Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඔහුගේ පාලනයේ දශක හතරක කාලය තුළ, ඔබියැන්ග් විරුද්ධත්වයට එතරම් ඉවසීමක් පෙන්නුම් කර නැත
රට නාමික වශයෙන් බහුපක්ෂ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක් වන අතර, එහි මැතිවරණ සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යාජ එකක් ලෙස සැලකේ. හියුමන් රයිට්ස් වොච් ආයතනයට අනුව, ජනාධිපති ඔබියැන්ග්ගේ ආඥාදායකත්වය තෙල් උත්පාතයක් යොදා ගනිමින් රටේ ජනතාවගේ වියදමින් තමන්ව තව දුරටත් ශක්තිමත් කිරීමට සහ පොහොසත් කිරීමට යොදා ගත්තේය
1979 අගෝස්තු මාසයේ සිට සැබෑ සහ වටහාගත් අසාර්ථක කුමන්ත්‍රණ උත්සාහයන් 12ක් පමණ සිදුවී ඇත
2004 මාර්තු බීබීසී පැතිකඩකට අනුව, රට තුළ දේශපාලනය ආධිපත්‍යය දැරුවේ ඔබියැන්ග් ගේ පුත්‍රයා වන ටියෝඩෝරෝ න්ගුමා ඔබියං මැංගුසහ ආරක්ෂක හමුදාවන්හි බලවත් තනතුරු දරන අනෙකුත් සමීප ඥාතීන් අතර ආතතීන් විසිනි
1997 සිට සිදු වූ තෙල් නිෂ්පාදනයේ නාටකාකාර වැඩිවීම හේතුවෙන් පැන නගින බල පෙරළියක් තුළ ආතතිය මුල් බැස ගත හැකිය
2004 දී ඔබියැන්ග් බලයෙන් පහ කිරීමට යමින් සිටියදී කුලී හේවායන් යැයි සැක කෙරෙන ගුවන් යානා තොගයක් සිම්බාබ්වේහිදී අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී
2004 නොවැම්බර් වාර්තාවකින් සයිමන් මෑන් විසින් සංවිධානය කරන ලද 2004 සමක ගිනියා කුමන්ත්‍රණ උත්සාහයේ මූල්‍ය ආධාරකරුවෙකු ලෙස මාර්ක් තැචර් නම් කරන ලදී
විවිධ අය එක්සත් රාජධානියේ MI6, එක්සත් ජනපදයේ CIA සහ ස්පාඤ්ඤය ද කුමන්ත්‍රණ උත්සාහයේ නිහඬ ආධාරකරුවන් ලෙස නම් කරන ලදී
එසේ වුවද, 2005 ජූනි මාසයේදී නිකුත් කරන ලද ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් වාර්තාව ඊට සම්බන්ධ යැයි කියනු ලබන අයගේ නඩු විභාගයේදී, කුමන්ත්‍රණ උත්සාහයක් ඇත්ත වශයෙන්ම සිදු වූ බවට තීරණාත්මක සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීමට පැමිණිල්ල විසින් අපොහොසත් වීම ඉස්මතු කළේය
මානුෂීය හේතූන් මත සයිමන් මෑන් 2009 නොවැම්බර් 3 දින සිරෙන් නිදහස් විය
2005 සිට, එක්සත් ජනපදය පදනම් කරගත් ජාත්‍යන්තර පුද්ගලික මිලිටරි සමාගමක් වන Military Professional Resources Inc
, සමක ගිනියා හි සුදුසු මානව හිමිකම් භාවිතයන් පිළිබඳව පොලිස් බලකායන් පුහුණු කිරීමට කටයුතු කර ඇත
2006 දී එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් කොන්ඩලීසා රයිස් ඔබියැන්ග් මානව හිමිකම් සහ සිවිල් නිදහස පිළිබඳ වාර්තාව නැවත නැවතත් විවේචනය කළද "හොඳ මිතුරෙකු" ලෙස ප්‍රශංසා කළේය
ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සඳහා වූ එක්සත් ජනපද නියෝජිතායතනය, සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපනය, කාන්තා කටයුතු සහ පරිසරය යන ක්ෂේත්‍රවල ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කරමින් රට තුළ සමාජ සංවර්ධන අරමුදලක් පිහිටුවීම සඳහා 2006 අප්‍රේල් මාසයේදී ඔබියැන්ග් සමඟ අවබෝධතා ගිවිසුමකට (MOU) එළැඹිණි
2006 දී, ඔබියැන්ග්, සමක ගිනියා හි සියලු ආකාරයේ අපචාර සහ අනිසි සැලකීම් තහනම් කරමින් වධහිංසා විරෝධී නියෝගයකට අත්සන් තැබූ අතර, සිරකරුවන්ට මානුෂීය ලෙස සැලකීම සහතික කිරීම සඳහා බ්ලැක් බීච් බන්ධනාගාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සහ නවීකරණය කිරීම 2007 දී පැවරීය
කෙසේ වෙතත්, මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් දිගටම සිදුවී ඇත
හියුමන් රයිට්ස් වොච් සහ ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් සහ අනෙකුත් රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන අතර සිරගෙවල් තුළ වධහිංසා පැමිණවීම්, පහරදීම්, පැහැදිලි කළ නොහැකි මරණ සහ නීතිවිරෝධී ලෙස රඳවා තබාගැනීම් ඇතුළු දරුණු මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් ලේඛනගත කර ඇත
ඔවුන්ගේ නවතම ප්‍රකාශන සොයාගැනීම් (2020), ට්‍රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටර්නැෂනල් විසින් සමක ගිනියා වෙත ඔවුන්ගේ දූෂණ සංජානන දර්ශකයේ (CPI) සම්පූර්ණ ලකුණු 16ක් ප්‍රදානය කරන ලදී
සීපීඅයි විසින් ශුන්‍ය ඉතා දූෂිත සහ 100 අතිශයින් පිරිසිදු වන රාජ්‍ය දූෂිත මට්ටම අනුව රටවල් ශ්‍රේණිගත කරයි
සමක ගිනියාව මුළු රටවල් 180 න් 174 වැනි අඩුම ලකුණු ලබා ගත් රට විය
ෆ්‍රීඩම් හවුස්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට පක්ෂ සහ මානව හිමිකම් රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක්, ඔබියන්ග් ලොව "වඩාත්ම ක්ලෙප්ටොක්‍රැටික් ජීවමාන ඒකාධිපතියෙකු" ලෙස විස්තර කළ අතර, එ
රජය ඔහුගේ පරිපාලනය සාදරයෙන් පිළිගෙන එයින් තෙල් මිලදී ගැනීම ගැන පැමිණිලි කළේය
2009 දී අප්‍රිකානු සංගමය "මැතිවරණ නීතියට අනුකූලව" සලකන ලද මැතිවරණයකදී අතිරේක ධුර කාලයක් සඳහා ඔබියැන්ග් නැවත තේරී පත් විය
ඔබියන්ග් 2010 දී ඉග්නාසියෝ මිලම් ටැන්ග් අගමැති ලෙස නැවත පත් කළේය
2011 නොවැම්බර් මාසයේදී නව ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත විය
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පිළිබඳ ඡන්දය ගනු ලැබුවේ ඡන්දයට පෙර, පෙළ හෝ එහි අන්තර්ගතය මහජනතාවට හෙළි නොකර ය
නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ජනාධිපතිවරයා උපරිම වශයෙන් වසර හතක වාර දෙකකට සීමා වූ අතර ඔහු රාජ්‍ය නායකයා සහ රජයේ ප්‍රධානියා යන දෙකම වනු ඇත, එබැවින් අගමැති ඉවත් කරයි
නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උප ජනාධිපතිවරයෙකුගේ චරිතය ද හඳුන්වා දී ඇති අතර ජනතාව විසින් තෝරා පත් කර ගන්නා ලද සෙනෙට් සභිකයින් 55 දෙනෙකු සහ ජනාධිපතිවරයා විසින් නම් කරන ලද ඉතිරි 15 දෙනෙකුගෙන් යුත් සාමාජිකයින් 70 දෙනෙකුගෙන් යුත් සෙනෙට් සභාවක් නිර්මාණය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය
පහත කැබිනට් සංශෝධනයේදී දැන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පැහැදිලිවම උල්ලංඝනය කරමින් උප සභාපතිවරුන් දෙදෙනෙකු සිටින බව නිවේදනය කරන ලදී
2012 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, CNN හි ක්‍රිස්ටියන් අමන්පූර් සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, නව ව්‍යවස්ථාව මඟින් වාර ගණන දෙකකට සීමා කර ඔහු නැවත තේරී පත් වූ බැවින් වත්මන් වාරය (2009-2016) අවසානයේ ඔහු ඉවත් වන්නේ දැයි ඔබියංගෙන් විමසන ලදී
ඔහු අවම වශයෙන් 4 වතාවක් නැවත තේරී පත් වී ඇත
නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ප්‍රතික්‍රියාශීලී නොවන නිසා සහ වාර දෙකක සීමාව 2016 සිට පමණක් අදාළ වන නිසා ඔහු ඉවත් වීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බව ඔබියැන්ග් පිළිතුරු දුන්නේය
2013 මැයි 26 දින පැවති මැතිවරණය සෙනෙට් සභාව, පහළ මන්ත්‍රණ සභාව සහ නගරාධිපති තරඟ සියල්ලම එකම පැකේජයකට ඒකාබද්ධ කරන ලදී
පෙර පැවති සියලුම මැතිවරණ මෙන්ම මෙයද විපක්ෂය විසින් හෙලා දකින ලද අතර එයද ජයග්‍රහණය කරනු ලැබුවේ ඔබියැන්ග් ගේ PDGE විසිනි
මැතිවරණ තරඟය අතරතුර, ආණ්ඩු පක්ෂය අභ්‍යන්තර මැතිවරණ පැවැත්වීය, එය පසුව ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රියතම අපේක්ෂකයින් කිසිවෙකු අභ්‍යන්තර ලැයිස්තු වලට නායකත්වය නොදීම නිසා අවලංගු කරන ලදී
අවසානයේදී, ආණ්ඩු පක්ෂය සහ පාලක සන්ධානයේ අපේක්ෂකයින් මත නොව පක්ෂය මත පදනම්ව තරඟ කිරීමට තීරණය කළේය
මෙමගින් මැතිවරණ සමයේදී ආණ්ඩු පක්ෂයේ හවුල තම අපේක්ෂකයින්ගේ නම් ලබා නොදීම නිසා ඵලදායි ලෙස පුද්ගලයින් නිලතල සඳහා ඉදිරිපත් නොවීම, ඒ වෙනුවට පක්ෂය විසින් නිලවරණ සඳහා ඉදිරිපත් වීම වැනි තත්වයක් නිර්මාණය විය
2013 මැයි මැතිවරණය සමාජ හා දේශපාලන කණ්ඩායම් කිහිපයක් ඇතුළත් MPP (ජනප්‍රිය විරෝධතා ව්‍යාපාරය) හි ක්‍රියාකාරීන් පිරිසක් විසින් සැලසුම් කරන ලද ජනප්‍රිය විරෝධතාව ඇතුළු සිදුවීම් මාලාවකින් සලකුණු විය
එම්පීපී මැයි 15 වන දින ප්ලාසා ඩි ලා මුජර් චතුරශ්‍රයේ සාමකාමී විරෝධතාවක් ඉල්ලා සිටියේය
MPP සම්බන්ධීකාරක එන්රික් එන්සෝලෝ එන්සෝ අත්අඩංගුවට ගත් අතර නිල රාජ්‍ය මාධ්‍ය ඔහු රට අස්ථාවර කිරීමට සහ ජනාධිපතිවරයා බලයෙන් පහ කිරීමට සැලසුම් කර ඇති බව නිරූපනය කළේය
කෙසේ වෙතත්, බලහත්කාරයෙන් සහ වධහිංසා පැමිණවීමේ පැහැදිලි සලකුණු සහිතව කතා කළද, එන්සෝලෝ පැවසුවේ ඔවුන් සාමකාමී විරෝධතාවක් සැලසුම් කර ඇති බවත්, සාමකාමී විරෝධතාව සිදු කිරීමට අවශ්‍ය සියලුම නීතිමය අවසරයන් ඇත්ත වශයෙන්ම ලබාගෙන ඇති බවත්ය
ඊට අමතරව තමන් කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයකට සම්බන්ධ නැති බවද ඔහු තරයේ ප්‍රකාශ කළේය
මලබෝ හි ප්ලාසා ඩි ලා මුජර් චතුරශ්‍රය මැයි 13 සිට පොලිසිය විසින් අල්ලාගෙන සිටි අතර එතැන් සිට එය දැඩි ලෙස ආරක්ෂා කර ඇත
සමක ගිනියා රජයට තීරණාත්මක වූ Facebook ඇතුළු සමාජ වෙබ් අඩවි සහ අනෙකුත් වෙබ් අඩවිවලට බලපෑම් එල්ල කරන වාරණ වැඩසටහනක් රජය විසින් ආරම්භ කරන ලදී
මෙම වාරණය ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබුවේ මාර්ගගත සෙවුම් රජයේ නිල වෙබ් අඩවිය වෙත හරවා යැවීමෙනි
මැතිවරණයෙන් ටික කලකට පසු, විරුද්ධ පක්ෂය වන CPDS නිවේදනය කළේ ඔවුන් මැයි 26 මැතිවරණයට එරෙහිව ජූනි 25 දින සාමකාමීව විරෝධතා දැක්වීමට යන බවයි. අභ්‍යන්තර කටයුතු ඇමති ක්ලෙමන්ට් එන්ගොන්ගා විසින් රට "අස්ථාවර කළ හැකි" යන පදනම මත විරෝධතාවයට අවසර දීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර CPDS ව්‍යවස්ථාපිත අයිතිය ඉල්ලා ඉදිරියට යාමට තීරණය කළේය
ජූනි 24 දින රාත්‍රියේ, මාලබෝ හි සීපීඩීඑස් මූලස්ථානය තුළ සිටි අයට පිටව යාමට ඉඩ නොතැබීම සඳහා දැඩි ලෙස සන්නද්ධ පොලිස් නිලධාරීන් විසින් වට කරන ලද අතර එමඟින් විරෝධතාව ඵලදායී ලෙස අවහිර කරන ලදී
CPDS හි ප්‍රමුඛ සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකු මලබෝ හි රඳවා තබන ලද අතර බාටා හි තවත් පිරිසක් මලබෝ වෙත දේශීය ගුවන් ගමන් කිහිපයකට ගොඩවීමට ඉඩ නොතබන ලදී
2016 දී, ෆ්‍රීඩම් හවුස් ආයතනයට අනුව, පොලිස් ප්‍රචණ්ඩත්වය, රඳවා තබා ගැනීම් සහ විරුද්ධ පාර්ශවයන්ට එරෙහිව වධහිංසා පැමිණවීම් වලින් පීඩාවට පත් වූ මැතිවරණයකදී, ඔබියැන්ග් අතිරේක අවුරුදු හතක ධුර කාලයක් සඳහා නැවත තේරී පත් විය
2022 මහ මැතිවරණයෙන් පසුව, ජනාධිපති ඔබියැන්ග් ගේ සමක ගිනියා හි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය නියෝජ්‍ය මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ ආසන 100 සහ සෙනෙට් සභාවේ සියලුම ආසන දරයි
විපක්ෂය රට තුළ පාහේ නොපවතින අතර ස්පාඤ්ඤයේ සිට ප්‍රධාන වශයෙන් සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වූ සමාජ-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අභිසාරීතාව තුළ සංවිධානය වී ඇත
බොහෝ මාධ්‍ය රාජ්‍ය පාලනය යටතේ පවතී
පුද්ගලික රූපවාහිනී නාලිකා, අසෝංග සමූහයට අයත් ඒවා, ජනාධිපතිවරයාගේ පවුලට අයත් වේ
සන්නද්ධ හමුදා 

