Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
රෝග පැතිරීම රෝගකාරක දිලීර සහිත පස් හා රෝපණ ද්‍රව්‍ය මගින් සිදුවේ
රෝග පාලනය සඳහා නිරෝගී වගාවකින් මොරෙයියන් ගෙන පැල සිටුවීමට පෙර දිලීරනාශකයක් යොදා පූර්ව ප්‍රතිකාර කර සිටුවියයුතුය
වගා ඉඩමේ ජලවහනය දියුණු කළයුතුය
වර්ශාව අධික තෙත් කාළගුණයක් ඇති විට පැල නොසිටුවීම වැදගත්ය
පැල සිටුවීමේදී ගොබය තුලට පස් නොවැටීමට වගබලා ගතයුතුය
පවතින වගාවක ගොබ කුණුවීමට දලීරනාශකයක් වන මැන්කොසෙබ් 64% , මෙටලැක්සිල් 8% තෙත්කළහැකි කුඩු (රිඩොමිල්) පැලවල ගොබයට යොදන්න
පවතින වගාවක පාදස්ථ කුණුවීම හෝ මුල් කුණුවීම ඇති විට රෝගී ගස්වල පහතින් ඇති පත්‍ර කපා ඉවත්කර ඉහත දැක්වූ දිලීරනාශකයම ගසේ පාමුල සේදීයන සේ  වත්කර ගස පාමුළට පස් දමන්න
එවිට අළුත් මුල් වැඩේ
ගෙඩි කුණුවීම  

රෝග ලක්ෂණ සැළකීමේදී  දිලීරය ඇතුල්වී දින දෙකකට පමණ පසු නෙලාගත් ගෙඩියේ නටුව ක්‍රමයෙන් කළු පැහැවීමට පටන්ගනී
පසුව මේ කළුපැහැ වීම නටුව දිගේ ගෙඩිය තුළටද පැතිරේ
රෝග පාලනය කිරීමේදී හානි නොවන සේ ප්‍රවේශමෙන් නෙලාගත් ගෙඩි පිරිසිදු ස්ථානයක ගබඩාකළ යුතුය
රෝගය තදින් ඇත්නම් බෙනොමිල් 80% තෙත්කළහැකි කුඩු ග්‍රෑම් 100 ක් ජලය මිලිලීටර 100 ක දියකළ ද්‍රාවණයක ගෙඩිවල නටුවේ කැපුම්පෘෂ්ඨය ගිල්වා ඉවතට ගෙන ගබඩාකරන්න
ගස් මැළවීම

රෝග ලක්ෂණ සැළකීමේදී රෝගය වැලඳුන ගස්වල පත්‍ර පළමුව රතුවී පසුව රෝස පාටවේ
මේ අවස්ථාවේදී දාරය දිගේ පත්‍රඇතුලට නැමේ
පත්‍ර මැළවුණු ස්වභාවයක් දිස්වේ
රෝගී ගස් ක්‍රමයෙන් මැරීයයි
අන්නාසි ගස් මැළවීම විවිධ හේතු නිසා සිදුවේ
එනම් පාදස්ථ කුණුවීම , මුල් කුණුවීම , පිටිමකුණා මගින් පැතිරෙන වෛරස් රෝගය නිසා ගස් මැළවීම
රෝග පාලනය කිරීමේදී වැදගත් වන්නේ නිරෝගී වගාවකින් ලබාගත් මොරෙයියන් පමණක් සිටුවීමය
පිටිමකුණා පාලනයකරගැනීමද අවශ්‍යවේ
කෘතීමව මල් හටගැන්වීම

අවාරයේ අන්නාසි අස්වනු ලබාගැනීම මෙහි අරමුණවේ
මේ සඳහා එතිෆෝන්, ඉන්ඩෝල්, ඇසිටික් අම්ලය, කැල්සියම් කාබයිඩ් වැනි රසායනික යොදාගනී
වඩාත් 
කාර්යක්ෂම රසායනිකය එතිෆෝන්ය
මෙහි වෙළඳනාමය එත්‍රල්ය
නිෂ්පාදනයන්ගේ  නිර්දේශයන්ට අනුව සාදාගත් ද්‍රාවණයෙන් මිලිලීටර් 40 පමණ අන්නාසි ගසේ මේරූ පත්‍ර 20 ට වැඩි නම් ගොබයට වත්කල යුතුය
ද්‍රාවණය යොදා දින 30 න් රතු පාට මල් හටගනී
ගෙඩි විශාල කරගැනීම

ඇල්‍ෆා නැප්තලීන් ඇසිටික් අම්ලය අඩංගු රසායනික ද්‍රව්‍යක් හෝ ඉන්ඩෝල් ඇසිටික් අම්ලය නිර්දේශිත පරිදි ජලයේ දියකර සාදාගත් ද්‍රාවණයේ ලීටරයකට යූරියා ග්‍රෑම් 2ක් මිශ්‍රකර මල් පිපී මසකින් ළපටි ගෙඩි වල‍ට ඉසීමෙන් ගෙඩිවල ප්‍රමාණය විශාල කරගතහැක
ගෙඩිවල පැහැය වැඩිකරගැනීම

නෙළාගත් අන්නාසි ගෙඩිවලට එතිෆෝන් යෙදීමෙන් ඒකාකාරී කහ පැහැයක් ලබාගතහැක
අස්වනු නෙළීම

අන්නාසි ගෙඩියේ නටුව සෙන්ටිමීටර 20 පමණ දිගට තබා ගෙඩියෙන් 25% පමණ පිටපොත්තේ වර්ණ‍ය කහපැහැවූ  පැසුණු අන්නාසි ගෙඩි උදේ වරුවක නෙළිය යුතුය
නෙලූගෙඩි එකගොඩේ ගොඩනොගසා මදක් තුනීකර සෙවනේ තබා ප්‍රවේශමෙන් ප්‍රවාහනය කළයුතුය
සාර්ථක අන්නාසි වගාවකට
අනවශ්‍ය මොරෙයියන් ඉවත්කිරීම , නිසිකලට පොහොර දැමීම, ජලසම්පාදනය කිරීම, රෝග හා පළිබෝධ පාලනය කිරීම ආදිය කරමින් හොදින් නඩත්තුකරන අන්නාසි වගාවකින් වසර 3ක් පමණ සාර්ථක ලෙස අස්වැන්න ලබාගතහැක
ආශ්‍රිත ලිපි

කෘෂිකර්මය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

                               

කෘෂිකර්මය
ඇන්ටිලොප් යන නමින් සත්ත්ව විද්‍යානුකූලව නිශ්චිත එක් සත්ත්ව විශේෂයක් දැක්විය නොහැකිය
සමාන ගති 
ලක්ෂණ ඇති විවිධ පවුල් වලට අයත් සත්ත්ව විශේෂයන් ඇන්ටිලොප් ලෙස හැඳින්වේ
එහෙත්, නියම 
ඇන්ටිලොප් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ උතුරු ඇමරිකාවේ ජීවත්වන ප්‍රොන්හෝන් (Pronghorn) හා ප්‍රොන්බක් 
(Pronbuck) යන නම් වලින් හැඳින්වෙන (සත්ත්ව
ඇන්ටිලෝකැප්‍රරා ඇමරිකානා (Antilocapra 
americana) කුරංගයාටය
ඌ අයත් වනු‍යේ ඇන්ටිලෝකැප්රිඩේ (Antilocapride) පවුලටය
අනෙකුත් 
ඇන්ටිලොප් සත්තු බොවිඩේ පවුලට අයත් වේ
ඇන්ටිලොප් කුරංගයන්ගෙ අතීත කතාව 

පොසිල වාර්තා වලට අනුව බොවිඩේ පවුලට අයත් ඇන්ටිලොප් සතුන් වසර මිලියන 65 ක් තරම් ඈත කාලයේ 
දි යුරේසියවේ හා අප්‍රිකාවේ තන බිම් පැවති ප්‍රදේශවල විසු බව හෙලි වි ති‍බේ
විශාල වශයෙන් ඇන්ටිලොප් 
වර්ග අතීතයේ මෙන් ම දැනුදු සිටින්නේ අප්‍රිකාවේ තැනිතලා හා සවානා බිම් වලය
කුරංගයා 

පාදවල කුර ඇති සතුන් මීට අයත් වේ
ගව,එළු,බැටළු,ආදි කුර සහිත කිරි බී වඩෙන බහුතර සතුන් ද බොව්ඩෙ 
පවුලට අයත් වේ
මෙම පවුල් දෙකටම අයත් ඇන්ටිලොප් සතුන් ඔවුන්ගේ අලංකාර පෙනුම,ලාලිත්‍යය හා 
වේගයෙන් දිවීමේ හැකියාව නිසා වි‍ශේෂයෙන් කැපි පෙ‍නේ
ඇන්ටිලොප් සතුන්ගේ ප්‍රජනනය 
පිරිමි ගැහැනු සතුන් හ එක් වන කාලයට පිරිමි සතා තමන් හා එක් ව යන ගැහැනු සතකු තෝරාගෙන අවට ගස් පඳුරු වල තම ගන්ධ ග්‍රන්ථින් ඒවා මත අතුල්ලා තම සීමාවන් ලකුණු කෙරේ
සමහර ඇන්ටිලොප් වර්ගයක් එක ගැහැනු සතකු හා 
වෙසෙන අතර සමහර වර්ගයක් ගැහැනු සතුන් කිහිප දෙනෙකු ඇතුළත් පට්ටියක් තෝරා ගැනේ
බොහෝ 
සත්ත්ව විශේෂ වල ගන්ධ ග්‍රන්ථින් ඇත්තේ ඇස් ඉදිරියෙනි
සමහරුන්ගෙ ඒවා ඇත්තේ අං පසුපස හෝ හකු 
මත හො නොඑසේ නම් වලිග‍යේ,පසුපස හෝ පාදවලය
මොවුන්ගේ ගැබ් කාලය මාස4 සිට 8 දක්වා වෙනස් 
වේ
සාමාන්‍යයෙන් වරකට එක පැටියකු බැගින් බිහි කෙරේ
එහෙත්, ප්‍රොන්හොර්න් අං හතරේ ඇන්ටිලොප් 
වර්ග බොහෝ විට එකවර පැටවුන් දෙදෙනකු බිහි කරනු ලැබේ
ඇන්ටිලොප් කුරංගයන්ගේ සුවිශේෂ ලක්ෂණ 

බොහෝ සතුන්ට ඉහළට විහිදුණු ,පසුපසට ඇඹරී ගිය අං තිබේ
සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන්ගේ සම රන්වන්, රතුමුසු 
දුඹුරු,අලු පැහැ ගනි
හොම්බ හ පසුපස සුදු හෝ ලා පැහැයක් ගනි
සමහර සතුන්ගේ සිරුරෙහි අලංකාර ඉරි 
වැටී තිබේ
ප්‍රධාන වශයෙන් අප්‍රිකා‍වේ වෙසෙන මේ ඇන්ටිලොප් සතුන් ඉඳහිට ආසියාවේ ද දැක්ක හැකිය
විවිධ 
සත්ත්ව පවුල්වලට අයත් ඔවුන් කෙරෙන් විද්‍යමාන වන පොදු ලක්ෂණ කිහිපයක් හේතුවෙන් ඇන්ටිලොප් 
මින් භාවිත ‍වේ
සාමාන්‍යයෙන් මෙම ඇන්ටිලොප් සතුන්ට දුර පිමි පනිමින් ඉතා වේගයෙන් දිවීමේ හැකියාව 
තිබේ
එසේම ඔවුන් පෙනුමෙන් ද ඉතාමත් අලංකාරය

ආටියෝඩක්ටිලා ගොත්‍ර‍යේ නෑදෑයෝ 

ඇන්ටිලොප්ලා මුවන්, ඔටුවන්, ජිරාෆ් හා ඌරන් ආදී කුර සතුන් අයත් වන ආටියොඩක්ටිලා ගෝත්‍රයේ සතුන්ට 
නෑකම් කියනු ලබේ
ඇන්ටිලොප්ගේ මාපටගිල්ල හ ලොකු ඇඟිලි පරිණාමයේ මුල් යුගයේදිම අහෝසි වී 
ඇත
උන් සිට ගෙන සිටින්නෙ මදැඟිලි දෙකෙනි
ඒවා ලොකු නියපොතු දෙකක් එනම්, බෙදුණු කුර දෙකක් බවට 
පත් වී ඇත
දෙපස ඇඟිලි දෙක කුඩාව අක්‍රියව ඇත
ඇන්ටිලොප් කුරංගයන්ගේ වාසභූමි 

ඇන්ටිලොප් සතුන් වැඩි වශයෙන් හමුවන්නේ විවෘත තණබිම් වලය
ඔවුන්ගේ තණ උලා කෑමත්,විශාල 
තණබිම්වල දුව පැන ඇවිදිමින් විශාල රංචු වශයෙන් හැසිරෙන ආකාරයත් මන බඳින සුළුය
ඇතැම් ඇන්ටිලොප් 
වර්ග පඳුරු සහිත බිම්වල හා වනාන්තරවල තනිවම සිටිනු ද දැකිය හැකිය
මොළකාර ඇන්ටිලොප් 

ඇන්ටිලොප් සතුන්ට හොඳින් වැඩුණු මොළයක් ඇති අතර ඇසීමේ හා ගඳ සුවඳ දැනිමේ තියුණු හැකියාවක් ද 
තිබේ
මේ සමඟ ඔවුන් සතු අසාමාන්‍ය ක්‍රියාශිලීත්වය හා ජවය ,අනතුරක සේයාවක් සැ‍‍‍ණෙන් හඳුනාගෙන 
ඉක්මනින් ඉන් පැන දිවීමට හැකියාව ඔවුන්ට ලැබි තිබේ
ඇන්ටිලොප් කුරංගයන්ගේ ශරිර ලක්ෂණ 

