Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මීට අමතරව වෙන වෙනම PCB පුවරු ලේයර දෙකක් ලෙස එකලස් කල GPU දෙකක් මෙසේ තනි කාඩ්පතක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන අවස්ථාද ඇත
Laptop Graphics

mobile GPU Laptop පරිගණක වල භාවිතයට සුදුසු වන ලෙස අඩු ශක්ති පරිභෝජනයක් සහිතව නිපදවා ඇත
Laptop වල යොදාගන්නා Graphics Cards හදුනාගැනීම සදහාද මෙම ක්‍රියාවලියම අනුගමනය කළ හැකිය අතර බොහෝ විට Laptop GPU
සදහා mobile හෝ M ලෙස යෙදා desktop GPU වල නමම භාවිතා කරයි
- 9600GT හි mobile version එක 9600M GT වේ
OnBoard/Integrated/Shared Graphics

Mother board නිෂ්පාදනය කරන විට එහි chip set එකෙහි north bridge එකේහිම කොටසක් ලෙස නිෂ්පාදනය කරන
GPU, Integrated Graphics ලෙස හදුන්වයි.
එහි ක්‍රියාකරීත්වයට අවශ්‍ය මතකය ලබාගනේ පරිගණකයේ ප්‍රධාන මතකයෙන් කොටසක් නිසා shared graphics
ලෙසද හදුන්වයි.
බාහිරින් ගෙන සවි කරන Dedicated Graphics Card එකක් හා සසදනවිට මෙහි ප්‍රබලතාවය ඉතා සීමා සහිත වන අතර Dedicated Graphics Card
එකකට ආදේශකයක් ලෙස කිසිලෙසකවත් භාවිතා කිරීම සුදුසු නැත
මීට අමතරව නවතම core i3 සහ core i5 Intel දත්ත
සකසන වල අමතර උපාංගයක් ලෙස GPU එකක් ද ඇතුලත් කර නිපදවා ඇත
සාමාන්‍යයෙන් මවු පුවරුවේ ඇති
Onboard Graphics වලට වඩා එය ප්‍රබල වුවද පිටතින් සවි කරන වීඩීයෝ කාඩ් තරම් ප්‍රබල නැත
Smart-phone යනු සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතනයකින් ඔබ්බට ගිය විශේෂ සේවා සපයන උපකරණයකි
සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතන නැතහොත් feature phone වලට වඩා මේවා වෙනස් වන්නේ එහි ඇති උසස් පරිගණන බලය(computing power)
සහ සම්බන්දක (connectivity) හැකියාවනුයි
Smart-phone එකක් බොහෝවිට පූර්ණ මෙහෙයුම් පද්දති මෘදුකාංගයක් (operating system) භාවිතයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර
අතේ ගෙනයාහැකි පරිගණකයක එබ්බවූ ජංගම දුරකතනයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
Smart-phone එකක ඇති මෙහෙයුම් පද්දතිය මගින් වෙනත් වැඩසටහන් (application) හා මෘදුකාංග (software) ක්‍රියාකරවීම
සදහා අවස්ථාව ලබාදෙන අතර එකවර කාර්යයන් කීපයක් කරගෙනීමට (multi tasking) නැතහොත් එකවර වැඩසටහන් කීපයක් ක්‍රියා කරවීමට හැකියාව ඇත
ජංගම දුරකතන සම්බන්දක සංඛ්‍යාත පරාසය (network band)

සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතනයක වැදගත්ම කොටස වන්නේ එය ක්‍රියාත්මක වන සංඛ්‍යාත පරාසයයි
ඔබගේ සේවාදායක දුරකතන සමාගම මගින් සේවා ලබාදෙන සං‍ඛ්‍යාත පරාසයට සරිලන පරිදි ඔබගේ Smart-phone උපකරණයද ක්‍රියා කළයුතුය
බොහෝ විට smart-phone උපකරණ තෙවන හා සිවුවන පරම්පරාවේ දත්ත හුවමාරු ක්‍රම හා සේවා සපයන නිසා ඊට අදාල වනපරිදි
ඔබගේ දුරකතනය තෝරාගතයුතුය
ජංගම දුරකතනයේ ප්‍රමාණය

සාමාන්‍යයෙන් smart-phone බොහෝමයක් විශාල touch screen තිරයක් සහිතව පැමිණේ
තිරයේ ප්‍රමාණය අගල් 2.5 සිට 4.5 දක්වා පරාසයක පවතී
මේ නිසා ඒවායේ විශාලත්වයද එම තිරයේ ප්‍රමාණයට අනුව අඩු වැඩි වේ
මේ නිසා අවශ්‍යතාවය අනුව තිරයේ ප්‍රමාණය තෝරාගතහැකිය
භාවිතය සදහා දිග සහ පළල එතරම් ගැටලුවක් නොවුනත් smart-phone එකක මහත වැඩිවන විට නම් එය භාවිතයේදී අපහසුතා මතුවේ
විශේෂයෙන්ම QWERTY මාදිලියේ සම්පූර්ණ යතුරුපුවරුවක්ද සහිත touch screen දුරකතන සදහා මෙය බලපායි
මේ නිසා 14mm ට අඩු මහතක් සහිත smart-phone එකක් තෝරාගැනීම සුදුසුය
මීට අමතරව සාමාන්‍යයෙන් 180g ට වඩා බරින් අඩු දුරකතනයක් තෝරාගැනීමද වැදගත් වේ
Smartphone දෘඩාංග

Smartphone ප්‍රොසෙසරය (processor)

Smartphone එකක දත්ත සකසනය නැතහොත් ප්‍රොසෙසරය (CPU / processor) ඉතා පුළුල් ලෙස සාකච්චා කළයුතු කරුණකි
මෙහි මූලික හා වැදගත් කරුණු කීපයක් පමණක් සදහන් කර ඇත
සාමාන්‍ය පරිගණක වල මෙන්ම Smartphone වලද පරිගණන මොළය ලෙස දත්ත සකසනයක් නැතහොත් processor එකක් ඇත
මේවායේ වේගයන් සහ හැකියාවන් විවිධ පරාස වල පවතින අතර වර්තමානයේ
වේගවත් dual core සහිත processors ද Smartphone සදහා පැමිණ ඇත
පරිගණක ලොව ප්‍රධාන CPU නිෂ්පාදකයන් දෙපල වන intel හා AMD චිප CPU නිෂ්පාදන ආධිපත්‍ය දරන්නා සේම
smartphone සදහා තම තනි ආධිපත්‍යය ලොව පුරා විදහා ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය මූලයක් සහිත ARM Holdings සමාගමයි
එහෙත් මෙම සමාගම intel වැනි සමාගම් වලින් වෙනස් වන්නේ
තම සමාගම මගින්ම ප්‍රොසෙසර නිපදවීම පසෙකලා විධාන කට්ටලය (instruction set) පමණක් අලෙවි කිරීමයි
මෙම විධාන කට්ටලයක් (instruction set) එකක් යනු සරලව පැවසුවහොත් ප්‍රොසෙසරයෙන්
යම් ක්‍රියාවක් කරවාගැනීමට නම් එය ඇමතියයුතු ආකාරයයි
එම අමතන ආකාරය සම්මතයක් වන තරමට සහ බහුල වන තරමට අදාල ප්‍රොසෙසර වර්ග රාශියක් සදහා
එකම වැඩසටහනක් ලියා ක්‍රියාත්මක කරගැනීමේ හැකියාව ලැබේ
උදාහරණ ලෙස intel සහ AMD සමාගම් වලින් වැඩි දියුණු කළ අද ලොව බහුලවම භාවිතා වන ‍x86 instruction set ගැන සලකා බලමු
අප පරිගණක වල භාවිතා වන සියලු මෙහෙයුම් පද්දති සහ වැඩසටහන් ඔබගේ ප්‍රොසෙසරය
AMD වුවද Intel උවද එක සේ ක්‍රියා කරන්නේ එම ප්‍රොසෙසර දෙකටම තේරුම් ගත හැකි යම් පොදු සම්මතයකට
එම වැඩසටහන් ලියා ඇති බැවිනි
එනම් x86 instruction set එකට අවනත වන ලෙස x86-32 හෝ x86-64 (32 bit or 64 bit) මාදිලි
වලින් ප්‍රොසෙසරය සහ අදාල දෘඩාංග සමග ගණුදෙණු කිරීමට එම වැඩසටහන් ලියා ඇති බැවිනි
ARM සමාගමේ විධාන කට්ටලය පාදක කරගෙන අනෙකුත් සමාගම් වලට ප්‍රොසෙසර සෑදියහැකි ක්‍රම 2 කි
ඒවා නම්

1) ARM සමාගම මගින් ලබාගන්නා ලද ARM instruction set එක අනුගමනය
කළහැකි ආකාරයට තමන් විසින්ම සැලසුම් කරනලද ප්‍රොසෙසර නිපදවා ගැනීම
Qualcomm and Marvell

2) ARM සමාගම මගින් තම ARM instruction set එකට ගැලපෙන පරිදි කලින් නිර්මාණය
කරන ලද නිදර්ශක සැලසුමක් (reference designs) භාවිතා කර තම සමාගමෙහි නව ප්‍රොසෙසර නිපදවා ගැනීම
Nvidia, Samsung වැනි සමාගම්

ARM සමාගමේ නවතම විධාන කට්ටලය ARMv7 සදහා වන නිදර්ශක සැලසුම් වන්නේ (reference design)
cortex-A8 සහ cortex-A9 ප්‍රොසෙසරයි
මෙම සැලසුම් භාවිතයෙන් නිපදවන ප්‍රොසෙසර අද පවතින උසස් තත්වයේ (high end) Smartphone සදහා භාවිතා වන අතර
cortex-A8 ප්‍රොසෙසර 600MHz හෝ ඊට වැඩි තනි core සහිත ලෙසද
cortex-A9 ප්‍රොසෙසරය ද්විත්ව core සහිත ගිගාහර්ට්ස් 1 හෝ ඊට වැඩි වේගයන් සහිත ප්‍රොසෙසරද වේ
පැරණි ARMv6 සදහා භාවිත වන නිදර්ශක සැළසුම වන ARM 11 ප්‍රොසෙසරයද තවමත් ඉතා බහුලව භාවිත වේ
Smartphone එකක් යනු පරිගණකයකට සාපේක්ශව ගත්කළ ඉතා කුඩා උපාංගයකි
එහි ඇති විශාල බැටරිය සහ දර්ශක තිරය හැරුනුකොට ඉතිරිවන
කුඩා ඉඩ ප්‍රමාණය පරිගණක චිප සහ smartphone මවුපුවරුව එකලස් කිරීමට යොදාගතයුතුය
මේ සීමිත ඉඩ ප්‍රමාණය උපරිම ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සදහා system on chip හෙවත් SOC යොදාගනී
SoC (System on chip)

System on Chip නැතහොත් SoC යනු කර්යයන් ගණනාවක් තනි පැකේජයකින් කරගතහැකි ලෙස එකලස් කරනලද ප්‍රොසෙසර වේ
මේවායේ CPU, GPU, video decoder, audio/image processor වැනි
විවිධ කාර්යයන්ට ගැනෙන දෘඩාංග ගණනාවක් කැටි කර එකලස් කර තනා ඇත
මේ නිසා ශක්ති පරිභෝජනය ඉතා සීමිත වන අතර වේගවත් බවද වැඩි වේ
අද පවතින බොහෝ smartphone ප්‍රොසෙසර මෙසේ SOC ආකාරයෙන් එකලස් කරනලද ඒවා වේ
Nvidia tegra 2, OMAP 3 SOCs
Qualcomm's Snapdragon, Samsung Hummingbird

තෝරාගැනීමේදී සැලකිලිමත් වියයුතු කරුණූ

Smartphone එකක CPU (central processing unit) එක ලෙස AMRv6 (ARM 11) හෝ
ඉන්පසු පැමිණි ARMv7 (cortex-A8, cortex-A9) Instuction set සහිත CPU සහිත smartphone තෝරාගැනීම වඩා සුදුසුය
ඒවායින්ද Cortex-A8 හෝ ඉහළ හෝ එවැනි ARMv7 තාක්ශණය යොදාගෙන දියුණු කරනලද CPU නම් වඩාත් සුදුසුය
ප්‍රොසෙසර තෝරාගැනීමේදී System on chip නැතහොත් SOC ඇසුරෙන් සැලකුවහොත්
නව SOC බොහෝමයක ඇත්තේ cortex-A8 හෝ cortex-A9 සහිත CPU උපාංගවේ
එමනිසා CPU වලින් බැහැරව SOC තුළ ඇති එනෙකුත් උපාංග පිළිබඳව විශේෂයෙන් GPU පිළිබදව සැලකිලිමත් වීමට සිදුවේ
වේගවත් ප්‍රොසෙසර මගින් වැඩසටහන් රාශියක් එකවර සුමටව ක්‍රියාකරවීම (multi tasking)
1080p හෝ 720p ලෙස ද්විමාන වීඩියෝ පටිගතකිරීම (HD video recording) හෝ
නවතම අංගයක් ලෙද කැමරා 2 මගින් ත්‍රිමානව වීඩියෝ දත්ත ග්‍රහනය (3D HD video recording) කිරීම සහ
ප්‍රභල GPU හා එක්ව high end වීඩීයෝ ක්‍රීඩා ජංගම දුරකතනයෙන් ක්‍රීඩා කිරීමේ හැකියාවද ලැබෙනුඇත
GPU (Graphics Processing Unit)

ඔබේ පරිගණකයට හොද GPU එකක් නැතහොත් හොද වීඩියෝ කාඩ් එකක් අවශ්‍ය වන තරමටම
අද පවතින smartphone සදහාද වේගවත් ප්‍රභල GPU එකක අවශ්‍යතාවය ඇතිවී ඇත
සාමාන්‍ය වීඩියෝ ක්‍රීඩා කිරීමට පමණක් නොව ඉහළ තත්වයේ ත්‍රිමාන (3D) පරිශීලක අතුරුමුහුණත් (user interface) භාවිතය සදහාද
HDMI out හෝ එකවර බාහිරින් පිහිටි තිර කීපයකට රූප දත්ත සැපයීම සහ
high end වීඩියෝ ක්‍රීඩා සදහා (console level gaming) ප්‍රභල GPU අවශ්‍ය වේ
සාමාන්‍ය smartphone එකකට උවද පරිශීලක අතුරු මුහුණත (user interface) සුමටව ක්‍රියාකරවීම සදහා සහ
වීඩියෝ ක්‍රීඩා සදහා GPU එකක අවශ්‍යතාවය මතුවේ
බොහෝ පැරණි smartphone වල GPU වල කාර්යයන්ද කළේ CPU මගිනි
එහෙත් එය සාපේක්ෂව අකාර්ක්ශම වන්නේ GPU තරම් CPU එකක් ග්‍රැෆික තොරතුරු සැකසීමට කාර්යක්ශමව යොදාගත නොහැකි නිසායි
මේ නිසා ඔබ smartphone එකක් තෝරගැනීමේදී එහි GPU එක පිළිබඳවද සැලකිල්ලක් දැක්වියයුතුය
අවම වශයෙන් GPU එකක් එහි වෙනම (dedicated) අන්තර්ගත කර ඇත්ද යන්නවත් සැලකිය යුතුය
දැනට පවතින SOC වල අන්තර්ගත කර ඇති GPU වලින් Tegra 2 SOC සහිත smartphone වල අන්තර්ගත
Tegra 250 (or higher), Adreno 205 or higher
Marvell Armada 618 සහ Galaxy S මාදිලි වල පවතින PowerVR SGX 540, Mali-400MP
වැනි GPU ඉහළ මට්ටමේ හැකියාවන් පෙන්වයි.

Smartphone මතක ගබඩාව (memory storage)

Smartphone වල භාවිතා කරන මතක ගබඩා ප්‍රධාන ලෙස කොටස් දෙකකට වෙන් කළ හැකිය
පළමු වර්ගය පරිගණක වල ප්‍රධාන මතක (RAM) වල තිබෙන චංචල මතකයයි (volatile memory)
එනම් RAM එකක අප දත්ත ගබඩා කළද විදුලිය විසන්දි කළ විගස එම දත්ත නැති වන නිසා එයට චංචල මතකය යැයි කියනු ලැබේ
මෙම මතක ඉතා වේගවත් සහ සාපේක්ශව මිල අධික වේ
අනෙක් වර්ගය නම් non-volatile memory නැත්නම් අචල මතකයයි
මෙම මතක වර්ගයට විදුලිය නොමැතිව උවද දත්ත වලට හානියක් නොවී ගබඩා කර තබාගන්නට හැකියාව ඇත
අපිට බොහෝ සෙයින් හුරු පුරුදු flash drive වල ඇත්තේද මෙවැනි මතක වර්ගයකි
සාපේක්ශව වේගය සහ මිල අඩුය
non-volatile memory වර්ග රාශියක් ඇති අතර smartphone එකක මේවා භාවිතා වන්නේ අභ්‍යන්තර මතක සදහායි
අභ්‍යන්තර මතකය බොහෝ විට Flash මතකයක් වන අතර
සියලුම වර්ගයේ ලිපිගොනු හා දත්ත ඔබගේ smartphone එකෙහි ගබඩා කිරීම සදහා උපකාරී වේ
පුළුල් කළහැකි මතකය (expandable memory )

ඔබගේ smartphone එකෙහි අභ්‍යන්තර මතකය කුඩා එකක් නම් හෝ
තවත් මතක ගබඩාවක් ඔබට අවශ්‍ය නම් පිටතින් මතක කාඩ්පත් (memory card) සවි කළහැකි පරිදි බොහෝමයක් smartphone වර්ග නිපදවා ඇත
මේ සදහා විශේෂ වූ card slot එකක් අදාල smartphone වල දැකියහැක
Micro SD
, Mini SD, MMC වැනි මතක කාඩ්පත් අතරින් අද බහුලවම භාවිතා වන
Micro SD කාඩ්පත් ගැන පමණක් මෙහිදී අවදානය යොමු කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ
Micro SD Card (Micro Secure Digital) සහ Micro SDHC (Micro Secure Digital High Capacity)

මෙම flash memory card වර්ගය විවිධ ධාරිතා වලින් මිලදී ගතහැකිය
128MB පමණ සිට 32GB පමණ දක්වා වූ කාඩ්පත් අද වෙළදපොළේ දැකියහැකි වුවත්
වඩාත් සුලබ වන්නේ 1GB, 2GB, 4GB, 8GB සහ 16GB ප්‍රමාණයේ මතකයන්ය
ධාරිතාව අනුව ගත් කළ MicroSD කාඩ්පත් 4GB පමණ දක්වාද ඊට ඉහළ ධාරිතා සදහා නව පරපුරේ MicroSDHC කාඩ්පත්ද භාවිතා කළයුතුය
එහෙත් Micro SD සදහා සහාය දක්වන සියලු smartphone වර්ග Micro SDHC සදහා සහාය
නොදක්වන නිසා memory කාඩ්පත් මිලදී ගැනීමේදී ඒවා
ඔබගේ smartphone එක සදහා ගැලපෙනවාදැයි සැලකිලිමත් වියයුතුය
මෙහිදී අප සැලකිල්ලට ගතයුතු අනෙක් කරුණ වන්නේ මෙම කාඩ්පත් වල දත්ත හුවමාරු වේගයයි
නැතහොත් දත්ත ලියන සහ කියවන වේගයයි (read/write speed)
MicroSD and M2

Micro SD කාඩ්පත් ඒවායේ දත්ත හුවමාරු වේග අනුව class වලට බෙද ඇත
මෙසේ class 1, 2, 4, 6, 10 ආදී ලෙස සදහන් කළ Micro SD කාඩ්පත් ඔබට මිලදීගත හැකිය
මෙහි class 1 යනු අඩුම වශයෙන් 1MBps ලිවීමේ වේගයක් (writing speed) සහිත වියයුතුය යන්න සම්මතයයි
මෙසේ class 6 සදහා එම අගය 6MBps වේ
වේගවත් කාඩ් මගින් ඔබට ඉක්මනින් දත්ත ගබඩා කිරීම හා ලබාගැනීම කළහැකිය
විශේෂයෙන් වැඩි ධාරිතා සහිත (8GB16GB) කාඩ්පත් සදහා අවම වශයෙන් class 4 වර්ගයේ Micro SD කාඩ්පතක් වත්
තෝරාගැනීමට සැලකිලිමත් වන්න
විශේෂයෙන්ම HD video recording (720p) සදහා අවමය class 4 සහ 6 අතරද
Full HD video recording (1080p) සදහා class 10 ද යොදාගැනීම වඩාත් සුදුසුය
Hot-Swappable memory

මෙයින් කියවෙන්නේ අදාල smartphone එකෙහි මතක කාඩ්පත smartphone එක ක්‍රීයාකාරීත්වයේ තිබියදීම
ඉවත්කළහැකි හෝ ඇතුළු කර හදුනාගෙන ක්‍රියාකාරී කළහැකි වීමයි
Smartphone එක ක්‍රියා විරහිත කිරීමක් හෝ restart කිරීමක් ඒ සදහා අවශ්‍ය නොවේ
සෑම smartphone එකකම මෙම හැකියාව නොමැති බව සලකන්න
RAM (Random Access Memory) මතකය

Smartphone තුළ ඇති RAM එකක ක්‍රියාවද පරිගණකයක ක්‍රියාවටම සමාන නිසා ඒ පිළිබඳව
වැඩි දුර විස්තර නොකර RAM භාවිතය පිළිබඳව සලකා බලමු
Smartphone මෙහෙයුම් පද්දතිය හා වැඩසටහන් (application) දෙකෙන්ම RAM පරිභෝජනයට ගනී
ඒ තම කටයුතු වලදී ඉතා ඉක්මනින් අවශ්‍ය වන දත්ත ගබඩා කර තබාගැනීමටයි
RAM මතකය අධිවේගී එහෙත් චංචල මතකයකි
එනම් විදුලි බලය විසන්දි කරවිට එහි දත්ත මැකී යයි
මේ නිසා වැඩසටහන් වල ප්‍රතිදාන දත්ත ගබඩා කිරීමටත් වෙනත් දත්ත ගබඩා කිරීමටත් smartphone එකක අභ්‍යන්තර මතකයක්ද (internal memory) පවතී
මෙය බොහෝ විට අචල මතකයකි (flash memory)
විශාල RAM මතක සහිත smartphone වලට වඩාත් සංකීරණ වැඩසටහන් ක්‍රියා කළ හැකිය (ප්‍රොසෙසරය ආ අනෙක් තත්ත්වයන් සහිත නම්)
එමෙන්ම වැඩසටහන් කීපයක් එකවර ක්‍රියා කරවීමට හැකියාව ලැබේ
දැනට පවතින සුලබවම මෙහෙයුම් පද්දතිය වන ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්දති සහිත smartphone සදහා
උපරිම ක්‍රියාකාරීත්වයක් ලබාගැනීමට නම් මදක් වැඩි RAM ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය බැවින් පහත අවම සීමාවන්ට යටත්වව
එම smartphone තෝරාගැනීමට සැලකිලිමත් වන්න
Android 1.5 >> 128MB RAM or more
Android 1.62.1 >> 192MB RAM or more
Android 2.2 or ++ >> at least a 256MB RAM to run OS and other applications smoothly

ROM (Read-Only Memory)

Smartphone එකක මෙහෙයුම් පද්දතිය (OS) හා එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය bootloader ආදිය තැන්පත් කර තබන්නේ ROM එකයෙහිය
මීට අමතරව බාහිරින් අප ස්ථාපිත කරන වැඩසටහන් (installed applications) වේගවත් පිවිසුමක් සදහා ROM මතකයේ ස්ථාපිත වේ
මේ සදහා ROM මතකය OS එක හා වැඩසටහන් සදහා වෙන වෙනම කොටස් කර ඇත
ROM මතකය කියවීමට පමණක් ඇති මතකයකි
එහෙත් විශේෂ ක්‍රම මගින් එහි ඇති දත්ත නැවත ලිවියහැකි අතර එම ක්‍රියා පටිපාටිය flashing යනුවෙන් හැදින්වේ
Smartphone වල මෙහෙයුම් පද්දති අළුත් කිරීම හෝ යාවත්කාලීන කිරීම ආදිය සදහා යොදාගනු ලබන්නේ මෙම ක්‍රමයයි
සමාන්‍යෙන් වැඩි ROM මතකයක් සහිත smartphone එකක් නම්
එහි මෙහෙයුම් පද්දතියට යන ඉඩ ප්‍රමාණයට අමතරව ඉතිරි ඉඩෙහි තවත් වැඩසටහන් හා
මෘදුකාංග ස්ථාපිත කළහැකි නිසා smartphone එකක් තෝරා ගැනීමේදී ROM මතකය පිළිබඳවද සැලකිලිමත් වියයුතුය
විශේෂයෙන් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්දතිය වැනි මෙහෙයුම් පද්දති සදහා ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වැඩසටහන්
විශාල වශයෙන් නොමිලේ ලබාගත හැකි නිසා විශාල ROM එකක් තිබීම වාසිදායකය
මීට අමතරව Android 2.2 හෝ 2.3 මෙහෙයුම් පද්දතියේ සිට ඔබට ROM එක වෙනුවට වැඩසටහන් ස්ථාපිත කිරීමට අභ්‍යන්තර
හෝ බාහිර Micro SD මතකයද භාවිත කිරීමට ඉඩ සලසා දෙයි
ප්‍රදර්ශක තිරය (Display Screen)

