Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
දෙසැම්බර් 7 වන දින ජපානය, බි‍්‍රතාන්‍ය, ලන්දේසි හා ඇමරිකානු භූමි වෙත ප‍්‍රහාර එල්ල කළ අතර, එම විටම ගිනිකොණ දිග ආසියානු හා මධ්‍යම පැසිපික් ප‍්‍රති ප‍්‍රහාර සහ පර්ල් වරායෙහි ඇමරිකානු නාවික මූලස්ථානයට එල්ල කළ ප‍්‍රහාරයද දියත් කළේය
මේ හේතුවෙන් එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, චීනය සහ අනෙකුත් බටහිර බලමුළු ජපානයට එරෙහිව යුද ප‍්‍රකාශ කළහ
ඉතාලිය, ජර්මනිය සහ ත්‍රෛපාක්ෂික සම්මුතියේ අනෙකුත් සාමාජිකයෝ එක්සත් ජනපදයට එරෙහිව යුද ප‍්‍රකාශ කළහ
ජනවාරි මාසයේ දී එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, සෝවියට් සංගමය හා චීනය තවත් කුඩා පිටස්තර ආණ්ඩු 22ක් සමග එක්ව එක්සත් ජාතීන්ගේ ප‍්‍රකාශනය
ෘැජක්ර්එසදබඉහ ඹබසඑැා භ්එසදබි* [
] නිකුත් කළහ
මෙමගින් අත්ලාන්තික් ප‍්‍රකාශනය තහවුරු කරන ලද අතර, සිය ඒකරාශී වීම විධිමත් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී
එහෙත් සෝවියට් සංගමය සම්පූර්ණයෙන්ම මෙයට එකඟ නොවුණි
එය ජපානය සමග ඇතුලූ වී මධ්‍යස්ථභාවයේ ගිවිසුම පවත්වාගෙන ගිය අතර, ස්වයං - තීරණ මූලධර්මයෙන් බැහැර විය
1942 අපේ‍්‍රල් මස වන විට ඉතා අවම හානියක් කරමින් ගිනිකොණ දිග ආසියාව යටත් කර ගැනීමට ජපානයට හැකිවිය
එහිදී අනෙකුත් පාර්ශවයන් බුරුමයෙන් එලවා දමා, පිලිපීනය, මලයාසියා, ලන්දේසි පෙරදිග ඉන්දීය හා සිංගප්පූරු සිරකරුවන් විශාල ප‍්‍රමාණයක් අත්පත් කර ගැනීමට ඔවුන්ට හැකි විය
එසේම ජපානය, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ ඩාර්වින් හි නාවුක මූලස්ථානයට පහර දුන් අතර, දකුණු චීන මුහුදේ, ජාවා මුහුදේ හා ඉන්දියන් සාගරයේ නැව් විශාල ප‍්‍රමාණයක් ගිල්වා දමන ලදී
ජපානයට එරෙහිව කරන ලද ප‍්‍රහාරවලින් සාර්ථක වූයේ චගේෂා ප‍්‍රහාරය නැවැත්වීම සහ අපේ‍්‍රල් මාසයේදී ටෝකියෝ වෙත එල්ල කරන ලද බෝම්බ ප‍්‍රහාරය මගින් ජපානය මානසිකව බිඳ වැට්ටවීම පමණි
ඇමරිකාවට සබ්මැරින් යුද සටන් පිළිබඳ ව තිබූ නොහැකියාව ප‍්‍රයෝජනයට ගනිමින් ජර්මනිය ඇමරිකානු අත්ලන්තික් වෙරළට ආසන්න නැව් ගණනාවක් ගිල්වා දැමීය
ජනවාරි මාසයේ දී ඔවුහු කාන්තාරය තුළ ප‍්‍රතිප‍්‍රහාර එල්ල කිරීම ඇරඹු අතර, පෙබරවාරි මස මුල වන විට ගසාලා තීරය තුළින් බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා ඉවත් කර දැමූහ
සෝවියට් සංගමයේ මාර්තු වන විට ප‍්‍රහාර නතර වී තිබුණි
කාන්තාරය හා සෝවියට් සංගමය යන දෙකෙහිම බලමුළු ඉදිරි සටන්වලට සූදානම් වීමේ අරමුණින් තාවකාලිකව ජර්මනිය හා සටන් නවත්වා තිබුණි
දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමය ආරම්භය 

දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමය ආරම්භ වූයේ 1939 සැප්තැම්බර් 01 දින ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් පෝලන්තය ආක‍්‍රමණය කිරීමෙනි
සැප්තැම්බර් 03 දින වන විට බි‍්‍රතාන්‍ය හා ප‍්‍රංශය ද යුද ප‍්‍රකාශ කෙළේ ය
ජර්මනිය හා එක් ව සිටි ඉතාලිය හා ජපානය මුල දී සංග‍්‍රාමයට එකතු නො වූ නමුත්, පසු ව ඔවුහු ද ඊට එක් වූ හ
බි‍්‍රතාන්‍ය ප‍්‍රංශ හමුදා සමඟ එක් ව ජර්මන් හමුදාවන්ට මුහුණ දුන් ලුවී මවුන්ට් බැට්න් සාමි
ජපානය චීන මුහුදේ හා ඉන්දියන් සාගරයේ යාත‍්‍රා කළ යුද නැව් කීපයකට බෝම්බ හෙළා විනාශකොට ලංකාවේ ති‍්‍රකුණාමලය ට 1942 අපේල් 07 දා ද සහ අපේල් 05 දා කොළඹ වරායට ද බෝම්බ හෙළී ය
මේ බෝම්බ හෙළීම සියැසින් දුටු පිරිස් අදත් ජීවතුන් අතර ඇත
ජපනුන් කළ වැරැද්ද නම් ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයටත් බෝම්බ හෙළීම ය
ධන බලයෙන්, පිරිස් බලයෙන් හා යුද බලයෙන් ද පරිපූර්ණ ව සිටි ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය, බි‍්‍රතාන්‍යයට ද අවශ්‍ය අහස් යානා, නැව් සහ යුධ අවි සපයා දී මේ සංග‍්‍රාමයට එක සේ මුහුණ දුන්නේ ය
මේ වන විට බි‍්‍රතාන්‍ය අගමැති ව සිටි වින්ස්ටන් චර්චිල් මේ යුද්ධය ජයග‍්‍රහණය කරා මෙහෙයවනු මිස, අතර මඟ සාමදානයකට නොයන ලෙස මතවාදයක් රටපුරා ගොඩනැංවී ය
බි‍්‍රතාන්‍ය රටවැසි සියලුදෙන එකහෙළා ඒ මතයට සහාය දැක්වූ හ
ඉංගී‍්‍රසින් කිසි ම විටෙක ජර්මන්වරුන්ට යටත් නොවිය යුතු ය යන මතයෙහි මුළු රට ම විය
1944 වන විට බුරුමයේ රැඳී සිටි ජපන් හමුදාවෝ ඉන්දියාව ද ආක‍්‍රමණය කිරීම ඇරැඹී ය
බි‍්‍රතාන්‍ය හා ඉන්දීය හමුදාවන් එක් ව බුරුම රට ජපන් ආක‍්‍රමණයෙන් ගලවා ගැනීමට සමත් විය
මේ සංග‍්‍රාමය බි‍්‍රතාන්‍යයට ජයගැනීමට හැකි වූ තීරණාත්මක සාධකය වූයේ අග්නිදිග ආසියාවේ යුද මෙහෙයුම් බළඇණි මූලස්ථානය SEAC දුම්බර බිමෙහි පිහිටුවීමට ගත් තීරණය යි
එදා බි‍්‍රතාන්‍යයේ අගමැති වූ වින්ස්ටන් චර්චිල් විසින් 1941 ඔක්තෝබර් 27 වන දා නැඟෙනහිර ආසියා බලකායේ ප‍්‍රධාන අණදෙන නිලධාරී වශයෙන් ලුවී මවුන්ට් බැට්න් නාවික හමුදා ජෙනරාල්වරයා පත් කරන ලදී

මවුන්ට් බැට්න් යනු ඔස්ටි‍්‍රයාවේ වියානා නුවර උපන්, මුල දී බැට්න්බර්ග් නමින් හැඳින් වූ වික්ටෝරියා මහ රැජින ගේ මුණුබුරකු මෙන් ම පස්වන ජෝර්ජ් රජු ගේ දෙවැනි ඥාති සොහොයුරු රාජකීයයෙකි
යුදය ජයගත් පසු 1947 දී ඔහු එවකට සිටි බි‍්‍රතාන්‍ය අගමැති ක්ලෙම්න්ට් ඇට්ලී විසින් ඉන්දියාවේ වයිස්රෝයිවරයා වශයෙන් පත්කරන ලදී
අද පවතින පකිස්තානය වශයෙන් ඉන්දියාව දෙකඩ කිරීම ද ඔහු ගේ අධීක්ෂණය යටතේ 1947 අගෝස්තු මස 14, 15 දිනවල සිදුවිය
ලුවී මවුන්ට් බැට්න් සාමි යුවළ ගාන්ධිතුමා සමඟ පකිස්තානය බෙදා වෙන් කිරීමේ දී බෙදා වෙන්කර පාලනය කිරීමේ සූක්ෂ්ම න්‍යායයේ 
ප‍්‍රතිඵලයකි
විශ‍්‍රාමික ජීවිතයක් ගතකරන අවස්ථාවක 1979 අගෝස්තු 27 දින අයර්ලන්ත ගරිල්ලා හමුදාව විසින් ස්ලීගෝ මුහුදු වෙරලෙහි දී ඔහු මරා දැමිණි
එදා SEAC නමින් හැඳින්වූ දුම්බර පිහිටි ආසියාවේ මේ යුද මූලස්ථානය භාර ව සිටියේ ලුවී මවුන්ට් බැට්න් යුද සෙනෙවියා ය
ඔහු දුම්බර බිමේ මෙකී මූලස්ථානයේ සිට ජයග‍්‍රහණය දක්වා ම යුද මෙහෙයුම් කි‍්‍රයාත්මක කෙළේ ය
හිට්ලර්ගේ පක්ෂය ජාතික සමජවාදී පක්ෂය ලෙස හැඳින්වේ
අග්නිදිග ආසියාවේ යුද ආඥා මූලස්ථානය -SEAC 
 

එදා ආසියාවේ මූලස්ථානයට යෝග්‍ය ප‍්‍රදේශ සොයමින් බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා ප‍්‍රධානයන් ආසියාකරය පීරමින් ඒ සඳහා සුදුසු ආරක්ෂක බිමක් සොයමින් සිටියෝ ය
පසු කලෙක ලංකාවේ ප‍්‍රථම මහාමාර්ග කොමසාරිස් වශයෙන් පත් වූ තෝමස් ස්කිනර් නම් ඉංජිනේරුවරයා මේ මූලස්ථානයට සුදුසු ප‍්‍රදේශයක් සොයා ගැනීමේ ප‍්‍රධාන ම භූමිකාව රඟපෑවේ ය
හෙතෙම හමුදාවේ මේජර්වරයෙක් ද විය
තමාට සිංහල භාෂාව ඉගෙනීමට ආශාවක් ඇති වූ බැවින්, ඔහු ඒ පිළිබඳ ව එවකට මහනුවර ඒජන්ත ව සිටි ඊ.ජේ. ඩයිසන් ගේ සහාය පැතී ය
මහනුවර සුදු ඒජන්ත ඩයිසන් ඒ සඳහා නිර්දේශ කළ ගුරුවරයා වූයේ එදා විද්‍යාර්ථ විද්‍යාලයේ සේවා කළ මහනුවර ප‍්‍රදේශයේ එවකට ප‍්‍රථම පන්තියේ සිංහල ගුරු සහතිකය මෙන් ම ඉංගී‍්‍රසි ගුරු සහතිකය ද ලබා සිටි එක ම ගුරුවරයා වූ ඇම්
බී.ඩබ්ලිව්. මැදිවක මහතා ය
මැදිවක මහතා පසු ව පාර්ලිමේන්තු මන්තී‍්‍රවරයකු ඇමැතිවරයකු හා සෙනෙට් මන්තී‍්‍රවරයකු වශයෙන් ද ප‍්‍රදේශයට විශාල සේවාවක් සිදු කෙළේ ය
මේ වන විට ස්කිනර් ඉංජිනේරුවරයා මහනුවර දිසාපතිවරයා හා මැදිවක මහතා කුලුපග මිතුරන් බවට පත් ව සිටියෝ ය
යුදයේ උච්චතම අවස්ථාව වන විට බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා මූලස්ථානය පිහිටුවා තිබුණේ නවදිල්ලියේ ය
නවදිල්ලියෙන් මූලස්ථානය ඉවත්කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ඉංගී‍්‍රසින්ට තදබල ලෙස දැනෙන්නට විය
ඉංගී‍්‍රසින්ට විශ්වාසවන්ත ව ලෝක සංග‍්‍රාමය වැනි දැවැන්ත මෙහෙයුමක දී අතිශයින් රහසිගත භාවය ආරක්ෂා කිරීමට හැකි සිංහලේ නායකයකු ගේ අවශ්‍යතාව ඔවුනට පෙනී ගියේ ය
එපමණක් නො ව අදහස් සන්නිවේදනය කරගැනීමේ භාෂා නෛපුණ්‍යය මෙහි දී අවශ්‍ය ම අංගයක් විය
නිරායාසයෙන් ම ඉංගී‍්‍රසින් ගේ මතකයට යොමු වූයේ මැදිවක නාමය භ
ඉංගී‍්‍රසි කිරිටය පමණක් නො ව යටත් විජිත අධිරාජ්‍යයේ ම පැවැත්මේ තීරණාත්මක හෝරාව දැන් එළැඹ තිබේ
කුණ්ඩසාලේ මූලස්ථානය 

