Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
163, 2005
Franks, F (Ed), Water, A comprehensive treatise, Plenum Press, New York, 1972–1982

 PH Gleick and associates, The World's Water
The Biennial Report on Freshwater Resources
Island Press, Washington, D
(published every two years, beginning in 1998.)
 Marks, William E
, The Holy Order of Water
Healing Earth's Waters and Ourselves
Bell Pond Books ( a div
of Steiner Books), Great Barrington, MA, November 2001 [ISBN 0-88010-483-X]
 Debenedetti, P
, and Stanley, H
"Supercooled and Glassy Water", Physics Today 56 (6), p
40–46 (2003)
Downloadable PDF (1.9 MB)

ජලය ස්වභාවික සම්පතක් ලෙසින් 
 
 
  (November 10, 2006)| ISBN 978-1-59726-105-0]
  (Cambridge Middle East Library)

බාහිර සබැඳි 
 OECD වෝටර් ස්ටැටිස්ටික්ස්

 
ස්වභාවික සම්පත්
ඔක්සිජන් සංයෝග
හයිඩ්‍රජන් සංයෝග
ඔක්සයිඩ
හයිඩ්‍රයිඩ
ද්‍රව
දාවක
වීඩියෝ කිලිප සහිත ලිපි
300px|thumb|right|Human blood smear
a - erythrocytes
b - neutrophil
c - eosinophil
d - lymphocyte
ලේ හෙවත්  රුධිරය යනු රුධිර ෙසෙල, රුධිර ප්ලාස්මය නමින් හඳුන්වන දියරමය ආකාරයක් තුල ගිලී පවතින විශේෂිත ශරීර තරලයකි
ජීව විද්‍යාත්මකව සම්බන්ධක පටක වලට අයත්වේ
ශරීර තරලයන්ගෙන් 55% රුධිර ප්ලාස්මය වන අතර එහි අන්තර්ගතය 90% ම ජලයයි, ඉතිරිය එහි දියවූ ප්‍රෝටීන, ග්ලූකෝස්, ඛණිජ ලවන, හෝමෝන, කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, පට්ටිකා සහ රුධිර ෙසෙල යනාදිය වේ
(රුධිර ප්ලාස්මය, බහිශ්රාවීය ඵල ප්රවාහනය කරන ප්රධානතම මාධය වේ,)
රුධිර සෛල, රතු රුධිරාණු හා සුදු රුධිරාණු වලින් සමන්විත වේ
රුධිරය, රුධිර නාලිකා ඔස්සේ ශරීරය පුරා සංසරණය වේ
මෙය සිදුවන්නේ හෘදය මගින් සිදුකරන පොම්ප කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් මගිනි
ධමනි,  ඔක්ෂිජනීකෘත රුධිරය ශරීර පටක වෙත  රැගෙන යන අතර, ශිරා, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සහිත රුධිරය පෙනහලු වෙත ගෙන යෑම සිදු කරයි
සංයුතිය ලෙස නිරෝගී වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුගේ,රධිරය ඝන මිලිමීටර එකක රක්තාණු මිලියන4.5-5,ශ්වේතාණු 7000-10000,පට්ටිකා මිලියන 0.2-0.4 ඇත
ක්‍රියාකාරිත්වය 

රුධිරය පහත දැක්වෙන වැදගත් ක්‍රියාවන්ට දායක වේ
පටක වලට ඔක්ෂිජන් සැපයීම (රතු රුධිරාණු සමග බැදී ඇති හිමොග්ලොබින් මගින්)
 ග්ලූකෝස්, ඇමයිනෝ අම්ල හා මේද අම්ල වැනි පෝෂක සැපයීම 
 කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, යූරියා සහ ලැක්ටික් අම්ලය වැනි අප ද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම
ප්‍රතිදේහ මගින් ආගන්තුක  ද්‍රව්‍ය හදුනා ගැනීම හා සුදු රුධිරාණු සංසරණය කරමින් ඒවා භක්ෂණය මගින් ප්‍රතිශක්තිය රදවා ගැනීම
කැටිගැසීම මගින්, සිදුරු වූ රුධිර වාහිනී ඔස්සේ අඛණ්ඩව රුධිරය ගලා යෑම නවතාලීම
දූත මෙහෙවර, හෝමෝන ප්‍රවාහණය හා සංකූලතා සහිත පටක සම්බන්ධයෙන් සංඥා කිරීම
ශරීරයේ නියත pH අගය පවත්වා ගැනීමට ආධාර වීම (ශරීරයේ සාමාන්‍ය රුධිර pH අගය පරාසය 7.35 - 7.45)
 ශරීර උෂ්ණත්වය නියතව පවත්වා ගැනීම

References

External links 

 
Hematology
Tissues
සමාජවාදී සෝවියට් ජනරජයන්ගේ එක්සත් සංගමය (සෝවියට් දේශය/සෝවියට් සංගමය), 1922 සිට 1991 දක්වා පැවති මාක්ස්-ලෙනින්වාදී සමාජවාදී රාජ්‍යයකි
මොස්කව් නගරය අගනුවර කරගනිමින්, තනි දේශපාලන පක්ෂ ක්‍රමයක් ඇති රටක් ලෙස පාලනය වූ එය, රුසියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය මගින් පාලනය කරන ලදී
සෝවියට් දේශයේ ආරම්භය, 1917 රුසියානු සාර් අධිරාජ්‍යය අවසන් කල කම්කරු විප්ලවය සමඟ බැඳී පවතී
එම විප්ලවයෙන් පසුව බිහිවූ තාවකාලික රජයට එරෙහිව, ව්ලැඩ්මියර් ලෙනින් ප්‍රමුඛ බහුතර බොල්ෂෙවික් පාක්ශිකයන් විසින් තවත් විප්ලවයක් දියත් කෙරුනි (1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවය )
එම විප්ලවයෙන් පසුව බිහිවූ රාජ්‍යය "එක්සත් සමාජවාදී සෝවියට් ජනරජය" ලෙස නම් කෙරුනි
එහෙත් මෙම දෙවන විප්ලවය, විප්ලවවාදී රතු හමුදා සහ ප්‍රතිවිප්ලවවාදී සුදු හමුදා අතර වසර ගනනාවක් ඇවිලීගිය සිවිල් යුද්ධයක ඇරඹුම විය
1922 වසරේදී කොමියුනිස්ට් රතු හමුදා, පාරම්පරික ප්‍රවේනිදාසයන් ලෙස සේවය කල කම්කරුවන් අවදි කරමින්, ඔවුන්ගේද සහය ඇතිව සිවිල් යුද්ධය ජයග්‍රහනය කල අතර, රුසියාව, යුක්‍රේනය, බෙලරුසියාව සහ ට්‍රාන්ස්-කොකේසියානු රාජ්‍යය එක්කරමින් සෝවියට් දේශය පිහිටුවන ලදි
විසුරුවා හැරීම

1991 අගෝස්තු කුමන්ත්‍රණය - 

කුමන්ත්‍රණය  දියත් කළ පිරිසට අවශ්‍ය වුනේ  සොවියට් දේශය  තුළ  සිදු වෙමින් පැවති  ප්‍රතිසංස්කරණ  නවතා දමා දැඩි මතදාරී පාලනයක්  ආරම්භ කිරීමයි
නමුත් කුමන්ත්‍රණයේ ප්‍රතිඵලය වුනේ  සොවියට් දේශය  වේගයෙන්  කඩා  වැටීමයි
1985 බලයට පැමිණි   මිහායිල් ගොර්බචොව්  නව ප්‍රතිසංස්කරණ  ඇරඹුවා නමුත් ඔහුට නිරන්තරයෙන්  සොවියට්  සාම්ප්‍රදායික  කණ්ඩායම්වල අභියෝගයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වුනා
මේ ආකාරයට පාලන තන්ත්‍රයේ  බැමි ලිහිල්වත්ම ජනතාවගෙන්  වැඩි දෙනෙක් නිදහස  වෙනුවෙන්  නැගී සිටියා
මේ කාලය තුළ  ජාතිවාදීන්ගේ වර්ධනයක් දක්නට  ලැබුනා
1991 අගභාගය වන විට මෙම බල අරගලය යටතේ සොවියට් දේශය  දරුණු ලෙස බිද   වැටෙමින්  තිබුනා
මේ කාලය වන විට බෝල්ට්ක් සමුහාණ්ඩු වු ලැත්වියාව,ලිතුවේනියාව,එස්තෝනියාව,  මෝල්ඩෝවාව,ආර්මේනියාව  සහ ජෝර්ජියාව යන  ප්‍රාන්ත   තමන්ට   අවශ්‍ය පරිසි ස්වාධීනව කටයුතු ආරම්භ කලා
අනෙක් ප්‍රාන්ත නවය  මිහායිල් ගොර්බචොව්ගේ  ප්‍රතිසංස්කරණයන් සදහා  සහය  පලකර සිටියා
කුමන්ත්‍රණකරුවන්  සිතුවේ 
මිහායි ගොර්බචොව් සේවයෙන්  ඉල්ලා අස්වේ යැයි කියාය, සිදු වුනේ නොසිතූ  දෙයකි මිහායිල් ගොර්බචොව්    කුමන්ත්‍රණකරුවන්ට  අවස්ථාවාදීන් ලෙස  බැන වැදුණේය
කුමන්ත්‍රණය ටිකෙන්  ටික   වැඩි දියුණු විය
රාජකීය  හමුදාව පවා අණ ප්‍රතික්ෂේප  කරන්නට විය,

සති කිහිපයක් ගත වීමට  පෙර  මිහායිල් ගොර්බචොව්  කොමියුනිස්ට් පක්ෂයද තහනම් කරන ලදී
1995 දෙසැම්බර් 8  වෙනිදා  ඉතිරි ප්‍රාන්තද විසිරැවා හරින ලදී
දෙසැම්බර් 25 මිහායිල් ගොර්බචොව්  ජනාධිපතිධූරයෙන්  ඉල්ලා අස් විය
රුසියාව ඇතුළු අනෙක් සියලු   ප්‍රාන්ත  රටවල් බවට පත්විය
සීතල ලෝක යුද්දය නිමා විය
සොවියට් දේශය  විනාශ කළ මිහායිල් ගොර්බචොව් නම් වු නපුරැ අතකොලුවට  ධනවාදී රටවල් වගකිව යුතුය
කෙසේ  වෙතත්  අද  රුසියාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට  හිස නමා  ආචාර කරයි
වැඩිදුර කියවීම් 

