපය පරිහරනය කිරීමට අවශ්‍ය වන අවස්ථාවකදී ඔහු හෝ ඇය අත්වැසුම් භාවිතා කිරීම මඟින් අත්වල ඇති තෙල් සහ දූවිලි ඡායාරූපයේ තැවරීම වලකාගත හැක
ඡායාරූපකරණය
කූඩියාට්ටම් හෙවත් කුටියාට්ටම් යනු ඉන්දියාවේ කේරල ප්‍රාන්තයේ සාම්ප්‍රදායිකව රඟ දැක්වෙන නාට්‍ය ආකාරයකි
මෙය හින්දු දේවාල වල සංස්කෘත භාෂාවෙන් රඟ දැක්වෙන අතර අවම වශයෙන් වසර 2000 ක් වත් පැරණි යැයි විශ්වාස කෙරේ
මෙය යුනෙස්කෝ සංවිධානය විසින් වාචික සහ  සියුම් මානව උරුමයෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ නිර්මාණයක් ලෙස නිළ වශයෙන් නම් කර ඇත
ආරම්භය
කේරලයෙහි ආදි රජෙකු වු කුල සේකර වර්ම චෙරමන් පෙරුමාල් කූඩියට්ටම් එහි වර්ථමාන ආකාරය දක්වා සංශෝධනය කළ පුද්ගලයා ලෙස සැලකෙන අතර ඔහු ලියු අට්ට ප්‍රකාරම් (රංගන අත්පොත) නම් ග්‍රන්ථය මෙම කලා ක්‍ෂේත්‍රය සදහා අදාළ වඩාත් ප්‍රබලම ප්‍රකාශනය ලෙස සැලකේ.