ඉංගී‍්‍රසින් ගේ යුද හමුදා මූලස්ථානය ආසියාවේ රටක ස්ථානගත කිරීමේ අදහස ආණ්ඩුකාරයා හරහා මහනුවර දිසාපති මඟින් මැදිවක මහතාට දැනුම් දෙනු ලැබිණි
සිංහලේ අන්තිම රජු වූ නරේන්ද්‍රසිංහ රජුගේ කුණ්ඩසාලේ නුවර අසල පිහිටි භූමිය මේ යුද හමුදා මූලස්ථානය සඳහා සුදුසු ම ස්ථානය ලෙස බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා නිලධාරීන්ට පෙන්වන ලද අතර, ඒ සඳහා ඔවුන් කැටුව, ක්ෂේත‍්‍ර පරීක්ෂණයන් ද සිදුකැරිණි
තැන්නේකුඹුර පාලමෙහි සිට රජවැල්ල දක්වා වූ භූමි ප‍්‍රමාණය මේ සඳහා යොදාගන්නා ලදි
මේ ප‍්‍රදේශයෙහි පිහිටි ඉංගී‍්‍රසි ආයතනවලට මෙන් ම ස්වදේශිකයන්ට අයිති සියලු ම ඉඩම් යුද නීතිය යටතේ හමුදාව වෙත පවරා ගැනිණි
මේ ප‍්‍රදේශය තුළ පදිංචිවීමට අවසර තිබුණේ හමුදාවේ පිරිස්වලට පමණි
අවශ්‍ය සියලු ම ගොඩනැඟිලි, හමුදා නිවාස, සිනමා ශාලා හා වෙනත් පොදු පහසුකම් ශීඝ‍්‍රයෙන් ඉදිවිය
මහවැලි ගඟින් මෙගොඩ අද පොල්ගොල්ලේ විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයය පිහිටි ඉඩමෙහි රාජකීය ගුවන් හමුදා මූලස්ථානය ඉදිවිය
යුද හමුදා මූලස්ථාන ගොඩනැඟිලි ඉදිවූයේ කුණ්ඩසාලේ නරේන්ද්‍රසිංහ රජමාලිගා භූමියෙහි ය
හමුදාවේ පොදු සමාජ ශාලාව පිහිටුවා තිබුණේ කුණ්ඩසාල වත්තේ ප‍්‍රධාන බංගලාවේ ය
අද ඒ භූමිය අයත් වන්නේ කුණ්ඩසාලේ කෘෂිකර්ම විද්‍යාලයට ය
ගැහැනු පිරිමි දෙපක්ෂයට ම කෘෂිකර්ම අභ්‍යාස විද්‍යාලයක් ද අද එහි පිහිටුවා ඇත
මෙහි පිරිමි සිසුන් සඳහා වූ නේවාසිකාගාරයෙහි එදා සිතියම් හා මුදල් ආදිය මුද්‍රණය කළ මුද්‍රණ යන්ත‍්‍ර පිහිටුවා තිබිණි
කුණ්ඩසාලේ පිහිටි ආසියාවේ අණදෙන මූලස්ථානයට අතිරේක ව දකුණේ කටුකුරුන්ද, බූස්ස, වීරවිල, රත්මලාන ආදි ස්ථානවල මෙන් ම සීගිරිය, මින්නේරිය, හිඟුරක්ගොඩ, ති‍්‍රකුණාමලය ආදී ස්ථානයන්හි ද එක් එක් බළකායන්ට අයත් වූ කඳවුරු පිහිටුවා තිබිණි
එදා යුද පිටියෙහි වූවෝ ඉංගී‍්‍රසි, ඇමෙරිකන්, ගුරුකා, කාපිරි, කළුඅපි‍්‍රකා, ඉන්දීය ආදි විවිධ රටවල යුද ගුවන් හා නාවික හමුදාවෝ ය
ඉබ්බන් දමා කටවල් වසා දැමූ සොල්දාදුවන් කොටසක් ද පාර තොටවල පාගමන් සංදර්ශනවල යෙදී සිටීම එදා අප දුටු සුලබ දසුන් ය
යුදයේ අතුරු ඵලයක් වූ කාබේරි දරුවන් මෙන් ම සුදු දරුවන් ද අපේ කාන්තාවන් වෙත දායාද කර තිබෙනු එදා අපට දක්නට හැකි විය
යුද්ධය පැතිර යෑම 

මේ අවස්ථාවේ ප‍්‍රධාන අණදෙන නිලධාරී වශයෙන් හමුදා මෙහෙයුම් භාර ව සිටි විලියම් ස්ලීම් 4 වන හමුදා රෙජිමේන්තුවේ අණදෙන නිලධාරියා ද විය
ඔහු ගේ ප‍්‍රධාන නිලධාරියා මේජර් ජෙනරාල් ස්රිලින්ග් විය
මීට අතිරේක ව තවත් අනුඛණ්ඩ භාර නිලධාරීන් බොහෝ දෙනෙක් ද යුද මෙහෙයුම්වල යෙදී සිටිය හ
මේ වන විට දරුණු සටන් පැවැතියේ ඉන්දියාවේ උතුරු නැඟෙනහිරි ප‍්‍රදේශ, ජපානයේ කොහිමා දූපත, බුරුමය, මලයාසියාව, සිංගප්පූරුව එදා අරක්කන් දේශය නමින් හැඳින්වූ චිතගොන් සහ අද ඉන්දුනීසියාව නමින් දක්නා දූපත්වල ය
ඉන්දියාව හා ලංකාව මේ වන විට බි‍්‍රතාන්‍යයට අයත් ව තිබූ අතර බුරුමය, මැලේසියාව, සිංගප්පූරුව හා අද ඉන්දුනීසියාව නමින් දක්නා දූපත් රටවල් ජපානයට අයත් විය
ජපානය මේ සටන්වල ජයග‍්‍රාහී ස්ථාවරයක සිටියේ ය
කුණ්ඩසාලේ හමුදා මූලස්ථානය අසල භූමියෙහි සංඥා බළකා මූලස්ථානය ද පිහිටුවා තිබුණේ ය
ඒ මූලස්ථානයට දිවා රෑ නොකඩවා දිනකට සංඥා දෙදහසක් පමණ ලැබීමට හා නිකුත් කිරීමට සිදු ව තිබිණි
සාමාන්‍ය සියලු ම මෙහෙයුම් භාර ව තිබුණේ ලංකා සැහැල්ලු පාබල හමුදාවට ය
(CLI)
එය දැනට හාරගම වත්ත නමින් දක්නා ප‍්‍රදේශයෙහි ස්ථාන ගතකර තිබිණි
මුලින් සඳහන් කළ පොල්ගොල්ල ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයෙන් මින්නේරිය, සීගිරිය හා පලාලි ගුවන් හමුදා කඳවුරු පාලනය විය
යුදය පැවැති අවස්ථාවෙහි සිවිල් සම්බන්ධීකරණ කටයුතු ප‍්‍රධානයා ලෙස ඇම්
බී.ඩබ්ලිව්. මැදිවක මහතා පත්කරනු ලැබ හමුදා කඳවුර තුළ නිවාසයක රැඳී සිටීමට අවසරලත් එක ම සිවිල් පුරවැසියා හා සිංහලයා වූයේ ද මැදිවක මහතා ය
දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාමය ජයගත් පසු කුණ්ඩසාලේ පිහිටි යුද හමුදා කඳවුරෙහි ඉන්දුනීසියාවෙන් අල්ලාගත් ලන්දේසි අනාථයන් රඳවා තබන ලදී
යුදය මෙහෙයවූ විලියම් ස්ලීම් පසු ව ෆීල්ඩ් මාර්ෂල් තනතුරට පත් කැරිණි
හිරු නොබසින අධිරාජ්‍යය යැයි විරුදාවලිය ලත් මහා බි‍්‍රතාන්‍යයට මේ සංග‍්‍රාමයෙහි ජයග‍්‍රහණය අත්කර දුන්නේ දුම්බර ජය භූමිය යි
එය එසේ නො වූ වද අප රට ජර්මනියේ හෝ ඉතාලියේ යටත් විජිතයක් වනු නිසැක ය
දෙවන ලෝක යුද සමයේ භාවිත කළ රසායනික හා බැක්ටීරියා විද්‍යාත්මක ආයුධ 

ජපානය විසින් භාවිත කරන ලද රසායනික වායු තහනම් කරමින් 1938 මැයි 14 වන දින ජාතීන්ගේ සංගමය ගෙන ආ යෝජනාව හා අනෙකුත් ගිවිසුම් තිබියදී ද, අධිරාජ්‍යවාදී ජපන් හමුදාව රසායනික අවි නිරන්තරයෙන්ම භාවිත කළහ
කෙසේ වුවත්, පළිගැනීමට ඉඩ ඇති හෙයින් ඔවුන් බටහිර රටවල්වලට එරෙහිව මේවා භාවිත නොකළ අතර, අධිරාජ්‍යවාදී ප‍්‍රචාරණය තුළ ‘යටත්භාවය’ සාධාරණීකරණය කළ අනෙකුත් ආසියානු රටවලට එරෙහිව පමණක් භාවිත කරන ලදී
යොෂියති යොෂිමි සහ සෙයියා මත්සුනො යන ඉතිහාසඥයින්ට අනුව, මෙම රසායනික අවි භාවිත කිරීමට නම් හිරොහිතො අධිරාජ්‍යයා විසින්ම විශේෂ නියෝගයක් නිකුත් කළ යුතු විය
නිදසුනක් ලෙස, 1938 අගෝස්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා කාලය තුළ සිදු වූ වුෂාන් ආක‍්‍රමණයේ දී 375 වතාවක් විෂ වායු භාවිත කිරීමට ඔහු අවසර දී තිබේ
1936 දී අධිරාජ්‍ය නියෝගයකින් ක්වැන්ටුන්ග් හමුදාවට එක් කරන ලද අප‍්‍රසිද්ධ 731 ඒකකය
ඹබසඑ 731* වැනි, ජපාන හමුදාවේ විවිධ ඒකක මගින් මිනිසුන් යොදාගනිමින් ජීව විද්‍යාත්මක අවි අත්හදා බලා ඇත
මේවා ප‍්‍රධාන වශයෙන් චීනයට එරෙහිව ද, 1939 නොමොන් හැන් සිදුවීමේ දී මොන්ගෝලියානු හා සෝවියට් සෙබළුන්ට එරෙහිව ද භාවිත කොට තිබේ
2004 ඕස්ටේ‍්‍රලියානු ජාතික ලේඛනාගාරයේ දී සොයා ගන්නා ලද යොෂිමි හා යුකි මනාකාගේ ලියකියවිලිවලට අනුව, 1944 නොවැම්බර් මස දී තායිපත්වල ඕස්ටේ‍්‍රලියානු හා ලන්දේසි සිරකරුවන් අතර සයනයිඞ් වායුව අත්හදා බලා තිබේ
බෝම්බ දැමීම 
 
මිත‍්‍ර හා සතුරු පාර්ශවයන් විසින් සිදු කරන ලද මහා පරිමාණයේ බෝම්බ ලක්ෂ ගණන් සිවිල් ජනතාවගේ ජීවිත අහිමි කළේය
ජර්මන් නගරවල, විශේෂයෙන්ම ඩි‍්‍රස්මන් හි සිදු වූ ඇන්ග්ලෝ ඇමරිකානු බෝම්බ ප‍්‍රහාරවලින් සිවිල් ජීවිත 600,000ක් විනාශ වී ඇතැයි ගණන් බලා ඇත
1940 සැප්තැම්බර් මස සිට 1940 මැයි මස දක්වා බි‍්‍රතාන්‍යයට එල්ල කරන ලද ජර්මන් ප‍්‍රහාර මාලාව තුළ ලන්ඩන් නගරයට බෝම්බ හෙළන ලදී
එක් අවස්ථාවකදී එක දිගට රාත‍්‍රී 57ක් නගරයට බෝම්බ හෙළා ඇත
ඉතිහාසයේ න්‍යෂ්ටික ආයුධ යුධමය වශයෙන් භාවිත කළ ප‍්‍රථම හා එකම අවස්ථාව මෙයයි
එක්සත් ජනපදය විසින් හිරෝෂිමා වෙත ද, ඉන් දින 3කට පසුව නාගසාකි වෙත ද න්‍යාෂ්ටික බෝම්බ ප‍්‍රහාර එල්ල කරන ලදී
මෙමගින් සිදු වූ මරණ සංඛ්‍යාව 200,000ක් යයි ගණන් බලා ඇත
අක්ෂය ඇදවැටීම - මිත්‍ර රටවල්වල ජයග්‍රහණය 