 
Former empires
ජලභීතිකාව යනු වෛරසයක් නිසා (මිනිසා ද ඇතුළුව) සතුන්ට  ඇතිවන ස්නායුමය රෝගයකි
මෙම වයිරසය ධාරකයාගේ මධ්‍යම ස්නායු පද්ධතියට පහර දෙයි
එම නිසා ක්ෂීරපායින්ගේ  දරුණු එන්සෙපලයිටිස් (මොළයේ ප්‍රදාහය) ඇති වේ
එන්නත් නොකළ මිනිසුන්ට මෙය අනිවාර්යයෙන්ම මාරාන්තික වන අතර රෝගය සෑදුනු පසු සුව කිරීම කිසිසේත් සිදු කල නොහැක
නමුත් වෛරසය ශරීරයට ඇතුළු වී ඇතැයි සැක කරන වහාම (එනම් සුනඛයින් වැනි සතුන්ගේ සපා කෑමකට ලක් වූ වහාම)  සිදු කරන එන්නත් කිරීම මගින් වෛරසය වැඩි දියුණු වීම වලක්වනු ඇත
ලෝකයේ එතෙක් මෙතෙක් ජලභීතිකාව වැළඳීමෙන් පසුව සුවයක් ලද අවස්ථා 6 ක් පමණක් සහ රෝගය වැළඳීමට පෙර හෝ පසු විශේෂිත ප්‍රතිකාර කිසිවක් නොලැබ සුවය ලද අවස්ථා 1 ක් පමණක්  වාර්තා වී ඇත
සත්ව ගහණය පාලනය සහ එන්නත් වැඩසටහන් මගින් ලෝකයේ ප්‍රදේශ ගණනාවක සුනඛයන්ගෙන් ජලභීතිකා රෝගය වැළඳීමේ අවදානම අඩු කර ඇත
වවුලන් වැනි සතුන් සමඟ  වැඩ කරන අය හෝ ජලභීතිකා රෝගය බහුලව පවතින ප්‍රදේශවල දිගු කාලයක් ගත කරන අය ඇතුළුව ඉහළ අවදානමක් ඇති අය සඳහා නිරාවරණය වීමට පෙර ප්‍රතිශක්තිකරණය කිරීම නිර්දේශ කෙරේ
ජලභීතිකා රෝගයට නිරාවරණය වූ පුද්ගලයින් තුළ, ජලභීතිකා රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වීමට පෙර එම පුද්ගලයා ප්‍රතිකාර ලබා ගන්නේ නම්, ජලභීතිකා එන්නත සහ සමහර විට ජලභීතිකා ඉමියුනොග්ලොබියුලින් රෝගය වැළැක්වීම සඳහා ඵලදායී වේ
සබන් සහ ජලය, පොවිඩෝන්-අයඩින් හෝ ඩිටර්ජන්ට් සමඟ විනාඩි 15 ක් පමණ සපා කෑ ස්ථානය සහ සීරීම් සිදු වූ ස්ථාන සේදීම මගින් වෛරස් අංශු ගණන අඩු කළ හැකි අතර සම්ප්‍රේෂණය වැලැක්වීමට තරමක් ඵලදායී විය හැක
2016 වන විට, රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීමෙන් පසු ජලභීතිකා රෝගයෙන් බේරී ඇත්තේ පුද්ගලයන් දාහතර දෙනෙකු පමණි
ජලභීතිකා රෝගය ලොව පුරා වසරකට 59,000ක් පමණ මරණ සිදු කරයි, ඉන් 40%ක් පමණ වයස අවුරුදු 15ට අඩු ළමුන් වේ
ජලභීතිකා රෝගයෙන් සිදුවන මිනිස් මරණවලින් 95% කට වඩා අප්‍රිකාවේ සහ ආසියාවේ සිදු වේ
ජලභීතිකා රෝගය රටවල් 150කට වැඩි ප්‍රමාණයක සහ ඇන්ටාක්ටිකාව හැර අනෙකුත් සියලුම මහාද්වීපවල පවතී
ජලභීතිකා රෝගය ඇති ලෝකයේ ප්‍රදේශ වල බිලියන 3කට අධික ජනතාවක් ජීවත් වෙති
ඕස්ට්‍රේලියාව සහ ජපානය ඇතුළු රටවල් ගණනාවක මෙන්ම බටහිර යුරෝපයේ බොහෝ ප්‍රදේශවල සුනඛයන් අතර ජලභීතිකා රෝගය නොමැත
බොහෝ පැසිෆික් දූපත් වල ජලභීතිකා රෝගය කිසිසේත්ම නැත
එය නොසලකා හරින ලද නිවර්තන රෝගයක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත
වෛරසය
සිලිණ්ඩරාකාර හැඩයක් ගන්නා මෙම වෛරසයේ ඍණ ආරෝපිත RNA (Negative Sensed RNA) ජානමය ද්‍රව්‍ය ලෙස ඇත
Lyssavirus rabies වෛරසය ස්නායු පද්ධතිය තුළ ගුණනය වීමක් වන හෙයින් මෙය Neurotropic Virus එකක් ලෙස හැදින්වේ
විශේෂයෙන්ම මොළයේ පටක තුළදී ගුණනය වීම සිදු වෙයි
පැතිරීම සහ රෝග ලක්ෂණ
වෛරසය ශරීරගත වීමෙන් පසු දින 4 සිට සති 2 - 12ක් අතර බීජෞෂණ කාලයකින් පසු රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි
සපා කෑමට ලක් වූ ස්ථානය මත රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන කාලය වෙනස් වෙයි
උදාහරණයක් ලෙස මුහුණ, බෙල්ල වැනි මොළයට ආසන්න ස්ථානයක් නම් ඉතා ඉක්මනින් රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි
බීජෞෂණ කාල සීමාව යනු ප්‍රතිකාර කිරීමේ දී ඉතාම වැදගත් වූවකි
හේතුව මෙම කාලය තුළදී පමණක් ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් එහි සාර්ථකත්වය රදා පැවැත්මයි
මූලිකම රෝග ලක්ෂණ ලෙස, සපා කන ලද ස්ථානය කැසීම, එම ස්ථානය තියුණු තුඩකින් අනින ආකාරයේ වේදනාවක් ගැනීම, උණ, හිසරදය වමනය, මහන්සිය, ආහාර අරුචිය, උගුරේ ඇති වන වේදනාව ආදිය වෙයි
ඊට අමතරව, රෝගය උච්ච තත්වයට පැමිණි පසු උගුරේ ඇති වන අධික වේදනාකාරී තත්ත්වය හා ගැස්ම හේතුවෙන් ගිලීමට ඇති අපහසුතාවයත් එමගින් ජලයට ඇති වන බිය (Hydrophobia)තත්වයත්, මොළයේ ඉදිමුම, කම්පනය, ශ්වසන අපහසුතා, පේශීවල ක්‍රියාකාරීත්වය අඩුවීම, කලහකාරී හැසිරීම් ස්වභාවය, උමතු බව වැනි ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි
ජලභීතිකාව සිංහල  ආයුර්වේද වෙදකමින් ප්‍රතිකාර කල නොහැක

වළක්වාගැනීම
1885 දී Louis Pasteur සහ Emile Roux විසින් එන්නතක් නිපදවන තෙක් ජලභීතිකා රෝගයට මිනිසුන් නිරාවරණය වීම් සියල්ලම පාහේ මාරාන්තික විය
ඔවුන්ගේ මුල් එන්නත ආසාදිත හාවුන්ගෙන් ලබාගත් අතර, දින පහක් හෝ දහයක් වියළීමට ඉඩ දීමෙන් ස්නායු පටක වල වෛරසය දුර්වල විය
ඒවා නවීන සෛල රෝපිත එන්නත් වලට වඩා බෙහෙවින් ලාභදායී බැවින් එවැනි ස්නායු පටක ව්‍යුත්පන්න එන්නත් තවමත් සමහර රටවල භාවිතා වේ
මානව ඩිප්ලොයිඩ් සෛල ජලභීතිකා එන්නත 1967 දී ආරම්භ කරන ලදී
අඩු මිලෙන් පිරිපහදු කළ කුකුල් මස් කළල සෛල එන්නත සහ පිරිසිදු වීරෝ සෛල ජලභීතිකා එන්නත දැන් පවතී
හීලෑ නොකළ සතුන් තුළ ජලභීතිකා රෝගය පැතිරීම වැළැක්වීම සඳහා බෙල්ජියම, ප්‍රංශය, ජර්මනිය සහ එක්සත් ජනපදය යන රටවල V-RG නම් ප්‍රතිසංයෝජක එන්නතක් භාවිතා කර ඇත
සමහර රටවල ඇතැම් ප්‍රදේශ වල ගෘහාශ්‍රිත සතුන් මෙන්ම මිනිසුන් ද රෝගයට නිරාවරණය වීමට පෙර එන්නත්කරණයට ලක් කිරීම සිදු කරනු ලබයි
ජලභීතිකා රෝගය වැළඳීමේ අවදානම අඩු කිරීමට පහත සඳහන් දෑ උපකාරී වේ
ජලභීතිකා රෝගයට එරෙහිව බල්ලන්, බළලුන් සහ වෙනත් ගෘහාශ්‍රිතව ඇති කරන ක්ෂීරපායි සතුන් එන්නත් කිරීම
සුරතල් සතුන් අධීක්ෂණය යටතේ තබා ගැනීම
වන සතුන් හෝ අයාලේ යන සතුන් ආදිය සුරතල් කිරීමට හෝ වෙනත් අයුරකින් ස්පර්ෂ කිරීමට නොයාම
වන සතෙකු හෝ අයාලේ යන සතෙකු නිරීක්ෂණය වුවහොත් සත්ව පාලන නිලධාරියෙකු සම්බන්ධ කර ගැනීම (විශේෂයෙන් සතා අමුතු ලෙස හැසිරෙන්නේ නම්)
සතෙකු විසින් සපා කෑවේ නම්, තුවාලය සබන් හා වතුරෙන් විනාඩි 10 සිට 15 දක්වා සේදීම සහ පශ්චාත් නිරාවරණ රෝග නිවාරණය අවශ්‍ය දැයි තීරණය කිරීම සඳහා සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නා අමතන්න
සැප්තැම්බර් 28 යනු ලෝක ජලභීතිකා දිනය වන අතර එය රෝගය පිළිබඳ තොරතුරු, වැළැක්වීම සහ තුරන් කිරීම ප්‍රවර්ධනය කරයි
ආසියාවේ සහ ඇමරිකාවේ සහ අප්‍රිකාවේ සමහර ප්‍රදේශවල සුනඛයන් ප්‍රධාන වාහකයා ලෙස පවතී
ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල සතුන්ට අනිවාර්ය එන්නත් කිරීම සාර්ථකව සිදු නොවීමේ හැකියාවක් ඇත
රෝගය පිලිබඳ අඩු අවබෝධය එයට හේතු සාධක විය හැක
විශේෂයෙන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සුරතල් සතුන් පුද්ගලිකව තබා නොගන්නා අතර ඔවුන්ට නිදැල්ලේ යාමට ඉඩ ලබා දී ඇත
එවැනි නිදැල්ලේ යන සතුන් විනාශ කිරීම ද එවැනි රටවල සමාජය විසින් අනුමත නොකරන ක්‍රියා පිළිවෙතක් බවට පත්ව ඇත
කැනඩාවේ, ප්‍රංශයේ සහ එක්සත් ජනපදයේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජලභීතිකා රෝගය සාර්ථකව අඩු කර ඇති ක්‍රමයක් වන මුඛ එන්නත්, ඇමක් තුළ ආරක්ෂිතව බෙදා හැරිය හැක
කැනඩාවේ ක්විබෙක්හි මොන්ට්‍රියෙල් හි මවුන්ට්-රෝයල් පාර්ක් ප්‍රදේශයේ රැකුන් නම් සතුන් සඳහා ඇමක් සාර්ථකව භාවිතා කරයි
එන්නත් කිරීමේ ව්‍යාපාර මිල අධික විය හැක, නමුත් පිරිවැය-ප්‍රතිලාභ විශ්ලේෂණයෙන් ඇඟවෙන්නේ ඇමක් යනු පිරිවැය-ඵලදායී පාලන ක්‍රමයක් විය හැකි බවයි. ඔන්ටාරියෝ හි, ගුවන් ඇමක්-එන්නත් ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ විට ජලභීතිකා රෝගයේ විශාල පහත වැටීමක් වාර්තා විය
ගෘහස්ථ සුනඛයන් සහ බළලුන් සඳහා පුළුල් ලෙස එන්නත් කිරීම සහ මානව එන්නත් සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිකාර සංවර්ධනය හේතුවෙන් එක්සත් ජනපදයේ ජලභීතිකා රෝගයෙන් වාර්තා වූ මිනිස් මරණ සංඛ්‍යාව 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී වාර්ෂිකව 100 හෝ ඊට වැඩි සිට වසරකට එකක් හෝ දෙකක් දක්වා පහත වැටී ඇත
දැන් බොහෝ මරණ සිදු වන්නේ වවුලන් සපා කෑමෙන් වන අතර, එය වින්දිතයාගේ අවධානයට ලක් නොවීම නිසා ප්‍රතිකාර වලට යොමු නොවීම එයට හේතු වෙයි
ප්‍රතිකාර