සමක ගිනියාවේ සන්නද්ධ හමුදාවන් ආසන්න වශයෙන් සේවා සාමාජිකයින් 2,500 කින් සමන්විත වේ
හමුදාවේ සොල්දාදුවන් 1,400 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක්, පොලිසියේ පැරාමිලිටරි භටයින් 400 ක්, නාවික හමුදාවේ 200 ක් සහ ගුවන් හමුදාවේ සාමාජිකයින් 120 ක් පමණ සිටිති
Gendarmerie අංශයක් ද ඇත, නමුත් සාමාජිකයින් සංඛ්‍යාව නොදනී
Gendarmerie යනු සමක ගිනියාවේ ප්‍රංශ හමුදා සහයෝගීතාවයෙන් පුහුණුව සහ අධ්‍යාපනය සඳහා සහාය වන සේවාවේ නව ශාඛාවකි
භූගෝලය 

සමක ගිනියාව මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ බටහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත
රට සමන්විත වන්නේ ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශයක් වන රියෝ මුනි, එය උතුරින් කැමරූන් සහ නැගෙනහිර සහ දකුණින් ගැබොන් මායිම් වන අතර කුඩා දූපත් පහක් වන බයෝකෝ, කොරිස්කෝ, ඇනොබෝන්, එලෝබි චිකෝ (කුඩා එලෝබි) සහ එලෝබි ග්‍රෑන්ඩ් (මහා එලෝබි)
බයියෝකෝ, අගනුවර වන මලබෝ අඩවිය, කැමරූන් වෙරළට ඔබ්බෙන් මීටර් 40 (සැතපුම් 25) පමණ පිහිටා ඇත
ඇනෝබෝන් දූපත ගැබොන්හි කේප් ලෝපෙස් සිට බටහිර-දකුණු-බටහිර කිලෝමීටර 350 (සැතපුම් 220) පමණ වේ
කොරිස්කෝ සහ එලෝබෙයි දූපත් දෙක පිහිටා ඇත්තේ රියෝ මුනි සහ ගැබොන් මායිමේ කොරිස්කෝ බොක්කෙහි ය
සමක ගිනියාව පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ 4N සහ 2S අතර දේශාංශ 5 සහ 12E අතර ය
එහි නම තිබියදීත්, රටේ භූමි ප්‍රදේශයේ කිසිදු කොටසක් සමකයේ පිහිටා නොමැත - එය සමකයට දකුණින් කිලෝමීටර් 155 (සැතපුම් 96) පමණ දුරින් පිහිටි ඉන්සියුලර් ඇනොබෝන් පළාත හැර උතුරු අර්ධගෝලයේ පිහිටා ඇත
දේශගුණය 
සමක ගිනියාවේ නිවර්තන දේශගුණයක් පවතින අතර එය තෙත් සහ වියලි කාලවලදී වෙනස් වේ
ජූනි සිට අගෝස්තු දක්වා රියෝ මුනි වියළි සහ බයෝකෝ තෙත් වේ
දෙසැම්බර් සිට පෙබරවාරි දක්වා, වියලි වේ
ඒ අතර ක්‍රමක්‍රමයෙන් සංක්‍රමණයක් සිදුවේ
වලාකුළු රහිත දිනයක් කිසිදා නොමැති ඇනොබෝන් හි දිනපතා වැස්ස හෝ මීදුම ඇති වේ
මලබෝ, බයෝකෝ හි උෂ්ණත්වය 16 C (61 F) සිට 33 C (91 F) දක්වා පරාසයක පවතී, නමුත් දකුණු මෝකා සානුවේ සාමාන්‍ය ඉහළ උෂ්ණත්වය වන්නේ 21 C (70 F) පමණි
රියෝ මුනි හි සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය 27 C (81 F) පමණ වේ
වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මලබෝහි 1,930 mm (අඟල් 76) සිට උරේකා, බයෝකෝ හි 10,920 mm (430 in) දක්වා වෙනස් වේ, නමුත් රියෝ මුනි තරමක් වියළි වේ
පරිසරය 
සමක ගිනියාව පරිසර කලාප කිහිපයක් පුරා විහිදේ
රියෝ මුනි කලාපය පිහිටා ඇත්තේ අත්ලාන්තික් සමක වෙරළබඩ වනාන්තර පරිසර කලාපය තුළ මධ්‍යම අප්‍රිකානු කඩොලාන වෙරළ තීරයේ, විශේෂයෙන් මුනි ගංගා මෝය තුළ හැරුණු විටය
හරස්-සනාගා-බයෝකෝ වෙරළබඩ වනාන්තර පරිසර කලාපය බයෝකෝ සහ අප්‍රිකානු ප්‍රධාන භූමියේ කැමරූන් සහ නයිජීරියාවේ යාබද ප්‍රදේශ ආවරණය කරයි, සහ කැමරූන් සහ බයෝකෝ කඳුකර වනාන්තර පරිසර කලාපය බයෝකෝ සහ ඒ අසල කැමරූන් කඳුකරය ආවරණය කරයි
සාඕ ටෝමේ, ප්‍රින්සිපේ, සහ ඇනෝබෝන් තෙත් පහත් බිම් වනාන්තර පරිසර කලාපය ඇනෝබෝන්, මෙන්ම සාඕ ටෝමේ සහ ප්‍රින්සිපේ ආවරණය කරයි
රටෙහි 2018 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකය 7.99/10 ක මධ්‍යන්‍ය අගයක් ඇති අතර, එය රටවල් 172 කින් ගෝලීය වශයෙන් 30 වැනි ස්ථානයට පත් විය
වනජීවී 
සමක ගිනියාව ගෝරිල්ලන්, චිම්පන්සියන්, විවිධ වඳුරන්, දිවියන්, මී හරක්, ඇන්ටිලෝප්, අලි ඇතුන්, හිපපොටේමස්, කිඹුලන් සහ පිඹුරන් ඇතුළු විවිධ සර්පයන්ගේ නිවහන වේ
පරිපාලන අංශ 

සමක ගිනියාව පළාත් අටකට බෙදා ඇත
නවතම පළාත ජිබ්ලොහෝ වන අතර, 2017 දී එහි මූලස්ථානය රටේ අනාගත අගනුවර වන සියුඩාඩ් ඩි ලා පාස් හි පිහිටුවා ඇත
පළාත් අට පහත පරිදි වේ
ඇනොබෝන් (සැන් ඇන්ටෝනියෝ ද පැලේ)
 බයෝකෝ නෝර්ටේ (මලබෝ)
 බයෝකෝ සුර් (ලුබා)
 සෙන්ට්‍රෝ සුර් (එවිනයොං)
 ජිබ්ලොහෝ (සියුඩාඩ් ඩි ලා පාස්)
 කී-න්ටෙම් (එබෙබියින්)
 ලිටෝරල් (බාටා)
 වෙලේ-න්සාස් (මොන්ගෝමෝ)

