Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
තාක්ෂණය, ගෝලීයකරණය, බහුවිධ සංස්කෘතියන් සහ දැනුම විච්න්නතාවට භාජනය වන ප‍්‍රභවයන් 4ක් ලෙස ඔහු හඳුන්වා දෙයි
කොපමණ වටිනාකමක් ඇති ක‍්‍රමෝපායයන් වුවද ඒ සියල්ල ක‍්‍රමයෙන් ක්ෂය වන බව 2000 දී ගැරී හැමල් පවසන ලදී
1978 දී ඩෙරෙක් ඒබල් සියලු ක‍්‍රමෝපායයන් සඳහා කාල නියමයන්ගේ වැදගත්කම පෙන්වා දෙන ලදී
අප සැම පවත්නා දෙයම පහසුව තකා එසේම කරගෙන යාමට කැමැත්තක් දක්වන බව 1983 නොයෙල් ටිචිපවසන ලදී
මෙය අප නව නිර්මාන කෙරෙහිත්, නව අදහස් සොයා යාමත් වළකා ලන උගුලක් බව ඔහු පෙන්වා දෙයි
ඔහු තාක්ෂණය සහ නිෂ්පාදනය, දේශපාලන සහ සම්පත් විභජනය, සහ ඒකාබද්ධ සංස්කෘතියක් යනුවෙන් තුන්පැත්තකින් බැලිය යුතු ක‍්‍රමයක් හඳුන්වා දෙන ලදී
org/wiki/Strategic_management#Strategic_change
විචාරකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි සමාජ උරුමයන් කෙරෙහි ප්‍රජාවන්ගේ බලපෑම වන්නේ බලපැවැත්ම, බලය සහ ආර්ථිකය යන ප්‍රභවයන් ප්‍රජාවන් එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීමටත් අන්‍යයන් ඉන් නොසලකා හැරීමටත් එමඟින් ජාටිස් (ජඅටඉස) වරුන් හට උසස් සමාජය තුල වැඩි බලපෑම් කිරීමේ හැකියාවත් මෙන්ම පහල පන්තියේ ජාටිස් වරුන්හට දැඩි දරිද්‍රතාවත් දාලිත්වරුන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත්කිරීමත් ය
පසුගිය වසර 150 ඇතුළත ඉන්දියාවේ ආර්ථිකය සහ දේශපාලනය හා බැඳී පැවති සාම්ප්‍රදායික සමාජ ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන්ම මුලිනුපුටා දමා ඒ වෙනුවට වේද ග්‍රන්ථ වල සඳහන් වර්ණශ්‍රාම ධර්මය ක්‍රියාත්මක කිරීමට කාලයක් තිස්සේ ක්‍රියාදාමයන් කරලියට පැමිණුණි
ධර්ම ග්‍රන්ථයක් වන මහාභාරතයේ සඳහන් වන අන්දමට යම නම් යක්ෂයෙකු බ්‍රාහ්මණයෙකු වන්නේ කෙසේ ද යන ප්‍රශ්ණය යුධිස්තීරයන්ගෙන් ඇසූ විට ඔහු කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව දුන් පිලිතුර වූයේ හැසිරීමෙන් පමණක් කෙනෙකු බ්‍රාහ්මණයෙකු වන බවයි.

ශ්‍රී රාමනුජාගේ ශ්‍රී වෛෂ්නව සම්ප්‍රදායේ ශ්‍රමණයකු වන රාමානන්ද සියලුම සමාජ ඔහුගේ ගෝලයන් සේ සලකයි
15 වන සියවසේ විසූ ගුප්ත කිවිඳිය සහ චිතෝර් හි රැජින වූ මිරාබායි මෙම සමාජ වෙනස්කම් නොසලකා සපතේරුවකු වන සාන්ත් රෝහිදාස් නමැත්තකු තම ගුරුවරයා හැටියට තෝරා ගත් බව කියැවේ
15 වන සියවසේ විසූ තෙලිඟු කවියෙකු වූ අන්නමචාර්යයන්ගේ බ්‍රම්හමොක්කද ගීතයේ දෙවියන් ඉදිරියේ සැවොම සමාන බවත් වෛදික නොවන සමාජ තත්වයක් හිමි වීම හෙළාදකින බවත් දේශනාකර අතරම සමානත්වය අනුබල දෙන සහ සියලුම සමාජ වල වැදගත්කම අවධාරණය කරන සම්ප්‍රදායික වර්නශ්‍රම ධර්ම ක්‍රමයට යා යුතු බවටත් යෝජනා කරයි
19 වන සියවසේ විසූ හින්දු ආගමික නායක රාමක්‍රිෂ්ණ පරමහම්සයන් ද සමාජ වෙනස්කම් නොසලකන ලදින් ඔහුගේ පළමු දානය අරගෙන ඇත්තේ ශුද්‍ර කාන්තාවකගෙන් දෙවරක් උපත ලද බ්‍රාහ්මණයෙකු වශයෙනි
සමාජ විද්‍යාත්මක සංකල්පයක් වන "ප්‍රතිසමාජානුයෝජනය" මගින් යම් පුද්ගලයෙකු, ඔහු හෝ ඇය හුරුවී ඇති පරිසරයට ඉතා වෙනස් වූ පරිසර වටපිටාවක හැසිරීමට පුරුදු පුහුණු කරයි
මෙය සම්පූර්ණ පෞරුෂත්ව වෙනසකට මග පෑදීමක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය
හමුදාවකට නව සාමාජිකයින් බඳවා ගැනීමේදී සිදුකරන පුහුණුවීම් මෙයට හොඳම උදාහරණයකි
මෙහිදී ඔවුන්ට හමුදා භටයින් ලෙස හැසිරීමටත්, එමෙන්ම ඔවුන්ගේ රැකියාව අවසන් වීමෙන් පසු නැවත සාමාන්‍ය සමාජයට මුසු වීමටත් අවශ්‍ය ඉගැන්වීම් සිදුකරයි
නව බඳවා ගැනීමකදී ලබා දෙන උපදෙස්  "සරඹ" ලෙස හඳුන්වයි. මෙහිදී සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රමානුකූලව සිට ගැනීමට, ගමනේ යාමට සහ විධානයන් නියමානුකූල ලෙස පිළිපැදීමට උගන්වයි. සරඹ යනු 18 වැනි ශතවර්ෂයේ පෞරාණික යුධ උපක්‍රම මඟින් අභාෂනය ලැබුවකි
මෙවැනි පැරණි ක්‍රම දැන් යල් පැන ගොස් ඇතත්, සරඹ මගින් යම් කිසිවෙකු විධානයන්ට නතුවන ලෙසට හුරුකරවන අතර සටන් බිමට මුහුණ දිය යුතු ආකාරයද පහදා දෙයි
මෙමගින් යම් පාබල සොල්දාදුවෙකුට සමතලා නොමැති බිමක ඉදිරියට ගමන් කිරීමේදී තම සගයන් සමඟ, ඔවුනට සාපේක්ෂව, නියමිත ගමනක යෙදීමට හුරු කරවයි. සරඹ මගින් යම්කිසිවෙකු තුල නායකත්ව සංවර්ධනයක්ද ඇති කරයි
මෙමඟින් හමුදා භටයන්, ඉක්මන් විධානයන්ට ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරයට නැඹුරු වන අතර එමඟින් ඔවුන් හුදෙක් අවිගත් සැහැසියන්ය යන තත්ත්වයෙන් මුදාහැර, වැදගත් හික්මුණු පිරිසක් බවට පත් කරයි
ෆින්ලන්ත හමුදාවට අනුව කරුණු 4 ක් අරබයා සරඹ සිදුකරයි
චර්යාවාදයට අනුව සරඹ මගින් කිසිවෙකුත් විවරණෝපයෝගී ඉගෙනුමක් නොලබන අතර හුදෙක්ම විධානයන්ට අවනත වීමක් පමණක් සිදු වේ
එමනිසා මෙය අසාර්ථක ක්‍රමයක් සහ අවිපුහුණුවේ සම්පත් අපතේ යාමක් ලෙස දැක්විය හැකිය
අලුත් සාමාජිකයින් බඳවා ගැනීමේදී ලබාදෙන තදබල ශාරීරික පුහුණුවීම් වල අරමුණ නම්, යුධ භූමියේ කටයුතු වලට හුරු කිරීමත්, එමෙන්ම අඩු හැකියාවෙන් සහ අවප්‍රේරිත පුද්ගලයන් අවම කිරීමත්ය
එමෙන්ම මෙමගින් චිත්ත ධෛර්යයද ඉහල නංවයි.

යුධ හමුදාවන්හි සහ නාවික හමුදාවන්හි පුහුණුවීම් වලට සාමාන්‍යයෙන් ඉලක්කයට වෙඩි තැබීම්, ගිනි අවි හැසිරවීම හා පවත්වාගෙන යාම, ශාරීරික පුහුණුව, ප්‍රථමාධාර ක්‍රම, ගැලවී යාමේ උපක්‍රම ආදිය අතුලත් වේ
නාවික හමුදා සහ වෙරළාරක්ෂක සේවයේ පුහුණුවීම්
ගලවාගැනීම්, ශාරීරික යෝග්‍යතාවය, මූලික නාවික ශාස්ත්‍රය, නැව් තට්ටුවේදී වෙඩි තැබීම, මූලික  ඉංජිනේරු විද්‍යාව සහ සංඥා යනාදිය පිළිබඳව ඉගැන්වීම් වලට මුල්තැන දෙයි
ගුවන් හමුදා ඉගැන්වීම් වලට සාමාන්‍යයෙන් ශාරීරික පුහුණුවීම්, හමුදා හා පන්ති නීතිරීති, භූමියෙහි පුහුණුවීම්, වෙඩි තැබීම, ප්‍රථමාධාර ක්‍රම, ආරක්ෂක උපකරණ භාවිතය අඩංගු වෙයි
යුධ නෞකා ප්‍රමාණයෙන් ඉතා විශාල වන අතර අධික බරකින්ද යුක්ත වේ
සන්නාහ සන්නද්ධ වූ මෙම නෞකා වල, විශාල තුවක්කු සංඛ්‍යාවක් සහිත කාලතුවක්කු කණ්ඩායමක් ඇත
මෙම යුධ නෞකා වල අවිබලය සහ සවිබලය, කෲශර් සහ ඩිස්ට්‍රෝය්‍රර් යාත්‍රා වලට වඩා ඉහළ තත්ත්වයක පවතී
සැම විටම තියුණු බව රඳවා ගැනීමට මෙම යුධ නෞකා වල මෝස්තර, කාලීනව, තාක්ෂණයට අනුකූලව වෙනස් කම් වලට බඳුන් වෙයි
"යුධ නෞකාව" යන අරුත 1974 වර්ෂයේදී පමණ "යුධ නෞකා සේනාව" යන්නෙන් බිඳී ආවකි
1905 මැයි මස 27 වන දින "සුෂීමා සටන" අතරතුර වැඩියෙන්ම යොදා ගත් නැව් හැඳින්වීමට, යුධ නෞකා යන වචනය යොදා ගන්නා ලදී
මෙම නෞකා පූර්ව "ඩ්‍රෙ(ඩ්)නෝට් නෞකා ලෙස හඳුන්වයි. සුෂීමා සටනින් මාස පහකට පසු, එනම් 1905 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී යුධ නෞකාවල නව වංශ කතාව ආරම්භ විය
1906 පමණ සිට මෙම යුධ නෞකා ඩ්‍රෙ(ඩ්)නෝට් ලෙස හඳුන්වනු ලැබිණි
යුධ නෞකා, නාවික ආධිපත්‍යයේ සහ ජාතික ශක්තියේ බලසම්පන්න සලකුණක් විය
දශක ගණනාවකට ජාතික හා හමුදාමය මූලයෝපයන්හි ප්‍රධාන සාධකය වීමට මෙම යුධ නෞකා වලට හැකි විය
යුධ නැවු තැනීම සඳහා වූ ගෝලීය අවි තරඟය පලමුවන ලෝක යුද්ධය සඳහා හේතු විය
වර්ෂ 1920-1930 අතර කාලයේදී යුධ නෞකා ප්‍රමාණයෙහි අඩුවක් දක්නට තිබුනද, ඒවායේ වර්ධනය හෝ නවීකරණය වීම පෙරසේම සිදු විය
දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේදී, මිත්‍ර පාර්ශවයන් මෙන්ම අක්ස පාර්ශවයන් පැරණි හා අලුත් යුධ නෞකා භාවිත කලහ
එහෙත් සමහර ඉතිහාසඥයින් සහ නාවික න්‍යායාචාරීන් ඩ්‍රෙ(ඩ්)නෝට් හි වටිනාකම පිළිබඳව ප්‍රශ්න කලහ
ඩ්‍රෙ(ඩ්)නෝට් නෞක වලට වැඩි අවිබලයක් හා සවිබලයක් තිබුනද, මේවා කුඩා හා මධ්‍යම ප්‍රමාණ යුධ නාශක උපක්‍රම වන, ටොර්පිඩෝ, නාවික බෝම්බ, ගුවන් ප්‍රහාර හා ඉලක්කගත මිසයිල වලට පහසුවෙන්ම  ගොදුරු වෙයි
මෙම අනතුරු වල ඉහළ යාම නිසා මේවා ක්‍රමයෙන් ගුවන් යානා රැගෙන යන්නන් ලෙස ආදේශනය විය
එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව මඟින් මෙම නෞකා, වෙඩි තැබීම් සහායකයක් ලෙස යොදා ගත්හ
2006 මාර්තු මාසයේදී අවසාන යුධ නෞකාවද එක්සත් ජනපද නාවික බලගණයෙන් ඉවත් කෙරිණි
වර්තමානය දක්වා වර්ධනය වී ඇති අයුරු

වර්තමානයේ යුධ නෞකා නිෂ්පාදන කලාවේ යුධ නෞකා අනාවරණය වලක්වන තාක්ෂණ‍නයන් භාවිත වේ
එසේම යුධ නෞකා වල හැඩය නිර්මාණය වන්නේ අවට රේඛා හරස්කඩක් ද හොදින් සුළගට විරුද්ධව ගමන් ගැනීමට හැකිවන අයුරිනි
මෙම නෞකාවල තරණය කිරීමේ හැකියාව රුවල් නැව් වලට සමාන යැයි පවසා තිබේ
ඊට උදාහරණය වන්නේ ප්‍රංශ ලෆැයට් ශ්‍රේණියත් , ඇස්ටර් 15 මිසයිල  ප්‍රතිමිසයිල  හැකියාව සඳහා සහ ජර්මන් F125 පකිස්තාන් සැශන් පන්තියේ යුධ නෞකාව.

වර්තමානයේ ප්‍රංශ නාවික හමුදාව "යුධ නෞකා" යන පදය යුධ නෞකා මෙන්ම ප්‍රහාරක යුධ නෞකා වලට ද භාවිතා කරයි
මෙහිදී දිග කොඩ් අංක මෙන් කරනු ලබන්නේ, F ශ්‍රේණියේ අංක අන්තර්ජාලය ලෙස යුධ නෞකා ලෙසින් පිලිගත් නැව් වලට ලැබෙන පරිදි සහ D ශ්‍රේණියේ අංක සම්මතයක් ලෙස ප්‍රති ප්‍රහාරක නැව් ලෙස පිළිගත් නෞකාවලට ලැබෙන පරිදිය
මෙය මෙහි එක් ප්‍රතිඵලයක් වන්සේ ළගදී නිපදවුණු සමහර ප්‍රංශ නෞකා පන්ති ලොව විශාලතම යුධ නෞකා ලෙස හඳුන්වනු ලැබීමයි
තවද ජර්මන් ‍නාවික හමුදාව තුළ යුධ නෞකා ප්‍රහාරක යුධ නෞකා වෙනුවට භාවිතා කරන ලදී
නමුත් ප්‍රමාණයෙන් හා අරමුණෙන් අලුත් ජර්මන් යුධ නෞකා, ප්‍රහ්‍රරය යුධ නෞකා වලට වඩා විශාල විය
ටොන් 6800 කට විස්ථාපනයක් සහිත අනාගතයේ එළි දක්වන F125 S පන්ති යුධ නෞකා ලොව විශාලම යුධ නෞකා පන්තිය වේ
මෙම අයුරින්ම ස්පාඤ්ඤයේ ‍නාවික හමුදාවේද ඊජිස් යුධ නෞකාව ද F - 100 පන්තියේ යුධ නෞකා භාවිතා කරන ලදී
සමහරෙක් නව පන්තියේ යුධ නෞකා වෙතින් තත්වයෙන් උපරිම ලබාගත්තේ මේ නිර්මාණය කර ඇත්තේ කුඩා නෞකා සමඟ සටන් වැඳීමට මිස සමාන ප්‍රතිවාදීන්ට එරෙහිව සටන් වදින්නට නොවේ
මීට උදාහරණයක් වන්නේ ඇමරිකානු ලිටොරල් ප්‍රහාර නෞකාව.

යුධ අවි
යුධ පතරොම් තුවක්කුව යනු සටනකදී භාවිතයට වි‍‍‍ශේෂ‍‍‍‍‍යෙන් සැදු පතරොම් තුවක්කුව වර්ග‍‍‍යේ ගිනි අවියකි
පළමු ‍‍‍‍‍ලෝක යුද්ධ‍‍යේ භාවිතා කල Trench Gun හෝ Trench Shotgun යනු පළමවලට නිදවු   Shotgun  වර්ගයේ අවියයි
මෙහි අඩු පරාසයක් Shirn shells වල උණ්ඩ මගින් අනෙකුත් කුඩා තුවක්කු මගින් නොදුන් නිවැරදි ඉල්ලක්කයක් ලබා දුනි
සටහන් 

http
org/wiki/Combat_shotgun
යුධ අවි
කමාන්ඩෝ() පදය තනි පුද්ගලයෙකුට, කනණ්ඩායමකට හෝ කඩාපැන සිදු කරන අක්‍රමන මෙහෙයුම් වලට යොදයි
සමහර අවස්ථාවන්හි "කමාන්ඩෝ" කණ්ඩායමකට මෙවැනි විශේෂ මෙහෙයුම් කිරිමට අවශ්‍ය දක්ෂතා රැසක් ඇති පුද්ගලයින් අඩංගුවේ
මෙහිදි පැර්ෂුට(Parachute) භාවිතය, කදු බැසීම,  Fest roping Amphioxus leading (මුහුදේ සිට වෙනත් දේශයකට ඇතුරැව සිමාවක් ලබාගැනීම) ආදි දක්ෂතා අඩංගුවේ
පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩල රටවල මෙම කමාන්ඩෝකණ්ඩායම් අතර විශේෂ වෙනස්කම් ඇත
සමහරක් කණ්ඩායම් යුධ ටැංකි උපයෝගි කරගෙන ආක්‍රමණ වලට දක්ෂතාවය දක්වන අතර අනෙක් කණ්ඩායම් ත්‍රස්තවාදීන්ට විරැද්ධව සටන් කිරිම, ඔන්තු බැලිම, සතුරාගේ දේපල වලට හානි කිරිම ආදි මෙහෙයුම් වලට යොදා ගනී
සාමාන්‍යයෙන් බෙහෝ රටවල  කමාන්ඩෝලෙස හදුන්වන්නේ හමුදා කණ්ඩායමකි
නාවික පාරිභාෂිකයේ නාශකය යනු වේගවත් සහ උපායශිලී මෙන්ම දිගු පැවැත්මක් සහිත යුධ නැව් වේ
විශාල නාවික බළඇණියන් හෝ හමුදා කණ්ඩායම් ප්‍රවාහනය සහ කුඩා වුවද ප්‍රභල ප්‍රහාරකයන්ගෙන් (ආරම්භයේදී ටෝපීඩෝ බෝට්ටුද, පසුව සබ්මරීන සහ ගුවන්යානා) ඔවුන් ආරක්ෂා කර ගැනීමේ අදහසින් මෙම නැව් නිපදවුණි
දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයට ප්‍රථම, නාශකයන් හදිසි අප්‍රාප්ත නාවික මෙහෙයුම් සඳහා  යෝග්‍ය නොවූ අතර කුඩා යාත්‍රවන් විය
බොහෝ විට නාශක යාත්‍රා කිහිපයක්, ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සඳහා තවත් යාත්‍රවක් සමඟින් එක්ව ක්‍රියාන්විතයේ යෙදුනහ
යුධ කාලසීමාවෙහි හා ඉන් අනතුරුව තනිව මෙහෙයුමේ යෙදිය හැකි විශාල මෙන්ම වඩා ශක්තිමත් නාශක නැව් තැනුණි
1950-60 කාලසීමාවන්හි විශාල යුධ නැව් භාවිතයට පැනවුණු වාරණය මීට විශේෂයෙන් හේතු වුණි
21 වන සියවසේ උදාවත් සමඟම, නාශක නැව් මෙහෙයුම්හි යෙදෙන විශාල නැව් සහ මෙහෙයුම්හි නොයෙදෙන යුධ නැව් ලෙස සාමන්‍ය භාවිතයේ පවතින විශාලතම දියමත සටන්කරුවා විය
එනමුඳු එය රටවල් හතරකට (එක්සත් ජනපදය, රුසියාව, ප්‍රංශය සහ පේරු ) පමණක් සීමා විය
නවීන නාශක නැව්, 'නියමු මිසයිල නාශකයන්' ලෙසද හදුන්වන අතර දෙවන ලෝක ස්ංග්‍රාමයේ යුධ නැව් හා සසඳන කල්හි බරින් සමන වුවද විශාල වශයෙන් අවි ආයුධ අතින් ඉදිරියෙන් සිටියි
නගර එකවර විනාශ කල හැකි න්‍යශ්ටික මිසයිල රැගෙන යාමේ හැකියාව මෙම නවීන නාශක නැව් සතු වේ
ආශ්‍රිත

යුධ අවි
ප්‍රහාරක යානවන්හි අඛණ්ඩව ඉහළ නගින මිල හා F-4 Phantom II යානවන්හි සර්ථකත්වය මත පදනම්ව මෙම අවධිය තුළදී බහුකාර්යය ප්‍රහාරක බොහෝ සෙයින් ප්‍රචලිත වූ අතරම විශේෂිත කාර්යයන් සඳහා නිර්මාණය වූ ගුවන්යානාවන්ටද බහුකාර්යය හැකියාවක් පැවතිණි
F-4)
MiG-23 සහ Panavia Tornado යන ප්‍රහාරක විවිධ කාර්යයන් සඳහා විශේෂිත වූ ආකාර දැරූ අතර F/A-18 Hornet හා Dassault Mirage 2000 යන යානා සැබෑ බහුකාර්යය යුධයානා විය
මෙය ගොඩබිම් හා ගුවන් ආකාර අතර සිදුකල හැකි සියුම් හුවමාරු වීම මත වර්ධනය වීම සිදුවිය
සංවර්ධනය සඳහා වූ මිල ඉහළ යාමත් සමඟම බහුකාර්යය ගුවන්යානා සංවර්ධනය සඳහා අර්ථිකය යොමු විය
පෙර යුග වලදී මෙන් නොව, නවීනතම සුපිරි ගුවන්යානා කාර්යශූර ප්‍රහාරක ලෙස නිර්මාණය වූ අතර MiG-23 සහ Panavia Tornado යානවන් සාමාන්‍ය තත්වයෙන් විකරණය වූ ඒවා විය
Fly-by-wire controls සහ relaxed stability යන ආකාර නවීනතම ප්‍රහාරක අතර සුලබ විය
මෙම ගුවන්යාන බොහොමයක් "සිව්වන පරම්පරාවෙ"හි ජෙට් ප්‍රහාරක යානා විය
අනෙක් විශේෂිත වූ විප්ලවය සිදුවූයේ උපාංග ප්‍රමිතිකරණය සහ නඩත්තුකිරීම සඳහා වූ විශ්වසනීයත්වය මතය
ඇතම් මුල් යුගයේ ජෙට් ප්‍රහාරක ගුවන්යානා ගුවන්ගත පැයක කාලයක් සඳහා බිම් සේවකයින්ගේ මිනිස් පැය 50ක කාර්යයක් අවශ්‍ය වූ අතර පසු කාලීන යානා වේගවත් පියාසර කාලයන් හා එක් දිනක එල්ල කරන්නාවූ ප්‍රහාරක සංඛ්‍යාව වැඩි කරලීම සඳහා භාවිතා කලාවූ මිනිස් පැය ගණන අවම කරවීය
ඇතම් නූතන යුධ ගුවන්යානා පැයක ගුවන්ගත කාලයක් සඳහා අවශ්‍ය කරනුයේ මිනිස් පැය 10ක් පමණක් වන අතරම ඇතැම්වා මීටත් වඩා බොහෝසෙයින් කාරයක්ෂම විය
සැලකිය‍යුතු ගුවන්යානා
France 

o	Dassault Mirage 2000/2000N/2000D 

	 India 

o	HAL Tejas 

	 People's Republic of China 

o	Shenyang J-11 'Flanker' 

	Republic of China (Taiwan) 

o	AIDC F-CK-1 Ching-kuo 

	 Soviet Union 

o	Mikoyan MiG-29 'Fulcrum'
 
o	Mikoyan MiG-31 'Foxhound' 

o	Sukhoi Su-27/33 'Flanker' 