නිරාවරණය වීමෙන් පසු (සතෙකු සපා කෑ විට)
නිරාවරණයෙන් පසු එන්නත් ප්‍රතිකාර දින 10ක් ඇතුළත ලබා දෙන්නේ නම් රෝගය වළක්වා ගත හැකිය
ජලභීතිකා එන්නත කලින් ලබා දෙන්නේ නම් 100% ක්ම සාර්ථක වන අතර, රෝග ලක්ෂණ ඇති වීමට පෙර, ප්‍රමාද වී ලබා දුන්නද සාර්ථක වීමට තවමත් ඉඩ ඇත
සෑම වසරකම මිලියන 15 කට වැඩි පිරිසක් විභව නිරාවරණයෙන් පසු එන්නත් ලබා ගනී
මෙය හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන අතර, පිරිවැය සැලකිය යුතු ය
එක්සත් ජනපදයේ මිනිසුන්ට මානව ජලභීතිකා ඉමියුනොග්ලොබියුලින් (HRIG) මාත්‍රාවක් සහ ජලභීතිකා එන්නත මාත්‍රා හතරක් දින 14ක කාලයක් තුළ ලබා ගැනීම නිර්දේශ කෙරේ
HRIG මිල අධික වන අතර පශ්චාත් නිරාවරණ ප්‍රතිකාර සඳහා වැය වන මුදලින් වැඩි කොටසක්, ඩොලර් දහස් ගණනක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී
එක්සත් රාජධානියේ, HRIG හි එක් මාත්‍රාවක් සඳහා ජාතික සෞඛ්‍ය සේවයට පවුම් 1,000ක් (2022 මැයි මාසය වන විට ශ්‍රී ලංකා රුපියල් 447,000 පමණ) වැය වේ, මෙය "අධික මිල ඖෂධයක්" ලෙස සලකුණු කර නැත
සම්පූර්ණ එන්නත් මාලාවක් සඳහා පවුම් 120-180 ක් වැය වේ
HRIG හැකිතාක් දුරට සපා කෑම වටා එන්නත් කළ යුතු අතර, ඉතිරිය එන්නත් කරන ස්ථානයේ සිට දුරස්ථ ස්ථානයකට ගැඹුරු අභ්‍යන්තර මාංශ පේශි එන්නත් කිරීමකින් ලබා දිය යුතුය
ජලභීතිකා රෝගයට එරෙහිව මීට පෙර එන්නත් කර ඇති පුද්ගලයින්ට ඉමියුනොග්ලොබියුලින් ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය නොවේ - දින 0 සහ 3 යන දිනයන්හී පශ්චාත් නිරාවරණ එන්නත් පමණි
පැරණි ස්නායු-පටක පාදක එන්නත් කිරීම සඳහා විශාල ඉඳිකටුවක් සමඟ උදරයට බහුවිධ එන්නත් කිරීම අවශ්‍ය වූ නමුත් එය මිළ අඩුයි
එය ක්‍රමානුකූලව ඉවත් කර දැරිය හැකි මිලකට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ චර්මාභ්‍යන්තර (සම තුළට) එන්නත් කිරීමේ ක්‍රම මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කෙරේ
මාංශ පේශි වලට වඩා මේදයට එන්නත් කිරීම නිසා එන්නත් අසාර්ථක වීම නිසා අභ්‍යන්තර මාංශ පේශි එන්නත ග්ලූටීයල් ප්‍රදේශයට නොව ඩෙල්ටොයිඩ් වලට ලබා දිය යුතුය
වසරකට අඩු ළමුන් සඳහා, පාර්ශ්වීය කලවා එන්නත්කරණය සඳහා නිර්දේශ කරනු ලැබේ
තුවාලය හැකි ඉක්මනින් සබන් හා වතුරෙන් විනාඩි පහක් පමණ හොඳින් සේදීම වෛරස් අංශු සංඛ්‍යාව අඩු කිරීමට ඵලදායී වේ
පසුව වෛරසය තවදුරටත් අඩු කිරීම සඳහා Povidone-අයඩින් හෝ මධ්‍යසාර නිර්දේශ කරනු ලැබේ
නින්දෙන් පිබිදෙන විට නිදා සිටි කාමරයේ වවුලෙකු සොයා ගැනීමට ලැබීම, හෝ තනිව නිදා සිටි දරුවෙකුගේ හෝ මානසික ආබාධිත හෝ මත් වූ පුද්ගලයෙකුගේ කාමරයක වවුලෙක් සොයා ගැනීම, පශ්චාත් නිරාවරණ රෝග නිවාරණය - post-exposure prophylaxis (PEP) සඳහා ඇඟවීමකි
කිසිදු ශාරීරික සම්බන්ධතාවක් හඳුනා නොගත් වවුලන් හමුවීමේදී PEP පූර්වාරක්ෂාවක් ලෙස භාවිතා කිරීම සඳහා වන නිර්දේශය පිරිවැය-ප්‍රතිලාභ විශ්ලේෂණයක් මත පදනම්ව වෛද්‍ය සාහිත්‍යයේ ප්‍රශ්න කර ඇත
කෙසේ වෙතත්, 2002 අධ්‍යයනයක් PEP හි පූර්වාරක්ෂාව පරිපාලනය කිරීමේ ප්‍රොටෝකෝලය සඳහා සහාය ලබා දී ඇත, එහිදී දරුවෙකු හෝ මානසික වශයෙන් සම්මුතියක් ඇති පුද්ගලයෙකු වවුලෙකු සමඟ තනිව සිටින විට, විශේෂයෙන් නිදා සිටින ප්‍රදේශවල, වින්දිතයා නොදැනුවත්ව සපා කෑමක් හෝ නිරාවරණයක් සිදුවිය හැකි බැවිනි
රෝග විනිශ්චය
නිරාවරණයෙන් පසු එන්නත් කිරීම, (PEP - post-exposure prophylaxis), ජලභීතිකා රෝගය වැලැක්වීම සඳහා ඉතා සාර්ථක වේ
එන්නත් නොකළ මිනිසුන් තුළ, ස්නායු රෝග ලක්ෂණ වර්ධනය වීමෙන් පසු ජලභීතිකා රෝගය සෑම විටම පාහේ මාරාන්තික වේ
හරියට හරි
සාම්ප්‍රදායික කැවිලි වර්ගයකි
රොටි ප්‍රාටා යනු,  මේද, බිත්තර, පිටි හා ජලය එනතු කොට සාදන පිටි මාංශයකින් තනනු ලබන පෑන්කේක් වර්ගයක් වන ඉන්දියානු පරාතා වන්ගේ සිංගප්පූරුවානු අනුවර්තනයයි
හින්දි, උර්දු, අනෙකුත් බොහෝ උතුරු ඉන්දියානු භාෂා සහ මැලේ වලින් රොටි යන්නේ අරුත පාන් යන්න වන අතර, ප්‍රාටා යනු පැතලි යන්නයි
මෙය සාම්ප්‍රදායික ලෙස පිළිගන්වනු ලබන්නේ  හොදි  සමග හෝ, බොහෝ විරල ලෙස, සීනි හෝ උකු කිරි සමගිනි
සමහරක් ස්වදේශිකයන් විසින් දවසේ ඕනෑම වේලාවක පරිභෝජනය කලද, විසල් බහුතරයක් මෙය පරිභෝජනය කිරීමට රුචිකත්වයක් දක්වන්නේ, විශේෂයෙන්ම පැය-24 පුරා විවෘත අලෙවිසැල් වෙතින්,  මැදියම් රාත්‍රියේ හෝ හිමිදිරයේ බුදින අහරක් ලෙසටය
මෙම බොදුනේ ප්‍රධාන වර්ග දෙකක් ඇත - පමණින් කුඩා එහෙත් කර කර ගා හැපෙන වර්ගය (ජලාන් කායු වෙළෙඳ සැල් මාලාව වෙතින් ප්‍රචලිත බවට පත් වුනු)  සහ අන් හැම තැන සුලබ,  පැතලි හා වඩාත් පුළුන් සේ සැහැල්ලු වර්ගය යනුවෙනි
වර්ග දෙකම පිළියෙල කිරීම සමාන අයුරුය - පිටි මාංශය උඩ දමමින් හා අදිමින් විශාල සිහින් ස්තරයක් බවට පත් කොට උණු තැටියක් මත තබා රත් කිරීමෙනි
මෙම බොදුන සිංගප්පූරුවෙහි හා මලයාසියාවෙහිදී අත් විඳි පරිණාමය වෙනස්ය
සිංගප්පූරුවෙහිදී, ආර්ථික සමෘද්ධිය හා සංස්කෘතික ආභාෂයන්හි බලපෑම හේතුවෙන් නගරයෙහි නානාජාතික ස්වරූපය විදහා දැක්වෙන අනුවර්තන ජනිත කරලීමට සමත් වී ඇත
නිදසුනක් ලෙස දක්වතොත්, සුදුළූණු, කෙසෙල්, චොකලට්, ඩූරියන් හා චීස් ආදි විවිධ රසගල්වන හා සමග රොටි ප්‍රාටා පිළිගැන්වෙන අලෙවිසැල් බහුල ලෙස පැවැතීම, සිංගප්පූරුවෙහි සාමාන්‍ය සංසිද්ධියක් වුවද, මලයාසියාවෙහි එය එසේ නොවේ
එලෙසම, රොටි ප්‍රාටා ප්‍රභේදන, චීස් ප්‍රාටා හෝ ළූණු ප්‍රාටා වැනි නම් වලින්,  රොටි උපසර්ගය නොමැතිව, සහ  බොහෝ විට ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් නම් කිරීමට දැඩි ප්‍රවණතාවයක් දක්නට ඇත
මෑතකදී, මෙම බොදුන,  තාච්චියක බටර් යොදා පුළුස්සා ගනු ලැබ කේතු හැඩයට රෝල් කොට සීනි ඉස පිළිගැන්වෙන,  වඩාත් පැණි රසැති හා වඩාත් කර කර ගා හැපෙන සුළු, "ටිෂූ" හා "පේපර්" වැනි අනෙකුත් ප්‍රභේදන  බවටද විකාශනය වී ඇත
සිංගප්පූරුවෙහි ඇති අලෙවිසැල් අතරින්  ප්‍රමුඛ සමහරක් වනුයේ ජලාන් කායු, ඉහළ තොම්සන් වීදිය හා සිංගප්පූරු ජාතික විශ්වවිද්‍යාලය අසල පිහිටි ක්ලෙමෙන්ටි පාර යන ස්ථානවල පිහිටි ඒවාය
"ද බෙස්ට් ප්‍රාටා ෂොප්" යන  රොටි ප්‍රාටා දාමයේ අලෙවිසැල් සිංගප්පූරුව පුරාම දක්නට ඇත
සිත්ගන්නා සුළු කරුණ වන්නේ, සැබෑ වෙළෙඳ සැල කුමක්ද යන්න තවමත් අවිනිශ්චිත, "මුල්" ජලාන් කායු ප්‍රාටා වෙළෙඳ සැල හා සහභාග බවට අයිතිවාසිකම් පෑමට බොහෝ ප්‍රාටා වෙළෙඳ සැල් ඉදිරිපත් වී සිටීමයි
ඊසාන දිග සිංගප්පූරුවෙහි මීටර 200ක් දිගැති මාර්ගයක් වන ජලාන් කායු හි සමුප්පාදය සටහන් කරන රොටි ප්‍රාටා වෙළෙඳ කුටි වෙත කිසියම් කීර්තියක් බැඳී පවතින බව බැලූ බැල්මට පෙනේ
මැදියම් රැයෙහි පැමිණෙන පාරිභෝගිකයන්අත්විඳි අත්දැකීම් අනුව, ජලාන් කායු ඔස්සේ  ඇති විශාලතම වෙළෙඳ කුටි අතුරින් දෙකක් අතිශයින් දැඩි ලෙස තම පරිශ්‍රයන්  අනුපම බව පෙන්නුම් කිරීමට බලවත් උත්සාහයයක් ගන්නා බව පෙනී යයි
රොටි ප්‍රාටා බොහෝ විට, මලයාසියාවේ පිළිගන්වනු ලබන රොටි කනායි වලට සමාන කමක් දක්වනු ලබන බවට උපකල්පනය කෙරෙන මුත්, දෙවැන්න පිළියෙල කෙරෙනුයේ රොටි ප්‍රාටා ලෙස පිටි මාංශය උඩ දමමින් නොව එය රෝල් කිරීමෙන් බැවින් වඩාත් පතුරු සහිත හා කර කර ගා හැපෙන බොදුනක් නිර්මාණය වේ
මෙයද බලන්න
 කේරල පොරොට්ටා
 පරාතා
 රොටි කානායි, මලයාසියානුප්‍රභේදය
නාන්

බාහිර බැඳි
 රොටි ප්‍රාටා, අනන්‍ය ලෙස සිංගප්පූරුවානු
 රොටි ප්‍රාටා , සිංගප්පූරු ඉන්ෆොපීඩියාව, ජාතික පුස්තකාල සභාව, සිංගප්පූරුව

සිංගප්පූරුවානු පිහමන
පැතලිපාන්
නුමුහුන් පාන්
පෑන්කේක්
උදය ආහාර
සිංගප්පූරුවෙහි වෙසෙන ඉන්දියානුවන්
Culture of Indian diaspora
පරාතා (හෝ පරාන්තා) යනු ඉන්දියානු අර්ධද්වීපය තුල සම්භූත වූ පැතලිපාන්  වර්ගයකි
එය සාමාන්‍යයෙන්  නිවුඩු-තිරිඟු පිටි වලින් සාදා, ගිතෙල් හෝ පිසුම් තෙල් තුල තැටියක බැද, බොහෝවිට තැම්බූ  අර්තාපල්, රාබු හෝ මල්ගෝවා වැනි විශේෂිත එළවළුවර්ග හා/හෝ පානීර් (ඉන්දියානු චීස්) වලින් පුරවා පිළිගැන්වේ
පරාතාවක් (විශේෂයෙන් පුරවා සැදූ වර්ගයෙහි) බටර් බිඳක් එය මත තවරා කෙලින්ම ආහාරයට ගත හැකි වුවද, අච්චාරු හා යෝගට් සමග හෝ තුනපහ හොඳින් ‍යෙදූ, රසවත් හා උකු, මස් හා එළවළු හොදි සමග හෝ පිළිගැන්වූ විට ඉතා අනර්ඝ වේ
සමහර අයෙක් පරාතාව "නලය"ක ආකාරයට රෝල් කර, තේ සමග, විටෙක පරාතාව තේ වල ඔබමින්, කෑමට රුචියක් දක්වති
පරාතාව රවුම්, හතරැස් හෝ ත්‍රිකෝණාකාර හැඩ ගත හැකිය
පළමු වර්ගයෙහිදී, පුරවන ද්‍රව්‍ය ඇනූ පිටි සමග මිශ්‍ර කර පරාතාව රොටියක ආකාරයට පිළියෙල කරන මුත්, දෙවන වර්ග දෙකෙහිදී, පෙඩා (ඇනූ පිටි ගුලිය) පැතලි හැඩයකට පැතලි කර, පුරවන ද්‍රව්‍ය මැද තබා එය වට කරමින් පැතලි පිටි හැඩය කොපුවක ආකාරයෙන්  වසා දැමේ
මෙම ප්‍රභේද දෙක වෙනස් වන්නේ, පළමුවැන්න  ඇතුලත පුරවන ද්‍රව්‍ය සහිත විශාල (ඝනකම අතින්) රොටි වර්ගයක් ලෙසින් දිස්වන අතර
අනෙකුත් වර්ග දෙකෙහිදී, යමෙකු කර කරගා හැපෙන පිට-පොතු-ස්තරය " විවෘත කළොත්",  පැහැදිලි මොළොක් ස්තරයන් නිරාවරණය කර ගත හැකි වීමයි
පරාතාව සමාජීය ලක්ෂණාර්ථයක්ද සහිත වෙයි
පරාතාව පිළියෙල කිරීමේදී, දෛනික රොටියට වඩා එයට යොදන ඉමහත් වියදම හා  වෙහෙස සලකා බලන කල, එය වැදගත් අමුත්තන් සඳහා පිළියෙල වන්නාවූ විශේෂිත ආහාරයක් ලෙස සැලකිය හැක
පරාතාව පිළිබඳ අදහස ජනිත වූයේ පුරාතන උතුරු ඉන්දියාවේ විශේෂයෙන් පන්ජාබ් ප්‍රදේශයෙහිදීය
සම්භවයන් කෙසේ වුවද,  එය ඉතා වේගයෙන් සමස්ත ඉන්දියාව පුරා ජනප්‍රිය වූ අතර, වර්තමානයේ දකුණු ආසියාවේ සැමතැනකදීම රසවිඳීමට හැක
මෙම සාර්වත්‍රික පරාතාව, දකුණු ඉන්දියානු ප්‍රාන්තයන්හීද ඔවුන්ගේම ආවේණික වර්ග ලෙස පවතින අතර, එයින් වඩාත් ජනප්‍රිය වර්ගය වනුයේ කේරල පොරොට්ටා ලෙසද හැඳින්වෙන "කේරල පරාතා" වේ
ඉන්දියානු සංක්‍රමණිකයන් මෙම රස බොජුන මලයාසියාවට,  මුරුසියට(මෙහි මෙය හැඳින්වෙන්නේ  ෆරාටා නමිනි)  හා  සිංගප්පූරුවට ගෙන ගිය අතර, මෙහි සෘජු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, රොටි කානායි හා රොටි ප්‍රාටා වැනි ප්‍රභේදන ජනිත කරලීමට සමත් වී ඇත
මෙය පලාටා ලෙස වැහැරෙන මියන්මාරයෙහි (බුරුමයෙහි), මෙය අනුභවයට ගන්නේ බිත්තර හෝ එළු මස් උයා පිළියෙල කරගත් හොදි සමග හෝ, සුදු සීනි සමග අතුරුපසක් ලෙසිනි
හ්ටාට් ටා යා, යන්න අරුත් දනවනුයේ  'ස්තර සියයක්' වන අතර, එය පුලුස්සන ලද්දාවූ, පොතු සහිත, ස්තර බොහෝ ඇති පරාතාවක් වන අතර සීනි හෝ තැම්බූ රට මෑ හෙවත් පීස් (පෙ බියොක්) සමග වළඳනු ලැබේ
ට්‍රිනිඩෑඩ් හා ටොබෑගෝහි පරාතා දකුණු ආසියානු පරාතා වලින් වෙනස් වනුයේ ඒවා සාමාන්‍යයෙන් තුනී හා විශාල නිසාය
ට්‍රිනිඩෑඩි හා ටොබෑගෝ හිදී, විශේෂයෙන්  ඉන්දු-ට්‍රිනිඩෑඩ්වරුන්-නොවනන් විසින්, මෙය සාමන්‍යයෙන් ව්‍යවහාර කරනුයේ "බස් අප් ෂට්" ("පැලී-ගිය කමිසය") ලෙසය
සාමාන්‍ය  පරාතා වර්ත කිහිපයක්
මෙම සාමාන්‍ය වර්ග අතර අප්‍රමාණ ප්‍රභේදන ඇති බව දත යුතුය
සාමාන්‍ය  පරාතා (ගිතෙල් අඩංගු කල චපාති)
 ගෝබි පරාතා (රස කල මල් ගෝවා සහ එළවළු වලින් පිරවූ)
 අලූ (ආලු ලෙසද උච්චාරණය කෙරේ) පරාතා (රස කැවූ අර්තාපල් හා ළූනු වලින් පිරවූ)
 පනීර් පරාතා (ගෘහ චීස් වලින් පිරවූ)
 පරිප්පු  පරාතා (තැම්බූ හා පොඩිකල පරිප්පු වලින් පිරවූ)
 සට්ටු පරාතා (හොඳින් කුළුබඩු යොදා රස කල සට්ටු - බිහාරයෙහි ජනප්‍රිය බැදූ  කඩල පිටි - වලින් පිරවූ)
 කේරල පරාතා (ජනප්‍රිය වර්ගය "පොරොට්ටා" ලෙස උච්චාණය කෙරේ)
 රොටි ප්‍රාටා (සිංගප්පූරුව හා මලයාසියාව - අතිශයින් ප්‍රභේදකාරී)
 ලච්චා පරාතා - ටන්ඩූරි (ප්‍රභවය පන්ජාබී වේ
රවුම් හැඩැති හා ස්ථර කිහිපයකින් සමන්විත මෙය සාම්ප්‍රදායික ලෙස පිළියෙල කරනුයේ මැටි උදුනකය
)
 ලච්චා පරාතා - ටාවා වාලි (නැගෙනහිර ඉන්දියාවෙහි ජනප්‍රියයි
ත්‍රිකෝණාකාර හැවයක් ගන්නා අතර ගිතෙල් මැදි කොට යොදා ස්ථර කිහිපයක් සහිතව පිළියෙල කරන ලද්දකි)
 ක්වීමා පරාතා (දකුණු ඉන්දියාවෙහිදී ක්හීමා පරාතා හා නැගෙනහිර පකිස්තානයහිදී කීමා පරාතා) (කුළුබඩු යොදා රසවත් කල ඇඹරූ මස් වලින් පිරවූ)
 අන්ඩා පරාතා ( බිත්තර වලින් පිරවූ)
 පොඩීනා පරාතා (වියළි මින්ට් වලින් රස කවන ලද)
 ලංකා පරාතා (ශ්‍රී ලංකාවෙන්)
 අසමෝදගම් පරාතා (අසමෝදගම් වලින් රස කවන ලද ස්ථර සහිත පරාතාවක්)
 මූලි පරාතා ( ඩයිකොන් රාබු වලින් පිරවූ)
 ප්යාස් කා පරාතා ( ළූණු වලින් පිරවූ)
 මුග්හ්ලායි පරාතා (බිත්තර හා ඇඹරූ මසින් පිරවූ හා ගැඹුරු තෙලෙහි බදින ලද පරාතාවකි)
 මට්ටාර් පරාතා (තම්බා, අඹරා, සහ රස ගැන්වූ ග්‍රීන් පීස් වලින් පිරවූ)
 ජායිපූරි පරාතා
 මිරිස් පරාතා (කුඩා, රසවත් තීරුකොට කැපූ කෑලි)
 මෙතී වාලා පරාතා (හරිත පත්‍රීය එළවළු වලින් පිරවූ)
 බාන්ඩ් ගෝබි වාලා පරාතා ( ගෝවා වලින් පිරවූ)
 මීතා පරාතා (සීනි වලින් පිරවූ)
 පාලාක් පරාතා
 ටන්ඩූරි පරාතා
 පුත්තයි ටාවේ කා පරාතා
 බල් වාලා පරාතා
 පාර්ටොන් වාලා පරාතා
 කුකුළු මස් පරාතා
 හරක් මස්  පරාතා
 ඌරු මස් පරාතා
 එළු මස් පරාතා
 කළුකුං පරාතා
 දැල්ලා පරාතා
 වහුමස් පරාතා
 කූණිස්සන් (ලොකු) පරාතා
 කූණිස්සන් (කුඩා) පරාතා

අනෙකුත් තොරතුරු කොටස් 
පරාතාවන්ගේ නිජ බිම වන පන්ජාබ් ප්‍රන්තය තුල, විශිෂ්ඨ පරාතා වර්ග පිළිගැන්වේ
එය වලඳනුයේ, පරාතා කැබලි, ප්‍රණීත ගෘහ-නිෂ්පාදිත බටර් වල දෝවණය කොට  සහ ගෘහ-නිෂ්පාදිත යෝගට් හි බහාලීමෙන් ඉක්බිතිවයි.  පන්ජාබයෙන් ජනිත වූ කිරිමෝරු පානයක් වන ලාසි සමග පරාතාවන් යස අගේට වැලඳිය
රාමදාන් සමයෙහිදී, ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙහි (ඉන්දියාව, පකිස්තානය, බංග්ලාදේශය) මුස්ලිම්වරුන්, බොහෝවිට  උදය ආහාරය සඳහා පරාතා ආහාරයට ගනිති
මෙහි අඩංගු බටර් හා පිටි මිශ්‍රණය හොඳ කැලරි ප්‍රභවයක් ලෙස ක්‍රියාකරන අතරම, කුසගිනි රුදාවන් වලක්වා යමෙකු මුළු දිනය පුරා ජවයෙන් පවතුවාගෙන යෑමට ඉවහල් වන බවටද විශ්වාස කෙරේ
පරාතාවන් සාමාන්‍යයෙන් අනුභව කරනුයේ යෝගට් හෝ එළවළු සමගය
ඒවා සමහරක් විට මස් වෑංජන සමගද, විශේෂයෙන් කුකුළු මස්,  පරිභෝජනය කලද, හොදි වර්ග වැනි අධික තෙල් අඩංගු ආහාර වර්ග සමග නොගැලපේ
එම නිසා එවැනි ආහාර වලින් තෙල් කොටස් ඉවත් කොට, හොදි, වෑංජන ආදියෙහි කෑමට සුදුසු කැබලි සමග පරාතා අනුභවයට ගැනීම සුදුසු බවට පැවසීම හොඳ ඔවදනකි
නිමි වර්ග
පිටි මාංශ උපයෝගී කොට ගෙන "හම්" වැනි ස්ථර තැනීමේ ක‍්‍රියාවලියෙහි  දුෂ්කර භාවය,  පරාතා පිළියෙල කිරීම අපහසු කටයුත්තක් බවට පෙරලයි
මෙම කරුණ නිසා මෙන්ම, මෙම පැතලිපාන් වර්ගයෙහි අතිශය ජනප්‍රියතාවය නිසාවෙන්ද, ශීතකල පරාතා විවිධ මාදිලියන් අද වෙළෙඳ පොලෙහි දක්නට ඇත
වෙසෙසින්ම බටහිර වෙළෙඳපොලෙහි දක්නට ලැබෙන ප්‍රවණතාවයක් වන මෙය, පාරිභෝගිකයන් තදින් බලාපොරොත්තු වන අව්‍යාජත්වය හා, මූලික අමුද්‍රව්‍ය වලින් පරාතාවක් සදා ගැනීමට ඔවුනට කාලය නොමැති වීම යන කරුණු ද්වයය පදනම් කරගෙන පෝෂණය වන බව පෙනේ
මෙයද බලන්න
 කේරල පොරොට්ටා
 මිරිස් පරෝතා
 රොටි ප්‍රාටා, සිංගප්පූරුවානුප්‍රභේදය
රොටි කානායි, මලයාසියානුප්‍රභේදය
බ්හාතුරා
 ලීක්ස් පෑන්කේක් (චීන ප්‍රභේදය)

බාහිර බැඳි 

පරාතා විදෘශ්‍යය (වීඩියෝව) - ආගන්තුක මුළුදෙටුවන් මෙම ඉන්දියානු පාන් වර්ගය සාදන අයුරු පෙන්වා දෙති 
පරාතාවක් සාදන අයුරු පියවරෙන්-පියවර-පාඩම 
අලූ පරාතා විදෘශ්‍ය වට්ටෝරුව 

Flatbreads
මුහුන්-නොයෙදූ පාන් වර්ග
ඉන්දියානු පිහමන
පකිස්තානු පිහමන
බෙංගාලි පිහමන
පාවහන් යනු පයට පලදින පැළඳුමකි
මෙය ඉතා සරල සෙරප්පුවේ සිට ඉතා සංකීර්ණ බූට් සපත්තු දක්වා වර්ග කල හැක
සපත්තු උස හා මිටි අඩියකින් සමන්විත වේ
අඩි උස පාවහන් බටහිර සංස්කෘතිය තුල වැදගත් ස්ථානයක් ගනී
එය විලාසිතාවක් ලෙස සැලකේ. පාවහන් හං හා කෑන්වස් වලින් නිපදවයි. නමුත් ක්‍රීඩා සපත්තු රබර් වලින් නිපදවන අවස්ථා ඇත
ඉතිහාසය
පාවහන් වල ආරම්භය දෑනට වසර 7000-8000 පෙර ඔරෙගන් හිදී සහ 1983 ඈමරිකාවදී සාෙයා ගන්නා ලදී
ෙකෙස් ෙහා පාවහන් නිපදවීම සදහා ෙයාදා ගන්නා දේවල් කල් නොපවතින නිසා පාවහන් වල ඉතිහාසය මීට වසර ගණනාවකට පෙර සිට පැවත එන බවට පිළිගැනීමක් ඈත
භෞතික මානව විද්‍යාඥ එරික් ට්‍රින්කෞස්ගේ අදහස පරිිදි පාවහන් පැවතුන බවට සාක්ෂි වසර 40000-26000 පෙරද හමුවී ඈත
මෙය අස්ථි වල ඝනකම හා පදයේ අස්ථි ගෙවීෙමහි අඩුවීම මගින් තහවුරු කල හැක
පාවහන් භාවිතා නොකල කාල සීමාවේදී පාදයේ අස්ථි වල වර්ධනයක් සිදුවී ඇතත් මෙම කාල සීමාව තුල එසේ වර්ධනයක් නාෙපෙන්වයි.

කොටස්

අඩිය
සපත්තුවෙහි යට කොටස අඩිය නමින් හදුන්වයි.

ඇතුල් අඩිය
ඇතුල් අඩිය යනු රෙදි සපත්තු අඩියකි
මෙය පාදය සපත්තුවෙහි ස්පර්ෂ වන ස්ථානයේ පිහිටයි
බාෙහෝ සපත්තු ඉවත් කල හැකි හා නැවත දැමිය හැකි ඇතුල් අඩියකින් යුක්තය
බාෙහෝ විට සුව පහසුව සදහා අතුල් අඩි කිහිපයක් සවිකරයි
පිට අඩිය
පිට අඩිය යනු ඍජුවම පාෙළව සමග ගැටෙන කොටස්ය
ගැහැණු විලසිතා සපත්තු වල පිට අඩිය බාෙහා්විට හං වේ
සාමාන්‍ය ඇඳුම හො රැකියා සපත්තු වල පිට අඩිය ස්වාභාවික රබර් හෝ කෘත්‍රිම රබර් වලින් සදා ඇත
එක් කොටසකින් හෝ විවිධ ද්‍රව්‍යය වලින් සමන්විත කොටස් කීපයකින් සමන්විත විය හැක
බොහොවිට H පිටුපස කොටස කල්පැවත්ම සදහා රබර් වලින්ද, ඉදිරි කොටස විලසිතා සදහා හං වලින්ද සදයි
විශේෂ සපත්තු වලදී මෙය වෙනස්විය හැක
ක්‍රීඩා සපත්තු වල ඇණ සහිත පිට අඩිය ද නැතුම් සපත්තු සුමුදු පිට අඩිය ද සමන්විත වේ
මැද අඩිය
මෙය පිට අඩිය හා ඇතුල් අඩිය අතර අැති පාදයට අතිවන තෙරපුම අඩු කිරීමට සාදා ඇති කොටසකි
නිපදවන ආයතනය අනුව මෙහි අඩංගු දෑ වෙනස් වේ
සමහර සපත්තු වල මැද අඩියක් නොමැත
අඩිය

සපත්තුවෙහි පතුලෙ පිටුපස කොටසයි
විළුඹට ආධාරයක් පිණිස සාදා ඇත
බොහෝ විට අඩිය සාදා ඇති දේ වලින්ම සාදයි
විලාසිතා සදහා හා උස වැඩිකර පෙන්වීම සදහා උස අඩිද, සාමාන්‍ය භාවිතය සදහා මිටි අඩිද යොදා ගැනේ
සපත්තුවේ උඩ කොටස
ඕනෑම සපත්තුවක උඩ කොටස සපත්තුව පයෙහි රදවා ගනීමට උපකාර කරයි
සරල සපත්තු වල උඩ කොටස බොහෝ විට කුඩා පටි කිහිපයකින් සමන්විත වේ
එහෙත් පිරිමි සපත්තු හො බූට් සපත්තු වල වඩා සංකීර්ණ උඩ කොටසක් ඇත
අතිරේක කොටස්
 සපත්තු ආධාරකය
සපත්තුව පහසුවෙන් දමාගැනීමට යොදන උපකරණයකි
සපත්තු හැඩකාරකය
සපත්තුව නොපලදින අවස්ථා වල සපත්තුව තුල තබන, සපත්තුවෙ හැඩය ආරක්ෂා කරන උපකරණයකි
සපත්තු අලේපනය
සපත්තුවෙ පෙනුම වර්ධනය කිරීමට යොදා ගන්නා අලෙපයකි
සපත්තු බුරුසුව
සපත්තු මැදීමට භවිතා කරයි
සපත්තු රකිනය
හිම හා වැසේසන් සපත්තුව අරක්ෂා කරයි
සපත්තු  මල්ල
නොපළදින අවස්ථා වල සපත්තු  අරක්ෂා කිරීමට යොදා ගනී
සපත්තු බුරුල
සපත්තුව හිර තැන් වලින් විශාල කිරීමට යොදා ගනී
හිම සපත්තු
සපත්තුව පොළොවේ ගැටෙන ප්‍රමාණය වැඩි කර හිම වලින් අරක්ශා කරයි
සපත්තු පටි
පටි සපත්තුව අරක්ෂාව සදහා යොදා ගනී
පාවහන් වර්ගීකරණය

විලාසිතා සපත්තු හා සාමාන්‍ය ගමන් සපත්තු
විලාසිත සපත්තු සුමට, අඩි උස, මිල අධික හං වලින් සදා ඇත
ලස්සන හැඩ වලින් යුක්ත වේ
සාමාන්ය ගමන් සපත්තු හං හො හං නොවන දේ වලින් සාදා ඇත
විශාල වශයෙන් ඇත
සමහර විලාසිතා පුරුෂ හෝ ස්ත්‍රී පමණක් පළදී
විලාසිතා සපත්තු බොහොමයක් හං වලින් සාදා අති අතර පයෙහි උඩු කොටස ආවරණය කරත් පිටුපස කොටස ආවරණය නොකරයි(විළුඹ පෙදෙස )
මෙම පවහන් වල උඩ කොටස සාමන්යෙන් විවර නොකරයි, එහෙත් පටි සහිත පවහන්ද භාවිතයේ ඇත
කාන්තා පවහන් Sවිළුඹ අවරණය වන සපත්තුද වෙළදපලේ දැකිය හැක
විළුඹට ඉහල ප්‍රදේශය ආවරණය වන සපත්තු බූට් සපත්තු වශයෙන් හදුන්වයි. මෙම සපත්තු පටි සහ වෙනත් අධාරක වලින් පළදීම පහසු වීමට සාදා ඇත
පිරිමි සපත්තු
පිරිමි සපත්තු එවා ආවරණය වෙන ආකාරයට වර්ග කල හැක
බල්මොරල් සපත්තු
සපත්තුවේ උඩ කොටස V අකුරේ හඩයට තනා ඇත
එම හැඩයෙහි පටි අල්ලා ඇත
මෙය ඔක්ස්ෆර්ඩ් සපත්තු නමින්ද හදුන්වයි. වැසුණු පටි පාවහන් යනුවෙන්ඩහ හදුන්වයි.
 බ්ලුචෙර් පවහන්
මෙහි පටි දෙපත්තකින් සවිකර ඇත
මෙය විවෘත පටි සපත්තු/ඩර්බ්ය් සපත්තු නමින්ද හදුන්වයි.
 බකල් සපත්තු
පටි රහිත බකලයක් සහිත සපත්තු වේ
ගැහැණු සපත්තු
ගැහැණු සපත්තු වර්ග ඉතා විශාල ප්‍රමානයක් ඇත
නැටුම් ආපත්තු,අඩි උස සපත්තු, ස්නීකර් සපත්තු මීට උදාහරණ වේ
ඔනෑම කෙනෙකුට පැළදිය හැකි සපත්තු
 ක්ලොග් සපත්තු
 සෙරෙප්පු
ඉදිරියෙන් ආවරණය නොවන සපත්තු
 බූට් සපත්තු
කකුලත්, විළුඹත් දෙකම ආවරණය වෙන දිග සපත්තු

ක්‍රීඩා සපත්තු 
විවිධ ක්‍රීඩා සදහා යොදා ගන්නා සපත්තු මේ වර්ගයට ගැනේ
උස් අඩි පාවහන්
පාවහන් සංයුක්ත වන්නේ පරිස‍රයට එරෙහිව ආරක්ෂා වීමට සනීපාරක්ෂාවට හා අලංකරණයට පලඳින පාදයේ පළඳින පැලඳුමක් වශයෙනි
සෙරෙප්පු හා ෆ්ලිප් ෆොප් හැරුණු කොට අනෙක් පාවහන් හා පාදය අතර මේස් හා අනෙකුත් පැලඳුම් පළඳිනු ලැබේ
සාමාන්‍යයෙන් සපත්තු හා බූට්වල නව විලාසිතාවලදී පාවහන් සමහරක් විට ෆෙටිෂිෂම් (fetishism) සමඟ සම්බන්ධ වේ
අස්ථි හා පේශ්‍ීන්හී විෂමතා නිවැරදි කිරීමේ සපත්තු
විකලාංග චිකිත්සාව සදහා යොදා ගැනේ
නැටුම් සපත්තු

 උල් සපත්තු
බැලේ සපත්තු 
 ජැස් සපත්තු 
 ටන්ගො සපත්තු 
 යුගල නැටුම් සපත්තු
නැටුම් ස්නීක්‍රස්
වැඩට අදින සපත්තු

බර වඩ වලදී කකුල් ආරක්ෂා කිරීමට යොඩා ගනී
කරන රැකියාව අනුව වෙනස් විය හැක
එෙතිහාසික සපත්තු
වසර 10000කට පෙරෙ පැළදි සපත්තු වේ
ෂෝස් ඔෆ් තෙ පස්ට් ඉන්cලුඩෙ
එස්පඩරිල්ලීස්
14 වන ශතවර්ෂයේදී භවිතා කල සපත්තු
පැටන් සපත්තු
යුරොපා රටවල 20 වන ශතවර්ෂයේදී කකුල් වියළිව තබා ගනීමට උදව් විය
පොලඉනි
1400දී යුරොපා රටවල භවිතා කල දිග සපත්තු වර්ගයකි
මොක්කසින්ස්
උතුරු අමරිකානු ගෝත්‍රික සපත්තු වර්ගයකි
නඩත්තුව
 ඔප දැමීම
අරක්ෂාව හා ලස්සන සදහා සිදු කරයි
බොහො විට බූට් සපත්තු සදහා කරයි
අඩිය ගැහීම
ගෙවී ඇති අඩි නැවත සවි කිරීමයි
සපත්තු පටි නැවත දැමීම
සම්ප්‍රදායන්
බොහෝ රටවල (ආසියාවේ, උතුටු යුරොපයේ, අරාබියේ ආගන්තුක නිවසකට අතුලු වීමට පෙර පාවහන් ගැලවීම සිරිතකි
)
අප්‍රිකාවේ හා අරාබි රටවල වැරදීමකින් හෝ සපත්තුව පෙන්වීම නරක පුරුද්දක් ලෙස සැලකෙයි
තායිලන්තයේ මිනිසුන් සපත්තු හෝ මේස් ඔලුවෙහි වැදීම අගෞරවයක් ලෙස සලකයි
සාහිත්‍යය
සපත්තු බටහිර සුරංගනා කතා වල වැදගත් තනක් ගනී
සින්ඩෙරෙල්ලා, "විසර්ඩ් ඔෆ් ඔස්" ඇන්ඩ් රතු සපත්තු කතාව මීට උදාහරණ වේ
ප්‍රමාණ

 Units for shoe sizes vary widely around the world
European sizes are measured in Paris Points, which are worth two-thirds of a centimetre
The UK and American units are approximately one-quarter of an inch, starting at 8 inches
Men's and women's shoe sizes often have different scales
Shoes size is often measured using a Brannock Device, which can determine both the width and length of the foot
Shoe companies
See the category shoe companies for a list of shoe companies
බාහිර සබැඳි

 Footwear History
 International Shoe Size Conversion Charts, from i18nguy's website, offers more information
Shoe Care 
 The Political History of Shoes
 ShoeGuide
Org, A footwear encyclopedia
 Reviews of Golf Shoes 
 The Shoes You Wear 
 UK Shoe Size Conversion

 References 

වැඩිදුර කියවීම්
 History of footwear in Norway, Sweden and Finland
prehistory to 1950, ISBN 91-7402-323-3
 Patrick Cox
Wit, Irony, and Footwear, Tamasin Doe (1998) ISBN 0-8230-1148-8
 Shoes
A Celebration of Pumps, Sandals, Slippers & More, ISBN 0-7611-0114-4
 A Century of Shoes
Icons of Style in the 20th Century, Angela Pattison ISBN 0-7858-0835-3
 Shoes , Elizabeth Cotton (1999) ISBN 1-55670-894-7
 Shoes
A Lexicon of Style, Valerie Steel ISBN 0-8478-2166-8
 Mad About Shoes, Emma Bowd ISBN 1-84172-353-3
 Bootism
A Shoe Religion, Penina Goodman, Michael Duranko (2003) ISBN 0-7407-3832-1
 The Perfect Fit
What Your Shoes Say about You'', Meghan Cleary, Sydney Van Dyke ISBN 0-8118-4501-X

පාවහන්
තැනක

සාහිත්‍යය හා අභිලේඛන මුලාශ්‍ර වලට අනුව පැවති මාවත් වර්ග

අගනගරය හා ප්‍රධාන වරායවල් සම්බන්ධ කළ මාර්ග
තැනක
අගනගරය හා පාදේශිය මධ්‍යස්තාන අතර පැවති  මාර්ග

පාලන ඵ්කක තුළ පැවති මාර්ග

ආගමික ස්ථාන සම්බන්ධ කළ මාර්ග

කුඩා මංමාවත්

අගනගරය හා ප්‍රධාන වරායවල් සම්බන්ධ කළ මාර්ග

අනුරාධපුරය - මහාතිත්‍ථ මාර්ගය

අනුරාධපුරය - ජම්බුකෝල පටිටන මාර්ගය

අනුරාධපුරය - ගෝකණ්ණ මාර්ගය

අනුරාධපුරය - උරැවල පට්ටන මාර්ගය

අනුරාධපුරය - පල්ලවවංක මාර්ගය

අනුරාධපුරය - මහාතිත්‍ථ මාර්ගය

මේය වයඹ ප්‍රදේශයේ පැවති ප්‍රධාන වරාය විය
මල්වතු ඔය දකුණු ඉවුර අසබඩ පිහිටි තම්බපණ්ණි නගරය හා සම්බන්ධව පැවති මාර්ගයයි
මේය ක්‍රි
5 වන සියවස සිටම පැවත ඇත
මහාතිත්‍ථ නැවි තොට සිංහල සාහිත්‍යය හා සෙල්ලිපි විවිධ නම්වලින් හදුන්වා ඇත,ඵ්වනම්,
මහාතොට,මහාවොටි,මහපුටු,මාවටු,මවතුතොට,මහපටන,මාතොට,මාතෝට්ටම් ආදියෙන්,
වළගම්බා රජු කළ (ක්‍රි
89-77) බැමිණිතියා සාය දුර්භික්‍ෂය ඇති කළ ඉන්දියාවට ගිය භික්‍ෂුන් ආපසු ඵන ගමනේදි මේම වරායෙන් ගොඩබැස මේම මාර්ගයෙන් රට අභ්‍යන්තරයට පැමිණ තිබේ
තැනක

අනුරාධපුරය -  ජම්බුකෝළ පට්ටන මාර්ගය

ශ්‍රි ලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශයේ යාපනය අර්ධද්වීපයේ කන්කසන්ටුරයේ සිට බටහිරට වෙන්නට වු සම්බිල්තුරය පැරණි දඹකොලපටුන නොහොත් ජම්බුකෝළ පට්ටනය
උතුරු භාරතය සමග සම්භන්දතා පැවැත්වීමේදී අනුරාධපුර සිට මෙම ස්ථානය දක්වා වූ මාර්ගය ක්‍රි පු සියවස් වල ප්‍රදාන ස්ථානයක් හිමිකරගත් බව පෙනේ
දේවානම් පියතිස්ස රජු(ක්‍රි
250-210) විසින් අශෝක අදිරාජ්‍යා වෙත යවූ දුත පිරිස් දෙක මෙම මාර්ගය ඔස්සේ යවා ඇත
එහිදී සංඝමිත්තා තෙරණිය විසින්  ශ්‍රි මහා බෝධීඅංකුරය වැඩම කොට ගෙන අනුරාධපුරයට ආවේ මේම මාර්ගයෙනි
ජම්බුකෝල පට්ටන සිට අනුරාධපුරයට දින 4 පමණ ගතවී ඇත
දේවානම් පියතිස්ස රජු අශෝක අදිරාජ්යාට යවන ලද ප්‍රථම දුත පිරිස දබකොලපටුනේ සිට සත් දිනක් සාගරයේ ගොස් තාම්මලිප්තියට ලගාවූ අතර ආපසු දින පුර පෑල විය එතැනින්ම  නැවු නැග දොළොස්වක් දින අනුරාධපුරයට ලගාවිය
පස්වන සියවසයේදී ෆාහියන් හිමි  තාම්මලිප්ති සිට ලංකාවට පැමිණ අනුරධප්‍රයට පැමිණීමේදීද  මෙම මාර්ගයම යොදාගෙන ඇත
අනුරාධපුරය - ගෝකණ්ණ මාර්ගය

