Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
චන්ද්‍රිකාව
ලිනූස්, හෝ (22) කලායියපී I ලිනූස් නම්,  එක්  දන්නා ස්වභාවික චන්ද්‍රිකාවක්, කලායියපී සතුවෙයි
විෂ්කම්භය 28 කිමී පමණ වන බැවින්, එය තරමක් විශාල වන අතර, එය තනිව පැවතියා නම් තරමක ලොකු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙක් විය හැකිව තිබුණි
කලායියපීගේ කේන්ද්‍රයේ සිට  1100 කිමී පමණ දුරකින් එය පරිභ්‍රමණය වන අතර, එම දුර  කලායියපී අරයයන් 13.2 ක් මණ වෙයි
ආශ්‍රිත

ද්වීමය ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
M-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
1852දී සොයාගැණුනු තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදයෙහි, කලායියපී යනු වීර කාව්‍යය සඳහා කලා දේවතාවිය, සියුස්ගේ සහ නමාසිනීගේ දියණිය, සහ හෝමර්ගේ කලා දේවතාවිය වීමෙන්, ඔඩිසි සහ ඉලියඩ් සඳහා පෙළඹීමද වූ බව විශ්වාස කෙරෙයි
ව.1989දී ශ්‍රී දළදා මාලිගාවට  අවිගත් සාමාජික පිරිසක් විසින් ප්‍රහාරයක් සිදුකරන ලදී
ශ්‍රී දළදා මාලිගාව  වැදගත් යැයි සැලකෙන්නේ, බුදුන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ මෙහි තැන්පත් කර ඇති හෙයින්ද, එය  යුනෙස්කෝ නාමෝද්දේශිත ලෝක උරුම අඩවියක් නිසාත්ය
1989 පෙබරවාරි 8 දිනදී එයට ප්‍රහාරය එල්ලකෙරුණේ, ශ්‍රී ලංකාවේ  මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී කොමියුනිස්ට් දේශපාලන පක්ෂයක වන අවිගත් සාමාජික පිරිසක් විසිනි
Sag mal, Militant, wo sind wir hier
1. Rainer Bischoff htte das nicht gewollt
Wir sind in einer art Parallelwelt, die von einer art zionistischen Avantgarde kontrolliert wird, Maxi-Roddi
Wir sind sowas von pwned
(Militant versucht seine hoffnungslose Situation zu ignorieren, indem er Roddi ,,Hitler Memes'' zeigt)

Roddi
Na, Patrick, haben sie dich eigentlich von der Schule geschmissen
Ich entziehe Team Ulm das Vertrauen, da die Mamaa Gruppe weg ist
Ich entziehe einem Gstebuch das vertrauen, das meine Beitrge öffentlich macht
Ich entziehe einem Friedrich Engels das Vertrauen, der Nationalsozialismus ablehnt
පසුබිම
1980 ගණන් වල අග භාගයේදී, ත්‍රස්තවාදි කල්ලි දෙකක් විසින් රටෙහි  උතුරු සහ  දකුණු ප්‍රදේශ  විනාශ කරමින් තිබුණි
ආශ්‍රිත

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ
ශ්‍රී ලංකාවේ කෝලහාල හා සිවිල් කැළඹීම්
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය
1989දී ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
1989දී සිදුවූ අපරාධ
1868-07-11 දින Canadian-American තාරකා විද්‍යාඥයෙක් වන ජේ. සී. වොට්සන් (ඔහුගේ සිව්වන සොයාගැනීම) විසින් සොයාගනු ලැබූ හෙකටී, මිනිසා විසින් සොයාගනු ලැබූ ග්‍රහක ලැයිස්තුවේ සියවන (100) ස්ථානය ගනියි
ආශ්‍රිත

 1868 දී සොයාගැණුනු තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
S-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
 ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
තාරකා විද්‍යාවේ තාවකාලික නාමකරණය යනු,  සොයාගැනීමෙන් විගසින් පසුව,   තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන් සඳහා යෙදෙන  නාමකරණ සම්මුතියකි
විශ්වසනීය කක්ෂයක් ගණනය කිරීමෙන් අනතුරුව, තාවකාලික නාමකරණය සාමාන්‍යයෙන්, ස්ථීර නාමකරණය වෙතින් අභිභවනය කෙරෙයි
සුළු ග්‍රහයන් පිළිබඳ සැලකූ කළ, බොහෝ සංඛ්‍යාවක් සොයා ගෙන ඇති බැවින්, සොයා ගත්තවුන් විසින් එම සුළු ග්‍රහයන් බොහෝ ගණනක්  කිසි දිනක නාමකරණය නොකෙරෙනු ඇත
තාරකා විද්‍යාත්මක නාමකරණය
ධූම කේතු
සුළු ග්‍රහයෝ
චන්ද්‍රයෝ
ග්‍රහලෝකමය වළලු
ග්‍රහලෝකමය චන්ද්‍රිකා
සුළු ග්‍රහලෝක චන්ද්‍රිකා
දුරාන්තිකයක් යනු, යම් වස්තුවක  ඉලිප්සීය කක්ෂයෙහි නාභියන් අතුරින් එකක සිට  එම වස්තුවට වැඩිම හෝ අඩුම දුර ලබාදෙන ලක්ෂ්‍යයකි
නූතන බගෝල යාන්ත්‍ර විද්‍යාවෙහි මෙම නාභිය ආකර්ෂණ කේන්ද්‍රයද වන අතර, එය සාමාන්‍ය ලෙසින් පද්ධතියෙහි ස්කන්ධ කේන්ද්‍රයද වෙයි
ඓතිහාසික වශයෙන්, භූකේන්ද්‍රික පද්ධතීන්හී, දුරාන්තික මනිනුයේ පෘථිවියෙහි කේන්ද්‍රයෙහි සිටය
පෘථිවිය
කක්ෂ
ජ්‍යාමිතියෙහි, ඉලිප්සයක මහා අක්ෂය යනු දිගම විෂ්කමභය වෙයි
කේන්ද්‍රය සහ  නාභියන් දෙක හරහා දිවෙන රේඛාවක් (රේඛා ඛණ්ඩයක්) වන මෙය, අවසන් වනුයේ හැඩයෙහි පුළුල්තම ලක්ෂ්‍යයන්හීය
අඩ-මහා අක්ෂය යනු මහා අක්ෂයෙන් අඩක් වන අතර, එබැවින් එය කේන්ද්‍රයෙහි සිට, නාභියක් හරහා, ඉලිප්සයේ සීමා දාරය දක්වා දිවෙයි
අත්‍යාවශ්‍යයෙන්ම, එය කක්ෂයක වැඩිතම දුරින් පිහිටි ලක්ෂ්‍ය දෙක සඳහා කක්ෂයක අරය වෙයි
වෘත්තයක විශේෂ අවස්ථාව සඳහා, අඩ -මහා අක්ෂය වනුයේ එහි අරයයි
ඉලිප්සයක අඩ -මහා අක්ෂය, එහි දිගු අරය ලෙසින් කෙනෙකුට සිතිය හැක
කක්ෂ
කේතුකයෝ
තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තුවක  කක්ෂීය උත්කේන්ද්‍රියතාවය යනු,  වෙනත් වස්තුවක් වටා එහි කක්ෂය, පරිපූර්ණ වෘත්තයකින් අපගමනය වන්නේ කුමන ප්‍රමාණයකින්ද යන්න නිශ්චය කරන පරමිතියකි
අගය 0 වන විට වෘත්තීය කක්ෂයක්ද, අගය 0 සහ 1 අතර වන විට ඉලිප්සීය කක්ෂයක්ද, අගය 1 වන විට පරාවලීය මිදුම් කක්ෂයක්ද සහ, අගට 1 ට වැඩි වන විට බහුවලයක්ද නිමැවෙයි
මෙම පදය, එහි නම ව්‍යුත්පන්න කරගන්නේ කේතුකයන්ගේ පරාමිතික වලින් වන අතර , සැම කෙප්ලර් කක්ෂයක්ම කේතුකයක් වෙයි
කක්ෂ
කිසියම් වස්තුවක කක්ෂීය කාලාවර්තය යනු, තවත් වස්තුවක් වටා එක් සම්පූර්ණ කක්ෂයක් ගමන් කිරීමට එයට ගතවන කාලය වෙයි
තාරකා විද්‍යාවෙහි ගැඹුරට නොගොස් මෙය විස්තර කළ හොත් මෙයින් හැඳින්වෙන්නේ, තාරකා වලට සාපේක්ෂව ගණනය කෙරෙන,  තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තුවක නක්ෂත්‍ර කාලාවර්තය වෙයි
සූර්යයා (හෝ වෙනත්  බගෝලීය වස්තුවක්) වටා, වස්තුවක කක්ෂීය කාලාවර්තයන් විවිධ වර්ගයන් වෙති
නක්ෂත්‍ර කාලාවර්තය යනු, තාරකා වලට සාපේක්ෂව, වස්තුවක් විසින් සම්පූර්ණ කක්ෂයක ගමනෙහි යෙදීමෙහි කාලික චක්‍රයයි
මෙය, අවස්ථිතික (භ්‍රමණය-නොවන) සමුද්දේශ රාමුවක කක්ෂීය කාලාවර්තය වෙයි
සංගම කාලාවර්තය 

 ඩරකොනිටීය කාලාවර්තය 

තාරකා විද්‍යාවේ කාලය පරාමිතිය
කක්ෂ
කෘමි පරිභෝජනය  යනු ආහාරයක් ලෙසින්  කෘමීන් පරිභෝජනයට ගැනීමයි
සමහර කෘමි විශේෂයන්ගේ  බිත්තර, කීටයෝ, පිළවු සහ වැඩුණු සතුන්  මිනිසා විසින් ආහාරයට ගෙන ඇති අතර, වර්තමාන සමයෙහිදී පවා  මිනිස් පෝෂණයෙහි අංගයක් ලෙසින් පවතියි
බොහෝ සතුන් විසින් කෘමීන් ආහාරයට ගන්නා නමුත්, මෙම පදය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාර වන්නේ මිනිසුන් විසින් කෘමීන් පරිභෝජනය කිරීම සඳහාය
කෘමීන් ආහාරයට ගන්නා සතුන් හැඳින්වෙන්නේ කෘමිභක්ෂකයන් ලෙසිනි
කෘමින් ගොදුරු කර ගනිමින් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ උකහාගන්නා, සමහරක් මාංශභක්ෂක ශාක විශේෂයන්ද සිටිති
උතුරු, මධ්‍යම සහ දකුණු ඇමරිකාව හා අප්‍රිකාව, ආසියාව, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය ආදී පෙදෙස් වල සංස්කෘතීන් අතර, මිනිසුන් විසින් කෘමි පරිභෝජනය සුලබය
ලොව ජාතීන් 80% විසින් කෘමි විශේෂ 1,000 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ආහාරයට ගන්නා බව දන්නා කරුණකි
කෙසේවෙතත්, සමහර සමාජයන්හී කෘමීන් -ආහාරයට ගැනීම දුලබ වන අතරම සමහරවිට තහංචි දෙයකි
වර්තමාන සංවර්ධිත ලෝකයේ කෘමීන් ආහාරයට ගැනීම විරල වන මුත්, ලතින් ඇමරිකාවේ, අප්‍රිකාවේ, ආසියාවේ සහ ඕෂනියාවේ බොහෝ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින පෙදෙස් වල, කෘමීන් ජනප්‍රිය ආහාරයක්ව තවමත් පවතියි
ලොව පුරා ආහාර පරිභෝජනයට ගැනෙන ජනප්‍රිය කාඹීන් සහ ඇරැක්නිඩාවන්  (මකුළු, ගෝනුසු විශේෂ) අතර පළඟැටියන්, රැහැයියන්,  තණ කොළ පෙත්තන්, කුහුඹුවන්, විවිධ කුරුමිණි පිළවුන්  ( කඳ පණුවන් වැනි),  කළු කුරුමිණියාගේ හෝ   කඳ කුරුමිණියා‍ගේ පිළවුන්, දළඹුවන් විවිධ විශේෂයන් ( බට පණුවන්, මොපානි පණුවන්, සේද පණුවන් සහ ඉටි පණුවන් ආදිය), ගෝනුස්සන් සහ දිවි මකුළුවන් ආදිය අඩංගු වෙති
ඇරැක්නිඩයන්  ( ප්‍රධාන වශයෙන් දිවි මකුළුවන් ) සහ  මිරියපෝඩයන්  (ප්‍රධාන වශයෙන් පත්තෑයන්) වැනි කෘමීන් නොවන සන්ධිපාදකයන්ද පරිභෝජනයට ගැනීම ඇකුළු වන පරිදී,  කෘමි පරිභෝජනය යන පදය සමහරවිට පුළුල් කොට අර්ථදැක්වෙයි
මිනිසුන් විසින් ආහාර ලෙසින් පරිභෝජනය කළ හැකි, ඇරැක්නිඩයන්ද ඇතුළුව, සන්ධිපාදකයන් විශේෂ 1,417 ක් පිළිබඳ දැනුවත්ව පවතියි
විශේෂයෙන්ම කකුළුවන්, පොකිරිස්සන්, සහ ඉස්සන් ආදි  කවචයන් වැනි, අනෙකුත් සන්ධිපාදකයන් පරිභෝජනය  කිරීම සඳහා මෙම පදය භාවිතා නොවේ
කෘමීන් පරිභෝජනය විශාල පරිමාණයෙන් සිදු කිරීම පිළිබඳ මෑතදී සිදු කළ ඇගැයුම් වලින් අනතුරුව, සමහරක් ප්‍රවීණයන් විසින්, සත්ව පශු සම්පතට විකල්ප වශයෙන් කෘමි පරිභෝජනය  යෝජනා කරනුයේ, මහත්වූ කාර්යසාධනය, අඩු සම්පත් පරිහරණය, ආහාර ආරක්ෂණයෙහි ඉහළ බව,  සහ පාරිසරීය සහ ආර්ථික ධරණීයතාවය  වැනි සම්භාව්‍ය ප්‍රතිලාභ පෙන්වා දෙමිනි
පාරිසරීය  ප්‍රතිලාභ 
ක්ෂයවූ පදාර්ථය ජෛව ස්කන්ධය  බවට පෙරැලීමේදී, සාම්ප්‍රදායික පශු සම්පත ඇතිදැඩි කිරීමට වඩා, කෘමි වගාව වඩාත් කාර්යක්ෂම ක්‍රමයක් වන්නේ, පදාර්ථය ස්වීකරණය සහ පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ප්‍රවාහණය සඳහා කාමීන් විසින් භාවිතා කෙරෙන ක්‍රම සලකා බැලීමෙනි
කෘමි ජෛව පදාර්ථය කිලෝ ග්‍රෑම් එකක් නිපැයීම හා සැසඳීමේදී, මස් කිලෝ ග්‍රෑම් එකක් නිපැයීම සඳහා ශාක පෝෂ්‍ය පදාර්ථ 10 ගුණයකට වඩා අවශ්‍ය වෙයි
ඉතිහාසය

දඩයම හෝ ගොවිතැන හෝ සඳහා, මිනිසුන් වෙත මෙවලම් තිබීමට පෙර, ඔවුන්ගේ ආහාර වේලෙහි වැදගත් තැනක් කෘමීන් විසින් දරන්නට ඇත
ඇඑජ සහ මෙක්සිකෝවෙහි ගුහා තුලින් හමුවූ  පාෂාණිභූත අසූචි විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් මේ පිළිබඳ සාක්ෂි හමුවී ඇත
යොමුව

ආහාර ලෙසින් කෘමීන්
කෘමි විද්‍යාව
2-සයනොග්වොනඩීන් යනු ග්වොනඩීන් වෙතින් ව්‍යුත්පන්න කරගන්නා  නයිට්‍රයිලයකි
එය සයනමයිඩ්හී ද්විඅවයවයක් වන අතර, එය වෙතින් සාදාගත හැක
අවර්ණ ඝන දුව්‍යයක් වන 2-සයනොග්වොනඩීන්,  ජලයෙහි, ඇසටෝන්හී, සහ මද්‍යසාරයෙහි ද්‍රාව්‍ය වන නමුදු, ඩයිඑතිල් ඊතර් හෝ ක්ලෝරොෆෝම් වල දිය නොවේ
නිෂ්පාදනය සහ භාවිතය 
2- සයනොග්වොනඩීන් නිෂ්පාදනය කරන්නේ භෂ්මයක් හා සමගින් සයනමයිඩ් පිරියම් කිරීමෙනි
පස තුල එය නිපැයෙන්නේ, සයනමයිඩ් විසංයෝජනය මගිනි
2- සයනොග්වොනඩීන්, ග්වොනඩීනයන් සහ මෙලමයින් වෙතින් ප්‍රයෝජනවත් සංයෝග විවිධ සමූහයක් නිපැයේ
සෙමෙන් ක්‍රියාකරන  පොහොරක් ලෙසින්ද එය භාවිතා වෙයි
මතභේදය

2012 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, ෆොන්ටෑරා යන නවසීලන්ත සමාගම විසින් නිපැයෙන කිරි නිෂ්පාදන තුල ඩයිසයන්ඩයමයිඩ් මාත්‍රයන් තිබී හමුවිය
ෆොන්ටෑරා, ෆෙඩරේටඩ් ෆාමර්ස් සංවිධානය සහ රජය විගසින් ක්‍රියාක්මකවී, මහජනයා සහ විදේශීය ගැනුම්කරුවන්  සැනසුවේ සෞඛ්‍යයට කිසිදු අවදානමක් නොමැති බවයි.   ඩීසීඩී සිද්ධිය හසුරුවාගත් ආකාරය පිළිබඳව  ෆොන්ටෑරා වෙත ප්‍රශංසාව හිමි විය
මට්ටම් ඉතා අඩු අගයක පැවති අතර පරික්ෂණ වාර්තා මාධ්‍යයෙහි පලවීම වැලැක්වීමට පරිශ්‍රමය දරන ලදි
බාහිර සබැඳි 
 
 OECD ලේඛය 
 chemicalland21.com හි නිවේශනය

ආශ්‍රිත

ග්වොනඩයින
සයනමයිඩ
සීමාසහිත ෆොන්ටෙරා සමූපකාර සමූහ ව්‍යාපාරය යනු  නවසීලන්ත ගොවීන්  10,600 විසින් හිමිකත්වය දරන නවසීලන්ත බහුජාතික කිරි පට්ටි සමුපකාරයකි
ලොව මුළු කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත අපනයනයන්ගෙන් දළ වශයෙන් 30% වෙනුවෙන් මෙම සමාගම වග කියන අතර,  NZ$19.87 බිලියන ඉක්මවන ආදායමක් සහිතව, නවසීලන්තයේ විශාලතම සමාගම වෙයි
ෆොන්ටෙරා සමාගම සබැඳි අන්තර්ජාතික ගැටළු

සන්ලු ලදරු කිරිපිටි ජාවාරම

නවසීලන්තය විසින් ඉරාකයට හමුදා යැවීම
ක්‍රි
ව. 2010දී කල විකිලීක්ස් හෙලිදරවුවකට අනුව  අ
විසින් ඉරාකය ආක්‍රමණය කල පසු නවසීලන්තය විසින් 2003දී තම හමුදා ඉරාකවට යවා ඇත්තේ ෆොන්ටෑරා සමාගමට කිරි සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තු දිගටම ලබාගැනීම‍ සඳහාම වේ
ඉතිහාසය 

බොහෝ බටහිර රටවල ලෙසම, නවසීලන්තයෙහිද, කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයෙහි මූලික සංවිධානාත්මක ව්‍යුහයෙහි බොහෝ කලක සිට පැවතීමට  කිරි පට්ටි සමූපකාරයන් සමත්වී ඇත
පළමු කිරි පට්ටි සමූපකාරය 1871දී ඔටාගා හි පිහිටුවන ලදි
1920 වන විට, කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත සකස්කරන කම්හල් 600 ක්  ක්‍රියාත්මකව තිබූ අතර ඒවායින් 85% පමණ අයත්ව තිබුණේ සමූපකාර සංගම් වලටය
1930 ගණන් වලදී සමූපකාර සංගම්  500 පමණ තිබූ මුත් දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසුව, ගමනාගමන කටයුතු, සකස්කිරීමේ තාක්ෂණය සහ ශක්ති ප්‍රභව පද්ධතීන්හී වැඩිදියුණුව හේතුවෙන්, එකාබද්ධවීමේ නැඹුරුතාවයක් පෙන්නුම් කල අතර, සමූපකාර සංගම් ඒකාබද්ධ වීමෙන් ඒවා විශාල වෙත්ම සංඛ්‍යාවෙන් අඩු විය
ආශ්‍රිත ලිපි
 සන්ලු සමූහ ව්‍යාපාරය

බහුජාතික ‍සමාගම්
ෆොන්ටෙරා
සිව් පහර එන්ජිමක් යනු වකැටියක් ක්‍රියා කරවීම සඳහා පිස්ටනයන්හි පහර හතරක් සම්පූර්ණ කිරීම සිදුවන එන්ජිමකි
ආශ්‍රිත 
 අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම
 දෙපහර එන්ජිම

අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම
99 ඩයිකී යනු,  ප්‍රධාන වළල්ලෙහි පිහිටි,  තරමක් විශාල සහ අඳුරු,  ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි
ඇල්ෆොන්ස් බොරෙලි විසින් ඩයිකී සොයා ගත්තේ  1868 මැයි 28 දිනදීය
එය ඔහුගේ පළමු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහලෝක සොයාගැනුම විය
සදාචාර  යුක්තිය සඳහා  ග්‍රීක දේවතාවිය වූ  ඩයිකී අනුව යමින් එය නම් කෙරිණි
ආශ්‍රිත

C-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
1868දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
ඇල්ෆොන්ස් බොරෙලි විසින් කළ සොයාගැනීම්
ආශ්‍රිත

ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
C-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
1868දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
97 ක්ලෝතෝ යනු ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් තරමක් විශාල ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි
එය M-වර්ගයට අයත් වුවද, එහි රේඩාර් ප්‍රභානුපාතය ඉතා අඩු අගයක පැවතීම නිසා,  නිකල්-යකඩ සංයුතියක් එයට ඇතැයි සිතිය නොහැක
21 ලුතැත්සියා සහ 22 කලායියපී හි සමගින් ක්ලෝතෝ සම ලක්ෂණ පෙන්වන්නේ, මෙම තුනම, සංයුතිය නොදන්නා  M-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ වන නිසාය
අර්න්ස්ට් ටෙම්පල් විසින් 1868 පෙබරවාරි 17 දිනදී ක්ලෝතෝ සොයා ගැනුණි
එය ඔහුගේ පස්වන සහ අවසාන ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහ සොයා ගැනීමයි
ආශ්‍රිත

ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
M-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
1868දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
හැලීගේ ධූම කේතුව , නිල නම්කරණය 1P/හැලී, යනු,  පෘථිවියෙහි සිට සෑම වසර 75–76 ට වරක් දර්ශනය වන, කෙටි-කාලාවර්ත ධූම කේතු අතුරින් පැහැදිලිතම අවබෝධයක් සහිත ධූම කේතුවය
පෘථිවියෙහි සිට පියවි ඇසට දර්ශනය වන එකම  කෙටි-කාලාවර්ත ධූම කේතුව හැලීගේ ධූම කේතුව වන අතර, එම නිසාම, මිනිස් ජීවිත කාලය තුල දෙවරක් දිස්විය හැකි පියවි-ඇසට පෙනෙන එකම ධූම කේතුව එය වෙයි
පියවි-ඇසට පෙනෙන  අනෙකුත් ධූම කේතු මෙයට වඩා දීප්තිමත් සහ ප්‍රේක්ෂණීය විය හැකි නමුදු ඒවා දිස්වන්නේ වසර දහස් ගණනකට එක් වරකි
අභ්‍යන්තර සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයෙහි අවසන් වරට හැලී දක්නට ලැබුණේ 1986දී වන අතර නැවතත් පෙනෙන්නේ  මධ්‍ය-2061 හිදීය
අභ්‍යන්තර සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලය වෙත හැලීගේ යළි-පැමිණීම්,  අඩුම වශයෙන් ක්‍රිපූ 240 සිට තාරකා විද්‍යාඥයින් විසින් නිරීක්ෂණය කොට වාර්තාගත කොට ඇත
ධූමකේතුවෙහි දර්ශනය වීම් වල පැහැදිලි වාර්තාගත කිරීම් චීන, බැබිලෝනියානු සහ, මධ්‍යතන යුරෝපියානු වංශකථා වල දක්නට ඇතත්, එකම වස්තුව යළි-දර්ශනය වීම් ලෙසින් එකල හඳුනාගෙන නොතිබිණි
ධූමකේතුවෙහි ආවර්තිත ගමන වසර 1705දී පළමුවෙන් හඳුනාගත්තේ  ඉංග්‍රීසි තාරකාවිද්‍යාඥ  එඩ්මන්ඩ් හැලී විසින් වන අතර, එය නම් කර ඇත්තේ ඔහු අනුව යමිනි
ආශ්‍රිත

වල්ගාතරු
එන්කර් ධූම කේතුව (නිල නම්කිරීම
2P/එන්කර්) යනු  වසර තුනකට වරක් සූර්යයා වටා කක්ෂයක් සම්පූර්ණ කරන කාලාවර්ත ධූම කේතුවකි  — මෙය දන්නා ඔනෑම ධූම කේතුවක් සඳහා කෙටිම කාලාවර්තය වෙයි
ඕනෑ භාෂාවක පැවැත්ම රඳා පවතින්නේ ඒ භාෂාව සම්බන්ධයෙන් ඇති නීති රීති, සම්මතයන් මතයි
ඒ නීති රීති සම්මත විනාශ වුවහොත්, එහෙමත් නැතිනම් භාෂාව භාවිත කරන අයගෙන් ඒ නීති රීති අතහැරුණොත් ඒ භාෂාව විනාශ වී යනවා
ඉතින් මේ නීති රීති, සම්මතයන් හඳුන්වන පොදු නාමය තමයි වියරණ හෙවත් ව්යාාකරණ කියා නම් කරන්නේ
භාෂාවේ විවිධ අංග, විවිධ රටා භාවිතා කළ යුතු නිවැරදි ක්රාමය නම් මේ යැයි පෙන්වා දෙන්නේ වියරණ මගින්
එබැවින් භාෂාව  නිවැරදිව භාවිතා  කිරීමට නම් භාෂාවේ ඇති වියරණ හොඳින් අවබෝධ කරගත යුතු වෙනවා
අවබෝධ කරගත් වියරණ භාෂා භාවිතයේ දී යොදා ගැනීමට පුරුදු වීමත් අනිවාර්යයි
{{ඉන්දික භාෂා අක්ෂර අඩංගු
යි}}

රජරට රාජධානියේ අගනුවර ලෙස අනුරාධපුර සහ සීගිරිය පැවති යුගය අනුරාධපුර යුගය ලෙස සැලකේ. අනුරාධපුර රාජධානිය අනුරාධපුර නගරයේ නමින් නම් කරන ලදී
වර්ථමාන ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ගොඩබිම වන ලංකා දූපත හෙවත් ලක්දිව බිහිවූ ප්‍රථම සංවිධානාත්මක රාජධානිය වුයේ රජරට රාජධානියයි
රාජධානියේ ආර්ථිකය පදනම් වූයේ කෘෂිකර්මාන්තය මත බැවින් වැව් සහ ඇළ මාර්ග ඉදිකිරීම රජුගේ ප්‍රධාන කාර්යයක් විය
5 සියවෙසහි වුවත් පුරාවිද්යාත්මක තොරතුරු අනුව එහි ඉතිහාසය ක්‍රි
කරන ලද පුරා විද්යා කැණීම් වලදී වඩා පූර්ව කාලයන්හි විසූ ජනයා සම්බන්ධ සාක්ෂි ලැබී ඇතත් ක්‍රි
thumb|397x397පික්|පුරාණ පරිපාලණ ප්‍රදේශය (අනුරාධපුර මධ්‍යතන යුගය)
නගරයට සහ පූජනීය ස්ථානයන්ට කරනු ලැබූ සනීපාරක්ෂක සහ පරිපාලනමය සම්පාදනයන් විසින් පෙන්නුම් කෙරෙනුයේ කාලාන්තරයක් තිසිසේ නගරය කිසියම් මධ්යගත සැලැස්මකට අනුව සංවර්ධනය කෙරුණු බවය
සීගිරිය

සීගිරිය - ප්‍රෞඪ ඉතිහාසයකට නෑකම් කියන සිංහල දේශයේ තවත් අභිමානී නගරයක් වූ සිගිරිය අයත් වන්නේද රජරට රාජධානියටයි
එහි ලියැවුණු කුරුටු ගී තුළින් හෙළ ගැමියාග‍ේ අදහස් මෙන් ම හෙළ සංස්කෘතිය පිළිබඳවද තොරතුරු හෙළිවේ
ආක්‍රමණ

රජරට රාජධානියට අඛණ්ඩව පැවතුණු තර්ජනයක් වූයේ දකුණු ඉන්දීය ආක්රමණයන්ය
දකුණු ඉන්දියාවට එරෙහිව ආක්‍රමණයන් දියත් කළ පළවන ගජභාහු, පන්ධ්යන් දේවියට පිහිට වීමට තම හමුදාවන් යැවූ දෙවන සේන, එවැනි පාලකයන්ය
ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ පළමු වාර්තාගත ආක්රමණය සිදුවූයේ සූරතිස්ස(ක්‍රි
පූ 247 - 237) රජු සමයේදීය
පූ 215 - 205) විසින් ඔවුන් පරජය කරන ලදී
ඉන් අනතුරුව පැවති තවත් ආක්රමණයක් හේතුවෙන් චෝළ රජකු වූ එලාර(ක්‍රි
පූ 205 - 161) අසේල රජු පරදවා රටෙහි පාලකයා බවට පත් විය
කෙසේ නමුත් මහාවංශ වාර්තා වලට අනුව එළාර විසින් රට යුක්තිගරුක ලෙස සහ සධාරණ ලෙස පාලනය කළ බව කියැවේ
පූ 103 දී ද්‍රවිඩ නායකයන් පස් දෙනෙකු වූ,

1)පූලහත්ත

2)බාහිය

3)පනයාමර

4)පිලියාමර 

5)දතික

විසින් රට නැවතත් ආක්රමණය කරන ලදී
I වන සේන (ක්‍රි
833 – 853) සහ III වන උදය (ක්‍රි
935 – 938) රජ සමය තුළ දකුණු ඉන්දියාවෙන් බොහෝ ආක්‍රමණ සහ කොල්ලකෑම් එල්ල විය
කෙසේ නමුත් මෙම ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් කිසිවෙකු ඔවුන්ගේ පාලනය රටෙහි දකුණු ප්රදේශය වූ රුහුණ දක්වා දීර්ඝ කර නොගත්හ
එබැවින් ශ්රී ලාංකීය පාලකයන් සහ උරුමක්කාරයන් ඔවුන්ගේ හමුදාවන් මෙම ප්‍රදේශය තුළ සංවිධානය කොට ගෙන ඔටුන්න නැවත ලබා ගැනීමට සමත් වූහ
කිත්සිරිමෙවන් රජ සමයේදී හේමමාලා කුමරිය සහ දන්ත කුමරු විසින් බුදුන් වහන්සේගේ දන්ත ධාතුව ලංකාවට වැඩම කරවන ලදී
මෙම වාරිමාර්ග ඉදිකිරීම් මඟින් එම යුගයේ මිනිසුන් තුළ තිබූ උසස් තාක්ෂණික හා ඉංජිනේරු හැකියාවන් මනාව පිළිඹිබු කරයි

තද පැහැති අකුරු පෙළ==ලක්දිව සමකාලීන රාජධානි==

රුහුණු රාජධානිය

තිස්ස රජ මෞර්ය අධිරාජ්යයට අවනතව දේවානම් පියතිස්ස නමින් මෞර්ය සම්ප්රදායනුකූලව නැවත ඔටුනු පැළඳීමත් සමගම රජ සොහොයුරු මහානාග කුමරු රුහුණට පලාගොස් මෞර්ය අධිරාජ්යයට අවනත නොවූ රුහුණු රාජධානිය පිහිටුවාගන්නා ලදී
අනුරාධපුර අතහැරීම

දිගින් දිගටම වූ දකුණු ඉන්දීය ආක්රමණ වලින් තැවුණු නගරය අවසානයේදී ක්රි
එහි පසුබැස්ම ඇරඹියේ දකුණි ඉන්දීය ආක්රමණයන්ට එරෙහිව දිගින් දිගටම වූ යුද වැදීම නිස රාජධානිය ආර්ථිකමය අතින් දුප්පත් වීමය
ආර්ථීකය

සංස්කෘතිය

සටහන්

උපහරණ

ආශ්‍රිත

වසර 1017 දී විසංස්ථාපිත රාජ්‍යයන් හා බල ප්‍රදේශ

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
 ක්‍රිපූ 377 දී සංස්ථාපිත රාජ්‍යයන් හා බල ප්‍රදේශ
අනුරාධපුර යුග‍ය
අනුරාධපුර
අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ නෙවාඩා ප්‍රාන්තයේ ඇති හමුදාමය ප්‍රදේශයක්
මෙම ප්‍රදේශය කුමණ අරමුණක් වෙනුවෙන් යොදාගන්නේදැයි නිල වශයෙන් හෙලිදරවුකර නැත
ලාස් වේගස් නගරයට කි
130ක් පමණ වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇත
යොදාගන්නා කාර්යය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලාස් වේගාස් පදේශයේ සිට සැතපුම් 90ක් උතුරට වන්නට පිහිටි වියළි ගෲම් නදි තීරයේ වර්ග සැතපුම් 60ක් පමණ ප්‍රමානයක් යුධ හමුඳා විශේෂ අධීක්ෂණයක් යටතේ පවතී මෙය 51වන ප්‍රඳේශයයි
මෙම හමුදාමය ප්‍රදේශය කුමණ කාර්යයක් සඳහා යොදාගන්නේදැයි ඇ
ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව හෝ නෙවාඩා ආණ්ඩුව හෙලිකර නැති නමුත් මෙම ප්‍රදේශය ගුවන්යානා සහ ප්‍රහාරක අවි පර්යේෂණ සඳහා යොදාගන්නා බවට සාක්‍ෂි ඇත
මෙම ප්‍රදේශය ඇ
ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව සහ පිටසක්වල ජිවීන් අතර සඹඳතා පවත්වන භූමි භාගයක් බවට මතයක් ඇත
නමුත් මෙම මතය බැහැර කල නොහැක්කේ 1947 කාලයේදි මෙම ප්‍රදේශයේ සිදු වූ සිද්ධීන් නිසාය
ප්රදේශය 51

1966 මධ්‍යම බුද්ධි ඒජන්සියේ (සීඅයිඒ) 51 වන ප්‍රදේශය, නම් නොකළ, වර්ගීකරණය නොකළ කඩදාසියක තිබී, ඔක්ස්කාට් (ලොක්හීඩ් ඒ -12) සහ පිරිවැටුම් ප්‍රදේශ (සීඅයිඒ / ක්‍රෙස්ට් ආර්ඩීපී 90 බී 00184 ආර් 1000100040001-4)

මුල් සෘජුකෝණාස්රාකාර පදනම සැතපුම් 6 සිට 10 දක්වා (කි
9.7 සිට 16.1 කි
) දැන් ඊනියා "මනාලයා පෙට්ටියේ" කොටසකි
එය සෘජුකෝණාස්රාකාර ප්‍රදේශයකි
මෙම ප්‍රදේශය අභ්‍යන්තර නෙවාඩා ටෙස්ට් සයිට් (එන්ටීඑස්) මාර්ග ජාලයට සම්බන්ධ කර ඇති අතර, දකුණු දෙසින් බුධ ග්‍රහයා දක්වාත් බටහිරින් යූකා මහල් නිවාසය දක්වාත් පදික වේදිකා ඇත
විලෙන් ඊසාන දෙසින් පුළුල් හා හොඳින් නඩත්තු කරන ලද ග්‍රූම් ලේක් පාර ජම්බල්ඩ් කඳුකරයේ ගමන් මාර්ගයක් හරහා දිව යයි
මෙම මාර්ගය කලින් මනාලයා ද්‍රෝණියේ පතල් වලට මඟ පෑදූ නමුත් ඒවා වසා දැමූ දා සිට වැඩි දියුණු කර ඇත
එහි එතීෙම් පා course මාලාව ආරක්ෂක මුරපොලක් පසුකර ගියද, පාදම වටා ඇති සීමිත ප්‍රදේශය නැගෙනහිර දෙසට විහිදේ
සීමිත ප්‍රදේශයෙන් ඉවත්වීමෙන් පසු, ග්‍රූම් ලේක් පාර නැගෙනහිර දෙසට ටිකාබූ මිටියාවතට බැස, කුණු පාරට පිවිසෙන දොරවල් කුඩා ගොවිපලවල් කිහිපයකට පසුකර, රාජ්‍ය මාර්ගය 375, රේචල්ට දකුණින් පිහිටි “පිටසක්වළ අධිවේගී මාර්ගය” [8] සමඟ සංක්‍රමණය වීමට පෙර
එක්සත් ජනපදයේ බලශක්ති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් එන්ටීඑස් හි සිදු කරන ලද න්‍යෂ්ටික අත්හදා බැලීම් 928 න් 739 ක් පිහිටුවා ඇති නෙවාඩා ටෙස්ට් අඩවියේ යූකා පැතලි කලාපය සමඟ 51 වන ප්‍රදේශය මායිම බෙදා ගනී
[9] [10] [11] යූකා කඳුකර න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය ගබඩාව ග්‍රූම් විලට නිරිත දෙසින් සැතපුම් 44 ක් (කි
71) දුරින් පිහිටා ඇත

groom විල

ග්‍රූම් විල කේන්ද්‍ර කර ගත් නෙවාඩා ටෙස්ට් පරාසයේ භූලක්ෂණ සටහන

ග්‍රූම් ලේක් යනු නෙවාඩා හි ලුණු තට්ටු නිවාසයකි
අඩි 4,409 (මීටර 1,344) [13] ක උන්නතාංශය උතුරේ සිට දකුණට සැතපුම් 3.7 (කි
6.0) ක් ද නැගෙනහිර සිට බටහිරට සැතපුම් 3 ක් (කි
4.8) ක් ද පළලම ස්ථානයේ වේ
ටොනෝපා ද්‍රෝණියේ ග්‍රූම් ලේක් නිම්න කොටසෙහි පිහිටා ඇති මෙම විල නෙවාඩා හි රේචල් සිට සැතපුම් 25 ක් (කි
40) දකුණින් පිහිටා ඇත
ඉතිහාසය

"ප්රදේශ 51" යන නාමයේ මූලාරම්භය පැහැදිලි නැත
51 වන ප්‍රදේශය මෙම පද්ධතියේ කොටසක් නොවුවද එය පරමාණුක බලශක්ති කොමිෂන් සභාවේ (AEC) අංකිත ජාලයකින් යැයි විශ්වාස කෙරේ
එය 15 වන ප්‍රදේශයට යාබදව පිහිටා ඇත
තවත් පැහැදිලි කිරීමක් නම් 51 භාවිතා කරන ලද්දේ ඒඊසී අංකය භාවිතා කිරීමට අපහසු නිසාය
[14] මධ්‍යම බුද්ධි ඒජන්සිය (සීඅයිඒ) ට අනුව, මෙම පහසුකම සඳහා නිවැරදි නම් හෝමි ගුවන්තොටුපළ (කේඑක්ටීඒ) සහ ග්‍රූම් ලේක් ය
[15] [16] වියට්නාම් යුද්ධයේ සීඅයිඒ ලේඛනයක 51 වන ප්‍රදේශය භාවිතා කර ඇත
] මෙම පහසුකම ඩ්‍රීම්ලන්ඩ් සහ පැරඩයිස් රැන්ච් ලෙසද හැඳින්වේ, [18] [19] වෙනත් අන්වර්ථ නාමයන් අතර වේ
යූඑස්ඒඑෆ් මහජන සම්බන්ධතා මෙම පහසුකම "ග්‍රූම් ඩ්‍රයි ලේක් අසල මෙහෙයුම් ස්ථානයක්" ලෙස සඳහන් කර ඇත
ක්ෂේත්‍රය වටා ඇති විශේෂ භාවිත ගුවන් අවකාශය සීමිත ප්‍රදේශය 4808 උතුර (R-4808N) ලෙස හැඳින්වේ
[20]

1864 දී මනාලයාගේ පරාසයේ දකුණු කොටසේ ඊයම් සහ රිදී සොයා ගන්නා ලදී
[21] ඉංග්‍රීසි සමාගමක් වන ග්‍රූම් ඊයම් පතල් සමාගම 1870 ගණන් වලදී සංකල්ප පතල් සඳහා මුදල් යෙදවූ අතර දිස්ත්‍රික්කයට එහි නම ලබා දුන්නේය (අසල පතල් අතර මාරියා, විලෝ සහ සුදු විල)
[22] ජේ. බී. ඔස්බෝන් සහ හවුල්කරුවන් 1876 දී ග්‍රූම් හි අවශ්‍යතා අත්පත් කර ගත් අතර ඔහුගේ පුතා 1890 ගණන් වලදී එම අවශ්‍යතා අත්පත් කර ගත්තේය
පතල් කැණීම 1918 දක්වා පැවති අතර දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව 1950 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා නැවත ආරම්භ විය
ග්‍රූම් ලේක් අඩවියේ ගුවන් තොටුපල 1942 දී ඉන්දියානු ස්ප්‍රින්ග්ස් ගුවන් හමුදා සහායක ක්ෂේත්‍රය ලෙස සේවය ආරම්භ කළ අතර එය අඩි 5000 ක ධාවන පථ දෙකකින් සමන්විත වූ අතර 37  16′35 ″ එන් 115  45′20 ″ ඩබ්ලිව්. [24]

U-2 වැඩසටහන

ප්‍රධාන ලිපිය
ලොක්හීඩ් යූ -2

U-2 ගුවන් ගමන් මාර්ගය සහිත "රැන්ච්"

මධ්‍යම බුද්ධි ඒජන්සිය (සීඅයිඒ) ලොක්හීඩ් යූ -2 උපායමාර්ගික ඔත්තු බැලීමේ ගුවන් යානය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ව්‍යාපෘති ඇක්වාටෝනය සඳහා 1955 අප්‍රේල් මාසයේදී ග්‍රූම් ලේක් පරීක්ෂණ පහසුකම පිහිටුවන ලදී
ව්‍යාපෘති අධ්‍යක්‍ෂ රිචඩ් එම්. බිස්සෙල් කනිෂ් r
යා තේරුම් ගත්තේ ව්‍යාපෘතිය වටා ඇති අතිශය රහස්‍යභාවය සැලකිල්ලට ගෙන පියාසැරි පරීක්‍ෂණය සහ නියමු පුහුණු වැඩසටහන් එඩ්වර්ඩ්ස් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ හෝ ලොක්හීඩ්හි පාම්ඩේල් මධ්‍යස්ථානයේ පැවැත්විය නොහැකි බවයි. ව්‍යාපෘතියේ ඉතිරි කොටස මෙන් ම ඔහු ද දැඩි ආරක්ෂාව යටතේ U-2 සඳහා සුදුසු පරීක්ෂණ ස්ථානයක් සෙවීමක් සිදු කළේය
ඔහු ලොක්හීඩ්ට දැනුම් දුන්නේය
ලොක්හීඩ් හි U-2 නිර්මාණකරු කෙලී ජොන්සන්ට අනුව
[25]

අපි ඒ හරහා පියාසර කළ අතර තත්පර තිහක් ඇතුළත ඔබ දැන සිටියේ එය එම ස්ථානය බවයි එය වියළි විලක් අසල විය
මිනිසා ජීවතුන් අතර, අපි ඒ විල දෙස බැලුවෙමු, අපි සියල්ලෝම එකිනෙකා දෙස බැලුවෙමු
එය තවත් එඩ්වර්ඩ්ස් ය, එබැවින් අපි රෝද ගසා, එම විලට ගොඩ බැස, එහි එක් කෙළවරක් දක්වා කුලී රථයක් ලබා ගත්තෙමු
එය පරිපූර්ණ ස්වාභාවික ගොඩබෑමේ ක්ෂේත්‍රයක් විය එය කිසිවක් නොකර බිලියඩ් මේසයක් තරම් සිනිඳුයි
විල් ඇඳ යානාව පරීක්ෂා කිරීම සඳහා කදිම තීරුවක් සාදන ලද අතර, විගාමික නිම්නයේ කඳු වැටි සහ එන්ටීඑස් පරිමිතිය ලාස් වේගාස් සිට සැතපුම් 100 ක් (කි
160 ක්) උතුරින් පිහිටි අමුත්තන්ගෙන් මෙම ස්ථානය ආරක්ෂා කළේය
සිතියමෙහි "ප්‍රදේශය 51" ලෙස නම් කර ඇති ඉඩම අත්පත් කර ගෙන එය නෙවාඩා පරීක්ෂණ අඩවියට එක් කරන ලෙස සීඅයිඒ ඒඊසී වෙතින් ඉල්ලා සිටියේය
56-57

සීඅයිඒ පසුව විස්තර කළ පරිදි ජොන්සන් මෙම ප්‍රදේශය "පැරඩයිස් රැන්ච්" ලෙස නම් කළේ කම්කරුවන් "කොතැනකවත් නැති නව ස්ථානයකට" යාමට දිරිගැන්වීම සඳහා ය
එහි නම "රැන්ච්" ලෙස කෙටි විය
57 [27 ] 1955 මැයි 4 වන දින සමීක්ෂණ කණ්ඩායමක් ග්‍රූම් විලට පැමිණ අඩි 5,000 (මීටර් 1,500) උතුරු-දකුණු ධාවන පථයක් වැවෙහි නිරිතදිග කෙළවරේ තැබූ අතර මූලික ආධාරක පහසුකමක් සඳහා ස්ථානයක් නම් කරන ලදී
ගොවිපොළේ මුලින් සමන්විත වූයේ එහි කුඩා කණ්ඩායම නවාතැන් ගැනීම සඳහා නවාතැන්, වැඩමුළු සහ ට්‍රේලර් නිවාස කිහිපයකට වඩා සුළු ප්‍රමාණයකි
මාස තුනකට වැඩි කාලයක් තුළ, කඳවුර සමන්විත වූයේ තනි පදික වේදිකාවක්, එල්ලුම් තුනක්, පාලක කුළුණක් සහ පරීක්ෂණ නිලධාරීන් සඳහා මූලික නවාතැන් පහසුකම් ය
කඳවුරේ පහසුකම් කිහිපයකට සිනමා ශාලාවක් සහ වොලිබෝල් පිටියක් ඇතුළත් විය
අවුල් ශාලාවක්, ළිං කිහිපයක් සහ ඉන්ධන ගබඩා ටැංකි ද විය
සීඅයිඒ, ගුවන් හමුදාව සහ ලොක්හීඩ් පිරිස් 1955 ජූලි මාසය වන විට පැමිණීමට පටන් ගත්හ
රැන්ච් සිය පළමු යූ -2 බෙදාහැරීම 1955 ජූලි 24 වන දින බර්බෑන්ක් වෙතින් සී -124 ග්ලෝබ්මාස්ටර් II භාණ්ඩ ගුවන් යානයකින් ලබා ගත් අතර ලොක්හීඩ් කාර්මික ශිල්පීන් සමඟ ඩග්ලස් ඩීසී -3 යානයෙන්
[26] කැලිෆෝනියාවේ බර්බෑන්ක් හි 51 වන ප්‍රදේශය සහ ලොක්හීඩ් කාර්යාල අතර නිත්‍ය මිලිටරි ගුවන් ප්‍රවාහන සේවා ගුවන් ගමන් ආරම්භ කරන ලදී
රහස්‍යභාවය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා පිරිස් සඳුදා උදෑසන නෙවාඩාවට පියාසර කර සිකුරාදා සවස කැලිෆෝනියාවට පැමිණියහ
72

OXCART වැඩසටහන

1964 දෙසැම්බර් මාසයේදී සමාන ගුවන් යානයක් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා, SR-71 බ්ලැක්බර්ඩ් බලන්න
“ප්‍රති-රේඩාර් අධ්‍යයන, වායුගතික ව්‍යුහාත්මක පරීක්ෂණ සහ ඉංජිනේරු සැලසුම්” සඳහා 1959 අගෝස්තු මාසයේදී ඔක්ස්කාට් ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කරන ලද අතර පසුව ලොක්හීඩ් ඒ -12 වැඩ කටයුතු සියල්ලම සිදු කරන ලදී
පුද්ගලයන් 150 දෙනෙකුට පමණක් ගොඩනැගිලි, අඩි 5,000 (මීටර් 1,500) ඇස්ෆල්ට් ධාවන පථයක් සහ සීමිත ඉන්ධන, එල්ලුම් හා සාප්පු අවකාශයන්ගෙන් සමන්විත ප්‍රමාණවත් පහසුකම් නොමැති ග්‍රූම් විලේ පරීක්ෂාව මෙයට ඇතුළත් විය
1960 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඒ -12 පරීක්ෂණ පහසුකම් ඉදිකිරීම ආරම්භ කරන විට ග්‍රූම් විලට “ප්‍රදේශය 51” [25] [සත්‍යාපනය අවශ්‍ය විය], දැනට පවතින ධාවන පථය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම සඳහා අඩි 8,500 (මීටර 2,600) ක නව ධාවන පථයක් ද ඇතුළුව.

රෙනෝල්ඩ්ස් විදුලි හා ඉංජිනේරු සමාගම (REECo) 1960 ඔක්තෝබර් 1 වන දින ද්විත්ව මාර්‍ග ඉදිකිරීම් කාලසටහන් සහිතව “ව්‍යාපෘති 51” ඉදිකිරීම ආරම්භ කළේය
කොන්ත්‍රාත්කරු මූලික පහසුකම් වැඩිදියුණු කර අඩි 10,000 (මීටර් 3,000) ක ධාවන පථයක් (14/32) විලෙහි නිරිත දිග කෙළවරේ වැව බැම්ම හරහා ඉදි කළේය
වියළි විලෙහි ආකිමිඩියන් සර්පිලාකාරයක් සැතපුම් දෙකක් පමණ එහායින් සලකුණු කළ අතර, ඒ -12 නියමුවෙකු අග්ගිස් බුරුසුවට ඇද වැටීම වෙනුවට ගබ්සා විය හැකිය
51 වන ප්‍රදේශය නියමුවන් එය හැඳින්වූයේ "හූක්" ලෙසයි
හරස් වින්ඩ් ගොඩබෑම සඳහා, වියළි වැවෙහි නොගැඹුරු ගුවන් පථ දෙකක් (ධාවන පථ 9/27 සහ 03/21) සලකුණු කළහ
[31]

1961 අගෝස්තු වන විට අත්‍යවශ්‍ය පහසුකම් වලින් ඉදිකිරීම් අවසන් විය
කඳවුරේ උතුරු පැත්තේ අතිරික්ත නාවික හමුදා එල්ලුම් තුනක් ඉදිකරන ලදි - එල්ලුම් 7 වන අතර එල්ලුම් 7 නව ඉදිකිරීමකි
මුල් U-2 එල්ලුම් නඩත්තු හා යන්ත්‍ර සාප්පු බවට පරිවර්තනය කරන ලදී
ප්‍රධාන කැන්ටන්මන්ට් ප්‍රදේශයේ පහසුකම් අතර ගබඩා හා පරිපාලනය සඳහා වැඩමුළු සහ ගොඩනැගිලි, කොමසාරිස් කාර්යාලයක්, පාලන කුළුණක්, ගිනි නිවන ස්ථානයක් සහ නිවාස ඇතුළත් වේ
දිගුකාලීන නේවාසික පහසුකම් සඳහා අතිරික්ත බබිට් ඩුප්ලෙක්ස් නිවාස ඒකක 130 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් නාවික හමුදාව විසින් ලබා දී ඇත
පැරණි ගොඩනැගිලි අලුත්වැඩියා කරන ලද අතර අවශ්‍ය පරිදි අමතර පහසුකම් ඉදිකරන ලදි
ගස් වලින් වට වූ ජලාශ පොකුණක් පාදමේ සිට සැතපුම් ක් පමණ උතුරින් පිහිටි විනෝදාත්මක ප්‍රදේශයක් විය
වෙනත් විනෝදාත්මක පහසුකම් අතර ව්‍යායාම ශාලාවක්, චිත්‍රපට ශාලාවක් සහ බේස්බෝල් දියමන්තියක් ඇතුළත් විය
A-12 සඳහා අවශ්‍ය විශේෂ JP-7 ඉන්ධන සඳහා 1962 මුල් භාගය වන විට ස්ථිර ගුවන් යානා ඉන්ධන ටැංකි ගොවිපලක් ඉදිකරන ලදි
වැව් හතක් ඉදිකර ඇති අතර එහි මුළු ධාරිතාව ගැලුම් 1,320,000 කි
ඔක්ස්කාට් පැමිණීම සඳහා ආරක්ෂාව වැඩි කරන ලද අතර කුඩා පතල මනාලයා ද්‍රෝණියේ වසා දමා තිබුණි
1962 ජනවාරියේදී, ෆෙඩරල් ගුවන් සේවා පරිපාලනය (FAA), ග්‍රූම් විල අවට සීමිත ගුවන් අවකාශය පුළුල් කළ අතර, ලේක්බෙඩ් R-4808N සීමිත ප්‍රදේශයට වර්ග සැතපුම් 600 ක එකතු කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්විය
[31] සීඅයිඒ පහසුකම සඳහා පුහුණුව සඳහා යූඑස්ඒඑෆ් එෆ් -101 වූඩූස් අටක්, ප්‍රවීණතා පියාසර කිරීම සඳහා ටී -33 වෙඩි තැබීමේ තරු පුහුණුකරුවන් දෙදෙනෙකු, භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහා සී -130 හර්කියුලිස්, පරිපාලන කටයුතු සඳහා යූ -3 ඒ, සෙවීම සහ ගලවා ගැනීම සඳහා හෙලිකොප්ටරයක් සහ ඒ. සම්බන්ධතා භාවිතය සඳහා සෙස්නා 180, සහ ලොක්හීඩ් විසින් හඹා යන ගුවන් යානයක් ලෙස භාවිතා කිරීම සඳහා එෆ් -104 ස්ටාර්ෆයිටරයක් ලබා දෙන ලදී
පළමු A-12 ටෙස්ට් යානය 1962 පෙබරවාරි 26 වන දින බර්බෑන්ක් සිට රහසිගතව ට්‍රක් රථයෙන් ගසා පෙබරවාරි 28 වන දින ග්‍රූම් විලට පැමිණියේය
1962 අප්‍රියෙල් 26 වන දින එහි පළමු ගුවන් ගමන සිදු කරන ලදී
මුලදී, පරීක්ෂණයකට සම්බන්ධ නොවූ සියල්ලන්ම එක් එක් ගුවන් ගත වීමට පෙර අවුල් ශාලාවට ගෙන යන ලදී
මෙය ඉතා ඉක්මණින් අතහැර දමන ලද අතර එය ක්‍රියාකාරකම් කඩාකප්පල් කළ අතර විශාල ගුවන් ගමන් සංඛ්‍යාවක් සමඟ ප්‍රායෝගික නොවීය
ග්‍රූම් විලට ඉහළින් සංවෘත ගුවන් අවකාශය නෙල්ලි ගුවන් හමුදා පරාසය තුළ වූ අතර ගුවන් නියමුවන් ඒ -12 20 සිට 30 වතාවක් දුටුවේය
[25] 1964 දෙසැම්බර් 22 වන දින පළමු ලොක්හීඩ් ඩී -21 ඩ්‍රෝන් අත්හදා බැලීමේ ගුවන් යානය වූ ස්ථානය ද ග්‍රූම් ය
[28] 1963 අවසානය වන විට, සීඅයිඒ විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද "1129 වන විශේෂ ක්‍රියාකාරකම් බල ad ණය" වෙත අනුයුක්ත කරන ලද ඒ -12 යානා 9 ක් 51 වන ප්‍රදේශයට අයත් විය
ඩී -21 ටැග්බෝඩ්

ප්‍රධාන ලිපිය
ලොක්හීඩ් ඩී -21

ඩී -21 එම් -21 පිටුපස සවිකර තිබේ
මුල් ගුවන් ගමන් වලදී භාවිතා කරන ලද ඩ්‍රෝන යානයේ අභ්‍යන්තර ආවරණයක් සටහන් කරන්න
ගැරී පවර්ස්ගේ යූ -2 සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවට අහිමි වීමෙන් පසුව, ඒ -12 ඔක්ස්කාට් යානය නියම නොකළ ඩ්‍රෝන් ගුවන් යානයක් ලෙස භාවිතා කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කිහිපයක් විය
ඩ්‍රෝන් ඔත්තු බැලීමේ අදහසට කෙලී ජොන්සන් පැමිණ සිටියද, ඔහු ඒ -12 ඩ්‍රෝන් යානයක් නිපදවීමට විරුද්ධ විය, එවැනි පරිවර්තනයක් සඳහා යානය ඉතා විශාල හා සංකීර්ණ යැයි තර්ක කළේය
කෙසේ වෙතත්, 1962 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී අධිවේගී ඩ්‍රෝන් යානයක් අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා අරමුදල් සැපයීමට ගුවන් හමුදාව එකඟ විය
ගුවන් හමුදාවේ උනන්දුව සීඅයිඒ සංවිධානය විසින් පියවර ගැනීමට පෙළඹී ඇති බව පෙනේ
මෙම ව්‍යාපෘතිය “Q-12” ලෙස නම් කර ඇත
1963 ඔක්තෝබර් වන විට ඩ්‍රෝන යානය සැලසුම් කිරීම අවසන් කර තිබුණි
ඒ අතරම, Q-12 නම වෙනස් කිරීමකට භාජනය විය
එය වෙනත් A-12 පාදක කරගත් ව්‍යාපෘති වලින් වෙන් කිරීම සඳහා එය "D-21" ලෙස නම් කරන ලදී
("12" "21" වෙත ආපසු හරවන ලදි)
"ටැග්බෝඩ්" යනු ව්‍යාපෘතියේ කේත නාමයයි
[25]

පළමු ඩී -21 ලොක්හීඩ් විසින් 1964 වසන්තයේ දී නිම කරන ලදී
තවත් මාස හතරක පිරික්සුම් හා ස්ථිතික පරීක්ෂණවලින් පසුව යානය ග්‍රූම් විලට නැව්ගත කර නැවත එක්රැස් කරන ලදී
එය රැගෙන යා යුතුව තිබුණේ "එම් -21" ලෙස නම් කර ඇති ඒ -12 හි ආසන දෙකක ව්‍යුත්පන්නයකි
D-21 / M-21 දියත් කිරීමේ ස්ථානයට ළඟා වූ විට, පළමු පියවර වනුයේ D-21 හි ආදාන සහ පිටාර ආවරණ පුපුරවා හැරීමයි
D-21 / M-21 නිවැරදි වේගයෙන් හා උන්නතාංශය සමඟින්, LCO විසින් රැම්ජෙට් සහ ඩී -21 හි අනෙකුත් පද්ධති ආරම්භ කරනු ඇත
"ඩී -21 පද්ධති සක්‍රිය හා ධාවනය වන අතර, දියත් කරන ගුවන් යානය නිවැරදි ස්ථානයේ සිට, එම් -21 සුළු තල්ලු කිරීමක් ආරම්භ කරනු ඇත, එල්සීඕ අවසාන බොත්තම එබෙනු ඇත
ඩී -21 කුළුණෙන් එනු ඇත"
[25]

1964 සහ 1965 කාලය තුළ ග්‍රූම් විලෙහි විවිධ තාක්ෂණික ගැටළු සමඟ දුෂ්කරතා ආමන්ත්‍රණය කරන ලදී
අල්ලා ගත් ගුවන් ගමන් අනපේක්ෂිත වායුගතික දුෂ්කරතා පෙන්නුම් කළේය
1966 ජනවාරි අග වන විට, පළමු වහල් ගුවන් ගමනෙන් වසරකට වැඩි කාලයක් ගත වූ පසු සියල්ල සූදානම් බව පෙනෙන්නට තිබුණි
පළමු ඩී -21 දියත් කිරීම 1966 මාර්තු 5 වන දින සාර්ථක ගුවන් යානයකින් සිදු කරන ලද අතර සීමිත ඉන්ධන සහිතව ඩී -21 සැතපුම් 120 ක් පියාසර කළේය
දෙවන ඩී -12 ගුවන් යානය 1966 අප්‍රේල් මාසයේදී ඩ්‍රෝන් යානය සැතපුම් 1,200 ක් පියාසර කරමින් මැක් 3.3 සහ අඩි 90,000 දක්වා ළඟා විය
1966 ජුලි 30 වන දින සම්පූර්ණ ඉන්ධන සහිත ඩී -21 යානයක් සමඟ සැලසුම් කළ පිරික්සුම් ගුවන් යානයක ඩ්‍රෝන් යානය වෙන්වීමෙන් පසුව අස්ථිරව පීඩා විඳි අතර එය එම් -21 දියත් කිරීමේ යානය සමඟ ගැටීමට හේතු විය
මෙම කාර්ය මණ්ඩලය දෙදෙනා සැතපුම් 150 ක් off තින් මුහුදට ගොඩ බැස්සා
එක් කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු හෙලිකොප්ටරයකින් රැගෙන ගිය නමුත් අනෙක් තැනැත්තා ගුවන් යානය කැඩී යාමෙන් හා පිටවීමෙන් බේරී මුහුදේ ජලය ඔහුගේ පීඩන ඇඳුමට ඇතුළු වූ විට දියේ ගිලී මිය ගියේය
ශක්‍යතාවයේ ආරම්භයේ සිටම බරපතල සැක පහළ වී කෙලී ජොන්සන් පෞද්ගලිකව මුළු වැඩසටහනම අවලංගු කළේය
ඩී -21 යානා ගණනාවක් මේ වන විටත් නිපදවා තිබූ අතර, ජොන්සන් නැවතත් ගුවන් හමුදාවට යෝජනා කළේ ඒවා බී -52 එච් බෝම්බයකින් දියත් කරන ලෙසයි
1967 ගිම්හානයේ අග භාගය වන විට D-21 (දැන් නම් කර ඇති D-21B) සහ B-52H යන දෙකටම වෙනස් කිරීමේ කටයුතු අවසන් විය
පරීක්ෂණ වැඩසටහන දැන් නැවත ආරම්භ කළ හැකිය
පැසිෆික් සාගරය හරහා සත්‍ය දියත් කිරීම් සමඟ පරීක්ෂණ මෙහෙයුම් ග්‍රූම් විලෙන් පිටතට ගෙන යන ලදී
පියාසර කළ පළමු D-21B මූලාකෘතිය 501 වන වගන්තියයි
පළමු උත්සාහය 1967 සැප්තැම්බර් 28 වන දින සිදු කරන ලද අතර එය සම්පූර්ණයෙන්ම අසාර්ථක විය
B-52 දියත් කිරීමේ ස්ථානය දෙසට පියාසර කරමින් සිටියදී D-21B කුළුණෙන් වැටී ඇත
ඩ්‍රෝන යානය නිදහස් වීමත් සමඟ බී -52 එච් තියුණු පහරක් එල්ල කළේය
බූස්ටරය වෙඩි තැබූ අතර එය "බිම සිට තරමක් දර්ශනයකි"
කුළුණෙහි ඉදිරි දකුණු ඇමිණුම් ලක්ෂ්‍යයේ ඉරි තැලූ ගෙඩියක් අසමත් විය
තවත් පරීක්ෂණ කිහිපයක් සිදු කරන ලද අතර ඒ කිසිවක් සාර්ථක වූයේ නැත
කෙසේ වෙතත්, කාරණය වන්නේ වෙනස්වන ඔත්තු බැලීමේ පසුබිමකට එරෙහිව ඩී -21 පරීක්ෂණ නැවත ආරම්භ කිරීම ය
අවසානයේ A-12 යෙදවීමට අවසර දී තිබූ අතර SR-71 ඉක්මනින් එය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට නියමිතය
ඒ අතරම, ඔත්තු බැලීමේ චන්ද්‍රිකා තාක්‍ෂණයේ නව වර්ධනයන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී
මේ දක්වා, ලබා ගත හැකි සීමිත චන්ද්‍රිකා සංඛ්‍යාව සෝවියට් සංගමයට සීමා විය
නව පරම්පරාවේ ඔත්තු බැලීමේ චන්ද්‍රිකාවලට ලෝකයේ ඕනෑම තැනක ඉලක්ක ඉක්මනින් ආවරණය කළ හැකිය
චන්ද්‍රිකා වල යෝජනාව ගුවන් යානාවලට සමාන කළ හැකි නමුත් සුළු දේශපාලන අවදානමකින් තොරව. ටැග්බෝඩ් සඳහා කාලය ඉවරයි
[25]

1969 සහ 1970 දී කැලිෆෝනියාවේ බීල් ඒඑෆ්බී හි සිට චීනයට ඉහළින් දෙකක් ඇතුළුව තවත් පරීක්ෂණ ගුවන් ගමන් කිහිපයක් සාර්ථකත්වයට පත් විය
1971 ජූලි 15 වන දින කෙලී ජොන්සන්ට ඩී -21 බී වැඩසටහන අවලංගු කරන වයරයක් ලැබුණි
ඉතිරි ඩ්‍රෝන යානා සී -5 ඒ මගින් මාරු කර මළ ගබඩා කර තබන ලදී
ඩී -21 බී සෑදීම සඳහා භාවිතා කරන මෙවලම් විනාශ කිරීමට නියෝග කරන ලදී
ඒ -12 ඔක්ස්කාට් මෙන්ම ඩී -21 බී ටැග්බෝඩ් ඩ්‍රෝන ද විශ්‍රාම යාමේදී පවා කළු ගුවන් යානයක් ලෙස පැවතුනි
පළමු කණ්ඩායම ඩේවිස්-මොන්ටාන් ඒඑෆ්බී මිලිටරි ගබඩා හා බැහැර කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයේ තැන්පත් කරන තෙක් 1976 අගෝස්තු වන තෙක් ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සැක සහිත නොවීය
දෙවන කණ්ඩායමක් 1977 දී පැමිණියේය
ඔවුන්ට "GTD-21Bs" යනුවෙන් ලේබල් කරන ලදි (GT භූමි පුහුණුව සඳහා පෙනී සිටියේය)
[25]

ඩේවිස්-මොන්ටාන්

විදේශ තාක්ෂණ ඇගයීම

ප්‍රධාන ලිපිය
ටොනෝපා ටෙස්ට් රේන්ජ් ගුවන්තොටුපළ

1969 දී ඊශ්‍රායලය විසින් එක්සත් ජනපදයට ණයට ගත් මිග් -17 එෆ් “ෆ්‍රෙස්කෝ” දෙකෙන් දෙවැන්න වන හැව් ෆෙරී

1968 සූරාකෑමේදී එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව සහ ගුවන් හමුදා පද්ධති අණදෙන නිලධාරියා විසින් පියාසර කරන ලද මිග් -21 එෆ් -13

සීතල යුද්ධය අතරතුර, එක්සත් ජනපදය විසින් සිදු කරන ලද එක් මෙහෙයුමක් වූයේ අල්ලා ගත් සෝවියට් ප්‍රහාරක ගුවන් යානා අත්හදා බැලීම සහ ඇගයීමයි
1960 දශකයේ අග භාගයේ සිට දශක ගණනාවක් පුරා සෝවියට් විසින් සාදන ලද ගුවන් යානා එකතුවකට 51 වන ප්‍රදේශය සත්කාරකත්වය සැපයීය
HAVE DONUT, HAVE DRILL සහ HAVE FERRY වැඩසටහන් යටතේ, එක්සත් ජනපදයේ පියාසර කරන ලද පළමු මිග්ස් යානය කාර්ය සාධනය, තාක්‍ෂණික හා මෙහෙයුම් හැකියාවන්ගෙන් තක්සේරු කිරීමට භාවිතා කරන ලද අතර එක්සත් ජනපද සටන්කරුවන්ට එරෙහිව වර්ග සකස් කළේය
[33]

දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී යූඑස්ඒඑෆ් විසින් විදේශීය තාක්‍ෂණය පරීක්ෂා කිරීම ආරම්භ කළ බැවින් මෙය නව මෙහෙවරක් නොවීය
යුද්ධයෙන් පසු, අත්පත් කරගත් විදේශීය තාක්‍ෂණය පරීක්ෂා කිරීම ගුවන් කාර්මික පාලන දෙපාර්තමේන්තුවේ සෘජු අණ යටතේ ගුවන් තාක්ෂණික බුද්ධි මධ්‍යස්ථානය (ATIC, කොරියානු යුද්ධයේදී ඉතා බලවත් විය) විසින් සිදු කරන ලදී
1961 දී ATIC විදේශ තාක්‍ෂණ අංශය (FTD) බවට පත් වූ අතර එය නැවත ගුවන් හමුදා පද්ධති අණදෙන නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී
විදේශීය ගුවන් යානා සොයා ගත හැකි ඕනෑම තැනකට ATIC පිරිස් යවන ලදි
ගුවන් හමුදා සිස්ටම්ස් කමාන්ඩ් හි අවධානය යොමු කිරීම මගින් ඉදිරි පෙළ උපායශීලී ප්‍රහාරක ගුවන් නියමුවන් පුහුණු කිරීම සඳහා මෙවලමක් ලෙස ප්‍රහාරක යානා භාවිතය සීමා කරන ලදී
සාමාන්‍යයෙන් විවිධ ටෙස්ට් නියමු පාසල්වල උපාධිධාරීන් වූ කැලිෆෝනියාවේ එඩ්වර්ඩ්ස් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ පිහිටි ගුවන් හමුදා පියාසර පරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයෙන් ගුවන් හමුදා පද්ධති අණදෙන නිලධාරීන් සිය ගුවන් නියමුවන් බඳවා ගත්හ
උපායශීලී එයාර් කමාන්ඩ් විසින් එහි නියමුවන් තෝරාගනු ලැබුවේ මූලික වශයෙන් ආයුධ පාසල් උපාධිධාරීන්ගෙනි
1966 අගෝස්තු මාසයේදී ඉරාක ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රහාරක නියමුවෙකු වූ කපිතාන් මුනීර් රෙඩ්ෆා සිය මිග් -21 යානය ඊශ්‍රායලයට පියාසර කරමින් ඉරාක කුර්ඩ් ගම්මානවලට නැපල්ම් මගින් පහර දෙන ලෙස නියෝග කිරීමෙන් පසු ඉවත් විය
ඔහුගේ ගුවන් යානය අධ්‍යයනය සඳහා 1967 අගභාගයේදී ග්‍රූම් විලට මාරු කරන ලදී
1968 දී එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාව සහ නාවික හමුදාව එක්ව HAVE DONUT නමින් ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කරන ලද අතර එය ගුවන් හමුදා පද්ධති අණ, උපායශීලී ගුවන් අණ සහ එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවේ ගුවන් පරීක්ෂණ සහ ඇගයීම් බල ad ණය හතර (VX-4) විසින් අත්පත් කරගත් මෙම සෝවියට් ගුවන් යානය අනුකරණය කරමින් පියාසර කරන ලදී
ගුවන් සටන් පුහුණුව. සෝවියට් මිග් -21 සතුව එක්සත් ජනපදය සන්තකයේ තිබීම රහසක් බැවින් එය ග්‍රූම් විලේදී අත්හදා බලන ලදී
සුනඛ සටන් පරීක්ෂණ මාලාවක් සඳහා ඒකාබද්ධ ගුවන් හමුදා-නාවික කණ්ඩායමක් එක්රැස් කරන ලදී
F-4 සහ MiG-21 අතර සංසන්දනයන් පෙන්නුම් කළේ පෘෂ් on ය මත ඒවා ඒකාකාරව ගැලපෙන බවයි. HAVE DONUT පරීක්ෂණ මගින් පෙන්නුම් කළේ නියමු කුටියේ සිටින මිනිසාගේ දක්ෂතාවයි වෙනස ඇති කළේ
නාවික හෝ ගුවන් හමුදා නියමුවන් මිග් -21 පියාසර කරන විට, ප්‍රති results ල දිනුම් ඇදීමක් විය
එෆ් -4 සටන් කිහිපයක් ජය ගනී, මිග් -21 අනෙක් ඒවා ජය ගනී
පැහැදිලි වාසි නොමැත
ගැටලුව වූයේ ගුවන් යානා සමඟ නොව ගුවන් නියමුවන් ඒවා පියාසර කිරීමයි
ගුවන් නියමුවන් එක් ගුවන් යානයක් එහි සීමාවන්ට පියාසර නොකරනු ඇත
නාවික හමුදා නියමුවෙකු වූයේ එවකට එන්.ඒ.එස් මිරාමර් හි එෆ් -4 පුහුණු බළකායේ වී.එෆ් -121 හි අණදෙන නිලධාරි මාර්ලන්ඩ් ඩබ්ලිව්. ඔහු ඉංජිනේරුවෙකු සහ කොරියානු යුද ප්‍රවීණයෙකු වූ අතර සෑම නාවික ගුවන් යානයක්ම පාහේ පියාසර කර තිබුණි
ඔහු මිග් -21 ට එරෙහිව පියාසර කරන විට, ඔහු සෑම අවස්ථාවකදීම එය අභිබවා යනු ඇත
මිග් -21 හි ගුවන් හමුදා නියමුවන් සිරස් අතට නොයනු ඇත
HAVE DONUT ව්‍යාපෘති නිලධාරියා වූයේ පයින්ට් මුගු හි නාවික හමුදාවේ ගුවන් සංවර්ධන බල ad ණය වන VX-4 සමඟ නියමුවෙකු වූ ටොම් කැසිඩි ය
ටවුන්සෙන්ඩ් ගුවන් හමුදාවේ මිග් -21 නියමුවන් “ඉටි ගසන” විට ඔහු බලා සිටියේය
කැසිඩි මිග් -21 වෙත නැගී ටවුන්සෙන්ඩ් හි එෆ් -4 ට එරෙහිව නැගී සිටියේය
මෙවර ප්‍රති result ලය බෙහෙවින් වෙනස් විය
කුටියට ඉහළින් ගුවන් යානය බුෆේ කරන ස්ථානයට පියාසර කරමින් සිරස් අතට සටන් කිරීමට කැසිඩි කැමති විය
කැසිඩිට එෆ් -4 වලිගය මතට නැගීමට හැකි විය
ගුවන් යානයෙන් පසුව, මිග් -21 එෆ් -4 ට වඩා අඩු වේගයකින් හැරී ඇති බව ඔවුහු වටහා ගත්හ
ප්රධාන දෙය වූයේ එෆ් -4 එහි වේගය ඉහළ මට්ටමක තබා ගැනීමයි
එෆ් -4 මිග් -21 පරාජය කර තිබුණි
සෝවියට් යානයේ දුර්වලතාවය සොයාගෙන තිබුණි
වැඩිදුර පරීක්ෂණ ගුවන් ගමන් මගින් උගත් දේ තහවුරු විය
මිග් -21 බලවත් සතුරෙකු බව ද පැහැදිලි විය
එක්සත් ජනපද ගුවන් නියමුවන්ට එය පරාජය කිරීමට වඩා හොඳින් පියාසර කිරීමට සිදුවනු ඇත
උසස් ගුවන් සටන් ක්‍රම ඉගැන්වීම සඳහා මේ සඳහා විශේෂ පාසලක් අවශ්‍ය වේ
1968 අගෝස්තු 12 වන දින සිරියානු ගුවන් හමුදා ලුතිනන්වරුන් දෙදෙනෙකු වන වලීඩ් ඇඩම් සහ රඩ්ෆාන් රිෆායි මිග් -17 එෆ් යුගලයකින් පුහුණු මෙහෙයුමක් සඳහා පිටත් වූහ
ඔවුන් ලෙබනනයට ඉහළින් සිටින බව විශ්වාස කරමින් උතුරු ඊශ්‍රායලයේ බෙට්සෙට් ගොඩබෑමේ පිටියට ගොඩ බැස්සේය
(එක් අනුවාදයක අරාබි භාෂාව කතා කරන ඊශ්‍රායෙලිතයන් විසින් ඔවුන්ව නොමඟ යවන ලදි)
1968 අවසානයට පෙර මෙම මිග් -17 යානා ඊශ්‍රායල කොටස් වලින් මාරු කර ප්‍රදේශ 51 ටෙස්ට් බලඇණියට එක් කරන ලදී
මෙම යානයට යූඑස්ඒඑෆ් තනතුරු සහ ව්‍යාජ අනුක්‍රමික අංක ලබා දී ඇති අතර ඒවා ඩීඕඩී සම්මත පියාසැරි ලොග් වලින් හඳුනාගත හැකි විය
පෙර වැඩසටහනේ දී මෙන්, ගුවන් හමුදාවේ සහ නාවික නියමුවන්ගේ කුඩා කණ්ඩායමක් මිග් -17 යානා සමඟ විහිළු සුනඛ සටන් පැවැත්වූහ
කැලිෆෝනියාවේ එන්.ඒ.එස්. මිරාමර් හි පිහිටි නාවික හමුදාවේ ටොප් තුවක්කු පාසලෙන් තෝරාගත් උපදේශකයින් තෝරා ගනු ලැබුවේ මිග්ස් වලට එරෙහිව පියාසර කිරීම සඳහා ය
නිල් / එෆ් -117 වැඩසටහන තබා ගන්න

ප්‍රධාන ලිපි
ලොක්හීඩ් නිල්, ලොක්හීඩ් එෆ් -117 නයිට්හෝක් සහ ටොනෝපා ටෙස්ට් රේන්ජ් ගුවන්තොටුපළ

හැව් බ්ලූ හි යටි පැත්ත

F-117 කඳුකරයට ඉහළින් පියාසර කිරීම

ලොක්හීඩ් හැව් බ්ලූ ප්‍රොටොටයිප් ස්ටීල්ට් ෆයිටර් (එෆ් -117 නයිට්හෝක් හි සංකල්පය සනාථ කරන කුඩා ආකෘතියක්) 1977 දෙසැම්බර් මාසයේදී ග්‍රූම් වෙත පියාසර කළේය
[34]

1978 දී ලොක්හීඩ් සංස්ථාවේ උසස් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා ගුවන් හමුදාව විසින් එෆ් -117 සඳහා පූර්ණ පරිමාණ සංවර්ධන කොන්ත්‍රාත්තුවක් ප්‍රදානය කරන ලදී
1981 ජනවාරි 17 වන දින 51 වන ප්‍රදේශයේ ලොක්හීඩ් පරීක්ෂණ කණ්ඩායම YF-117A ලෙස නම් කරන ලද පළමු පූර්ණ පරිමාණ සංවර්ධන (FSD) මූලාකෘතිය 79–780 ලබා දීම පිළිගත්තේය
1981 ජුනි 18 වන දින උදේ 6
05 ට ලොක්හීඩ් ස්කන්ක් වර්ක්ස් ටෙස්ට් නියමු හැල් ෆාර්ලි 51 වන ප්‍රදේශයේ ධාවන පථයෙන් YF-117A 79–780 නාසය ඔසවා තැබීය
මේ අතර, ටැක්ටිකල් එයාර් කමාන්ඩ් (ටීඒසී) විසින් එෆ් -117 ඒ ආරම්භක මෙහෙයුම් හැකියාව කරා මෙහෙයවීම සඳහා කණ්ඩායම් මට්ටමේ සංවිධානයක් පිහිටුවීමට තීරණය කළේය
එම සංවිධානය 4450 වන උපායික කණ්ඩායම (මුලින් නම් කරන ලද "ඒකකයක්") බවට පත් වූ අතර එය 1979 ඔක්තෝබර් 15 වන දින නෙවාඩා හි නෙල්ලි ඒඑෆ්බී හි නිල වශයෙන් ක්‍රියාත්මක විය
මෙම කණ්ඩායම භෞතිකව 51 වන ස්ථානයේ පිහිටා ඇත
4450 වන ටීජී ද ඒ -7 ඩී කෝර්සෙයාර් II එෆ් -117 ඒ සඳහා අන්වාදේශ පුහුණුකරුවෙකු ලෙස සහ ගුවන් මෙහෙයුම් පරීක්ෂණ මෙහෙයුමක් මුවාවෙන් 1982 ඔක්තෝබර් 15 දක්වා මෙම මෙහෙයුම් දිගටම පැවතුනි
4450 වන ටීජී හි පියාසර බල squad ණය 1981 ජුනි 11 වන දින ක්‍රියාත්මක කරන ලද 4450 වන උපායික බල ad ණය (මුලින් නම් කරන ලද “අයි ඒකකය”) සහ 1983 ජනවාරි 15 වන දින 4451 වන උපක්‍රම බල ad ණය (මුලින් නම් කරන ලද “පී ඒකකය”) විය
4450 වන ටීඑස්, 51 වන ස්ථානයේ ස්ථානගත කර ඇත
, පළමු F-117A බල squad ණය වන අතර 4451 වන ටීඑස් නෙල්ලි ඒඑෆ්බී හි ස්ථානගත කර ඇති අතර ඒ -7 ඩී කෝර්සෙයාර් IIs අඳුරු මෝස්තරයකින් පින්තාරු කර ඇති අතර වලිගය කේතනය කර ඇති “එල්වී” ය
ලොක්හීඩ් පරීක්ෂණ නියමුවන් YF-117 එහි මුල් වේගය හරහා තැබීය
ඕනෑම F-117A යානයක් ලොක්හීඩ් විසින් 51 වන ප්‍රදේශයට ලබා දීමට පෙර A-7Ds නියමු පුහුණුව සඳහා භාවිතා කරන ලදී, පසුව A-7D යන් F-117A හඹා යාමේ පරීක්ෂණ සහ නෙල්ලි පරාසයේ වෙනත් ආයුධ පරීක්ෂණ සඳහා භාවිතා කරන ලදී
1982 ඔක්තෝබර් 15 වන දින මේජර් ඇල්ටන් සී. විට්ලි කනිෂ් F එෆ් -117 ඒ පියාසර කළ පළමු යූඑස්ඒඑෆ් 4450 වන ටීජී නියමුවා බවට පත්විය
පරීක්ෂා කිරීම සඳහා වඩාත් සුදුසු වුවත්, 51 වන ප්‍රදේශය මෙහෙයුම් කණ්ඩායමකට සුදුසු ස්ථානයක් නොවූ බැවින් එෆ් -117 මෙහෙයුම් සඳහා නව රහසිගත පදනමක් ස්ථාපිත කළ යුතුව තිබුණි
ටොනෝපා ටෙස්ට් රේන්ජ් ගුවන්තොටුපළ පළමු යූඑස්ඒඑෆ් එෆ් -117 ඒකකය වන 4450 වන උපායික සමූහයේ (ටීජී) මෙහෙයුම් සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී
1979 ඔක්තෝබර් මාසයේ සිට ටොනෝපා ගුවන්තොටුපල කඳවුර ප්‍රතිසංස්කරණය කර පුළුල් කරන ලදී
අඩි 6,000 ක ධාවන පථය අඩි 10,000 ක් දක්වා කුලී රථ, කොන්ක්‍රීට් ඇප්‍රොන්, විශාල නඩත්තු එල්ලීමක් සහ ප්‍රොපේන් ගබඩා ටැංකියක් එකතු කරන ලදී
1982 මුල් භාගය වන විට තවත් YF-117As හතරක් පාදමේ දකුණු කෙළවරේ ක්‍රියාත්මක වූ අතර එය "සවුත්හෙන්ඩ්" හෝ "බජා ග්‍රූම් විල" ලෙස හැඳින්වේ
ඔවුන්ගේ කාර්යාලවල විශාල ගෝනුස්සෙකු සොයා ගැනීමෙන් පසුව, පරීක්ෂණ කණ්ඩායම (නම් කරන ලද "ආර් ඒකකය") එය ඔවුන්ගේ වෙස් මුහුණ ලෙස පිළිගෙන "බජා ගෝනුස්සන්" ලෙස නම් කළහ
අතිශය රහසිගත මූලාකෘති මාලාවක් පරීක්ෂා කිරීම 1981 මැද භාගය වන තෙක් 51 වන ප්‍රදේශයෙහි අඛණ්ඩව පැවතුණි
එෆ් -117 රහසිගත සටන්කරුවන්ගේ ආරම්භක නිෂ්පාදනයට පරීක්‍ෂා කරන විට
ආරක්ෂාව පවත්වා ගැනීම සඳහා F-117 යානා අන්ධකාරයේ දී 51 වන ප්‍රදේශයට C-5 මගින් ගෙන යන ලදී
යානය ඉන්ධන පිරවීම, විසුරුවා හැරීම, තොටිල්ල දමා රාත්‍රියේදී සී -5 යානයට පටවා, ලොක්හීඩ් වෙත පියාසර කරන ලද අතර නැවත එක්රැස් කිරීම සහ පියාසැරි පරීක්ෂාවට පෙර රාත්‍රියේදී ගොඩබසින ලදී
මනාලයා විසින් රේඩාර් පැතිකඩ, එෆ් -117 ආයුධ පරීක්ෂාව සහ පෙරටුගාමී යූඑස්ඒඑෆ් එෆ් -117 ගුවන් නියමුවන් පුහුණු කිරීම සිදු කරන ලදී
"බජා ගෝනුස්සන්" එෆ් -117 යානයේ වැඩ කරමින් සිටියදී, ටැසිට් බ්ලූ හි වැඩ කරන "තල්මසුන්" ලෙස හැඳින්වෙන තවත් කණ්ඩායමක් රහසිගතව වැඩ කරමින් සිටියහ
රේඩාර් මග හැරීම සඳහා වක්‍ර පෘෂ් and සහ සංයුක්ත ද්‍රව්‍ය සහිත පියාසර-වයර් තාක්‍ෂණික නිරූපණ ගුවන් යානයක්, එය මූලාකෘතියක් වූ අතර කිසි විටෙකත් නිෂ්පාදනයට ගියේ නැත
එසේ වුවද, මෙම අමුතු පෙනුමක් ඇති ගුවන් යානය වෙනත් ගුවන් යානා සැලසුම් කිහිපයක භාවිතා කරන ලද රහසිගත තාක්‍ෂණික දියුණුව සඳහා වගකිව යුතු අතර බී -2 කෙරෙහි සෘජු බලපෑමක් ඇති කළේය
ටැසිට් බ්ලූ හි පළමු ගුවන් ගමන 1982 පෙබරවාරි 5 වන දින නෝර්ට්‍රොප් ග්‍රූමන් පරීක්ෂණ නියමුවා රිචඩ් ජී. තෝමස් විසින් සිදු කරන ලදී
නිෂ්පාදන පිළිගැනීමේ පරීක්ෂණ සඳහා ලොක්හීඩ් සිට එෆ්එස්ඩී ගුවන් රාමු 51 ප්‍රදේශයට යවන ලදී
බජා ගෝනුස්සන් විසින් ගුවන් යානය ක්‍රියාකාරී චෙක් පියාසැරි මගින් පරීක්ෂා කළ අතර එල්.ඕ. සත්‍යාපනය, මෙහෙයුම් ගුවන් යානා 4450 වන ටීජී වෙත මාරු කරන ලදී
1982 මැයි 17 වන දින, ග්‍රූම් විලේ සිට ටොනෝපා දක්වා 4450 වන ටීජී ගෙනයාම ආරම්භ කරන ලද අතර, එහි මුල් කොටස් 1983 මුල් භාගයේදී නිම කරන ලදී
ලොක්හීඩ් හි නිෂ්පාදන එෆ්එස්ඩී ගුවන් රාමු පිළිගැනීමේ පරීක්ෂණ සඳහා 51 වන ප්‍රදේශයට නැව්ගත කරන ලදී
බජා ගෝනුස්සන් විසින් ගුවන් යානය ක්‍රියාකාරී චෙක් පියාසැරි මගින් පරීක්ෂා කළ අතර එල්.ඕ. සත්‍යාපනය, මෙහෙයුම් ගුවන් යානා පසුව ටොනෝපා හි 4450 වන ටීජී වෙත මාරු කරන ලදී
ආර්-ඒකකය 1989 මැයි 30 වන දින අක්‍රිය කරන ලදි
අක්‍රිය වීමෙන් පසුව, ඒකකය ඩිටාච්මන්ට් 1, 57 වන ප්‍රහාරක අවි අංශය (එෆ්ඩබ්ලිව්ඩබ්ලිව්) ලෙස ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලදි
1990 දී අවසාන F-117A (843) ලොක්හීඩ් වෙතින් ලබා දෙන ලදී
මෙම අන්තිම නව F-117A ගුවන් යානයේ 51 වන ප්‍රදේශයේ පිළිගැනීමේ ගුවන් ගමන් අවසන් කිරීමෙන් පසුව, පියාසැරි පරීක්ෂණ බළකාය දිගටම ගුවන් පරීක්ෂණ පරීක්ෂණ  ලොක්හීඩ් විසින් වෙනස් කිරීමෙන් පසු නවීකරණය කරන ලද ගුවන් යානා
1992 පෙබරවාරි / මාර්තු මාසවලදී පරීක්ෂණ ඒකකය 51 වන ප්‍රදේශයේ සිට යූඑස්ඒඑෆ් පාම්ඩේල් කම්හල 42 දක්වා මාරු වූ අතර එය ගුවන් හමුදා පද්ධති අණ 6510 වන ටෙස්ට් බල ad ණය සමඟ ඒකාබද්ධ විය
F-117 හි මෙහෙයුම් කාලය පුරාම සමහර පරීක්ෂණ, විශේෂයෙන් RCS සත්‍යාපනය සහ වෙනත් වර්ගීකරණ ක්‍රියාකාරකම් 51 වන ප්‍රදේශයෙහි තවමත් පවත්වන ලදී
මෑතකදී අක්‍රිය වූ (2008) 410 වන පියාසැරි පරීක්ෂණ බල ad ණය 4450 වන ටීජී ආර් ඒකකයට විධිමත් පරම්පරාවක් නොවන්නේ නම් එහි මූලයන් සොයා ගනී
රාජ්‍ය රහස්
රහසිගත ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකා සිංහයා (පැන්තරා ලියෝ සිංහලේයස්) ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ජීවත් වූ සිංහ උපවිශේෂයකි
මෙම සත්වයා ලංකා දූපතට ආවේණික වූ අතර මීට වසර 37000කට පමණ පෙර වඳව ගොස් ඇත
මූලාශ්‍ර
 Kelum Manamendra-Arachchi, Rohan Pethiyagoda, Rajith Dissanayake, Madhava Meegaskumbura
2005. A second extinct big cat from the late Quaternary of Sri Lanka
The Raffles Bulletin of Zoology
Supplement No
423–434. National University of Singapore
Online pdf 

සිංහයෝ
නිල්ලග්ගම නටඹුන් ශ්‍රි ලංකාවේ ගල්ගමුවට ආසන්න නිල්ලග්ගම පිහිටා ඇති ක්‍රි
ව. 8 - 9 සියවස් සමයට අයත් පෞරාණික බෞද්ධ විහාරයක නටබුන් වේ
බෝධිඝරය
නිල්ලග්ගම බෝධිඝරය (නිල්ලක්ගම බෝධිඝරය) ලක්දිව බෝධිඝර අතුරින් වඩාත්ම කලාත්මක නිර්මාණයක් ලෙස සැළකේ. කළු ගලින් නිර්මාණය කොට ඇති බෝධිඝරය හා එහි ප්‍රාකාරය නිල්ලග්ගම වෑ කන්ද පාමුල පිහිටා ඇත
වර්ෂ 1895දී මෙම බෝධිඝරයෙහි නටඹුන් එච්.සී.පී. බෙල් මහතා විසින් සොයාගන්නා ලදී
එහි තහවුරු කිරීමේ කටයුතු 1954 වර්ෂයේදී සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ අධීක්ෂණය යටතේ ආරම්භ විය
නිල්ලග්ගම බෝධිඝරය මාලක දෙකකින් යුක්ත වන පරිදි නිමවා ඇත
සමස්ථ බිත්තිය ගල් පුවරු භාවිතයෙන් සම්පූර්ණ කොට තිබේ
ඇතුළුවීම සඳහා නැ‍ගෙනහිර හා බටහිර යන දිශා ඔස්සේ දොරටු නිර්මාණය කොට ඇත
ඇතුළත වූ මළුව සමචතුරශ්‍රාකාර ස්වරූපයක් ගනියි
මීට අමතරව ගල් කණු කීපයක නටබුන් මෙම භූමියේ දැකගත හැකිවන අතර, වහලයක් රැඳවීම සඳහා ඒවා භාවිත කරන්නට ඇතැයි ව්ශ්වාස කෙරේ
ගල් කැටයම්

නිල්ලග්ගම බෝධිඝරයෙහි නෙලා ඇති ගල් කැටයම්, කලාත්මකභාවය අතින් බොහෝ සුවිශේෂි වන බව සැළකේ. එම කැටයම් අතර ඇත්, හංස, අශ්ව සහ සිංහ රූප, ගිනිසිළු රටා, ලියවැල්, පියුම් හා කලස් ආදිය දැකගත හැකි වේ
දාගැබ

පෞරාණික කුඩා දාගැබකි
තවමත් සංරක්‍ෂණය කරනැත
ලඟාවීම
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ගල්ගමුව - නිකවැව (B126) බස් මාර්ගයෙන් ගොස් පහත ස්ථාන 2න එකකින් හැරී යා යුතුය
දෙමටෑව හංදියෙන් හැරී (කි
පයින් හෝ SUV රථ සඳහා පමණක් යෝග්‍යය
ගල්ලෑව හංදියෙන් හැරී ගොස් නැවත නිතලව පාසල ලඟින් හැරී
(කි
5.5)
කාර් හෝ වෑන් ගමන් කල හැක

මූලාශ්‍ර

බෝධි ඝර
නිල්ලග්ගම
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
අධ්‍යයනයේ සහ විස්තරකිරීමේ පහසුව තකා ලෝකයේ අතීය යුගවලට බෙදා ඇත
ඉතිහාසයට පෙර (ප්‍රාග් ඓතිහාසික) යුගය
 පූර්ව මානව ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය
 මානව ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය

ඉතිහාස (ඓතිහාසික) යුගය
 පෞරාණික යුගය (ක්‍රි
3500 - ක්‍රි
ව. 500 පමණ)
 මධ්‍යකාලීන යුගය (ක්‍රි
ව. 1500 පමණ)
 මුල් නූතන යුගය (ක්‍රි
ව. 1900 පමණ)
 නූතන යුගය (ක්‍රි
ව. 1900න් පසු)
පූර්ව නූතන යුගය 
නූතන යුගය  
පශ්චාත් නූතන යුගය

පෘථීවියේ අතීතය
හොලිවුඩ් නිලියකි
සැමියා වූ රොනල්ඩ් රේගන් අ
ජනාධිපත් ධුරයට පත්වූ විට එරට ජනාධිපති ආර්යාව බවට පත්විය
විවාහය

නිලියෝ
බෝධි ඝරයක් යනු යම්කිසි බෝධින්වහන්සේ වටා ඉදි වී ඇති ආවරණයක් හෝ ගෘහයක් හෝ වන නිර්මාණයකි
මූලාශ්‍ර

බෝධි ඝර
සීමාසහිත ෆොන්ටෑරා සමූපකාර සමූහ ව්‍යාපාරය යනු  නවසීලන්ත ගොවීන්  10,600 විසින් හිමිකත්වය දරන නවසීලන්ත බහුජාතික කිරි පට්ටි සමුපකාරයකි
1990 ගණන් වල අග භාගය වන විට, ඉතිරිව තිබුණේ සමූපකාර සංගම් සතරක් පමණි
වයිකැතෝ හී පදනම්ව තිබූ නිව් සීලන්ඩ් ඩෙයරි ගෲප්, ටරනකි හි පදනම් ව තිබූ කිවි කෝපරේටිව් ඩෙයරීස්, වෙස්ට්ලන්ඩ් මිල්ක් ප්‍රොඩක්ට්ස් සහ  ටැටුවා කෝපරේටිව් ඩෙයරි කම්පනි
2008 ජූනි මාසයෙහිදී, සමාගම විසින් ඕස්ට්‍රේලියානු නෙස්ලේ  සමාගමට අයත්ව තිබූ යෝගට් සහ කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත අතුරුපස ව්‍යාපාරයන් අත්පත් කර ගති
විකිලීක්ස් විසින් 2010දී එළි කෙරුනු එජ තානාපති කාර්යාල කේබල විසින් ඇඟවෙන්නේ, මුල් ආක්‍රමණයෙන් අනතුරුව, නවසීලන්තය  විසින් 2003දී  ඉරාකයට හමුදා යැවුවේ, ෆොන්ටෑරා සමාගමට අතිශයින් වටනා ආහාර සඳහා තෙල් කොන්ත්‍රාත්තු ප්‍රවේසම් කර ගැනීම සඳහා පමණක්ම බවයි.

ආශ්‍රිත
රිචඩ් එරට් ස්මාලී (ජූනි 6, 1943 – ඔක්තොම්බර් 28, 2005) යනු හූස්ටන්, ටෙක්සාස්හී,   රයිස් විශ්වවිද්‍යාලයෙහි, රසායන විද්‍යාව පිළිබඳ ජීන් සහ නෝමන් හැකර්මන් මහාචාර්යවරයා සහ  භෞතික විද්‍යාව සහ තාරකා විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙක් වූවෙකි
නැනෝ තාක්‍ෂණය
විද්‍යාඥයෝ
විද්‍යාව
මහජන චීනයේ තිබී බංකොලොත්වූ පුද්ගලික සමාගමකි
බංකොලොත් වනවිට සමාගමෙන් 56%ක් චීනයේ Shijiazhuang Three Deers Limited සමාගමටද 43% නවසීලන්තයේ ෆොන්ටෙරා සමාගමටද අයත්ව තිබුනි
ආශ්‍රිත ලිපි
 ෆොන්ටෙරා

ෆොන්ටෙරා
එලකිරි ආශ්‍රිත නිශ්පාදන සමාගම්
ෆුලරීන් යනු, කුහරමය ගෝලයක,  ඉලිප්සොයිඩයක හෝ නලයක ආකාරයේ ව්‍යුහයකින් යුතු, පූර්ණ වශයෙන් කාබන් වලින් සමන්විත වූ, ඕනෑම අණුවකි
මෙහි දැනට බහුලවම ඇති අණුව කාබන් පරමාණු 60ක් එකිනෙකාට සම්බන්ධ වී ඇත
බක්මින්ස්ටර්ෆුලරීන්  යනු  C60 යන අණුක සූත්‍රය සහිත ගෝලීය ෆුලරීන් අණුවකි
ෆොන්ටෙරා
තුරුණු පෘථිවි මැවුම්වාදය යනු,  ආබ්‍රහමික දෙවියන්වහන්සේගේ සෘජු න්‍රියාවන් මගින්, සමහරවිට වසර  5,700 සහ 10,000 අතර කාලයකට පෙර,  විශ්වය, පෘථිවිය සහ  පෘථිවිය මත සියළු ජීවය  මැවූ බව පැවසෙන  ආගමික විශ්වාසයකි
ජුදා ආගම, ක්‍රිස්තියානි ආගම, සහ ඉස්ලාම් ආගම සමහරවිට සමස්තයක් ලෙසින් "ආබ්‍රහමික ආගම්" ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ, ආදිපිතෘ ආබ්‍රහම් වෙත දෙවියන්වහන්සේ විසින්  තමන්වහන්සේ එළිදරවු කළ බව ඔවුන් සියළු දෙන සම්ප්‍රදායනුකූලව පිළිගන්නා බැවිනි.
කැංගරූ විශේෂ
සාමාන්‍යයෙන් විශේෂ 4ක සතුන්ට කැංගරුවෝ යන නම යෙදේ
 Macropus rufus
 Macropus giganteus
 Macropus fuliginosus
 Macropus antilopinus

මිනිසා සමග සඹඳතා

කැංගරුවෝ
කිලිනොචිචි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ පවතින පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි
ශ‍්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවෙන් පත්කැරෙන දිස්ති‍්‍රක් ලේකම්වරයකුගෙන් එය පරිපාලනය වෙයි
දිස්ති‍්‍රක් පරිපාලන මූලස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ කිලිනොච්චිය‍ කිලිනොච්චි නගරයේය
මෙම පරිපාලන දිස්ති‍්‍රක්කය 1984 පෙබරවාරි මාසයේදී යාපන දිස්ති‍්‍රක්කයේ දකුණු කොටසින් වෙන් කර ගන්නා ලද්දකි
කිලිනොචිචි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
නිවර්තන වර්ෂා දේශගුණ කලාප

 වැසි වනාන්තර දේශගුණය 
 මෝසම් දේශගුණය      
 සැවනා දේශගුණය

වියළි දේශගුණ කලාප

 ස්ටෙප් දේශගුණය                   
 කාන්තාර දේශගුණය

උණුසුම් සෞම්‍ය වැසි සහිත දේශගුණ කලාප

 වියළි සිසිර දේශගුණය
 වියළි ග්‍රීෂ්ම දේශගුණය (මධ්‍යධරණී) 
 වියළි ඍතුවක් නොමැති දේශගුණය

ශීත සෞම්‍ය වැසි දේශගුණ කලාප

 වියළි සිසිර දේශගුණය 
 වියළි ඍතුවකින් තොර දේශගුණය

ධ්‍රැව දේශගුණකලාප

 තුන්ද්‍රා දේශගුණය                      
 ධ්‍රැව දේශගුණය

දේශගුණ
ලක්දිව ස්වභාවික පරිසර කලාප පහත පරිදි වේ
තෙත් කලාපීය පරිසර කලාප
 පහත රට වැසි වනාන්තර
 කඳුරට වැසි  වනාන්තර
කඳුරට තණ බිම්
 මැද කඳුරට වැසි වනාන්තර
 මැද කඳුරට තණ බිම්
 කඩොලාන
 වගුරු බිම්
 තෙත් වෙරළබඩ ප්‍රදේශ

වියළි කලාපීය පරිසර කලාප
 වියළි මෝසම් වනාන්තර
 (මෝසම්) ලඳු කැළෑ
 ගංඟා ඩෙල්ටා ආශ්‍රිත වනාන්තර හා තණ බිම්
 කඩොලාන
 විල්ලු

අන්තර් මධ්‍ය පරිසර කලාප
 අන්තර් මධ්‍ය මෝසම් වනාන්තර
 තෙත් සැවනා
 අන්තර් මධ්‍ය වෙරළබඩ ප්‍රදේශ

ස්වභාවික පරිසරය - ශ්‍රී ලංකා
සම්මා සම්බුදුවරයෙකුගේ ජීවිතයේ සුවිශේෂම දින 3 තෙමඟුල හෙවත් සම්බුදු තෙමඟුල නම් වේ
අවස්ථා 3 නම්
‍බෝසත් උපත
 බුදුවීම, නිවන් අවබොධය හෙවත් සෝපාදිසේස නිවන ලැබීම
 පරිනිර්වානය හෙවත් නිරූපපාදිසේස නිවන ලැබීම
බෝසතුන් අවසන් භවයේ උපත ලැබීම

බුදුවීම

පරිනිර්වාණය

ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ තෙමඟුල

ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ තෙමඟුල විවිධ වසර වලදී එකම දිනක වූ බව සැලකේ.

ආශ්‍රිත ලිපි
 වෙසක් උත්සවය
වයි-ඩෙල්ටා පරිණාමනය සහ වෙනත් බොහෝ නම් වලින්ද හැඳින්වෙන, Y-Δ පරිණාමනය යනු , විද්‍යුත් ජාලයක් විශ්ලේෂණය කිරීම සරල කෙරුම සඳහා භාවිතා කෙරෙන ගණිතමය ශිල්පක්‍රමයකි
මෙම නම ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ,  පිළිවෙලින් Y යන ඉංග්‍රීසි අකුර  සහ Δ යන ග්‍රීක අකුර වැනි හැඩයක් ගන්නා, පරිපථ  රූ සටහන් අනුව යමිනි
මෙම පරිපථ පරිණාමන ශිල්පක්‍රමය,  1899දී ආතර් එඩ්වින් කෙනලි විසින් ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි
තෙකලා විදුලි බල පරිපථ විශ්ලේෂණය සඳහා එය පුළුල් ලෙසින් භාවිතා වෙයි
Y-Δ පරිණාමනය,  ප්‍රතිරෝධක තුනක් සඳහා වන තාරකා-දැලැස පරිණාමනයෙහි විශේෂ අවස්ථාවක් ලෙසින් සැලකිය හැක
නම්

හැඩයන් දෙකෙහි නම් මත පදනම්වූ, විවිධවූ  වෙනත් නම්,  Y-Δ පරිණාමනය සඳහා ඇති අතර, එම නම් තුල හැඩයන් දෙක පිළිබඳ නම් කුමන හෝ පිළිවෙළකින් දැක්විය හැක
Y, යන්න වයි ලෙසින් ශබ්ද නැගිය හැකි අතර, ටී , ස්ටාර් හෝ තාරකා ලෙසින්ද හැඳින්විය හැක
Δ, ඩෙල්ටා ලෙසින් ශබ්ද නැගිය හැකි අතර, ත්‍රිකෝණය, Π (පයි  ලෙසින් ශබ්ද නැගෙන), හෝ දැලැස ලෙසින්ද හැඳින්විය හැක
මෙනයින් බලන කල, පරිණාමනය සඳහා පොදු භාවිත නම් අතර වයි-ඩෙල්ටා හෝ  ඩෙල්ටා-වයි, ස්ටාර්-ඩෙල්ටා, තාරකා-ඩෙල්ටා, ස්ටාර්-දැලැස, තාරකා-දැලැස, හෝ T-Π' වෙති
මූලික  Y-Δ පරිණාමනය

අග්‍ර තුනක් සහිත ජාලයන් සඳහා තුල්‍යතාව පිහිටුවාගැනීමට මෙම පරිණාමනය භාවිතා කෙරෙයි