භාවිතා වන උපකරණ
මිසවානා තුළ ගබඩා කෙරෙන මිසාවු (මිසවානා යනු මිසාවු ගබඩා කිරීම සදහා විශේෂයෙන් තැනුනු ලී පෙට්ටියකි)
මිසාවු යනු කූඩියට්ටම් හි සාම්ප්‍රදායිකව භාවිතා කෙරෙන ප්‍රධාන සංගීත භාණ්ඩය වන අතර එය පිරිගැටුම් වර්ගයට අයත් සංගීත භාණ්ඩයකි
එය අම්බලාවාසි නම්භියාර් කුලයට අයත් පුද්ගලයෙකු විසින් වාදනය කරන අතර නාගියාරාම වරයෙකු කුසිතාලමක් (තාලම්පට වර්ගයක්)  වාදනය කරමින් ඔහු‍‍ට සහය වෙයි
කෙසේ නමුත් වඩාත් නූතනව එඩක්කා නම් සාම්ප්‍රදායික බෙරයද රඟ දැක්වීම සදහා සංගීතය සැපයීමට ආධාර කර ගැනීම ආරම්භව ඇත
කැමරාවක් යනු ප්‍රතිබිම්බ ප්‍රතිග්‍රහණය සඳහා භාවිත වන උපාංගයක් වන අතර, එමගින් නිශ්චල ඡායාරූප හෝ චලනයක් දැක්වෙන ඡායාරූප අනුක්‍රමයක් (චිත්‍රපටයක හෝ වීඩියෝ පටයක්) ප්‍රතිග්‍රහණය කළ හැක
කැමරාව සඳහා භාවිත වන ඉංග්‍රීසි වදන camera obscura නම් ලතින් පදයෙන් නිර්මාණය වූවක් වන අතර එහි අරුත 'අඳුරු කුටිය' යන්නයි
මෙය ප්‍රතිබිම්භ ප්‍රක්ෂේපණය සඳහා තත්කාලීන ප්‍රතිබිම්භක පද්ධතියක් ලෙස සම්පූර්ණ කාමරයක් භාවිත වූ මුල් කාලීන ක්‍රමවේදයක් හැඳින්වීම සඳහා භාවිත වූ පදයකි
නූතන කැමරාව මෙම camera obscura ඇසුරෙන් නිර්මාණය වී ඇත
කැමරාවක් විද්‍යුත් චුම්භක වර්ණාවලියේ දෘශ්‍ය පරාසයට අයත් කොටසට අදාල ආලෝකය හෝ එහි වෙනත් කොටසකට අයත් ආලෝකය සමග ක්‍රියාත්මක වන එකක් විය හැක
සාමාන්‍යයෙන් කැමරාවක් සමන්විත වනුයේ එක් කෙළවරක ආලෝකය ඇතුල් වීම සඳහා කුඩා විවරයකින් යුත් ආවරණය වූ කුහරමය කොටසක් සහ විවරයෙන් ඇතුල් වන ආලෝකය පටිගත කිරීම හෝ නැරඹීම සඳහා සකස් කළ ප්‍රතිග්‍රාහක මතුපිටකිනි
බොහෝ කැමරාවල විවරයට ඉදිරියෙන් කාචයක් ස්ථානගත කොට තිබෙන අතර එමගින් ඇතුල් වන ආලෝකය එක් රැස් කර අදාල සම්පූර්ණ ප්‍රතිබිම්භය හෝ ඉන් කොටසක් පටිගත කෙරෙන පෘෂ්ඨය මතට නාභිගත කෙරේ
විවරයේ ප්‍රමාණය බොහෝ විට ප්‍රාචීර යාන්ත්‍රණයකින් පාලනය කෙරෙන නමුත් ඇතැම් කැමරාවල විවරයේ ප්‍රමාණය වෙනස් කළ නොහැක
ඉතිහාසය 
කැමරාවට පසුබිම් වූ පුරෝගාමී නිර්මාණය කැමරා ඔබ්ස්ක්‍යුරාවයි. කැමරා ඔබ්ස්ක්‍යුරාවේ ක්‍රියාකාරිත්වයවුයේ අඳුරු කුටියක් නැතිනම් පෙට්ටියක් තුලට උත්තල දර්පනයක් ඔස්සේ ආලෝකය ඇතුල්වීමට සැලැස්වීම තුලින් පිටත ඇති වස්තූන්හි ප‍්‍රතිබිම්භයක් කඩදාසි හෝ වීදුරු වැනි මතුපිටක් මතට ලබාගැනීමයි
කැමරා ඔබ්ස්ක්‍යුරා සංකල්පය ප‍්‍රථම වරට ඉරාක ජාතික විද්‍යාඥයකු වූ ඉබන් අල්- හයිතන් ඔහු විසින් නමින් රචිත Optics (1015-1021) නම් කෘතියක් මඟින් ඉදිරිපත් කර තිබින
1660 දී ඉංග්‍රිසි ජාතික විද්‍යාඥයකුවූ රොබට් බොයෙල් සහ ඔහුගේ සහායක රොබට් හුක් විසින් අතේ ගෙනයා හැකි කැමරා ඔබ්ස්ක්‍යුරාවක් නිර්මාණය කිරීමට සමත්විය
පළවන ස්ථිර ඡායාරූපය 1826 දී ජෝසෆ් නිසෙෆෝර් නියේසේ විසින් චාල්ස් සහ වින්සන්ට් චාවලියර් යන අය විසින් නිර්මාණය කළ ලී පෙට්ටියක් යොදාගනිමින් නිර්මාණය කළ කැමරාවක් ආධාරයෙන් පැරීසියේදී ලබාගන්නා ලදී
නියේසේ යොදාගනු ලැබූයේ ජොහැන් ෂූල්ස්(1724) විසින් රිදී සහ හුණු මිශ‍්‍රණයක් ආලෝකයට නිරාවරනය වූ විට කලූ පැහැයට හැරෙන බවට කළ සොගැනීමයි
කෙසේවෙතත් එය ඡයාරූප ශිල්පයේ ආරම්භය වූ අතර කැමරාවේ ඉතිහාසය ඊටත් බොහෝ ඈතට දිවයන්නකි
ඡායාරූප ශිල්පය සොයාගැනීමට පෙර මෙම කැමරාවන් මඟින් ලබාගත් ප‍්‍රතිබිම්භයන් අතින් ඇඳීම හැරෙන්නට ස්ථිරව තබාගැනීමේ ක‍්‍රමයක් නොවීය
ෆෙඞ්රික් ස්කොට් ආකර් විසින් සොයාගනු ලැබූ රසායනික තෙත ඵලක ක‍්‍රමයේ වර්ධනය හේතුවෙන් 1850 වනවිට අනාවරනය කළයුතු කාළය විශාල වශයෙන් අඩු වූ නමුත් ජංගම අඳුරු කාමරයක් යොදාගනිමින් අදාල ස්ථානයේදීම සිය වීදුරු ඵලක සාදාගැනීමට සහ නැංවීමද කිරීමට ඡායාරූප ශිල්පීන්ට සිදුවිය
ඒවායේ සකීර්ණභාවය තිබියදීම තෙත ඵලක ක‍්‍රමය 19 වන සියවසේ අවසන් භාගය වනවිට ඉතාමත් ජනපි‍්‍රය විය
තෙත ඵලක කැමරාවන් ඊට පෙර වූ කැමරාවන්ගෙන් එතරම් වෙනස් නොවූ නමුත් 1864 දී නිර්මාණය කළ ඩුබ්රෝනි කැමරාව වැනි නිර්මාණයන් වඩා සංවේදී සහ වෙනත් අඳුරු කාමරයක් වෙනුවට කැමරාව තුලම ඵලක නැංවීම සිදුකළහැකි විය
පළමු වර්ණ ඡායාරූපය ජේම්ස් ක්ලාක් මැක්ස්වෙල් විසින් 1861 දී ලබාගනු ලැබිණි
යාන්ත්‍රණය