ඇන්ටිලොප් සතුන් ප්‍රමාණයෙන් පවා විවිධය
ඒ ඒ වර්ග හොඳින් වැඩුණු පසු උරහිස තෙක් උස සෙ
25 සිට 
සෙ
180 ක් තරම් වෙනස් වේ
එසේ වැඩිම උසක් ඇත්තේ රජ ඇන්ටිලොප්ටය
සියලුම පිරිමි සතුන්ට 
මෙන්ම ගැහැණු සතුන් ටික දෙනෙකුට අං තිබේ
නියම ඇන්ටිලොප් ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රොන්හොර්න් මධ්‍යම 
ප්‍රමාණයේ සතෙකි
උගේ සිරුර රතු මුසු දුඹුරු පැහැතිය
යටිකය සුදු පැහැතිය
බෙල්ලෙ සුදු පටි දෙකක් වැටී 
තිබේ
තද දුඹුරු පැහැති කෙටි කෙසරු ද ති‍බේ
පසුපස වටකුරු පැල්ලමක් සේ වැටි ඇති සුදු ලොම් අවශ්‍ය විටක 
පුම්බා දීප්තිමත් සුදු පැහැයක් නිකුත් කිරිමට හැකියාවක් ද තිබේ
එය අනෙක් සතුන්ට අනතුරු ඇඟවීමට කරන 
සංඥාවකි
බොන්ටගෝ නම් වර්ගය රතු මුසු රඹ පැහැතිය
පිටෙහි සුදු ඉරි 12 ක් ද ඇත
ඇන්ටිලොප් කුරංගයන් අතර සිටින යෝධයා-එලන්ඩ් 

බොහෝ ඇන්ටිලොප් සතුන් එළුවන් හෝ බැටළුවන් තරම් වන අතර ඉන් ලොකුම සත්ත්වයා වන්නේ උරහිස 
තෙක් සෙ
175 ක් (අඟල් 69 ක්)පමණ උසැති කි
800 ක් රාත්තල් 1764 ක්)බරැති යෝධ එලන්ඩ් නම් 
අප්‍රිකාවේ වෙසෙන විශේෂයයි
කුඩාම ඇන්ටිලොප් කුරංගයා-ඩෙන්ට් රොයල් 

කුඩාම සත්ත්වයා වන්නේ අප්‍රිකාවේ වෙසෙන , උරහිස තෙක් සෙ
25 ක් (අඟල් 10 ක්)පමණ 
උසැති,කි
ග්‍රෑම්
2.7 ක් (රාත්තල් 6 ක් ) පමණ බරැති ඩෙන්ට් රෝයල් නම් වර්ගයයි
උන්ගෙ අං ද හැඩයෙන් හා 
ප්‍රමාණයෙන් ද විවිධය
රෝයල් ඇන්ටිලොප්ගෙ අං අඟලකට (සෙ
2.5 ක ට වඩා දිගු නැත
යෝධ සේබල් 
ඇන්ටිලොප්ගෙ පසුපසට වකුටු වී ගිය අං දිගින් සෙ
160 ක් (අඟල් 63 ක්) පමණ වේ
බොවිඩේ පවුලට අයත් 
ඇන්ටිලොප් සතුන්ගේ අං හැලෙන්නේ නැත
එහෙත් ප්‍රොන්හොර්න්ගෙ අං වසරක් පාසා හැලී අලුත් අඟක් 
වැඩේ
ඇන්ටිලොප් කුරංගයන්ගේ කෑම බීම 

ඇන්ටිලොප් සතුන් ශාක භක්ෂකයෝය
තණකොළ හා වෙනත් විවිධ පැළෑතටි ආහාරයට ගන්නා ඔවුන්ගෙ දිව 
දිගුය
විශාලය
පහසුවෙන් හැසිරවිය හැකිය
ඔවුන් වමාර කන සතුන් වන අතර මාංශ භක්ෂකයන් හා සසඳන 
කල ලොකු අමාශ හා වඩාත් දිගු අන්ත්‍ර සහිතය
බොහෝ විට ඔවුන් මුලින් කඩිසරව උල කා ගිල දමන අතර 
මාංශ භක්ෂකයන් හා සසඳන විට විශාල ආමාශ හා වඩාත් දිගු අන්ත්‍ර සහිතය
බොහෝ විට ඔවුන් මුලින් 
කඩිසරව උලා කා ගිල දමන ආහාර පසුව නිවි හැනහිල්ලේ විකමින් සිටිනු දැකිය හැකිය
ඇන්ටිලොප් කුරංගයන්ගේ වේග‍ය 

දිවීම ගැන සළකන විට ප්‍රොන්හොර්න්ට පැ
70 ක (පැ
45 ක )පමණ වේගයෙන් දිවිය හැකිය
උගෙ එක් පිම්මක් දිගින් මි
6 ක් (අඩි 20 ක්)පමණ වේ
තොම්සන් ගැසලි වර්ගයට පැ
80 ක (පැ
50 ක) පමණ වේගයෙන් දිවිය 
හැකිය
ලොකුම පිමිකාරයා වන ඉම්පාලා මි
2.4 ක් (අඩි 8 ක් ) පමණ උසින් යුතු මි
10 ක් (අඩි 33 ක්) පමණ 
දිග පිම්මකට හිමිකම් කියනු ලබේ
ඇන්ටිලොප් කුරංගයන් අනතුරේ 

හොඳින් වැඩුණු ඇන්ටිලොප් සතකු දඩයම් කිරීම කොටියන්, සිංහයන්, ව්‍යාග්‍රයන් ඇතුළු විලෝපිකයන්ට 
ලෙහෙසි පහසු නොවේ
ඒ නිසා ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් ගොඳුරු කරගන්නේ වයස්ගත සතුන් හා 
පැටවුන්ය
ඇන්ටිලොප් සතුන් වඳ වී යාමේ තර්ජනය එල්ල වී තිබෙන්නේ එවැනි විලොපිකයන්ගෙන් නොව 
මිනිස් දඩයක්කරයන්ගෙනි
මෙසේ තර්ජනයට ලක් වී ඇති සතුන් අතරින් එලන්ඩ්,රොවාන්,මහා කුඩු,වෝටර් 
බක්,නිල්ගයි (ඉන්දියාවේ නිල් ගවයා) කඳුකර න්‍යාලා හා බොංගෝ කැපි පෙනේ
අරාබි ඔරික්ස්,යෝධ 
සේබ්ල්,බ්ලෙස්බොක්,බොන්ටෙබොක් යන වර්ග වඳ වී යන්නට ආසන්නය
අනෙක් සතුන්ට අභය භූමිවල 
රැකවරණය ඇත
පිංතූර ගැලරිය

ආශ්‍රිත මුලාශ්‍ර 

ජයමාන්න ලුසිත,"කවුද මේ ඇන්ටිලොප්",විජය පුවත්පත,2008 ජුනි 24,පිටු 16-17

සබැඳි පිටු 
 සත්ව සන්නිවේදනය අන්තර් විශේෂ සන්නිවේදනය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 Antilop  
 Antiloper 
 Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2008 "Antelope"(  2009-10-31) 
 AZA Antelope Taxon Advisory Group
Ultimate Ungulate
San Diego Zoo Antelope
වර්තමාන ‍ලෝකයේ වඩාත් අවධානයට ලක්වු ප්‍රධානතම පාරිසරික ගැටළුවක් ලෙස දේශගුණ වෙනස්විම හැඳින්විය 
හැකිය
මුළු මහත් ලෝකය දවමින් ඇතිවෙමින් පවතින දේශගුණික විපර්යාස ආපසු නොහැරවිය හැකි මෙන්ම වැළැක්විය
නොහැකි පාරිසරික ගැටළුවක් බවට පත්වී හමාරය
"මිහිතලයේ හෙට දවස තීරණය වනුයේ අද දවසේ මිනිසාගේ 
ක්‍රියාකාරකමි මතය
"

මෙලෙස වර්තමානයේ උද්ගතවී ඇතිදේශගුණික විපර්යාසවලට හේතු,දේශගුණ විපර්යාසයේ බරපතලකම,දේශගුණික 
විපර්යාස නිසා පරිසරයට,ජීවින්ට,පරිසර පද්ධතිවලට වන බලපෑම මෙහිදි පැහැදිලි කෙරේ
දේශගුණ වෙනස්විම යනු කුමක්ද

දේශගුණ වෙනස්විම යන්න සරලව අර්ථ දැක්වුවහොත් වායු ගෝලයේ දිගුකාලීනව පවත්නා තත්වයේ වෙනස්වීමක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය
පැහැදිලිව ගතහොත්,කාලගුණය යනු කෙටි කාලසීමාවක් තුළ කිසියම් ස්ථානයක වායු ගෝලයේ පවත්නා සාධකවල තත්වයයි
ඊට උෂ්ණත්වය,ආර්ද්‍රතාව,වර්ෂණය,වායු පීඩනය,සුළං හා වළාකුළු ආවරණය වැනි සාධක අයත් වේ
දේශගුණය යනු කිසියම් ප්‍රදේශයක දිගු කාලයක් මුලුල්ලේ පවත්නා වායු ගෝලීය තත්වයයි
මෙහිදී සලකා බලන 
කාලසීමව මාසයක සිට වසර 30 දක්වා සාමන්‍යයෙන් ගැනේ
එමෙන්ම දේශගුණය යනු කෙටි කාලීන කාලගුණය පිළිබඳ දිගු කාලීන සංඛ්‍යා ලේඛනාත්මකව ඉදිරිපත් කිරීමකි
ඵ් අනුව 
කාලගුණික වෙනස්වීම හා දේශගුණික වෙනස්විම ඵකක් නොව දෙකකි
ඵක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතියේ අර්ථ දැක්වීම
"ඍජු හෝ වක්‍රව සිදුවන මානව ක්‍රියාකරකම් මඟින් වායු ගෝලයේ සංයුතියේ ඇති කරන වෙනස්කම් හේතුවෙන් 
දේශගුණයේ ඇතිවන විපර්යාස දේශගුණ වෙනස්වීම් නම්වේ
"

දේශගුණ වෙනස්වීමට හේතු

සුර්යය විකිරණය වෙනස්වීම දේශගුණ විපර්යාස කෙරෙහි බලපාන ඵක් ස්වභාවික හේතුවකි
වර්තමානය වනවිට 
දේශගුණ වාර්තා අනුව අනාවරණය  ඇති කරුණක් වන්නේ පෘථිවියේ වළාකුළු ආවරණය වෙනස්වීම්වලට ලක්වී ඇති 
බවය
ඵමෙන්ම ඕසෝන් ස්ථරය වියැකීම නිසා පාරජම්බූල කිරණ වැඩි වශයෙන් පෘථිවියට ළඟාවෙමින් පවතින අතර තවද
පෘථිවිය පිහිටා ඇති කක්ෂීය මාර්ගය විචලනය වීමද දේශගුණය වෙනස්වීම කෙරේ බලපාන ස්වභාවික හේතුවකි
ගිනි කඳු විදාරණයද දේශගුණික වෙනස්වීම් කෙරෙහි බලපාන ස්වභාවික සාධකයකි
දේශගුණ වෙනස්වීම් කෙරෙහි ස්වභාවික ක්‍රියාකාරකම්වලට වඩා මානව ක්‍රියාකාරකම්වල වැඩි බලපෑමක් ඇත
මිහිකත 
උණුසුම්වීමේ ක්‍රියාවලියත් සමඟ අත්වැල් බැඳගත් අහිතකර බලපෑමක් ලෙස ගෝලීය වශයෙන් සිදුවන දේශගුණික 
විපර්යාස දැක්විය හැක
කාර්මික විප්ලවයෙන් පසු වැඩිවු මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් වයුගෝලයේ හරිතාගාර වායු 
ප්‍රමාණය වැඩිවී ඇත
කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය	25%
1990 දශකයේ ක්ලෝරා ෆ්ලෝරා කාබන් ප්‍රමණය 4%-10%ත් අතර ප්‍රමාණයකින් වර්ධනය වී 
ඇත
ඵමෙන්ම කාර්මීකරණයට පෙර ඍණ මිලියන අඩංගු නයිට්‍රජන් ඹක්සයිඩ් කොටස් ප්‍රමාණය 027වු අතර ඵය 1998 වනවිට 
0314 දක්වා වැඩිවී ඇත
වායු ගෝලයේ මීතේන් 15% කින්ද , නයිට්‍රස් ඹක්සයිඩ් 17% කින්ද ඉහළ ගොස් ඇත
මෙසේ 
හරිතාගාර වායු ඉහළයාම දේශගුණික වෙනස්වීම් කෙරෙහි බලපාන අතර හරිතාගාර වායු නිකුතුව කෙරේ මිනිස් 
ක්‍රියාකාරකම් බලපායි
විවිධ ක්ෂේත්‍ර හරහා හරිතාගාර වායු නිකුත් කරන අතර ඵයින් වැඩි වශයෙන් බලශක්තිය නිපදවීම හරහා වැඩි 
උෂ්ණත්වයක් සපයයි
දේශගුණ විපර්යාසවලට හේතුවන හරිතාගාර වාය වැඩි වශයෙන්ම සංවර්ධිත රටවල් නිකුත් කරයි
කාබන් ඩයොක්සයිඩ් හරිතාගාර ආචරණයට ප්‍රබලව බලපාන වායුව වන අතර ඵය වැඩි වශයෙන් නිකුත් කරන රට 
ඇමරිකාව,චීනය,රුසියාව,යුරෝපය වැනි කාර්මික රටවල් වේ
ඛනිජ ඉන්ධන දහනය,වනාන්තර හෙළි 
කිරීම්,ශිතකරණ,ස්ප්‍රේ යන්ත්‍ර භාවිතය,පොහොර භාවිතය වැනි නොයෙකුත් මානව ක්‍රියාවන් නිසා හරිතාගාර වායු වැඩිවී 
ඇති අතර ඵය දේශගුණික වෙනස්වීම් කෙරෙහි මුලිකව බලපායි
දේශගුණය වෙනස්වීමේ බරපතලකම 
 

දේශගුණය වෙනස්වීමේ බරපතල බව වටහා ගැනීමේදී මෑතකාලීනව සිදු කරනු ලැබු පර්යේෂණ රුසකින් ඵළිදරව් වී ඇති 
කරුණු අනුව ඵය වඩාත් බරපතල බව පෙනී යයි
ලෝකයේ මේ දක්වා වාර්තා වී ඇති වැඩිම උෂ්ණත්වයකින් යුක්ත 
වර්ෂය වන්නේ පිළිවෙලින් 2005,1998,2002 වර්ෂයන්ය
පසුගිය ශතවර්ෂය තුළ පෘථිවි මට්ටමේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය  
සෙල්සියස් අංශක 0.6 කින් ඉහළ ගොස් ඇත
වර්තමානය වනවිට 1880-2000 දක්වා කාල වකවානුව වනවිට ගෝලීය 
උෂ්ණත්වය සීඝ්‍ර ලෙස ඉහළ යමින් පවති
පසුගිය වසරවල් තුළ යුරෝපයේ රටවල 
කැනඩාව,ඕස්ට්‍රෙලියාව,ඇන්ටාක්ටිකාව,ආසියාව,අප්‍රිකාව ආදී රටවල උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් වැඩිවී ඇත
නිදසුන
	
1993 දී ගිණිකොණ දිග යුරෝපයේ අධිකතම උෂ්ණත්වය වාර්තාවීම
(ග්‍රීසියේ ඇතෑනස් සෙල්සියස් අංශක 39)
1993 ජුලි ආර්ජන්ටිනාව සෙල්සියස් අංශක 39
1991 ඹක්තෝම්බර්-1992 අප්‍රියෙල් මධ්‍යම අප්‍රිකානු ප්‍රදේශයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 40

අනාගතයේ ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළයාම පිළිබඳ කර ඇති පර්යේෂණ අනුව 2100 වනවිට ලෝකයේ සාමන්‍ය 
උෂ්නත්වය සෙල්සියස් අංශක 1.4-5.8 අතර ප්‍රමාණයකින් වැඩිවේ
සාමානය උෂ්ණත්වයට වඩා සෙල්සයස් අංශක 2කින් උෂ්ණත්වය ඉහළයාම බරපතල ගැටළු නිර්මාණයට හේතුවනු ඇත
මේ බව Avoding dangarons climate changes 
වාර්තාව දක්වා ඇත
ඵවැනි උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමකින් හිම දියවීම නිසා වසර 10ක කාලයක් තුල ලෝකයේ මුහුදු මට්ටම 
7m පමණ වැඩිවේ
පරිගණක ආකෘති ඇසුරෙන් ඹක්ස්ෆර්ඩ් සරසවිය කළ පර්යේෂණයකින් ලෝකයේ උෂ්ණත්වය 
සෙල්සියස් අංශක 2-11ත් අතර ප්‍රමාණයකින් වැඩිවන බව පෙන්වා දෙයි
ලෝකයේ සමහර ප්‍රදේශවල උෂ්ණත්වය ඉහළයාම් මෙන්ම සමහර ප්‍රදේශවල අඩු උෂ්ණත්වයක් වාර්තාවීම්ද දක්නට 
ඇත
1992දී ඇලස්කාවේ අඩුම උෂ්ණත්වය හා 1992දී ගිම්හානයේදී දකුණු කැනඩාවේ වසර 100කට පසු අඩුම 
උෂ්ණත්වයද,1991-1992 වර්ෂවල මැද පෙරදිග හා උතුරු අප්‍රිකාවේ කටුකතම ශීත ඍතුව වාර්තාද වී ඇත
මෙලෙස අධික 
උෂ්ණත්වය,අඩු උෂ්ණත්වය,අධික වැසි,කුණාටු,සුළි සූළං ලෝකය පුරා දේශගුණ වෙනස්වීමේ බරපතල තත්වය ලොවට 
කියාපායි
දේශගුණය වෙනස්වීමේ පාරිසරික බලපෑම්

දේශගුණ වෙනස්වීමේ බලපෑමක් ලෙස ලෝකයේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ඉහළ යයි
තවත් ප්‍රදේශවල වර්ෂාපතනය ඉහළ යයි
ක්ෂණික ඟංවතුර,කුණාටු,සුළි සුළං වැනි දරුණු තත්ව ඇතිවේ
දේශගුණය වෙනස්වීම නිසා පරිසරයට,කෘෂිකර්මයට,සෞඛ්‍යයට,සමාජයට,ආර්ථික ක්ෂේත්‍රවලට බලපෑම් ඇති වී ඇත
තෙත් බිම්,වනාන්තර ඇතුළත් විවිධ පරිසර පද්ධතිවලට,වන ජීවීන්ට,ආක්‍රමණික ජීවී විශේෂවලට දේශගුණ වෙනස්වීම මඟින් ඇති කරන බලපෑම් බෝහෝය
ලෝකය තුළ උෂ්ණත්වයඉහළ යාමත් සමඟ ලෝකයේ මිනිසුන්ට මෙන්ම ජීවීන්ටද උෂ්ණත්වය දරාගත නොහැකි අවස්ථා ඉස්මතුවීම නිසා ඹවුන් මියයන අවස්ථා පවතී
ධ්‍රැවාසන්න ග්ලැසියර දියවෙමින් පවතින අතර උත්තර ධ්‍රැවයේ හිම තට්ටුව 10%-15%ත් අතර ප්‍රමාණයකින් දියවී තිබෙන බව සොයාගෙන ඇත
මෙම ග්ලැසියර දියවීම නිසා පසුගිය ශතවර්ෂය තුළ සාගර ජල මට්ටම 1mm  -2mm අතර ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇත
ඵමෙන්ම 1961-2003 දක්වා කාලය තුළ වර්ෂයකට 1.8mm බැගින් මුහුදු මට්ටම ඉහළ ගොස් ඇත
Geography Research letters සඟරාවේ පළවු වාර්තාවක් අනුව 1875-2004ත් අතර කාලයේදි ලෝක‍යේ මුහුදු මට්ටම 19.5 පමන ඉහළ ගොස් ඇත
අනාගත පුරෝකතන අනුව 
ක්‍රි
2030-සාගර ජලය 18 දක්වා ඉහළ නඟිනු ඇත
2070-සාගර ජලය 21-71දක්වා ඉහළ නඟිනු ඇත
2100-සාගර ජලය 1 දක්වා ඉහළ නඟිනු ඇත
සාගර ජල මට්ටම ඉහළයාම නිසා වෙරළාශ්‍රිත කලාප ජලයෙන් යටවීමේ තර්ජනයට මුහණ පා ඇත
නිදසුන්
ඉතාලියේ වැනීසය/ බ්‍රිතාන්‍ය දකුණු ප්‍රදේශය/ ඵක්සත් ජනපදයේ ගල්ෆ් වෙරළබඩ ප්‍රදේශය/ ලංකාවේ නිරිත දිග වෙරළ කලාපය/ඉරානයේ උතුරු ප්‍රදේශය වැනි වෙරළ කලාපවල මිලියන නගර ඇති අතර ඵ්වා යටවීමේ තර්ජනයට හා ඛාදනයට ලක්වී ඇත
තවද මාලදිවයින/සුමාත්‍රා/ජාවා දුපත් සාගරයට යටවීමේ අවධානම පවතී
මෙලෙස මුහුදු ජලය ඉහළයාම නසා‍ බොහෝ භූගෝලීය ප්‍රදේශ යටවීමේ අවධානමට ලක්වී ඇති අතර කෘෂිකාර්මික බිම් යටවිම,ශාක,සත්ව ප්‍රජාව වඳවීයාම සිදුවේ
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
නොර්බට්,ඇන්ටනි ඵස්
'ගෝලීය උණුසුම්වීම සහ දේශගුණික විපර්යාසවලට හේතු සහ බලපෑම්",ආර්තථික විමසුම,"වෙළුම 4,පර්යේෂණ ‍දෙපාර්තුමේන්තුව මහජන බැංකුව,කොළඔ 02,2008 ජුනි/ජුලී,5-9පිටු
ජයතිලක,අනුර"ගෝලීය උණුසුයෙන් සිදුවන දේශගුණික විපර්යාස",ආර්ථික විමසුම,වෙළුම 34,පර්යේෂණ දේපාර්තුමේන්තුව,කොළඹ 02,2008 ජුනි/ජුලී 10-16 පිටු
හෙට්ටි ආරච්චි,ජනක
"( ලෝක පරිසර අර්බුද)",ඵස් ගොඩගේ ප්‍රකාශන,කොළඹ 10,1999.
ජයසිංහ,සරත්
[["(මිනිසාට රිදවන ‍දේශගුණික වෙනස්වීම් මිහිතලය උණුසුම්වීමේ ප්‍රතිඵලයක්)"මිහිමඩළ මිහිසර ප්‍රකාශකයෝ,අතුරුගිරිය,2 කාණ්ඩය,2006 ජන/පෙබ
විමලරත්න,උපුල් ෂෙල්ටන් කුමාර
"හරිතාගාර ආචරණය සහ පාරිසරික වෙනස්වීම්",භෞම විද්‍යා, 4 වන කලාපය,කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ භූගෝල විද්‍යා සංගමයේ ප්‍රකාශනයක්
අන්තර්ජාලය
 Vidusara (2009/04/29)
 Vidusara (2006/03/08)
 Vidusara (2005/02/06)

මේවාත් බලන්න
 හරිතාගාර ආචරණය (Greenhouse Effect)
 ආක්ටික් කලාප‍යේ උණූසුම
 පෘථිවිය උණුසුම් වීම
 නියඟය

දේශගුණය
දේශගුණික විපර්යාස
පෞරාණික ටෙරාකොටා පිළිම දක්නට ලැ‍බෙන්නේ චිනයේය
මෙම පිළිම වසර 2250කටත් වඩා පැරණි වේ
දම්මැටි පිළිම හෙවත් ටෙරාකොටා හමුදාව නමින් ද මෙම පිළිම හඳුන්වනු ලැ‍බේ
ටෙරාකොටා පිළිම මුලින්ම සොයාගත් ආකාරය 

1974දී මෙම ටෙරාකොටා මැටි පිළිම මුලින්ම සොයාගනු ලැබුවේ චීනයේ ෂියාන් ශාන්ෂි පළාතේ ගොවියෙකු විසිනි
නැගෙනහිර ලිෂාන් කඳුකරයේ වතුර ලබා ගැනීම පිණිස ලිඳක් කැපීමට ගිය එම චීන ගොවියා ප්‍රමුඛ ගැමියන් පිරිසකට එම ලිඳ කපමින් සිටියදී මෙම චීන මැටි පිළිම මතු වී ඇත
මෙම මැටි පිළිමවලට අමතරව අධිරාජයා වෙනුවෙන් තනන ලද අති විශාල සොහොන් බිමක්ද සොයා ගනු ලැබ ඇත
මෙම මැටි පිළිම නිර්මාණය කිරීමට අවශ්‍ය දම් මැටි ලබාගෙන ඇත්තේ ද මෙම ලීෂාන් කන්දෙන් බව අනාවරණය වී ඇත
ටෙරාකොටා පිළිමවල ඉතිහාසය 

මෙම ටෙරාකොටා හමුදාව පලමුවන චීන අධිරාජයා වු ක්වින් ෂී හුවන්ජි සමඟ ඔහුගේ සොහොනේ තැම්පත් කර ඇතැයි සැලකෙන්නේ ක්‍රි
210-209 අතර කාලය තුලදීය
එම අධිරාජයා චීනයේ ක්වින් ප්‍රදේශයේ ක්‍රි
247 සිට 221 දක්වා කාලය තුල රජකම් කර ඇත
221දී චීනය එක්සේසත් කර ක්‍රි
210 දී ඔහුගේ අභාවය සිදුවන තෙක් චීනයේ පලමුවන අධිරාජයා ලෙස එරට පාලනය කරන ලදි
මෙම ටෙරාකොටා හමුදාවත් සමඟ චීන අධිරාජයාගේ සිරුර මෙලෙස මිහිදන් කර ඇත්තේ මරණින් මතු ෂී හුවන්ජි සමඟ තවත් අධිරාජ්‍යයක් පාලනය කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙනු පිණිස බව ප්‍රකාශ වේ
වසර 2250ක් පැරණි සොහොන් බිමකින් මතු වු චීන රණවිරුවෝ 

මෙම ටෙරාකොටා හමුදාව චීන බසින් හඳුන්වා ඇත්තේ "පින්යින් බිංමා යොං" යනුවෙනි
එහි අරුත "ටෙරාකොටා රණවිරුවන් හා අශ්වයින්" යන්නයි
මෙම හමුදාවට පිළිම 8099ක් අතුලත් වේ
මෙම රණවිරු පිළිම සමඟ අශ්වයින්ගේ මූර්ති ද නෙළා ඇත
රණවිරුවන්ගේ පිළිම තනා ඇත්තේ ඔවුන්ගේ තනතුරුවලට අනුව විවිධ ප්‍රමාණ වලිනි
ජනරාල්වරුන් වැනි හමුදා නායකයින්ගේ පිළිම ප්‍රමණනයෙන් විශල වන ලෙස තනා එත
මෙහි සෑම මූර්තියක්ම නිමව ඇත්තේ අවමඟුලකට උචිත වන ආකාරයේ ඉරියව්වකිනි
මෙම දම් මැටි පිළිමවල උස සෙන්ටිමීටර 184ත් 197ත් එනම් අඩි 6ත් 6 1/2ත් අතර පමණ වේ
මෙම සොල්දාදුවෙකුගේ උස අතීතයේ සිටී සැබෑ සොල්දාදුවෙකුගේ උසට වඩාඅඩියකින් වැඩි බව හෙළි වී ඇත
චීනයේ ප්‍රථම අධිරාජයා ලෙස සැලකෙන ක්වීන් අධිරාජ සමයේ පමණක් නොව ඉන් පසුව රජකල හැන් අධිරාජ සමයේ පවා මෙම දම් මැටි පිළිම ඉදිකර ඇති අතර එම පිළිම සහිත සොහොන් බිම් පසුකාලයේදී පුරාවිද්‍යාඥයින්ට හමු වී ඇත
ටෙරාකොටා පිළිම තනා ඇති ආකාරය 
මෙම ටෙරාකොටා සොහොන් ගැබ තුල ඇති සෑම පිළිමයක් ම නිමවා ඇත්තේ මිනිස් ප්‍රමාණයෙනි
නමුත් කිසිම පිළිමයක් එක සමාන නැත
එනම් සෑම පිළිමයක් ම එකිනෙකට වෙනස් ආකරයෙන් නිමවා ඇත
මෙම පිළිම තැනීමේදී රජුගේ සේවකයන් හා කම්හල්,වැඩපොලවල් මෙන්ම පුද්ගලික අංශයේ නිර්මාණ ශිල්පීන්ද යොදාගෙන ඇති බව පුරාවිද්‍යාත්මක සොයා ගැනීම්වලින් අනාවරණය වී ඇත
මෙම මූර්ති තනා ඇත්තේ මිනිසාගේ ප්‍රමාණයට සමානව සැබෑ ස්වරූපය පිලිබිඹු වන ආකරයටයි
එහිදි එකල අපවහන නළ තනන ආකාරයට කොටස් වශයෙන් නිමවා පසුව පුලුස්සා මෙම පිළිම නිර්මාණය කර ඇත
අවසානයේ ඒ ඒ කොටස් එකලස් කර පිළිමයෙන් පිළිමයට විය යුතු වෙනස්කම් සිදුකර ඇත
මෙමඟින් පැහැදිලි වන්නේ නූතනයේ මහා පරිමාණයේ කර්මාන්ත ශාලාවන්හී පවතින එකලස් කිරීමේ තාක්ෂණය අතීතයේදී භාවිතයට ගෙන ඇති බවයි.විවිධ වර්ණ යොදා ලාක්ෂා කර්මාන්තයට අනුව නිමවා ඇති මෙම ටෙරාකොටා පිළිමවල මුහුණුවල ස්වභාවය ඒ ඒ සොල්දාදුවාට අනුව ඔහුගේ නිල ඇඳුම, තරාතිරම ,හැගීම් ආදිය වෙනස් වෙනස් අයුරින් පිළිබිඹු වන ආකාරයට නිර්මාණය කර ඇත
මෙම සොල්දාදුවන්ගේ මුහුණුවල ඇති සියුම් වෙනස්කම් අනුව ,මෙම පිළිම නිම කිරීමේදී ඇතැම් විට එකල රජු සමඟ සැබවින් ම විසූ මිනිසුන්ගේ හැඩරුව මේවාට එක්කරන්නට ඇතැයි විවිධ විද්‍යාඥයින් විසින් නිගමනය කර ඇත
එමෙන්ම මෙම පිළිම තැනීමෙදි ඒවාට පළඳවා ඇත්තේ සැබෑ අවි ආයුධ හා සන්නාහයි
නමුත් ඒවායින් බොහොමයක් සොහොන තැනූ කාලයේදී ම සොරකම් කරන්නට ඇතැයි පුරාවිද්‍යාඥයින්ගේ විශ්වාසයයි
මෑත කාලය වන විට මෙම පිළිමවල වර්ණ ක්ෂය වී යන බවක් දක්නට ලැබේ
නමුත් දැනට ඉතිරි වී ඇති පිළිම වලින් මෙම පිළිමවල පෞරාණික බවත් ‍ප්‍රෞඩ බවත් පැහැදිලි වේ
වසර 38ක් තිස්සේ ඉදි කළ සොහොනක් 

මෙම රාජකීය සොහොන ඉදි කිරීම පටන්ගෙන ඇත්තේ ක්‍රි
246 දීය
මෙය තනා නිම කිරීමට වසර 38ක් ගත වී ඇත
ඉදිකිරීම සඳහා නිර්මාණ ශිල්පීන් හා සේවකයන් 700,000කගේ සේවය ලබාගෙන ඇත
සොහොන සාදා නිම කිර තබා ක්‍රි
210 දී අධිරාජයාගේ මරණයත් සමඟ එම මළ සිරුර එහි තැම්පත් කොට ඇත
මෙම ප්‍රථම චීන අධිරාජයා මිහිදන් කර ඇත්තේ විශාල වස්තු සම්භාරයක් ද සමඟ බව චීන ජාතික ඉතිහාසඥයකු වු" සිමා කියාන්" (ක්‍රි
145-ක්‍රි
90) සඳහන් කොට ඇත
මෙම වස්තු සම්භාරය අතරට ඉතා වටිනා නිර්මාණ රැසක්ද අතුළත් කොට ඇතැයි කියැවේ
එසේම මෙම සොහොන් ගැබ තුල විශ්වය දැක්වෙන කුඩා ප්‍රමාණයේ අනුරුවක්ද දැකගත හැක
සොහොන් ගැබ තුල වහලයට අල්ලා ඇති මිණි මුතු කොටස් වලින් අහස,එහි දිලිසෙන තාරුකා හා ග්‍රහලෝක නිරූපණය කෙරේ
ගැබ තුල බිමෙහි තැනින් තැන තැම්පත් කර ඇති රසදිය මඟින් පොලොවෙහි ඇති ජලය දක්වා ඇත
මේ අනුව මෙම කන්දේ රසදිය විශාල වශයෙන් පවතින බව මේතාක් කරන ලද පර්යේෂණ මගින්ද හෙළි වී ඇත
මෙම ක්වින් ෂි හුවන්ජි සොහොන් ගැබ අසලින් වර්ග මීටර 350ක පමණ ප්‍රමාණයක පැතිරුණු මීටර් 76ක් උස පිරමීඩයක් ද සොයාගෙන ඇත
වර්තමානය වන විට මෙම සොහොන විවෘත කර නොමැති අතර ප්‍රදේශය අවට මුලු ප්‍රදේශයම වසා මුද්‍රා තැබීමට මෙ වන විට සැලසුම් සකසමින් පවති
ඊට අමතරව පිටස්තර වාතය සමග ගැටීමෙන් මෙම පිළිම විනාශ වීම වැලැක්විමට විශේෂ කූඩාරමක් වැනි දෙයකින් ආවරණය කිරීමට ද යෝජනා ඉදීරිපත් වී ඇත
මෙවන් විශාල භූමි ප්‍රමාණයක් ආවරණය කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් අවරණයක් මේ වන තෙක් කිසිඳු සමාගමක් විසින් නිපදවා නොතීබීමත් මේ වන විට ගැටලුවක්ව පවතී
ටෙරකොටා අස් හමුදාව 

 

මෙම ක්වින් ෂී හුවන්ජි සොහොන් බිම සකස් කර ඇත්තේ රජමාලිගයක් ලෙසටය
ඒ තුල විවිධ කාර්යයන් සඳහා වෙන්වුනු කාමර,ශාලා හා වෙනත් ඉදිකිරීම් රැසක් තනා තිබේ
ඒ වටා ප්‍රාකාරයක් හා විශේෂ පිවිසුම් දොරවල් ද තනා ඇත
මේ තුල නිර්මාණ කට‍යුතු කල ශිල්පීන්ගේ ඇට කැබලි කොටස් දැක ගත හැක
ඊට හේතුව ඔවුන් නිර්මාණ කටයුතු කරමින් සිටියදී පණපිටින් ම මෙම සොහොන් ගැබ වසා දමන්නට ඇතැයි යන්න පුරාවිද්‍යාඥයින්ගේ විශ්වාසය වී ඇත
ඒ මේ තුල ඇති වස්තු සම්භාරය ගැන හෝ මෙයට ඇතුලු වන මාර්ග ගැන හෝ තොරතුරු පිටතට පිටවීම වැලක්වීමටයි
අති විශාල රණවිරුවන් හා අස් හමුදාවක් ද මෙය ආරක්ෂාවට මෙහි තැම්පත් කරන්නට ඇත්තේ ද ඒ නිසාම වෙන්නට ඇති බව පුරාවිද්‍යාඥයින්ගේතවත්විශ්වාසයකි
එමෙන්ම 2007 ජුලි මාසයේදී දුරස්ථ සංවේධක යොදාගෙන කරන ලද පරීක්ෂන වලින් මෙම සොහොන් ගැබට අයත් ගොඩනැඟිල්ල අඩි 90ක් උසින් යුතු බව හා සොහොන මත එකක පියගැට 9 බැගින් එහි බිත්ති හතරක් ද ඉදිකර ඇති බව හෙළි වී ඇත
එසේ ඒවා තනා ඇත්තේ අධිරාජයාගේ ආත්මයට අවශ්‍ය විට එතැනින් පිටවී යාමට බව ද පර්යේෂකයන්ගේ අදහස වී ඇත
චීනයෙන් පිට දැක ගත හැකි වු ටෙරාකොටා භටයෝ 
2007 සැප්තැම්බර් 11 වෙනිදා සිට 2008 අප්‍රේල් 6 දක්වා මෙම ටෙරාකොටා පිළිම ලන්ඩනයේ ප්‍රධාන ‍කෞතුකාගාරයේ දී ප්‍රදර්ශනය කර ඇත
එම ප්‍රදර්ශනය සඳහා ටෙරාකොටා රණවිරුවන් 20ක ප්‍රතිමා සමග විවිධ කලාකෘති 120ක් පමණ යොදාගෙන ඇත
ඊට පෙර 1981 දී චීන වෙළඳ දැක්මක ආකර්ෂනයක් ලෙස ද මෙම ටෙරාකොටා රණවිරුවන් 6ක් ලන්ඩනයේ දී ප්‍රදර්ශනය කර ඇත
ටෙරාකොටා පිළිම ගිනි ගනී 
මෙම ටෙරාකොටා පිළිම කැනීම්වලින් පසු විවිධ අවස්ථාවල විවිධ තැන්වලින් ගොඩ ගෙන එකලස් කර ඇත
නමුත් මෙම ටෙරාකොටා හමුදාව තැම්පත් කර තිබූ දැව ගොඩනැඟිල්ල විශාල ගින්නකට හසු වී ඇත
එය ලෝකයේ මෙතෙක් නොවු විරූ ගින්නක් ලෙසද හඳුන්වයි.මෙම ගින්න පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාඥ"සිමා කියාන්" සඳහන් කර ඇත්තේ ප්‍රථම චීන අධිරාජයාගේ මරණයෙන් වසර පහකටත් අඩු කාලයකට පසු ඔහුගේ හමුදා ප්‍රධානියා වු ජනරාල් ෂ්යෑන් යු ගේ හමුදාව මේ සොහොන් බිම කොල්ල කෑ බවට සාක්ෂි ඇති බවයි.කොල්ල කෑ පසු ඔවුන් විසින් මෙම පිළිම ගෙයට ගිනි තබා ඇත
මෙම ගින්න නිවාගත නොහැකිව මාස තුනක් පැවතී ඇත
එනම් ලෝකයේ එතෙක් සිදු වු විශාල ගිනි අතර 1871 දී චිකාගෝ නගරයේ ඇති වු ගින්න,ලන්ඩන් ගින්න,1812දී ඇති වු මොස්කව් ගින්න ආදියටත් වඩා දරුණු ලෙස දීර්ග කාලයක් මෙම ගින්න පැවත ඇත
මෙම ගින්න අවසානයේදී කලින් පැවති ආකාරයෙන්ම ඉතිරි වී ඇත්තේ එක් පිළිරුවක් පමණි
එය දුනුවායකුගේ පිළිරුවකි
අනෙක් පිළිරූ එක් එක් මට්ටමෙන් විනාශ නොවී පැවති පසුව විවිධාකාරයෙන් සංරක්ෂණය කර ඇත
1999 දී මෙම පිළිම වලට විවිධාකාර දිලීර රෝග නවයක් වැළඳී ඇත
ඊට හේතුව එම හමුදාව තැම්පත් කර ඇති ගොඩනැඟිල්ල තුල වරින් වර වැඩි වන උෂ්ණත්වයත්, ඒ තුල ඇති තෙතමනයත්,ඒවා නැරඹීමට පැමිනෙන අයගේ ප්‍රාශ්වාසයෙහි ඇති තෙතමනයත් නිසා බව පර්යේෂණ මඟින් අනාවරණය කරගෙන ඇත
පිංතූර ගැලරිය

ආශ්‍රිතයන් 
1.විජය පුවත්පත- 008 ජනවාරි මස 08 වෙනිදා අඟහරුවාදා (ලුසිත ජයමාන්න,"මොනවද මේ ටෙරාකොටා පිළිම" ,පිටු16-17)

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 The First Emperor
 Museum of qin Terracotta warriors an Horses

මැටි පිළිම
ඉතා ඈත අතීතයේ පටන් සිංහල සංස්කෘතිය හඳුන්වන්නේ ගමත්, පන්සලත්, වැවත්, දාගැබත් මුල්කරගත් සංස්කෘතියක් ලෙසයි
සිංහල බෞද්ධයන්ගේ ආගමික සංකේත අතර මුල්ම තැනක් දාගැබ හිමිකරගන්නා බව මින් පැහැදිලිය
සිංහල බෞද්ධයන් ස්තූප වන්දනාව බෞද්ධ ආගම ඉතා ඇත අතීතයේ සිට ම කරගෙන ආ පූජා විධි ක්‍රමයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය
සිංහල භාෂාවෙන් ස්තූපය විවිධ නම් වලින් හඳුන්වා දී ඇත
දාගැබ, තුඹ හෝතුබ, වෙහෙර, චෙත හා සෑය සිංහලෙන් ස්තූප හැඳින්වු නම් විය
පාලියෙන් ථුප, ඵලුක, චෙතිය, ධාතු හෝ ගබ යන නම් වලින් ස්තූප හඳුන්වා දී ඇත
ස්තූප යනු ගොඩනැගීම යන අරුත් අන්වර්ථ වන බව ඉන්දියානු සාහිත්‍යයට අනුව දැක්විය හැක
ස්තූප නැමඳීම තුළින් බෞද්ධයන් විශේෂයෙන්ම සිංහල බෞද්ධයන් ඉමහත් ආශ්වාදයක් ලබන බවද ඉන් ඔවුන් තුළ ඉමහත් භක්තියක් හටගන්නා බවද බොදු අප කාහටත් ‍නොරහසකි
මෙහිදී අප ස්තූප නමඳින්නේ ජීවමාන බුදුන්වහන්සේ නමදින්නාක් මෙන් දැඩි භක්තියකිනි
දුටුගැමුණු 
	
බුදුන්වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටින අවධියේ සැරියුත්-මුගලන් අගසව් දෙනමගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කරනු වස් ස්තූප ඉදි කළ බව "විභජ්ජවාදී සර්වාස්තිවාදී" බෞද්ධ නිකායට අයත් මූලාශ්‍රයන්හි සඳහන්ව ඇත
පශ්චාත් කාලීනව බුද්ධ, ප්‍රත්‍යක බුද්ධ, අර්හත්ත, චක්‍රවර්තී මහාරාජ යන සතර කොට්ඨාශ වලට අයත් පුද්ගලයින්ගේ ධාතු තැන්පත් කොට ඔවුනට ගෞරව සම්මාන දැක්වීමට අතීත බෞද්ධ ජනතාව අමතකකොට නොමැත
එහිදී ගම්‍යමාන වන ප්‍රධාන කරුණ නම් බොදු ජනතාව ඉතිහාසයේ පටන්ම ධාතු නිධන් කොට ස්තූප තනවා වන්දනාමාන කිරීමට දැඩි කැමැත්තක් දක්වා ඇති බවය
තවද මහාචාර්ය පරණවිතාන මහතාගේ මතයට අනුව "මහා පරිනිබ්බාණ සූත්‍රයෙහි"  මේ බව සඳහන්ව ඇත
එමෙන්ම පැරණි ඉන්දීය බෞද්ධයින් ස්තූප යොදා ගනු ලැබුවේ තම ආගමික කතෘ වරුන්ට ප්‍රණාමය දැක්වීම උදෙසාය
අප මහා ‍ගෞතමයන් වහන්සේද තමාට පෙර බුදුබවටපත් කාශ්‍යප බුදුන්වහන්සේ උදෙසා ස්තූපයක් කොට පූජා කළ බව ඓතිහාසික කරුණුවල සඳහන්ය
දෙවනපෑතිස් රජ දවස ඇතිවූ මහින්දාගමනයත් සමඟ ලාංකික ස්තූප ගොඩනැගීම ක්‍රමවත් බවට පත්විය
මෙකී මහින්දාගමනයත් සමඟ බොදුජන ජීවිත‍යේ විශාල පුනරුදයක්, පෙරළියක් ඇතිවිය
මෙය  ලාංකික ජන සංස්කෘතිය, කලා ශිල්ප වලට එකලෙස බලපෑවේය
ලාංකික ස්තූප කෙරෙහිද මෙම තත්‍ව‍‍ය නොවෙනස්ව පැවතිණි
ඓතිහාසික කරුණු අනුව ලංකාවේ ප්‍රථම ස්තූප ලෙස මහින්ද මහරහතන්වහන්සේගේ සැලසුමකට අනුව දේවානම්පියතිස්ස රජු අතින් ඉදිවූ අනුරාධපුර ථූපාරාමය හැඳින්විය හැක
නමුත් ස්ථූපයේ ඓතිහාසික විකාශය අනුව චෛත්‍ය කර්මාන්තය ථූපාරාමයෙන් ඔබ්බට විහිද යන බව දැකිය හැක
ඒ අනුව මහියංගනය සහ තිරියාය ලංකාවේ ප්‍රථම දාගැබ් 2 ලෙස සැලකිය හැකි බව ඇම්
සිරිසෝම මහතා ප්‍රකාශ කරයි
මුල්කාලීනව ලාංකික ස්තූප එතරම් විශාල නොවු අතර ක්‍රි
2 වන ශතවර්ෂය වන විට විශාල ස්තූප තැනීමට යොමු වූ බවට රුවන්මැලි මහා සෑය කදිම නිදසුනකි
භාරතයේ හෝ අන් රටක දක්නට නොලැබෙන ඉතා විශිෂ්ඨ අංගයක් ලාංකික ස්තූපවලට එකතුවී තිබේ
ඒ වාහල්කඩයි
ලාංකික ස්තූපවලට එකතුවූ අනෙක් වැදගත්අංගය නම් වටදාගෙයයි
එය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ සුවිශේෂී නිර්මාණයක් ලෙස සඳහන් කළ හැක
කෙසේවුවද අනුරාධපුර ථූපාරාමයට අනතුරුව මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේගේ  භෂ්මාවශේෂ තැන්පත්‍ කොට උත්තිය රජතුමා විසින් මිහින්තලය අම්බස්තල චෛත්‍යය ඉඳි කරන්නට යෙදුණි
සම්බුද්ධත්වයෙන් අට වැනි වර්ෂයෙහි බුදුරජාණන්වහන්සේ ලක්දිව කැලණියට වැඩි සේක
කිත්සිරිමෙවන් රජ දවස කැලණි විහාරය තනවා නිමකරන ලදී
මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ මතයට අනුව ඒ ක්‍රි
301-328 අතර කාලයේය
අනතුරුව බුදුරජාණන්වහන්සේගේ වම් හකුවේ වම් දළදාව නිදන්කොට කාවන්තිස්ස රජු විසින් තිස්සමහාරාම චෛත්‍යය ඉදිකොට ඇත
කතරගම කිරිවෙහෙර ස්තූපය හා සබැඳි ජනප්‍රවාදයක් නම්, අද්‍යතනයේ කිරිවෙහෙර ස්තූපය ඉදිකර ඇති ස්ථානයේ වරක් පන්සියයක් මහරහතන්වහන්සේලා මහාසමාපත්තියට සමවැදී ධර්මය දේශනා කළ බවත් එවිටම මහපොළව දෙදරවා එම ස්ථානයේ මතු ආරක්‍ෂාව සඳහා "මහාඝෝෂ" නම් දෙව්රජකු පහළවූ බවත් වංශ කතා තොරතරු හෙළි කරයි
මෙහි එන "මහාඝෝෂ" නම් දෙව්රජ කතරගම දෙවියන්යැයි ජනප්‍රවාදයේ වැඩිදුරටත් සඳහන්වේ
පසුකාලීනව එළාර රජු සමඟ පැවති යුද්ධය ජයග්‍රහණය කරන්නට යෙදුණු දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් අනතුරුව රුවන්මැලි මහා සෑය ඉදිකරන්න ලදී' ස්වර්ණමාලී නොහොත් රත්නවල්ලි යන දෙවඟනක් මූලික කරගෙන මෙම ස්තූපය ස්වර්ණමාලී චෛත්‍යය නොහොත් රත්නවල්ලී හෝ රුවන්වැලි චෛත්‍යය නමින් එකල සිට ප්‍රචලිතය
සද්ධාතිස්ස රජු විසින් ලක්දිව දකුණු දෙස දීඝවාපී ස්තූපය ඇතුළු තවත් ස්තූප රැසක් බිහිකර ඇත
වළගම්බා රජතුමා ගිරිනිගණ්ඨයා සිහිවීම පිණිස අභයගිරි චෛත්‍ය සාදා නිමකරවන ලදී
අනුරාධපුර පිහිටි දක්‍ෂිණ ස්තූපයද මෙම රජතුමා විසින්ම නිර්මාණය කරවන ලද්දකැයි බොහෝ දෙනාගේ මතය වේ
එමෙන්ම ක්‍රි
67-69 රාජ්‍ය කාලය තුළ ලංකාවේ  අනුරාධපුර රාජ්‍ය කරවන ලද්දේ මහාදාටික මහානාග රජතුමාය
හෙතෙම ගෘහනිර්මාණය පිළිබඳ හසල දැනුම ඇත්තෙකි
හෙතෙම මිහින්තලය පර්වතය මුදුනේ "මහා සෑය" නම් චෛත්‍යයක් තනවනලදී
වසභ රජුද මෙ‍ම කාලයට සමගාමීව ස්තූප රැසක් ඉදි කළ අතර ථූපාරාමය සඳහා චෛත්‍ය ගෘහයක්ද එතුමාවිසින් තනවන ලදී
මෙම කාලසීමාව තුළම ගෝඨාභය රජතුමා විසින් අත්තනගල්ලේ චෛත්‍යයක් ඉදි කළ බවත් පැවසේ
සමස්ථ ඉදිකිරීම ගඩොලින් නිමවා ඇති ආසියාවේ විශාලතම ස්තූපය වන ජේතවනාරාම යෝධ නිර්මාණය මහසෙන් රජතුමා විසින් සාදා නිමකරවන ලදී
බෞද්ධ ස්තූපයක කොටස්
 චූඩා මාණික්‍යය
 කොත
 කොත් කැරැල්ල
 හතරැස් කොටුව සහ ඊට ඉහළින් දේවතා කොටුව
 ගර්භය
 වාහල්ක පැරණි 
 පේසා වළලු
 සලපතල මළුව
 වැලි මළුව
 සඳකඩ පහන

ශ්‍රී ලංකාව තුළ දක්නට ලැබෙන ස්තූප වර්ග	
අද වන විට බෞද්ධ ස්තූපය ක්‍රමක්‍රමයෙන් විකාශනයවී විවිධ හැඩ සහ ආකෘති වලින් ස්තූප ගොඩනැගෙන්නට විය
ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවී ඇති ක්‍රි
07 වන සියවසට අයත් මංජු ශ්‍රී වාස්තු විද්‍යා ශ්‍රාස්ත්‍රය‍ට අනුව ස්තූප වර්ග ප්‍රධාන වශයෙන් පහක් දක්නට ලැබේ
එහෙත්  ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව තුළ පහත ස්තූප වර්ග දක්නට ලැබේ
01.⁮ධාන්‍යාකාර

වී ගොඩක හැඩයට තනන ලද ස්තූප මේ නමින් හඳුන්වනු ලැබේ
- කැලණි ස්තූපය
අභයගිරිය ස්තූපය
ජේතවනාරාම ස්තූපය
02.පද්මාකාර 
නෙළුම් මලක හැඩයට තනන ලද ස්තූප මේ නමින් හඳුන්වනු ලැබේ
-කොට වෙහෙර ධාතු ගර්භයෙන් හමුවූ චෛත්‍යය
පොළොන්නරුව දෙමළ මහා සෑය
(මහාචාර්ය පරණවිතාන මහතාගේ මතයට අනුව)

03.ඝණ්ටාකාර

ඝණ්ටාරයක හැඩයට තනන ලද ස්තූප මේ නමින්හඳුන්වනු ලැබේ
ආසියාව තුළ මේ හැඩයට තනන ස්තූප බෙහෙව්න් ජනප්‍රියතත්‍වයට පත්ව ඇත
-11 සියවසට අයත් මහියංගණය ස්තූපය
(රෝලන්ඩ් සිල්වා මහතාගේ මතයට අනුව)
		               අනුරාධපුර ථූපාරාම ස්තූපය
04.බුබ්බුලාකාර

දිය බුබුළක හැඩයට තනන ලද ස්තූප මේ නමින් හඳුන්වනු ලැබේ
-ක්‍රි
2වන සියවසට අයත්රුවන්මැලි මහාසෑය
පොලොන්නරුව කිරිවෙහෙර ස්තූපය
රන්කොත් වෙහෙර
05.ඝඨාකාර 
කළයක හැඩයට තනන ලද ස්තූප මේ නමින්  හඳුන්වනු ලැබේ
මේ ආකාරයේ චෛත්‍ය හැඩය තිබ්බතයේ බෙහෙවින් ජනප්‍රිය ය
-තිස්සමහාරාමයෙන් මේ ආකාරයේ ධාතු කරඬුවක් 		            හමුවී ඇත
සිතුල්පව්ව ස්තූපය
සෝමාවතිය ස්තූපය
මඟුල්මහාවිහාරය ( යන මේ ත්‍රිත්ත්‍වයම මීට අයත්  බව රෝලන්ඩ් සිල්වා මහතාගේ මතයයි
)

06.ආම්ලාකාර
නෙල්ලි ගෙඩියක හැඩය ගන්නා ස්තූප මේ ඝණයට අයත් වේ
-දැදිගම කොට වෙහෙරින් හමුවූ ස්තූපය
(මහාචාර්ය චන්‍ද්‍රා වික්‍රමසිංහ මහතාගේ මතයට අනුව)

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාව තුළ පහත ස්තූප වර්ගද දක්නට ලැබේ,

07.අණ්ඩාකාර
- 
බිත්තරයක හැඩයට තනන ලද ස්තූප මේ නමින් හඳුන්වනු ලැබේ
-රුවන්මැලි සෑයෙන් මෙවැනි ස්තූපයක් හමුවී ඇත
(මහාචාර්ය චන්‍ද්‍රා වික්‍රමසිංහ මහතාගේ මතයට අනුව)

08.පලාජස්ඩවාකාර
- 
ළූණු ගෙඩියක හැඩයට තනන ලද ස්තූප මේ 	නමින් හඳුන්වනු ලැබේ
- නැදිගමපල ස්තූපය
(රෝලන්ඩ් සිල්වා මහතාගේ මතයට අනුව)

09.චතුරස්‍රාකාර
- 
සමස්ථ ඉදිකිරීම චතුරස්‍රාකාරව/හතරැස්ව  ගොඩනැගීම මෙ‍ම චෛත්‍ය වල විශේෂතත්‍වයයි
-බුරුමය ස්වේදගොන් පැගෝඩා
(බෞද්ධ රටවල මෙම ස්තූප පැගෝඩා නමින් හඳුන්වයි.)
		          අනුරාධපුර නකා වෙහෙර
10.සිලින්ඩරාකාර
-
සිලින්ඩරයක හැඩයට සමස්ථ ස්තූපයම ගොඩනැගීම මෙ‍ම චෛත්‍ය වල විශේෂතත්‍වයයි
- අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ කුඩුම්බිගලින් මේ ආකාරයේ ස්තූපයක් හමුවූ බව විමල් ජයරත්න මහතාගේ මතයයි
ඉන්දියාවේ කුසිනාරා නුවර සම්බුද්ධපරිනිර්වාණය සිදුවූ ස්ථාන‍යේමේ ආකාරයේ චෛත්‍යයක් දක්නටලැබේ
11.අෂ්ටාකාර - අෂ්ටාකාරයට සාදා ඇති බව පෙනේ
- අනුරුවක් වැල්ලවාය ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශ‍යට අයත් වරුණගම පිහිටා තිබේ
ඒ 5 වන ගැමුණු හේවා බල ඇණි භූමියේ බවයි සඳහන් වන්නේ
ස්තූප කිහිපයක් පිළිබඳ සාරාංශයක් 

මේනයින් බලන කල බුදු දහම මෙලොව පහල වූ දා පටන්ම ස්තූප යන්න බෞද්ධ ජන ජීවිතය හා බැඳෙන්නකි
මිහිඳු මාහිමි ලක්දිවට වැඩම කළදා පටන්ම මෙකී ස්තූප බෞද්ධ ජනී ජනයාගේ වන්ඳනාවට, නිර්මාණයට බඳුන් විණි
විහාරයකින්, ආරාමයකින් වියුක්ත වූ ගමක් නගරයක් මෙ සිරිලක තුළ දැකිය නොහැක්කා සේම මෙකී විහාරාරාම කිනම්හෝ ආකෘතියකට අයත් ස්තූපයකින් වියුක්ත වන්නේ නොවේ
පාදක සටහන්
 "බෞද්ධ ස්තූප මූලාරම්භය සහ විකාශනය පිළීබඳ මත කිහිපයක්",ඇම්
චන්දන රණවීර, සිළුමිණ පුන් කලස,2010/04/18.
 "බෞද්ධ ස්තූප", රාජ් මාමා, විජය ,2002/08/06.

ආශ්‍රිත ලිපි
 දාගැබ්
චෛත්‍ය
සියඹලා (Tamarindus indica) ෆැබසියෙ (Fabaceae) කුලයට අයත්, නිවර්තන කලාපික, සදාහරිත වෘක්‍ෂයකි
දකුණු ආසියාවට හා නිවර්තන අප්‍රිකාවට ආවේණික යයි සැලකේ. උචිත පරිසර සාධක යටතේ  අඩි 80 - 100 පමණ උසට වැඩේ
කුඩා පොකුරු වශයෙන්, කහ පාට මල් හට ගනී
සුළඟට ඉතා හොඳින් ඔරොත්තු දෙන ශාකයකි
ශාකයේ බීජ, අක්‍රමවත් වකයන් පෙන්වන, අඟල් 3 - 4 ක් දිග, කරල් තුළ හට ගනී
කරල තුළ පවතින දුඹුරු පහැති මාංසල කොටස ආහාරයට ගත හැකි ය
ඇඹුල් රසැති එය කුළු බඩුවක් වශයෙන් පෙර දිග රට වල බහුලව භාවිතා කරනු ලැබේ
අලංකරණයට, සෙවණ ශාකයක් වශයෙන් හා ආහාරයට ගන්නා කරල් ලබා ගැනීම සඳහාත් සියඹලා වගා කරනු ලබේ
සියඹලා ගසේ ඉතිහාසය
සියඹලා ගසේ නිඡබිම ගැන පැහැදිලි සඳහනක් නොමැත
එය නිවර්තන අප්‍රිකාවේ නිජ වන්නට ඇතැයි යන්න වඩාත් ප්‍රකටව පිළි ගැනෙන මතය යි
ප්‍රාග් ඓතිහාසික සමයේ දී, සියඹලා ශාකය මිනිසුන් ගේ මාර්ගයෙන් දකුණු ආසියාවට ප්‍රචාරණය වන්නට ඇතැයි සැලකේ. ඉන්දියාව, සියඹලා ශාකයේ නිජ භූමිය වශයෙන් ඇතැම් විටක හඳුන්වා දී ඇත
ඉන්‍දියාව ඔස්සේ පර්සියාවට හඳුන්වා දෙනු ලැබූ සියඹලා, අරාබීහු tamar hindi (ඉන්දියන් රට ඉඳි) වශයෙන් හැඳින් වූහ
සියඹලා ශාකයේ විද්‍යාත්මක නාමය වන Tamarindus indica යන්නට එහි ඉන්දියානු නිජ භූමි සංකල්පය බලපාන්නට ඇත
4 වන සියවසේ දී, මිසර වැසියන් හා ග්‍රීකයන්, මෙහි ඵලය ප්‍රයෝජනයට ගත් බවට සාධක ඇත
ස්පාඤ්ඤ හා පෘතුගීසි යටත් විජිත වාදිහු, 16 වන සියවසේ දි පමණ, සියඹලා ශාකය දකුණු ඇමරිකාවට හඳුන්වා දුන්හ
සියඹලා ගස දක්නට ලැබෙන රටවල්
දකුණු ඉන්දියාවට ආවේණික ශාකයක් වූ සියඹලා ඉන්දියාව , පකිස්ථානය, බුරුමය, බෙංගාලය,ශ්‍රී ලංකාව යන රටවල්වල දක්නට ලැබේ
වෙනත් නම්

සියඹලා, සංස්කෘතක භාෂාවෙන් අම්ලිකා, චිඤ්වා, තිත්තිඩි, අම්ලි, චුක්‍රා, දත්තශයා, තෙන්තුල්, චිංචා, කාච තිත්තිඩි, ත්‍රින්ත්‍රීනී, අමිලා යනුවෙන් ද, හින්දි භාෂාවෙන් චිංචා ඉම්ලි, ඹෝ ඉම්ලි යනුවෙන් ද, ‍‍බෙන්ගාල භාෂාවෙන් තේන්තුල්, තිංතිල් යනුවෙන් ද, ද්‍රවිඩ භාෂාවෙන් පූලියම් පලම් ,පූලියම් යනුවෙන් ද, මැලේ බසින් ඇසෑම් ජාවා යනුවෙන් ද, ඉංග්‍රීසි බසින් ටැමරින්ඩ් යනුවෙන් ද, ස්පාඤ්ඤ හා පෘතුගීසි බසින් ටැමරින්ඩෝ යනුවෙන් ද, හදුන්වනු ලැබේ
ශ්‍රී ලංකා‍වේ සියඹලා ගසේ ව්‍යාප්තිය

ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1000 පමණ උස් වූ තෙත් කලාපයේ හා වියළි කලාපයේ සාරවත්ව වැඩෙන දැකුම්කළු සදාහරිත වෘක්ෂයකි
බොහෝ සේ  අතුපතර විහිදුවමින් මීටර් 18-20 පමණ උසට වැඩේ
කඳේ පොත්ත ලා දුඹුරු පැහැයට හුරුය
බෙහෙවින් රළුය
පොත්තේ ඇතුළත ලා රෝස පාටය
මිලි මීටර් 7 ක් පමණ ගණකම් වේ
ශාකය මෝරමින් වැඩෙන විට පොත්ත පිපිරී ගැලවි යයි
හොඳින් වැඩුණු ගසක වට ප්‍රමාණය මීටර් 10 ක් පමණ වේ
ශාක කඳේ දිග අතට හා හරස් අතටවිහිදුවන අන්වායාම හිදැස්  හෙවත්  පැලුම් පවතී
අසම පත්‍රිකා යුගල 10-15 ක් පවතී
සම්මුකයි
පත්‍ර මතුපිට මටසිළුටු ය
රේඛීය පත්‍රිකා රාශියක් හටගනී
දිගටි පත්‍ර සෙ
1 ක් දිගය
මේවා උදේ දිග හරී පවතී
සවස් වන විට හැකිලේ
සියඹලා පත්‍රකා පහසුවෙන් හැලී යයි
සුදු හෝ ලා කහ පැහැති රතුවන් රේණාවන් වැටුණු කුඩා පුෂ්ප කීපයන් පොකුරක හටගනී
පුෂ්පයක පෙති 3 කි
මදක් උල් හැඩ පවතී
අප්‍රේල් මැයි මාස වලදී සියඹලා ගස මලින් බරවෙයි
ශාකයේ වැදගත්ම අංගය වූ ඵලය ගනකම් වූ කරලකි
දෝලා ඵලයකි
7.5-20 දක්වා දිගය
ඵලාවරණය වක්‍රාකාර වූ රැලි සහිතය
ලා දුඹුරු පැහැතිය
පහසුවෙන් කැඩෙන සුළු ය
ඒ තුල ඝනකම් මාංසල කොටස බෙහෙවින් ඇඹුල් රසැතිය
අමු අවස්ථාවේදී කොළ පැහැතිය
තද ගතියකින් යුක්තය
ඉදෙන විට මාංසල කොටස කහ පැහැ වේ
මොළොක්ය
සියඹලා ගස ව්‍යාප්තිය  සඳහා බීඡ මඟින් පැළ ලබා ගත යුතුය
බීජ තද දුඹුරු පැහැතිය
දිලිසෙන සුළු ය
නොගැඹුරු තල සහිතය
ඉදුණු සියඹලා කරලේ පොතු හා තන්තුමය රැහැන් ඉවත්කර ලුණු සමඟ මිශ්‍ර කර අව්වේ වියළා , වියලි මැටි බදුනක අසුරා වියළි තැනක ගබඩා කර තැබීමෙන් කල් තබා ගත හැකිය
සියඹලා කොළ , පොතු හා ඇට බෙහෙත් සඳහා ගනු ලැබේ
සියඹලා ශාකයට ආවේණික සුවදක් පවතී
සියඹලා කරල් මෙන්ම මල් හා කොළ පවා ඇඹුල් රසයකින් යුක්තය
රසායනික සංයුතිය
සියඹලා ‍බොර වල ටා‍ටරික් අම්ලය 5% ක්ද, සිට්‍රික් අම්ලය 4% ක්ද ,මැලික් හා ඇසි‍ටික් අම්ලයද, ‍පොටෑසි‍ටම් ටාටරික් 8% ක්ද, සීනි පදාර්ථ 25% සිට 40 දක්වා ද, මැලි‍යම් හා ‍පෙක්ටීන් පදාර්ථ‍යද අන්තර්ගතය
බීජාවරණ‍යේ ‍ස්ථිර තෛල පදාර්ථ හා අපද්‍රව්‍ය සංඝටක අඩංගු ය
බීජවල ඇල්බියුම්නොයිඩ්ස්, මේද පදාර්ථ ද, කා‍බෝහයිඩ්‍රේට 63.22 ක්ද, ඇතුළත්ය
භෂ්මයෙහි පො‍ස්පරස් හා නයිට්‍රඡන් අන්තර්ගත ය
ඵලයේ ඔක්සැලික් අම්ලය අඩංගු ය
පෝෂණ අගය

සියඔලා දළු ග්‍රෑම් 100ක 

ජලීය කොටස ග්‍රෑම් 70.5
ශක්තිය ග්‍රෑම් 115
ප්‍රෝටීන  ග්‍රෑම් 5.8 
මේදය ග්‍රෑම් 2.1
කා‍බෝහයිඩ්‍රේට ග්‍රෑම් 18.2
කැල්සියම් මිලි ග්‍රෑම් 101
පොස්පරස් මිලි ග්‍රෑම් 140
යකඩ මිලි ග්‍රෑම් 5.2
කැරටීන් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 250
තයමීන් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 240
රයිබොප්ලෙවින් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 170
නියැසීන් මිලි ග්‍රෑම් 4.1
විටමින් සී මිලි ග්‍රෑම් 3

අමු සියඹලා කරල් ග්‍රෑම් 100ක 

ජලීය කොටස ග්‍රෑම් 79.5
ශක්තිය ග්‍රෑම් 71
ප්‍රෝටීන  ග්‍රෑම් 2.4
මේදය ග්‍රෑම් 0.1
කා‍බෝහයිඩ්‍රේට ග්‍රෑම් 17.2
කැල්සියම් මිලි ග්‍රෑම් 58
පොස්පරස් මිලි ග්‍රෑම් 29
යකඩ මිලි ග්‍රෑම් 0.7
කැරොටීන් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 10 
තයමීන් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 150
රයිබොප්ලෙවින් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 50
නියැසීන් මිලි ග්‍රෑම් 0.4
විටමින් සී මිලි ග්‍රෑම් 12

ඉදුණු කරල් ග්‍රෑම් 100ක 

ජලීය කොටස ග්‍රෑම් 38.7
ශක්තිය ග්‍රෑම් 214
ප්‍රෝටීන  ග්‍රෑම් 2.3
මේදය ග්‍රෑම් 0.2
කා‍බෝහයිඩ්‍රේට ග්‍රෑම් 56.7
කැල්සියම් මිලි ග්‍රෑම් 81
පොස්පරස් මිලි ග්‍රෑම් 86
යකඩ මිලි ග්‍රෑම් 1.3
කැරොටීන් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 10 
තයමීන් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 220
රයිබොප්ලෙවින් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 80
නියැසීන් මිලි ග්‍රෑම් 1.1
විටමින් සී මිලි ග්‍රෑම් 3

සියඹලා බොර ග්‍රෑම් 100ක 

ජලීය කොටස ග්‍රෑම් 20.9
ශක්තිය ග්‍රෑම් 283
ප්‍රෝටීන  ග්‍රෑම් 3.1
 මේදය ග්‍රෑම් 0.1
කා‍බෝහයිඩ්‍රේට ග්‍රෑම් 67.4
කැල්සියම් මිලි ග්‍රෑම් 170
පොස්පරස් මිලි ග්‍රෑම් 110
යකඩ මිලි ග්‍රෑම් 10.9
කැරොටීන් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 60 
රයිබොප්ලෙවින් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 70
නියැසීන් මිලි ග්‍රෑම් 0.7
විටමින් සී මිලි ග්‍රෑම් 3

සියඹලා ශාක‍යේ වැදගත්කම

ඉදුණු සියඹලා මිහිරි හා ඇඹුල් රස මිශ්‍රය
එහයින් වාත ශාකමය
උෂ්ණාධික ය
පිත්ත ශාකමය
පරණ වූ සියඹලා බොර, ආහාර රුචිය වඩවයි
පිපාසය සමනය කරයි
සියඹලා බොර විරේචන ගුණ යුක්තය
සියඹලා කරලේ ලොඳ වැනි කොටස දිය කිරීමෙන් සියඹලා බොර සකස් කර ගනී
ඉදුණු සියඹලා කරල් වල බොර මෙන්ම අඹරා ගත් පත්‍ර කල්කය දැවිලි සහිත ඉදිමුමට ආලේප කරයි
වසරක් දෙකක් පමණ පැරණි වූ ඉදුණු ඵල ආමාශයට හා අන්ත්‍රවලට ගුණ දායක ය
මළ බද්දය දුරු කරවයි
අඹරාගත් කොළ තැලුම් , ඉදිමුම්වලට ගෑමට යොදා ගනී
ඉදුණු සියඹලා මද හදවතට ගුණදායකය
සියඹලා දළු හා මල් ශීත වීර්යයි
මල් ස්වරසය අතීසාරයට ගුණ දේ
සියඹලා දළු හා මල් ව්‍යංජනයක් ලෙසද ආහාරයට ගනී
සියඹලා මල් ප්‍රදාහ කාරක රෝගවලට ආලේප කෙරේ
මිරිකා ගත් මල් යුෂ රක්ත අර්ශස් රෝගයේදී අභ්‍යන්තර වශයෙන් දෙනු ලැබේ
සියඹලා ඉන්දියානු ජාතිකයෝ සිය ආහාර වේලට ප්‍රධාන වශයෙන් ම එක් කර ගන්නා කුළු බඩුවකි
සියඹලා යුෂ සරුවත් බුරුම ජාතිකයන්ගේ ජනප්‍රිය පානයකි
සියඹලා කරලේ මදපිපාසය , මල බද්දය නසන පිත්ත විරේචක , යකෘතය උත්තේජනය කරවන ඔසුවකි
සුරාසව - මද්‍යසාර , අත්තන ආදියෙන් ඇති වූ මත් විෂ පහ කිරීම සඳහා සියඹලා භාවිත කරයි
සියඹලා පොතු ස්වරසය අන්ත්‍ර ශුල වේදනා නිවාරණය කරයි
සියඹලා කුඩා ළමුන්ට අනගි විරේකඔසුවකි
අව්වේ සිටීමෙන් ඇතිවන ශරීර පීඩා දැවිලි සහිත රෝග නැසීමේ ශක්තිය සියඹලා සතුය
කෑම අරුචිය , බඩගින්න නොමැතිකම යන‍ මේවාට නොවරදින ප්‍රතිඵල ලබා දෙන පානයකි
සියඹලා බොර පානය, ගෙඩි - වණ, අර්බුද , පිළිකා වලදී සියඹලා ඇට ආලේපය සදහා ගැනේ
සියඹලා ඇට කසට රස යුක්තය
එබැවින් අතීසාර හා විසර්ප රෝග හරණයට අනගි ඔසුවකි
සියඹලා බීජයේ රතු පැහැති කුරුට්ටේ අතීසාර නාසක ගුණ පවතී
බීජ වලින් සැකසූ ඖෂධ උණ , මුත්‍රා , ව්‍යූහගත ආබාධ , සන්ධිගත රෝග , නසයි
පත්‍ර වලින් සකසා ගත් කසාය උගුරේ ආබාධයනට උගුර සේදීම සදහා ගැනේ
අතීසාර රෝගින්ට සියඹලා කොළ ජලයෙන් පොඩිකර ලබා ගත් ආම්ලික සාරය පිත්තප්වර , මුත්‍රාස්මරී , (මුත්‍රා ගල්) අවස්ථාවලදී භාවිත කෙරේ
සියඹලා භෂ්මය (දවාගත් අළු) වෙනත් භෂ්ම සමඟ මිශ්‍ර කර ප්‍රයෝග කෙරේ
ඉදුණු සියඹලා කරලේ පොතු ලවන ලෙස ඖෂධ පිණිස ගත හැක
වෙනත් ඖෂධ සමඟ මිශ්‍ර කර විවිධ යෝග පිළියෙළ කර ගනී
පුරාණ වූ පිලාවේ ඉදිමීමට සියඹලා භෂම ගුණ දායක‍ය
පොතු භෂම ජීර්ණ පද්ධතියේ රෝග වලදී ඖෂධ යෝග සමඟ යෙදේ
සියඹලා ශීතාද රෝගයට ගුණදායකය
විටමින් සී ඌනතා රෝග අවස්ථාවලදී සියඹලා බොර සීනි යොදා සකස් කර ගත් ශිරප් දෙහි යුෂ සමඟ පානය කරයි
සියඹලාකොළ අමු කහ සමඟ තම්බා ගත් ජලය කුෂ්ඨ , දැවිලි ආදී අවස්ථා වලදී සේදීමට ගනු ලබයි
සියඹලා කොළ තැවිල්ල වාත වේදනා දුරු කරයි
කුළුබඩු හා ඖෂධයක් ලෙස එක්වන සියඹලා ශාක‍යේ පත්‍ර , කරල් , පත්‍ර ස්වරසය , පොතු ආදී කොටස් අරුචිය , පිපාසය , බඩ කැක්කුම, මල බද්ධ,අතීසාර, ආමවාත වාතාබාධ , විවිධ ප්‍රදර රෝග , උණ ශුක්‍ර දෝෂ , ස්වප්න දෝෂ, කුෂ්ඨ, සර්ප විෂ, අධික දහඩිය දැමීම, කැස්ස යනාදී රෝග ගණනාවකට වෙනත් ‍ඖෂධ සමඟ ප්‍රයෝග කෙරේ
සියඹලා බොර පවස නිවන පානයකි
ආහාර කල් තබා ගැනීමේදී අතීතයේ පටන්ම සියඹලා කරල්යොදා ගෙන තිබේ
අනිකුත් පළතුරු වර්ග හා සසඳන කල සියඹලා කරල් සතු සීනි හා ආම්ලික කොටස ඉහළ අගයක පැවතීම විශේෂයකි
ජෙලි, සිරප්, අච්චාරු හා ආහාර සමඟ ගන්නා කටුක රසැති සුප් පිළියෙළ කර ගැනීම සඳහා ඉන්දියාවේ වැඩි වශයෙන් සියඹලා කරල් භාවිතයට ගැනේ
යෝග හා අත් බෙහෙත් 

ආම්ලිකා පානය -ජලයේ දියකර ගත් ඉදුනු සියඹලා ‍බොර පෙරා ගෙන එයට ගම්බිරිස්,සීනී,කරාබු,එනසාල්,කපුරු,කුරුදුපොතු මේවායේ චූර්ණය මිශ්‍ර කර සාදාගත් පානය අරුචිය නසයි
ගෙබි පැසවීමට - සියඹලා කොළ ඇට අඹරා ආලේපය මැනවි
පනුවන් නැසීමට සියඹලා නැටි , අරළු ,පෙති පුවක් , වලගසාල් , තම්බා පානය කරයි
අධිකව දහඩිය දමන අයට සියඹලා කොළ ,‍බෙලි කොළ අඹරා ඇඟ අතුල්ලා ස්නානය හොදය
අධික හිසරදයට - සියඹලා දළු , හීන් 
උදුපියළිය ,රතු ලූණු කොටා පොට්ටකි බැද වංඩුවේ තම්බා නළල තැවීම හොදය
අබිං විෂ හරණයට සියඹලා කරල් ඉස්ම පොවන්න
සියඹලා ගස ඉතා අගනා දැව විශේෂයකි
ගෘහ භාණ්ඩ , කෟෂි නිෂ්පාදන යට ගනු ලැබේ
සියඹලා දැවයෙන් ලබා ගන්නා අඟුරු වෙඩි බෙහෙත් නිෂ්පාදනයට යොදා ගනී
සියඹලා ලීයෙන් ලබා ගන්නා භෂ්ම ය ‍එළුවන්ගේ සමේ ලොම් හැලී යන රෝග වලදී ආලේප කරයි
දේ පොත්ත , ලීයෙන් ලබා ගන්නා දැව අළු  සත්ව සම් පදම් කිරීමට  ද  යොදා ගනී
සියඹලා පත්‍ර වලින් ලබා ගන්නා ස්ථිර වර්ණක පදාර්ථ වලින් ලෝම ඇදුම් වල රක්තක වර්ණය ඇති කරවයි
එම වර්ණකය නිල් අවරිය පැහැයෙන් වර්ණ ගැන් වූ වර්ණ යුත් වර්ණ කාරකයෙන් සිල්ක් රෙදි වලට මරකත පැහැය ලබා දිය හැකිය
සියඹලා කොළ මල්, කරල්ද වර්ණ කාරක සැදීමට ගනී
සියඹලා ඵලයේ අඩංගු ඇඹුල් රසැති මාංසල කොටස පිත්තල භාජන පිරිසිදු කිරීමටද භාවිත කෙරේ
කොළ යුෂය මුහුදු ජලය සමඟ මිශ්‍ර කර රිදී බදුන් පිරිසිදු කර ගනීමට ගැනේ
සියඹලා බීජ "පෙක්ටීන්" නමැති ජෙලටීන් වලින් සාරවත් නිසා ජෙලි හා ජෑම් සෑදීමේදී භාවිත කරයි
බීජ වලින් ලබා ගන්නා තෛල වාර්නිෂ් වර්ණකයක් වශයෙන් ද, මූර්ති , ප්‍රතිමා වල ආලේපයටද යොදා ගැනේ
සියඹලා කදේ කාෂ්ඨය ඉතා දැඩිය
කල් පවත්නා සුළු ය
බරයි
පහසුවෙන් නොකැඩේ
කෘමීන් ‍ගෙන් වන හානි වලට ඔරොත්තු දෙයි
එම නිසා මෙහි කඳ අතකොළු , වංගෙඩි, මෝල්ගස් , දැව භාන්ඩ වර්ග සැදීමට ද තෙල් හා සීනි කර්මාන්තයේදී භාවිත කරන උපකරණ 
සැදීමට යොදා ගැනේ
‍ඔරු වල පැතලි ලෑලි , කරත්ත රෝද, දඩු, ලේසර, ඇක්සල ,අඩය, බෙස්ලීය, බොස්ගෙබි, හා වෙනත් අවශ්‍යතා සඳහා ද භාවිත වේ
ඉතා සිහින්ව අඹරා‍ෙත් බීජ චූර්ණය මැලියම් සමඟ මිශ්‍ර කර සිමෙන්ති වර්ගයක් සාදා ගනු ලැබේ
මෙම සිමෙන්ති වර්ග ලී වලින් සාදා ගනු ලබන ශක්තිමත් වූ එකම සිමෙන්ති වර්ගයයි
දිය වූ මැලියම් සමඟ මිශ්‍ර කර ලොම් ඇතිරිලි සාදා ගැනීමට ද භාවිත කරයි
සියඹලා දැවයෙන් තැනූ භාණ්ඩ

පින්තූර ගැලරිය

මූලාශ්‍ර
  Morton, J
1987. Tamarind
115–121. In
Julia F
Morton, Miami, FL
hort
purdue
edu
  Christman, S
"Tamarindus indica"
FloriData
Retrieved 11 January 2010.

අනෙකුත් මූලාශ්‍ර 
ආයුර්වේද ඹෟෂධ සංග්‍රහය, ආයුර්වේද දෙපාර්තුමේන්තුව, කොළඹ
1979.

කුළු බඩු වත ගොත, වෛද්‍ය ඇම්
ඒ ජගත් වෛද්‍යතිලක, සුපර් ලලිත් ප්‍රින්ටර්ස්, මොරටුව.2000

ශාක
ආහාර
පලතුරු
ගස්
දියවැඩියා රෝගය 

සම්පූර්ණ මිශ්‍රිත ශිරාගත රුධිර සාම්පල පරීක්ෂා කළ පසු ,ආහාරයට පෙර සාම්පලයේ ලීටරයට මිලි මවුල 6 ට වඩා අඩු නම් දියවැඩියාව/ මධුමේහය වැළඳී නොමැති අතර,ආහාරයට පසු සාම්පලයේ ලීටරයට මිලි මවුල 8 ට වඩා ඉහළ අගයක් නම් මෙම රෝගය වැළඳී ඇති බව නිගමනය කළ හැක
(ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය-WHO )

දියවැඩියා රෝගය වර්ගීකරණය

ප්‍රාථමික දියවැඩියාව

ඉන්සියුලින් අත්‍යවශ්‍ය දියවැඩියාව(පළමු වර්ගයේ දියවැඩියාව)
ඉන්සියුලින් අත්‍යවශ්‍ය නොවන දියවැඩියාව(දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව)

=ද්විතීක දියවැඩියාව(ගර්භනී සමයේදී ඇති වන දියවැඩියාව)

දියවැඩියා රෝගය පාලනය කළ යුතු ආකාරය

නිට්ඨාවට සුව කළ නොහැකි රෝගයක් බැවින් නිසි අයුරු ඹෟෂධ හා වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගතයුතු අතර,අහාර පාලනය මගින් හා ව්‍යායාමවල යෙදීමෙන් දියවැඩියා රෝගියකුට සාමාන්‍ය අයුරින් ජීවත් වීමේ හැකියාව ලැබේ
ඒ අනුව,

ආහාර පාලනය මගින් රෝගය පාලනය කිරීම

සෑම අවස්ථාවකදීම රුධිරයේ ග්ලූකෝස් ප්‍රමාණය නියත මට්ටමක පවත්වා ගැනීම සඳහා විධිමත් පාලනයකින් යුක්තව ආහාර ගැනීම ඉතා වැදගත්ය
විධිමත් ආහාර සැලැස්මේ මූලික සිද්ධාන්ත වනුයේ රුධිරයේ ඇති සීනි හා කොලෙස්ටරෝල් වැනි මේද ස්වාභාවික මට්ටමින් පවත්වා ගැනීම හා පුද්ගලයාගේ උසට සරිලන බර ප්‍රමාණයක් ලබා දීමය
ආහාර සැලැස්මේ මූලික අංග

සීනි සහිත ආහාර ගැනීම

මෙහිදී සීනි යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ග්ලූ‍කෝස් ,සාමාන්‍ය සීනි,හකුරු සහ පැණි වර්ගය
මේ ආහාර ඉතා ඉක්මනින් ග්ලූකෝස් බවට පත්වී ශරීරයට උරා ගෙන රුධිරයේ ඇති සීනි ප්‍රමාණය වැඩි කරයි
එනිසා මෙවැනි ආහාර ගැනීමෙන් වැලකී සිටිය යුතු බව විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ මතයයි
වැඩි පිෂ්ඨය හා වැඩි කෙඳි ප්‍රමාණවලින් යුත් ආහාර ගැනීම

පිෂ්ඨයේ ඇති ස්වාභාවික කෙඳි ආවරණය සමග කෑමට ගැනීමෙන් වැඩි පිෂ්ඨ ප්‍රමාණයක් ආහාරයට ගත හැක
එහි වන කෙඳි මඟින්,පිෂ්ඨය ග්ලූකෝස් බවට හරවා ඉතා සෙමින් හා සමතුලිතව රුධිරයට උරාගැනීමට උපකාර වේ
වැඩි කෙඳි ප්‍රමාණයක් ඇති විට ආහාරවල අමතර බර ප්‍රමාණය වැඩි වීම නිසා කුඩා ආහාර ප්‍රමාණයකින් කුසගින්න සංසිඳුවා ගත හැක
එසේම කුසගින්න නැවත ඇතිවීම ප්‍රමාද කරයි
අඩු කැලරි පුමාණයක් අඩංගු ආහාර හා අඩු මේද ප්‍රමාණයක් අන්තර්ගත ආහාර ගැනීම බොහෝ දියවැඩියා රෝගීන් පමණට වඩා බරින් වැඩි බැවින් කැලරි පාලනයක් කළ යුතුය
‍මේද සහිත ආහාර ගැනීම මෙයට පිළියමයි
ශාක හා සත්ත්ව වශයෙන් මේදය දෙයාකාර වන අතර සත්ත්ව මේදයෙන් වැළකී සිටිය යුතුය
සම්පූර්ණ යොදය සහිත ආහාර ගැනීම වෙනුවට, කොලෙස්ටරෝල් රහිත මාගරින්, මේද රහිත කිරි ආදිය ආහාරයට ගත හැක
දියවැඩියා රෝගියකු ආහාරයට එක් කර නොගත යුතු දේ		
					
බොහෝ පැණි රසැති ආහාර		
පුඩින්
චොක්ලට්
කේක්
පැණි බීම වර්ග		
ග්ලූකෝස්
පැණි හකුරු
රට ඉඳි
සාමාන්‍ය සීනි
මධ්‍යසාර වර්ග(එහි අන්තර්ගත අධික කැළරි ප්‍රමාණය නිසා බර වැඩි වීම සිදුවන අතර කෑම රුචියද වැඩි කරවයි.එය ආහාර පාලනයට හිතකර නොවේ)	
සම්පූර්ණ යොදය සහිත කිරි
චීස්
බටර්
බිත්තර කහමද

දියවැඩියා රෝගියකු ආහාරයට එක් කර ගත යුතු දේ
				
කෘතීම රස කාරක (මින් සිදු වන්නේ දිව රැවටීමක් පමණි
තැම්බූ රතු නාඩු සහල්
කඩල
උළුඳු පිටි අාහාර
කුරක්කන්
හාල් පිටි අාහාර
මුං ඇට 	
පලතුරු සාධාරණ ප්‍රමාණයක්
එළවළු සාධාරණ ප්‍රමාණයක්
මේද රහිත කිරි
කොලෙස්ටරෝල් රහිත මාගරින් වර්ග
බිත්තර සුදු මද ආදිය

ව්‍යායාම මගින් රෝගය පාලනය කිරීම

ව්‍යායාමයෙන් රෝගියාට අත්වන අමතර වාසි

රුධිරගත සීනි මට්ටම පාලනය කරයි
ගත යුතු ඉන්සියුලින් එන්නත් ප්‍රමාණය සීමා කරයි

ව්‍යායාමයේදී ශරීරය තුළ සිදුවන දේ

ක්‍රියාකාරී මස්පිඩු, ලේ වල ඇති සීනි මගින් එයට අවශ්‍ය ශක්තිය සපයා ගනී
ඉන්කොටසක් මස් පිඩු වල ඇති ග්ලූකෝස් ලෙස ගබඩා කර ගනීඑම රැස් කරගන්නා ග්ලූකෝස් අවසන් වූ පසු අමතර ග්ලූකෝස් රුධිරය හරහා අක්මාවේ සිට මස්පිඩු වෙත ගලාඑනු ලැබේ
මාංශපේශී වලට සැපයෙන ග්ලූකෝස් ප්‍රමාණය අක්මාවේ සිට රුධිරය හරහා ගලා එන ප්‍රමාණයට වඩා අඩු වුවහොත් රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම පහළ බසී.

ව්‍යායාමය හා ඉන්සියුලින් ලබා ගන්නා රෝගීන්

ව්‍යායාමය රෝගීන්‍ට හිතකර වුවද එය නියමිත පාලනයකින් තොරව සිදු කළ හොත් අතුරු ආබාධ ඇතිවිය හැක
එනිසා ව්‍යායාමයට පෙර මනා සැලැස්මක් අවශ්‍ය වේ
එවැනි අතුරු ඇබාධ ආකාරයකි,"හයිපොග්ලයිසීමියාව"

හයිපොග්ලයිසීමියාව

මෙහිදී සිදු වන්නේ සීනි මට්ටම පමණට වඩා පහළ බැසීමය
මෙහිදී රෝග ලක්ෂණ පහළ වීම ව්‍යායාමයේ කාලය අනුවත්
යොදා ගන්නා ව්‍යායාම වර්ගය අනුවත්වෙනස් විය හැක
ව්‍යායාමයේ යෙදෙන වේලාවේ හෝ ඉන් පැය 12ක් අතරතුර කාලයේදි ඇති වීමට පුළුවන
හයිපොග්ලයිසීමියා‍වේ රෝග ලක්ෂණ

රෝගියාට,
ඇඟ වෙව්ලීම
ඇඟ සීතල කිරීම
දහඩිය දැමීම
ශරීරික අප්‍රොණිකතාව
අධික කුසගින්න
හිසරද
ඇස් පෙනුම බොඳ වීම 
කරකැවිල්ල
බඩේ කැක්කුම
ඔක්කාරය දැනෙනු ඇත
අවට සිටින අයට, 
නුරුස්සන ගතිය
සිහි මද ගතිය
සුදුමැළි බව
ක්‍රියාකාරීත්වය අඩපණ වීම පෙනෙනු ඇත
මෙවැනි අවස්ථාවක රෝගියාට ලබා දිය හැකි ප්‍රථිකාර

සීනි තේ හැඳි 2ක්(10ml) වතුරේ හොඳින් දියකර පානය කිරීම
පලතුරු යුෂ 125ml ක්(උදාඃ අඹ,අන්නාසි වැනි) පානය කිරීම
බෝතල් කළ සිසිල් බීම 125ml පානය කිරීම

මේ තත්ත්වයෙන් මිදීමට
ව්‍යායාමයෙන් පෙර හා පසුව ව්‍යායාමයේ ප්‍රමාණය හා ප්‍රභේදය අනුව වැඩිපුර ආහාර ගත යුතුය
එසේ අඩු ඉන්සියුලින් ප්‍රමාණයක් ගත යුතුය
පිහිනීම,බයිසිකල් පැදීම වැනි අසීරු ව්‍යායාම සඳහා වැඩි වශයෙන්ද, බිම සේදීම,වේගයෙන් ඇවිදිම, වත්තේ වැඩ කිරිම,වැනි මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ව්‍යායාම සඳහාද,සාප්පු සවාරි යෑම වැනි සුළු ව්‍යායාම සඳහාද වෙන් වෙන් වශයෙන් අමතර ආහාර ගැනීමෙන් හයිපොග්ලයිසීමියා තත්ත්වයෙන් මිදිය හැක
ආහාර හා පෙති මගින් පමණක් දියවැඩියාව පාලනය කරන රෝගීන් ‍බොහෝ විට තරබාරු සිරුරු ඇත්තෝ වෙති
ක්‍රමවත් පාලනයකින් ව්‍යායාම කිරීමෙන් ශරීරයේ බර අඩුකරගත හැක
එමගින් ලබා ගන්නා බෙහෙත් ප්‍රමාණයද අඩු කරගත හැක
සාමාන්‍යයෙන් බර අඩු කරගැනීම සඳහා කරන ව්‍යායාම සඳහා අමතර ආහාර අවශ්‍ය නොවේ
සාරාංශය

දියවැඩියා රෝගියකු යනු,කායිකව මෙන්ම මානසිකවද විවිධ දුෂ්කරතා වලට පාත්‍රවන්නෙකි
ඔවුන්ට සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ගේ සහය ලබා දීමෙන් සාමාන්‍ය ලෙස ජීවත් වීමට පිටුවහලක් ලැබේ
එදිනෙදා ජීවිතයේදී හමුවන එවැනි රෝගීන්ට කරුණාවෙන් යුක්තව සැලකිමෙන් ඔවුන් වෙනුවෙන් යම් කැප කිරීමක් කිරීමට ඔබත් පුරුදු වන්න
එය, ජීවිතය පුරාම යම් මානසික ආතතියකින් පීඩා විඳින, සුව කළ නොහැකි රෝගී තත්ත්වයකින් පෙළෙන දියවැඩියා රෝගියකු වෙනුවෙන් කළ හැකි සමාජ මෙහෙවරකි
පිංතූර ගැලරිය

 රෝග
බෝනොවන රෝග
තවානක් () යනු ක්ෂේත‍්‍රයේ යම් ස්ථානයක බීජ හෝ ශාක කොටස් රෝපනය කර වැවීමට සූදුසූ තරම් විශාල වන තෙක් ඒවා ආරක්ෂාකර තබා ගන්නා ස්ථානයකි
කුඩා පැළ වර්ෂාපතනය, උෂ්නත්වය හා ජල හිඟය, වැනි සාධක නිසා විනාශ විය හැකි බැවින් එම අහිතකර තත්වයන්ගෙන් ආරක්ෂා කිරීමට තවත් ඉවහල් වේ
තවාන් අවශ්‍යතාව
 
තවාන කරුණු කිහිපයක් නිසා වැදගත් වේ
නිරෝගි පැළ ලබාගත හැකි වීම

තවාන් ලෙස භාවිතා කරන්නේ  කුඩා ප‍්‍රදේශයක් නිසා හොඳින් රැකබලා ගැනීමට  ද පහසුවෙ
ඵම කුඩා බිමේ කුඩා පැළ අධික වර්ෂාව, අධික උෂ්නත්වය,සුළග කෘමිරෝග ආදියෙන් ආරක්ෂා කරගැනීමට පුළුවනි
ජලහිග අවස්තාවකදී ජලය සැපයීමද කළහැක
ආවරණ මගින් සෙවණ සැපයීමත්,පොහොර හා කෘමීරසායන යෙදීමත් පහසූ ‍වේ
වගාබීමේ ඒකාකාර වගාවක් ඇතී කරගැනීම
තවාන් පැළ වගාබීමේ පැළ කිරීම මගීන් ඒකාකාර වගාවක් ඇතී කරගැනීමට හැකීවෙයි
පැළ කිරීම සදහා තවානෙන් ගලවා ගන්නේවඩා හොදීන් වැඩුනු පැළ පමණකි
ඵබැවින් වගා බිමේ ශාක ඉතා හොදින් හා පෘෂ්ඨිමත්ව වැ‍ඩෙනු ඇත
අඩු බිජ පමාණයක් යෙදිය හැකි වීම
තවානක් දැමිමේදී අවශ්‍ය වන්නේ අඩු බීජ පමාණයකි
වී හා එලවළු  වැනි වගාවන් සදහා බිජ වැපිරීම හෝ දැමිම කළහොත් විශාල බිජසංඛ්‍යාවක් වැය වේ
බටු වගාව සදහා බීජ දමන්නේ නමි හෙක්ටයාර් එකකට බිජ 80000 ක් පමණ අවශ්‍ය වේ
නමුත් තවාන් පැළ සිටුවන්නේ නම් පැළ 10000ක් ප‍්‍රමාණවත් වේ
වගා බිම සකස් කර ගැනීමට කාලයක් ඉතිරි වීම
මෙය වාසියකි
එමෙන්ම වගා බිම සකස් කර ගන්නා කාලයේදී තවාන් පැල වලට වැඩි සාත්තුවක්ද දීමට හැකිය
ලීක්ස් වැනි බෝග සති 8-10 අතර පමාණයක් තවානේ පවතී
පොහොර හා කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය අඩුවෙන් යොදා ගැනීමට හැකි වීම
නෝකෝල් ගෝවා ආදී බෝගයක් සදහා සකස් කළ තවාන් බිම එම බෝගය වගා කළ හැකි බිමෙන් 240න් 1කි
එබැවින් එම බෝගයට පොහොර හා කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය අඩුවෙන් අවශ්‍ය වෙයි
පැළ වලට කෘමීන් වල් පැළ හා වෙනත් උපද්‍රව වලින් වන හානි අඩු විම
තවාන් පැළ වලට කෘමින් වල් පැළ හා වෙනත් උපදව වලින් වන හානි ද අඩුවේ
පැළ පේලියට සිට වූ විට වල් පැළ ඉවත් කිරිම පහසුය
සිටුවන පැළ නිරෝගී හා පෘෂ්ටිමත් නිසා රෝග වැළදිමදඅඩුය
කාලගූණ හෝ වෙනත් උපද්‍රව වලට ලක්විමේ අවදානමද අඩු වේ
වැඩි අස්වැන්නක් ලැබිම
වැඩි අස්වැන්නක් ලැබිම ද තවාන් පැළ සිටුවම නිසා ඇතිවන පතිඵලයකි
වී වගාවේදි පැළ සිට වූ විට පදුරු දැමිම නිසා කරල් පමාණයවැඩිවී අස්වැන්න වැඩි වේ
වල් පැළ වලින් වන හානි අඩු වීම, ශාක නිරෝගිමත් වීම ආදි කරුණු නිසා ද අස්වැන්න වැඩි වේ
තවාන් සදහා බිමක් තේරීම
තවානක් සදහා තෝරාගන්නා බිමෙහි බිම සමතලා වීම,පස සරු වීම,ගල් බොරලු නොමැතිවිම,ජලයෙන් යට නොවීම,පාංශු ඛාදනයට ගොදුරු නොවීම,වල් පැලෑටි නොමැතිවිම, හිරු ඵලිය හොදින් ලැබෙන තැනක් විම,ආලෝකය හෝ සෙවන සැපයීමට හැකිවිම,ජල වහනය තිබීම
තවානක් පිලියෙල කරන ආකාරය
පැළ තවාන් පිලියෙල කිරිම සදහා පියවර කීපයක් අවශ්‍ය වෙයි
තවාන් බිම සකස් කිරීම
තවාන් බිම සකස් කිරීමෙි දී වල් පැල ඉවත් කිරීම, පස ‍සෙ
මී25ක් වන ගැඹුරට පෙරලා පසේ බෙරලු හා ශාක කොටස් ඉවත් කිරීම ,පසේ කැට පොඩි කර අවශ්‍ය පරිදි සකස් කිරිම අවශ්‍ය වේ
තවාන් මිශ‍්‍රණය සැකසීම
මේ සදහා බෝගවගා නොකල ස්ථානයකින් පස් ලබා ගැනිමත්,පස් සියුමී දැලකින් හලා ගැනිමත්,ඊට සමාන  හොදින් දිරු ගොම හෝකොමිපෝස්ටි ගෙන මිශ‍්‍රකර පාත්තියේ මතු පිට යෙදිය යුතුය
සියුමි පසේ ඡලය හොදින් උරා ගැනිම,මුල් නොකැඩි පැල ගැලවීමද කල හැකිය