Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
සාම්ප්‍රදායික හින්දු භක්තිකයෙකු වන මනූ ස්මරිති (5.27–44)  නීති ග්‍රන්ථය (ධර්ම ශාස්ත්‍රය) සතුන් මැරීම සහ මස් අනුභව කිරීම මෙම ග්‍රන්ථ දැඩි ලෙස හෙළා දකී
මහා භාරතයේ (12.260) (13.115–116) (14.28) සහ මනු ස්මරිති (5.27–55) චාරිත්‍රානුකූලව ඝාතනය  කිරීමේ නීත්‍යානුකූලභාවය සහ පසුව මස් පරිභෝජනය පිළිබඳ දීර්ඝ සාකච්ඡා අඩංගු වේ
මහා භාරතයේ මස් අනුභව කරන්නන් සහ නිර්මාංශිකයින් යන දෙදෙනාම ඔවුන්ගේ අදහස් සනාථ කිරීම සඳහා විවිධ තර්ක ඉදිරිපත් කරති
ගෘහාශ්‍රිත සතුන් පිළිබඳ විවාදවලට අමතරව, දඩයම් කිරීම සහ මස් අනුභව කිරීම ආරක්ෂා කිරීම සඳහා දඩයම්කරුවෙකු විසින් දීර්ඝ දේශනාවක් ද පවත්වනු ලැබේ
මෙම ග්‍රන්ථවලින් පෙනී යන්නේ චාරිත්‍රානුකූල ඝාතනය සහ දඩයම් කිරීම යන දෙකම විශ්වීය අවිහිංසාවාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නන් විසින් අභියෝගයට ලක් කර ඇති බවත් ඒවා පිළිගැනීම සැක සහිත බවත් ආරවුලක් බවත් ය
නූතන තත්ත්වය  
නූතන ඉන්දියාවේ හින්දු භක්තිකයන්ගේ ආහාර පුරුදු ඔවුන්ගේ ප්‍රජාව හෝ කුලය අනුව සහ කලාපීය සම්ප්‍රදායන් අනුව වෙනස් වේ
හින්දු නිර්මාංශිකයින් සාමාන්‍යයෙන් බිත්තර අත්හරින නමුත් කිරි සහ කිරි නිෂ්පාදන පරිභෝජනය කරයි, එබැවින් ඔවුන් ලැක්ටෝ-නිර්මාංශිකයෝ වෙති
2006 සමීක්ෂණයකට අනුව, වෙරළබඩ ප්‍රාන්තවල නිර්මාංශත්වය දුර්වල වන අතර ගොඩබිම් සහිත උතුරු හා බටහිර ප්‍රාන්තවල සහ පොදුවේ බ්‍රාහ්මණයන් අතර 85% ක් ලැක්ටෝ නිර්මාංශිකයින් වේ
2018 දී ආර්ථික හා දේශපාලන සතිපතා අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී ඇත්තේ සත්‍ය වශයෙන්ම ඉහළ කුලයේ ඉන්දියානුවන්ගෙන් තුනෙන් එකක් පමණක් නිර්මාංශ විය හැකි බවයි. 

බොහෝ වෙරළබඩ වැසියන් මාළු අනුභව කරන්නන් ය
විශේෂයෙන් බෙංගාලි හින්දු භක්තිකයන් ධීවරයින් ආදර හැඟීම් සහ කවි, සාහිත්‍ය හා සංගීතය තුළින් මසුන් පරිභෝජනය කර ඇත
මස් අනුභව කරන හින්දු භක්තිකයින්ට ජට්කා මස් අනුභව කිරීමට දිරිගන්වනු ලැබේ
හින්දු ආගමේ සත්ව පූජා 
හින්දු ආගමේ සත්ව පූජා  (සමහර විට ජැට්කා බාලි ලෙසද හැඳින්වේ) යනු හින්දු ආගමේ සතෙකු ඝාතනය කිරීමයි
චාරිත්‍රානුකූල පූජාව සාමාන්‍යයෙන් හින්දු දෙවියෙකුට ගෞරව කිරීම සඳහා උත්සවයක කොටසකි
නිදසුනක් වශයෙන්, නේපාලයේ හින්දු දේවතාවිය වන ගාධිමායි සෑම වසර පහකට වරක් සතුන් 250,000 ක් ඝාතනය කිරීම ගෞරවයට පාත්‍ර වේ
මෙම ක්‍රියාව 2015 සිට තහනම් කරන ලදී
කාලි දේවතාවියගේ ශක්ති සිද්ධස්ථානවල අද බාලි පූජා බහුලව දක්නට ලැබේ
කෙසේ වෙතත්, ඉන්දියාවේ සත්ව පූජා නීති විරෝධී ය
බුද්ධාගම 

ළමුවන ශික්ෂා පදය බෞද්ධයින්ට මිනිසුන් හෝ සතුන් ඝාතනය කිරීම තහනම් කරයි
කෙසේ වෙතත්, මෙය බෞද්ධයින්ට මස් අනුභව කිරීම තහනම් කරන්නේද යන්න බොහෝ කලක සිට විවාදයට භාජනය වූ කරුණකි
කෙසේ වෙතත්, නිර්මාංශත්වය බුද්ධාගමේ සියලුම පාසල්වල ලබා දී නොමැති නිසාය
පළමු බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාට හා කන්‍යා සොහොයුරියන්ට තමන්ගේම ආහාර වගා කිරීම, ගබඩා කිරීම හෝ ආහාර පිසීම තහනම් විය
තමන් මුළුමනින්ම පෝෂණය කිරීම සඳහා දානමය ත්‍යාගශීලිත්වය මත රඳා සිටි අතර ඔවුන්ගේම ආහාර මිලදී ගැනීමට මුදල් භාර ගැනීමට ඔවුන්ට ඉඩ නොලැබුණි
ඔවුන්ට විශේෂ ආහාර ඉල්ලීම් කිරීමට නොහැකි වූ අතර මස් ද ඇතුළුව ආහාර දාන දෙන්නන්ට ලබා ගත හැකි ඕනෑම දෙයක් පිළිගැනීමට ඔවුන්ට සිදු විය
ශ්‍රී ලංකාව, තායිලන්තය, කාම්බෝජය, බුරුමය සහ ලාඕසය යන රටවල බහුලව පවතින ථේරවාදී බුද්ධාගමේ භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ කන්‍යා සොහොයුරියන් අදටත් මෙම දැඩි නීති අනුගමනය කරති
චීනය, කොරියාව, ජපානය සහ මහායාන බුද්ධාගම අනුගමනය කරන වෙනත් රටවල මෙම සීමාවන් ලිහිල් කරන ලද අතර, දුර බැහැර කඳුකර ප්‍රදේශවල ආරාම පැවති අතර ළඟම ඇති නගරවලට ඇති දුර ප්‍රමාණය දෛනික දානමය වටය ප්‍රායෝගික නොවීය
එහිදී, බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාට හා කන්‍යා සොහොයුරියන්ට තමන්ගේම භෝග වගා කිරීමට, තමන්ගේම අස්වැන්නක් ගබඩා කිරීමට, තමන්ගේම ආහාර පිසීමට සහ වෙළඳපොලේ ආහාර ද්‍රව්‍ය මිලදී ගැනීමට මුදල් භාර ගැනීමට හැකි විය
විනය පිටකයට අනුව, මස් අනිවාර්යයෙන් වැළකී සිටින ලෙස දේවදත්ත ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටි විට බුදුන් වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කරමින් කියා සිටියේ, “භික්ෂූන් වහන්සේලා තම යාචක පාත්‍රවල තිබී සොයාගත් ඕනෑම දෙයක් පිළිගැනීමට සිදුවනු ඇත
ඇසූ අතර මස් ලබා දීමට හැකි වන පරිදි සත්වයා මරා දමා ඇති බවට සැක කිරීමට කිසිදු හේතුවක් නොතිබුණි
විශේෂිත මස් වර්ග තහනම් කර තිබුණි
මිනිසුන්ගෙන් මස්, අලි හෝ අශ්වයන් වැනි රාජකීය සතුන්ගෙන් මස්, බල්ලන්ගෙන් මස්, සහ සර්පයන්, සිංහයන්, ව්‍යාඝ්‍රයන්, පැන්තර්, වලසුන් සහ හයිනා වැනි භයානක සතුන්ගෙන් මස් )
අනෙක් අතට, ඇතැම් මහායාන සූත්‍ර මස් අනුභව කිරීම තරයේ හෙළා දකී
මහායාන මහාපරිණිර්වාන සූත්‍රයට අනුව බුදුරජාණන් වහන්සේ මස් අනුභව කිරීම සඳහා වූ මෙම අවසරය අවලංගු කළ අතර බොරු භික්ෂූන් වහන්සේලාට මස් අවසර දී ඇති බව පවසන අඳුරු යුගයක් ගැන අනතුරු ඇඟවූහ
ලංකාතර සූත්‍රයේ මහමති නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ අසයි “[ඔබ] අනුකම්පාවෙන් රස විඳින ධර්මයක් උගන්වන්න
එය පරිපූර්ණ බුදුවරුන්ගේ ඉගැන්වීමයි
එහෙත් අපි මස් අනුභව කළත්, අපි එය අවසන් කර නැත
එය සම්පූර්ණ පරිච්ඡේදයක්ම බුදුන්ගේ ප්‍රතිචාරය සඳහා කැප කර ඇති අතර, එහිදී ඔහු මස් අනුභව කිරීම අත්හැර දැමිය යුතු බවට අධ්‍යාත්මික, ශාරීරික, මානසික සහ චිත්තවේගීය හේතු රාශියක් ලැයිස්තුගත කරයි
කෙසේ වෙතත්, සුසුකි (2004
211)  ට අනුව, මස් අනුභව කිරීම පිළිබඳ මෙම පරිච්ඡේදය “පසුකාලීන පාථයට එකතු කිරීමකි
බොහෝ විට මස් අනුභව කිරීම කලින් බෞද්ධයන් අතර වැඩි වශයෙන් හෝ අඩුවෙන් පුරුදු වී ඇති බව පෙනේ
ඔවුන්ගේ විරුද්ධවාදීන්ගේ දැඩි විවේචනයට ලක්විය
ලකාවතාරයේ සිටි බෞද්ධයන් එයට කැමති නොවූ අතර, සමාව ඉල්ලීමේ ස්වරය කැපී පෙනෙන මෙම එකතු කිරීම
”ෆෙල්ප්ස් (2004
64-65) ඡේදයේ ඡේදයක් පෙන්වා දෙයි  “හුදෙක් නිර්මාංශිකයෙකු නොව සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර ජීවන රටාවක්” වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම අදහස් කරන සුරංගම සූත්‍රය
කෙසේ වෙතත්, ශතවර්ෂ ගණනාවක් පුරා විද්වතුන් බොහෝ දෙනෙක් නිගමනය කර ඇත්තේ අරගම සූත්‍රය ව්‍යාජ එකක් බවයි.  එපමණක් නොව, මහායාන මහාපරිණිවාන සූත්‍රයේ, මස් අනුභව කිරීම සඳහා ඔහුගේ අවසරය ඉල්ලා අස්කර ගැනීම සටහන් කරන බුදුරජාණන් වහන්සේ “සුන්දර ආහාර” මී පැණි, කිරි සහ ක්‍රීම්
ලෙස පැහැදිලිව හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඒවා සියල්ලම සත්ත්ව ආහාර වලින් තොරයි
කෙසේ වෙතත්, තවත් මහායාන ග්‍රන්ථ කිහිපයකම (උ
, මහායාන ජාතක), බුදුන් වහන්සේ විසින්,  මස් මාංශ අනුභව කිරීම නුසුදුසු හා කර්මය අහිතකර බව පැහැදිලිව දේශනා කර ඇති බව දැකගත හැකිය
සමහරු යෝජනා කරන්නේ මහායාන සම්ප්‍රදායේ ආරාමවල නැගීම නිර්මාංශත්වය අවධාරණය කිරීමට දායක වන සාධකයක් බවයි.  ආරාමයේ දී භික්ෂූන් සඳහා විශේෂයෙන් ආහාර පිළියෙළ කරන ලදී
මෙම සන්දර්භය තුළ, භික්ෂූන් සඳහා විශාල මස් ප්‍රමාණයක් විශේෂයෙන් සකස් කර (මරා දමන ලදී)
මෙතැන් සිට, ක්‍රි
ව. 65 සිට ඉන්දියානු භූගෝලීය බලපෑම් ක්ෂේත්‍රයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා චීනයට සංක්‍රමණය වූ විට, ඔවුන්ට ආහාර වෙනුවට මුදල් ලබා දුන් අනුගාමිකයින් හමු විය
එතැන් සිට චීන පැවිද්දන් සහ තවත් අය උතුරු රටවල වාසය කිරීමට පැමිණ තමන්ගේම එළවළු බිම් වගා කර වෙළඳපොලේ ආහාර මිලදී ගත්හ
මෙය චීනය, වියට්නාමය සහ කොරියානු මහයානන් විහාරස්ථානවල ප්‍රමුඛතම භාවිතාව ලෙස පවතී
මහායාන ගිහි බෞද්ධයන් බොහෝ විට නිර්මාංශ ආහාර (齋期 zhāi qī) මත නිර්මාංශ ආහාර අනුභව කරති
සෑම වසරකම දින කිහිපයක් සිට මාස තුනක් දක්වා විවිධ විධිවිධාන ඇත, සමහර සම්ප්‍රදායන් අනුව, තෙමගුල සැමරීම  ඉහළම වැදගත්කමක් දරයි
චීනය, කොරියාව, වියට්නාමය, තායිවානය සහ ඔවුන්ගේ ඩයස්පෝරා ප්‍රජාවන්හි භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ කන්‍යා සොහොයුරියන් මස් හා සාම්ප්‍රදායිකව බිත්තර හා කිරි වලින් වැළකී සිටිනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ
සාම්ප්‍රදායිකව සුදුළූණු, ඇලියම් චයිනන්ස්, ඇස්ෆොයිටිඩා, නොගැඹුරු සහ  ඇලියම් වික්ටෝරලිස් (ජයග්‍රාහී ලූනු හෝ කඳුකර ලීක්), නූතන කාලවලදී මෙම නියමය බොහෝ විට ලූනු කුලයේ අනෙකුත් එළවළු මෙන්ම කොත්තමල්ලි ද ඇතුළත් කර ඇත - මෙය පිරිසිදු නිර්මාංශ හෝ සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර වීම (純 chún, චැන්සා) ලෙස හැඳින්වේ
පිරිසිදු නිර්මාංශත්වය හෝ සත්ත්ව ආහාර වලින් තොරවීම ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති අතර එය තවමත් ඉන්දියාවේ ජෛන ආගම වැනි ධාර්මික ආගම්වල අනුගාමිකයන් විසින් අනුගමනය කරනු ලබන අතර හින්දු ආගමේ දී ලැක්ටෝ-නිර්මාංශත්වය අතිරේක හෝ දැඩි එළවළු වලින් වැළකී සිටියි
නූතන බෞද්ධ ලෝකයේ, නිර්මාංශත්වය පිළිබඳ ආකල්ප පිහිටීම අනුව වෙනස් වේ
චීනයේ සහ වියට්නාමයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා සාමාන්‍යයෙන් මස් අනුභව නොකරන අතර වෙනත් සීමාවන් ද ඇත
ජපානයේ හෝ කොරියාවේ සමහර පාසල් මස් අනුභව නොකරන අතර බොහෝමයක් එසේ කරති
ශ්‍රී ලංකාවේ සහ අග්නිදිග ආසියාවේ ථේරවාදීන් නිර්මාංශත්වය අනුගමනය නොකරයි
භික්ෂූන් වහන්සේලා ඇතුළු සියලුම බෞද්ධයින්ට නිර්මාංශත්වය පිළිපැදීමට අවශ්‍ය නම් ඔවුන්ට එය කිරීමට අවසර ඇත
ෆෙල්ප්ස් (2004
147) පවසන්නේ “නිවැරදි සංඛ්‍යාලේඛන නොමැත, නමුත් මම අනුමාන කරමි
එය අනුමාන කිරීමක් පමණි - ලොව පුරා බෞද්ධයින්ගෙන් අඩක් පමණ නිර්මාංශ වේ”
සීක් ආගම 

සීක් ආගමේ අනුගාමිකයින්ට මස් හෝ නිර්මාංශ පරිභෝජනය සඳහා මනාපයක් නොමැත
ආරම්භක හෝ "අම්රිත්හාරි සීක්" සහ මස් පරිභෝජනය පිළිබඳ අදහස් දෙකක් තිබේ
“අම්රිත්හාරි” සීක්වරුන්ට (එනම්, සික් රෙහාත් මරියාඩා, නිල සික් චර්යාධර්ම පද්ධතියව්අනුගමනය කරන අයට) මස් අනුභව කළ හැකිය (එය කුතා මස් නොවේ නම්)
සමහර සීක් නිකායන්ට අයත් "අම්රිත්හාරිස්" (උ
, අඛණ්ඩ කීර්තානි ජාතා, දම්දාමි තක්සල්, නම්ධාරි,  රරියන්වලේ, යනාදිය) මස් සහ බිත්තර පරිභෝජනයට දැඩි ලෙස විරුද්ධ ය
මස් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, සීක් ගුරු වරුන් සරල ආහාර වේලක් සඳහා ඔවුන්ගේ මනාපය පෙන්වා දී ඇත, එයට මස් ඇතුළත් විය හැකිද නැද්ද යන්න
මෝඩයන් මෙම ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් තර්ක කරන බව ගුරු ග්‍රාන්ත් සාහිබ් (ආදි ග්‍රාන්ත් ලෙසද හැඳින්වෙන සීක්වරුන්ගේ ශුද්ධ පොත) හි ඡේදවල සඳහන් වේ
ගුරු නනාක් පැවසුවේ ආහාර අධික ලෙස පරිභෝජනය කිරීම (ලොබ්, 'කෑදරකම') යනු පෘථිවියේ සම්පත් හා එමඟින් ජීවය බැස යන බවයි.  දහවන ගුරු ගුරු ගෝවින්ද් සිං, හලාල් හෝ කූතා (චාරිත්‍රානුකූලව ඝාතනය කරන ලද මස්) මස් පරිභෝජනය තහනම් කළේ දෙවියන්ගේ නාමයෙන් සතෙකු පූජා කිරීම හුදු චාරිත්‍රයක් (වැළැක්විය යුතු දෙයක්) යන සීක් විශ්වාසය නිසාය
වෘක්ෂලතාදිය අනුභව කිරීම මස් අනුභව කිරීම යන මතය මත, පළමුව සික් ගුරු නානාක් මෙසේ පවසයි
ਪਾਂਡੇ ਤੂ ਜਾਣੈ ਹੀ ਨਾਹੀ ਕਿਥਹੁ ਮਾਸੁ  ਤੋਇਅਹੁ ਅੰਨੁ ਕਮਾਦੁ ਕਪਾਹਾਂ ਤੋਇਅਹੁ ਤ੍ਰਿਭਵਣੁ ਗੰਨਾ

අහෝ පණ්ඩිත්, මස් කොහෙන්දැයි ඔබ දන්නේ නැත
එය ජීවය බිහි වූ ජලය වන අතර එය සියලු ජීවීන් පවත්වා ගෙන යන ජලයයි
එය ධාන්ය වර්ග, උක්, කපු සහ සියලු ජීවීන් නිපදවන ජලයයි
- පළමු මෙල්, ඒජීජීඑස්, එම් 1, පි 1290. 

වෘක්ෂලතාදී, ගුරු එය ජීවත්වීම සහ වේදනාව අත්විඳීම ලෙස විස්තර කළේය
පිටුව 143 ශ්‍රී ගුරු ග්‍රාන්ත් සාහිබ් ජි 

බලන්න, සහ උක් කපා දැමූ ආකාරය බලන්න
එහි අතු කපා දැමීමෙන් පසු, එහි පාද මිටිවලට බැඳී ඇත,

ඉන්පසු එය ලී රෝලර් අතර තබා තලා දමනු ලැබේ
එයට දෙන ද දඩුවම කුමක්ද
එහි යුෂ නිස්සාරණය කර වට්ටක්කා තුළ තබා ඇත
එය රත් වූ විට, එය කෙඳිරිගාමින් කෑගසයි
ඉන්පසු තැළුණු උක් එකතු කර පහත ගින්නෙන් පුළුස්සා දමනු ලැබේ
නානාක්
එන්න, මිනිසුන්, මිහිරි උක් වගාවට සලකන ආකාරය බලන්න
- පළමු මෙල්, ශ්‍රී ගුරු ග්‍රාන්ත් සාහිබ් ජි 

මස් අනුභව කරන සීක්වරු ජැට්කා මස් අනුභව කරති
ආබ්‍රහම් ආගම් 
යුදෙව්, ක්‍රිස්තියානි සහ මුස්ලිම් සම්ප්‍රදායන් ( ආබ්‍රහම් ආගම් ) සියල්ලම ඒදන් උයනේ බයිබලානුකුල පරමාදර්ශය සමඟ ශක්තිමත් සම්බන්ධතාවයක් ඇත,  එයට ශාකභක්ෂක ආහාර වේලක් ඇතුළත් වේ
මෙම සම්ප්‍රදායන් තුළ නිර්මාංශත්වය සාම්ප්‍රදායිකව ප්‍රධාන ධාරාව ලෙස නොසලකන අතර සමහර යුදෙව්වන්, ක්‍රිස්තියානීන් සහ මුස්ලිම්වරු නිර්මාංශ ආහාර අනුභව කරති
යුදෙව් ආගම 
යුදෙව් නිර්මාංශත්වය බොහෝ විට ප්‍රධාන ධාරාව ලෙස නොසලකන නමුත් යුදෙව්වන් ගණනාවක් යුදෙව් නිර්මාංශත්වය සඳහා තර්ක කර ඇත
මධ්‍යකාලීන රබ්බිවරුන් වන ජෝසෆ් ඇල්බෝ සහ අයිසැක් අරාමා නිර්මාංශත්වය සදාචාරාත්මක පරමාදර්ශයක් ලෙස සැලකූ අතර  නූතන යුදෙව් කණ්ඩායම් ගණනාවක් සහ යුදෙව් ආගමික හා සංස්කෘතික බලධාරීන් නිර්මාංශත්වය ප්‍රවර්ධනය කර ඇත
යුදෙව් නිර්මාංශිකත්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමේදී කණ්ඩායම් ඇතුළත් යුදෙව් නිර්මාංශ, සමකාලීන බිම් සංවිධානය "දෙවිගේ පරිපූර්ණ ආහාර වේලක්" ලෙස veganism ප්රවර්ධනය , සහ සත්ව සුභසාධන ක්රියාකාරිත්වය හරහා යුදෙව් ප්රජාව තුළ සත්ත්ව ද්රව්ය වලින් තොර ආහාර වේලක් ප්රවර්ධනය කරන Shamayim V'Aretz ආයතනය, කොෂර් veganism, යුදෙව් අධ්‍යාත්මය
ඊශ්‍රායෙලයේ යුදෙව් නිර්මාංශත්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින එක් ප්‍රභවයක් වන්නේ නිර්මාංශ මොෂාව් (ගම) අමිරිම් ය
යුදෙව් නිර්මාංශ ඇතුලු සියලු යුදෙව්වන් සඳහා veganism දිරිමත් කරන 75 සමකාලීන ගින්නෙන්, නම් කර ඇත , ජොනතන් විටන්බර්ග්හි, දානියෙල් r, ඩේවිඩ් , නේදන් ලොපෙස්, කෙරී ඔසිකි, ආර්යෙඑ  කොහෙන්, ජෙෆ්රි ක්ලොසන්, රමි එම් ෂපීරෝ, ඩේවිඩ් රොසන්,  ගෝඩන් වයිස්ගේ වාර්තාවේ, එලිස් ගෝල්ඩ්ස්ටයින්, ෂෙෆා ගෝල්ඩ් සහ යොනාසන් ගර්ෂොම්
නිර්මාංශත්වය ප්‍රවර්ධනය කළ අනෙකුත් රබ්බිවරුන් අතර ඩේවිඩ් කොහෙන්, ෂ්ලෝමෝ ගෝරන්, ඉර්වින් ග්‍රීන්බර්ග්, ආසා කීසාර්, ජොනතන් සැක්ස්, ෂෙයාර් යෂුව් කොහෙන් සහ යිට්ෂක් හැලෙවි හර්සොග් ඇතුළත් වේ
යුදෙව් නිර්මාංශත්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අනෙකුත් කැපී පෙනෙන අය අතර ෆ්‍රාන්ස් කෆ්කා, රොබර්ටා කලෙචොෆ්ස්කි, රිචඩ් එච්. ෂ්වාට්ස්, අයිසැක් බෂෙවිස් සිංගර්, ජොනතන් සෆ්රාන් ෆොයර් සහ ආරොන් එස්. ග්‍රෝස් ඇතුළත් වේ
සත්ත්ව සුභසාධනය, පාරිසරික ආචාර ධර්ම, සදාචාරාත්මක ස්වභාවය සහ සෞඛ්‍යය පිළිබඳ යුදෙව් මූලධර්ම යුදෙව් නිර්මාංශිකයින් බොහෝ විට නිර්මාංශ හෝ සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර ආහාර වේලක් ගැනීමට හේතු ලෙස දක්වයි.   සමහර යුදෙව්වන් පෙන්වා දෙන්නේ බල් තෂ්කිත් (නාස්තිය තහනම් කරන නීතිය) සහ ට්සාර් බාලෙයි හයීම් ('ජීවීන්ට වේදනාවක් නොදක්වන ලෙසට නියෝගය)
බොහෝ යුදෙව් නිර්මාංශිකයින් කෘරතම පුරුදු ගැන විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වේ ගොවිපළවල්, යාන්ත්රික හා අධිවේගී slaughterhouses
ජොනතන් සෆ්රාන් ෆෝයර් විසින් මෙම කරුණු ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ කොෂර් මස් කර්මාන්තය තුළ සිදුවන අපයෝජනයන් ලෙස ඔහු සලකන දෙයට ප්‍රතිචාර දක්වමින් If This Is Kosher
යන කෙටි වාර්තා චිත්‍රපටයේ ය
සමහර යුදෙව් නිර්මාංශිකයින් පෙන්වා දී ඇත්තේ ආදම් සහ ඒවට මස් අනුභව කිරීමට අවසර නොමැති බවයි.  උත්පත්ති 1
29 පවසනවා “දෙවියන් වහන්සේ මෙසේ කීවේය
“ මෙන්න, පොළොව පුරා ඇති සෑම පැළෑටියක්ම ලබා දෙන ඖෂධ පැළෑටියක්ද, බීජ ලබා දෙන ඵල ඇති සෑම ගසක්ම මම ඔබට ලබා දුන්නෙමි
දෙවියන්ගේ මුල් සැලැස්ම වූයේ මනුෂ්‍ය වර්ගයා සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර වීමයි
සමහර මතයන්ට අනුව, මෙසියස් යුගයේදී මුළු ලෝකයම නිර්මාංශ වනු ඇත
මස් අනුභව නොකිරීම ලෝකය එම පරමාදර්ශයට සමීප කරයි
ටෝරා හි පරමාදර්ශී රූප නිර්මාංශ බැවින්, යුදෙව්වන් මස් කෑමෙන් ඉවත් කර නිර්මාංශ පරමාදර්ශය කරා ගෙන යාම සඳහා කෂ්රූත්ගේ නීති සැබවින්ම නිර්මාණය කර ඇති බව කෙනෙකුට පෙනෙනු ඇත
ක්‍රිස්තියානි ධර්මය 

නැඟෙනහිර ක්‍රිස්තියානි ධර්මය තුළ නිර්මාංශත්වය මහා ලෙන්ට් සමයේදී නිරාහාරව සිටීමේ කොටසක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ (බෙල්ලන් හා වෙනත් පෘෂ් b වංශී නොවන නිෂ්පාදන සාමාන්‍යයෙන් මෙම කාල පරිච්ඡේදයේදී පිළිගත හැකි යැයි සැලකේ)
සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර නිරාහාරය විශේෂයෙන් අවුරුද්දේ දින 210 ක් නිරාහාරව සිටින ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ කොප්ටික් ඕතඩොක්ස් පල්ලිය වැනි නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් හා පෙරදිග ඕතඩොක්ස් පල්ලි වල බහුලව දක්නට ලැබේ
මෙම සම්ප්‍රදාය ඉතියෝපියාවේ ආහාර පිසීමට බෙහෙවින් බලපෑවේය
සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්, ක්‍රිස්තියානි නිර්මාංශ සංගමය සහ ක්‍රිස්තියානි අරාජකවාදීන් වැනි සමහර ක්‍රිස්තියානි කණ්ඩායම් විශ්වීය නිර්මාංශ (එතාරි) ඇනිස්වාදයේ බයිබලානුකුල අනාවැකිවල වචනාර්ථයෙන් අර්ථකථනයක් ලබා ගනී
නිර්මාංශ (එටාරි) ඇනිස්වාදය වඩාත් කැමති ජීවන රටාවක් ලෙස හෝ සතුන්ගේ වෙළඳ භාණ්ඩ තත්ත්වය සහ සත්ව නිෂ්පාදන ඕනෑම කටයුත්තක් සඳහා භාවිතා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ මෙවලමක් ලෙස දිරිගන්වන්න
වෙනත් කණ්ඩායම් පෙන්වා දෙන්නේ මෙසියස් රාජධානියේ දේවමාලිගාවේ පූජා පිළිබඳ පැහැදිලි අනාවැකි, උදා , ඊනියා සාම පූජා සහ ඊනියා නිදහස් පූජා ඔප්පු කරන බව පවසන අතර,  හි සඳහන් වන්නේ එවැනි පූජා අනුභව කරන බවයි. යේසුස්ගේ අරමුණට පටහැනි දේ කුමක්ද
සමඟි කිරීම ප්‍රමාණවත්
කාන්තාර පියවරුන්, ට්‍රැපිස්ට්වරුන්, බෙනඩික්ටයින්, සිස්ටර්සියානුවන් සහ කාර්තුසියානුවන් ඇතුළු සියලුම ක්‍රිස්තියානි පැවිදි කණ්ඩායම්, සියලුම ඕතඩොක්ස් භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ රෝසික්‍රුකියන් ෆෙලෝෂොප් වැනි ක්‍රිස්තියානි එසෝටරික් කණ්ඩායම් නිර්මාංශත්වය දිරිමත් කර ඇත
1809 දී පූජ්‍ය විලියම් කොහර්ඩ් විසින් ආරම්භ කරන ලද ක්‍රිස්තියානි නිර්මාංශ නිකාය වන බයිබල් ක්‍රිස්තියානි පල්ලිය නිර්මාංශ සංගමයේ දාර්ශනික පූර්වගාමීන්ගෙන් කෙනෙකි
අමනාපයක් ලෙස මස් අනුභව කිරීමෙන් වළකින ලෙස කොහර්ඩ් සාමාජිකයින් දිරිමත් කළේය
කීත් අකර්ස් වැනි සමහර ක්‍රිස්තියානි නිර්මාංශිකයින් තර්ක කරන්නේ යේසුස් නිර්මාංශිකයෙක් බවයි.  අක්කර්ස් තර්ක කරන්නේ යේසුස් වහන්සේට එසෙනිස් නම් වූ සශ්‍රීක යුදෙව් නිකායක් බලපෑම් කළ බවයි. වර්තමාන ශාස්ත්‍රීය සම්මුතිය නම් යේසුස් එසෙන්වරයෙකු නොවන බවයි.  සතුන් කෙරෙහි යේසුස්ගේ නිරවද්‍ය ආකල්ප පිළිබඳ record තිහාසික වාර්තාවක් නැත, නමුත් දුර්වල, බල රහිත සහ පීඩිතයන්ට දයාවේ ප්‍රමුඛතාවය පිළිබඳ ඔහුගේ ආචාර ධර්ම ඉගැන්වීමේ ප්‍රවණතාවක් තිබේ
වෝල්ටර්ස් සහ පෝට්මෙස් තර්ක කරන පරිදි වහල් සතුන් ගැන සඳහන් කළ හැකිය
සර්ක්ස් සහ ක්‍රියේචර් කයින්ඩ් වැනි තවත් මෑත කාලීන කිතුනු ව්‍යාපාරයන් යේසුස් නිර්මාංශිකයෙකු බව නොපවතින අතර ඒ වෙනුවට තර්ක කරන්නේ සමකාලීන කාර්මික ගොවිතැන් ක්‍රමයේ සිදුවන බොහෝ පුරුදු, එනම් දිනක් වයසැති පිරිමි පැටවුන් සමූහ වශයෙන් කපා දැමීම වැනි බවයි.  බිත්තර කර්මාන්තයේ දී, යේසුස් තම අනුගාමිකයන් ලෙස හැඳින්වූ සාමයේ සහ ප්‍රේමයේ ජීවිතයට නොගැලපේ
ඉස්ලාමය 
ස්ලාමය පැහැදිලිවම මස් වර්ග අනුභව කිරීම තහනම් කරයි ( විශේෂයෙන්
ඌරු මස්)
කෙසේ වෙතත්, වැදගත්ම ඉස්ලාමීය සැමරුම්වලින් එකක් වන ඊද් අල්-අදා සත්ව පූජා සඳහා සම්බන්ධ වේ
එසේ කළ හැකි මුස්ලිම්වරු ගෘහස්ථ සතුන් (සාමාන්‍යයෙන් බැටළුවන් පමණක් නොව ඔටුවන්, එළදෙනුන් සහ එළුවන්) පූජා කරති
අල් කුර්ආනයට අනුව, මස් වලින් විශාල කොටසක් දුප්පතුන්ට හා කුසගින්නෙන් පෙළෙන අයට ලබා දිය යුතු අතර, ඊද් වැනි මංගල්‍ය දිනවල කිසිදු දුගී දුප්පත් මුස්ලිම් ජාතිකයෙකුට පූජා ආහාර නොමැතිව ඉතිරි නොවන බවට සෑම උත්සාහයක්ම ගත යුතුය
සමහර ඉස්ලාමීය නියෝග ප්‍රධාන වශයෙන් නිර්මාංශ වේ
බොහෝ සූෆිවරු නිර්මාංශ ආහාර වේලක් පවත්වාගෙන යති
සමහර මුස්ලිම්වරු සිතන්නේ සෞඛ්‍යය හැර වෙනත් හේතූන් මත නිර්මාංශිකයෙකු වීම ඉස්ලාමීය නොවන බවත් එය අවිශ්වාසවන්තයින්ගේ (තෂාබුහ් බිල් කුෆාර්) අනුකරණය කිරීමේ ක්‍රමයක් බවත් ය
( තෂබ්බු බිල් කුෆාර් )
රස්තෆාරි 
රස්තෆාරි සාමාන්‍යයෙන් " අයි-තල් " නම් ආහාර වේලක් අනුගමනය කරන අතර එමඟින් කෘත්‍රිමව සංරක්ෂණය කර ඇති, රසකාරක හෝ රසායනිකව වෙනස් කර ඇති ආහාර අනුභව කිරීම වළක්වයි. සමහර රස්තෆාරි එය මස් අනුභව කිරීම ද තහනම් යැයි සලකන නමුත් බහුතරයක් අවම වශයෙන් අපිරිසිදු යැයි සලකමින් ork රු මස් අනුභව නොකරනු ඇත
බහායි විශ්වාසය 
බහායි ඇදහිල්ලේ ආහාරමය සීමාවන් නොමැති අතර, ආගමේ නිර්මාතෘගේ පුත් අබ්දුල්-බාහ් සඳහන් කළේ පලතුරු හා ධාන්‍ය වලින් සමන්විත නිර්මාංශ ආහාර වේලක් සුදුසු බවත්, දුර්වල ව්‍යවස්ථාවක් ඇති පුද්ගලයින් හැර හෝ අසනීප වූ අය
ඔහු කියා සිටියේ බහායිවරු නිර්මාංශ බවට පත්වීමේ කිසිදු අවශ්‍යතාවයක් නොමැති නමුත් අනාගත සමාජයක් ක්‍රමයෙන් නිර්මාංශ බවට පත්වන බවයි.    සතුන් මැරීම අනුකම්පාවට තරමක් පටහැනි බව අබ්දුල්-බාහි ප්‍රකාශ කළේය
විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේ බහායි ඇදහිල්ලේ ප්‍රධානී ෂෝගි එෆෙන්ඩි ප්‍රකාශ කළේ සතුන් මැරීමෙන් වැළකී සිටින බැවින් තනිකරම නිර්මාංශ ආහාර වේලක් ගැනීම වඩාත් සුදුසු බවයි.  ඔහු සහ විශ්ව අධිකරණය, පාලක මණ්ඩලය බහායිවරුන්ගේ සංවිධානය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ මෙම ඉගැන්වීම් බහායි පුරුද්දක් නොවන බවත්, බහායිවරුන්ට තමන් කැමති ඕනෑම දෙයක් කෑමට තෝරා ගත හැකි බවත්, නමුත් අන් අයගේ විශ්වාසයන්ට ගරු කළ යුතු බවත්ය
වෙනත් ආගම්

මැනිචේවාදය 
මැනිචේවාදය යනු ඉරාන ජාතික මනි නම් සසානියානු අධිරාජ්‍ය සමයේ පිහිටුවන ලද ආගමකි
සතුන් ඝාතනය කිරීම හෝ ආහාරයට ගැනීම ආගම විසින් තහනම් කරන ලදී
සොරොස්ට්‍රියානුවාදය 
සොරොස්ට්‍රියානුවාදයේ නිකායක් වන මැස්ඩකිස්වාදය නිර්මාංශත්වය පැහැදිලිවම ප්‍රවර්ධනය කළේය
නිකායේ ආරම්භය මැස්ඩැක් විසිනි
සොරොස්ට්‍රියානුවාදයේ ප්‍රධාන ශික්ෂා පදවලින් එකක් නම් සියලු ජීවීන්ට ගරු කිරීම සහ කරුණාව දැක්වීම සහ සතුන්ට එරෙහි කුරිරුකම් හෙළා දැකීමයි
මෙම Shahnameh ඉරානය රජු නපුරු බව සඳහන්, Zohak පළමු නම් කෝකියා මුවාවෙන් ඔහු පැමිණි නපුරු විසින් මස් කන උගන්වන ලදී
මෙය ඉරානයට විශාල නපුරු යුගයක ආරම්භයයි
මෙයට පෙර, මහා ආර්ය රජවරුන්ගේ කාලයේ මානව වර්ගයාගේ ස්වර්ණමය යුගයේදී මිනිසා මස් අනුභව කළේ නැත
ලෝකයේ අවසාන අදියරේදී, අවසාන ගැලවුම්කරුවා වන සෞෂ්‍යාන්ත් පැමිණෙන විට මිනිසා වඩාත් අධ්‍යාත්මික බවට පත්වන අතර ක්‍රමයෙන් මස් අනුභව කිරීම අත්හරින බව පහලවි ශුද්ධ ලියවිලිවල සඳහන් වේ
පහලවි ග්‍රන්ථවල නිර්මාංශත්වය ලෝකයේ අනාගත තත්වය බව ප්‍රකාශ කර ඇත - ඩෙන්කාඩ් හයවන පොතේ ඉරානයේ අට්රුපාත්-ඊමේටන් සියලු සොරොස්ට්‍රියානුවන් නිර්මාංශිකයින් ලෙස ඉල්ලා සිටියේය
අර්ථය
ඔවුන් මෙය ද දරයි
මිනිසුන්, ඔබ දිගු කලක් ජීවත් වන පිණිස, ශාක අනුභව කරන්නන් (උර්වර් ස්වස්රිෂ්න්) (එනම් නිර්මාංශ) වන්න
ගවයින්ගේ ශරීරයෙන් (ටැන් අයි ගොස්පන්ඩ්) away ත්ව සිටින්න
ගවයින්ට (සහ මිනිසුන්ට) උපකාර කිරීම සඳහා ඕර්මාස්ඩ්, ස්වාමින් වහන්සේ විශාල වශයෙන් ශාක නිර්මාණය කර ඇති බව ගැඹුරින් සිතන්න
”

ඉස්ලාමීය ජාතිය 
ඉස්ලාමයේ ජාතිය නිර්මාංශත්වය ප්‍රවර්ධනය කරන්නේ එය “ආහාරයට ගත හැකි වඩාත්ම සෞඛ්‍ය සම්පන්න හා ගුණවත් ක්‍රමය” ලෙසය
තාඕවාදය 
චීන සමාජවල, "සරල ආහාර" (素食 මැන්ඩරින්
සිහල s sh) සමග සම්බන්ධ යම් සීමා ආහාර යන්නෙන් Taoist භික්ෂූන්, හා සමහර විට Taoist උත්සව හා නිරාහාරව දින තුළ සාමාන්ය ජනතාව සාමාජිකයන් විසින් ප්රගුණ කළා
එය චීන බෞද්ධ නිර්මාංශවාදයට සමානය
තාඕවාදීන් සහ තාඕවාදී බලපෑමට ලක්වූ පුද්ගලයින් අතර විවිධාකාරයෙන් වැළකී සිටීම, සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර වීම, මූල එළවළු නොමැතිව සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර වීම, ලැක්ටෝ-ඕවෝ නිර්මාංශත්වය සහ පෙසෙටේරියන්වාදය ඇතුළත් වේ
තාඕවාදී නිර්මාංශිකයින් ද මත්පැන් හා සුදුළූණු සහ ළූණු වැනි එළවළු වලින් වැළකී සිටිති
නිර්මාංශික තාඕවාදීන් සමහර විට බොහෝ සංස්කෘතික හේතූන් මත හරක් මස් හා වතුර මී හරක් මස් වලින් වැළකී සිටිති
තාඕවාදී සම්ප්‍රදායේ නිර්මාංශත්වය ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායේ ලෙන්ට්ගේ ක්‍රමයට සමානය
භික්ෂූන් වැනි ඉහළ ආගමික පුද්ගලයින් ස්ථීර පදනමින් නිර්මාංශ, සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර හෝ අශුභවාදී විය හැකි නමුත් ගිහි වෘත්තිකයන් බොහෝ විට 1 (නව සඳ), 8, 14, 18, 23, 24, 28, 29 සහ 30 දිනවල නිර්මාංශ ආහාරයට ගනී
චන්ද්ර දිනදර්ශනය
ඔවුන්ගේ බෞද්ධ සම වයසේ මිතුරන්ට අනුකූලව, බොහෝ අය තාඕවාදී හා බෞද්ධ යන දෙඅංශයෙන්ම සිටින නිසා, ඔවුන් බොහෝ විට 15 වන දින (පුර පසළොස්වක) ලෙන්ටන් ආහාරයට ගනී
තාඕවාදී නිර්මාංශත්වය චීන බෞද්ධ නිර්මාංශවාදයට සමාන ය, කෙසේ වෙතත්, එහි මූලයන් පූර්ව බෞද්ධ කාලයට ළඟා වේ
කොන්ෆියුෂියානු, තාඕවාදී සහ චීන ජන ආගමික වත්පිළිවෙත් පිළිපැදීමට පෙර ඇදහිලිවන්තයන් ඓතිහාසිකව සත්ව නිෂ්පාදන හා මධ්‍යසාර වලින් වැළකී සිටියහ
එය "නිර්මාංශ" යන ඉංග්‍රීසි වචනයෙන් හැඳින්වේ
කෙසේ වෙතත්, එය මස්, බිත්තර සහ කිරි ප්‍රතික්ෂේප කළද, මෙම ආහාරයට බෙල්ලන් හා බෙල්ලන් නිෂ්පාදන ඇතුළත් විය හැකිය, නැතහොත් වෙනත් ඇදහිලිවන්තයන්ට අශුභවාදී විය හැකිය
යී ගුවාන් ඩාවෝ හෝ මාස්ටර් චිං හායි වැනි නූතන නිකායන් අනුගමනය කරන බොහෝ ගිහි තාඕවාදීන් වීගන් හෝ දැඩි නිර්මාංශිකයෝ වෙති
ෆේතිස්ට් / ඕස්පේ 
ඔහ්ස්පේ (අර්ථය අහස, පෘථිවිය සහ ආත්මය) යනු ඇදහිල්ල අනුගමනය කරන අයගේ ධර්ම ග්‍රන්ථයයි
හැසිරීම සඳහා වන ශික්ෂා පද පොත පුරා සොයාගත හැකිය
ඒවාට ශාකභක්ෂක ආහාර වේලක් (සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර, එළවළු ආහාර පමණක්), සාමකාමී ජීවිතයක් (සටන් කිරීමක් හෝ ප්‍රචණ්ඩත්වයක් නැත
සාමකාමී වාතාවරණයක්), ගුණවත් ජීවිතයක් ගත කිරීම, අන් අයට සේවය කිරීම, දේවදූතයන්ගේ උපකාරය, අධ්‍යාත්මික හවුල, සහ එසේ කිරීමට හැකි විට වාර්ගික ජීවත්වීම
නිදහස සහ වගකීම යනු ඔහ්ස්පේ පා text ය පුරා යළිත් අවධාරණය කෙරෙන තේමාවන් දෙකකි
නියෝපගන්වාදය 
විවිධ නවෝපාගන් ප්‍රජාවන් තුළ නිර්මාංශත්වය පිළිබඳ නිශ්චිත ඉගැන්වීමක් නොමැත, කෙසේ වෙතත් බොහෝ දෙනෙක් බොහෝ විට පාරිසරික අවශ්‍යතා මෙන්ම සතුන්ගේ සුභසාධනය සහ අයිතිවාසිකම් සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති නිර්මාංශ ආහාර වේලක් අනුගමනය කරති
වික්කාහි නිර්මාංශ වෘත්තිකයන් බොහෝ විට ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය වික්කාන් රෙඩේහි ස්වාභාවික දිගුවක් ලෙස දකිනු ඇත
SERV වැනි සංවිධාන පෝර්ෆි, පයිතගරස් සහ ඉම්බ්ලිකස්ගේ figures තිහාසික චරිත නිර්මාංශත්වය පිළිබඳ මිථ්‍යාදෘෂ්ටික දෘෂ්ටිය සඳහා මූලාශ්‍ර ලෙස සඳහන් කරයි
1970 දශකයේ දී නව-මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය හා නිර්මාංශත්වය සම්බන්ධ ලිපි කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ පෘථිවි ආගම ප්‍රවෘත්ති ප්‍රකාශනය සංස්කරණය කරන ලද්දේ කර්තෘ හර්මන් ස්ලැටර් විසිනි
මෙහර් බබාගේ ඉගැන්වීම් 
ආත්මික ගුරුවරයා මෙහෙර්  බබා ඔහුගේ අනුගාමිකයන් සඳහා නිර්මාංශ ආහාර වේලක් නිර්දේශ  ඔහු එය ඇතැම් අපද්රව්ය වළක්වා ගැනීමට එක් උපකාර පැවති නිසා
චේතනාව ආත්මාර්ථකාමී නිසා, ක්රීඩාව සඳහා සත්ව ඝාතනය සතුටක් හෝ ආහාර මාර්ගයෙන් එහි සියලු නරක හැඟීම් ග්රහණය "
හැඟීම් බෝ වේ
බොහෝ අධ්‍යාත්මික විෂයයන් තුළ මස් අනුභව කිරීම තහනම් කර ඇති නිසා එම පුද්ගලයා සත්වයාගේ හැඟීම් ග්‍රහණය කර ගන්නා අතර එමඟින් රාගය හා කෝපයට ගොදුරු වේ
”

නිර්මාණශීලීත්වය චලනය 
නිර්මාණශීලිත්වය ආගම විසින්     ආනෝල්ඩ් ඩිව්‍රීස් සහ බෙන් ක්ලැසන් විසින් ලියන ලද ඇදහිල්ලේ තුන්වන පිටපතට අනුව නම් කරන ලද “සාලුබ්‍රියස් ලිවිං” සෞඛ්‍ය වැඩසටහනේ පලතුරු අමු ආහාර වේලක් ප්‍රවර්ධනය කරයි
අමු ආහාර පමණක් ඔවුන්ගේ “ස්වාභාවික තත්වයේ, මූලික වශයෙන් පලතුරු, එළවළු, ධාන්‍ය හා ඇට වර්ග” පරිභෝජනය කිරීම,  ශාරීරික ව්‍යායාම මෙන්ම මත්පැන්, නිකොටින්, කැෆේන්, සීනි, කල් තබා ගන්නා ද්‍රව්‍ය, කෘමිනාශක, මත්ද්‍රව්‍ය සහ වෙනත් drugs ෂධ වලින් වැළකී සිටීම
බෙහෙත් වට්ටෝරුව හෝ බෙහෙත් වට්ටෝරුව නොවේ
සැපදායක ජීවන "සම්පූර්ණ පුහුණු" වෙත නිර්මාණශීලීත්වය හා නඩුවක් එරෙහිව ස්ථානයේ දැනට අනිවාර්ය ලෙස සැලකේ බන්ධනාගාර කාර්යාංශය එය ආගමික ආහාර මනාප ලෙස පිළිගත් ගැනීමට  ආගමික ව්යාපාරයේ තිස්සේ රඳවා බැතිමතුන්ගේ සඳහා
මෙයද බලන්න 

 Animal sacrifice
 Animal chaplains
 Environmental vegetarianism
 Ethics of eating meat
 Fasting
 History of vegetarianism
 Vegetarian cuisine
 Vegetarian nutrition

යොමුව

තවදුරටත් කියවීම 

 ආගමික නිර්මාංශත්වය
හෙසියොඩ් සිට දලයි ලාමා (2001) විසින් සංස්කරණය කරන ලද්දේ
කෙරී වෝල්ටර්ස්
ලීසා පෝට්මෙස් 
 ලීසා කෙම්මරර්, සතුන් සහ ලෝක ආගම් (2012)     
 Phelps, Norm (2004)
මහා දයානුකම්පාව
බුද්ධාගම සහ සත්ව අයිතිවාසිකම්
ලාම්පු පොත්
අයිඑස්බීඑන්    Phelps, Norm (2004)
Phelps, Norm (2004)
රොබර්ටා කලෙචොෆ්ස්කි, රබ්බිස් සහ නිර්මාංශවාදය
පරිණාමය වන සම්ප්‍රදායක්
(මීකා ප්‍රකාශන
මැසචුසෙට්ස්, 1995.  අයිඑස්බීඑන්   0-916288-42-0
) 
 රිචඩ් එච්. ෂ්වාට්ස්, යුදෙව්වාදය සහ නිර්මාංශවාදය
(පහන් පොත්
නිව් යෝර්ක්, 2001.  අයිඑස්බීඑන්   1-930051-24-7
) 
 රිචඩ් ඇලන් යං, දෙවියන් නිර්මාංශිකයෙක්ද
(කරස් ප්‍රකාශන සමාගම
චිකාගෝ, 1999.  අයිඑස්බීඑන්   0-8126-9393-0
) 
 රයින් බෙරී, දෙවිවරුන් සඳහා ආහාර
නිර්මාංශත්වය සහ ලෝක ආගම් (පයිතගරස් ප්‍රකාශකයෝ)
1998 මැයි
978-096261692.1) 
 ස්ටීවන් ජේ. රොසෙන්, ඩයට් ෆෝ ට්‍රාන්ස්ඩෙන්ඩන්ස් (කලින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ ආත්මය සඳහා ආහාර ලෙසය)
නිර්මාංශත්වය සහ ලෝක ආගම්, අයිසැක් බෂෙවිස් සිංගර්ගේ පෙරවදන (බැජර්, කැලිෆෝනියා
ටෝච්ලයිට් පොත්, 1997) 
 ස්ටීවන් ජේ. රොසෙන්, ශුද්ධ එළ
එළවළු සහ සත්ව අයිතිවාසිකම් සඳහා හාරේ ක්‍රිෂ්ණා දායකත්වය (නිව් යෝර්ක්
ලැන්ටර්න් බුක්ස්, 2004)

බාහිර සබැඳි
ඩිම්ප්ල්ස් ඔෆ් වීනස් (පසුපස වළගැසීම්, තට්ටම් වළගැසීම් හෝ වෙනූෂන් වළගැසීම් ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි) යනු  නිෂදීය විදරයට මදක් ඉහළින් පිහිටි, මානව පහළ පසුපසෙහි සමහර විට දෘශ්‍යමාන වන ශරීය ලෙසින් සමමිතික කඩතොළු වෙති
ශ්‍රෝණියෙහි  ඡඝන ඵලකාස්ථියට ත්‍රිකාස්ථිය සම්බන්ධ වන ස්ථාන වන  ත්‍රික ජඝන සන්ධි දෙකට සෘජු ලෙසින් තලස්ථව ඒවා පිහිටයි
මන්දිරීය නිඛාතය  යනු දණහිස් සන්ධියට පසුපසින් පිහිටි නොගැඹුරු විෂාදයකි
"Cruelty-free", එනම් කෲරත්වයෙන් තොර යනු, ක්‍රියාවක් හෝ නිෂ්පාදනයක් සත්ව හිංසනයෙන් හෝ ඝාතනයෙන් තොරබව හැඳින්වීමට සත්ව අයිතිවාසිකම් පෙරමුණේ යොදාගන්නා පදයකි
සතුන් යොදා පර්යේෂණ කළ හෝ සතුන්ගෙන් නිෂ්පාදනය කළ නිෂ්පාදන මෙම ගනයට අයත් නොවේ
මීට හේතුව බොහෝවිට මෙම පර්යේෂණ වේදනා සහගත වීම සහ මෙම පර්යේෂණ හේතුවෙන් සෑම වසරකම සතුන් මිලියන ගණනක් දුක් විඳීම සහ මිය යෑමයි
ඉතිහාසය 

කෲරත්වයෙන් තොර යන පදය මුලින්ම භාවිතා කළේ Lady Dowding වේ
ඇය එසේ කළේ 1959දී "Beauty Without Cruelty" ආරම්භ කරමින් රෙදිපිළි නිෂ්පාදනයට ව්‍යාජ ලොම් භාවිතා කිරීමට උනන්දු කරවීමෙනි
1970 ගණන්වලදී මෙය ප්‍රසිද්ධ වෙන්නේ Marcia Pearson විසින් Fashion With Compassion ආරම්භ කිරීමත් සමඟයි
උද්ඝෝෂණ 
1957 දී චාල්ස් හියුම් සහ ඩබ්ලිව්.එම්.එස්. රසල් විසින් ආර් තුනේ සංකල්පය ඔවුන්ගේ ප්‍රින්සිපල්ස් ඔෆ් හියුමන් එක්ස්පීරිමෙන්ටල් ටෙක්නික් නම් පොතේ හඳුන්වා දෙන ලදී
පරීක්ෂණ සඳහා භාවිතා කරන සතුන් සහ ඔවුන්ගේ දුක් වේදනා අඩු කිරීමට
ප්‍රතිස්ථාපනය (සත්ව පරීක්ෂණයක් මුළුමනින්ම තුරන් කිරීම), අඩු කිරීම (සංඛ්‍යානමය විශ්ලේෂණයන් මගින් පරීක්ෂණයට භාවිතා කරන සතුන් අඩු) සහ පිරිපහදු කිරීම (පරීක්ෂණ අඩු වේදනාකාරී කිරීම) ඇතුළත් විය
1991 දී European Center for the Validation of Alternative Methods (ECVAM) පිහිටුවන ලද්දේ “ජෛව විද්‍යාවට වැදගත් වන සහ රසායනාගාර සතුන්ගේ භාවිතය අඩු කිරීම, පිරිපහදු කිරීම හෝ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම යන විකල්ප ක්‍රම විද්‍යාත්මක හා නියාමන පිළිගැනීම ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා" ය
ECVAM හි විද්‍යාත්මක උපදේශක කමිටුව පරීක්ෂණයක් අනුමත කළ පසු එය සත්ව ආරක්ෂණ පනත යටතේ භාවිතා කළ යුතු අතර විකල්පයක් පවතින විට සතුන් භාවිතා කිරීමට ඉඩ නොදේ
සත්ව පරීක්ෂාවට එරෙහිව උද්ඝෝෂණ කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් බිහි කිරීම සඳහා 2012 දී British Union for the Abolition of Vivisection හා European Coalition to End Animal Experiments සමඟ එක් විය
BUAV ආධාරකරුවෙකු වන රිකී ගර්වේස් උද්ඝෝෂණ නිවේදනය කළේය
එය දැන් පුද්ගලික සත්කාර නිෂ්පාදන සඳහා සත්ව පරීක්ෂණ තහනම් කිරීමට යුරෝපීය තීරණයෙහි තීරණාත්මක සාධකයක් ලෙස සැලකේ. සමාගම්වලට තවමත් යුරෝපයෙන් පිටත රටවල (සියලු ආනයනික ආලේපන සඳහා සත්ව පරීක්ෂණ අවශ්‍ය වන චීනය වැනි) සත්ව පරීක්ෂණ භාවිතා කළ හැකි වුවද, Leaping Bunny සමාගමක ගෝලීය වෙළඳපොළට අදාළ වන අතර ලෝකයේ ඕනෑම තැනක සත්ව පරීක්ෂණ භාවිතා කරන නිෂ්පාදන සහතික නොකරයි
පරීක්ෂණ 
හාවන්, මීයන් සහ guinea ඌරන් වැනි සතුන්ට ඇතැම් විට ද්‍රව්‍ය අනුභව කිරීමට හෝ ආශ්වාස කිරීමට බල කෙරේ
නැතහොත් ආසාත්මිකතා ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇත්දැයි බැලීමට දින 28 ක් හෝ 90 ක් පුරා රෝම ඉවත් කරන ලද සම, ඇස් හෝ කන් මත රූපලාවන්‍ය අමුද්‍රව්‍යන් ආලේපනය කරනු ලැබේ
ඉන්පසු ඔවුන් මරා දමා අමුද්‍රව්‍ය අභ්‍යන්තර අවයව වලට ඇති කරන බලපෑම පරීක්ෂා කිරීම සඳහා විවෘත කරනු ලැබේ
මෙම පරීක්ෂණ ගර්භනී සතුන්ටද සිදු කරනු ලැබේ
බොහෝ දුක් විඳීමෙන් පසු කලලරූපය සමඟ මරා දමනු ලැබේ
වඩාත් දීර්ඝ පිළිකා කාරක පරීක්ෂණ වලදී, මීයන් වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් පුරා රූපලාවන්‍ය අමුද්‍රව්‍යයන්ගෙන් බලහත්කාරයෙන් පෝෂණය කර පිළිකා සඳහා අධීක්ෂණය කර පසුව මරා දමනු ලැබේ
ආක්‍රමණික අත්හදා බැලීම් සඳහා ප්‍රයිමේට්,සුනඛයන් වන බීගල් සහ බළලුන් ද යොදා ගනී
බොහෝ රසායනාගාර මෙම විශේෂ භාවිතා කරන්නේ පැරණි හෝ අළුත්  ඹෟෂධ,රසායනික ද්‍රව්‍ය හා රෝග පරීක්ෂා කිරීමට ය
විකල්ප 
තාක්‍ෂණය දියුණු වෙත්ම යල් පැන ගිය සත්ව පරීක්ෂාව ඉක්මන්, ලාභදායී හා වඩා නිවැරදි ක්‍රම මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වේ
විචාරකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මානුෂීය විකල්ප ක්‍රියාත්මක කිරීම මන්දගාමී විය හැකි බවත්, මිල අධික වන බවත් වරකට එක් සංයෝගයක් පමණක් පරීක්ෂා කළ හැකි බවත්ය
විකල්පයන් ධනාත්මක ප්‍රතිඵල පෙන්වා ඇත
නිදසුනක් වශයෙන්, ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද මානව එපීඩර්මිස් - හාවා වෙනුවට “Draize skin test” සඳහා රූපලාවන්‍ය සැත්කම් මගින් පරිත්‍යාග කරන ලද මිනිස් සම භාවිතා කරයි - මිනිස් ප්‍රතික්‍රියා වලට වඩාත් අදාළ වේ
වෙනත් ක්‍රම මගින් “Draize eye test” ප්‍රතිස්ථාපනය කරනුයේ මිනිස් පටක වලිනි
අතිශය පාලිත පරිසරයක පරීක්ෂණ පැවැත්වීම සඳහා තෝරාගත් පටක හෝ ඉන්ද්‍රිය හුදකලා කිරීමට පරිගණක පාදක පද්ධති ඉඩ දෙයි
මෙම පරීක්ෂණ සත්ව පරීක්ෂාව අඩු කරනවා පමණක් නොව, විෂ සහිත ද්‍රව්‍ය වලින් මිනිසුන් ආරක්ෂා කිරීමේදී වඩාත් නිරවද්‍ය වේ
තවත් කුරිරුකම් රහිත විකල්පයක් වන්නේ, යුරෝපීය සංගමයේ දත්ත ගබඩාවේ ඇති අමුද්‍රව්‍ය 20,000 වැනි ආරක්ෂිත යැයි දැනටමත් තහවුරු කර ඇති අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරීමයි
නිෂ්පාදන 
මේ වන විට සමාගම් රූපලාවණ්‍ය ද්‍රව්‍ය, පුද්ගලික සත්කාර නිෂ්පාදන, ගෘහස්ථ පිරිසිදු කරන ද්‍රව්‍යන්, ඇඳුම් පැළඳුම්, සපත්තු, කොන්ඩම් (සමහර විට කේසීන් සමඟ සැකසූ) සහ ඉටිපන්දම් (සාමාන්‍යයෙන් පැරෆින් හෝ මී මැස්සන්ගෙන් ලබා ගන්නා ඉටි) වැනි කුරිරුකම් රහිත නිෂ්පාදන රාශියක් ඉදිරිපත් කර ඇත
PETA, Choose Cruelty Free, Coalition for Consumer Information on Cosmetics, British Union for the Abolition of Vivisection සහ එහි ශාඛා සංවිධානය වන Cruelty Free International වැනි සංවිධාන මගින් කුරිරුකම් රහිත නිෂ්පාදන සහ කුරිරුකම් සහිත නිෂ්පාදන ලැයිස්තුවක් නිකුත් කර තිබේ
1990 දශකයේ සිට Leaping Bunny යනු එකම ජාත්‍යන්තර තෙවන පාර්ශවීය කුරිරුකම් රහිත සහතික කිරීමේ වැඩසටහනයි
උත්සව 
ජාතික කුරිරුකම් රහිත සතිය යනු එක්සත් රාජධානියේ සෑම වසරකම BUAV විසින් සංවිධානය කරනු ලබන සිදුවීමකි
2006 පවත්වන ලද උත්සවය ජූලි 17-23 දක්වා විය
ජාතික නිර්මාංශ සතිය, එක්සත් රාජධානියේ වීගන් සතිය සහ සෑම වසරකම නොවැම්බර් 1 දිනයට යෙදී තිබෙන ලෝක වීගන් දිනය ඒ හා සමාන සිදුවීම් අතර වේ
විවේචන 
සමහර නිෂ්පාදකයින් තම නිෂ්පාදන “සතුන් මත පරීක්ෂාවට ලක් කර නැත”, “අපි සත්ව පරීක්ෂණ පවත්වන්නේ නැත”, “කිසි විටෙකත් සතුන් පරීක්ෂා කර නැත”, “සත්ව පරීක්ෂාවට එරෙහිය” හෝ “කුරිරත්වයෙන් තොර” යැයි ලේබල් කිරීමට පටන් ගෙන ඇතත්, මෙම ලේබල් ව්‍යාකූල සහ ඔවුන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි නෛතික අර්ථ දැක්වීමක් නොමැති බැවින් නොමඟ යැවිය හැකිය
1999 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණය සිව්වන  ජනාධිපති  මැතිවරණය ශ්‍රී ලංකාවේ
1999 නොවැම්බර් 16 දින නාමයෝජනා පිළිගත් අතර 1999 දෙසැම්බර් 21 දින මැතිවරණය පැවැත්විණි
මැතිවරණ සහභාගීත්වය 73.31% කි
පාලක මණ්ඩලයේ පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණෙහි එවකට ධූරන්ධර ජනාධිපති  චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග දෙවන වරටත් නැවත තේරී පත් වූ අතර, ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් 51% ක් ලැබුණි
පසුබිම 
වසර හයක කාලයක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරුන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ
1994 දී  පෙර මැතිවරණය පැවැත්වීමත් සමඟ සාමාන්‍යයෙන් 2000 වන තෙක් මැතිවරණයක් නොපැවැත්වෙනු ඇත
කුමාරතුංග මැතිවරණය කලින් කැඳවීය
කුමාරතුංග දෙමළ කොටින්ට එරෙහිව සිය ක්‍රියාමාර්ග ඉදිරියට ගෙන යන ලෙස කළ අතර, ඇගේ ප්‍රධාන ප්‍රතිවාදියා රනිල් වික්‍රමසිංහ කොටින් සමඟ සෘජු සාකච්ඡා ආරම්භ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය
මැතිවරණයට දින තුනකට පෙර කුමාරතුංග සිය අවසන් රැලියට දෙමළ කොටියෙකු ඝාතනය දැරූ උත්සාහයකින් තුවාල ලැබුවාය
ඇයගේ දකුණු ඇස අහිමි වූ අතර මැතිවරණයට පෙර රූපවාහිනියේ දැඩි ලෙස වෙළුම් පටියක් පළ විය
ප්‍රතිඵල

ජාතික

ආශ්‍රිත
අතහැර දැමු සුරතල් සතුන් යනු ඔවුන්ගේ අයිතිකරුවන් නොදැනුවත්ව හෝ හිතාමතාම ඉවත දැමු සහකාර සතුන් වේ
මෙම සතුන් දේපළවල හෝ වීදිවල තනිවම තැබිය හැකිය, මිතුරෙකුට හෝ පවුලේ සාමාජිකයෙකුට නැවත පදිංචි කළ හැකිය, නැතහොත් සත්ව නවාතැනක අතහැර දැමිය හැකිය
අතහැර දැමීම 
එක්සත් ජනපදයේ සෑම වසරකම සහකාර සතුන් මිලියන 6.5 ක් පමණ සත්ව වාසස්ථාන  වලට ඇතුල් වේ
අධ්‍යයනවලින් පෙනී යන්නේ සතෙකු අතහැර දැමූ මිනිසුන්ගෙන් බහුතරයක් ද බල්ලා සමඟ චිත්තවේගීයව බැඳී සිටින බවයි. ඉවත් කිරීමකදී තම සතුන් අතහැර දැමීමට බල කරන විට, මිනිසුන් ශෝකය, මානසික අවපීඩනය සහ පශ්චාත් කම්පන ආතති ආබාධ වැනි මානසික ගැටළු වලට ගොදුරු වන බව වාර්තා වේ
සුරතල් සතුන්ගේ අයිතිකරුවන්ට සුරතල් සතුන්ගෙන් ඇති වැදගත්කම හඳුනාගැනීම සහ බොහෝ විට, අතහැර දැමූ විට, සුරතල් සතුන් හට තමන්වම ආරක්ෂා කර ගැනීමට සහ අයාලේ යෑමට හෝ නොහික්මුණු බවට පත්වීමට බල කෙරෙයි
විශේෂයෙන් බළලුන් සහ බල්ලන් ජනපදවලට යති
නොහික්මුණු බළලුන් නොහික්මුණු සුනඛයින්ට වඩා වැඩි යැයි කියනු ලබන අතර නව මිනිස් හිමිකරුවෙකුට නැවත හඳුන්වා දීමට තරම් හැසිරවීමට හා සමාජගත කිරීමට අභියෝගයක් විය හැකිය
පොදුවේ ගත් කල, හීලෑ කළ හැක්කේ අලුතෙන් අතහැර දැමූ බළලුන් සහ ඉතා කුඩා නොහික්මුණු පූස් පැටවුන් පමණි
අයාලේ යන සතුන් ජලභීතිකා වැනි සත්ව විද්‍යාත්මක රෝගවලට නිරාවරණය වීම වැඩි කරයි
සුනඛ සපාකෑමට වඩා අට ගුණයකින් සුලභ වන්නේ බළලුන් සපාකෑම හෝ සීරීමය
අත්පත් කර ගැනීමේ සුරතල් සතුන් 
දැනට, පුරෝකථනය කරන ලද සුරතල් සතුන් සංඛ්‍යාව හරියටම නොදනී
මිනිසුන් බොහෝ විට සතුන් නවාතැන්පලක දමා ගොස් තමන් ගමන් කරන බව කියා සිටිති
2008 දී, අත්පත් කර ගැනීමේ සුරතල් සතුන් සංඛ්‍යාව ඉහළ ගොස් ඇති බව විශ්වාස කෙරේ
නිවාස හිමියන් කාලය හා විකල්පයන් ඉක්මවා යන විට, ඔවුන් බොහෝ විට තම සතුන් අතහැර යයි
පසුව සතුන් අත්හැර දැමූ අත්පත් කර ගැනීමේ සුරතල් සතුන් ලෙස වර්ගීකරණය කෙරේ
ගෙවල්වල ඉතිරි කර ඇති සුරතල් සතුන් බොහෝ විට ආහාර හෝ ජලය නොමැතිව ඉතිරි වේ
සමහරු සම්පත් හිඟකම නිසා නොනැසී පවතින අතර දේපල වෙළඳාම්කරුවන් හෝ බැංකු පරිශ්‍රයට ඇතුළු වූ විට මිය ගොස් සිටිති
සතුන් හානියට පත් කර ඇති අතර, බොහෝ විට එය නිවසින් පිටතට ගෙන ගිය අයට පළිගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස විශ්වාස කෙරේ
ආරක්ෂිත වාසස්ථාන 
මෙම සතුන් සඳහා අවකාශය හා මූල්‍ය සම්පත් නොමැතිකම හේතුවෙන් නවාතැන්පලක ඉතිරිව ඇති බොහෝ සතුන් දනීකරණය කරනු ලැබේ
පැමිණෙන සතුන් වැඩි කිරීම සඳහා අමතර අරමුදල් රැස් කිරීමට අපොහොසත් වන කූඩාරම්වලට සමහර විට දින කිහිපයක් ඇතුළත ඔවුන්ව දනීකරණය කිරීම හැර වෙනත් විකල්පයක් නොමැත
කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජනපද කූඩාරම්වල දයානුකම්පිත සුනඛයන් හා බළලුන් සංඛ්‍යාව 2011 දී දළ වශයෙන් මිලියන 2.6 සිට 2018 දී මිලියන 1.5 දක්වා අඩු විය
මෙම පරිහානිය අර්ධ වශයෙන් පැහැදිලි කළ හැක්කේ දරුකමට හදාගත් සතුන්ගේ ප්‍රතිශතය වැඩිවීම සහ අයාලේ යන සතුන් සංඛ්‍යාවේ වැඩි වීමෙනි
සත්ව අතහැර දැමීමේ නීති 
එක්සත් ජනපදයේ බොහෝ ප්‍රාන්තවල සුරතල් සතෙකු අතහැර දැමීම අපරාධයකි
නිව්යෝර්ක්හි එය වැරදි ක්‍රියාවක් ලෙස සලකනු ලබන අතර මෑතදී සෙනෙට් පනත් කෙටුම්පත S410 විසින් සතුන් අතහැර දැමීමේ අපරාධයට උපරිම දඩය ඩොලර් 2,000 දක්වා වැඩි කිරීමට යෝජනා කරයි
කෙසේ වෙතත්, සහකාර-සත්ව අත්හැරීම වැළැක්වීම සඳහා මැදිහත්වීම් විමර්ශනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් තවමත් පවතී
සුරතල් සතුන්ට ලබා ගත හැකි සම්පත් 
සුරතල් සතුන්ට සුරතල් සතුන් ඇති කර ගැනීමේ අපහසුතාවයක් ඇතිනම්, බොහෝ ජාතික සංවිධානවලට උදව් කළ හැකිය
හියුමන් සමිතිය මාර්ගගත සම්පත් ලැයිස්තුවක් ඉදිරිපත් කරයි
නීති විරෝධී ලෙස දඩයම් කිරීම අර්ථ දක්වා ඇත්තේ සාමාන්‍යයෙන් ඉඩම් පරිහරණ අයිතිවාසිකම් හා සම්බන්ධ වන සතුන් දඩයම්කිරීම හෝ අල්ලා ගැනීම ය
දරිද්‍රතාවයෙන් පෙළෙන ගොවීන් විසින් යැපුම් අරමුණු සඳහා දඩයම් කිරීම සිදු කරනු ලැබුවේසුළු ආහාර වේලට අතිරේකයක්එ ලෙසිනි
එයපිහිටුවා ඇත්තේ වංශවත් හා භෞමික පාලකයන්ගේ දඩයම් වරප්‍රසාදවලට එරෙහිවය
1980 දශකයේ සිට“දඩයම් කිරීම” යන යෙදුම වනාන්තර ශාක විශේෂ නීති විරෝධී ලෙස අස්වනු නෙළීම සඳහා ද භාවිතා කර  ඇත
කෘෂිකාර්මික අර්ථයෙන් ගත් කල, 'දඩයම් කිරීම' යන යෙදුම පසෙහි හෝ තණකොළ නැතිවීම සඳහා ද යොදා ගැනේ
ගව වැටලීම් වලදී මෙන් පශු සම්පත් සොරකම් කිරීම ,සොරකම් කිරීමක් ලෙස වර්ගීකරණය කරයි
නීතිමය අංශ 

1998 දී මැසචුසෙට්ස් ඇම්හර්ස්ට් විශ්ව විද්‍යාලයේ පරිසර විද්‍යාඥයින් විසින් දඩයම් කිරීම පාරිසරික අපරාධයක් ලෙස යෝජනාකරන ලද අතර, ඕනෑම ක්‍රියාකාරකමක් නීති විරෝධී යැයි අර්ථ දක්වමින් වනජීවී අස්වැන්න ඇතුළු පුනර්ජනනීය ස්වාභාවික සම්පත්ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ස්ථාපිත කර ඇති නීති හා රෙගුලාසිවලට පටහැනිව, සන්තකයේ තබා ගැනීමේ අරමුණින්, ප්‍රවාහනය, පරිභෝජනය හෝ විකිණීම සහ එහි ශරීර කොටස් භාවිතා කිරීම යනාදිය ඊට ඇතුළක් වේ
ඔවුහු දඩයම් කිරීම ශාක හා සත්වජනගහනයේ පැවැත්මට ඇති බරපතලම තර්ජනයක් ලෙස සැලකූහ
වනජීවී ජීව විද්‍යාඥයින් සහ සංරක්ෂණයින් සලකන්නේසලකන්නේ වනජීවී ජනගහනය අඩුවීම, දේශීය විශේෂ ක්ෂය වීම සහ පරිසර පද්ධතිවල ක්‍රියාකාරිත්වය අඩාල වීම නිසා ආරක්ෂිතප්‍රදේශ ඇතුළත හා පිටත ජෛව විවිධත්වයට දඩයම් කිරීම අහිතකර ලෙස බලපාන බවයි.

මහද්වීපික යුරෝපය 

ඔස්ට්‍රියාව සහ ජර්මනිය දඩයම් කිරීම සොරකමක් ලෙස නොව තෙවන පාර්ශවීය දඩයම් අයිතිවාසිකම්වලට මැදිහත් වීමක් ලෙසහදුන්වයි. පුරාණ ජර්මානු නීතිය මගින් ගොවීන් ඇතුළු ඕනෑම නිදහස් මිනිසෙකුට දඩයම් කිරීමට අවසර දී ඇති අතර, විශේෂයෙන්කොමන්ස් මත රෝමානු නීතිය පාලකයන්ට දඩයම් කිරීම සීමා කළේය
මධ්යකාලීන යුරෝපයේ වැඩවසම් භූමි පාලකයින් රජුගේසිට පහළට වංශාධිපතීන්ට තමන් පාලනය කළ ඉඩම්වල දඩයම් කිරීමට හා මසුන් ඇල්ලීමට ඇති අයිතිය බලාත්මක කිරීමටඋත්සාහ කළහ
දඩයම් කිරීම බරපතල අපරාධයක් ලෙස  ද සිර ගත කිරීම දඩුවමක්  ලෙස සලකනු ලැබුවද, 16 වන සියවස වනතෙක් බලාත්මක කිරීම සාපේක්ෂව දුර්වල විය
ගොවීන්ට තවමත් කුඩා ක්‍රීඩාවක් ලෙස දඩයම් කිරීම සඳහා අවසර දී තිබුණද, වංශාධිපතීන්ට දඩයම් කිරීමේ අයිතිය 16 වන සියවසේදී සීමා කර ඉඩම් අයිතියට පැවරීය
තුවක්කු වල අඩු ගුණාත්මක භාවයනිසා ක්‍රීඩාවට පිවිසීමට මීටර් 30 (අඩි 98) ක් පමණ දුර අවශ්‍ය විය
නිදසුනක් වශයෙන්, එවකට සල්ස්බර්ග් කලාපයේදඩයම්කරුවන් වයස අවුරුදු 30 ක් පමණ වූ පිරිමින් වන අතර ඔවුන් තවමත් විවාහ වී නොමැති අතර සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන්ගේ නීතිවිරෝධී වෙළඳාමේ තනිවම සිටිති
නූතන දඩයම් අයිතිවාසිකම් සංවර්ධනය කිරීම ඉඩම්වල පෞද්ගලික දේපළ පිළිබඳ නවීන අදහසට සාපේක්ෂව සමීපව සම්බන්ධවේ
17 වන සහ 18 වන සියවස් වලදී, පෞද්ගලික දේපළ සඳහා දඩයම් කිරීම සහ වෙඩි තැබීමේ අයිතිය සීමා කිරීම ක්‍රීඩකයින්සහ වන සතුන් විසින් බලාත්මක කරන ලදී
ඔවුන් වනාන්තරවල හවුල් භාවිතය ප්‍රතික්ෂේප කළහ, උදා
දුම්මල එකතු කිරීම සහදැව තණබිම් සහ දඩයම් කිරීමට හා මසුන් ඇල්ලීමට ගොවියාට ඇති අයිතිය
කෙසේවෙතත්, රයිෆල් වලට සාපේක්ෂව පහසුවෙන්ප්‍රවේශ වීම 18 වන සියවස අවසන් වන විට ගොවීන්ට හා සේවකයින්ට දඩයම් කිරීමට වැඩි වැඩියෙන් ඉඩ ලබා දුන්නේය
18 වනශතවර්ෂයේදී දඩයම් කිරීම දේශයේ වංශාධිපති පාලනයේ නාට්‍යමය නිරූපණයක් ලෙස භාවිතා කරන ලද අතර ඉඩම් පරිහරණරටාවන්ට ද ප්‍රබල බලපෑමක් ඇති කළේය
මේ දක්වා දඩයම් කිරීම දේපල අයිතිවාසිකම්වලට පමණක් නොව වංශවත් අයගේබලය සමඟ සංකේතාත්මකව ගැටී ඇත
1830 සිට 1848 දක්වා කාලය තුළ බැවේරියාවේ දඩයම් කිරීම හා දඩයම් කිරීමසම්බන්ධ මරණ වැඩි විය
1848-49 ජර්මානු විප්ලවයන් බැවේරියාවේ දඩයම් කිරීම සඳහා වූ සාමාන්‍ය දීමනාවක් ලෙසඅර්ථකථනය කරන ලදී
1849 දී දඩයම් නීතිය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමෙන් ධනවත් ඉඩම් හිමියන්ට සහ ධනේශ්වරයේසාමාජිකයින්ට දඩයම් ගාස්තු ගෙවිය හැකි නීතිමය දඩයම් කිරීම සීමා විය
මෙය දඩයම්කරුවන්ට හිතකර ලෙස සැලකූ සාමාන්‍යජනතාව අතර බලාපොරොත්තු සුන්වීමට හේතු විය
ජාවාරම වැදගත් වූ සමහර දේශසීමා කලාප මෙම සංවර්ධනයට විශේෂයෙන්ප්‍රබල ප්‍රතිරෝධයක් පෙන්නුම් කළේය
1849 දී බැවේරියානු හමුදාව හමුදාවන්ට ඔස්ට්‍රියාව සමඟ මායිමේ නගර සභා ගණනාවක්අත්පත් කර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියේය
වොල්ගෝහි (අද ගාර්මිෂ්-පාර්ටෙන්කර්චෙන්හි කොටසක්) සහ බැවේරියානු වනාන්තරයේලැකන්හවුසර් යන දෙඅංශයෙන්ම සෑම නිවසකටම එක් සොල්දාදුවෙකුට මාසයක් පෝෂණය කිරීමට හා නවාතැන් දීමට සිදු විය
ලැකෙන්හවුසර්හි වැසියන්ට ඔස්ට්‍රියානු වනාන්තර සහ හමුදා සමඟ ගැටුම් කිහිපයක් ඇති විය
රාජ්‍ය නියෝජිතයින්ට එරෙහිවසන්නද්ධව සිටි සන්නද්ධ පුද්ගලයින් නිර්භීත දඩයම්කරුවන් (කෙක් වයිල්ඩරර්) ලෙස හැඳින්විණි
මතියස් ක්ලෝස්ටර්මේයර්(1736–1771), ජෝර්ජ් ජෙනර්වයින් (1848–1877) සහ පියුස් වෝල්ඩර් (1952-1982) වැනි සමහර දඩයම්කරුවන් සහ ඔවුන්ගේප්‍රචණ්ඩකාරී මරණ කුප්‍රකට වූ අතර වර්තමානය දක්වා ප්‍රබල සංස්කෘතික බලපෑමක් ඇති කළේය
එවකට දඩයම් කිරීම එඩිතරලෙස භාවිතා විය
ෆ්‍රාන්ස් ෂුබට්ගේ හන්ටර්ගේ ආදර ගීතයේ (1828, ෂුබට් තේමාත්මක නාමාවලි 909) මෙන් එයට යම් කාමුකඅර්ථයක් ඇත
ෆ්‍රාන්ස් වොන් ෂෝබර්ස්ගේ පද රචනා අසීමිත දඩයම ප්‍රේමය ලුහුබැඳීම හා සම්බන්ධ කළේය
1821 ඔපෙරාෆ්‍රීෂාට්ස්, වුල්ෆ්ගැන්ග් ෆ්‍රාන්ස් වොන් කොබෙල්ගේ 1871 දී බ්‍රැන්ඩ්නර් කැස්පර්, ටෙගර්න්සි ලොක්ස්මිත් සහ දඩයක්කාරයා පිළිබඳකටුක අස්වැන්න නෙළන තැනැත්තා සමඟ විශේෂ ගනුදෙනුවක් සිදු කිරීම දක්වා වූ කථාව ද ඇතුළත් වේ
5] 

විසිවන සියවසේ මුල් භාගය වන තුරුම දඩයම්කරුවන්ට ශක්තිමත් දේශීය සහයෝගයක් තිබුණද, වෝල්ඩර්ගේ සිද්ධිය ආකල්පවල සැලකිය යුතු වෙනසක් පෙන්නුම් කළේය
නාගරික පුරවැසියන්ට තවමත් කඳුකර කැරලිකරුවා කෙරෙහි යම් අනුකම්පාවක් ඇති අතර ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාව ඊට වඩා බෙහෙවින් අඩු විය
මෙයද බලන්න 

 Cruelty to animals
 Federal and state environmental relations
 Game law
 Game preservation
 Ivory trade
 Tiger poaching in India
 Wildlife trade
 African Vulture Trade
 Environmental crime
 Rhino poaching in Southern Africa
 Anti-Poaching

යොමුව

තවදුරටත් කියවීම 

 Jacoby, K
Crimes against Nature
Squatters, Poachers, Thieves, and the Hidden History of American Conservation
ISBN 9780520282292.
 
 
 Gray, D
Crime, Policing and Punishment in England, 1660-1914. Bloomsbury Publishing
Haenlein, C
& Smith, M
Poaching, wildlife trafficking and security in Africa
Myths and realities
Hopkins, H
The long affray
the poaching wars, 1760-1914. London
Online
 Somerville, K
power and poaching in Africa
වගා කළ මාංශ යනු, සතුන් ඝාතනය කරනවා වෙනුවට, ජීවී හෝ ස්වාභාවික පසුබිමක් තුළ නොවන පාලනයේ පවතින පර්යේෂණාත්මක පරිසරයක සත්ව සෛල වගා කරනු ලැබීමයි (vitro cell culture)
මෙය සෛලීය කෘෂිකර්මාන්තයේ ආකාරයකි
සාම්ප්‍රදායිකව පුනර්ජනනීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ භාවිතා වන පටක ඉංජිනේරු ශිල්පීය ක්‍රමම මෙහිදී භාවිතා කරනු ලැබේ
වගාකළ මාංශ පිළිබඳ සංකල්පය 2000 දශකයේ මුල් භාගයේදී ජේසන් මැතනි (Jason Matheny) විසින් ජනප්‍රිය කරන ලදි
වගා කළ මාංශ පිළිබඳව පත්‍රිකාවක් සම-රචනා කිරීමෙන් පසුව ඔහු මෙම විෂයෙහි පර්යේෂණ සඳහාම කැපවූ මේ සම්බන්ධයෙන් ලොව පළමු ලාභ නොලබන සංවිධානය වන "New Harvest" නිර්මාණය කළේය
2013දී මාස්ට්‍රික්ට් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරයෙකු වන මාක් පෝස්ට් (Mark Post), සෛල වගාවෙන් නිර්මාණය කළ පළමු බර්ගර් පෙත්ත නිර්මාණය කරමින් මෙම සංකල්පය සනාථ කළ ප්‍රථමයා බවට පත්විය
එදා පටන්, සෛල වගාවෙන් නිර්මාණය කළ මාංශ මූලාකෘති කිහිපයක්ම මාධ්‍ය අවධානය දිනාගෙන ඇත
කෙසේ නමුත්, සීමිතව කැපවූ පර්යේෂණ ක්‍රියාකාරකම් නිසා, වගාවන් කිහිපයක්ම ව‍ර්තමානයේ සිදුවුවද, මේවා තවමත් වාණිජකරණය වී නොමැත
"Memphis" සහ "Supermeat" ආයතන කියා සිටින්නේ 2020වන විට විද්‍යාගාරවල වැඩුණු මස් වෙළඳපොළට ගෙන ඒමට හැකි බවයි. මෙලෙස වගා කළ මස් වාණිජමය වශයෙන් තවමත් ලබාගත නොහැකි බැවින් පාරිභෝගිකයන් මෙම නිෂ්පාදන පිළිගනීද යන්න පිළිබඳව නිශ්චිත අදහසක් නැත
මෙහි නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය වැඩිදියුණු කිරීමට තවමත් විශාල ඉඩක් ඇති අතර එය විවිධ සමාගම් යටතේ ඉදිරියට ගොස් ඇත
සාම්ප්‍රදායික මස් හා සැසඳීමේදී මේවායේ භාවිතයේදී සදාචාරාත්මක, සෞඛ්‍ය, පාරිසරික, සංස්කෘතික සහ ආර්ථික වශයෙන් සළකා බැලීමට ලක්විණි
නාමකරණය 
"Cultured meat" යන්න වෙනුවට, "slaughter-free meat", "in vitro meat", "vat-grown", "lab-grown meat", "cell-based meat", "clean meat", "cultivated meat" සහ "synthetic meat" භාවිතා වේ
2016 සිට 2019 දක්වා කාලය තුළ "clean meat" යන පදය අවධානය දිනාගත්තේ ඇතැම් වාර්තාකරුවන්, ක්‍රියාකාරීන් සහ මෙයට සහය දක්වන සංවිධාන විසින් මෙම පදය නිරන්තරයෙන් භාවිතයට ගත් නිසයි
"Good Food Institute (GFI)"ය 2016දී මෙම පදය නිර්මාණය කොට, 2018දී පර්යේෂණයක් සම්බන්ධයෙන් කියා සිටියේ "clean", "cultured" සහ "in vitro"ට වඩා නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය පැහැදිලි කළ අතර, ගූගල් සෙවුම් වාර ගණනින්ද ඉහළින් සිටි බවයි. එසේ වුවත්, ඇතැම් කර්මාන්ත පාර්ශවකරුවන්ගේ මතය වූයේ මෙම පදය සාම්ප්‍රදායික මස් නිෂ්පාදකයින් අනවශ්‍ය ලෙස කොන් කර ඇති අතර, ඔවුන් මධ්‍යස්ථ විකල්පයක් ලෙස සෛල මත පදනම් වූ මස්වලට වැඩි කැමැත්තක් දක්වන බවයි. 

2019 සැප්තැම්බර් මාසයේදී GFI විසින් නව පර්යේෂණයක ප්‍රථිඵලයක් ලෙස නිවේදනය කරන ලද්දේ, වගා කරන ලද මස් යන පදය ප්‍රමාණවත් තරම් තරම් විස්තරාත්මක ගතියකින් හා පැහැදිලිබවකින් යුක්ත වන අතර, ඉහළ මධ්‍යස්ථභාවයක් පෙන්වන මෙය පාරිභෝගික ආකර්ෂණය ඉහළ මට්ටමකින් දිනාගෙන සිටින බවයි.

ඉතිහාසය

20 වන සියවස 
කාර්මික පසුබිමක මස් වැඩීමේ න්‍යායාත්මක හැකියාව දිගු කලක් තිස්සේ මහජන පරිකල්පනය ග්‍රහණය කරගෙන තිබේ
1931 දී වින්ස්ටන් චර්චිල් යෝජනා කළේ
"මෙම කොටස් සුදුසු මාධ්‍යයක වෙන වෙනම වගා කිරීමෙන්, කුකුළු ළය කොටස හෝ පියාපත් කොටස කා දැමීම වෙනුවෙන් සම්පූර්ණ කුකුළෙකු වඩන විකාරයෙන් අපට මිදිය හැකියි
" 

1971 පමණ ඈත අතීතයේදී රසෙල් රොස්(Russell Ross) විසින් මාංශ කෙඳි පාලනයේ පවතින පර්යේෂණාත්මක පරිසරයක වගා කරනු ලැබිණි
එහි සාරාංශය වූයේ
ගිනිපිග් සත්වයාගේ නොමේරූ මහාධමනියෙන් ලබාගත් සිනිඳු මාංශපේශිය සෛල මාධ්‍ය තුළ සති 8ක් වගා කෙරිණි
සෛල වර්ධනයේ සෑම අදියරයකදීම මාංශ පේශිවල සුමට ආකාරය එලෙසම දක්නට ලැබිණි
එම පෙට්‍රි දීසියේ උපරිමය දක්වා වගාවෙන් අනතුරුව ඒවා එකිනෙකට අතිච්ඡාදනය වන ස්ථර කිහිපයක් වශයෙන් වර්ධනය විය
4වන සතිය වන විට, සෛල ස්ථර අතර ඇති අවකාශයන් තුළ මයික්‍රොෆයිබ්‍රිල් (microfibril) (110 A) දර්ශනය විය
සෛලවලට යාබදව පාදම (membrane) වැනි ද්‍රව්‍ය ද දර්ශනය විය
මයික්‍රොෆයිබ්‍රිල් විශ්ලේෂණයෙන් පෙන්නුම් කළේ ඒවාට අඛණ්ඩ ප්‍රත්‍යස්ථ තන්තුවල මයික්‍රොෆයිබ්‍රිලර් ප්‍රෝටීන (microfibrillar protein) වලට සමාන ඇමයිනො අම්ල සංයුතියක් ඇති බවයි. මෙම පරීක්ෂණ හා බාහිර සෛලීය ප්‍රෝටීන සංශ්ලේෂණය කිරීමට හා ස්‍රාවය කිරීමට මහාධමනියේ මාංශ පේශිවලට ඇති හැකියාව පිළිබඳ විකිරණශීලී නිරීක්ෂණ මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ මෙම සෛලය සම්බන්ධක පටක කෘතීම සෛලයක් බවයි.

1998දී එක්සත් ජනපදයේ ජෝන් එෆ්. වෙයින් (John F
Vein) විසින් මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා පටක වලින් තැනූ මස් නිෂ්පාදනය සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍රයක් (US 6,835,390 B1) ලබාගත් අතර, හරක් මස්, කුකුළු මස් සහ මාළු වැනි ආහාර නිර්මාණය කිරීම සඳහා මෙහි මාංශ පේශි සහ මේද සෛල ඒකාබද්ධ ආකාරයකින් වගා කෙරේ
21 වන සියවසේ මුල් භාගය 
2001දී ඈම්ස්ටඩෑම් විශ්ව විද්‍යාලයේ චර්ම රෝග විශේෂඥ Wiete Westerhof, වෛද්‍ය Willem van Eelen සහ ව්‍යාපාරික Willem van Kooten ප්‍රකාශ කළේ සෛලවලින් මෙලෙස මස් වගා කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් සඳහා ලෝක පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ඉල්ලා සිටින බවයි. මෙම ක්‍රියාවලියේදී, කොලැජන් මාධ්‍යයේ මාංශ සෛල වගාකළ පසු, එය පෝෂණ ද්‍රාවණයකින් සෝදා, විභාජනය වීමට පොළඹවනු ලැබේ
ඈම්ස්ටඩෑම්හි විද්‍යාඥයින් වගා කරනු ලබන මාධ්‍යය අධ්‍යයනය කරන අතර, උට්‍රෙක් විශ්වවිද්‍යාලයේ (University of Utrecht) පර්යේෂකයින් සෛල ප්‍රගුණනය අධ්‍යයනය කරනු ලබන අතර, ඓන්හොවන් තාක්ෂණික විශ්ව විද්‍යාලයේ පර්යේෂකයින් ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ
NASA ආයතනය 2001 සිට අත්හදා බැලීම් කරමින් සිටින අතර, මුලින්ම ඔවුන් කළුකුම් පක්ෂීන්ගේ (turkey) සෛලවලින් මස් වගා කරනු ලැබීය
මේවා අභ්‍යවකාශයේ වගාකිරීම මඟින් දිගුකාලීන ගගනගාමීන්ට සංචාරයේදී ගබඩාවක් ගෙන යාමෙන් තොරව, මස් වගාකරගැනීමට හැකිවේ
2002දී, NSR/Tuoro Applied BioScience Research Consortiumට ගෝල්ඩ්ෆිෂ් සෛලවලින් මාළු ෆිලට් වැනි නිෂ්පාදනයක් වර්ධනය කිරීමට හැකිවිය
2003දී, Tissue Culture and Art Projectහි Oron Catts සහ Ionat Zurr සහ Harvard Medical School විසින් ගෙම්බෙකුගේ ප්‍රාථමික සෛලවලින් වැඩූ, සෙන්ටිමීටර කිහිපයක් පළල ස්ටෙක් (steak) විශේෂයක් Nantesහි ප්‍රදර්ශනය කරනු ලැබූ අතර එය පිස අනුභව කරන ලදි
රසායනාගාරයක වැඩුණු මස් පිළිබඳව සම-සමාලෝචනය කරන ලද පළමු ලිපිය 2005දී "Tissue Engineering"හි පළවිය
2008දී PETA විසින්, 2012වන විට රසායනාගාරයක වැඩුණු කුකුළු මස් 2012 වන විට පාරිභෝගිකයන් වෙත ගෙන එන පළමු සමාගමට ඩොලර් මිලියනයක ත්‍යාගයක් වෙන් කළේය
ත්‍යාගය ලැබීමට පෙර තරඟකරුට කාර්යන් දෙකක් සම්පූර්ණ කිරීමට අවශ්‍ය විය
"සැබෑ කුකුළු මස් වලින් වෙන්කොට හඳුනාගත නොහැකි කුකුළු මසක් නිෂ්පාදනය කරන්න" සහ "අවම වශයෙන් ප්‍රාන්ත 10ක් තුළ තරඟකාරී ලෙස විකිණීම සඳහා ප්‍රමාණවත් තරම් විශාල ප්‍රමාණයක නිෂ්පාදනයක් කරන්න"
තරඟය, 2014 මාර්තු 4 දක්වා දීර්ඝ කරන ලදි
2008දී, මෙම අභියෝගය ප්‍රථම වරට ප්‍රකාශයට පත්කළ දා සිට ලොව පුරා පර්යේෂකයින් මෙලෙස රසායනාගාරවල මස් වගාකිරීමේ සැළකිය යුතු ප්‍රගතියක් පෙන්වා ඇත
ජයග්‍රාහකයෙකු නොමැතිව මෙම තරඟය කල් ඉකුත් වූ නමුත්, මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙම මාතෘකාව විද්‍යාඥයින් තුළට ගැඹුරින් කාවැදුණි
මෙලෙස විද්‍යාගාරවල මස් වගාකිරීම සම්බන්ධ පර්යේෂණ වෙනුවෙන් ලන්දේසි රජය ඩොලර් මිලියන 4ක් යොදවා ඇත
මෙම තාක්ෂණය පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වන ජාත්‍යන්තර පර්යේෂකයින් විසින් පිහිටුවන ලද "In Vitro Meat Consortium" වාණිජමය හැකියාවන් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා 2008 අප්‍රෙල් මාසයේදී නෝර්වේහී ආහාර පර්යේෂණ ආයතනය විසින් සත්කාරකත්වය සපයන ලදුව වගා කරනු ලබන මස් සම්බන්ධයෙන් පළමු ජාත්‍යන්තර සමුළුව පවත්වන ලදි
2009දී Time සඟරාව, වගා කරනු ලබන මාංශ යන සංකල්පය "50 breakthrough ideas of 2009" යන්නෙන් එකක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේය
2009 නොවැම්බරයේදී නෙදර්ලන්තයේ විද්‍යාඥයින් ප්‍රකාශ කළේ පණ තියෙන ඌරෙකුගේ සෛල භාවිතා කරමින් රසායනාගාරයේ මස් වගා කිරීමට තමන් සමත් වූ බවයි.  

2012 වන විට ලොව පුරා විද්‍යාගාර 30ක් මෙම පර්යේෂණ සඳහා වැඩ කරන බවට ප්‍රකාශ කර ඇත
මාස්ට්‍රික්ට් විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය මාක් පෝස්ට් විසින් නිර්මාණය කරන ලද පළමු වගාකරන ලද හරක් මස් බර්ගර් පෙත්ත 2013 අගෝස්තුවේ ලන්ඩනයේ පැවති මාධ්‍ය එළිදැක්වීමකදී අනුභව කරන ලදි
එය සාදා තිබුණේ තුනී මාංශ පේශී පටක කෙඳි 20000කට අධික ප්‍රමාණයකිනි
මෙය නිර්මාණය කිරීම සඳහා මහාචාර්ය පෝස්ට ඩොලර් 300,000ක් සහ වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් වැය විය
තවත් සමාගම් දෙකක් මස් වගාකිරීමට පටන්ගෙන තිබේ
ඇමෙරිකාවේ Memphis Meats සහ ඊශ්‍රායලයේ SuperMeat
2019 ජූලි මාසයේ නිකුත් කළ වාර්තාවක දැක්වෙන්නේ 2021 වන විට මෙලෙස වගා කළ මස් යෙදූ බර්ගරයක් සැදීමට යන වියදම ඩොලර් 10ක් දක්වා පහත වැටෙනු ඇති බවයි. Mosa Meat සහ Biotech Foods වැනි සමාගම් කිහිපයක්ම මෑත වසරවල මේ සම්බන්ධයෙන් පර්යේෂණවලට ආයෝජනය කොට ඇත
Mosa Meats වෙතින් එළිදැක්වූ පළමු වගා කළ මස් බර්ගරයට ගිය වියදම ඩොලර් 280,000කි
පළමු මහජන නඩු විභාගය
2013 අගෝස්තු 5වන දින ලොව ප්‍රථම විද්‍යාගාරයේ වැඩුණු බර්ගරය ලන්ඩනයේ පැවති ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවක් අතරතුර පිසින ලදි
මහාචාර්ය මාක් පෝස්ට්ගේ නායකත්වයෙන් යුතුව, නෙදර්ලන්තයේ මාස්ට්‍රික්ට් විශ්වවිද්‍යාලයේ විද්‍යාඥයින්, ගවයෙකුගේ ප්‍රාථමික සෛල ගෙන ඒවා මාංශ පේශී තීරු බවට වර්ධනය කර පසුව බර්ගර් සැදීමට කටයුතු කළහ
Cornwallහි Polperroහි Couch's Great House Restaurantහි සූපවේදී Richard McGeown මෙම බර්ගරය පිසින ලද අතර ජොෂ් ස්කෝන්වොල්ඩ් හා Future Food Studioහි හැනී රූස්ලර් යන පර්යේෂකයින් එහි රස බැලීය
රූස්ලර් ප්‍රකාශ කළේ,   "ඇත්තෙන්ම, එයට රසයක් තිබේ
දුඹුරු පැහැය සමඟ රසයක් තිබේ
එහි මේදය නොමැති බව මම දනිමි, එමනිසා කොතරම් දුරට එහි ඉස්මක් තිබේදැයි මම දැන නොසිටියෙමි, නමුත් එයට දැනෙන රසක් තිබේ
එය මස්වලට සමීපයි, එතරම් ඉස්ම සහිත නොවේ, නමුත් අනුකූලතාව පරිපූර්ණයි
මට නම් මෙය මස් වේ
රස බැලිය යුතුයි මෙය
පෙනුමෙන් මෙය මසට තරමක් සමාන යැයි මම සිතමි
" රුස්ලර් වැඩිදුරටත් කියා සිටියේ ඇස් වසා කරනු ලබන පරීක්ෂණයකදී පවා මෙය සෝයා නිෂ්පාදනයක් නොව මස්ම බවට ඇය සිතනු ඇති බවයි. 

වගා කළ මාංශ පේශී පටක තුනී තීරු 20,000ක් භාවිතා කරමින් 2013 මැයි මාසයේදී ලන්ඩන්හි පෙන්වීම සඳහා පටක වගා කරන ලදි
මේ සඳහා යූරෝ 250,000ක පමණ නිර්නාමික අරමුදලක් ලැබුණි
පසුව හෙළිවූයේ ඒ Sergey Brin බවයි. පෝස්ට් සඳහන් කළේ "එය ලාභදායී නොවීමට හේතුවක් නැත
අපට ගෝලීය herd මිලියනවාරයකින් අඩු කළ හැකි නම්, මම සතුටු වෙමි
"

කර්මාන්ත සංවර්ධනය 
 මහාචාර්ය පෝස්ට් විසින් 2013දී පළමු වගා කළ මස් බර්ගරය සාර්ථකව නිෂ්පාදනය කළ බැවින්, මෙය සංවර්ධනය කිරීම හෝ ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා කැපවූ ඇරඹීම් හා ආරම්භක සංවිධාන ඇත
2015දී මාස්ට්‍රික්ට් විශ්වවිද්‍යාලය විසින් වගා කළ මස් පිළිබඳව පළමු ජාත්‍යන්තර සමුළුව පවත්වන ලදි
ක්ෂේත්‍රය වර්ධනය වෙත්ම, ලාභ නොලබන New Harvest සහ The Good Food Institute වැනි සංවිධාන කර්මාන්ත නායකයින්, විද්‍යාඥයින්, ආයෝජකයින් සහ විභවයක් ඇති සමාන්තර කර්මාන්තවල සහයෝගීතාකරුවන් කැඳවීමට වාර්ෂික සම්මන්ත්‍රණ පැවැත්වීම ආරම්භ කරන ලදි
2018දී ජෙසී රීස් ඇන්තිස් (Jacy Reese Anthis) විසින් රචිත "The End of Animal Farming" නම් ග්‍රන්ථය තර්ක කරන්නේ වගා කළ මස් සහ ශාක පදනම් කරගත් ආහාර විසින්, සාම්ප්‍රදායික සත්ව නිෂ්පාදනය 2100වන විට විස්ථාපනය කරනු ඇති බවයි. 2019 වන විට වගා කළ මස් සම්බන්ධයෙන් දුසිම් දෙකකට අධික පණගැන්වුම් සංඛ්‍යාවක් හෙළි වී ඇත
සිලිකන් වැලීහි හෘද රෝග විශේෂඥයෙකු විසින් ආරම්භ කරන ලද "Memphis Meats" විසින් 2016 පෙබරවාරි මාසයේදී එහි වගා කරන ලද හරක් මස් මීට් බෝල්ස් පෙන්වන වීඩියෝවක් එළිදැක්වීය
2017 මාර්තු මාසයේදී එය කුකුළු මස් ටෙන්ඩර් සහ duck a l'orange, පළමු වගාකළ කුකුළු මස් ආහාර ජනතාවට ප්‍රදර්ශනය කළේය
SuperMeat නම් ඊශ්‍රායල සමාගම වගා කළ කුකුළු මස් වෙනුවෙන් කරනු ලබන කර්තව්‍යය සඳහා 2016දී ඉතා ප්‍රසිද්ධ වූ අරමුදල් රැස් කිරීමේ ව්යාපාරයක් දියත් [64]කරන ලදි
z  

විද්‍යාගාරවල වගාකරනු ලබන මත්ස්‍ය මාංශ ඉලක්ක කරගෙන, සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝහි Finless Foods 2016දී ආරම්භ කරන ලදි
2017 මාර්තු මාසයේදී එය රසායනාගාර මෙහෙයුම් ආරම්භ කළ අතර වේගයෙන් ඉදිරියට ගියේය
මෙහි අධ්‍යක්ෂක මයික් සෙල්ඩන් (Mike Selden) 2017 ජූලි මාසයේදී පැවසුවේ මත්ස්‍ය නිෂ්පාදන වසර දෙකක් තුළ (2019 අවසාන වන විට) වෙළඳපොළට ගෙන ඒමට අපේක්ෂා කරන බවයි 

2018 මාර්තු මාසයේදී, JUST, Inc
(2011දී සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝහි ආරම්භ වන විට මෙහි නාමය Hampton Creek විය) කියා සිටියේ 2018 අවසන් වන විට වගා කළ මස් නිෂ්පාදනයක් පාරිභෝගිකයන්ට ඉදිරිපත් කළ හැකි බවයි. මෙහි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ජොෂ් ටෙට්‍රික් පවසන පරිදි ඒ සඳහා තාක්ෂණය දැනටමත් පවතින අතර ඉතිරිව ඇත්තේ එය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ කාරණය පමණි
JUSTහි සේවකයන් 130ක් පමණ සිටින අතර විද්‍යාඥයින් 55කුගෙන් යුත් පර්යේෂණ දෙපාර්තමේන්තුවක් සිටියි
එහි විද්‍යාගාරවල කුකුළු මස්, ඌරු මස් හා හරක් මස් නිපදවනු ලැබේ
ශාක සම්පත් පමණක් ඇති ප්‍රාථමික සෛල පෝෂණය කිරීමේ ගැටලුව ඔවුන් මෙලහකටත් විසඳා තිබෙනු ඇත
JUSTට අනුග්‍රාහකත්වය සපයන අය අතර චීන ප්‍රකෝටිපතියෙකු වන ලී කා-ෂිං, Yahoo