Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
සර්වෝදය මගින් ස්ථාපිත කෙරුණු විවිධ සේවා ප්‍රජා ටෙලි මධ්‍යස්ථ‍ාන වැඩසටහන ද ඔහුගේ සංකල්පයක් මත ගොඩනැගුණකි
විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය පුළුල් කිරීමේ අරමුණින් කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය මගින් ඇරඹුණු තොරතුරු තාක්ෂණවේදී බාහිර උපාධි පාඨමාලාව ද ඔහුගේ පුරෝගාමීත්වයෙන් සිදු වු තවත් වැදගත් කටයුත්තකි
මෙය කෙතරම් ජනප්‍රිය වූයේ ද ‍කි‍යතොත් ආරම්භයේ දී මෙයට සිසුහු 5000ක් පමණ ලියාපදිංචි වූහ
ඉන්ෆොටෙල් ලංකා සංගමයේ සභාපතිත්වය ද (1998 සිට) දැරූ මහාචාර්ය සමරනායක එම සංවිධානයේ මෙන්ම එමගින් වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන ජාත්‍යන්තර තොරතුරු තාක්ෂණ සමුළුවේ සහ ඉන්ෆොටෙල් ප්‍රදර්ශනයේ ද  ගාමක බලවේගය ලෙස කටයුතු කළේ ය
වර්ෂ 2002 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ හාවඩ් සරසවියේ ජාත්‍යන්තර තොරතුරු යටිතලපහසුකම් පිළිබඳ ව්‍යාපෘතියේ ආගන්තුක විද්‍යාර්ථියකු ලෙසත් 2003 වසරේ දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ හාවඩ් සරසවියේ රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳ කෙනඩි අධ්‍යයනායතයේ ඩිජිටල් රාජ්‍යපාලනය සඳහා වූ ජාතික කේන්ද්‍රයෙහි ආගන්තුක විද්‍යාර්ථි‍යකු ලෙසත් කටයුතු කර ඇත
එසේම 2004/2005 වසරවල දී ස්ටැන්‍ෆර්ඩ් සරසවියේ ඩිජිටල‍් දර්ශන වැඩසටහනේ ආගන්තුක විද්‍යාර්ථි‍යකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත
තිළිණය 
 වර්ෂ 1995 දී ජපාන ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතා නියෝජිතායතනයේ සභාපතිගේ ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතාව සඳහා වන සම්මානයෙන් ඔහු පිදුම් ලැබී ය
1997 වර්ෂයේ දී ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් පරිගණක විද්‍යාවේ සංවර්ධනයට කළ සම්ප්‍රදානය සඳහා “විශ්ව ප්‍රසාදිනී” සම්මානයෙන් පුදනු ලැබී ය
ඉන් අනතුරුව ‍1998 වර්ෂයේ දී තොරතුරු තාක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයට කරනු ලැබූ සම්ප්‍රදානය සඳහා ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ජනරජයේ අතිගරු ජනාධිපතිතුමන් විසින් “විද්‍යා ජෝති” නමැති රාජ්‍ය සම්මානයෙන් ද පුදනු ලැබී ය
බාහිර සබැදි
Vidya Jyothi Professor V
Samaranayak bio  
E-Sri Lanka
Samaranayake’s lasting legacy 

ශ්‍රී ලංකීය විද්‍යාඥයන්
ශ්‍රී ලංකීය ශාස්ත්‍රඥයන්
1939 උපත්
2007 මරණ
විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකා
මේ පිටුවට යන්න
ශ්‍රී ලංකා විද්‍යභිවර්ධන සංගමය
අංශ ප්‍රධාන () යනු  විශ්ව විද්‍යාලයක හෝ පාසලක අධ්‍යයනාංශයක ප්‍රධාන තනතුරයි
අධ්‍යාපනය
තනි වර්ණයක තීන්ත භාවිත කොට තෙත උරා ගන්නා කඩදාසි මත චිත්‍ර ඇඳීමේ සම්ප්‍රදාය ජපානයේ සුමි-එ නමින් හැඳින්වේ
සුං යුගයේ චීනයේ සුයිබොකු නමින් ප්‍රචලිතව පැවති මෙම සම්ප්‍රදාය, චීන සෙන් භික්ෂුවක වන ලන්-චි-තාඕ-ලූං ගේ ආගමනයත් සමග ක්‍රි
ව. 13 වැනි ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේ දී පමණ ජපානයට හඳුන්වා දෙනු ලැබිණි
චීන තීන්ත චිත්‍ර එරට විසූ විශිෂ්ට සිත්තරුන් විසින් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ වර්ධනය කළ සම්ප්‍රදායකි
තනි වර්නයක් භාවිතා කිරීම 
විවිධ වර්ණ භාවිත කරමින් චිත්‍ර ඇඳි ඔවුහු වර්ණයන්හි ශක්‍යතා මැනවින් හඳුනාගත්තෝ වූහ
ඒ හේතුව නිසාම දෘශ්‍ය ලෝකයෙහි තථ්‍ය ස්වභාවය බහුල ලෙස වර්ණ යොදා පිටපත් කරනු වෙනුවට තනි වර්ණයකින් ප්‍රහර්ෂයක් ලබා දිය හැකි බව අවබෝධ කොට ගත්තෝ වුහ
මෙම අවබෝධයට හේතු වුයේ සෙන් හෙවත් ධ්‍යාන බුදු දහමයි
සෙන් දහම 

සෙන් දහම චීනයට හඳුන්වා දුන් කාලය පිළිබඳව  හා හඳුන්වා දුන් පුද්ගලයන් පිළිබඳ විවිධ මත පවතී
එසේ වුවද මේ පිළිබඳ වඩාත් ප්‍රචලිත මතය වන්නේ සෙන් දහම ප්‍රථම වතාවට චිනයට හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ ක්‍රිව 520 දී බෝධිධර්ම නම් ඉන්දීය භික්ෂුවක් විසින් බවයි. මෙම මතය පළ කරන හිරෝෂි කනසාවා සෙන් නිකායේ ඉතිහාසය බෙහෙවින් අපහැදිලි වුව ද, ජපානයේ සෑම සෙන් භික්ෂුවක්ම තමන් බෝධිධර්ම භික්ෂුවගේ පරපුර හා සම්බන්ධ බව පවසන්නේ යයි සඳහන් කරයි
හියුගෝ මන්ස්ටර්බර්ගේ අදහස වන්නේ ද සෙන් දහම ක්‍රි
ව. 520 දී චීනයට හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ බෝධිධර්ම භික්ෂුව විසින් බවයි. ජපාන දරුවන් බෝධිධර්ම භික්ෂුවට ඉමහත් ගරු සත්කාර පුදන බවත්, ඔවුන්ගේ ප්‍රියතම ක්‍රීඩා භාණ්ඩය වන දෙපා නැති, රතු, වටකුරු බෝනික්කා දීර්ඝකාලීනව ධ්‍යාන වැඩීමෙන් දෙපා අහිමි වූ බෝධිධර්ම භික්ෂුව නිරූපණය කරන බව ද පවසයි
චීනයේ සිට පැමිණි ශුන්ජෝ නමැති ශිංගොං භික්ෂුව (ක්‍රි
ව. 1166-1227) කියොතෝහි සෙන්යු-ජි නම් භාවනාව සඳහා ම කැප වූ ආයතනයක් 13 වැනි ශත වර්ෂයේ මුල් කාලයේ පිහිටුවීමත් සමග සෙන් දහමේ මුල් බීජ ජපානයේ වපුරනු ලැබිණි
නරා යුගයේ දි ජපානයට හඳුන්වා දෙනු ලැබූ සෙන් ධර්මය එවක ජපානයේ පැවති තෙන්දායි හා ශිංගොං නම් වු නිකායයන් හා සමාග්‍රහණව පැවතිණි
ක්‍රිව 1141-1215 අතර කාලයේ විසු එයිසායි නමැති භික්ෂුවක් විසින් රින්සායි නම් නිකාය ස්ථාපිත කිරිමෙන් අනතුරුව එය ස්වාධීන නිකායක් බවට පත් විය
සෙන් ශික්ෂූන්ගේ දින චර්යාව හා ආගමික වතාවත් දැඩි පාලනයක් ඇතිව සිදු විය
සෙන් ආචාර්යවරුන් හා ශිෂ්‍යයින් අතර බැඳීම බෙහෙවින් වැදගත් සේ සැලකූ අතර එය සෙන් සම්ප්‍රදායේ ආරක්ෂාව හා පැවැත්මට හේතුවන බව පිළිගැනුනි
චින්සෝ යනුවෙන් හැඳින්වුණු චීන ආචාර්යවරයාගේ ප්‍රතිරූප චිත්‍රය යථෝක්ත ආගමික වාතාවරණයෙහි වැදගත් අංගයක් විය
සෙන් භික්ෂුවක් තම ආචාර්යවරයාගෙන් මෙන්ම ස්වාධීනව වාසය කරන්නට තරම් ධර්ම ඥානය ලබා ගත් කළ, ආචාර්යවරයාගේ ප්‍රතිරූපයක් ශිෂ්‍යයාට පිරිනැමේ
බුද්ධ මනස පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට සම්ප්‍රේෂණය කිරිම සඳහා ශිෂ්‍යයා ලබා ගත් හැකියාවට ලැබෙන තිළිණයකි
එය සෙන් නිකායෙහි හෘදයාංගම සම්ප්‍රදායක්ව පැවතිණි
චින්සෝ 
සම්ප්‍රදායික සුත්‍ර හා ප්‍රතිමා වලට වඩා සෙන් විහාරස්ථානවල චින්සෝ නම් වු සෙන් ප්‍රතිරූප තැන්පත් කිරීම වැදගත් සේ සැලකේ. චින්සෝ නිර්මාණයන්හි චීන සුං ශෛලියේ ආභාසය ප්‍රකටව පෙනුනි
චීන ආලේබ්‍ය චිත්‍ර සම්ප්‍රදායේ මුලික ශිල්ප ධර්මය වනුයේ පෞරුෂය තත්ත්වානුරූපීව නිරූපණය කිරිමයි
දේහ ලක්ෂණ තත්ත්වාකාරයෙන් නිරූපණය කිරිම මගින් විෂය පිළිබඳ අභ්‍යන්තර සාරය කලාකරුවාට ග්‍රහණය කරගැනිම පහසු වේ
බෙහෙවින් පරමාදර්ශී හා ඒකාකාරී ආකාරයකින් මුර්ති නෙලීම ප්‍රචලිතව පැවැති යුගයක ඉහත කී කරුණු බෙහෙවින් විප්ලවකාරී විය
සුං ශිල්ප ක්‍රමයේ මුබ්‍ය ලක්ෂණය වූයේ තත්ත්වානුරූපී ස්වභාවය මවාපානුවස් ලාලිත්‍යයෙන් යුත් සජීවී රේබා භාවිත කිරීමයි
විශේෂයෙන් ම මුහුණ අවධාරණයෙන් යුතුව දැක්විණි
හිසකෙස් සෙසු අඟපසඟ හා සජිවී ඇස් නිර්මාණය කළේ සියුම් රේබා භාවිතයෙනි
ව. 1271 දී කරන ලද ලන්-චි-තාඕ-ලූං ප්‍රතිරූපයේ මේ ලක්ෂණ සියල්ලක් ම අඩංගුය
ජපානයේ තිබෙන පැරණි ම චින්සෝ රූපයක් වන මෙය චීන චිත්‍රයක් හැටියට ඇතැම්හු සලකති
මේ ප්‍රතිරූප චිත්‍රය ජපානයේ සෙන් සම්ප්‍රදායට අයත් චිත්‍රවල සමාරම්භය සනිටුහන් කරයි
චින්සෝ හා සංකල්පමය වශයෙන් සමාන වන තවත් චිත්‍ර විශේෂයක් සොහිසෝ යන නමින් ජපානයේ ප්‍රචලිතව තිබිණි
සෙන් දහම සම්ප්‍රේෂණය කළ සංඝ පීතෘවරුන්ගේ ප්‍රතිරූප මෙනමින් හැඳින්විණි
මෙම චිත්‍රය තාඕ-ලූං ගේ ප්‍රතිරූපයට වඩා තෙලිකූර හැසිරවීම අතින් වැඩි දක්‍ෂතාවක් පෙන්නුම් කරයි
රේබා ආරම්භයේදී ප්‍රබල හා කැපී පෙනෙන ස්වභාවයකින් යුක්ත වන අතර අනතුරුව සිහින් හෝ ඝන බවට පත් වි සජීවී හා රිද්මයානුකූල බවක් ලබා දෙයි
ගසක් යට සිටින දරුම නම් චිත්‍රය මුල් චිත්‍රයට වඩා අඩ සියවසකින් පැරණි වන අතර එය සෞන්දර්යාත්මක බවින් වඩාත් පරිපූර්ණය
ඉදිරි සියවස් එකහමාරකට පමණ ආදර්ශයක් හා රිද්මයක් සැපයූ මෙම චිත්‍ර දෙක ජපන් තීන්ත චිත්‍ර සම්ප්‍රදායේ බෙහෙවින් අගනා නිර්මාණ දෙකක් හැටියට සැලකිය හැකිය
පැරණි යුගයට අයත් චිත්‍ර 
පැරණි යුගයට අයත් ශේෂ වූ චිත්‍ර අතුරින් වැඩි ප්‍රමාණයක් කොනෆූසියානු තාඕ හා බෙඃද්ධ සම්ප්‍රදාය විසින් පූජර්භ සේ සලකනු ලැබු මානුෂික හෝ අධි මානුෂික පුද්ගලයන් නිරූපණය කරයි
ජපානයේ තීන්ත චිත්‍ර සම්ප්‍රදායේ මුල් අවධියේ දී තාඕ කොන්ෆූසියානු හා සාම්ප්‍රදායික බෞද්ධ චිත්‍ර සාපේක්ෂ වශයෙන් අල්පය
සෙන් දහමේ මුලික හරය අන් දේවල් හා සම්මිශ්‍රණය නොවී පවත්වා ගැනිමට තිබු අවශ්‍යතාව ඉන් පිළිබිඹු වේ
භු දර්ශන හා මල්, කුරුල්ලන් සහිත චිත්‍ර ද නිරූපනය වූයේ ස්වල්ප වශයෙනි
චිත්‍රයට නගන ලද බෞද්ධ විෂයන් අතර දරුම, කන්නොන්, ශාබ, මංජු හා හොතේ ප්‍රධාන විය
සම්ප්‍රදායික බෞද්ධ කලාවේ නිරූපණය වු ශාක්‍යමුණි, කන්නොන් හෙවත් අවලෝකිතේශ්වර හා මංජු ශ්‍රී ආදින් නිරූපණය කළ ද පරමාර්ථ වශයෙන් විශාල වෙනසක් දක්නට ලැබුණි
පර්වතයකින් පහළට බසින ශාක්‍යමුණි රූපය පැරණි බෞද්ධ කලාවේ චිත්‍ර නිරූපණය කළ අධිමානුෂික හා ලෝකෝත්තර ස්වභාවයට බෙහෙවින් පටහැනි වෙයි
සුදු පැහැති චීවරයකින් වැසුණු අවලෝකිතේශ්වර රූපය කඳු පාමුලක පිහිටි දිය ඇල්ලක් අසල භාවනානුයෝගීව සිටිනු දක්වයි.

පැරණි බෞද්ධ කලාවෙහි ඔවුන් නිරූපණය වූයේ විසිතුරු පාරාදීසවල වැඩවසන කල්පිත පුද්ගලයන් ලෙසටයි
ප්‍රතිමා ශිල්පයේ ඇති වූ මෙම වෙනස්කමට හේතු වූයේ ඔවුන් පූජාර්භ වස්තුන් ලෙස සැලකීමට වඩා චිත්ත ධෛර්යය වඩවන ආදර්ශ බවට පත් කිරීමයි
තීන්ත චිත්‍ර ඇඳීමෙහි නියැලූණු චීන සිත්තරුන් වෘත්තීය චිත්‍ර ශිල්පියෝ වූහ
නමුත් සුමි-එ සම්ප්‍රදායේ සිත්කළු හා සරල බව හේතුවෙන් දකුණු චීනයේ මෙන්ම ජපානයේ ද සෙන් භික්ෂුන්ගේ අවධානය ඒ කෙරෙහි යොමු විය
දවසේ දීර්ඝ කාලයක් භාවනානුයෝගීව වැඩ විසූ සෙන් භික්ෂූහු විරාමයක් ලද විට චිත්‍ර ඇඳීමෙහි නිරත වූහ
මේ හෙයින් මුල්කාලීන සුමි-එ චිත්‍ර බොහොමයකට ආගමික විෂයයන් ප්‍රස්තුත විය
කල්යත්ම අත්දැකිම් හා පළපුරුද්ද ලැබු සෙන් යතිවරු භූ දර්ශන චිත්‍ර ඇඳීම ආරම්භ කළහ
ජපානයේ සුමි-එ සම්ප්‍රදාය විකසිත වූයේ භූ දර්ශන චිත්‍ර ආශ්‍රයෙනි
ව. 14 වැනි ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේ පමණ ජීවත් වූමොකුවාන් සහ කාඕ සුමි-එ සම්ප්‍රදායට චිත්‍ර ඇඳි මුල්කාලීන සෙන් යතිවරු වූහ
ව. 1333 දී පමණ චීනයට ගිය මොකුවාන් දස වසරකට පමණ පසු මියගිය බව පැවසේ
මොකුවාන් ගේ ශෛලිය චීන සිත්තරෙකුවු මු-චි ගේ ශෛලියට බෙහෙවින් සමානය
හොතේ නම් සංචාරත භික්ෂුව නිරූපණය කරන මෙම චිත්‍රය මොකුවාන්ගේ නිර්මාණයකි
ජපන් ජාතිකයන් අතර පවත්නා විශ්වාසයකට අනුව වාසනාවට අධිපති දෙවිවරු සත් දෙනෙක් වෙති
හොතේ ඉන් එක් අයෙක් වන අතර ඔහු බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අයත් වූවකු සේ සැළකේ. හොතේ ගේ රූප ස්වභාව පිළිබඳ ජපන් ජාතිකයන් අතර පවත්නා හැඟීම සෙන් දහමින් මොකුවාන් ලද අභාසය හා සුමි-ඒ සම්ප්‍රදාය පිළිබඳ ඔහුගේ පරිචය මෙම හොතේ නම් චිත්‍රයෙන් ධ්වනිත වේ
හොතේ ගේ වටකුරු වූ නිරාවරණ උදරය ඔහුගේ අති මහත් ආත්මය පිළිබිඹු කරයි
උර මත වූ රිටෙහි එල්ලූණු පැස ඔහු ස්ථිර වාසස්ථානයක් නැති තැනින් තැන සංචාරය කරන පුද්ගලයකු බව පෙන්වයි. සිනාමුසු මුහුණ සියලූ බන්ධනයන්ගෙන් මිදුණු සැහැල්ලූ ජීවිතය පෙන්නුම් කරයි
කප්පිත්සු හෙවත් වියළි තෙලිකූර පාවිච්චි කිරීම මොකුවාන්ගේ ශිල්ප ක්‍රමයකි
වියළි බුරුසුවෙහි වෙන් වුණු කෙඳි සේද හෝ කඩදාසි මත තීන්ත ඇතිරීම සඳහා භාවිත කිරීමෙන් චිත්‍රයේ නිරුපණය වන වස්තුවල නැමි හා හිසකෙස් නිරූපණය කරනු ලැබේ
මොකුවාන් විසින් චිත්‍ර අඳිනු ලැබූයේ බෙහෙවින් සවිඥානකවය
එය හුදු ප්‍රකාශන අවියක් ලෙස පමණක් නොසැලකීය
එහි ප්‍රතිඵලය  වූයේ එම මාධ්‍යයට ආවේණික වූ නිශ්චිත ගුණාංගයන් වර්ධනය විමය
හිස් වූ කඩදාසිය මත ඔහුගේ කුඩා එහෙත් අර්ථපූර්ණ රුව තියුණු ලෙස නෙත ගැටේ
සුමි-එ චිත්‍ර කලාවෙහි වැදගත් ම ලක්‍ෂණය වු රේබාවේ ප්‍රකාශනාත්මක බව මේ චිත්‍රයේ මූලික හරය කලාත්මකව ඉදිරිපත් කිරීමෙහිලා හේතු වී තිබේ
උරය මත වූ රිට හා වස්ත්‍රයේ ඇතැම් ස්ථාන තියුණු කළු පැහැයෙන් ද වරෙක කුරුටු ගෑ ආකාරයෙන් ද තවත් විටෙක බොඳ වූ අළු පැහැය යෙදීමෙන් ද මෙකී අර්ථවත් භාවය ලබා දී තිබේ
පසුබිමෙහි ශුන්‍ය බව චිත්‍රයෙහි අර්ථවත් බව මෙන් ම සුමි-එ චිත්‍ර කලාවේ හා සෙන් දහමේ අර්ථය ද අපූර්වත්වයකින් යුතුව ඉදිරිපත් කරයි
මුල් අවධිය 
සුමි-එ චිත්‍ර කලාවේ මුල් අවධියේ දී හොතේ සහ ධර්ම නම් භික්ෂූන්ට අමතරව භාවනානුයෝගීව වාසය කරමින් සිට රහත් භාවයට පත් වූ භික්ෂූන්  හා සෙන් ධර්මයට අනුග්‍රහයක් දැක්වූ භික්ෂූන්ගේ රූප ද චිත්‍රයට නගනු ලැබිණි
නමුත් සෙන් ධර්මය ප්‍රතිමා හා චිත්‍ර වන්දනාමාන කිරීම  අනුමත නොකළ හෙයින් සුමි-එ සම්ප්‍රදායේ දෙවන අවධිය මුළුමනින්ම භූ දර්ශන චිත්‍ර සඳහා වෙන් වුණි
ස්වභාව සෞන්දර්යය චිත්ත ඒකාග්‍රතාවට හේතු වන බව සෙන් බුදු දහමේ පිළිගැනීමයි
සෙන් ආශ්‍රම පිහිටා තිබෙන්නේද බෙහෙවින් චිත්තාකර්ශණීය භුමි ප්‍රදේශයන්හිය
මේ නිසා භූ දර්ශන චිත්‍රවලින් කඳු-හෙල්, තුරු-ලතා, ඇළ-දොළ, ගංගා, පක්‍ෂීන් හා හිමෙන් වැසුණු ප්‍රදේශ නිරුපණයට සුමි-එ සිත්තරු මහත් අභිරුචියක් දැක්වූහ
චීන ආභාසය ලැබූ භූ දර්ශන චිත්‍ර කලාවේ නිමග්න වූ මුල්කාලීන සිත්තරෙකු ලෙස ජොසෙත්සු හැඳින්විය හැකිය
කියෝතෝවේ පිහිටි ශෝකොකු-ජී නම් ප්‍රසිද්ධ සෙන් ආශ්‍රමයේ විසූ ඔහු පහළොස් වැනි සියවසේ මුල් කාලයේ ජීවත් වූවෙකි
ඔහුගේ නිර්මාණ අතුරින් ඉතිරිව පවතින්නේ ලබු කබලකින් මසෙකු ඇල්ලීමට තැත් කරන මිනිසකු ඇක්වෙන චිත්‍රයකි
සුං යුගයේ චීන චිත්‍රයට බෙහෙවින් සමාන වූ මෙය සෙන් දහමේ එක් මූල ධර්මයක් ප්‍රකාශ කරයි
සෙන් දහමෙහි ධර්ම දේශනා පිළිබඳ විශ්වාසයක් නැත
මෙම චිත්‍රයෙන් ප්‍රකාශ වන්නේ ද පරම සත්‍යය යනු කවරේදැයි වචනයෙන් විස්තර කිරිම ලබු කබලකින් මසකු අල්ලන්නාක් සේ ම දුෂ්කර කාර්යයක් බවයි.

ශුබුන් 
ජොසෙත්සුගේ ශිෂ්‍යයකු වන ශුබුන් දහතුන් වැනි සියවසේ චීනයේ විසූ සුයිබොකු සිත්තරුන් අනුව යමින් තව ශෛලිය සකස් කර ගත්තෙකි
උණගස් සහිත පරිසරයක පිහිටි ආශ්‍රමයක් අසල සිට වනපොත් කරන භික්ෂුවක් දැක්වෙන චිත්‍රය ශුබුන්ගේ උසස් නිර්මාණයකි
භික්ෂුව කඳු බෑවුමෙහි පිහිටි අසපුව  ඉදිරියේ සිටී.  ඔහු අවට පරිසරය බෙහෙවින් සිත්කළුය
කඳු පාමුලෙහි ගලා යන ගඟ  හරහා වූ පාලමකින් මෙගොඩ එන පුද්ගලයෙකි
චිත්‍රයේ සෙසු ප්‍රදේශ හිස්ය
මීදුමෙන් වැසුනාක් මෙනි
විශ්වයේ විශාලත්වය හමුවේ පුද්ගලයා කෙතරම් කුඩා දැයි ප්‍රශ්න කරන්නට මෙන් භික්ෂු රූපය බෙහෙවින් කුඩාවට දක්වා තිබේ
කෝණික රේබා භාවිතය, ඇතැම් ස්ථාන අඳුරු කර ඇති අයුරු හා දුර ළඟ පෙන්වීමේ උපක්‍රම ආදිය තීන්ත චිත්‍ර මාධ්‍යයෙහි ශුබුන්ගේ පරිචය ප්‍රකාශ කරයි
එසේම චීනයේ සුං සිත්තරුන්ගේ අභාසය ද මැනවින් ප්‍රකට කරයි
සෙස්ෂු 
සුමි-එ සම්ප්‍රදායෙහි දකින්නට ලැබුණු චීන ලක්‍ෂණ ඉවත් කොට එය ජපන් ලක්‍ෂණ  සහිත කලාවක් බවට පත් කරන ලද්දේ ශුබුන්ගේ ශිෂ්‍යයකු වන සෙස්ෂු විසිනි
ව. 1420-1506 අතර කාලයේ ජීවත් වූ සෙස්ෂු ද සෙන් භික්‍ෂුකි
චීනයේ සංචාරයකින් පසු ක්‍රි
ව. 1469 දී ජපානයට පැමිණි ඔහු චීනයේ සුං හා යුඇන් කලාව පිළිබඳ හොඳ අධ්‍යයනයක් කළ පුද්ගලයෙකු සේ සැලකේ.  ඔහු කියෝතෝ නගරයෙහි වාසයෙන් සෑහීමකට පත් නොවී ගම්බද සංචාරයට පෙළඹුණේය
බොහෝ සිත්තරුන් තනි වර්ණයෙන් චිත්‍ර කිරීමට ලැදියාවක් දැක්වුව ද සෙස්ෂු තම සිතැඟි පරිදි අවශ්‍ය අවස්ථාවල බහු වර්ණ භාවිත කළේය
මේ හේතුව නිසා ඔහුගේ චිත්‍රවලට විවිධ හේතු වස්තු විෂය වූ අතර ඒවා බෙහෙවින් ප්‍රකාශනාත්මක විය
වසරේ ඍතු හතර දැක්වෙන චිත්‍රය සෙසෂු ගේ චිත්‍ර අතර ජනප්‍රිය වූවක් විය
සෙස්ෂුගේ භූ දර්ශන චිත්‍රවල අවකාශය හිස්ව දක්නට නොලැබේ
යථාරූපී හා භාවරූපී ලක්‍ෂණ මිශ්‍රව පවතී
සෙස්ෂුගේ විසිරුණු තීන්ත ශිල්ප ක්‍රමය බෙහෙවින් චමත්කාරජනකය
මේ සඳහා තෙත් වූ තෙලි කූරක් භාවිත කරයි
කඩදාසි මත තීන්ත ඇතිරීම නිදහස්ව හා වේගයෙන් සිදු කෙරේ
මෙම චිත්‍රයේ දෘශ්‍යමාන වන්නේ තීන්ත පැල්ලමක් පමණි
නමුත්  පරීක්‍ෂාවෙන් බැලු කල කඳු පර්වත, කටු පඳුරු හා කුඩා ගෙයක් ද මිනිස් රූප දෙකක් ද දකින්නට ලැබේ
සෙන් දහමට අනුව ආත්මාවබෝධය ලැබෙන්නේ දීරීඝකාලීනව කෙරෙන ධර්ම අධ්‍යයනයකින් හෝ භාවනාවකින් නොවේ
එය එක් මොහොතක ක්‍ෂණයකින් ඇතිවන්නකි
ඔහුගේ විසිරුණු තීන්ත ශිල්ප ක්‍රමය ද එම දර්ශනය හා බෙහෙවින් අනුකූල වෙයි
සෙන් ධර්මයෙහි ප්‍රකට ඉගැන්වීමක් වන ශුන්‍යතා සංකල්පය මෙහි මැනවින් ප්‍රදර්ශනය වෙයි
පසුබිම මුබ්‍ය වශයෙන් ශුන්‍යය
විවිධ ශෛලීන් 
ක්‍රි
ව. 1504-1589 දක්වා කාලයේ ජීවත් වූවා යැයි සැලකෙන සෙසොන්, සෙස්ෂුගෙන් පෝෂණය ලබා ස්වාධීන ශෛලියක් ගොඩනගාගත් සිත්තරෙකි
හොන්ෂු දුපතේ ඊසානදිග කොටසේ ජීවත් වූ ඔහු චීන චිත්‍ර හා සෙස්ෂුගේ චිත්‍ර අධ්‍යයනය කර ඇති බවක් පෙනෙන්නට තිබේ
සුළග හා රළ නැමැති ඔහුගේ චිත්‍රය බෙහෙවින් ප්‍රකාශනාත්මක වූවකි
ව. 1436-1500 දක්වා කාලයට අයත් වන කානෝ මොසොනොබු සෙස්ෂුගේ සමකාලීනයකු හා ශුබුන්ගේ ශිෂ්‍යයකු විය
සමුරායිවරයෙකු වූ මොසොනොබු වෘත්තීය සිත්තරෙකු විය
ඔහු පාලකයාගේ නිල සිත්තරා වශයෙන් පත්වීම ඔහු අයත්වූ කානෝ ගුරුකුලය වඩාත් ප්‍රබල වීමට හේතුවක් විය
ව. 1476-1559 දක්වා කාලයට අයත් වන කානෝ මොසොනොබු කානෝ ගුරුකුලයේ නියම ආරම්භකයා වශයෙන් හැඳින්විය හැකිය
ඔහු විසින් විවිධ ශෛලීන්ට අනුව චිත්‍ර අඳිනු ලැබිණි
චීන ශෛලිය මෙන් ම සමකාලීන ජපන් ශෛලීන්ද අත්හදා බැලු බව පෙනේ
තීන්ත චිත්‍ර ක්‍රමය ප්‍රචලිත වීමට පෙර ජපානයේ ප්‍රචලිතව පැවති යමතෝ-එ ශෛලියට දීප්තිමත් වර්ණ හඳුන්වා දුන්නේ මොසොනොබුය
පක්‍ෂීන් සහ දිය ඇල්ල දැක්වෙන චිත්‍රය මොසොනොබු ගේ උසස් නිර්මාණයකි
බෙහෙවින් නැවුම් බවක් ගත් මෙම චිත්‍රය සරල සෞන්දර්යයක් මෙන්ම සැරසිලි කලාවක ලක්‍ෂණ ද අන්තර්ගතව තිබේ
මින් අනතුරුව ජපන් සිත්තරු බොහොමයක් ජපන් ශෛලිය හා චීන තීන්ත චිත්‍ර ශෛලිය යන දෙක ම අනුගමනය කරමින් චිත්‍ර අඳින්නට වුහ
හසෙගාවා තෝහකු එවැනි සිත්තරෙකි
ඔහුගේ වඳුරන් නිරුපනය කරන කළු සුදු චිත්‍රය තීන්ත චිත්‍ර සම්ප්‍රදායට අයත් විශිෂ්ට නිර්මාණයකි
වඳුරන් චිත්‍රයේ පෙරබිමට ගෙන තිබේ
අනවශ්‍ය විස්තර සියල්ලම ඉවත් කර බෙහෙවින් සරල සුන්දරත්වයක් පෙන්නුම් කර තිබේ
පසුබිම ශුන්‍යය
බොඳ වූ රේබා වඳුරන්ගේ ශරීරයේ ලොම් සහිත ස්වභාවය හඟවයි. තෝහකු සෙස්ෂු හා චීන සිත්තරෙකු වන මු-චිගෙන් ආභාසය ලබා තිබේ
සුමි-එ කලාව ඔපවත් වූයේ සෙන් දහමේ ආභාසයෙනි
සෙන් දර්ශනයට අනුව මිනිසාගේ ප්‍රකෘති චිත්තය පවිත්‍රය
ශුන්‍යය
එය අපවිත්‍ර වන්නේ බාහිර අරමුණු හා ගැටීමෙනි
සිත නැවතත් ශුන්‍ය තත්ත්වයට පත් කර ගැනීම අවශ්‍යය
එසේ කළ හැකි වන්නේ භාවනානුයෝගිව සිටීමෙන් පමණක් නොවේ
දෛනික වැඩ කටයුතු සිහි නුවණින් යුතුව ඉටු කිරීමෙන් ද ජවන් සිත පවිත්‍ර 
කළ හැකිය
මේ හෙයින් සෙන් යතිවරු විවිධ සමාජ කාර්යයන්හි නිරත වූහ
සුමි-එ චිත්‍රකලාව මෙන් ම උද්‍යාන සැලසුම්කරණය ද නෝ රංග කලාව ද සෙන් දහමේ සෞන්දර්යාත්මක චින්තනයෙන් පෝෂණය ලැබ වර්ධනය විය
උද්‍යාන සැලසුම්කරණය සෙන් දහම පිවිසිමට පෙර සිට ම ජපානයේ පැවතුනකි
එසේ වුව ද එම සම්ප්‍රදායට ගාම්භීර බවක් හා අර්ථවත් බවක් ලබා දුන්නේ සෙන් ධර්මයයි
සුමි-එ සිත්තරුන් අලංකාර වර්ණ බාහුල්‍යය ප්‍රතිකේ‍ෂ්ප කලා මෙන් ඇතැම් සෙන් යතිවරු වැලි සහ ගල් පමණක් උද්‍යාන සැළසුම් සඳහා භාවිත කළහ
උද්‍යාන අලංකරණය හා සුමි-එ සම්ප්‍රදාය අතර දැඩි සබඳතාවක් පවතී
සුමි-එ සිත්තරුන් තම චිත්‍රයන්හි ශුන්‍ය ප්‍රදේශ බහුල වශයෙන් දැක්වූවාක් මෙන් වියලි උද්‍යානයන් හි ද සුදු වැලි ඇතිරූ ප්‍රදේශ ශුන්‍යව පවතී
මනාව ඔප දමන ලද සැරසිලි සහිත නෝ වේදිකාව ද සෙන් දහමේ ශුන්‍යතා සංකල්පයට මනා නිදසුනකි
සෙන් දහම අධ්‍යයනය කළ හෝ නොකළ පුද්ගලයන් පවා ඉන් ඇති වී තිබෙන සංස්කෘතික චර්යා රටාවේ කොටස්කරුවන් බවට පත්ව තිබේ
සෙන් දහම එරට සෞන්දර්යට නව පරිමාණයක් එක්කිරීම ඊට හේතුවයි.

චිත්‍ර කලාව
ජපානය
තට්ටු ගණනාවකකින් යුතු විශාල ගොඩනැගිලි එන්නට පෙර මිනිසුන් විසින් උඩ තට්ටුවක් සහිතවත් කලාතුරකින් උඩ තට්ටු දෙකක් සහිතවත් නිවාස ඉදිකැර වූහ
ඉන්පසු තට්ටු දෙකේ ගෙයක නම් උඩ තට්ටුව යන්නත්, තුනේ ගෙයක නම් දෙවැනි තට්ටුව හා තුන් වැනි තට්ටුව යන්නත් වහරට වැටිණි
මේ තට්ටුව හා තට්ටු යන වදන් දෙමළ බසින් පැමිණි ඒවා වෙයි
සිංහලයෙන් යෙදුනේ මහල හා මහල් යනුවෙනි
උඩු මහල නැත්නම් උඩ තට්ටුව සොල්දරය වූයේ ඕලන්ද ආක්‍රමණයෙන් පසුව ය
උඩුමහල යන්න ඕලන්ද බසින් Zolder නම් වීය
එය සිංහල බසට එකතු වූයේ සොල්දර නමිනි
කොළඹ කෞතුකාගාරය යනුවෙන් ප්‍රථමයෙන් හඳුන්වනු ලැබූ වර්තමාන ජාතික කෞතුකාගාරය පිහිටුවන ලද්දේ 1877 ජනවාරි 01 දිනය
එදා ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා වූ ශ්‍රීමත් විලියම් හෙන්රි ග්‍රෙගරි එහි ආදිකර්තෘ විය
වර්ෂ 1872 දී ග්‍රෙගරි ආණ්ඩුකාර පදවියට පත් කිරීමත් සමඟ ප්‍රසිද්ධ කෞතුකාගාරක අවශ්‍යතාව සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කරලීමට ඉදිරිපත් වූයේ රාජකීය ආසියාතික සමිතිය (ලංකා ශාඛාව)යි
ඉතාලි ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයට අනුව නව ගොඩනැගිල්ලක් සඳහා සැලසුම් සකස් කිරීමට එදා ප්‍රසිද්ධ වැඩ දෙපාර්තමේන්තුවේ වාස්තුවිද්‍යාඥයා වශයෙන් සේවය කළ ජේ.පී. ස්මිදර් සමත් විය
මෙහි ඉදිකිරීම් 1876 දී නිම වූ අතර, 1877 දී මහජන ප්‍රදර්ශනය සඳහා විවෘත කරන ලදී
කෞතුකාගාර බලධාරිහූ 1877 හා 1999 අතර කාලවකවානුව තුළ දේශයේ සංස්කෘතිය හා ස්වාභාවික උරුමයේ අභිවර්ධනය පිළිඹිබු වන පරිදි කෞුතකාගාර කටයුතුක්‍රියාවට නගන ලදී
මේ අනුව වරින්වර වෙනත් පැති කිහිපයක් ඊට එක් කරන්නට යෙදුණි
පිලිවෙලින් ආචාර්යආතර් විලීගේ සහ ආචාර්ය ජොශප් පියර්සන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ පුස්තකාලය ඇතුලත් නැගෙනහිර කොටසත්, ශිලාගාරය සඳහා බටහිර කොටසත් වෙන් කෙරිණ
ආචාර්ය පී.ඊ.පී. දැරණියගල, ආචාර්ය පී.එච්.ඩී.එච්.ද සිල්වා සහ සිරිනිමල් ලක්දුසිංහ යුගවලදී ඔවුන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ නව ඉදිකිරීම් සිදුවිය
එසේ වෙනම ගොඩනැංවූ ප්‍රදර්ශනාගාර අතර උතුරු දෙසින් වූ කොටසෙහි ස්වභාවික ඉතිහාස කෞතුකාගාරය පිහිටුවිණ
අනෙකෙහි ශ්‍රවණාගාරය අන්තර්ගත විය
පුස්තකාලය, මානව වංශ හා මානව විද්‍යා අධ්‍යයන අංශ ආදිය ව්‍යාප්ත කරලීමෙහිලා මෙම ගොඩනැගිලි මගින් පහසුකම් සැපයී ඇත
ජාත්‍යන්තර තලයට කෞතුකාගාරය සංවර්ධනය වෙත් ම,ආචාර්ය පී. ඊ. පී. දැරණියගල යුගයෙදී මෙම ආයතනය ජාතික කෞතුකාගාරයක තත්වයට පත්විය
තවද යාපනය,මහනුවර සහ රත්නපුර යන නගරවල ශාඛා කෞතුකාගාර පිහිටුවීමත් සමඟ 1942 අංක 31 දරණ ආඥාපණතින් මෙම ආයතනය වෙනම දෙපාර්තමේන්තුවක් බවට පත්විය
දැනට ව්‍යාප්තව ඇති ශාඛා කෞතුකාගාර සංඛ්‍යාව නවයකි
එසේම පාසල් විද්‍යා වැඩසටහනක් සහ සංචාරක කෞතුකාගාර සේවයක් ද අතිරේක වශයෙන් දියත්ව ඇත
බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් මහනුවර අවසාන රජුගේ සිංහාසනය හා ඔටුන්න මෙහි තැන්පත් කිරීම කෞතුකාගාර එකතුවේ අගය දෙගුණ තෙගුණ වීමට බෙහෙවින් බලපෑවේය
විවිධ එකතූන් හැරුණුවිට විෂය අනුව ප්‍රදර්ශණ කුටි සංවිධානය කිරීමේ හේතුවෙන් එකම වහලක් යටදී ශ්‍රී ලංකාවේ පැරුණි සංස්කෘතිය අධ්‍යයනය උදෙසා අවස්ථාව සැලසී ඇත
බිම් මහල ඓතිහාසික යුගවල අනුක්‍රමයටත් උඩුමහල විෂය පදනම අනුවත් සංවිධානය කිරීම තුළින් එකී තත්වය තව දුරටත් වැඩි දියුණු වී ඇත
මෙයත් බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර ලැයිස්තුව‎

වැඩි දුර කියැවීමට
http
lk/

ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර
දකුණු පලාත සතු ප්‍රධාන දිස්ත්‍රික්ක වන්නේ ගාල්ල, මාතර සහ හම්බන්තොටයි
එයින් ද පලාත සතු අගනගරය වන්නේ ගාල්ල නගරයයි
අතීතයේ සිටම ශ්‍රී ලාංකේය දේශපාලනයේ වැදගත් භූමි ප‍්‍රදේශයක් ලෙස දකුණු පළාත හැඳ
න්විය හැකිය
මන්දයත් හෙළ රජ පරපුරේ ආරම්භකයා ලෙස සැලකෙන මනු මාතර ප‍්‍රදේශයේ ගොවික් කළ අයෙකු බව ඓතිහාසික ජනප‍්‍රවාදවල සඳහන් වන බැවිනි
දකුණු පළාත පුරාණයේදී අයත් වී ඇත්තේ රුහුණටයි
රුහුණු රටෙන් වැඩිම භූමි ප‍්‍රමානයක් අයත් වන්නේද දකුණටයි
ගාල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ පිහිටි අගනගරයයි
එය වර්ග සැතපුම් 6.5 ක් පුරා පැතිර පවතී
එය යුනෙස්කෝ සංවිධානය විසින් ලෝක උරුම නගරයක් ලෙස ද නම් කර ඇත
ගාල්ල පුරාණයේ සිටම වෙළද නගරයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධව පවතී
ගාලු වරාය, ඉන්දියන් සාගරය තුළ එහි පිහිටීම නිසාම සුවි‍ශේෂී වරායක් ලෙස ප්‍රසිද්ධව ඇති අතර ඇතැම් විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ පැරණි බයිබලයේ සදහන් දකුණු ආසියාවේ මහා වෙළද නගරය වන ටර්ෂීෂ්, ගාල්ල විය හැකි බවයි.

ගාල්ල නගරය සතුව පවතින පාසල් අතර රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය හා  ඇලෝසියස් විද්‍යාලය,  විද්‍යාලෝක විද්‍යාලය , මහින්ද විද්‍යාලය, සවුත්ලන්ඩ් බාලිකා විද්‍යාලය, සංඝමිත්ත බාලිකා විද්‍යාලය, රිපන් බාලිකා විද්‍යාලය ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනී
මෙම නගරය අනාධිමත් කාලයක සිට රේන්ද කර්මාන්තයට මෙන්ම කලුවර කැටයම් හා කැස්බෑ⁣පොතු කැටයම්  සඳහා ද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
ගාල්ල නගරයෙන් බිහිවූ උගතුන් අතර මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, මහාචාර්ය සිරිල් පොන්නම්පෙරුම, මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන, මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර මහාචාර්ය  බන්දුසේන ගුණසේකර ආදීන් ප්‍රමුඛ වේ
දේශපාලන ⁣ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වූ සුප්‍රසිද්ධ චරිත ලෙස සී.ඩබ්ලිව්.ඩබ්ලිව්.කන්නන්ගර මහතා,එච්.ඩබ්.අමරසූරිය මහතා,විජයානන්ද දහනායක මහතා ආදීන් හදුන්වා දිය හැකි වේ
ඉතිහාසය
සලමොන් රජ ඇත් දළ, මොණරුන් හා වෙනත් වටිනා භාන්ඩ ගෙන්වා ගත් ඓතිහාසික තර්ෂිෂ් වරාය ගාලු වරාය බව ජේම්ස් එමර්සන් ටෙන්නෙන්ට් පෙන්වා දෙයි
ක්රි
පූ 1400 ටත් පෙර සිට ශ්‍රි ලංකවේ සිට විදේශයන් වෙත කුරුඳු අපනයනය කර ඇති අතර එම අපනයනයන් සදහා ප්‍රධාන වෙළඳ අන්තරාල මද්‍යස්තානය ලෙස ගාලු වරාය භාවිත කර ඇත
බටහිර ජාතිකයන් ලංකාවට යටත් කරගනීමටත්  පෙර සිටම ගාල්ල වරාය රටෙහි ප්‍රධාන වරාය ලෙස භවිතා කර ඇත
පර්සියානු ජාතිකයන්, අරාබි ජාතිකයන්, ග්‍රීක ජාතිකයන්, රෝම ජාතිකයන්, මැලේ ජාතිකයන්, ඉන්දීය ජාතිකයන්, චීන ජාතිකයන් ගාල්ල වරාය හරහා ව්යාපාරික කටයුතු කරන ලදී
ව 1411 දී චීන ජාතික අද්මිරාල් කෙනෙකු වන ෂැන් හේ ගේ ශ්‍රි ලංකාවෙහි දෙවන සංචාරය නිමිත්තෙන් චීන, දෙමළ සහ පර්සියානු  භාෂා තුනෙන්ම ගල් පුවරුවක කොටා ඇති ගාල්ල ත්රෛභාෂික ලේඛනය සාදන ලදි
ළොරෙන්සො ද අල්මෙදා ප්‍රමුඛ පෘතුගීසි නාවික කන්ඩායමක් ක්රි
ව 1502 දී ගාල්ල වරායට පැමිණීමත් සමග ගාල්ල "නූතන" ඉතිහාසය ආරම්භ විය
1640 දී, පෘතුගීසි, ලන්දේසි පෙරදිග ඉන්දියානු සමාගම යටත් විය
"හිරු", "සඳ" සහ "තරු" ලෙස හඳුන්වන ප්‍රාකාර තුනක් සහිත ඝන කළුගල් යොදාගෙන ඉදි කර ඇති වර්තමාන ගාලු කොටු පවුර 1663 වසරේ දී ලන්දේසින් විසින් ඉදිකරන ලදි
1796 දී ශ්‍රි ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් යටත් කර ගත් පසු  ඔවුන් ගාලු කොටුව නොවෙනස් කර දිස්ත්රික් පරිපාලන මධ්යස්ථානයක් ලෙස භාවිත කරන ලදි
පාලනය 
1865 වසරේදී මහ නගර ආඥාපනත යටතේ පිහිටුවන ලද ගාල්ල නගර සභාව මගින් ගාල්ල නගරය පාලනය කරයි
ඒ වන විට මෙම නගර සභාව රටේ තුන්වන මහ නගර සභාව විය
1939 දී නගරයේ නගරාධිපති විජේනන්ද දහනායක මහතා පත්කරන ලදී
පසුව ඔහු පස්වන අගමැතිවරයා බවට පත්විය
2009 වර්ෂයේ සිට 2016 දක්වා කාලය තුළ සේවය කළ මෙත්සිරි ද සිල්වා මහතා අවසන් වරට පත්කළ නගරාධිපතිවරයා විය
නගරයේ ප්‍රදාන දර්ශනය වන්නේ "ගාල්ල මහ නගර සභාවට බදු ගෙවිය යුතු පුරවැසියන්ට සාපේක්ෂව වැඩිදියුණු කළ උපයෝගීතා සේවාවන් සැපයීම මගින් මද්‍යස්ථ නගර ගොඩනැගීම" යන්නයි
ගාල්ල නගරයේ ජනගහනය  
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමිතීන්ට අනුව ගාල්ල නගරය සැලකිය යුතු නගරයක් වන අතර එහි ජනගහනය 91,000 ක් වන අතර බහුතරය සිංහල ජාතියකි
විශේෂයෙන් ඉපැරණි ගාලු වරායේ පදිංචි කර ඇති අරාබි වෙළෙන්දන්ගෙන් පැවත එන පුද්ගලයන්බ සිටි
බලකොටුව තුළ විශාල ශ්‍රී  ලාංකික මුස්ලිම් පල්ලි විශාල ප්‍රමාණයක්  පවතී
2004 සුනාමි ව්‍යසනය 
විශාල මිනිස් ජිවිත ප්‍රමාණයක් අහිමි කරමින් 2004 වසරේ ශ්‍රි ලංකාවට බලපෑ සුනාමි ව්‍යවසනය හේතුවෙන් ගාල්ල නගරයටද දැඩි හානි සිදුවූ අතර, මේ සම්බන්ධව පළවූ මාධ්‍ය වාර්තා හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය අවධානයට ගාල්ල නගරය ලක් විය
කෙසේ වෙතත් සුනාමියෙන් හානියට පත්වූ ගාල්ල ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රිඩාංගනය, බස් නැවතුම් පල ඇතුළු නගරයේ බොහොමයක් දෑ මේ වනවිට නැවතත් ගොඩ නංවා තිබෙයි
සංචාරක ආකර්ෂණ
ගාලු කොටුව - මෙය පෘතුගීසින් විසින් ක්‍රි
ව. 1505 දී ලංකාව ආක්‍රමණය කරනු ලදුව සතුරු කරදර වලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා සාදවන ලද බලකොටුවකි
ගාල්ල ප්‍රදීපාගාරය - පුරාණ ගාලු කොටුව තුල, මුහුදු වෙරළට ආසන්නයෙන් ඉදිකරන ලද ප්‍රදීපාගාර කණුවකි
එය නඩත්තු කිරීම සහ එහි මෙහෙයුම් පවත්වා ගැනීම සිදු කරනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය විසිනි
ගාලු කොටුව ඔරලෝසු කණුව - ගාලු කොටුව කොටු බැම්මෙහි පිහිටුවා තිබෙන ඔරලෝසු කණුව මෙරට ඉදිකොට තිබෙන පැරණිතම ඔරලෝසු කණු අතුරින් එකක් වේ
රූමස්සල කන්ද - ගාල්ල පිහිටි රූමස්සල කන්ද හේතුවෙන් ද නගරය ප්‍රසිද්ධ වී ඇත
ඉතා දුර්ලභ වර්ගයේ ශාඛ වලින් යුතු, වර්ග ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 150කින් හා උසින් මීටර 100කින් සමන්විත වූ වන දහනකි
තෙත් කළාපයේ මෙන්ම වියළි කළාපයේ ශාඛ වර්ගද දක්නට ලැබෙන මෙහි සීමාව ලෙස වැල්ලේ දේවාලය සිට බොනවිස්ටා කොරල්පරය දක්වා මුහුද අද්දර සීමාව සැළකේ. 
ගාල්ල ජාතික කෞතුකාගාරය - මෙරට ජාතික කෞතුකාගාර හතර අතුරින් ගාල්ල පිහිටුවා ඇති කෞතුකාගාරය වේ
සමුද්‍ර කෞතුකාගාරය, ගාල්ල - මෙරට සමුද්‍ර කෞතුකාගාර ද්විත්වය අතුරින් ගාල්ල පිහිටුවා ඇති සමුද්‍ර කෞතුකාගාරය වේ
හිනිඳුම කල්වාරි පුදබිම
වතුරවිල ආරණ්‍ය සේනාසනය

පින්තූර ගැලරිය

ආශ්‍රිත ලිපි 
 ගාල්ල අවට පිහිටි විශේෂ ස්ථාන
 කන්දේ විහාරය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 අපේ උරුමය 
 ගාල්ල දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලය 
 ගාල්ල මහා නගර සභාව
Aloysius college 
Richmond college
Mahinda college galle

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ගාල්ල
අගනගර - ශ්‍රී ලංකාව
මේ සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ අැති ප්‍රධාන අායතනයක් වන්නේ ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ අායතනයයි (Sri Lanka ICTA - Sri Lanka Information Communication Technology Agency)
නව තාක්ෂණයෙන් සමාජය සවිබල ගැන්වීමත් අන්තර් සම්බන්ධතා ලොව වර්ධනය වීමත් නිසා පසුගිය දශකය පුරා දැනුම හා තොරතුරු ලබා ගැනීම වැඩි වෙමින් පවතී
මේ වන විට දකුණු ආසියාතික කලාපයේ අනෙකුත් රටවල් හා සංසන්දනය කරන විට නවීන තාක්ෂණය තුළින් සන්නිවේදන සේවා සැපයීම සම්බන්ධයෙන් පෙරමුණේ සිටින රට ශ‍්‍රි ලංකාව බවට පත්ව ඇත
රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය  ශ්‍රී ලංකාවේ, ගාල්ලෙහි පිහිටි ප්‍රාථමික සහ ද්විතියික යන අංශ ද්විත්වයෙන්ම යුතු පාසැලකි
අද වන විට රිචිමන්ඩ් විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ විශිෂ්ඨතම පාසැල් ගොන්නෙහි ප්‍රමුඛ ස්ථානයකට හිමිකම් කියයි
තම දෙවන සියවස ගතකරමින් සිටින රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය බිහිකල ලෝ පතල පුද්ගලයන් බොහෝය
ඉතිහාසය

ආරම්භය 
ක්‍රි
ව. 1814 දී ලංකාවේ හා ආසියාවේ පළමු මෙතෝදිස්ත පාසැල ලෙස උපත ලැබීය
1876 මැයි මස මෙම විද්‍යාලය ගාලු අග්‍ර පාසල ලෙස උසස් කිරීම සිදු විය
ව. 1882 දී රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය ලෙස නැවත නම් ලැබූ අතර (එංගලන්තයේ මෙතොදිස්ථ සභාවේ අනුමැතියෙන්) රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය පිහිටි කඳු ගැටය රිච්මන්ඩ් කන්ද ලෙස නම් ලැබීය
ආදී කතෘන්
පළමු පාසලේ ආදී කතෘ වන්නේ බෙන්ජමින් ක්ලෆ් දේව ගැතිතුමය
ගාලු අග්‍ර පාසලේ විද්‍යාලයේ ආදි කතෘ වන්නේ ජෝර්ජ් බෝ දේව ගැතිතුමාය
ජේ. එච්. ඩැරල් දේව ගැතිතුමා විසින් විද්‍යාලයේ විෂය නිර්දේශය සැකසීමට මහත් වෙහෙසක් ගත් අතර විද්‍යාලය පුරා එවකට පැතිරුණු වසංගත රෝගයෙන් (ටයිපොයිඩ් උණ) පීඩා විඳි සිසුන් හට උපස්ථාන කරන අතරතුර එම රෝගයටම ගොදුරු වී මිය ගියේය
ස්මෝල් දේව ගැතිතුමා සලකනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ගණිතයේ පියා ලෙසය
විද්‍යාලයේ පළමු ශ්‍රී ලාංකික විදුහල් පති තුමා වූයේ ඊ. ආර්. ඩි සිල්වා මැති තුමාය
ඔහු ස්මෝල් දේව ගැතිතුමා ගේ ශිෂ්‍යයෙකු විය
ඩී.ජී. වැලිකල මැතිතුමා විද්‍යාලයේ පළමු බෞද්ධ විදුහල්පති විය
කැපී පෙනෙන ආදි සිසුන් 

 මහින්ද රාජපක්ෂ - හිටපු ජනාධිපති හා නීතීඥ සම්මාන ආචාර්ය
 ආචාර්ය විජයානන්ද දහනායක - දකුණෙන් බිහිවූ මුල්ම අගමැති
 ආචාර්ය සී ඩබ්ලිව් ඩබ්ලිව් කන්නන්ගර - නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා
 ඩී ඒ රාජපක්ෂ - හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
 ආචාර්ය ඩබ්ලිව් ඒ ද සිල්වා - හිටපු සෞඛ්‍ය ඇමති
 ශ්‍රීමත් සිරිල් ද සොයිසා - හිටපු සෙනෙට් සභාපති
 ඩී එම් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
 ජෝර්ජ් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
 ලක්ෂ්මන් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
 පී ද එස් කුලරත්න - අධ්‍යාපනඥ
 එල් එච් මෙත්තනන්ද - අධ්‍යාපනඥ
 මේජර් මොන්ටිගු ජයවික්‍රම - හිටපු මන්ත්‍රී

වර්තමානය

ශිෂ්‍යයන්
දැනට විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍යයන් 5000 ක් පමණ ඉගෙනුම ලබයි
අධ්‍යාපනය

ක්‍රීඩා කටයුතු

බැඩ්මින්ටන්

ක්‍රිකට්
දකුණු ලක ආදරවන්තයින්ගේ සටන යන විරුදාවලිය ලද වාර්ෂික ක්‍රිකට් තරගාවලියෙහි එක් පාර්ශවයක් වන්නේ රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයයි
අනෙක් පාර්ශ්වය වන්නේ ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලයයි
2013 වර්ෂය වන විට වාර්ෂික විද්‍යාලන්තර තරග 108 පවත්වා ඇත
රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය තරග 23 ක් ද මහින්ද විද්‍යාලය තරග 21 බැගින් ජයග්‍රහණය කර ඇත

පිහිනුම්

පා පන්දු

දැල් පන්දු

චෙස්

බේස් ‍බෝල

හොකී

රගර්

පහසුකම්

දැනට පවතින එෛතිහාසික වටිනාකමින් යුත් දෑ

විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන ශාලාව

විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන පුස්තකාලය

විද්‍යාලයේ ප‍්‍රධාන නේවාසිකාගාරය
ප්‍රධාන පාලකයෙක් ලෙස සුප්‍රසිද්ධ නිශේධ වාදියෙකු වූ ඒබ්‍රහම් මෙහි හොල්මන් තිබූ බවට වූ මතයන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට එතුමා මහත් වෙහෙසක් ගෙන ක්‍රියා කළ බව පැවසේ
විද්‍යාලයේ පල්ලිය

බාලදක්ෂ ගෘහය

පැරකුම්බා ප්‍රතිමාව

ගුරුවරයා සහ ගෝලයා ප්‍රතිමාව

පාසල් ගීය (සිංහල) 

පෙම්බර රිච්මන්ඩ් මෑණියනිගයනෙමු ඔබෙ ගුණ භක්තියෙනිඔබ සේයා අප හදෙහි ඇඳීපුන්සද විලස දිලේ

සැම දුක සැප යස අයසෙහිදීඉන්නෙමු තුරුලේ ඔබේයුක්තිය සත්‍යය වෙතට නැමීලෝ වැඩ සදමු අපේ

උතුම් ඔබේ නම මනෝහරයිමිහිරියි සොඳුරුයි අමාරසයිවික්මැති ඔබ නිති සැරදේවාරිච්මන්ඩ් නාමය බැබලේවා

ගණිත මිණිත නෙක ශිල්ප කලානව විද්‍යා ඇත දියුණු වෙලාසිසු කැල හට දෙනු මැනවි බෙදාරිච්මන්ඩ් මෑණියනි

උතුම් ඔබේ නම
ආශ්‍රිත 

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය
පාසැල් ලැයිස්තු
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්
ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
පාසල් අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකා
පාසල් අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකාව
පාසල් නාමාවලි - ශ්‍රී ලංකා
පාසල්
ශ්‍රි ලංකා‍වේ ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය මධ්‍යස්ථානය ඉංග්‍රීසියෙන් Audio Visual Centre ලෙස ද කෙටියෙන් ඒවීසී (AVC) ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි
ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය මධ්‍යස්ථානය පිහිටවන ලද්දේ 1980 වසරේදීය
මෙම මධ්‍යස්ථානය මාධ්‍ය සංවිධානයක් වන අතර කෘෂිකර්ම දෙපාර්ත‍මේන්තු‍වේ ව්‍යප්ති හා පුහුණු අංශය ය‍ටතේ ක්‍රියාත්මක වෙයි
මෙහි ප්‍රධාන අරමුණ අඩුම මිළ ගනන් වල සිට ඉහළම තාක්ෂණය දක්වා වන පුළුල් පරාසයක ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය ප්‍රචාරක ද්‍රව්‍ය (උපදේශාත්මක මාධ්‍ය ප්‍රචාරක ද්‍රව්‍ය) නිෂ්පාදනය කිරීමයි
ඊට අමතරව, තාක්ෂණය පතුරවාලී‍මේ කාර්යයෙහි නිරත අතර ඉදිරිපත් කිරී‍මේ කුසලතාවය වර්ධනය කර ගැනීම පිණිස ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය ප්‍රචාරක ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය කර ගැනීම හා භාවිතා කිරීම පිළිබඳව පුහුණු වැඩසටහන්ද මෙම මධ්‍යස්ථානය මඟින් ලබා දෙයි
ස්ථානය
ශ්‍රි ලංකා‍වේ කන්ද උඩරට අගනගරය වන මහනුවර නගරයට ආසන්නව පිහිටි පේරාදෙණිය ‍ප්‍රදේශයේ මෙම ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය මධ්‍යස්ථානය පිහිට‍වනු ලැබ ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ ආයතන
ටවර් හෝල් රඟහල පදනම ඓතිහාසික පසුබිම    

1880 වර්ෂය වන විට කොළඹ නගරය පුරා සින්ක් තහඩු සෙවිලි කරන ලද තාවකාලික මඩු කුඩාරම් රුසක් පැන තැනුණේ නාට්‍ය වේදිකා ගත කිරීමේ අරමුණ සඳහාය
එකල කොළඹ වැසියන්ට විනෝදාස්වාදය සඳහා තිබුණු එකම ශ්‍රව්‍ය-දෘශ්‍ය මාධ්‍යය නාට්‍යය පමණක් විය
මෙම තාවකාලික මඩු, පැවිලියන් තියටර්, පබ්ලික් හෝල්, සරස්වතී හෝල් ආදි වශයෙන් නම් කර තිබු අතර, ඒවා යොදාගනු ලැබුවේ තාවකාලික රඟහල් වශයෙනි
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉදිවු ප්‍රථම ස්ථාවර රංග ශාලාව ටවර් රඟහලයි
එය ගොඩ නගන ලද්දේ මරදානේ විසු ව්‍යාපාරිකයෙකු වු ජී.ඩී හෙන්ද්‍රික් සෙනවිරත්න මහතා විසිනි
අශ්ව ඉස්තාලයකට වෙන් කරන ලද ඉඩමක ප්‍රේක්ෂකයන් 800 කට ඉඩ-කඩ සහිත ශාලාවක්, බැල්කනියක් සහ නේපථ්‍යාගාරයක් සහිතව රංග ශාලාවක් ඉදි කිරීමට ඔහු තීරණය කළේය
ප්‍රධාන ශාලාවට යාබද ඔරලෝසු කණුව සැලසුම් කරන ලද්දේ ලන්ඩනයේ ඔරලෝසු කුළුණ නිරූපනය කිරීමටය
මෙය ටවර් රඟහල යන්නෙන් නම් කරන ලද්දේ ඒ සඳහාය
ටවර් රඟහල 1911 දෙසැම්බර් 06 දින උත්සවාකාරයෙන් විවෘත කරන ලද්දේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වීරයෙකු වශයෙන් බුහුමන් ලද අනගාරික ධර්මපාලතුමන් විසිනි
ඊට පසු දින ලංකා ආණ්ඩුකාර සර් හෙන්රි මැකලන්තුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පණ්ඩුකාභය නමති නූර්ති නාට්‍ය වේදිකා ගත කරන ලදී
‘පණ්ඩුකාභය’ නාට්‍යයේ පිටපත් රචක හා අධ්‍යක්ෂවරයා වුයේ හෙන්ද්‍රික් සෙනවිරත්න මහතාගේ දියණිය හා විවාහ වී සිටි චාල්ස් ඩයස් නම් නීතිඥවරයායි
මෙම නාට්‍යයට අවශ්‍ය සියළුම ඇදුම් පැළදුම් බොම්බායේ (මුම්බායි) සිට ආනයනය කරන ලදී
ආරම්භයේ දී ටවර් රඟහල වෙන් කර තිබුනේ චාල්ස් ඩයස් විසින් ලියා අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද නාට්‍ය සඳහාය
එහෙත් පසුව නීතිඥ ජෝන් ද සිල්වාගේ නාට්‍ය ප්‍රදර්ශනය කිරීම ද අරඹන ලදී
මෙම යුගය හඳුන්වා දෙන ලද්දේ ටවර් ‍යුගය නමිනි
එකල නිෂ්පාදනය කරන ලද නාට්‍ය නූර්ති හෙවත් නව නාට්‍ය නමින් හඳුන්වන ලද අතර ශ්‍රී ලාංකීය නාට්‍ය ඉතිහාසයේ එම ප්‍රභේදයට විශේෂ තැනක් හිමිවිය
චිත්‍රපට තිරගත කිරිම 

හෙන්ද්‍රික් සෙනවිරත්නගේ මරණ‍‍යෙන් පසු ටවර් රගහල අර්බුදයකට ‍‍ගොදුරු වුයේ  ඔහුගේ  දරුවන් අතර දේපල පිළිබඳ නීතිමය අර්බුදයක් පැණ නැගුණු බැවිනි
1930 එෆ්.ඩී ෆැන්ක් නැමැත්තෙක් විසින් මසකට රු.2000 බැගින් ටවර් රඟහල් භුමිය කුලියට ගන්නා ලද අතර එහි චිත්‍රපට තිරගත කිරිම ඇරඹුණු පසු ටවර් හෝල් ශිල්පීන්ට සිය වෘත්තිය අහිමි වු නිසා ඔවුහු වෘත්තිය සමිති නායකයකු වු ඒ.ඊ ගුණසිංහ මහතාට ආයාචනා කළේය
එතුමා ට්‍රැන්ක් මහතා සමග නීතිඥයින්ගේ ඉරණම ගැන සාකච්ඡා කරන ලදී
එහි ප්‍රතිථලයක් ව‍ශයෙන් සෑම බ්‍රහස්පතින්දා දිනකම සිංහල නාට්‍යයක් ටවර් රඟහලේ දී වේදිකාගත කළ යුතුය යන සමතයට එළඹීමට හැකි විය
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව 1947 අප්‍රේල් මාසයේ දී සිලෝන් තියටර්ස් සමාගම ටවර් හෝල් රඟහල රුපියල් 125,000.00ට මිලදී ගත්තේය
ඉන්පසුව සිලෝන් තියටර්ස් සමාගමේ අධ්‍යක්ෂ වූ එම්. සෙල්ලමුත්තු මහතා සහ සීමාසහිත සිනමා සමාගමේ අයිතිකරු වූ කේ.ගුණරත්නම් මහතා සමඟ හවුල් වී ටවර් හෝල් රඟහල සිනමා ශාලාවක් වශයෙන් පවත්වාගෙන යාම සඳහා සීමාසහිත ටවර් ‍ටෝකිස්ටි නැමැති සමාගම පිහිටුවා ගති
රජයට පවරා ගැනී‍ම 
අනතුරුව ගරු සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණිය අග්‍රාමාත්‍යධූරය දැරු කාලයේ දී ටවර් රඟහල ජනසතු කළ යුතුය යන යෝජනාව පිළිගනු ලැබ මේ අරමුණු සඳහා ලියකියවිලි පවා සකස් කරන ලදි
කෙසේ වුවද මේ යෝජනාව ක්‍රියාත්මක කෙරුනේ දිවංගත ගරු ආර්. ප්‍රේමදාස මැතිතුමා අගමැති ධූරයට පත් වී 1978 මාර්තු 15 වැනි දින රජය විසින් ටවර් රඟහල පවරා ගැනී‍මෙන් පසුවය
මේ පවරා ගැනීමෙන් පසුව ගරු ආර්. ප්‍රේමදාස අග්‍රාමාත්‍යතුමාගේ නායකත්වය යටතේ ටවර් හෝල් රඟහල පදනම යන පරිපාලන ඒකකයක් පිහිටුවන ලද්දේ නූර්ති සහ ටවර් හෝල් රඟහල පුනරුත්ථාපනය කිරීමේ අරමුණෙනි
මේ අනුව ටවර් හෝල් රඟහල පදනම මගින් නීතිඥ ජෝන් ද සිල්වා ශුරීන් විසින් ලියා අධ්‍යක්ෂණය කල නාට්‍යක් වූ ‘සිරිසඟබෝ' නාට්‍ය නිෂ්පාදනය කිරීමේ වගකීම  කීර්තිමත් නළුවෙකු සහ නාට්‍යවේදියෙකු හෙන්රි ජයසේන මහතා වෙත භාර දෙන ලදි
ටවර් හෝල් රඟහල පදනම නවීකරණය කොට පවරා ගැනීමෙන් පසු එහි වේදිකා ගත කරන ලද ප්‍රථම නාට්‍යය සිරිසඟබෝය
එම නිසා දශක කිහිපයකට පසුව සිංහල නාට්‍ය උපත ලද ස්ථානයේ දී 'දන්නෝ බුදුන්ගේ' යන සනාතන ගීතය යළිත් රැව් දෙන්නට විය
මෙම සාම්ප්‍රදායික නූර්ති ගීතය අලංකාර කරමින් එහි රක්තාක්ෂි චරිතය රඟපානු ලැබූයේ දේශීය නර්තන කලාවේ පුරෝගාමියෙකු වූ චිත්‍රසේනයන් විසිනි
සිරිසඟබෝ පසු කළක මහජන චීනයේ දී පවා ප්‍රදර්ශනය කරන ලදි
ටවර් හෝල් රඟහල පදනම 

මේ අතර 1978 ඔක්තෝබර් 10 දින අංක 01 දරණ ටවර් හෝල් රඟහල පදනම පනත ක්‍රියාත්මක වූ අතර, අග්‍රමාත්‍ය ආර්. ප්‍රේමදාස මැතිතුමාගේ සභාපතිත්වය යටතේ පිහිටුවන ලද ටවර් හෝල් රඟහල පදනමේ ප්‍රථම අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වුයේ ගරු අගමැතිතුමාට දක්ෂ ලෙස සහාය දුන් ඒ.ජේ රණසිංහ මහතාය
ටවර් හෝල් රඟහල පදනම විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද දෙවන නූර්තිය වූයේ නීතිඥ ජෝන් ද සිල්වා ශුරීන්ගේ සුප්‍රකට ඵෙතිහාසික නාට්‍යයක් වූ 'ශ්‍රීවික්‍රම'ය
මෙම නාට්‍ය නැවත නිෂ්පාදනය කිරීමේ දුෂ්කර කාර්යය ප්‍රමුඛ පෙලේ නාට්‍ය රචකයෙකු හා අධ්‍යක්ෂවරයෙක් වූ ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්න මහතාට පවරන ලද, අතර එම නාට්‍ය මගින් සිංහල රාජ්‍යයේ ඛේදජනක අවසානය මූර්තිමත් ‍කළේය
ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්න මහතා මෙම නූර්තිය, වේදිකා ආලෝකය සමූහ චලන සහ සමූහ ගායනා නැමැති නවින රංග ශිල්ප ක්‍රම යොදවා අනුවාදනයක් ලෙස සකස් කළේය
ශ්‍රී වික්‍රම නාට්‍යයේ මංගල දර්ශනය 1979 මාර්තු 02 වැනි දින පවත්වන ලද්දේ එකල ජනාධිපති ධූරය දැරු දිවංගත ගරු ජේ.ආර්. ‍ජයවර්ධන මැතිතුමා ප්‍රමුඛ කැබිනට් මණ්ඩලය සහ තානාපතිවරුන් ප්‍රමුඛ සම්භාවනීය අමුත්තන් පිරිසකගේ සහභාගීත්වයෙනි
එය සිංහ‍ලයේ අන්තිම රජුගේ යටත් වීමේ 164 වැනි සංවත්සරය සනිටුහන් කලේය
‘සමුද්‍රදේවී’ වේදිකා නාට්‍යය ටවර් හෝල් රඟහල පදනම විසින් නිපදවන ලද තුන්වැනි නාට්‍යය වේ
1940 දශකයේ ප්‍රකට නාට්‍ය රචකයෙකු වූ ඩී.බී. සෙනෙවිරත්න මහතා විසින් ලියන ලද මේ නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කිරීම භාරදෙන ලද්දේ ටවර් හෝල් යුගයේ කලාකරුවෙකු වූ ජී. එච්. ස්ටැන්ලි පෙරේරා මහතා (ස්ටැන්ලි මාස්ටර්) වෙතය
වීදිය බණ්ඩාර නම් කෝට්ටේ යුගයේ වීර කුමරෙකු සහ සමුද්‍රදේවී නම් අහිංසක සිංහල කුමරියක අතර ඇති වූ ඛේද ජනක ප්‍රේම වෘත්තාන්තය මේ නාට්‍යයෙන් ප්‍රකට විය
කෙසේ වුවද සමුද්‍රදේවී චවනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම නූර්තියක් නොවේ
එහි හැඩහුරුකම සමානවන්නේ ටීටර් නැමැති නාට්‍යය ප්‍රභේදයන්ටය
"ගෝවේ ගෑණු පරාදයි" යන ජනප්‍රිය රිද්මානුකුල ගීතය මේ නාට්‍යයේ අඩංගු විය
එය පෘතුගීසි බයිලා ගායනයට නෑකම් දැක්වූවකි
මේ නූර්ති නාට්‍ය තුනේම සංගීතය මෙහෙයවන ලද්දේ දිවයිනේ අති දක්ෂ සංගීතඥයෙකු වූ ෂෙල්ටන් ප්‍රේමරත්න මහතා විසිනි
නර්තන විලාශ, චිත්‍රසේන නර්තන පාසල විසින් මෙහෙයවන ලද අතර, ඇදුම් සහ වේදිකා සැරසිලි සැලසුම් කොට නිර්මාණය කළේ සුප්‍රසිද්ධ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වූ සෝමබන්දු විද්‍යාපති විසින්ය
ගරු ආර්. ප්‍රේමදාස මැතිතුමාගේ අභාවයත් සමගම 1993 දී ගරු ඩී.බී. විජේතුංග මැතිතුමා විසින් ටවර් රඟහල පදන‍‍මේ සභාපතිත්වය භාර ගන්නා ලදි
ඉන් පසුව අග්‍රමාතවරුන් වූ ගරු චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මැතිණිය, ගරු සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණිය, ගරු රනිල් වික්‍රමසිංහ මැතිතුමා, ගරු මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමා සහ ගරු රත්නසිරි වික්‍රමනායක මැතිතුමා යන ප්‍රභුන් විසින් ටවර් හෝල් රඟහල පදනමේ සභාපතිත්වය හොබවන ලදී
මේ අතර අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් තනතුර කේ.එච්. අබේසිංහ මහතා, දිසා වීරපාන මහතා, බෙනඩික් කුමාරගේ මහතා රංජිත් ධර්මකීර්ති මහතා, නීතීඥ ඉන්දිකා පී. චන්ද්‍රතිලක මහත්මිය සහ එන්.ඩබ්. වෙරළුපිටිය මහතා යන අය විසින් දරා ඇත
2005 දෙසැම්බර් මස 27 දින සිට සුප්‍රකට නාට්‍යයරචක සහ නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂ නීතිඥ ඩග්ලස් සිරිවර්ධන මහතා ටවර් හෝල් රඟහල පදනමේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා වශයෙන් පත් වූ අතර, භාරකාර මණ්ඩලයේ සභාපතිත්වය දරන්නේ ගරු අග්‍රමාත්‍ය රත්නසිරි වික්‍රමනායක මැතිතුමාය
දැනට ටවර් හෝල් රඟහල පදනම ජාත්‍යන්තර නාට්‍ය ආයතනයේ ශ්‍රී ලාංකාවේ (iii) ජාතික මධ්‍යස්ථානය වශයෙන් ද කටයුතු කරනු ලබයි
උද්භිද විද්‍යාව () යනු විද්‍යාත්මක ක්‍රමයට ශාඛ පිලිබද අධ්‍යයනය කිරීමයි
මෙය ජීව විද්‍යාවහි උප කොටසකි
උද්භිද විද්‍යාව ශාක විද්‍යාව හෝ ශාක ජීව විද්‍යාව ජීව විද්‍යාඥ ශාඛාවක් වන අතර ශාක දිවිය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක හැදෑරීම වේ
පුළුල් පරාසයක පැතිර පවත්නා උද්භිද විද්‍යාව ට ශාක, ඇල්ගී සහ දිලීර වල ව්‍යුය, වර්ධනය, පර්ෂය ජනනය, පරිවෘත්තිය, විකසනය, රෝග සහ රසායනික ගුණ මෙන්ම විවිධ කාණ්ඩ අතර පවතින පරිණාමික බන්ධුතා පිළිබඳ අධ්ය යනය ඇතුලත් ය
මෙය තෘණ තණබිම් හෝ සත්වාහාර පිළිබඳ වූ ගරීය ක වදනක් වන බොටනේ යන්නෙන් බිඳී ආවක් වන අතර ඇතැම් විට එය සත්ව පාලකයා කුමන ශාක සත්වයන්ට සුදුසු දැයි තේරීමේ අදහසින් ඇතිවූවක් විය හැක
උද්භිද විද්‍යාව හා ශාක විද්යාදව ගෝතරිදහසක වහරේ පටන් ඇරඹි අතර කෑමට සුදුසු ඖෂධීය ගුණ ඇති හා විෂකුරු ශාක හඳුනා ගැනීම එය තුල විය
එනිසා උද්භිද විද්යා ව පැරණිතම විද්යාගව ක් ලෙස සැළකේ. ශාක සඳහා වූ මේ පෞරාණික අභිරුචියේ පටන් 550,000 වැඩි ජීවී විශේෂ පිළිබඳ වූ අධ්‍යයනයක් දක්වා උද්භිද විද්යා විෂය ක්ෂේත්‍රයන් වර්ධනයට ලක්විය
ඉතිහාසය 
ශාක වර්ගීකරණය සඳහා වූ මූලික උදාහරණ ඍග් වේදයෙන් හමුවේ
එමගින් ශාක ව්‍රවස්ක (ගස්) , ඕෂධී (ඖෂධ) හා විරූඪ (වැල් වර්ග) ලෙස බෙදා වෙන් කරන ලදී
මෙම කොටස් නැවතත් අනුකොටස් වලට බෙදී ඇත
අථර්වේදය විසින්, ශාකයන්, කොටස් අටකට බෙදන ලදී
එනම් විසාකා (අතු විහිදුනු), මංජරී (දිගු පොකුරු ලෙස පත්‍ර දරන), ස්ථම්භිනී (පඳුරු), ප්‍රස්තනාවතී (පැතිරෙන), ඒකශ්‍රන්ග (ඒක පාදී ලෙස වර්ධනය වන), පරාය තනවාටී (වැල්), අම්සුමතී (අංකුර බහුල), හා ඛන්ඩිනී (ගැට සහිත සන්ධි සහිත ශාක) ලෙසය
තෛතරිිරරය සංහිතාව ශාක රාජධානිය වෘක්ෂ වන ධරෑඩම (ශාක), විශාක (අතු පතර විහිදෙන පඳුරු), සස (ඖෂධ), අංශුමාලි (පැතිරෙන හෝ අවද්රාවෙණ ශාක), වරදී තති (ආරෝහක), ස්ථම්භිනී (ගොමුවන් පඳුරු), පරා් තනවටී (වැල්) හා අලසලා (බිම දිගේ වැඩෙන) ලෙස වර්ග කරනු ලැබීය

මනුස්මෘති විසින් ශාක කාණ්ඩ අටකට බෙදා වර්ගකරන වර්ගීකරණයක් යෝජනා කරනු ලැබීය
චරක සංහිතා සුශරැාකතත සංහිතා හා වෛශාක්යී ද විවිධාකාරයේ වර්ගීකරණ කරජධ ම යෝජනා කළෝ ය
වෘක්ෂායුර්වේදය (ශාක ජීවිත පිළිබඳ විද්යාවව) ලියූ පරශාර, ශාක ද්විමතරිකරජක (ද්වි බීජ පතරි) හා ඒක මතරිෂායක (ඒක බීජ පතරී ාත) ලෙස වර්ග කරනු ලැබීය
එම කොට්ඨාස තවදුරටත් සමඝනීය (ෆැබසියේ කුලය), පුප්ලිකඝනිය (කෘසිෆර් කුලය ), තරිී පුෂ්ප ඝනිය (කුකුර්බිටේසි කුලය), මල්ලිකාඝනිය (ඇපොසිනාසේ කුලය) හා කුර්කපුෂ්පඝනිය (ඇස්ටෙරාසේ කුලය) ලෙස බෙදනු ලැබීය
300 පමන ලියැවුණු යුරෝපයේ පැරණිතම උද්භිද විද්‍යාත්මක කෘති අතර තියෝපරැන ස්ටස් විසින් රචිත විශාල නිබන්ධන දෙකක් විය
ඒවා නම් ශාක ඉතිහාසය පිළිබඳව හා ශාක නිදාන පිළිබඳව යි
මෙම කෘති දෙක අඳුරු යුගයේ හා මධ්‍යතන යුගයට පැමිණෙන තුරුම උද්භිද විද්‍යාව සඳහා පෘථුල දායකත්වයක් සැපයී ය
රෝමානු වෙවද්‍ය ග්‍රන්ථ රචක ඩයොස්කොරිඞ්ස් ඖෂධ පැලෑටි සඳහා වූ ග්‍රීක හා රෝම දැනුම පිළිබඳ වැදගත් සාධක සපයයි
අතීත චීනයේ විවිධ ශාක හා ඖෂධ වට්ටෝරු පිළිබඳ ඉතිහාසය අවම වශයෙන් ක්‍රි
481 - ක්‍රි
ව. 221 අතර වූ යුධ පරාි න්ත දක්වා දිවෙයි
සියවස් ගණනාවක් පුරා බොහෝ චීන කතුවරු ශාක ඖෂධ පිළිබඳ ලිඛිත දැනුම පුළුල් කිරීම සඳහා දායකත්වය සැපයීය
හන් රාජ වංශයේ (ක්‍රි
202 - ක්‍රි
220) හුඑන්ග්ඩි නෙයිජිං විසින් රචිත කෘති හා දෙවන සියවසේ සුපර්තුකරභපූට ඖෂධවේදී සැන්ග‘ සොන්ජින්ග් මේ අතර පර0ය කට වෙයි
11වන ශතවර්ෂයේ විද්‍යාඥ හා රාජ තාන්තරි ක සු සොන්ග් හා ෂෙන් කු ඕ ශාක ඖෂධ හා ඛනිජ විද්‍යාවේ භාවිත පිළිබඳ නිබන්ධන සකස් කළෝය
මධ්‍යතන යුගයේ දී ශාක කායකර්මය පිළිබඳ ලියැවුණු වැදගත් කෘතීන් අතර උදායන ගේ පෘත්විනිරපාර්යම්, ධර්මෝත්තර ගේ න්යාකයවින්ධුථික, ගුණරත්න ගේ සද්ධර්ශණ සමුච්චය හා සංකාරමිශරපාර ගේ උපස්කාර විශේෂ වෙයි
1665 දී මුල් කාලීන අන්වීක්ෂයක් භාවිතයෙන් රොබට් හුක් විසින් පොරොප්පයක හා කෙටි කාලයකට පසු සජීවී ශාක පටකයක සෛල සොයා ගන්නා ලදී
ජර්මානු ජාතික ලියොනාට් ෆුක්ස් ස්විස් ජාතික කොනාර්ඩි වොන් ගෙස්නර් සහ බිරරලදතාන්යු ජාතික කතුවරු වන නිකොලස් කල්පෙපර් හා ජෝන් ගෙරාඞ් ශාක වල ඖෂධමය වැදගත්කම් පිළිබඳ තොරතුරු පළ කළෝ ය
1775 දී කාර්ල් වොන් ලිනේ (කාල් ලිනේයස්) ශාක රාජධානිය වර්ග 25 කට වෙන් කළේය
නූතන උද්භිද විද්‍යාව
Arabidopsis Thaliana වැනි ආදර්ශ ශාක අධ්‍යයනය තුලින් වැදගත් දැනුම් සම්භාරයක් රැස්කර ගැනීමට හැකිවී ඇත අබ පවුලට අයත් මෙම වල් ශාකය ගෙනෝම අනුපිළිවෙල සොයාගත් මුල්ම ශාක වලින් එකකි' වී (ඔරයිසා සැටයිවා) ගෙනෝමය සොයාගැනීමත් සමග විශාල ජාත්‍යන්තර ගවේෂණ ප‍්‍රජාවක් සහල් ඒක බීජ පත‍්‍රික දර්ශීය ව්‍යුහය බවට පත් කරලීය' තවත් තෘණ විශේෂයක් වන  Brachypodium Distachyon ද සෞම්‍ය කලාපීය තෘණ වර්ගයන්හි ජානමය සෛලය හා අණුක ජීව විද්‍යාව හඳුනා ගැනීම සඳහා පර්යේෂණාත්මක ආදර්ශයක් ලෙස භාවිතා වෙමින් පවතී' තිරිගු මේසa බාර්ලි රයි හා පර්ල් මිලට් වැනි අනෙකුත් වානිජ වශයෙන් වැදගත් ප‍්‍රධාන ආහාර ද තම ගෙනෝම අනුපිළිවෙල වෙන් කරගෙන සිටිති' මෙයින් ඇතැම් ශාක ගෙනෝම අනුපිළිවෙලට අභියෝග කරමින් ද්විගුන වර්ණ දේහ දැරීම වෙනුවට වර්ණදේහ යුගල් වැඩි සංඛ්‍යාවක් දරමින් බහුගුනතාවය පෙන්වයි' මෙය ශාක රාජධානිය තුල සමාන්‍යයෙන් දැකිය හැකි තත්වයකි' ඒක සෛලය හරිත ඇල්ගාවක් වන Chlamydomonas reinhardt අධික ලෙස අධ්‍යයනයට ලක්වූ සහ සෛල ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ වැදගත් එළිදරවු සපයාදුන් තවත් ශාක දර්ශයකි'

1998 දී ආවෘත බීජක වංශප‍්‍රවේණික කණ්ඩායම ^the Angiosperm Phylogeny Group)  
බොහෝ සපුෂ්ප ශාක ගෝත‍්‍රවල ඩී ඒන් ඒ අනුපිළිවෙල පදනම් කරගෙන සපුෂ්ප ශාක වල වංශප‍්‍රවේණිය පළකරනු ලැබීය' මෙහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස ආවෘත බීජක ශාක වල පුරාණතම ශාකා නියෝජනය කරන්නේ කුමන ගෝත‍්‍ර ද බඳු වැදගත් ගැටළු අවබෝධ කරගැනීමට හැකිවී ඇත' ශාක විශේෂ එකිනෙකට කෙතරම් බන්ධුතාවයක් දක්වන්නේ ද යන්න සෙවීම උද්භිද විද්‍යාඥයන්ට ශාක පරිණාම ක‍්‍රියාවලිය පිළිබඳ වඩාත් හොඳ අවබෝධයකට මග පාදයි
උද්භිද විද්‍යා විෂය පථය සහ උද්භිද විද්‍යාවේ වැදගත්කම 
ජීව විද්‍යාවේ ඇති අනෙකුත් ජීවී ආකාර මෙන්ම ශාක ජීවීන් ද විවිධ කෝණයන්ගෙන් අධ්‍යයනය කළ හැක
එය අණුක , ජානමය සහ ජීව රසායනයෙන් පටන්ගෙන ඉන්ද්‍රියිකා, සෛල , පටක, ඉන්ද්‍රියයන්, ඒකයිකයා, ශාක ගහනය සහ ශාක ප්‍රජාවන් දක්වා වේ
මේ සෑම මට්ටමක දීම උද්භිත විද්‍යාඥයා විසින් ශාක ජීවිතය හා වර්ගීකරණය, ව්‍යුහ විද්‍යාව , රූප විද්‍යාව සහ කායික විද්‍යාව ගැන සැලකිලිමත් විය යුතුය
ඉතිහාසයේ දී උද්භිද විද්‍යාව , සත්වයකු නොවන සෑම ජීවියකු පිළිබඳවම ආවරණය කරන ලදී
මින් සමහරක් ජීවීන් තවදුරටත් ශාක රාජධානියට අයත් ‍නොවන ලෙස වෙන් කර ඇත
එනම් දිලීර (දැනට දිලීර විද්‍යාව යටතේ හදාරයි), ලයිකන (ලයිකන විද්‍යාව) බැක්ටීරියා (බැක්ටීරියා විද්‍යාව /බැක්ටීරියාවේදය) , වයිරස(වයිරස විද්‍යාව) සහ දැනට ප්‍රොටිස්ටාවන් ලෙස කාණ්ඩ කර ඇති ඒක සෛලික ඇල්ගී යනාදියයි
කෙසේ වෙතත් උද්භිද විද්‍යාඥයින් තව දුරටත් මේවා ගැන සැලකිලිමත් වන අතර දිලීර,ලයිකන , බැක්ටීරියා සහ ප්‍රභාසංස්ලේෂණය කරන ප්‍රො‍ටි ස්ටාවන් උද්භිද විද්‍යාව මූලික පාඨමාලා යටතේද සාමාන්‍යයෙන් ආවරණය වේ
කරුණු කිහිපයක් නිසා ශාක ගැන අධ්‍යයනය ඉතා වැදගත් වේ
ශාක, පෘථිවියේ ජීවයේ මූලික අංගයකි
අනෙක් උසස් ජීවීන් ගේ දිවි පැවැත්ම උදෙසා අවශ්‍ය වන ඔක්සිජන්, ආහාර, කෙඳි වර්ග, ඉන්ධන සහ ඹෟෂධ මේ ශාක මගින් උපද්දවයි. ශාක ප්‍රභාසංස්ලේෂණයේ දී කාබන්ඩයොක්සයිඩ් අවශෝෂණය කර ගන්නා අතර සුළු හරිතාගාර වායුවක් වන මෙය විශාල ප්‍රමාණයන් වුවහොත් ගෝලීය දේශගුණික තත්වයන්ට බලපෑමක් ඇති කළ හැක
ශාකවල පරිණාමයේදී පෘථිවි වායුගෝලයේ වෙනස්කම් ඇති කළ බවට විශ්වාසයක් පවතී
පුරාඋද්භිද විද්‍යාඥයන් පොසිල වාර්තා මගින් ඉපැරණි ශාක පිළිබඳ අධ්‍යයනයක යෙදේ
ශාක ගැන මනා වැටහීමක් ඇති වීම අනාගත මානව සංහතියට වැදගත් වන අතර ‍එය පහත දැක්වෙන ආකාරයෙන් අපට උපකාරී වේ

වැඩිවන ජනගහනයට පෝෂණයට අවශ්‍ය ආහාර නිපදවීම
මූලික ජීවයක ක්‍රියා සන්තතිය වටහා ගැනීම
රෝග සහ අනෙකුත් අසනීප සඳහා අවශ්‍ය වන ඹෟෂධ නිපදවීම
පරිසරාත්මක වෙනස්කම් වඩාත් පැහැදිලි ලෙස හඳුනාගැනීම

උද්භිද විද්‍යාවේ උපප්‍රභේද 

ජීව විද්‍යාව
පර්සි මහේන්ද්‍ර රාජපක්ෂ (මහින්ද රාජපක්ෂ), පා.ම
(උපත 18 නොවැම්බර් 1945) යනු  ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක් වන අතර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි හයවන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් 2005 නොවැම්බර 19 දින සිට 2015 ජනවාරි 9 දින දක්වා තනතුරු දරා ඇත
වෘත්තියෙන් නීතිඥයෙක් වන රාජපක්ෂ මහතා පළමුවෙන්  ශ්‍රී ලංකාවෙහි පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වුනේ  1970 වසරෙහිදී වන අතර, 2004 අප්‍රේල් 6 දින සිට  2005 ජනාධිපතිවරණයෙහිදී ඔහුගේ ජයග්‍රහණය දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය තනතුර හෙබවීය
ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් ඔහුගේ පළමු සය-වසර ධූර වාරය සඳහා ඔහු දිවුරුම් දුන්නේ 2005 නොවැම්බර් 19 දිනදීය
දෙවන ධූර කාලය සඳහා ඔහු යළි-තේරී පත්වුණේ 2010 ජනවාරි 27 දිනදීය
තෙවන ධූර කාලයද සඳහා ප්‍රයත්නය දරමින් ඔහු ඉදිරිපත්වූ 2015 ජනාධිපතිවරණයෙහිදී මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා වෙතින් පරාජය ලැබ 2015 ජනවාරි 9 දිනදී තනතුරෙන් බැහැර විය
තනතුර හැර ගොස් මාස කිහිපයකට පසුව, අග්‍රාමාත්‍ය ධුරයට පත්වීමට රාජපක්ෂ මහතා විසින් ගත් උත්සාහය අසාර්ථක වූයේ 2015 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහිදී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය පරාජයට පත් වීමත් හා සමගිනි
ඔහු කෙසේවෙතත්, කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය වෙනුවෙන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙසින් තේරී පත් විය
මුල් දිවිය සහ අභිවෘත්තිය 
දක්ෂිණ ගම්බද හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයෙහි වීරකැටිය ගම්මානයෙහි මහින්ද රාජපක්ෂ උපත ලැබීය
ශ්‍රී ලංකාවෙහි සුපතල දේශපාලන පවුලකින් ඔහු පැවත එයි
ඔහුගේ පියා, ඩී. ඒ. රාජපක්ෂ යනු, කීර්තිමත් දේශපාලනඥයෙකු, නිදහස සඳහා උද්ඝෝෂකයෙක්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් සහ  විජයානන්ද දහනායකගේ රජයෙහි කෘෂිකර්ම සහ ඉඩම් අමාත්‍යවරයාද විය
ඔහුගේ මහප්පා වූ ඩී. එම්. රාජපක්ෂ, 1930 ගණන් වලදී හම්බන්තොට ආසනය සඳහා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා මන්ත්‍රීවරයෙක් වූ අතර, ඔහුගේ ප්‍රදේශයෙහි ජනයා වගා කල  කුරක්කන් නිරූපණය කිරීමට පොළොවෙහි පස් පැහැගත් දුඹුරු වර්ණයෙන් යුතු සාටකය පැළඳීම ආරම්භ කල අතර, ඔහුගේ ජීවිතය පුරාවටම එම ජනයාගේ ප්‍රශ්න වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය
රාජපක්ෂ මහතා ඔහුගේ ලාක්ෂණික සාටකය පැලඳීම ඇරමුවේ ඔහුගේ මහප්පාගේ මෙම සාටක පැළඳීම නිදසුනක් ලෙස ගනිමිනි
කොළඹ නාලන්ද විද්‍යාලයෙහිත් පසුව තර්ස්ටන් විද්‍යාලයෙහිත් හැදෑරීමට පෙර, රාජක්ෂ මහතා අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ගාල්ලෙහි  රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයෙහිය
ඔහු උගත් ශාස්ත්‍රාලය වූ කොළඹ නාලන්ද විද්‍යාලය වෙතින්,  2004 වසරෙහිදී,  නාලන්දා කීර්ති ශ්‍රී සම්මානය ප්‍රදානය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා වෙතට පිරිනැමිණි
සිංහල චිත්‍රපටයන්හී චිත්‍රපට නළුවෙකු ලෙසින් කෙටි රංගන දායකත්වයන් දැක්වූ ඔහු,   විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයෙහි පුස්තකාල සහකාරවරයෙක් ලෙසින් සේවය කලේය
1967 වසරෙහිදී ඔහුගේ පියාගේ මරණයෙන් පසුව, රාජපක්ෂ මහතා විසින් බෙලිඅත්ත මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා  ශ්‍රීලනිප අපේක්ෂකයා ලෙසින් කටයුතු භාර ගත් අතර, වයස අවුරුදු 24 වෙත්ම, පාර්ලිමේන්තුවෙහි ලාබාලම මන්ත්‍රීවරයා ලෙසින් 1970 වසරෙහිදී තේරී පත් විය
පසුව  ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයෙහි නීතිය හැදෑරූ ඔහු,  1977 නොවැම්බර් මාසයෙහිදී නීතිඥයෙකු ලෙසින් දිවුරුම් දුන්නේය
ඔහු අමාත්‍යවරයෙක්ව සිටි 1994–2001 කාලපරිච්ඡේදය හැරුණු විට, ඔහුගේ පාර්ලිමේන්තු අභිවෘත්තිය පුරාවටම,  තංගල්ලෙහි නීතිඥයෙකු ලෙසින් කටයුතු කලේය
ව්‍යවස්ථාදායකයෙහි අභිවෘත්තිය

ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තුව 
1977 වසරෙහිදී ශ්‍රීලනිප මුහුණ පෑ දරුණු පරාජයෙහිදී ඔහුගේ පාර්ලිමේන්තු අසුන අහිමිවූ ඔහු, 1989 වසරෙහිදී පාර්ලිමේන්තුවට යළි තේරී පත්වූයේ සමානුපාතික නියෝජනය අනුව  හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය නියෝජනය කිරීම සඳහාය
දේශප්‍රේමී ජාතික ව්‍යාපාරය ලෙසින් තමන් හැඳින්වූ කැරලිකාර කණ්ඩායමක් විසින් දියත් කෙරුණු 1988–90 කැරැල්ල හා බැඳී  ධවල භීෂණ සමයෙහි "අතුරුදහන්වූවන්ගේ" මවුවරුන් සංවිධානය කල මවුවරුන්ගේ පෙරමුණෙහි මනෝරාණි සරවනමුත්තු හා සමගින් නායකයෙකු ලෙසින් කරළියට පැමිණීමට ඔහු සමත් විය
තෙවන පාර්ශවයක මැදිහත්වීම ගෙන ඒමට මෙම කාලය තුලදී ඔහු විටින් විට උත්සාහ කල අතර, ජීනිවාහිදී විටින් විට ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ චෝදනා කරමින් පවසා සිටියේ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පරමාදර්ශ යළි සංස්ථාපනය සඳහා තෙවන පාර්ශවයක මැදිහත්වීම ඉල්ලා සිටීම  ද්‍රෝහී හෝ දේශද්‍රෝහී හෝ කාර්යයක් නොවන බවයි. එක්සත් ජාතීන් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ විමර්ශන පැවැත්වීමට ඉඩ සැලසිය යුතු බවට ඔහු පාර්ලිමේන්තුවෙහිදී බලවත් ඉල්ලීම්ද කලේය
කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකු ලෙසින් පත් කිරීම 
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය විසින් මෙහෙයවන ලද සහ චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විසින් නායකත්වය සැපයුණු දේශපාපන පෙරමුණක් වූ පොදු පෙරමුණෙහි 1994 වසරෙහි මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් පසුව, රාජපක්ෂ මහතා කම්කරු අමාත්‍යවරයා ලෙසින් පත් කෙරිණි
1997 වන තුරු ඔහු මෙම තනතුර දැරූ අතර, කැබිනට් අමාත්‍ය මණ්ඩල සංශෝධනයකින් පසුව ඔහුගේ විෂයය ධීවර හා ජලජ සම්පත් අමාත්‍යවරයා බවට වෙනස් කෙරිණි
විපක්ෂ නායක 
2001 මැතිවරණයෙහිදී, එක්සත් ජාතික පක්ෂය (එජාප) විසින් පොදු පෙරමුණ පරාජය කිරීමත් සමගින් රජයේ ඔහුගේ තනතුරු රාජපක්ෂ මහතාට අහිමි විය
කෙසේවෙතත් 2002 මාර්තු මාසයෙහිදී ඔහු  විපක්ෂ නායක ලෙසින් පත් කෙරිණි
අග්‍රාමාත්‍යවරයා 
2004 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව, එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය විසින් පාර්ලිමේන්තුවෙහි කුඩා බහුතරයක් සාක්ෂාත් කර ගන්නා ලදි
2004 අප්‍රේල් 6 දිනදී ශ්‍රී ලංකාවෙහි 13වන අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙසින් රාජපක්ෂ මහතා දිවුරුම් දෙන ලදි
රාජපක්ෂ මහතා අග්‍රාමාත්‍ය ධූරය හොබවන අතරතුරදීම මහාමාර්ග අමාත්‍යවරයාද වීය
හෙල්පිං හම්බන්තොට සිද්ධිය
මහින්ද රාජපක්ෂ දූෂිතයෙකු බවට ජනාධිපති වශයෙන් ඔහු තේරී පත්වීමට පෙර විපක්ෂය විසින්  ඔහුට චෝදනා නැගුවේ  "හෙල්පිං හම්බන්තොට " සිද්ධිය හුවාදක්වමින් වන අතර, මෙහිදී හෙල්පිං හම්බන්තොට නම් භාණ්ඩාගාර අනුමැතිය ලද පෞද්ගලික අරමුදලක 2004 සුනාමිය හේතුවෙන් ඔහුගේ ගම් පළාත සහ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය වූ  හම්බන්තොට  ප්‍රදේශයෙහි විපතට පත් වූවන්ට උපකාර කිරීම්‍ට එජඩො 830,000 කට කිට්ටු මුදලක් පවත්වා ගෙන යෑම සම්බන්ධයෙන් ඔහුට චෝදනා නැගිණි
මැතිවරණයට පෙර, ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මෙම නඩුව පිළිබඳ තීරණයක් දීමෙන් වැලකී සිටියේය
පසුව නඩුව නිෂ්ප්‍රභා කරමින්, අග්‍රවිනිශ්චයකාර සරත් සිල්වා පැවසුවේ මෙම නඩුව අධිකරණයෙහි ගොනු කරන ලද්දේ රාජපක්ෂ මහතා ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයා ලෙසින් නම් කිරීම සමගින් බවයි. "අධිකරණය මෙය දකින්නේ [එජාප නායක] රනිල් වික්‍රසිංහ මහතාට දේශපාලන වාසි ලබා ගැනීමටත් මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අපකීර්තියට ලක් කිරීමටත් ගත් ප්‍රයත්නයක් ලෙසටයි
" පාර්ලිමේන්තුවෙහිදී ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ, හෙල්පිං හම්බන්තොට අරමුදල පැවති බවට කැබිනට් මණ්ඩලය දැන සිටි බවයි. ඔහුගේ කාර්යාලය විසින් පැවසුවේ, ඔහු විසින් මෙම පරිත්‍යාගයන් හෙල්පිං හම්බන්තොට අරමුදලෙහි බහාලීමට හේතුව වූයේ ආධාර මුදල්  26 දෙසැම්බර් 2004 ඉන්දියානු සාගර සුනාමියෙන් විපතට පත් වූවන්ට පිරිනැමීමේ සීඝ්‍රතාවය ඉහළ නැංවීම සඳහා බවයි. එවකට අග්‍රාමාත්‍ය ලේකම් ලෙසින් සේවය කල ලලිත් වීරතුංග විසින් එකල ඒඑෆ්පී පුවත් කාර්යාංශයට ප්‍රකාශ කලේ ප්‍රශ්නයට තුඩු දී ඇති මුදල් රජයේ ගිණුමකට බැර කර ඇති බවත් රාජපක්ෂ මහතා විසින් එයින් "සතයක් හෝ" ඔහුගේ භාවිතයට ගෙන නොමැති බවත්ය
ජනාධිපතිධුරය
2005 නොවැම්බර් 17 දිනදී පැවති ජනාධිපතිවරණයෙහිදී  හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය සහ විපක්ෂ නායක මෙන්ම එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි නායකයා වූ රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා සමග තරග වැදීම සඳහා, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය විසින් මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා තෝරා ගන්නා ලදි
එජාප නායකත්වය විසින් විශාල මැතිවරණ ව්‍යාපාරයක් ගෙන ගියද, මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා විසින්  ඡන්ද 190,000 ක පටු ජයග්‍රහණයක් ලබා ගත්තේය
විපක්ෂය විසින් කියා සිටියේ  දෙඊවිකො විසින් ඡන්දය වර්ජනය කරන ලෙසින් උතුරු හා නැගෙනහිර ඡන්දදායකයන් වෙත කල නියෝගය වෙතින් ඔවුන්ගේ පරාජය සිදු වූ බවයි. මෙම ප්‍රදේශ වල බොහෝ ඡන්දදායකයන් විසින් ඡන්දය භාවිතා කිරීම,  බලහත්කාරයෙන් මැඩපවත්වන ලද අතර, එම ඡන්දදායකයින්  විසින් රනිල් වික්‍රමසිංහ සහ ඔහුගේ එජාප පක්ෂය මැතිවරණයෙන් බලයට පත් වීමකට ප්‍රසාදයෙන් සිටි බව පැවසිණි
රාජපක්ෂ මහතාට ප්‍රකාශිත ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන්  50.3% ක් හිමිවී තිබුණි
ශ්‍රී ලංකාවෙහි ජනාධිපතිවරයා බවට පත්වීමෙන් පසුව කැබිනට් අමාත්‍ය මණ්ඩලය සංශෝධනය කල රාජපක්ෂ මහතා, 2005 නොවැම්බර් 23 දින දිවුරුම් දුන් නව අමාත්‍ය මණ්ඩලයෙහි ආරක්ෂක සහ මුදල් අමාත්‍ය ධූර දෙක තමා යටතට ගත්තේය
ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධය 
සාම ලැදියෙකු සහ සාකච්ඡාවට මනාප දක්වන්නෙකු ලෙසින් පෙරදී පෙන්නුම් කලද, බලයට පත් වූ විට ඒ සියල්ල උඩුයටිකුරු කරමින් සාම ක්‍රියාවලියේ මළ බෙරය රාජපක්ෂ මහතා විසින්  වැයුනේ සිංහල ජාතිකවාදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සහ ජාතික හෙළ උරුමය සමගින් සන්ධානයකට එළඹෙමිනි
මුල්කාලීන දේශපාලන ජීවිතය 

රාජපක්ෂ 1970 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බෙලිඅත්ත ආසනයෙන් ප්‍රථම වරට පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය
එවකට 24 වෙනි වියේ පසු වූ ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ සිටි ලාබාලතම සාමාජිකයා ය
ඔහුගේ පියා වන ඩී. ඒ. රාජපක්ෂ ද 1947 සිට 1965 දක්වා එම අසුන ම නියෝජනය කළේය
1977 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂය ලැබූ විශිෂ්ට ජයග්‍රහණයත් සමග ඔහුට තම පාර්ලිමේන්තු අසුන අහිමි විය
එහෙත් 1989 දී සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයෙන් නැවත වතාවක් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය
තම දේශපාලන දිවිය ආරම්භයේ දී ම වමේ හා අතරමැද දේශපාලන රටාවක් තෝරාගත් රාජපක්ෂ කම්කරු අයිතිවාසිකම් හා මිනිස් අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් තමා විශිෂ්ටයෙක් බව පෙන්වා දුන්නේ ය
ඔහු මානව අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු අතර ආදර්ශමත් චරිතයකි
නායකයෙකු වශයෙන් කීර්තියක් උසුලනු ලැබූ එතුමා 1988-1990 කාලයේ දී අතුරුදන්වූවන්ගේ මව්වරුන් විසින් අරඹන ලද මව්වරුන්ගේ පෙරමුණ නියෝජනය කළ මනෝරානි සරවනමුත්තු සමඟින් එක් ව කටයුතු කළේය
ඉන්දියාවේ කල්කටා “විශ්ව භාරති” සරසවිය මගින් රාජපක්ෂට මානව අයිතිවාසිකම් සුරැකීමේ කටයුතු වෙනුවෙන් සම්මාන ආචාර්ය පදවියක් ප්‍රදානය කරන ලදී