පළාත් තවදුරටත් දිස්ත්‍රික්ක 19කට සහ මහ නගර සභා 37කට බෙදා ඇත
ආර්ථිකය 

ස්පාඤ්ඤයෙන් ජාතිය නිදහස ලැබීමට පෙර, සමක ගිනියා කොකෝවා, කෝපි සහ දැව අපනයනය කරන ලදී, බොහෝ දුරට එහි යටත් විජිත පාලක ස්පාඤ්ඤයට පමණක් නොව ජර්මනියට සහ එක්සත් රාජධානියටද අපනයනය කරන ලදී
1985 ජනවාරි 1 වන දින, රට ෆ්‍රෑන්ක් කලාපයේ පළමු ෆ්‍රැන්කෝෆෝන් නොවන අප්‍රිකානු සාමාජිකයා බවට පත් වූ අතර, සීඑෆ්ඒ ෆ්‍රෑන්ක් එහි මුදල් ලෙස පිළිගත්තේය
ජාතික මුදල් ඒකකය වන එක්වෙලේ මීට පෙර ස්පාඤ්ඤ පෙසෙටා සමඟ සම්බන්ධ වී තිබුණි
1996 දී විශාල තෙල් සංචිත සොයා ගැනීම සහ ඉන් පසු රාජ්‍ය ආදායමේ සූරාකෑම නාටකාකාර ලෙස ඉහළ යාමට හේතු විය
2004 වන විට, සමක ගිනියා යනු උප සහරා අප්‍රිකාවේ තෙවැනි විශාලතම තෙල් නිෂ්පාදකයා වේ
එහි තෙල් නිෂ්පාදනය දිනකට බැරල් 360,000 (57,000 m3/d) දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර එය වසර දෙකකට පෙර 220,000 සිට ඉහළ ගොස් ඇත
සමක ගිනියා හි ක්‍රියාත්මක වන තෙල් සමාගම් වලට එක්සොන් මොබිල්, මැරතන් ඔයිල්, කොස්මොස් එනර්ජි සහ ෂෙව්රොන් ඇතුළත් වේ
වන වගාව, ගොවිතැන සහ මසුන් ඇල්ලීම ද දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ ප්‍රධාන කොටස් වේ
යැපුම් ගොවිතැන ප්‍රමුඛ වේ
අනුප්‍රාප්තික ම්ලේච්ඡ පාලන තන්ත්‍රයන් යටතේ ග්‍රාමීය ආර්ථිකයේ පිරිහීම කෘෂිකර්මාන්තය මූලික කරගත් වර්ධනයක් සඳහා ඇති හැකියාව අඩු කර ඇත
කෘෂිකර්මාන්තය රටේ ප්‍රධාන රැකියා මූලාශ්‍රය වන අතර ග්‍රාමීය නිවාසවලින් 57%කට ආදායමක් සහ ශ්‍රම බලකායෙන් 52%කට රැකියා සපයයි
2004 ජූලි මාසයේදී, එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභාව වොෂින්ටනය පදනම් කරගත් බැංකුවක් වන රිග්ස් බැංකුව පිළිබඳ විමර්ශනයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර එය මෑතක් වන තුරුම සමක ගිනියා හි තෙල් ආදායමෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ගෙවා ඇති අතර එය චිලියේ ඔගස්ටෝ පිනෝචේ සඳහාද බැංකුගත විය
ඔබියං, ඔහුගේ පවුලේ අය සහ පාලන තන්ත්‍රයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් විසින් අවම වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 35ක් පැහැර ගත් බව සෙනෙට් වාර්තාව පෙන්වා දුන්නේය
ජනාධිපතිවරයා කිසිදු වරදක් සිදු නොකළ බව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත
රිග්ස් බැංකුව 2005 පෙබරවාරි මාසයේදී පිනෝචේගේ බැංකු කටයුතු සඳහා ඩොලර් මිලියන 9ක් ගෙවා ඇත, සමක ගිනියාව සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ප්‍රතිසාධනයක් සිදු නොකළේය
2000 සිට 2010 දක්වා, සමක ගිනියාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ (දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ) ඉහළම සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ධනය 17%කි
සමක ගිනියා යනු අප්‍රිකාවේ ව්‍යාපාර නීතිය සමගි කිරීම සඳහා වූ සංවිධානයේ (OHADA) සාමාජිකයෙකි
සමක ගිනියා යනු මධ්‍යම අප්‍රිකානු මුදල් හා ආර්ථික සංගමයේ (CEMAC) සාමාජිකයෙකි, එය මිලියන 50කට අධික ජනතාවකින් සමන්විත උප කලාපයකි
සමක ගිනියා නිස්සාරණ කර්මාන්ත පාරදෘශ්‍යතා මුලපිරීම (EITI) - අනුකූල රටක් ලෙස වලංගු කිරීමට උත්සාහ කළ අතර, තෙල් ආදායම වාර්තා කිරීමේදී විනිවිදභාවය සහ ස්වාභාවික සම්පත් ධනය දූරදර්ශී ලෙස භාවිතා කිරීම සඳහා ක්‍රියා කරයි
රට 2008 පෙබරවාරි 22 දින අපේක්ෂක තත්ත්වය ලබා ගත්තේය
EITI ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා සිවිල් සමාජය සහ සමාගම් සමඟ වැඩ කිරීමට කැපවීම, EITI ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා නායකත්වය සඳහා ජ්‍යෙෂ්ඨ පුද්ගලයෙකු පත් කිරීම සහ මැනිය හැකි ඉලක්ක සහිත සම්පූර්ණ වියදම් සහිත වැඩ සැලැස්මක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම, ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ ධාරිතා සීමාවන් තක්සේරු කිරීම ඇතුළු වගකීම් ගණනාවක් සපුරාලීමට අවශ්‍ය විය
කෙසේ වෙතත්, EITI වලංගු කිරීම සම්පූර්ණ කිරීමේ කාල සීමාව දීර්ඝ කිරීමට සමක ගිනියා ඉල්ලුම් කළ විට, EITI මණ්ඩලය දීර්ඝ කිරීමට එකඟ නොවීය
ලෝක බැංකුවට අනුව, සමක ගිනියා යනු ඕනෑම අප්‍රිකානු රටක ඒක පුද්ගල GNI (දළ ජාතික ආදායම) වැඩිම දුප්පත්ම රට වන බුරුන්ඩි හි GNI ඒක පුද්ගල ආදායමට වඩා 83 ගුණයකින් විශාලය
කෙසේ වෙතත්, එහි ආකර්ෂණීය GNI අගය තිබියදීත්, සමක ගිනියාව ධන අසමානතාවය නිසා ඇති වන අන්ත දරිද්‍රතාවයෙන් පීඩා විඳිති
2022 දී රටේ ගිනි සංගුණකය 58.8 විය
සමක ගිනියාවේ ආර්ථිකය 2021 දී 2.6% කින් පමණ වර්ධනය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන ලද අතර එය විශාල ගෑස් ව්‍යාපෘතියක් සාර්ථකව නිම කිරීම සහ වසරේ දෙවන භාගය වන විට ලෝක ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම මත පදනම් වූ ප්‍රක්ෂේපනයකි
නමුත් 2022 දී රට නැවත අවපාතයකට ඇද වැටෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන අතර සැබෑ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 4.4% ක පමණ පහත වැටීමක් සිදුවේ
2016 එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව සංවර්ධන වාර්තාවට අනුව, සමක ගිනියා හි ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඩොලර් 21,517 ක් වූ අතර එය අප්‍රිකාවේ ඉහළම ධනයෙන් එකකි
කෙසේ වෙතත්, එය Gini දර්ශකයට අනුව ලෝකයේ වඩාත්ම අසමාන රටවලින් එකකි, ජනගහනයෙන් සියයට 70 ක් දිනකට ඩොලර් එකකින් ජීවත් වේ
2019 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව සංවර්ධන දර්ශකයේ 189 න් 145 වැනි ස්ථානයට රට පත්ව ඇත
රාජ්‍ය අපනයනවලින් 97% ක් හයිඩ්‍රොකාබන සතු වන අතර එය අප්‍රිකානු ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකි
2020 දී, එය ආවේණික දූෂණය හේතුවෙන් එහි අටවන අවපාතයට මුහුණ දෙයි
2023 වන විට, ජාතියේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඩොලර් බිලියන 11 දක්වා ළඟා වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ
ප්‍රවාහනය 

රට තුළ පවතින විශාල තෙල් කර්මාන්තය හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් ගුවන් සේවා මාලබෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ වෙත පියාසර කරන අතර එය 2014 මැයි මාසයේදී යුරෝපයට සහ බටහිර අප්‍රිකාවට සෘජු සම්බන්ධතා කිහිපයක් තිබුණි
සමක ගිනියා හි ගුවන් තොටුපළ තුනක් ඇත - මාලබෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, බාටා ගුවන් තොටුපළ සහ ඇනෝබෝන් දූපතේ නව ඇනෝබෝන් ගුවන් තොටුපළ
මාලබෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ එකම ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළයි
සමක ගිනියා හි ලියාපදිංචි වී ඇති සෑම ගුවන් සමාගමක්ම යුරෝපා සංගමයේ (EU) තහනම් කර ඇති ගුවන් සේවා ලැයිස්තුවේ පෙනී සිටින අතර එයින් අදහස් වන්නේ ඔවුන් EU තුළ ඕනෑම ආකාරයක සේවාවන් ක්‍රියාත්මක කිරීම තහනම් කර ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, භාණ්ඩ ප්‍රවාහකයන් යුරෝපීය නගරවල සිට අගනුවර දක්වා සේවා සපයයි
ජනවිකාසය 

සමක ගිනියාවේ බහුතර ජනතාව බන්ටු සම්භවයක් ඇත
විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම, ෆැන්ග්, ප්‍රධාන භූමියට ආවේණික වන නමුත්, 20 වන සියවසේ සිට බයියෝකෝ දූපතට සැලකිය යුතු සංක්‍රමණය වීම යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ෆැන්ග් ජනගහනය කලින් බුබි වැසියන්ට වඩා වැඩි බවයි. ෆැන්ග් ජනගහනයෙන් 80% ක් වන අතර ගෝත්‍ර 67 ක් පමණ සමන්විත වේ
රියෝ මුනි හි උතුරු කොටසේ අය ෆැන්ග්-න්තුමු කතා කරන අතර දකුණේ අය ෆැන්ග්-ඕකාහ් කතා කරයි
උපභාෂා දෙකෙහි වෙනස්කම් ඇති නමුත් අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් තේරුම් ගත හැකිය
අසල්වැසි කැමරූන් (බුලු) සහ ගැබොන් යන ප්‍රදේශවල ද ෆැන්ග්ගේ උපභාෂා කතා කෙරේ
මෙම උපභාෂා, තවමත් තේරුම්ගත හැකි වුවද, වඩාත් වෙනස් වේ
ජනගහනයෙන් 15% ක් වන බුබි බයෝකෝ දූපතට ආවේණික වේ
ෆැන්ග් සහ 'බීච්' (අභ්‍යන්තර) ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් අතර සම්ප්‍රදායික මායිම් රේඛාව වූයේ බාටා හි නැගෙනහිරින් පිහිටි නීෆැන්ග් (ෆැන්ග්හි සීමාව) ගම්මානයයි
වෙරළාශ්‍රිත ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්, සමහර විට එන්ඩෝවේ හෝ "ප්ලේයරොස්" (ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් වෙරළ ජනතාව) ලෙස හැඳින්වේ
ප්‍රධාන භූමියේ සහ කුඩා දූපත්වල කොම්බස්, බුජෙබස්, බැලෙන්ගුස් සහ බෙන්ගාස් සහ බයෝකෝ දූපත හි ක්‍රියෝ ප්‍රජාවක් වන ෆර්නැන්ඩිනෝස් එක්ව 5% ජනගහනයකින් සමන්විත වේ
යුරෝපීයයන් (විශාල වශයෙන් ස්පාඤ්ඤ හෝ පෘතුගීසි සම්භවයක් ඇති, සමහරක් අර්ධ අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇති) ද රටෙහි ජීවත් වන නමුත් බොහෝ වාර්ගික ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් නිදහසින් පසු පිටව ගියහ
අසල්වැසි කැමරූන්, නයිජීරියාව සහ ගැබොන් යන රටවලින් විදේශිකයන් වැඩි වැඩියෙන් රටට සංක්‍රමණය වී ඇත
එන්සයික්ලොපීඩියා ඔෆ් ද ස්ටේට්ලස් නේෂන්ස් (2002) ට අනුව, බයෝකෝ දූපත් වැසියන්ගෙන් 7% ක් ගිනිකොනදිග නයිජීරියාවේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් වන ඉග්බෝ ය
කොකෝවා සහ කෝපි වතුවල කම්කරුවන් ලෙස සමක ගිනියාවට වෙනත් රටවලින් ආසියානුවන් සහ ස්වදේශික අප්‍රිකානුවන් ලැබුණි
අනෙකුත් කළු අප්‍රිකානුවන් පැමිණියේ ලයිබීරියාව, ඇන්ගෝලාව සහ මොසැම්බික් වලින්
ආසියානු ජනගහනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් චීන ජාතිකයන් වන අතර ඉන්දියානුවන් සුළු ප්‍රමාණයක් ඇත
ඉක්වටෝරියල් ගිනියාව බ්‍රිතාන්‍ය, ප්‍රංශය සහ ජර්මනිය යන රටවල වාසනාව සොයන යුරෝපීය සංක්‍රමණිකයන් සඳහා ගමනාන්තයක් ද වී ඇත
ඊශ්‍රායල ජාතිකයන් සහ මොරොක්කෝ ජාතිකයන් ද මෙහි ජීවත් වෙමින් වැඩ කරති
1990 ගණන්වල සිට තෙල් නිස්සාරණය මලබෝහි ජනගහනය දෙගුණ කිරීමට දායක වී ඇත
දහසින් පසු සමක ගිනියානුවන් දහස් ගණනක් ස්පාඤ්ඤයට ගියහ
ෆ්රැන්සිස්කෝ මැකියාස් න්ගුමා ගේ ආඥාදායකත්වය නිසා තවත් 100,000 කැමරූන්, ගැබොන් සහ නයිජීරියාවට ගියහ
සමහර සමක ගිනියානු ප්‍රජාවන් ලතින් ඇමරිකාව, එක්සත් ජනපදය, පෘතුගාලය සහ ප්‍රංශය යන රටවල ද දක්නට ලැබේ
භාෂා 

1968 දී නිදහස ලැබූ දා සිට, සමක ගිනියා හි ප්‍රධාන නිල භාෂාව ස්පාඤ්ඤ වේ (දේශීය ප්‍රභේදය සමක ගිනි ස්පාඤ්ඤ වේ), එය එහි විවිධ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් අතර භාෂා භාෂාවක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
1970 දී, මැකියාස් ගේ පාලන සමයේදී, ස්පාඤ්ඤ භාෂාව වෙනුවට මැකියාස් අයත් වූ එහි බහුතර ජනවාර්ගික කණ්ඩායමේ භාෂාව වන ෆැන්ග් විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී
මැකියාස්ගේ වැටීමෙන් පසු 1979 දී එම තීරණය ආපසු හැරවිය
ප්‍රංශ දෙවන භාෂාව ලෙස එකතු කරන තෙක්, ස්පාඤ්ඤ භාෂාව එහි හුදකලා නිල භාෂාව ලෙස 1998 දක්වා පැවති අතර, එය කලින් මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ ආර්ථික හා මූල්‍ය ප්‍රජාවට (CEMAC) සම්බන්ධ වූ බැවින්, එහි ආරම්භක සාමාජිකයින් ප්‍රංශ කතා කරන ජාතීන් විය
පෘතුගීසි භාෂාව එහි තෙවන නිල භාෂාව ලෙස 2010 දී සම්මත කරන ලදී
ස්පාඤ්ඤ භාෂාව 1844 සිට නිල භාෂාවකි
එය තවමත් අධ්‍යාපනයේ සහ පරිපාලනයේ භාෂාවයි. සමක ගිනියානුවන්ගෙන් 67.6% කට එය කතා කළ හැකිය, විශේෂයෙන් අගනුවර වන මලබෝහි වෙසෙන අයට
ප්‍රංශ භාෂාව නිල කරන ලද්දේ ෆ්රැන්කොෆෝනි සමඟ සම්බන්ධ වීමට පමණක් වන අතර සමහර මායිම් නගරවල හැර එය දේශීයව කථා නොකරයි
ආදිවාසී භාෂා "ජාතික සංස්කෘතියේ" අනිවාර්ය කොටස් ලෙස පිළිගනු ලැබේ (ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය අංක 1998 ජනවාරි 21/1)
දේශීය භාෂා (ඒවායින් සමහරක් ක්‍රියෝල්ස්) ෆැන්ග්, බුබ්, බෙන්ගා, එන්ඩෝව්, බැලෙන්ගු, බුජෙබා, බිසියෝ, ගුමු, ඉග්බෝ, පිචිංලිස්, ෆා ඩි ඇම්බෝ සහ වඳ වී ගොස් ඇති බසෙකේ ඇතුළත් වේ
බොහෝ අප්‍රිකානු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් බන්ටු භාෂා කතා කරයි
පෘතුගීසි ක්‍රියෝල් වර්ගයක් වන ෆා ඩි ඇම්බෝ, ඇනෝබෝන් පළාතේ, මලබෝ (අගනුවර) සහ සමක ගිනියා හි ප්‍රධාන භූමියේ සමහර කථිකයන් අතර දැඩි ලෙස භාවිතා කරයි
බයියෝකෝ හි බොහෝ පදිංචිකරුවන්ට ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කළ හැකිය, විශේෂයෙන් අගනුවර, සහ දේශීය වෙළඳ භාෂාව වන පිචිංලිස්, ඉංග්‍රීසි පදනම් වූ ක්‍රියෝල්
ඇනෝබෝන් හි ස්පාඤ්ඤ භාෂාව වැඩිපුර කතා නොකරයි
රජයේ සහ අධ්‍යාපනයේ ස්පාඤ්ඤ භාවිතා වේ
ක්‍රියෝලීකරණය නොකළ පෘතුගීසි භාෂාව ප්‍රාදේශීය කතෝලිකයන් විසින් පූජනීය භාෂාවක් ලෙස භාවිතා කරයි
ඇනෝබෝනිස් ජනවාර්ගික ප්‍රජාව පෘතුගීසි භාෂා රටවල ප්‍රජාවේ (CPLP) සාමාජිකත්වය ලබා ගැනීමට උත්සාහ කළහ
රජය ඇනෝබෝන් හි Instituto Internacional da Lngua Portuguesa (IILP) සමාජ භාෂා අධ්‍යයනයක් සඳහා මුදල් සම්පාදනය කළේය
එය සාඕ ටෝමේ සහ ප්‍රින්සිපේ, කේප් වර්ඩ් සහ ගිනියා-බිසාවු හි පෘතුගීසි ක්‍රියෝල් ජනගහනය සමඟ ශක්තිමත් සම්බන්ධතා ලේඛනගත කර ඇත
ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික බැඳීම් හේතුවෙන්, 2010 දී ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් සමක ගිනියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ හතරවන වගන්තිය සංශෝධනය කර පෘතුගීසි භාෂාව ජනරජයේ නිල භාෂාවක් ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී
මෙය පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන රටවල් සමඟ එහි සන්නිවේදනය, වෙළඳාම සහ ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා වැඩිදියුණු කිරීමට රජය ගත් උත්සාහයකි
එය පෘතුගාලය සමඟ සහ පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන බ්‍රසීලයේ, සාඕ ටෝමේ සහ ප්‍රින්සිපේ සහ කේප් වර්ඩ් සමඟ දිගු ඓතිහාසික සබඳතා ද හඳුනා ගනී
සමක ගිනියා හි පෘතුගීසි භාෂා රටවල ප්‍රජාවේ (CPLP) සාමාජිකත්වය ලබා ගැනීම සඳහා වූ සමහර අභිප්‍රේරණ වෘත්තීය සහ ශාස්ත්‍රීය හුවමාරු වැඩසටහන් කිහිපයකට ප්‍රවේශ වීම සහ පුරවැසියන්ගේ දේශසීමා හරහා සංසරණයට පහසුකම් සැලසීම ඇතුළත් විය
CPLP පිළිගැනීම සඳහා අයදුම් කිරීමේ මූලික අවශ්‍යතාවය වූයේ පෘතුගීසි භාෂාව නිල භාෂාවක් ලෙස පිළිගැනීමයි
ඊට අමතරව, ඵලදායී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට සහ මානව හිමිකම්වලට ගරු කිරීමට ඉඩ සලසන දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ අනුගමනය කළ යුතු බව රටට දැනුම් දෙන ලදී
ජාතික පාර්ලිමේන්තුව මෙම නීතිය 2011 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී සාකච්ඡා කළේය
2012 පෙබරවාරි මාසයේදී, සමක ගිනියා හි විදේශ අමාත්‍යවරයා IILP සමඟ රට තුළ පෘතුගීසි භාෂාව ප්‍රවර්ධනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී
2012 ජූලි මාසයේදී, CPLP විසින් සමක ගිනියා පූර්ණ සාමාජිකත්වය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී, මූලික වශයෙන් එහි බරපතල මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් හේතුවෙනි
රජය ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ දේශපාලන පක්ෂ නීත්‍යානුකූල කිරීම, මරණීය දණ්ඩනය අත්හිටුවීම ප්‍රකාශ කිරීම සහ සියලු දේශපාලන කණ්ඩායම් සමඟ සංවාදයක් ආරම්භ කිරීමෙනි
මීට අමතරව, IILP විසින් බාටා සහ මලබෝ හි පෘතුගීසි භාෂා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථාන ඉදිකිරීම සඳහා රජයෙන් ඉඩම් ලබා ගන්නා ලදී
2014 ජූලි මාසයේ දී ඩිලි හි පැවති එහි දසවන සමුලුවේදී සමක ගිනියා CPLP සාමාජිකයෙකු ලෙස ඇතුළත් විය
මරණ දණ්ඩනය අහෝසි කිරීම සහ පෘතුගීසි භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාවක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම අනුමැතිය සඳහා පූර්ව කොන්දේසි විය
ආගම් 

සමක ගිනියාවේ ප්‍රධාන ආගම ක්‍රිස්තියානි ධර්මය වන අතර එය ජනගහනයෙන් 93% කගේ ඇදහිල්ලයි
රෝමානු කතෝලිකයන් බහුතරය (88%) වන අතර සුළුතරයක් රෙපරමාදු (5%) වේ
ජනගහනයෙන් 2% ක් ඉස්ලාමය (ප්‍රධාන වශයෙන් සුන්නි) අනුගමනය කරයි
ඉතිරි 5% ක්‍රිස්තියානීන්, බහායි සහ වෙනත් විශ්වාසයන් සහ සාම්ප්‍රදායික සජීවී විශ්වාසයන් බොහෝ විට කතෝලික ධර්මය සමඟ මිශ්‍ර වේ
සෞඛ්‍ය 
21 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සමක ගිනියාවේ නව්‍ය මැලේරියා වැඩසටහන් මැලේරියා ආසාදනය, රෝග සහ මරණ අවම කිරීමේ සාර්ථකත්වය අත්කර ගත්තේය
ඔවුන්ගේ වැඩසටහන වසරකට දෙවරක් ගෘහස්ථ අවශේෂ ඉසීම (IRS), ආටෙමිසිනින් සංයෝජන ප්‍රතිකාර (ACTs), ගර්භනී කාන්තාවන් සඳහා කඩින් කඩ වැළැක්වීමේ ප්‍රතිකාර භාවිතය (IPTp) සහ දිගුකාලීන කෘමිනාශක සමඟ ප්‍රතිකාර කළ මදුරු දැල් (LLINs) ඉතා ඉහළ ආවරණයක් හඳුන්වාදීමෙන් සමන්විත වේ
ඔවුන්ගේ ප්‍රයත්නයන් හේතුවෙන් සජීවී උපත් 1,000කට මරණ 152 සිට 55 දක්වා (64% කින් පහළට) සියලු හේතු පහට අඩු මරණ සංඛ්‍යාව අඩු කිරීමට හේතු විය, එය වැඩසටහන දියත් කිරීමත් සමඟම සිදුවූ තියුනු පහත වැටීමකි
2014 ජුනි මාසයේදී පෝලියෝ රෝගීන් හතරක් වාර්තා විය, එය රටේ පළමු රෝගය පැතිරීමයි
අධ්‍යාපනය 

උප-සහාරා අප්‍රිකානු රටවල් අතර, සමක ගිනියාව ඉහළම සාක්ෂරතා අනුපාතයන්ගෙන් එකකි
ද වර්ල්ඩ් ෆැක්ට්බුක් - මධ්‍යම බුද්ධි ඒජන්සියට අනුව 2015 වන විට, සමක ගිනියාවේ වයස අවුරුදු 15 සහ ඊට වැඩි ජනගහනයෙන් 95.3% කට කියවීමට සහ ලිවීමට හැකිය, පිළිවෙලින් සාක්ෂරතාවය ඇත
ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මැකියාස් යටතේ අධ්‍යාපනය නොසලකා හැර ඇති අතර, ඕනෑම ආකාරයක අධ්‍යාපනයක් ලැබුවේ දරුවන් ස්වල්ප දෙනෙකි
ජනාධිපති ඔබියං යටතේ, සාක්ෂරතා අනුපාතය 73% සිට 13% දක්වා පහත වැටුණු අතර, ප්‍රාථමික පාසල් සිසුන් සංඛ්‍යාව 1986 දී 65,000 සිට 1994 දී 100,000 දක්වා වැඩි විය
වයස අවුරුදු 6 සහ 14 අතර ළමුන් සඳහා අධ්‍යාපනය නොමිලේ සහ අනිවාර්ය වේ
සමක ගිනියා රජය නවීන ළමා සංවර්ධන ශිල්පීය ක්‍රම ඉගැන්වීම සඳහා ප්‍රාථමික පාසල් ගුරුවරුන් සඳහා ඩොලර් මිලියන 20 ක අධ්‍යාපන වැඩසටහනක් පිහිටුවීමට හෙස් කෝපරේෂන් සහ අධ්‍යාපනික සංවර්ධනය සඳහා වූ ඇකඩමිය (AED) සමඟ හවුල් වී ඇත
දැන් ක්‍රියාකාරී අධ්‍යාපනය ජාතික ප්‍රතිසංස්කරණයක් වන ආදර්ශ පාසල් 51ක් ඇත
මෑත වසරවලදී, ආර්ථික හා දේශපාලන වාතාවරණය සහ රජයේ සමාජ න්‍යාය පත්‍රවල වෙනස්වීම් සමඟ, ප්‍රධාන වශයෙන් ස්පාඤ්ඤ රජයේ මූල්‍ය අනුග්‍රහය ඇතිව සංස්කෘතික විසරණය සහ සාක්ෂරතා සංවිධාන කිහිපයක් ආරම්භ කර ඇත
රටෙහි එක් විශ්ව විද්‍යාලයක් ඇත, යුනිවර්සිඩාඩ් නැෂනල් ඩි ගිනියා ඉක්වටෝරියල් (UNGE), මලබෝ හි මණ්ඩපයක් සහ ප්‍රධාන භූමියේ බාටා හි පිහිටා ඇති වෛද්‍ය පීඨයක් ඇත
2009 දී විශ්ව විද්‍යාලය පළමු ජාතික වෛද්‍යවරුන් 110 බිහි කළේය
බාටා වෛද්‍ය විද්‍යාලයට ප්‍රධාන වශයෙන් කියුබාවේ රජයෙන් සහය ලබා දෙන අතර කියුබානු වෛද්‍ය අධ්‍යාපනඥයින් සහ වෛද්‍යවරුන්ගෙන් කාර්ය මණ්ඩලය සමන්විත වේ
සංස්කෘතිය 

1984 ජුනි මාසයේදී, සමක ගිනියාවේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය ගවේෂණය කිරීම සඳහා පළමු හිස්පැනික්-අප්‍රිකානු සංස්කෘතික සම්මේලනය කැඳවන ලදී
මෙම සම්මේලනය අප්‍රිකානු සංස්කෘතීන් සමග හිස්පැනික් සංස්කෘතිය ඒකාබද්ධ කිරීමේ සහ විවාහයේ කේන්ද්‍රස්ථානය විය
සංචාරක කර්මාන්තය 