ශ්‍රි ලංකාවේ නැගෙනහිර පිහිටි වරාය වන මේය වර්තමානයේ ත්‍රිකුණාමල වරාය ලෙස හදුනාගෙන ඇත
ඵළාර රජු (ක්‍රි
2 සියවස) සේනාව සමඟ පැමිණ ඇත්තේ මේම මාර්ගයෙනි
අනුරාධපුරය - උරුවේල පට්ටන මාර්ගය

අනුරාධපුරය සිට බටහිරෙන් කළා ඔය මුවදොරින් මේය පිහිටා
අනුරාධපුර මහාථුපය ගොඩනැංව්ම සඳහා උරැවේල ජනපදයේ ධීවරයන් හට මහත්ඵල හා සදිසි මුතු ලැබුන බව දැන්විමට අනුරාධපුරයට (ක්‍රි
161-137) පැමිණ ඇත්තේ මේම මාර්ගයෙනි
මේම වරාය හා ප්‍රධාන නගරය සම්බන්ධ කරමින් පැවති මාර්ග ජාලය අනුව අභ්‍යන්තර හා බාහිර වේළඳ කටයුතු කරගෙන යාමට තරම් විහිදුණු මාර්ග ජාලයක් පැවති බවට සඳහන් කළ හැකිය
අගනගරය හා ප්‍රාදේශීය පාලන මධ්‍යස්ඨාන අතර පැවති මාර්ග

පුරාණ ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රධාන ජනාවාස හතරක් විය,අනුරාධපුරය අගනගරය කරගත් උතුරු තැනනිතලා,රෝහණ ජනපදය,කැළණිය,මධ්‍යම කදුකරයේ මලය රට යන්නයි
අනුරාධපුරය සිට රෝහණ ජනපදය තෙක් වු මාර්ගය

මේ පිළිබඳව මහාවංශයේ ප්‍රථම සිද්ධීය දේවානම්පියතිස්ස සොයුරුමහානාම සියදිවි රැකිම සඳහා රෝහණයට පලා යැමයි
"උපරාජා තතෝ යෙව සදා බේල වාහනෝ-කේඛිතුං සතමත්තානං රෝහණාභිමුඛෝ අගා'''"

රෝහණ ජනපදය සිට අනුරාධපුරය තෙක් පැවති මාර්ගය පිළිඳව සද්ධර්මාලංකාරයෙදි සඳහන් වේ,එයට අනුව,මේම මාර්ගය පුඵල්ව හා ශක්තිමත්ව ඉදිකර තිබු බවට,"ගැල් කණු  සැටක් පිරවු කරත්ත සැටක් ගෙන යාමට ශක්තිමත්ව හා පුළුල්ව ඉදිකර තිබු බව"ට සඳහන්ය
පාළන ඒකක තුළ පැවති මාර්ග

රාජධාණියක් ඇතුළත කොට්ඨාස කිහිපයක් විය,මේවා දේශ,පදේශ,මණ්ඩල යා ජනපද ලෙස හදුනා ගනි
මේවා අගනගර හා සම්බන්ධ කිරිම මාර්ග නිසා සිදුවිය
රාජධානි ඇතුලත  සැම අතටම විහිදුණු මාර්ග පැවති බවට මංමාවත්,සන්ධි,දෙමං සන්ධි, සතර මං සන්ධි ගැන සඳහන් විමේන් පැහැදිළි වේ
විසුද්ධිමාර්ග සන්නසඅනුව,සිතුල්පව්වට යන ගමනේදි දෙමන් සන්ධියකට පැමිණි මඟියකුට මාර්ගය සොයා ගැනිමට නොහැකි වි තිබේ
විථි

අනුරාධපුර උතුර සිට දකුණට හා නැගෙනහිර සිට බටහිරට විහිදුණු මාර්ග පද්ධතියක් පැවති බවට මහාවංශයෙන් හෙළි වේ
මේවා ගඩොල් අතුරා සකස් කර විථි යටින් ගලා බස්නා ජලප්‍රවාහන ක්‍රමයක් පැවත තිබේ
රාජ විථියසිදු කරන ලද කැණිම් වලට අනුව සොයා ගෙන ඇති පරිදි මේම විථියක් අඩි පනස් හතක් පළල් වු බව සොයා ගෙන ඇත
කුඹල් විථියමේහි ජිවත් වුයේ කුඹල් කුලයේ ජනතාවයි,වේඵසුමන යෝධයාපැන් ගැනිම සඳහා කළයක් ගෙන ඵ්මට මේමවිථියට පැමිණි බව මහාවංශය සඳහන් කරයි
මඟුල් විථියඅනුරාධපුර ඇතුල් නුවර පිහිටි විථියක් විය
බස්නාහිර විථියමේම ප්‍රදේශය තුළ දුටුගැමුණු රජ සිය කුමාරයාට මාළිඟයක් සාදවා දි තිබේමාවටු විථියකේවට්ට විථියථුපාරාමය අසල වැටි තිබු මාර්ගයයි
කුඩා මංමාවත්විශාළ වැව් හා ප්‍රධාන ඇළවල් වල වෑකණ්ඩි හා ඉවුරැ ඒවාට ආසන්නව පැවති ජනාවාස සම්බන්ධ කළ කුඩා මංමාවත්,අඩිපාරවල් ලෙස භාවිතයට ගෙන තිබේ
මාර්ග වල ස්වරුපය

පැරණි ලක්දිව මාර්ග වල ස්වරුපය පැහැදිළිව දැක්විය නොහැකි වුවද,සෑම පාළකයකුම මංමාවත් ඉදිකිරිම හා අලුත් වැඩියා කිරිම කෙරෙහි සැලකිළිමත් වි තිබේ
ඉළනාග රජු'(ක්‍රි
ව.34-43)මහාථුපයට මාර්ගයක් ඉදිකළ බවත් දිඹුලාගල පර්‍වත ලිපියේ'' එන පාඨයකින් පැහැදිළි වේ
'කැබලිගල් හස්වා මඟ වත්කොට''''

උපුටා ගැනිම්

ආරියපාල,ඇම්
බි,මධ්‍යකාලීන ලංකා සමාජය,ඇස් ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ

මුණසිංහ,ඉණ්ද්‍රාණි,ශ්‍රී ලංකාවේ මාර්ග ප්‍රවාහනය,ශ්‍රී දේවී ප්‍රකාශකයෝ

හිමි,සුමංගල,බටුවන්තුඩාවේ පණ්ඩිත සංස්කරණය,මහාවංශය,දීපානී ප්‍රකාශකයෝ

සුරවීර,ඒ.වී,රාජාවලිය සංස්කරණය,අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දේපාර්තමේන්තුව

ආශ්‍රිත ලිපි
 මහාවංශය

බාහිර යොමු

 අනුරාධපුරය 

 බෝගොඩ පාලම

අනුරාධපුර යුගය

මුලාශ්‍ර
හැඳින්වීම

අතීතයේ මිනිසා හා පරිසරය අතර පැවතියේ නොබිදිය හැකි සම්බන්ධතාවයකි
මිනිසා පරිසරයට ආදරය කරන තරමටම පරිසරය මිනිසාට කීකරු විය
නමුත් මිනිසාගේ අවශ්‍යතා සංකීර්ණවත්ම මෙතෙක් පැවති සම්බන්ධතාවයට ප්‍රබල පහරක් එල්ල විය
මිනිසාගේ හිතුවක්කාර ක්‍රියා හේතුවෙන් පෘතුවියේ 

උණුසුම ක්‍රමිකව ඉහල යමින්ද  ඊට සාපේක්ෂව දේශගුණිකවිපර්යාස වර්ධනය වෙමින්ද ඉදිරියට යන්නට විය
මිහිතලය මත උෂ්ණත්වය තැනින් තැනට වෙනස්  වීම නිසාද එය සෘතු අනුව වෙනස් වීම නිසාද සමස්තය පිළිබඳ ව අවධානය යොමු කිරීමේදී 

උෂ්ණත්වය 133 0C කින් ඉහල ගොස් ඇත
තවත් විශේෂත්වයක් නම් වැඩිම ඉහලයාම පෙන්නුම් කරන්නේ 1950 න් පසුව වීමයි
උණුසුම් වීමද වේගවත් වී ඇතිබව පැහැදිලිය
විද්‍යාඥයන් ගණන් බලා ඇති අන්දමට 21 වන ශතවර්ෂය තුල මිහිතලයේ උෂ්ණත්වය ඉහලයාම අවම වශයෙන් 11oC කි
එය ඉදිරියේදී  64oCදක්වා ඉහල යා හැකිය
මෙලෙස ගෝලීය උණුසුම් වීම කෙරෙහි ප්‍රධාන සාධක 2 ක් හේතු වී ඇත
හරිතාගාර වායු වායු ගෝලයට මුක්ත වීම එක් හේතුවක් වන අතරම වනාන්තර ඒළිපෙහෙළි කීරීමද   එයට බලපාඇත
හරිතාගාර වායු ලෙස ප්‍රධාන වශයෙන් කාබන් ඩයොක්සයිඩ්,
නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් ,මීතේන් ,ක්ලෝරෝෆ්රෝකාබන් , බ්රෝමීන් හදුනාගෙන ඇත
පහල වායු ගෝල පරිසරයන්හිජල වාෂ්ප හා ඕසෝන් ද හරිතාගාර වායු ලෙස ක්‍රියාකරයි
මේ වායු අතරින් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් , නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ්‍ ,

මීතේන් ආදිය මිහිතලය තුල ස්ථායි උෂ්ණත්වයක් පවත්වාගෙන යාමට උදව් වෙයි
මේතාක් තුලිතව පැවති චක්‍රීය ක්‍රියාවලියට අමතරව එකතු වූ හරිතාගාර 

වායු වායු ගෝලයට එක්වීම නිසා වායු ගෝලයේ උණුසුම රඳවා තබා ගැනීමේ හැකියාව ඉහල ගොස් ඇත
වායු ගෝලය උණුසුම් වීමේ ප්‍රතිඵල

සාගර ජල මට්ටම ඉහලයාම

මිහිකත උණුසුම් වීම නිසා ඇතිවන ප්‍රධානතම ගැටලුව ලෙස සාගර ජල මට්ටම ඉහලයාම දැක්විය හැක
පසුගිය සියවස තුල පොදුවේ ලෝකයේ මුහුදු ජල මට්ටම 10 cm සිට 20 cm ප්‍රමාණයකින් වර්ධනය වී ඇති බව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දී ඇත
දූපත්  1200 කින් සමන්විත මාලදිවයින් දූපත් වලින් 80% ක්ම මුහුදු මට්ටමේ සිට  1 m කට වඩා උසින් පිහිටා 

නැත
මේ නිසා ඉදිරි වසර 100ඇතුලත මාලදිවයින ගිලීයන බවට දැනටමත් මත පලවී ඇත
සාගරික ජීවීන් කෙරෙහි බලපෑම

	
මිහිතලය උණුසුම් වී‍මේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සාගර ජලයේද  උෂ්ණත්වය වැඩිවේ
එවිට සාගර ජලයේ දියවී ඇති කාබනික සංයෝග ඉක්මනින් වියෝජනය වේ
මේ නිසා සාගර ජීවීන් මියගිය විට සතුන්ගේ දේහ තුල ගබඩාවී තිබුනු කාබෝහයිට්ට්‍රේට් , ප්‍රෝටීන් , ලිපිඩ හා මේද වැනි කාබනික සංයෝග ඉක්මනින් වියෝජනය වේ
එම වියෝජනය නිසා කාබන් අඩංගු සරල සංයෝග බිහිවේ
ඒවා තවදුරටත් කැඩී අවසානයේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායු ගෝලයට එකතුවේ
සාගර ජලයේ උෂ්ණත්වය වැඩිවීම සාගර ජීවීන්ගේ  ලාබාල අවස්තාවන් වන බිත්තර,කීට ,පිලා වැනි අවස්තාවන්ට අහිතකරය
එය සමස්ත සාගර ජීවින්ගේ පැවැත්මට මෙන්ම සාගරික ආහාරදාමය කෙරෙහිද දැඩිව පලපෑමෙන් ලෝක ආහාර නිෂ්පාදනයේ විෂමතාවයන්ද ඇතිවිය හැක
අයිස් දියවීම

ග්‍රීන්ලන්තය ආශ්‍රිතව පර්යේෂණකරන විද්‍යාඥයන්ට අනුව වෙනත් කිසිදු කාලයකට වඩා වේගයෙන් අයිස් තට්ටු දියවීමට පටන්ගෙන ඇත
දකුණු ග්‍රීන්ලන්තයේ ‍ සෙර්මිලික් ග්ලැසියරය පසුගිය වසර 15 කදී   150m කින් අඩුවී ඇත
අද වනවිට සාමාන්‍යය ප්‍රමාණයට වඩා  2000 Km ක්  පමන  පැතිරගිය අයිත් තට්ටු ගැලවී යන බවත් සඳහන්ය
මෙලෙස අයිස් තට්ටු දියවී යාමට හේතු ලෙස ඉදිරිපත්කලේ වායු ගෝලයේ උෂ්ණත්වය වැඩි වීමයි
එමගින් අයිස් කඳු දියවීමේ වේගය වැඩිවී ඇත
මෙහි ප්‍රතීඵලය මුහුදු මට්ටටේ ඉතා සුළු වැඩිවීමකි
මෙලෙස අයිස් කඳු දියවීමේ වාසියක්ද ඇත
උත්තර ධ්‍රැවය ආසන්නයේ පවතින ග්‍රීන්ලන්තය 2/3 ක ප්‍රමාණයකත් ඇත්තේ අයිස්ය
වේගයෙනි අයිස් දියවීම නිසා මෙතෙක් 

මිනිස් වාසයට අහිතකරව පැවති ග්‍රීන්ලන්තය මිනිස් වාසයට හිතකර ස්ථානයක් වනුඇත
වර්ෂාපතන රටාවන් වෙනස් වීම 

වායු ගෝලය උණුසුම් වීම නිසා ඇතැම් ප්‍රදේශවල වර්ෂාපතන ප්‍රමාණය දැනට පවතින ප්‍රමාණයට වඩා අධික වීමෙන් ඒවා වඩාත් 

තෙත් ප්‍රදේශ බවට පත්වේ
සමහර ප්‍රදේශවලට අඩු වර්ෂාපතන ප්‍රමාණයක් ලැබිය හැක
මේ නිසා ඇතැම් තෙත් ප්‍රදේශ වියළි බවටත් , ඇතැම් වියලි ප්‍රදේශ තෙත් ප්‍රදේශ බවටත් පත්වීමේ ප්‍රවනතාවයක් ඇත
මේ නිසා වර්ෂාපතන රටාවන් 

සහමුලින්ම අවුල් වී හා හැකිය
වර්ෂාපතන ප්‍රමාණයන් වැඩි හෝ අඩු වීම,වර්ෂා සෘතුව කෙටි හෝ දිගු වීම , වර්ෂාපතන ආරම්භවන කාලසීමාවන් 

වෙනස් වීම , වර්ෂාපතන තීවුරතාවය වෙනස් වීම වැනි තත්ත්වයන් මේ නිසා ඇතිවිය හැක
වර්ෂාපතනයේ සිදුවන මෙවැනි විචලතා ලෝක ආහාර 

නිෂ්පාදනය කෙරෙහිද සාජු වශයෙන්ම බලපානු ඇත
නිවර්තන වාසුළි වඩා ප්‍රබල තත්ත්වයට පත්වීම

නිවර්තන වාසුළි  වඩා ප්‍රබල  තත්ත්වයකට පත්වීමට මිහිමත උණුසුම් වීම හේතුවක් වී ඇත
නිවර්තන කලාපීය උණුසුම් සාගරික ප්‍රදේශවල ( 27o) හට ගන්නා හරිකේන් කුණාටු 1975 -1995 වසර තුල 

20%කින් වර්ධනය වී ඇත
මේ කුණාටු නිසා ගංවතුර, මුහුද ගොඩගැලීම , දේපල හා ජිවිත හානි සිදු වීම , වෙරළඛාදනය වැනි හානි ඇති වී තිබේ
ශාක කෙරෙහි බලපෑම 

පෘතුවි උෂ්ණත්වය වැඩිවන විට පැලෑටි වලින් සිදුවන වාෂ්පීකරණය අධික වීවෙන් එම පැලෑටි ඉක්මනින් වියළීමට ලක්වේ
වාෂ්පීකරණය නිසා භූගත ජල මට්ටම පහළ වැටිමද ශාක වලට අහිතකරය
වාෂ්පීකරණය අධික වන විට භූගත ජලය පොළවේ මතුපිටට පැමිණීම සිදුවේ
එම ජලය සමග ඛනිජ වර්ග පැමිණ මතුපිට පස් තට්ටුවේ තැන්පක් වීම නිසා ලවණතාවය වර්ධනය විය හැකි අතර එය ශාකවල වර්ධනයට බාධාකාරීය
තවද ගංගා ඔස්සේ රටඅභ්‍යන්කරයට ලවණ මිශ්‍ර කරදිය ගලා ඒම නිරන්තරයෙන්ම සිදුවේ
එම නිසා වෙරළාශ්‍රත ගොඩබිම් ප්‍රදේශවල භූගත ජලයට 

මෙම ලවණමිශ්‍රවේ
මේ තුලින් එම ප්‍රදේශවල වගාවන්ට,ජීවීන්ට හා පානීය ජල ප්‍රභව වලට බලපෑමක් ඇතිවෙයි
මිනිසාගේ සෞඛ්‍යය කෙරෙහි බලපෑම

පෘතුවියේ උණුසුම වැඩිවන විට ඇතිවන තාප තරංග (Heat Vaves) සෘජුවම මිනිසාට බලපායි
වසංගත ඇතිවීම හා එම වසංගත වේගයෙන් පැතිරයාමද මේ සමගම සිදුවේ
මදුරුවාගේ වර්ධනයට උණුසුම වැඩිවීම

යෝග්‍යය පාරිසරික තත්ත්වයක්  ඇතිකරයි
නමුත් ශීත දේශගුණ තත්ත්වයක් තුල මදුරුවාගේ වර්ධනය සිදුනොවේ
ජලය හේතුවෙන් පැතිරෙන රෝග වලටද මිහිකත උණුසුමු වීම පිටුවහලක් වේ
ඒ අතර ගංවතුර, නියඟය, 

වැනි තත්ත්වයන් ජලය ආශ්‍රත රෝග වර්ධනය කිරීමටද හේතු වේ
මිහිකත උණුසුම් වීම අවම කිරීමට ගතහැකි පිළියම්
 
ගෝලීම උෂ්ණත්වය ඉහළයාම පාරිසරික ලෝකයට පෙර නොවූ විරූ ලෙස බලපෑම් කිරීමට සමත් වී ඇත
ඒ නිසාම ලොව ප්‍රකට සමාගම් විකල්ප විසදුම් රැසක් මේ වනවිටත් හඳුන්වා දී ඇත
ඒ අතර පාවහන් , ඇඳුම් පැලඳුම් ,

භාණ්ඩ , විදුලිබල උත්පාදක ක්‍රම මුල් තැනත් ගනී
කාලගුණ විපර්යාස නිසා හිස ඔසවන ව්‍යාධීන් සඳහා නවතම එන්නත් හා ඖෂධ වර්ග පිළිබඳව අත්හදා බැලීම් සිදුකර ඇත
මෙහි ප්‍රත්ඵලය ලෙස ප්‍රතිශක්තිකරණ ව්‍යාපාර 6% කින් ඉහළගොස් ඇති අතර වසර 2010 දී එය 14% කින් ඉහළයනු ඇත
වායු ගෝලයේ උෂ්ණත්වය ඉහළයාම හේතුවෙන් ඇතිවන අනතුරු වලක්වා ගැනීමට අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා ක්‍රම ඇතුලත් 

ආරක්ෂිත උපාංග රැසක් හඳුන්වා දී ඇත
මිහිකත උණුසුම් වීම පිළිබඳ ලෝක අවධානය

මිහිකත උණුසුමු වීමේ ගැටලුව ශ්‍රී ලාංකිකයන් වන අපට පමනක් නොව ‍මුළු ලෝකයටම බලපායි
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1997 දී ජපානයේ 

කියටෝ නුවරදී කියටෝ සම්මුතිය ඇතිවිය
එහිදී හරිතාගාර වායු නිකුක් කිරීම පාලනය කිරීමට ලොව පුරා රටවල්  172 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ගිවිස ගත්හ
කාර්මික රටවක් 36 කට 

හරිතාගාර වායු නිකුත් කිරීමේ සීමා පණවා තිබීම ඒ අතරින් වැදගත් පියවරකි
නමුත් මේ වන විට ලොව විශාලතම හරිතාගාර නිකුත්කරන්නා 

වන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තවමත් මෙම සම්මුතිය පිළිගෙන නැත
කියතෝ සම්මුතියේ අනාගතය

කියතෝ සම්මුතිය අනාගතයට කුමක් කරන්නේ දැයි හරියාකාරව පවසා නැත
කියටෝ සම්මුත්යෙන් හරිතාගාර වායු පිළිබඳව විසඳුමක් 

ලබා දුන්නද  එය පරිපූර්ණ විසඳුමක් නොවනු ඇත
මන්ද  මිහිකත උණුසුම් වැලැක්වීමට තවත් බොහො‍් දේ සිදුකල යුතුව ඇත
සංවර්ධනය වන රටවල් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් එකිනෙකාට වරද පැටවීම ප‍සෙකලා එකට එකතු වී කඩිනමින් පියවර ගන්නේ නම් 

වලක්වා ගත නොහැකිමුත් අවමකර ගත හැකි හානිවලට සාර්ථකව මුහුණදීමට හැකිවනු ඇත
පින්තූර

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
ඇම් රත්නායක ,2004, ගෝලීය පරිසර අර්බුදය
ඒ එච් ධනපාල , 2004, පරිසරය,මානුෂික අවශ්‍යතා සහ සංවර්ධනය
ඒ එච් තිරුමුර්ති හා ෆ්රැන්සිස් ෆැන්තම් , 2001, තර්ජනයට ලක්වු පරිසරය

මේවාත් බලන්න

 පෘථිවිය උණුසුම් වීම
 ආක්ටික් කලාප‍යේ උණූසුම
හරිතාගාර ආචරණය
 ඕ‍සෝන් වියන

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
Heat Island Effect

San Jos State University

Real Climate

පරිසර අර්බුද
ලෝකයේ පැරණිම වෘත්තිය ගණිකා වෘත්තිය බව අසත්‍යයක් නො‍‍වේ
මෙතෙක් පැවති හැම ශිෂ්ටාචාරයකින්ම ගණිකා වෘත්තිය බැහැර නොවිණි
අතීත ග්‍රීක හා භාරතීය ශිෂ්ටාචාරයන්හි ගණිකා වෘත්තියට හිමි වී පැවතුණේ විශිෂ්ට ස්ථානයකි
ශ්‍රී ලංකාවෙහි ශිෂ්ටාචාරය‍ට පදනම වැටුණේ පුරාණ භාරතීය ශිෂ්ටාචාරයෙනි
විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවට බුදුදහම පැමිණීමත් සමඟම භාරතීය මෞර්ය ශිෂ්ටාචාර‍යෙහි බොහෝ අංගද මෙරට පැමිණි අයුරු වංශකථා හෙළි කරයි
එහෙත් මෞර්ය පාලනය තුළ භාරතයෙහි පැවති ගණිකා දෙපාර්ත‍මේන්තුව වැන්නක් මෙරට රාජ්‍ය පාලනයට එක් වූ බවට සාධක නැත
ගණිකාවකගේ හැසිරීම් රටාව කෙබදු වියයුතුද යනු වාත්ස්‍යායන තම කාමසූත්‍රය නැමැති ග්‍රන්ථයෙහි හයවන අධිකරණයෙහි ඇතුළත් වන පරිච්ජේද හය මඟින් පහදා දෙයි
ඔහු පවසන අන්දමට ගණිකාවගේ අනුරතිය මෙන්ම දිවි පැවැත්මද රඳා පවත්නේ ඇය කරා පුරැෂයන්ගේ පැමිණීම ඇති කල්හි පමණි
ඒ සඳහා ගණිකාව අනුගමනය කළ යුතු උපාය මාර්ගද පහදන ඔහු ගණිකාවගේ ප්‍රේමය කෘතිම වුවත් එය ස්වාභාවික ප්‍රේමයක් සේ පැවැත්වියයුතු බවද අවධාරණය කරයි
ඒ වනාහී ධන ලාභය පිණිස අවශ්‍යම වෙයි
එහෙත් මෙහිදී ගණිකාව තම ව්‍යාපාරය ධනය පිළිබඳ අපේක්ෂාව මතම සිදු වන්නක් බව හැඟවීම පිණිස නිර්ලෝභීභාවයක් ප්‍රදර්ශනය කළ යුතුය
ධනය සූරාගතයුත්තේ උපාය මාර්ගයෙනි
ගණිකාව වෙළඳ භාණ්ඩයකි
වාත්ස්‍යායනගේ ප්‍රකාශය අනුව ගණිකාව හුදෙක් වෙළඳ භාණ්ඩයක් හා සමානය
වෙළඳ භාණ්ඩයකට ඉල්ලුමක් ඇත්තේ එය ප්‍රදර්ශනය කරන විලාසය අනුවයි. එනිසා ගණිකාව ශෘංගාරවත් වේශාරෝපණයක් සහිතව මහමඟ යන හැම දෙනාටම පෙනෙන සේ සිටින්නීය
එහෙත් සපුරා පෙනෙන අයුරින් නම් නොවේ
ගණිකා වෘත්තියද වෙළඳ ව්‍යාපාරයක් වන හෙයින් ගනුදෙනු කරුවන් ගෙන්නාගැනීම සඳහා ඇය උපක්‍රමශීලීව කටයුතු කළ යුතුය
එහිදී තැරැව්කාරයන් සමඟ මෙන්ම, ඇය වෙත පැමිණෙන්නවුන් වළක්වන්නවුන් සමඟද මිත්‍ර වීම අවශ්‍ය වෙයි
ඒ අතර වෙනත් ගණිකාවන් කරා යන්නවුන් තමන් කරා පමුණුවා ගැනීමටද වග බලාගැනීමද අවශ්‍ය වෙයි
මේ සඳහා කටයුතු කිරීමෙහිදී තමන්ට සිදු විය හැකි අනර්ථයන් ගැනද අවබෝධයෙන් සිටිය යුතුය
මේ කාරියෙහිදී ඇය විසින් මිතුරුදම් පැවැත්වියයුතු පුද්ගලයන් රැසක් ගැනද වාත්ස්‍යායන සඳහන් කරයි
ඔවුන් අතර ආරක්ෂක පුරුෂයන්, වෙදුන්, නීතිවේදීන්, දෛවඥයන්, ශූරයන්, විද්වතුන්, කලාකරුවන්, සහායකයන්, විදුෂකයන්, මායාකාරයන්, සුවඳ බඩු වෙළෙන්දන්, බේබද්දන්, රජකයන්, කරණවෑමියන් මෙන්ම හිඟන්නෝද වෙති
ඔවුන් සමඟ ඇති කරගන්නා මිත්‍රත්වය නිසා තමන්ට අවශ්‍ය විවිධ කටයුතු ඔවුන් ලවා කරවාගත හැකිය
හුදෙක් ධනය ලබාගැනීම සඳහා ඇසුරු කළයුතු පුද්ගලයන් පමණක් නොව ගණිකාව තම ප්‍රීතිය හා  කීර්තිය වර්ධනය කර ගැනීමට ඇසුරු කළයුතු වෙනත් පුද්ගලයන් රැසක් ගැනද වාත්ස්‍යායන සඳහන් කරයි
ඔවුන් අතුරෙන් ධනය ලබාගැනීම පිණිස කිසිවකුට යටත් නොවන්නන්, යෞවනයෙහි පසුවන්නන්, නිළධාරීන්, පරපුරින් ධනයට හිමිකම් කියන්නන්, අධික ආදායම් ඇත්තවුන්, තමන් සෞභාග්‍යයෙන් යුතුය යන හැඟීම ඇත්තවුන්, ප්‍රසිද්ධිය පතන පණ්ඩිතයන්, පොහොසත් පවුලක එකම පුත්‍රයා වන්නන්, වීරයන් මෙන්ම වෙදුන්ද ඇසුරු කළයුතුය
ප්‍රීතිය හා කීර්තිය පිණිස ගුණවතුන්, වංශවතුන්, උගතුන්, දාර්ශනිකයන්, කවීන්, ශිල්පීන්, ප්‍රබන්ධ කථිකයන්, කථිකයන්, බුහුටි වූවන්, ශ්‍රේෂ්ඨ  පුරුෂයන් ඇසුරු කරන්නන්, නින්දාට පත් නොවූවන් ඇසුරු කළයුතුය
එහෙත් මෙවැනි පුද්ගලයන් ගණිකාවන්ට වසඟ නොවන පිරිසක් නොවන බව ද වාත්ස්‍යායන සඳහන් කරයි
ගණිකාව සතු චාරිත්‍ර
	
ගණිකාව විසින් අනුගමනය කළයුතු චාරිත්‍ර විධි විශේෂයක් ගැනද වාත්ස්‍යායන සඳහන් කරයි
ඒ අනුව ඇයගේ හැසිරීම් රටාවෙහි ප්‍රධාන ලක්ෂණය වියයුත්තේ පුද්ගලයකු තමාට ඇලුණු පසු තමා ඔහු කෙරෙහි නොඇලී ඔහු කෙරෙහි ඇලුණු තැනැත්තියක මෙන් කටයුතු කිරීමය
එබදු ගණිකාවන් පිළිබඳ  පුවත් ජාතකකථා රැසක දක්නට ලැබෙයි
තක්කාරිය ජාතකයෙහි සඳහන් වන ගණිකාව මසුරන් දහසක් රැගෙන තමන් වෙත නිතර පැමිණෙන සිටුපුත්‍රයකු නග්න කරවා පිටත් කිරීමට තරම් සහැසි වෙයි
එයින් පැහැදිලි වන්නේ ඒ සිටුපුත්‍රයා නිතර තමන් වෙත පැමිණියත් ඔහු පිළිබඳව සැබෑ ඇල්මක් නොපැවති බවයි.
	
වාත්ස්‍යායන පවසන පරිදි ගණිකාව ඇය බලා කියා ගන්නා මවට යටත්ව පැවැතිය යුතුය
මෙහි "මව" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පෙර ගණිකාවක ලෙස විසූ තමාගේම මව හෝ ගණිකාවක ලෙස ජීවත් වූ වෙනත් ස්ත්‍රියකි
මේ කියන මව ක්‍රෑර ස්වභාවයක් ඇති ලෝභී තැනැත්තියක වියයුතුය
ඇයට ගණිකාව වෙනත් තැනැත්තකු සමඟ එක්ව සිටින විට ඔහු කෙරෙන් බලහත්කාරයෙන් කැඳවාගෙන අවුත් ඔහුට වඩා ධනවත් පුද්ගලයකු වෙත පැමිණිවිය හැකි විය
එබදු අවස්ථාවක කලින් එක්ව සිටි පුරුෂයාට ඒ සිද්ධිය පිළිබඳව තම අරුචිය, දුක, ලැජ්ජාව හා භය හඟවන්න‍ට ගණිකාවට හැකි වියයුතුය
එසේම මවගේ කීමකට අකැමත්ත නොදැක්වීමද වියයුත්තකි
ගණිකාව හිසරුදාවකින් හෝ බඩේ රුදාවකින් හෝ පෙළෙන්නේ නම් ඒ බව තමා බලාපොරොත්තුව ආ පුරුෂයාට පැවැසියයුත්තේ එක් වරක් පමණි
එහෙත් තමා වෙත පැමිණි තැනැත්තකු සමඟ එක්වීමට නොකැමති නම් ඒ බව ඔහුට කෙළින්ම ප්‍රකාශ නොකොට තමාට රෝගයක් ඇතැයි කියා ඔහු රැවටීම සිදුකළ යුතුය
තමා පිළිගන්නා පුරුෂයාට සේවිකාවක ලවා මල් බුලත් ආදියෙන්ද සංග්‍රහ කළ යුතුය
ඉහත සඳහන් කරන ලද තක්කාරිය ජාතකයෙහි සඳහන් වන අන්දමට නම් ගණිකාව තමා වෙතට පැමිණෙන පුරුෂයා දෙන දහසින් පන්සියයක් තමාට තබාගෙන ඉතිරි පන්සියයෙන් ඔහුට අවශ්‍ය බත්, බුලත්, සුවඳ විලවුන්, ඇදුම් සැපයියයුතු විය
එසේම පුරුෂයා තමා ඇඳගෙන ආ ඇදුම් වෙනුවට ගණිකාව දෙන ඇඳුම් ඇඳියයුතු විය
ගණිකාව තමා වෙත පැමිණි පුරුෂයාගේ අභිප්‍රායට අනුකූලව කටයුතු කළ යුතු බවද වාත්ස්‍යායන පෙන්වා දෙයි
තමා හා එක්වූ පුරුෂයාගේ වෛරකාරයන්ට තමාද වෛර කරන බව, ඔහුට ප්‍රිය අය තමාද ප්‍රිය කරන බව, ඔහු යමකට රුචි කරයි නම් තමාද ඊට රුචි කරන බව, ඔහුගේ සතුටට සතුටු වන බව, ශෝකයට ශෝක වන බව හැඟවිය යුතුය
ඒ අතර ඔහුගේ අන්‍ය ප්‍රියාවන් ගැන දැනගන්නට කැමති බව හඟවා ඔවුන් ගැන පවසන විට කෝප වන ආකාරයක්ද දැක්වියයුතු වේ
එහිදී එය හැර ඔහු කියන හැම දෙයටම එකඟ බව දැක්වීමද අවශ්‍ය වේ
මේ අයුරින් ගණිකාව විසින් අනුගමනය කළයුතු චාරිත්‍ර විධි මහත් රාශියක් ගැන වාත්ස්‍යායන සාකච්ඡා කරයි
එපමණක් නොව තමා සඳහන් නොකළ වෙනත් කරුණු තිබිය හැකි හෙයින් ඒවා පරිසරයෙන් හා පුද්ගල ස්වභාවයෙන් දතයුතු බවක්ද හේ සඳහන් කරයි
ඔහු තව දුරටත් පවසන පරිදි ගණිකාව තම හැසිරීම මඟින් පුරුෂයන් හා සියලු ධනය ඇදගන්නා කල්හිත් ඒ ගැන ඔවුන්ට නොවැටහෙයි
ඒ අනුව ගණිකාවන් සතු සිරිත් කුමක් අරමුණු කොටගෙන පවතීද යනු පැහැදිලිය
අභිසරුවෝ

	
අභිසරුවෝ හෙවත් අභිසාරිකාවෝ නම් පුරුෂයන් විසින් සඳහන් කරන ලද තැන්වලට ගොස් ඔවුන් හමුවන ගණිකාවෝය
පැරණි සිංහල ගී කාව්‍යයන්හීදීත්, සන්දේශ කාව්‍යයන්හීදීත් අපට අභිසරුවන් ගැන නොයෙක් විට අසන්නට ලැබේ
අභිසරුවන් පුරුෂයන් සොයාගෙන ගියේ රාත්‍රී කාලයෙහිය
ඔවුන්ට රාත්‍රිය ගෙවී යෑම ඔවුන්ගේ අමනාපයට හේතු වන බව ද කිවීහු පවසති
එපමණක් නොවේ, රාත්‍රියෙහි තැන්තැන්වල ඇති ආලෝකයටද සුපුන් සඳ පහනටද ඔවුහු වෛර කරති
ඒ තමන් අනුන්ට පෙනෙතැයි යන බිය නිසා ඇතිවන්නකි
එයින් පැහැදිලි වන්නේ අභිසරුවන් තම වෘත්තිය අනුන්ට නොහැගෙන සේ රහසින් පවත්වාගෙන යෑමට රුචි කළ බවයි.
	
එහෙත් වාත්ස්‍යායන අභිසරුවන් ගැන පවසන කරුණු අනුව නම් ඔවුන් කවීන් පවසන තරම් බියකින් තම වෘත්තිය පවත්වාගෙන ගිය බවක් නොපෙනේ
පුරුෂයන් අභිසරුවන්ගේ පැමිණීම අපේක්ෂා කොට ඇත්තේ නළුවන්, විකටයන්, හා යහළුවන්ද සමඟ අසුන් ගනිමිනි
එහිදී ගැයුම් වැයුම්වලද ඔවුන් නිරත වූ අතර අභිසරුවන් කැඳවාගන්නා ලද්දේ දුතියන් මඟිනි
නැතහොත් පුරුෂයෝම ගොස් ඔවුන් කැඳවාගෙන ආහ
එසේ පැමිණි අභිසරුවන් යහළුවන් සමඟින් මිහිරි වදනින්, හරවත් වදනින් යුතුව පිළිගැනීමද සිදු විය
වැසි දිනවලදී අභිසරුවන්ගේ ඇදුම් පැළදුම් තෙමී තිබුණහොත් පුරුෂයන් විසින් ඒවා සැපයිය යුතු විය
එසේම නළලෙහි තබන ලද තිලක හා පත්‍රලේඛා(සුවඳ කුඩුවලින් කම්මුලෙහි කරනු ලබන සැරසිලි විශේෂයකි
) සේදී තිබේ නම් පුරුෂයන් ඒවා සැරසිය යුතු විය
උපුටා ගැනීම්   
සිරි තිලකසිරි, යටගිය දවස ගණිකා වත, 2006-2007 දෙසතිය සගරාමය පුවත්පත්
මෙම ලිපි ද කියවන්න
 ගණිකාව
 ගබ්සාව

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 ගණිකා ඉතිහාසය
අරපිරිමැස්ම පිළිබඳව රාචනා

බෞද්ධ ඉගැන්වීම
පරිසර දුෂණය යනුවෙන් හදුන්වන්නේ නුසුදුසු මට්ටමකට නැංවෙනතෙක් වාතයට,ජලයට හෝ පසට ද්‍රව්‍ය හා ශක්තිය ඵක් කිරීමය
මේ අනුව පරිසරයට අනවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය හෝ වායුව හෝ රසායන ඵක් කිරීමෙන් පරිසරය දුෂණය වීම සිදුවේ
වත්මනයේ පරිසර දුෂණය පිළිබඳ මුළු 
ලෝකයම අවධානයට යොමු කර ඇත
පරිසර දුෂණය සම්බන්ධ බෞද්ධ ඉගැන්වීම් යටතේ පරිසරය කොටස් දෙකකට බෙදා දක්වයි.

අභ්‍යන්තර පරිසරය
බාහිර පරිසරය

පහස්සරම්දං භික්ඛ්වේ චිත්තං
කාචකෝ ආගන්තුතේහි උපක්ඛතිලෙසෙහි උපක්ඛ්ලිට්ඨං
මිනිසා උපතින්ම පිරිසිදු බව බුදුසමය උගන්වයි. පරිබාහිරව මිනිස් සන්තානය තුළට ඇතුළු වන හා ඇතුළු කරනු ලබන ලෝභ,දෝෂ,මෝහ,ඊර්ෂ්‍යා යනාදි කෙලෙස් දුවිලි අපිරිසිදු වෙයි
"තථගතයන් වහන්සේගේ මුලික ඉගැන්වීම් වන්නේ මේ කෙලෙස් දුවිලි පිස දමා ප්‍රභාස්වරවු ආලෝකමත් වු මානසික පරිසරයක් ඇති කර ලීමයි"
(ධර්මපාලහිම් බොම්රියේ"බුදුසමය හා පරිසරය"
60 පිට) 

මානසික පරිසරය ප්‍රභාස්වර කරගැනීමට බුදුන්වහන්සේ ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ ත්‍රිශික්ෂාව,හා ආර්‍ය්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයයි