Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ප්‍රමුඛ තෘණ විශේෂ
ඉලුක් - Imperata 
මාන - Cympogon 
මුඛ ගස් විශේෂ
අරළු - Terminalia 
නෙල්ලි - Phyllanthus  
කහට - Careya

පතන තෘණ භූමි
තෙත් පතන සහ වියළි පතන ලෙස පතන තෘණ භූමි දෙවර්ගයක හඳුනා ගත හැක
තෙත් පතන තෘණ භූමි
වාර්ෂික වර්ෂාපතනය 5000mm ට අධිකය
15'C සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වයක් ඇත
උසට වැඩුන ගස් නැත
මෙහි කුරු ගසක් ලෙස වැඩෙන මහරත්මල් ශාකය තැනින් තැන ඇත
දිය සීරාව සහිත ස්ථාන වල කුරු උණ ශාකය ඇත
(මෙය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ශාකයකි
)
පැතිර පවතින ප්‍රදේශ
 මහඑළිය හෙවත් හෝර්ටන් තැන්න
බගවන්තලාව
බෝපත්තලාව
ප්‍රමුඛ තෘණ විශේෂ
Chrysopogon zelanicium  
Themeda 
Pollinia

වියළි පතන තෘණ භූමි
නකල්ස්, දෙනියාය, රක්වාන වැනි ප්‍රදේශ වල උස් කඳු මුදුන් වල දැකිය හැක
දිගු නියං කාල ඇත
වැසි ලැබෙන්නේ ඊසාන දිග මෝසම් මගිනි 
ගස් නැත
ප්‍රමුඛ තෘණ ශාක
Pollinia  
Arudinella

අභ්‍යන්තර තෙත් බිම් වර්ග
රැම්සාර් (Ramsar) සම්මුතියට අනුව තෙත් බිමක් යනු,
ජලය රැඳෙන, ගලා යන හෝ නිශ්චල ජලය සහිත 
මිරිදිය, කිවුල් දිය හෝ කරදිය සහිත 
බාදිය සමයේදී මීටර් 6කට වඩා අඩු ගැඹුරක් ඇති ප්‍රදේශ සියල්ල වේ
ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ස‍්වභාවික තෙත් බිම්
 
 විල් සහ විල්ලු
ගංගා සහ ඔය
 දොළ පහරවල්
 එබ
කලපු
ඩෙල්ටා සහ ගං මෝය
වගුරු බිම් සහ මඩ ගොහොරු

ගංගා
ශ්‍රී ලංකාවේ ගංගා සහ ඔයවල් 103 ක් ඇත
මෙම ගංගා කඳුකරයෙන් ආරම්භ වී පහත් බිම් ඔස්සේ මුහුදට ගලා බසී.
ගංගා වල ශාක හා සත්ත්ව ප්‍රජාව සාපේක්ෂව අඩුය
ගංගාවේ ඉස්මත්තේදී, 
ජලය පැහැදිලියි
වේගවත්ව කැලඹේමින් ගලා බසී.
ජලයේ අධික ඔක්සිජන් සාන්ද්‍රණයක් ඇත
ගංගාවේ පහලට යත්ම,
ජලයේ රොන් මඩ එකතු වීම නිසා ජලය අපැහැදිලි වේ
ජල පහරේ වේගය අඩු වේ
ගංගාව මුහුද ආසන්නයේදී,
ජල පහරේ වේගය ඉතා අඩු වේ
මේ නිසා ගං මෝය අසලදී වැලි රොන් මඩ තැන්පත් වේ
විල්ලු
වැසි කාලයේදී පමණක් ජලයෙන් පිරි පවතින පහත් බිම් ප්‍රදේශ වේ
ගඟේ ජල මට්ටම ඉහළ ගිය විට මේවා ජලයෙන් පිරීම සිදු වේ
ගංගාවෙන් එන රොන් මඩ තැන්පත් වීම නිසා මේවා සාරවත් බිම් ප්‍රදේශ වේ
මුවන්, ගෝනුන්, අලින් හා කුරුළු විශේෂ මේවායේ ජීවත් වේ
මහවැලි ගඟේ පිටාර තැන්න
වගුරු බිම්
ජලය රැදී ඇති නොගැඹුරු පහත් බිම් ප්‍රදේශ වේ
මේවයේ ජලය කාන්දු වීමක් සිදු වන්නේ ඉතා සෙමෙනි
මේවා ආශ්‍රිතව විශාල ජෛව විවිධත්වයක් ඇත
මෙහි දේශීය පක්ෂි විශේෂ මෙන්ම සංක්‍රමණික පක්ෂි විශේෂ ද දැකිය හැක
මුතුරාජවෙල

වෙරළාසන්න පරිසර පද්ධති

ගං මෝයවල් හා ඩෙල්ටා සිතියම

කඩොලාන

කඩොලාන පිහිටන පරිසරයේ ස්වභාවය

කඩොලාන ශාක වල ලක්ෂණ
මඩ සහිත බුරුල් පසෙහි ශාක රඳවා ගැනීම සඳහා කරු මුල් සහ කයිරු මුල් ඇත
ජලය රැඳුනු පසේ වාතය අඩු නිසා වායු ගෝලයෙන් වාතය ලබා ගැනීමට හැඩ ගැසුණු වායුධර මුල් සහ දණහිස් මුල් ඇත
උත්ස්වේදනය අඩු කිරීමට ශුෂ්ක රුපි ලක්ෂණ ඇත
ජලාබුජ ප්‍රරෝහණය
(ඵලය මව් ශාකයට සවි වී තිබියදීම එය තුළ වූ බීජය ප්‍රරෝහණය වීම
)
මුල් වල සෛල යුෂය සාන්ද්‍ර වීම
මුහුදු තෘණ භූමි
කලපු හා මුහුදේ නොගැඹුරු ස්ථාන වල පසට සවි වී වැඩෙන නිමග්න ශාක බොහොමයක් මෙහි ඇත
මේවා මුහුදු තෘණ ලෙස හඳුන්වයි. නමුත් මේවා සත්‍ය තෘණ නොවේ
මේවා ලවන අධික ජලයේ ජීවත වීමට හැඩ ගැසුණු සපුෂ්ප ශාක වේ
මේවා විශාල සත්ත්ව ප්‍රජාවකට වාසස්ථාන සපයයි
මුහුදු ඌරා ගේ ප්‍රධාන වාසස්ථානය මෙය වේ
මන්නාරම මුහුදු තීරයේ මෙවැනි විශාල මුහුදු තෘණ තලා බිම් දැකිය හැක
කොරල් පර
මුහුදු ගල් පර ආශ්‍රිතව මීටර් 5 - 10 පමණ ගැඹුරේ පවතී
කරදිය අපෘෂ්ටවංශිකයන් ශ්‍රාවය කරන කැල්සනිකෘත ව්‍යුහ සෑදී ඇත
ජීවී හා අජීවී කොරල් මේවයේ ඇත
මේවා සාගර ජීවීන් බොහොමයකට වාසස්ථාන සපයයි
එබැවින් මේවායේ අධික ජෛව විවිධත්වයක් ඇත
හික්කඩුව, රූමස්සල, පාසිකුඩා, කල්කුඩා කොරල්පර සඳහා ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන වේ
මිශ්‍ර ලෝහයක් යනු,  ලෝහයක් සහ වෙනත් මූලද්‍රව්‍යයකින් සමන්විත  මිශ්‍රණයක් හෝ ඝන ද්‍රාවණයකි
මිශ්‍ර ලෝහයක් වෙත පහත තුනෙන් එකක් හෝ වැඩි ගණනක් අඩංගු වෙයි
මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ ඝන ද්‍රාවණයක් (තනි කලාපයක්)
ලෝහමය කලාපයන්ගේ මිශ්‍රණයක් (ද්‍රාවණයන් දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක්)
කලාප අතර ප්‍රභින්න මායිම් නොමැති අන්තර් ලෞහික සංයෝගයක්
ඝන ද්‍රාවණ මිශ්‍ර ලෝහ විසින් තනි ඝන කලාප සූක්ෂ්ම ව්‍යුහයක් ලබා දෙන අතර,  ද්‍රව්‍යයේ (රත් පිළියම) ඉතිහාසය මත රඳාපවතින පරිදී, ව්‍යාප්තිය  සමජාතීය හෝ එසේ නොවන හෝ කලාප දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් හෝ අර්ධ ද්‍රාවණ විසින් දක්වයි. අන්තර් ලෞහික සංයෝගයක් වෙත පවතින්නේ, අනෙකුත් ශුද්ධ ලෝහයක් තුල එම්බා ඇති එත් වෙනත් මිශ්‍ර ලෝහයක් හෝ ශුද්ධ ලෝහයක් හෝ වෙයි
සමහරක් උපයෝජ්‍ය තුල  මිශ්‍ර ලෝහ භාවිතා වන්නේ, කිසියම් දෙන ලද උපයෝජ්‍යයක් සඳහා, ශුද්ධ සංඝටක මූලද්‍රව්‍යයන්හී ගුණාංගයන්ට වඩා ඒවායේ ගුණාංග උත්තරීතර වන විටය
මිශ්‍ර ලෝහ සඳහා නිදසුන් වන්නේ,  වානේ, පාහනය, පිත්තල, පිව්ටර්, පොස්පර් ලෝකඩ සහ සංරසයක් වෙති
මිශ්‍ර ලෝහ සංඝටක සාමාන්‍යයෙන් මනිනු ලබන්නේ ස්කන්ධය අනුවය
මිශ්‍ර ලෝහය තනන පරමාණුක  පිළියෙළ පරිදී පදනම්ව, ආදේශන හෝ අන්තරාල හෝ ලෙසින් මිශ්‍ර ලෝහ වර්ගීකරණය කෙරෙයි
ඒවා තවදුරටත් වර්ගීකරණය කල හැක්කේ,  සමජාතීය (තනි කලාපයකින් සමන්විත) හෝ, විෂමජාතීය (කලාප දෙකකින් හෝ වැඩි ගණනකින් සමන්විත) හෝ අන්තර් ලෞහික (කලාප අතර ප්‍රභින්න මායිම් නොමැති) ලෙසිනි
හැඳින්වීම

මිශ්‍ර ලෝහයක් යනු, ශුද්ධ හෝ තරමක් ශුද්ධ රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ මිශ්‍රණයක් වන අතර, එය විසින් ලෝහයක ගතිලක්ෂණ පවත්වා ගෙන යන්නාවූ අශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක් (සම්මිශ්‍රණය) තනයි
මිශ්‍ර ලෝහයක් අශුද්ධ ලෝහයකින් ප්‍රභින්න වෙන්නේ, සිද්ධ යකඩ වැනි ඒවා සැලකූ කල, මිශ්‍ර ලෝහයක, එකතු කල අපද්‍රව්‍ය සාමාන්‍යයෙන් අභිමත ඒවා වන අතර දර්ශීය වශයෙන් කිසියම් ප්‍රයෝජනවත් ප්‍රතිලාභයක් සලසන බැවිනි
මිශ්‍ර ලෝහ තැනෙන්නේ මූලද්‍රව්‍ය දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් මිශ්‍ර කිරීමෙනි
එයින් අවම වශයෙන් එකක් හෝ ලෝහයක් වෙයි
මෙය සාමාන්‍ය වශයෙන් ප්‍රාථමික ලෝහය ලෙසින් හෝ පදනම් ලෝහය ලෙසින් හෝ හැඳින්වෙන අතර, මෙම ලෝහයේ නම, මිශ්‍ර ලෝහයේ නමද විය හැක
අනෙකුත් සංඝටක, ලෝහයන් වීම හෝ ලෝහයන් නොවීම හෝ විය  හැකි අතර, විලීන පදනම් ලෝහය හා සමගින් මිශ්‍ර කල විට, ඒවා මිශ්‍රණයට ද්‍රාව්‍ය වීම සිදුවෙයි
මිශ්‍ර ලෝහය සිසිල් වී ඝනීභවනයවත්ම ( ස්ඵටිකීකරණයවත්ම), බොහෝ විට එහි යාන්ත්‍ර විද්‍යාත්මක ගුණාංග, එහි ප්‍රත්‍යක සංඝටකයන්ට වඩා අතිශයින් වෙනස් විය හැක
සාමාන්‍යයෙන් අතිශයින් මෘදු සහ ආහන්‍ය, ඇලුමිනියම් වැනි ලෝහයක්, කොපර් වැනි, අනෙකුත් මෘදු ලෝහයක් හා සමගින් මිශ්‍ර ලෝහයක් තැනීමට සැලසීමෙන්, වෙනසට භාජනය කල හැක
ලෝහ දෙකම අතිශයින් මෘදු සහ තන්‍ය වුවද, මෙහිදී තැනෙන ඇලුමිනියම් මිශ්‍ර ලෝහය, වඩාත් දැඩි සහ ප්‍රබල වනු ඇත
අලෝහයක් වන කාබන් කුඩා ප්‍රමාණයක්  යකඩ වෙත එක් කිරීමෙන් වානේ නම් මිශ්‍ර ලෝහයක් තනා ගත හැක
නාමකරණය

ප්‍රාථමික සංඝටකය ලෝහයක් වන, පරමාණු මිශ්‍රණයකට මිශ්‍ර ලෝහය යන පදය යෙදෙයි
භාවිතයෙහිදී, සමහරක් මිශ්‍ර ලෝහයන් ඒවායේ පාදම ලෝහය වෙනුවෙන් කෙතරම් ප්‍රමුඛතර ලෙසින් භාවිත කරන්නේද යත් ප්‍රාථමික සංඝටකයෙහි නාමය මිශ්‍ර ලෝහයෙහි නාමය ලෙසින්ද යෙදෙයි
නිදසුනක් ලෙසින්, කැරට් 14  (පරිශුද්ධිය)රත්රන් යනු රත්රන් සමග අනෙකුත් මූලද්‍රව්‍යයන් යෙදෙන මිශ්‍ර ලෝහයකි
එලෙසින්ම, ස්වර්ණාභරණයන්හී භාවිත වන රිදී මෙන්ම ගොඩනැගිලි ව්‍යුහාත්මක ද්‍රව්‍යයක් ලෙසින් භාවිත වන ඇලුමිනියම්ද මිශ්‍ර ලෝහයන් වෙති
මිශ්‍ර ලෝහය සඳහා වන ඉංග්‍රීසි වදන වන "ඇලෝයි" යන්න සමහර විට එදිනෙදා කථන භාවිතයෙහිදී යම් මිශ්‍ර ලෝහයක් වෙනුවට පර්යාය පදයක් ලෙසින් භාවිත වෙයි
නිදසුනක් ලෙසින්, ඇලුමිනියම් මිශ්‍ර ලෝහය භාවිතයෙන් තැනෙන මෝටර් රථ රෝද සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ හඳුන්වන්නේ  සරල අයුරින් "මිශ්‍ර ලෝහ රෝද" යන අරුත් දෙන "ඇලෝයි වීල්" යනුවෙනි
මෙම භාවිතය පැහැදිලි ලෙසින් අවිනිශ්චිත බවක් දරන්නේ, ප්‍රායෝගික භාවිතයෙහි පවතින වානේ සහ බොහෝ අනෙකුත් ලෝහද මිශ්‍ර ලෝහ වන බැවිනි
සිද්ධාන්තය
කිසියම් ලෝහයක් මිශ්‍ර ලෝහයක් බවට පත්කෙරෙනුයේ, අනෙකුත් ලෝහ හෝ අලෝහ හෝ එකක් හෝ වැඩි ගණනක් සමගින් සුසංයෝග කිරීමෙන් වන අතර, එය මගින් ගුණාංග උසස් කෙරුමක් ඩොහෝ විට සිදු වෙයි
එක් ලෝහයක්, තවත් ලෝහ(යක්) හෝ අලෝහ(යක්) හෝ හා සමග මිශ්‍ර කෙරුමෙන් බොහෝවිට එහි ගතිගුණ වැඩි කිරීමට අවකාශ සලසා ගනියි
නිදසුනක් ලෙසින්, එහි ප්‍රාථමික මූලද්‍රව්‍යය වන යකඩවලට වඩා, වානේ දැඩිය
මිශ්‍ර ලෝහයක ඝනත්වය, ප්‍රතික්‍රීයකතාවය(රසායන විද්‍යාව)ප්‍රතික්‍රීයකතාවය, යංග් මාපාංකය, සහ විද්‍යුත් සන්නායකතාවය විද්‍යුත් සහ තාපජ සන්නායකතාවය වැනි භෞතික ගුණාංගයන්, එහි සංඝටක මූලද්‍රව්‍යයන්හි එම ගුණාංගවලින් බොහෝ සෙයින් වෙනස් නොවුනද,ආතන්‍ය ප්‍රබලතාවය සහ ව්‍යාකෘති ප්‍රබලතාවය වැනි ඉංජිනේරුමය ගතිගුණයන්, එහි සංඝටක ද්‍රව්‍යයන්ගේ එම ගතිගුණවලින් බොහෝ ලෙසින් වෙනස් වීමට ඉඩ ඇත
මිශ්‍ර ලෝහවල ඇති පරමාණු විවිධ වූ විශාලත්වයන් ගෙන් යුක්තය
එම නිසා විශාල පරමාණු විසින් ඒවාට සාමන්ත පරමාණු වෙත සම්පීඩක බලයන්ද යොදන අතර කුඩා පරමාණු විසින් ඒවායේ සමීප (සාමන්ත) පරමාණු වෙත ආතන්‍ය බලයන් යොදයි
ඒ විරූපණයට එරෙහි වීමට හැකියාවක් මිශ්‍ර ලෝහ වෙත ලබා දීම නිසාය
එක් මූලද්‍රව්‍යයක ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක් පැවතීම නිසාවෙන් වුව පැවැත්මෙහි මහත් වෙනසක් මිශ්‍ර ලෝහයක් මගින් පෙන්නුම් කෙරුමට අවකාශ ඇත
නිදසුනක් ලෙසින්, වයිට්, හෝගන්, සුහ්ල්, වියාන් ඇබ්රී සහ නකාමුරා විසින් මුලින් පුරෝකථනය කළ පරිදි,ෆෙරෝචුම්බක මිශ්‍ර ලෝහවල පවතින අශුද්ධ ද්‍රව්‍යය නිසාවෙන් වෙනස්වූ ගතිගුණ ඇතිවෙයි
සමහරක් මිශ්‍ර ලෝහ තැනෙනුයේ දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් ලෝහ ද්‍රව කොට මිශ්‍ර කෙරුමෙනි
පිත්තල යනු තඹ සහ සින්ක් වලින් සැදෙන මිශ්‍ර ලෝහයකි
බෙයාරිම (යාන්ත්‍රික විද්‍යාව) පිළිමයන්, අබරණ (වාස්තුවිද්‍යාව) සහ දේවස්ථාන සීනුව සඳහා භාවිත කෙරෙන ලෝකඩ යනු, තඹ සහ ටින් වල මිශ්‍ර ලෝහයකි
බොහෝ මිශ්‍ර ලෝහ සඳහා සංශුද්ධ ලෝහවලට මෙන් තනි ද්‍රවාංකයක් නැත
ඒ වෙනුවට, ඒවා සතුව ඇත්තේ ද්‍රවාංක පරාසයකි
එය තුළදී ද්‍රව්‍යය ඝන හා ද්‍රව කලාපයන්හී මිශ්‍රණයක්ව පවතියි
විලයනය ආරම්භ වන උෂ්ණත්වය හැඳින්වෙනුයේ ඝන වක්‍රය (රසායන විද්‍යාව)ඝන වක්‍රය ලෙසින් වන අතර, විලයනය අවසන් වන උෂ්ණත්වය හැඳින්වෙනුයේ ද්‍රව වක්‍රය ලෙසිනි
කෙසේවෙතත්, බොහෝ මිශ්‍ර ලෝහයන් සඳහා, සංඝටකයන්හී (විරල අවස්ථාවන්හී දෙකක) කිසියම් අනුපාතයක් සඳහා තනි ද්‍රවාංකයක් පවතියි
මෙය හැඳින්වෙන්නේ මිශ්‍ර ලෝහයෙහි සුද්‍රාව්‍ය මිශ්‍රණය ලෙසිනි
ඉතිහාසය

මානවයන් විසින් මිශ්‍ර ලෝහ භාවිතය ඇරඹුනේ, ස්වභාවිකව පවතින නිකල් හා යකඩ මිශ්‍ර ලෝහයක් වන යකඩ උල්කා යකඩ භාවිතයද හා සමගිනි
නිකල් වෙතින් යකඩ වෙන් කිරීමට කිසිදු ලෝහ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක් භාවිත නොකෙරුණු නිසාවෙන් මිශ්‍ර ලෝහය එලෙසින්ම භාවිතා කෙරිණි
උල්කාපාත යකඩ

නිකල් සහ යකඩ යන ලෝහයන්ගේ ස්වභාවිකව හමුවන මිශ්‍ර ලෝහයක් වන උල්කාපාත යකඩ භාවිතයත් සමගම,  මානවයන් විසින් මිශ්‍ර ලෝහ භාවිතය ඇරඹුනි
යකඩ හා නිකල් වෙන්කිරීමට ලෝහ විද්‍යාත්මක  ක්‍රමවේදයක් භාවිතා නොකෙරුණු බැවින්, මෙම මිශ්‍ර ලෝහය එලෙසින්ම භාවිතා කෙරිණි
උල්කාපාත යකඩ රක්තතාප කල විට පට්ටල වැඩ එය මත සිදු කල හැකිවූ අතර, එය විසින් මෙවලම්, ආයුධ සහ, ඇණ තැනිය හැකි විය
බොහෝ සංස්කෘතින්හීදී, එය රත් නොකොටම මිටියෙන් තලා හැඩ ගන්වා, පිහි සහ හී තුඩ  සාදා ගන්නා ලදි
ඒවා බොහෝ විට කිණිහිරි වශයෙන්ද භාවිතා කර ඇත
උල්කාපාත යකඩ බෙහෙවින් දුලබ සහ වටනා වූ අතර, ඒවා මත පට්ටල වැඩ කිරීම, පුරාතනයන්ට බෙහෙවින් දුෂ්කර කාර්යයක් විය
ආශ්‍රිත

මෙයද බලන්න 
 මිශ්‍ර ලෝහ ලැයිස්තුව
 අන්තර්ලෝහිතයන්
 රත් පිලියම
 CALPHAD (ක්‍රමය)

බාහිර සබැඳි 

 Surface Alloys 
 

 
ලෝහවේදය
රසායන විද්‍යාව
ද්ව්‍යංගි සංයෝගයක් යනු, වෙනස්  මූලද්‍රව්‍යයන් දෙකක් පමණක් සහිත රසායනික සංයෝගයකි
ද්ව්‍යංගි අයනික සංයෝගයන්ට නිදසුන් අතර,  කැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ් (CaCl2), සෝඩියම් ෆ්ලෝරයිඩ් (NaF) සහ, මැග්නීසියම් ඔක්සයිඩ් (MgO) පවතින අතර, ද්ව්‍යංගි සහසංයුජ සංයෝගයන්ට නිදසුන් අතර  ජලය (H2O) සහ, සල්ෆර් හෙක්සාෆ්ලුවොරයිඩ් (SF6) වෙයි
ද්ව්‍යංගි අම්ල
හයිඩ්‍රජන්හී ද්ව්‍යංගි සංයෝග කාණ්ඩයෙහි,  ද්ව්‍යංගි අම්ලයක් වෙත අඩංගු වන්නේ, දර්ශීය ලෙසින්   ආවර්තිතා වගුවෙහි 17වන කාණ්ඩයෙහි පවතින අනෙකුත් පරමාණුවක් හා බැඳි හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවකි
මේවා අතර,  ක්ලෝරින්, ෆ්ලුවොරීන්, බ්‍රෝමීන්, අයඩීන්, සහ ඇස්ටටීන් වෙති
සල්ෆර්, ටෙලුරියම්, පෝලෝනියම්, සෙලිනියම්, සහ ආසනික් වැනි අනෙක්වාද අඩංගු වෙති
නාමකරණ සම්මතය මෙලෙස වෙයි
“හයිඩ්‍රො-” + අලෝහය + “-ඉක්” + “අම්ලය”

නිදසුනක් වන්නේ HCl
හයිඩ්‍රොක්ලෝරික්  අම්ලය
අම්ලය පවතින්නේ වායුමය ආකාරයෙහි හෝ නිර්ජලීය ආකාරයෙහි හෝ වෙයි නම්, "-ඉක්" යන්න වෙනුවට "-අයිඩ්" යන්න ආදේශ කර  "අම්ලය" උපසර්ගය ඉවත් කෙරෙයි
ද්ව්‍යංගි සහසංයුජ සංයෝග
අලෝහය X + අලෝහය Y + "-අයිඩ්
"

සංයෝගයේ එක් අණුවක ඇති පරමාණු ගණන දැක්වීමට, එක් එක් මූලද්‍රව්‍යය නමට, සුදුසු ලතින් උපසර්ගය එක් කරන්න
අයනික සංයෝග සම්බන්ධයෙන් මෙම ක්‍රමය සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරනු නොලැබේ (පහත බලන්න)
නිදසුනක් වශයෙන්, K2O යන්න සාමාන්‍යයෙන්  ඩයිපොටෑසියම් මොනොක්සයිඩ් ලෙසින් හඳුන්වනු නොලැබේ
එය සරල වශයෙන් දැක්වෙන්නේ පොටෑසියම් ඔක්සයිඩ් ලෙසිනි
එය පොටෑසියම් ඔක්සයිඩ් ලෙසින් හැඳින්වීමට හේතුව වන්නේ පොටෑසියම් ඔක්සයිඩ් ද්ව්‍යංගි අයනික සංයෝගයක් වන් බැවින්, එය විසින් ද්ව්‍යංගි අයනික සංයෝග සඳහා නීති පිළිපදින බැවිනි
කෙසේවෙතත්, P4O6, යනු ටෙට්රාපොස්ෆරස් හෙක්සොයිඩ් වෙයි
ද්ව්‍යංගි අයනික සංයෝග 
ද්ව්‍යංගි අයනික සංයෝගයක් යනු,  කැටායනයක් (ධන ආරෝපණයක් සහිත) සහ ඇනායනයක් (සෘණ ආරෝපණයක් සහිත) ලෙසින් අයන දෙකක් පමණක් සංඝටක ලෙස සහිත වන්නාවූ ලවණයකි
මෙම සංයෝග නාමකරණයේදී, එහි සංයුතිය සලකා බැලිය යුතු වෙයි
1 වර්ගයේ  ද්ව්‍යංගි අයනික සංයෝග වන්නේ එහි කැටායනය එක් ආකාරයක් හෝ එක් ආරෝපණයක් හෝ ගත හැකි ඒවාය
2 වර්ගයේ ද්ව්‍යංගි අයනික සංයෝග වන්නේ එහි කැටායනය බහු ආකාර සහිත විය හැකි ඒවාය
කැටායනය (බොහෝ අවස්ථාවලදී එය ලෝහයක් වෙයි) පළමුව ඇනායනය (බොහෝ අවස්ථාවලදී අලෝහයක් වෙයි) දෙවනුව ලැයිස්තුගත කෙරෙයි
කැටායනය විසින් එහි මූලද්‍රව්‍ය නාමය ගනියි
නිදසුනක් වශයෙන්, Li+ හැඳින්වෙන්නේ "ලිතියම්" වශයෙනි
ඇනායන නම විසින් එහි මූලද්‍රව්‍යය නමෙහි පළමු කොටස භාවිතා කරන අතර, ඉන්පසුව  "-අයිඩ්" උපසර්ගය එක් කරයි
නිදසුනක් ලෙසින්, Br- හැඳින්වෙන්නේ "බ්‍රෝමයිඩ්" ලෙසිනි
LiF (Li+ කැටායනය සහ F− ඇනායනය වෙතින් සමන්විත) = ලිතියම් ෆ්ලුවොරයිඩ්
BaO (Ba2+ කැටායනය සහ O2- ඇනායනය වෙතින් සමන්විත) = බේරියම් ඔක්සයිඩ්
භාවිතා කරන ලෝහ, Al3+, Zn2+, Ag+ හැර ආන්තරික ලෝහ වෙති
1 වර්ගයේ ද්ව්‍යංගි අයනික සංයෝග සඳහා පියවර අනුගමනය කරන අතර, කැටායනය විසින් බහු ආරෝපණ දැරිය හැකි බැවින්, කැටායන නම කියාපෑමෙන් පසුව වරහන් තුල රෝමානු සංඛ්‍යාවලින් ආරෝපණය ලිවිය යුතුය
CoO (Co²+ කැටාවනය සහ O²- ඇනායනය වෙතින් සමන්විත) = කොබෝල්ට් (II) ඔක්සයිඩ්
FeN (Fe³+ කැටායනය සහ N³- ඇනායනය වෙතින් සමන්විත) = අයන් (III) නයිට්‍රයිඩ්

2 වර්ගයේ අයනික සංයෝග නාමකරණය සඳහා, එතරම් පොදු භාවිතයේ නොමැති තවත් ක්‍රමයක් පවතින බවට සටහන් කර ගන්න
කැටායනය සඳහා විකල්ප ලතින් නමක් භාවිතා කිරීම මෙහිදී ඇලලෙයි
පොදුවේ භාවිතා වන 2 වර්ගයේ කැටායන අතර අයන්, කොපර්, කෝබෝල්ට්, ටින්, ලෙඩ්, සහ මර්කරි වෙති
බහුපරමාණුක අයන සමගැති ද්ව්‍යංගි සංයෝග නාමකරණයේදී
කැටායනය පළමුවෙන් හා  ඇනායනය දෙවනුව  ලැයිස්තුගත කෙරෙයි
බහුපරමාණුක අයන නාම සිහිතබාගත යුතුය
අමතර උපසර්ග එක් කරනු නොලැබේ
NaCN (Na+ කැටායනය සහ CN- බහුපරමාණුක ඇනායනය වෙතින් සමන්විත) = සෝඩියම් සයනයිඩ්
NH4CN (NH4+ බහුපරමාණුක කැටායනය සහ Cl- ඇනායනය වෙතින් සමන්විත) = ඇමෝනියම් ක්ලෝරයිඩ්

කැටායනය + ඇනායනය + "-අයිඩ්" (නයිට්‍රයිඩ් වැනි තනි සංඝටක වලින් සමන්විත ඇනායන සඳහා)

බහු සංයෝග පැවතීම හැකි වන විට, කැටායනයක ඔක්සිකරණ තත්ත්වය එයට පසුව  රෝමානු සංඛ්‍යා  භාවිතයෙන් එක් කිරීම(කොපර් (II) සල්ෆයිඩ්) හෝ, -අස් හෝ -ඉක් උපසර්ගයක් හා  සමග කැටායනයෙහි ශබ්ද-ප්‍රකෘතිය භාවිතය සිදු කෙරෙයි (කියුප්‍රික්  සල්ෆයිඩ්)
නිදසුන්
සින්ක්හී සංයෝග # ද්ව්‍යංගි සංයෝග

ආශ්‍රිත

රසායනික සංයෝග
සීතා අම්මාන් කෝවිල
මේ නුවරඑලිය කෝවිලේ තියෙන විශේෂත්වය තමයි සීතා දේවිය වෙනුවෙන් ලෝකයේ ඇති එකම කෝවිල මෙය විදියට තමයි හදුනාගැන් වන්නේ
ඉස්සර මෙතන කෝවිලක් නොතිබූ බව අපට දැනගන්න ලැබුනා
නමුත් අතීතයේ  මේ ස්ථානයේ පොල් ගැසීම හා  පුද පුජා සිදුකොට තිබෙනවා
පසුව කාලයක් යනවිට මෙතැන කෝවිලක් තරමටම දියුණු වෙලා තියෙනවා
දැන් මේ කෝවිල හඳුන්වන්නේ සීතා අම්මාන් කෝවිල කියලයි
කෝවිල තියෙන්නේ සීතා එළියේ
ඒ කියන්නේ නුවරඑළිය බදුල්ල පාරේ කිලෝමීටර් 7 ක් පමණ දුරින්
නුවරඑළිය බදුල්ල පාරේ ගමන් කරනකොට මේ කෝවිල ඔබ අනිවාර්යෙන්ම දැකලා ඇති
රාමායනයේ සදහන් වෙන විදියට රාමා විසින් සීතාව හංගාගෙන ඉඳලා හිරු එළිය දකින්න අරං එන්නේ මෙතනට කියලා තමයි කියන්නේ
ඒ වගේම සීතාව හොයන්න ලංකාවට ආපු හනුමාට සීතාව දකින්න ගැබුනේ මෙතනදී කියලාත් කියනවා
ඒ ආපු හනුමාගේ පා සළකුණු කියලා විශ්වාස කරන අමුතු සළකුණූ කිහිපයකුත් මේ කෝවිල ආශ්‍රිත ගල් තලාවක දකින්න පුළුවන්
අදටත් ඉන්දියානු ජාතිකයන් විශාල වශයෙන් මේ කෝවිල වැද පුදාගන්න පැමිණෙනවා
විවාහ වී ළමයි නොමැති අය ඇවිත් තමන්ට දරුවන් ප්‍රාර්ථනා කරලා මේ කෝවිලට බාරහාර වෙනවා
ඒවාගේම විවාහ හරියන්නේ නැත්නම් ඒවාත් සාර්ථක වෙන්න කියලා මෙතැනට බාර වෙනවා
මිනිසුන් අතර පවතින එක කතාවක් ‍තමයි සීතා දේවිය මෙහි සඟවා සිටියදි ඇය රාම රාම හමුවෙන්න කිය කියා මේ ඇළට මල් දානවලු
ඒ මල් දැමූ තැන සිට නොපෙනි ගිහිල්ලා ඊට මීටර් ගණනක් එහා දුරින් මතුවෙනවලු
ඊට පසු කාලීනව මෙතැනට ආපු බැතිමතුන් තමන්ගේ ප්‍රාර්ථනා ඉටුවෙන්න කියලා මේ දිය පාරට රතු සහ සුදු මල් දානවා
සුදුමල් මතු වුණොත් ප්‍රාර්ථනාව ඉටුවන බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි
මේ ප්‍රදේශයේ අය විශ්වාස කරන තවත් දෙයක් තමයි නුවරඑළියට ඇවිත් කිසිම වැරැදි වැඩක් කරලා මේ කෝවිල පසුකර යාමට පෙර  දඬුවම් ලැබෙනවා කියන එක
ඔබ මීලග සංචාරයට නුවරඑළියේ යන්න හිතන් ඉන්නවා නම් අනිවාර්යෙන්ම සීතා අම්මාන් කෝවිලට යන්න අමතක කරන්න එපා.
යන්නත් අමාරු නැහැ නුවරඑළිය බදුල්ල පාරෙ අයිනෙම තමයි මේ කෝවිල පිහිටලා තියෙන්නේ
හක්ගල ඉදන් දුර කිලෝමීටර් එකක් විතර
නුවරඑළිය පැත්තට වෙන්න
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි

නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ හින්දු සිද්ධස්ථාන
සුද්‍රාව්‍ය පද්ධතියක්,  ග්‍රීක "ευ" (eu = පහසු) සහ "Τήξις" (tecsis = දියවීම), වෙතින්  විස්තර කෙරෙනුයේ,  එක් එක් ශුද්ධ සංඝටකය විසින් එහි ස්වීය මහත් දැලිස සැකසුම තබාගන්නා පරිදී, සංඝටක අතර අතිවිශිෂ්ට පරමාණුක ප්‍රතිශත අනුපාතයක් සාක්ෂාත් කරගනිමින්, සහබද්ධ සුපිරි-දැලිසක් තනන, පරමාණුක සහ /හෝ රසායනික විශේෂයන්ගේ සමජාතීය ඝන මිශ්‍රණයකි
සුද්‍රාව්‍ය පද්ධතිය සමස්තයක් ලෙසින්  දිය වන්නේ  මෙම පරමාණුක /අණුක අනුපාතයෙහිදී පමණක් වන අතර, සුවිශේෂ උෂ්ණත්වයකදී (සුද්‍රාව්‍ය උෂ්ණත්වය හෝ ET) සුපිරි-දැලිස වෙතින් එක විටම එහි සියළු සංඝටක නිදහස් කොට ද්‍රව මිශුණයක් බවට පත් කෙරෙයි
සම්බන්ධිත සංඝටක විශේෂ සඳහා මිශ්‍රණ අනුපාතයන් සමස්තය සැලකූ කල අඩුතම විලයන උෂ්ණත්වය ET වෙයි
වෙනත් ඕනෑම මිශ්‍රණ අනුපාතයක් රත් කිරීමේදී, ET වෙත ලඟාවීමේදී — දකුණේ ඇති කලාප සටහන බලන්න — එක් සංඝටකයක දැලිස මුලින්ම විලයනය වන අතර, අනෙකුත් සංඝටක ලැටිස(ය) (සමස්තය) දියවීමට මිශ්‍රණයෙහි උෂ්ණත්වය තවදුරටත් වැඩිවිය යුතුය
ප්‍රතිලෝම ලෙසින්, සුද්‍රාව්‍ය-නොවන මිශ්‍රණයක් සිසිල්වත්ම, සියළුම ද්‍රව්‍යය ඝන වන තුරු, මිශ්‍රණයෙහි එක් එත් සංඝටකය ප්‍රභින්න උෂ්ණත්වයකදී ඝනීභවනය වෙයි (එහි දැලිස තනයි)
කලාප සටහනක සුද්‍රාව්‍ය ලක්ෂ්‍යයක් අර්ථ දක්වන්නාවූ ඛණ්ඩාංක වන්නේ,   සුද්‍රාව්‍ය ප්‍රතිශත අනුපාතය (සටහනෙහි  පරමාණුක/අණුක අනුපාත අක්ෂයෙහි) සහ සුද්‍රාව්‍ය උෂ්ණත්වය (සටහනෙහි උෂ්ණත්ව අක්ෂයෙහි) වෙති
ආශ්‍රිත

ද්‍රව්‍ය විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව
කලාප සංක්‍රමණ
පරිමාමිතික ප්ලාස්කුව (මිනුම් ප්ලාස්කුව හෝ ක්‍රමාංකිත ප්ලාස්කුව) යනු පරීක්ෂණාගාරයන් තුල භාවිතාවට ගැනෙන, නිශ්චිත උෂ්ණත්වයක් සඳහා නිශ්චිත පරිමාවක් ක්‍රමාංකණය කර ඇති වීදුරු වලින් නිර්මිත විද්‍යාගාර උපකරණයකි
ප්‍රාමාණික ද්‍රාවණයන් පිළියෙල කිරීමට සහ ද්‍රාවණ තනුක කිරීම් සඳහා පරිමාමිතික ප්ලාස්කු යොදා ගැනේ
පේයර්-හැඩයකින් හා පැතලි අඩියකින් යුක්ත වන මෙම ප්ලාස්කු, වීදුරු හෝ ප්ලාස්ටික් වලින් නිමවා තිබෙයි
ප්ලාස්කුවෙහි මුව කොටස ප්ලාස්ටික් ඉස්කුරුප්පු වැස්මකින් ආවරණය කොට තැබිය හැකි අතර ගෙල ප්‍රදේශය සිහින් දිගැටි අයුරින් නිමවා තිබෙයි
ගෙල ප්‍රදේශයෙහි පරිමාමිතික ප්ලාස්කුවෙහි අදාල පරිමාව දක්වන වලයාකාර සීමාව සළකුණු කොට තිබෙයි
මීට අමතරව පරිමාමිතික ප්ලාස්කුවෙහි බද කොටසහි, එහි නාමික පරිමාව, වර්ගය, අදාල නිමැවුම් සම්මත සහ නිශ්පාදකයින්ගේ සලකුණ ආදිය ලේබල් ගත කොට තිබේ
මිලි ලීටර 1 සිට 10 000 දක්වා පමණ ද්‍රාවණ පරිමාවන් මැන ගත හැකි පරිමාමිතික ප්ලාස්කු දැකගත හැකි වේ
දෙවුම් බෝතලය යනු විද්‍යාගාරයන්හී භාවිතයට ගැනෙන පරීක්ෂණ නල, වට අඩි ප්ලාස්කු වැනි වීදුරු උපකරණ කොටස් ආදිය සේදීම සඳහා යොදා ගන්නා, නැසින්නක් සහිත මිරිකිය හැකි ප්ලාස්ටික් බෝතලයකි
ස්කුරුප්පු මූඩියකින් ආවරිත බෝතලයෙහි බද කොටස මත අතින් තෙරපුම යෙදීම මගින් ඇතිවන පීඩනය නිසා, බෝතලය තුල වූ ද්‍රවය නැසින්න හරහා පටු ප්‍රවාහයක් ලෙස පිටතට ගලා ඒම සිදුවෙයි
බොහොමයක් දෙවුම් බෝතල සුනම්‍යශීලී හා අද්‍රාව්‍ය ගුණ සහිත ප්ලාස්ටික් වලින් නිපදවා තිබෙන අතර, උඩුකුරුව භාවිතා කිරීම සඳහා බොහෝ දෙවුම් බෝතල තුල අභ්‍යන්තර ගිල්ලුම් නාලයක් සවිකොට තිබෙයි
විද්‍යාගාරයන් තුල ක්‍රියාවන් සඳහා භාවිතයට ගැනෙන පොදු ද්‍රාවකයන්, ප්‍රතික්‍රියාකාරකයන් ආදිය දෙවුම් බෝතල් තුල රඳවන අතර
ආසූත ජලය, ක්ෂාලක ද්‍රාවණ සහ ඇසිටෝන්, අයිසොප්‍රොපනෝල් හෝ එතනෝල් වැනි සේදුම් කාරක එලෙස රඳවන ද්‍රාවණයන් අතර වේ
ආශ්‍රිත

 http
anl
gov/york/washbottle
බීකරය යනු ද්‍රාවණ කැලතීම, මිශ්‍ර කිරීම සහ රත් කිරීම අදිය සිදුකිරීම සඳහා විද්‍යාගාර තුල භාවිතයට ගන්නා සරල බඳුනකි
බීකර හැඩයෙන් සිලින්ඩරාකාර වන අතර පැතලි අඩියක් සහිත වෙයි
ද්‍රාවණයන් ප්‍රවේශමෙන් වත්කිරීම සඳහා බොහෝ බීකරයන්හී කුඩා කෙමියක් පවතියි
මිලි ලීටර 1 සිට ලීටර කීප ගුණයක් මැනගත හැකි බීකර දැක ගත හැකි වේ
ගාල්ල දිස්ත%ික්කයේ බද්දේගම ප%ාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශයේ මාධ්‍යෙය් පිහිටා ඇති ග%ාම නිලධාරි වසම් 24 කින් සමන්විත වර්ග සැතපුම් 25 ක් හෙවත් වර්ග කිලෝ මීටර 40 ක වපසරියකින් යුත් ප%දේශයකි

අති සුන්දර රමණිය ප%දේශයක් වන වදුරඹ ඵෛතිහාසික වටිනාකම් /සක් ඇත
අකුණු පහරක් යනු ඉතාමත් ප‍්‍රබල විදුලියක් වලාකුලක සිට පොළව දෙසට ක්‍ෂණිකව ගමන් කිරිමකි
එහිදි විශාල ශබ්දයක් හා ආලෝකයක් පිටවේ
මුලින් පෙනෙන්නේ ආලෝකයයි
ක්‍ෂණයකින් ශබ්දය ඇසේ
මෙසේ එළිය දැනුණු වහාම කන් වසා ගැනීමෙන් ශබ්දයෙන් ශ‍්‍රවන පද්ධතියට ඇති විය හැකි බලපෑම වලක්වා ගත හැක
‍මෙම ඉතා ප‍්‍රබල ආලෝකය ඇසට ඍජුවම ලැබීමෙන් ඇසට ද හානිදායක හෙයින් අකුණු ඍජුවම නිරීක්‍ෂණයෙන් වැලකිය යුතුය
අකුණු වලින් එන (ඇම්පියර් 25000ක් - සාමාන්‍ය විදුලි බල්බයක මෙන් 5000 වාරයක් වැනි) අති ප‍්‍රබල විදුලිය මගින් ජිවිත හා දේපොළ වලට වඩාත් හානි ඇති කරනු ලබයි
අකුණක් ලඟා විය හැකි ආකාර
-

01. සෘජු ගැටුම- වලාකුළක සිට පහත්වන අකුණු ධාරාවක් සෘජුවම ළඟා වීම
02. ස්පර්ශ වෝල්ටීයතාවය- පෘථිවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ගමන් කරන ද්‍රව්‍යයක් (ගසක් හෝ කම්බියක්) හා ස්පර්ශ වී පවතින විට අකුණු පහර ඒ හරහා ළඟා වීම
03. අංශු ජ්වලනය - පෘථිවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ගමන් කරන ද්‍රව්‍යයක් (ගසක් හෝ කම්බියක්) ආසන්නයේ සිටින විට ද්‍රව්‍යයේ සිට ඇති පරතරය තුළින් පුළිඟුවක් ලෙස අකුණු පහර ළඟාවීම

04. යවර වෝල්ටීයතාවය පෘථිවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ළඟා වූ ස්ථානයක සිට විහිදී යන ධාරාවක් ආසන්නම ශරීර ස්පර්ශ ස්ථානයෙන් ඇතුල් වී වෙනත් ස්ථානයකින් යලිත් පෘථිවිය වෙත ගමන් කිරීම
මේ හානි අවම කර ගන්නේ කෙසේද
අකුණු ඇතිවන විට,

01. උස කදු මුදුනකල කී‍්‍රඩා පිට්ටනියකල,කුඹුරක හෝ ජලාශයක් වැනි විවෘත ස්ථානයක නොසිටින්න
එවැනි තැන්වල බයිසිකල් අශ්වයින් පැදිමෙන් වළකින්න
වහාම නිවසකට හෝ වැඩිය උස නැති ගස් සමුහයක් තිබෙන ගහක් යටට යන්න
02.එවැනි තැනක් නැත්නම් පාද දෙක ලංකොට දෙඅත් බිම නොතබා තමාගේ උස අඩුවන සේ හිස පහත් කොට සිටින්න
03. කම්බි වැට දුරකථන සම්පේ‍්‍රෂණ කුළුණු, T
Vඇන්ටනා වැනි ලෝහමය ආකෘති වලින් ඈත් වන්න
04.ලෝහ ආයුධ හෝ උපකරණ හෝ භාවිතා නොකරන්න
එවැනි දෑ අතේ තිබේ නම් ඉවතට විසි කරන්න
තදින් අකුණු සැර පවති නම්,

01. ලී ඇඳක දිගාවන්න
එසේ නැත්නම්තම අඩිය බිම හා නොගැටෙන සේ පුටුවක හිඳගෙන පහත් වී සිටින්න
02. ලෝඟමය උපකරණ භාවිතා නොකරන්න
03. විදුලි උපකරණ පලග් (Plug) එකෙන් ගලවන්න
විදුලිය ගලා ඒම ප‍්‍රධාන ස්විචයෙන්ම නවත්වන්න
04. T
V ඇන්ටනාව රූපවාහිනියෙන් ගලවා කෙළවර පොලිතින් වලින් වසා එළියට දමන්න
05. විශේෂයෙන් රැහැන් සහිත දුරකථන භාවිතා නොකරන්න
06. ලෝඟයෙන් නිමවු ජනේල හෝ දොරවල් ළග නොසිටින්න
නිවස ආරක්‍ෂා කර ගැනීම

01.විධිමත් අකුණු ආරක්‍ෂණ පද්ධතියක් (අකුණු සන්නායක) සවි කර ගැනිම සහඒවායේ භූගත කිරිම් මාස 6 කට පමණ වරක් පරීක්‍ෂා කරවා ගැනිම
02.ගෘහ විද්‍යුත් පරිපථය මනා ලෙස භූගත කිරිම

03.ගෘහ විද්‍යුත් පරිපථයට සර්ජන ආරක්‍ෂණ උපාංග සවි කරවා ගැනීම
අකුණු සැරයට ලක් වුවහොත්

01. ස්පර්ශ කිරිමට බිය නොවන්න,උදවුකරන්න
02. හුස්ම නොවැටේ නම් පලපුරුදු පුද්ගලයෙක් සිටී නම් ඔහු ලවා කෘතිමව ශ්වසනය ලබාදෙන්න
එසේම හදිසි අනෙකුත් ප‍්‍රථමාධාර සපයන්න
03. පිළිස්සී ඇත්නම් ජලයෙන් හොදින් තෙමන්න
04. රෝගියාගේ ශරීරයට හානියක් නොවන සේ වහාම රෙඟලකට ගෙනයන්න 

ඔබ දන්නවා ද
වසන ලද මෝටර් රථයක් හෝ ලෝහමය කූටීරයක් ඇතුල අකුණු වලින් වඩා ආරක්‍ෂිත ස්ථානයක් වේ
අහස අඳුරු වීම, අකුණු එළිය, ගිගුරුම් හඬ අවධානමේ පෙර ළකුණු වේ
ගිගුරැම් හඬ ඇසේ නම්, අකුණක් වැදිය හැකි මානයේ ඔබ සිටිනබව දැනගන්නග
 පෙනෙන අකුණු එළයත්, ඇසෙන ගිගුරුම් හඬත් අතර තත්පර වලින් කාලය 15ට වඩා අඩුනම් දැඩි අවධානමක් ඇතිබව දැනගන්න
 ගිගුරුම් හා අකුණු පිළිබඳ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්ථමේන්තුවේ නිවේදන ගැන සැළකිලිමත් වන්න
කතුහිමිකම © 2014 කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව
ගලපාත පංසල  ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල පරිපාලන දිස්තික්කයේ බද්දේගම පාදේශිය ලේකම් කොටිටාශයේ වදුරඹ කොටසේ ඉහල ලේල්වල ගමේ පිහිටා ඇති ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුත් මහනුවර යුගයට අයත් පැරණි පංසලකි

වත්මන් විහාරාධිපති පුජ්‍ය බද්දේගම ධම්මික හිමියන් වේ මෙම පංසල 'වසර 1000ක් පමණ පැරණි බව විවිධ මුලාශ මගින් තහවුරැ වේ
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න

තිස්ස වැව (අනුරාධපුරය) -  ශ්‍රී ලංකාවේ, අනුරාධපුරය ප්‍රදේශය තුල පිහිටා තිබෙන වැවකි
තිස්ස වැව (තිස්සමහාරාමය) -  ශ්‍රී ලංකාවේ, තිස්සමහාරාමය තුල පිහිටා තිබෙන වැවකි
තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාත තුල තිස්සමහාරාමයේ පිහිටා තිබේ
විහාරය ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවන සියවසේදී රහුණේ කාවන් තිස්ස රජු විසින් ඉදිකරවන ලද්දකි
මෙම තිස්සමහාරාම පුදබිම, බුදුන් වහන්සේගේ පාදස්පර්ශය ලත් පුදබිමක් ලෙස සැළකෙයි
තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාර පරිශ්‍රයේ ඉදිකොට ඇති තිස්සමහාරාම දාගැබ, ශ්‍රී ලංකාවේ නිර්මාණය කොට ඇති විශාලතම දාගැබ් අතුරින් එකක් වෙයි
එය බුබ්බුලාකාර හැඩයෙන් නිමවා ඇත
ඉතිහාසය

ඉන්දියාවේ අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ පාලන සමයේදී (ක්‍රි
304-232), බෞද්ධ දර්ශනය ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා බොහෝ ප්‍රමුඛ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා අසල්වැසි රාජධානිවලට මිෂනාරිවරුන් ලෙස යවන ලදී
මෙම දූත මෙහෙවරේ කොටසක් ලෙස, අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ පුත් මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ක්‍රි
3 වැනි සියවසේ අනුරාධපුර දේවානම්පිය තිස්ස රජුගේ පාලන සමයේදී ශ්‍රී ලංකාවට වැඩම කළහ
ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධ ශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු අනුරාධපුර මහා විහාරය, මිහින්තලේ රජමහා විහාරය වැනි ප්‍රධාන බෞද්ධ ආරාම රටේ උතුරු මැද ප්‍රදේශයේත්, තිස්සමහාරාම රජමහා විහාරය සහ සිතුල්පව්ව රජමහා විහාරය දකුණු ප්‍රදේශයේත් පිහිටුවන ලදී
මහාවංශය වංශකථාවට අනුව මෙම විහාරය ක්‍රි
පූ 2 වැනි සියවසේ දී සිලපස්ස පිරිවෙන ලෙසත්, එවකට රුහුණේ (දකුණු ශ්‍රී ලංකාවේ) කාවන් තිස්ස රජු (ක්‍රි
186-161) සහ ඉලනාග රජුගේ (ක්‍රි
ව. 38-44) රාජ්‍ය සමයේදීත් ඉදිකරන ලද්දකි
විහාරස්ථානය පුළුල් කර ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත
නමුත් සමහර ඉතිහාසඥයින්ට අනුව මෙම විහාරය මුලින් ක්‍රි
පූ 3 වන සියවසේ මහානාග රජු විසින් ඉදිකරන ලද අතර පසුව එය ක්‍රි
පූ 2 වන සියවසේදී කාවන් තිස්ස රජු විසින් ප්‍රධාන විහාරස්ථානයක් ලෙස පුළුල් කරන ලදී
රුහුණු රාජධානියේ ආරම්භය ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වැනි සියවසේ දේවානම්පියතිස්ස රජ සමය දක්වා දිව යයි
ඔහුගේ බාල සොහොයුරා වන මහානාග ඝාතන උත්සාහයක් වැලැක්වීම සඳහා එවකට අගනුවර වූ අනුරාධපුරය අතහැර දිවයිනේ දකුණු ප්‍රදේශයට ගොස් ප්‍රදේශයේ පාලකයා බවට පත්විය
මාගම අගනුවර වූ රුහුණේ පළමු රජු ලෙස මහානාග සැලකේ. මහානාග රජු කෘෂිකර්මාන්තය වැඩිදියුණු කිරීමට විශාල සේවයක් කළ අතර ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ සාමකාමී සහ සමෘද්ධිමත් ශිෂ්ටාචාරයක් ඇති කිරීමට වගකිව යුතු විය
ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ යටාල-තිස්ස, ධාර්මිකව පළාත පාලනය කිරීමට සමත් විය
යටාල තිස්සගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් ගෝඨාභය දකුණේ රජ වූ අතර මේ වන විට රුහුණු රාජධානිය හොඳින් ස්ථාපිත වී දියුණු විය
ගෝඨාභයගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් කාවන්-තිස්ස සිහසුනට පත් විය
කාවන් තිස්ස රජු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල පිහිටි බොහෝ බෞද්ධ ආරාමවල නිර්මාතෘවරයා ලෙස සැලකේ.

තිස්මහාරාම විහාරය ඓතිහාසික දකුණු ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ ආරාමය විය
මෙම මහා ආරාමයේ කැපී පෙනෙන නේවාසික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරට මහාසිව මහරහතන් වහන්සේ, ධම්මදින්න මහරහතන් වහන්සේ සහ අරහත් පිණ්ඩපාතික තිස්ස හිමියන් ඇතුළත් වේ
තිස්මහාරාම විහාරය ආරම්භ කළ කාවන් තිස්ස රජු තිස්සමහාරාම ආශ්‍රමයේ ජල අවශ්‍යතාවය මෙන්ම අවට ප්‍රදේශයේ වාරි අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා තිසා වැව (වැව) ද නවීකරණය කළේය
ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ පැරණි රජවරු ද තිස්සමහාරාම ආශ්‍රමයේ වැඩසිටි බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සුබසාධනය සඳහා එම ආරාමයට ඉඩම් පූජා කර ඇත
තිස්සමහාරාම විහාරයට බොහෝ ඉඩම් පරිත්‍යාග කර ඇත්තේ ජෙත්ත තිස්ස, වසභ සහ මිහිඳු යන රජවරුන්ගේ පාලන සමයේදී බව සොයාගෙන ඇති පැරණි ශිලා ලිපිවල සඳහන් වේ
3 වන සියවසේ සිට 5 වන සියවස දක්වා ආරාමයට අක්කර 18 000 කට වඩා වැඩි ඉඩම් ප්‍රමාණයක් හිමි විය
මෙම ඉඩම් පරිත්‍යාග කරන ලද්දේ රජවරුන් විසින් සංඝාවාසයේ සහ ස්තූපයේ නඩත්තු කටයුතු සඳහා මෙන්ම නේවාසික භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අවශ්‍යතා සඳහා ය
තිස්සමහාරාම විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ ප්‍රථම සාක්ෂිය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 38 දී ඉලනාග රජුගේ පාලන සමය දක්වා එහි මූලික ඉදිකිරීම් වලින් සියවස් දෙකකට පසුව ය
3 වැනි සියවසේ වෝහාරක තිස්ස රජු (ක්‍රි
ව. 215-237) ද ස්තූපයේ යම් ප්‍රතිසංස්කරණයක් කර ඇත
6 වැනි සියවසේදී ස්තූපයේ තත්ත්වය නැවත වරක් පිරිහුණු විට මහානාග කුමරු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 560 දී ස්තූපය ප්‍රතිසංස්කරණය කළේය
පළමුවන විජයබාහු රජුගේ පාලන සමයේදී (ක්‍රි
ව. 1055-1110) එය ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත
නමුත් පසුව තිස්සමහාරාම විහාරය 13 වන සියවසේදී ආක්‍රමණික කාලිංග මාඝගේ හමුදාවන් විසින් වටලනු ලැබීය
මෙම රයිෆල් කිරීමෙන් පසු 19 වැනි සියවසේ අවසාන භාගය වනතුරුම මෙම ස්තූපයේ කිසිදු ප්‍රධාන ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුත්තක් සිදු නොවූ බව පෙනේ
කෙසේ වෙතත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1662 දී කදුරුපොකුණේ බුද්ධ රක්ඛිත හිමියන් විහාරාධිපතිව සිටියදී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු විසින් නඩත්තු කටයුතු සඳහා විහාරස්ථානයට ඉඩම් දෙකක් පරිත්‍යාග කර ඇති බව මූලාශ්‍ර අනාවරණය කරයි
නමුත් පසුව 18 වන සියවසේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ලන්දේසි යටත් විජිත පාලන සමයේදී විහාරස්ථානයේ තත්ත්වය දැඩි ලෙස පිරිහීම නිසා තිස්මහාරාම විහාරය අත්හැර දමන ලදී
මහා ස්තූපය

තිස්සමහාරාම ස්තූපය අඩි 156 ක උසකින් සහ අඩි 550 ක වට ප්‍රමාණයකින් යුත් රටේ දකුණු ප්‍රදේශයේ විශාලතම ස්ථූපය වේ
වංශකතාවලට අනුව, කාවන් තිස්ස රජු තිස්සමහාරාම ස්ථූපය ඉදි කිරීමේදී රජුගේ අධ්‍යාත්මික උපදේශකයෙකු වූ ගෝතම රහතන් වහන්සේගෙන් ආශීර්වාද සහ උපදෙස් ලබාගෙන ඇත
බුදුන් වහන්සේ 500 නමක් සමඟ භාවනායෝගීව කාලය ගත කළ ස්ථානයේම, බුදුන් වහන්සේ එම ප්‍රදේශයට වැඩම කිරීම සිහිපත් කිරීම සඳහා මෙම ස්තූපය ඉදිකරන ලදී
ග්‍රැනයිට් ගල්වලින් තැනූ හතරැස් වේදිකාවක් මත ගඩොල් යොදා ඉදිකරන ලද බුබුලු හැඩයක් ඇති ස්තූපය
කාවන්තිස්ස රජුට ස්තූපයේ ඉදිකිරීම් කාලය පුරාවටම බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ උපදෙස් ලැබුණි
මෙම ස්තූපයේ තැන්පත් කර ඇති ධාතූන් වහන්සේලා විවාදයට භාජනය වේ
මහාවංශයට අනුව ප්‍රධාන ධාතුව ලෙස තිස්සමහාරම් ස්ථූපයේ ඉදිරිපස අස්ථි ධාතුව (ලලාට ධාතු) තැන්පත් කර ඇත
කෙසේ වෙතත් ඇතැමුන් විශ්වාස කරන්නේ බුදුරදුන්ගේ ඉදිරිපස අස්ථි ධාතුව තාවකාලිකව මෙම ස්තූපයේ තැන්පත් කර ඇති නමුත් පසුව එය සේරුවිල මංගල මහා චේතියෙහි තැන්පත් කර ඇති බවයි.මෑතදී කිරින්ද ප්‍රදේශයේ ස්ථම්භ ලිපියක් සොයාගැනීමෙන් හෙළිවන්නේ බුදුන්ගේ වම් දළදා වහන්සේ ද මෙම ස්තූපයේ තැන්පත් කර ඇති බවයි.

ප්‍රතිසංස්කරණ

මෙම ප්‍රදේශය වන්දනා කර තිස්මහාරාම විහාරය නැවත සොයා ගත් වෑපතයිර සුමන හිමියන්ගේ උත්සාහය හේතුවෙන් 1858 දී මෙම චෛත්‍යයේ වඩාත් මෑතකාලීන ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු ආරම්භ විය
ඔහු ස්තූපය ආසන්නයේ මඩුවක් තනා එහි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු තමා විසින්ම අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා එහි වාසය කිරීමට පටන් ගත්තේය
උස අඩි 86ක් වන ස්තූපයේ අර්ධ ගෝලාකාර කොටස වන ගාර්භය ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු නිම කිරීමට වසර 16ක් ගත විය
නමුත් වෑපතයිර සුමන හිමියන්ට තම ජීවිත කාලය තුළ තිස්මහාරාම චෛත්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණය කර අවසන් කිරීමට නොහැකි වූ අතර වෑපතයිර සුමන හිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු වෑපතයිර සුමන හිමියන්ගේ පැවිදි සොහොයුරෙකු වූ වල්පිට මේධංකර හිමියන් ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු භාර ගත්තේය
1878 වන විට වල්පිට මේධංකර හිමියන් විසින් හතරස්කොට්ව ස්තූපයේ ප්‍රතිසංස්කරණය කර එහි ධාතු නිදන් කර අවසන් කිරීමට සමත් විය
1882 දී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා වූ ශ්‍රීමත් ජේම්ස් රොබට් ලෝන්ග්ඩන් තිස්සමහාරාම විහාරයට වැඩම කර වල්පිට මේධංකර හිමියන් එම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපති ලෙස පත් කළේය
තිස්සමහාරාම රජමහා විහාරය භාර ගැනීමේ බලය ද සියම් නිකායට පැවරුවේය
1895 දී වල්පිට මේධංකර හිමියන් විසින් දේවතා කොටුවේ වැඩ අවසන් කර ධාතු නිදන් කිරීමට සමත් විය
1897 දී මාතර මුදලියාර් එස්. එෆ්. ජයවික්‍රම සහ තංගල්ලේ එන්. අමරසිංහ යන අයගේ ප්‍රධානත්වයෙන් තිස්සමහාරාම රජමහා විහාර සංවර්ධන කමිටුව පිහිටුවා 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු නිම කරන ලදී
1900 දී කොත් කැරැල්ල සෑයේ නිමවා ස්ථූපයේ කොත (චූඩා මාණික්‍යය) තැන්පත් කිරීම 1900 පොසොන් පොහෝ දින සිදු කරන ලදී
මෙම කොත්තුව බොහීමියාවෙන් ආනයනය කරන ලද රතු පැහැති මැණිකකින් සමන්විත වේ
තිස්සමහාරාම ස්ථූපය 1990 වර්ෂයේදී චෛත්‍ය ගෝලාකාර වටේට දකුණින් සහ තවත් ප්‍රදේශ කිහිපයක සිරස් ඉරිතැලීම් මාලාවක් නිර්මාණය කර ඇත
විහාරාධිපති හිමියන්ගේ ඉල්ලීම මත ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සහ රාජ්‍ය ඉංජිනේරු සහයෝගීතාව මැදිහත් වී එය වළක්වා ඇත
මැද කොටසේ ගෝලාකාර වට ප්‍රමාණය වටා බැඳ ඇති ගැල්වනයිස් කරන ලද වානේ කේබල් භාවිතයෙන් ස්තූපය තවදුරටත් ඉරිතලා යාම
මෙම අවසන් අලුත්වැඩියා කටයුතු 1998 පෙබරවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා රුපියල් මිලියන 6 ක වියදමින් නිම කරන ලදී

ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
von Schroeder, Ulrich
ISBN 962-7049-05-0

රජමහා විහාර
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රවන් ඇල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ උඩුහාවර ග්‍රාමයේ පිහිටා තිබෙන දිය ඇල්ලකි
එය වැලිමඩ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 12 ක් පමණ දුරින් පිහිටයි
රවන් ඇල්ල, රාවණ කථා පුවත සමගද බැඳී පවතින බැව් සඳහන්ය
රැවැන් ඇල්ල, රවැන් ඇල්ල හා රාවන ඇල්ල  යන නම් වලින්ද මෙම දියඇල්ල හඳුන්වනු ලැබේ
රත්රන් වන් දිය දහර යන අරුතෙන් දිය ඇල්ල, රවන් යන නමින් ප්‍රචලිත වූ බව පැවසෙයි
සෙලාන් බැංකුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වූ වාණිජ බැංකුවකි
එය සතුව දිවයිනේ නාගරික සහ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයන්හී ශාඛා රැසක් පවතියි
2013 වසර වන විට බැංකුව සතුව දිවයින පුරා බැංකු මධ්‍යස්ථාන 151 ක් සහ 4900 ක පමණ කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රමාණයක් විය
1987 අගෝස්තු 28 වන දිනදී සීමාසහිත පොදු බැඳුම් සමාගමක් ලෙස සංස්ථාපිත කරනු ලැබූ මෙය, 1992 වසරේදී සිය ප්‍රථම උප සමාගම ලෙස, සෙලාන් මර්චන්ට් බෑන්ක් ලිමිටඩ් (Seylan Merchant Bank Limited) පිහිටුවන ලදි
එම වසරේදීම බැංකුවේ ප්‍රධාන කාර්යාල ගාෙඩනැගිල්ල වූ සෙලින්කෝ සෙලාන් කුළුණ ඉදිකිරීම අරමුණු කර ගනිමින්, එහි දෙවන උප සමාගම ලෙස සෙලින්කෝ සෙලාන් ඩිවලොප්මන්ට්ස් ලිමිටඩ් (Ceylinco Seylan Developments Limited) පිහිටුවන ලදී
අර්බුධමය තත්වය
සෙලින්කෝ සමූව ව්‍යාපාරයට අයත් ගෝල්ඩන් කී ක්‍රෙඩිට් කාඩ් සමාගමේ කඩා වැටීම සහ 2008 හිටපු සභාපතිවරයාගේ අරමුදල් අවකලමණාකරනය හේතුවෙන් 2008 වසරේ අවසන් සතියේදී සමාගම ද්‍රවශීලීතා අර්බුධයකට මුහුණ පාන ලදී
2008 දෙසැම්බර් 28 වන දින ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් සෙලාන් බැංකුව, ශ්‍රී ලංකා රජයට අයත් ලංකා බැංකුවේ (BOC) පාලනය යටතට පත් කරනු ලැබූ අතර, මෙය 30(1) කොටසේ 1949 අංක
58 දරණ මුදල් නීති පනත යටතේ ක්‍රියාවට නංවන ලදී
මූල්‍යමය අස්ථාවරභාවය හේතුවෙන් සිය ගණුදෙණුකරුවන් වෙත නැවත ගෙවීම් සිදු කිරීමට ගෝල්ඩන් කී ක්‍රෙඩිට් කාඩ් සමාගම අසමර්ථ වීම හේතුවෙන්, සෙලාන් බැංකුවෙහි අර්බුධය තව දුරටත් උග්‍රවිය
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 Seylan වෙබ් අඩවිය

බැංකු
ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු
ජාතික ඉතිරිකිරීමේ බැංකුව (NSB), යනු ශ්‍රී ලංකා ඇති ආණ්ඩුවට අයත් ඉතිරිකිරීමේ බැංකුවකි
එය 1971 වර්ෂයේදී අංක
30 ජාතික ඉතිරි කිරීම් බැංකු පනත යටතේ ලංකාව තුල සංසථාපිත කරන ලදී
එසේම 1988 වසරේදී  අංක
30 බැංකුකරණ පනත යටතේ ජාතික ඉතිරි කිරීමේ බැංකුව, අවසරලත් විශේෂඥ බැංකුවක් බවට පත් විය
බැංකුව සතුව දිවයින පුරා ශාඛාවන් 255 ක් පමණ පවතියි
ශ්‍රී ලංකා තැපෑලට අයත් තැපැල් කාර්යාල 643 ක් හා උප තැපැල් කාර්යාල 34012 පමණ ප්‍රමාණයක් සම්බන්ධ කරමින්, තැපැල් බැංකු සේවාවක්ද ජාතික ඉතිරිකිරීමේ බැංකුව විසින් ක්‍රියාවට නංවා තිබෙයි
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 වෙබ් අඩවිය

බැංකු
ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු
මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය (හම්බන්තොට උද්භිද උද්‍යානය), ශ්‍රී ලංකාවේ වියලි කලාපය තුල ඉදි කරනු ලැබූ පලමු උද්භිද උද්‍යානය වේ
පිහිටීම
මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය කොළඹ-කතරගම ප්‍රධාන මාර්ගයේ පිහිටුවා තිබෙයි
උද්භිද උද්‍යානයට වම් පසින් මත්තල ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපලත්, දකුණු පසින් මාගම්පුර වරායත් පිහිටා ඇත
ඉදිකිරීම
2006 වර්ෂයේ උද්‍යානයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු අරඹන විට, එම භූමිය කටු පඳුරු සහ අත්හරින ලද හේන් භූමි වලින් සමන්විත වූ කැලෑවකින් ගහණව තුබූ බව පැවසෙයි
උද්‍යානය අක්කර 300 ක පමණ භූමි පරිශ්‍රයක් පුරා ඉදිකොට තිබෙයි
උද්‍යාන අංග
කොහොඹගස් වැව, මලිත්තන්ගස් වැව සහ දෙමටත්ත වැව යන වැව් තුනකින් උද්‍යානය සමන්විත වෙයි
උද්‍යාන පරිශ්‍රය තුල තෙතමනය සහ සිසිලස රඳවා ගැනීම උදෙසා මෙම වැව් සකසා තිබෙයි
උද්‍යානය ඉදිකිරීමේ අරමුණු
ප්‍රධාන අරමුණු 06 ක් මූලික කර ගනිමින්, මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය ඉදිකොට තිබෙයි
වියළි සහ අර්ධ ගුෂ්ක කලාපීය ශාකයන් විතැන් සංරක්ෂණය කිරීම
වියළි කලාපය තුල වර්ධනය වන අප්‍රසිද්ධ හා අඩු වශයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගනු ලබන ශාක පිළිබදව අධ්‍යනයන් සිදු කිරීම
වියළි කලාපීය භූ දර්ශන තලයන් වැඩි දියුණු කිරීම
ඖෂධ කර්මාන්තය ප්‍රවර්ධනය කිරීම
උද්භිද විද්‍යාව හා මල් වගාව පිළිබදව දැනුම සහ පුහුණු කිරීම් ලබා දීම
පාරිසරික සංචාරක කර්මාන්තය ප්‍රවර්ධනය කිරීම
විවෘත කිරීම
2013 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස  ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වූ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍ය නායක සමුළු රැස්වීම මෙරට පැවැත්වීම සනිටුහන් කරමින්, එම මස 14වන දිනදී උද්‍යානය විවෘත කල අතර, උද්‍යානය තුල පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයීය කවයක්ද නිර්මාණය කෙරුණි
මෙම කවය තුල ජනාධිපතිවරුන් තිදෙනෙක්, උප ජනාධිපතිවරු හත් දෙනෙක්, අගමැතිවරුන් සිව් දෙනෙක් සහ විදේශ අමාත්‍යවරුන් පිරිසක් සිය රාජ්‍යයන් නියෝජනය කරමින් ඖෂධීය ශාක රෝපණය කරන ලදී
මේවාද බලන්න
 පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය
 හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය
 හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය
 සීතාවක උද්භිද උද්‍යානය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 ජාතික උද්භිද උද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව

ශ්‍රී ලංකාවේ උද්භිද උද්‍යාන
පං ලියැං (උපත නොවැම්බර් 20, 1962) යනු,  කීර්තිමත් චීන සමකාලීන  ජන ගී ගායිකාවක් සහ  අභිවාහ්‍ය කලාකරියකි
වර්තමාන චීන නායක ෂී ජිංපිංගේ බිරිය වන අතර, ඇමරිකානු සහ චීන මාධ්‍ය මගින් ඇය හැඳින්වෙන්නේ "චීන ප්‍රථම කාන්තාව" ලෙසිනි
2014 වන විට, ෆොර්බ්ස් සඟරාව විසින්, ලොව මහත් බලවත් කාන්තාවන් අතර 57වැන්නා බවට ඇය නම් කර තිබුණි
පං මහත්මිය,   මහජන විමුක්ති හමුදා කලා විද්‍යාපීඨයේ පීඨාධිපති වන්නීය
චීන නව වසර කාලසීමාව තුලදී විකාශය කෙරෙන සහ පුළුල් ලෙසින් ප්‍රේක්ෂකයන් විසින් නරඹනු ලබන ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශ චීන රූපවාහිනී වැඩසටහනක් වන, වාර්ෂික සීසීටීවී නිව් ඉයර්ස් ගාලා තුල,  ඇය නිතර පෙනීසිටීම නිසා,   සුප්‍රානෝ ගායිකාවක ලෙස ජනප්‍රියතාවයක් ඇය විසින් හිමි කර ගන්නා ලදි
දේශව්‍යාප්තව පැවැති ගී ගැයීමේ තරග වලදී ඇය බොහෝමයක් සම්මාන දිනා ඇත
ඉමහත් ජනප්‍රසාදය දිනූ ඇයගේ ඒකල ගායනා අතර පීපල් ෆ්‍රොම් අවර් විලේජ් (), ෂුමුලංග්මා () සහ ඉන් ද ෆීල්ඩ් ඔෆ් හෝප් () වෙයි
පං මහත්මිය, චීනයේ මහජන විමුක්ති හමුදාවේ සිවිල් සාමාජිකයෙක් වන අතර,  මේජර් ජනරාල් තනතුරට සමතුල්‍ය සිවිල් පදවියක් දරයි
මෙම ලිපිය සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර මගින් විනාශ වූ නිව්යෝර්ක් නුවර මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය පිලිබඳ වේ
නව නිව්යෝර්ක් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන සංකීර්ණය සඳහා ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (2001-වර්තමානය) බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය සඳහා ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය (කොළඹ) බලන්න
ලොව පුරා ඇති ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය සඳහා ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන ලැයිස්තුව බලන්න
ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (World Trade Center
වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්) යනු ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, නිව්යෝර්ක් නගරයේ, පහල මෑන්හැටන් ප්‍රදේශයේ පැවතී ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයකි
සුප්‍රසිද්ධ නිවුන් කුලුණු සහිත එම මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය 1973 අප්‍රේල් 4 වැනි දින විවෘත කරන ලද අතර 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින සිදුවූ සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර හමුවේ "7 World Trade Center" සහ නිවුන් කුලුණු ද්විත්වය සම්පුර්ණයෙන්ම විනාශ විය
එම නිවුන් ද්විත්ව කුළුණු කඩාවැටිම හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ අනෙක් ගොඩනැගිලි වලට ද අර්ධ වශයෙන් හානි සිදුවූ අතර, ඒවා පසුව විනාශ කර දමන ලදී
පැරණි මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ නිවුන් කුලුණු ද්විත්වය නිමවා අවසන් කරන විට උතුරු කුලුන (උස අඩි 1,368 (417 m) ) සහ දකුණු කුලුන ලොව උසම ගොඩනැගිලි බවට පත්විය
එම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයේ අනෙක් ගොඩනැගිලි වුයේ "මැරියට් වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්" හෙවත් 3WTC,  4 WTC, 5 WTC, 6 WTC, සහ 7 WTC වේ
නිවුන් කුලුණු වලට අමතරව ඉදිවූ මෙම ගොඩනැගිලි සියල්ල ඉදිවුයේ 1975 සහ 1985 කාලය අතරතුරදීය
ඒ සඳහා වූ වියදම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 400 (2014 ඇ
වලින්
මිලියන 2,300) වේ
එම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය නිව්යෝර්ක් නුවර වාණිජ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිට තිබුණු අතර වර්ග අඩි 13,400,000 (1,240,000 m2) ක කාර්යාලීය ඉඩක් ඊට අයත් විය
ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථනය 1975 පෙබරවාරි 13 දින ගින්නකට ද, 1993 පෙබරවාරි 26 දින බෝම්බ ප්‍රහාරයකට ද, 1998 ජනවාරි 14 දින මංකොල්ලයකට ද  මුහුණ දුනි
1998 දී වාරය අධිකාරිය විසින් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය පුද්ගලීකරණය කිරීමට හා එහි කළමනාකාරිත්වය පුද්ගලික ආයතනයකට ලබා දීමට තීරණය කරන ලදී
ඒ අනුව 2001 ජුලි මස ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය, සිල්ව(ර්)ස්ටයින් ප්‍රොපටිස් ආයතනය වෙත බදු දෙන ලදී
2001 වසරේ සැප්තැම්බර් 11 වැනිදා උදැසන අල් කයිඩා සාමාජික ගුවන් යානා පැහැරගන්නන් පිරිසක් විසින් ඒකාබද්ධ ත්‍රස්ත ක්‍රියාවක් වශයෙන්, බෝයින් 767 වර්ගයේ ගුවන් යානා දෙකක් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ නිවුන් කුලුණු දෙක තුලට, එක් කුලුනකට එක බැගින් පියාසර කරවන ලදී
මිනිත්තු 56ක් පුරා පැවති ගින්නකින් පසු දකුණු කුලුන කඩාවැටුණු අතර, ඉන් තවත් පැය බාගයකට පමණ පසු උතුරු කුලුන ද කඩාවැටිණි
ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයට එල්ල වූ මෙම ප්‍රහාරයෙන් 2,753 දෙනෙකු ජිවිතක්ෂයට පත්විය
නිවුන් කුලුණු වලින් පහලට  වැටුණු සුන්බුන් වලින් සහ එම සුන්බුන් නිසා ඇතිවූ ගිනි ගැනීම්වලින් මධ්‍යස්ථානයේම තවත් ගොඩනැගිලි රැසක් අර්ධ වශයෙන් හෝ සම්පුර්ණයෙන්ම කඩාවැටුණු අතර, එමනිසාම ලෝක වාණිජ මධ්‍යස්ථානය ඇතුළු අවට පිහිටි විශාල ව්‍යුහ 10කට විනාශකාරී හානි සිදුවිය
ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන භුමිය පිරිසිදු කිරීම සඳහා මාස 8 ක කාලයක් ගතවිය
ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය නැවත ඉදිකිරීමේ කටයුතු වසර ගණනාවක් මුළුල්ලේ සිදුකෙරෙමින් පවතී
මේ වනවිට එම භුමියේ නව උස් ගොඩනැගිලි 6ක් ඉදිකෙරෙමින් පවතින අතර, ඊට අමතරව සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර වලින් මියගිය පිරිස සිහිකිරීම පිණිස ස්මාරකයක් ද, ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයක්ද ඉදිකෙරෙමින් පවතී
මෙම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයේ ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල "වන් වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්" (One World Trade Center) හෙවත් 1WTC වේ
2014 නොවැම්බර් මස එය ඉදිකර අවසන්වීමත් සමග, මහල් 100 ටත් වැඩි එම ගොඩනැගිල්ල එක්සත් ජනපදයේ උසම ගොඩනැගිල්ල බවට පත්විය
ඇන්ටිකිතෙරා යාන්ත්‍රණය යනු, පුරාතන ඇනලොග් පරිගණකයක් වන අතර, දින දර්ශනමය සහ  ජ්‍යෝතිෂමය කටයුතු සඳහා තාරකා විද්‍යාත්මක ස්ථාන සහ  ග්‍රහණ පිළිබඳව මෙන්ම  ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උත්සව හා බැඳි  පුරාතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උත්සවයන්හී කාලක්‍රමය පිළිබඳවද පුරෝකථනයන් සිදු කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි
340 මිමී  180 මිමී  90 මිමී ලී පෙට්ටියක බහා ලා තිබූ මෙම උපකරණය, ඇමිණුනු පිත්තල ගියර අවම වශයෙන් 30 ක් වෙතින් සමන්විත වී තිබුණු ඔරලෝසුවක් වැනි යන්ත්‍රයක් ලෙසින් ක්‍රියාකරන සංකීර්ණ යාන්ත්‍රණයක් විය
සොයාගන්නා විට,  එහි ශේෂයන් එක ගොන්නක් ලෙසින් පැවති අතර, පසුව කොටස් තුනකට වෙන් කරන ලදුව, සංරක්ෂණ කටයුතු වලින් පසුව, වර්තමානයෙහි විභින්න කොටස් 82 කට බෙදා ඇත
මෙම කොටස් අතුරින් සතරක් තුල ගියර දක්නට ලැබෙන අතර, අනෙක් බොහෝ ඒවායේ කොටන ලද අක්ෂර හා සංකේත දක්නට ඇත
විශාලතම ගියරය (දකුණු පසින් දක්වා ඇති A කොටසෙහි පැහැදිලිව පෙනෙයි), දළ වශයෙන් 140 මිමී පමණ විෂ්කම්භයකින් යුතු වන අතර මුලින්ම එහි දැති  223 තිබී ඇත
මෙම මානවකෘතිය බොහෝ විට  1901 ජූලි මාසයේදී ඇන්ටිකිතෙරා  නම් ග්‍රීක දිවයින අසබඩ මුහුදේදී සොයාගත්  ඇන්ටිකිතෙරා බුන් නැව් බඩු වෙතින් ඉස්මතු වන්නට ඇත
ග්‍රීක විද්‍යාඥයින් විසින් සැලසුම් කොට තැනූවක් ලෙසින් සිතන මෙය, ක්‍රිපූ 150 සිට 100 අතරතුර කාල සීමාවක් වෙත හෝ, වඩා මෑත මතයකට අනුව  ක්‍රිපූ 205 වෙත හෝ කාල නිර්ණය කර තිබුණි
ආශ්‍රිත

පුරාතන තාරකා විද්‍යාව
ඇනලොග් පරිගණක
සරත් අඹේපිටිය (1946 නොවැම්බර් 19 – 2004 නොවැම්බර් 20) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු විනිසුරුවරයෙකි
2004 වසරේ නාෙවැම්බර් 19 වන දින සාහසිකයෙකු විසින් එල්ල කරන ලද වෙඩි පහරකට ගොදුරු වී ජීවිතක්ෂයට පත්වන තෙක්, අඹේපිටිය මහතා කොළඹ මහාධිකරණයේ විනිසුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කරන ලදී
මුල් අවදිය
කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් සිය මුලික අධ්‍යාපන කටයුතු හැදෑරූ අඹේපිටිය මහතා, ඉන්පසුව ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයෙන් නීතිය පිළිබඳව හදාරණ ලදී
වෘත්තීය දිවිය
නීතිය පිළිබඳ සිය අධ්‍යාපන කටයුතු හැදෑරීමෙන් අනතුරුව, 1977 වර්ෂයේදී අඹේපිටිය මහතා දිවයිනේ කිහිපපොලකම මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු වශයෙන් සේවය කරමින්, මෙරට අධිකරණ ක්ෂේත්‍රය වෙත පිවිසෙන ලදී
පසුකාලීනව ඔහු කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත්වරයා බවටත් පසුව කොළඹ අතිරේක දිස්ත්‍රික් විනිසුරු බවටත් පත්විය
ඉන් අනතුරුව මහාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකු වශයෙන් පළමුවරට ගාල්ල සඳහා පත්කරනු ලැබූ අඹේපිටිය සහතා, පසුව කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරුවරයා බවට පත්වෙන ලදී
අනෙකුත් විනිසුරුවරුන් විසින් භාරගැනීමට මැලිකමක් දැක්වූ නඩු හැසිරවීමත්, එඩිතර ප්‍රබල තීන්දු ලබා දීමත් නිසා අඹේපිටිය මහතා එකල කා අතරත් අවධානයට ලක්විය
1996 මහ බැංකු බෝම්බ ප්‍රහාරයට අදාල නඩුව ඇතුළු වැදගත් නඩු රැසක් අඹේපිටිය මහතා විසින් හසුරුවන ලදී
ඝාතනයට ලක්වීම
2004 වසරේ නොවැම්බර් 19 වන දින නිවසේදී, අඹේපිටිය මහතා සහ ඔහුගේ ආරක්ෂක පොලිස් නිළදාරී උපාලි බණ්ඩාර යන අය, මිනීමරුවන් විසින් එල්ල කරන ලද වෙඩි ප්‍රහාරවලට ගොදුරු වීම නිසා ජීවිතක්ෂයට පත්විය
මේ සමය වන විට අඹේපිටිය මහතා මහාධිකරණයේ වූ ජ්‍යේශ්ඨ විනිසුරුවරයෙකු වූ අතර, ඔහු අභියාචනාධීකරණය වෙත දක්වා උසස් කිරීමට අපේක්ෂිතව සිටි බව සඳහන්ය
ඝාතනයට ලක්වීමට පෙර දින, එනම් ඔහුගේ 58 වන ජන්ම දිනය යෙදී තිබීම වෙනුවෙන් අඹේපිටිය මහතා එදින කැලණිය රජ මහා විහාරය වන්දනා කල බව පැවසෙයි
එවක අගවිනිසුරුවරයා විසින් අඹේපිටිය මහතා "අධිකරණ ක්ෂේත්‍රය තුල සිටි එඩිතර නිලදාරියෙකු බවත්, ඔහුගේ මරණය අධිකරණයට වූ විශාල පාඩුවක්" යනුවෙනුත් ප්‍රකාශයක් සිදුකරන ලදී
වැරදිකරුවන්
අඹේපිටිය මහතාගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් පුද්ගලයෝ පස් දෙනෙකු චූදිතයන් වූ අතර, ඊට ඝාතනයේ මහ මොළකරු වශයෙන් සැලකූ මොහමඩ් නියාස් නවුෆර් හෙවත් පොට්ට නවුෆර් වෙත ඝාතනය සිදුකිරීමට කුමන්ත්‍රණය කිරීම යන චෝදනාවද
සුජිත් රෝහණ රූපසිංහ, සුමින්ද නිශාන්ත, උදාර පෙරේරා සහ ලසන්ත කුමාර යන අනෙකුත් පිරිස වෙත ඝාතනය ක්‍රියාවට නැංවීම යන චෝදනාවද එල්ල වන ලදී
අධි ආරක්ෂාව මධ්‍යයේ පැවති මාස 3 ක නඩු විභාගයකින් අනතුරුව 2005 ජූලි 4 වන දින, මහාධිකරණය විසින් ඒකමතිකව චූදිතයන් පස් දෙනා අඹේපිටිය මහතා සහ ඔහුගේ ආරක්ෂකයා ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධව වරදකරුවන් බවට පත් කරමින් මරණ දණ්ඩනය නියම කරන ලදී
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 ජස්ටිස් කිල්ඩ්

1946 උපත්
2004 මරණ
ලක්ෂ්මන් බණ්ඩාර කිරිඇල්ල, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥවරයෙකු සහ නීතීඥවරයෙකු වේ
ඔහු වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු සහ හිටපු වැවිලි කර්මාන්ත අමාත්‍යවරයෙකුද වෙයි
ඊට අමතරව සංචාරක සහ ක්‍රීඩා අමාත්‍යවරයා ලෙසත්, විදේශ කටයුතු පිළිබඳ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙසත් ඔහු කටයුතු කොට තිබෙයි
1989 වසරේ සිට පාර්ලිමේන්තු සාමාජිකයෙකු ලෙස කිරිඇල්ල මහතා කටයුතු කොට ඇත
මුල් අවදිය
කිරිඇල්ල මහතා කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් සිය මූලික අධ්‍යාපනය හදාරණ ලදී
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
බයෝග්‍රැෆීස් ඔෆ් මෙම්බර්ස් ඔෆ් පාර්ලිමන්ට්
රයිට් රෝයල් රැලිඔෆ් ඕල්ඩ් රෝයලිස්ට් ඉන් ද ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමන්ට්

1948 උපත්
ජෝන් ඇන්තනී එමානුවෙල් අමරතුංග (1940 මැයි 21) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥවරයෙකු සහ නීතිඥයෙකු වෙයි
ඔහු එක්සත් ජාතික පක්ෂය නියෝජනය කරමින් ගම්පහ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය හරහා ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසීමට වරම් හිමිකර ගන්නා ලදී
ආශ්‍රිත

 

1940 උපත්
හේරත් මුදියන්සේලාගේ විජිත හේරත්, (,
උපත 1 මැයි 1968) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙක්
හේරත් ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙක්
ඔහු මීට පෙර සංස්කෘතික කටයුතු සහ ජාතික උරුමයන් පිළිබඳ හිටපු කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකුද වෙයි
මැතිවරණ ඉතිහාසය

ආශ්‍රිත
 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ
 ජාතික ජන බලවේගය
 අනුර කුමාර දිසානායක
 හරිනි අමරසූරිය