සමක ගිනියාවට දැනට යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් හෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුව සඳහා තාවකාලික ස්ථාන නොමැත
යුනෙස්කෝවේ ලෝක වැඩසටහනේ මතකයේ ලැයිස්තුගත කර ඇති ලේඛනගත උරුමයක් හෝ යුනෙස්කෝ අස්පෘශ්‍ය සංස්කෘතික උරුම ලැයිස්තුවේ ලැයිස්තුගත කර ඇති අස්පෘශ්‍ය සංස්කෘතික උරුමයක් ද රටට නොමැත
සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථාන වන්නේ බයියෝකෝ දිවයිනේ දකුණු කොටස වන මලබෝ හි යටත් විජිත කාර්තුව වන අතර ඔබට ඉලඩියි කඳුරැල්ලට සහ දුරස්ථ වෙරළ තීරයට කැදලි කැස්බෑවන් නැරඹීමට හැකි වේ, බාටා එහි වෙරළ තීරය පැසියෝ මාරිටිමෝ සහ ලිබර්ටි කුළුණ, මොන්ගෝමෝ එහි බැසිලිකාව ( අප්‍රිකාවේ දෙවන විශාලතම කතෝලික පල්ලිය) සහ නව සැලසුම් කර ඉදිකරන ලද අගනුවර වන සියුඩාඩ් ඩි ලා පාස් ය
මාධ්‍ය සහ සන්නිවේදනය 
සමක ගිනියා හි ප්‍රධාන සන්නිවේදන මාධ්‍ය වන්නේ රාජ්‍ය විසින් ක්‍රියාත්මක වන FM ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන තුනකි
බීබීසී ලෝක සේවය, රේඩියෝ ෆ්‍රාන්ස් ඉන්ටර්නැෂනල් සහ ගැබොන් පදනම් කරගත් අප්‍රිකාව අංක 1 මලබෝ හි එෆ්එම් හි විකාශනය කරන ලදී
හඩක් නැති අයගේ හඬ වන රේඩියෝ මැකුටෝ නමින් ස්වාධීන ගුවන්විදුලි විකල්පයක් ද ඇත
රේඩියෝ මැකුටෝ යනු වෙබ් පාදක ගුවන්විදුලිය සහ ප්‍රවෘත්ති ප්‍රභවයක් වන අතර එය ඔබියැන්ග් ගේ පාලන තන්ත්‍රය කැඳවන සහ සමක ගිනියා ප්‍රජාව භාෂණයේ නිදහස ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහ දේශපාලනයේ යෙදීමට බලමුලු ගැන්වීමට ඉල්ලා සිටින ප්‍රවෘත්ති ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා ප්‍රසිද්ධය
කෙටි තරංග ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන පහක් ද ඇත
ටෙලිවිෂන් නැෂනල්, රූපවාහිනී ජාලය, රාජ්‍ය ක්‍රියාත්මක කරයි
ජාත්‍යන්තර රූපවාහිනී වැඩසටහන RTVGE අප්‍රිකාවේ, යුරෝපයේ සහ ඇමරිකාවේ චන්ද්‍රිකා හරහා සහ අන්තර්ජාලය හරහා ලොව පුරා ලබා ගත හැක
පුවත්පත් දෙකක් සහ සඟරා දෙකක් තිබේ
2012 දේශසීමා රහිත වාර්තාකරුවන්ගේ මාධ්‍ය නිදහස දර්ශකයේ රටවල් 179 කින් සමක ගිනියාව 161 වන ස්ථානයේ සිටී. ජාතික විකාශකයා තොරතුරු අමාත්‍යාංශයේ නියෝගවලට කීකරු වන බව පවසයි
බොහෝ මාධ්‍ය සමාගම් ස්වයං වාරණයක් ක්‍රියාත්මක කරන අතර, ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින් විවේචනය කිරීම නීතියෙන් තහනම් කර ඇත
රාජ්‍ය මාධ්‍ය සහ ප්‍රධාන පෞද්ගලික ගුවන්විදුලි මධ්‍යස්ථානය ජනාධිපති පුත් ටියෝඩෝ ඔබියැන්ග්ගේ අධ්‍යක්ෂවරයා යටතේ පවතී
සෑම පුද්ගලයන් 100 කටම ස්ථාවර දුරකථන 2 කට වඩා අඩුවෙන් ඇත
මලබෝ , බාටා, සහ ප්‍රධාන ගොඩබිම් නගර කිහිපයක් ආවරණය වන පරිදි එක් GSM ජංගම දුරකථන ක්‍රියාකරුවෙකු ඇත
2009 වන විට, ජනගහනයෙන් ආසන්න වශයෙන් 40% ජංගම දුරකථන සේවා සඳහා දායක වී ඇත
සමක ගිනියා හි ඇති එකම දුරකථන සපයන්නා වන්නේ Orange ය
2011 දෙසැම්බර් වන විට අන්තර්ජාල භාවිතා කරන්නන් 42,000 කට වඩා වැඩි පිරිසක් සිටියහ
සංගීතය 
සමක ගිනියාවෙන් එන ජනප්‍රිය සංගීතය අඩුයි
රෙගේටන්, ලතින් ට්‍රැප්, රෙගේ සහ රොක් ඇන්ඩ් රෝල් වැනි පෑන්-අප්‍රිකානු විලාසිතා සෝකස් සහ මැකෝසා ජනප්‍රියයි
ස්පාඤ්ඤ ආකෘතියක් මත පදනම් වූ ධ්වනි ගිටාර් සංගීත කණ්ඩායම් රටේ හොඳම ප්‍රසිද්ධ දේශීය ජනප්‍රිය සම්ප්‍රදායයි
සිනමාව 
2014 දී දකුණු අප්‍රිකානු-ලන්දේසි-සමක ගිනියා නාට්‍ය චිත්‍රපටය Where the Road Runs Out රට තුළ රූගත කරන ලදී
The Writer from a Country Without Book Stores, තවමත් ජාත්‍යන්තරව තිරගත වීමට නියමිත වාර්තා චිත්‍රපටියද ඇත
එය සමක ගිනියාවේ වඩාත්ම පරිවර්තන ලේඛකයෙකු වන ජුවාන් ටොමස් ඇවිලා ලෝරල් වෙත අවධානය යොමු කරයි
එය ඔබියැන්ග් ගේ පාලන තන්ත්‍රය විවෘතව විවේචනය කරන පළමු චිත්‍රපටයයි

ක්‍රීඩා 
ගැබොන් සමඟ එක්ව 2012 අප්‍රිකානු ජාතීන්ගේ කුසලානයේ සම සත්කාරකත්වය සඳහා සමක ගිනියාව තෝරා ගන්නා ලද අතර 2015 සංස්කරණය සඳහා සත්කාරකත්වය ලබා දෙන ලදී
ඔවුන් ජයග්‍රහණය කළ 2008 කාන්තා අප්‍රිකානු පාපන්දු ශූරතාවලියේ සත්කාරකත්වය සඳහා ද රට තෝරා ගන්නා ලදී
කාන්තා ජාතික කණ්ඩායම ජර්මනියේ 2011 ලෝක කුසලානයට සුදුසුකම් ලැබීය
2016 ජුනි මාසයේදී, 2019 හි 12 වන අප්‍රිකානු ක්‍රීඩා උළෙලේ සත්කාරකත්වය සඳහා සමක ගිනියාව තෝරා ගන්නා ලදී
සමක ගිනියා පිහිනුම් ක්‍රීඩකයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ වන්නේ "Eric the Eel" යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන එරික් මුසම්බානි සහ 2000 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලට සහභාගී වූ පෝලා බැරිලා බොලෝපා, "Paula the Crawler" සඳහාය
පැසිපන්දු ක්‍රීඩාව ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී
මේවාත් බලන්න 

 සමක ගිනියාවේ දළ සටහන
 සමක ගිනියාවේ කෘෂිකර්මය

සටහන්

යොමු කිරීම් 

අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
Articles with hAudio microformats
ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
රදැල්ල ක්‍රිකට් පිටිය යනු සිරි ලකැ නුවරඑළියට සමීප රදැල්ල ගම්මානයේ පිහිටි ක්‍රිකට් පිටියෙකි
මේ පිටිය දිඹුල ක්‍රිකට් සමාජ පිටිය ලෙස දු හැඳින්වේ
වැදැගත්කම 
මුහුදු මට්ටමේ  සිටැ අඩි  4000 ක උසෙකින් පිහිටා ඇති මේ ක්‍රිකට් පිටිය එ හෙයින් මැ සුවිසෙස් එකක් සේ සැලැකේ. රදැල්ල ක්‍රිකට් පිටිය එ සේ මුහුදු මට්ටමේ සිටැ අඩි 4000ක උසෙකින් පිහිටි ක්‍රිකට් පිටි කිහිපයෙන් එකෙකි
එහි පිහිටීම විසිතුරු කොටැ ඇත්තේ ලොවැ ඇති සොඳුරුතම ක්‍රිකට් පිටි අතුරින් එකෙක් ලෙසිනි
ඉතිහස 
රදැල්ල ක්‍රිකට් පිටිය  2399-2400 (කි
ව. 1856) දී ඇරැඹුණු දිඹුල මලල ක්‍රීඩා හා ක්‍රිකට් සමාජයට නිවහන වේ
පළමු සටහන්ගත තරගය  2436 (කි
ව. 1892) නොවැම්බර 18-19 අතර, සංචාරක ලෝඩ් හෝක්ස් XI හා උඩරට XI අතරැ පැවැත්වුණි
මේ පිටිය සත්කාරකත්වය දැක්වූ තවදු සිහිකළ යුතු තරගයක් වනුයේ 2505-2506 (කි
ව.1962) දී පැවැත්වුණු පසු වැ එංගලන්ත ක්‍රිකට් නයුවා වුණු මයික් ස්මිත් විසින් මෙහෙයැවුණු මැක්‍රිස (එම්සීසී) පිල හා උඩරට XI අතරැ තරගය යි
මේ පිටිය දිඹුල ක්‍රිකට් සමාජය විසින් රග්බි සංගම් තරග සඳහා යොදා ගෙනැ ඇති
සැබැවින් මැ ක්ලිෆර්ඩ් කුසලානයේ අවසන් මහ තරග මේ පිටියේ දී පැවැත්වීම සිරිතක් වැ තිබිණ
මෑත කලැ 
මේ පිටියේ වැඩිතම කැපී පෙනෙන තරගය  වනුයේ 1983/84 සැරියාවේ දී ජනපතිගේ XI පිලට එදිරි වැ නවසීලන්ත පුහුණු තරගය යි
අවාසනාවන්ත ලෙස වැස්ස හෙයින් තරගය සේදී ගියේ යැ
නමුදු සුරු රිචඩ් හැඩ්ලි පැවැසූයේ ඉහළ උසකින් (උන්නතාංශයකින්) හා වළාකුළු පිරි අහස නිසා මෙය සිරිලකෙහි පන්දු දෝලනය සඳහා හොඳ තැනක් බවයි.

එ තැන් සිටැ මෙහි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කොටැ ඇත්තේ සුළුවෙනි
යොවුන් ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන තරග හතරක් මෙහි පැවැත්වුණේ, පාකිස්තාන හා කෙන්යානු  වයස 19 න් පහළ තරඟය ද ඇතුළුව යි
මාක්‍රිස (එම්සීසී) 2000/01 දී ජනශක්ති සමූහයට එදිරි වැ පැවැති තරගය මේ පිටියේ පැවැති අවසන් කැපී පෙනෙන තරගය යි
පිටිය පිළිසකර කරනුව දෑබැඳි ක්‍රිකට් කවුන්සිලය ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයට උදව් කරයි
පිටියේ ක්‍රීඩා කළ තරඟ ලැයිස්තුව

පළමු පන්තියේ තරඟ 

 ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලයේ සභාපතිගේ XI ට එදිරිව නවසීලන්තය  - 2527(කි
ව.1984) මාරතු 5

A ශ්‍රේණියේ  තරඟ 

 ශ්‍රී ලංකාව සහ සිම්බාබ්වේ - 2527 (කි
ව.1983) දෙසැම්බර 15

යොවුන් ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන තරඟ 

 කෙන්යාව 19 න් පහළ එදිරිව පකිස්තානය 19 න් පහළ - 2000 ජනවාරි 12
 අයර්ලන්තය 19 න් පහළ එදිරිව නෙදර්ලන්තය 19 න් පහළ - 2000 ජනවාරි 19
 USA 19 න් පහළඑදිරිව අයර්ලන්තය 19 න් පහළ - 2000 ජනවාරි 21
 USA 19 න් පහළ එදිරිව නෙදර්ලන්තය 19 න් පහළ - 2000 ජනවාරි 23

වෙනත් තරඟ 

 උඩරට XI එදිරිව ලෝඩ් හෝක්ස් XI - 1892 නොවැම්බර 18
 දිඹුල සහ දික්ඔය එදිරිව නව දකුණු වේල්සය (නිව් සවුත් වේල්ස්) - 1914 ජනවාරි 15
 උඩරට XI එදිරිව මැරිලිබෝන් කඩුලු පන්දු (ක්‍රිකට්) සමාජය - 1962 පෙබරවාරි 13
 දිඹුල ක්‍රිකට් සංගමයේ සභාපතිගේ XI එදිරිව මදුරාසිය - 1966 අප්රියෙල් 2
 දිඹුල ක්‍රිකට් සංගමයේ සභාපතිගේ XI එදිරිව ඉන්දීය රාජ්‍ය බැංකුව - 1966 අගෝස්තු 10
 දිඹුල ක්‍රිකට් සංගමයේ සභාපතිගේ XI එදිරිව හයිද්‍රාබාද් බ්ලූස් - 1967 අප්රියෙල් 5
 දිඹුල ක්‍රිකට් සංගමයේ සභාපතිගේ XI එදිරිව හොංකොං - 1971 මාරතු 27
 නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය එදිරිව ග්ලොස්ටශයරය - 1987 අප්රියෙල් 5
 ජනශක්ති සමූහ එදිරිව මේරිල්බෝන් ක්‍රිකට් සමාජය - 2001 මාරතු 1

මේ ද බලන්නැ 

 රංගිරි දඹුලු දෑබැඳි පිටිය

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි 

 ක්‍රිකට් ලේඛනාගාරය
 ලංකාවේ පින්තූර
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන - ශ්‍රී ලංකා
Articles using Infobox station with markup inside name
Pages with no open date in Infobox station
අලිමංකඩ දුම්රිය පොළ නොහොත් අලිමංකඩ දුම්රිය ස්ථානය (දෙමල බසින්
ஆனையிறவு தொடருந்து நிலையம்
ඉංගිරිසි බසින්
Elephant Pass Railway Station) යනු සිරි ලක උතුරු පළාතෙහි අලිමංකඩ පිහිටි දුම්රිය පොළකි
රජයයේ දුම්රිය ක්‍රියාකරු වන ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවයට අයත් මෙ දුම්රිය පොළ කොළඹ අගනුවර සමඟ උතුර සම්බන්ධ කරන උතුරු මඟේ කොටසකි
ජනප්‍රිය යාල් දේවි දුම්රිය මෙහි නවත්වයි. ත්‍රස්තවාදය හේතුවෙන් 1990 සිටැ 2014 දක්වා මෙ දුම්රිය පොළ ක්‍රියාත්මක නොවී යැ
අලිමංකඩ ඇතුළත් කිලිනොච්චිය හා පලෙයි අතරැ දුම්රිය ගමන් 2014 මාරතු 4 වන දින යළි ඇරැඹිණ
යොමු කිරීම් 

Coordinates on Wikidata
නෝට්න් වේල්ල (ඇතැම් විටැ නෝට්න් බ්‍රිජ් වේල්ල ලෙස දු හැඳින්වේ) යනු කැලණි ගඟේ මහ අතු ගඟක් වන කෙහෙල්ගමු ඔය හරහා ඉදිකොටැ ඇති ගුරුත්ව(
) වේල්ලයි
වේල්ල ඉදිකොටැ ඇත්තේ සිරි ලක මැදි පළාතේ නෝට්න් බ්‍රිජ්හි යැ
රැස්යුරුව හා බල පොළ 
මේ වේල්ල මගින් කෙහෙල්ගමු ඔයේ  හා රැස්යුරුවේ හා ඉහළ පසැ පිහිටා ඇති විමලසුරේන්ද්‍ර දිය විදිලි බල පොළෙන් මුදාහැරෙනා දියෙන් පිරෙන, සසඳත කුදු නෝට්න් රැස්යුරුව නිමැවේ
විමලසුරේන්ද්‍ර බල පොළ හෙවත් නෝට්න් බ්‍රිජ් බල පොළ පෙහෙණෙනුයේ නෝට්න් රැස්යුරුවට අඩි 2000ක් පමණ ඉහළින් කාසල්රීහි පිහිටි රැස්යුරුවෙනි
නෝට්න් රැස්යුරුවේ දිය තවදුරටත් උමඟක් තුළින් ගල් තලාව(
) [rock strata] ඔස්සේ ගෙනැ යෙන අතර පසු වැ වානේ බට කොටු දොර(
) [penstock] කිහිපයක් මගින් දුරින් දහසුමීටර 3.8 []ක් ගඟ පහළට  වන සේ ද කිරිවන්එළියට දහසුමීටර 1.5 []ක් වයඹ දෙසින් වන සේ ද පිහිටා ඇති පැරැණි ලක්ෂපාන දිය විදිලි බල පොළ වෙත ගෙනැ යේ
මෙ බල පොළ දිය විදිලි දනවන පහකින් යුතු වන අතර ඉන් තුනක් මෙගා වොත 8.33 හා දෙකක් මෙගා වොත 12.50 ලෙස ශ්‍රේණිගත කොටැ ඇති
පළමු දනවන තුන හා අවසන් දනවන දෙක පිළිවෙලින් 2494 (කි
ව. 1950)  හා 2502 (කි
ව.1958) දෙසැම්බර මාස වල දී විදිලි දැනැවුම ඇරැඹී
මේකත් බලන්න 

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලවිදුලි බලාගාර
Coordinates not on Wikidata
ඈන් රාජකීය කුමරිය දෙවන එලිසබෙත් මහ රාජෝත්තමාවියගේ හා ෆිලිප් කුමරුගේ එකම දියණිය හා දෙවන දරුවා වේ
උපත- 1950 අගෝස්තු 15

කලත්‍රයා - කපිතාන් මාර්ක් ෆිලිප්ස් (වි
1973 - දික්
1992) ,සර් තිමොති ලෝරන්ස් (වි
1992)

දරුවන් - පීටර් ෆිලිප්ස් මහතා (උ
1977),සාරා ටින්ඩෝල් ආර්යාව (උ
1981)
 
මුණුපුරු මිණිපිරියන් - මියා ටින්ඩෝල් මෙනවිය, සවානාහ් ෆිලිප්ස් මෙනවිය , ඉස්ලා ෆිලිප්ස් මෙනවිය,ලෙනා එලිසබෙත් ටින්ඩෝල් මෙනවිය, ලූකස් ටින්ඩෝල් මහතා   

මාපියන් - දෙවන එලිසබෙත් මහ රැජින , ෆිලිප් කුමරු

සහෝදර සහෝදරියො  - චාල්ස් කුමරු , ඇන්ඩෘ කුමරු , එඩ්වඩ් කුමරු

සීයලා සහ ආච්චිලා - හයවන ජෝර්ජ් රජතුමා ,
එලිසබෙත් මව් රැජින , 
ග්‍රීසියේ හා ඩෙන්මාර්කයේ ඇන්ඩෘ කුමරු ,
බැටන්බර්ග්හි ඇලිස් කුමරිය
යෝර්ක්හි ආදිපාද ඇන්ඩෘ කුමරු දෙවන එලිසබෙත් මහ රාජෝත්තමාවියගේ හා ෆිලිප් කුමරුගේ දෙවන පුත්‍රයා හා තෙවන දරුවා වේ
සීයලා සහ ආච්චිලා-  හයවන ජෝර්ජ් රජතුමා, එලිසබෙත් මව් රැජින, ග්‍රීසියේ හා ඩෙන්මාර්කයේ ඇන්ඩෘ කුමරු,බැටන්බර්ග් හි ඇලිස් කුමරිය

සහෝදර සහෝදරියෝ - චාල්ස් කුමරු , ඈන් කුමරිය, එඩ්වඩ් කුමරු
එඩින්බර්ග්හි ආදිපාදවරයා වන එඩ්වඩ් කුමරු දෙවන එලිසබෙත් මහ රාජෝත්තමාවියගේ හා ෆිලිප් කුමරුගේ තෙවන පුත්‍රයා හා බාලම දරුවා වේ
සීයලා සහ ආච්චිලා -  හයවන ජෝර්ජ් රජතුමා ,එලිසබෙත් මව් රැජින,ග්‍රීසියේ සහ ඩෙන්මාර්කයේ ඇන්ඩෘ කුමරු, බැටන්බර්ග්හි ඇලිස් කුමරිය 

සහෝදර සහෝදරියෝ - චාල්ස් රජතුමා , ඈන් කුමරිය, ඇන්ඩෘ කුමරු
එලිසබෙත් මව් රැජින බ්‍රිතාන්‍යයේ හයවන ජෝර්ජ් රජතුමාගේ බිසව විය
බ්‍රිතාන්‍යයේ දෙවන එලිසබෙත් මහ රැජිනගේ මවද විය
මුණුපුරු මිණිපිරියන් - චාල්ස් කුමරු, ඈන් කුමරිය,ඇන්ඩෘ කුමරු,එඩ්වඩ් කුමරු,සාරා චැට්ටෝ ආර්යාව, ඩේවිඩ් ආම්ස්ට්‍රෝන්ග්-ජෝන්ස් උතුමාණන් 

මීමුණුපුරන් සහ මීමිණිපිරියන් - විලියම් කුමරු,හැරී කුමරු,පීටර් ෆිලිප්ස් මහතා,සාරා ටින්ඩෝල් ආර්යාව,බියට්‍රිස් කුමරිය,එයුජීන් කුමරිය,ලුවිස් ආර්යාව,ජේම්ස් උතුමාණන්,ආතර් චැට්ටෝ මහතා ,සැමුවෙල් චැට්ටෝ මහතා , චාල්ස් ආම්ස්ට්‍රෝන්ග්-ජෝන්ස් උතුමාණන්,මාගරීටා ආම්ස්ට්‍රෝන්ග්-ජෝන්ස් ආර්යාව
කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි
Short description is different from Wikidata
Articles with hCards
Pages using infobox musical artist with associated acts

දූ ඔඋරො නේග්රෝ / දූ ඌරු නේග්රු(
) (The Black Gold ලෙස දු හැඳින්වේ) යනු 1959 දී පිහිටුවන ලද රාඋල් ඉන්දිපෝවා හා මිලෝ (මයිලෝ) මික්මෑන්(
) ගෙන් සමන්විත ක්වේලා සගැයුම් (සංගීත) කණ්ඩායමකි
සගැයුම් කණ්ඩායම මුලින් මැ  තුන් කට්ටුවක් වූ නමුදු  හෝසේ ඇල්වෙස් මොන්තෙයිරො ඉවත් වූ විටැ  ඒ යුගලයක් බවට පත්වි යැ
ඉතිහස 
රාවුල් සහ මයිලෝ එකිනෙකා හමුවූයේ ළමා කලැ , ඇන්ගෝලාවේ බෙංගේලාහි දී යැ
ඔවුන්ගේ වැඩිහිටි විය ඇරැඹෙත් මැ, 'ද බ්ලැක් ගෝල්ඩ්' නොහොත් කළු රන් නම් ව්‍යාපෘතියක් දියත් කළ හ
ව්‍යාපෘතිය ඇන්ගෝලියානු ජනප්‍රවාද මත කේන්ද්‍රගත වියැ
'ද බ්ලැක් ගෝල්ඩ්' ජාත්‍යන්තර පැවැස්මක් (ප්‍රකාශනයක්) බවට පත් වූ අතර ස්විට්සරලන්තය, ප්‍රංශය, ෆින්ලන්තය, ස්වීඩනය, ඩෙන්මාකය, ස්පාඤ්ඤය හා පුරුතුගාලය යන රටවලැ ක්‍රියාත්මක වියැ
මොන්තෙයිරො හැර ගිය පසු සගැයුම් කණ්ඩායම දූ ඔඋරො නේග්රෝ  / දූ ඌරු නේග්රු(
) (දෙ කළු රන්) ලෙස හැඳින්විණ
1970 දසවසේදී දෙදෙනා එක්සත් රාජ්‍යයන් (ජනපද), ඕස්ට්‍රේලියාව හා ප්‍රංශය යන රටවලැ ප්‍රසංග ඉදිරිපත් කළ හ
මයිලෝ 1980 දසවස අග භාගයේදී මිය ගිය අතර එය යුගලයේ වෘත්තීය දිවියේ නිමාව වියැ
සද පටය (ශබ්ද පටය) 

 "කුරිකුතේලා"
 "මුයිඕවා"
 "මුෂීමා"
 "සිල්වි"
 "මරියා රීටා"
 "කළු බිම"
 "යෙමන්ජා අදිරජය"
 "හෙට"
 "මම ඔයාව එක්කන් යන්නම්"

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි 

 ඩිස්කොග්ස් හි Duo Ouro Negro Discoography
 DUO OURO NEGRO - චරිතාපදාන
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2022 පෙබරවාරි මාසයේදී ඔස්ට්‍රේලියාවේ සංචාරය කළේ ජාත්‍යන්තර විස්සයි20 (වි20ජා) තරග පහකට ක්‍රීඩා කිරීමටය
2021 මැයි මාසයේදී ක්‍රිකට් ඕස්ට්‍රේලියා ආයතනය සංචාරය තහවුරු කරන ලදී
2022 ජනවාරි මාසයේදී ක්‍රිකට් ඕස්ට්‍රේලියා විසින් සංචාර කාලසටහන යාවත්කාලීන කරන ලදී
රට පුරා සංචාරය අවම කිරීම මගින් කොවිඩ්-19 අවදානම අවම කිරීම සිදු කරන ලදී
ඕස්ට්‍රේලියාව පළමු තරගය ලකුණු 20කින් ජය ගත්තේය
ඒ වර්ෂාව හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා ඉනිම ඕවර 19කට සීමා කිරීම හේතුවෙන් ඩක්වර්ත්-ලුවිස්-ස්ටර්න් ක්‍රමය මගිනි
2022 ජනවාරියේදී, ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය වි20ජා තරග ක්‍රීඩා කිරීමේ කොන්දේසි වලට වෙනස්කම් සිදු කරන ලදී, මන්දගාමී ඕවර අනුපාතයක් සඳහා තරඟය තුළ දඬුවමක් ද ඇතුළත් විය
පන්දු රකින කණ්ඩායම නියමිත කාලය තුළ තම අවසන් ඕවරය යැවීමට පටන් නොගන්නේ නම්, ඔවුන්ට අභ්‍යන්තර කවයෙන් පිටත පන්දු රකින්නන් පස් දෙනෙකුට නොව හතර දෙනෙකුට පමණක් ඉඩ දෙනු ලැබේ
තරගාවලියේ දෙවැනි වි20ජා තරගයේදී නියමිත වේලාවට ඕවරය නොදැමීම හේතුවෙන් නව දඩුවම් ලැබූ පළමු කණ්ඩායම බවට ශ්‍රී ලංකාව පත්විය
තරගය ලකුණු සම තත්වයෙන් අවසන් විය
සුපිරි ඕවරයෙන් ඔස්ට්‍රේලියාව ජයග්‍රහණය කිරීමට සමත් විය
තෙවැනි වි20ජා තරගය කඩුලු 6කින් ජයගැනීමත් සමග ඔස්ට්‍රේලියාව තරග 2ක් ඉතිරිව තිබියදී තරගමාලාව ජය ගත්තේය
සිවුවැනි තරගයද කඩුලු 6කින් ජයගත් ඔස්ට්‍රේලියාව තරගමාලාව 4-0ක් ලෙස පෙරමුණ ගත්තේය
ශ්‍රී ලංකාව අවසන් වි20ජා තරගය කඩුලු 5කින් ජයගත් අතර ඔස්ට්‍රේලියාව තරගමාලාව 4-1ක් ලෙස ජය ගත්තේය
සංචිත 

සංචාරයට පෙර ඕස්ට්‍රේලියාව ට්‍රැවිස් හෙඩ් වෙනුවට ඩැනියෙල් සෑම්ස් ඔවුන්ගේ වි20ජා සංචිතයට එක් කළේය
හෙඩ් මෙල්බර්න් හි පැවති අවසන් වි20ජා තරඟාවලිය සඳහා කණ්ඩායමට එක්වීමට පෙර, 2021-22 ෂීෆීල්ඩ් ෂීල්ඩ් තරගවාරයේ ක්‍රීඩා කළේය
2022 පෙබරවාරි 8 වන දින, ශ්‍රී ලංකාවේ කුසල් මෙන්ඩිස් කොවිඩ්-19 සඳහා ධනාත්මක බව පෙන්නුම් කළ අතර, ඔහුව තරඟාවලියේ පළමු තරඟ දෙකෙන් ඉවත් කළේය
දෙවැනි වි20ජා තරගයේදී ඔස්ට්‍රේලියානු ක්‍රීඩක ස්ටීවන් ස්මිත් කම්පනයකට ලක්වීමෙන් තරගමාලාවේ සෙසු තරගවලින් ඉවත් විය
තුන්වන වි20ජා තරඟයට පෙර, ශ්‍රී ලංකාවේ වනිඳු හසරංග ද කොවිඩ්-19 සඳහා ධනාත්මක බව පෙන්නුම් කළ අතර, ඔහු තරඟමාලාවෙන් ඉවත් කරන ලදී
වි20ජා තරඟාවලිය

1 වන වි20ජා තරගය

2 වන වි20ජා තරගය

3 වන වි20ජා තරගය

4 වන වි20ජා තරගය

5 වන වි20ජා තරගය

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි 

 ESPN Cricinfo හි තරගමාලා නිවස

ක්‍රිකට්
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට්
2022
ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2021 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඕමානයේ සංචාරය කළේ පන්දුවාර වි20 තරඟ දෙකකට ක්‍රීඩා කිරීමටයි
2021 අයිසීසී පිරිමි වි20ජා ලෝක කුසලානය සඳහා ඔවුන්ගේ සූදානම ලෙස කණ්ඩායම් දෙකම පුහුණු තරග භාවිතා කරමින් තරඟ ඕමානයේ මස්කට් හිදී පැවැත්විණි
පළමුව මෙම තරග ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් පැවැත්වීමට කටයුතු කෙරුණද පසුව එම තීරණය වෙනස් විය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ඇෂ්ලි ද සිල්වා සහ ඕමාන් පුහුණුකරු දුලීප් මෙන්ඩිස් විසින් මෙම තරඟමාලාව තහවුරු කරන ලදී
ශ්‍රී ලංකාව පළමු තරගය ලකුණු 19කින් ජය ගත් අතර, දෙවැනි තරගය කඩුලු 5කින් ජය ගෙන 2-0ක් ලෙස තරගමාලාව ජය ගැනීමට සමත්විය
සංචිත

වි20 තරගමාලාව

1 වන වි20 තරගය

2 වන වි20 තරගය

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි 

 ESPN Cricinfo හි ශ්‍රේණි නිවස
 ක්‍රිකට් ලේඛනාගාරයේ ශ්‍රේණි නිවස
2021 අයිසීසී පිරිමි වි20ජා ලෝක කුසලානය හත්වන අයිසීසී පිරිමි වි20ජා ලෝක කුසලාන තරඟාවලියයි
2021 ඔක්තෝබර් 17 සිට නොවැම්බර් 14 දක්වා එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සහ ඕමානයේ පවත්වන ලදී
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල වත්මන් ශූරයන් විය
නමුත් අවසානයේ සුපිරි 12 අදියරෙන් ඉවත් විය
මුලින් මෙම තරගාවලිය 2020 ඔක්තෝබර් 18 සිට නොවැම්බර් 15 දක්වා ඕස්ට්‍රේලියාවේ පැවැත්වීමට නියමිතව තිබුණි
නමුත් 2020 ජූලි මාසයේදී, ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය (ICC) කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් මෙම තරඟාවලිය කල් දැමූ බව තහවුරු කළේය
2020 අගෝස්තු මාසයේදී, අයිසීසී විසින් 2021 තරඟාවලිය සැලසුම් කර ඇති පරිදි ඉන්දියාව විසින් සත්කාරකත්වය සපයනු ඇති බව තහවුරු කරන ලද අතර, පසුව 2022 තරඟාවලිය සඳහා සත්කාරකත්වය ඕස්ට්‍රේලියාව නම් කරන ලදී
කෙසේ වෙතත්, 2021 ජුනි මාසයේදී, අයිසීසී නිවේදනය කළේ, ඉන්දියාවේ කොවිඩ්-19 වසංගත තත්ත්වයත් රට තුළ ඇති විය හැකි තුන්වන වසංගත රැල්ලක් (ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය) ඇති විය හැකි බවට ඇති බිය හේතුවෙන් තරඟාවලිය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වෙත ගෙන ගිය බවත්ය
තරඟාවලිය 2021 ඔක්තෝබර් 17 වන දින ආරම්භ විය
තරඟාවලියේ අවසන් තරඟය 2021 නොවැම්බර් 14 වන දින පැවැත් විය
තරගාවලියේ මූලික වටයේ තරග පැවැත්වුණේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේදී සහ ඕමානයේදීය
අවසන් පූර්ව තරගයේදී එංගලන්තය කඩුලු 5කින් පරාජය කළ නවසීලන්තය අවසන් මහා තරගයට පිවිසි පළමු කණ්ඩායම බවට පත්විය
නවසීලන්තය වි20ජා ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරගයකට සුදුසුකම් ලැබූ පළමු අවස්ථාව එය විය
ඔවුන් සමග අවසන් මහා තරගයට එක්වූයේ දෙවැනි අවසන් පූර්ව තරගයේදී පාකිස්තානය කඩුලු පහකින් පරාජය කළ ඔස්ට්‍රේලියාවයි. ඕස්ටේ‍්‍රලියාව වි20ජා ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ අවසන් මහා තරගයට සුදුසුකම් ලැබූ දෙවැනි අවස්ථාව මෙය විය
පලමු අවස්ථාව 2010 දීය
අවසන් මහා තරගයේදී නවසීලන්තය කඩුලු 8කින් පරදවා ඔස්ට්‍රේලියාව සිය පළමු වි20ජා ලෝක කුසලානය දිනා ගැනීමට සමත් විය
මිචෙල් මාෂ් තරගයේ ක්‍රීඩකයා ලෙස නම් කෙරිණි
තරඟාවලියේ ක්‍රීඩකයා ලෙස ඩේවිඩ් වෝනර් නම් කෙරිණි
තරගාවලියේ පසුබිම 
2020 අප්‍රේල් මාසයේදී, කොවිඩ්-19 වසංගතය නොතකා, තරඟාවලිය නියමිත පරිදි ඉදිරියට යාමට තවමත් සැලසුම් කර ඇති බව අයිසීසී විසින් තහවුරු කරන ලදී
කෙසේ වෙතත්, ඊළඟ මාසයේදී අයිසීසී යේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු පැවසුවේ 2020 දී තරඟාවලිය පැවැත්වීම "ඉතා විශාල අවදානමක්" වනු ඇති බවයි. අයිසීසී යද ප්‍රකාශ කළේ තරඟාවලිය කල්දැමීමේ වාර්තා සාවද්‍ය බවත්, විවිධ හදිසි සැලසුම් දෙස බලන බවත්ය
තරඟාවලිය පිළිබඳ තීරණයක් ගැනීම 2020 ජුනි 10 වන දින අයිසීසී රැස්වීම දක්වා කල් තබන ලදී
2020 ජූලි මාසයේදී තවත් නිවේදනයක් නිකුත් කිරීමට සැලසුම් කර තිබුනි
2020 ජුනි මාසයේදී ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්‍රිකට් සභාපති අර්ල් එඩිංග්ස් පැවසුවේ තරඟාවලිය නියමිත පරිදි ඕස්ට්‍රේලියාවේ පැවැත්වීම "යථාර්ථවාදී නොවන" බවයි. ඔස්ට්‍රේලියාවට 2021 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී මෙම ඉසව්ව සත්කාරකත්වය ලබා දිය හැකි බවට එඩිංග්ස් යෝජනා කළ අතර, ඉන් වසරකට පසුව 2022දී ඉන්දියාව තරඟාවලිය පවත්විය හැකි බවත්ය
අයිසීසී විසින් මෙම තරඟාවලිය මීළඟ කාන්තා එදිජා ලෝක කුසලාන තරඟාවලිය හා සමගාමීව ගෙනයාමට සලකා බැලූ අතර, එය මුලින් පැවැත්වීමට නියමිතව තිබුණි
2021 පෙබරවාරි මස නවසීලන්තයේදීය
නිල කල් දැමීමට මාසයකට පෙර, ඕස්ට්‍රේලියානු ෆෙඩරල් සංචාරක ඇමති සයිමන් බර්මින්හැම් නිවේදනය කළේ 2021 දක්වා රටේ දේශසීමා ජාත්‍යන්තර සංචාර සඳහා වසා තබනු ඇතැයි ඕස්ට්‍රේලියානු රජය අපේක්ෂා කරන බවයි. පිළිවෙළින් 2020 සහ 2021 දී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ තරඟාවලි සඳහා සත්කාරකත්වය දරන ඕස්ට්‍රේලියාව හෝ ඉන්දියාව මෙම තරඟාවලියට සත්කාරකත්වය දක්වන බව අයිසීසී ද තහවුරු කළේය
2020 අගෝස්තු මාසයේදී, අයිසීසී ය විසින් 2021 තරඟාවලිය සඳහා සත්කාරකත්වය ඉන්දියාව අපේක්ෂා කරන බව තහවුරු කරන ලදී, එමෙන්ම ඕස්ට්‍රේලියාව 2022 තරඟාවලිය අපේක්ෂා කරන බවද තහවුරු කරන ලදී
එම මාසයේම, අයිසීසී විසින් ශ්‍රී ලංකාව සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තරඟාවලිය සඳහා අවශ්‍ය වුවහොත් තරගාවලිය පැවැත්වෙන ස්ථාන ලෙස සලකනු ලබන බව තහවුරු කරන ලදී
2021 අප්‍රේල් මාසයේදී, අයිසීසී හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ජෙෆ් ඇලර්ඩිස්, වසංගතය හේතුවෙන් ඉන්දියාවට තරගාවලියට සත්කාරකත්වය ලබා දීමට නොහැකි වුවහොත් අතිරේඛ සැලසුම් තවමත් පවතින බව තහවුරු කළේය
එම මාසයේම පසුව, ඉන්දියාවේ ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලයේ (BCCI) ධීරාජ් මල්හෝත්‍රා එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය හදිසි අවස්ථාවක් ලෙස භාවිතා කරන බව තහවුරු කළේ, ඉන්දියාවේ වසංගතය දිගටම නරක අතට හැරේ නම් පමණක් බවයි. තරඟාවලියේ සම සත්කාරකයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමට ඉන්දියාවේ ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය විසින් ඕමානය සමඟ ද සාකච්ඡා කරමින් සිටියේය
2021 ජුනි 1 වන දින, අයිසීසී ය විසින් තරඟාවලිය පවත්වනු ලබන ස්ථානය පිළිබඳ තීරණයක් ගැනීමට 2021 ජුනි 28 වන දිනය ඉන්දීය ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය වෙත අවසාන දිනය ලෙස ලබා දුන්නේය
තරඟාවලියේ සැබෑ ස්ථානය කුමක් වුවත්, තරඟාවලියේ සත්කාරකත්වය ඉන්දීය ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය විසින් පවතිනු ඇති බව අයිසීසී යද තහවුරු කළේය
පසුව අයිසීසී ය තහවුරු කළේ තරගාවලිය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයට සහ ඕමානයට ගෙන ගොස් ඇති බවයි. එය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය සහ ඕමානය යන රටවල් දෙකම ගෝලීය අයිසීසී තරගාවලියකට සත්කාරකත්වය දක්වන ප්‍රථම අවස්ථාව වන අතර, ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයක් සම්පූර්ණයෙන්ම ටෙස්ට් ක්‍රීඩා කරන රටවලින් පිටත පැවැත්වෙන පළමු අවස්ථාව ද විය
තරඟාවලිය ආරම්භ වීමට සති දෙකකටත් අඩු කාලයකට පෙර, අල්-අමෙරත් හි තරඟ පැවැත්වෙන ස්ථානයට සැතපුම් කිහිපයක් උතුරින් ගමන් කළ ෂහීන් සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් ඕමානයට බලපෑම් එල්ල විය
ඕමාන් ක්‍රිකට් සභාපති පන්කාජ් කිම්ජි ප්‍රකාශ කළේ, "අපි බොහෝ දුරට පාහේ තරග පැවැත්වීමට ආසන්නව සිටිමු
මෙම ප්‍රදේශයේ තව දුරටත් මෙය සිදු වන්නේ නම්, අපි ලෝක කුසලානයෙන් සමුගන්නවා"
සහභාගීවන කණ්ඩායම් සහ සුදුසුකම් ලැබීම් 
ප්‍රධාන ලිපිය
වි20 ලෝක කුසලානය සදහා සුදුසුකම් ලැබීමේ වටය 2019

2018 දෙසැම්බර් 31 වන විට, සත්කාරක ඉන්දියාව සමඟින් ශ්‍රේණිගත කළ අයිසීසී පූර්ණ සාමාජිකයින් 10 දෙනා සෘජුවම 2021 තරඟාවලිය සඳහා සුදුසුකම් ලබා ගත්හ
එම කණ්ඩායම් දහයෙන් ශ්‍රේණිගත කිරීම් වල මුල් තැන ගත් කණ්ඩායම් 8 තරගාවලියේ සුපිරි 12 අදියර සඳහා සුදුසුකම් ලබා ගත්හ
ශ්‍රී ලංකාව සහ බංග්ලාදේශය සුපිරි 12 සඳහා සුදුසුකම් නොලබන අතර ඒ වෙනුවට තරඟයේ මූලික අදියරට ඇතුළත් විය
2019 අයිසීසී වි20ජා ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟය හරහා තරඟාවලිය සඳහා සුදුසුකම් ලැබූ කණ්ඩායම් හය ඔවුන් සමඟ එක් විය
මූලික වටයේ පළමු කණ්ඩායම් හතර සුපිරි 12 වටයට පිවිසියේය

පැපුවා නිව්ගිනියාව තරඟාවලියේ A කාණ්ඩය ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසුව, ශුද්ධ ලකුණු අනුපාතයෙන් නෙදර්ලන්තයට වඩා ඉහළින් අවසන් වූ පසු, සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟය හරහා තම ස්ථානය තහවුරු කරගත් පළමු කණ්ඩායම විය
පැපුවා නිව්ගිනියාව ඕනෑම ආකාරයක ලෝක කුසලානයකට සුදුසුකම් ලැබූ පළමු අවස්ථාව එය විය
අයර්ලන්තය B කාණ්ඩයෙන් ද ශුද්ධ ලකුණු අනුපාතයෙන් ද ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසු මෙම මාර්ගය හරහා සුදුසුකම් ලැබූ දෙවන කණ්ඩායම බවට පත්විය
පළමු තරගයේදී එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය කඩුලු 8කින් පරාජය කළ නෙදර්ලන්තය වි20ජා ලෝක කුසලානය සඳහා සුදුසුකම් ලබා ගත්තේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය ඔවුන්ගේ ඉනිමට ලකුණු 80ක් පමණක් ලබා ගැනීමෙන් පසුවය
දෙවැනි සුදුසුකම් ලැබීමේ තරගයෙන් ඕමානය ලකුණු 54කින් පරාජය කළ නැමීබියාව සිය පළමු වි20ජා ලෝක කුසලානයට පිවිසීමට සමත් විය
තරගාවලියේ සත්කාරක එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයට එරෙහිව පැවැති තෙවැනි සුදුසුකම් ලැබීමේ තරගයෙන් ලකුණු 90ක ජයක් හිමිකර ගැනීමට ස්කොට්ලන්තය වි20ජා ලෝක කුසලානයේ ස්ථානය තහවුරු කළේය
අවසන් තරගයේදී හොංකොං පිල ලකුණු 12කින් පරාජය කළ ඕමානය වි20ජා ලෝක කුසලානයට සුදුසුකම් ලැබූ අවසන් කණ්ඩායම බවට පත්විය
2021 අගෝස්තු මාසයේදී, ඇෆ්ගනිස්ථානය තලේබාන් පාලනයට නතු වූ දා සිට තරඟාවලියට ඇෆ්ගනිස්ථාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සහභාගී වීම පිළිබඳව සැක මතු විය
ඇෆ්ගනිස්තානයේ දේශපාලන ව්‍යාකූලත්වය නොතකා ඇෆ්ගනිස්තානය වි20ජා ලෝක කුසලානයට ක්‍රීඩා කරන බව ඇෆ්ගනිස්තාන කණ්ඩායම් මාධ්‍ය කළමනාකරු හික්මාත් හසන් තහවුරු කළේය
2021 ඔක්තෝබර් 6 වන දින, ඇෆ්ගනිස්ථාන කණ්ඩායම කාබුල් නුවරින් පිටත්ව, තරඟාවලිය ආරම්භ වීමට පෙර පුහුණු කඳවුරක් සඳහා කටාර්හි දෝහා වෙත ගමන් කළේය
තරඟ නිලධාරීන් 
2021 ඔක්තෝම්බර් 7 වන දින අයිසීසී විසින් තරඟ තීරකයින් සහ තරඟාවලිය සඳහා පිටියේ විනිසුරුවන් නම් කරන ලදී
ඉන්දියාව සහ නවසීලන්තය අතර සුපිරි 12 තරගය සඳහා, තරඟාවලියේ ජෛව ආරක්ෂිත බුබුල උල්ලංඝණය කිරීම හේතුවෙන් මයිකල් ගෝෆ් හට දින 6ක තහනමක් පැනවීමෙන් පසු විනිසුරු මයිකල් ගෝෆ් වෙනුවට මාරයිස් ඉරැස්මස් පත් කරන ලදී
2021 නොවැම්බර් 3 වන දින, අයිසීසී විසින් මයිකල් ගෝෆ් විසින් තරඟාවලියේ තවත් තරඟ කිසිවක් විනිශ්චය නොකරන බව තහවුරු කරන ලදී
2021 නොවැම්බර් 9 වන දින, අවසන් පූර්ව තරඟ සඳහා තරඟ නිලධාරීන් ස්ථිර කරන ලදී
2021 නොවැම්බර් 12 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා නිලධාරීන් ස්ථිර කරන ලදී
තරග තීරකවරු 
  ඩේවිඩ් බූන්
  ජෙෆ් ක්‍රෝව්
  රන්ජන් මඩුගල්ල
  ජවගාල් ශ්‍රීනාත්

තරග විනිසුරුවන් 

  ක්‍රිස් බ්‍රවුන්
  අලීම් ඩාර්
  කුමාර් ධර්මසේන
  මාරයිස් ඉරැස්මස්

  ක්‍රිස් ගෆනි
  මයිකල් ගොෆ්
  ඒඩ්‍රියන් හෝල්ඩ්ස්ටොක්
  රිචඩ් ඉලින්වර්ත්

  රිචඩ් කෙට්ල්බරෝ
  නිතින් මෙනන්
  අහ්සන් රාසා
  පෝල් රීෆල්

  ලැන්ග්ටන් රුසේරේ
  රොඩ් ටකර්
  ජොයෙල් විල්සන්
  පෝල් විල්සන්

සංචිත 

ප්‍රධාන ලිපිය
වි20 ලෝක කුසලානය 2021 කණ්ඩායම් සංචිත

සෑම කණ්ඩායමක්ම 2021 ඔක්තෝබර් 10 ට පෙර ක්‍රීඩකයින් 15 දෙනෙකුගෙන් යුත් සංචිතයක් තෝරා ගන්නා ලදී
අවශ්‍ය නම්, කොවිඩ්-19 සම්බන්ධයෙන් අමතර ක්‍රීඩකයින් හත් දෙනෙකු දක්වා තෝරා ගැනීමට සෑම කණ්ඩායමකටම හැකි විය
2021 අගෝස්තු 10 වන දින, තරඟාවලිය සඳහා ඔවුන්ගේ සංචිතය ප්‍රකාශයට පත් කළ පළමු කණ්ඩායම නවසීලන්තයයි
සියලුම කණ්ඩායම් 2021 සැප්තැම්බර් 12 වන විට ඔවුන්ගේ මූලික සංචිත ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
කාලසටහන සහ විකාශනය 

සමස්ත තරග 45 කින් සමන්විත වි20ජා ලෝක කුසලානය වට දෙකකින් සමන්විත විය
පළමු වටයේ කණ්ඩායම් අටක් (බංග්ලාදේශය, ශ්‍රී ලංකාව, අයර්ලන්තය, නෙදර්ලන්තය, ස්කොට්ලන්තය, නැමීබියාව, ඕමාන් සහ පැපුවා නිව්ගිනියාව) අතර තරග දොළහක් ක්‍රීඩා කර තිබූ අතර, හොඳම කණ්ඩායම් හතර සුපිරි 12 දක්වා ඉදිරියට ගියහ
සුපිරි 12 වටයේදී මූලික වටයේ කණ්ඩායම් හතර සහ වි20ජා ශ්‍රේණිගත කිරීම් වල මුල් ස්ථාන අටේ සිටින කණ්ඩායම් අතර තරග 30 කින් සමන්විත විය
මුලදී, ශ්‍රී ලංකාව හෝ බංග්ලාදේශය ඔවුන්ගේ මූලික වටයේ කාණ්ඩවලින් සුදුසුකම් ලැබුවේ නම්, ඔවුන් සුපිරි 12 සඳහා ඔවුන්ගේ A1 හෝ B1 ශ්‍රේණිගත කිරීම් රඳවා ගනු ඇත
කෙසේ වෙතත්, පසුව අයිසීසී විසින් මෙම රීතිය වෙනස් කරන ලදී, ස්කොට්ලන්තය B කාණ්ඩයේ ඉහළින්ම සහ B1 ලෙස ඉදිරියට ගියේය
පසුව එම කණ්ඩායම් හය බැගින් වූ කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා ඇත
ඉන් අනතුරුව අවසන් පූර්ව වට දෙක සහ පසුව අවසන් මහා තරගය පැවැත්විණි
2021 ජූලි 16 දින, අයිසීසී විසින් තරඟාවලිය සඳහා කණ්ඩායම් තහවුරු කරන ලදී
2021 මාර්තු 20 වන විට කණ්ඩායම් ශ්‍රේණිගත කිරීම් මත තීරණය කරන ලදී
2021 අගෝස්තු 17 වන දින, අයිසීසී විසින් මූලික වටයේ සහ සුපිරි 12 තරඟ ඇතුළුව තරඟාවලියේ අවසාන තරඟවල කාලසටහන තහවුරු කරන ලදී
අයිසීසී විසින් තරඟාවලිය සඳහා සියලුම නිල විකාශකයින් සිය වෙබ් අඩවියේ නම් කර ඇත
ඒ රූපවාහිනී ආවරණය පිළිබඳ විස්තර, තරඟය තුළ වීඩියෝ කොටස් සහ උද්දීපන වීඩියෝ සඳහා ඩිජිටල් අන්තර්ගතයන් සහ ශ්‍රව්‍ය ලැයිස්තුගත කිරීම් ඇතුළුය
තරඟාවලියේ නිල ගීය 2021 ඔක්තෝබර් 14 වන දින සෝනි මියුසික් ඉන්දියා විසින් නිකුත් කරන ලදී
ක්‍රීඩාංගණ 
2021 අප්‍රේල් 17 වන දින, ඉන්දීය ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය විසින් තරඟ පැවැත්වීමට නියමිත නගරවල නම් යෝජනා කරන ලදී
බැංගලෝර්, චෙන්නායි, ධරම්ෂාලා, හයිද්‍රාබාද්, කොල්කටා, ලක්නව්, මුම්බායි සහ නවදිල්ලි යන ස්ථාන සහ අවසන් මහා තරගයට අහමදාබාද් සත්කාරකත්වය ලබා දීමට සූදානමින් සිටියේය
2021 අප්‍රේල් 18 වන දින, පාකිස්තානය ඔවුන්ගේ කණ්ඩායම් තරඟ දෙකක් දිල්ලි හිදී ක්‍රීඩා කරන බව තහවුරු කරන ලදී
මුම්බායි සහ කොල්කටා අර්ධ අවසන් පූර්ව වටයට සත්කාරකත්වය සපයන බවත් නිවේදනය කරන ලදී
2021 ජූනි 28 දින, ඉන්දීය ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩල සභාපති සෞරව් ගංගුලි තහවුරු කළේ රට තුළ පවතින කොවිඩ්-19 තත්ත්වය හේතුවෙන් එම ඉසව්ව ඉන්දියාවේ සිට එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වෙත ගෙන යාමට ගත් තීරණය පිළිබඳව මණ්ඩලය අයිසීසී වෙත නිල වශයෙන් දැනුම් දී ඇති බවයි. මෙම ඉසව්වේ මූලික වටයේ තරග කිහිපයක් ද ඕමානයේදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබුණි
2021 ජුනි 29 වන දින, අයිසීසී විසින් වි20ජා ලෝක කුසලානය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සහ ඕමානයේ පැවැත්වෙන බව තහවුරු කළේය