රූපය ග්‍රහනය කරගැනීම 

19 වන සියවසේ චිත‍්‍රාගාර කැමරාවක් 

සාම්ප‍්‍රදායික කැමරා ආලෝකය, පටල පටය හෝ ඡායාරූප තහඩුව මතට මතට ලබාගනීම සිදුකරන ලදී
වීඩියෝ හෝ ඩිජිටල් කැමරාවන් ඉලෙක්ට්‍රොනික මාධ්‍ය උපයෝගී කරගනිමින් CCD හෝ CMOS සංවේදක යොදාගෙන ලබාගනු ලබන රූප පසු අවස්ථාවක නැවත ධාවනය කිරීම සඳහා හෝ මුද්‍රණය කිරීම සඳහා කැමරාව තුල ඇති ටේප් පටයක හෝ පරිගණක මතකයේ හෝ තැම්පත් කරනු ලබයි
රූප මාලාවක් එක දිගට ග‍්‍රහනය කරගැනීමේ හැකියාව ඇති කැමරා චිත‍්‍රපට කැමරා හෙවත් සිනේ කැමරා නමින් හැඳින්වේ
තනි රූපයක් ග‍්‍රහනය කරගැනීම සඳහා නිර්මාණය කළ කැමරාවන් තනි කැමරාවන් හෙවත් නිශ්චල කැමරාවන් ලෙසින් හැඳින්වේ
කෙසේ නමුත් මෙම දෙබෙදුම අතිපිහිත වන අවස්ථාවන්ද දැකගත හැක
විශේෂ ද්‍රෘෂ්‍ය ප‍්‍රයෝග සිදු කිරීම සඳහා චලනය වන රූප ග‍්‍රහනය කරගැනීමට නිශ්චල කැමරාවන් බොහෝවිට යොදාගනු ලබන අතර නවීන ඩිජිටල් කැමරා අවශ්‍ය විටෙක චලන රූප පටිගත කිරීමේ පහසුව සහ නිශ්චල ඡායාරූප ගැනීමේ පහසුකම යන දෙකම සහිතව නිපදවා ඇත
වීඩියෝ කැමරාව සිනමා කැමරා කාණ්ඩයට අයත්වන අතර එහිදී රූප ග‍්‍රහනය කරගනු ලබන්නේ ඉලෙක්ට්‍රොනිකවය (ප‍්‍රතිසම හෝ ඩිජිටල් තාක්‍ෂණය උපයෝගී කරගනිමින්)
ස්ටීරියෝ කැමරාව මගින් ‘ත්‍රිමාණ’ ස්වරූපයේ ඡායාරූප ලබාගත හැක
මෙහිදී ඡායාරූප දෙකක් ලබාගෙන රූපයේ මිත්‍යාමිතික ගැඹුරක් නිර්මාණය වන පරිද්දෙන් ඒ දෙක එක් කරනු ලැබේ
මෙම ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ හෝ ස්ලයිඩ නිර්මාණය කිරීම සඳහා යොදාගනු ලබන ස්ටීරියෝ කැමරාවන්හි දෙපැත්තේ කාච දෙකක් ඇත
කවාකාර දර්ශන පථයක් අන්තර්ගත මුද්‍රණ සඳහා ඡායාරූප ගැනීමට යොදාගනු ලබන ස්ටීරියෝ කැමරාවල සමහරවිට කාච 3- 4- 5 ක් හෝ ඊට වඩා පවා පැවතිය හැක
සමහර චිත‍්‍රපට කැමරාවල දිනය මුද්‍රණය කිරීමේ පහසුකම් ඇති අතර එහිදී ඍණ පටය මත දිනය මුද්‍රණය වේ
දල සේයා පටය 
දලසේයා පටයක් යනු ප්ලාස්ටික් පත්‍රයකි
(පොලියෙස්ටර්, නයිට්‍රෝසෙලුලෝස්, සෙලුයු‍ලෝස් ඇසිටේට්) විවිධ ප්‍රමාණයේ ආලෝක සංවේදී සිල්වර් හේලයිඩ්වල ලුණු (silver halide salt) ආලේපකොට තෛලෝදකරණයට ලක් කර ඇත
මෙම කුඩු මත ඡායාරූප සංවේදිබව, විලක්ෂණය හා තියුණු බව රඳා පවති
මෙම තෛලෝදය ආලෝකයට අනාවරණය වු විට (හෝ අනෙකුත් විද්‍යුත් චුම්බක කිරණ)එහි නෛසර්ගික රූපයක් ගොඩනගයි
රසායනික ක්‍රියාවලි මඟින් මෙම නෛසර්ගික රූප නැවත දෘශ්‍ය තත්ත්වයට පත් කළ හැකිය
මෙය සේයාපට නැංවුම (film developing) ලෙස හඳුන්වයි.

කළු සුදු පටයක දී සිල්වර් හෙලයිඩ් තනි තට්ටුවක් පමණක් ආලේප කරයි
ආලෝකය අනාවෘත කණිකා පටලය නංවන විට සිල්වර් හේලයිඩ, සිල්වර් ලෝහක(metallic Silver) සංයෝග බවට හැරේ
මෙම ආලෝකය අනාවරණය කොට ආලෝකවත් වු කොටස් සේයා පටලයේ කලු පැහැයෙන් දක්වයි.

වර්ණ සේයා පටලයක ඇති සිල්වර් හේලයිඩයේ අවම තරමින් ලුණු තට්ටු 3 ක් වත් ආලේප කරයි
සිල්වර් ලුණු මුහුණතට ඩයි උරාගත් විට එය විවිධ වර්ණයන්ට සංවේදි වේ
සාමාන්‍යයෙන් ඉහළින්ම වන්නේ නිල් පැහැයට සංවේදි තට්ටුවය
ඉන්පසු කොළ හා රතුය
මෙය නැංවීමේ දී සුපුරුදු ලෙස ආලෝකයට නිරාවරණය වූ කොටස් සිල්වර් ලෝහක නිසා කලු පැහැයට හැරේ
නමුත් වර්ණ පටලයකට නැංවීමේ දී ඇතිවන අතුරු ප්‍රතිඵල නිසා වර්ණ ඈඳනය(Color couplers) නම් රසායනික සමඟ සංයෝග වීම ප්‍රතික්‍රියා කරයි
මෙම වර්ණ ඈඳන බොහෝ විට දළ සේයා පටලයේ හෝ නංවන්නා විසින් ද්‍රව වර්ණක ‍බවටද පත් කරයි
අතුරු ප්‍රතිඵල නිරාවරණය වූ ප්‍රමාණය හා නංවන ලද ප්‍රමාණයට සමානුපාත නිසා ඇතිවන වර්ණක (ඩයිද), නිරාවරණය වූ ප්‍රමාණය හා නංවන ලද ප්‍රමාණයට සමානුපාතික වේ
ඉහළ නැංවීමේදී සිල්වර් බවට පත්වු ලුණු නැවත විභජනයේ දී සිල්වර් ලුණු (silver salt) බවට පත්වේ
සැකසුම් පියවරේ දී මෙය සේයා පටයෙන් ඉවත් කෙරේ
එවිට ඇති වු වර්ණ පමණක් ඇතිවේ
ඉහත සියල්ල අවසානයේ දර්ශිත ඡායාරූපයක් මත ගොඩනැගේ
නවතම සේයා පට වන kodacolor II වැනි සේයා පට තෛලෝදකරණය කරන ලද ස්ථර 12 කින් ද, ඒ සෑම ස්ථරයක් තුලම රසායනික වර්ණ 20 කින්ද සමන්විත වේ
මෙම දල සේයා පට රූප හා චිත්‍රපට සඳහා ද බහුල ලෙස යොදාගන්නා නිසා ඒවා චිත්‍රපට ලෙසින් ද හඳුන්වයි.

කාච විවරය 
ප්‍රකාශ විද්‍යාවේදී කාච විවරය ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ කාචය වෙත ආලෝකය ඇතුලූ කරගන්නා විවරය හෙවත් සිදුරයි
වඩාත් නිවැරදිව පවසන්නේනම් එය කැමරාව තුලට ඇතුලූවන අලෝක කිරණ කදම්බ කුමණ කෝණයකින් ඇතුලූවන්නේද යන්න තීරණය කෙරෙන ප‍්‍රකාශ පද්ධතියකි
එහිදී සිදුවන්නේ කැමරාවට ඇතුල්වන ආලෝක කිරණ කෙතරම් සමාන්තරද යන්න තීරණය කිරීමයි
කුඩා කාච විවරයකින් කැමරාව තුලට ඇතුලූවන කිරණ පටු කෝණයක් සහිත වන අතර ඒවා කාචය හරහා ගමන්කොට තියුණු ප‍්‍රතිබිම්භයක් නිර්මාණය කරයි
විශාල කාච විවරයකින් ඇතුලවන කිරණ පුළුල් කෝණයක් සහිත වන අතර ඒවා තියුණු ප‍්‍රතිබිම්භයක් නිර්මාණය කරන්නේ නිවැරදි නාභිදුරකදීය
එනම් නිවැරදි ලෙස නාභිගත නොවුවහොත් විශාල කාච විවරයකින් ලැබෙන ප්‍රතිබිම්භය බොඳවූ ස්වභාවයේ එකක් වනු ඇත
එමෙන්ම කැමරාව තුලට ඇතුලූ කරගන්නා ආලෝක ප්‍රමාණයද කාච විවරය විසින් පාලනය කරනු ලබයි (කාච විවරය පටු වන තරමට රූපය අඳුරු වනු ඇත)
සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රකාශ පද්ධතියකට විවෘතවීම් හෝ ආලෝක කිරණ කදම්බ පාලනය කිරීමේ ව්‍යුහයන් කිහිපයක්ම තිබේ
මෙම ව්‍යුහයන් කාචයක හො දර්පනයක හෝ මුදුවක දාරයේ පිහිටවනු ලබන අතර මෙහිදී පද්ධතිය තුලට ඇතුල්වන ආලෝකය ගමන්කරන මාර්ගයේ පිහිටවන එකී ආලෝකය සීමා කරන සීමා කරන ඩයප‍්‍රමයක් වැනි විශේෂ ප්‍රකාශමය විධික්‍රමයක් යොදාගනු ලැබේ
පොදුවේ මෙවැනි ව්‍යුහයන් නැවතුම් ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර කාච විවර නැවතුම යනු ආලෝක කිරණවල කෝණය මෙන්ම එම ආලෝක කිරණ විසින් නිර්මාණය කරනු ලබන ප‍්‍රතිබිම්භයේ දීප්තියද නිර්ණය කරනු ලබන නැවතුම වෙයි
නාභිගත කිරීම 

ස්වයංක්‍රිය නාභිගත කිරීමේ පහසුකම සහිත කැමරාවන්ට විෂය වස්තුව විවිධාකාරයෙන් ග‍්‍රහනය කරගත හැක
මෙහිදී කැඩපතෙහි ඇති පුද්ගල රූපය වෙත නාභිගත වී ඇත
ඡායාරූප ගැනීම සඳහා යොදාගනු ලබන කාචයන්ගේ ප‍්‍රකාශ ගුණය අනුව කැමරාවේ සිට කිසියම් දුර පරාසයක් තුල පවත්නා වස්තූන් පමණක් පැහැදිලිව ප‍්‍රතිනිර්මාණය වෙයි
මෙම පරාසය සීරුමාරු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය නාභිගත කිරීම ලෙසින් හැඳින්වේ
වඩාත් නිවැරදි ලෙස කැමරාවක් නාභිගත කළහැකි ආකාරයන් කිහිපයක්ම ඇත
සරළතම කැමරාවන් සතුව ඇත්තේ ස්ථිර ලෙස නාභිගත කළ පුළුල් කෝණ කාචයකි
කිසියම් දුර ප‍්‍රමාණයක් තුල (සාමාන්‍යයෙන් මීටර් 3 ක එනම් අඩි 10 ක පමණ සිට අනන්තය දක්වා) පවත්නා සියලූම වස්තූන් පැහැදිලිව මෙමඟින් සැලකිය යුතු මට්ටමකින් නාභිගත කරනු ලබයි
ස්ථිර නාභිගත කිරීමක් සහිත කැමරාවන් සාමාන්‍යයෙන් මිළ අඩු ඒවා වෙයි
එමෙන්ම සීමාසහිත පරාසයක තමන්ට අවශ්‍ය පරිදි නාභිගත කරගැනීමේ පහසුකම් සහිතවද කැමරා නිර්මාණය කරනු ලබයි
එකී පරාසය කැමරාවේ බඳේ සටහන්ව ඇත
කැමරාව භාවිතා කරන්නා කැමරාවේ සිට වස්තුවට ඇති දුර අනුමාන කොට ඒ අනුව නාභිගත කිරීම සිදුකරනු ලබයි
සමහර කැමරාවන්හි මෙය රූප මඟින්ද දක්වා ඇත (හිස සහ උරහිස්, සිටගෙන සිටින දෙදෙනක්, ගසක්, කඳු)
තවත් සමහර කැමරාවල වස්තුවට ඇති දුර කැමරාව මුදුනේ ඇති අසම්පාත මාපකයක් මඟින් මැන ඊට අනුව වඩාත් නිවැරදි ලෙස නාභිගත කිරීමේ පහසුකම පවතී
ඒක කාච ප‍්‍රතිඡායා කැමරාවන්හි චලනය කළහැකි දර්පනයක් මඟින් ලබාගන්නා රූපය ප්ලාස්ටික් ක්‍ෂුද්‍ර පි‍්‍රස්මයන්ගෙන් සමන්විත තිරයක් මතට ලබාගැනීමේ පහසුකම පවතින බැවින් ඡායාරූපය මෑනීම සහ ගැනීම යන දෙකම එකම කාචයක් තුලින් දැගත හැකිවීමෙන් ඡායාරූප ශිල්පියාට සිය ඡායාරූපයේ නාභිගත කිරීම සහ වස්තු සංවිධානය පිලිබඳව ඇසින් බලා අවශ්‍ය නිවැරදි කිරීමේ කිරීමට අවස්ථාව ලැබීමයි
අනාවරනය පාලනය කිරීම 

විවරයේ ප‍්‍රමාණය සහ පවත්නා ආලෝක තිව්‍රතාවය විසින් අදාල කාලය තුල කැමරාව තුලට ඇතුලූවන ආලෝක ප්‍රමාණය තීරණය කරනු ලබයි
ද්වාරය විසින් ආලෝකයට පටල පටය නිරාවරණය කර තබන කාලය තීරණය කරයි
වැඩි අනාවරනයක් සහ වේගවත් ද්වාර වේගයක් යෙදීමෙන් ලැබෙන ප‍්‍රතිඵලයට සමාන ප‍්‍රතිඵලයක් කුඩා අනාවරනයක් සහ අඩු ද්වාර වේගයක් යෙදීමෙන් ලබාගත හැක
සැනෙලි පහන් 
සැනෙලි පහන් යනු දර්ශන දීප්තිමත් කිරීමට ඡායාරූපකරණයේ දී භාවිතා වන 5500 K පමණ වර්ණ උෂ්ණත්වයක දී කෘතිම ආලෝකයේ ක්ෂණික සැනෙලි (සාමාන‍්‍යයෙන් තත්පරයෙන් 1/1000 සිට 1/200 දක්වා) නිපදවන උපකරණයකි
බොහෝමයක් කාරණා (උදා - වේගයෙන් චලිත වන වස්තු ග්‍රහණය, විහිදුණු ආලෝකයට වඩා වෙනස් උෂ්ණත්ව ආලෝක නිර්මාණය කිරීම) සඳහා සැනෙලි පහන් යොදා ගත හැකි වුවත් ඒවා බහුලවම යොදා ගන්නේ ඡායාරූප සඳහා ආනාවරණය වීමට ප්‍රමාණවත් ආලෝක නොමැති දර්ශන දීප්තිමත් කිරීමටය
වර්තමානයේ ඇති බොහෝමයක් සැ‍නෙලි ඒකක ඉලෙක්ට්‍රොනික වන අතර ඒවා තනි භාවිත සැනෙලි බල්බ හා ගිනි ගන්නා සුළු කුඩුවලින් විකාශනය වූ දෑ වෙයි
පහත් තත්වයේ භාවිත ඡායාරූපකරණයේ දී සැනෙලි ඒකක සෘජුවම කැමරාව තුළම නිපදවා ඇත
ඒ අතර උසස් තත්ත්වයේ කැමරා, හොට්ෂු ලෙස හඳුන්වන සම්මත උපාංග සවි කිරීමේ බ්‍රැකට්ටුවක් හරහා වෙන් වූ සැනෙලි ඒකක ස්ථාපනය කිරීමට ඉඩ ලබා දෙයි
වෘත්තීය චිත්‍රාගාර ඡායාරූපකරණයේ දී සැනෙලි ‍ඒකක විශාල තනිව ඇති ඒකක හෝ චිත්‍රාගාර පරිභ්‍රමණමාන ආකාර ගනී
මේවාට විශේෂ බැටරි මඟින් ජවය ලබා දෙන අතර සැනෙලි සමමුහුර්තීකරණ රැහැන් හෝ රේඩියෝ සම්ප්‍රේශක මඟින් කැමරා සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත
කැමරා සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට ආලෝකයෙන් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරයක් ද යොදා ගනී
එහිදී කැමරාව සමඟ සම්බන්ධ කළ යුත්තේ එක් ඒකකයක් පමණි
එමඟින් අ‍නෙක් ඒකක ක්‍රියාත්මක කරවයි.

සටහන් 

| Camera
|}
{|

http
org/wiki/Camera

ඡායාරූපකරණය
කැමරා
id_Shankbone
jpg|thumb|නිව් යෝර්ක් රංග කලාව , ලින්කන් මධ්‍යස්ථානය]]

නාට්‍ය කලාව යනු ප්‍රාසාංගික කලාවේ ප්‍රධාන අංගය වන අතර එය එසේ වන්නේ එක් අයෙකු හෝ කිහිපදෙනෙකු කාලය හා ස්ථානයන් වෙන් කරගෙන තවකෙකුට හෝ අනෙක් අයට ඔවුන්ම කරන ඉදිරිපත් කරීමයි
මෙම පුළුල් අර්ථ දැක්වීමට හේතු වූයේ මිනිසා ඇති වූ දා සිටම කතන්දර කීමට ඇති ලැදියාව හා එම ක්‍රියාවෙන් පැවත ගෙන එන්නක් වශයෙන් නාට්‍යය කලාව ඇති වූ හෙයිනි
ආරම්භයේ සිටම නාට්‍ය කලාව තුළ විවිධාංග දැක්වුණු අතර නිතරම භාවිතා කළ මූලිකාංග වූයේ දෙබස්, සංගීතය , නර්තනය , අභිනය වැනි දෑ සහ ප්‍රාසාංගි කලාවේ විවිධ ඉසව්ද මුසු කරගැනීමට නාට්‍යකරුවන් උනන්දු විය
නූතන බටහිර නාට්‍ය කලාව යථාර්තවාදයෙන් ආක්‍රමණය කර ඇත
එසේ වුවත් විවිධ ආභාසයන්හි, සාම්ප්‍රදායික හා පර්යේෂණාත්මක ආභාසයක් ඇතුළුව, පෙරදිග ඇති නාට්‍යය ඔවුන් නිතරම රඟ දැක්විය
ඉතිහාසය

මුලින්ම වාර්තා වී ඇති නාට්‍යය වන්නේ ක්‍රි
පූ 2000 දී අතීත ඊජීප්තුවේ රඟ දැක්වූ ඔසිරිස් නම් දෙවියාගේ කතාන්දරයයි
එය ශිෂ්ටාචාර ඇරඹුමේ සිටම වාර්ෂිකව රඟ දක්වයි. එම නාට්‍ය නාට්‍යය කලාව සහ භක්තිය අතර ඇති අන්තර් සබඳතාවයේ දීර්ඝත්වය මනාව සනිටුහන් කරයි
අතීත ග්‍රීක ජාතිකයන් නාට්‍ය ඉදිරිපත් කිරීම කලාවක් බවට පරිවර්තනයෙහි ලා මුල් විය
ඔවුන් විසින් ශෝකාන්ත නාට්‍ය සහ විනෝදාත්මක නාට්‍ය ඉදිරිපත් කරමින් නාට්‍ය කලාවේ සීමා පුළුල් කළහ
තවද ඔවුන් මිත්‍යා චරිත යොදා ගනිමින් නාට්‍ය නිර්මාණයට මුල් විය
තවද, ග්‍රීකයන් නාට්‍ය විචාර ඉදිරිපත් කිරීමෙහි ලා මූලිකත්වය ගත් අතර එමගින් නාට්‍යය කලාවේ වෘත්තීමය භාවයක් ඇති විය
බටහිර නාට්‍ය කලාව රෝම අදිරාජ්‍යය යටතේ වර්ධනය ඇරඹූ අතර මෙම ඇරඹීම මධ්‍යතන එංගලන්ත යුගයේදී සිදු විය
එමගින් බටහිර නාට්‍ය කලාවේ සිදු වූ වර්ධනය නිසා 16,17, හා 18 වන ශත වර්ෂ වන විට බටහිර නාට්‍ය කලාව ස්පාඤ්ඤය, ඉතාලිය, ප්‍රංශය සහ රුසියාව ආදී රටවලට පැතිරිණි
තවද, උතුරු ඇමරිකාව තුළද ඇති වූ නාට්‍ය සම්ප්‍රධාය ඇමරිකානු නාට්‍යය කලාවේ ඇරඹුමද වේ
පෙරදිග නාට්‍ය ඉතිහාසය ක්‍රි
පූ 1000 තරම් ඈත කාලයක සිට පැවත එයි
ඉන්දියානු සංස්කෘත නාට්‍ය එහි මූලාරම්භයයි
17 වන ශත වර්ෂයේ සිට ජපානයේ  ද නාට්‍ය කලාව නිර්මාණය වන අතර ඔවුන් කබුකිනෝ හා  ක් යොපේන් නාට්‍ය සම්ප්‍රදායන්හි නිර්මාණකරුවෝ ද වෙති
චීනය, කොරියාව හා දකුණු ආසියාව තුළද නාට්‍ය සම්ප්‍රධායන්  එළි දැක්වීය
රංග ශාලා වර්ගයන්proscenium

පසුගිය කාලය පුරා සංවර්ධනය වුණු විවිධාකාරයේ රංග ශාලාවන් දැකිය හැකිය
නාට්‍යයන් හිදී ලියූ වදනට වඩා නළු නිළියන් ඉදිරිපත් කරන දෙබස වඩ‍ා වැදගත් වේ
දේශපාලනික රඟමඬල ප්‍රධාන වශයෙන් ඉලක්ක කර ගන්නේ වර්තමාන සිදුවීම් පිළිබඳව ප්‍රේක්ෂකයන් හට දැනුම ලබා දීමටයි
නාට්‍ය 

නාට්‍ය [සාහිත්‍යයේ සඳහන් පරිදි ‘අභිනය’] වල ප්‍රධාන වන්නේ දෙබස් වන අතර එය තිර රචනයෙන් හෝ එවෙලේ නිර්මාණය කර ඉදිරිපත් කිරිමයි‍
නාට්‍ය යන වචනයේ ඉංග්‍රීසි පදය වන ‘drama’ යන්න ග්‍රීක බසින් කැඩී ආ එකකි
එසේම අතීත ග්‍රීසියේ ‘රඟ මඬල’ යනුවෙන් ඉතිහාසයේද රංග ශාලාවන් පිළිබඳව සඳහන්ය
එම සඳහන්වලට අනුව රංග ශාලාව යනු වේදිකාවක් ඉදිරියේ අර්ධ කවාකාර ප්‍රේක්ෂකාගාරයක සිට නළු නිළියන්ගේ රංගයන් නැරඹීමට ඇති ස්ථානයයි
තවද, සංගීතමය නාට්‍යහල් ලෙසටද වර්ග වර්ග කර ඇති රංග ශාලා කොටසක් ඇති අතර ඒවායේ සංගීතය, ගීත, නැටුම් ජවනිකා හා දෙබස්වලින් පිරි නාට්‍යයන් රඟ දක්වයි. කෙසේ වෙතත් නාට්‍යහල වේදිකාවට වැඩියමක් ප්‍රේක්ෂකයාට ලබා දේ
රඟහලින් පිටුපස ඇඳුම් නිර්මාණය, වේදිකා පසුතල සහ  අ‍ාලෝකකරණය යනාදී දෑ නිර්මාණය කරන අයුරුද දැක ගත හැක
නාට්‍යක මෙවැනි දෑ බොහෝ වැදගත් වෙී
එමෙන්ම සතර අභිනය වන අාංගික වාචික සාත්වික අාහාර්ය යන අභිනයන් නාට්‍ය කලාවෙීදී ඉතා වැදගත් වෙී

දේශපාලනික රඟමඩල 

දේශපාලනික රඟමඬල සම්බන්ධව දීර්ඝ සංස්කෘතියන් දැකිය හැක
සමාජය දැනුවත් කිරීමට හා සමාජ වෙනස්වීම් එහි ප්‍රධාන ඉලක්කයයි
මෙම නාට්‍යයන් හාස්‍යමය ජවනිකා වලින් පිරී ඇත
මෙමගින් මහජන මතයට බලපෑම් කළ හැකි ප්‍රබලත්වය  නිසා දේශපාලනික රඟ මඬල අති විශේෂය
ප්‍රචණ්ඩත්වය හා ගැටුම්වලට හඬ නැගිය හැකි ප්‍රභලම මාධ්‍යයයි
නිදසුනක් ලෙස බර්ටෝල් බ්‍රෙස්ට් විසින් නාසි පාලනය අතරතුරදී හ‍ා වියට්නාම් යුද්ධය අතරතුරදී ඉදිරිපත් වූ උද්ඝෝෂක ප්‍රචාරක රංගකාලව දැක්විය හැකිය
කතෝලික පල්ලි විසින් රංග පීඨයන් තුළ ප්‍රසාංගිකත්වය වැඩිකරනුවස් රාගයට ලැදි, අභිරහස්, සදාචාරාත්මක ආදී නාට්‍යයන් නිර්මාණයේ යෙදුණහ
දේශපාලනික රඟමඩල 

දේශපාලනික රඟමඬල සම්බන්ධව දීර්ඝ සංස්කෘතියන් දැකිය හැක
org/wiki/Theatre

කලාව
නාට්‍ය කලාව
සතර අභිනය
දීර්ඝ කාලයක් බ්‍රෝඩ්වේ රඟහල තුළ දර්ශනයන් පෙන්වන අතරෙහිම නාට්‍ය නිෂ්පාදකයන් ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන නවන නළු නිළියන් හා නව කණ්ඩායමක් සමඟ නැවත නිෂ්පාදනය කොට එය දිවයින පුරා පිහිටි නාට්‍යහල් වෙත ගොස් රඟ දැක්වීමට පෙළඹිණි
අතිවිශාල සහ අති සාර්ථක දර්ශන වාරයන් මෙම සංචාරක ක්‍රමයේදී තිබිණි
එසේම සමහර නඟරවල ටික කාලයක් රැඳී සිටිමින් දීර්ඝ දර්ශනවාර ඉදිරිපත් කිරීමට නිෂ්පාදකයන් පෙළඹුණේ අති විශාල ආදායම් ලබා ගත හැකි නිසාමය
නාට්‍ය කණ්ඩායම් බස් රථවලින් ගමන් කරන අතර දර්ශන තල සහ අනෙකුත් උපකරණ ගෙන යන්නේ ලොරි රථ මඟිනි
මෙම සංචාරක ක්‍රමය නිසා විවිධ නඟරවලට යාමට සිදුවන අතර ඉතා කුඩා ස්ථානවල දර්ශන ඉදිරිපත් කිරීමට සිදු වන්නේ අධිවේගී කාලසටහනකට අනුව වීම ද නාට්‍ය කණ්ඩායම් විශාල වෙහෙසකට පත් කරන කරුණු කිහිපයකි
බොහෝ විට සතියකට නගර 2ක් තුළ රඟ දැක්වීම් සිදු කරන නාට්‍ය කණ්ඩායම් තවත් අවස්ථාවන්හිදී අවම වශයෙන් එක් නඟරයක් තුළ සතියක් හෝ සති 2ක් දර්ශන වාර ඉදිරිපත් කරන්නේ ලැබෙන ප්‍රතිචාර අනුවය
මෙම නාට්‍ය කණ්ඩායම් ප්‍රවර්ධන සටහන ගෞරව කිරීමට බ්‍රෝඩ්වේ එක්සත් මණ්ඩලයෙන් “සංචාරක නාට්‍ය සඳහා වන බ්‍රෝඩ්වේ සම්මාන” ලබා දේ
ප්‍රේක්ෂක පිරිස 

නිව් යෝර්ක් සංචාරයකයන් බ්‍රෝඩ්වේ නාට්‍ය දර්ශණයක් නැරඹීමට අමතක නොකරයි
එමෙන්ම බ්‍රෝඩ්වේ නාට්‍ය හල ඩොලර් බිලියන ගණනින් ආදායම් උපයන්නේ ද ඔවුන් සතු ප්‍රේක්ෂක සමූහය හේතුවෙනි
ප්‍රවේශපත් මිළදී ගැනීටම “ඩෆී” චතුරස්‍රයේ සහ පහල මෑන්හැටන්හි පිහිටි ප්‍රවේශ පත් අලෙවිහල්වලින් බ්‍රෝඩ්වේ සහ බ්‍රෝඩ්වේ නොවන දර්ශනවාරවලට 25%, 35% හෝ 50% ක වැනි වට්ටම් යට‍තේ  ප්‍රවේශ පත් මිළට ගත හැක
මෙම වට්ටම් ක්‍රමය නිසා නාට්‍යහල් තුළ හිස් අසුන් අවම වන අතර තවද එමඟින් නිව් යෝර්ක්හි දී පහසු ගාස්තුවලට නාට්‍ය දර්ශන නැරඹිය හැක
තවද ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්හට විශේෂ මිළ ගණන් යටතේ ප්‍රවේශ පත්‍ර මිළට ගත හැකි අතර “සිටගෙන නැරඹීමට” අඩු මිළට ප්‍රවේශපත් මිළට ගත හැකි නිසා වැඩි ආදායමක් ද ඉපැයේ
සමහර රංගගාමීන් කුඩා නාට්‍යහල් තුළ වැඩි දස්කම් පෙන්විය හැකි බවට විශ්වාස කරයි
උදාහරණයක් ලෙස “Spring Awakening”  නම් නාට්‍ය‍ය ප්‍රදර්ශනය මුලදී බ්‍රෝඩ්වේ නාට්‍ය හලෙන් බැහැරව ප්‍රදර්ශනය වුවත් පසුව එය බ්‍රෝඩ්වේ රඟහලේ වේදිකාගත විය
නාට්‍ය ශාලා වර්ගීකරණය “රංගන ශිල්පීන්ගේ සාධාරණත්වය සඳහා ප්‍රසංගමය සිදු කරයි
2006 – 2007 කාලයේ දී බ්‍රෝඩ්වේ රඟහලට පැමිණි ප්‍රේක්ෂක ප්‍රමානය මිලියන 12කි
මෙම ප්‍රමාණය ලන්ඩන්හි “වෙස්ට් එන්ඩ්” රඟහලට එම කාල සීමාවේ දී පැමිනි ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවට සමාන වේ
පෙර වසර එනම් 2005 – 2006 වසර තුළ පැමිනි ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවට වඩා වැඩිවීමක් දැක්වේ
org/wiki/Broadway_theatre#Touring
1992 වර්ෂයේ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයෙන් ජනාධිපතිවරනය සඳහා තරග වැදුණු අවස්ථාවේ ප්‍රථම වතාවට හිලරි ක්ලින්ටන් කෙරෙහි ජාතියේ අවධානය දැඩි ලෙස යොමු විය
නිව් හැම්ප්ෂයර් මූලික (තරඟ) වලට කලින් ටැබ්ලොයිඩ් ප්‍රකාශන මගින්, බිල් ක්ලින්ටන්ට ඔහුගේ විවාහයට පෙර ජෙනිෆර් ෆ්ලවර්ස් නම් ගායිකාවක් සමග අනියම් සම්බන්ධයක් තිබුණු බව හෙළි කරන ලදී
මෙම ප්‍රකාශවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා ක්ලින්ටන් යුවල '60 මිනිට්ස්' නම් රූපවාහිනී වැඩ සටහන ඉදිරියේ පෙනී සිටියහ
එහිදී බිල් ක්ලින්ටන් එම චෝදනාව  බැහැර කළ නමුත් එම කරුණ ඔවුන්ගේ විවාහ ජීවිතයට කිසියම් වේදනාවක් එක් කළ බව ප්‍රකාශ කළේය
දෙදෙනා එසේ පෙනී සිටීමද ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාර කටයුතුවලට මහත් රුකුලක් විය
මෙසේ ප්‍රචාරක කටයුතු කර ගෙන යන අතරතුරේදී ටැමි වයිනෙට් සහ විවාහ ජීවිතය ගැන ඇගේ මතයද, ආහාර පිසිමින්, තේ බොමින්  නිවසේම නැවතී සිටින කාන්තාවන් ගැනද හිලරි ක්ලින්ටන් සඳහන් කළාය
ඇගේ මතයට අනුව මෙම තත්වය නොසළකා හැරීම්ය
තමන්ගේ බිරිඳට අනාගතයේදී පැවරෙන වැදගත් වැඩ කොටස ගැන සඳහන් කරමින් බිල් ක්ලින්ටන් කීවේ තමන් තෝරා ගතහොත් එය එක් මිළට භාණ්‍‍ඩ දෙකක් ලැබුනා හා සමානය නැතහොත් එකක් ගත් විට එකක් නොමිලේ ලැබෙන්නේය යනුවෙන් සඳහන් කරමිනි
1992 අගෝස්තුවේදී අමෙරිකන් ස්පෙක්ටේටර්හි පළ වූ ඩැනියල් වොටන්බර්ග් ගේ (The Lady Mcbeth of little Rock) නම් ලිපියෙන් ආරම්භ වුනු හිලරි ක්ලින්ටන්ගේම අතීත සංකල්පිත යහපත් තොරතුරු පැරණි මතධාරීන්ගේ විවේචනයට ලක් විය
එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රථම කාන්තාව

ප්‍රථම කාන්තාව වශයෙන් කාර්ය භාරය 

1993 ජනවාරි මස බිල් ක්ලින්ටන් ජනාධිපති නතතුරේ වැඩ භාර ගත් විට හිලරි රොඩ්හැම් ක්ලින්ටන් එක්සත් ජනපදයේ පළමු කාන්තාව බවට පත් වූවාය