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 

1968 උපත්
ඇරල් මුහුද, මධ්‍යයම ආසියාවේ පිහිටි මුහුදකි
මූලාශ්‍ර

මුහුදු
ආරච්චිගේ දොන් සුසිල් ප්‍රේමජයන්ත් (1955 ජනවාරි 10) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥවරයෙකු සහ වත්මන් පාර්ලිමේන්තු සාමාජිකයෙකු වෙයි
මුල් අවදිය
සුසිල් මහතා සිය මූලික ඉගෙනීම් කටයුතු නුගේගොඩ ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලයෙන් හදාරණ ලදී
ඉන්පසුව කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට ගොස් 1982 දී නීතිවේදී උපාධියක් ලබා 1984 දී නීතිඥ බවට පත් විය
පසුව, 2004 දී ඔහු ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයෙන් රාජ්‍ය පරිපාලනය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ද ලබා ගත්තේය
දේශපාලන ජීවිතය
ප්‍රේමජයන්ත් සිය දේශපාලන ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1991 වසරේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ නගර සභාවේ උප සභාපතිවරයා ලෙස තේරී පත්වෙමින්
1993 දී ඔහු බස්නාහිර පළාත් සභාවට තේරී පත් වූණා වන අතර 1995 දී ඒ පළාතේ ප්‍රධාන අමාත්‍ය ලෙස තේරී පත් විය
2000 දී ඔහු ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය ප්‍රථම වරට පාර්ලිමේන්තුවට පත්වූණා සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා බවට පත් විය
2001 මහ මැතිවරණයෙන් පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ පරාජය වුවද, ප්‍රේමජයන්ත් කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙන් නැවත පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය
පසුව පැවති මැතිවරණවලදී ඔහුගේ ආසනය දැරීය
2004 දී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය පිහිටුවීමත් සමඟ ප්‍රේමජයන්ත එහි මංගල ප්‍රධාන ලේකම්වරයා බවට පත් කරන ලදී
මහ මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය ජයග්‍රහණය කරන විට ඔහුට විදුලිබල හා බලශක්ති අමාත්‍ය තනතුර ලබා දෙන ලදී
මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපති වූ විට ඔහු නැවතත් අධ්‍යාපන ඇමති ලෙස පත් කරන ලදී
මහා මැතිවරණයෙන් පසුව ඛණිජ තෙල් කර්මාන්ත අමාත්‍ය ලෙස ඔහු පත් වුණා
2013 වසරේ කැබිනට් සංශෝධනයත් සමඟ ඔහු පරිසර හා පුනර්ජනනීය බලශක්ති අමාත්‍යවරයා බවට පත් වුණා
2015 අගෝස්තු 25 වින දින, මහ මැතිවරණයෙන් දින කිහිපයකට පසු ඔහු එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ ප්‍රධාන ලේකම් ධූරයෙන් ඉල්ලා අස්විය
මැතිවරණයට දින කිහිපයකට පෙර ඔහු පක්ෂයේ සභාපති ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන විසින් එම තනතුරෙන් ඉවත් කරන ලදී
ජාතික සමගි ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ එක්සත් ජාතික පක්ෂය අවබෝධතා ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමෙන් පසුව, ප්‍රේමජයන්ත් තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යවරයා බවට පත් වුණා
ඔහු 2022 මැයි 20 වන දින ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් සහ 2022 ජූලි 23 වන දින ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ විසින් නැවත අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී
ආශ්‍රිත
ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩලය

සටහන්

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 දැනට සිටින කැබිනට් මණ්ඩලය

1955 උපත්
1993 වසරේ පෙබරවාරි 26 වැනිදා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව්යෝර්ක් නුවර ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයට අයත් උතුරු කුලුනට පහලින් ට්‍රක් බෝම්බයක් පුපුරුවා හරින ලදී
රාත්තල් 1,336ක් (606 kg) තරම් වූ යූරියා නයිට්රේට් සහ හයිඩ්‍රජන් වායුව මගින් බලගන්වන ලද මෙම බෝම්බය පුපුරුවා හැරිම මගින්, උතුරු කුලුන දකුණු කුලුන මතට ඇදවැටීමට සලස්වා, පසුව කුලුණු දෙකම බිමට කඩාවැටෙන සේ සැලසුම් කර තිබිණි
එමගින් මිනිසුන් දස දහස් ගණනක් ජීවිතක්ෂයට පත් කිරීම අරමුණු විය
නමුත් මෙම ප්‍රහාරය සැලසුම් කල ආකාරයටම සිදු නොවිය
එහෙත් මෙම ප්‍රහාරයෙන් 6 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත් වූ අතර, දහසකට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලැබුහ
මෙම ප්‍රහාරය සැලසුම් කරන ලද්දේ  රම්සි යූසුෆ්,  Mahmud Abouhalima, Mohammad Salameh, Nidal A
Ayyad, Abdul Rahman Yasin සහ Ahmad Ajaj ඇතුළු ත්‍රස්තවාදීන් කණ්ඩායමක් විසිනි
ඛලීද් ෂෙයික් මොහොමඩ් සහ යූසුෆ් ගේ මාමා ගෙන් මොවුන්ට මේ සඳහා වූ මුල්‍යමය ආධාර ලැබුණි
1994 මාර්තු මාසයේදී මොවුන්ගන් 4 දෙනෙකු (Abouhalima, Ajaj, Ayyad සහ Salameh) බෝම්බ ප්‍රහාරය එල්ල කිරීම පිලිබඳ වැරදිකරුවන් බවට පත් විය
කුමන්ත්‍රණය කිරීම, පුපුරන ද්‍රව්‍ය මගින් දේපල විනාශ කිරීම, හා ජනපද අතර පුපුරන ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය මොවුන්ට එල්ල වූ අනෙකුත් චෝදනා විය
1997 නොවම්බෙර් මාසයේදී තවත් දෙදෙනෙකු මෙම ප්‍රහාරයට වැරදිකරුවන් බවට පත් විය
ඒ රම්සි යූසුෆ්
ප්‍රහාරයේ මහමොලකරු, සහ ඉයද් ඉස්මයිල්
බෝම්බය සහිත ට්‍රක් රථයේ රියදුරු, යන අය වේ
බෝධිය බුදුගේ ඩිලාන් ප්‍රියංජන් අන්ස්ලාම් පෙරේරා (1962 අප්‍රියෙල් 19) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥවරයෙකි
ඔහු වර්ථමාන වරාය සංවර්ධන කැබිනට් නොවන අමාත්‍යවරයා වෙයි
මීට අමතරව ඔහු අධිකරණ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යධූරයද හොබවා තිබෙයි
මුල් අවදිය
1962 වසරේ අප්‍රියෙල් 19 වන දින ජනපති උපදේශක මාෂල් පේරේරා සහ දයා පෙරේරාට දාව උපන් ඩිලාන් මහතා සිය මූලික අධ්‍යාපන කටයුතු කොළඹ, රාජකීය විද්‍යාලයෙනුත්, වැඩිදුර අධ්‍යාපන කටයුතු ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලය වෙතිනුත් හදාරණ ලදී
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
බයෝග්‍රැෆීස් ඔෆ් මෙම්බර්ස් ඔෆ් පාර්ලිමන්ට්
රයිට් රෝයල් රැලී ඔෆ් ඕල්ඩ් රෝයලිස්ට් ඉන් ද ශ්‍රී ලංකන් පාර්ලිමන්ට්

1962 උපත්
මෙම ලිපිය "නිව්යෝර්ක් නගරය" පිලිබඳ වේ
"නිව්යෝර්ක් ජනපදය සඳහා නිව්යෝක් බලන්න
වෙනත් භාවිත සඳහා නිව්යෝර්ක් (බහුඅරුත් විවරණය) බලන්න
නිව්යෝක් නගරය (හෝ නිව්යෝක්
New York) (නිව්යෝක් ජනපදයෙන් වෙන්කර හඳුනාගැනීම සඳහා New York City ලෙසද, නිල වශයෙන් City of New York ලෙසද හැඳින්වේ
) ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාකීර්ණම නගරය වන අතර නිව්යෝර්ක් නාගරික ප්‍රදේශයේ කේන්ද්‍රය ද වේ
නිව්යෝර්ක් නගරය ඇමරිකාවට සංක්‍රමණය වීමේ ප්‍රධාන ද්වාරය වන අතර ලොව ජනාකීර්ණම නාගරික ප්‍රදේශ වලින් එකකි
මෙම නගරය ගෝලීය නගරයකි
එමෙන්ම එය වාණිජ, මුල්‍ය, මාධ්‍ය, කලා, විලාසිතා, අධ්‍යාපන, පර්යේෂණ, තාක්ෂණ, හා විනෝදාස්වාදය යන ක්ෂේත්‍ර වලට සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරයි
එක්සත් ජාතින්ගේ මුලස්ථානයද පිහිටුවා ඇත්තේ නිව්යෝර්ක් නගරයේ වන නිසා එය ජාත්‍යන්තර විදේශ ප්‍රතිපත්ති සඳහා වැදගත් වන නගරයකි
නිව්යෝර්ක් නගරය ලොව වාණිජ සහ සංස්කෘතික අගනගරය ලෙසද හැදින්වේ
ලොව විශාලම ස්වභාවික වරාය වලින් එකක් සහිත නිව්යෝර්ක් නගරය, කොට්ඨාශ පහකට බෙදා ඇති අතර, එම සෑම කොට්ඨාශයක්ම නිව්යෝර්ක් ජනපදයේ කෝරළ වේ
එම කොට්ඨාශ පහ නම්
ද බ්‍රොන්ක්ස්, බෲක්ලින්, මෑන්හැටන්, ක්වීන්ස්, සහ ස්ටේටන් අයිලන්ඩ් වේ
මේවා 1898 දී තනි නගරයක් සඳහා ඒකාබද්ධ කෙරිණි
මූලාශ්‍ර

නිව්යෝක් නගරය
බෝතලේ වෙල මැද අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි
ඩී.එස්.සේනානායක මහතා විසූ බෝතලේ වලව්වද, මෙම ග්‍රාමයේ පිහිටා තිබේ
අතීතය
අනුරාධපුර ගෝඨාභය රජ සමයේ මෙම අම්බලම ඉදි කරන්නට ඇතැයි සැලකේ. එකල අනුරාධපුරයේ සිට අත්තනගල්ල දක්වා ගමන් ගැනීමට තුබූ මාර්ගය අසබඩ, මගී ජනතාවගේ වෙහෙස නිවා ගැනීම උදෙසා මෙම අම්බලම ඉදිකොට තිබේ
වර්ථමානයේ අම්බලම පිහිටා ඇති ග්‍රාමය බෝතලේ නමින් හැඳින්වූවත්, අතීතයේ මෙම ග්‍රාමය වැහැරපොළ ලෙස ප‍්‍රසිද්ධව තිබී ඇත
කෙන්ගල්ල අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි
එය මහනුවර පල්ලෙකැලේ හරහා දිගන වෙත ගමන් කිරීමේදී හමුවන කෙන්ගල්ල කුඩා නගරයේ බස් නැවතුම්පල අසල පිහිටා තිබෙයි
ඉදිකිරීම
1739 සිය 1815 දක්වා මහනුවර රාජධානිය පාලනය කල නායක්කාර රාජ වංශිකයන්ට සම්බන්ධ, ඉන්දීය, තමිල්නාඩුවේ තන්ජූර් හී සිට පැමිණි දමිල වගාකරුවෙකු විසින් 1907 වර්ෂයේදී මෙම අම්බලම ඉදිකරනු ලැබූ බව සඳහන් වෙයි
අකෘතිය
ගල් බිමක් සහ ගල් කුළුණු ආධාරයෙන් ඉදිකොට ඇති මෙම අම්බලමේ වහලය උළු සෙවිලි කොට තනා තිබෙයි
අම්බලම කාමර දෙකකින් සමන්විත වන අතර, එක් කාමරයක් පුරුෂ පාර්ශවය උදෙසාත්, අනෙක් කාමරය කාන්තා පාර්ශවය උදෙසාත් ඉදිකොට තිබෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
නමුත් එම කාමර ද්විත්වය උසස් පැළැන්තියේ අය සහ පහත් කුලයන්ගේ පිරිස වෙත වෙන් කර තබන ලද්දක් බව තවත් මතයකින් ප්‍රකාශ කෙරේ
ස්කොට්ලන්ත නිදහස පිළිබඳ ජනමත විචාරණය, 2014 යනු ස්කොට්ලන්තය නිදහස් රටක් විය යුතු ද යන බව විමසා බැලීමට පැවැත් වූ ජනමත විචාරණයක් වන අතර එය 2014 සැප්තැම්බර් 18 වන බ්‍රහස්පතින්දා පැවැත්වුණි
පැය 22
00 බීඑස්ටී (21
00 යූටීසී) වන විට ඡන්දය විමසීම අවසන්වූ විට, ඡන්දය ගණන් කිරීම ආරම්භ වූ අතර සැප්තැම්බර් 19 දින උදෑසන ම ප්‍රතිඵල නිකුත් විය
සමස්ත ප්‍රතිඵලය වූයේ "නැත" පාර්ශවයේ ජයග්‍රහණයයි
55.3% ක් නිදහසට විරුද්ධ ව ඡන්දය ප්‍රකාශ කළහ
ස්කොට්ලන්ත සහ එක්සත් රාජධානි රජයයන් අතර ඇතිවුනු එකඟතාවයක් පරිදී, මෙම ජනමත විචාරණයට විධිවිධාන සලසන ස්කොට්ලන්ත නිදහස පිළිබඳ ජනමත විචාරණ පණත, ස්කොට්ලන්ත පාර්ලිමේන්තුව විසින්  2013 නොවැම්බරයේදී සම්මත කරන ලදි
මැතිවරණ කොමිසම විසින් නිර්දේශ කල පරිදී, ජනමත විචාරණ ප්‍රශ්නය වන්නේ, "ස්කොට්ලන්තය ස්වාධීන රටක් විය යුතුද
" – ඡන්දදායකයන් විසින් ඔව් හෝ නැහැ ලෙසින් පිළිතුරු දිය හැකිය
ස්ථිර වීම සඳහා, නිදහස පිළිබඳ යෝජනාවට සරල බහුතරයක් ලැබිය යුතුය
සමහරක් ව්‍යතිරේකයන්ට යටත්ව, වයස  16ක් හෝ ඊට වැඩි සියළු ස්කොට්ලන්ත වැසියනට, එනම් මිලියන 4.3 පමණ ජනතාවකට, ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැක