Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
1970 ගණන් හා 1980 ගණන් වලදී සිදු කල අධි-ශක්ති භෞතික විද්‍යාත්මක නිරීක්ෂණයන්  අනුව තහවුරු වූයේ දුබල සහ විද්‍යුත් චුම්බක බලයන් යනු වඩාත් මූල-ධාර්මික  විද්‍යුත්දුබල අන්තර්ක්‍රියාවක භාව ප්‍රකාශයන් බවය
ආශ්‍රිත

සටහන්

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 Video lecture on Newton's three laws by Walter Lewin from MIT OpenCourseWare
 A Java simulation on vector addition of forces
 Force demonstrated as any influence on an object that changes the object's shape or motion (video)

 
භෞතික විද්‍යාව
Natural philosophy
සම්භාව්‍යය යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
Vector physical quantities
Temporal rates
ව්‍යවර්තය යනු බලයක් මගින් වස්තුවක් යම් අක්ෂයක් හෝ ධරයක් වටා භ්‍රමණය කීරීමට අැති හැකියාවය්
ව්‍යවර්තය, බලයක ඝූර්නය ෙලසද හැඳින්විය හැක
දෘඪ වස්තුවක ව්‍යවර්තයක් යෙදූ විට එය භ්‍රමණය කීරීමට හැකිය
තන්‍ය වස්තුවක ව්‍යවර්තයක් යෙදූ විට එහි හැඩය විකෘත කීරීමට හැකිය
උදාහරන
 දඟ පන්දු යවන ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් ව්‍යවර්තයක් යොදා පන්දුව භ්‍රමණය කරවයි.  
 කිඹුලා බනිස් නිපදවන බක්කරයෙක් (baker) පිටි පාප්පයට (dough) ව්‍යවර්තයක් යෙදූ විට එහි හැඩය වෙනස්වේ
ඇනයක් තද කරීමට ඉස්කුරුප්පු නියනකට ව්‍යවර්තයක් යොදයි
කරාමයක් විවෘත්ත කිරීමේදී ඇගිලි මගින් ව්‍යවර්තයක් යොදයි

ව්‍යාවර්තය = බලය  බලයේ ක්‍රියා රේඛාවට ඇති ලම්භ     
                                        දුර
kgm2s-2      =  kgms-2       m
ස්කන්ධය යනු, නිරික්ෂිත ආචාරයන් කිහිපයක් පැහැදිලි කිරීමට භෞතීය විද්‍යාවන්හීදී භාවිතා කෙරෙන්නාවූ සංකල්පයක් වන අතර, එදිනෙදා භාවිතයෙහිදී, මෙම චර්යාවන් හා සමග ස්කන්ධය හැඳින්වීම ස්වභාවික වේ
විශේෂිත වශයෙන්, ස්කන්ධය සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වෙන්නේ  බර හා සමගිනි
එහෙත් අපගේ නූතන විද්‍යාත්මක අවබෝධය අනුව, වස්තුවක බර හටගන්නේ එහි ස්කන්ධය හා ගුරුත්වජ ක්ෂේත්‍රයක් හා සමග ඇතිවූ අන්තර්ක්‍රියාව හේතුවෙන් බැවින්, බර විවරණය  කිරීමේදී ස්කන්ධය පාර්ශවික කාර්ය භාරයක් ඉටු කරන නමුත්, පූර්ණ විවරණය ඉටු නොකරයි
නිදසුනක් ලෙසින්, පෘථිවිය මත බර පොදියක් උසුපන  තැපැල්කරුවෙක්, එහි අන්තර්ගත ස්කන්ධය‍ට අනුරූප බරක් අත්විඳිනු ඇත
කෙසේවුවත්, එම පොදියම ස‍‍ඳෙහිදී බර අඩු වන අතර ඉසිලීම පහසු වනු ඇත
එබැවින්, ස්කන්ධය යනු,  පොදිය ඉසිලීමට අපහසුතාවය සඳහා හේතු අතුරින් එකක් පමණි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය මුල් කර ගත් ලෝක ආර්ථික අර්බුදය

හැඳින්වීම

වර්තමාන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය මුහුණ දී සිටින ආර්ථික අර්බුදය කාලාන්තරයක් තිස්සේ පැවත ආ විවිධ සංකීර්ණ වු හේතු ගණනාවක ප්‍රතිඵලයකි
මෙම ආර්ථික අර්බුදය ප්‍රධාන වශයෙන් මූල්‍ය වෙළඳපලට කොටස් වෙළඳපලට හා විනිමය වෙළඳපලට බලපාන ලද අතර වර්තමානයේ මෙය අර්බුදයක් ලෙස ලෝකයේ සෑම රටකම පාහේ ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී
නිවාස බුබුල

මූල්‍ය අර්බුදයට සමීපස්ථව බලපා තිබෙන්නේ ඇ
ජ යේ නිවාස වෙළඳපල නිකුත් කල මිල සංඥාවන්ට එරට ආයෝජකයින් දැක් වූ වැරදි ප්‍රතිචාරයන්ය
1990 ගණන් වන විටත් ඇ
ජ යේ නිවාස හිමිකම පැවතියේ 64% ක තරමි පහත අනුපාතයකය
මෙය නිවැරදි කිරීම සඳහා රජය නිවාස වෙළඳපලට නිවාස ප්‍රවර්ධන ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය
මේ සමගම  නිවාස වෙළඳපලෙහි නිවාස සඳහා විශාල ඉල්ලුමක් ජනිත වූ අතර නිවාස සඳහා වෙළඳපල මිල ඉතා වේගයෙන් ඉහළ ගියේය
මේ ත‍ත්‍වය ඇමරිකා නිවාස උත්පාතය හෙවත් නිවාස බුබුල ලෙස හඳුන්වයි.මෙයට සම කාළීනව ඇමරිකානු ණය වෙළඳපලහි සැළකිය යුතු තරමේ ණය අතිරික්තයක්ද පැවතුනි
එම අතිරික්තය මුල් අවස්ථා වේදී ඉතා පහසුවෙන් හා ලාභදායීව නිවාස ඉදිකිරීමි ‍ක්‍ෂෙත්‍රයේ යොදනු හැකි විය
නිවාස ඉල්ලුම් කරුවන් බොහොමයක් ඔවුන්ගේ ආදායමින්,රැකියාවෙන්,ඇප සුරැකුමින් හෝ වත්කම් හිමිකමෙන් ණය පැටිකිරියෙන් බැංකු ණය සඳහා සුදුස්සන් නොවී සිටියහ
අවිධිමත් බැංකු ණය

එනම් බැංකු ණයට සුදුසුකම් ලත් ආයතන හෝ පුද්ගලයන් විසින් ප්‍රාථමික උකස් ණය වෙළඳපලෙන් පළමුව ණය ලබා ගෙන නිවාස ගොඩනැගිලි ක්‍ෂෙත්‍රයේ ආයෝජනය කරනු ලැබු අතර,දෙවනුව එම නිවාස අනුප්‍රාථමික උකස් වෙළඳපලක බැංකු ණයකට නුසුදුසු ආර්ථික ඒකක වලට උකස් ණය පදනමින් අලෙවි කරනු ලැබීය
මෙම අනුප්‍රාථමික උකස් වෙළඳපලේ අනුගමනය කරනු ලැබු ණය ක්‍රමයන් නම්‍ය,නව්‍ය හා අවදානමින් ඉහළ ඒවා විය
නිවාස බුබුල පිපිරීයාම

2000 වසර ආරම්භ වන්නේ නිවාස බුබුල පිපිරීයාමට හේතු සාධක රාශියක් පෙරදැරි කර ගෙනය
උදාහරණයක් ලෙස 2008 ජූලි මාසය වන විට තෙල් බැරලයක උපරිම මිල ඩොලර් 147ක් ලෙස නියම විය
ඒ හේතුවෙන් රට තුල උද්ධමනයක් ඇති වු අතර පාරිභෝගික වියදම් ඉහල ගියේය
කර්මාන්තයන්හි නිමැවුම් ඒකකයක පිරිවැය වර්ෂය තුල හය ගුණයකින් ඉහළ ගිය අතර මෙම පීඩනය සමනය කරගනු ලැබුවේ ශ්‍රම සේවා නියුක්තිය කප්පාදු කිරීමෙනි
2008 ජනවාරි සිට අගෝස්තු දක්වා රැකියා අහිමි වූ පුද්ගලයින් ගණන ඇ
ජ ය තුල 605000ක් විය
මේ තත්‍වය තුල නිවාස සඳහා ඉල්ලුම සීඝ්‍රයෙන් පහළ ගොස් නිවාස වෙළඳපල හැකිළීමකට භාජනය විය
නිවාස මිල පහත වැටීමේ වේගය කොතෙක්ද යත් නිවාස සඳහා වෙළඳපලෙහි නියම වු මිල එම නිවෙස් සඳහා වු උකස් වටිනාකටත් වඩා බෙහෙවින් පහළ අගයක් විය
පාඩු පිට නිවෙස් අලෙවි කිරීමට සූදානම් නොවු මුදල් ආයෝජනය කළ පුද්ගලයින් ඔවුන් ලබාගත් බැංකු ණය පැහැර හරින්නට විය
මේ හේතුවෙන් බැංකු හා අනෙකුත් මූල්‍ය ආයතන දැඩි ද්‍රවශීලතා හිඟයකින් පෙළුණු අතර ක්‍රමයෙන් බංකොලොත්භාවයට පත් විය
උදාහරණයක් වශයෙන් 2008ජූලි 17 වන දින උකස් වෙළඳපලහි ආයෝජනය කළ බැංකු,ඩොලර් බිලියන 435ක අලාභයක් වාර්තා කර තිබුනි
මූල්‍ය සමාගම් බිඳ වැටීම

නිවාස ණය ලබා ගැනීමේ දී යම් හෙයකින් ණය මුදල ගෙවා ගැනීමට නොහැකි වුව හොත් එම ණය මුදල ගෙවන බවට අදාල මූල්‍ය ආයතනයට රක්‍ෂණ සමාගම් සිය රක්‍ෂිතයා වෙනුවෙන් පොරොන්දුවක් ලබා දේ
ණය නොගෙවීම තුල බිහිවු ණය උගුල හේතුවෙන් දිගින් දිගටම රක්‍ෂණ සමාගම් වලට රක්‍ෂිතයන්ගේ ණය ආපසු ගෙවීමට සිදු විය
මේ හේතුවෙන් අවසානයේ දී රක්‍ෂණ සමාගම්ද බංකොලොත්භාවයට පත් විය
බංකොලොත්භාවයට පත් වූ උකස් බැංකු අතර Indimac,Lehman Brothers දැක්විය හැකිය
කොටස් වෙළඳපල බිඳ වැටීම

කොටස් වෙළඳපල කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන විට න්‍යායාත්මකව විග්‍රහ කිරීමේ දී කොටසක ඉපයීමේ හැකියාව,කොටසක වෙළඳපල මිල හා ආයෝජනයේ විශ්වාස මට්ටම මත රඳා පවතින බව  පොදුවේ පිළිගන්නා කරුණකි
මූල්‍ය අර්බුදය හේතු වෙන් ආයෝජකයන්ට ආයෝජන පිළිබඳ විශ්වාසය පහල වැටුණු අතර තම තැන්පතු ආපසු ලබා ගැනීම හේතුවෙන් කොටස් වෙළඳපල බිඳ වැටුණි
උදාහරණයක් වශයෙන් නදර්න් රොක් සමාගමේ තත්‍වය දැක්විය හැක
මෙම සමාගම බ්‍රිතාන්‍ය බැංකු වලින් ණය මුදලක් ලබා ගැනීමට යාම නිසා තැන්පත් කරුවන් සැක කලේ ඔවුන් බංකොලොත්බාවයට පත්ව ඇති බවයි.එම නිසා ඔවුන් තමන්ගේ තැන්පතු ඉවත් කර ගත් අතර කොටස් මිල පහල යාමට එය හේතු විය
බෙයාර් ස්ටීමන් සමාගමේ අවුරුද්දකට පෙර කොටසක මිල ඩොලර් 150කි
මූල්‍ය අර්බුදයේ බලපෑම හේතුවෙන් එය ඩොලර් 2 දක්වා පහත වැටුණි
විනිමය වෙළඳපල බිඳ වැටීම

විනිමය වෙළඳපල තත්‍වය විග්‍රහ කිරීමේ දී විදේශ විනිමය අවප්‍රමාණය වීම ප්‍රධාන සාධකයක් ලෙස සැලකිය හැකිය
නමුත් විනිමය අවප්‍රමාණය වීම ඩොලරයට සාපේක්‍ෂව සළකන විට අනෙකුත් රටවල විශාල වශයෙන් සිදුවී ඇත
උදාහරණයක් ලෙස ඩොලරයට වඩා යුරෝ,ස්ටාර්ලින්,පවුම් වැනි මුදල් වල අවප්‍රමාණය වීම දැක්විය හැකිය
මෙයට ප්‍රධාන හේතුව ලෙස ආර්ථික විද්‍යාඥයින් දක්වන්නේ ඩොලරය ප්‍රධාන ගණුදෙනු මාධ්‍යයක් ලෙස ලොව පුරා පිළිගැනීමට ලක් වී තිබීමයි
අනෙක් අතට යුරෝපීය රටවල මුදල් විශාල වශයෙන් අවප්‍රමාණය වී තිබෙන්නේ එම රටවල ‍ගෙවුම් ශේෂය ප්‍රාග්ධන ගිණුම මත විශාල වශයෙන් රඳා පැවතීමයි
ආයෝජන ගලා ඒම මත ප්‍රාග්ධන ගිණුමේ ශේෂය තීරණය වීමත් ඒ මත විනිමය අනුපාතය තීරණය වීමත් මෙයට ප්‍රධාන හේතුවයි.

තුන්වන ලෝකයට වන බලපෑම

කෙසේ වුවද වර්තමානය වන විට මෙම ලෝක ආර්ථික අර්බුදය දියුණු රටවලට මෙන්ම තුන්වන ලෝකයේ රටවලටද ව්‍යාප්ත වී ඇත
විශේෂයෙන්ම මෙම රටවල කෘෂි අපනයන,ඇඟළුම්,සංචාරක වැනි ‍ක්‍ෂෙත්‍ර දැඩි අර්බුදයකට ලක්වෙමින් පවතී
ලෝක ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ ඛනිජ තෙල් මිල පහළ යාම ඇතැම් විට වාසි සහගතය
නමුත් මෙම තත්‍වය ගල්ෆ් කලාපයේ රටවල ආදායම අඩු වීමට ‍හේතු වන බැවින් තුන්වන ලෝකයේ රටවල ශ්‍රම අපනයනට එය අහිතකර ලෙස බලපානු ඇත
එමෙන්ම විදේශ  ආයෝජන,ණය ආධාර සම්බන්ධයෙන්ද දියුණු වෙමින් පවතින රටවලට අහිතකර තත්‍වයක් ඇති කරයි
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 www
lankatruth
ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුළු බඩු 

ශතවර්ෂ ගණනක් පුරා, පෙර අපරදිග ජනයා ආහාර රසවත් කිරීමට කුළු බඩු වර්ග භාවිතා කිරීමට පුරුදුව ඇත
වර්තමානයේදී ආහාර පිසීමේ කාර්යය සඳහා කුළු බඩුවලින් ලැබෙනුයේ මනා දායකත්වයකි
මීට ශතවර්ෂ ගණනකට පෙර යුරෝපීයයන් විසින් පවත්වාගෙන යනු ලැබූ යටත් විජිත ක‍්‍රමයෙහිදී මුතු, මැණික්, දියමන්ති, ඇත් දළ මෙන්ම කුළු බඩු වෙළඳාම ද ප‍්‍රධාන ස්ථානයක් හිමිකරගත්තේය
යටත් විජිත ක‍්‍රමය පැවති අවධියේදී ශ‍්‍රී ලංකාවට කුළු බඩු සම්බන්ධයෙන් කීර්ති නාමයක් ගොඩ නැගී තිබුණු අතර එය 'කුළු බඩු දිවයින' ලෙස ද  හඳුන්වනු ලැබිණි
කුළු බඩු පිළිබඳ ඉතිහාසය 

‍
ශීතකරණ හෝ අධිශීතකරණ නොතිබුණ යුගයන්හි දී ලෝකයේ විවිධ කලාපවල ජීවත් වූ ජනයා තමන්ට ආවේණික වූ ස්වභාවික ක‍්‍රමයක් මඟින් ආහාර සංරක්ෂණයට පෙළඹී සිටියහ
විශේෂයෙන් යුරෝපීයයන්ට ශීතකාලයේදී තම ආහාර සංරක්ෂණය කරගැනීම ගැටළුවක් වූ අතර කුළු බඩු වර්ග භාවිතා කිරීමෙන් එම ගැටළුව විසඳා ගැනීමට ඔවුන් සමත්විය
මෙහිදී කුළු බඩු සඳහා බටහිර රටවල ඉතා ඉහළ ඉල්ලුමක් පැවතුණි
15 වන ශතවර්ෂයට පෙර කුළු බඩු වෙළඳාම, අරාබි වෙළඳුන් විසින් පවත්වාගෙන යනු ලැබිණි
ලෝකයේ පෙරදිග කලාපයට අයත් රටවල්වල තිබුණු කුළු බඩු වර්ග ඒකරාශී කරමින් කොන්ස්තන්තිනෝපලය හරහා මධ්‍යධරණී වරායන් වෙත ගෙනඑමින් එම කුළු බඩු බටහිර රටවල් වෙත අළෙවි කිරීමේ කාර්යය දීර්ඝ කාලයක් පුරා අරාබි වෙළඳුන් විසින් පවත්වාගෙන යනු ලැබිණි
එ‍හෙත් නාවික කටයුතු ආරම්භ කිරීමත් සමඟ යුරෝපීයයන් නැගෙනහිර ප‍්‍රදේශවලට යාත‍්‍රා කල අතර පෙරදිග ඉන්දියා වෙළඳ සමාගම වැනි වෙළඳ සමාගම් මගින් අරාබීන් සතුව පැවති කුළු බඩු ඒකාධිකාරය බිඳ දමන ලදි
යුරෝපා ජාතිකයන් ලෝකයේ අප‍්‍රිකා සහ ආසියා මහද්වීප තුළ තම බලය පතුරුවන ලද අතර යුරෝපා වෙළඳපල තුළ කුළු බඩු සඳහා තිබුණු ඉහළ ඉල්ලුමට සරිලන දායකත්වයක් සැපයීම වෙනුවෙන් කැපවිය
කුළු බඩු සහ ශ‍්‍රී ලංකාව 

කුළු බඩු පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීමේදී ශ‍්‍රී ලංකාවට හිමිවනුයේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි
ශ‍්‍රී ලංකාව කලින් කලට විවිධ යුරෝපා ජාතීන්ගේ යටත් විජිතයක් බවට පත්විය
ස්වාභාවික වරායන් සහිත වූ දිවයිනක් වශයෙන් යටත් විජිත වාදීන්ගේ ආකර්ෂණය ශ‍්‍රී ලංකාව වෙත යොමු විය
යුරෝපීයයන්ගේ යටත් විජිතයක්වීමට පෙරද ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුළු බඩු ලෝක ප‍්‍රසිද්ධ වී තිබුණි
එනම් උදාහරණයක් වශයෙන්ඈත අතීතයේ සිටි සුප‍්‍රසිද්ධ දේශාටකයෙකු වූ ඉබන් බතුතා විසින්ද ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුළු බඩු සම්බන්ධව තම අදහස් ඉදිරිපත් කර ඇත
ඔහු දක්වන පරිදි, ‘‘එම දිවයිනේ වෙරළාසන්න ප‍්‍රදේශයේදී කුරුඳු ශාකයන්හී අතුපතර විහිදී ගිය ආවරණයක් නිර්මාණය කර තිබිණ
වෙළඳුන් එම කුරුඳු විශාල වශයෙන් තම රටවලට ගෙන ගියේ ස්වදේශික ජනයාට කිසිඳු ගෙවීමක් නොකරය
එහෙත් ඇතැම් විට ඔවුන් තමන් සතු වියන ලද රෙදි පිළි සහ වෙනත් සුවඳ විලවුන් ද්‍රව්‍ය ස්වදේශිකයන්ට තිළිණ වශයෙන් හිමිකර දි තිබුණි
’’ යනුවෙන් ප‍්‍රකාශ කර ඇත
පෘතුගීසි යුගය 

1505 දී ශ‍්‍රී ලංකාව පෘතුගීසීන්ගේ යටත් විජිතයක් බවට පත්විය
එම අවධිය වනවිට ද ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුළු බඩු වෙළඳාම් කිරීම අරාබීන් විසින් සිදුකරගෙන යනු ලැබිණ
එහෙත් පෘතුගීසීන්ගේ යටත් විජිතයක් වීම නිසා ලංකාවේ කුළු බඩු වෙළඳාම අරාබීන්ට අහිමි විය
ඔව්

ලන්දේසි යුගය 
ශ‍්‍රී ලංකාව ලන්දේසි පාලනයට යටත් වීම සමඟ කුළු බඩු වෙළඳාම තවදුරටත් පුළුල් විය
පෘතුගීසීන් මෙන් නොව ලන්දේසීන් ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුළු බඩු වගාකිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කරන ලදි
එනම් උදාහරණයක් වශයෙන් වර්තමානයේ කොළඹ 07 නමින් හඳුන්වන කුරුඳුවත්ත ප්‍රදේශය, ලන්දේසි යුගයේදී කුරුඳු වගාකිරීමට යොදාගත් භූමි ප‍්‍රදේශයක් විය
එමෙන්ම වගාකරන ලද කුරුඳු අපනයනය කිරීම සඳහා නියමිත පරිදි සකස් කිරීමට පුහුණු කරන ලද පුද්ගල කණ්ඩායමක් යොදා ගනු ලැබූ අතර ඔවුන් ‘චාලියා' නමින් හඳුන්වන ලදී
බි‍්‍රතාන්‍ය යුගය 

ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුළු බඩු වෙළඳාම තුළින් ලන්දේසීන් උපරිම ලාභයක් හිමිකර ගන්නා බව හඳුනාගත් ඉංග‍්‍රීසීන් ශ‍්‍රී ලංකාව යටත් කර ගනිමින් තම බලය ස්ථාපිත කිරීම 1796 දි සිදුකරන ලදි
1720 ගණන් වල ප‍්‍රංශ සහ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් තමන් විසින් යටත් කරගත් අප‍්‍රිකානු ප්‍රදේශවල කරාබු නැටි සහ සාදික්කා වැනි ශාක වගා කිරීම ආරම්භ කර තිබුණි
ඒ අනුව 1790 දී පමණ බි‍්‍රතාන්‍යයන් අප‍්‍රිකාවේ බණ්ඩා නම් ප‍්‍රදේශයෙන් ගෙනෙන ලද කුළු බඩු ශාක ශ‍්‍රී ලංකාවේ වගා කිරීම ආරම්භ කරන ලදි
16,17,18 යන ශතවර්ෂ වල සිට වර්තමානය දක්වාම කුළු බඩු වෙළඳාම ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප‍්‍රමුඛ ආදායම් උපනය මාර්ගයක් බවට පත්ව තිබුණි
බි‍්‍රතාන්‍ය යුගයේදී තේ වගාව ප‍්‍රචලිත කිරීමට උනන්දුව ඉහළ ගිය නමුත් ඊට පෙර සිට ශ‍්‍රී ලංකාව ප‍්‍රසිද්ධ වූයේ කුරුඳුවලටය
එනම් කුරුඳුවල විද්‍යාත්මක නාමය වන Cinnamomum Zeylanicum යන්නෙන් ශ‍්‍රී ලංකාව පෙරදී හඳුන්වනු ලැබු සිලෝන් (ceylon) යන්න නිර්මාණය වූ බවටද මතයක් ඇත
කුළු බඩු යනු මොනවාද
ආහාර රසවත් කිරීමට හා ආහාර මත වර්ධනය වන අහිතකර බැක්ටීරියා වර්ග විනාශ කිරීමෙන් ආහාර
සංරක්ෂණය කිරීමට උපකාරී වන වියළි බීජ වර්ග,පළතුරක් හෝ මුල් වර්ගයක් වශයෙන් කුළු බඩු, සරලව හඳුනාගත හැකිය
මෙම කුළු බඩු  වර්ගවලින් බොහොමයක් ආහාර පිසීමට භාවිතා කිරීමට අමතරව ඖෂධ වර්ග, සුවඳ විලවුන්, ආලේපන වර්ග හෝ ආගමික කටයුතු සඳහා භාවිතා කිරීම දැකගත හැකිය
ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප්‍රචලිත කුළු බඩු

ශ‍්‍රී ලංකාවේ වගා කරනු ලබන කුළු බඩු අතර  කරාබු නැටි,කුරුඳු,කරඳමුංගු,සාදික්කා,වසාවාසි,ගම්මිරිස් යන වර්ග සුළු අපනයන බෝග වශයෙන්ප්‍රචලිතව ඇත
මීට අමතරව වැනිලා,කරපිංචා,කොත්තමල්ලි,
සූදුරු,මහදුරු,කහ,උළුහාල්,අබ,ඉඟුරු,සේර,ගොරකා වැනි කුළු බඩු  ද දේශිය වශයෙන් මෙන්ම විදේශීය වශයෙන්ද පිළිගත් ස්වභාවික ආහාර රසකාරකයන් වේ
කුරුඳු
 
ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුරුඳු පිළිබඳ ඉතිහාසය යටත්විජිත යුගය දක්වා ඈතට විහිද යයි
Lauraceae කුලයට අයත්
කුරුඳුවල ජෛව විද්‍යාත්මක නාමය Cinnamomum Verum නම් වේ
කුරුඳු ශාකයේ වියළාගත් කඳ කොටස  කුළු බඩු වශයෙන් භාවිතයට ගනු ලබයි
කුරුඳු ශ‍්‍රී ලංකාවට ආවේණික කුළු බඩු  වර්ගයක් ද වේ
ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුරුඳු ගුණාත්මක බවින් ඉතා ඉහළ බව පිළිගෙන ඇත
ඈත අතීත‍යේ දී ඊජිප්තුවේ පාරාවෝ රජවරුන්ගේ රාජකීය අවමඟුල් උත්සවවලදී ,මෘත දේහයට කුරුඳු කුඩු ඉසීමේ චාරිත්‍රයක් තිබුණු බවටද  වාර්තා ‍වේ
කරඳමුංගු

Zingiberaccae කුලයට අයත් ,Elettaria Cardamomum යන ජෛව විද්‍යාත්මක නාමය දරන කරඳමුංගු ශාකය, ස්වරූපයෙන්ඉඟුරු ශාකයට බෙහෙවින් සමාන වේ
කරඳමුංගු ,මැදපෙරදිග ගුණාත්මක බවින් ඉහළ වර්ධනයක් සඳහා ඉතා ඉහළට වැඩුණු ශාකවලින් යුක්ත වියනක් මඟින් නිරන්තරයෙන් සෙවණ සහිත පරිසරයක් පැවතීම හා තෙතමනය රඳා පැවතීම,අත්‍යවශ්‍යය සාධකයක් වේ
නිසිලෙස පැසුණු කරඳමුංගු, එකින් එක අතින් නෙළාගත යුතුවන අතර කර්මාන්තශාලා තුළ වියළා අපනයනයට සකසනු ලබයි
ශ‍්‍රී ලංකාවේ පුඩිං වර්ග සහ වටලප්පන් රසවත් කිරීමට කරඳමුංගු විශේෂයෙන් යොදා ගනු ලබයි
කරාබු නැටි
  

කරාබු නැටි ශාකය,ඔලිව් ශාකයට බෙහෙවින් සමාන බවක් දක්වයි.එහෙත් යම් වෙනසකට ඇත්තේ කරාබු නැටි ශාකයේ  ශාකපත්‍ර  ප්‍රමාණය බහුලවීමයි
Myrtaccae කුලයට අයත් Syzigium Aromaticium යන ජෛව විද්‍යාත්මක නාමය දරන කරාබු නැටිවල ,අස්වැන්න ලෙස නෙළාගනු ලබන්නේ එහි පොහොට්ටුය
තද දුඹුරු පැහැයක් වන තෙක් වියළාගත් මෙම කරාබු නැටි කුඩු වශයෙන් ද භාවිතා කරනු ලබයි
ආහාර පිසීමේදී කරාබු නැටිවලින් සුවඳවත් බව මෙන්ම ආහාර ජීර්ණය පහසු කරවීම ද බලාපොරොත්තු වේ
එමෙන්ම මුඛය අශ්‍රිත රෝග විශේෂයෙන් දත් කැක්කුම සඳහා විශිෂ්ට ඖෂධයක් වශයෙන්ද කරාබු නැටි භාවිතා කරනු ලබයි
සාදික්කා

ස්වරූපයෙන් සාදික්කා, වැල් දොඩම්වලට සමානවේ
වියළාගත් එහි බීජය සහ බීජ ආවරණය වීදුරු බෝලයකට සමාන වේ
Myristica Fragrans යන විද්‍යාත්මක නාම‍යෙන් හඳුන්වන සාදික්කා, Myristicaceae කුලයට අයත් ශාකයකි
වියළාගත් සාදික්කා බීජය මෙන්ම බීජ ආවරණය ද කුඩු වශයෙන්,කුළු බඩු වර්ගයක් ලෙස භාවිතා වේ
ගම්මිරිස්

Piperraceae කුලයට අයත් Piper nigrum යන විද්‍යාත්මක නාම‍යෙන් හඳුන්වන ගම්මිරිස් ශාක, ශ‍්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ මෙන්ම වියළි කලාපයේ ද හොඳින් වගා කළ හැකි බෝගයකි
මනාව පැසුණු ගම්මිරිස් කරල් මඳ පවනේ වියළා ගැනීමෙන් කළු පැහැයකට පත්වන අතර කුඩු,කැබලි මෙන්ම ‍බීජ වශයෙන් ද ආහාරයට ගනු ලබයි
දේශීය මෙන්මවිදේශීය ආහාර වට්ටෝරු රසවත් කිරීමට ගම්මිරිස් අත්‍යවශ්‍ය කුළු බඩු වර්ගයක් බවට පත්ව ඇත
කුළු බඩු අපනයනය

ගුණාත්මක බවින් යුක්ත කුළු බඩු අපනයනය උදෙසා ශ‍්‍රී ලංකාවේ පෞද්ගලික මෙන්ම රාජ්‍ය අංශයද කටයුතු කරනු ලබයි
විදේශීය වෙළඳපල තුළ තරඟකාරීත්වයට මුහුණදීම එහි අරමුණයි
කුළු බඩු අපනයනය කිරීමේ විධි

වර්තමාන ශ‍්‍රී ලංකාවේ කුළු බඩු අපනයනය කිරීමේ ප්‍රධාන ආකාරයන් දෙකක් ඇත
එනම්,
ප්‍රාථමික ආකාරය
වටිනාකම එකතු කළ ආකාරය වශයෙනි
ප්‍රාථමික අපනයන ආකාරයේදී කුළු බඩු වර්ග මුල් ස්වරූපයෙන්ම අපනයනයට යොමු කරනු ලබයි
එහෙත් වටිනාකමඑකතු කළ ආකාරයෙන් අපනයනය කිරීමේදී කුඩු,තෙල්,කුළු බඩු මිශ්‍රණ හෝ විවිධ වට්ටෝරු වශයෙන් සකස්කර  අපනයනයට යොමු කරනු ලබයි
ඇසුරුම්කරණය

කුළු බඩු අපනයනය කිරීමේදී එහි ගුණාත්මක බව ඉතාඉහළින්තිබියයුතුවේ
මෙහිදී විශේෂයෙන්කුළු බඩුවල ස්වරූපය,රසය,සුවඳ ආදිය නිසිලෙස රැඳීතිබීම රැඳී තිබීම අත්‍යවශ්‍යවේ
පිරිසිදු,සෞඛ්‍යරක්ෂිත ක්‍රම මගින් ඇසුරුම්කරණය සිදුකරනු ලබයි
මෙහිදී හණ රෙදි වලින් නිෂ්පාදිත ජලය කාන්දු නොවන බහාලනවල කුළු බඩු ඇසුරුම් කිරීම ප්‍රචලිත ක්‍රමයකි
සාමාන්‍යයෙන් කුරුඳු මිටි වශයෙන් බැඳීම සිදුකරන අතර කරඳමුංගුවල වර්ණය සුරක්ෂිතකරගැනීම වෙනුවෙන් එය කළු පොලිතීන් ඇසුරුම් තුළ බහාලනු ලබයි
විදේශ  වෙළඳපල

වර්තමානයේ ‍ජෛව ආහාර නිෂ්පාදන (Organic Products)එනම් තේ,කුළු බඩු වර්ග,කජු,වියළන ලද පොල්,ඖෂධ වර්ග, එළවළු සහ පළතුරුවලට විදේශීය වෙළඳපලෙහි ඉතා ඉහළ ඉල්ලුමක් ඇත
ශ‍්‍රී ලංකාවේ අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය මගින් මෙම ඉල්ලුම හඳුනාගෙන කුළු බඩු වර්ග අපනයනය දිරිමත් කිරීමට කටයුතු කරඇත
විශේෂයෙන්ඇමරිකාඑක්සත් ජනපදය,එක්සත් රාජධානිය,ජර්මනිය,ඉන්දියාව,මෙක්සිකෝ,කොලොම්බියා,ඕස්ට්‍රේලියා,ජපානය,ඉතාලිය වැනි 
රටවලට  කුළු බඩු අපනයනය කිරීම බහුලව සිදුකරනු ලබයි
සංචාරක කර්මාන්තය සහ ග්‍රාමීය ආර්ථිකය

ශ‍්‍රී ලංකාවේ සංචාරක කර්මාන්තයේ ප්‍රවර්ධනය උදෙසා කුළු බඩුවලින් මනා දායකත්වයක් ලැබේ
විශේෂයෙන්සංචාරකයින් ආකර්ෂණය කරගැනීම සඳහා දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල කුළු බඩු වගා කිරීමේ උද්‍යාන නිර්මාණය කර තිබේ
එය කෘෂි- සංචාරක කර්මාන්තය(Agro - Tourism)යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
එමෙන්ම කුළු බඩු වර්ග වගා කිරීම ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජනයාගේ ආර්ථික තත්වය ඉහළ නැංවීමටද දායකවී තිබේ
එනම් වාර්ෂිකව රුපියල් මිලියන 5700 ක  කුළු බඩු නිෂ්පාදනයක් ශ‍්‍රී ලංකාවෙන් වාර්තා වේ
එමගින් ග්‍රාමීය ජනතාවගේ සමාජ- ආර්ථික ප්‍රතිලාභයන්ද ඉහළ නැංවීම සිදුවේ
අඩවියෙන් බැහැර පිටු

  Sri Lankan Products 
 
 Spices of Life  

  Spice Island

පිංතූර ගැලරිය

කුළු බඩු
ආර්ථිකය - ශ‍්‍රී ලංකා
‍ 

ළමා අපයෝජනය යනු ළමයෙකුගේ කායික හා මානසික තත්ත්වයට පිටස්තරව, ඔහු ගේ හෝ ඇයගේ යහපතට, හා මනා කල්කි‍්‍රයාවට එරෙහිව සිදු කරන කුමන හෝ අයහපත් කි‍්‍රයාවකි (කුමාර 2001
ළමයින්ට එරෙහිව සිදුකරනු ලබන විවිධ ආකාරයේ අපරාධ වැරදි නොසළකා හැරීම් හා ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝණය වන කවර හෝ ආකාරයේ ක‍්‍රියාවක් ළමා අපයෝජනය ලෙස සරළව හැදින්විය හැක
නුතනයේ විෂය ක්‍ෂෙ‍්ත‍්‍රයන් ගණනාවක් තුළ ළමයින්ට එරෙහි හිංසනය හා ළමා අපයෝජනය පිළිබඳව වැඩි අවදානයක් යොමු වී ඇත
Oxford ‍” ශබ්ද කෝෂයට අනුව ළමා අපයෝජනය  යනු ළමයින් කෙරෙහි අනර්ථයක් සිදුවන ආකාරයෙන් සැළකීම හෝ කි‍්‍රයා කිරීමයි
මෙහිදි ශාරිරික වශයෙන් ළමයින්ට සිදුකරනු ලබන ප‍්‍රචණ්ඩ ක‍්‍රියාවන් හා ලිංගික අතවර මුල් තැනක් ගෙන අවධාරණය කර ඇත
ළමයා                                                                                                                                     

ළමයා යන්නෙන් ශ‍්‍රී ලංකා ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රික ජනරජයේ ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ප‍්‍රඥප්තිය අනුව වයස අවු
18 ට අඩු සෑම මනුෂ්‍යයෙකුම අදහස් වේ
ඒ අනුව ළමයා මවුපිය ආදරය අපේක්ෂා කරන කරුණාව  හා දයාව ලැබිය යුතු මාපියන්ගෙන් මෙන්ම සමාජයේ රැකවරණය ආරක්ෂාවට ලක්විය යුතු අය බව පෙනී යන්නකි (save the children date not mention
ළමයින් වැඩිහිටියන්ගේ රැකවරණය තුළ ජීවත්වන කොටසකි
ඔවුන් ළමුන් ලෙස නිර්වචනය කරනු ලබන එක් සාධකයක් වනුයේ ද වැඩිහිටියන්ගේ ආධාර සහ උපකාර මත ජීවත්වීමයි
වර්තමානයේ ළමයින්ගෙන් විශාල කොටසකට ඔවුන්ගේ ළමා කාලය නිසි පරිදි ගතකිරීමට අවශ්‍යකරන පහසුකම් ලැබී නැත
ළමයින්ට එරෙහිව අපයෝජන තත්ත්වයන් වත්මන් සමාජය තුළ සන්සන්දනාත්මකව ඉහළ අගයක් ගනු ලබන අතර විශේෂයෙන්ම ළමා  අපයෝජනය සුවිශේෂී ගැටළුවක් ලෙස නූතනයේ පිළිගැනෙයි
ළමා අපයෝජන වර්ග
ළමා අපයෝජනයේ  විවිධ ස්වරූපයන් හඳුනා ගත හැකි අතර විවිධ වර්ග කිරීම් මගින් නොයෙක් අදහස් ද පෙන්වා දී ඇත
ළමා අපයෝජන ක‍්‍රියාවලිය ඉතා සංකීර්ණ ස්වභාවයක් ගන්නා අතරම එක් එක් අපයෝජන චර්යා රටාවන්ද එකිනෙකින් වෙනස්වන එකිනෙක හා සුවිශේෂී ලක්‍ෂණ සහිත තත්ත්වයක් ද පෙන්නුම් කරනු ලබයි
ඇතැම් අවස්ථාවලදී එකිනෙක හා අන්තර් සබඳතාවන් ද පවත්නා බව පැහැදිලිය
එනම් එක් කණ්ඩායමකට අයත් අපයෝජන තත්ත්වයන්ට ගොදුරුවන දරුවන් එම හේතුව හෝ අවස්ථාව නිසාම වෙනත් අපයෝජන ක‍්‍රියාවකට ගොදුරුවීමට ඉඩකඩ ඇත (WHO 2005
4, කුමාර 2001
40-41)
කායික අපයෝජනය
‍
ළමයින්ට එරෙහිව සිදුවන අපයෝජන තත්ත්වයන් අතර ළමයි අහිතකර ලෙස අත පත ගෑම 
පර්මුඛ ස්ථානයක් ගනු ලබන අතර ලෝකයේ සෑම රටකම පාහේ ළමයින්ට එරෙහිව සිදුකරනු ලබන කායික හිංසන කි‍්‍රියාවන් අපරාධ නීතිය හෝ වෙනත් නීති සංග‍්‍රහයන් මගින් වරදක් ලෙස සැළකීම තුළ මෙවැනි කි‍්‍රයා අපරාධ ගණයට වැටෙයි
ළමයෙකු ශාරීරිකව අපචාරයට  ලක්කළ හැකි  වන්නේ පහරදීම, නිරාහාරව තැබීම, දම්වැල් වැනි දෙයකින් බැඳීම ආදිය මගිනි
මෙවැනි අපචාරයන් පවුල් තුළ පාසල, නිවසකදී, ළමා නිවාසයකදී සිදුවීමට ඉඩ ඇත (ගුණරත්න 2000
කායික අපයෝජනයට ‍හෝ හිංසනයට ගොදුරුවන දරුවන් එමගින්  විවිධ අහිතකර තත්ත්වයන්ට ලක්වෙති
මේ අතුරින් ප‍්‍රධාන වන්නේ හිංසනය හේතුවෙන් කෙටිකාලීනව හෝ ක්‍ෂණිකව ඇතිවන කායික බලපෑම් ය
ශාරීරික වශයෙන් තුවාල, තැලීම් ලක්‍ෂණ, පිලිස්සුම් ලකුණු, කැඞීම් හා සීරීම් ලකුණු බොහෝ දුරට පෙන්නුම්  කරයි
ශරීරයේ බාහිර  හා අභ්‍යන්තර ඉන්ද්‍රියන්ට හානිකර ප‍්‍රතිඵල, අස්ථි බිදීයාමේ තත්ත්වයන් හා ශරීරය තුළ අභ්‍යන්තරව සිදුවන ලේ ගැලීම් වලට භාජනයවීම් ආදිය තුළ  දරුවන්  ළමා සංවර්ධනය ආශ‍්‍රිත ගැටළු වලට, චර්යාත්මක ගැටළු හා අක‍්‍රමතාවන්ටද ලක්වේ
පෞරුෂමය දුර්වලතාවන්, ලැජ්ජාශීලී සමාජයට වෛර කරන පසුබෑමට ලක්වූ දරුවන් බිහිවීම කායික හිංසනයේ ප‍්‍රතිඵලයන්ය (සිල්වා 2000
1-4)
චිත්තවේගී අපයෝජනය
ළමා අපයෝජන ක‍්‍රියා ශාරීරික අපයෝජනයට සීමා නොවන අතර ශාරීරික වශයෙන් කරන හිංසා වලින් තොරව චෛතසිකව ද අපචාරයට ලක්වේ
රළු වචන භාවිතා කිරීම, බිය ගැන්වීම, තර්ජනය කිරීම, හුදකලා බවට පත්කිරීම වැනි ක‍්‍රියාවලීන් මෙන්ම  දරුවන්ට ලැබිය යුතු ආදරය නොලැබීම, නොසලකා හරිනු ලැබීමද මෙයට අයත්වේ
චිත්තවේගී අපචාරයන්, ශාරීරික අපයෝජනයන් මෙන් හඳුනා ගැනීම අපහසු නිසා මේ තත්ත්වයන් සනාථ කිරීම වඩා අපහසුය (ගුණරත්න 2000
91)

ළමා මෙහෙකරුවන් ලෙස යෙදවීම

කුඩා දරුවන් ඔවුන්ට ඔරොත්තු නොදෙන රැුකියාවන් වල යොදවමින් ළමා ශ‍්‍රමය සූරාකෑම ද දක්නට ලැබෙන අතර වයසින් අඩු දරුවන් කුඩා කාලයේ සිටම විවිධ සේවාවල යෙදවීම වර්තමානයේ දැකිය හැකිය
ළමයින්ගේ මූලික අයිතීන් උල්ලංඝණය වන අනිසි තත්ත්වයන් ලෙස මෙය සඳහන් කළ හැක
මේ අනුන ලෝකයේ බොහෝ රටවල දරුවන් ශ‍්‍රමිකයින් ලෙස යොදවා ගැනීම වරදක් ලෙස නීතියෙන් අර්ත දක්වා තිබේ
1999 දී ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධාන විසින් වඩාත් අහිතකර ළමා ශ‍්‍රම භාවිතය පිළිබඳව 1982 දරණ සම්මුතිය මගින්ද ලෝකයේ පවත්නා වඩාත් අහිතකර ළමා ශ‍්‍රම භාවිතාමය තත්වයන් වැළැක්වීම සඳහා එකඟතාවයක් ඇති කරගෙන ඇත (කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුව 2005
ලිංගික අපයෝජනය

ළමයින්ට එරෙහි අපයෝජන තත්ත්වයන් අතුරින් ලිංගික අපයෝජනය බරපතල ගැටළුවක් ලෙස නුතනයේ පිළිගැනෙයි
වර්තමානය වන විට ලෝකයේ සෑම රටකම පාහේ ළමයින්ට එරෙහි ලිංගික අපයෝජනය අපරාධ හෝ වරදක් ලෙස අර්ත දක්වා තිබීමෙන් එහි ඇති බරපතල බව තව දුරටත් පැහැදිලිවේ
සරල විග‍්‍රහයේදී ළමා ලිංගික අපයෝජනය ලෙස සැළකෙන්නේ යම් කිසි වැඩිහිටියකු විසින්, පුද්ගලයකු විසින් කිසියම් ලිංගික කි‍්‍රයාවක් සඳහා දරුවකු යොදවා ගැනීමයි
නමුත් වර්තමානය වනවිට ලිංගික අපයෝජනය වඩා සංකිර්ණ ස්වභාවයක් ගන්නා අතර ඊට හේතුවන්නේ නුතනයේ ළමා ලිංගික අපයෝජනය විවිධ ස්වරූපයෙන් යුතුව කි‍්‍රයාත්මක වීමයි
කායිකමය ස්වරූපයෙන් පරිභාහිරවද සිදුවන බව පෙනේ
වර්තමාන ලොව බොහෝ රටවල් ශ‍්‍රී ලංකාවේ සංශෝධිත නීති මගින්ද ළමා ලිංගික අපයෝජනයේ කායික කි‍්‍රයාවන් කෙරෙහි මෙන්ම කායික ලිංගික වැරදි පිළිබඳවද දක්වා තිබේ
1995 අංක 22 දරණ දණ්ඩ නීති සංග‍්‍රහ සංශෝධන පනත මගින් පුළුල් විවරණයක් ඉදිරිපත් කරයි
ගැහැණු ළමයෙකු දුෂණය කිරීම, බරපතල ලිංගික අපයෝජනය, ළමයින්ගෙන් අයුතු ප‍්‍රයෝජන ගැනීම
ව්‍යභිචාරය, කුට්ටනය, අශිෂ්ට ක‍්‍රියා සිදුකිරීම, අස්වාභාවික වරද, අසභ්‍ය පළකිරීම් යන වැරදි දක්වා ඇත (සමරසේකර 2005
40-45)
ළමයින්ට සිදුවන ලිංගික අපයෝජනයන් සුවිශේෂී තත්ත්වයකින් යුතු බව කරුණු කිහිපයක් පදනම් කර ගනිමින් පෙන්වා දිය හැකිය
එනම්,

1.එවැනි අපරාධ වාර්තාවීම්, සෙසු අපරාධ වලට වඩා අවම වේ
2.අපරාධකරුගේ ස්වභාවය හා අපරාධය හෙවත් අපයෝජනයන්ට ලක්වන දරුවන් අතර පවතින සබඳතාවය යනුවෙනි
අනෙකුත් අපරාධ වලට වඩා ළමා අපයෝජනයන් ලෙස ලිංගික අපයෝජනයන්ට සුවිශේෂීතාවයක් හිමිවෙන අතර මෙහිදී අපයෝජකයා හා එයට ගොඳුරුවූ දරුවා අතර පවතින සම්බන්ධතාවය විමසීමේදී පැහැදිළිව දරුවන් අපයෝජනයට ගොදුරු කරනු ලබන්නන් දරුවන් දන්නා හඳුනන පුද්ගලයින් බවයි. මේ අනුව දරුවන් දන්නා පුද්ගලයින් සම්බන්ධව බලපෑම් සිදුකළ හැකි දරුවන්ගේ භාරය හෝ ආරක්‍ෂාව පිළිබඳ වගකීම් ගන්නා පුද්ගලයින් අතින් ළමුන් අපයෝජනයට ලක්වීම ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින බව පෙනේ (ළමා රක්‍ෂණ අධිකාරිය 2004
අපයෝජන වාර්තා නොවීමට තවත් හේතුවක් වන්නේ ළමා අපයෝජන ක‍්‍රියාවලිය මුහුදේ පාවෙන අයිස්කන්දක ස්වරූපයක් ගැනීමයි
මෙමගින් පෙනීයන්නේ සමාජයේ  සිදුවන අපයෝජන සිද්ධීන් අතරින් ඉතා සුළු ප‍්‍රමාණයක් පමණක් නිරාවරණය වීම හෝ වාර්තාවීම සිදුවන බවයි. එය අයිස් කන්දක මතුපිටට පෙනෙන සුළු කොටසක් මෙන් දෘශ්‍යමානව පැවතීමට සමානය
(WHO 2004
ළමා අපයෝජනයන් හා ලෝක තත්ත්වය

ළමා පරපුර රටක, කලාපයක, මහද්වීපයක පමණක් නොව මුළු ලෝකයේම පවත්නා වටිනාම සම්පතයි
දරුවන් නිදහස් මනුෂ්‍ය කොටසකි
දරුවන්  අපයෝජනයට හා අපචාරයට ලක්වීමේ ප‍්‍රවණතාව අද ලෝකය පුරාම ව්‍යාප්ත වී ඇත
වත්මන් ළමා පැවැත්මට තර්ජනයක් සේ යුද්ධය, ස්වභාවික විපත්, එච්.අයි.වී ආසාදනය, මන්දපෝෂණය කුරිරු ලෙස ශ‍්‍රමය ලබාගැනීම, මිත්‍යා විශ්වාස, ළමුන්ට විරුද්ධව කෲරත්වය,  රැකවරණය නොමැතිවීම යනාදිය හඳුනා ගත හැක (එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අරමුදල 2000
ලොව පුරා ළමයින් මිලියන 250ක් රැකියාවල යෙදෙති
මෙයින්ද වැඩි මිලියන ගණනක් රැකියා කරන්නේ ජිවිතයට තර්ජනයක් විය හැකි ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍යයට හානිදායක, මුලික අධ්‍යාපනය ඔවුන්ට අහිමිකරන ලිංගික ක‍්‍රියාවලට එක් කරගනු ලැබේ(කම්කරු දෙපාර්තුමේන්තුව 2005
වර්තමානයේ දස ලක්ෂ 18 කට වැඩි ජනගහනයක් ශී‍්‍ර ලංකාවේ වාසය කරති
මෙයින් දස ලක්ෂ හතක් වයස අවු
18 ට අඩු ළමයින්ය
ශ‍්‍රී ලංකාවේ පමණක් නොව වෙනත් බොහෝ රටවලද දරිද්‍රතාවය, ඒඞ්ස්, යුද්ධය, අකුරු නොදත්කම යනාදිය ළමුන් කෙරෙහි අහිතකර ප‍්‍රතිඵල උදාකර දී තිබේ (Save the children ,date not mention
1-2)
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් කරන ලද පර්යේෂණයක් මගින් පෙන්වා දී ඇත්තේ ලෝකයේ සිටින කාන්තාවන්ගෙන් සෑම 5 දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් බැගින් දුෂණය කිරීම හෝ දුෂණය කිරීමට තැත්කිරීමේ තර්ජනයට මුහුණපා ඇති බවයි. 1999 වර්ෂය තුළදී පර්යේෂණයක් අනුව ඇමරිකාවේ සෑම තප්පර 6 කට වරක්ම එක් ස්ත‍්‍රී දුෂණයක් බැගින් සිදුවන බවද පෙන්වා දී ඇත
ළමා අපයෝජනය හා ස්ත‍්‍රී දුෂණය ශ‍්‍රී ලංකාවේ සෑම දින 6කට වරක්ම එක් ස්ත‍්‍රී දුෂණයක් බැගින් සිදුවන බවද පෙන්වා දී ඇත(ගුණරත්න 2005
ළමා අපයෝජනය හා ශ‍‍්‍රි ලංකාවේ තත්ත්වය
ළමයින්ට එරෙහි හිංසනය අනාදිමත් කාලයක සිට විවිධ ස්වරූපයන්ගෙන් සමාජය තුළ පැවති බව බොහෝ මූලාශ‍්‍ර මගින් සනාථ වී තිබේ
එය බටහිර රටවල මෙන්ම පෙරදිග සමාජයේද පැවති බව ඓතිහාසික මූලාශ‍්‍ර පෙන්වයි. අතීතයේ ළමුන්ට සිදුවන හා සිදු කරන අකටයුතුකම් සම්බන්ධ විශේෂ නීති රීතී හෝ දඩුවම් නොවුනු අතර ළමයෙකුට විරුද්ධව නැගුනු චෝදනාද වැඩිහිටියෙකුගේ තත්ත්වයෙන් විනිශ්චය විය(කුරේ 2005
ශ‍්‍රී ලංකාවේ ජනගහනයෙන් 1/3 ආසන්නව දස ලක්‍ෂ 6.2ක් දුප්පත්කමින් පෙළෙති
මෙය ළමුන්ගේ අධ්‍යාපනයට, සෞඛ්‍යයට හා යහ පැවැත්මට බලපායි
ඇතැම්විට දරුවන් ප‍්‍රචණ්ඩත්වයට අපයෝජනයට හෝ ළමා සූරාකෑම් වලට ගොදුරු වෙති
දැඩි දුප්පත්කම ඇති තැන්හි මන්දපෝෂණයට ගොදුරු වන අතර ජීවිතයද අනතුරට පාත‍්‍රවෙයි
ඇස්තමේන්තු අනුව ශ‍්‍රී ලංකාවේ වයස අවු
5ට අඩු ළමයින්ගෙන් 38%ක් තම පළමු උපන්දිනයට පෙර මිය යති
ද්විතියික පාසල් වශයෙන් සිටින ළමුන්ගෙන් 15%ක් පාසල් නොයති
යුද්ධය ළමුන්ට උන්හිටිතැන් අහිමි කරන අතරම සෞඛ්‍ය පහසුකම් ද අහිමි කර තිබේ
සමහර ළමයින් සංවර්ධනය සඳහා වන නිසි සැළකිල්ල හෝ අවස්ථාව නොමැතිව ආයතනය  තුළ ද, වාසයට නොසුදුසු වීදිවල හා මුඩුක්කු වල ද, දිවි ගෙවති (Save the children ,date not mention
1970න් පසු දේශපාලන වෙනස්වීම් 1977 විවෘත ආර්ථික රටාව තුළට විවෘත  වීම සමඟ සංචාරක ව්‍යාපාරය හා තරඟකාරී සමාජ රටාවට යොමුවීම තුළින් ළමා අපයෝජනයන් වර්ධනය වූ බවත් මෙයට දුප්පත්කම, යුද්ධය, ගෝලීය ආර්ථික රටාවද බලපෑ බව පෙනී යයි
මේ තුළ ළමා ලිංගික අපයෝජනය, ගණිකා සේවය, මෙහෙකාර සේවය, විදේශිකයන්ට ළමයින් විකිණීම, මහමග දරුවන් හැරදා යාම, දැරියන් දුෂණය කර මරා දැමීම, මත් ද්‍රව්‍ය ළමයින් අතර බෙදා හැරීම වර්ධනය වී ඇත
යුද්ධය ලෝකයේ ව්‍යාප්තව පවතින අතර මේ තුළ ළමයින්ට සිදුවී ඇති අපයෝජනයන් වර්ධනය වී ඇත
මෙහිදී විවිධ ත‍්‍රස්තවාදී, දේශපාලන ගැටුම් නිසාවෙන් දිනෙන් දින අවතැන්වෙමින්, මවුපියන් අහිමිවීම, රැකවරණය අහිමිවීම, අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍ය අහිමිවීම, පෝෂණය නොමැතිව විවිධ අනාථ කඳවුරු, ළමා ගම්මාන හා ළමා නිවාස වල කොටුවන ළමුන් ප‍්‍රමාණය අතිවිශාලය (කුරේ
33)

ළමා අපයෝජනය හා දරුවන් මුහුණපාන ගැටළු

ළමා අපයෝජනය සංකිර්ණ ස්වභාවයක් ගනියි
මෙය ළමයින් කෙරෙහි විවිධ අහිතකර බලපෑම් ඇති කෙරෙන බව පෙනෙයි
1.කායික
තුවාල ව්ම්, ශාරිරික වද වේදනා, සමාජ රෝග ,අතුරු ආබාධ

2.මානසික
මානසික ආතතිය, කාංසාව ,අධික හිසරදය, රො‍්ගා බාධ ,කෑම අරුචිය, තමා පිළිබද අවතක්සේරුව

3.සමාජිය
කොන් කිරිම,අපහාසයට ලක් කිරිම
ළමා අපයෝජන සම්බන්ධව ක‍්‍රියා කරන ආයතන 

1.පවුල් මට්ටම 

මෙයට දෙමව්පියන් භාරකරුවන් අයත්වන අතර අපචාරයන් ගැන දැනගත්විට දෙමව්පියන් හෝ භාරකරුවන් විසින් ඒ බව ඉහළ මට්ටමට දැනුම් දිය යුතුය
මෙහිදී  වැදගත්  වන්නේ සියළු දෙනාම ළමයින්ගේ උපරිම යහපත උදෙසා කටයුතු කිරීමයි
දරුවන්ගේ ආරක්‍ෂා ව හා ගෞරවය සුරැුකීමේ වගකීම මෙන්ම ප‍්‍රසිද්ධියට පත් නොකිරීමටත් කටයුතු කළ යුතුය
2. ප‍්‍රජා මට්ටම
 
ළමා අයිතිවාසිකම් ප‍්‍රවර්ධන නිළධාරීන්, සමාජසේවා නිළධාරීන්, සෞඛ්‍ය සේවකයින්, ප‍්‍රජා පාදක සංවිධාන මේ යටතට අයත්වෙයි
අපයෝජනයන්  හෝ උල්ලංඝණය කිරීම් ගැන තොරතුරු ලද විට ඉහළ තලයේ අදාල නිළධාරීන්ගෙන් විමසිය යුතු ය
ළමයින්ගේ පෞද්ගලිකත්වය හා ආරක්‍ෂාවට ගරු කරන දෙමව්පියන්ගේ හා භාරකරුවන්ගේ අනුදැනුම තුළ උපදේශන හෝ වෛද්‍ය සේවා  සැපයීම මෙහිදී කරයි
3. ප‍්‍රාදේශීය මට්ටම

ප‍්‍රාදේශීය ළමා අයිතිවාසිකම් සුපරීක්‍ෂණ කමිටු, රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන, පරිවාස නිළධාරීන් මේ යටතට ගැනේ
ළමා අපයෝජනයන් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝණයන් මෙන්ම ළමයින්ගේ උපරිම යහපතට හේතුවන සුදුසු පියවර ගැනීමත් ප‍්‍රාදේශීය නිළධාරීන් හා ළමා අයිතිවාසිකම් ප‍්‍රවර්ධන නිළධාරීන් සහ පරිවාස නිළධාරීන් පරීක්‍ෂණ කොට වාර්තා කිරීමේ වගකීමද  උසුලන කොටසකි
ඉහළ තලයට වාර්තාකොට අදාළ නිළධාරීන්ගෙන් උපදෙස් මත පියවර ගනී
4. දිස්ත‍්‍රික් මට්ටම

දිස්ත‍්‍රික් ළමා අයිතිවාසිකම් කමිටුව, මානව හිමිකම් කොමිසම, රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන, පොලිස් ස්ථාන, පරිවාස කාර්යාල දිස්ත‍්‍රික්ක මට්ටම නියෝජනය කරමින් ළමා අපයෝජනයන් වැළැක්වීමට පියවර ගනී
මෙහිදී උපදෙස් සැපයීම, මඟපෙන්වීම, වැඩිදුර පරීක්‍ෂණ මෙහෙයවීම හා ළමයින්ගේ උපරිම යහපත සඳහා උපරිම ක‍්‍රියාමාර්ග ගැනීම කරනු ලැබේ
5. ජාතික මට්ටම

ජාතික ළමා රක්‍ෂණ අධිකාරිය, පරිවාස හා ළමාරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, මානව හිමිකම් කොමිසම මේ යටතේ ගැනේ
මේ මගින් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝණය කිරීම පිළිබඳ මෙහෙයුම් හා සුපරික්‍ෂාවන් ප‍්‍රතිපත්ති සංවර්ධනය හා උපදෙස් පිළිබඳ වගකීමද දරයි
පිංතුර එකතුව

වැඩිදූර කියව්ම සදහා
1)
අමරසේකර,ඞී
2005.ශ‍්‍රී ලංකාවේ සමාජ ප‍්‍රශ්න
වරකාපොළ
ආරිය ප‍්‍රකාශකයෝ
කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුව
 
2005. ළමයින් සේවයේ යෙදවීම වැළැක්වීමේ පිළිබඳ නීති අත් පොත
කොළඹ කම්කරුදෙපාර්මේන්තුව.

ඉංගි‍්‍රසි මුලාශ‍්‍ර
1)
‍world health organization
2004. Managing child Abuse
world health organization
Protecting Environment & Children Every Where
1999.Child  Prostitution in Coastal Areas of Dehiwala, Rathmalana & Agulana”
Center for Society Religion
Jayathilaka, R
Amarasuriya
2005." Children’s rights in institutional care
සබැදි පිටු
 ශ්‍රී ලංකාවේ ළමා අයිතිවාසිකම්
 ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ ප්‍රශ්න
 මානව අයිතිවාසිකම්
 මානව අයිතිවාසිකම් 1945 ට පෙර හා පසු

අඩවියෙන් බැහැර

National Child Protection authority 

නීතිය
රුවන්වැලි සෑය   
 

රුවන්වැලි සෑය දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් කරවන ලදී
මෙය මහා ථූපය නමින් ද හැඳින් වේ
රුවන් වැලි දාගැබ සඳහා වේදිකා දෙකක් තැනූ බව මහා වංශයේ සඳහන් වේ
ඉන්දියාවේ පැරණි දාගැබ්වල මෙන් ම මුදුන් පේසාව මධ්‍යයෙහි ධාතු ගර්භයක් පිහිට වූ බව ද මහා වංශයේ සඳහන් වේ
දාගැබේ ප්‍රධාන දිසා හතරට මුහුණලා මලසුන් ගෙවල් හතරක් හා වාහල්කල 4 ක් ඉදි කර තිබේ
දාගැබේ මුළු උස අඩි 300 කි
මෙය අවසන් කරන ලද්දේ සද්ධාතිස්ස රජු විසිනි
අභයගිර දාගැබ         

අභයගිරි දාගැබ වලගම්බා රජු ක්‍රි
89-77 කාලයේ දී කරවන ලද බව සදහන් වේ
මේ ස්ථානයේ කලින් පැවතියේ නිගණ්ඨ ආශ්‍රමයකි
වලගම්බා රජු එය කඩා බිඳ දමා මේ චෛත්‍යය එතැන කරවීය
අභයගිරියේ ද පැරණි දාගැබක ලක්ෂණ පිළිබිඹු කෙරේ
මළුවට පිවිසෙන දොරටු 4 ක් තිබේ
පඩි පෙළක්, සඳකඩපහණක්, දොරටුපාල රූප දෙකක්, මුරගලක් යන චෛත්‍යාගයන්ගෙන් යුක්ත ය
ජේතවනාරාමය

මහසෙන් රජතුමා විසින් ක්‍රි
ව. 276-303 කාලයේ දී ජෝති වනෝද්‍යානයෙහි කරවන ලද්දකි
මෙහි පටී ධාතුව නිධන් කරන ලද බව පූජාවලියේ සඳහන් වේ
උස අඩි 231 කි
දොරටු හතරේ කැටයම් සහිත ගල් වැටකි
කැටයම් කළ ගල්කණු හා දොරටුපාල රූප ද ඇත
මලසුන් ගෙයක තිබී මහා 
මායා දේවිය දුටු සිහිනය දක්වන කැටයම් පුවරුවක් ද හමු වී එය දැනට කොළඹ කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කොට ඇත
මහියංගනය
 

ශ්‍රී ලංකාවේ ආදි ම ස්ථූපය වශයෙන් වංශ පපපපපකථාවල සඳහන් වන්නේ මහියංගන චෛත්‍යය යි
සුමන දෙවියන් විසින් කේශ ධාතු නිධන් කොට නිල්මිණියෙන් සත් රියන් කොට බඳවන ලද බව සඳහන් වේ
මහියංගනයෙහි වම් අකුධාතුව නිදන් කළ බවට ද මතයක් පවතී
මෙය දෙවනපෑතිස් රාජ්‍ය ස‍මයේ උද්ධ චූලාභය කුමරු ලවා දෙතිස් රියන් කොට බඳවන ලද බව ද කියයි
ගිරිහඬු සෑය

ත්‍රිකුණාමලයට සැතපුම් 29 ක් උතුරින් තිරියාය නම් ගමෙන් සොයා ගෙන තිබෙන චෛත්‍යය ගිරිහඬු සෑය නම් වේ
තපස්සු භල්ලුක ‍දෙදෙනා විසින් කේශ ධාතු නිදන් කොට කරවන ලද බව සෙල්ලිපියක සඳහන් වේ
ථූපාරාමය

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි ම චෛත්‍යය ථූපාරාමය යයි වංශ කථාවල සඳහන් වේ
දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින්  ක්‍රි
307-267 කාලයේ දී දකුණු අකු ධාතුව නිදන් කර ඝණ්ඨාකාර හැඩයෙන් නිමවන ලදැයි සඳහන් වේ
මාගම කැළණි - සේරුවාවිල - තිස්සමහාරාමය

මහානාගයන්ගේ බලය රුහුණේ පැවති සමයෙහි කැළණියේ නා රජු විසින් තැන වූ  කැළණි චෛත්‍යයත්, මාගම රජුන් විසින් කරවන ලද තිස්සමහාරාමයත්, සේරුවිල චෛත්‍යයත් ප්‍රාදේශීය රජුන් විසින් කරවන ලදී
සේරුවිල චෛත්‍යයේ ලලාට ධාතු නිදන් කරන ලද බව සඳහන් වේ
මිරිසවැටිය

අනුරාධපුරයේ මිරිසවැටි සෑය දුටුගැමුණු රජු විසින් ක්‍රි
161-137 කාලයේ දී ප්‍රථ‍මයෙන් කරවන ලද බව සඳහන් වේ
මෙය රජතුමාගේ ජය කොන්තය නිදන් කරන ලද බව සඳහන් වේ
මෙහි දක්නට ලැබෙන වාහල්කඩ පැරණි ම වාහල්කඩ වේ
දීඝවාපී චෛත්‍යය

මෙම ‍චෛත්‍යය සද්ධාතිස්ස රජු ක්‍රි
137-119 කාලයේ දී කරවන ලද බව සඳහන් වේ
සේල චෛත්‍යය

රුවන්වැලි සෑයටත්, ජේතවනාරාමයටත් අතර පිහි‍ටි මෙම සෑය පිළිබඳ ඉතිහාස පුවත් පැහැදිලි නැත
සද්ධාතිස්ස රජු (ක්‍රි
137-119)
විසින් කරවන ලද බව   ඇතමෙක් කියති
සද්ධාතිස්ස රජුගේ පුත් ලජ්ජතිස්ස රජු (ක්‍රි
119-109) විසින් කරවන ලදැයි තවත් මතයකි
මෙහි උස අඩි 10 කි
අලංකාර සඳකඩපහණ  දෙකක් හා පෙන හතකින් යුත් දොරටුපාල නාග රූපයන්ගෙන් ද සමන්විත මුරගල් දෙකක් ඇති පඩි පේළි දෙකක් චෛත්‍යය දෙපස දක්නා ලැබේ
කණ්ඨක චෛත්‍යය, ඉඳිකටු සෑය, ලංකාරාමය  හා අත්තනගල්ල වෙහෙර ද අනුරාධපුර ස‍මයේ ඉදි කරන ලද දාගැබ් වේ
ආශ්‍රිත මූලාශ්‍ර

හෙළ කලා ඌරුව - නිමල් ජේ. ගමගේ  

ස්ථූප - චන්ද්‍රා වික්‍රමගේ

අනුරාධපුර නටබුන් - කඹුරුපිටියේ වනරතන මහ නාහිමි

ඉතිහාසය - ලංකා
අනුරාධපුර
අකුණු ගැසීම හෙවත් අපේ ගැමි ව්‍යවහාරයට අනුව හෙණ ගැසීම පෘථීවිය මතුපිට සිදුවන්නා වු ස්වාහාවික ක්‍රියාවලියකි
එහෙත් මෙමගින් මිනිසුන්ට මෙන්ම අනෙක් ජීවීන්ට හා ස්වාභාවික පරිසරයට හානි සිදු වන බැවින් අකුණු ස්වාභාවික විපත් (Natural Disasters) ගණයට අයත් වෙයි
පෘථීවියේ උපත සිදු වුයේ කවදාද එදා පටන් පෘථීවියේ අකුණු ගැසීම සිදු වන්නට ඇත
අකුණු ගැසීමෙන් ස්වාභාවික විපත් සිදුවුවත් පෘථීවි ජීවයේ උපතට අකුණු ගැසීම හේතුවක් වුවා සේම උපන් ජීවය අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීමට ද අකුණු ආධාර වේ
මේ නිසා පෘථීවිය මත අකුණු වල ක්‍රියාකාරිත්වයක් නොතිබුණා නම් ජීවින්ට ජීවත් වීමට සුදුසු ස්ථානයක් ලෙසට පෘථීවිය සැකසෙන්නේ නැත
එබැවින් අකුණු ගැන දැනුවත් වීම අකුණු අනතුරු වලින් බේරීමට තිබෙන පහසු මාර්ගයකි
අකුණු යනු කුමක්ද
අකුණු යනු ස්වාභාවිකවම සිදුවන විද්‍යුත් ස්ථිතික විසර්ජනය කි (Electrostatic Discharges)
එම කාලය තුළ වායුගෝලයේ හෝ භූමියේ විද්‍යුත් ආරෝපිත කලාප දෙකක් තාවකාලිකව සමාන වන අතර එමඟින් ගිගාජූල් ශක්තියක් ක්ෂණිකව මුදා හැරේ
මෙම විසර්ජනය ඉලෙක්ට්‍රෝනවල වේගවත් චලනය මගින් නිර්මාණය කරන ලද ඉතා උණුසුම් ප්ලාස්මා සිට කළු-ශරීර විකිරණ ස්වරූපයෙන් දෘශ්‍ය ආලෝකයේ දීප්තිමත් දැල්වීම් දක්වා පුළුල් පරාසයක විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණ නිපදවිය හැකිය
අකුණු මඟින් ගිගුරුම් ඇති කරයි, කම්පන තරංගයේ ශබ්දය විසර්ජනය අවට වායූන් ලෙස වර්ධනය වන අතර පීඩනය හදිසියේ වැඩි වේ
අකුණු කුණාටු සහ වෙනත් ආකාරයේ ශක්තිජනක කාලගුණික පද්ධති වලදී අකුණු සැර බහුලව සිදු වේ, නමුත් ගිනිකඳු පුපුරා යාමේදී ගිනිකඳු අකුණු ද ඇතිවිය හැකිය

ඇතිවීම

ලෝක ගෝලයේ ඇතිවන අකුණු වලින් වැඩිම ප්‍රමාණයක් වර්ධනය වන්නේ කැටිවැහි වලාවළය
හොඳින් ආරෝපණය වු කැටි වලාකුළක පහළ කොටසේ ඍණ ආරෝපණ (-) හා ඉහළ කොටසේ ධන ආරෝපණ  ( +)  පවතී
මෙසේ හොඳින් ආරෝපණය වු වලාකුළු අතර ප්‍රේරණය (Induction)  නිසා වලාකුලට පහළ පෘථීවිය මතුපිට ධන ආරෝපණ හට ගනී
මෙසේ ආරෝපණ කේන්ද්‍ර අතර වර්ධනය වන විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර වාතයේ බිඳවැටීම් ක්ෂේත්‍ර දක්වා වර්ධනය වු විට ආරෝපණ කේන්ද්‍ර  අතර විද්‍යුත් විසර්ජන හටගනි
පෘථීවියට ආසන්න වායුගෝලයේ බිඳවැටීම් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය මීටරයට කිලෝවෝල්ට් 12 ත් 15 ත් අතර ප්‍රමාණයක් වෙයි
එහෙත් වායුගෝලයේ ඉහළට යනවිට පීඩනයේ අඩු වීම නිසා බිඳවැටිම් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයේ අගය ක්‍රමයෙන් අඩුවේ
වියළි වාතයේදී ට වඩා ජලවාෂ්ප සහිත වාතයේ සන්නායකතාව හෙවත් විදුලිය ගලා යාමේ හැකියාව (Conductivity)  වැඩිය
(Electric)

මේ හේතුව නිසා වලාකුළක් තුළ පවතින බිඳවැටීම් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය පෘථීවිය ආසන්න ස්තර වල තිබෙන බිඳවැටීම් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයට වඩා අඩුය
මේ නිසා බොහෝ අවස්ථාවලදී පෘථීවිය වෙතට අකුණු ගලා ඒමට පෙර වලාකුළ තුළ විද්‍යුත් විසර්ජන හෙවත් වලා අකුණු ආරම්භ වේ
අකුණු පහරක අඩංගු ශක්තිය
පෘථීවි අකුණු පහරක සාමාන්‍ය ධාරාව ඇම්පියර 25000 ක් පමණ වන අතර වෝල්ටීයතාව වෝල්ට් මිලියන 100 ක් පමණ වේ
ඒ අනුව කුලෝම්බ 5 ක පමණ විද්‍යුත් ආරෝපණයක් පෘථීවිය වෙත ගෙන එන අකුණු ධාරාවක් සතු ශක්තිය ජූල් මිලියන 500 ක් පමණ විශාල අගයකි
මෙයින් අකුණු පහරකට කොපමණ විනාශයක් කළ හැකිද යන්න තීරණය කිරීමට පුළුවන
එය වටහා ගැනීමට දළ උදාහරණයක් මෙසේ දැක්විය හැක
අකුණක් සතු ආරෝපණය යම්කිසි ආකාරයකට ගබඩා කරගතහොත් එම ආරෝපණය ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක අවුරුදු 10ක පමණ විදුලි අවශ්‍යතාව සැපිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් වේ
අකුණු පහරක් ළගාවිය හැකි ප්‍රධාන ආකාර

ඍජු ගැටුම
වලාකුළක සිට පහත් වන අකුණු ධාරාවක් සෘජුවම ළගා වීමයි
සෘජු ගැටුම ඉතාම අනතුරුදායකයි
එවන් පහරකට ලක් වුවන් 10 දෙනෙකුගෙන් 8කටම මාරාන්තික උවදුරු ළගා වන බව කියැවේ
දෙදෙනකු සති කිහිපයක් සාත්තු ලැබිය යුතු ශාරීරික ආපදා වලට භාජනය වි ඇත
ස්පර්ශ වෝල්ටීයතාවය
පෘථීවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ගමන් කරන ගසක්, ගොඩනැගිල්ලක්, හෝ කම්බියක් වැනි ද්‍රව්‍යයක් හි ස්පර්ශයක් පවතින විට ඒ හරහා අකුණු පහර ළගා වීම
හෝ ගසක් යට සිටින්නකුට අකුණු වැදීම  ස්පර්ශ වොල්ටීයතාවයි

අංශ ජ්වලන
පෘථීවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ගමන් කරන ද්‍රව්‍යයක් ආසන්නයේ සිටින විට, ද්‍රව්‍යයේ සිට ඇති පරතරය පැන ආංශික ලෙස අකුණු පහර ළගා වීම
පියවර වෝල්ටීයතාවය
පෘථීවිය හා ශරීරයේ කොටස් ස්පර්ශව පවතින විට සිදුවිය හැකි උවදුරකි
පීථීවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ළගා වු ස්ථානයක සිට විහීදි යන ධාරාවක් ආසන්නම ශරිර ස්පර්ශ ස්ථානයෙන් ඇතුල් වී වෙනත් ස්ථානයකින් යලිත් පෘථීවිය දෙස ගමන් කරයි
මෙවන් අනතුරු බහුලව වාර්තා වන්නේ අකුණු පහර වැදුන ස්ථානයක් ආසන්නයේ හිට ගෙන සිටින අවස්ථාවලයි
අධි වෝල්ටීයතා (සර්ජ්) සම්ප්‍රේෂණය
විද්‍යුත් සහ සන්නායක පද්ධති හා සම්බන්ධව හෝ ආසන්නව සිටියදී පද්ධතිය වෙත ළගා වන අකුණු පහරවල බලපෑමෙන් ප්‍රේරණය වන ක්ෂණික අධි වෝලටීයතා පද්ධති ඔස්සේම සම්ප්‍රේෂණය වීම
අකුණු වර්ග
අකුණු හටගන්නා විට එම අකුණු දිස්වන ආකාරයට අනුව ඒවා වර්ග කිරීමකට ලක් කෙරේ
මෙම වර්ග කිරීම රට රටවලට අනුව වෙනස් වේ
කෙසේ වෙතත් කරන ලද වර්ග කිරීම් වලට අනුව වඩාත් ප්‍රසිද්ධ අකුණු වර්ග මෙසේ සඳහන් කළ හැකිය
තාප අකුණු         (Heat Lightning)
තල අකුණු         (Sheet Lightning)
රොකට් අකුණු   (Rocket Lightning)
රිබන් අකුණු      (Ribbon Lightning)
පබළු අකුණු       (Bead Lightning)
බෝල අකුණු     (Ball Lightning)
රතු දේවතාවා    (Red Sprite)
නිල් ජෙට්          (Blue Jet)

තාප අකුණු
 
මෙම අකුණු හටගන්නා විට ගිගිරුමක් නොඇසේ
එහෙත් වලාකුළු ආලෝකවත් වෙයි
පොළොව මට්ටමේ සිට කිලෝමීටර් 25 ක්ප මණ හෝ ඊට වඩා උසකින් හට ගනී
මෙම අකුණු ඇතිවීමට හේතුව ඉහළ වලාකුළු වලින් අකුණු පරාවර්තනය වීමයි
තල අකුණු

වලාකුළක තලයක් වැනි කොටසක් පමණ දීප්තිමත් වෙමින් හටගන්නා අකුණු තල අකුණු යනුවෙන් හැඳින්වෙයි
රොකට් අකුණු

ප්‍රමාණයෙන් දිගු මාර්ග සහිත අකුණු රොකට් අකුණු ලෙස හැඳින් වේ
මෙහිදී මෙම අකුණු සිය ගමන් මාර්ගයේ සෙමින් සෙමින් ගමන් කරන ආකාරයක් දිස්වේ
රිබන් අකුණු

සුළං ප්‍රවාහවල බලපෑම මෙම අකුණු වලට හේතු වේ
මේ නිසා වලාකුළු සහ පොළොව අතර සිදුවන අකුණු පහර විස්ථාපනයකට ලක්වීම නිසා පළලට දිස්වේ
පබළු අකුණු 

වලාකුළක් හා පෘථීවිය අතර හටගන්නා අකුණු පබළු අකුණු යනුවෙන් හැඳින්වේ
මෙම අකුණු වල තිඛෙන විශේෂත්වය නම් මීටර් 10 ක පමණ දිගින් යුත් කොටස් වලට කැඩී හෝ කැඩී තිඛෙන ලෙස පෘථීවියට දර්ශනය වීිමයි
බෝල අකුණු

විවිධ ප්‍රමාණ වලින් දිස්වන මෙම අකුණු වායුගෝලය තුළ එහා මෙහා ගමන් කරන වර්ණවත් ආලෝක ධාරාවලින් යුක්ත වේ
ගෝලීය ස්වභාවයක් ගන්නා මෙම අකුණු ධාරාවක විෂ්කම්භය මෙන්ටිමීටර් 20ක් පමණ වේ
නිල් ජෙට් 

අකුණු වලාවේ මැද පෙදෙසට ඉහළ සිට ඊට ඉහලින් පිහිටි වලාකුළු දෙසට ඉතා සැණින් පිපිරී යන අකුණු නිල් ජෙට් යනුවෙන් හැඳින්වේ
එසේ හැඳින්වීමට හේතුව නිල් පැහැති කේතුවක හැඩයෙන් යුත් ආලෝක ධාරාවක් පිටවීමයි
රතු දේවතාවා
අකුණ වලාවක ඉහළ කිලෝමීටර කිහිපයක් දුරට සිදුවන රතු පැහැති පිපිරීමක් රතු දේවතාවා යන අකුණු වර්ගයට අයත් වේ
බොහෝ දෙනාගේ විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ගැමියන් තුළ පවතින අදහසක් වන්නේ අකුණත් සමග ලෝහමය හෙවත් යකඩ කූරක් ගමන් කරන බවයි. එය එසේ සිදු නොවන දෙයකි
මෙහිදී සිදු වන්නේ අකුණු පහරේ අන්තර්ගත ප්‍රබල විද්‍යුත් ධාරාව හේතුවෙන් එහි ගමන් මාර්ගයේ තිබෙන වායු කඳන් සැණින් රත් පැහැ ගැන්වීම හෙවත් රක්තතප්ත වීමයි
මේ ක්‍රීයාවලිය නිසා පොළොවට ළගාවන අකුණ එම ස්ථානයේ සිට පොළොව මතුපිට විවිධ දිශා ඔස්සේ සැණින් ගලායයි
මෙසේ වීම නිසා පොළොව මතුපිට තිබෙන ජලය සහ වායු වර්ග ඉතා සැණැණින් සෙල්සියස් අංශක 1000ක් තරම් අධික උෂ්ණත්වයකට රත්වීම නිසා ක්ෂණික පිපිරීමක් හටගනී
මේ නිසා අකුණු ගමන් ගත් පොළොව මතුපිට මාර්ගය පැළීම්, පිපිරිම් මෙන්ම පොළොව මතුපිට වළවල් හෑරීම්වලට ද ලක්වේ
මෙසේ පොළොව මතුපිට  පැළීම්, හෑරීම් වැනි දේ අකුණු පහරකින් සිදුවන නිසා අකුණත් සමඟ ලෝහමය දණ්ඩක් පොළොවට ළඟා වන බව බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරති
අකුණු අනතුරුවලින් වැළකීම
ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීම දෙස බලන විට අකුණු ඇතිවීම අන්තර් මෝසම් කාල සීමාවලදී බෙහෙවින් සිදුවන බව පෙනේ
සෑම වසරකම මාර්තු මස සිට මැයි මුල් සති දෙක දක්වා වු කාල සීමාව ප්‍රථම අන්තර් මෝසම් කාල සීමාව යනුවෙන් හැඳින්වේ
දෙවන අන්තර් මෝසම් කාල සීමාවට ඔක්තෝම්බර් දෙවන සතියේ සිට දෙසැම්බර් දෙවන සතිය දක්වා වු කාල සිමාව අයත් වෙයි
ශ්‍රී ලංකාවේ අකුණු ඇති කරවන කැටි වලාකුළු වැඩි වශයෙන් වර්ධනය වන්නේ මේ අන්තර් මෝසම් කාලසීමාවලදීය
තත්ත්වය එසේ වුවත් වසර පුරා හට ගන්නා විවිධ කාලගුණික  තත්ත්වය යටතේ අකුණු අනතුරු ඇතිවිය හැකි බැවින් ඒ පිළිබඳ වඩාත් අවදියෙන් සිටිය යුතුය
ගොඩනැගිලිවල හෝ නිවෙස්වල විද්‍යුත් පරිපථ හා සම්බන්ධ වු භූගත කම්බි වල ප්‍රතිරෝධය (Eart Rod)   ඕම් 10 ට අඩු වන  සේ තිබිය යුතුය
මෙම භූගත කම්බිය ලෝහ දණ්ඩක් හෝ ගැල්වනයිස් පයිප්පයක් හා සම්බන්ධ කර එය අඩි 5 ක් පමණ ගැඹුරට පොළොවේ වැළලිය යුතුය
මෙය පෘථීවි ගත කිරීම යනුවෙන්ද හැඳින් වේ
භූගත කූරු හෙවත් පෘථීවි දඬු භූගත කිරීමේදී හාරා ගන්නා වළට අගුරු සහ ලූණු කැට දැමීම සන්නායකතාව වැඩි කිරීමට හේතුවක් වේ
ගොඩනැගිල්ල වටා පෘථීවි දඬු කිහිපයක් සවි කර ගොඩනැගිල්ලේ විදුලි පරිපථයේ විවිධ ස්ථානවලදී පෘථීවි දණ්ඩට හොඳින් සම්බන්ධ කිරීමෙන් ප්‍රතිරෝධය අඩුකර ගැනීමට පුළුවන
ප්‍රතිරෝධය අඩු කර ගැනීම අකුණක් භූගත වීමට පහසු කරවීමකි
කොන්ක්‍රීට් වලින් ගොඩනැගු ස්ථර ගොඩනැගිල්ලක් නම් එහි තිඛෙන කොන්ක්‍රීට් තට්ටු පොළොව හා සම්බන්ධ වන අන්දමට සිරස් සන්නායක කම්බි සහිත අමතර කොන්ක්‍රීට් කණුවක් ඉදිකිරිම අකුණු අනතුරුවලින් බේරීමට පහසු මාර්ගයකි
නිවසක් අසල හෝ ගොඩනැගිල්ලක් අසල උසට වැඩුණු ගස් තිබීම නිවාසය හෝ ගොඩනැගිල්ල අකුණු වලින් බේරාගැනීමට පහසු මාර්ගයකි
උසට වැඩුණු ගස් නොමැති වීම එම නිවාස හෝ ගොඩනැගිල්ල අකුණු අනතුරු වලට ගොදුරු වීමට තිබෙන ඉඩකඩ වැඩි කරයි
රෙදි වැල් ලෝහ කම්බිවලින් සාදා නොතිබීම
තදබල වර්ෂා, ගෙරවීම සහිත විදුලි කෙටීම් ඇතිවන දිනකදී නිවසේ භාවිතා කරන විදුලි උපකරණ විද්‍යුත් පරිපථයෙන් විසන්ධි කිරීම අනිවාරයෙන්ම කළ යුතු දෙයකි
විශේෂයෙන් රූපවාහීනි යන්ත්‍ර ඇන්ටනාවලින් විසන්ධි කර ඉන්පසු රූපවාහීනිය විද්‍යුත් පරිපථයෙන්ද විසන්ධි කිරීම හෙවත් (Plug) ගලවා දැමීම අනිවාරයෙන් කළ යුතුය
දුරකථන භාවිතය නොකළ යුතු අතර දුරකථනයද පරිපථයෙන් විසන්ධි කිරීම නුවණට හුරුය
වෙල්යායක්, ක්‍රීඩා පිට්ටනියක්, වැනි වඩාත් එළිමහන් විශාල බිම් පෙදෙස්වල මෙන්ම ඇළදොළ, වැව් හා ගංගා වැනි ජලාශ්‍රීත ප්‍රදේශවල ගැවසීමද නොකළ යුතුය
එළිමහන් පිටියකදී හෝ කුඹුරකදී හෝ එවැනි ස්ථානයකදී ආරක්ෂා වීමට නම් දෙපා එකතු කර එකිනෙකට ආසන්නව තබා හිස සහ කඳ පහතට දමා පහත් වෙන්න
විශේෂයෙන් මතක තබා ගත යුතු දෙයක් නම් එවැනි විටක ජලාශවල පිහිනීම හෝ ස්නානය නොකරන්න
තත්තපරයකට අකුණු පහර 3 ත් 10 ත් අතර සංඛ්‍යාවක් හට ගන්නා අවස්ථාවලදී උස් ස්ථානයක සිටිනම් වහාම පහත් ස්ථානයකට ගමන් කිරීම හෝ ඉහත සඳහන් කළ ආකාරයට පහත් වි සිටීම වඩාත්ම යෝග්‍ය වේ
එළිමහනේ කටයුතු කරන අවස්ථාවලදී වියළි පාවහන් පැලිම හෝ විද්‍යුත් පරිවාරක ද්‍රව්‍යයන් හෙවත් රබර්, ප්ලාස්ටික්,  වියළි දැව වැනි විදුලිය ගලා නොයෙන ද්‍රව්‍යයක් මත සිටීම අකුණු අනතුරු වලින් බේරීමට පහසු මාර්ගයක් වේ
විවෘත බෝට්ටුවක නැගී ධීවර කටයුතු කරන්නේ නම් එවන්  අවස්ථාවකදී අකුණූ කුණාටු ළගාවීමක් සිදු වන්නේ නම්, ඔබ බෝට්ටුවේ සිටින උසම ස්ථානය බැවින් වහා බෝට්ටුවේ දිගාවී හෝ වඩාත් පහත්ව සිටින්න
බහුදින යාත්‍රාවක් නම් එහි තිබෙන  ඇන්ටනාවලට ස්පර්ශ වී සිටීමෙන් වළකින්න
මුහුද මැද සිටින අවස්ථාවකදී විදුලි කෙටීම් ඇතිවන්නේ නම් අකුණු අනතුරුවලින් බේරීමට හැකි සෑම පියවරක්ම ගත යුතුය
නැතහොත් හැකි ඉක්මනින් ගොඩබිමක් වෙතට සේන්දු වීම වඩාත් යෝග්‍ය වේ
පාලමක් අසල හෝ පාලමක් යට බෝට්ටුව නැංගුරම්ලා නැවතීම අනතුරුදායකය
එවක් තැනකදී ඍජු සපර්ශයක් නොමැති නැංගුරම් ලෑම් ආරක්ෂා සහිත වේ
අකුණු ඇතිවන වාර ගණන අඩුවන විට, අතර මැදි කාලය වැඩිවන බැවින් ඒ අතර කාලය තුළ ආරක්ෂා සහිත ස්ථානයකට යෑමට උත්සාහ ගත යුතුය
හුදකලා ගස් අසලින් ඉවත්වීම වඩාත් සුදුසුය
නිවෙස් තුළදී හෝ ඉන් පිටතදී ලෝහමය ද්‍රව්‍ය පරිහරණයෙන් ඈත්වීම අකුණු අනතුරුවලින් බේරීමට තිබෙන තවත් මාර්ගයකි
මූලාශ්‍ර 

උඩවත්ත අමල් ,2005,ස්වාභාවික විපත්,වාසනා ප්‍රකාශකයෝ, දන්කොටුව. 
අභයසිංහ කේ.ආර්. ,2004,අකුණු අනතුරු,සමසවර්ධන ,කොළඹ 10.

බාහිර සබැදි
 බක් මහ අකුණු 

කාලගුණ උපද්‍රව
කුණාටුව
අවකාශ ප්ලාස්මාවන්
අකුණු ගැසීම
හැඳින්වීම

ශ්‍රී ලංකාවේ බන්ධනාගාර ගතවන කාන්තාවන් අතුරින් බහුතරයක්ම මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ද හේතුන් නිසා විවිධ සමාජයීය ප්‍රශ්න හේතුකොටගෙන වන අතර  මත්ද්‍රව්‍ය ගැටලූව මෑත කාලීන සංසිද්ධියක් නොවේ
එය මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ඉතිහාසය හා ජනතාවගේ ඇදහිලි විශ්වාස තරමට පැරණිය
එසේ අනාදිමත් කාලයක සිට වර්ධනය වෙමින් පැවති මත්ද්‍රව්‍ය ගැටලූව වර්තමානය වන විට අපරාධකාරී චර්යාවක් ලෙස පිලිගැනේ
මත්ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ සලකා බැලීමේදී ස්ත‍්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය සහ එයට ප‍්‍රතිචාර දක්වන ස්වභාවය පිළිබඳව විවිධතා පවතී
විවිධ සංස්කෘතික පරිසරයන්හි වාසය කරන ස්ත‍්‍රීන් හා පුරුෂයින් අතර මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් දරන අදහස් හා ආකල්ප මෙන්ම මත්ද්‍රව්‍ය නිපදවීම, බෙදාහැරීම, අලෙවිය සහ භාවිතය පිළිබඳව දෙපක්‍ෂය විසින් ප‍්‍රතිචාර දක්වන ආකාරයෙහි වෙනස්කම් දක්නට ඇත
බන්ධනාගාරය යනු කුමක්ද
බන්ධනාගාරය යම් අපරාධයකට දඩුවමක් ලෙස පුද්ගලයින් රඳවා තබා ගන්නා ගොඩනැඟිල්ලක් වන අතර අපරාධයකින් පසු නඩු විභාගයක් පැමිණෙන තුරු පුද්ගලයින් රඳවා තබන ස්ථානයකි
Faucalt සඳහන් කරන ආකාරයටබන්ධනාගාරය යනු වඩාත් නිශ්චිත ස්ථානයකි
දැඩි නීති ක‍්‍රියාත්මක වන ස්ථානයකි
පාසලක හා අඳුරු වැඩපලක තත්‍වයට වෙනස් ස්ථානයකි
බන්ධනාගාරය තුළ නෛතික ආර්ථික සම්බන්ධතාවයක් හා තාක්‍ෂණික විනයක් ඇත
මේ අනුව බන්ධනාගාරයේ ස්වරූපය අනුව එහි දැඩිභාවය පැහැදිලි වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන ස්ත‍්‍රීන්ගේ සේවා නියුක්තිය පිළිබඳ විග‍්‍රහ කිරීමේදී කැපී පෙනෙන විශේෂ ලක්‍ෂණ ඇත
ගුණවර්ධන සඳහන් කරන ආකාරයට ලිංගික සේවිකාවන් සහ කම්කරු වෘත්තියෙහි නියැලෙන කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයට යොමු වී ඇත
23.43% ක් ලිංගික සේවිකාවන් වේ
22.9% ක් කම්කරු රැකියාවල නිරත වේ
කම්කරු කාන්තාවන්සනීපාරක්‍ෂක කම්කරු කුලී වැඩ, වතු ආශ‍්‍රිත වැඩ, කොහුලණු, වීමෝල වල වැඩ කරන හා විවිධ ආයතන වල සුළු සේවිකාවන් ලෙස කටයුතු කරන අයගෙන් සමන්විතය
මෙම ක්‍ෂේත‍්‍රවල රැකියාවල නිරතවූවන්ගේ සමාජ පිළිගැනීම, වෘත්තිය, පරිසරය හා ආකල්ප ස්ත‍්‍රීන් මත්ද්‍රව්‍යකෙරෙහි යොමුවීමට සෘජුවම බලපා ඇත
පීටර්සන් සඳහන් කරන ආකාරයට නීතිය කඩ කිරීම නිසා ද`ඩුවම් ලබාදෙන ස්ථානයක් ලෙස බන්ධනාගාර ක‍්‍රමය හඳුන්වා දී
ඇත
1790 දී පෙන්සිල්වේනියාවේ බන්ධනාගාර ක‍්‍රමය ආරම්භ විය
එම බන්ධනාගාර ක‍්‍රමය තිබූ ආකාරය අනුව රැඳවුම්කරුවන් අවට
සමාජයේ ඔවුනොවුන්ගෙන් වෙන් කොට තැබීම ප‍්‍රධාන පරමාර්ථය විය
පෙන්සිල්වේනියාවේ බන්ධනාගාර ක‍්‍රමය පහත සඳහන් මූල ධර්මඔස්සේ සකස් විය
රුඳවුම්කරුන්ගෙන් පළිගැනීම මුල් කොට බන්ධනාගාර ජීවිතය සකස් විය යුතු නැත
බන්ධනාගාර ජීවිතය සකස් විය යුක්‍තේ  මහන්සි වී වැඩ කරන මාර්ගයෙනි
රැදවුම්කරුවන්ගේ ජීවිතය වෙනස් කිරීමට උපයෝගී කරගෙනය
බන්ධනාගාරයේ අවශේෂ රැදවුම්කරුවන් හා තවත් අය වෙතින් රැඳවුම්කරුවන් කෙරෙහි ඇතිවන නරක බලපෑම අඩු කිරීම හ  ඒ අයගේ බලපෑමෙන් ඉවත් කිරීමට තනි කුටි සදා ඇත
හුදෙකලාවම ජීවිතය ගෙනියන්නට මාර්ගය සකස් කොට ඇත්තේය
හුදෙකලාව සිටින විට රුඳවුම්කරුවන්ට තමාගේ වැරදි ගැන තනිව සිතාමතා පශ්චත්තාප විය හැකිය
මිනිසාසමාජයෙන් ඈත් කොට තනි කොට තිබීම ඔහුට දඩුවමක් වන්නේය
හුදෙකලා සිර ද`ඩුවම ආර්ථික වියදම්හෝ පාඩු සිදුවන බරපතල වරදක් නොවේ
ඉතා විශාල ප‍්‍රමාණයක නිළධාරීන් හෝ 
මුරකරුවන් රැසක් ඊට අවශ්‍ය වන්නේ නැත
ඇඳුම් පැළඳුම් වලට පවා යන වියදම අඩුය
Faucault සඳහන් කරන ආකාරයට බන්ධනාගාරය තුළ වරදකරුවන්ට දඩුවම් ලබාදෙන අතර වරද කළ පුද්ගලයාට නැවතසංශෝධනයක් ලබා දේ
වරදකරුවන් අපචාරී ක‍්‍රියාවන්ගෙන් මුදවා ගැනීමට බන්ධනාගාරය තුළින් උත්සාහ කරයි
සිරකරුවන්ගේ ශාරීරික හා මානසික සංවර්ධනය පිළිබඳ අවධානය යොමු කරමින් ඇමෙරිකාවේ නිව්යෝක් නුවර ආරම්භ කළ  ඕබරන් බන්ධනාගාර ක‍්‍රමය තුළින් වඩාත් ශීක්‍ෂණයකින් යුත් සිරකරුවන් පිරිසක් බිහි කිරීමට උත්සාහ ගන්නා ලදි
බන්ධනාගාරය කායික හෝ මානසික පීඩාවක් නොවන ලෙස ක‍්‍රියාත්මක විය යුතුය
1876 දී නිව්යෝක්හි එල්මිරා වල බන්ධනාගාරයක් ආරම්භ කෙරුණි
එම බන්ධනාගාර ක‍්‍රමය තුළ රුඳවුම්කරුවන්පුනරුත්ථාපනය හෝ සංශෝධනය සිදු කළේ අධ්‍යාපනය මගිනි
එල්මිරා වල වැරදිකරුවන් ශ්‍රේණි තුනකට බෙදා බන්ධනාගාරයට ඇතුළත් කර ගන්නා ලදි
හයමසක් කල් ක‍්‍රියාව යහපත්ව සිටියහොත් ඔහු පළමුවැනි ශ්‍රේණියට ඇතුළත් කරන අතර අයහපත් චර්යා රටා තුළින් රුඳවුම්කරුවන් තුන්වැනි ශ්‍රේණියට පත් කරනු ලැබේ
අර්වින් ගොප්මාන් සඳහන් කරන ආකාරයට බන්ධනාගාරය පූර්ණ ආයතනයකි
සියලූ දෙනාම ඒ තුළ රඳවයි. මොවුන් ආයතනය තුළ ගත කළ  යුත්තේ නිළධාරීන්ගේ අණසකට සැමවිටම යටත්වය
ආයතනය කොටස් දෙකකට බෙදේ
ඉන් විශාල ප‍්‍රමාණයක් සිටිනුයේ වැරදිකරුවන්ය
මොවුන් බාහිර ලෝකය සමඟ සම්බන්ධකම් නොමැති අතර එම සම්බන්ධකම් නිළධාරීන්ට පමණක් සීමා වේ
මේ අනුව නිළධාරිහු වැරදිකරුවන්ට වඩා ඉහළ පුද්ගලයෝ වෙති
බන්ධනාගාරයක සංවිධානය ඉතා සුරක්‍ෂිත ය
ඉහළ සිට පහළ මට්ටමට එය සංවිධානය කොට ඇත
ඇමෙරිකාවේ බන්ධනාගාර ක‍්‍රමය මාර්ග තුනක් යටතේ සංවිධානය වී ඇත
උපරිම ආරක්‍ෂාව සහිත බන්ධනාගාර
මධ්‍යම ගණයේ ආරක්‍ෂා සහිත බන්ධනාගාර
අවම ආරක්‍ෂා සහිත බන්ධනාගාර වශයෙනි
වරදකරුවන්ගේ වරදේ ප‍්‍රමාණය අනුව මොවුන් බන්ධනාගාරගත කිරීම සිදුවී ඇත
ඒ අනුව වරදකරුවන්ට ලැබිය යුතු වරප‍්‍රසාදයන්හි වර්ග කිරීමක් සිදුකර ඇත
බන්ධනාගාරය අපරාධ කළ විට ලබාදෙන දඩුවමක් ලෙස ක‍්‍රියාත්මක වේ
ඕලන්දයේ ඇම්ස්ටර්ඩැමි වලින් ප‍්‍රචලිත වූ ”ටුච්ට්හුයිස්” නම් ආයතනය පහළ වීමද සිදුවිය
එම ක‍්‍රමයේ බලපෑම අන් රටවලටද ගලා ගියේ ය
මෙම ආයතන වල පරමාර්ථය වූයේ සුලූ අපරාධකරුවන්ට මෙන්ම අයාලේ යන අයට වඩා චරිත ප‍්‍රතිසංවිධානයට මාර්ගයක් සකස් කිරීමයි
මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ නීති විකාශනය

මත්ද්‍රව්‍ය නීති විරෝධී ලෙස ලබා ගැනීම මත්ද්‍රව්‍ය ආශ‍්‍රිත අපරාධ වැලැක්වීම නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ මත්ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ බලපාන නෛතික ප‍්‍රතිපාදන ආඥා පනතක් ගොඩනැඟී ඇත
විෂ අබිං අන්තරායකර ඖෂධ ආඥා පනත (1948 අංක 13 දරණ සංශෝධනය)
දණ්ඩ නීති සංග‍්‍රහය (1983 අංක 2 දරණ සංශෝධනය)
සුවඳ විලවුන් ඖෂධ හා උපකරණ ආඥාපනත (1984 අංක 38 දරණ සංශෝ්ධනය)
ආයුර්වේද ආඥා පනත (1961 අංක 31 දරණ සංශෝධනය)
රේගු ආඥා පනත (ලෙස්ලි 2005
37)

කාන්තාවන්ගේ මත්ද්‍රව්‍ය ආශිත ගෝලිය තත්වය

නීති විරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයේ වර්ධනය පිරිමි ජනගහනය අතර පමණක් නොව කාන්තා ජනගහනය අතරද ව්‍යාප්තව ඇත
ලෝක ජනතාවගෙන් මිලියන 120 ක් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයට අවතීර්ණ වී ඇති අතර වර්ෂයකට 123,000 ත් වඩා වැඩිප‍්‍රමාණයක් මරණයට පත් වේ
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ කාන්තාවන් මිලියන 2105 ක් දුම්බීමට ඇබ්බැහි වී ඇත
කාන්තාවන් අතර මත්ද්‍රව්‍ය දුර්භාවිතය දකුණු දිග ආසියාව තුළ වැඩිවෙමින් පවතී
ඉන්දියාවේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන කාන්තා අනුපාතය පහළ මට්ටමක පැවතිය ද ලිංගික වෘත්තිකයින් සේවයේ නියැළෙන ඒ ආශ‍්‍රිත ව්‍යාපාර පවතින ප‍්‍රදේශවල  බහුලව දක්නට ඇත
බංගලාදේශය හා නේපාලය තුළ ද මතුවන ප‍්‍රශ්නයක් ලෙස මෙය හඳුනාගත හැකි අතර  දුර්භාවිතයේ යෙදෙන වැඩි කොටසක් ගෝත‍්‍රික සහ වතු වගා කරන කාන්තාවන් ය
කාන්තාවන් අතර මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය මනෝ විද්‍යාත්මක, ජීව විද්‍යාත්මක සහ සමාජමය ආදී පැතිකඩකි
ඉන්දියාවේ නගර 33 ක් ආශ‍්‍රයෙන් කරන ලද සමීක්‍ෂණයකදී පැහැදිලි වූයේ ගෝවේ කාන්තාවන් අතර මත්ද්‍රව්‍ය දුර්භාවිතය ඉහළ මට්ටමක පැවතී බවයි. එය පිරිමින් හා කාන්තාවන් අතර සංසන්දනයේදී 20.1 අනුපාතිකයකින්විය
මත්ද්‍රව්‍ය දුර්භාවිතය වැඩි වශයෙන් කාර්මික සේවකයින් හා පැල්පත් වාසීන් අතර හඳුනා ගත හැකිය
ශ්‍රී ලංකාව තුළ කාන්තාවන්ගේ මත්ද්‍රව්‍ය දුර්භාවිතයේ ප‍්‍රවණතාවයන්
			

ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන්ගේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය සාපේක්‍ෂ වශයෙන් ආසියානු කාන්තාවන්ගේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිත මට්ටමට එතරම් වෙනස් 
නොවේ
මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන් ආශ‍්‍රයෙන් විශේෂ ලක්‍ෂණ දෙකක් හඳුනාගත හැකිය
මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන කාන්තාවන්ගේ ප‍්‍රමාණය සාපේක්‍ෂ වශයෙන් පිරිමි ප‍්‍රමාණය හා සසඳන විට ඉතා අඩු මට්ටමක පැවතීම
ශ්‍රී ලංකාවේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයේ යථා ස්වභාවය හෙලිකරන සංඛ්‍යාලේඛන විරල වීම
ගම්බද ප‍්‍රදේශවල මෙන්ම නාගරික ප‍්‍රදේශවලද අඩු ආදායම් ලබන පවුල් වල කාන්තාවන්ගේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරීම හා මත්ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදන කාර්යයෙහි යෙදීම පිළිබඳ නිරවද්‍ය සංඛ්‍යාලේඛන අප‍්‍රකටය
එහෙත් මත්ද්‍රව්‍ය වැරදි හේතුකොටගෙන අත් අඩංගුවටගැනීම් පිළිබඳ සංඛ්‍යාලේඛන පලවී ඇත
මෙහිදී සැලකිය යුතු කරුණක් වනුයේ මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සංඛ්‍යා තුළින් මත්ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ සම්පූර්ණ තත්‍වය නොපෙන්වන බවයි. මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයේ එක් අංශයක් පමණක් නිරූපණය වේ
තවද 1996 - 2000 දක්වා මත්ද්‍රව්‍ය වැරදි පිළිබඳ බන්ධනාගාරගත වූවන්ගේ සංඛ්‍යාලේඛන වලට අනුව මෙම කාල පරාසය තුළ පිරිමින්ගේ වර්ධනයට සාපේක්‍ෂව කාන්තාවන්ගේ සිරගත වීම් වල 100 - 200 ප‍්‍රතිශත වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ
මත්ද්‍රව්‍ය ආශ‍්‍රිත වැරදි හේතුවෙන් අත්අඩංගුවට පත්වීමේ ස්වභාවය දිස්ත‍්‍රික්ක පදනමින් සලකා බලන විට වැඩිම නාගරීකරණය වූ කොළඹ දිස්ත‍්‍රික්කයෙන් මත්ද්‍රව්‍ය ආශ‍්‍රිත වැරදි හේතුවෙන් අත් අඩංගුවට ගන්නා ලද වැඩි පිරිස වාර්තාවේ
1981 වර්ෂයේ සිට 2004 වර්ෂය දක්වා කාලය තුළ අත් අඩංගුවට ගන්නා ලද පිරිස 59% අයත්වන්නේ කොළඹ දිස්ත‍්‍රික්කයටය
ගුණවර්ධනසඳහන් කරන ආකාරයට ලිංගික සේවිකාවන් සහ කම්කරු වෘත්තියෙහි නියැලෙන කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයට යොමු වී ඇත
22.9% ක් කම්කරු රැුකියාවල නිරත වේ
කම්කරු කාන්තාවන් සනීපාරක්‍ෂක කම්කරු කුලී වැඩ, වතු ආශ‍්‍රිත වැඩ, කොහුලණු, වීමෝල වල වැඩ කරන හා විවිධ ආයතන වල සුළු සේවිකාවන් ලෙස කටයුතු කරන අයගෙන් සමන්විතය
ෙම ක්‍ෂේත‍්‍රවල රැකියාවල නිරතවූවන්ගේ සමාජ පිළිගැනීම, වෘත්තිය, පරිසරය හා ආකල්ප ස්ත‍්‍රීන් මත්ද්‍රව්‍ය කෙරෙහි යොමුවීමට සෘජුවම බලපා ඇත
ශ්‍රී ලංකාව මත්ද්‍රව්‍ය ආශ‍්‍රිත වැරදි හේතුවෙන්අත්අඩංගුවට පත් අයගේ ස්ත‍්‍රී පුරුෂ  අනුපාතය
 

මුලාශ්‍රය
අන්තරායකර පාලක ජාතික මණ්ඩලය,2006