1944 දෙසැම්බර් 16 දින ජර්මන් හමුදා ආර්ඩන්ස් හි දී බටහිර මිත්‍ර හමුදාවන්ට ප්‍රතිප්‍රහාර ඵල්ල කළේය
මිත්‍ර හමුදාවන්ට ඵම ප්‍රහාරය ව්‍යර්ථ කිරීමට සති හයක් ගත විය
සෝවියට්වරු හංගේරියාව හරහා පැමිණ පහර දුන්හ
ඵ් අතරේ දී ජර්මනිය, ග්‍රීසිය සහ යුගොස්ලෝවියාව අතහැර දැමුවේය
ඉතාලියේ දී මිත්‍ර හමුදා ජර්මන් හමුදාවල අරක්ෂක වැට ඉදිරියේ දුර්මුඛව සිටියේය
1945 ජනවාරි මැද භාගයේ දී සෝවියට්වරු පෝලන්තයට පහර දුන්හ
ඔවුහු විස්ටුලා නදියෙන් ජර්මනියේ ඔඩර් නදියට ගොස් ඵතැනින් නැගෙනහිර පර්සියාව ද ඉක්මවමින් ඉදිරියට ගියහ
පෙබරවාරි 4 දින ඵක්සත් ජනපදය,බ්‍රිතාන්‍ය සහ සෝවියට් නායකයන් යෝල්ටාවේ දී මුණ ගැසුනාහ
ඔවුහු යුද්ධයෙන් පසු ජර්මනිය අත්කර ගැනීම ගැන ද ජර්මනියට ඵරෙහිව සෝවියට් සංගමය යුධ වදින්නේ කවදා ද යනුවෙන් ද ඵකඟතාවයකට පැමිණුනාහ
පෙබරවාරියේ දී බටහිර මිත්‍ර හමුදා ජර්මනියට ඇතුළු වී රයින් නදිය වෙතට ළඟා වූහ
මේ අතර සෝවියට්වරු පොමරේනියාව සහ සිලේසියාව ආක්‍රමණය කළහ
මාර්තුවේ දී බටහිර මිත්‍ර හමුදා රයින් නදිය තරණය කොට රූර් පෙදෙසින් උතුරින් හා දකුණින් ජර්මන් හමුදා කොටුවන සේ වට කළහ
මේ අතර සෝවියට් හමුදා වියානා දක්වා ඉදිරියට පැමිණියහ
අප්‍රේල් මුලදී බටහිර මිත්‍ර හමුදා අවසාන වශයෙන් ඉතාලියෙන් ඉදිරියට ගොස් බටහිර ජර්මනිය ජයග්‍රහණය කළේය
මේ අතර අප්‍රේල් අගභාගයේ සෝවියට් හමුදා බර්ලිනයට පහර දී අල්ලා ගත්හ
අප්‍රෙල් 26 දින බටහිර හමුදා සහ සෝවියට් හමුදා ජර්මනියේ දී ඵකට ඵකතු වූහ
අප්‍රෙල් 12 දින ඵක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපති රුස්වෙල්ට් මිය ගියේය
ඔහුගෙන් පසු හැරී ටෲමන් ජනාධිපති පදවියට පත් විය
ඉතාලි පාක්ෂිකයින් විසින් අප්‍රේල් 28 දින මුසෝලිනි මරා දමනු ලැබීය
දෙදිනකට පසු හිට්ලර් වෙඩි තබා ගෙන සිය දිවි හානි කර ගත්තේය
ජර්මානු හමුදා ඉතාලියේ දී අප්‍රේල් 29 දින යටත් වූ අතර මැයි 7 වෙනිදා ජර්මනිය යටත් විය
පැසිපික් කලාපයේ දී 1944 අවසානයේ දී පමණ ‘ලෙයිටෙ’හි බාධක ඉවත් කරමින් ඇමෙරිකන් හමුදා ඉදිරියට ගියේය
ඔව්හු 1945 ජනවාරි ලූසෝන් වෙතද මාර්තුවේදී මින්දනාඕ වෙතද ගොඩ බැස්සාහ
බ්‍රිතාන්‍ය සහ චීන හමුදා ඔක්තෝබර් සිට මාර්තු දක්වා කාළය තුළ උතුරු බුරුමයෙන් ජපානය පලවා හැරියේය
අනතුරුව මාර්තු 3 වැනිදා වන විට බ්‍රිතාන්‍යය රැන්ගුන් දක්වා ඉදිරියට සීඝ්‍රයෙන් ගියේය
නාගසාකි න්‍යෂ්ටික පිපිරුම 

ඇමෙරිකන් හමුදාවන්ද ජපානය දෙසට ගියේ මාර්තු වන විට ‘ඉවො ජිමා’ සහ ජුනි වන විට ‘ඔකිනාවා’ ග්‍රහණය කර ගනිමිනි
ඇමෙරිකන් යුධ ගුවන් යානා ජපන් නගර වලට බෝම්බ ප්‍රහාර ඵල්ල කොට ඵ්වා විනාශ කළහ
ඇමෙරිකන් සබ්මැරීන් හමුදාව විසින් ජපානයේ ආනයන කටයුතු නවතා දැමුවේය
ඵහෙත් ජපන් නායකයින් දිගටම සටන් කළ යුතු යැයි තීරණය කළේ මිත්‍ර හමුදාවන් පරාජය කොට අනතුරුව සාම කථා පැවැත්වීමේ අදහසිනි
ජුලි 11 දින මිත්‍ර රටවල්වල නායකයෝ ජර්මනියේ පෝට්ස්ඩෑම්හි දී හමූවූහ
ඔවුහු කලින් ජර්මනිය සම්බන්ධයෙන් තිබූ ගිවිසුමක් නැවත ස්ථිර කරමින් කොන්දේසි විරහිතව යටත්වන ලෙස ජපානයෙන් දිගින් දිගටම ඉල්ලා සිටියේ “ජපානයට ඉක්මන් විකල්පයක් සහ සම්පූර්ණ විනාශයක් අවශ්‍යයි” යනුවෙන්ද ප්‍රකාශ කරමිනි
මෙම සාකච්ඡා අතර වාරයේ බ්‍රිතාන්‍යය ඵහි මැතිවරණයක් පැවැත් වූ අතර ඵයින් චර්චිල් වෙනුවට ක්ලෙමන්ට් ඇට්ලි අගමැතිවරයා වශයෙන් තේරී පත් විය
ජපානය පෝස්ට්ඩෑම් කොන්දේසි ප්‍රතික්ෂේප කළේය
ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය අගෝස්තු 6 හිරෝෂිමාවට ද අගෝස්තු 9 නාගසාකි නගරයට ද න්‍යෂ්ඨික බෝම්බ දැමූහ
අගෝස්තු 8 වැනිදා සෝවියට් දේශය මැන්චූරියාව ආක්‍රමණය කළේ යෝල්ටාවේ දී ඵකඟ වූ පරිද්දෙනි
යුද්ධය නිමා කරමින් 1945 අගෝස්තු 15 දින ජපානය කොන්දේසි විරහිතව යටත්වුනු අතර සැප්තැම්බර් 2 වැනිදා යූ.එස්.එස්. මිසුරි නම් එක්සත් ජනපද යුධ නෞකාව මතදි ජපානය නිත්‍යානුකූලව යටත් වීමේ ලියවිලි වලට අත්සන් කරන ලදී
යුද අධිකරණ 

1945 සිට 1951 දක්වා ජර්මන් හා ජපාන නිලධාරීහූ යුද අපරාධ පිළිබඳ ව චෝදනා ලැබූහ
එම චෝදනා වූයේ සාමයට එරෙහි අපරාධ, මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ, සටන්වලට මුල පිරීම හා වෙනත් ඒවාය
බොහෝ ජර්මානු නිලධාරීන් නියුරන්බර්ග් යුද අධිකරණය තුළ ද, ජපන් නිලධාරීන් ටෝකියෝ යුද අපරාධ අධිකරණය සහ ආසියා පැසිපික් කලාපයේ අනෙකුත් යුද අපරාධ අධිකරණවලදී ද විනිශ්චයට බඳුන් කෙරිණි
අනෙකුත් බොහෝ පහළ නිලධාරීන් නියුරන්බර්ග් විනිශ්චය සභාවට පසුව ඇති කළ විනිශ්චය සභා, ඩචවු අධිකරණය
ෘ්ජය්ම* සහ කබරොව්ස්ක් යුද අපරාධ අධිකරණය වැනි කුඩා අධිකරණ තුළ විනිශ්චයට ලක් කෙරිණි
ජාත්‍යන්තර නීතිය ඒකාබද්ධ උල්ලංඝනය කිරීම (විශේෂයෙන්ම 1939 පෝලන්තය විසින් සෝවියට් සංගමය ආක‍්‍රමණය කිරීම) හෝ ඒකාබද්ධ යුද අපරාධ සිදු කිරීම (සතුරු රටවලට බෝම්බ හෙළිම හෝ නැගෙනහිර යුරෝපය තුළ සෝවියට් කෲර ක‍්‍රියා) සම්බන්ධව සැලකිය යුතු විනිශ්චයන් සිදු නොවීය
දෙවන ලෝක මහා සංග්‍රාමයේ ප්‍රතිඵල 
 මියගිය පුද්ගලයින් ගණන කෝටි 6 ක් පමණ බව සැලකේ. එයින් කෝටි 2 ක් හමුදා සෙබලුන්ද කෝටි 4ක් සිවිල් වැසියන් ද විය
ප්‍රංශය, ඉතාලිය, ජර්මනිය ආදී රටවල නගර විශාල සංඛ්‍යාවක් නටබුන් විණි
ජර්මනිය නැගෙනගිර හා බටහිර ලෙස දෙකඩ විණි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය හා රුසියාව සුපිරි බලවතුන් ලෙස නැගී සිටියහ
ජර්මනිය හා ජපානය ගොඩනැඟීමට මාෂල් සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක වීණි
බ්‍රිතාන්‍යය හා ප්‍රංශය තම යටත්විජිතවලට නිදහස ලබා දුනි
උදා- ඉන්දියාව,ශ්‍රී ලංකාව
 ලෝක සාමය ආරක්‍ෂාකර ගැනීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ක්‍රියාත්මක කෙරිණි
පුද්ගල මරණ 
දෙවෙනි ලෝක යුද්ධයේදි මියගිය පුද්ගලයින් ගණන නිශ්චිතව පැවසිය නොහැක
ඒ බොහෝ මරණ වාර්තා වූ නොවූ නිසාය
හමුදා සෙබළුන් කෝටි 2ක් සහ සිවිල් වැසියන් කෝටි 4ක් ඇතුලු කෝටි 6ක් පමන මිනිසුන් මිය යන්නට ඇතැයි සැලකේ. බොහෝ සිවිල් වැසියන් මරණයට පත්වූයේ ජන සංහාර, සමූල ඝාතන, බෝම්බ ප්‍රහාර, ලෙඩ රෝග සහ කුසගින්න යනාදිය හේතුවෙනි
සෝවියට් දේශයෙහි පමනක් පුද්ගලයින් කෝටි 2.7 ක් මියයන්නට ඇතැයි සැලකේ. එනම් සෝවියට් දේශයේ එකල මුලු ජනගහනයෙන් 25% ක් පමණ වේ
කෝටි 1 ත් 2ත් අතර මිනිසුන් ජර්මන් නාසිවරුන්ගේ ජාතිවාදි ජන සංහාර නිසා මිය ගියහ
නාසිවරු විසින් ලක්ෂ 60ක් පමණ යුදෙව්වන් ද, ලක්ෂ 19ක් පමණ පෝලන්ත ජාතිකයන්ද, ඊට අමතරව රෝමනුවන්, සමලිංගික පුද්ගලයින් සහ අනෙකුත් සුලු ජාතින් විශාල ප්‍රමානයක්ද, කෲර ලෙස සමූලඝාතනය කරන ලදි
ආසියාවේ සහ පැසිෆික් කලාපයේ ලක්ෂ 3 ත් 10 ත් අතර ප්‍රමාණයක සිවිල් වැසියන් (විශේෂයෙන් චීන ජාතිකයන්) ජපන් හමුදාව විසින් ඝාතනය කරන ලදී
මෙහිදී ජපන් හමුදාව විසින් කළ නැන්කින් සමූළ ඝාතනය විශේෂ වේ
එහිදී චීන ජාතිකයන් ලක්ෂ 3 කට ආසන්න පිරිසක් දූෂනය කර සහ/හෝ මරාදමන ලදි
දෙවන ලෝක මහා සංග්‍රාමයෙන් පසු 
	දෙවන ලෝක යුද්‍ධයෙහි නිමාව සිට දළ වශයෙන් 1960 දශකයෙහි අගබාගය හා 1970 දශ‍කයේ මුල් භාගය වන කාලය තුල ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ ඉතාමත්ම ජනප්‍රිය කෘතින්ගේ එලිදැක්වීම සිදුවිය
අවසන් යථාර්තවාදි නුතන අදහස් දරන්නන් සහ හණමිටි සමාජය අප්‍රිය කළ කරුණු ප්‍රේමාන්විතයින් මේ කාලය තුල පෙරමුණ ගත් අතර, ඔවුන්ගේ කාර්යයට දෙවන ලෝක යුද්ධයට ඇරමරිකාව හවුල් කිරිමට විත්ත්කරුවන් වුවන්ගේ බලපෑම ද නොමැද විය
ජේ.ඩී සැලින්ගර් හේ Nine Stories හා The Catcher හා the Rye වැනි කෘතින් ගේ සිට ශිල්පාය ප්ළාත්ගේ The Bell Jor වැනි කෘතින් දක්වා වු නිර්මාණ, ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ උමතුව ජාතියේ සාහිත්‍යමය ප්‍රමුඛස්ථානයට ගෙන ඒමට හවුල්විය
වෙනත් රටවලින් ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයට පදිංචියට පැමිණි එලදිමිර් නෝබෝකොන් වැනි කතුවරැන් Lolita වැනි කෘතින් මගින් මෙම මාතෘකාව ඉදිරියට ගෙන ගිය අතර, එම කාලය තුලදිම ඉහත දැක්වු තරුණ ප්‍රේමාන්විතයින් ඔවුන්ගේ Lost පුර්වජයන්ගෙන් සංවිධානාත්මක පියවරක් ඉවතට තැබීය
නිව්යෝර්ක් නුවර හා කොලොම්බියා සරසවිය ආශ්‍රිතව ගොඩනැගී යම් කාලයකට පසු සැන් ‍ෆ්‍රෙන්සිස්කෝ නුවර නිල වශයෙන් පිහිටවනු ලැබු බුද්ධිමතුන්ගේ කව මගින් බිහිවු Beat Generation හි කවි හා ප්‍රබන්ධ කරලියට පැමිණියහ
ඇලන් ජින්ස්බර්ග් විසින් ඔහුගේ Howl නම් කවිය මගින් මෙම යාන්ත්‍රණයට අවශ්‍ය තාලය සපයන ලදි
මේ කාලය තුලදීම ඇලන් ජින්ස්බර්ගේ මිත්‍රයෙකු වු ජැක් කොරොවුවැක් (1922-1969) ගේ ජනප්‍රියම නවකථාව වන The Road මගින් Beats ලෙස හැදින්වුවන්ගේ විනෝදකාමී, බාහිර බලපෑම් රහිත, ස්ථර පදිංචියක් පවා නැති ජීවින විග්‍රහ කරන ලදි
දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසු සමය යුද්ධ නවකථා සම්බන්ධව නම් ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය තුල විශාල සංගීත්‍යමය පිබිදිමක් ඇති වු සමයක් විය
නෝමන් මේලර් ගේ The Naked and the dead (1948) ජෝසප් හෙලර්ගගේ Catch -22 (1961) සහ කර්ථ වොන්නෙගට් ජුනියර්ගේ Slaughter House- Five (1969) වැනි කෘතින් මේ කාලය තුලදී ඉතාමත් ජනප්‍රිය වු කෘතින් අතුරින් කිහිපයකි
බාබරා ගාර්කන් විසින් රචිත Mac Bird කෘතිය යුද්ධයෙන් නිරර්ථක භාවය විදහාපාන තවත් කෘතියක් විය
ඇමෙරිකානු මධ්‍යම පන්තියෙහි කුඩා තොරතුරු පවා චරිතයට නැගීම නිසා 1960 දි රචිත Robbit Run නමැති කෘතිය නවමු අත්දැකිමක් විය
මෙම නවකථාව වර්ථමාන කාලය එහි කථා විස්තරයට යොදාගත් පළමු නවකතා කිහිපය අතරින් එකක් ලෙස ද සැලකේ.

ෆ්ලැන්නරි ඕ'කොනර් (උපත - මාර්තු 25, 1925 ජෝර්ජියාව, විපත - අගෝස්තු 3 1964 ජෝර්ජියාව) විසින්ද මාර්ක් ට්වේන් වැනි ඇමෙරිකානු සංහිත්‍රයේ ප්‍රමුඛ කතුවරැන්ට ඉතා සමීප මාතෘකාවක් වු දකුණු පලාත සහ මාතෘකාව පිරික්සීමට ලක්කොට සංවර්ධනය කරන ලදි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත 
 පළමු ලෝක යුද්ධය

ඉතිහාසය
යුද්ධය
ඉතිහාසය - ලෝකය
ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධ යුද්ධ
ධර්මාශෝක විද්‍යාලය, ශ්‍රී ලංකාවේ අම්බලන්ගොඩ නගරයේ පිහිටා ඇති කීර්තිමත් මිශ්‍ර පාසලකි
වර්ෂ 1913 දී ආරම්භ කරන ලද මෙම පාසල සියවසකට ආසන්න කාලයක් මුළුල්ලේ විවිධ ‍ක්ෂේත්‍රයන්හි විශිෂ්ටතමයින් බිහි කරමින් දකුණු ලක අධ්‍යාපන අඹරෙහි පහන් තරුව ලෙස බැබලෙයි
සිංහල, බෞද්ධ රජයේ විද්‍යාලයක් වන මෙහි ප්‍රාථමික හා ජ්‍යේෂ්ඨ වශයෙන් වෙන් වෙන් ව ආසන්නයේ පවතින අංශ ද්විත්වයක් වේ
මෙහි වර්තමානයේ සිසු සිසුවියන් 6000 ක් පමණ අධ්‍යාපනය ලබන අතර ගුරු මණ්ඩලය හා කාර්ය මණ්ඩලය 250 කින් පමණ සමන්විත වේ
1913 ට පෙර
20 වන සියවස ආරම්භයේ දී අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ පැවතියේ වෙස්ලියන් මිෂනාරී සමාගමේ අයිතිය යටතේ රන්දොඹේ පැරණි වෙස්ලියන් මීසමට අයත් ක‍තෝලික පල්ලිය ආශ්‍රිත ව පවත්වා ගෙන ‍ගිය පාසලකි
ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා යන විරුධාවලිය ලත් සී. ඩබ්. ඩබ්. කන්නන්ගර මහතා මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ඇත්තේ එම පාසලෙන් ය
එම පාසල හරහා බෞද්ධාගමිකයින් අන්‍යාගමීකරණය වන බව වටහා ගැනීම නිසා ප්‍රදේශයේ ප්‍රභූ පිරිසක් එක්ව 1887 ජනවාරි මස 19 දින පිහිටුවා ගත් සුගත ශාසනෝදය සමාගම මගින්, විද්‍යාලංකාර බෞද්ධ පිරිමි පාසල නමින් සිංහල පාසලක් ද,  1894 දී Buddhist English School නමින් ඉංග්‍රීසි පාසලක් ද ආරම්භ කර ඇත
එස්. තෝමස් ද සිල්වා මැතිතුමා
වෙස්ලියන් මීසමට අයත් ඉංග්‍රීසි පාසලෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලබා පසු ව ගාල්ල රිච්මන්ඩ් හා කොළඹ වෙස්ලි විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හැදෑරූ සන්තියාගු තෝමස් ද සිල්වා මහතා වෘත්තියෙන් භාෂා පරිවර්තකයෙකි
ඔහු විවාහ වී සිටියේ කොළඹ විශාඛා විද්‍යාලයේ නිර්මාතෘවරයා වූ පානදුර ජේරමියෙස් ඩයස් මැතිඳුන්ගේ දියණියක සමග ය
එබැවින් ඔහුගේ ද සිත පාසල් අධ්‍යාපනය නගා සිටුවීම කෙරෙහි නැඹුරු වන්නට ඇත
ධර්මාශෝක විද්‍යාලයේ ආදි කර්තෘවරයා වන ඔහු පාසලේ උන්නතිය වෙනුවෙන් සිය පෞද්ගලික ධනය වැය කළ අතර පසු කාලයේ දී ඒ වෙනුවෙන් තම රබර් වතු විකුණූ බව ත්, හිතවතුන්ගෙන් මුදල් ණයට ගත් බව ත් සඳහන් වේ
හෙතෙම 1910 පමණ කාලයේ දී රජයේ සේවයෙන් විශ්‍රාම ගෙන අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ පදිංචියට පැමි‍ණීම ත් සමග ධර්මාශෝක විද්‍යාලය ආරම්භ වීමේ මූලික පසුබිම සකස් විය
ආරම්භය
1913 වර්ෂයේ දී අම්බලන්ගොඩ දුම්රියපල අසල නිවසක සිසුන් 15 දෙනෙකුගෙන් නව ඉංග්‍රීසි පාසලක් ඇරඹීමට තෝමස් ද සිල්වා මහතා කටයුතු කළේ ය
සසුන්ගත ව සිටි එතුමාගේ සොහොයුරෙකු වූ විලේගොඩ ධීරක්ඛන්ධ හිමියන් විසින් එම පාසල ධර්මාශෝක විද්‍යාලය නමින් නම් කරන ලද බව සඳහන් වේ
ප්‍රදේශයේ ධනවතකු මෙන් ම ජනප්‍රිය ප්‍රභූවරයකු ද වූ නිසා ‍තෝමස් ද සිල්වා මහතාගේ පාසල ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වී ඇත
ආරම්භයේ දී පිරිමි පාසලක් වූ මෙය සිංහල මාධ්‍යයෙන් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය හදාරා එන සිසුන් සඳහා වූවකි
සිසුන්ගෙන් පාසලට මුදල් අය කර ඇති බව සඳහන් වේ
බුඩිස්ට් ඉංග්ලිෂ් ස්කූල් හා තරගකාරී ව පවත්වා ගෙන යන ලද ධර්මාශෝක විද්‍යාලයට වෙනත් පාසල්වල ඉගෙනුම ලැබූ සිසුහු ද එක් වන්නට වූහ
ඉන් අනතුරු ව, එකල ලියනගේ වලව්වට අයත් ව තිබූ සොහොන් භූමියක් ව පැවති, නව ගාලු පාර සහ විද්‍යාල මාවත අසල වර්තමානයේ පාසල පිහිටා ඇති භූමියට ධර්මාශෝක විද්‍යාලය ගෙන එන ලදී
මෙම නව පාසල රජයේ ලියාපදිංචි කර ගැනීමට නොහැකි වීම ත්, ප්‍රදේශයේ තරගකාරී ව පාසල් දෙකක් පවත්වාගෙන යාමෙන් කිසිවකුට අර්ථයක් සිදු නොවන බවට පාසල් පරීක්ෂකවරයෙකු උපදෙසක් ලබා දීමත්, නව භූමිභාගයට ගෙන ආ ධර්මාශෝක විද්‍යාලයට පාසල් දෙක අතර තරගයෙන් වැඩි වාසි හිමි වීමත් නිසා 1914 පෙබරවාරි මස 2 දින පාසල් දෙක ඒකාබද්ධ කොට ධර්මාශෝක විද්‍යාලය නමින් ම  ක්‍රියාත්මක කිරීම අරඹා ඇත
පාසලේ පරිපාලනය
ආරම්භයේ දී ධර්මාශෝක විද්‍යාලයේ අයිතිකරු, කළමනාකරු සහ විදුහල්පති වශයෙන් තෝමස් ද සිල්වා මහතා කටයුතු කර ඇත
බුඩිස්ටි ඉංග්ලිෂ් ස්කූල් හි ප්‍රධානාචාර්යවරයා වූ එන්. බී. වික්‍රමසූරිය මහතා ධර්මාශෝක විද්‍යාලයේ ද ප්‍රධානාචාර්යවරයා ලෙස පත් කර ඇත
නමුත් පාසලේ පරිපාලනය භාරව පැවතී ඇත්තේ විදුහල්පතිවරයා වූ තෝමස් ද සිල්වා මහතාට ය
එන්. බී. වික්‍රමසූරිය මහතාගේ නම පාසලේ විදුහල්පතිවරයකු ලෙස සඳහන් නොවන්නේ එහෙයිනි
1917 දී වික්‍රමසූරිය මහතා පාසලෙන් ඉවත් ව යාමෙන් පසු ව තෝමස් ද සිල්වා මහතා ද විදුහල්පති ධුරයෙන් ඉවත් ව මිය යන තෙක් ම අයිතිකරු සහ කළමනාකරු ලෙස පමණක් කටයුතු කර ඇත
එම කාලයේ දී විටින් විට පත් වී ආ පුද්ගලයින් පාසලේ විදුහල්පති ධූරය දරා ඇත
(විද්‍යාලයාධිපතිවරු බලන්න)

තෝමස් ද සිල්වා මහතාගේ අභාවයෙන් පසු ව පාසලේ අයිතිය අම්බලන්ගොඩ සුගත ශාසනෝදය සමිතිය යටතට පත් වූ අතර පාසලේ පරිපාලනය කළමණාකරුවකු යටතේ සිදු විය
1961 දී ධර්මාශෝක විද්‍යාලය සිය කැමැත්තෙන් ම රජයට පවරා දෙන තෙක් කළමනාකරුවන් 6 දෙනෙකු විසින් පාසල පාලනය කරනු ලැබ ඇත
මුල් කාලයේ කළමනාකාරවරු

පාසලේ ප්‍රාථමික අංශය මුල් කාලයේ දී පවත්වා ඇත්තේ ජ්‍යේෂ්ඨ අංශය සමග එක ම ස්ථානයක ය
ඩී. ටී. විජේරත්න විදුහල්පතිතුමාගේ කාලයේ එය වෙන ම අංශයක් බවට බෙදා වෙන් තරන ලදී
1972 වසර වන විට 8 වන ශ්‍රේණිය දක්වා පන්ති පැවැත්වෙන කණිෂ්ඨ විද්‍යාලයක් බවට ප්‍රාථමික විද්‍යාලය පත් විය
1975 දී නැවත පාසල් දෙක ඒකාබද්ධ කොට විදුහල්පතිවරයා යටතට පත් කෙරිණ
1982 දී ක්‍රියාත්මක වූ ප්‍රාථමික අංශය අහෝසි කිරීමේ වැඩ පිළිවෙළ යටතේ 1 ශ්‍රේණියට සිසුන් ඇතුළත් කර ගැනීම අත්හිටවූ අතර ඒ අනුව 1987 වන විට ප්‍රාථමික අංශය වැසී ගියේ ය
1990 දී එක ශ්‍රේණියකට පන්ති තුනක් වශයෙන් යළි එය ආරම්භ වූ අතර 1996 දී අය පන්ති 6 දක්වා වැඩි කරන ලදී
වර්තමානය වන විට 1 සිට 8 ශ්‍රේණිය දක්වා පන්ති ප්‍රාථමික අංශයේ පැවැත්වේ
එය පාසලේ සහකාර විදුහල්පතිවරයකු විසින් පාලනය කරනු ලබයි
විද්‍යාලයාධිපතිවරු

මීට අමතර ව එක් විදුහල්පතිවරයකු ඉවත් වී ගොස් නැවත විදුහල්පතිවරයකු පාසලට පත් වී එන අතර කාලය තුළ පාසල පාලනය කළ වැඩ බලන විදුහල්පතිවරු කිහිපදෙනෙකුද ධර්මාශෝක ඉතිහාසයේ හමුවේ
ඕ. එන්. පියසේන මහතා - 1953 දී
 වික්ටර් ඉලේපෙරුම මහතා - 1982 දී
 ඩබ්. වී. ජිනපාල මහතා  - 1998 දී
 ඩබ්. ටී. ලීලාරත්න මහතා - 2000 දී

අධ්‍යයන කටයුතු
පාසල ආරම්භ කළ මුල් කාලයේ දී එය පිරිමි පාසලක් වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වී ඇත
පසු ව ඉහළ පන්ති සඳහා ශිෂ්‍යාවන් කිහිප දෙනෙකු ඇතුලත් කර ගෙන ඇති අතර ප්‍රාථමික අංශයේ ශිෂ්‍යාවන්ට 6 වන ශ්‍රේණියෙන් පසු ජ්‍යේෂ්ඨ අංශයට ඇතුලත් වීමේ අවස්ථාව ලබා දී නොමැත
1953න් පසු ව ප්‍රාථමික අංශයේ සියලු ම ශිෂ්‍යාවන් ජ්‍යේෂ්ඨ අංශයට ඇතුලත් කර ගත්තද 1954 දක්වා ශිෂයාවන්ගේ පන්ති වෙනම පවත්වා ඇත
පසු ව ඒවා ද ශිෂ්‍යයනගේ පන්ති සමග සම්මිශ්‍රණය කර ඇති බව සඳහන් වේ
නමුත් 1981 දී යළිත් ශිෂ්‍යාවන් වෙන ම පන්තිවලට ඇතුලත් කිරීම අරඹා ඇත
1983න් පසු ව යළි ශිෂ්‍යයන් සහ ශිෂ්‍යාවන් එකම පන්තිවලට යෙදීමට තීරණය කර ඇත
1 සිට 5 ශ්‍රේණිය දක්වා පන්තිවල 1 ශ්‍රේණියකට A,B,C,D,E,F වශයෙන් පන්ති 6 ක් ඇත
ප්‍රදේශයේ පහ ‍වසර ශිෂ්‍යත්ව විභාගයෙන් සමත්වන සිසුන්ගේ ප්‍රමුඛ ඉල්ලීම ධර්මාශෝක විද්‍යාලය වන බැවින් 6 ශ්‍රේණිය සඳහා වැඩි ශිෂ්‍ය ප්‍රමාණයක් ඇතුලත් කර ගනු ලබයි
ඒ අනුව 6 සිට 11 ශ්‍රේණි දක්වා A සිට K වශයෙන් (I හැර) පන්ති 10 ක් ඇත
උසස්පෙළ අංශය විද්‍යා, ගණිත, වාණිජ සහ කලා අංශවලින් ක්‍රියාත්මක වේ
වර්තමානය වන විට 12, 13 ‍ශ්‍රේණිවල එක් ශ්‍රේණියක් සඳහා A සිට M දක්වා පන්ති පැවැත්වේ
උසස්පෙළ ගණිත සහ විද්‍යා අංශවලට වෙනත් පාසල්වලින් පැමිණෙන සිසුන් ඇතුලත් කර නොගන්නා නමුත් වාණිජ සහ කලා අංශවලට සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයෙන් පසු සිසුන් ඇතුලත් කර ගනී
මානව සම්පත්
විදුහලේ ආරම්භක අවස්ථාවේ දී සිසුන් 15 ක් පමණ අධ්‍යාපනය ලැබූ බව සැලකේ. 1914 දී බුඩිස්ට් ඉංග්ලිෂ් ස්කූල් හා ඒකාබද්ධ කිරීමෙන් ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව වැඩි වන්නට ඇත
වර්තමානය වන විට සිසු සිසුවියෝ 6000කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අධ්‍යාපනය ලබති
ආරම්භක ගුරු මණ්ඩලය ගුරුවරු දෙතුන් දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන්නට ඇතැයි සැලකේ. අද වන විට 200කට ආසන්න අධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලයක් ධර්මාශෝක විද්‍යාලයීය දුවාදරුවන්ගේ නැණස පෑදීමට දායක වෙයි
මීට අමතර ව විද්‍යාලය අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලයක සේවය ද ලබයි
එය පාසලේ ආරම්භ කාලයේ සිට ම පැවතෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැක
මේ වන විට පුස්තකාලයාධිපතිවරු, ලිපිකරුවන්, යතුරුලියන්නන්, විද්‍යාගාර සේවකයන්, කම්කරුවන් ආදීන්ගෙන් අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලය සමන්විත වේ
1996 දක්වා පාසල මුර කිරීම සඳහා මුරකරුවන් දෙදෙනෙකු යොදවා තිබූ අතර වර්තමානය වන විට එම කාර්යය ආරක්ෂක සේවාවකට භාර දී ඇත
පාසලේ කටයුතුවලදී විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය මගින් ඉටු කරන මෙහෙය අතිමහත් ය
එය පිහිටුවා ඇත්තේ ඩී. ටී. විජේරත්න විදුහල්පතිවරයාගේ සමයේ ය
1976 වසරේ දී ආදි ශිෂ්‍ය සංගමයේ කොළඹ ශාඛාව ආරම්භ කර ඇත
1984 වසරේ දී තරුණ ආදි ශිෂ්‍යයන්ගේ සක්‍රීය දායකත්වය පාසල වෙනුවෙන් ලබා ගැනීමේ අරමුණින් කණිෂ්ඨ ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය පිහිටුවීය
මේ වන විට ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය අනුබද්ධ සංවිධාන කිහිපයක් ද පිහිටුවා ඇත
ආදි ක්‍රිකට් එකතුව, ආදි දම්සෝ මළල ක්‍රීඩා සංගමය, ආදි දම්සෝ ශිෂ්‍යභට සාමූහිකය, දම්සෝ ආදී  ශිෂ්‍ය නායක එකමුතුව  එවැනි සංවිධානයන් ය
මුල් කාලයේ දී ගුරු දෙගුරු සමිතිය වශයෙන් හැඳින්වූ දෙමාපිය සංවිධානය වර්තමානයේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ පාසල් සංවර්ධන සමිතිය ලෙස ය
එය අමාත්‍යාංශ වක්‍රලේඛයක් යටතේ පාලනය වන අතර, පාසලට අවශ්‍ය විදුලිය, දුරකතන, තැපැල් සේවාව වැනි සේවාවන් සඳහා මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දීම සහ පාසලේ අභිවෘද්ධිය සඳහා අවශ්‍ය අවස්ථාවල දී මූල්‍යමය දායකත්වයන් දැක්වීම එමගින් සිදු කෙරේ
භෞතික සම්පත්

ප්‍රදේශයේ අනෙකුත් පාසල්වලට සාපේක්ෂ ව වඩා වැඩි භෞතික සම්පත් ප්‍රමාණයක් පරිහරණය කිරීමේ අවස්ථාව ධර්මාශෝක විද්‍යාලයේ සිසු සිසුවියන්ට හිමි ව ඇත
එය, පාසලේ ජනප්‍රියත්වය ඉහළ නැංවීමට හේතුවක් වන බව ද සඳහන් කළ යුතු ය
2010 වසරේ දී වැඩ නිම කරන ලද බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩාගාරය ධර්මාශෝක විද්‍යාලයට එක් වූ අලුත් ම ගොඩනැගිල්ලයි
එමෙන්ම 2008 වසරේ දී වැඩ නිමවන ලද මුදළිඳු එස්. තෝමස් ද සිල්වා ශ්‍රවණාගාරය, ධර්මාශෝක විද්‍යාලයට එතෙක් අඩුවක් ව පැවති ශ්‍රවණාගාරයක අවශ්‍යතාව සම්පූර්ණ කළා පමණක් නොව, වර්තමානය වන විට ප්‍රදේශයේ බොහෝ වැදගත් අවස්ථාවල දී, කලා කටයුතුවල දී, උත්සව කටයුතුවල දී ප්‍රයෝජනයට ගන්නා සම්පතක් ද වන්නේ ය
එසේ ම 2003 වසරේ දී විවෘත කරන ලද විද්‍යාලයීය පිහිණුම් තටාකය බොහෝ පිහිණුම් තරගාවලිවල දී මෙන් ම පිහිණුම් ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන්ගේ පුහුණුවීම් සඳහා ද නිරතුරු ව භාවිත කරනු ලබයි
විද්‍යාලයේ කණිෂ්ඨ අංශය සහ ජ්‍යේෂ්ඨ අංශය සතුව වර්තමානය වන විට ගොඩනැගිලි 25 ක් පමණ තිබේ
ඉහතින් සඳහන් කළ ගොඩනැගිලිවලට අමතර ව අධ්‍යයන කටයුතු සඳහා යොදා ගන්නා එස්. තෝමස් ද සිල්වා සිහිවටනය, සද්ධාසේන සෙවන, එල්. සී. ද සිල්වා සෙවන, වී. එම්. විල්සන් සිහිවටනය, පී. ද
එස් කුලරත්න සෙවණ, ජසෙන්තුලියන සෙවන, ඇස්
සී. ද සිල්වා සෙවන, අ
කරුණාරත්න සෙවන, විද්‍යාගාර ගොඩනැගිල්ල ආදී ගොඩනැගිලි පාසල සතු ගොඩනැගිලි අතුරින් කිහිපයකි
මිට අමතර ව විද්‍යාල‍යේ ආදි ශිෂ්‍ය සංගම් ගොඩනැගිල්ල ද, මේස පන්දු ක්‍රීඩාගාරය ද පාසල් භූමියේ ම පිහිටා ඇත
විද්‍යාල භූමියේ ම සකස් කොට ඇති පැසිපන්දු පිටියක් මෙන්ම පාසලෙන් පිටත ඇති පැසිපන්දු පිටියක් ද විද්‍යාලය සතු වේ
නවීන උපකරණවලින් සමන්විත පරිගණක ඒකකයක්, පුස්තකාල පහසුකම්, විද්‍යාගාර පහසුකම් මෙන් ම සෞන්දර්ය කටයුතු, ක්‍රීඩා සහ තූර්ය වාදන කණ්ඩායම්වලට අවශ්‍ය සියලු උපකරණ සහ පහසුකම් විද්‍යාලය සතු වේ
එමෙන් ම 2009 වසරේ දී ධර්මා‍ශෝක විද්‍යාලයේ අවශ්‍යතා සඳහා පරිහරණය කිරීමට බස් රථයක් ලබා ගන්නා ලදී
පාසැල් ලාංඡනය සහ විද්‍යාලයීය ගීතය

පාසලේ ලාංඡනයක් භාවිත කළ බවට මුල්ම සඳහන සැපයෙන්නේ ඊ. ඒ. විජේසූරිය විදුහල්පතිවරයාගේ සමයෙනි
එම ලාංඡනය වෙනස් කර ඩී. ටී. විජේරත්න විදුහල්පතිවරයා හඳුන්වාදෙන ලද ලාංඡනය වර්තමානයේ ද භාවිත වේ
විදුහලේ වර්ණ සහ ධජය ද එම විදුහල්පතිවරයා විසින්ම හඳුන්වා දෙන ලද බව සැලකේ. විදුහලේ වර්ණ වන නිල් සහ රිදීමය අලු යන වර්ණ සහිත තිරස් තීරු දෙකක් ඇති ධජයක් විද්‍යාලයීය ධජය ලෙස භාවිත වේ
ධජය මධ්‍යයේ විද්‍යාලයීය ලාංඡනය අන්තර්ගත වේ
විද්‍යාලයීය ගීතය ගරු ආනන්ද සමරකෝන් මහතා විසින් රචනය කරන ලද්දකි
මෙය ඩී. ටී. විජේරත්න විදුහල්පතිවරයාගේ සමයේ හඳුන්වාදෙන ලද්දකි
ජනප්‍රිය ග්‍රැමෆෝන් ගීතයක් වන "ඇසේ මධුර ජීවනයේ ගීතා" යන ගීතය, විද්‍යාලයීය ගීතයේ තනුව අනුව ගැයේ
විදුහල අප මව් ධර්මාශෝකා
සිරිලක සුදිලේවා
//
කීර්තිය පා.
දින දින වැජඹේවා
බෝ කල් සව්සිරිනී
//
සැමකල් සුදිලේවා
//

ගයම් ගයම් ඔබ ගුණ කඳ මහිමේ
වැඩේ වැඩේ අප හද තුළ ප්‍රේමේ
//
සව් මුරු කැළ නිරතුරු ඔබ රකිවා
//
ආසිරි ලැබ බෝවා
//

විදුහල අප මව් ධර්මාශෝකා
සිරිලක සුදිලේවා
//

හිඳ ඔබ සෙවනේ සිසු අප බැතිනේ
//
සනසමු සිරිලක ලබමින ඥානේ
සැමකල් විද්‍යා දදාති විනයං
//
සඳ සේ සුදිලේවා
//

සියවස සැමරුම 
1913 වර්ෂයේ දී ඇරඹි ධර්මාශෝක විද්‍යාලයට 2013 වසරේ දී වසර සියයක් සපිරුණි
සියවස සැමරීම වෙනුවෙන් පාසල් ප්‍රජාව විසින් විවිධ සැමරුම් සංවිධානය කරනු ලැබූහ
පිරිත සහ දානමය පින්කම
2012 මැයි 11 සහ 12 දෙදින පැවැත්වුණු පිරිත් සහ දානමය පින්කම දම්සෝ සියවස් සැමරුමේ ප්‍රථම අංගය විය
දම්සෝ පා ගමන - Damso Walk
සියවෙනි වසර පිළිගැනීම වෙනුවෙන් ධර්මශෝක පාසැල් ප්‍රජාව අම්බලන්ගොඩ නගරය හරහා ගමන් කළ දම්සෝ පා ගමන සියවස් සැමරුමේ විශේෂිත අංගයක් විය
එය 2012 වසරේ සැප්තැම්බර් මස 8වෙනි දින පැවැත්විණි
ඒ සඳහා දම්සෝ සිසු සිසුවියෝ, අධ්‍යයන හා අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලය, ආදි සිසු සිසුවියෝ, ආදි විදුහල්පතිවරු සහ ගුරුවරු ඇතුළු බොහෝ පිරිසක් එක් වි සිටිහය
සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන 
2012 වසරේ ජූලි 11 දින සිට නොවැම්බර් 3 දින දක්වා ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් වෙනුවෙන් ද ඔක්තෝබර් 12 දින ආචාර්ය මණ්ඩලය වෙනුවෙන් ද සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් සංවිධානය කෙරුණි
දම්සෝ ක්‍රීඩා සැණකෙලිය  
2013 පෙබරවාරි 09 සිට 24 දින දක්වා ක්‍රීඩා සැණකෙළිය පැවැත්විණ
එය මේස පන්දු, කි‍්‍රකට්, දැල් පන්දු, මුහුදු පිහිනුම්, මලල කී‍්‍රඩා, පැසිපන්දු, පාපන්දු, චෙස්, බැඞ්මින්ටන් සහ ශිෂ්‍ය භට තූර්යවාදක කණ්ඩායම් තරගාවලින් සමන්විත විය
දම්සෝ මේලා අධ්‍යාපනික ප්‍රදර්ශනය සහ සැණකෙළිය
2013 මාර්තු 23 සිට 30 දක්වා පැවැත්වුණු අධ්‍යාපනික ප්‍රදර්ශනය සහ සැණකෙළිය දම්සෝ සියවස සැමරුමේ ප්‍රධානතම අංගය විය
මෙම ප්‍රදර්ශනයට පෙර අවසන් වරට පාසලේ ප්‍රජාව එක්වී ප්‍රදර්ශනයක් සංවිධානය කරනු ලැබුවේ දම්සෝ 90 සංවත්සරය වෙනුවෙනි
ක්‍රීඩා කටයුතු
ධර්මාශෝක විද්‍යාලය ඉතා කීර්තිමත් ක්‍රීඩා කෞශල්‍යයෙන් පිරි ක්‍රීඩකයන් රැසක් බිහිකළ පාසලකි
(ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ ආදි සිසුන් බලන්න) අධ්‍යයන කටයුතුවලට මෙන්ම ක්‍රීඩා සඳහාද ධර්මාශෝක විදුහල චිරප්‍රසිද්ධ වන අතර ජාතික හා ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ක්‍රීඩාවේ නියලෙන ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් රැසක් බිහිකර ඇත
මීට අමතරව පාසල් ශිෂ්‍ය භට කණ්ඩායම සමස්ත ලංකා තරඟ වලදී විශිෂ්ඨ දස්කම් පෙන්වා ඇත
වර්තමානය වන විට පාසලේ ක්‍රියාත්මක වන ක්‍රීඩා පහත පරිදි වේ
මළල ක්‍රීඩා
  බැඩ්මින්ටන්
  පැසිපන්දු
  ක්‍රිකට්

  මල්ලව පොර
  චෙස්
 ස්ක්‍රැබල්
  පාපන්දු
  පිහිනුම්

  මේස ‍පන්දු
  කරාතේ
  දැල්පන්දු
  වොලිබෝල්

සුනිල සංග්‍රාමය සහ අම්බලන්ගොඩ සැතපුම් දෙකේ මුහුදු පිහිණුම් තරගය පාසල සම්බන්ධ වන, වාර්ෂික ව සංවිධානය කරනු ලබන ප්‍රධාන ක්‍රීඩා අවස්ථා දෙකකි
ධර්මාශෝක විද්‍යාලය සහ ශ්‍රී දේවානන්ද විද්‍යාලය අතර වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන ක්‍රිකට් තරගය අම්බලන්ගොඩ නිල් මහ සටන හෙවත් සුනිල සංග්‍රාමය ලෙස හැදින්වේ
මෙය අම්බලන්ගොඩ නගර සභා පිටියේ දී පැවැත්වෙන දෙදින ක්‍රිකට් තරගයකි
ධර්මාශෝක විද්‍යාලීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය විසින් විවෘත සැතපුම් 2 මුහුදු පිහිනුම් උත්සවය වාර්ෂිකව සංවිධානය කරනු ලබයි
අම්බලන්ගොඩ මුහුදු වෙරළ තීරයේ පවත්වනු ලබන මෙහි පිරිමි හා කාන්තා තරඟ කනිෂ්ඨ හා ජ්‍යේෂ්ඨ අංශ දෙකෙන්ම පවත්වනු ලබයි
2011 වසරේ සිට ආදි දම්සෝ චෙස් සංගමය විසින් “දම්සෝ අන්තර්ජාතික චෙස් තරගාවලිය“ නමින් වාර්ෂික ව අන්තර්ජාතික චෙස් උළෙලක් සංවිධානය කරනු ලබයි
එය දකුණු පලාතේ පාසලක් විසින් අන්තර්ජාතික චෙස් තරගාවලියක් සංවිධානය කරන ප්‍රථම අවස්ථාව වූ අතර අන්තර්ජාතික චෙස් තරගාවලි සංවිධාන කරන ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් ඇත්තේ අතලොස්සකි
ශ්‍රී ලංකාවේ ෆිඩේ මාස්ටර් චෙස් ශූරයෙකු වූ පළමු පාසල් ක්‍රීඩකයා වනුයේ ධර්මාශෝක විද්‍යාලයේ සසිත් නිපුන් පියුමන්ත ක්‍රීඩකයා ය
ඔහු 2018 වසරේ දී ආසියානු යොවුන් චෙස් තරගාවලියේ දී 16න් පහළ ශූරතාවය ද දිනා ගත්තේ ය
SLAS - හිටපු, කුඩා කර්මාන්ත අධ්‍යක්ෂ , කම්කරු අමාත්‍යාංශ ලේකම්
 ආචාර්ය කේ. ජී. උදය කුමාර ඉන්ද්‍රරත්න මහතා - ඩුබායි රජයේ සංචාරක සහ වාණීජ්‍ය අලෙවිකරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ විධායක අධ්‍යක්ෂ
ප්‍රතිපත්ති සහ මූලෝපාය
 ඒ. ආර්. සී. පෙරේරා මහතා - බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත්වල ඩොමිනිකා ජනරජයේ ඇටර්නි ජනරාල් සහ ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු සහකාර සොලිසිටර් ජනරාල් 
 පැට්‍රික් ද අල්විස් මහතා -(Attorney-at-Law), ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවෘත්ති මණ්ඩලයේ හිටපු සභාපති
 වසන්ත දේශප්‍රිය - ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු සහ සන්නිවේද තාක්ෂණ ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂක
 කුෂාණි රෝහණධීර - පාර්ලිමේන්තු සහකාර මහලේකම්
 ජයන්ත කොඩිකාර - හිටපු අතිරේක රේගු අධ්‍යක්‍ෂ ජනරාල් 
 ක්‍රිෂාන් දුමින්ද මහතා - අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ ක්‍රීඩා අධ්‍යක්ෂ
 නදුන් ගුරුගේ මහතා - දේශීය ආදායම් කොමසාරිස් ජනරාල්

හමුදා සහ පොලිසිය
 සරත් ෆොන්සේකා මහතා - හිටපු හමුදාපති, ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ හිටපු ජනරාල්, ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ආරත්ෂත මණ්ඩල ප්‍රධානි
 එයාර් චීෆ් මාෂල් ජයලත් වීරක්කොඩි - හිටපු ගුවන්හමුදාපති 
 අද්මිරාල් පියල් හරිස්චන්ද්‍ර ද සිල්වා - හිටපු නාවික හමුදාපති, ඇෆ්ගනිස්තානයේ ශ්‍රිලංකා තානාපති
 ඔස්මන්ඩ් ද සිල්වා මහතා - හිටපු පොලිස්පති
 ඉන්ද්‍රා ද සිල්වා මහතා -  හිටපු පොලිස්පති
 කපිතාන් ඉන්දික ද සිල්වා - නාවික හමුදා මාධ්‍ය ප්‍රකාශක
 මේජර් ජනරාල් එම්. ඩී. ප්‍රනාන්දු මහතා
 තිලක් පොන්නම්පෙරුම මහතා
 නාවික කොමදෝරු සොලමන් ප්‍රනාන්දු මහතා
 මේජර් ජනරාල් කපිල හේවාවිතාරණ මහතා
 මේජර් ජනරාල් සුනිල් ද සිල්වා මහතා
 මේජර් ජනරාල් සනත් කරුණාරත්න මහතා
 මේජර් ජනරාල් රංජිත් පී. විතාන මහතා
 ඉන්ද්‍රදාස ගොඩහේවා මහතා - ජාතික බුද්ධි කාර්යාංශයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ
 නිශාන්ත ද සොයිසා මහතා - අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ
 ටී. එන්. ද සිල්වා මහතා - හිටපු නියෝජ්‍ය පොලිස්පති
 එන්. ධනසිංහ මහතා - බන්ධනාගාර කොමසාරිස්

වෛද්‍ය
 මහාචාර්ය ඩබ්. අයි. අබේසිංහ, FCOG(Sri Lanka), FRCOG(Gt
) පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ පීඨාධිපති , ප්‍රසව හා නාරිවේදය පිළිබඳ මහාචාර්ය
 ආචාර්ය අමල් හර්ෂ ද සිල්වා මහතා - බස්නාහිර පළාත් සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ
 ආචාර්ය පින්නදූවගේ ආරියරත්න ද සිල්වා මහතා, වෛද්‍ය සේවය සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ නිළධාරී , FRCP(London), FRCS(Edin), FRCS(Glas), FRCOG (Gt
), FCOG(Sri Lanka), ප්‍රසව හා නාරිවේදය පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය (
 ශ්‍රී ලාල් ද සිල්වා මහතා - ළමා රෝග විශේෂඥ
 ආචාර්ය සුමනසීල ද සිල්වා මහතා - ප්‍රසව හා නාරිවේදය පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය , සහකාර මහාචාර්ය, ශාන්ත ජෝර්ජ් වෛද්‍ය විද්‍යාලය, ග්‍රැනඩා, ඇ
සුනිල් ද සිල්වා මහතා - මනෝ වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍ය
 මුදිත ජයතිලක මහතා - සෞඛ්‍ය සේවා නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්
 මහාචාර්ය සරත් ලේකම්වසම් - වෛද්‍ය පීඨය, රුහුණ විශ්වවිද්‍යාලය 
 ආචාර්ය කේ. ඩී. මහින්ද - ජ්‍යේෂ්ඨ කථිකාචාර්ය, රුහුණ විශ්වවිද්‍යාලය
 ආචාර්ය ජානක ලෙනෝරා - ජ්‍යේෂ්ඨ කථිකාචාර්ය, රුහුණ විශ්වවිද්‍යාලය
 ආචාර්ය ශාන්ති පරණවිතාන - සහකාර මහාචාර්ය, හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්‍යාලය, ඇ
පී. වරුෂවිතාන මහතා - නිර්වින්දන විශේෂඥ වෛද්‍ය
 ඊ. එල්. චන්ද්‍රකාන්ත මහතා - ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය
 සේනක රාජපක්ෂ මහතා, MBBS,MD,FRCP - කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ වෛද්‍ය අංශයේ අංශ ප්‍රධාන
 රුවන් ප්‍රනාන්දු මහතා - ප්‍රසව හා නාරිවේදය පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය

ඉංජිනේරු
 මහාචාර්ය සිසිල් කුමාරවඩු මහතා - ඉංජිනේරු පර්යේෂන අංශයේ අධ්‍යක්ෂ, මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලය
 ටී. සුදත් ප්‍රියන්ත ද සිල්වා මහතා - ශ්‍රී ලංකාවේ මහජන උපයෝගීතා කොමිසමේ ක්‍රියාකාරී අධ්‍යක්ෂක
 ආචාර්ය කසුන් ද සොයිසා මහතා, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ පරිගණක අධ්‍යයන ආයතනයේ ජ්‍යේෂ්ඨ කථිකාචාර්ය

ගෘහ නිර්මාණ
 එම්. ඩබ්. ජිනේන්ද්‍රලාල් මහතා
 දිල්රුක් දයාරත්න මහතා
 සුරින් දිලූප හල්විටිගල මහතා

කලාව
 සංගීතවේදී ගුණදාස කපුගේ
 බර්නාඩ් ‍ලොකුගේ
 ජයසිරි සේමගේ
 සී. ද
එස්. කුලතිලක
 ජයශ්‍රී චන්ද්‍රජිත්
 බන්දුල විතානගේ
 අනුලා ද සිල්වා
 සුනන්ද දේශප්‍රිය
 ඉමාන් පෙරේරා
 චන්ද්‍රසෝම බින්දුහේවා
 ජයමිණී ද සිල්වා
 සුදර්ශන බණ්ඩාර

ක්‍රීඩාව
 උපුල් තරංග - ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක
 දිනේෂ් චන්දිමාල්  ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක
 සමන් ජයන්ත - ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක
 අජිත් ද සිල්වා - ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක
 රමේෂ් මෙන්ඩිස් - ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක
 කේ. පී. එන්. පත්මදේව - පිහිනුම් ක්‍රීඩක
 නිලූක කරුණාරත්න - ජාතික බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩක
 ටී. ජී. කැමරන් කුමාර ද සිල්වා - හිටපු ජාතික පිහිනුම් ක්‍රීඩක
 නාමල් ගුණසේකර -මේස පන්දු ක්‍රීඩිකා
 දිල්හානි ද සිල්වා - බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩිකා
 ලක්ෂි නි‍රෝෂනී ද සිල්වා - බැඩ්මින්ටන් ර්‍කීඩිකා
 ජී. ඩබ්. චන්ද්‍රසේන - හිටපු ජාතික බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩක
 කාංචන  රාජපක්ෂ - හිටපු ජාතික පිහිනුම් ක්‍රීඩක

ජාත්‍යන්තර සංවිධාන
 නිපුල් ගුණසේකර මහතා - එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තුව
 ජගත් පෙත්තාවඩු මහතා - ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව

පරිශීලන
 දම්සෝ විදුදරයින්ගේ තාක්ෂණික සංසදය මගින් එළිදක්වන ලද සත්සර පුවත්පතෙහි, 2003 අගෝස්තු - සැප්තැම්බර් කලාපයේ, ධර්මාශෝක විද්‍යාලයීය 90 වන සංවත්සරය වෙනුවෙන් පලකෙරුණු විදුහල අප මව් ධර්මාශෝකා
ඉතිහාසයෙන් බිඳක් යන ලිපියෙහි ඇති කරුණු ඇසුරෙන් සකස් කරන ලදී
එම ලිපිය ධර්මාශෝක විද්‍යාලයීය හිටපු විදුහල්පති ඒ. ජී. අයි. ද සිල්වා මහතා විසින් සම්පාදනය කරන ලද්දකි
පාසල්
අම්බලන්ගොඩ

මූලාශ්‍ර 

ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්
සිලිකන් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 14 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි
එහි රසායනික සංකේතය Si ය
සිලිකන් ඒක පරමාණුක ඝණයකි
ආවර්තිතා වගුවේ IV (4) කාණ්‍ඩයේ සිටී. සිලිකන් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,4 වේ
ආවර්තය 3 වන අතර කාන්ඩය IV වේ
සාදන ප්‍රධාන අයනය - හෝ + 4 වේ
ප්‍රධාන සංයුජතාව 4 වේ
ඉතිහාසය
සිලිකන් ඩයොක්සයිඩ් හෙවත් සිලිකාවලට (SiO2)  ආම්ලික ලක්ෂන ඇති බව 1660 ටැකනියස්(Tachenius) විසින් පෙන්වා දෙන ලදි
සිලිකා යනු  එතෙක් සොයා නොගනු ලැබු  මූලද්‍රවයක ඔක්සයිඩය යැයි  ලැවොසියර් සිතිය
සිලිකන් ෆ්ලුවෝරයිඩ් SiF4 නම් වායුමය සංයෝගය  තුල පොටැසියම් රත් කිරිමේන් 1809-11 පමන ගේ ලුසැක් සහ තේනාඩ් විසින් දළ සිලිකන් පිළියෙල  කළහ
සිලිකන් අලෝහයක් භව ඩේවි හෙළි කලේය
සිලිකන් සහ කාබන් අතර ඇති කිට්ටු සමානත්වයද ඔහු පෙන්වාදුනි
පිහිටිම
මුක්ත මූලද්‍රවය වශයෙන් සිලිකන් ස්වභාවයෙන් නොපිහිටයි
එහෙත්  වැලි , ගිනිගල්,මැටි  ආදි සිලිකා සංයෝගත් සිලිකාත් කොතරම් බහුලද යත් පෘථියේ කබොලේ  බරෙන් හතරෙන් 1 පමණ සිලිකන් වලින් සමන්විත වෙයි
පිලියෙල කිරිම
සිලිකන් ටෙට්‍රප්ලුවොරයිඩ්  තුල සෝඩියම් හෝ  පොටැසියම් ලෝහය රත් කිරිමෙන්  අස්ඵටික  සිලිකන් සදාගත් හැක
+ 4 K →  Si + 4 KF

ගුණ 
අස්ඵටික සිලිකන් වූකලි, වාතයේ  හෝ ඔක්සිජන් තුල හෝ ප්‍රබල ලෙස රත් කල විට සිලිකා ලබදෙමින් දැවෙන දුඹුරු පැහැති කුඩකි
ස්වේත තප්ත අවස්ථාවේදි  හුමාලය වියෝජන කරයි
උණු දාහක සාන්ද්‍ර ක්ෂාර ද්‍රාවන තුල  සිලිකන් පහසුවේන් ද්‍රාවණය වී සිලිකේට සාදයි
අස්ඵටික රූපි සිලිකන් වල  ලෝහමය පෙනුමක් ඇත
එහෙත් එය ඉතා දුර්වල විද්‍යුත් සන්නායකයකි
අම්ල වලට ඔරොත්තු දෙන වානේ සෑදිමට සිලිකන්  යොදාගනු ලැබේ
සිලිකන් සංයෝග

සිලිකන් ඩයොක්සයිඩ් (සිලිකා) (SiO)
සිලිකා අස්ඵටික අකාරයෙන්, ගිනිගල් ,උපල(Opal)  සහ කියල්ගුවර් (kieselguhr) වහයෙන්ද ,  තිරුවාණ,ට්‍රිඩිමයිට් (tridymite), සහ ක්‍රිස්ටොබලයිට් (cristobalite) යන ස්ඵටික රූපි අකාරයෙන්ද ස්වභාවිකව හට ගනි
සංශුද්ධ පාරදුශ්‍ය අවර්ණ තිරුවාන ආකර ස්ඵටික ලෙස හැඳින්වේ
තරමක් සියුම්ව වෙන්ව ඇති විට වැලි යැ‍යි හැඳින්වේ
මැංගනීස් හෝ යකඩ හෝ අංශු මාත්‍ර වලින් වර්ණවත් වූ විට  ට් අමතේස නම් වේ
මූලාශ්‍ර

External links 

 Mineral
com – Silicon 
 WebElements
com – Silicon

 
Dietary minerals
Metalloids
Semiconductor materials
Pyrotechnic fuels
Biology and pharmacology of chemical elements
Reducing agents
රසායන විද්‍යාව
විද්‍යාව

මූලද්‍රව්‍යය
හීලියම් ( ) යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 2 සහ පරමාණුක ස්කන්ධය 4.002602ක් වූ මූලද්‍රව්‍යයයි
එහි රසායනික සංකේතය He ය
හීලියම් අවර්ණ, ගන්ධයක් රහිත, රසයක් රහිත, විස නොවන, නිෂ්ක්‍රිය, ඒක පරමාණුක වායුවකි
ආවර්තිතා වගුවේ උච්ච වායු කාණ්‍ඩයේ ඉහලින් ම සිටින්නේ හීලියම් ය
සියලු මූලද්‍රව්‍ය අතුරින් පහලම තාපාංකය සහ ද්‍රවාංකය ඇත්තේ හීලියම් වලට වන අතර ඉතා අසාමාන්‍ය තත්ත්ව යටතේ මිස එය වායුවක් ලෙස පවතී
හයිඩ්‍රජන් හැරුණු කොට විශ්‍වයෙහි පවතින බහුලම මූලද්‍රව්‍යය හීලියම් වන අතර, අප සිටින චක්‍රාවාටය වන ක්ෂීරපථයේ ස්කන්ධයෙන් 24%ක් හීලියම් වේ
ආශ්‍රිත ලිපි

මූලාශ්‍ර

බාහිර යොමු 

මූලද්‍රව්‍යය
හැටන් නගරයේ ඇති ප්‍රධානතම සිංහල පාසැල වන්නේ ශ්‍රී පාද මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයයි
මෙය මිශ්‍ර පාසැලක් වන අතර, ආරම්භයේ සිටම කීර්තිමත් පාසැලක් ලෙස පැවති අතර, කඳුකරයේ සිංහල භාෂාවෙන් අධ්‍යාපනය ලබන සිසුන් සඳහා මහඟු සේවයක් කරනු ලැබූ පාසැලක් වේ
පළමු වසරේ සිට උසස් පෙළ දක්වා පංති පවත්වනු ලබන අතර, උසස් පෙළ සඳහා ජීව විද්‍යා, ගණිත, කළමනාකරණ සහ කලා යන අංශ වලින් පංති පවත්වනු ලැබේ
Populated places in Central Province, Sri Lanka

Coordinates|| 653′35.86″N, 8035′58.07″E|| Sri Pada Central College (හැටන්)
යකඩ පෙනහැල්ලක් යනු, සාමාන්‍ය පේශීන්ගේ පාලනය යටතේ ශ්වසනය සිදු කල නොහැකි තත්ත්වයක් යටතේ හෝ එය සිදුකිරීමට යමෙකුහට අසමර්ථ තත්ත්වයක් යටතේ හෝ යම් පුද්ගලයෙකුට  ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස සිදුකිරීමට හැකියාව ලබාදෙන යන්ත්‍රයකි
එය වෛද්‍ය සංවාතක වර්ගයකි
නියමාකාරයෙන් හැඳුන්වූ කලෙක, එය සෘණ පීඩන සංවාතකයකි
වෛද්‍ය පොම්ප
බාලක පක්ෂගාත රෝගය
ශ්වසන චිකිත්සාව
මාතෘ දෙවඟන යනු, මාතෘත්වය,  සශ්‍රීකත්වය, පෘථිවියෙහි මැවීම හෝ නිර්ලෝභී සම්භූතිය හා සබැඳි ඕනෑම දෙවඟනක් හැඳින්වීමට භාවිතා කරන පදයකි
පෘථිවිය හෝ ස්වභාවික ලෝකය හෝ අරභයා සරිකෙරෙන විට මෙවන් දෙවඟනන් සඳහා සමහරවිට ව්‍යවහාර වන්නේ මාතා පෘථිවිය හෝ පෘථිවි මාතාව යන පදයන් වෙති
විවිධවූ බොහෝ දෙවඟනන් කිසියම් හෝ ආකාරයකට මාතෘත්වය නිරූපණය කර ඇති අතර සමහරුන් මනුෂ්‍යත්වයේ උප්පත්තිය හා ද සබැඳී ඇත
අනෙකුන් පෘථිවියෙහි සශ්‍රීකත්වය නිරූපණය කර ඇත
විරුදාවලී නම් ලැයිස්තුවක් පහතින් දැක්වේ
පුද්ගලයින්

රටවල්
{| class="wikitable"
|-
| ඉන්දියන් සාගරයේ මුතු ඇටය || ශ්‍රී ලංකාව
|-
| යුරෝපයේ කෙළිබිම|| ස්විට්සර්ලන්තය
|-
|ලෝකයේ සීනි බදුන || කියුබාව
|-
|යුරෝපයේ ලෙඩා || තුර්කිය
|-
| දහස් විල් රට ||  පින්ලන්තය
|-
ජනයා
රටවල්
ලැයිස්තු
වායුගෝලීය වාතයේ 78.1%ක් පමණ අඩංගු නයිට්‍රජන් වායුව සාමාන්‍ය තත්‍වවලදී අක්‍රීය ය
නයිට්‍රජන් විද්‍යාත්කව N සංකේතයෙන් හඳුන්වන අතර පරමාණුක ක්‍රමාංකය 7 ද ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය 2, 5 වේ
නයිට්‍රජන් යනු අත්‍යාවශ්‍යම මූල ද්‍රව්‍යයකි
එසේම ජෛව රසායනික සංයෝගවල නයිට්‍රජන් ඉතා වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කරයි
ශාකවල වර්ධනයට නයිට්‍රජන් අත්‍යවශ්‍යය
ස්වභාවය
 ගන්‍ධයක් නැත
අවර්ණය
ඉතිහාසය

නයිට්‍රජන්වල භාවිත
ආහාර අසුරුම් වලට
(කිරිපිටි පැකට් ආදියෙහි)
නයිට්‍ට්‍රජනීය පොහොර සැදීමට
නයිට්‍රජන් අක්‍රීය වායුවක් බැවින් ව්දුලි බල්බ වලට පිර වීමට
රබර් පිරවුම්කාරකයක් ලෙස

ද්‍රව නයිට්‍රජන් වල භාවිත
සුපිරි පරිගනක වල සිසිලන කාරකයක් ලෙස යොදා ගනී
සමඑහි පටක වලට පිළියම් කිරීම,නළවල පළුදු වූ තැන් පිළිසකර කිරීමට,ශීත කාරකයක් ලෙස යොද ගැනීම
ගැඹුරු හිමායනය මගින් අහාර පරිරක්ෂණය කිරීමට
මූලද්‍රව්‍යය
රසායන විද්‍යාව
භාගික ආසවනය () යනු යම් මිශ්‍රණයක වාෂ්පශීලී සංඝටක කිහිපයක් ඇති විට ඒවා වෙන වෙනම නිස්සාරණය කර ගැනීමේ ක්‍රමවේදය වේ
මූලාශ්‍ර

විද්‍යාව
විනාකිරි යනු  ප්‍රධාන වශයෙන් ඇසිටික් අම්ලය(CH3COOH) හා ජලයෙන් සමන්විත දියරකි
ඇසිටික් අම්ලය නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්ෙන් ඇසිටික් අම්ල බැක්ටීරියාව මගින් එතිල් මධ්‍යසාර පැසවීමකට ලක්කිරීමෙනි
වර්තමානය වනවිට මෙය පිසීෙම් රසකාරකයක් ලෙස භාවිතා කරයි
නමුත් අතීතයේදී එය මෘදු අම්ල වර්ගයක් ලෙස කාර්මික,ෛවද්‍ය හා ගෘහස්ථ කටයුතු විශාල ප්‍රමාණයක් සදහා භාවිතා වුණි
ඉන් සමහරක් (සාමාන්‍ය  ගෘහස්ථ පිරිසිදුකාරක ආදිය)තවමත් භාවිතයට ගැනෙයි
මූලික වශයෙන් පියවර දෙකක් යටතේ විනාකිරි නිෂ්පාදනය සිදුවේ
1.නිර්වායු තත්ව යටතේ යිිස්ට් මගින් 
    කාබෝහයිඩ්රේට(C2H5OH) පැසිිමට සලස්වා මද්යසාර 
    නිපදවා ගැනිිම
2.ස්වායු තත්ව යටතේ මද්යසාර ද්රාවණය Acetobactor, Gluconobactor
    බැක්ටිරියාවන්ත විසින් තනුක අැසිටික්  අම්ල ද්රාවණය (විනාකිරි) බවට 
    පත්කිරිිම
විනාකිරි
 
Condiments
කාබනික රසායනවිද්‍යාවෙහි හයිඩ්‍රොකාබන යක් යනු සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ හයිඩ්‍රජන් හා කාබන් වලින් සෑදුනු කාබනික සංයෝගයකි
හයිඩ්‍රොකාබනයකින් එක හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවක් ඉවත් වූ විට එය හයිඩ්‍රොකාබයිල් යන ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩය බවට පත්වෙයි
ඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබන(ඇරීන) ,ඇල්කේන, ඇල්කීන , සයික්ලෝඇල්කේන හා ඇල්කයිනපදනම් කරගත් සංයෝග ,විවිධ හයිඩ්‍රොකාබන වර්ග වල වලට නිදසුන් ය
ස්වභාවිකව හමුවන බොහෝ  හයිඩ්‍රොකාබන බොර තෙල් වල ඇත
වියෝජනය වූ කාබනික ද්‍රව්‍ය නිසා බොර තෙල් වල හයිඩ්‍රජන් හා කාබන් බහුලය
මේවා බන්ධන මඟින් බැඳී දාමකරණය වී විවිධ  ප්‍රමාණයේ දාම අපමණ සංඛ්‍යාවක් සෑදිය හැක
හයිඩ්‍රොකාබන් වර්ග 
කාබනික රසායන විද්‍යාවේ IUPAC නාමකරණයට අනුව හයිඩ්‍රොකාබන වර්ගීකරණයේ අර්ථ දැක්වීම පහත පරිදි වෙයි
සංතෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන (ඇල්කේන) වඩාත් සරලතම හයිඩ්‍රොකාබන විශේෂයයි
සම්පූර්ණයෙන්ම තනි බන්ධන වලින් සැකසී ඇති මේවා හයිඩ්‍රජන් වලින් සංතෘප්ත වී ඇත
සංතෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන සඳහා  පොදු සුත්‍රය CnH2n+2 (චක්‍රීය නොවන ව්‍යුහ පමණක් ඇතැයි උපකල්පනය කල විට)සංතෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන පෙට්‍රෝලියම් ඉන්ධන වල ප්‍රධාන සංඝටකය යි
මේවා රේඛිය හෝ ශාඛා දාම ලෙස පවතියි
එකම අනුක සුත්‍රය සහිත නමුත් වෙනස් ව්‍යුහමය සුත්‍ර වලින් යුත් හයිඩ්‍රොකාබන ව්‍යුහමය සමාවයවික ලෙස හැඳින්වෙයි
අසන්තෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන වල කාබන් පරමාණු අතර ද්විත්ව හෝ ත්‍රිත්ව බන්ධන එකක් හෝ වැඩි ගණනකින් සමන්විතය
ද්විත්ව බන්ධන වහිත ඒවා ඇල්කීන ලෙස හැඳින්වේ
එක් ද්විත්ව බන්ධනයක් පමණක් සහිත හයිඩ්‍රොකාබන් CnH2n සුත්‍රය තෘප්ත කරයි
(චක්‍රීය නොවන ව්‍යුහ බවට උපකල්පනය කල විට)
ත්‍රිත්ව බන්ධන සහිත හයිඩ්‍රොකාබන් ඇල්කයින වන අතර පොදු සුත්‍රය CnH2n-2 ය
සයික්ලෝඇල්කේන යනු හයිඩ්‍රජන් පරමාණු සම්බන්ධ වූ කාබන් චක්‍ර එකක් හෝ වැඩි ගණනක් සහිත හයිඩ්‍රොකාබනයි
එක් චක්‍රයක් පමණක් ඇති සංතෘප්ත හයිඩ්‍රොකාබන සඳහා පොදු සුත්‍රය CnH2n ය
ඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබන
මේවා ඇරීන ලෙසද හඳුන්වන අතර අවම වශයෙන් එක ඇරෝමැටික වලයක් හෝ පවතියි
හයිඩ්‍රොකාබන, වායුන් ( නිද
මීතේන් සහ ප්‍රොපේන්), ද්‍රව ( නිද
හෙක්සේන් හා බෙන්සීන්), ඉටිමය හෝ අඩු උෂ්ණත්වයේදී විලයනය වන ඝන (නිද
පැරෆින් ඉටි සහ නැප්තලීන්) හෝ බහුඅවයවික / පොලිමර (නිද
පොලිඑතිලීන්, පොලිප්‍රොපිලීන් හා පොලිස්ටයරීන්) විය හැක
ප්‍රධාන ගුණ 
අණුක ව්‍යුහයේ ඇති වෙනස්කම්  නිසා හයිඩ්‍රොකාබනවල ආනුභවික සූත්‍රය වෙනස් වෙයි
රේඛිය ඇල්කේන, ඇල්කීන හා ඇල්කයින අතුරින් ඇල්කීන හා ඇල්කයින හා සම්බන්ධ හයිඩ්‍රජන් පරමාණු සංඛ්‍යාව අඩුවීම  " ස්ව-බන්ධනය " හෙවත් කාබන් පරමාණු අතර දාමකරණයේදී සම්පූර්ණයෙන් සංතෘප්ත වීම වැලක්වීමට ද්විත්ව හෝ ත්‍රිත්ව බන්ධන ඇතිවීම මගින්  සිදුවෙයි
ඇතැම් හයිඩ්‍රොකාබන සුර්යග්‍රහ මණ්ඩලයේ ද බහුලව දක්නට ලැබේ
කැසිනි-හයිජන්ස් මෙහෙයුමට අනුව සෙනසුරු ග්‍රහයාගේ විශාලතම උප ග්‍රහයා වන ටයිටන් මත ද්‍රවමය මීතේන් හා එතේන් තටාක පවතියි
සරල හයිඩ්‍රොකාබන හා ඒවායේ ප්‍රභේදන

භාවිතය 
හයිඩ්‍රොකාබන පෘථිවියේ ඉතා වැදගත් ශක්ති ප්‍රභව වලින් එකකි
හයිඩ්‍රොකාබන ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා වෙනුයේ දහනය කල හැකි ඉන්ධන ප්‍රභවයක් ලෙසය
ඝන අවස්ථාවේදී හයිඩ්‍රොකාබන ඇස්ෆල්ට් ස්වභාවය ගනියි
ක්ලෝරෝෆ්ලෝරෝකාබන මගින් ඕසෝන් වියන මත ඇති බලපෑම නිසා වර්තමානයේදී ක්ලෝරෝෆ්ලෝරෝකාබන වෙනුවට වාෂ්පශීලි හයිඩ්‍රොකාබන මිශ්‍රණයක් එරෝසොල් ඉසිනයන්හි ප්‍රචාලකයක් ලෙස භාවිත වෙයි
මීතේන්[1C] හා එතේන් [2C] අවට පරිසර උෂ්ණත්වයේදී (ambient temperatures) වායුමය සංයෝග වන අතර පීඩනය පමණක් යෙදීමෙන් පහසුවෙන් ද්‍රව තත්වයට පත් කල නොහැක
නමුත් ප්‍රොපේන් [3C] පහසුවෙන් ද්‍රවමය තත්වයට පත් කල හැකි අතර 'ප්‍රොපෙන් බෝතල්' ලෙස වැඩි වශයෙන් පවතිනුයේ ද්‍රව අවස්තාවෙහිය
බියුටෙන් [4C] ද ඉතා පහසුවෙන් ද්‍රව තත්වයට පත් කල හැකිය
ආරක්‍ෂිත හා වාෂ්පශීලි වන ද්‍රව අවස්ථාවෙහි ඇති  බියුටෙන් ඉන්ධනයක් ලෙස කුඩා ලයිටර වල භාවිතා වෙයි
කාමර උෂ්ණත්වයේදී පෙන්ටේන් [5C] පාරදෘශ්‍ය ද්‍රවයකි
රසායන විද්‍යාවේදී හා කාර්මික වශයෙන් ඉටි හා ග්‍රීස් ඇතුළු ඉහල අණුක භාරයක් සහිත කාබනික සංයෝග සඳහා ආසන්න වශයෙන් ගන්ධයක් රහිත ප්‍රභල ද්‍රාවකයක් ලෙස භාවිතා වෙයි
හෙක්සේන් [6C] ද බහුලව භාවිතා වන නිර්ධ්‍රැවීය ,ඇරෝමැටික නොවන ද්‍රාවකයකි
සුලභව භාවිතා වන ගැසොලින් වල සැලකිය යුතු හෙක්සේන් ප්‍රමාණයක් අඩංගු වෙයි
ගැසොලින්,නැප්තා,ජෙට් ඉන්ධන හා කාර්මික වශයෙන් විශේෂිත ද්‍රාවක මිශ්‍රණයන්හි ප්‍රධාන සංරචක [6C] සිට [10C] දක්වා ඇල්කේන, ඇල්කීන හා සමාවයවික වන සයික්ලෝ ඇල්කේන වෙයි
කාබන් කාණ්ඩ සංඛ්‍යාව ක්‍රමයෙන් වැඩි වීමත් සමඟ, සරල චක්‍රීය නොවන ව්‍යුහ සහිත හයිඩ්‍රොකාබන වල දුස්ස‍්‍රාවිතාව,lubricating indices, තාපාංකය, ඝනිකරණයවන උෂ්ණත්වය(solidification temperature) හා වර්ණයේ ගැඹුරු බව ඉහල යයි
කාබන් එකක් සහිත මෙතෙන් සිට ඇති විරුද්ධ අන්තයේ බැර (heavy ) තාර ඇත
බොර තෙල් පිරිපහදුවේදී ලැබෙන ඵල වලින් අඩුම ප්‍රමාණයක් පවතින්නේ මේවායි
මේවා එකතු කර වහලවල් සෙවිලි කිරීම සඳහා අමුද්‍රව්‍ය ලෙස, මාර්ග වල පෘෂ්ඨය සෑදීමට, දැව පරිරක්ෂක ලෙස ( ක්‍රියෝසෝට්/කීල් තාර ශ්‍රේණිය ) හා ඉතා ඉහල දුස්ස‍්‍රාවිතාවකින් යුත් ප්‍රතිරෝධී (sheer-resisting
) ද්‍රව ලෙස භාවිතා වෙයි
හයිඩ්‍රා්කාබන දැවීම

පෙට්‍රෝලියම් 

ව්‍ර්‍ය්ක්බ්ෆ්

මේවාද බලන්න

මූලාශ්‍ර

Bibliography 
 Silberberg, Martin
The Molecular Nature Of Matter and Change
McGraw-Hill Companies, 2004. ISBN 0-07-310169-9

බාහිර සබැඳි 
 The Methane Molecule

විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව
අසාමාන්‍ය ලෙසින් ආම්ලික, එනම් ඉහළ නැංවුනු හයිඩ්‍රජන් අයන මට්ටමක් (අඩු pH අගයක්) සහිත,  ඕනෑම ආකාරයක වැස්සක් හෝ වර්ෂණයක්  අම්ල වැස්සක් වෙයි
සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ් (SO2) හා සල්ෆර් ට්‍රයොක්සයිඩ් (SO3) ආම්‍ලික ඔක්සයිඩයන්ය
ඒවා ජලය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර සල්ෆියුරස් අම්‍ලය හා සල්ෆියුරික් අම්‍ලය සාදයි
වායුගෝලයේ SO2 හා SO3 අණු වල සාන්‍ද්‍රනය වැඩි වීම හේතුවෙන් අම්‍ල වැසි නම්‍ අහිතකර වැසි ඇතිවේ
වායුගෝලයට SO2 එකතු කරන ප්‍රභවයන් කීපයක් වේ
ගිනිකඳු පිපිරීම එවැනි ස්වාභාවික ප්‍රභවයකි
එසේම බොහෝ ලෝහ ස්‍වාභාවිකව පවතින්‍නේ සල්‍ෆර් සමඟ මිශ්‍ර වීය
මේවා පිරිපහදුවේදී උණු කිරීමට හෝ අධික ලෙස රත් කිරීමට ලක් කරන අතර
එවිට මෙම සල්‍ෆර්, ඔක්සිජන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර SO2 සාදයි
බොහෝ විට මෙසේ නිකුත් වන SO2
වාතයේ ඇති O2 සමඟ එකතු වී SO3 සාදයි
මෙම අම්‍ල වැසි
පාෂාණ ප්‍රතිමා, ගොඩනැගිලි, වනාන්තර හා ජලජ ජීවීන්ට ඉතා අහිතකර වේ
නිර්වචනය 
"අම්ල වැස්ස" යනු ෙතත්(සි, හිම, sleet, මීදුම,  cloudwater, and dew) හා වියළි(acidifying particles සහ වායු) අාම්ලික සංරචක තැන්පත් වීම සදහා භාවිතා කරන යෙදුමකි
ඉතිහාසය

මානුෂ ක්‍රියාකාරකම්

අම්ල deposition

තෙත ( නිධිසාධනය )

වියළි deposition

වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රම

තාක්‍ෂණික විසදුම්

References

වැඩිදුර කියැවීම්

බාහිර සබැඳුම් 

පාරිසරික රසායන විද්‍යාව
පරිසර දූෂණය
කඨින ජලය හෙවත් කිවුල් වතුර යනු ඉහළ ඛනිජ අන්තර්ගතයක් සහිත (මෘදු ජලය හා සැසඳූවිට) ජලය වේ
කඨිනත්‍වය

ඛඨින ජල ප්‍රවර්ග

තාවකාලික කඨිනත්‍වය

ස්ථිර කඨිනත්‍වය

මැනීම

සෞඛ්‍ය ගැටළු

මෘදුකරණය

ක්‍රියාවලිය

සමට වන හානිය

ප්‍රාදේශීය තොරතුරු

ඕස්ට්‍රේලියාවේ කඨින ජලය

කැනඩාවේ කඨින ජලය

එංගලංතයේ හා වේල්සයේ කඪින ජලය

එක්සත් රාජධානියේ කඨින ජලය 

තරමක් කඨින ජලය, ටෙනසි, මහා විල්, ශාන්තිකර වයඹ, සහ ඇලස්කාව යන ප්‍රදේශයන්හී බොහෝ ගංගාවන්හී බහුල ලෙසින් හමු වෙති