Smart-phone බොහෝමයක ඇති ස්පර්ශ සංවේදී තිර (touch screen) පිළිබඳව මෙහෙදී අවදානය යොමු කරමු
මෙහිදී සැලකිලිමත් වියයුතු කරුණු රාශියකි
ඒවා නම් තිරයේ ප්‍රමාණය, තිරයේ විභේදනය (resolution), පැහැදිලි තීවූර රූප, හීරීම් වලට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව,
විවිද කෝණ වලින් නැරබීමේ හැකියාව සහ සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරය නැරබීමේ හැකියාව ආදියයි
ස්පර්ශ සංවේදී තිර වර්ග (touch screen types)

Touch Screen සදහා යොදාගන්නා තිර සාදා ඇත්තේ LCD(liquid crystal display) හෝ LED (light emitting diode) තාක්ශණ භාවිතයෙනි
LCD තිර වර්ග

කලකට ඉහතදී නව LCD තිර හදුන්වා දුන්නේ පැරණි විශාල CRT (cathode ray tube) වලට සාර්ථක ආදේශකයක් ලෙසයි
එහෙත් LCD තිර තමුන්ම ආලෝකය නිපදවා ගැනීමක් සිදු නොකරන නිසා පසුතල ආලෝකකරණයක් (background lightning) අවශ්‍ය වේ
තවද LCD තිර LED මෙන් කාර්යක්ශම නොවේ
මෙම කරුණු නිසා එහි ශක්ති පරිභෝජනය LED පුවරු හා සසඳන විට තරමක් වැඩිය
LCD තිර වල රූප තීවුරතාවය හා පැහැදිලි බව සාමාන්‍ය මට්ටමක පවතින අතර වැඩි දියුණු කිරීම් මගින්
දුර්වලතා මගහැර නිපදපූ නව තිර වර්ගද වෙළදපොලේ දැකියහැක
LCD තිර වර්ග කීපයක් ගැන පහත සලකා බලමු
TFT-LCD (Thin Film Transistor - Liquid Crystal Display)

බහුලවම දැකිය හැකි තිර වර්ගයයි
මදක් යල් පැන ගොස් තිබුනද අදත් මෙම තිර smart-phone සදහා විශාල
ප්‍රමාණයෙන් භාවිත වන්නේ සාපේශව මිල අඩු නිසායි
තිරයේ ප්‍රභේදනය(contrast) සහ දීප්තතාවය (brightness) සාමාන්‍ය අගයක් ගත්තද සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරයේ දෘශ්‍ය භාවය (sunlight legibility)
සාපේක්ශව දුර්වල අතර තිරයෙන් ආලෝකය පරාවර්තනය වීම (reflection) ද වැඩි අගයක් ගනී
මීට අමතරව විවිද කෝණ ඔස්සේ තිරය නැරබීමේදී (viewing angles) LED තිර සාපේක්ශව දුර්වල ප්‍රතිඵල
ගෙන දෙන අතර රූප වල පැහැදිලි භාවය හා ගුණාත්මක භාවය (image quality) මධ්‍යස්ඵ අගයක් ගනී
IPS LCD/Retina display සහ Super Clear LCD (S-LCD)

මේවාද TFT-LCD තිර වලම වැඩි දියුණු කරන ලද තිර වර්ගවේ
වඩාත්ම වැදගත් අංගයක් ලෙස තිරයෙන් ආලෝක පරාවර්තනය
වීම සෑහෙන පමණකට මෙම තිර වල අඩූ කර ඇති අතර උසස් පැහැදිලි රූප, ප්‍රභේදන(contrast) සහ දීප්තතාවය (brightness) දැකිය හැක
විශේෂයෙන් iphone 4 සදහා භාවිතා වන IPS LCD වල ඉහත ගුණයන් ඉතා ඉහල මට්ටමක පවතී
LED තිර වර්ග

LCD මෙන් නොව LED තිර වලින් අවශ්‍ය ආලෝකය තමන්ම නිපදවා ගනී
මේ නිසා මෙම තිර සදහා පසුතල ආලෝකකරණයක් (background lightning) අවශ්‍ය නොවේ
තවද ඉතා අඩු ශක්ති ප්‍රමාණයක් භාවිත කර පැහැදිලි සහ තියුණු රූප ලබාදේ
AMOLED(Active-Matrix Organic Light-Emitting Diode)

කාබනික සංයෝග යොදා තැනූ LED වර්ගයක් වන මෙහි පික්සල් එකිනෙක යොමු කිරීම සදහා Active Matrix තාශණය යොදාගනු ලබයි
AMOLED තිර සෑම අතින්ම LCD වලට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින අතර අඩු ශක්ති පරිභෝජනය සහ අඩු මුදලකින් නිෂ්පාදනය
කළහැකි විම නිසා වර්තමානයේ ඉතා වේගයෙන් ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී
තිරයේ ප්‍රභේදනය (contrast), දීප්තතාවය (brightness),
සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරයේ දෘශ්‍ය භාවය (sunlight legibility) ඉතා හොද අගයක් ගන්නා
අතර සාපේක්ශව ආලෝකය පරාවර්තනය වීම (reflection) ද අඩු අගයක් ගනී
මීට අමතරව විවිද කෝණ ඔස්සේ තිරය නැරබීමේදී (viewing angles) සහ රූප වල පැහැදිලි භාවය හා ගුණාත්මක භාවය (image quality) මධ්‍යස්ඵ අගයක් ගනී
ClearBlack AMOLED සහ Super AMOLED

AMOLED වලම වැඩි දියුණු කරන ලද තිර විශේෂවේ
මෙම තිර විශේෂ සෑම අතින්ම විශිෂ්ට හැකියාවන් පෙන්වන අතර AMOLED වල ගුණාත්මක භාවය තවත් වැඩි කර එහි දුර්වලතා නැති කර නිපදවා ඇත
මේවායේ කාර්යක්ශමතාවය හා ඉතා අඩු ශක්ති පරිභෝජනයද නිසා smart-phone එකක් දිගු කාලයක් ක්‍රීයාකරවීම සදහා ඉතා වැදගත් වේ
විවිධ ස්පර්ශක සංවේදී තිර තාක්ශණ (Touch Screen Technologies)

ස්පර්ශක සංවේදී තිරයක් ස්පර්ශ කළ විට ඊට අදාල ක්‍රි යාව කරගැනීම සදහා එම සංඥා ග්‍රහනය කරගත යුතුය
මෙසේ ස්පර්ශය සංවේදනය කරගැනීමේ ප්‍රධාන ක්‍රම 2කි ඒවා නම්

1) Surface techniques - electrical/acoustic
විද්‍යුත් සන්නායකතාවය හා ධ්වනි කම්පන මගින්

2) Edge techniques –optical
ආලෝක හා අධෝරක්ත කිරණ භාවිතයෙන්

මෙම ක්‍රම දෙකම අද භාවිතයේ පවතින අතර ඒවායේද විවිධ ප්‍රභේද දැකියහැක
බහුලව භාවිතා වන එවැනි තාක්ශණ කීපයක් පිළිබඳව දැන් සලකා බලමු
Surface techniques - electrical/acoustic | විද්‍යුත් සන්නායකතාවය හා ධ්වනි කම්පන මගින්

Resistive touchscreen (ප්‍රතිරෝදන සංවේදනය)

Resistive touchscreen ක්‍රියා කරන්නේ පීඩන සංඥා ඍජුව ග්‍රහනය කිරීම මගිනි
එනම් දුරකතනය ක්‍රීයාකරවන්නාගේ ඇගිල්ලක ස්පර්ශයෙන් හෝ ස්පර්ශක තුඩක් (stylus) භාවිතයෙන් ස්පර්ශ කිරීමේදි ඇතිවන
පීඩනය මගින් සංවේදනය කිරීම මෙම තිර වර්ගයෙන් සිදුවේ
මෙහිදී සිදුවන්නේ සාමාන්‍ය තිරයට උඩින් ස්ථානගත කරන ලද විනිවිද පෙනෙන සුළු ඉලෙක්ට්‍රොනික සංවේදක තිර දෙකක් පීඩනය
යොදනවිට එකිනෙක ස්පර්ශ වීමට සලස්වා සංඥා ග්‍රහනය කිරීමයි
මෙහි ඇති වාසිය නම් මිනිස් ස්පර්ශයෙන් පමණක් නොව ස්පර්ශක තුඩක් වැනි දෘඩ ද්‍රව්‍යයක සංවේදනයෙන් උවද සංඥා ප්‍රතිග්‍රහනය කළහැකි වීමයි
එමෙන්ම ස්පර්ශක තුඩක් භාවිතයෙන් තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම (handwriting recognition) ද මෙම සංවේදක භාවිතයෙන් කළහැක
තවද මෙම තිර අඩු මිලකට නිශ්පාදනය කළහැකිය
Capacitive touchscreen (ධාරිත්‍රන සංවේදනය)

Capacitive ස්පර්ශක සංවේදක ක්‍රියා කිරීම සදහා මිනිස් ඇගිලිවල ස්පර්ශය අත්‍යාවශ්‍ය වේ
එනම් එය සාමාන්‍ය ස්පර්ශක තුඩකින් (stylus) මෙම තිර සංවේදනය කළ නොහැක
පීඩන සංවේදනය වෙනුවට මිනිස් ශරීරයේ ගබඩා වී ඇති විද්‍යුත් ආරෝපණ සංවේදනය මගින් මෙම ස්පර්ශක තිර ක්‍රියා කරයි
මෙහි ඇති දුර්වලතාවයක් නම් මෙහි සාමාන්‍ය stylus එකක් මගින් තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම (handwriting recognition) කළ නොහැකි වීමයි
එහෙත් මේ සදහා දැන් විශේෂ ස්පර්ශක තුඩු (capacitive stylus) භාවිතයට පැමිණ ඇත
අධික සංවේදීතාවය, කල් පැවැත්ම වැනි වාසි නිසා මෙම තිර වර්ගය බහුලව භාවිත වේ
මේවා භාවිතයේදී ඉක්මනින් අක්‍රීය නොවී දුගු කලක් භාවිත කළහැක
Edge techniques –optical | ආලෝක හා අධෝරක්ත කිරණ භාවිතයෙන්

නව තාක්ශණය යොදාගත් මෙම වර්ගයේ සංවේදක සදහා තිරය ඉදිරියෙන් එලන ලද අමතර ලේයර අනවශ්‍යවේ
කෙලින්ම සංවේදනයන් සංවේදක වලට ග්‍රහනය කළහැකි පරිදි සැකසිය හැකිය
ප්‍රධාන වර්ග දෙකකි

1) Infrared matrix

2) Lumio

මේවා එතරම් ජනප්‍රිය තාක්ශනයන් නොවන්නේ කලින් තිබූ අධෝරක්ත සංවේදක (Infrared matrix) වල අකාර්යක්ශමතාවය,
අධික මිල සහ සාමාන්‍ය ආලෝකයටද සංවේදී වීමේ හැකියාව ඇති නිසායි
එහෙත් නවතම Lumio තාක්ශණය මගින් ඉතා සංවේදී හා නිවැරදි ලෙස ඕනෑම වස්තුවකින් සංවේදනය කිරීමේ හැකියාව ඇත
එමෙන්ම ඉතා විශාල තිර සෑදීම සදහාද මෙම ක්‍රමය යොදා ගත හැකි වීම විශේෂ කරුණකි
දර්ශන තිරයේ විභේදනය (Display Resolution)

දර්ශන තිරයක Resolution යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ එහි ප්‍රදර්ශණය වන මුළු පිස්කල් (pixel) ගණනේ එකතුවයි.
විභේදනය වැඩි වන්නට වන්නට ඒකක ඉඩක වැඩි පික්සල් ගණනක් ප්‍රදර්ශණය කළහැකි නිසා වැඩි රූප දත්ත ප්‍රමාණයක් පෙන්වීමේ හැකියාව ලැබේ
තිරයේ විභේදනය එහි භෞතික ප්‍රමාණය මත රදා නොපවතී
එකම විභේදනය සහිත විශාල තිරයක් හා කුඩා තිර්යකින් වැඩි පැහැදිලිතාවයක් හා රූප දත්ත ලබා දෙන්නේ ප්‍රමාණයෙන් කුඩා තිරයේදීයි
සාමාන්‍යයෙන් smart-phone වල දර්ශන තිරයේ විභේදනය QVGA (320x240 pixels ) සිට WVGA (854x480) දක්වා
වන අතර තිරයේ ප්‍රමාණය අගල් 2.5 ක පමණ සිට 4.5 පමණ දක්වා පරාසයක පවතී
කුඩා තිර සදහා අඩු විභේදන තිබීම ගැටලුවක් නොවූවත් විශාල තිර වල පැහැදිලි රූප ලබා ගැනීමට නම් වැඩි විභේදනයක් සහිත තිරයක් තෝරා ගත යුතුය
2.5’ සදහා QVGA – 320x240 / 480x‍320pixels

2.8’3.0’ සදහා VGA – 640x480 pixels

3.0’3.5’ සදහා VGA/WVGA – 640x480 / 800x480 pixels

3.5’+ සදහා WVGA – 800x480 / 854x480 pixels

තිරයේ ප්‍රමාණය අනුව ඉහත සදහන් අගයන්ට අඩු විභේදනයක් තිබෙන දර්ශන තිර තෝරාගැනීම නිසා තිරයේ දිස්වන රූපවල පැහැදිලි බව හා තත්ත්වය අඩුව දිස්විය හැකිය
මේ නිසා හැකි තරම් විශාල විභේදනයක් සහිත දර්ශන තිරයක් තෝරා ගැනීම කළයුතුය
දර්ශන තිරය හා එහි පරිශීලක අතුරු මුහුනතට (user interface) අදාල අනෙකුත් තක්ශණයන්

Full QWERTY virtual keyboard

QWERTY යතුරු පුවරුව යනු අප දැනට පරිගණක සදහා භාවිත කරන යතුරු පුවරුවට අදාල යතුරු පිළිවෙළයි
(පරිගණක යතුරු පුවරුවේ අකුරු සහිත ඉහලම පේලියේ QWERTY යන අකුරු පිළිවෙල බලන්න)
Smart-phone ස්පර්ශක තිරයේ මෙම සම්පූර්ණ හෝඩිය සහිත පුවරුව අත්තාත්වික ලෙස (virtually) පෙන්වීම මෙහිදී සිදුවේ
එමගින් භාවිත කරන්නාට sms, mail හෝ වෙනත් දෑ යතුරු ලියනය කළහැකිය
Accelerometer sensor - ත්වරණමාන සංවේදකය

මෙම ඉලෙක්ට්‍රොනික මානය මගින් smart-phone එකක චලිතයන් සහ විවිධ අතට හැරවීම් සංවේදනය කළ හැකිය
මීට අමතරව භ්‍රමණය හෝ පැද්දීම් සෙලවීම් පිළිබඳව පූර්ව ඉගියන් ලබාගැනීම කළහැකිය
මෙම උපකරණය smart-phone සදහා වැදගත් වන්නේ දුරකතනය සිරස්ව හෝ තිරස්ව පිහිටුවීමේදී ස්වයංක්‍රීය
ලෙස තිරයේ පරිශීලක අතුරුමුහුණත හැරවීමටම්(activate auto screen rotation) සදහායි
මීට අමතරව සමහර smart-phone සදහා සංගීත වාදකය පාලනය සහ ජංගම දුරකතන ක්‍රීඩා කිරීමේදී ද
තවත් විටෙක google sky වැනි වැඩසටහන් හරහා අහසේ විවිධ දිශා වලට දුරකතනය යොමු කිරීමෙන් තාරකා සහ ග්‍රහලෝක පිළිබඳ විස්තර ලබාගැනීම
ආදියද දුරකතනය මුනින් අතට හැරවීම මගින් එලාම් නාදය හෝ දුරකතන නාදයක් සැනින් නිහඬ කිරීමද (mute) කළහැකිය
Gorilla Glass display

මෙම සිහින් ඇතිරිලි වර්ගය බිදීම් සහ සීරීම් වලට දැඩිව ඔරොත්තු දෙන පරිදි දර්ශක තිර ආවරණ ලෙස සැකසූ ආරක්ශක තිර විශේෂයකි
විනිවිද පෙනෙන සුළු ආරක්ශක ආවරණය දර්ශක තිරයට උඩින් යොදන අතර මෙය පවිත්‍ර කිරීමට ඉතා පහසුවේ
මෙය පරිසර හිතකාමී අධි ශක්ති alkali-aluminosilicate තුනී පාරදෘශ්‍ය ආවරණයකි
Oleophobic surface

ඇගිලි සලකුනු සහ සීරීම් ඇතිවීම් අවම කරන ආරක්ශක ඇතිරිලි වර්ගයකි
Gorilla glass display එකක ආකාරයෙන් ක්‍රියාකරත් එතරම් ප්‍රභල රැකවරනයක් ලබා නොදෙයි
Handwriting recognition - අත් අකුරු හදුනාගැනීම

ස්පර්ශක තුඩක් (stylus) භාවිතයෙන් ස්පර්ශක සංවේදී තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම මෙහිදී සිදුවේ
Resistive touch screen තිර බොහෝ විට මේ සදහා යොදාගනී
Capacitive තිරවලට මෙම පහසුකම අත්කරගත නොහැක
Proximity sensor - ආසන්නතා සංවේදක

භෞතික සම්බන්දයකින් තොරව සමීපයේ ඇති වස්තූන් හදුනාගැනීම proximity sensor මගින් කළහැකිය
Smart-phone සදහා මෙම සංවේදක උපකරණ බහුලවම යොදාගනු ලබන්නේ
ශ්‍රවනේන්ද්‍රිය අසලට දුරකතනය රැගෙන එනවිට ස්වයංක්‍රීයව එහි දර්ශන තිරය නිවා දැමීමට සහ ස්පර්ශක තිරය අක්‍රීය කිරීමටයි
මෙමගින් තිරයෙන් පිටවන තාපය මුහුණට දැනීම වැලැක්වීමත් ශක්ති පරිභෝජනය අඩු කිරීමත් සිදුවන අතර
ස්පර්ශක තිරය ශරීරයේ ගෑවීමෙන් දුරකතනයෙන් වැරදි සංවේදන ග්‍රහනය කරගැනීම වලකයි
Multi-touch input method

ස්පර්ශක සංවේදක තිරය මත එකවර ස්පර්ශ කීපයක් මගින් සංඥා යැවීම මෙහිදී සිදුවේ
ඇගිලි දෙකක් භාවිතයෙන් තිරය විශාල කිරීම (Zoom) සහ scroll කිරීම
ආදී විවිධ ක්‍රියා කරගැනීමේ හැකියාව මේ නිසා ජංගම දුරකතනය භාවිත කරන්නාට ලැබේ
අද පවතින නවීන Smart-phone එකකින් සපයන සේවා සමහරක්

Geo-tag

මෙම අංගය දැකිය හැක්කේ GPS සේවා ක්‍රියාත්මක කරනලද නව smartphone වලයි
ඔබ ගන්නා ඡායාරූප වල ඒවා ලබාගත් ස්ථානය අනුව අදාල භූගෝලීය තොරතුරු (geographical information)
විශේෂයෙන්ම කණ්ඩාංක (coordinates) ඡායාරූප දත්තවල (metadata) අන්තර්ගත කිරීම මෙහිදී සිදුවේ
මෙම දත්ත ඔබගේ පරිගණකයෙහි ඇති මේ සදහා විශේෂිත් මෘදුකාංග මගින් හෝ බොහෝ රූප සංස්කාරක මෘදුකාංග මගින් කියවියහැක
(image viewers, image editors and online image galleries)

Accelerometer sensor - ත්වරණමානසංවේදකය

මෙම ඉලෙක්ට්‍රොනික මානය මගින් smart-phone එකක චලිතයන් සහ විවිධ අතට හැරවීම් සංවේදනය කළහැකිය
මෙම උපකරණය smart-phone සදහා වැදගත් වන්නේ දුරකතනය සිරස්ව හෝ තිරස්ව පිහිටුවීමේදී ස්වයංක්‍රීය
ලෙස තිරයේ පරිශීලක අතුරුමුහුණත හැරවීම(activate auto screen rotation) සදහායි
මීට අමතරව සමහර smart-phone සදහා සංගීත වාදකය පාලනය සහ ජංගම දුරකතන ක්‍රීඩා කිරීමේදීද
තවත් විටෙක google sky වැනි වැඩසටහන් හරහා අහසේ විවිධ දිශාවලට දුරකතනය යොමු කිරීමෙන් තාරකා සහ ග්‍රහලෝක පිළිබඳ විස්තර ලබාගැනීම
ආදියද දුරකතනය මුනින් අතට හැරවී මමගින් එලාම් නාදය හෝ දුරකතන නාදයක් සැනින් නිහඬ කිරීමද (mute) කළහැකිය
Gyroscope sencor - විභ්‍රමණේක්ෂ මානය

Smartphone එකක accelerometer හා එක්ව gyroscope සංවේදකයකට අක්ෂ (axes) 6 ඔස්සේ මිණුම් ලබාගත හැකිය
ඒවා නම් වම, දකුණ, උඩ, යට, ඉදිරිය සහ පසුපසයි
එමෙන්ම පෙරලීම, උස්පහත් වීම් සහ හැරවුම් දිශා ග්‍රහනයද කළහැකිය
මේ නිසා තනි accelerometer සංවේදකයක සිරස් හා තිරස් අක්ෂ වල සංවේදන ප්‍රතිග්‍රහනයට
වඩා මෙම සංවේදක වලින් වඩාත් නිවැරදිය සංවේදනය කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත
Wii-mote වැනි ක්‍රීඩා උපාංග වල මෙන් උසස් සංවේදන හැකියාවක්
smartphone වලට ලැබීම නිසා උසස් තත්ත්වයේ (console level) වීඩියෝ ක්‍රීඩා කිරීමේ හැකියාව ලබාගතහැක
A2DP (Advanced Audio Distribution Profile)

බ්ලූටූත් තාක්ශණය හරහා දත්ත හුවමාරු කිරීම සදහා ඇති Bluetooth profile වලින් එකකි
Smartphone එකක් මගින් Stereo සංගීත කණ්ඩ
රැහැන් රහිතව headphones හෝ speakers වලට
bluetooth තාක්ෂණය හරහා සම්ප්‍රේශණය කිරීම මෙම තාක්ෂණය භාවිතයෙන් සිදුවේ
එක් පසකට පමණක් දත්ත සම්ප්‍රේශනය කළහැක
FM Transmitter (RDS - Radio Data System)

Featured Phone සහ Smartphone තුළ තැනූ රේඩියෝවක් නිතර දැකියහැකිය
මෙය බොහෝ විට FM කලාපයේ සම්ප්‍රේශනය වන රේඩියෝ විකාශන ග්‍රහනය කළහැකි ලෙස තනා ඇත
කළාතුරකින් එකක් හැරුනුකොට අනෙක් සියලු ජංගම දුරකතන සදහා මෙම FM රේඩියෝවේ ඇන්ටනාව ලෙස රැහැන්ගත (wired) headset යොදාගත යුතුය
FM රේඩියෝව ජංගම දුරකතනයක් සදහා සාමාන්‍ය අංගයක් උවද FM Transmitter දැකියහැක්කේ බොහෝ විට smartphone වල පමණි
මෙම ට්‍රාන්ස්මීටර මගින් Radio Data System යන දත්ත සම්ප්‍රේශණ ක්‍රමය (communication protocol) හරහා smartphone එකක සිට රැහැන් රහිතව
FM තරංග පරාසය ඔස්සේ FM සංඛ්‍යාත ග්‍රාහකයකට (FM receiver) සංගීත කණ්ඩ සම්ප්‍රේශණය කළහැකිය
මෙම ග්‍රාහකය බොහෝවිට FM රේඩියෝවක් හෝ වාහනයක සවිකළ රේඩියෝවක් වියහැක
GPS (Global Positioning System)

Global Positioning System නැතහොත් GPS යනු අප ලොව කොතැනක සිටියත්
සිටින ස්ථානය, වේලාව සහ අප ගමන් ගන්නා වේගය නීර්ණය කළහැකි අභ්‍යාවකාශයේ පවතින චන්ද්‍රිකා (satellite) පද්දතියකි
(space-based global navigation satellite system - GNSS)
මෙය මූලිකවම අමෙරිකානු රජය හා ආරක්ශක දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හදුන්වා දී පවත්වාගෙන යන චන්ද්‍රිකා (satellite) සහ
සේවා පද්දතියක් උවත් මහජනතාව සදහා විවෘත වූවකි
චන්දිකා 30 කින් පමණ සමන්විත මෙම පද්දතිය අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඉතා නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වේ
මෙවැනි GNSS වර්ගයේ තවත් පද්දති කීපයක් ලොව ඇති අතර ඒවා රුසියාව, චීනය හා යුරෝපා සංගමයේ රටවල් මගින් පිහිටුවා භාවිතා කරනු ලබයි
GPS උපකරණයකින් සිටින ස්ථානය (position) ග්‍රහනය (lock) කරගැනීම සදහා අවම ලෙස චන්ද්‍රිකා 3ක් අවශ්‍ය වේ
එහෙත් වඩාත් නිවැරදි දත්ත ලබාගැනීමට නම් අවම ලෙස චන්ද්‍රිකා 4 කින් වත් සංඥා ග්‍රහනය කළයුතුය
අමරිකානු රටවල නම් නිතරම අභ්‍යාවකාශයේ රැදවූ චන්ද්‍රිකා 6ත් 10ත් අතර ප්‍රමාණයකින් සංඥා ලබාගතහැකිය
A-GPS (Assisted GPS)

Smartphone සදහා GPS උපකරණ පළමුව හදුන්වාදෙනු ලැබුවේ 2004 දී A-GPS ආකාරයෙනි
දැනට ඇති බොහෝමයක් smartphone වල භාවිතා වන මෙම A-GPS හෙවත් Assisted-GPS ක්‍රියා කරන්නේ
චන්ද්‍රිකා දත්ත සහ සන්නිවේදන ජාල දෙකෙහිම එකතුවක් ලෙසය
චන්ද්‍රිකා සංඥා හා එක්ව GPRS හෝ 3G හරහා (හෝ wifi වැනි වෙනත් ආකාර) දත්ත පැකට්ටු ලෙස දත්ත හුවමාරුව මගින් A-GPS ක්‍රියා කරයි
මෙහිදී යාබද සන්නිවේදන කුළුණු වල සහායද ඇතිව සිටින ස්ථානය වඩා වේගවත්ව චන්ද්‍රිකා වලට හදුනාගත හැකිය
චන්ද්‍රිකා සංඥා වලට අමතරව සන්නිවේදන ජාල යොදා ගැනීම මගින් සංඥා අඩු ප්‍රදේශයකදී උවද තොරතුරු ලබාගැනීමටත්
වේගවත් ලෙස තොරතුරු ලබාගැනීමටත් හැකියාව ලැබී ඇත
බොහෝ smartphone වල A-GPS උපකරණ,
Wifi Positioning System
(යාබදව පිහිටි wifi ජාල වල සහාය සහිත ස්ථානගත කිරීමේ පද්දති) සහ
cell-site triangulation
(යාබදව පිහිටි දුරකතන සන්නිවේදන කුළුණු 3ක් හෝ වැඩි ගණනක් මගින් ස්ථානගත කිරීමේ පද්දති)
යන ඒවායේ එකතුවක් දැකියහැකිය
විශේෂයෙන් GPS සේවා වැඩි දුර ව්‍යාප්ත නොවූ ලංකාව වැනි රටවල මෙම සංකලනය යොදාගනී
Google Maps වැනි සේවාව මගින්ද ඉහත සදහන් විධි තුනම ඒ ඒ අවස්ථාව අනුව යොදාගනී
සාමාන්‍ය දුරකතනයක් ලෙස
පුද්ගලික ඩිජිටල් සහායකයෙකු ලෙස (PDA – personal digital assistant)
අන්තර්ජාල සේවා සහ ඉන්ටර්නෙට් මොඩමයක් ලෙස
ජංගම සංගීත වාදකයක් ලෙස
කැමරාවක් සහ වීඩියෝ රෙකෝඩරයක් ලෙස
GPS (global position system) උපකරණයක් ලෙස
ජංගම දත්ත ගබඩාවක් ලෙස
රේඩියෝවක් ලෙස
FM ට්‍රාන්ස්මීටරයක් ලෙස
වීඩියෝ ක්‍රීඩා උපකරණයක් ලෙස
ඉලෙක්ට්‍රොනික පොත් කියවනයක් ලෙස (e-book)
සහ තවත් බොහෝ දෑ සදහා
සී.එම්.එල්.එල්. ලෝක බර පංති ශූරතා ලැයිස්තුව

සී.එම්.එල්.එල්.  ලෝක සැහැල්ලු බර පංති ශූරතාවය යනු 1991 සිට "කොන්සෙජො මුන්ඩයල් දි ලුචා ලිබ්‍රෙ"  Consejo Mundial de Lucha Libre (CMLL) විසින් හඳුන්වා දුන් වෘත්තීමය ලෝක රෙස්ලින් ශූරතාවයකි
1991 වසරේ සැප්තැම්බර් 15 වන දින තරඟකරුවන් 16 දෙනෙකුගෙන් යුත් තරඟාවලියක අවසාන වටයේදී පීරොත්  (Pierroth, Jr
) පරදවා ජයග්‍රහණය කල ජෙරී එස්ට්රාඩා ( Jerry Estrada,) පළමු ශූරයා ලෙස සී.එම්.එල්.එල් විසින් සලකනු ලබයි
වර්ථමාන ශූරයා වන්නේ Rush වන අතර  Dr
Wagner, සහ Atlantis යන දෙදෙනා මෙම ගෞරවය දෙවරක් හිමිකරගෙන ඇත
Wagner, Jr
තෙවරක් ශූරතාව හිමිකරගත් අයෙක් වන නමුත් සී.එම්.එල්.එල්. , එය නිළ වශයෙන් පිළි නොගනී
සී.එම්.එල්.එල් ශූරයකු ලෙස ජෙර්රි එස්ට්රඩ්(Jefry Estride) විසි දරනු ලැබූ ආධිපත්ය කාලය කෙටිම කාලය ලෙස සලකන අතර එය දින 175කි
උල්ටිමො ගුඑරෙරෝ (Ultimo Guerero)දිගම ආදිපත්ය කාලය සටහන් කර ඇති අතර එය දින එක්දහස් තුන්සීය නවයකි (1309) නමුත් ඇකේරිඋස් (Acreius) ගේ නිළ නොවන ශූරතා කාලය කෙටිම කාලය ලෙස වාර්ථා වන නමුත් (දින අටක්) එය සී.එම්.එල්.එල් විසින් නිළ වශයෙන් පිළිගෙන නැත
--කුෂාන් (talk) 04
57, 29 නොවැම්බර් 2011 (යූටීසී)

ඉතිහාසය

ශූරතා ආධිපත්‍යයන් (දින ගණන අනුව)

යතුරු

මූලාශ්‍රයන්

General reference for championship history before 2000

Specific

Championships promoted by Consejo Mundial de Lucha Libre
Cruiserweight wrestling championships
--කුෂාන් (talk) 19
24, 29 නොවැම්බර් 2011 (යූටීසී)
--කුෂාන් (talk) 19
32, 29 නොවැම්බර් 2011 (යූටීසී)
උණුසුම් චොකලට් (උණුසුම් කොකෝවා හෝ කොකෝවා චොකලට් කිරි හෝ ප්‍රංශ බසින් කැෆියු චොකලා ලෙසත් හදුන්වයි) යනු නියමානුකූලව ගාන ලද චොකලට්, උනු කරන ලද චොකලට් හෝ කොකෝවා කුඩු, රත්කල කිරි හෝ ජලය සහ සීනි අඩංගු වන උණුසුම් කළ පානයකි
පානීය චොකලට් උණුසුම් චොකලට්වලට සමාන වුවත් එය සාදනු ලබන්නේ උණු කළ, ගාන ලද චොකලට් හෝ චොකලට් මිශ්‍රණයකින්ය
එසේම සාමාන්‍යයෙන් එය ජලයේ දියවන කුඩුකළ මිශ්‍රණය තරම් රසවත් නැත
පලමු චොකලට් පානය මායාවරුන් විසින් වසර දෙදහසකට පමණ පෙර නිර්මාණය කළ බවත්, කොකෝවා පානයක් 1400 දී පමණ Aztec  සංස්කෘතිය තුල අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් වූ බවත් විශ්වාස කෙරෙනවා
නව ලොව, මෙක්සිකෝවෙන් හදුන්වා දීමෙන් පසුව පානය යුරෝපය තුල ජනප්‍රිය වූ අතර එතැන් පටන් වෙනස්කම් සමූහයක් සිදු විය
19 වන සියවස දක්වා උණුසුම් චොකලට් උදර රෝග සදහා ‍ඖෂධයක් ලෙස පවා භාවිත කරන ලදී
අද වන විට උණුසුම් චොකලට් ලොව පුරා භාවිත කෙරෙන අතර, ඉතාලියේ භාවිත වන ඉතා ඝන cioccolata densa ඇමරිකාවේ සාමාන්‍යයෙන් භාවිත වන තරමක් මෘදු වූ උණුසුම් කොකෝවා ඇතුලුව විවි‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ධ වෙනස්කම්වලින් පැමිනේ
ඉතිහාසය
ග්වාතමාලාහි, රියෝ අසුල් කැනීම් බිමේ ඇති ක්‍රි
ව. 460-480 යන වකවානුවට අයත් ඉපැරණි මායා සොහොන් බිමක තිබී කොකෝවා යන වචනයට අදාල මායා අක්ෂර සදහන් කල චොක්ලට් පානයක අවශේෂ කෝප්ප හමුවිය
සිසිල්ව පිළිගන්වන ලද චොකලට් පානය සැකසීම සදහා මායාවරුන් කොකෝවා ඇට තලපයක් ලෙස කුඩු කර ජලය, ඉරිගු පිටි, චිලී පෙපර් සහ අනෙකුත් අමුද්‍රව්‍ය සමග මිශ්‍ර කරන ලදි
ඉන් පසු ඔවුන් පානය ඝන පෙණ දමන තුරු කෝප්පයකින් සැලියකට නැවත නැවතත් වත්කරන ලදි
ධනවතුන් විසිතුරු ලෙස සරසන ලද කෝප්ප වල චොකලට් පනය කලද, මායා වරුන්ගේ සෑම සමාජ පන්තියකටම චොකලට් ලබාගත හැකි විය
පසුව  ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විසින් චොකලට් ප්‍රධාන ද්‍රව්‍ය වූ වැනිලා සහ අනෙකුත් කුලු බඩු වලින් රසකල සිසිල්ව සැකසූ පානයක් ලෙස chocolatl නම්කරන ලදි
ජනප්‍රවාද වලට අනුව මොන්ටෙසුමාගේ රාජ සභාව xocolatl කෝප්ප 2000ක් දිනකට පානය කල අතර ඉන් 50ක්ම මොන්ටෙසුමා විසින් පානය කරන ලදි
ඇමරිකානු රටවල ඒ වනවිටත් සීනි නොතිබූ බැවින් xocolatl අමුතු රසවිදනයක් ලෙස සලකන ලදි
නූතන නියම පැනිරසැති උණුසුම් චොකලට් පානය මෙන් නොව, එම පානය සැර හා තිත්ත රසයෙන් යුක්ත විය
xocolatl පලමුවම උණුසුම්ව සැකසීම සම්බන්ධ මූලාශ්‍ර කවදා, කා විසින්ද යන්න පිලිබන්ඩව සපයන තොරතුරු අවුල් සහගතය
කෙසේ වුවත් 16 වන ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදීල පලමුව පේරු රටේද පසුව මෙක්සිකෝවේද ජීවත් වූ ස්පාඤ්ඤ ජේසුට් ධර්ම දූතයකු වූ ජෝස් ද අකොස්තා විසින් xocolatl පහත පරිදි හදුන්වන ලදි
අප්‍රසන්න රසයක් සහිත යොදයක් හෝ පෙන සහිත එහි නුපුරුදු පිලිකුල් සහගත බවක් ඇත
තම රට හරහා යන වංශවත් මිනිසුන් පිනවීමට එම පානය යොදාගන්නා ඉන්දියානුවන් අතර තවමත් එය උතුම් පානයකි
රටටම හුරු වූ ස්පාඤ්ඤ ජාතික පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙපාර්ශවයම මෙම චොකලට් වලට මහත් ගිජු කමක් දක්වයි. සමහරක් උණු, සමහරක් සිසිල්, සමහරක් මධ්‍යස්ථ සහ ඒ අනුව මිරිස් යොදා විවිධ වර්ග සාදන බව ඔවුන් පවසයි, එලෙසින් ඔවුන් උදරයට සහ පීනස් රෝගයට ගුණ මිශ්‍රනය සාදනු ලබනව.

යුරෝපානු අනුවර්තනය

මොන්ටෙසුමාගේ රණශූරයන් පැරදවීම සහ
වංශවතුන් බාරදුන් වස්තුව ලබාගැනීමෙන් පසු 1528 දී කොකෝවා ඇට සහ චොකලට් සාදන උපකරණ රැගෙන
නැවත ස්පාඤ්ඤයට පැමිණියේය
මෙම අවස්ථාව වන විට, තවමත් මායාවරුන් සොයාගත් තිත්ත රසැති පානය ලෙස පමණක් චොකලට් පැවතින
ඒ වනවිටත් පැණි රසැති උණුසුම් චොකලට් සහ චොකලට් බාර් සොයාගැනීමට ආසන්නව පැවතින
යුරෝපයට හදුන්වා දීමෙන් පසුව එම පානය ක්‍රමයෙන් එහි ප්‍රසිද්ධිය අත්පත් කර ගන්නා ලදි
පස්වන චාර්ල්ස් රජුගේ රාජ සභාව විසින් පානය සම්මත කර එතැන් පටන් චොකලට් ලෙස නම් කරන ලද අතර පානය ස්පාඤ්ඤ ඉහල පන්ති තුල ප්‍රසිද්ධ විලාසිතාගත පානයක් බවට පත් විය
ඊට අමතරව ස්පාඤ්ඤ රජ පවුලේ සාමාජිකයන් වෙනත් යුරෝපා වංශවතුන් සමග විවාහ වන විට කොකෝවා දෑවැද්දක් ලෙස පිරිනමන ලදි
දකුණු ඇමරිකාව තුල පමණක් කොකෝවා ඇට වැඩුන බැවින් ඒ වන විට යුරෝපය තුල චොකලට් ඉතා මිළ අධික විය
17 වන ශත වර්ෂයේ සිට චොකලට් යුරෝපානු වංශවත් බවේ සුඛෝපබෝගී අංගයක් බවට පත් කරමින් පැණි රසැති උණුසුම් චොකලට් සාදන ලදි
1657 දී, පළමු චොකලට් නිවස විවෘත කලත්, ඒ වන විටත් චොකලට් පැන්ස 50 සිට 75 (ආසන්න වශයෙන් සිලිං 10-15 අතර ) ඉතා මිල අධික විය
භෞත චිකිත්සකවරුන්ගේ රාජකීය විද්‍යාලයේ සභාපති හෑන්ස් ස්ලෝන් පසුගිය 17 වන ශතවර්ෂයේදී ජැමෙයිකාවට ගියේය
එහිදී ඔහු චොකලට් කෑමට උත්සහ කල අතර එය පිළිකුල් සහගත ලෙස සිතූ නමුත් එය කිරි සමග මිශ්රකළ විට ඉතා රසවත් බව සොයා ගත්තේය
ඔහු නැවත එංගලන්තයට යන විට කිරි චොකලට් යුරෝපයට හදුන්වාදීම සදහා වට්ටෝරුව රැගෙන ගියේය
1828 දී පළමු කොකෝවා කුඩු උත්පාදනය කිරීමේ යන්ත්රකය කොන්රාඩ් ජොහැන්ස් වෑන් හෝටන් විසින් නෙදර්ලන්තයේදී වැඩිදියුණු කරන ලදී
පීඩනය යෙදීමෙන් කොකෝවා ඇට මගින් කොකෝවා බටර් වෙන්කර ගන්නා අතර ඉතා පිරිසිදු සාරවත් කොකෝවා කුඩු ඉතිරි වේ
මෙම කුඩු බොහෝ සෙයින් අද භාවිතාවන ක්ෂණික කොකෝවා කුඩුවලට සමානවන අතර පහයුවෙන් කිරි හා වතුරේ දිය කළ හැක
එමෙන් ම ඉතා වැදගත් සොයා ගැනීමක් වන ඝන චොකලට් සදහා ද මග පෙන්වීය
ඉන්පසු කොකෝවා කුඩු හා කොකෝවා බටර් සුඵ

පාරිභාෂික ශබ්ද මාලාව
ඇමරිකාණුවන් උණුසුම් චොකලට් සහ උණුසුම් කොකෝවා යන වචන මාරුවෙන් මාරුවට භාවිත කරති
අනෙකුත් තැන් වල, අඹරන ලද කොකෝවා ඇට වලින් කොකෝවා බටර් ඉවත් කර ලබාගන්නා කුඩු වලින් සාදන උණුසුම් කොකෝවා සහ කෙලින් ම කොකෝවා, සීනි සහ කොකෝවා බටර් අඩංගු චොකලට් බාර් වලින් සාදන උණුසුම් චොකලට් අතර වෙනස් කම් ඇති බව සලකයි
එලෙසින් දෙක අතර ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ චොකලට් තුල හමුවන ඔක්සිහාරක එලෙසින් ම රැක ගන්නා අතරම උණුසුම් කොකෝවා බටර් නොමැති වීමෙන් උණුසුම් චොකලට් වලට වඩා මේදය පැහැදිලිවම අඩු වීමයි
උණුසුම් චොකලට්, කළු චොකලට් හෝ අර්ධ පැණිරස චොකලට් හෝ තිත්ත/ පැණිරස මිශ්‍ර චොකලට් කෑලි වලට කපා, සීනි මිශ්‍ර කිරි වල කැලතීමෙන් සදාගත හැකිය
කිරි පිටි සහ අනෙකුත් කිරි ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන වල ඇමරිකාන කෘත්‍රිම උණුසුම් කොකෝවා කුඩු අන්තර් ගත වන බැවින් එය කිරි භාවිතයට නොගෙන ම සාදාගත හැකිය
බ්‍රිතාන්‍යයේ උණුසුම් චොකලට් යනු උණුසුම් කිරි හෝ ජලය, චොකලට් මිශ්‍ර කුඩු, සීනි සහ කිරි පිටි යොදා සාදන පැණි රසැති පානයකි
සාමාන්‍යයෙන් කොකෝවා යන්නෙන් ඇඟවෙන්නේ උණු කිරි සහ කොකෝවා කුඩු වලින් සදා පසු සීනි යොදා රසකරන පානයකට සමාන දෙයකි
භාවිතය
අද දිනවල පානීය චොකලට් හෝ කොකෝවා ආකාරයෙන් පවතින උණුසුම් චොකලට් පහසු ආහාරයන් ලෙස සලකන අතර ලොව බොහෝ කොටස් වල බහුලව භාවිත වේ
උතුරු ඇමරිකාව
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුල මෙම පානය ප්‍රධාන වශයෙන් කොකෝවා කුඩු, සීනි සහ වියලි කිරිපිටි සහිත පැකට්ටුවක් උණු ජලයට හෝ කිරිවලට යොදා සාදන කෘත්‍රිමක ක්‍රමයට ප්‍රකටය
මෙය ප්‍රධාන වෙනස්කම් දෙක අතරින් තුනී/උකුබවින් අඩු ආකාරයයි
මෙය ඉතා රසවත් වන අතර උඩින් මාශ්මෙලෝස්, විප්ඩ් ක්‍රීම් හෝ චොකලට් පෙති කැබැල්ලක් යොදා ඇත
උණුසුම් චොකලට් ප්‍රථමයෙන් උතුරු ඇමරිකාවට ලන්දේසීන් විසින් 17 වන සියවසේ මෑත, ඈත, මධ්‍ය භාගයේදී ගෙන එනු ලැබූවද, මුල් වරට අධිරාජ්‍යවාදීන් විසින් උණුසුම් චොකලට් ප්‍රථම වරට විකිණීම ආරම්භ කරනු ලැබුවේ 1755 කාල වකවානුවේදීය
සාම්ප්‍රදායිකව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුල උණුසුම් චොකලට් සිසිල් කාලගුණය, ශීත ඍතුව සහ අතුරුපස සමඟ සම්බන්ධ වුවත් දැන් එය ආහාර වේල් සමඟ පානය කරන්නේ කලාතුරකිනි
මෙක්සිකෝව තුල, උණුසුම් චොකලට් ප්‍රසිද්ධ ජාතික පානයක් ලෙස සලකයි
ඒ හැරුනු විට කෘතිම කුඩු ආකාරයෙන් පවතින මෙක්සිකානු උණුසුම් චොකොලට් අර්ධ පැණි රසැති චොකලට්, කුරුඳු, සීනි සහ වැනිලා වලින් සමන්විතය
යුරෝපය 
ඝන කිරීමේ සාධකයක් ලෙස තිරිඟු පිටි වැනි දේ භාවිතා කිරීම හේතුවෙන් යුරෝපා මහා භූමි ප්රය‍‍දේශය තුල (ප්‍රීමධාන වශයෙන් ස්පාඤ්ඤයේ සහ යුරෝපයේ) උණුසුම් චොකලට් සමහර අවස්ථා වලදී පිළිගන්වනු ලබන්නේ ඉතා ඝන ලෙසය
යුරෝපයේ පිළිගන්වනු ලබන විවිධාකාර ඝන උණුසුම් චොකලට් අතර ඉතාලියානු සියෝකෝලාටා චෙන්සා ද වේ
ජර්මානු ප්රිබේද ඉතා ඝන සහ බර ලෙස සලකනු ලැබේ
ස්පාඤ්ඤයේ සාම්ප්රදායික වැඩකරන මිනිසුන්ගේ උදෑසන ආහාරය වන්නේ උණුසුම් චොකලට් සහ churros ය
මේ ආකාරයේ උණුසුම් චොකලට් අතිශයින්ම ඝන විය හැකි අතර ඒවා බොහෝ විට සාන්ද්‍රණය වැඩි උණුසුම් චොකලට් පුඩින් තුල තිබේ
චොකලේඩ්මෙල්ක් ලෙස හදුන්වන උණුසුම් චොකලට් නෙදර්ලන්තයේ නිවෙස්වල හා තේපැන්හල්වල පිළිගන්වනු ලබන ජනප්රිය පානයකි
ප්රංශයේ උණුසුම් චොකලට් උදෑසන ආහාරය වේලාවේදී පිළිගන්වනු ලබන අතර සමහර අවස්ථා වලදී බටර්,ජෑම්,මී පැණි හෝ Nutella අතුරන ලද පෙති කැපූ ප්රංශ පාන් හෝ පියන්රෝල් උණුසුම් චොකලට් තුල පොගවනු ලැබේ
එමෙන්ම විශේෂයෙන් සකස් කරන ලද බනානියා වැනි උණුසුම් චොකලට් වර්ග ඇත
තවදුරටත් විවිධ ප්‍රභේද ඇත
බෙල්ජියමේ හා යුරෝපයේ අනෙකුත් ප්ර්දේශවල ඇතැම් තේපැන්හල්වල "වෝම් චොකලේට්" හෝ " චොකලට් චවුට්" ඇනවුම් කරන පුද්ගලයෙකුට දුම් දමන සුදු කිරි කෝප්පයක් හා කිරි බදුන තුල දියකර හැරීමට මිශ්රාස්වාදය ඇති චොකලට් කැබලි ලැබේ
බොහෝ විට අනර්ඝ උණුසුම් චොකලට් demitasse කෝප්ප වල පිළිගන්වනු ලැබේ
සෞඛ්‍යය

සාමාන්‍යයෙන් උනුසුම් චොකලට් සතුට සදහා භාවිත කළද උණුසුම් චොකලට් පානය හා බැදුනු සෞඛ්‍යය ප්‍රතිලාභ කිහිපයක් පවතී
2003 දී කෝර්නෙල් විශ්ව විද්‍යාලය මගින් කරනලද අධ්‍යයනයකින් කොකෝවා තුල පිලිකා වැලැක්විය හැකි ඔක්සිහාරක විශාල ප්‍රමාණයක් අඩංගු වන බව සොයා ගන්නා ලදි
එලෙසම කොකෝවා ඇට ආහාර ජීරනයට උපකාර වනබව සාක්ෂි සහිතව පෙන්වා ඇත
16 සිට 19 දක්වා ශතවර්ශ වලදී උණුසුම් චොකලට් පානයක් ලෙස මෙන්ම ඖෂධයක් ලෙසද වටිනා කමකින් යුක්ත විය
ගවේශක ෆ්‍රැන්සිස්කෝ හර්නන්ඩස්, චොකලට් ආහාර උණට සහ අක්මාවේ රෝන් සුවකිරීමට උපකාර වන බව ලියා ඇත
තවද ගවේශකයකු වන සැන්ටියාගෝ වැල්වර්ඩෙ ටුරිසස්, විශාල ප්‍රමාණ වලින් උණුසුම් චොකලට් භාවිත කිරීම පපුවේ ආබාධ සුව කිරීමට උපකාර වන නමුත් සුලු ප්‍රමාණයකින් භාවිත කිරීම උදරාබාධ සුවකිරීමට උපකාර වන බව විශ්වාස කරන ලදි
17 වන ශතවර්ශයේදී චොකලට් ප්‍රංශයට හදුන්වා දුන් විට, එය දැඩි කෝපය හා අප්‍රසන්න මනෝභවයන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට වාර්තාගත ලෙස භාවිත කරන ලද අතර, එය චොකලට්වලට phenylethylamine අන්තර්ගතය නිසා උරුම වූ දෙයක් වියහැක
වර්තමානයේ උණුසුම් චොකලට් අවුශධයක් ලෙසට වඩා සතුට සදහා භාවිත කලද නව සමීක්ෂණ සදහන් කරනුයේ එය හා බැදුනු ප්‍රතිලාභ තිබියහැකි බව‍ය
අනෙක් අතට බලන විට උණුසුම් චොකලට් පානයේ අහිතකර බලපෑම් කිහිපයක්ද පැවතිය හැකිය
උණුසුම් චොකලට් වල සීනි ඉහළ ප්‍රමාණයක් පවතී
ප්‍රතිලාභ
උණුසුම් චොකලට් භාවිතය යමකුගේ සෞඛ්‍යයට හිතකර වීමට ඉඩ ඇතිබව සමීක්‍ෂණ මගින් පෙන්වා ඇත
උණුසුම් චොකලට් තුල වයින් හා තේ වලට වඩා ඔක්සිහාරක අඩන්ගු වන බැවින් එය හදවත් රෝග ඇතිවීමේ අවදානම අඩු කරන බව කෝනල් විශ්ව විද්‍යාලය මගින් සිදුකරන ලද පරීක්ෂණයකින් පෙන්වා දී ඇත
රතු වයින් තුළ ඇති 
GAE මිලිග්‍රෑම් 340 සහ ECE මිලිග්‍රෑම් 163 ද ග්‍රීන් ටී තුල ඇති GAE මිලිග්‍රෑම් 165 සහ  ECE මිලිග්‍රෑම් 47 සමග සසදන විට එක් කොකෝවා පරිභෝජනයක GAE වලට සමාන ගැලික් අම්ලය මිලිග්‍රෑම් 614 සහ ECE වලට සමාන ඇපිකැටචින් මිලිග්‍රෑම් 564 ක් අඩංගු වන බව පර්යේෂකයන් විසින් සොයාගන්නා ලදි
පානය රත්කර ඇති විට ඔක්සිහාරක විශාල ප්‍රමාණයක් නිකුත් කරන බව කෝනල් හි පරියේෂක, මහාචාර්ය චෑන් යොන් ලී අනාවරනය කරන ලදි
උණුසුම් චොකලට් සෑදීමට ගන්න කොකෝවා තුල හමුවන ෆ්ලේවනොයිඩ ධමනි සම්බන්ධ සෞඛ්‍යයට යහපත් බලපෑම්ද ඇතිකරයි
ෆ්ලේවනෝල බහුල චොකලට් පානයක් ගැනීමෙන් පසුව රුධිර සන්සරණයේ ඉහල වර්ධනයක් ඇතිවන බව සෞඛ්‍ය ආධාර ජාතික ආයතනය සහ මාර්ස් සිදුකරන ලද අඬ්‍යයනයකින් පෙන්වා ඇත
එම අඬ්‍යනයේදී පර්යේෂණයට ලක්වූවන් (වයස 18 සිට 72 දක්වා වූ පුද්ගලයින් 27 දෙනෙක්) ෆ්ලේවනෝල මිලිග්‍රෑම් 900 ක් අඩංගු කොකෝවා පානය සෑම දිනකම පානය කළ අතර එය ඔවුන්ගේ රුධිර සංසරණය හා රුධිර නාල අභ්‍යන්තර සෛල ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩි දියුණු කිරීමට හේතු විය
ෆ්ලෙවනෝල රුධිර නාල පළල් වීමට හා පට්ටිකා රුධිර නාල බිත්ති වල කැටිගෙසීම වැලැක්වීමට උපකාර විය හැකි බව, බ්‍රිඟ්හැම් සහ කාන්තා රෝහලේ සහ හාවර්ඩ් වෛද්‍ය පාසලේ වෛද්‍ය විද්‍යා මහාචාර්ය, වෛද්‍ය නෝර්මන් කේ. හොලන්බර්ග් විසින් සොයාගන්නා ලදි
උණුසුම් චොකලට් වල හමුවන ෆ්ලෙවනෝල ප්‍රධාන වශයෙන්ම රුධිර නාලිකා බිත්ති ආරක්ෂා කරන බැවින් ඒවා සෞඛ්‍යයට හිතකරය
ෆ්ලෙවනෝල කන්තුක වාහිනී සෞඛ්‍යයට උපකාර වන ලෙස රුධිර පට්ටිකා ස්ථාපනය වැලැක්වීමට සහ ඊකොසොනොයිඩ නැමති සන්යෝග මට්ටම පාලනයට උපකාර වන බව විශ්වාස කෙරේ
අවදානම

උණුසුම් චොකලට් පානයට අහිතකර බලපෑම් කිහිපයක්ද බැදී තිබිය හැක
අවදානමේ ස්වභාවය හා දරුණුබව විවිධ උණුසුම් චොකලට් වර්ග අතර වෙනස් වේ
කිරිවලින් සාදන උණුසුම් චොකලට් තුළත් ස්වභාවයෙන් හමුවන සීනි වර්ග පවතී
සකසන ලද කොකෝවා කුඩු තුල අමතර සීනි වර්ග පවතී
සමහරක් වර්ග වලත් හයිඩ්‍රජනීකෘත තෙල් හා මේද අඩංගු වන අතර බොහෝමයක් පොල් සෑදූ ඒවාය
වර්ගය අනුව අවුන්ස 8 ක කෝපි කෝප්පයක කැෆේන් මිලිග්‍රෑම් 133ක් අඩංගු වන අතර අවුන්ස  8ක උණුසුම් චොකලට් කෝප්පයක කැෆේන් මිලිග්‍රෑම් 9 ක් අඩංඟු වන බැවින් කොකෝවා වල කැෆේන් ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක් හමුවීම  සැලකිල්ලට ගැනීමට හැකිය
එසේ බලන විට කැෆේන් උණුසුම් චොකලට් හා බැදුනු එතරම් ප්‍රධාන ගැටලුවක් නොවේ
පරිගණක අපරාධ කරුවන් යනු පරිගණක (computers) තුලට සහ පරිගණක ජාලයන් (computer networks)තුලට බලෙන් අතුළු වී ඒවා විනාශ කර නීතියේ රැහනට හසුවු පුද්ගලයින් වේ
පරිගණක අපරාධ (computer crimes) යනු ඉතා පුළුල් ව විහිදෙන අපරාධ ක්‍රියාකාරකම් පවතින ක්ෂේත්‍රයකි
මෙම අපරාධ ක්‍රියාකාරකම් ලෙස තොරතුරු තාක්ෂණයේ යටිතල පහසුකම් වල දුර්වලතාවයන්, අනවසර පරිශීලනයන්, නීත්‍යානුකූල නොවන අන්තර් නිරොදනයන්(එනම් පරිගණක තුලට හො ඉන් පිටතට හො පරිගණක පද්ධතිය තුල පොදු නොවන සම්ප්‍රේෂණයන් සිදුවීම), දත්ත සදහා අතුරු බාධනයන්(අනවසර හානිකිරීම් ,මකාදැමීම්, වියැකීම්,වෙනස් කිරීම් හෝ දත්ත මර්දනය කිරීම්), පද්ධති අතුරු බාධනය වීම්(ආදානය කිරීම් මගින්, සම්ප්‍රේෂණය මගින්, හානි වීමෙන්, මකාදැමීමෙන්, වෙනස් කිරීම සහ දත්ත මර්දනය කිරීම මගින් සිදුවන බාධා කිරීම් ), උපකරණ වැරදි ලෙස භාවිත කිරීම්, වංචා කිරීම් (or identity theft) සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික ප්‍රොඩාවන් ගත හැක
ආරම්භයේදී වයිට් හැට් හැකර්ස් 
(white hat hackers)
අනුගමනය කල අවිධිමත් නීති ආචාරධර්ම නිසා හැකර් (hacker) උපසංකෘතිය සහ පරිගණක පිළිබද අපරාධ කරුවන් සෙවීම ඉතා කලාතුරකින් සිදුවිය
හැක් කිරීම(hacking) සිදුකරන පුද්ගලයා එයට පොළඹ වන්නේ කළාව සහ දේශපාලණය හේතුවෙනි
නමුත් බොහෝ විට එම අපරාධය සිදුකරන උපක්‍රමය ගැන සැලකිල්ලක් නොදක්වයි. වයිට් හැට් හැකර්ස් පරිගණක ආරක්ෂණ ඒකකයට පැමිණියද ඔවුන් කිසිදු හානියක් එයට සිදු නොකරයි
ඔවුන් පද්ධතිය තුලට පැමින නිදහසේ සැරිසරමින් එය අධ්‍යනය කරයි
එමගින් ඔවුන් පද්ධතිය තුල පවතින එලෙක්ට්‍රොනික ආරක්ෂණය පිළිබදව ඉතා තියුනු දැනුමක් ලබා ගනී
පරිගණක කර්මන්තය පරිණත වීමත් සමඟ මෙම පුද්ගලයින් තනි තනි වශයෙන් තම ලාභය උදෙසා ද්වේෂ සහගත සිතින් යුතුව(black hats) මෙම පද්ධති වලින් අයුතු ප්‍රයොජන ලබාගැනීමට වෑයම් කරයි
පරිගණක වරද කරුවන් බිහිවීම හෝ හැක් කිරීම්(hacking) මුලින්ම ආරම්භ වුයේ 1983 වර්ශයේ දී මිල්වොකී (Milwaukee) නම් නගරයේ අංක 414(414 area code) පළාතෙන් ආවරණය වූ The 414s නැමති නඩුවෙනි
මෙහි දී තරුණයන් හය දෙනෙකු ඉහල පැති පෙනුම් (high-profile)පවතින පරිගණක පද්ධති කිහිපයක් තුලට කඩා වැද ඇත
ඒවා අතර Los Alamos National පර්යේෂණාගාරය, Sloan-Kettering පිළිකා මධ්‍යස්ථානය සහ Security Pacific බැංකුවද පවතී
1983 මැයි මස පළමු වන දා 414 න් කෙනෙකු වන ගැරල්ඩ් වොන්ඩ්‍රා(Gerald Wondra) ව අවුරුදු දෙකක පරිවාස කාලයක් සදහා තීන්දු කර ඇත
වර්ෂ 2009 දී අවුරුදු 5ක් පමණ දිගම බන්ධනාගාර කාළසීමාව උරුම වුයේ සොම්බී පරිගණක(zombie computers) සිය ගණනක් නිර්මාණය කල ජේන්සන් ජේම්ස් ඇචීටා(Jeanson James Ancheta) ටය
මෙම පරිගණක මගින් ඔහු ඔහුගේ ලංසු තැබීම් අති විශාල ඩොට් ජාලයක් හෙවත් ඩොට්නෙට්ස්(botnets) හරහා සිදුකර ඇත
පසුව ඔහු මෙම ඩොට්නෙට්ස් ඉහල ලංසු තබන්නන් හට "Denial-of-service (DoS)" වලින් ආක්‍රමණ කිරීම් සදහා විකුණා ඇත
පරිගණක අපරාධකරුවන්

අමතර බලන්න 
[[Timeline of computer security hac
ker history]]

උපුටා ගැනීම්

අමතර සබඳතා
Hacker High
10 Stories of Teenage Hackers Getting into the System 

Hacking (computer security)
Convicted computer criminals
Computer crimes
අලෙවිකරණ කාර්ය සාධනය ඇගයීම සහ කළමනාකරණය (MPM)  යනු   අලෙවිකරණ වෘත්තිකයන්  විසින් අලෙවිකරණය  නිර්වචනය, විශ්ලේෂණය, කාර්යක්ෂමතවය  හා සඵලදායිත්වය වැඩිදියුණුකිරීම උදෙසා උපයෝගී කරගනු ලබන සංකල්පයකි
මෙය උදාකරගනු ලබනුයේ අලෙවිකරණ ක්‍රියාකාරකම් ,මුලෝපාය හා ප්‍රමිතික,  ක්‍රියකරකම්, මුලෝපාය හා ප්‍රමිතික,  ව්‍යාපාර අභිමතාර්ථ ඉල්ලක්ක කරගනිමින් පෙළගැස්වීමෙනි
එහිදී ප්‍රමිතික ආකෘතිය සදා ගනිමින් අලෙවිකරණ කාර්ය සාධනය අධීක්ෂණය හා අලෙවිකරණ කාර්ය සාධන කළමනාකරණය උදෙසා නිසි දර්ශකයක් සකස්කොට භාවිතකිරීමත් සිදු කරයි
මෙම මුලෝපාය IBM, Intel සහ  Citrix  වැනි සමාගම් කිහිපයකම උපයෝගී කරගනිති
කාර්ය සාධන කළමනාකරණය  යනු ප්‍රවර්ධන සහ නිෂ්පාදන සංවර්ධන මෙහෙයුම් කටයුතු වලදී සුලභව යොදාගැනෙන එක් ක්‍රියාවලියකි
ප්‍රධන කාර්ය සාධන කළමනාකරණයෙහි ඉල්ලක්ක වනුයේ පුද්ගල , සාමුහික හෝ ආයතනික උපරිම කාර්යක්ෂමතාව හා සඵලදායිත්වය වැඩිදියුණුකිරීම හා ලගාකර ගැනීමය
කෙසේවතුදු අලෙවිකරණය  කාර්ය සාධනය ඇගයීම සහ කළමනාකරණය වඩාත් නිශ්චිතය
එය   සෘජුව යොමුවන්නේ අලෙවිකරණ  කාර්යක්ෂමතාව මැනීම , කළමනාකරණය හා විශ්ලේෂණයට වුවත්  එමගින් සඵලතාවය ඉහල දැමීම අපේක්ෂා ක‍රන අතර  අලෙවිකරණ ආයෝජන ප්‍රතිලාභ (Return of Investment )  බලාපොරොත්තුවෙයි
අලෙවිකරණ  කාර්යක්ෂමතාවය කළමනාකරණය කිරීමට ප්‍රධාන සාධක තුනක් බලපායි
— දත්ත, විශ්ලේෂික හා ප්‍රමිතික වේ
//clickmagick
com/go/Dougiearts

දත්ත හා විශ්ලේෂික

අලෙවිකරණ කාර්යක්ෂමතාව මැනීමට වන එක් ප්‍රධන ක්‍රමවේදයක් නම් නිසි දත්ත එක්රැස් කිරීමය
අලෙවිකරණ කාර්යක්ෂමතාව මැනීමට අදාල නිසි දත්ත එකතුවත්, එහි නිරවද්‍යතාවයත් අතිශයින්ම වැදගත්ය
නිසි දත්ත එකතුව පිණිස අලෙවිකරණ අංශය සහ ඉහල කළමනාකරීත්වය අතර යහපත් එකගත්වයක් පැවතිය  යුතුය
දත්ත එක්රැස් කිරීම සාපේක්ෂව පහසු වුවත්, එක්රැස් කල දත්ත විශ්ලේෂණය කොට ඉන් යම් අදහසක් උකහා ගැනීම තරමක් අපහසුවෙයි
අලෙවිකරණ  කාර්ය සාධනය ඇගයීම  සහ අලෙවිකරණ සපලත්වය වර්ධනයට එක්රැස් කරනලද දත්ත ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් අනතුරුව හදුනාගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ග වලින් හැකියාව ඇත
නිදසුනක් ලෙස, ආයතනවල විශ්ලේෂිත දත්ත උපයෝගි කරගනිමින් අලෙවිකරණ ආයෝජනයේ ප්‍රතිලාභ (ROI) අත්පත් කරගැනීමට හැකිවන අතර කඩිනම් කළමනාකරණ තීරණ ගැනීමටද හැකි වේ
විශ්ලේෂික භාවිතයෙන් වන එක පොදු යහපතක් වනුයේ,  අලෙවිකරණ වැය වඩාත් සකසුරුවමින් භාවිතය උදෙසා   අලෙවිකරණ මිශ්‍රයේ ආකෘතිය(Marketing Mix Models) යොදා ගැනීමයි
අලෙවිකරණ ක්‍රියාවලීන්ගෙ බලපෑම,  තරගකාරිත්ව ප්‍රතිවිපාක සහ නිෂ්පාදන විකුණුම් වෙළදපොල වටපිටාව ආදිය මනිනු ලබන දර්ශකයන්ය
පාරිභෝගික ඇසුරුම් ද්‍රව්‍ය(Consumer packaged goods) කර්මාන්තය මෙම ක්‍රමය ඉතා සුලභව යොදාගන්නා අතර වර්තමනයේ මෙය සෙසු කර්මාන්ත සදහා ද යොදා ගන්නා බව පෙනෙයි
විකුණුම් වර්ධනයක් වෙනුවෙන් මෙකී දත්ත උපයෝගී කරගනිමින්  විවිධ සාර්ථක ආර්ථික භූගෝලීය විද්‍යත්මක මාර්ග සමග සම්බන්ධතාවක්ගොඩ නැංවි ඇත
මෙකී දර්ශකයේ  සංකල්පය හා එහි මෙවලම් වසර 30 කට අධික ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියයි
අන්තර්ජාල භාවිතය හා සමාජ ජාල වෙබ් අඩවි ජනප්‍රිය වීම හේතුවෙන්, ජංගම වෙළද ප්‍රචාරණය, කෙටි පණිවිඩ සේවා ආදිය සම්බන්ධව නව මොඩල බිහිවේ
ප්‍රමිතික සහ කළමනාකරණය

ආයතනික වර්ධනය හා නව්‍යකරණය සදහා වැයවන ඉහල ආයෝජන සාධාරණීකරණය කරගැනීමට අලෙවිකරණ වෘත්තිකයන් ඇගයීම සහ ප්‍රමිතික ඉවහල් වේ
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අලෙවිකරුවන්, ඇගයීම සහ ප්‍රමිතික උපයෝගී කරගනිමින් ආයතන අභිවෘද්ධියට අලෙවිකරණයේ දායකත්වය පහදා දෙයි
අලෙවිකරණ විශ්ලේෂණයට ඉතා සුලභව යොදා ගැනෙන ක්‍රියකාරීත්ව පදනම් කරගත් ප්‍රමිතික (Activity based metrics) සංඛ්‍යාත්මක ගණනයකිරීම් හා වාර්තාකරණය සිදුකලයුතු වෙයි
නිදසුනක්  ලෙස  වෙබ් අඩවියේ බාගත කිරීම් ගණනය කිරිම, වෙබ් අඩවියට  පිවිසි සංඛ්‍යාව සෙවීම , යම් අවස්ථාවකට සහභාගීවන ගණන වාර්තාකර ගැනීම ආදිය ක්‍රියකරීත්ව පදනම් කරගත් ප්‍රමිතික(Activity based metrics) ඝනයට අයත්ය
කෙසේ වෙතත්, එය අලෙවිකරණය හා වෙළද ප්‍රතිලාභ සමග බද්ධ වනුයේ කලාතුරකිනි
එනමුදු වෙළදපල කොටස් , පාරිභෝගික අගය, නව නිෂ්පාදන හදුන්වාදීම ආදී සාධක වඩාත් හොඳ සහසම්බන්ධතාවයක් පෙන්වයි. අලෙවිකරණ  කාර්ය සාධනය ඇගයීම සහ කළමනාකරණය(MPM)සඳහා වැඩි අවධානයක් යොදවනුයේ ආයතනයේ සමස්ත අලෙවිකරණ කාර්යසාධනය හා ඵලදායකත්වය ගැනය
මෙකි ප්‍රමිතික බොහෝවිට සුලබව පාදක කරගන්නා නිර්ණායක ලෙස අලෙවිකරණය මගින් යම් නිෂ්පාදනයක් සදහා වන සුවිශේෂී අභිරුචියට කරන බලකිරීම,  පාරිභෝගිකයා දිනාගත් අනුපාතය, ඇනවුම් දල වටිනාකම, නව නිෂ්පාදන හදුන්වාදීම හා සේවා පුළුල් කිරීම, පාරිභෝගික මිලදීගැනීම් වාරයන්හි වර්ධනය වේගය, ධාරිතා සහ වෙලද පංගුව ඉහළයාම, ලැදී බව හා හිතවත්බව ඉහලයාම, වෙළද තරගකාරිත්වයට සාපේක්ෂව ලගකරගන්නා වූ ප්‍රගතිය, ලාබ අන්තරය, පාරිභෝගික බැඳීම
මෙයට අමතරව අලෙවිකරණ කාර්ය  සාධනය ඇගයීම සහ කළමනාකරණය  උපයෝගයෙන් එමගින් මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතාව හා පරිබාහිර සපලතාව මැනීම හා නිරීක්ෂණය කල හැකිය
මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතා ප්‍රමිතික යනුවෙන් හඳුන්වනුයේ ආයතන අලෙවිකරණ කාර්යයන් ව්‍යාපාරයක් ලෙස කළමනාකරණය කිරීමයි
අලෙවිකරණ කාර්ය  සාධනය ඇගයීම සහ කළමනාකරණය ( MPM)  ක්‍රියාවලිය සිදුකෙරීමට අපේක්ෂාකරන ආයතන අලෙවිකරණය  මෙහෙයුම් අධ්‍යක්ෂක සහ අලෙවිකරණ මූල්‍ය අධ්‍යක්ෂක වැනි තනතුරු ආයතන තුල පිහිටුවනු ලබයි
වැඩසටහනට ජන සහභාගිත්ව අනුපාතිකය, දැනුවත්භාවයට ඉල්ලුමෙහි අනුපාතිකය, පිරිවැයට එදිරිව සැපයුම් පමාව,  පිරිවැයට එදිරිව අලෙවිය   හා   සම්භාෂණ අනුපාතිකය එක්රැස් කර විශ්ලේෂණය කරන්නාවූ නිශ්චිත දත්ත වේ
මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතා ප්‍රමිතික (MPM) කෙසේවෙතත් ප්‍රධන වශයෙන්  ඉඩ සලසන්නේ අලෙවිකරණ ආයෝජන සහේතුකකරණයට වුවත්,එය ව්‍යාපාර උපායමාර්ග හා ව්‍යාපාර  සපලත්වය අතර අන්තර් සම්බධතාවයක් නොපෙන්වයි. 

මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතා ප්‍රතිමික (MPM) දැඩි වශයෙන් ඉලක්ක කරනු ලබන්නේ ව්‍යාපරයේ මානව,භෞතික හා ප්‍රාග්ධන සම්පත් අලෙවිකරුවන්ට නිසි ලෙස උපයෝජනයටය
බාහිර කාර්යසාධන මානක මගින් සොයා බලනුයේ තම ව්‍යාපාර තරගකාරිත්වයට සාපේක්ෂව අයතනයේ තත්ත්වයයි
උඩු-යටි ප්‍රවේශය(Top-Down approach) යොදාගනිමින් අලෙවිකරුවන් විසින් සදා ගනු ලබන සහ ප්‍රාග්ධන කාර්යසාධන නිර්ණායක(key performance indicators)ගොඩනංවා ගනී
පළමුව ව්‍යාපාර  තීරණ මගින් විෂය පථය නිශ්චය කෙරෙයි
ප්‍රාග්ධන කාර්යසාධන නිර්ණායක (KPI) සහ මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතා ප්‍රමිතික(MPM)  නිර්ණය කිරීමට පෙර අලෙවිකරුවන් එක්රැස් කිරීමට අපේක්ෂා කරන වෙනස පිලිබදව බුද්ධි කලම්බන සැසියක් පවත්වයි. දෙවනුව පිළියෙළ කරගන්නා ලද ප්‍රශ්න මාලාවක් මගින් අවධානයට ලක්නොවුනු අංශ පිළිබද අවධානය යොමුකිරීමත් එම ගැටළු වලට පිළියම් ලෙස එක්රැස්  කලයුතු දත්ත හදුනාගැනීමත් සිදුවේ
අවශ්‍යම වන දත්ත හදුනාගත් පසු, අලෙවිකරුවනට එම දත්ත සොයාගැනීමට සිදුවන අතර, මෙම දත්ත ගවේෂණය අවසානයේ ගතයුතු ක්‍රියාමාර්ග සහ තීරණ වලට පැමිණිය යුතුය
උපකරණ පුවරුව(Dash Board)

මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතා ප්‍රමිතික (Mඵ්M)  නිර්ණය කිරීමෙහි  නිරත වෘත්තිකයන් උපකරණ පුවරුවක් උපයෝගිකරගනිමින් අලෙවිකරණ ප්‍රගතිය පෙන්වයි. උපකරණ  පුවරුව යනු ආයතනයට වැදගත්වන සියලු දත්ත හා ප්‍රමිතික එක තැනකට ගෙන, ඉදිරිපත්කිරීමය
අලෙවිකරණ වෘත්තිකයන්  මෙකි උපකරණ  පුවරු  ප්‍රමිතික හා ප්‍රධාන කාර්යසාධන නිර්ණායක (KPI) අශ්‍රිතව නිර්මාණය කරයි
ආයතනයට මෙම තොරතුරු උපයෝගී කරගනිමින් අලෙවිකරණ ක්‍රියාවලිය හැසිරවිය හැකිය
සංශිප්තව ගත්කල,  උපකරණ පුවරුව  බහුස්ථරික ප්‍රගති කළමනාකරණ මෙවලමක් වන අතරම ඒ මගින් ආයතනයට ව්‍යාපාරයේ මුල්‍යමය හා මුල්‍යමය නොවන ක්‍රියාකාරකම් මැනීමට නිරීක්ෂණයට හා කළමනාකරණයට ඉඩප්‍රස්තා සලසයි
මෙවලම් ව්‍යාපාරයෙ හඳුනාගත් ඉල්ලක්ක හා අභිමතාර්ථ සපුරා ගැනීම පිළිබඳව නිවැරදි විශ්ලේෂණයක් සපයයි
උපකරණ  පුවරුව ස්ථර තුනකින් යුක්තය
පරිපුර්ණ උපකරණ පුවරුවක අලෙවිකරණ  ප්‍රගතිය ප්‍රදර්ශනය කලයුතු  අතර එ මගින් වඩාත් ගුණාත්මක කොටස් හදුනාගනු ලබන අතරම තීන්දු තීරණ ගැනීම පහසු කරයි
මෙයට අමතරව, උපකරණ  පුවරුව හේතුවෙන් අලෙවිකරණයෙහි අගය පෙන්නුම් කරනු ලබයි
අලෙවිකරණය ව්‍යාපාරය සමග සමපාත කිරීම සදහාද එය වැදගත් වෙයි
ක්‍රියාවලිය

දත්ත එක්රැස් කිරීම, කාර්යසාධන නිර්ණායක සකස්කිරීම, ඇගයීම හා වාර්තාකරණය   පිණිස මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතා ප්‍රමිතික (MPM) ගොඩනගන වෘත්තිකයන් සංවෘත්ත-ලුප (closed-loop) ව්‍යාපාර ක්‍රියවලිය ඊට උපයෝගී කර ගැනෙයි
මෙම අලෙවිකරණ ක්‍රියාවලිය උදෙසා පියවරෙන්-පියවර ක්‍රියාමාර්ග සටහන් කලයුතු අතර එය අඛණ්ඩව අනුගමනය කලයුතුය
මෙහිදී ක්‍රියාවලි අනුරූපිතය(Process Map) ඉතාම වැදගත් මෙවලමකි