	 United Kingdom /  Germany /  Italy 

o	Panavia Tornado 

	 United States 

o	Grumman F-14 Tomcat 

o	McDonnell Douglas F-15 Eagle 

o	General Dynamics / Lockheed Martin F-16 Fighting Falcon
 
o	McDonnell Douglas F/A-18 Hornet 

o	Northrop F-20 Tigershark

යුධ අවි
මිනිස් ඉතිහාසය තුල "ගැටුම්" යන ගණයට අයත් සිදුවීම් වලින් හමුදාමය ඉතිහාසය නිර්මාණය වී ඇත
මෙම සිදුවීම්, ගෝත්‍ර දෙකක් අතර ඇති වූ කුඩා සටන් වල සිට, සත්‍ය වශයෙන්ම හමුදා අතර ඇති වූ සටන් හා මනුෂ්‍ය සංහතියේ විශාල කොටසකට බලපෑ ලෝක යුද්ධ තෙක් විහිදී ඇත
හමුදා ඉතිහාසඥයින් විසින් හමුදා ඉතිහාසයේ සිදුවීම් වාර්තාගත කරනු ( ලිඛිතව හෝ අන්යුරින් ) ලැබේ
හමුදා ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු දහස් ගනනක් තිස්සේ පැවතුනු නියත ක්‍රියාකාරකම් වේ
නමුත් එය බිහිවූ නියම දිනය පිළිබඳව විවිධ මතිමතාන්තර පවතී
(Otterbein 2004)
එය අප සමඟ සැමවිටම පැවතුනු බව සමහරෙක් විශ්වාස කරති
තවත් සමහරෙක් අපගේ පූර්ව ඓතිහාසික මිනිස් ඉතිහාසය තුළ "ගැටුම්" යන ගණයට අයත් සිදුවීම් වලින් හමුදාමය ඉතිහාසය නිර්මාණය වී ඇත
හමුදා ඉතිහාසඥයින් විසින් හමුදා ඉතිහාසයේ සිදුවීම් වාර්තාගත කරනු ( ලිඛිතව හෝ අන්අයුරින් ) ලැබේ
හමුදා ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ පැවතුණු නියත ක්‍රියාකාරකම් වේ
එය අප සමඟ සැමවිටම පැවතුණු බව සමහරෙක් විශ්වාස කරති
තවත් සමහරෙක් අපගේ පූර්ව ඓතිහාසික අතීතයේ මේ සම්බන්ධව පවතින සාක්ෂි වල මදිකමක්, අතීතයෙත් වර්තමානයෙත් සාමකාමී, හමුදාමය නොවන සමාජයන්ගේ පැවතීම යන කරුණක් ඉස්මතු කරති
ඉලිනොයිස් සරසවියේ මහාචාර්ය ලොරන්ස් H
කීලි තම "වෝර් බිෆෝර් සිවිලයිසේෂන්" යන කෘතියෙන් දැනට හඳුනාගෙන ඇති සමාජයෙන් 90-95% පමණ ඉඳහිට යුද්ධයන්ට සම්බන්ධව සිටින බවත් ගණනය කර ඇත
අපගේ වසර 90,000 ක් වූ මනුෂ්‍ය ඉතිහාසයෙන්, අවසන් වසර 5000 දීම හමුදා මෙහෙයුම් වල ප්‍රධානතම යුධෝපක්‍රම , සැලසුම් සහ අරමුණු නොවෙනස්ව පැවතී ඇත
පරිපූර්ණ උපක්‍රමයක් වන මෙය ක්‍රි
216 දී කෙනාල් හි සටනේදී "හැනිබල්" භාවිතා කල අතර මෙය දළ වශයෙන් මීට වසර 2200 කට පමණ පෙර සිදුවූවකි
මෙම උපක්‍රමයට ඛාලිඩ්-ඉබ්න්-අල්-වාලිඩ් විසින් ක්‍රි
ව. 633 දී වලජා සටනේදීත්, කෞපෙන්ස් හි සටනේදී ඩැනියෙල් මෝර්ගන් විසින් වසර 1100 කට පසුවත් සර්ථකව යොදා ගත්හ
රෝමයේ ආරම්භයට  සමකාලීනව තම ලේඛන කටයුතු සිදුකල චීන යුධ සෛදාන්තිකයෙකු වූ "සුන් ටියු" විසින්ද විස්තර කර ඇත
හමුදාවන්, ඉතිහාස අධ්‍යනයෙන් අතීත අත්වැරදීම් නැවත සිදුනොකිරීමට වග බලා ගන්නා අතරම, උගත් පාඩම් තම වාසියට හරවා ගත හැකිවන ලෙසත්, එම ආඥාපතීන් හට යුද්ධය අතරතුර සමානාත්මතාවන් දැකගත හැකිවන ලෙසත් හැඩගැසී ඇත
හමුදා ඉතිහාසඥයින් අන්තර්ගත කරන ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍රයන් වන්නේ යුද්ධ, සටන් හා කුඩා සටන්, හමුදා කලාවේ ඉතිහාසය හා එක් එක් හමුදා සේවයන්හි ඉතිහාසයයි
යුධමය ක්‍රියාමාර්ග වර්ග කිරීමට විවිධ වූ ක්‍රම ඇත
එක් වර්ගීකරණයක් වන්නේ සම්මත හා අසම්මත ලෙස වන අතර, "සම්මත යුධමය ක්‍රියා" වන්නේ නිසිලෙස හැඳින්වූ අවිගත් බලකායන් එකිනෙකා සමඟ සමූහ ඝාතක අවි වලින් තොරව සිදුකරන සාපේක්ෂව නිරවුල් යුද්ධයකි
"අසම්මත" යනු හදිසි පහරදීම්, ගරිල්ලා, කැරලිකාර හා ත්‍රස්තවාදී උපක්‍රම භාවිතයෙන් හෝ න්‍යෂ්ටික, රසායනික හෝ ජීව විද්‍යාත්මක යුධමය ක්‍රියාමාර්ග හෝ "ඕගස්ට් කෙයිම්", ජර්මනියේ විල්හෙල්මයින් හිදී සිදුකලාක් මෙන් යම් හැඟීම් ඇතිවන පරිදි ප්‍රචාරයන් යොදාගනිමින් සිදුකරන යුද්ධයන්ය
මෙම සියලුම වර්ගයන් සාමන්‍යයෙන් මීට වඩා විශාල වූ වර්ග 2කට අයත්වේ
ඒවා නම් තදබල යුධමය ක්‍රියාමාර්ග හා තදබල නොවන යුධමය ක්‍රියාමාර්ගයි
තදබල යුධමය ක්‍රියාමාර්ග සාමාන්‍යයෙන් විශාල බලකඳවුරු හෝ දේශපාලනික හේතූන් මත සටන් කරන රටවල් අතර ඇතිවේ
තදබල නොවන යුද්ධයන්
කැරලි මර්ධනයේදී ගරිල්ලා යුද්ධ හා විශේෂ භටකණ්ඩ විප්ලවවාදීන්ට එරෙහිව කරන සටන් වලදී ඇතිවේ
හමුදා විද්‍යාව යනු යුද්ධ හා අවිගත් සටන් වලදී හමුවන ක්‍රමවේද, මනෝවිද්‍යාව, පුහුණුව වැනි කරණු වලින් සමන්විත වන ක්ෂේත්‍රයන් හිදී කරන අධ්‍යනයයි
නිවැරදිව භාවිත කලහොත් ඕනෑම සතුරකු සමඟ ඇති වන සටනකදී භාවිත කරන්නාට විද්‍යාත්මක ක්‍රමයක් බවට මෙය පත්වේ
මෙහිදී සතුරා විරුද්ධවාදී හමුදාමය බලවේගයක්ද, ගරිල්ලා හෝ වෙනත් අසම්මත කණ්ඩායමක්ද, හමුදා විද්‍යාව දන්නා හෝ භාවිත කරන කණ්ඩායමක්ද යන්න වැදගත් නොවේ
හමුදා (භෞමික සටන්) විද්‍යාව පහත දැක්වෙන පරිදි ප්‍රධාන කරුණු 6 කින් සමන්විත වේ
හමුදා සංවිධානය
සම්පූර්ණ හමුදාවට මෙන්ම හමුදා ඒකක පාලනය හා සංවිධානයට අවශ්‍ය ප්‍රශස්ථ ක්‍රමවේදයන් සංවර්ධනය කරයි
මෙයට අමතරව මෙම ක්ෂේත්‍රය මඟින් හමුදා ස්ථානගත කිරීම් හා මෑතකදී ජයගත් ප්‍රදේශ හෝ සතුරන්ගෙන් මුදාගත් ප්‍රදේශ වල හමුදා ආණ්ඩු පත්කිරීමද අධ්‍යනය කරයි
හමුදා අධ්‍යාපනය හා පුහුණුව 
හමුදා භටයන්, නිල නොලත් නිලධාරීන් ( උදා
සාජන්වරු ) පුහුණු කිරීම සම්බන්ධ ක්‍රමවේදයන් අනුගමනය කරයි
මෙය කුඩා හා විශාල ඒකක තනි තනිව හෝ එක්ව,  සාමාන්‍ය හා අතිරේක සංවිධාන සඳහා පුහුණු කිරීම දක්වා විහිදේ
විශේෂයෙන්ම නිලධරයන්ට, සාමාන්‍ය අධ්‍යාපනය හා හමුදාවල බලපවත්නා දේශපාලනය සම්බන්ධව දැනුම ලබා දීමට හමුදා පුහුණුව උපයෝගී වේ
හමුදා ඉතිහාසය 
හමුදා ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ ඒකාකාරීව ක්‍රියාත්මක වූ ක්‍රියාවලියකි
මේ සඳහා බලපවත්නා ප්‍රධාන උපායමාර්ග, සැලසුම් හා අවසාන අරමුණු ඉතිහාසය තුළ නොවෙනස්ව පවතී
උදාහරණයක් වශයෙන් "ඩබල් එන්විලොප්මන්ට්" නම් ක්‍රියා මාර්ගය දැක්විය හැක
මෙය ප්‍රධාන හමුදාමය උපායමාර්ගයක් වන අතර මුලින්ම ක්‍රි
216 දී "කේනාර්" සටනේදී හැනිබල් විසින් යොදාගත් අතර,  ඛලීඩ් ඉබ්න් අල්-වාලිඩ් විසින් "වලජ" සටනේදී ක්‍රි
ව. 633 දී යොදා ගන්නා ලදී
හමුදා ඉතිහාසය අධ්‍යනය මඟින් අතීතයේදී සිදුවූ වැරදි නැවත නොවීමටත්, උගත් පාඩම් තම වාසියට හරවා ගැනීමටත් ඉතිහාසයේ වූ සමානතා සහිත සටන් පිළිබඳව අදහසක් ලබා ගැනීමට තම ආඥාපතීන්ට හැකියාව ලබා දීම මගින් වර්තමාන ක්‍රියාකාරීත්වය ඉහල නැංවීමට හමුදා ක්‍රියා කරයි
හමුදා ඉතිහාසය තුළ දක්නට ලැබෙන ප්‍රධානතම ක්ෂේත්‍ර වන්නේ යුද්ධ හා සටන් පිළිබඳ ඉතිහාසය, යුධ කලාව සම්බන්ධ ඉතිහාසය හා එක් එක් විශේෂ හමුදා සේවාවේ ඉතිහාසයයි
හමුදා භූගෝල විද්‍යාව 
උස් බිම් අල්ලා ගැනීමට සුළු විරෝධතා ව්‍යාපාරයකට වඩා ඉතා වැඩි දෙයක් මෙයට ඇතුලත් වේ
හමුදාමය භූගෝල විද්‍යාව මඟින් ප්‍රත්‍යක්ෂව පෙනෙන යුද්ධයට අදාල වේදිකාවේ භූගෝලය මෙන්ම දේශපාලනය, ආර්ථික සහ ගැටුම් ඇති වීමට ඉඩකඩ ඇති ප්‍රදේශයන්හි ඇති අනෙකුත් ස්වාභාවික කරුණු වැනි අතිරේක ලක්ෂණද අධ්‍යනය කරයි
උදාහරණයක් ලෙස ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සිදුවූ සෝවියට් යුද්ධය සඳහා ඇෆ්ගනිස්ථානුවන්ගේ සාර්ථක ආක්‍රමණ මෙන්ම ඉස්ලාමීය ජනරජයට පක්ෂ වීම යන කාරණා දෙකම බලපෑවේය
හමුදා තාක්ෂණය සහ උපකරණ 
හමුදා තාක්ෂණය යනු හමුදා බලය වැඩිකිරීමට භාවිතා කල හැකි තාක්ෂණය හා ව්‍යවහාරික භෞතීය විද්‍යාවන් ගැන කෙරෙන අධ්‍යනයන් පමණක් නොවේ
මෙය හමුදා උපකරණ නිපදවීම, ඒවා නිපදවීමට අවශ්‍ය කරන තාක්ෂණය සහ අමුද්‍රව්‍ය අවම කිරීම හා ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩි කිරීම වැනි කරුණු ඇතුලත් වේ
උදාහරණයක් ලෙස ආනයනය කරන ලද රබර් හා පෙට්‍රෝලියම් හා ලිහිස්සි තෙල් වලට දක්වන යැපීම අඩුකිරීමට කෘතිම රබර් හා ඉන්ධන නිපදවීමට නාසි ජර්මනිය දැක්වූ උත්සාහය පෙන්වාදිය හැක
හමුදාමය තාක්ෂණය ආවේණික වන්නේ එහි යෙදීම් වලදී පමණක් වන අතර ප්‍රධාන විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික මුදුන්පත්වීම් වලදී එසේ නොවේ
මෙම ආවේණික භාවය නිසාම පරිණාමික හා දුර්ලභ විප්ලවකාරී තාක්ෂණයන් ඒවායේ නියමිත හමුදා ව්‍යවහාරයන්ට භාවිත කිරීමට හමුදාමය තාක්ෂණික අධ්‍යනයන් උත්සුක වේ
ආර්.පී.ජී හෝ රොකට් බෝම්බ යනු උරහිස මත රඳවා යුධ ටැංකි විනාශ කරන ආයුධයකි
මෙයට නියාමනය නොකරන ලද පුපුරණ ද්‍රව්‍ය අඩංගු රොකට්ටුවක් විදීම ට හැක
ආර්.පී.ජී ‍යනු යන්නෙහි පරිවර්තනයයි
අත් මත රඳවන යුධ ටැංකි නාශක බෝම්බ විදිනය
බොහෝ නවීන යුධ ටැංකි මෙවැනි රොකට්ටු වලට ඔරොත්තු දෙන ලෙස නිමවා ඇත
එබැවින් යුධ ටැංකියේ දුර්වල ස්ථානයකට නියමිත ලෙස පහර දීමට සිදුවේ
කෙසේ වුවත් ආර්.පී.ජී තවමත් කුඩා යුධ වාහන සඳහා ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට සහ ගොඩනැඟිලි සහ බන්කර සඳහා පහර දීමට ඵලදායී වේ
මේවා තවමත් නවීන යුධ ටැංකි වලට යම් උපායමාර්ගික අවස්ථා වල තර්ජනයක් වේ
ආර්.පී.ජී - 29,වඩා දියුණු වර්ගය,ටැන්ඩම් ආරෝපණ තාපයෙන් ටැංකි වල ඇති ආවරණ‍ය හරහා ගමන් කරයි
මේයට නවීන ටී-90 යුධ ටැංකිය විනාශ කළ හැක
මෙවැනි ආර්.පී.ජී-29 අවියෙන් චැලෙන්ජර් 2 යුධ ටැංකිය ඉරාකයේ අල් අම් රා විනාශ කරන ලදී
යුධ අවි
ඉතිහාසය පුරා යුද්ධය නිසා සදාචාරය පිළිබඳ ප්‍රශ්න කිහිපයක් පැන නැගී ඇත
ආදි කාලීන රාජ්‍යයන් හා වර්තමාන රාජ්‍යයන් කිහිපයක්ද යුද්ධය උත්තම ක්‍රියාවක් ලෙස දුටුවද, අතීතයේ සිට වර්තමානයට පැමිණෙන විට සදාචාරය පිළිබඳ ගැටළු ක්‍රමක්‍රමයෙන් අඩු වී ඇත
වර්තමානයේ යුද්ධය සමහරෙක් දකිනුයේ ඉතා අප්‍රසන්න සදාචාරත්මක ගැටලු ඇහිකරන්නක් ලෙසය
ඒ අතර සමහරුන් යුද්ධය දකිනුයේ රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය ක්‍රියාදාමයක් ලෙසය
සාමවාදීන් විශවාස කරනුයේ යුද්ධය මුලුමනින්ම ඉතා අනාචාර කටයුත්තක් බවත් කිසිම ලෙසක යුද්ධයක් ඇති නොවිය යුතු බවත්ය
යුද්ධයේ ඍණාත්මක ස්වාභාවය වර්තමන්යේ වැඩි වශයෙන් ප්‍රචලිත වී ඇත
නමුත් හෙනරිච් වොන් ට්‍රේට්ස්ච්ක් (Heinrich von Treitschke)යුද්ධය් දුටුවේ නිර්භීතභාවය, කීර්තිය උපරිම ලෙස අවශ්‍යවන මිනිසාගේ උත්තම ක්‍රියාවක් ලෙසය
ජෝර්ජ් විල්හෙල්ම් ෆ්‍රෙඩ්රිච් හීගෙල් (Georg Wilhelm Friedrich Hegel), යුද්ධය ඉතිහාසය ගොඩනැගීමටත්, සමාජය දියුණුවීමටත් අවශ්‍ය ක්‍රියාදාමයක් ලෙස පෙන්වීය
ෆ්‍රෙඩ්රිච් නීශ්ච් (Friedrich Nietzsche) යුද්ධය දුටුවේ උබෙර්මෙන්ස්ච් (bermensch) ජාතීන්ට කීර්තිය විදා දැක්වීමට අවස්ථාවක් ලෙසය
I වන ලෝක යුද්ධය ඇති වූ විට කතෘ  තොමස් මැන් (Thomas Mann) දැක්වූයේ "සාමය සිවිල් දූෂණයක් හි ගුණාංගයක් නොවේද
යුද්ධය පරිශෝධනයක්, විමුක්තිදානයක්, ඉමහත් බලාපොරොත්තුවක් නොවේද
" ලෙසය
මෙම අදහස වැළඳගත් ස්පර්ටා හා රෝමය පැරණි ලෝකයේ 1930 දක්වා ඒකාධිපත්‍යයට තුඩු දුන්නේය
අන්තර්ජාතික නීතීන් යුද්ධය නීත්‍යානුකූලව පිලිගන්නේ අවස්ථා 2කකදී පමණය
1. යුද්ධය රැකවළ සඳහා ඇතිකරනා අවස්ථාවන්
එක් රාජ්‍යයකට ආක්‍රමණිකයන් විසින් ප්‍රහාර එල්ල වන විට ආරක්ෂාවීමට යුද වැදීම පිලිගැනේ
2. එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් අවසරලත් යුද්ධයන්
එක්සත්ජාතික ආරක්ෂක මණ්ඩලය එක් සමූහයක් ලෙස එක් රාජ්‍යයකට එරෙහි වන විට මෙය අදාළ වේ
සාමය රදා පැවතීමේ ක්‍රියාදාමවලට මෙය වැදගත් වේ
අන්තර්ජාතික නීතියේ උපකුලකයක් වන යුද නීතිය, නැතහොත් අන්තර්ජාතික මානවවාදී නීතිය යුද්ධ හැසිරවීම පිළිබඳ රෙගුලාසීන් හඳුනාගෙන තිබේ
ජිනීවා සම්මේලන තුලින්ද අවිආයුද භවිතයත්, යුද සිරකරුවන්ට දක්වන සැලකිල්ල පිළිබඳවත් රෙගුලාසීන් ගොඩනැගී තිබේ
මෙම නීතීන් කඩකරනා අවස්ථා යුද අපරාධ ලෙස හැදිනෙන අතර IIවන ලෝක යුද්ධයේ අවසානයේ තිබූ නුරෙම්බර්ග් ට්‍රයල්ස් (Nuremberg Trials) වලින් අන්තර්ජාතික සමාජය මෙවැනි  අවස්ථා සඳහා අධිකරණ නීතීන ගොඩනගා ඇත
බෝම්බ හෙලන ජෙට් යානය මෙහි යළි යොමුවේ
25 දෙසැම්බර් 2009 දිනදී අහස් යානයක් පුපුරවාහැරීමට තැත් කල පුද්ගලයා පිළිබඳව උමාර් ෆාරුක් අබ්දුල්මුටාලබ් බලන්න
බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානාවක් යනු භූමියෙහි සහ සාගරයෙහි ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සඳහා නිමැවුනු, ප්‍රාථමික වශයෙන් ඒවා මත බෝම්බ හෙලීම සිදු කරන හමුදාමය ගුවන් යානයකි
බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානා වර්ගීකරණය
උපක්‍රමශීලී අයුරින් බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානා මූලිකව සැලසුම් කෙරෙන්නේ උපක්‍රමශීලී ඉලක්ක වෙත එනම් සැපයුම් මූලස්ථාන, බලගන, කර්මාන්තශාලා, නාවුක යාත්‍රාංගන, නගර වැනි ඉලක්ක වෙත දිගු දුර ප්‍රහාරක මෙහෙයුම්වල දී භාවිතයටයි
ඒ සතුරාගේ යුධ ප්‍රයත්නයන් විනාශ කිරීමටයි
උදාහරණ - B-17 Flying Fortress, B-24 Liberator, B-52 Stratofortress, General Dynamics F-111 'Aardvark' , Tupolev Tu-16 'Badger', Tupolev Tu-160 'Blackjack', Tupolev Tu-95 'Bear', Gotha G
උපායික බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානා යනු කෙටි පරාසයක ක්‍රියා කරන වඩාත් කුඩා ගුවන් යානා වේ
ඒවා භූමියේ සිටින භට කණ්ඩායම් සමඟ සාමාන්‍යයෙන් එක්ව ක්‍රියා කරයි
මෙම ක්‍රියාව සැලසුම් බොහෝමයක් මඟින් තෘප්ත කෙරෙන අතර ඒ අතරට පහත ලැයිස්තුගත කර ඇති ඒවා ද අයත් වේ
නූතන පාරිභාෂිතයට අනුව උපායශීලී ගුවන් යානා යටතට උපක්‍රමශීලී අරමුණක් නොමැතිව සැලසුම් කළ ඕනෑම ගුවන් යානාවක් අයත් වේ
භූමි ප්‍රහාරක ගුවන් යානා හෝ සමීප ගුවන් සහයෝගීතා ගුවන් යානා ‍යුධ පිටියට ඉහලින් සැරිසරමින් යුද්ධ ටැංකි, භට කණ්ඩායම් සාන්ද්‍රණයන් වැනි උපායශීලී ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර එල්ල කළේය
උදාහරණ -Junkers Ju 87 Stuka, Ilyushin Il-2 Shturmovik, A-10 Thunderbolt II, Sukhoi Su-25 'Frogfoot' 

ගැටුම් බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානා (උපායශීලී ප්‍රහාරකයන්, ප්‍රහාරක සටන්කරුවන්, ඝට්ටන සටන්කරුවන් ලෙස ද හැඳින්වේ
) යනු බහු චරිතමය ප්‍රහාරක ගුවන් යානා වන අතර ගුවනේ සිට ගුවනට හෝ ගුවනේ සිට භූමියට (අවම වශයෙන් න්‍යායිකව හෝ) ප්‍රහාර සඳහා යොදා ගත හැක
භූමියේ ඉලක්කවලට පහර දීමෙන් වහාම ඇති වන ගුවන් සටන්වලට යෙදවීම සඳහා සැලසුම් කොට ඇත
නූතන බහු චරිතමය ප්‍රහාරක ගුවන් යානා ප්‍රතිරෝධයන් අභිබැවීමට අදාල විවිධාකාර කර්තව්‍යයන් ඉටු කිරී‍මට යොදා ගැනෙන්නේ ඒවායේ නිපුණතාවය නිසාය
උදාහරණ- Chengdu J-10, F-16 Fighting Falcon, F/A-18 Hornet, Sukhoi Su-32 'Fullback', Dassault-Breguet Mirage 2000 and the Panavia Tornado
ඉතිහාසය

ගුවනේ දි තෙල් ටැංකි මතට බෝම්බ හෙලීමට යොදාගත් එන්ජින් දෙකකින් යුත් ගුවන් යානාවක් ,1 ‍වන ලෝක සංග්‍රාමයේ පැතිරිම මෙවැනි එන්ජිම දෙකකින් යුතු ගුවන් යානා නිර්මාණය කිරිමට හේතු‍වුණි
පළවන ලෝක යුද්ධයේ ආරම්භක වකවානුවේ ප්‍රහාරක ගුවන්යානාවන්ගේ දියුණුවක් සමගම බෝම්බ හෙලන ගුවන්යානාවන්ගේ පරිණාමයද සිදුවුණි
එහෙත් ගුවනේ සිට බෝම්බ හෙලීමක් සිදුවු පළමු අවස්ථාව ලෙස ඉතාලියානුවන් විසින් 1911 දී ලිබියාවට එරෙහි යුද්ධය හැදින්විය හැක
1912 දී ‍බල්ගේරියානු ගුවන් හමුදාවේ ගුවන් නියමු Christo Toprakchiev තුර්කියට බෝම්බ (එවකට කුඩා බෝම්බ ලෙස බල්ගේරියානු හමුදාවන් හැදින්වු) හෙලිමට ගුවන් යානා උපයෝගි කර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් යෝජනාවක් කලේය
එම අදහස අනුව යමින් කපිතාන් විවිධ කුඩා බෝම්බ අනුහුරු කරමින් සහ ඒවායේ ධාරිතාව වැඩි කරමින් මුලාකෘති කිහියක් නිර්මාණය කළේය
1912 ඔක්තෝම්බර් 16 වැනිදා   Tarakachiev,  විසින් ගුවන් නියමු Rodul Milkov පැදවු  Albatros F II වර්ගයේ ගුවන් යානයකසිට එවැනි බෝම්බ 2 ක් තුරිකියේ  (වැටලු  Edirne අසල) දුම්රිය ස්ථානයකට හෙලන ලදි
අත්හදා බැලිම් කිහිපයකින් අනතුරව වායුගති විද්‍යානුකුලව වැඩි දියුණු කළ  X හැඩැති පසුපස හැඩයකින් සහ ගැටුම් ප්‍රස්පෝඨක යොදා අවසන් සැලසුම ඉදිරිපත් කලේය
මෙවැනි ගුවන් යානා  Edrine වැටලීමේදී බල්ගේරියානු හමුදාවන් වැඩි වශයෙන් යොදා ගනු ලැබිය
මෙම ගුවන් යානයේ අනුපිටපතක් ජර්මනියට අලෙවි කිරිමත් සමගම  Chathaldza යන සංකේත නාමයෙන් හැදින්වු මෙම බෝම්බ ‍පළමු ලෝක සංග්‍රාමය අවසන් වන තුරැම මහා පරිමාණයෙන් නිෂ්පාදනය විය
6 ක බරකින් යුතු මෙම බෝම්බ පොළොවේ ගැටීමෙන් මිටර් 4-5 ක් පමණ දිගින් හා මිටරයක් පමණ ගැඹුරින් යුතු ආවාටයක් වැනි කරයි
ජර්මානුවන් Zepplines නමින් හැදින්වු ගුවන් යානා, ඒවා සතු පරාසය සහ ජර්මනියේ සිට එංගලන්තයට බෝම්බ රැසක් ප්‍රවාහනය කිරිමේ හැකියාව නිසා බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානා ලෙස යොදා ගන්නා ලදි
ගුවන්යානා තාක්ෂණයේ හා උපකරණයන්ගේ දියුණුවත් සමගම, විශාල එන්ජිම කිහිපයකින් සහ දෙපස ප්‍රදාන තටු යුගලකින් සමන්විත ගුවන් යානා ද වඩා පැතිරුණු පරාසයන්හි බෝම්බ හෙලිමට යොදා ගැණිනි
විශේෂයෙන් උපක්‍රමශිලිව රාත්‍රියේ බෝම්බ ප්‍රහාර සදහා මේවා භාවිතා වුනි
අදටත් බහුතරයක් ගුවනේ සිට බෝම්බ හෙලිමට යොදා ගැනේ
විශේෂයෙන් උපක්‍රමශිලිව ‍රාත්‍රියේ බෝම්බ ප්‍රහාර සදහා මේවා භාවිතා වුණි
අදටත් බහුතරයක් ගුවනේ සිට බෝම්බ හෙලිමට යොදා ගැනෙනුයේ එක් එන්ජිමකින් සහ ප්‍රධාන තටු යුගයලයකින් යුත් ගුවන් යානා වන අතර නාවිකයන් එක් අයෙකුගේ හෝ දෙ‍නෙකු ගමන් ගනි
අසල පිහිටි සතුරැ ආරක්ෂක පවුරැ වලට ප්‍රහාර එල්ල කොට සැණෙකින් නැවත පැමිණිම සදහා මේවා යොදා ගනු ලබයි
ලොව එන්ජින් 4 කින් යුතු පළමු බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානය රැසියාවේ 1914 දී නිපද වු Ii'ya Muromets වන අතර එය පළමු ලෝක සංග්‍රාමයේදි සාර්ථකව යොදා ගැණුනි
පළමු ලෝක සංග්‍රාමයේ අග භාගයේදී එක්සත් රාජධානිය ජර්මන් කාර්මික හදවත වෙත ප්‍රහාර එල්ල කිරිමේ එකම අභිප්‍රායෙන් අධිබලැති බෝම්බ හෙලියහැකි ගුවන් යානා සමුහයකින් සන්නද්ධ වී සිටිය ද ඒවා භාවිතායට ගැනීමට ප්‍රථම යුද්ධය නිමා විය
දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය

අතීතයේ දී බෝම්බ දමන ගුවන් යානා අනෙකුත් ගුවන් යානා වර්ගවලින් බෙහෙවින් වෙනස් වූ අතර ඒවා වෙනමම ගුවන් යානා වර්ගයක් වේ
මෙයට ප්‍රධානතම හේතුව වූයේ ගුවන් යානා එන්ජින්වල වූ ජවය මදිකමයි
එමනිසා සැලකිය යුතු තරම් බරක් රැගෙන යාම සඳහා ගුවන් යානයට එන්ජින් කිහිපයක් තිබිය යුතු විය
එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ කාර්යය සඳහා සුදුසු බරක් රැගෙන යා හැකි ප්‍රමාණයේ වඩා විශාල ගුවන් යානාවකි
එන්ජින් බලය කාර්යක්ෂමතාවය හා අනෙකුත් ක්‍රියාකාරී අංශ සමඟ බැඳී ඇති ප්‍රධාන සීමා කිරීමක් වූ නිසා බෝම්බ දමන ගුවන් යානා සැලසුම් එක් විශේෂිත කර්තව්‍යයක් සඳහා සැලසුම් කිරීමට ආරම්භ විය
දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වන විට මෙයට පහත ඒවා ඇතුළත් විය
කිමිදුම් බෝම්බකරුවන්
	සැහැල්ලු බෝම්බකරුවන්, මධ්‍යම බෝම්බකරුවන් හා විශාල බෝම්බකරුවන්
	ටර්පිඩෝ බෝම්බකරුවන්
	විශේෂිත භූමි ප්‍රහාර බෝම්බකරුවන් 

බෝම්බකරුවන් විසින් සතුරු ගුවන් යානාවලින් ආරක්ෂා වීමට පමණක් අවශ්‍ය උපාංග රැගෙන යයි
ඒවා අනෙකුත් ගුවන් යානා සමඟ වන ගැටුමක දී ක්‍රියාකාරීව සහභාගී වීමට සැලසුම් කර නොතිබිණි
මින් විශාල ප්‍රමාණයක් ප්‍රමාණයෙන් ඉතා විශාල වූ අතර හැසිරවීමට අපහසු විය
කෙසේ නමුත් සමහරක් කුඩා සැලසුම් නයිට් ‍ෆයිටර් වැනි සුවිශේෂී ප්‍රහාරක ගුවන් යානාවල පදනම ලෙස යොදා ගෙන ඇත
ප්‍රහාරක ගුවන් යානා වඩා කුඩා වේගවත් හා හැසිරවීමට පහසු වේ
නමුත් භූමි ප්‍රහාරක මෙහෙයුමක් සඳහා යෙදවූ විට ප්‍රහාරක ගුවන් යානයකට වඩා ප්‍රබලතාවයෙන් අඩු වේ
ප්‍රහාරක ගුවන් යානා රැගෙන යන්නේ ගුවනේ සිට ගුවනට වන ආයුධ නමුත් සාමාන්‍යයෙන් රැගෙන යන්නේ IR මඟින් මඟ පෙන්වන ආයුධ පමණි
(ස්වයං ආරක්ෂාව සඳහා වූ AIM – 9 වැනි)

සීතල යුද්ධය

1985 නේටෝ සංවිධානයේ ඕෂන් සෆාරි පුහුනු වීම් වලදී, TU-95 බෙයාර් යානය, එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවේ F-14 ටොම්කැට් යානයේ ආරක්ෂාව සහිතව ගමන් කරයි

සීතල යුද්ධය ආරම්භයේදී, සතුරන් වෙත න්‍යෂ්ඨික අවි ප්‍රහාර දියත් කිරීමට බෝම්බර් යානා සමත් විය
නමුත් මාර්ගගත මිසයිල හඳුන්වා දීමෙන් පසු බොම්බර් යානා වලට සතුරු උවදුරු වලින් බේරීමට වැඩි ප්‍රයත්නයක් යෙදීමට සිදු විය
මෙවැනි උවදුරු වලින් බේරීමට ඔවුන් අධි වේග සහ අධි උන්නතාංශ භාවිත කලහ
English Electric කැනබරා යානයට, සමකාලින අනෙකුත් යානා වලට වඩා වේගයෙන් පියාසර කිරීමට හැකිය
ඉතා ඉහල අහසේ පියාසර කරන ගුවන් යානා වලට වාත පෘෂ්ඨ මිසයිල තර්ජනාත්මක වූ නිසා, බෝම්බර් යානා පහල මට්ටම් වලින්, නමුත් අධික වේගයෙන් පියාසර කිරීමට පෙලඹුනහ
නවීන බොම්බර් යානා මාරගගත මිසයිල වලින් සමන්විත වේ
එම නිස මේවාට සතුරන් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ඉලක්කයට ඉහලින් නැගී සිටීම අවශ්‍යම නොවේ
එනම් නියමිත ඉලක්කයට මිසයිල එල්ල කිරීමෙන් අනතුරුව පිපිරුමෙන් බේරී පලා යාමට හැකිය
න්‍යෂ්ඨික ප්‍රහාර දියත් කිරීමට යොදා ගන්නා ගුවන් යානා පිපිරුමෙන් ඇති වන අවශේෂ බලපෑම අවම කිරීමට, තනි යකඩයෙන් හෝ නොදිලිසෙන සුදු ආලේපනය කිරීමෙන් නිපදවා ඇත
එමෙන්ම, වියට්නාම් යුද්ධයේදී සහ මලයන් අවදානමේදී, න්‍යෂ්ඨික බලය රහිත සාම්ප්‍රදායක බෝම්බ හෙලීමේ අවශ්‍යතාව පිලිබඳ ගැටුමක් පැවතිනි
අන්තර් මහාද්වීපික බැලිස්ටික් මිසයිල නිපදවීම සහ අතිවිශාල ප්‍රාග්ධනයක් යෙදීමට සිදු වීම යන කරුණු හේතුවෙන් සීතල යුද්ධය අගභාගයේදී බොම්බර් යානා වල නිෂ්පාදනය සහ යොදාගැනීමෙහි අඩුවක් දක්නට ලැබිනි
මේ හේතු නිසා වර්ෂ 1960 ආරම්භයේදී එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාවේ XB-70 Valkyrie වැඩ සටහන ඇනහිටියේය
දේශපාලන සහ සංවර්ධන ගැටලු හේතුවෙන් B-1B ලාන්සර් සහ B-2 ස්පිරිට් යානා සේවයට එක්වීමට බොහෝ කල් ගතවිය
අධික වියදම නිසා මේවා  සුලුවෙන් නිෂ්පාදනය කල අතර B-52 යානය 21 වන ශතවර්ෂයේදී ද භාවිතයට ගනු ලබයි
ඒ ආකාරයටම සෝවියට් රාජ්යය මගින් වර්ෂ 1970 දී, මධ්‍යම පරාසයේ TU-22M බ්ලැක් ෆයර් යානා භාවිතයට ගත් අතර ඔවුන්ගේ මාක්-3 යානය නිපදවීම අතරමග නතර විය
මාක්-2 TU-160 බ්ලැක් ජැක් යානය ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කෙරිනි
එමෙන්ම, 1950 දී යොදා ගත් පැරණි, TU-16 ටුපලොව් සහ TU-95 බෙයාර් යනා, යානා 21 වන ශතවර්ෂයේදී ද භාවිතයට යොදා ගනී
මේ අතර බ්‍රිතාන්‍ය බෝම්බ බලකාය, ඔවුන්ගේ V-බෝම්බර් යානා වල කල් ඉකුත් වීමත් ( අවසාන යානය 1983 දී සේවයට ගැනින ) සමගම, අවසානය කරා ලඟා විය
බෝම්බර් භාවිත කරන අනෙකුත් එකම රජ්‍ය වන මහජන චීන සමූහාන්ඩුව පමනක්, ඔවුන් විසින් නිශ්පාදිත  TU-16 බැජර්ස් යානය තවමත් භාවිතා කරයි
නවීන යුගය

නූතන ගුවන් හමුදාවල බෝම්බ දමන ගුවන් යානා, ප්‍රහාරක - බෝම්බ දමන ගුවන් යානා හා ප්‍රහාරක ගුවන් යානා අතර වෙනස බොඳ වී ඇත
බොහොමයක් ප්‍රහාරක ගුවන් යානා බෝම්බ දැමීම සඳහා සැලසුම් කර ඇත්තේ ගුවනේ වන මෙහෙයුම්වල නිරත වීම සඳහා වූ ඉතා කුඩා හැකියාවක් සමඟය
ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස F-16 වැනි ප්‍රහාරක ගුවන් යානා ගුවන් මෙහෙයුම්වලට සැලසුම් කර ඇති නමුත් බහුලව බෝම්බ දමන ගුවන් යානා ලෙස භාවිතා වේ
සමහරක් විට මේවා අතර ඇති ‍තේරුම් සහිත වෙනසක් වන්නේ පරාසය පිළිබඳ ගැටළුවයි. සාමාන්‍යයෙන් බෝම්බ දමන ගුවන් යානාවක් සතුරු භූමියේ ඈතින් පිහිටි ඉලක්ක වෙත පහර දීමේ දිගු දුර ගුවන් යානා හැකියාවලින් යුක්ත වන අතර ප්‍රහාරක - බෝම්බ දමන ගුවන් යානා ප්‍රහාරක ගුවන් යානා සටන් බිම අසල වූ ප්‍රදේශයන්හි මෙහෙයුම්වලට පමණක් සීමා වී ඇත
නමුත් මෙම වෙනස ගුවනේ දී නැවත ඉන්ධන පිරවීමට ඇති හැකියාව මඟින් නැති වන අතර එමඟින් මෙහෙයුම්වල විභව පරාසය ද අධික ලෙස වැඩි වේ
ඇමරිකාව හා රුසියාවේ වර්තමාන බෝම්බ දැමීමේ සේනාවන් සඳහා වූ නවීකරණයන් සඳහා වූ සැලසුම් ව්‍යාපෘති කඩදාසිවලට පමණක් සීමා වී තිබේ
දේශපාලනමය හා මුදල් ලබා දීමේ පීඩන යෝජනා කර සිටින්නේ ඒවා අනාගතයේ දී ක්‍රියාත්මක වීමට ඉඩ ඇති බවයි. ඇමරිකාවේ වර්තමාන සැලසුම් කියා සි‍ටින්නේ දැනට පවතින USAF බෝම්බ දැමීමේ සේනාවන් 2020 වන තෙක් සේවයේ යෙදෙනු ඇති බවයි. ප්‍රථම විය හැකි වෙනස්කම 2018 දී ක්‍රියාත්මක විය හැකි බවත්ය
මෙවාද බලන්න
 Carpet bombing
 Cruise missile
 Aerial bombing of cities
 Aerial interdiction
 Offensive counter air
 Fighter

ආශ්‍රිත

Bomber aircraft
ගුවන් යානා
ක්‍රිස්තියානු සභාව යනු නාසරෙත්හි ජේසුස් දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා පදනම් කරගෙන වන්දනා කරන ආගම් හි ආගමික පරමාර්ථ සහ සංස්කෘතික සමාජ විද්‍යාත්මක භාෂිතයකි
එය තනි ආගමික ආයතන හෝ තනි විශ්වාසයන් මත පදනම් වූවක් නොවේ
අද වනවිට අද්විතීය ක්‍රිස්තියානු සභාව තරම් ලෞකික ලෝකය මගින් හඳුනාගත් දේශපාලනික පැවැත්මක් නොමැත
රෝමානු කතෝලික සභාව සහ ඕතෝ ඩොක්ස් සභා උතුම් වූ ජේසුස් වහන්සේ විසින් ස්ථාපනය කරනු ලැබූ එකම සභාව යැයි පැවසේ
අනෙක් අතට ප්‍රොතෙස්තියානු ආගම අදහන්නන්ගේ සංකල්පය වන්නේ ජේසුස් වහන්සේ සැමට එකමුතු වන්නට ඔහු අනුගමනය කරන්න යැයි පවසා සිටිමින් ඔහු විසින් අරමුණු කරගත් මූලික මතය පිලි ගනී
ඇන්ග්ලිකන්ස් (Anglicans) සිතනුයේ ඔවුන් ක්‍රිස්තියානු සභාවේ ශාඛා වන බවයි. නමුත් මෙම භාෂිතය මගින් අදහස් කරනුයේ තම ආයතන ක්‍රිස්තියානු සම්ප්‍රධායට අයත් වන බවයි. මෙය සියළු ආගමික ආයතනයන්ට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් දෙයකි
මෙම වැකිය “ ක්‍රිස්තියානු සභාව” එහි පුළුල් අර්ථයෙහි ජේසුස් වහන්සේගේ ශරීරය මෙන්ම සමාන පුළුල් බවක් ඇත
ඉතිහාසය

කිතුනු පල්ලිය රෝම යුදෙව් ප‍්‍රදේශයේ පළමු සියවසේ දී බිහිවූ අතර ඒ සඳහා සියලූ කිතුනුවන් තම ගැලවුම් කරුවායැයි විශ්වාස කරන නාසරෙත් හි යේසුස් ගේ ඉගැන්වීම් පාදක විය
ශරිආට (ලීඛිතව "දිය ලැමේ ස්ථානය සදහා මග පෙන්වනලද") යනු සාම්ප්‍රදායික ඉස්ලාමීය පණ්ඩිත්‍ය විසින් නිපදවනු ලබන ඉස්ලාමීය නීතියකි
ඉස්ලාමීහි, සරියාව යනු දේව කැමැත්ත පිළිබද කියමනක් වන අතර "මුස්ලිම්වරැ වෙන ආගමික විශ්වාසයේ ගුණයක් මගින් යුතුකමක් වශයෙන් ස්ථාපිත කරන ලද ක්‍රමයකි
ඉස්ලමීය නීතිය ජීවිතේ හැම පැත්තක් ගැන සලකන අතර පාලන හා විදේශ සම්බන්ධතා වැනි යම් තත්ත්වය පිළිබද සමාන්‍ය ජීවිතයේ වාදනත් සලකයි
කුරානය, හුදුද් විස්තර කර ඇත්තේ කිසියම් අපරාධ පහකට දඩුවම් දීම සදහා
නීති විරෝධී සමාගම් පැවැත්වීම, නීති විරෝදි සමාගම් පැවැත්විම ගැන බොරැ චෝදනා කිරීම, මත්පැන් භාවිතය, සොරකම හා මහාමාර්ග මංකොල්ය කුරානය හා සුහානයේ උරැමය පිළිබද නීති, විවාහය හා මිණිමැරැම් හා තුවාල කිරිම් සහා වන්දි ගෙවිම මෙන්ම අපවාද පිළිබද නිති හා යාච්ඥා පිළිබද සදහන් වේ
කෙසේ නමුත් මෙම නියෝග හා තහංචි පුලුල් විය හැකි අතර ඒවායේ ප්‍රායෝගික අදාලත්වය වෙනස් විය හැක
ඉස්ලාම් ශාස්ත්‍රඥයන් (උලේමා ලෙස හදුන්වන) නොයෙක් විස්තර සහිත පද්ධති පිළිබද පදනම් ගැන නීති හා විවරණයක් ආරෝපණය කර ගෙන ඇත
ෆික්න් හෝ "නීති විද්‍යාව", ආගමික පායෝගික නිති පිළිබද දැනුමගැන විස්තර කරයි
ඉස්ලාමික නීතිවේදීන් නීති හැදින්විම සදහා යොදා ගත් ක්‍රමය උසුල් අල් - වික්න්(නීතිමය කරැණු හොෝනිති විද්‍යාවට පිළිබද" මුලධර්ම) ලෙස හදුන්වයි. ඉස්ලාමිය නීතිමය නිත්‍යායන්ට අනුව නීතියට මුලික ධාතු සාතරක් ඇතත ඒ වා පිළිවෙලින් කුරානයේ නුනාත්හය (මුහ්ම්මද් පිළිබද ක්‍රියා හා කියමන්) මුස්ලිම් ජුරිය පිළිබද පොදු එකග තවය (ඉර්මා) හ සහෘදශ්‍ය හේතු (නියාස්) වේ
මුල් ඉස්ලාමීය ජුරිත්ව හට මුලධර්ම වලට වඩා නීතිවල ප්‍රායේලින වැදගත් විය
9 වන සතවර්ෂයේ දි ඇග් ශෘෆි නැමැති නීතිඥයා ඉස්ලාමීය නීතිය පිළිබද මුලධර්ම වලට පදනමක් දුන් අතර එම නීති විද්‍යාව පිළිබද මුලදර්ම ඔහුගේ " අල් - රිසාලාහ්" නැමැති පොතේ සදහන් වේ
(මුලික ධාතු සතර පිළිබද ඇතුලත්වේ)

ආගම හා තත්ත්වය

මුස්ලිම් නීතියට අනුව රාජ්‍යය කරැණු හා පල්ලියට සම්බන්ධ කරැණු වෙනස් ලෙස නොසලකයි
උලේඛා උත්සවය වැනි ජුරි සභිකයින් හා දේවධර්මාචාර්යවරයා පිළිබද ප්‍රායෝගිකකම, ඉස්ලාම් නිතිය නිතර මගහැරයාම, ශරියා අදිකරනයේ "ර්‍ශ්‍රවන්ස් අධිකරණය" ලෙස හඑදුන්වන පද්ධතියේ සමාන්තව ඔවුන් අත්ම පාලනයක් ගෙන ගියේය
මුස්ලිම් ලෝකය, බටහිර ලෞකික කල්පිත පිළිබදව දැන නැත්මෙන් පසු, මුස්ලිම් සමාජ වෙනස් ලෙස ප්‍රතිචාර දක්වන්නට පටන් ගත්හ
මුස්ථාස කෙමාල් අමාරැක්ගේ ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් පසුව තුර්කිය ආරක්ෂිත රාජ්‍යයක් ලෙස පරිපාලනයේ වන ලදී
ඊට ප්‍රතිවිරද්ධ ලෙස අයටොල්ලා රැහුල්ලා ක්හෝමිනි විසින් ඉරාකීය විප්ලවය ඉතාමත් ආරක්ෂිත ආධිපත්‍ය ලෙස ආදේශ කරන ලදී
{{තොරතුරුකොටුව රට
|native_name         = 
|conventional_long_name   = Republic of Finland
|common_name         = ෆින්ලන්ඩ්
|image_flag         = Flag_of_Finland
svg
|image_coat         = Coat of arms of Finland
svg
|image_map = EU-Finland
svg
|map_caption = 
|national_anthem = (Finnish)<small>(Swedish)"Our Land"</small>
|official_languages     = Finnish, Swedish
|regional_languages     = Saami
|demonym           = Finns, Finnish
|capital           = හෙල්සින්කි
|latd=60 |latm=10 |latNS=N |longd=024 |longm=56 |longEW=E
|largest_city        = capital
|religion          = Lutheran
|government_type       = Parliamentary republic
|leader_title1        = ජනාධිපති
|leader_title2        = අග්‍රාමාත්‍ය
|leader_title3        =
|leader_name1        = Tarja Halonen
|leader_name2        = Jyrki Katainen
|leader_name3        =
|accessionEUdate       = January 1, 1995
|area_rank          = 64th
|area_magnitude       = 1 E11
|area_km2          = 338,424
|area_sq_mi         = 130,596 
|percent_water        = 10
|population_estimate     = 5,359,538
|population_estimate_rank  = 111th
|population_estimate_year  = 2010
|population_census        = 5,180,000
|population_census_year   = 2000
|population_density_km2   = 16
|population_density_sq_mi  = 40 
|population_density_rank   = 201st
|GDP_PPP           = $179.598 billion
|GDP_PPP_rank        =
|GDP_PPP_year        = 2009
|GDP_PPP_per_capita     = $33,556
|GDP_PPP_per_capita_rank   =
|GDP_nominal         = $238.128 billion
|GDP_nominal_rank      =
|GDP_nominal_year      = 2009
|GDP_nominal_per_capita   = $44,491
|GDP_nominal_per_capita_rank =
|sovereignty_type      = ස්වාධීනත්වය
|sovereignty_note      = රුසියානු අධිරාජ්‍යයෙන්
|established_event1     = Autonomy|established_event2     = Declared
|established_event3     = Recognized
|established_date1      = March 29, 1809|established_date2      = December 6, 1917
|established_date3      = January 4, 1918
|HDI             =  0.959
|HDI_rank          = 12th
|HDI_year          = 2007
|HDI_category        = very high
|FSI             = 18.5
|FSI_year          = 2007
|FSI_rank          = 176th
|FSI_category        = Sustainable
|Gini            = 26.9
|Gini_year          = 2000
|Gini_category        = low
|currency          = Euro ()
|currency_code        = EUR
|country_code        =
|time_zone          = EET
|utc_offset         = +2
|time_zone_DST        = EEST
|utc_offset_DST       = +3
|drives_on          = right
|cctld            =
fi,
ax ²
|calling_code        = 358
|footnote1          = Before 2002
Finnish markka
|footnote2          = The
eu domain is also used, as it is shared with other යුරෝපියානු සංගමය member states
}}

ස්කැන්ඩිනේවියානු රටක් වන පින්ලන්තය වර්ග කිලෝමීටර 338 424ක් පමන විශාල රටකි
ෆින්ලන්තය උතුරු යුරෝපයේ පිහිටි නෝර්සික් රටකි
ෆින්ලන්තය බටහිරින් ස්වීඩනයටද, උතුරින් නෝර්වේ රාජ්‍යයටද, නැගෙනහිරින් රුසියාවටද, දකුණින් එස්කෝනියාවටද මායිම් වේ
එහි භාෂාව වන්නේ ෆිනිෂ්ය
දෙවන නිල භාෂාව වන්නේ ස්වීඩන්ය
තවත් උපභාෂා 342 ක් ඇත
මිලියනයක් පමණ ජනතාව හෙල්සින්කි වල ජීවත් වෙති
අනෙක් ප්‍රධාන නගර වන්නේ ටෙමිපේ, ටර්කු, ඕලු, ජ්වැස්ක්ලා කූපියෝ සහ ලාමිවල වේ
1950 තෙක් කෘෂිකර්මය පැවතුණි
ඉන්පසු ආර්ථිකය වර්ධනය වූ අතර 1970 සිට 1990 කාලයේ සුභ සාධන රාජ්‍යයක් විය
සාර්ථක රජයන් විසින් මෙහි ආර්ථික පද්ධතිය පුද්ගලීකරණය සහ ආදායම් කැපීම සිදුකරන ලදී
ආශ්‍රිත 

 List of Finland-related topics
 Outline of Finland

 සටහන් 

 මූලාශ්‍ර 

 භාහිර සබැඳි 

 Finland at the Encyclopdia Britannica Finland
The World Factbook''
Finland profile from the BBC News
 Key Development Forecasts for Finland from International Futures

සිතියම් 
 
 

 
Northern European countries
Members of the Nordic Council
Member states of the European Union
Member states of the Union for the Mediterranean
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
Member states of NATO
Post–Russian Empire states
Republics
States and territories established in 1917
Swedish-speaking countries and territories
Fennoscandia
යුරෝපය තුළ රටවල්
Christian states
OECD members
යුරෝපා රටවල්
සෙන් දහම චීනයට හඳුන්වා දුන් කාලය පිළිබඳව හා හඳුන්වා දුන් පුද්ගලයන් පිළිබඳ විවිධ මත පවතී
එය සෙන් නිකායෙහි හෘදයාංගම සම්ප්‍රදායක්ව පැවතිණි

ආගම්
අමුණ යනු කෙත්වලට හෝ වැවක‍ට දිය හරවා යැවීම  සඳහා ගලායන ජල මාර්ග හරස්කර බඳින උසින් අඩු වේලි වර්ගයකි
ජල මාර්ගයේ ජලය අධික අවස්ථාවලදී අමුණට උඩින් වතුර කලා යයි
විශේෂයෙන් වී ගොවිතැනේදී අමුණකින් ලැබෙන සේවය අතිමහත්ය
ජලාශයකදී මෙන් විශාල ජල සංචිතයක් රඳවාගැනීම අමුණකින් සිදු නොකෙරේ
ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති විශාල අමුණු
 රිදීබැඳිඇල අමුණ - පැරණි (දැදුරු ඹය හරස්කර), මහසෙන් රජ
 රිදීබැඳිඇල අමුණ - නව (දැදුරු ඹය හරස්කර),
 මිණිපේ අමුණ - IIවන අග්බො රජ

ශ්‍රී ලංකාවේ වාරිමාර්ග
අමුණු
ජිල් බෝල ගැසීම ජිල් බෝල හෙවත් ටීක් බෝල යොදාගනිමින් කරන සෙල්ලමකි
ගමේ ක්‍රීඩාව - ශ්‍රි ලංකාව 
ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මාන ආශ්‍රිතව ජිල් ක්‍රීඩාව වඩාත් ප්‍රචලිතය
අලුත් අවුරුදු කාලයේදී මෙම ක්‍රීඩාවට ප්‍රධාන තැනක් ලැබේ
පොළවෙහි අඳින ලද කොටුවක් ආශ්‍රිතයෙන් ජිල් ක්‍රීඩාව සිදු කෙරෙයි
ක්‍රීඩාව කරන ආකාරය 
 සෙල්ලම් කරන සියලුම ළමයින් ගෙන් , සමාන ජිල් බෝල ගනනක් එකතුකර ගනී
ඉන්පසු පලමුව සෙල්ලම් කරන ළමයා, මේ බෝල වලින් 1 හැර අනෙත් සියල්ල කොටුව තුල රැදෙන ආකාරයට විසිකරයි
ඉන්පසු, තමාගේ අත ඇති බෝලයෙන් , කොටුව තුල ඇති බොලයකට එල්ලය බලා පහර දී, එම වාරය දිනා ගත හැකිය
කොටුව තුල සලකුණු කල වලක් ඇත, එයට බෝල්යක් වැටුනොත්, එය වලෙන් ගොඩඑන ලෙස පහරදීම කලයුතුයි
නැතිනම්, සිදුවන්නේ, පහරදීමේ වාරය අනෙත් ක්‍රීඩකයාට හිමිවෙයි
නැවත මුල් පියවරෙ සිට ක්‍රීඩාව සිදුවෙයි
සෙල්ලම්
සාම්ප්‍රදායික ක්‍රීඩා භාණ්ඩ
හැංමුත්තං යනු පොඩි ළමුන්ගේ ක්‍රීඩාවකි
මේ සඳහා දෙදෙනෙකුට වඩා වැඩි දෙනෙක් සිටිය යුතුය
මෙහිදී කෙරෙනුයේ එක් අයකු හැරෙන්නට අන් සියල්ලෝම තැන් තැන් වලට ගොස් සැඟවී සිටීමය
අර පෙර සඳහන් කළ තැනැත්තා යම් කාල සීමාවකට පසුව ඔවුන් සෙවිම ආරම්භ කරනු ලැබෙයි
සෙල්ලම්
ත්‍රිමාණ පරිගණක රූප නිර්මාණකරණයේ දී විශේෂිත මෘදුකාංග භාවිතයෙන් ඕනෑම ත්‍රිමාණ වස්තුවක (සජීවී හෝ අජීවී) ගණිතමය දැලිස් ආකාර අනුරූපයන් නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ත්‍රිමාණ ආකෘති නිර්මාණය නම් වේ
මෙම ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලය ත්‍රිමාණ ආකෘතියක් නම් වේ
මෙය ත්‍රිමාණ විදැහුම්කරණය නම් ක්‍රියාවලිය ඔස්සේ ද්විමාන රූපයක් ලෙසට පෙන්විය හැකි අතර එසේ නැතහොත් භෞතික සංසිද්ධීන්ගේ පරිගණකමය අනුරූපන සඳහා භාවිතා කළ හැක
තවද මෙම ආකෘතිය ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර ඇසුරෙන් භෞතිකව නිර්මාණය කිරීම ද කළ හැක
ආකෘතීන් ස්වයංක්‍රීයව හෝ අතින් නිර්මාණය කිරීම කළ හැක
මෙසේ අතින් ත්‍රිමාණ පරිගණක රූප නිර්මාණය සඳහා ජ්‍යාමිතික දත්ත සකස් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිම ඇඹීම වැනි සුවිකාර්ය කලාවන්ට සමාන වේ
ආකෘති

ආකෘති නිර්මාණ ක්‍රියාවලියේ දී ප්‍රතිඵලයන් වන ත්‍රිමාණ ආකෘති බොහෝ විට විශේෂිත මෘදුකාංග භාවිතයෙන් නිර්මාණය කෙරෙන අතර එම මෘදුකාංග ත්‍රිමාණ ආකෘති නිර්මාපක ලෙස හැඳින්වේ
ත්‍රිමාණ ආකෘති දත්ත සමූහයක් වන බැවින් ඒවා අතින් නිර්මාණය කිරීම, ඇල්ගොරිතම භාවිතයෙන් නිර්මාණය කිරීම (පටිපාටීය ආකෘති නිර්මාණය) හෝ පරිලෝකනය කිරීම කළ හැක
බොහෝ විට මේවා අතාත්වික වශයෙන් (පරිගණකයක, ගොණුවක‍හෝ තැටියක් මත) පවතින නමුත් මෙවන් ආකෘතියක ලියන ලද විස්තරයක් වුවද ත්‍රිමාණ ආකෘතියක් ලෙස සැලකිය හැක
The Fifth Element චිත්‍රපට‍යෙන් ලබා ගත් Mangalore නම් චරිතයක ත්‍රිමාණ ආකෘතියක් ත්‍රිමාණ ආකෘති නිර්මාපක LightWave මෘදුකාංගයෙහි විවිධ ආකාරවලින් සහ දර්ශන කෝණයන්ගෙන් දක්වා තිබෙන ආකාරය
‍
ත්‍රිමාණ රූප නිර්මාණ භාවිතා වන ඕනෑම තැනක ත්‍රිමාණ ආකෘති ද බහුලව භාවිතා වේ
සත්‍ය තත්වය වන්නේ පෞද්ගලික පරිගණක මත බහුලව ත්‍රිමාණ රූප නිර්මාණ භාවිතය ආරම්භ වීමට ද පෙර මේවා භාවිතයේ පැවති බවයි. බොහෝ පරිගණක ක්‍රීඩාවල තත්කාලීන වශයෙන් පරිගණක මඟින් ත්‍රිමාණ ආකෘති විදැහුම්කරණය කිරීමේ හැකියාව ලැබීමට පෙර විදැහුම්කරණය කරන ලද ත්‍රිමාණ ආකෘතිවල රූප sprites ආකාරයට භාවිතා විය
වර්තමානයේ ත්‍රිමාණ ආකෘති විවිධ ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක භාවිත‍ා කෙරේ
වෛද්‍ය කටයුතුවලදී විවිධ අවයවවල විස්තරාත්මක ආකෘතීන් භාවිත කෙරේ
චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ දී ඒවා සජීවීකරණය කළ සහ තාත්වික ජීව චලන චිත්‍ර සඳහා වස්තූන් සහ චරිත ලෙස භාවිතා වේ
වීඩියෝ ක්‍රීඩා කර්මාන්තයේ දී ඒවා පරිගණක සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා නිර්මාණය කිරීමට ආධාර කොට ගනී
විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයේ දී මේවා රසායනික සංයෝගවල අතිශය විස්තරාත්මක ආකෘති ලෙස භාවිතා වේ
වාස්තු විද්‍යාත්මක කර්මාන්තයේ දී යෝජිත ගොඩනැඟිලි සහ භුමි නිර්මාණ ආදර්ශනය සඳහා ඒවා භාවිත කෙරේ
ඉංජිනේරු ප්‍රජාව නව උපාංග, රථ වාහන සහ ව්‍යුහවල සැලසුම් ලෙස ඒවා ‍භාවිතා කරන අතර ඔවුහු ත්‍රිමාණ ආකෘති අනෙකුත් විවිධ යෙදුම් සඳහා ද භාවිතා ‍කරති
නූතන දශක කිහිපය තුළ පෘථිවි විද්‍යා ප්‍රජාව සම්මත ක්‍රමවේදයක් ලෙස ත්‍රිමාණ භූ විද්‍යාත්මක ආකෘති නිර්මාණය ආරම්භ කර ඇත
ආකෘතියක් දෘශ්‍ය ආකාරයට ප්‍රදර්ශනය කරන තුරු එය තාක්ෂණික වශයෙන් රූප නිර්මාණයක් ලෙස නොසැලකේ. ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ‍ය හේතුවෙන් ත්‍රිමාණ ආකෘති අතාත්වික අවකාශයන්ට සීමා නොවේ
නිරූපණය

Almost all 3D models can be divided into two categories
Solid - These models define the volume of the object they represent (like a rock)
These are more realistic, but more difficult to build
Solid models are mostly used for nonvisual simulations such as medical and engineering simulations, for CAD and specialized visual applications such as  ray tracing and constructive solid geometry

 Shell/boundary - these models represent the surface, e
the boundary of the object, not its volume (like an infinitesimally thin eggshell)
These are easier to work with than solid models
Almost all visual models used in games and film are shell models
වස්තුවක දෘශ්‍ය ස්වභාවය බොහෝ දුරට එම වස්තුවේ බාහිර පෘෂ්ටය මත රඳා පවතින හෙයින් පරිගණක රූප නිර්මාණයේ දී සීමා නිරූපණය බහුලව සිදු වේ
මෙවැනි පරිගණක රූප නිර්මාණ කටයුතු සඳහා භාවිතා වන වස්තූන් වෙනුවෙන් ගත හැකි ප්‍රතිසම අවස්ථාවක් වනුයේ ද්විමාන පෘෂ්ටයි
කෙසේ නමුත් බොහෝ විට මෙම වස්තූන් නානාවිධ ආකාරයක් නොගනී
පෘෂ්ටයන් පරිමිත නොවන බැවින් විවික්ත ඩිජිටල් සන්නිකර්ෂණයක් අවශ්‍ය වේ
මේ සඳහා බහු අස්‍රමය දැලිස් (සහ වඩාත්අඩු මට්ටමකට උප බෙදුම් පෘෂ්ට ද) වඩාත් පොදු නිරූපණයන් වන අතර නූතන කාලය තුළ ලක්ෂ්‍ය මත පදනම් වූ නිරූපණයන් ද යම් ප්‍රචලිත බවක් ලබා ගැනීමට සමත්ව ඇත
තරල වැනි බොහෝ ස්ථල විද්‍යාත්මක වෙනස්කම්වලට යටත් වන පෘෂ්ටයන් විරූපණය සඳහා මිනුම් මට්ටම් කාණ්ඩ ප්‍රයෝජනවත් නිරූපණයන් වේ
ගෝලයක මධ්‍ය ලක්ෂ්‍ය සමකක්ෂය සහ එහි පරිධිය මත වූ ලක්ෂ්‍යයක් ඇසුරින් ගෝලයෙහි බහු අස්‍රමය නිරූපණයක් නිර්මාණය කිරීම වැනි වස්තූන්ගේ නිරූපණ පරිණාමය කිරීමේ ක්‍රියාවලි ටෙසලාකරණය ලෙස හැඳින්වේ
මෙම පියවර බහු අස්‍ර මත පදනම් වූ විදැහුම්කරණයේ දී භාවිතා වන අතර එහිදී වස්තූන් නිර්මාණය කිරීම සඳහා ගෝල සහ කේතු වැනි අමුර්ත නිරූපණයන් (ප්‍රාථමිකයන්) බිඳ හෙලීම මඟින් වේ
එසේ බිඳ හෙලීම මඟින් දැලිස් යනුවෙන් හැඳින්වෙන අන්තර් සම්බන්ධිත ත්‍රිකෝණවලින් යුත් ව්‍යුහ නිර්මාණය කර ගැනේ
ත්‍රිකෝණ සහිත දැලිස් වඩාත් ප්‍රචලිතව ඇත්තේ ඒවා පරිලෝකන රේඛා  (Scanline) විදැහුම්කරණය මඟින් විදැහුම්කරණය කිරීම (උදාහරණයක් ලෙස - චතුරස්‍ර සහිත දැලිස්වලට සාපේක්ෂව) වඩාත් පහසු බව ඔප්පු වී ඇති බැවිනි
සියලු විදැහුම්කරණ ක්‍රමවේදයන් තුළ බහුඅස්‍ර නිරූපණයන් භාවිතා නොවන අතර එවැනි අවස්ථාවන්හි දී  අමූර්ත නිරූපණයන්ගේ සිට විදැහුම්කරණය කළ දර්ශණය දක්වා පරිවර්තනය කිරීමේ දී ටෙසලාකරණ පියවර අන්තර්ගත නොවේ
ආකෘති නිර්මාණ ක්‍රියාවලිය

ත්‍රිමාණ අනුරුවක සම්පූර්ණයෙන් ආලෝකකරණය කළ සහ වයනය සකස් කළ විදැහුම්කරණයක්
ආකෘතියක් නිරූපණය සඳහා ප්‍රචලිතව භාවිතා වන ක්‍රම තුනකි
බහු අස්‍රමය අකෘති නිර්මාණය - xyz ඛණ්ඩාංක අවකාශයක් මත විවිධ මුදුන් සලකුණු කෙරේ
අනතුරුව ඒවා බහු අස්‍රීය දැලිසක් ලැබෙන පරිදි රේඛීය ආකාරයෙන් සම්බන්ධ කරනු ලැබේ
මෙම තාක්ෂණය භාවිතා කරන මෘදුකාංගයක් සඳහා Maya 3D මෘදුකාංගය උදාහරණයකි
NURBS ආකෘති නිර්මාණය - පාලක ලක්ෂ්‍ය අර්ථ දැක්වීම සහ එක එකක් සඳහා භාරයන් ඇමිණීම මඟින් වක්‍ර නිර්මාණය කෙරේ
වක්‍රය ලක්ෂ්‍යයන්ට අනුරූපව පිහිටයි
(නමුත් හැමවිටම අන්තර්නිවේශණයක් සිදු නොවේ) කිසියම් ලක්ෂ්‍යයක් සඳහා එක් කරන ලද භාරය වැඩිවත්ම එම ලක්ෂ්‍යය වෙත වක්‍රය ආකර්ශණය වීම වැඩි‍වේ
මෙම තාක්ෂණය ‍ෛඑන්ද්‍රීය ආකෘති නිර්මාණය සඳහා වි‍ශේෂයෙන් සුදුසුය‍
මෙය භාවිතා කෙරෙන මෘදුකාංගයක් ලෙස Rhino3D මෘදුකාංගය දැක්විය හැක
Splines&Patches ආකෘති නිර්මාණය - සෘජුව පෘෂ්ටය නිරූපණය කෙරෙන වක්‍ර (දාර) Hash Animation
Master  මෘදුකාංගය මෙම තාක්ෂණය භාවිතා කරයි
ආකෘති නිර්මාණ අවධියට තනි තනි වස්තූන් හැඩ ගැන්වීම අයත් වන අතර පසුව ‍ඒවා රූප රාමු සඳහා භාවිතා කෙරේ
ආකෘති නිර්මාණ තාක්ෂණයන් කිහිපයක් පවතින අතර,

ආකෘති නිර්මාණය ඒ සඳහාම කැපවුණු මෘදුකාංගයක් (උදා - Maya, 3DS Max, Blender, Lightwave, Modo) හෝ මෘදුකාංගමය සංරචයක් (Shaper හෝ 3DS Max හි අඩංගු Lofter වැනි) හෝ කිසියම් රූප රාමු විස්තර කරන භාෂාවක් මඟින් (POV-Ray වල භාවිතා වන ආකාරයේ) සිදු කළ හැක
ඇතැම් අවස්ථාවලදී මෙම කලාපයන් අතර ස්ථිර වෙන්වීමක් නොපවතින අතර එවන් අවස්ථාවලදී ආකෘති නිර්මාණය රූප රාමු නිර්මාණ ක්‍රියාවලියෙහිම කොටසක් වේ
(Caligari trueSpace සහ Realsoft 3D වැනි මෘදුකාංග මෙවන් අවස්ථා සඳහා උදාහරණයකි
)‍

සුළඟට ගසා ගෙන යන වැලි, වළාකුළු සහ ද්‍රව බිඳිති වැනි සංකීර්ණ ද්‍රව්‍යයන්ගේ ආකෘති අංශු පද්ධති ඇසුරෙන් නිර්මාණය කෙරේ
එහිදී ඒවා ලක්ෂ්‍ය, බහු අස්‍ර, වයන විසුරුම් හෝ sprite අනුයුක්ත කර ඇති ත්‍රිමාණ ඛණ්ඩාංක පිහිටුම් සමූහ වේ
දර්ශන සැලැස්ම

දර්ශන සැලැස්ම ලෙස හැදින්වෙන්නේ, නිශ්චල අනුරැවක් හෝ සජිවන නිර්මාණයක් නිර්මාණ'ය කර ගැනීම සදහා අතාත්වික වස්තුන්, ආලෝකය, කැමරා සහ අනෙකුත් උපකරණ පසුතලයෙහි සැලසුම් කරගන්නා ආකාරයයි
ද්විමාන ක්‍රමවලට සාපේක්ෂව ත්‍රිමාණ ආකෘති නිර්මාණය

ත්‍රිමාණ තාත්වීකරණ ආචරණයන් බොහෝ විට දැලිස් ආකාර ආකෘති නිර්මාණයකින් තොරව ලබා ගත හැකි අතර ඇතැම් විට නිර්මාණය කර අවසන් වූ විට ඒවා සත්‍ය වස්තුවෙන් වෙන් කර හඳුනාගත නොහැකි තරම් වේ
ඇතැම් කලාත්මක රූප නිර්මාපක මෘදුකාංග තුළ ද්විමාන,  දෛශික ඇසුරෙන් නිර්මාණය කළ රූප නිර්මාණ හෝ ද්විමාන  පික්සල් මත පදනම් වූ රූප නිර්මාණ සඳහා පාරදෘශ්‍ය ස්තරයක් මත යෙදිය හැකි පෙරහන් අන්තර්ගත වේ
පූර්ණ ද්විමාන ක්‍රමවලට  සාපේක්ෂව දැලිස් ආකාර ත්‍රිමාණ ආකෘති නිර්මාණයේ පවතින වාසි
සුනම්‍ය බව. එනම් කෝණ වෙනස් කිරීම හෝ රූප සජීවීකරණය කළ හැකි අතර එහි දී සිදු කරන වෙනස්කම් වඩා ඉක්මනින් විදැහුම්කරණය කළ හැක
පහසුවෙන් විදැහුම්කරණය කළ හැකි බව. මනසට නඟා ගෙන හෝ ඇස්මේන්තුගත කොට ගෙන විදැහුම්කරණය කිරීම වෙනුවට ස්වයංක්‍රීයව ගණනය කිරීමත් තාත්වික ආචරණයන්ගෙන් යුක්තව විදැහුම්කරණය කිරීමත් සිදු වේ
නිවැරදි ලෙස තාත්වික බව නිර්මාණය
අතපසු වීම්, පමණට වඩා කොටස් එක් කිරීම් හෝ කිසියම් විශේෂ ප්‍රයෝගයක් භාවිත කිරීම අතපසු වීම වැනි මිනිසාගෙන් සිදුවන අතපසු වීම් සිදු වීමේ ඉඩ කඩ අවම වීම
ද්විමාන ආකාරයෙන් තාත්විකව විදැහුම්කරණයට සාපේක්ෂව මෙම ක්‍රමයේ ඇති අවාසි අතරට මෘදුකාංග භාවිතය සඳහා වැයවන ඉගැනුම් වක්‍රය සහ ඇතැම් අති තාත්වික ආචරණ ලබා ගැනීමේ අපහසුතාව පෙන්වා දිය හැක
ඇතැම් අති තාත්වික ආචරණ ත්‍රිමාණ ආකෘති නිර්මාණ මෘදුකාංගයෙහි අන්තර්ගත කොට ඇති විශේෂිත විදැහුම්කරණ පෙරහන් භාවිතයෙන් ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් පවතී
වඩාත් හොඳ ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීම සදහා මෙම ක්‍රමවේදයන් යුගලෙහිම යහපත් ගුණාංග එක් කර ගැනීම සඳහා ඇතැම් නිර්මාණකරුවන් පළමුව ත්‍රිමාණ ආකෘතීන් නිර්මාණය කොට අනතුරුව එම ආකෘතිවල පරිගණක මඟින් විදැහුම්කරණය කළ ද්විමාන ආකෘති සංස්කරණය කරනු ලබයි
ත්‍රිමාණ ආකෘති වෙළඳ පොළ

තනි තනිව හෝ සමූහ වශයෙන් ත්‍රිමාණ ආකෘති (සහ අනෙකුත් ත්‍රිමාණමය නිර්මාණ - අක්ෂර සහ පෘෂ්ට සැකසුම් වැනි) සඳහා විශාල සහ වර්ධනය වෙමින් පවතින වෙළඳ පොළක් නිර්මාණය වී ඇත
අන්තර්ජාලය ඔස්සේ තමන් විසින් නිර්මාණය කළ ත්‍රිමාණ නිපැයුම් විකිණීමේ අවස්ථාව මේ වන විට නිර්මාණකරුවන්හට හිමි වී ඇත
බොහෝ විට නිර්මාණකරුවන්ගේ ඉලක්කය වනුයේ තමන් විසින් විවිධ ව්‍යාපෘති සඳහා නිර්මාණය කළ ආධාරක උපාංග සඳහා අමතර අගයක් ලබා ගැනීමයි
මේ ක්‍රමය ඔස්සේ නිර්මාණකරුවන්ට තමන් විසින් අතීතයේ නිර්මාණය කළ නිර්මාණ ඔස්සේ අමතර මුදලක් උපයා ගත හැකි වන අතර එමගින් ඒවා මිළට ගන්නා ආයතනව ආරම්භයේ පටන් එවැනි ත්‍රිමාණ ආකෘති නිර්මාණය කිරීම සඳහා තම සේවකයන්ට ගෙවිය යුතු වන මුදල් ඉතිරි කර ගත හැක
මෙවැනි අන්තර්ජාල වෙළඳ මධ්‍යස්ථානවලදී ආකෘති වෙළඳාමෙන් ලැබෙන ආදායම නිර්මාණකරුවා සහ මධ්‍යස්ථානය අතර බෙදා ගනු ලැබේ
බොහෝ විට මෙහිදී ආදායම දළ වශයෙන් සමාන‍කොටස් 2කට බෙදා ඉන් එක් කොටසක් බැඟින් නිර්මාණකරුවා සහ වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන මඟින් ලබා ගැනේ
බොහෝ අවස්ථාවලදී නිර්මාණකරුවා සිය ත්‍රිමාණ ආකෘතියේ අයිතිය තමා වෙතම තබා ගන්නා අතර පාරිභෝගිකයා මෙම ආකෘතිය භාවිතයට සහ ඉදිරිපත් කිරීමට පමණක් අයිතිය මිළට ගනු ලැබේ
ත්‍රිමාණ ආකෘති සිය දහස් ගණනකින් යුත් එකතු බොහෝ විට කතෘභාගයකින් තොරව සංයුක්ත තැටිවල අන්තර්ගත කොට විකිණීම සඳහා තිබෙනු දැකගත හැක
මෙවැනි එකතුවක් තුළ විවිධාකාර මිනිසුන්, සතුන්, වස්තු, ශාක, පාෂාණ, උපකරණ, ගෘහ භාණ්ඩ, ගොඩනැඟිලි, භූමි දර්ශන, ඓතිහාසික වස්තු, කාටූන් චරිත, අද්භූත සතුන්, විද්‍යා ප්‍රබන්ධවල හමුවන වස්තු සහ මධ්‍යතන යුගයට අයත් පූර්ව වස්තූන් ආදියද අන්තර්ගත වේ
මෙවැනි සංයුක්ත තැටියක් මිලට ගන්නා පුද්ගලයෙකුට මෙම පෙරනිමි ආකෘති ඍජුව තම පරිගණක සජීවීකරණ වැඩසටහන්වලට ඈඳාගත හැක
මේවාද බලන්න
 උටා තේ බඳුන/Utah teapot

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 
 SupermotoXL Designs - Collections of downloadables custom design 3d models for gaming add-on and general use
Free 3D Models Library

පරිගණක ග්‍රැෆික්
ත්‍රිමාන පරිගණක ග්‍රැෆික්
වීඩියෝ ක්‍රීඩා නිර්මාණය
විචල්‍ය දෙකක ශ්‍රිතයක සමෝච්ච රේඛාවක් (සමරේඛාවක්, විචල්‍යමූලකයක්, හෝ සමසංඛ්‍යා රේඛාවක් ලෙසින්ද හැඳින්වේ) යනු, එය ඔස්සේ ශ්‍රිතය නියත අගයක් දරන්නාවූ වක්‍රයකි
සිතියම් විද්‍යාවේදී, සමෝච්ච රේඛාවක් (බොහෝවිට "සමෝච්චයක්" ලෙසින් හැඳින්වෙයි) විසින්,  මධ්‍යන්‍යය මුහුදු මට්ටම වැනි දී ඇති මට්ටමකට උඩින් වූ සමාන උන්නතාංශයක් (උසක්) සහිත ලක්ෂ්‍යයන් එකට යා කරයි
සමෝච්ච සිතියමක් යනු, සමෝච්ච රේඛා සන්නිදර්ශනය කරන සහ, නිදසුනක් වශයෙන්  භූ ලක්ෂණාත්මක සිතියමක්, එනයින් නිම්න හා කඳුද, බෑවුම් වල තියුණු බවද පෙන්වන සිතියමකි