Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
හන්සොං ගිවිසුම මගින් මෙම අරගලයේ දී හානි වූ ජපන් ජීවිත සහ දේපළ සඳහා විශාල වන්දියක් ඉල්ලා සිටියේ ය
1885 අප්‍රේල් 18 දින චීනයේ ටියෑන්ජින් නගරයේ දී ජපානය සහ චීනය අතර ලි-ඉටෝ එකඟතාව ඇති කරගන්නා ලදී
එම එකඟත්වය අනුව ඔවුන් ජොසොන් දේශයෙන් සිය හමුදා ඉවත් කරගත යුතු විය
ඔවුනට සිය හමුදා එවීමට හැකි වූයේ තම දේපළවලට හානි වේ නම් පමණි
එසේම හමුදාව එවීමට ප්‍රථම අනෙක් පාර්ශ්වය කලින් දැනුවත් කළ යුතු විය
එසේම මෙම ජාතීන් දෙදෙනාම සිය යුධ උපදේශකවරුන් ලෙස අලුතෙන් පැමිණි ඇමරිකානුවන් පත්කර ගැනීමට එකඟ වූහ
ජපනුන් කොරියාවෙන් සිය සෙබලුන් ඉවත් කරගත් අතර තානාපති ආරක්ෂකයන් ලෙස ඉතා සුළු සෙබලුන් සංඛ්‍යාවක් රැඳ වී ය
නමුත් අගබිසව ජපනුන් කෙරෙහි විරුද්ධවාදී ආකල්පයක් දැරූ නිසා ඇය චීන දූතයන් රැස් කර ආයාචනා කොට චීන සෙබලුන් 2,000 දෙනකු ලබා දෙන ලෙස අයැද සිටියා ය
එම සෙබලුන් ජොසොන් පොලිස් නිලධාරීන් හෝ වෙළඳුන් ලෙස වෙස්වලාගෙන රඳවන ලද්දේ සැක කටයුතු ජපන් ක්‍රියාකාරකම්වලින් දේශ සීමා ආරක්ෂා කරගැනීම සහ කොරියානු සෙබලුන් පුහුණු කිරීම සඳහායි
නවෝත්පාදක අගබිසව

අධ්‍යාපනය
අවසානයේ "උදෑසන සන්සුන් බවේ භූමිය" වෙත සාමකාමී කාලයක් උදා විය
බහුතරයක් ජපන් සෙබලුන් ජොසොන් රාජ්‍යයෙන් ඉවත් කර ගැනීමත්, චීනය ආරක්ෂාව සැලසීමට සූදානම්ව පැවතීමත් නිසා, ශීඝ්‍ර බටහිරකරණ සැලසුම් වේගයෙන් ක්‍රියාත්මක විය
1880 සිටම ප්‍රභූ දරුවන් සඳහා මාලිග පාසලක් පිහිටුවීමට සැලසුම් කර තිබුණත්, එය ක්‍රියාත්මක වූයේ 1885 මැයි මස අගබිසවගේ අනුමැතිය හිමිවීමත් සමගයි
ඇමරිකානු මිෂනාරිවරුන්ගේ සහයෝගයෙන් "යුග්යොං කුං-‍වොන්" (육영공원, 育英公院, රාජකීය ඉංග්‍රීසි පාසල) නැමැති මාලිග පාසලක් පිහිටුවූ අතර එහි විෂයමාලා සංවර්ධනය මෙහෙයවූයේ හෝමර් බී. හල්බර්ට් සහ වෙනත් මිෂනාරිවරුන් තිදෙනකු විසිනි
මෙම පාසල ලිහිල් අධ්‍යාපනය සහ යුධ අධයාලනය ලෙස අංශ දෙකකින් සමන්විත විය
මෙහි පාඨමාලා උගන්වන ලද්දේ ඉංග්‍රීසි බසින් ඉංග්‍රීසි පෙළපොත් ඇසුරෙනි
කෙසේනමුත්, අවම ශිෂ්‍ය පැමිණීම හේතුවෙන් 1893දී අවසාන ඉංග්‍රීසි ගුරුවරයා වූ බන්කර් ඉල්ලා අස්වීමත් සමග පාසල වසාදැමිණි
අගබිසව පළමු බාලිකා අධ්‍යාපන ආයතනය වූ එව්හා ඇකඩමියට සිය අනුග්‍රහය ලබාදුන්නා ය
මෙය 1886දී ඇමරිකන් මිෂනාරිවරියක් වූ මේරි එෆ්. ස්ක්‍රැන්ටන් විසින් සෝල් නුවර පිහිටුවන ලද්දකි
(පසුව එව්හා විශ්වවිද්‍යාලය බවට පත් විය) 1887දී අගබිසව විසින් පෞද්ගලිකව මෙයට "එව්හා" (අරුත "පෙයාර්ස් කැකුළ"
ජොන්ජු යි වංශයේ සංකේතයයි) යන නාමය ලබා දුන් අතර, ස්ක්‍රැන්ටන් මෙනවියගේ උත්සාහය අගය කරනු පිණිස ඵලකයක් ප්‍රදානය කරන ලදී
අගබිසවට ගෞරවයක් වශයෙන් එම නාමය යෙදීමට ස්ක්‍රැන්ටන් මෙනවිය කැමති වූවා ය
කොරියානු ඉතිහාසයේ සාමාන්‍ය හෝ වංශවත් දැරියකට අධ්‍යාපනයට අයිතිය හිමි වූ ප්‍රථම අවස්ථාව මෙයයි
සැබැවින්ම, එව්හා ඇකඩමියේ ආරම්භක ගුරුවරියක වූ ලුයිසා රොත්වෙයිලර් දුටුවේ මුල්කාලීනව මෙය අධ්‍යාපන ආයතනයකට වඩා දිළිඳු දැරියනට ආහාර සහ ඇඳුම් සපයන ස්ථානයක් ලෙසයි
මෙය සුවිශේෂී සමාජ විපර්යාසයකි
ජොසොන් කොරියාවේ බටහිර අධ්‍යාපනය නඟා සිටුවීමට ප්‍රොතෙස්තන්ත මිෂනාරිවරුන් බෙහෙවින් දායක විය
සිය මාමණ්ඩිය මෙන් ක්‍රිස්තු භක්තිකයන්ට හිංසා නොකළ ඇය, ‍‍විවිධ මිෂනාරිවරුනට ජොසොන් රාජ්‍යයට පැමිණීමට ආරාධනා කළා ය
ඔවුන් සතු බටහිර ඉතිහාසය, විද්‍යාව, සහ ගණිතය පිළිබඳ දැන සිටි ඇය එය අගය කළා ය
එසේම එම දැනුම අත් කරගැනීමෙන් සිය ජාතියට අත්වන වාසි ද ඇය දැනසිටියා ය
හුදකලාවාදීන් මෙන්, ක්‍රිස්තියානි ධර්මයෙන් කොරියානු කොන්ෆියුසියානු සදාචාරයට හානියක් වේ යැයි ඇය දුටුවේ නැත
ආගමික සහජීවනය තවත් ඇගේ අරමුණක් විය
මුද්‍රණ ක්ෂේත්‍රය
ජොසොන් රාජ්‍යයේ මුද්‍රණය වූ පළමු පුවත්පත වන්නේ "හන්සොං සුන්බෝ" නැමැති හන්ජා බසින් වූ පුවත්පතයි
එය මුද්‍රණය කරන ලද්දේ විදේශ අමාත්‍යාංශයේ නියෝජිතායතනයක් වූ බක්මුන්-ගුක් (ප්‍රකාශක නිවස) විසින් රජයේ නිල ත්‍රෛමාසික ගැසට් පත්‍රය ලෙස ය
සමකාලීන පුවත්, බටහිරකරණය පිළිබඳ ලිපි සහ රචනා මෙන්ම ජොසොන්හි වැඩිදුර බටහිරකරණය පිළිබඳ ප්‍රවෘත්ති ද ඇතුළත් විය
1886 ජනවාරි මස බක්මුන්-ගුක් ආයතනය විසින් හන්සොං ජුබෝ (සතිපතා සෝල්) නැමැති නව පුවත්පතක් මුද්‍රණය කරන ලදී
1888දී චීන රජයේ පීඩනය හේතුවෙන් මෙම කොරියානු-භාෂා පුවත්පත් මුද්‍රණය අහෝසි කරන තෙක්ම, එය සන්නිවේදන මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ඉතා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකළේ ය
1894 තෙක්ම කොරියානු හන්ජා බස වෙනුවට මුළුමණින්ම හංගුල් බසින් වූ පුවත්පතක් මුද්‍රණය වූයේ නැත
ගෝජොං රජුගේ සහ අගබිසවගේ අනුග්‍රහය මත ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණු ගන්ජෝ සින්බෝ (සෝල් පුවත්) නැමැති පුවත්පත අඩක් කොරියානු බසින් සහ අඩක් ජපන් බසින් ලියැවුණකි
වෛද්‍යවිද්‍යාව, ආගම සහ සංගීතය
1884 සැප්තැම්බර් මස අගබිසවගේ ආරාධනය පරිදි හොරේස් නිව්ටන් ඇලන්ගේ පැමිණීමත් සමග නිල වශයෙන් ජොසොන් රාජ්‍යය තුළ කිතුදහම ශීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත විය
අගබිසවගේ අවසරය ඇතිව ඔහු සෙසු මිෂනාරිවරුන් රජයේ සේවකයන් ලෙස පත්කර ගැනීමට මඟපාදා ගත්තේ ය
1885 පෙබරවාරි මස ග්වංහ්යේවොන්හි පළමු බටහිර රාජකීය වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථානය පිහිටුවන ලදී
මෙය නූතන වෛද්‍ය ක්‍රමය හඳුන්වා දීමට ගත් සමාරම්භක පියවරකි
1885 අප්‍රේල් මස, ප්‍රොතෙස්තන්ත මිෂනාරීන් රැළක්ම ජෝසොන් රාජ්‍යය වෙත ඇදී එන්නට විය
අවසානයේ අගබිසව විසින් තමන්ව පරාජය කොට ඇති බව මින් බියපත් වූ හුදකලාවාදීහු වටහා ගත්හ
අදහස්, තාක්ෂණය, සහ සංස්කෘතීන් වෙත පමණක් නොව කොරියාවේ දොරටු ආගම්වලට ද විවෘත විය
හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන් (ඒ වන විටත් චීන රැඳවුම් භාරයේ පසු වූ) සහ බලය අහිමි වූ හුදකලාවාදීනය බලා සිටීම හැර කළ හැකි වෙනත් කිසිවක් කොවී ය
1885 මැයි මස හොරේස් ග්‍රාන්ට් අන්ඩර්වුඩ් හා ඔහුගේ බිරිඳ, විලියම් බී. ස්ක්‍රැන්ටන් හා ඔහුගේ බිරිඳත්, ඔහුගේ මව වූ මේරි ස්ක්‍රැන්ටන් යන පිරිස කොරියාව සිය නව නිවහන බවට පත්කර ගත්හ
ඔවුහු සෝල් නුවර තුළ සහ ගම්බද පෙදෙස්වල ක්‍රිස්තියානි දේවස්ථාන ඉදිකළහ
ඉන් මඳ කලකට පසු, හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන්ගේ පාලන සමයේ 1866දී හිංසාවට ලක්කෙරුණු කතෝලික මිෂනාරිවරුන් ද කොරියාව වෙත පැමිණෙන්නට විය
නොයෙකුත් විපර්යාසයන් සිදු කරමින් ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරු රට නූතනකරණයට වැදගත් දායකත්වයක් සැපයූහ
සමානාත්මතා සංකල්පය, මානව අයිතිවාසිකම් සහ නිදහස, ආගමික කටයුතු සඳහා පිරිමි මෙන්ම ගැහැනු යන දෙපාර්ශ්වයම සම්බන්ධ කරගැනීම වැනි අදහස් ජෝසොන් රාජ්‍යයට අලුත් දෑ විය
රජය තුළ මෙම අගයයන් ඒකාබද්ධ කරගැනීම පිළිබඳ අගබිසව උද්දාමයට පත්වූවා ය
ක්‍රිස්තියානි අධ්‍යාපන වැඩසටහන් ආධාර කරගනිමින් සාක්ෂරතාව නගා සිටුවීම ද අගබිසවගේ අරමුණක් විය
ඇය වසර කිහිපයකින්ම එම අභිමතාර්ථය ඉටුකොට ගත්තා ය
සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ ද ප්‍රබල වෙනස්කම් රැසක් ඇති විය
සම්ප්‍රදායික පෙරදිග සංකල්ප විස්ථාපනය කරමින් බටහිර සංගීත න්‍යායන් ප්‍රචලිත විය
ප්‍රොතෙස්තන්ත මිෂනාරිවරුන් විසින් හඳුන්වා දුන් ක්‍රිස්තියානි ගීතිකා සහ බටහිර ගීත, සංගීතය පිළිබඳ කොරියානු අදහස්වල ප්‍රගමනයට හේතු විය
1890දී ඕර්ගනය සහ වෙනත් බටහිර සංගීත භාණ්ඩ හඳුන්වා දෙන ලදී
එසේම අගබිසවගේ අවසරය මත 1893දී කොරියානු බසින් ක්‍රිස්තියානු දේව සේතෝත්‍ර සංග්‍රහයක් මුද්‍රණය කරන ලදී
කෙසේනමුත් අගබිසව කිසිදින කිතුසමය වැළඳ ගත්තේ නැත
ඇය ‍ෂමනවාදී සහ කොන්ෆියුසියානුවාදී අදහස් ඇති සැදැහැති බෞද්ධ කාන්තාවක වූවා ය
ඇගේ ආගමික ප්‍රතිපත්ති වක්‍රාකාරයෙන් බොහෝ නූතන කොරියානුවන් සතු බහුවිධතා සහ ආගමික සහනශීලී සංකල්පයන්ට හේතු වූයේ ය යන්න අතිශයෝක්තියක් නොවේ
යුධ ක්ෂේත්‍රය
1883දී ජපානයෙන් සහ එක්සත් ජනපදයෙන් නූතන ආයුධ ආනයනය කරන ලදී
1884දී පළමු යුධ කර්මාන්තශාලා ස්ථාපනය සහ නව හමුදා නිල ඇඳුම් නිර්මාණය සිදු විය
ගෝජොං සහ අගබිසවගේ හවුල් අනුග්‍රහය මත කොරියාවේ යුධ අංශය නූතනකරණය වේගවත් කිරීම පිණිස තවත් ඇමරිකානු යුධ උපදේශකවරුන් කොරියාවට එවන මෙන් එක්සත් ජනපදයෙන් ඉල්ලීමක් කෙරිණි
සෙසු ව්‍යෘපෘතිවලට සමගාමීව යුධ ව්‍යාපෘතිය සඳහා දිගු කාලයක් ගතවන බව පෙනෙන්නට විය
මෙවැනි සමගාමී ව්‍යාපෘති රැසක් ක්‍රියාත්මක කිරීම රාජ්‍යයකට විශාල අභියෝගයකි
ජපානය පවා ජොසොන් රාජ්‍යය තරම් වේගයෙන් නූතනකරණය නොවිණි
එසේම එහි මෙවැනි ව්‍යාපෘති රැසක් එක්වර ක්‍රියාත්මක කෙරුණේ නැත
1960-1980 දශකය වන විට නැගෙනහිර ආසියාවේ ශීඝ්‍ර සංවර්ධනයේ දැවැන්තයකු වීමට කොරියාවට හැකි වූයේ මෙම ප්‍රතිපත්ති නිසායි
1883 ඔක්තෝබර් මස, ඇමරිකානු අමාත්‍යවරයකු වූ ලුෂියස් ෆූට් පැමිණියේ බටහිරකරණය අරඹා නොතිබූ ජෝසොන්හි පැරණි හමුදා ඒකක නූතනකරණය මෙහෙයවීම සඳහායි
1888 අප්‍රේල් මස, එක්සත් ජනපදයේ සිට ජනරාල් විලියම් මැක්එන්ටයර් ඩයි සහ වෙනත් යුධ උපදේශකවරුන් දෙදෙනකු ද, මැයි මාසයේ දී තවත් සිව්වන උපදේශකයකු ද පැමිණියේ ය
ඔවුහු ශීඝ්‍ර යුධ සංවර්ධනයක් රැගෙන ආහ
"‍යොන්මු ගොංවොන්" නැමැති නව යුධ පාසලක් ඇරඹුණු අතර, එහි නිලධාරීන් පුහුණු වැඩසටහනක් ද ක්‍රියාත්මක විය
කෙසේනමුත් හමුදාව චීන සහ ජපන් හමුදා හා සම තත්ත්වයට පත්වන විට නාවික හමුදාවක් පිළිබඳ අදහස නොසලකා හැරිණි
නමුත් මෙලෙසින් නාවික හමුදාව වැඩිදියුණු කිරීම අතපසු වන විට ජොසොන් රාජ්‍යයේ මුහුදු සිමා ආක්‍රමණ සඳහා විවෘත විය
මෙය ප්‍රබල අතපසු වීමක් ලෙස සැලකෙන්නේ වසර 300කට පමණ පෙර ජොසොන්හි නාවික හමුදා නැගෙනහිර ආසියාවේ ශක්තිමත්ම හමුදාව ලෙස සැලකුණු නිසායි
මේ වන විට කොරියානු නාවික හමුදාව සමන්විත වූයේ පැරණි නෞකාවලිනි
ඒවාට නූතන නාවික හමුදාවලින් තමන්වවත් ආරක්ෂා කරගත හැකි වී ද යන්න සැකසහිත ය
කෙසේනමුත්, මඳ කාලයකට කොරියානු යුධ සේවය පිළිබඳ ඉමහත් විශ්වාසයක් ගොඩනැගෙන්නට විය
මෙම ක්‍රියාදාමය නතර කරන්නට මැදිහත් නොවුවහොත් ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වන කොරියානු හමුදා හේතුවෙන්, තම රජයට තර්ජනයක් එල්ල වේ යැයි ජපානය බියට පත් විය
ආර්ථිකය
1888දී සියලු කොරියානු වරායයන් ජපන් සහ බටහිර වෙළඳුන්ට විවෘත කිරීමෙන් පසු, විදේශ වෙළඳාමට බාහිර සහභාගීත්වය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළගියේ ය
1883දී, අගබිසවගේ අනුග්‍රහය සහ එක්සත් රාජධානියේ සර් රොබට් හාර්ට්, 1වන කනිෂ්ඨ සාමිවරයාගේ මෙහෙයවීම අනුව සමුද්‍රීය රේගු සේවාවක් ස්ථාපිත කෙරිණි
මෙම සමුද්‍රීය රේගු සේවාව මගින් විදේශ වෙළඳාම මෙහෙයවුණු අතර තීරු බදු අයකර ගැනීම සිදු විය
1883 වන විට, ආර්ථිකය තවදුරටත් ජපන් ඒකාධිකාරය යටතේ පැවතුණේ නැත
එහි බහුතරයක් පාලනය කරන ලද්දේ කොරියානුවන් විසිනි
සෙසු කොටස බටහිර ජාතීන්, ජපානය සහ චීනය අතර බෙදී ගියේ ය
1884දී, දේදොං සහ චංදොං සමාගම වැනි මුල්ම කොරියානු වාණිජ සමාගම් ආරම්භ විය
කොරියානු මුදල් භාවිතය සුරක්ෂිත කරමින්, කාසි අච්චු ගැසීමේ කාර්යාංශය විසින් 1884දී "තංගොජොන්" නැමැති නව කාසි විශේෂයක් හඳුන්වා දෙන ලදී
1886 වන විට බටහිර ආයෝජන මැනවින් ව්‍යාප්තව පැවතිණි
අගබිසව විසින් නූතන කෘෂිකර්මාන්තය දියුණු කිරීම සඳහා ලබා දුන් විශාල භූමිවල, ඒ. එච්. මේටර්න්ස් නම් ජර්මන් ජාතිකයා, එක්සත් ජනපද කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ ආධාර ඇතිව "ඇමරිකානු ගොවිපළ" නැමැති ව්‍යාපෘතිය ඇරඹී ය
ගොවි උපකරණ, බීජ, සහ කිරි ගවයින් එක්සත් ජනපදයෙන් ආනයනය කෙරිණි
1883 ජූනි මස, යන්ත්‍රෝපකරණ කාර්යාංශයක් ස්ථාපිත කෙරුණු අතර වාෂ්ප එන්ජින් ආනයනය කෙරිණි
ගෝජොං සහ අගබිසව විසින් කොරියානු ආර්ථිකය බටහිර වෙත පිළිගත හැකි මට්ටමකට රැගෙන ආව ද, දේශපාලන බාධා, විශේෂයෙන්ම අගබිසවගේ ඝාතනය හේතුවෙන් නූතන නිෂ්පාදන පහසුකම් සංවර්ධනය වූයේ නැත
එය එසේවුවත්, 1883 සහ 1885 අතර කාලයේ සන්නිවේදන පහසුකම් සංවර්ධනය කරමින්, ජොසොන්, චීනය සහ ජපානය අතර ටෙලිග්‍රාෆ් මාර්ග ඉදි විය
පෞදගලික දිවිය

මුල් වර්ෂ
මින් අගබිසව පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක වාර්තා කොරියාවේ ජාතික පර්ෂද පුස්තකාලයෙන් සහ ලිලියාස් අන්ඩර්වූඩ් විසින් තබන ලද වාර්තාවලින් ලැබේ
ලිලියාස්, මින් අගබිසවගේ සමීප සහ විශ්වාසවන්ත ඇමරිකානු මිතුරියක වූ අතර 1888දී මිෂනාරිවරියක ලෙස කොරියාවට පැමිණි ඇය, අගබිසවගේ වෛද්‍යවරිය ලෙස පත්කෙරිණි
මෙම මූලාශ්‍ර දෙක මගින්ම විස්තර වන්නේ අධිරාජිනියගේ පෙනුම, කටහඬ, සහ පොදු පැවතුම් පිළිබඳ ව ය
ඇයගේ මුහුණ ප්‍රබල ලක්ෂණවලින් යුතු මෘදු මුහුණකි
ඇගේ පෞද්ගලික වාග් විලාසය මෘදු සහ උණුසුම් ය
රාජ්‍ය කටයුතු මෙහෙයවන විට, ඇය සිය අදහස් දැඩි ස්ථාවරයකින් යුතුව ප්‍රකාශයට පත් කරන්නී ය
ඇගේ පොදු හැසිරීම් විලාසය චාරිත්‍රානුකූල වූ අතර, ඇය මාලිගයේ ආචාරධර්ම සහ සම්ප්‍රදායික නීති දැඩිව අනුගමනය කළා ය
අන්ඩර්වුඩ් අගබිසව පිළිබඳ මෙසේ සඳහන් කරයි
සිය විවාහයේ ආරම්භක සමයේ තරුණ අගබිසව සහ ඇගේ සැමියාගේ අදහස් එකිනෙක ගැළපුණේ නැත
ඔවුහු දෙදෙනාම එකිනෙකාගේ හැසිරීම් පිළිකුල් කළහ
ඇය සිය කුටිය තුළ රැඳී සිට අධ්‍යයන කටයුතුවල නියැලෙන්නට ප්‍රියකළ අතර, ඔහු ප්‍රියකළේ රාත්‍රියේ පානය කරමින්, රාජකීය සාද සහ භෝජන සංග්‍රහවලට සහභාගී වෙමින් විනෝද වන්නටයි
සැබැවින්ම රාජ්‍යයේ කටයුතු පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ අගබිසව, යැංබැන් පිරිමින් සඳහා සාමාන්‍යයෙන් නිර්දිෂ්ට දාර්ශනික, ඉතිහාස සහ විද්‍යා ග්‍රන්ථ කියවන්නට යෙදුණා ය
වරක් ඇය සිය සමීප මිතුරියකට පවසා ඇත්තේ, "ඔහු මාව අප්‍රිය කරයි" යනුවෙනි
අගබිසව විසින් තමන්ට විශ්වාසය තැබිය හැකි අය පිළිබඳ සොයා බලන බව මාලිග නිලධාරීන්ට දැනගන්නට ලැබිණි
මාලිග සම්ප්‍රදාය අනුව ඇයට යෝජිත පරිදි, විවාහ රාත්‍රියේ සිය විවාහය සම්පූර්ණ කරගැනීමට ඇය උත්සාහ නොදැරුවා ය
නමුත් පසුව, නිරෝගී උරුමකරුවකු බිහි කිරීමේ දී ඇයට බෙහෙවින් දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දෙන්නට සිදු විය
විවාහයෙන් වසර පහකට පළමු ගැබ් කාලයේ, ඇය විශාල අපකීර්තියකට මුහුණු දුන්නේ ඇයගේ බිළිඳු පුතු ඉපදී මඳ කලෙකින් මියයාම නිසායි
ඇගේ දෙවන පුත්‍රයා වූ සුන්ජොං කිසිදින නිරෝගී දරුවකු නොවී ය
ඔහු නිතර රෝගී වෙමින් සති ගණන් ඇඳට වී විවේක ගනිමින් සිටි අයෙකි
මුල්කාලයේ මින් අගබිසවට සැබෑ වශයෙන්ම ගෝජොං සමග එකඟත්වයට පැමිණීමට නොහැකි වුවත්, අවසානයේ ඔවුනට එක් වීමට හැකි විය
පසුකාලීන වර්ෂ

පසුකාලීන වර්ෂවල දී, අගබිසව හා රජු අතර සහයෝගය වර්ධනය විය
ගෝජොංගේ උපදේශකයන් විසින් ඔහුට රජයේ පාලනය භාර ගෙන ජාතියේ පරිපාලනය මෙහෙයවීමට බලකරන ලදී
කෙසේනමුත්, අයකු ඔහුට සිහිපත් කර දුන්නේ ගෝජොංව සිහසුනට තෝරාගැනුණේ ඔහුගේ නිපුණතාවවත් (ඔහු කිසිදින විධිමත් අධ්‍යාපනයක් නොලද අයෙකි), ඔහුගේ රුධිර පෙළපත (සාමාන්‍ය රුධිරය සමග මිශ්‍ර වූවෙකි) නිසාවත් නොවන බවත්, හුදෙක්ම ඔහුගේ පියාගේ මාර්ගයෙන් ඔහුව මෙහෙයවීමට පුංග්යෑං ජෝ වංශිකයන්ට අවශ්‍ය වූ හෙයින් පමණක් බැවින් ය
රාජ්‍යයේ වගකීම් භාරගැනීමට සුදුසු වයසට පත් වූ විට ගෝජොං අභ්‍යන්තර කටයුතු මෙහෙයවීමට සිය බිරිඳගේ සහාය ලබා ගත්තේ ය
මෙහි දී  ගෝජොං සිය බිසවගේ ඥානය, විදග්ධභාවය සහ ඉක්මණින් ඉගෙනීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ පැහැදීමට පත් විය
රාජධානියේ ගැටලු ක්‍රමයෙන් විශාල වන විට, ගෝජොං නිරතුරු අගබිසවගේ උපකාර පැතී ය
මෙලෙසින් ඇය අපහසු අවස්ථාවල ඔහුගේ පසුපස පර්වතයක් මෙන් රැඳීසිටියා ය
ජොසොන් රාජ්‍යය නූතනකරණයට ලක්වන කාලයේ, ‍ගෝජොං සිය බිසව සමග ප්‍රේමයෙන් පසු වූ බව පැවසීම සාධාරණ ය
ඔවුහු පෞද්ගලිකව මෙන්ම නිල වශයෙන් ද එකිනෙකා සමග වැඩි වේලාවක් ගත කළහ
ඔවුහු එකිනෙකාගේ ගැටලු හුවමාරු කර ගත් අතර, එකිනෙකාගේ සතුට, වේදනාව තමන්ගේම කොට ගත්හ
අවසානයේ ඔවුන් බිරිය සහ සැමියා ලෙස කල්ගත කළහ
ඔහු තුළ ඇය කෙරෙහි ඇති සෙනෙහස කිසිදා නොමියෙන බව අගබිසවගේ මරණින් පසු රජු වරක් ප්‍රකාශ කොට තිබේ
අගබිසවගේ මරණින් පසු රජු කුටියක් තුළට වී අගුළු ලා ගෙන, සිය රාජකාරි ප්‍රතික්ෂේප කරමින් සති ගණනක් සිටි බව පැවසේ
අනතුරුව ඔහුට සිය කැමැත්ත පරිදි කටයුතු කළ නොහැකි වූ අතර, ජපනුන් විසින් යෝජනා කළ ගිවිසුම් එකකට පසු අනකක් වශයෙන් අත්සන් කරමින් ජපනුන්ට විශාල බලයක් ලබාදුන්නේ ය
අගබිසවගේ මරණින් පසු ඔහුගේ පියා නැවත දේශපාලන බලය ලබා ගෙන, ජපන් නිලධාරීන්ගේ ආධාර ඇතිව සිය ලේලියගේ (මින් අගබිසවගේ) තත්ත්වය මරණාපරව අගබිසව සිට සාමාන්‍ය වැසියකු දක්වා පහත හෙළීමට යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළේ ය
සෑමවිටම අන්‍යන් විසින් යොදා ගැනුණු, තමන් වෙනුවෙන් හඬක් නොනැගූ ගෝජොං විසින් මෙසේ පැවසූ බව විද්වතුන් සඳහන් කොට ඇත
"රාජධානිය බේරා ගත් කාන්තාවට අවමන් කිරීමට වඩා, මා විසින් මාගේ මැණික්කටුව කපාගෙන රුධිරය ගලායාමට සැලැස්වීම යහපත් ය"
ගෝජොං සිය පියා සහ ජපනුන් විසින් සිදුකළ යෝජනාවට අත්සන් තැබීම ප්‍රතික්ෂේප කොට ඔවුන්ව නැවත හරවා යැවී ය
ඝාතනය

කොරියාව තුළ ඉයුල්මි සිද්ධිය (을미사변, 乙未事變) යනුවෙන් හඳුන්වන මින් අගබිසවගේ ඝාතනය සිදු වූයේ 1895 ඔක්තෝබර් 8 දින මුල් හෝරාවන්හි දී, ගොන්චොංගුං (건청궁, 乾淸宮) හි ඔඛො-රු (옥호루, 玉壺樓) මණ්ඩපයේ දී ය
මෙම ගොන්චොංගුං යනු ග්යොංබොක්ගුං මාලිගයේ පසුපස පෞද්ගලික රාජකීය නිවහනයි
ඔක්තෝබර් 8දින මුල් හෝරාවන්හි දී, මියුරා ගොරෝ යටතේ සිටි ජපන් නියෝජිතයන් විසින් මෙම ඝාතනය සිදුකරන ලදී
මියුරා මෙම සිදුවීමට ඔකමොටෝ ර්යූනොසුකේ (岡本柳之助), සුගිමුරා ෆුකාෂි (杉村 濬), තුනිමොටෝ ෂිගියාකි (國友重章), සසේ කුමටෙට්සු (佐瀨熊鐵), නකමුරා ටටෙ‍යෝ (中村楯雄), හිරයාමා ඉවහිකෝ (平山岩彦), සහ පනහකට අධික ජපන් මිනිසුන් පිරිසක් හවුල් කරගන්නා ලදී
එසේම ජපන්-හිතවාදී නිලධාරීන් වූ ලුතිනන් සෙන්පති වූ බොම්-සොන් (우범선, 禹範善) සහ ලුතිනන් සෙන්පති යි දු-හ්වැං (이두황, 李斗璜) යන නිලධාරීන් ද ආධාර වූහ
මෙම සෙන්පතීන් දෙදෙනා ජපනුන් විසින් පුහුණු කළ රාජකීය හමුදා ඛණ්ඩයක් වූ "හුල්ල්‍යොන්දේ"හි අණදෙන නිලධාරීන් විය
වූ බොම්-සොන් සෙනපතියා සහ යි දු-හ්වැං සෙන්පතීන් මෙහෙයවන ලද හුල්ල්‍යොන්දේ කොරියානු සෙබලුන් 1,000ක් පමණ දෙනා මාලිගය වටලා එහි දොරටු විවෘත කරන ලද්දේ, ජපන් රොනින් ඝාතකයින්ට ඇතුළු වීම සඳහායි
ග්වංග්හ්වාමුන් ඉදිරිපස දී, ‍වූ බොම්-සොන් විසින් මෙහෙයවන ලද හුල්ල්‍යොන්දේ සෙබලුන් සහ හොං ග්යේ-හුන් (홍계훈, 洪啓薰) සහ අන් ග්යොං-සු (안경수, 安駉壽) විසින් මෙහෙයවූ කොරියානු රාජකීය සෙබලුන් අතර සටනක් ඇති විය
මෙම සටනේ දී හොං ග්යේ-හුන් සහ යි ග්යොං-ජික් (이경직, 李耕稙) අමාත්‍යවරයා මරණයට පත් විය
අනතුරුව රොනින් ඝාතකයෝ ගොන්චොංගුං තුළ පිහිටි ඔඛොරු (옥호루, 玉壺樓) වෙත ඇතුළු වී අධිරාජිනිය මරා දැමූහ
අවතුරුව අධිරාජිනියගේ දේහය පුළුස්සා භූමදාන කරන ලදී
ජපන් ඉතිහාසඥ පීටර් ඩ්‍යූස් විස්තර කරන්නේ මෙම ඝාතනය "භයානක, නොහික්මුණු සහ සාහසික ක්‍රියාවක්" බවයි. අගබිසව "අහංකාර සහ දූෂිත ස්ත්‍රියක" ලෙස හඳුන්වන ඩොනල්ඩ් කීන් ඇයව මරා දැමූ ආකාරය පිළිබඳ පවසන්නේ "වචනයෙන් කිව නොහැකි තරමේ ම්ලේච්ඡ" ආකාරයක් බවයි.

ඇසින් දුටු වාර්තාවක්

ඝාතනය සිදු වූ භූමියේ වූ බොම්-සොන්ගේ මෙහෙයවීමෙන් යුතු කොරියානු සෙබලුන් දුටු බව කිරුළහිමි සුන්ජොං කුමරුන් විසින් ප්‍රකාශ කොට තිබේ
අනතුරුව වූ හට "මවගේ ඝාතකයා" යන චෝදනාව ඉදිරිපත් කරන ලදී
මෙම චෝදනාවට අමතරව, වූ ඝාතනය කරනු පිණිස සුන්ජොං විසින් ඝාතකයින් දෙදෙනකු පිටත් කර හරින ලදී
1903 ජපානයේ හිරෝෂිමාහි දී මෙම සැලසුම සාර්ථක විය
ඒ වන විට වූ ජපන් කාන්තාවක් සමග විවාහ වී, පසුව ප්‍රකට උද්භිදවිද්‍යාඥයකු සහ කෘෂිකර්ම විද්‍යාඥයකු වූ වූ ජං-චූන් (禹長春 우장춘) උපත ලබා තිබිණි
2005දී, රුසියානු විද්‍යා ඇකඩමියේ මහාචාර්ය කිම් රෙඛෝ (김려춘
金麗春) විසින් රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ විදේශ ප්‍රතිපත්ති ලේඛනාගාරයේ (Архив внешней политики Российской империи
AVPRI) රුසියානු ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියකු වූ ඇෆනැසි සෙරෙඩින්-සැබටින් (Афанасий Иванович Середин-Сабатин) විසින් මේ සිද්ධිය පිළිබඳ ලියන ලද විස්තරයක් ගෙනහැර දක්වා ඇත
එකල සෙරෙඩින්-සැබටින්, ඇමරිකානු ‍ජනරාල්වරයකු වූ විලියම් මැක්එන්ටයර් ඩයි සමග කොරියානු රාජ්‍ය සේවයේ යෙදී සිටි තැනැත්තෙකි
අප්‍රේල් මස මහාචාර්ය කිම් විසින් මෙම ලේඛනය ප්‍රසිද්ධ කරන ලෙස ම්යොංජි විශ්වවිද්‍යාලයේ (명지대학교
明知大學校) පුස්තකාල LG එකතුවෙන් ඉල්ලා සිටියේ ය
2005 මැයි 11 දින මෙම ලේඛනය ප්‍රසිද්ධ කෙරිණි
දකුණු කොරියාව තුළ මෙම ලේඛනය මුදා හැරීමට අවුරුදු පහකට පමණ පෙර, එහි පරිවර්තිත පිටපතක් එක්සත් ජනපදය තුළ භාවිතයේ පැවතිණි
මෙය කොලොම්බියා විශ්වවිද්‍යාලයේ කොරියානු පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය විසින් 1995 ඔක්තෝබර් 6 දින ඉයුල්මි සිද්ධියේ 100වන සංවත්සරය සිහිපත්කිරීමට මුදා හැර තිබිණි
මෙම වාර්තාවේ සෙරෙඩින්-සැබටින් මෙසේ විස්තර කරයි
දායක වූ පාර්ශ්ව
මින් අගබිසවගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් ජපානයේ දී, මිනිසුන් 56 දෙනකුට චෝදනා පැවරිණි
හිරෝෂිමා අධිකරණය විසින් මේ සියලු දෙනාවම නිදහස් කරන ලද්දේ සාක්ෂි හිග වූ නිසායි
ඔවුන් අතර පහත පුද්ගලයන් වේ
 වංශාධිපති මියුරා ගොරෝ, ජපන් තානාපති අමාත්‍ය
ඔකමොටෝ ර්යුනොසුකේ (岡本柳之助), තානාපති කාර්යාල නිලධරයෙක් සහ හිටපු ජපන් හමුදා නිලධාරියෙකි
 හොසුමි ටොරකුරෝ, කොකුබුන් ෂෝටරෝ, හගිවරා ෂුජිරෝ, ජපන් තානාපති කාර්යාල නිලධාරීන් ය
 සුගිමුරා ෆුකාෂි (杉村 濬), ජපන් තානාපති කාර්යාලයේ දෙවන ලේකම්වරයෙකි
 අඩාචි කෙන්සෝ, කොරියාවේ ජපන් පුවත්පතක් වූ කන්ජෝ ෂිම්පෝහි (漢城新報, කොරියානු බසින් හන්සොං ෂින්බෝ ලෙස හඳන්වයි) හි සංස්කාරකවරයායි
 කුසුනොසේ යුකිහිකෝ, රාජකීය ජපන් හමුදාවේ සෙන්පතියෙකි
 කුනිටොමෝ ෂිගියාකි (國友重章), මුල් සෙයික්යෝෂා (දේශපාලන අධ්‍යාපන සමාජය)හි සාමාජිකයින් අතුරින් අයකි
 ෂිබා ෂිරෝ (柴四朗), ජපානයේ කෘෂිකර්ම සහ වාණිජ අමාත්‍යවරයාගේ පෞද්ගලික ලේකම්වරයායි
වෝර්ටන් පාසලේදී සහ හාවර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව හදාළ තැනැත්තෙකි
 සසේ කුමටෙට්සු (佐瀨熊鐵), වෛද්‍යවරයෙකි
 ටෙරාසකි යසුකිචි (寺崎泰吉), ඖෂධ වෙළෙන්දෙකි
 නකමුරා ටටෙයෝ (中村楯雄)
 හොරිගුචි කුමායිචි (堀口 九萬一)
 ඉයෙයිරි කාකිට්සු (家入嘉吉)
 කිකුචි කෙන්ජෝ (菊池 謙讓)
 හිරයාමා ඉවහිකෝ (平山岩彦)
 ඔගිහරා හිදෙජිරෝ (荻原秀次郎)
 කොබයකවා හිදෙයෝ (小早川秀雄), කන්ජෝ ෂිම්පෝහි ප්‍රධාන සංස්කාරකවරයා යි
 සසාකි මසායුකි
 ඉසුජුකා එයිජොහ්සහ සෙස්සන්
කොරියාව තුළ, 1896 පෙබරවාරි 11 දින ගෝ‍ජොං රජු විසින් පහත පුද්ගලයින් ඉයුල්මි සිව් ද්‍රෝහීන් ලෙස නම් කරන ලදී
ජෝ හුයි-යොන් (趙羲淵 조희연)
 යූ ගිල්-ජූන් (兪吉濬 유길준)
 කිම් හොං-ජිප් (金弘集 김홍집)
 ජොං බ්යොං-හා (鄭秉夏 정병하)

ප්‍රතිඵලය
ගැබෝ ප්‍රතිසංස්කරණය සහ මියොංසොං බිසවගේ ඝාතනය කොරියාව තුළ ජපනුන්හට කළුපැල්ලමක් ඇති කළේ ය
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කොරියානු අර්ධද්වීපයේ කොරියානු නිදහස උදෙසා, ඇතැම් කොන්ෆියුසියානු විද්වතුන්, ගොවීන් ආදීන් එක් වී 60කට අධික ධාර්මික හමුදා සංවිධානය විය
ඝාතනයෙන් පසු, ගෝජොං රජු සහ කිරුළහිමි කුමරු (පසුව සුන්ජොං අධිරාජයා) 1896 පෙබරවාරි 11 දින රුසියානු තානාපතිවරයාගේ රැකවරණය පතා පලාගියහ
එසේම එහිදී ගෝජොං විසින් ඉයුල්මි සිව් ද්‍රෝහීන් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී
කෙසේනමුත්, විදේශ බලපෑම් සහ නිදහස් සංවිධානවල ජනතා අදහස් හේතුවෙන් 1897දී, ගෝජොං ග්යොංගුංගුං (නූතන දොක්සුගුං) වෙත පැමිණියේ ය
කෙසේනමුත්, චීන-ජපන් සහ රුසියානු-ජපන් යුද්ධ හමුවේ ජපානය ජය ලැබීමත් සමග, 1910දී කොරියාව ජපන් යටත් විජිතයක් බවට පත් විය
අවමංගල පෙරහැර සහ සොහොන්ගැබ

1897දී, රුසියානු සහාය ඇතිව ගෝජොං රජු යළි සිහසුනට පත් වූ අතර, ඔහු සිය ආදරණීය මින් අගබිසවගේ ශේෂයන් ගෞරවාන්විතව භූමදානයට පියවර ගත්තේ ය
ඇගේ ශෝක පෙරහැර සෙබලුන් 5,000ක්, පොලිස් නිලධාරීන් 650ක්, ලන්තෑරුම් 4,000ක්, ඇයට ගෞරව වශයෙන් ලියැවුණු ලේඛන සිය ගණනක් සහ මරණින් මතු දිවියේ දී භාවිතයට ගැනීමට සංකේතයක් ලෙස විශාල දැව අශ්ව ප්‍රතිමා ආදියෙන් සමන්විත විය
මින් අගබිසවගේ අවමංගල්‍යය වෙනුවෙන් ගෝජොං රජු විසින් ස්ථාපිත උපහාරයන් හි, ජපනුන්ට එරෙහිව ඇගේ විදග්ධ සහ වික්‍රමාන්විත ක්‍රියාවන් සහ ඇය කෙරෙහි තමන් තුළ ඇති නොමියෙන ප්‍රේමය පිළිබඳ සඳහන් ය
මින් අගබිසවගේ ශේෂයන් දකුණු කොරියාවේ ග්යොංගිහි, නම්යංජු පෙදෙසේ භූමදානය කරන ලදී
විපාකය
2005 මැයි මස, කුනිටොමෝ ෂිගියාකිගේ මුණුපුරා වූ, 84 වියැති ටට්සුමි කවානෝ (川野 龍巳) විසින් දකුණු කොරියාවේ, ග්යොංගිහි, නම්යංජු ස්ථානයේ පිහිටි මියොංසොං අධිරාජිනියගේ සොහොනට ගෞරව බුහුමන් දැක් වී ය
සිය මුත්තණුවන් වෙනුවෙන් ඔහු මියොංසොං අධිරාජිනියගේ සොහොන ඉදිරියේ සමාව ඉල්ලා සිටියේ ය
2009 සිට, කොරියානු සංවිධාන, ජපන් රජය විසින් සිදු කළ මින් අගබිසවගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් විනිශ්චයක් ඉල්ලා සිටියි
ඔවුන් ප්‍රකාශ කරන්නේ "1910 කොරියා-ජපන් ඈඳගැනීමේ ගිවිසුම හරහා වසර 35ක් පුරාවට ඝාතනය වූ කොරියානු ජනයා වෙනුවෙන් වසර 100ක් ගත වීමෙන් පසුත් ජපන් රජය නිල වශයෙන් සමාව ඉල්ලා නොමැති බව"යි
ජපන් රජය අගෝස්තු 15 දින අධිරාජයාගේ සමාව ඉල්ලීමේ ප්‍රකාශයක් සමග, ඝාතන සිද්ධි සම්බන්ධව අදාළ ලිපිගොනු ඉදිරිපත් නොකළහොත් නීති මාර්ගයෙන් කටයුතු කරන බව ඔවුහු පවසති
පවුල
 මහා-මහා-මහා-මහා-මුත්තණුවන්
 මින් ග්වං-හුන් (හංගුල්
민광훈, හන්ජා
閔光勳) (1595–1659), ඉන්ජොං රජුගේ සමයේ සිටි විද්වතෙකි
මහා-මහා-මහා-මහා-මිත්තණිය
 යි මැතිණිය (이씨, 李氏), යි ග්වං-ජොංගේ (이광정, 李光庭) දියණියයි
මහා-මහා-මහා-මහා-මුත්තණුවන්
 මින් යු-ජුං (민유중, 閔維重) (1630–1687)
මහා-මහා-මහා-මහා-මිත්තණිය
 සොං ආර්යාව (송씨, 宋氏)
මින් යු-ජුංගේ දෙවන බිරිඳයි
සොං ජුන්-ගිල් (송준길, 宋俊吉) ගේ දියණියයි, සොං ජුන්-ගිල් හ්යෝජොං රජ සමයේ යොංගුයිජොං කෙනෙකි
මහා-මහා-මහා-මුත්තණුවන්
 මින් ජින්-හු (민진후, 閔鎭厚) (1659–1720), ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ (සුක්ජොං රජුගේ දෙවන අගබිසව) වැඩිමහල්ම සොයුරායි
මහා-මහා-මුත්තණුවන්
 මින් ඉක්-සු (민익수, 閔浸沒) (1690–1742)
මී-මුත්තණුවන්
 මින් බෙක්-බුන් (민백분, 閔百奮) (1723–
මුත්තණුවන්
 මින් ගි-හ්යොන් (민기현, 閔耆顯) (1751–1811)
පියා
 මින් චි-රොක් (민치록, 閔致祿) (1799–1858)
මව
 යි වංශයේ හන්චං ආර්යාව (한창부 부인 이씨) (본관
한산 이씨, 이규년의 딸), මින් චි-රොක්ගේ දෙවන බිරිඳයි
සැමියා
 ගෝජොං රජු (පසුව ගෝජොං අධිරාජයා)
පුතුන්
 නම් නොලද පුත්‍රයෙක් (උපත 1871)
සුන්ජොං අධිරාජයා (25 මාර්තු 1874 – 24 අප්‍රේල් 1926)
නම් නොලද පුත්‍රයෙක් (උපත 1875)
නම් නොලද පුත්‍රයෙක් (උපත 1878)
දියණිය
 නම් නොලද දියණියක් (උපත 1873)
පදවි නාමයන් 
සිය දිවිය පුරා මින් අගබිසව නොයෙකුත් පදවි නාමයන් දැරුවා ය
යැංබැන් වංශවත් පවුලක සාමාජිකාවක ලෙස, අගබිසව ලෙස, සහ කොරියානේ උපරාජයා ලෙස ඇය තනතුරු දැරුවා ය
ඇගේ මරණින් පසු කොරියානු අධිරාජ්‍යය බිහිවීමත් සමග ඇයට තවත් නාමයන් ප්‍රදානය කෙරිණි
මෙම මරණාපර නාමයන් අතර ඇය වඩාත් ප්‍රචලිත “මියොංසොං අධිරාජිනිය” යන නාමය ද වේ
19 ඔක්තෝබර් 1851 – 20 මාර්තු 1866
මින් ආර්යාව, යෝහ්‍යුං මින් වංශයේ මින් චි-රොක්ගේ දියණිය
 "මින් ආර්යාව"
 "මින් චි-රොක්ගේ දියණිය"
 20 මාර්තු 1866 – 1 නොවැම්බර් 1873
රාජෝත්තමාවිය, ජොසොන්හි අගබිසව
 1 නොවැම්බර් 1873 – 1 ජූලි 1894
රාජෝත්තමාවිය, ජොසොන්හි රාජ්‍යාධිකාරී රැජිනිය
 1 ජූලි 1894 – 6 ජූලි 1895
රාජෝත්තමාවිය, ජොසොන්හි අගබිසව
 6 ජූලි 1895 – 8 ඔක්තෝබර් 1895
රාජෝත්තමාවිය, ජොසොන්හි රාජ්‍යාධිකාරී රැජිනිය (ඉහත මුල් තනතුරු හතර 王妃殿下 왕비전하 වංග්බි ජොන්හා / 中殿媽媽 중전마마 ජුංජොන් මමා / 中宮殿媽媽 중궁전마마 ජුංගුංජොන් මමා ලෙස යෙදේ
)
 කොරියාවේ මියොංසොං අධිරාජිනිය (මරණාපර නාමය)

ඡායාරූප සහ සිතුවම්

ඇය නිල රාජකීය පවුල් ඡායාරූපයක සිටි බවට වාර්තාවල සඳහන්ව ඇත
එවැනි රාජකීය පවුල් ඡායාරූපයක් අදවන විට සොයාගන්නට නැත
නමුත් ඇගේ මරණින් පසු ගත් ගෝජොං, සුන්ජොං, සහ සුන්ජොංගේ බිරිඳ වූ කිරුළ හිමි කුමරුගේ බිසෝ කුමරිය නිරූපිත පවුල් ඡායාරූපයක් දක්නට ඇත
වෙනත් ඡායාරූප
2003 KBS නාළිකාවේ ප්‍රවෘත්ති විකාශය මගින් වාර්තා කෙරුණේ අධිරාජිනියගේ යැයි සැලකෙන ඡායාරූපයක් අනාවරණය වී ඇති බවයි. මින් සූ-ග්යොංගේ මුත්තණුවන් විසින් විශාල මුදලක් ගෙවා මෙම ඡායාරූපය මිලට ගන්නා ලද්දේ එය සිය පවුලේ උරුමයක් ලෙස සලකායි
මෙම ඡායාරූපයේ කාන්තාවක් හා ඇයට පසුපසින් පරිවාර ජනයන් වේ
ඇතැම් විශේෂඥයින් පවසන්නේ මෙම ඡායාරූපයේ නිරූපිත කාන්තාව පැහැදිළිවම උසස් නිලයක් දරන්නියක් බවත්, ඇයගේ වස්ත්‍ර රාජකීය පවුලේ පුද්ගලයින් පමණක් විසින් හැඳි වස්ත්‍ර බව හඳුනාගත හැකි බවත් ය
කෙසේනමුත්, ඇගේ වස්ත්‍රවල අධිරාජිනියගේ වස්ත්‍රවල පැවති මෝස්තර අල්ප බව පැවසේ
ජපන් සිතුවම
2005 ජනවාරි 13 දින, සෝල් ජාතික විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාස අංශයේ මහාචාර්යවරයකු වූ ලී තේ-ජින් (이태진, 李泰鎭) විසින් ටෝකියෝවේ පැරණි පොත් වෙළඳසැලකින් ඔහු සොයාගත් සිතුවමක් ප්‍රසිද්ධියට පත්කළේ ය
1895 ජනවාරි 25 දින ප්‍රකාශිත ෆූසොකුගහෝ (風俗畫報) ජපන් පුවත්පතේ ‍මෙම 84 වන සංස්කරණයේ ගෝජොං රජු සහ අගබිසව විසින් ජපන් නියෝජ්‍ය තානාපතියා වූ ඉනෝයි කඔරු පිළිගන්නා අයුරු නිරූපිත සිතුවමක් ඇත
මෙම සිතුවමේ 1894 දෙසැම්බර් 24 දිනය සහ ඉෂිසුකා (石塚 ) නැමැති චිත්‍ර ශිල්පියාගේ අත්සන සමග, "අපගේ කාරුණික ‍උපදේශයෙන් සලිත වූ [කොරියානු] රජු සහ රැජින, පළමුවරට ස්ථිර ප්‍රතිසංස්කරණයක අවශ්‍යතාව වටහා ගත්හ" යන පාඨය සඳහන්ව ඇත
ලී පවසන්නේ මෙහි වස්ත්‍ර සහ පසුබිම විස්තරාත්මකව දක්වා ඇති හෙයින්, එය එම සිදුවීම සිදු වූ අයුරෙන්ම ඇඳ ඇති බවයි. මෙහි රජු මෙන්ම ඉනෝයි ද අගබිසව දෙස බලා සිටින බැවින්, මෙම සංවාදය අගබිසව සහ ඉනෝයි අතර සිදු වූ බවත් රජු එය අසා සිටි බවත් පැවසේ
ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ
එම්ප්‍රස් මියොංසොං යන රූපවාහිනී කතාමාලාව තුළ සහ මියැසිය තුළ ඇගේ නාමය මින් ජා-යොං (민자영
閔紫英) ලෙස දක්වා ඇත
නමුත් ලිඛිත මූලාශ්‍රවල මේ බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නැත
2009 වර්ෂයේ චිත්‍රපටයක් වූ ද ස්වෝර්ඩ් විත් නෝ නේම් යන්න මියොංසොං අධිරාජිනිය වටා ප්‍රබන්ධ කළ ප්‍රේම කථාවකි
එසේම කොරියානු රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ගන්මන් ඉන් ජොසොන් තුළ ඇගේ චරිතය නිරූපිත ය
මෙම කථාව ඇරඹෙන්නේ 1876, එනම් ගෝජොං අධිරාජ‍යාගේ තෙවන වර්ෂයේ දී යි
මේවාද බලන්න

 එම්ප්‍රස් මියොංසොං (රූපවාහිනී කතාමාලාව)
 ද ලාස්ට් එම්ප්‍රස් (මියැසිය)
 කොරියාවේ ඉතිහාසය
 ජොසොන් රාජවංශය
 හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන්
 කොරියාවේ ගෝජොං අධිරාජයා
 කොරියාවේ සුන්ජොං අධිරාජයා
 ඉන්හ්යොන් අගබිසව – පිය පාර්ශ්වයෙන් (මින් චි-රොක්) මියොංසොංගේ පූර්වජයෙකි
මූලාශ්‍ර

‍වැඩිදුර කියවීමට
 බර්ඩ්, ඉසබෙලා
Korea and her Neighbours
මරේ
OCLC 501671063. නැවත මුද්‍රණය 1987
ISBN 9780804814898
OCLC 15109843
 ඩෙච්ලර්, මාර්ටිනා
Culture and the State in Late Choson Korea
ISBN 0-674-00774-3
 ඩ්‍යුවස්, පීටර්
The Abacus and the Sword
The Japanese Penetration of Korea, 1895–1910. බර්ක්ලේ
යුනිවර්සිටි ඔෆ් කැලිෆෝනියා ප්‍රෙස්
ISBN 9780520086142/ISBN 9780520213616
හන්, යොං-වූ, Empress Myeongseong and Korean Empire (명성황후와 대한제국)(2001)
හ්යෝහ්යොං පබ්ලිෂිං ISBN 89-86361-57-4
 හන්, වූ-ක්‍යුන්
ISBN 0-8248-0334-5
 කීන්, ඩොනල්ඩ්
Meiji and His World, 1852–1912. නිව් යෝක්
කොලොම්බියා යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්
ISBN 9780231123402
OCLC 46731178
 ලුවිස්, ජේම්ස් බ්‍රයන්ට්
Frontier Contact between Choson Korea and Tokugawa Japan
ISBN 0-7007-1301-8
 මැකෙන්සී, ෆ්‍රෙඩ්රික් ආතර්
Korea's Fight for Freedom
චිකාගෝ
ෆ්ලෙමිං එච්. රෙවල්
OCLC 3124752 Revised 2006
ISBN 1-4280-1207-9 (බලන්න ගුටෙන්බර්ග් ව්‍යාපෘතිය
)
 __
හොඩර් ඇන්ඩ් ස්ටෆ්ටන්
OCLC 2008452 නැවත මුද්‍රණය 2006
ISBN 1-901903-09-5
 නම්, ඇන්ඩෲ සී. (1996)
A History of the Korean People
Tradition and Transformation
(1996) ISBN 0-930878-56-6
 _
( 1997)
ISBN 0-930878-08-6
 ෂ්මිඩ්, ඇන්ඩ්‍රේ
Korea between Empires, 1895–1919. නිව් යෝක්
කොලුම්බියා යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්
ISBN 9780231125383
ISBN 9780231125390
OCLC 48618117

බාහිර සබැඳි
 Making of an Asian hit
A Korean royal tragedy in the Broadway style රිකාඩෝ සැලුඩෝ විසිනි, ඒෂියා වීක් (18 දෙසැම්බර් 1998)
 කොරියාවේ රැජිනගේ ගුණාංග, ද නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්, 10 නොවැම්බර් 1895.
 Japanese Document Sheds New Light on Korean Queen's Murder යූ සොක්-ජේ විසිනි, ද චෝසුන් ඉල්‍බෝ (12 ජනවාරි 2005)

කොරියානු බෞද්ධයින්
1851 උපත්
1895 මරණ
1895 අපරාධ
අධිරාජිනියෝ
යි ගෘහය
ඝාතනය කළ රාජකීයයන්
ඝාතනය කළ කොරියානු ජනයා
කොරියාවේ දී මරාදැමුණු පුද්ගලයින්
19වන සියවසේ කොරියානු ජනයා
කොරියානු රාජකීය බිසෝවරු
කොරියානු අධිරාජිනියෝ
අමර්ණ (අරාබි
al-‘amārnahالعمارنة ) යනු ඊජිප්තු පුරාවිද්‍යා භූමියක් වන අතර, එය පසුකාලීන දහඅටවන රාජවංශයේ රාජ්‍ය කළ අක්නාටන් පාරාවෝවරයා විසින් අලුතෙන්ම ස්ථාපනය කළ නව අගනගරයේ නටබුන් සහිත ය
මෙම අගනගරය ඔහුගේ මරණින් පසු (ක්‍රි
1332) අත්හැර දමා ඇත
මෙම නගරය සඳහා පුරාතන ඊජිප්තුවාසීන් භාවිත කර ඇත්තේ අක්ටාටන් (හෝ අක්ටේටන්—විවිධාකාරයෙන් පරිවර්තනය කෙරේ) යන නාමයයි
අක්ටාටන් යන්නෙහි අරුත "ආටෙන්ගේ ක්ෂිතිජය" යන්නයි
මෙම ප්‍රදේශය පිහිටා ඇත්තේ නයිල් ගංගාවේ නැගෙනහිර ඉවුරේ වර්තමාන ඊජිප්තුවේ මින්යා පළාතේ, අල්-මින්යා නගරයේ සිට කිලෝමීටර 58ක් (සැතපුම් 36) දකුණට වන්නට සහ ඊජිප්තුවේ කයිරෝ අගනුවර සිට කිලෝමීටර 312ක් (සැතපුම් 194) දකුණට වන්නට ය
එසේම එය ලුක්සෝර් සිට කිලෝමීටර 402ක් (සැතපුම් 250) උතුරට වන්නට පිහිටා ඇත
ඩේර් මවාස් නගරය, අමර්ණ සිට කෙළින්ම බටහිරින් පිහිටා ඇත
අමර්ණ නගරයට නැගෙනහිර දෙසින් නූතන ගම්මාන කිහිපයක්ම වන අතර, ඒ අතර උතුරින් වූ එල්-ටිල් සහ දකුණින් වූ එල්-හැග් ක්වැන්ඩිල් ගම්මාන ද වේ
මෙම භූමිය පසුකාලීන රෝම සහ මුල්කාලීන ක්‍රිස්තියානු සමයන්හි යටත් කොට ගෙන ඇත
නගරයේ දකුණින් වූ කැනීම්වලින් මෙම යුගයට අයත් ඉදිකිරීම් හමුවී ඇත
නම
අමර්ණ යන නාමය පැවත එන්නේ මෙම ‍පෙදෙසේ වාසය කොට ජනාවාස කිහිපයක් පිහිටුවූ බෙනි අම්රන් ගෝත්‍රයෙනි
මෙහි පුරාතන ඊජිප්තු නාමය අක්ටාටන් ය
(මෙම භූමිය සිරියාවේ හලාෆ් යුගයට අයත් ටෙල් අමර්ණ පුරාවිද්‍යා භූමිය නොවන බව සිහි තබා ගත යුතු ය
)

1820 දශකයේ දී ඉංග්‍රීසි ජාතික ඊජිප්තුවේදියකු වූ සර් ජෝන් ගාඩ්නර් විල්කින්සන් අමර්ණා වෙත දෙවරක්  සංචාරය කොට එය 'ඇලබැස්ට්‍රන්', ලෙස හඳුනාගත්තේ රෝම-යුගයේ කතුවරුන් වූ ප්ලීනි (ශිලා මත) සහ ටොලමි (භූගෝල ශාස්ත්‍රය) වැන්නවුන්ගේ වාර්තා අනුව ය
නමුත් මේ පිළිබඳ ඔහුට ස්ථිර නොවූ නිසා ඔහු එයට විකල්ප ස්ථානයක් ලෙස කොම් එල්-අහ්මාර් භූමිය ද නම්කළේ ය
අක්ටාටන් නගරය

නගරය පිහිටි ප්‍රදේශය නොඉඳුල් පෙදෙසක් විය
එය ආටෙන්ට අයත් යැයි පැවසෙන ආක්ටාටන් නගරය වේ
"ඔහු තමන් වෙනුවෙන් නිම වූ,  පළමු සමයේ අසුනේ ගිමන් හරීවි
"

ක්ෂිතිජයයන්නෙහි රූපාක්ෂරය සඳහා රාජකීය වැඩිය (Royal Wadi) පෙන්වූ සමානත්වය මෙම නගරය පිහිටුවීමට ස්ථානය නිර්ණයට උපකාර වන්නට ඇතැයි පැවසේ
මෙම නගරය අක්නාටන් පාරාවෝවරයාගේ නව අගනුවර ලෙස ඉදිකෙරිණි
මෙය ආටන් දෙවිඳුන්ට කැපකළ නගරයකි
මෙහි ඉදිකිරීම් අක්නාටන්ගේ 5වන රාජ්‍ය සමය අවට (ක්‍රි
1346) ආරම්භ වී 9වන වර්ෂයේ දී (ක්‍රි
1341) පමණ අවසන් වන්නට ඇතැයි සැලකේ. මෙය ඉදිකර අවසන් වන්නට වසර දෙකකට පෙර එය අගනුවර බවට පත් විය
නගරයේ ‍බොහෝ ගොඩනැගිලි ඉක්මණින් ඉදිකිරීම සඳහා බොහෝ ගොඩනැගිලි මඩින් තැනූ ගඩොල්වලින් ඉදි කොට ඇත
නමුත් වඩාත් වැදගත්‍ ගොඩනැගිලි එම ප්‍රදේශයේ වූ ගල්වලින් නිර්මාණය කරන ලදී
අභ්‍යන්තර සැලැස්ම පිළිබඳ තොරතුරු රාශියක් ලබා ගත හැකි එකම පුරාතන ඊජිප්තු නගරය මෙයයි
එයට හේතුව අක්නාටන්ගේ මරණින් පසු, අක්නාටන්ගේ පුත් ටුටන්ඛාමුන් නැවත අගනගරය සිය උපන් ප්‍රදේශය වන තීබ්ස් (නූතන ලුක්සෝර්) වෙත ගෙනයාම නිසා නගරය අත්හැර දැමීමයි
මෙම නගරය දශකයක් හෝ ඔහුගේ මරණින් පසුවත් ක්‍රියාකාරීව පැවති බව පෙනෙන්නට ඇත
හොරෙම්හෙබ්ගේ දේවස්ථානය අනුව, එය හොරෙම්හෙබ්ගේ සමයේ ඉදිකිරීම් අමුද්‍රව්‍ය මධ්‍යස්ථානයක්ව පැවති බව පෙනී යයි
වරක් එය ජරවාස වූ පසු, රෝම යුගයේ නයිල් ගංගාවේ ඉවුරේ ජනාවාස වන තෙක්ම එහි ජනාවාස නොපැවතිණි
කෙසේනමුත්, එහි අනන්‍ය ලාක්ෂණික සහ අත්හැර දැමීම සැලකිල්ලට ගත් විට, එය කෙතෙක්දුරට පුරාතන ඊජිප්තු නගරයක ගුණාංග පෙන්නුම් කරයි ද යන්න ප්‍රශ්නාර්ථයකි
නයිල් ගංගාවේ නැගෙනහිර ඉවුරේ සැතපුම් 8ක (කිලෝමීටර 13ක) භූමි ප්‍රදේශයක් පුරා දිවෙන අක්ටාටන් නගරය කඩිනමින් ඉදිවූවකි
බටහිර ඉවුරේ, නගරයේ ජනගහනයට අවශ්‍ය බෝග වගා කිරීමට ඉඩම් වෙන්කොට තිබිණි
මෙම සම්පූර්ණ නගරය වටා ඊජිප්තුවේ නව අගනුවර ස්ථාපනයට අක්නාටන් සිදු කළ නියමයන් ඇතුළත් කරමින් සීමා ශිලා ස්තම්භ 14ක් ඇත
මේ අතරින් අක්නාටන්ගේ නව නගරයේ පැරණිතම ශිලා ස්තම්භය ලෙස සැලකෙන්නේ සීමා ශිලාව K යන්නයි
මෙය අක්නාටන්ගේ වර්ෂය 5, IV පෙරෙට් (හෝ මාසය 8), දිනය 13 ලෙස දිනනිර්ණය කොට ඇත
(මුල් සීමා ශිලා ස්තම්භ 14 අතරින් බොහෝමයක් අදවන විට දැඩි ලෙස ඛාදනය වී ඇත) මෙහි අක්නාටන් විසින් එම නගරය පිහිටුවීම පිළිබඳ වාර්තාවක් ඇතුළත් ය
මෙම වාර්තාවේ, නගරයේ ආටන් දේවස්ථාන කිහිපයක් ඉදිකිරීමට පාරාවෝවරයාට වූ අපේක්ෂාව මෙන්ම අක්ටාටන්හි නැගෙනහිර කඳුවල තමන්, තම ප්‍රධාන බිසව නෙෆර්ටිටි සහ වැඩිමහල් දියණිය මෙරිටාටන් වෙනුවෙන් සොහොන්ගැබ් ඉදිකිරීම සහ තමන් මියගිය පසු සිය දේහය භූමදානය පිණිස අක්ටාටන් වෙත ගෙන ආ යුතු බවට වූ ආඥාව ද සඳහන් වේ
සීමා ශිලාස්තම්භය Kහි, අක්ටාටන්හි සමරන ලද උත්සව පිළිබඳ වාර්තාවක් මෙසේ සඳහන් ය
මෙම පාඨය මගින් අනතුරුව අක්නාටන් ආටන් දෙවියන් විසින් සිදුකළ මහා පූජාවක් පිළිබඳ සඳහන් වේ
භූමිය සහ සැලැස්ම

නයිල් ගංගාවේ නැගෙනහිර ඉවුරේ පිහිටි මෙම නගරයේ නටබුන්, දළ වශයෙන් අද "සිඛෙට් එස්-සුල්තාන්" යනුවේන හැඳින්වෙන් "රාජකීය මාවත" දිගේ උතුරේ සිට දකුණු දෙසට විහිදෙන බව දැකිය හැක
මෙහි රාජකීය නවාතැන් පිහිටා තිබුණේ උතුරට වන්නට උතුරු නගරය නම් පෙදෙසේ ය
එහිම මධ්‍යම පරිපාලන පෙදෙස සහ ආගමික කලාපයක් ද පිහිටා තිබිණි
නගරයේ දකුණු පෙදෙසේ නාගරික ජනාවාස පිහිටා තිබිණි
උතුරු නගරය

යම් තැනැත්තකු ගඟ දිගේ උතුරු දෙසින් අමර්ණ වෙත ළඟා වන විට, උතුරු සීමා ශිලා ස්තම්භය පසු කොට හමුවන පළමු ගොඩනැගිල්ල උතුරු ගංතෙර මාලිගය වේ
මෙම ගොඩනැගිල්ල ජල තීරය දක්වා දිවෙන අතර, මෙය රාජකීය පවුලේ ප්‍රධාන නවාතැන වන්නට ඇත
උතුරු නගරය තුළ පිහිටි උතුරු මාලිගය රාජකීය පවුලේ ප්‍රධාන නවාතැනයි
මෙය සහ මධ්‍යම නගරය අතර පිහිටි උතුරු උපනගරය සමෘද්ධිමත් පෙදෙසක් වූ බවට සාධක ඇති අතර, එහි විශාල නිවෙස් ඇත
නමුත් එම මාර්ගයේ ඇතුළට යන විට නිවෙස්වල ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් අඩුවෙමින් යන බව දැකගත හැක
මධ්‍ය නගරය

වඩාත් වැදගත් උත්සව සහ පරිපාලන ගොඩනැගිලි පිහිටියේ මධ්‍ය නගරය තුළ ය
මෙහි පිහිටි ආටන්ගේ මහා දේවස්ථානය සහ කුඩා ආටන් දේවස්ථානය ආගමික කටයුතු සඳහා භාවිතා වී ඇත
මෙම මහා රාජකීය මාලිගය සහ රාජකීය නවාතැන අතර, රජු සහ රාජකීය පවුලේ උත්සව නවාතැන පිහිටියේ ය
ඒ අතර පාලමක් හෝ බෑවුමක් පිහිටා තිබිණි
රාජකීය නවාතැනට පිටුපසින් පාරාවෝගේ ලිපි හුවමාරු අංශය පිහිටා තිබිණි
අමර්ණ ලිපි හමුවූයේ මෙහ දී ය
මෙම ප්‍රදේශය මුලින්ම නිමකොට අවසන් වූ ප්‍රදේශය යැයි සැලකෙයි
එහි වම වශයෙන් අවධි දෙකකටවත් අයත් ගොඩනැගිලි දක්නට ලැබෙයි
දකුණු උපනගරය

නගරයට දකුණින් වූ පෙදෙස වර්තමානයේ දකුණු උපනගරය පිහිටා ඇත
මෙහි නගරයේ බලවත් වංශවතුන්ගේ ඉඩම් පිහිටියේ ය
මේ ඉඩම් හිමි තැනැත්තන් අතර, නැඛ්ට්පාටෙන් (ප්‍රධාන අමාත්‍ය), රැනෙෆර්, පැනෙහෙසි (ආටන්ගේ ප්‍රධාන පූජක) සහ රාමෝස් (අශ්ව පාලකයා) ද වේ
1912දී ප්‍රකට නෙෆර්ටිටි ප්‍රතිමාව හමු වූ තුත්මෝස්ගේ කලාගාරය පිහිටියේ ද මෙහි ය
නගරයට තවත් දකුණට වන්නට, කොම් එල්-නානා නැමැති කුටිය වේ
මෙය හිරු-මුවාව ලෙස භාවිත වූ අතර, සූර්ය දේවස්ථානයක් ලෙස ඉදි විය
එසේම එයට නුදුරින් පිහිටි මාරු-ආටන් නැමැති ස්ථානය ද හිරු දෙවොලක් විය හැකි අතර, එය අක්නාටන්ගේ බිසවක් වූ කියා වෙනුවෙන් ඉදිවූවකි
නමුත් ඇගේ මරණය හේතුවෙන්, ඇගේ නම් සහ රූ ඔහුගේ දියණිය වූ මෙරිටාටෙන්ගේ බවට වෙනස් කොට ඇත
නගරය අවට පෙදෙස

නගරයේ පැතිරීම සලකුණු කරමින් එය වටා පිහිටි සීමා ශිලාවන් (මේවා නයිල් ගංගාවේ පැතිවල පිහිටි කඳුගැටවල කැටයම් කරන ලද ඍජුකෝණාස්‍රාකාර කැටයම් වේ) නගරය පිළිබඳ තොරතුරු සපයන ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයන් වේ
ආක්නාටන්ගේ රාජකීය සුසාන භූමියට බැහැරට වන්නට නගරයේ නැගෙනහිර දෙසට දිවෙන පටු නිම්නයක් ඇත
මෙය ගල් කුළු අතර සැඟ වී ඇත
මින් සම්පූර්ණ වී ඇත්තේ එක් සොහොන්ගැබක් පමණි
එය නම නොදන්නා රාජකීය බිරිඳකගේ ප්‍රයෝජනයට ගෙන ඇත
අක්නාටන් සිය සොහොන්ගැබ ඉක්මණින් ඉදිකොට ඇත්තේ ඔහුගේ මෙන්ම බොහෝ විට ඔහුගේ දෙවන දියණිය වූ මෙකෙටාටෙන්ගේ දේහය ද තැන්පත් කිරීම සඳහා බව පෙනී යයි
රාජකීය වැඩියේ උතුරු සහ දකුණු ගල්කුළු අතර, නගරයේ වංශවතුන් විසින් සිය සොහොන්ගැබ් ඉදිකොට ගෙන ඇත
මෙයත් බලන්න කම්කරුවන්ගේ ගම්මානය, අමර්ණ

පුරාතන අමර්ණ/අක්ටාටන්හි ජීවිතය

අමර්ණහි ආරම්භය පිළිබඳ සෑහෙන තොරතුරු ප්‍රමාණයක් ලැබන්නේ නගරයේ පරිමිතිය වටා සිටුවා ඇති නිල සීමා ශිලා ස්තම්භ (13ක් හඳුනාගෙන ඇත) නිසායි
මේවා නයිල්හි දෙපසම ගල්කුළු තුළට හාරා කැටයම් කොට ඇත
(නැගෙනහිර පෙදෙසේ 10ක් හා බටහිර පෙදෙසේ 3කි) එමගින් ආරම්භයේ සිට අක්ටාටන්හි (අමර්ණ) බිඳ වැටීමට ආසන්න සමය දක්වා වූ සිදුවීම් පිළිබඳ තොරතුරු හඳුනාගත හැක
තීබ්ස් සිට අමර්ණ වෙත අගනුවර ගෙනයාම සඳහා අක්නාටන්හට හමුදාවේ සහාය අවශ්‍ය විය
අක්නාටන්ගේ ප්‍රධාන උපදේශකයකු වූ ආයි, මෙම ප්‍රදේශයේ වැදගත් බලයක් ඉසිලූයේ ආයිගේ පියා වූ යුයා වැදගත් යුද නිලධාරියකු වූ නිසායි
මීට අමතරව, යුධ සේවයේ සියලු දෙනා බලයෙන් වර්ධනය වී තිබූ අතර, අක්නාටන්ගේ පියා යටතේ ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ වඩාත් ධනවත්ම සහ සාර්ථකම යුගයේ කොටස්කරුවන් වී තිබිණි
එම නිසා මෙම නිලයන් අතර පක්ෂපාතීත්වය ශක්තිමත් විය
ඇතැම්විට, "මුලින් තීබ්ස්හි සහ පසුව අමර්ණහි දේවස්ථාන කැටයම් තුළ රජු විසින් සෑම අවස්ථාවක දීම යුධ නිලධාරීන්ගේ නිලයන් සඳහන් කිරීමට තරම් වැදගත් හමුදාවක්" රහි පවතින්නට ඇත
ආගමික දිවිය
සාමාන්‍යයෙන් අක්නාටන්ගේ ආගමික ප්‍රතිසංස්කරණ ඒකදේවවාදය‍ දෙසට නැඹුරු බව පැවසුණත්, මෙය ඊට වඩා සංකීර්ණ විය හැක
මෙකල වෙනත් දෙවිවරුන් ද ඇදහුණු බවට පුරාවිද්‍යාත්මකව සාක්ෂි ඇත
ආටන් පූජා මධ්‍යස්ථානවලදී නිල වශයෙන් හෝ එහි සේවය කළ මිනිසුන් විසින් එම ඇදහීම් සිදු කරන්නට ඇත
අක්ටාටන්හි, කෙම්ප් (2008
41-46) විසින් මෑතක දී කළ කැනීමක් ‍අනුව, වෙනත් දෙවිවරුන් හෝ දෙවඟනන් නිරූපිත පෞද්ගලික ඇදහීම්වල සම්ප්‍රදායික සංකේත පැවති බවට සාධක හමු වී ඇත
දුෂ්ට ආත්මයන්ගෙන් ආරක්ෂාව සලසන බෙස්ගේ විකෘතිරූපී කුඩා ප්‍රතිමා මෙන්ම ළමා උපත් හා සම්බන්ධ අර්ධ කිඹුල්, අර්ධ හිපපොටේමස් රාක්ෂ දෙවඟනක වූ, ටැවරෙට්ගේ රූ හමු වී ඇත
අක්ටාටන්හි රාජකීය කම්කරු ගම්මානය තුළ, අයිසිස් සහ ෂෙඩ්ට පිදූ ශිලා ස්තම්භයක් හමු වී ඇත (වැටර්සන් 1984
158 සහ 208)
අමර්ණ කලා-සම්ප්‍රදාය

අමර්ණ කලා-සම්ප්‍රදාය දිගු කාලීන ඊජිප්තු සම්මුතීන් බිඳහෙලී ය
පෙර ඊජිප්තු කලාවේ පැවති, දැඩි පරමාදර්ශී ආකෘතිවාදය මෙන් නොව මෙහි නිරූපිත තේමා වඩාත් තාත්වික ය
මෙම නිර්මාණ අතර අස්වාභාවික දර්ශන ද වේ
රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයන් සෙනෙහසින් පසුවන අයුරු සහ දරුවන් සමග ක්‍රීඩා කරන අයුරු වැනි අසාමාන්‍ය දර්ශන මේ අතර දැකගත හැක
එසේම කාන්තාවන් පිරිමින්ට වඩා පැහැපත්ව දැක්වීම මෙකල තවදුරටත් සිදුනොවිණි
මෙම කලාව තුළ තාත්විකවාදී ලක්ෂණ ඇතත්, ඇතැම් අවස්ථාවල විකට ආකාර ලක්ෂණ ද දැකගත හැක
පසුකලෙක ආටන් වන්දනය අමර්ණ මිත්‍යාදෘෂ්ටිය ලෙස සලකා යටපත් කෙරුණත්, මෙම කලාව බොහෝ කලක් පැවතියේ ය
යළි සොයාගැනීම සහ කැනීම්

මෙම නගරය පිළිබඳ පළමු බටහිර සඳහන ලැබෙන්නේ, 1714දී නයිල් නිම්නයේ සංචාරය කළ ප්‍රංශ ජේසුයිට් පූජකයකු වූ ක්ලෝඩ් සිකාර්ඩ් ගෙනි
ඔහු අමර්ණවල සීමා ශිලාවක් පිළිබඳ විස්තර කරයි
1798–1799 අතර කාලයේ නැපෝලියන්ගේ ප්‍රාඥ බලකාය විසින් අමර්ණහි පළමු සවිස්තර සිතියමක් නිර්මාණය කළ අතර, 1821 සහ 1830 අතර කාලයේ එය Description de l'gypte තුළ ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි
මෙයින් පසුව, යුරෝපීය ගවේෂණ ඇරඹුණු අතර, 1824දී සර් ජෝන් ගාර්ඩිනර් විල්කින්සන් විසින් මෙම භූමිය ගවේෂණය කර නගරයේ නටබුන් සිතියම්ගත කරන ලදී
ලේඛක රොබට් හේ සහ මිනින්දෝරු ජී. ලේවර් විසින් මෙම ප්‍රදේශය නිරීක්ෂණය කර වැලි අතුරින් දකුණු දිග සොහොන්ගැබ් අනාවරණය කරගත් අතර, එහි කැටයම් පිළිබඳ 1833දී වාර්තා කොට ඇත
හේ සහ ලේවර්ගේ පිටපත් ප්‍රකාශයට පත් නොවී බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලයේ රැස්ව තිබූ අතර, ඔවුන්ගේ පිහිටුම් හඳුනාගැනීමට ව්‍යාපෘතියක් දියත් විය
1843 සහ 1845දී රිචඩ් ලෙප්සියස්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් ප්‍රෂියානු ගවේෂකයින් විසින් මෙම භූමිය නිරීක්ෂණය කර, දැකගත හැකි වූ ස්මාරක සහ භූ ලක්ෂණ පිළිබඳ දින දොළහකට අධික කාලයක් වෙනවෙනම සිදු කළ ගවේෂණ දෙකක දී වාර්තා කොට ඇත
මෙහි ප්‍රතිඵල අවසානයේ දී, Denkmler aus gypten und thiopien තුළ 1849 සහ 1913 අතර කාලයේ ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණු අතර, ඒ අතර නගරයේ වැඩිදියුණු කළ සිතියමක් ද විය
මෙහි නිරවද්‍යභාවය තරමක් සීමා සහිත වුවත්, Denkmler ඵලක බොහෝ ශාස්ත්‍රීය දැනුම සඳහා පදනම දැමූ අතර, එය පෞද්ගලික සොහොන්ගැබ්වල සහ සියවසේ ඉතිරි භාගයේ ඉදි වූ සීමා ශිලා ස්තම්භවල දර්ශන සහ ශිලාලේඛන අර්ථකථනයට අඩිතාලම දැමී ය
මෙම ගවේෂක කණ්ඩායම විසින් සිදු කරන ලද වාර්තා, අතිශය වැදගත්කමක් උසුලන්නේ මෙහි බොහෝ නටබුන් පසුකලෙක විනාශ කොට හෝ නැති වී ඇති නිසායි
1887දී සෙබාඛ් සොයමින් පොළව කනින ලද ස්වදේශික කාන්තාවක් විසින් 300කට අධික කීලාක්ෂර ඵලක සංඛ්‍යාවක් (දැන් පොදුවේ අමර්ණ ලිපි ලෙස හඳුන්වයි) සොයාගන්නා ලදී
මෙම ඵලක අතර පාරාවෝවරයාගේ තෝරාගත් ලිපි හුවමාරු ගණනාවක් අන්තර්ගත වන අතර, ඒවා ප්‍රධානව අක්කාඩියන් බසින් ලියා ඇත
මෙකල පසුකාලීන ලෝකඩ යුගයේ දී පුරාතන මෑත පෙරදිග ප්‍රමුඛ භාෂාව වූයේ මෙම භාෂාවයි. මෙම අනාවරණයත් සමග මෙම භූමියේ වැදගත්කම හඳුනාගැනුණු අතර, වැඩිදුර ගවේෂණ කටයුතු ද ආරම්භ විය
1891 සහ 1892 අතර කාලයේ ඇලෙසැන්ඩ්‍රෝ බාර්සන්ටි විසින් රජුගේ සොහොන්ගැබ 'අනාවරණය' කොටගෙන මග හෙළි කරගන්නා ලදී
(1880 සිටම ප්‍රදේශයේ ජනයා මේ පිළිබඳ දැන සිට ඇත) එම කාලයේ දී ම, ඊජිප්තු ගවේෂණ අරමුද‍ලෙන් ස්වායත්තව සර් ෆ්ලින්ඩර්ස් පෙට්‍රී විසින් අමර්ණහි කාර්තුවක් සේවය කර ඇත
ඔහු විසින් ප්‍රධානව මධ්‍ය නගරයේ කැනීම් සිදු කළ අතර, ආටන්ගේ මහා දේවස්ථානය, මහා නිල මාලිගය, රජුගේ නිවස, පාරාවෝගේ ලිපි හුවමාරු අංශය සහ පෞද්ගලික නිවහන් ගණනාවක් අනාවරණය කරගන්නා ලදී
පෙට්‍රීගේ කැනීම්වලින් තවත් කීලාක්ෂර ඵලක, වීදුරු කර්මාන්තශාලා කිහිපයක නටබුන්, සහ මාලිගයේ කසල ගොඩකින් අත්හැර දැමූ ෆෙයාන්ස් විශාල ප්‍රමාණයක්, වීදුරු සහ සෙරමික් හමු විය
(මයිසීනියානු කැබලිති ද ඇතුළුව) ඔහුගේ ප්‍රතිඵල සහ ප්‍රතිසංස්කරණයන් ශීඝ්‍රයෙන් ප්‍රකාශයට පත් වන විට, පෙට්‍රී හට අන්‍යන්ගේ අවධානය මේ වෙත යොමු කරලීමට හැකි විය
1903 සිට 1908 අතර කාලයේ පිටපත් ශිල්පියකු සහ චිත්‍රශිල්පියකු වූ නෝර්මන් ඩි ගැරිස් ඩේවීස් විසින් අමර්ණහි පෞද්ගලික සොහොන්ගැබ් සහ සීමා ශිලාස්තම්භවල ඡායාරූප සහ සිතුවම් ප්‍රකාශයට පත්කළේ ය
ඊජිප්තු ගවේෂණ සංගමය (EES) මගින් මෙම පොත්පෙළ 2006දී යළි මුද්‍රණය කෙරිණි
20වන සියවසේ මුල් වර්ෂවල (1907 සිට 1914) ලුඩ්විග් බොර්චාඩ්ට්ගේ මූලිකත්වයෙන් යුතුව Deutsche Orientgesellschaft ගවේෂණයේ දී නගරයේ උතුරු සහ දකුණු උපනාගරික පෙදෙස්වල සූක්ෂ්මව කැනීම් සිදුකෙරිණි
වර්තමානයේ බර්ලින්හි ඒජිප්ටිස්කස් කෞතුකාගාරයේ තබා ඇති සුප්‍රකට නෙෆර්ටිටි උඩුකය මූර්තිය ඇතුළු ප්‍රතිමා රැසක් හමු වූයේ ප්‍රතිමා ශිල්පී තුත්මෝස්ගේ කලාගාරයෙනි
1914 අගෝස්තු මස පළමු ලෝක යුද්ධය ව්‍යාප්ත වීමත් සමග, ජර්මානු කැනීම් ඇනහිටියේ ය
1921 සිට 1936 දක්වා ටී.ඊ. පීට්, සර් ලෙනාඩ් වූලි, හේරි ෆ්‍රෑන්ක්ෆෝර්ට්, ස්ටීවන් ග්ලැන්විල් සහ ජෝන් පෙන්ඩ්ල්බරි යන අයගේ මෙහෙයවීමෙන් යුතුව ඊජිප්තු ගවේෂණ සංගමයක් විසින් අමර්ණහි කැනීම් නැවත ආරම්භ කළේ ය
මෙම නව ගවේෂණ ආගමික සහ රාජකීය ඉදිකිරීම් පිළිබඳ පැවැත්විණි
1960 දශකයේ ඊජිප්තු පුරාවස්තු සංවිධානය (දැන් ඊජිප්තු පුරාවස්තු ශ්‍රේෂ්ඨ කවුන්සිලය) විසින් අමර්ණහි කැනීම් ගණනාවක් සිදු කරන ලදී
ඊජිප්තු ගවේෂණ සංගමයේ අනුග්‍රහය මත බැරී කේම්ප්ගේ (මිසරවේදී පාඨකාචාර්ය, කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලය, එංගලන්තය) මෙහෙයවීමම යටතේ නගරයේ ගවේෂණ තවදුරටත් ක්‍රියාත්මක වේ
1980දී ජෙෆ්රි මාටින් විසින් සිදුකරන ලද වෙනම ගවේෂණයක දී, රාජකීය සොහොන්ගැබේ වූ කැටයම් පිටපත් කොට සොහොන්ගැබේ තිබුණේ යැයි සිතිය හැකි වස්තූන් සමග තොරතුරු දක්වමින් ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි
EES ආයතනය මගින් මෙය වෙළුම් දෙකකින් යුක්තව ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී
2007දී, EES ගවේෂණයක දී, වංශවතුන්ගේ දකුණු සොහොන්ගැබ්වලට ආසන්නයෙන් වූ පෞද්ගලික කේවල සුසානභූමියක් සොයාගැනිණි
මේවාත් බලන්න
අමර්ණ ලිපි
අක්නාටන්

සටහන්

මූලාශ්‍ර 

 
 
 
 එයිමා, ආයිකෝ (සංස්
) (2003)
A Delta-Man in Yebu
යුනිවර්සල්-පබ්ලිෂර්ස්
හෙස්, රිචඩ් එස්. (1996)
Amarna Personal Names
Winona Lake, IN
Dissertations of the American Schools of Oriental Research - DASOR, 9.
 කෙම්ප්, බැරී (2012)
The City of Akhenaten and Nefertiti
Amarna and its People
තේම්ස් ඇන්ඩ් හඩ්සන්, ලන්ඩන්
බාහිර සබැඳි 
කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ අමර්ණ ව්‍යාපෘතිය
අමර්ණ කලා ගැලරිය අමර්ණ යුගයට අයත් ස්වල්ප නමුත්, විශිෂ්ට කලා නිර්මාණ දක්නට ඇත
එම්. ඒ. මන්සූර් අමර්ණ එකතුව
අමර්ණ ත්‍රිමාණ ව්‍යාපෘතිය පෝල් ඩොචර්ටි විසින් ගොඩනගන ලද නගරයේ ත්‍රිමාන දෘශ්‍යකරණය
පුරාතන ඊජිප්තුවේ නගර
අමර්ණ භූමි
ඊජිප්තුවේ පැරණි ජනාවාස ස්ථාන
සැලසුම් කළ අගනුවරවල්
අක්නාටන්
ජොසොන්හි තේජෝ (1335 ඔක්තෝබර් 27 – 1408 ජූනි 18) යනු 1392 සිට 1398 දක්වා රාජ්‍ය පාලනය කළ කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ ආරම්භක පාලකයායි
ඔහුගේ උපන් නාමය යි සොං-ග්යේ වූ අතර, පසුව එය යි දන් ලෙස වෙනස් කරගන්නා ලදී
ඔහු බලයට පත් වූයේ ගෝර්යෝ රාජවංශය බලයෙන් පහ කිරීමෙනි
1897දී කොරියානු අධිරාජ්‍යය ප්‍රකාශයට පත් කළ ග්වංමු අධිරාජයා වූ ගෝජොං විසින් 1899දී තේජෝ රජුව මරණාපරව අධිරාජ තනතුරට ඔසවා තබන ලදී
1910දී ජපානය විසින් කොරියාව ඈඳාගැනීමෙන් පසු ප්‍රකාශිත කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ අවසානය සනිටුහන් විය
තේජෝගේ පියා වූ යි ජා-හ්යුන් කොරියානු සම්භවයක් ඇති මොංගෝලියානු සුළු නිලධාරියකු විය
ගෝර්යෝ හමුදාවට බැඳුණු තේජෝ ක්‍රමයෙන් නිලයෙන් උසස් වීම් ලද අතර, 1392දී සිහසුනට පත්වීමට ඔහුට හැකි විය
1398දී ඔහුගේ පුතුන් අතර පැවති බල අරගලයේ දී ඔහුට සිහසුන අත්හැරීමට සිදු වූ අතර, 1408දී තේජෝ මියගියේ ය
බලයට පත්වීම සම්බන්ධ ඓතිහාසික පසුබිම
14වන සියවස අගභාගය වන විට, 918දී වං ගොන් විසින් පිහිටවූ වසර 400ක් පැරණි ගෝර්යෝ රාජවංශය ක්‍රමයෙන් දුර්වල වන්නට වූ අතර, වර්ෂ ගණනාවක් පැවති යුද්ධය නිසා එහි පදනම බිඳවැටෙන්නට විය
සැබැවින්ම එය පැවතියේ කැඩීයමින් තිබූ මොංගෝලියානු අධිරාජ්‍යයෙන් යැපෙමිනි
කොරියාවේ ස්වාධිපත්‍යය රාජසභාව තුළ නොයෙකුත් වාදවිවාදයන්ට ලක් වූ තේමාවක් විය
රාජකීය ගෘහය රාජධානිය සාධනීයව පාලනයට අපොහොසත් වූ අතර, මොංගෝලියානු යුවාන් රාජවංශයේ රාජකීය සාමාජිකයන් සමග සිදු වූ අන්තර්විවාහ හේතුවෙන් රජපෙළපත කිලිටි විය
එසේම ගෝර්යෝ රාජවංශයේ නොයෙකුත් රාජකීය පවුල් අතර අමනාපකම් වර්ධනය විය
(යු රජුගේ මව සාමාන්‍ය කාන්තාවක වුවද, ඔහු ගොංමින් රජුගෙන් පැවත එන්නකු ද යන්න පිළිබඳ සැකපහළ විය)

රාජධානිය තුළ බලවත් වංශවතුන්, සෙන්පතීන්, සහ අග්‍රාමාත්‍යවරුන් පවා රාජකීය ප්‍රසාදය දිනා ගැනීමට අරගල කළ අතර, මාලිගයේ ප්‍රමුඛත්වය ගැනීමට තරග වැදීම නිසා දේශපාලන පක්ෂ අතර ප්‍රබල බෙදීම් ඇති විය
ගෝර්යෝව කෙරෙහි ජපන් මුහුදු කොල්ලකරුවන් (වකෝ) සහ රතු ජටාකරුවන්ගෙන් එල්ල වූ ආක්‍රමණ ප්‍රමාණය ඉහළ ගියේ ය
ප්‍රතිසංස්කරණවාදී සින්ජින් වංශවතුන් සහ ප්‍රතිපාක්ෂික ග්වොන්මුන් වංශවතුන් මාලිගයේ රාජසභාවේ මූලිකත්වය ගත් අතර, විදේශ ආක්‍රමණවලට එරෙහිව සටන් කළ සෙන්පතීන්—විශේෂයෙන්ම යි සොං-ග්යේ සහ ඔහුගේ එදිරිවාදී චෝයි යොං වැනි සෙන්පතීන්ගේ ද බලය වර්ධනය විය
හිටපු භික්ෂුවක් වූ ෂු යුවෑන්ෂෑං (හොංවු අධිරාජයා) ගේ නායකත්වය යටතේ මිං රාජවංශය නැගී ඒමත් සමග, මොංගෝලියානු හමුදා අන්තරායට ලක් විය
1350 දශකය වන විට ගෝර්යෝව, බිඳ වැටෙමින් තිබූ මොංගෝලියානු අධිරාජ්‍යයෙන් සම්පූර්ණයෙන් නිදහස ලබා ගැනීමට සමත් විය
නමුත් ශේෂ වූ මොංගෝලියානුවන් ඊසානදිග භූමි පෙදෙස් අල්ලා ගැනීමට සමත් විය
යුධ වෘත්තිය
ඉතිරි මොංගෝලියානු හමුදා අර්ධද්වීපයෙන් පලවා හරිමින් සහ ක්‍රමානුකූලව ජපන් මුහුදු කොල්ලකරුවන් නෙරපා දමමින් 1370 දශකයේ අගභාගය සහ 1380 දශකයේ මුල්කාලය වන විට යි සොං-ග්යේ සෙන්පතියා බලය සහ කීර්තිය අතින් වර්ධනය වන්නට විය
යුවාන් රාජවංශයට එරෙහිව ගොඩනැගුණු රතු ජටාකරුවන් සිය ව්‍යාපාරය කොරියානු අර්ධද්වීපය වෙත යොමු කරන විට යි ඔවුනව මෙහෙවීය
ෂු යුවැන්ෂෑංගේ නායකත්වය යටතේ චීනයේ මිං රාජවංශය නැගී ඒමත් සමග, ගොර්යෝ රාජසභාව පක්ෂ දෙකකට බෙදිණි
එනම් යිගේ නායකත්වය දැරූ (මිං රාජවංශයට සහාය දැක් වූ) පක්ෂය සහ ඔහුගේ සතුරා වූ චෝයි සෙන්පතිගේ (යුවාන් රාජවංශයට සහාය දැක් වූ) පාර්ශ්වයයි
1388දී (යු රජුගේ 14වන වර්ෂය) ගෝර්යෝවේ උතුරු භූමියේ සැලකිය යුතු කොටසක් නැවත භාර දෙන ලෙස ප්‍රකාශ කරමින් මිං දූතයකු පැමිණීමත් සමග, ‍චෝයි සෙන්පති අවස්ථාව ලබා ගත් අතර, ගොඩනැගෙමින් පැවති මින්-විරෝධී පසුබිම මත ඔහු ලියාඕදොං අර්ධද්වීපය ආක්‍රමණය කිරීමට වාදකළේ ය
(ගෝර්යෝව පුරාතන රාජධානියක් වූ ගොගුර්යෝහි අනුප්‍රාප්තිකයකු ලෙස පැවසිණි
එම පැරණි රාජ්‍යයට මැංචූරියාව ද අයත් බව අතීතයේ පිළිගැනිණි)

මෙම ආක්‍රමණය මෙහෙයවීමට තෝරාගැනුණේ ප්‍රතිවාදී යි සෙන්පතියායි
කෙසේනමුත් අම්රොක් ගංගාවේ විහ්වා දූපතේ දී ඔහු බැරෑරුම් තීරණයක් ගත් අතර, එය "විහ්වා දූපතේ දී හමුදාව නැවත හැරීම" ලෙස හඳුන්වයි. මෙය කොරියානු ඉතිහාසය වෙනස් කරලීමට සමත් විය
ඉහළ රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගෙන්, මහජනයාගෙන් තමන්ට ලැබෙන සහාය මෙන්ම හොංවු අධිරාජයා යටතේ මිං අධිරාජ්‍යයෙන් එල්ල වන තර්ජන සැලකිල්ලට ගෙන ඔහු කැරැල්ලක් ආරම්භ කිරීමට තීරණය කළ අතර, රජයේ පාලනය සුරක්ෂිත කිරීමට ගේසොං අගනුවර වෙත ගමන් කළේ ය
විප්ලවය
යි සෙන්පතියා යාලු ගංගාවේ සිට කෙළින් අගනුවර දෙසට හමුදා මෙහෙයවා, රජුට පක්ෂපාතී හමුදා (චෝයි සෙන්පති විසින් මෙහෙයවූ) පරාජය කොට, යු රජු බලයෙන් පහකළේ ය
නමුත්, ඔහු අනතුරුව සිහසුනට පත් වූයේ නැත
ඒ වෙනුවට ඔහු යු රජුගේ පුත් චං රජු බලයට පත්කළ අතර, පැරණි රාජ්‍ය බලය ස්ථාපිත කිරීම අසාර්ථක වූ හෙයින් යි විසින් එම දෙදෙනාවම මරාදමන ලදී
මෙකල සිහසුනට පසුපස සිටි සැබෑ බලවේගය යි සෙන්පතියා විය
ඔහු බලෙන්ම ගෝර්යෝ රාජකීය නාමයක් වූ “යෝ” නාමය හිමි කරගත් අතර, ගොංග්යං රජුව (공양왕
恭讓王) සිහසුනට පත්කළේ ය
රූකඩ රජෙකු මාර්ගයෙන් රාජසභාව අපහසුවෙන් පාලනය කළ යි, ජොං දෝ-ජොන් සහ ජෝ ජුන් වැනි සින්ජින් වංශවතුන් සමග මිත්‍ර විය
1392දී (ගොංග්යං රජුගේ 4වන වර්ෂය) ගොංග්යං රජුව සිහසුනෙන් නෙරපා වොන්ජු (පසුව මෙහී දී ඔහු සහ ඔහුගේ පවුල රහසේම මරාදමන ලදී) වෙත පිටුවහල් කොට, යි සිහසුනට පත් විය
‍ මෙලෙසින් වසර 475ක පාලනයෙන් පසු ගෝර්යෝ රාජවංශය අවසන් විය
1392දී ගෝර්යෝ රාජවංශයේ බිඳ වැටීමත් සමග, තේජෝගේ පස්වන පුත්‍රයා වූ යි බං-වොන් (පසුව තේජොං රජු) විසින් ප්‍රකට විද්වතකු, කවියකු සහ දේශපාලඥයකු වූ ජොං මොං-ජු ‍හට සාදයක් පැවැත්වී ය
පැරණි රාජවංශයේ ප්‍රබල හිතවතකු වූ සහ යිගේ සිහසුනට පත්වීමේ ප්‍රකාශයට විරුද්ධ වූ, ජොං මොං-ජුගේ පක්ෂපාතීත්වය දිනාගැනීමට යි ඔහු සමග කාව්‍යානුසාරයෙන් ලිපි හුවමාරු කළ ද එය අසාර්ථක විය
ජොං, ගෝර්යෝව තුළ මෙන්ම යි බං-වොන්ගේ ද ගෞරවයට පාත්‍ර වූ තැනැත්තකු වුවත්, ඔහු නව රාජවංශය පිහිටුවීමට බාධාවක් වූ හෙයින් ඔහුව ඉවත් කළ යුතු විය
මෙම සාදයෙන් පසු නැවත නිවස බලා එන අතරතුර, ගේසොංහි සොන්ජුක් පාලම (선죽교
善竹橋) මත දී මිනිසුන් පස් දෙනකු විසින් ඔහුව මරා දමන ලදී
මෙම පාලම අදවන විට උතුරු කොරියාවේ ජාතික උරුමයක් වන අතර, එහි ගල් මත ඇති දුඹුරු පැහැ සලකුණ ඔහුගේ රුධිරය නිසා ඇති වූ බවත්, වර්ෂාව ඇති විට එය රතු පැහැයට හැරෙන බවත් පැවසේ
රාජ්‍ය සමය
1392-1393 අතර කාලයේ යි සොං-ග්යේ විසින් නව රාජවංශය ජොසොන් යන නාමය යටතේ ප්‍රකාශයට පත්කැන ලදී
මෙය ජනප්‍රවාද අනුව, වසර තුන් දහසකට පමණ පෙර තිබූ ජොසොන් නැමැති පුරාතන රාජධානියේ යළි උපත ලෙස සැලකිණි
ඒ අනුව නව රාජ්‍යය "මහා ජොසොන් රාජධානිය" ලෙස නම්කරන ලදී
නව රජුගේ මුල්ම කාර්යයන් අතුරින් එකක් ලෙස චීනය සමග සම්බන්ධතා වැඩිදියුණු කරගැනීම සැලකෙයි
සැබැවින්ම ජොසොන් රාජ්‍යය බිහි වූයේ චීන මංකොල්ලකරුවන්ට ප්‍රතිචාර ලෙස චීනයට පහර දීම යි සෙන්පති ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නිසායි
රජුගේ සිංහාසනාරූඪයෙන් මඳ කලකට පසු, රජු විසින් නව රාජවංශයක් ස්ථාපිත කළ බව දැන්වීමට නැන්ජිංහි මිං රාජ මාලිගය වෙත දූතයන් පිටත් කර හරින ලදී
1392, 1394 සහ 1397 යන වර්ෂවල ර්යූකූ රාජධානියේ දූතයින් ද පැමිණියේ ය
1393දී සියම විසින් රාජදූතයකු එවා ඇත
නව රාජවංශයේ විදේශ සබඳතා ස්ථාපනයේ දී, මිත්‍ර සබඳතා යළි ස්ථාපිත කිරීම පිණිස ජපන් දේශය වෙත දූතයන් පිටත් කර හැරිණි
මෙම මෙහෙයුම සාර්ථක වූ අතර, අෂිකගා යොෂිමිට්සු ෂෝගුන්වරයා විසින් වාරතාකොට ඇත්තේ තමන් මෙම ආරම්භක තානාපතිවරුන්ට ප්‍රිය කරන බවයි.

1394දී, නව රාජ්‍යයේ අගනුවර හන්සොං (සෝල්) හි ස්ථාපනය කෙරිණි
මෙම නව රාජවංශය ප්‍රකාශයට පත් කොට නිල වශයෙන් ආරම්භ වන විට, තේජෝ සිය කුමන පුතු අනුප්‍රාප්තික ලෙස නම්කළ යුතු දැයි කල්පනා කළේ ය
සින්‍යුයි බිසවට දාව තේජෝට උපන් පස්වන පුත්‍රයා වූ යි බං-වොන් සිය පියාට සිහසුනට පත් වීමට බෙහෙවින් ආධාර වී තිබිණි
නමුත් ඔහු සිය පියාගේ මාලිගයේ ප්‍රබල හිතවාදීන් වූ අග්‍රාමාත්‍ය ජොං දෝ-ජොන් සහ නම් ඉයුන්ගේ ද්වේශයට ලක් විය
යි බං-වොන් සිහසුනට නියම සුදුස්සා බව පැහැදිළි වීමත් සමග, ජොං දෝ-ජොන් රජුට ඒත්තු ගැන්වූයේ වඩාත් බුද්ධිමත්ම තීරණය වන්නේ රාජධානියට හොඳ යැයි තේජෝ සිතන පුත්‍රයා නොව, තේජෝ වඩාත්ම ප්‍රිය කරන පුත්‍රයාව සිහසුනට තේරීම බවයි.

1392දී තේජෝ රජුගේ අටවන පුත්‍රයා වූ (සින්දොක් අගබිසවගේ දෙවන පුත්‍රයා) උයාන් ප්‍රධාන කුමරු (යි බං-සොක්) කිරුළහිමි කුමරු ලෙස පත්කෙරිණි
නමුත් අගබිසව මියයාමත් සමග, රජු සිය දෙවන අගබිසව වෙනුවෙන් ශෝකවෙමින් සිටි කාලයේ, මාලිගය තුළ සිය තනතුර රැකගනු පිණිස ජොං දෝ-ජොන් විසින් යි බං-වොන් හා ඔහුගේ සොයුරන් මරා දැමීමට කුමන්ත්‍රණය කළේ ය
1398දී මෙම සැලසුම පිළිබඳ දැන ගැනීමෙන් පසු, යි බං-වොන් විසින් ක්ෂණිකව කැරැල්ලක් ආරම්භ කොට මාලිගය වැටලූ අතර, ජොං දෝ-ජොන් සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන්ව ඝාතනය කරන ලදී
මෙහි දී, සින්දොක් අගබිසවගේ පුතුන් දෙදෙනා ද ඝාතනය කෙරිණි
මෙම සිදුවීම කුමාරවරුන්ගේ ප්‍රථම ආරවුල ලෙස ඇඳින්විණි
සිය දෙවන බිරිඳගේ මරණය හේතුවෙන් මානසික පීඩනයකින් පෙළෙමින් සිටි තේජෝ රජු කිරුළ වෙනුවෙන් සිය පුතුන් එකිනෙකා මරා ගන්නා බව දැක බියපත් වී, ක්ෂණිකව සිය දෙවන පුතු වූ යි බං-ග්වා (පසුව ජොංජොං රජු වූ) සිහසුනට පත් කළේ ය
අනතුරුව තේජෝ රජු විශ්‍රාම ගෙන හම්හුං රාජකීය මැඳුර බලා පිටත්ව ගියේ ය
1400දී, ජොංජොං රජු සිය සොහොයුරා වූ යි බං-වොන් සිහසුනට සුදුසු බව කල්පනා කොට සිය කැමැත්තෙන්ම රජකම අත්හැරී ය
එම වර්ෂයේ දී ම, යි බං-වොන් තේජොං රජු ලෙස ජොසොන් දේශයේ සිහසුනට පත් විය
සිය සිහසුන අත්හැර වසර දහයකට පසු, 1408 ජූනි 18 දින චංදොක් මාලිගය තුළ දී තේජෝ රජු මියගියේ ය
ඔහුගේ දේහය ගුරි නගරයේ ගොන්වොන්න්‍යොං (건원릉, 健元陵) සොහොන්ගැබෙහි භූමදාන කරන ලදී
පෙළපත

පූර්වජයන්

</center>

පවුල

පියා
යි ජා-චුන් (이자춘, 1315-ජනවාරි 1361)
මව
යොංහ්‍යුං චෝයි වංශයේ චෝයි ආර්යාව (영흥 최씨, දින නොදනී)
බිසෝවරුන් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන්
අන්බ්යොන් හන් වංශයේ ෂින්’උයි අගබිසව (신의왕후 한씨, චන්ද්‍ර දිනය සැප්තැම්බර් 1337- ඔක්තෝබර් 21, 1391)
 යි බං-වූ, ජින්'අන්-දේගුන් කුමරු (이방우 진안대군, 1354 - ජනවාරි 15, 1394), 1වන පුත්‍රයා
 යි බං-ග්වා, යොං'අන්-දේගුන් කුමරු (이방과 영안대군), 2වන පුතු - ජොසොන්හි ජොංජොං
 යි බං-උයි, ඉක්'අන්-දේගුන් කුමරු (이방의 익안대군, 1360-1404), 3වන පුතු
 යි බං-ගන්, හ්වෝඉයන්-දේගුන් කුමරු (이방간 회안대군, 1364-1421), 4වන පුතු
 යි බං-වොන්, ජොං'අන්-දේගුන් කුමරු (이방원 정안대군), 5වන පුතු - ජොසොන්හි තේජොං
 යි බං-යොන්, දොක්'අන්-දේගුන් කුමරු (이방연 덕안대군, දින නොදනී), 6වන පුතු
 ග්යොංෂින් කුමරිය (경신공주,
-අප්‍රේල් 29, 1426), 1වන දියණිය
 ග්යොංසොන් කුමරිය (경선공주, දින නොදනී), 2වන දියණිය
 ගොක්සන් කං වංශයේ සින්දොක් අගබිසව (신덕왕후 강씨, ජූලි 12, 1356 – සැප්තැම්බර් 15, 1396)
 යි බං-බොන්, මු'අන්-දේගුන් (이방번 무안대군, 1381-ඔක්තෝබර් 6, 1398), 7වන පුත්‍රයා
 යි බං-සොක්, උයි'අන්-දේගුන් කුමරු (이방석 의안대군, 1382-ඔක්තෝබර් 6, 1398), 8වන පුත්‍රයා
 ග්යොංසුන් කුමරිය (경순공주,
–සැප්තැම්බර් 8, 1407), 3වන දියණිය
 වොන්ජු වොන් වංශයේ සොං බිසව (성비 원씨,
-ජනවාරි 12, 1450) - දරුවන් නැත
යු වංශයේ ජොංග්යොං ආර්යාව (정경궁주 유씨, දින නොදනී) - දරුවන් නැත
චිල්ජොම්සොන්, කිම් වංශයේ හ්වා’උයි කුමරිය (칠점선 김씨 화의옹주,
-1428)
 සුක්ෂින් කුමරිය (숙신옹주,
-1453), 4වන දියණිය
 ජු ආර්යාව චන්දොක් (찬덕 주씨, දින නොදනී)
 උයිර්යොං කුමරිය (의령옹주,