Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඩෙරෙක් ගිල්මන් අස්ථිර අයුරින් ප්‍රකාශ කරන්නේ 1159 යන වර්ෂයේ ප්‍රදේශයේ විශාල විහාරයක නවීකරණ කටයුතු සිදුවූ බවට වාර්තා ඇති බවයි. ඔහු යෝජනා කරන්නේ එම විහාරය මෙම ප්‍රතිමා තැන්පත් කොට තිබූ මුල් ස්ථානය විය හැකි බවයි. බොස්ටන් ප්‍රතිමාවේ ඇතුළත තිබී මුල්කාලීන 12වන සියවසට අයත් කාසියක් ද හමු විය
සටහන්

ආශ්‍රේයයන් 
"Bulletin", "A Large Pottery Lohan of the T'ang Period" by "S
" (S
Bosch Reitz per Wisdom, 221), Bulletin of the Metropolitan Museum of Art, vol
xvi (1921), pp
15–16
 Gillman, Derek, The Idea of Cultural Heritage, 2010, Cambridge University Press, , 9780521192552, google books
 "Gillman Lecture" Lecture by Derek Gillman at the Penn Museum, on their example and the group
From YouTube
Gridley, Marilyn Leidig, Chinese Buddhist Sculpture Under the Liao
Free Standing Works In Situ and Selected Examples from Public Collections, 1993, International Academy of Indian Culture and Aditya Prakashan, , 9788185689043
Hobson, R
“A New Chinese Masterpiece in the British Museum
” The Burlington Magazine for Connoisseurs, Vol
25, No
134 (May, 1914) , pp
68–70, 73, JSTOR
Rhie, Marylin and Thurman, Robert (eds)
Wisdom And Compassion
The Sacred Art of Tibet, 1991, Harry N
Abrams, New York (with 3 institutions), 
Sickman L & Soper A, The Art and Architecture of China, Pelican History of Art, 3rd ed 1971, Penguin (now Yale History of Art), LOC 70-125675, pp
200–201
Rawson, Jessica (ed)
The British Museum Book of Chinese Art, 2007 (2nd edn), British Museum Press, , pp
158–160.
Steinhardt, Nancy Shatzman, "The Luohan that Came from Afar" (PDF) , University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology, Philadelphia
Watson, William, The Arts of China
900–1620, Pelican history of art, 2000, Yale University Press, , 9780300098358, google books
"Wisdom"
Leidy, Denise Patry
Strahan, Donna K
Becker, Lawrence, Wisdom Embodied
Chinese Buddhist and Daoist Sculpture in the Metropolitan Museum of Art, pp
112–116, 2010, Metropolitan Museum of Art, , 9781588393999, google books, or  fully available online as PDF, from the Metropolitan Museum of Art

වැඩිදුර කියවීමට

Smithies, Richard, "The Search for the Lohans of I-chou (Yixian)", Oriental Art, vol
30, no
3 (1984)
pp 260–274
Smithies, Richard (2001), "A Luohan from Yizhou in the University of Pennsylvania Museum", Orientations 32, no
51–56
Wolf, Marion (1969), "The Lohans from I-chou", Oriental Art 15, no
51–57
R
Fisher, Buddhist art and architecture (London, Thames & Hudson, 1993)
S
Vainker, Chinese pottery and porcelain, (London, The British Museum Press, 1991)
W
Zwalf (ed
), Buddhism
art and faith'' (London, The British Museum Press, 1985)

බාහිර සබැඳි
 "ගිල්මන් දේශනය" ‍සිය නිදසුන සහ ප්‍රතිමා සමූහය පිළිබඳ පෙන් කෞතුකාගාරයේ ‍ඩෙරෙක් ගිල්මන්ගේ දේශනය
යූටියුබ් වෙතිනි, පැය 1 මිනිත්තු 14.
82වැන්න සහ පස්වැන්න, මිනිත්තු 2
25, ‍පැරනි මෙට්‍රොපොලිටන් රුව පිළිබඳ ඩෙනිස් ලෙයිඩිගේ ඇගයීම 
1998 ඒඒඑස් වාර්ෂික සැසියේ කෙටුම්පත්, මාර්තු 26–29, 1998, වොෂිංටන්, ඩීසී ලුවෝහන් පිළිබඳ සැසිය 
මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරය සිය ප්‍රතිමා දිවිත්වය පිළිබඳ පිටු

බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ආසියානු භාණ්ඩ
බෞද්ධ ප්‍රතිමා කලාව
චීන කුඹල් කලාව
මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ ප්‍රතිමා
බොස්ටන් ලලිත කලා කෞතුකාගාරය
රාජකීය ඔන්ටේරියෝ කෞතුකාගාරයේ එකතූන්
11වන සියවසේ ප්‍රතිමා
චීන ප්‍රතිමා කලාව
චීන සෙරමික් නිර්මාණ
ටෙරාකොටා ප්‍රතිමා
මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ සෙරමික් නිර්මාණ
නේපාලයේ ප්‍රතිමා කලාව සතුව දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත
එහි දී වීදුරු, ලෝහ, පාෂාණ, දැව එසේ නොමැති නම් මැටි වැනි මාධ්‍ය යොදා ගනිමින් වෙනස් හැඩයෙන් සහ ප්‍රමාණයෙන් යුත් ප්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීම සිදු විය
චිත්‍ර කලාව සේම මූර්ති ශිල්පය ද නේපාලයේ ආගමික සම්ප්‍රදායයන් සහ රීතීන්  ඔස්සේ එකිනෙකට බැඳී පවතී
ලෝහයෙන් සහ පාෂාණ භාවිතයෙන් විවිධ දෙවිවරුන් උදෙසා ප්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් නේපාලයට දීර්ඝ සම්ප්‍රදායයක් ඇත
රාජ්‍ය ඉතිහාසය පුරා මූර්ති ශිල්පය සංවර්ධනය විය
ලිච්ඡවී රජකු වූ මන් දේව් විසින් ඉදිකරවන ලද බාමන් ත්‍රීබික්‍රම් ප්‍රතිමාව නේපාලයෙන් හමුවන පැරණිතම ප්‍රතිමා ලෙස සලකනු ලැබේ
ලිච්ඡවී සමය තුළ නිර්මාණය වූ ප්‍රතිමා නිර්මාණ අතර පාලන්චෞක් භගවතී, බුධනිල්කාන්ථ වැනි ප්‍රතිමා වැදගත් වේ
ලිච්ඡවී රාජ්‍ය සමය තුළ ආරම්භ වී ගොඩනැගුණු ප්‍රතිමා කලාන මල්ල රාජ්‍ය සමයේ උච්චස්ථානයට පත්ව ඇත
සැබැවින්ම මල්ල යුගය නේපාලි ප්‍රතිමා කලා ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගය වශයෙන් සැලකේ. චන්ගු නාරායන් දේවාලය තුළ සහ එය වටා දක්නට ලැබෙන ප්‍රතිමා, පාලන්චෞක් භගවතී, බුධනිල්කාන්ථ යනාදී මූර්ති ලිච්ඡවී සමය තුළ නේපාලයේ නිර්මාණය වූ මූර්තීන්වලට නිදසුන් කිහිපයකි
නේපාලි ප්‍රතිමා ශිල්පීන් සිය ප්‍රතිමා නිර්මාණයේ දී පාෂාණ, දැව, සහ ටෙරාකොටා වැනි විවිධ මාධ්‍ය යොදාගෙන තිබේ
ඔවුන්ගේ ලෝහමය ප්‍රතිමා බොහෝ විට රන් ආලේප කොට ඇති අතර, එහි රන් වියෝජනය වී ඇති ස්ථානවල මඳක් රතු දුඹුරු පැහැ තඹ පෙද බැඳීම සිදු වේ
මෙයට හේතුවී ඇත්තේ ප්‍රතිමාවල අනර්තර්ගත වන ඉහළ තඹ ප්‍රමාණයයි
මේ අතුරින් බොහෝමයක්, විශේෂයෙන්ම පසුකාලීනව නිර්මාණය වූ ප්‍රතිමා තරමක් වටිනා පාෂාණවලින් අලංකාර කොට ඇත
දැවමය ප්‍රතිමා නිර්මාණ ද තිබූ අතර, ඒවා බොහෝවිට ගෘහනිර්මාණ අංග සඳහා භාවිතා විය
ටෙරාකොටා මාධ්‍යයෙන් තැනූ නිර්මාණ තරමක් දුර්ලභ ය
ඉන්දියානු සම්ප්‍රදායේ ආභාසය ලබමින් බුද්ධාගමේ සහ හින්දු ආගමේ ආගමික ප්‍රතිමා ශිල්ප ක්‍රම අනුව යමින් නේපාලි ප්‍රතිමා කලාව එයටම අනන්‍ය ස්වභාවයක් ගොඩනගා ගත්තේ ය
මෙහි දී වඩාත් විසිතුරු, අතිශයෝක්තියෙන් යුත් ඉරියව් හුවා දැක්වෙන දිගටි මුහුණුවලින් යුත් ප්‍රතිමා නිර්මාණය විය
ලිච්ඡවී යුගය 
ලිච්ඡවී නම් පාලන වංශයක් විසින් පාලනය ගෙනගිය ලිච්ඡවී රාජ්‍ය කාලය තුළ (ක්‍රි
ව 330-879) නේපාලයේ මූර්ති කලාව දියුණුවට පත් වූයේ ය
මෙම යුගය තුළ දී මූර්ති නිර්මාණය කිරීම සඳහා බහුල වශයෙන් භාවිතා කොට ඇත්තේ බැසෝල්ට් නම් පාෂාණ විශේෂය වන අතර මුලින්ම පාෂාණය කැපීමෙන් අනතුරුව ඔප දැමීම සහ යකඩ කුඩු භාවිතයෙන් වලිච්චි ගෑම සිදුකරන ලදි
මල්ල යුගය 

මල්ල යුගයේ පාලකයෝ බුදු දහම මෙන්ම හින්දු ආගම යන සම්ප්‍රදායයන් දෙකටම අනුග්‍රහ දැක්වූහ
මේ නිසා ‍බෞද්ධ මෙන්ම හින්දු යන ප්‍රතිමා කලාවන් දියුණුවට පත් විය
මුලින් කත්මණ්ඩු මිටියාවතේ පදිංචිව සිටි නෙවාර් ජනයා එම කලාපය ඔස්සේ ව්‍යාප්ත වූ අතර, හිමාලය තෙක් විහිදෙන හම කලාපයේ කලා සම්ප්‍රදායය කෙරෙහි ආධිපත්‍යය පැතිරවීමට ඔවුහු සමත් වූහ
මෙම යුගයේදී, ගනේෂ, ශිව, විෂ්ණු, සූර්ය, ලක්ෂ්මී, සරස්වතී, ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ වැනි පූජනීය ප්‍රතිමා නිර්මාණය විය
මේ යුගයේ දක්නට ලැබෙන වෙනත් ප්‍රතිමා අතර රජවරුන් සහ දෙවියන් ප්‍රතිමා ද දක්නට ලැබේ
තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමග  අච්චු භාවිතය යන ක්‍රම භාවිතයෙන් වස්ත්‍ර සැරසිළි කැටයම් කිරීම සහ තන්ත්‍රික අදහස් සහ චාරිත්‍ර පදනම් කරගත් ක්‍රියාවලි අත්හදා බලන ලදි
ගැලරිය

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 ප්‍රතිමා පිළිබඳ තොරතුරු නේපාලි ප්‍රතිමා කලාව
 නේපාලයේ ප්‍රතිමා කලාව manang
com තුළ

මේවාත් බලන්න
 මූර්ති කලාව
 ලිච්ඡවී යුගය

නේපාලය
නේපාලයේ කලාව
මකර හිස් හැඩැති පරාල අග්‍රය සහ සුළං සීනුව (ඉංග්‍රීසි
) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි
ව. 10වන සියවසේ කොරියාවේ මුල්කාලීන ගොර්යෝ රාජවංශ සමයේ නිර්මාණය වූ ලෝහමය සුළං සීනුවකි
මෙය රාජ මාලිගාවක හෝ බෞද්ධ විහාර ගොඩනැගිල්ලක් අලංකාර කිරීම සඳහා භාවිතා වන්නට ඇත
රන් ආලේප කරන ලද ලෝකඩ මාධ්‍යයෙන් නිර්මිත මෙය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකින් සමන්විත ය
සුළං සීනුව සහිත පහළ කොටස සහ මකර හිස සහිත ඉහළ කොටසයි
මකර හිස සහිත ඉහළ කොටසේ වූ ඇස්, මුඛය, අං, කන්, විවෘත මුඛය සහ අනෙක් කොටස්වල අලංකාර මෝස්තර රටාවක් දැකගත හැක
සුළං සීනුවේ ඉහළ කොටසේ ඇති කොක්කක් වැනි ව්‍යූහයෙන් සීනුව සහ මකර හිසෙහි නිකට එකිනෙක සම්බන්ධ කරන ලදී
සුළං සීනුවේ පහළ දෙපස මුහුණත්වල නෙළුම් මල් රටාවකින් ආවරණය වූ වෘත්තාකාර පෘෂ්ඨයක් මධ්‍යයේ ස්වස්තිකයක් දැකගත හැක
මෙය බුදුන් වහන්සේ හා සම්බන්ධ පුරාතන සංකේතයක් යැයි සැලකේ. ආසියානු සංස්කෘතිය තුළ මකරාගේ රුව ආරක්ෂාවේ සහ භයංකාරභාවයේ සංකේතයක් ලෙස සැලකෙන හෙයින්, මෙම ලෝකඩ මකර හිස් හැඩැති පරාල අග්‍රය සහිත සුළං සීනුව රාජ මාලිගයක් හෝ බෞද්ධ විහාරයක තැන්පත් කොට තිබෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැක
හැඳින්වීම 
කොරියානු අර්ධද්වීපයේ කලාව අතිශයින් දියුණුවට පත්වී ය
කොරියාවෙන් හමුවන මැටි බඳුන් ඉතා අනර්ඝ ලක්ෂණවලින් යුත් අතර, ඉතා අලංකාරවත් ආභරණ සොහොන්ගැබ් තුළ භූමදානය කොට තිබී සොයාගෙන තිබේ
ව. 7වන සියවසේ සිට 17වන සියවස දක්වා වූ කාලය තුළ කොරියාව තුළ ලෝහ කර්මාන්තය තුළ අගනා නිර්මාණ රැසක්ම බිහි විය
එසේම කොරියානු පෝසිලේන් කර්මාන්තය සහ සිතුවම් කලාව තුළ එයටම අනන්‍ය වූ ලක්ෂණ රැසක් දැකගත හැක
ලෝකඩයෙන් තනා රන් ආලේප කොට ඇති මෙම මකර හිස් හැඩැති පරාල අග්‍රය සහ සුළං සීනුව ද එවැනි නිර්මාණ අතර විශිෂ්ට ගණයෙහි ලා සැලකිය හැක්කකි
කොරියානු කලාව සහ සංස්කෘතිය තුළ මකර රුවට සුවිශේෂී ස්ථානයක් හිමි වේ
එහි දී මිනිසුන්ගේ ආරක්ෂකයකු ලෙස මෙන්ම දුෂ්ට බලවේග වළක්වන්නකු ලෙස ද මකරාට ගෞරව දැක්වේ
මකරාගේ ඇති රෞද්‍රත්වය විදහා දක්වන මෙම නිර්මාණය ගොර්යෝ රාජවංශ සමයේ පැවති විස්මිත කලා කෞශල්‍යයට නිදසුනක් ලෙස සැලකිය හැක
මෙහි ස්වරූපය අනුව මෙම නිර්මාණය රාජ මාලිගයක හෝ විහාරස්ථානයක ආරක්ෂක සංකේතයක් ලෙස සවිකොට තිබෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැක
මෙහි ඝණ්ටාරය ලෙස ක්‍රියා කරන සුළං සීනුවෙහි ඇතුළත අතීතයේ ලෝහමය ඝණ්ටා ගෙඩියක් තිබෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
මෙම මකර හිස් හැඩය සහිත පරාල අග්‍රය සහ සුළං සීනුවට ආසන්න වශයෙන් සමාන තවත් නිර්මාණයක් සෝල්හි සම්සුං කලා කෞතුකාගාරයේ දැකගත හැක
සුළං හැමීමේ දී මෙම සීනුව නාද වන්නට ඇත
මේවාත් බලන්න
 සුළං සීනුව

ආශ්‍රේයයන්

වැඩිදුර කියවීමට 

කොරියාවේ කලාව
ගොර්යෝ රාජවංශයේ කලාව
ගෝනගමුව,සබරගමුව පළාතේ, යටියන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ ගමකි
නිරුක්තිය
අතීතයේ සිදුවූ සිදුවීමක් නිසා මෙම ගමට "ගෝනගමුව" නම ලැබී ඇති බව ජනප්‍රවාදයන්හී කියවෙයි
දඩයක්කරුවෙක්ගෙන් ජීවිතය බේරාගැනීමට දිව ආ ගෝනෙකු නිවසක් තුලට රිංගා ඇති අතර එදා පටන් ගෝනා ආ ගොමුව යන නම භාවිත කර ඇත
පසු කාලීනව ව්‍යවහාරයේදී ගෝනගමුව ලෙස වෙනස්ව ඇත
ජන විවිධත්වය
අසූව දශකයට පෙරාතුව වතු වැඩ සදහා පැමිණි ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා ජීවත්ව සිට ඇති අතර, අසුව දශකයේ රට තුල ඇතිවූ ජනවාර්ගික අර්බුදය හේතුවෙන් සිදුවූ සිදුවීම් සමග ඔවුන් ප්‍රදේශය හැරගොස් ඇත
මේ වන විට සිංහල ජනතාව පමණක් මෙම ගමෙහි පදිංචිව සිටී.

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
සුදු බිංදුම (Gonorrhea,gonorrhoea)  හෙවත් ගොනෝරියාව යනු ලිංගිකව ලිංගාශ්‍රිතව  පැතිරෙන රෝගයකි
මෙම රෝගය ඇතිකරන්නේ නෙයිසරියා ගොනෝරියා යන බැක්ටීරියාවයි. ඇතැම් පුද්ගලයන්ම මෙම බැක්ටීරියාව ශරීරගත වුවද කිසිදු රෝග තත්වයක් පෙන්නුම් නොකරයි
මෙම රෝගයේ රෝග ලක්ෂණ ලෙස පුරුෂයන්ට සුදු පැහැ දියරයක් හෝ සැරව පිටචීම  මුත්‍රා දැවිල්ල,ශිශ්නයේ හා වෘෂණ කෝෂවල වේදනාව ඇතිවේ
ස්ත්‍රීන්ටද කලාතුරකින් යෝනි මාර්ගයෙන් සුදු පැහැ දියරයක් හෝ සැරව පිටවේ
ස්ත්‍රීන්ට රෝග ලක්ෂණ පෙන්වීම ඉතා අවමය
සුදු බිංදුම රෝගි පුද්ගලයෙකුගෙන් නිරෝගී පුද්ගලයෙකුට පැතිරේ
රෝගියකු සමග ඇතිකර ගන්නා ලිංගික සමභන්දයක් මගින් මෙය පැතිරේ සමලිංගික,මුඛ,ගුද හා යෝනි ලිංගික යන ඕනෑම ලිංගික සංසර්ගයකින් බෝවිය හැක
මීට අමතරව මවගෙන් දරුවාට හා රෝගියකුගේ මුත්‍රා මගින්ද බෝවේ
තරුණ තරුණියන්ට වඩා වැඩිමහල් පුද්ගලයන් මගින් මෙම රෝග කාරකය ව්‍යාප්තවීමේ ප්‍රවණතාවක් පවතී
පුරුෂයන් අතර සිදුවන සමලිංගික වර්‍යා මගින් මෙම රෝගය ඉක්මනින් බෝවේ
සුදු බිංදුම රෝගයෙන් වැළකීම සදහා උපත් පාලන කොපු, භාවිතා කිරීම,වීශ්වාසවන්ත සහකරුවකු සමග පමණක් ලිංගිකව එක්වීම හා කිසිදු ලිංගික චර්‍යාවක් නොකිරීම මගින් මෙම රෝගයෙන් වැළකිය හැක
ප්‍රතිකාර ලෙස සෙෆ්ට්‍රැක්සෝන් ඖෂධය එන්නත් කිරීම,ඇසිත්ට්‍රොමිසින් ඖෂධය ලබාදීම හා ප්‍රතිජීවක ලබාදීම ආදිය දැක්විය හැක
මාස තුනක් එකදිගට ප්‍රථිකාර ලබාගත යුතුය
තවද අදාල රෝගියාගේ ලිංගික සහකරුද ප්‍රථිකාර ලබාගැනීම කළයුතුය
සුදු බිංදුම රෝගය වැළදීමේ ප්‍රථිශතය කාන්තාවන්ට 0.8% වන අතර පිරිමින්ට එය 0.6% වෙයි
රෝග ලක්ෂණ 
රෝග කාරක බැක්ටීරියාව ආසාදනයවූ කාන්තාවන් අතරින් 50% ටම කිසිදු රෝග ලක්ෂණයන් නොපෙන්වයි.ඇතමුන්ට යෝනි මාර්ගයෙන් ශ්‍රාවයක් ගැලීම,යටිබඩේ වේදනාව හෝ ලිංගිකව එකතුවනවිට වේදනාවක් දැනේ
පුරුෂයන්ට ශිශ්නයේ ඉදිමුම් සහිත දැවිල්ලක් ඇතිවීම,මුත්‍රා දැවිල්ල හා ශිශ්නයෙන් ශ්‍රාවයක් ගැලීම සිදුවේ
රෝගියකු සමග මුඛ සංසර්ගයේදී මෙය නිරෝගී පුද්ගලයෙකුට බෝවේ
මේසේ මුඛ සංසර්ගයෙන් ආසාධනය වන පුද්ගලයන් අතරින් 90% ටම කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් පෙන්නුම් නොකරයි
උපදංශ රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්නුවද ඇතැම් ආසාදිතයන්ට සාමාන්‍ය අසාත්මිකතා සුළු වශයෙන් දැකිය හැක

මෙම රෝග කාරක බැක්ටීරියාවේ බීජෞෂණ සමය දින 2 සිට 14 දක්වා පවතී
මෙම කාලය තුල බැක්ටීරියාව සිරුරතුල වර්ධනයවේ
බොහෝවිට බැක්ටීරියාව ආසාධනයවී දින 4ක් හෝ 6ක් අැතුලත රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීම ඇරබේ
කලාතුරකින් සමෙහි තුවාල සන්දි ආබාධ ඇතිවේ
රෝග කාරක බැක්ටීරියාව රුධිරයට මුසුවීමත් සමග හෘදයාබාධ ඇතිවිය හැක
ස්නායු පද්ධතියටද මෙය බලපායි
එහෙත් මෙම තත්වයන් එකිනෙකාගේ ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතියේ බල දුබලතා මත වෙනස්වේ
ශක්තිමත් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ඇති පුද්ගලයන්ට රෝග ලක්ෂණ ඇතිවීම ඉතා අවමය
ඇතැම්විට උපදංශය නිසා පුරස්ථි ග්‍රන්තියේ පිළිකා ඇතිවිය හැක
හේතුව 

සුදු බිංදුම  ඇතිවන්නේ නෙයිසරියා ගෙනෝරියා (Neisseria gonorrhoeae) නමින් හඳුන්වන බැක්ටීරියාවක් මගිනි
මීට පෙර ආසාධනයවී සුවය ලැබු පුද්ගලයෙකුට වුව නැවත මෙය ආසාධනයවිය හැක
රෝග ලක්ෂණ පෙන්වීම ඒඒ පුද්ගලයාගේ ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතියේ බල දුබලතා මත වෙනස් වේ
පැතිරීම 
රෝගී පුද්ගයෙකු සම ඇතිකර ගන්නා මුඛ,ගුද හෝ යොනි සංසර්ගයක් මගින් විරුද්ධ ලිංගිකයෙකුට බොවේ
රෝගී ස්ත්‍රියක් සමග ඇතිකරගන්නා ලිංගික සංසර්ගයක් මගින් නිරෝගී පුරුෂයෙකුට මෙම රෝගය වැළදීමේ සම්භාවිතාව 20%කි
එහෙත් රෝගී පුරුෂයෙකු සමග ඇතිකරගන්නා සමලිංගික සංසර්ගයක දී අනෙකාට මෙම රෝගය බෝවීමේ සම්භාවිතාව ඉතාම ඉහළ මට්ටමක පවතී
රෝගී පුරුෂයෙකු සමග ඇතිවන ලිංගික සංසර්ගයකදී නිරෝගී ස්ත්‍රියකට මෙම රෝගය වැළදීමේ සම්භාවිතාව 60% ත් 80%  අතරවේ
ගැබිනි මවකට උපදංශය වැළදී ඇත්නම් ඇගේ දරුවාට එය බෝවේ
කුඩා දරුවන්ට මෙය ලිංගික අතවරයන්ට ගොදුරුවීම නිසා වැළදේ
මීට අමතරව රෝගීන් භාවිත කළ අැඳුම් හා වෙනත් ද්‍රව්‍ය මගින් බොවේ
කෙසේ වෙතත් මෙම රෝග වාහක බැක්ටීරියාව සිරුරෙන් ඉවත්වී පැයක් ඇතුලත විනාශවීයයි
එබැවින් රෝගියකු භාවිතකළ අැඳුම් හෝ වෙනත් උපකරණ හවුලේ භාවිතා කිරීම මගින් තවත් අයෙකුට රෝගය බෝවීමේ සම්භාවිතාව අවමය
වලක්වා ගැනීම 
සුදු බිංදුම  වළක්වා ගැනීම සදහා වඩාත් සාර්ථක ක්‍රමයක් ලෙස උපත් පාලන කොපු භාවිතය දැක්විය හැක
සුදු බිංදුම  සමලිංගික වර්‍යා මගින් පැතිරීම ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින නිසා සමලිංගික ක්‍රියා හැකිතරම් දුරට වළක්වා ගැනීම හා ඒ පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම කළයුතුය
විශේෂයෙන් පුරුෂයන් අතර ඇතිවන සමලිංගික සංසර්ගයන් මගින් රෝගය පැතිරීම වැඩි වශයෙන් සිදුවේ
මත්පැන් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතකර සංසර්ගයේ යෙදීමද ලිංගාශ්‍රීත රෝග ව්‍යාප්තියට ඍජුවම බලපායී
බොහෝ ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණයවන රෝග වළක්වා ගැනීමට නිසි පරිදි උපත් පාලන කොපු භාවිතය වැදගත්වේ
මෙහිදී පුරුෂයන් සදහා නිෂ්පාදික උපත් පාලන කොපු වලට වඩා වැඩි ආරක්ෂාවක් ස්ත්‍රීන් සදහා නිෂ්පාදිත උපත් පාලන කොපුවලින් ලැබේ
ලිංගික හැසිරීම් පාලනයකින් යුතුව කිරීමද මෙහිදී වැදගත්ය
ආසාදිත රෝගීන් හැකි ඉක්මනින් ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම මගින්ද මෙය පැතිරීයාම පාලනය කළහැක
ආසාදිතබව දැනගත් රෝගීන් අනාරක්ෂිත සංසර්ගයන්හි නොයෙදී සිටීමද වැදගත්ය
ප්‍රතිකාර

ප්‍රතිජීවක 
2010 දී සෙෆට්‍රියොක්ෂන් (ceftriaxone) ඖෂධය සුදු බිංදුම ආසාදිතයින්ට එන්නත් කිරීම ඇරබින
මේ සමගඇසිත්ට්‍රොමයිසින් (azithromycin) හා ඩොක්සිසයික්ලින් (doxycycline) නම් බැක්ටීරියා නාශක ප්‍රතිජීවක ලබාදෙයි
අතීතයේදී පෙනිසිලීන් ඖෂධයද සුදු බිංදුම සදහා ලබාදුනි
සහකරු 
කිසිවෙකුට සුදු බිංදුම ආසාදනයවී ඇති බව දැනගත්විට, ඔහු හෝ ඇය සමග ලිංගික ඇසුර පවත්වන සහකරු හෝ සහකාරිය ද වෛද්‍ය පරීක්ෂණයට භාජනයවීම සිදුකල යුතුය
ලිංගිකව මෙම රෝගය පැතිරුනේ නම් ඒ බව දැනගත හැක
ඔවුනොවුන් විවාහක නම් වඩාත් පහසුය
බහු සහකරු සබදතාවකදී මෙය තරමක් අසීරුය
ඒක විවාහයක දී එක් පාර්ෂවයක් පමණක් බහු ලිංගික ඇසුරක් පැවැත්වීම සිදු කල ද අනෙක් පුද්ගලයාට බෝවීම අනිවාර්‍යයෙන් සිදුවේ
අනෙකා බහු ලිංගික සම්බන්ධතාවයක් නොපැවැත්වීම,රෝගය බෝ නොවීමට හේතුවක් නොවේ
මෙහිදී දෙදෙනාටම ප්‍රතිකාර නිවැරදිව ලබාදීම මගින් මෙය සුවපත්කලහැක
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බෝවන රෝග මර්ධන මධ්‍යස්ථානය දැනුම්දී ඇත්තේ සුදු බිංදුම සදහා ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම ආරම්භ කලවිට අවම වශයෙන් සතියක කාලයක් තුලවත් ලිංගික ඇසුරක් නොපවත්වා සිටිය යුතු බවයි.ප්‍රතිකාර අවසන්වීමෙන් පසුව ලිංගික ඇසුර පවැත්වීම වඩාත් සුදුසුය
ප්‍රතිජීවක බලපෑම 
ඇතැම් විට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වල ක්‍රියාකාරීත්වය මන්දගාමීවන අවස්තා දැකිය හැක
ඇතැම් ප්‍රතිජීවක ලබාදී සතියකින් පරික්ෂා කලවිටද බැක්ටීරියාව මර්ධනයවී කොතිබුන අවස්ථා හමුවී ඇත
විග්‍රහය 

ඇතැම් අවස්ථාවල සුදු බිංදුම රෝගය වැඩි අවදානම් තත්වයට පත්වූ විට සුවකල නොහැකි සැරව බිබිලි,සන්ධිගත වේදනා ආදිය ඇතිවිය හැක
මෙම තත්වය කාන්තාවන්ගෙන් 0.6% සිට 3% දක්වා පැවතිය හැක
පුරුෂයන් අතර මෙම තත්වය 0.4 සිට 0.7 දක්වා පරාසයක දැකිය හැකිය
පරුෂයින්ට පුරස්ථි ග්‍රන්ථිය ඉදිමීම මුත්‍රා දැවිල්ල දිගටම පැවතිය හැක
කාන්තාවන්ට ගර්භාෂගත ආබාධ ඇතිවිය හැක
මීට අමතරව ගම්සාවීම් මළ දරු උපත් ඇතිවීමේ හැකියාව ඇත
පුරුෂයන්ට පුරස්ථි ග්‍රන්ති පිළිකා ඇතිවීමටද ගොනෝරියාව හේතුවේ
මවට සුදු බිංදුම වැළදී ඇත්නම් ඇයට බිහිවන දරුවාට දරු ප්‍රසූතියේදී බැක්ටීරියාව ආසාදනයවීම නිසා අන්ධභාවයට පවා පත්විය හැක
ඉතිහාසය 

අතීතයේ සුදු බිංදුම සදහා ප්‍රතිකාරයක් ලෙස රසදිය එන්නත් කිරීම සිදුවී ඇත
16 වන සියවසයේ ලියැවුන ලේඛන වල ඒබව දැක්වේ
කෙසේ වෙතත් රසදිය යනු ශරීරයට ඉතා අහිතකර බැර ලෝහයක් බව නවීන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින් තහවුරුවී ඇත
1854, දී විලියම් ගෝල්මාන් නම් වෛද්‍යවරයා Homeopathic Guide to all Diseases Urinary and Sexual Organs නම් ග්‍රන්තයෙන්  පැහැදිලි කරනු ලැබුවේ සුදු බිංදුම ඇතැළු බොහෝ ලිංගික රෝග ගණිකාවන් හා සමලිංගිකයන් හරහා ඉතා සීඝ්‍ර යෙන් පැතිරෙන බවයි.මෙම රෝගය නිසා ලිංගික පෙදෙස්වලින් සැරව වෑහෙනවිට ඒ සදහා විවිධ ලෝහ භාවිත කර සකස්කරගත් හොමියෝපති ඖෂධ ලබාදී ඇත
(හොමියොපති යනු විශේෂ වෛද්‍ය ක්‍රමයකි)

19 වන සියවසයේදී සුදු බිංදුම සදහා සිල්ව නයිට්රේට් (Silver nitrate) බහුලව භවිතකර ඇත
සිල්ව හෙවත් රිදී ආශ්‍රිත ඖෂධ ප්‍රතිජීවක සොයාගැනීමට පෙර වෛද්‍යවරුන් භාවිත කර ඇත
මුල් වරට ප්‍රතිජීවක සොයාගකු ලැබුවේ 1940 දීය
පළමු හා දෙවන ලෝක යුධ සමයන්හිදී බොහෝ ආරක්ෂක හමුදාවන් සතුරු රාජ්‍ය වෙත කඩා පැන පුරුෂයන් මරා දැමීම හා ස්ත්‍රීන් දූශනය කිරීම සිදුවිය එමනිසා මෙම ස්ත්‍රී දූශක සෙබළුන් අතර සුදු බිංදුම හා උපදංශය වැනි ලිංගික රෝග සීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්තවී ඇත
අතමුන් රෝගය උස්සන්නවී මියගිය අවස්තා පිළිබදවද ඇතැම් මූලාශ්‍රවල දක්නට ලැබේ
පර්යේෂණ 
සුදු බිංදුම සදහා එන්නත් මුලින්ම මීයන් යොදාගෙන අත්හදා බැලීම සිදුකර ඇත
කෙසේ වෙතත් මෙම එන්නත් තවමත් මිනිසුන්ට යොදාගැනීම සිදුකර නොමැත
එයට හේතුව මිනිස් සිරුරට මෙය වඩාත් අතුරු ආබාධ සහිත එන්නතක් යැයි විශ්වාස කරන නිසාය

සදු බිංදුම සදහා ප්‍රත්‍යක්ෂ එන්නතක් නැතත් එය පාලනය කලහැකි එන්නත් වර්තමානයේ පවතී
මෙම එන්නත්වල කාර්‍යක්ෂමතාව 31% පමණ වෙතැයි ගණන් බලා ඇත
යොමුව

බාහිර යොමු
පලස්තීනය
 පලස්තීන රාජ්‍යය
ක්‍රිස්මස් දූපත යනු ඕස්ට්‍රෙලියානු බාහිර ප්‍රදේශයකි
ක්‍රිස්මස් දූපත ජාවා සහ සුමාත්‍රා දූපත්වලට දකුණින් කිලෝමීටර් 350 ක් පමණ දුරින් පිහිටි ඉන්දියන් සාගරයේ පිහිටා ඇති අතර ඕස්ට්‍රෙලියානු භූමියේ සමීපතම ස්ථානය සිට වයඹ දෙසින් කිලෝමීටර් 1,550 (සැතපුම් 960) ක් පමණ වේ
වර්ග කිලෝමීටර් 135 ක් (වර්ග සැතපුම් 52) ක් ඇත
ක්‍රිස්මස් දූපතේ පදිංචිව සිටින්නේ 2000 කට වඩා ජනගහනයක් පමණි
දිවයිනේ උතුරු කෙළවරේ ජනගහනයෙන් බහුතරය වාසය කරයි
ප්‍රධාන තැනක් ගනී නම් පියාඹන මාළු වෙරළයි
දිවයිනේ ජනගහනයෙන් තුනෙන් දෙකක පමණ මැලේසියා චීන ජාතිකයින් වන මැලේ හා සුදු ඕස්ට්‍රේලියානු මෙන්ම මැලේසියා ඉන්දියානුවන් හා යුරේසියානුවන්ගේ ප්‍රමාණය සැලකිය යුතු ප්‍රමාණය වේ
ඉංග්‍රීසි, මැලේ සහ විවිධාකාර චීන උපභාෂාවන් ඇතුළුව විවිධ භාෂාවන් භාවිතා කර ඇත
බුදුදහම, ජනගහනයෙන් තුනෙන් හතරකට බෙදී ඇති ප්‍රාථමික ආගමකි
1615 දී තෝමස් රිචඩ් රෝව් දිවයින දුටු පළමු යුරෝපියා විය
කැප්ටන් විලියම් මයිනර්ස් විසින් 1643 (දෙසැම්බර් 25 දින) නත්තල් දිනයේ දී නම් කරන ලදී
එහි භූගෝලීය හුදකලාව සහ අවම මානව උද්වේගකරනයේ ඉතිහාසය, විද්යාඥයින් සහ ස්වභාව විද්යාඥයින්ගේ උනන්දුව දක්වන එහි වෘක්ෂලතා සහ සත්වයන් අතර ඒකදේශිකත්වය ඉහළ මට්ටමකට ගෙන ඒමට හේතු වී තිබේ
දිවයිනේ බහුතරයක් (63%) ප්‍රාථමික මෝසම් වනාන්තර කිහිපයකින් සමන්විත ක්‍රිස්මස් දූපත් ජාතික උද්‍යානයට අයත් වේ
1899 සිට ග්වානෝ ලෙස තැන්පත් කර ඇති පොස්ෆේට් දිවයිනෙහි පතළ කර ඇත
භූගෝලීය පිහිටීම
දිවයින වටා කිලෝ මීටර් 19 ක් (සැතපුම් 12 ක්) දිගින් හා දිගින් කිලෝමීටර් 14.5 ක් (9.0) පමණ වේ
මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 135 ක් (වර්ග සැතපුම් 52 ක්) වෙරළ තීරයේ කිලෝමීටර 138.9 ක් (86.3) කි
දිවයිනෙහි දිය යට කඳුවැටිය මීටර් 4,500 ක් (අඩි 14,800), මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 4,200 ක් (අඩි 13,780) පමණ ඉහළින් සහ ඊට වඩා උස මීටර 300 ක් (984 ft) පමණ වේ
මෙම කන්ද මුලින්ම ගිනි කන්දක් විය
සමහරක් බෝල්සල් ද දලිස් සහ ඩොලි වෙරළ වැනි ස්ථාන වල නිරාවරණය වී ඇත
නමුත් මතුපිට පාෂාණ බොහෝමයක් හුණුගල් වලින් කොරල් වර්ධනය වී ඇත
කැස්ටික් භූමි ප්‍රදේශයේ විවිධාකාර ඇචිලිං ගුහා ඇත
මෙම කඳු මුදුනෙහි සමුලුව පිහිටුවන ලද්දේ මෑත කාලීන ගල්පර තැන්පතු වලට අනුව ඊශානින් හෝ ඔලිවොසීන් සිට තුර්කියේ හුණුගල් වලින් යුක්ත වීමෙනි
වෙරළ තීරයේ ඇති විශාල කඳු ගැටීමෙන් හදිසියේ මධ්‍යම සානුව වෙත නැගිටින්න
මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 361 (අඩි 1,184) දක්වා මරේ කඳු මුදුනේ සිට ඇත
දිවයිනේ ප්‍රධාන වශයෙන් නිවර්තන වැසි වනාන්තරය වන අතර 63% ක් ජාතික වනෝද්‍යාන භූමිය වේ
දිවයින වටා ඇති පටු ඉරිඟු පරාවර්තනය සාගර අවදානමක් ඇත
ක්‍රිස්මස් දූපත කිලෝමීටර් 2,600 ක් (සැතපුම් 1,600 ක්) පමණ බටහිරින් ඕස්ට්‍රෙලියාවට බටහිරින් ඕස්ට්‍රේලියාවට, ඉන්දුනීසියාවෙන් කිලෝ මීටර් 350 ක් (සැතපුම් 220 ක්), කොකොස් දූපත් 975 ක් (606 මී) සහ බටහිරෙන් කිලෝමීටර් 2,748 ඩාර්වින්, උතුරු ප්‍රදේශ‍ය
ඕස්ට්‍රෙලියානු භූමියට ආසන්නතම ලක්‍ෂය වන්නේ බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ එක්ස්මාට් නගරයේ සිට කිලෝමීටර් 1,560 (සැතපුම් 970) කි
ඉතිහාසය

යුරෝපීයන්ගේ පැමිණීම, 1643
1643 දී නත්තල් දිනයේදී යාත්‍රා කළ ඊස්ට් ඉන්දියා සමාගමේ යාත්රා කෞතුකාගාරයේ කපිතාන් විලියම් මෙනෝස් නම් දූපත ලෙස නම් කරන ලදී
17 වන සියවසේ ආරම්භයේදීම ඉංග්‍රීසි සහ ලන්දේසි සංචාලන සිතියම්වල දිවයින ඇතුළත් විය
එහෙත් 1666 දී ලන්දේසි සිතියම් විද්යාඥයෙකු වන පීටර් ගූස් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද සිතියමෙහි දිවයින ඇතුළත් විය
ඉංග්‍රීසි නියාමකයෙකු වන විලියම් ඩම්පේජර් 1688 මාර්තු මාසයේදී දිවයින වටා මුහුදේ ප්‍රථම වරට වාර්තාගත සංචාරයක් සිදු කරන ලදී
නිව් හොලන්ඩ් සිට කොකොස් දූපත් වෙත ළඟාවීමට ඩම්පියර් උත්සාහ කලේය
ඔහුගේ නෞකාව නැගෙනහිර දිශාවට ගමන් කරන ලදි
ඉන් දින විසිඑකකට පසුව ක්‍රිස්මස් දූපතට පැමිණියේය
ක්‍රිස්මස් දූපතට පයින් ගමන් කළ පළමුවන යුරෝපීයයන් වූයේ ඔවුන්ය
ගවේෂණය කිරීම සහ ඈඳා ගැනීම
1886 දී එච්එම්එස් ෆ්ලයිට් ෆාස්ට්හි කපිතාන් ජෝන් මැකලාර්, "පියාඹන මාළු වෙරළ" නම් වූ බොක්කක නැංගුරමක් සොයාගෙන, කණ්ඩායමක් ගොඩ බැස, ශාක හා සත්ත්ව කාණ්ඩයේ කුඩා එකතුවක් සාදා ගත්තේය
පසුව ලබා ගත් පර්වත අතර මයුරේට පරීක්ෂණයට ඉදිරිපත් කරන ලද අතර එය හුදෙක් ශුද්ධ පිරිසිදු පොස්පේට් ප්‍රමාණයක් විය
1888 ජූනි 6 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටය විසින් මෙම දිවයින ඈඳා ගැනීම මෙම සොයාගැනීම හේතු විය
නිරවුල් වීම සහ සූරාකෑම
ඉන්පසුව ඉන්පසුව, පියාසර මාළු බොක්කෙහි කුඩා පියවීමක් ස්ථාපිත කරන ලද අතර, වර්ධනය වන කර්මාන්තය සඳහා දැව සහ සැපයුම සඳහා කොකෝස් දිවයිනේ අයිතිකරු (නිරිත දිගට කිලෝමීටර් 900 ක් පමණ) පොස්පේට් පතල් කර්මාන්තය 1899 දී සිංගප්පූරුව, මලය අර්දධද්වීපය සහ චීනයෙන් ආනයනය කරන ලද සේවකයින් යොදා ගනිමින් භාවිතා කරන ලදී
පෝස්පේට් පතල් හා නැව් සමාගම වෙනුවෙන් මෙම මෙහෙයුම අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුවෙකු වන හාර්ඩී විශ්වවිද්‍යාලයේ මෑත කාලීන උපාධිධාරියෙකු වන ජෝන් ඩේවිස් මරේ පැමිණියේය
වර්ෂ 1910 වන විට ඔහු විවාහ වී ලන්ඩනයේ පදිංචිව සිටියේය
ජපනුන්ගේ ආක්‍රමණය

1941 දෙසැම්බරයේ දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අග්නිදිග ආසියානු රඟහල ආරම්භයේ සිටම, ක්‍රිස්මස් දූපත ජපානයේ වාඩිලෑම සඳහා පොහොසත් පොස්පේට් නිධි නිසා ඉලක්කයක් විය
බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා නිලධාරියෙකු සහ නාවික හමුදා නිලධාරීන් 4 දෙනෙකු සහ ඉන්දියානු සොල්දාදුවන් 27 දෙනෙකු නාවික හමුදා තුවක්කුවක් සවිකර ඇත
පළමු ප්‍රහාරය 1942 ජනවාරි 20 වන දින ජපන් සබ්මැරීන් I-59 විසින් නෝර්වීජියානු නැව් වලට දියත් කළේය
මෙම නැව පාවී ගියේ ය
යුරෝපීය හා ආසියානු කාර්ය මණ්ඩලයේ බොහෝ දෙනෙක් සහ ඔවුන්ගේ පවුල් පර්ත් වෙත ගෙන යන ලදී
පෙබරවාරි මස අග භාගයේ සහ මාර්තු මස මුල දී ගුවන් බෝම්බ ප්‍රහාර දෙකක් එල්ල විය
මාර්තු මස 7 වන දින ජපන් නාවික හමුදා කණ්ඩායමක් විසින් සුදු පැහැති ධජය ඔසවා තබන ලදී
නමුත් ජපන් නාවික හමුදා කණ්ඩායම යාත්‍රා කළ පසු, බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරියා යුනියන් ධජය නැවත වරක් මතු කළේය
මාර්තු 10-11 දින රාත්‍රියේ දී, සික් පොලිස් භටයින්ට අනුබල දුන් ඉන්දියානු හමුදා කැරලිකාරීත්වය, බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවන් පස්දෙනා මරා දැමීම හා ඉතිරි යුරෝපීයයන් 21 දෙනා සිරගත කිරීම හේතු විය
1942 මාර්තු 31 වැනිදා උදෑසන ජපන් බෝම්බකරුවන් දුසිම් ගනනාවක් ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානය විනාශ කර ප්‍රහාර දියත් කළහ
එදිනම එම යාත්‍රා නවයට අයත් ජපන් යාත්‍රාවක් පැමිණි අතර දිවයින යටත් විය
ජපන් 21 වන සහ 24 වැනි විශේෂ හමුදා බලකායන් හා 102 වන ඉදිකිරීම් ඒකකයේ මිනිසුන් 850 ක් පමණ පියාසර මාළු වෙරළේ වෙරළට පැමිණ දිවයින අල්ලා ගෙන ඇත
ඔවුන් වැඩ කරන බලකාය වටලා, බොහෝ දෙනා කැලෑ ප්‍රදේශයට පලා ගොස් ඇත
කඩාකප්පල්කාරී උපකරණ යලි අලුත්වැඩියා කර ඇති අතර පොස්පේට් කැණීම් සහ අපනයනය නැවත ආරම්භ කිරීමට සූදානම් විය
21 වන විශේෂ බලකා භටයින් 20 දෙනෙක් පමණක් ආරක්ෂක බලකොටුවක් ලෙස ඉතිරිව ඇත
යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසුව කැරලිකරුවන් හත්දෙනෙකු සිංගප්පූරුවේ යුද හමුදා අධිකරණය විසින් සොයාගෙන 1947 දී අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලදී
ඔවුන් පස් දෙනෙකුට මරණ දඬුවම නියම විය
කෙසේ වෙතත්, ඉන්දියාවේ අලුතින් ස්වාධීන රජය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද නිරූපණයන් පහත දැක්වීය
ඕස්ට්‍රේලියාව සමඟ එක් වීම
ඕස්ට්‍රේලියානු ඉල්ලීමක දී එක්සත් රාජධානිය පොස්ෆේට් ආදායමෙන් ඉපැයීම් අහිමිවීම සඳහා වන්දි වශයෙන් ඕස්ට්‍රේලියානු රජය වෙතින් සිංගප්පූරුව වෙත ඩොලර් මිලියන 20 ක මුදලක් පවරන ලදී
එක්සත් රාජධානිය ක්‍රිස්මස් දූපතට 1958 මැයි මස 14 වන දින රාජකීය අනුග්‍රහය ලබා දුන්නේය
1958 සැප්තැම්බරයේ දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්‍රිස්මස් අයිලන්ඞ් පනත සම්මත විය
ඕස්ට්‍රේලියාවේ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍ය බලය යටතේ 1958 ඔක්තෝබර් 1 දින නිල වශයෙන් පවරනු ලැබීය
1958 සැප්තැම්බර් 9 වන දින පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය කැබිනට් තීරණය යටතේ 1573 වන නව දිවයින ලෙස නම් කළේය
1960 අගෝස්තු 5 වන දින මාධ්‍ය ප්‍රකාශයක් තුල, ප්‍රදේශය සඳහා වූ අමාත්‍ය පෝල් හස්ලක්, අනෙකුත් කාරණා අතර, "මැලේ භාෂාවට සහ ආසියානු ජනතාවගේ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර ගැන ඔහුගේ පුළුල් දැනුම" ප්‍රකාශ කරන ලදී
ඔහු දෙවසරක කාලය තුළ දිවයිනෙහි අනිවාර්ය දුෂ්කරතා වලට මුහුණ දී ඇති අතර, නිරන්තරයෙන් දිවයිනේ අභිවෘද්ධිය ඉදිරියට ගෙන යාමට උත්සාහ කළේය
ජෝන් විලියම් ස්ටොක්ස් ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා විය
1960 ඔක්තෝබර් 1 වන දින සිට 1966 ජූනි 12 දක්වා සේවය කළේය
ඔහු පිටත්ව ගිය පසු දිවයිනේ සෑම අංශයකින්ම ඔහු ප්‍රසාදයට ලක් විය
වර්ෂ 1968 දී නිල ලේකම්වරයෙකු පරිපාලකවරයෙකු ලෙස නම් කරන ලදී
1997 සිට ක්‍රිස්මස් දූපත හා කොකොස් දිවයින ඕස්ට්‍රේලියානු ඉන්දියන් සාගර කලාපය ලෙස හැඳින්වෙන අතර ක්‍රිස්මස් දූපතෙහි තනි පරිපාලකවරයෙකු ලෙස බෙදාහදා ගනී
දිවයිනේ ඉතිහාසය හා ජීවන රටාව පිලිබඳ මතකයන්, දිවයිනේ නායකයින්ගේ ලැයිස්තු සහ කාලසටහන් නිරවුල් වීමෙන් පසුව ලෝක ජනපද රාජ්‍ය වෙබ් අඩවියට එක් කරන ලදී
2004 ඉන්දියානු සාගරයේ භූමි කම්පාව හා සුනාමිය ඉන්දුනීසියාවේ බටහිර වෙරළ තීරයෙන් සුමාත්‍රා වෙරළ තීරයට යොමු වූ අතර එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස වාර්තා නොවූ සංක්‍යාවක් වාර්තා විය
එහෙත් සමහර පිහිනුම්කරුවන් මුහුදේ සිට මීටර් 150 ක් (අඩි 490) පමණ මුහුදට ගසාගෙන ගොස් ඇත
ජාතික ධජය
වර්ෂ 1986 මුල් භාගයේදී ක්‍රිස්මස් දූපත විසින් දිවයින ධජයක් සඳහා නිර්මාණ තරගයක් පවත්වන ලදී
ජයග්‍රාහී මෝස්තරය දශකයකට අධික කාලයක් තිස්සේ නොපැහැදිලි ධජයක් වශයෙන් අනුගමනය කරන ලද අතර 2002 දී එය ක්‍රිස්මස් දූපතෙහි නිල ධජය බවට පත් විය
ජනගහනය

2011 ඕස්ට්‍රේලියානු සංගණන වාර්තාව අනුව ඇස්තමේන්තුගත නේවාසික ජනගහනය 2,072 කි
මීට ආගමන රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයේ ජනගහනය ඇතුළත් නොවේ
ආණ්ඩුව
ක්‍රිස්මස් දූපත යනු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ස්වයං පාලනය නොවන ප්‍රදේශයක් වන අතර දැනට යටිතල පහසුකම් හා ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පරිපාලනය කරයි
2010 සැප්තැම්බර් 14 වන දින දක්වා පරිපාලනය නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවට පැවරිණි
මීට පෙර 2007 නොවැම්බර් 29 වන දිනට පෙර ප්‍රවාහන හා ප්‍රාදේශීය සේවා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙය සිදු කරන ලදී
නීති පද්ධතිය ඕස්ට්‍රේලියානු ආණ්ඩුකාරවරයාගේ සහ ඕස්ට්‍රේලියානු නීතියේ අධිකාරිය යටතේ පවතී
ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කරන ලද පරිපාලකයෙකු රාජකීය හා ඕස්ට්‍රේලියාව නියෝජනය කරයි
2010 සිට දිවයිනේ බලපැවැත්වෙන්නේ බටහිර ඕස්ට්‍රේලියානු නීතියයි
නමුත් ඕස්ට්‍රේලියානු අග්‍රාමාත්‍යවරයා වගකිවයුතුය
ක්‍රිස්මස් දූපත් පරිපාලනය සහ යටිතල පහසුකම් හා ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව හරහා ඔස්ට්‍රේලියානු රජය මඟින් සේවාවන් සපයයි
1992 ජුලි 1 වැනි දින ෆෙඩරල් රජයේ දේශ සීමා නීති රෙගුලාසි පනත යටතේ, බටහිර ඕස්ට්‍රේලියානු නීති ක්‍රිස්මස් දූපත වෙත ප්‍රායෝගිකව යෙදී ඇත
එවැනි නීති අනුමත නොකරන හෝ පාර්ශවීය අයදුම්පත්‍රයක් ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ අභිමතය වේ
ක්‍රිස්මස් දූපතට එරෙහිව බටහිර ඕස්ට්‍රේලියානු අධිකරන බලය අධිකරණය විසින් ලබා දී ඇත
කෙසේ වෙතත් ක්‍රිස්මස් දූපත තවමත් බටහිර ඕස්ට්‍රේලියානු ව්‍යවස්ථාව වෙනස් ය
ප්රාන්තය සඳහා නීති සම්පාදනය කිරීමට බලය බලය ෆෙඩරල් රජය විසින් පවරනු ලැබේ
ඕස්ට්රේලියාවේ වෙනත් ප්රාන්ත රාජ්යයක් තුළ සාමාන්යයෙන් සපයනු ලබන සේවාවන් සාමාන්යයෙන් බටහිර ඕස්ට්රේලියානු රජයේ දෙපාර්තමේන්තු සහ කොන්ත්රාත්කරුවන් විසින් සපයනු ලැබේ
ආසන නවයකින් සමන්විත නත්තල් දූපතෙහි එක්සමර්ල් ෂියර් පළාත් පාලන සේවා සපයනු ලබන අතර, වසර හතරක කාලයක් සඳහා මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත්වේ
සෑම වසර දෙකකට වරක් මැතිවරණයක් පවත්වන අතර, සාමාජිකයින්ගෙන් හතර දෙනෙකුගෙන් හෝ පහක ඡන්ද විමසීමක් පැවැත්වේ
ඕස්ට්‍රේලියානු පුරවැසියන් වන ක්‍රිස්මස් දූපත්වාසීන් ෆෙඩරල් මැතිවරණයට ඡන්දය දෙයි
ක්‍රිස්මස් දූපත් හි පදිංචිව සිටින උතුරු පළාතේ ලින්ගාරි ප්‍රාන්තයේ සහ උතුරු සෙනට් සභාව නියෝජනය කරන නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය නියෝජනය කරනු ලැබේ
ආර්ථිකය
පොස්පේට් පතල් කර්මාන්තය එකම වැදගත් ආර්ථික ක්‍රියාකාරීත්වයක් විය
1987 දෙසැම්බර් මාසයේ දී ඕස්ට්‍රේලියානු රජය විසින් පතල් වසා දැමුවේය
1991 දී පතල් කම්කරුවන්ගේ කොටස් ලෙස කොටස් හිමිකරුවන්වූ බොහෝ දෙනෙක් මෙයට අයත් විය
ආණ්ඩුවේ සහයෝගය ඇතිව, ඩොලර් මිලියන 34 ක් වූ ක්‍රිස්මස් දූපත් අයිස් කැසිනෝ සහ රිසෝට් ආයතනය 1993 දී විවෘත වූ නමුත් 1998 දී එය වසා දමා ඇත
2011 වන විට කැසිනෝවෙන් තොරව නැවත විවෘත කර ඇත
2001 දී ඕස්ට්‍රේලියානු රජය දිවයින තුළ වාණිජ අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් නිර්මාණය කිරීමට සහාය දීමට එකඟ විය
කෙසේ වෙතත් එය තවම සකස් කර නැත
එය ඉදිරියට ගෙන යා නොහැකි බව පෙනී යයි
2001 දී දිවයිනේ තාවකාලික සංක්‍රමණ රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයක් හොවර්ඩ් ආණ්ඩුව විසින් ගොඩනඟන ලද අතර, 2007 මැතිවරණයේ දී හොවාර්ඩ්ගේ පරාජය දක්වා උතුරු වෙස්ටර්න් පොයින්ට්හි නවීන පහසුකම් සහිතව එය ස්ථාපිත කිරීමට සැලසුම් කෙරිණි
කාලගුණය

ආසියාව තුළ රටවල්

මුලාශ්‍ර
හන් ගන් (චීන
韩干/韓幹) (ක්‍රි
ව. 706-783 පමණ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීනයේ ටෑං රාජවංශ සමයේ විසූ චිත්‍ර ශිල්පියෙකි
ඔහු පැවත ආවේ වර්තමාන ෂාන්ෂිහි ෂි’ආන් හෙවත් චං’අන් හෝ නූතන ෂාස්ෂි හෙවත් ලැන්ටියෑන් හෝ වර්තමාන හෙනාන්හි කායිෆෙං ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබූ ඩැලියෑං යන ප්‍රදේශවලින් එකකිනි
ඔහු දිළිඳු පවුලක උපත ලැබී ය
කුඩා කල ඔහු අසල වූ සුරාසලක සේවකයකු ලෙස සේවය කළේ ය
ප්‍රමුඛ කවියකු වූ වැං වෙයි විසින් යොවුන් වියේ විසූ හන් ගන්ගේ කුසලතා හඳුනා ගන්නා ලදී
ඔහු හන්ට කලාවන් ඉගෙනීමට අනුග්‍රහය ද දැක්වී ය
පසුව හන් මාලිගයේ සිතුවම් ශිල්පියකු වූ කාඕ බාගේ ශිෂ්‍යයකු බවට පත් විය
සිය අධ්‍යයන කටයුතුවලින් පසුව, හන් ටෑං රාජ මාලිගයේ චිත්‍ර ශිල්පියකු බවට පත් විය
චූ ජිංෂුවෑන් සඳහන් කොට ඇත්තේ මෙසේ ය
"චෙන් හූන්ගේ සිතුවම් සමග ඉදිරිපත් කොට තිබූ සිතුවම්වල ඇති අසමානතාවය පිළිබඳ අධිරාජයා විමසී ය
එවිට හන් ගන් පිළිතුරු දුන්නේ
"ඔබගේ සේවකයා සැබෑම සිතුවමුයි නිර්මාණය කොට තිබෙන්නේ
ඒ සියල්ල ඔබ වහන්සේගේ ඉස්තාලයේ අශ්වයන් ය" යනුවෙනි
මේ නිසා අධිරාජයා තවත් ඔහු කෙරෙහි පැහැදුණේ ය
මෙම සිදුවීම හේතුවේන අධිරාජයා ශිල්පියාට තවත් අනුග්‍රහය දැක්වී ය
කෙසේනමුත්, මෙය එතරම් පුදුමයට කරුණක් නොවන්නේ අඩු වර්ධනයක් ඇති මධ්‍ය ආසියානු අශ්ව ප්‍රභේද කෙරෙහි ටෑං අධිරාජකීය වංශිකයින් ප්‍රියතාවයක් දැක්වූ නිසායි
කෙසේනමුත්, විවිධ සිත්තරුන් එම අශ්වයන්ව නිරූපණය කොට ඇත්තේ විවධ අයුරිනි
මෙම රාජවංශයේ ආරම්භක කාලයේ චීනය එක්සත් කිරීම සඳහා යුද්ධ මාලාවක් දියත් කළ බැවින්, යුධ කටයුතුවල දී අශ්වයින් බෙහෙවින්ම උපකාරී විය
හන් විසින් සිතුවම් කරන ලද රැයෙහි බබලන සුද නම් සිතුවම අගනා නිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ.මෙය වර්තමානයේ මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාර‍යේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇති අතර, මෙම සිතුවම් 1977දී කෞතුකාගාරය වෙත ප්‍රදානය කෙරුණකි
එම සිතුවම මගින් නිරූපණය කෙරෙන්නේ කුළුණකට තබා ගැටගසන ලද චීනයේ ටෑං රාජවංශයේ ෂුවැන්සෝං අධිරාජයාගේ අශ්වයා කලබල කරන අයුරුයි
හන් මෙම අශ්වයාට මානවරූපී ලක්ෂණ ලබාදී ඇති අතර, අශ්වයාගේ පීඩාකාරී ස්වරූපය මගින් නරඹන්නාට හැඟීයන්නේ අශ්වයා අනුකම්පාව සහ උපකාරය බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින බවයි. කුළුණකට ගැට ගසා තිබීම සහ අශ්වයාගේ මුහුණේ ඇති හැඟීම්බර ස්වරූපය මගින් අධිරජුගේ මාලිගයේ ඇති වෙනස්, එනම් ශෝකී පසුබිම නිරූපණය කෙරේ‍
හන් සිය සිතුවම් වෘත්තීය දිවියේ දී බෞද්ධ තේමාවන් රැගත් සිතුවම් ගණනාවක් නිර්මාණය කොට ති‍බේ
කෙසේනමුත්, ඔහුගේ වඩාත්ම ඇගයීමට පත් සිතුවම් ලෙස සැලකෙන්නේ ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද අශ්වයින්ගේ රූ ඇතුළත් සිතුවම් ය
ඔහු අශ්වයන්ගේ භෞතික ශරීරය පමණක් නොව, ඔවුන්ගේ ආත්මය පවා සිතුවම් කිරීමට සමත්කම් දැක්වීයයි ප්‍රකට විය
ඔහුගේ කීර්තිය ඔහුගේ ගුරුවරයාගේ නාමය ද අභිබවා ගියේ ය
පසුකාලීන පරම්පරාවල සිත්තරුන් අශ්ව රූ නිර්මාණකරණයේ දී හන්ගේ සිතුවම් අධ්‍යයනය කොට ඇත
ඔහුට ගෞරව වශයෙන් බුධ ග්‍රහලොව මත ඇති ආවාටයක් ඔහුගේ නමින් නම් කොට ඇත
මේවාත් බලන්න
රැයෙහි බබලන සුද

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 Metmuseum
org - රැයෙහි බබලන සුද, හන් ගන්ගේ සිතුවමකි
706 උපත්
783 මරණ
ටෑං රාජවංශයේ චිත්‍ර ශිල්පීන්
8වන සියවසේ චිත්‍ර ශිල්පීන්
චීන බෞද්ධ ප්‍රතිමා කලාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීනයේ බෞද්ධාගමික චින්තනය අනුව නිර්මාණය වූ ප්‍රතිමා නිර්මාණයන් ය
මෙහි දී දක්නට ලැබෙන ප්‍රතිමා නිර්මාණ අතර ගෞතම බුදුන් වන්සේගේ රුව, බෝධිසත්ත්වයන්ගේ රූ, භික්ෂූන්ගේ රූ සහ විවිධ දේව ප්‍රතිමා දැකගත හැක
චීනය වෙත බුදු දහම හඳුන්වා දෙන ලද්දේ ක්‍රි
2වන සියවසේ දී චීනයේ හන් රාජවංශ සමයේ ය
ව. 2වන සියවස වන විට, එය වඩාත් හොඳින් ස්ථාපිත විය
ආදිතම නිරූපණයන් තුළ බුදුන් වහන්සේගේ රුව මානවරූපී ස්වරූපයෙන් ප්‍රතිමාකරණය සිදු නොවී ය
එහි දී වජ්‍රාසනය, සිරිපතුල හෝ බෝධි වෘක්ෂය වැනි විවිධාකාර සංකේත භාවිතා විය
ස්තූප සම්ප්‍රදායයන් චීනයේ පැගෝඩා නම් ගෘහනිර්මාණ අංග නිර්මාණය කෙරෙහි ආභාසය ලබා දිණි
ලෙන් විහාර ක්‍රමය ද වැඩිදියුණු වූ අතර, එහි දී බුදුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් හා සම්බන්ධ දර්ශන නිරූපණය කරමින් ලෙන් විහාර සහ කුටි අලංකාර කෙරිණි
මෙම විහාර සහ ප්‍රතිමා නිර්මාණකරණය බුදු දහමේ ව්‍යාප්තියට හේතුවූ අතර, බැතුමතුන්හට වන්දනා කිරීමට සහ බවුන් වැඩීමට ආදේශකයක් හිමි විය
ඉන්දියාව තුළ ඇරඹි බුද්ධ ප්‍රතිමා කලාව ක්‍රි
ව. 4වන සියවස වන විට චීනය වෙත සම්ප්‍රාප්ත විය
ඉන්දියානු ආභාසය ලබමින්, විවිධ ආසන ක්‍රමවලින් යුක්තව නිරූපණය කළ මෙම ප්‍රතිමා විවිධ මුහුණේ ඉරියව් ප්‍රකාශනය සහ චීන වස්ත්‍ර ශෛලීන් සමග මුසුවෙමින් උච්චස්ථානයට පත් විය
මෙසේ දෘශ්‍යමය සංකලනයක් දක්නට ලැබිණි
ඉන්දියානු ප්‍රභේදයන්හි දක්නට ලැබෙන උත්තුංග දේහධාරී ස්වභාවය සහ දුහුල් වස්ත්‍ර නිරූපණය වෙනුවට චීන ප්‍රතිමාවල සිහින් දේහ සහ ඝනකම් වස්ත්‍ර දක්නට ලැබේ
මෙම ප්‍රතිමා නිර්මාණකරණයේ දී වැලිගල්, හුනුගල්, සෙරමික්, රන් ආලේපිත ලෝකඩ මෙන්ම තඹ සහිත වෙනත් මිශ්‍ර ලෝහ ද භාවිතා විය
වරත්මානයේ ඒකාකාර අයුරින් දක්නට ලැබුණ ද, අතීතයේ මෙම ප්‍රතිමා දීප්තිමත්ව වර්ණ ගන්වා තිබිණි
ආරම්භයේ දී, ප්‍රතිමාකරණයට භාවිතා වූ ප්‍රධාන තේමාව වූයේ බුදුන් වහන්සේගේ රුවයි. නමුත් පසුකාලීනව බුද්ධ රූපය පිරිවරා සිටිනු වෙනුවට, වෙන් වෙන්ව නිර්මාණය කරන ලද බෝධිසත්ත්ව රූ ද දැකගත හැකි විය
චීනය තුළ වන්දනාවට ලක්වූ වැදගත් බෝධිසත්ත්වවරුන් දෙදෙනකු ලෙස අව‍ලෝකිතේශ්වර (ගුවාන්යින්) සහ මංජුශ්‍රී (වෙන්ෂූ) සැලකේ. "ශුද්ධ භූමි" හෙවත් "සෙන්" බුද්ධාගම තුළ මෙම බෝධිසත්ත්වවරුන් ප්‍රඥාවේත් සද්ගුණයේත් ප්‍රතිමූර්තීන් ලෙස සැලකුණු අතර, බුද්ධත්වය ලැබීමට අවශය ගුණාංගවලින් ඔවුන් පිරිපුන් යැයි සැලකිණි
ව. 4වන සහ 6වන සියවස්වල චීනය යුධ කාලසීමාවක පැවති අතර, බෞද්ධාගමිකයන් විශ්වාස කළේ සිය සිල්වත්භාවය හේතුවෙන් තමන්ට නිසි මඟපෙන්වීමක් ලැබෙනු ඇති බවත්, සිය ප්‍රදේශ සහ පාලකයන්ට සුවතාවය සහ සමෘද්ධිමත්භාවයක් ලැබෙනු ඇතැයි කියා ය
බෞද්ධාගමික සම්ප්‍රදායයන් තුළ ආකර්ෂක දේවතාවන්ට ද ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමිවූ අතර, ඉදිරි සියවස් කිහිපය තුළ දී චීනයේ බුද්ධාගම වඩා සංකීර්ණ ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කළේ ය
ආශ්‍රේයයන්

බෞද්ධ කලාව
චීන ප්‍රතිමා කලාව
චීනයේ බුද්ධාගම
සීඩික් (හෙවත් ඇතැම්විට සේඩික්, හෝ සීජික්, උච්චාරණය
) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම නැන්ටෞ ප්‍රාන්තය සහ හුවාලියෙන් ප්‍රාන්තයේ ජීවත්වන තායිවාන ආදිවාසී ජන කොට්ඨාසයකි
ඔවුන්ගේ භාෂාව ද සීඩික් නම් වේ
2008 අප්‍රේල් 23 දින ඔවුන්ව නිල වශයෙන් තායිවානයේ 14වන ස්වදේශික ජන කොට්ඨාසය ලෙස පිළිගන්නා ලදී
මුලින් සීඩික් ජනයා හා ඔවුන්‍ගේ සමීපතමයන් වන ටෘකු ජනයා වර්ගීකරණය කරන ලද්දේ අතායල් නම් ජන කොට්ඨාසය ය‍ටතේ ය
ප්‍රධාන සිදුවීම්

වුෂේ සිදුවීම් (霧社事件)

1897 සිට, ජපන් ජාතිකයන් විසින් මාර්ග ඉදිකිරීම් වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, එමගින් ඔවුන්ව ස්වදේශික ජනයාගේ භූමිය වෙත යොමු කරන ලදී
මෙය ආක්‍රමණයක් ලෙස දිස් විය
සබඳතා සහ මතභේද උග්‍ර වූ අතර, ස්වදේශික ජනයා කිහිප දෙනකු මරාදැමිණි
1901දී ජපනුන් සමග සටනක දී ස්වදේශික ජනයා විසින් ජපන් සෙබලුන් 670 දෙනකු පරාජය කරන ලදී
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, 1902දී ජපනුන් විසින් වුෂේ හුදකලා කරන ලදී
1914 සහ 1917 අතර කාලයේ, ජජන් හමුදා ආක්‍රමණකාරී 'සමාදාන' වැඩ පිළිවෙලක් ගෙනගමින් ‍විරෝධය පෑ බොහෝ ජනයා මරාදැමූහ
මේ කාලයේ 馬赫坡社හි නායකයා වූ මෝනා රුඩාඕ ජපන් පාලනයට විරෝධය පලකළේ ය
ඔහුගේ ප්‍රයත්නයන් දෙවරක්ම අසාර්ථක වූයේ ඔහුගේ සැලසුම් සතුරන්ට අනාවරණය වූ නිසායි
සිය තෙවන ප්‍රත්නයේ දී කණ්ඩායම් දොළහකින් කණ්ඩායම් හතක්ම ජපන් හමුදාවන්ට එරෙහිව සටන් වැදීමට සංවිධානය කරවන ලදී
ෂින් චෙං සිදුවීම් (新城事件)

ජපනුන් විසින් ස්වදේශික කාන්තාවන් කිහිප දෙනකු දූෂණය කරන ලදී
එනිසා ස්වදේශික නායකයන් දෙදෙනකු සහ මිනිසුන් විසිදෙනකු එක්වී ජපන් සෙබලුන් දහතුන් දෙනකු ඝාතනය කළහ
ටෘකු යුද්ධය (太魯閣之役)

ජපනුන්ට ටෘකු ගෝත්‍රය යටත් කරගැනීමට අවශ්‍ය විය
මෙම ප්‍රදේශය වටලා වර්ෂ අටකට පසුව ඔවුහු ප්‍රහාර එල්ල කළහ
එය හි දී ස්වදේශික ජනයා දෙදහසක් විරෝධය පෑහ
ජපනුන් ආදිවාසීන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට මැෂින් තුවක්කු 200ක් සහ සෙබලුන් 10,000ක් යොදා ගත් නමුත්, ජපන් ආණ්ඩුකාර-ජනරාල්වරයා වූ සකුමා සමාටා හට ද මෙම යුද්ධයේ දී දරුණු තුවාල ඇතිවූ අතර, අනතුරුව ඔහු මියගියේ ය
රෙන්චිගුවාන් සිදුවීම් (人止關事件) 1902
තැනිතලාව යටත් කරගැනීමෙන් පසුව, ජපන්නු වූෂේහි පාලනය සියතට ගැනීමට සමත් වූහ
ජපනුන්ට විරෝධය පෑ ඇතැම් තග්ඩායා ජනයාට වෙඩි තබා මරාදමන ලදී
මේ හේතුවෙන් නැවතත් සටන් උග්‍ර විය
මෙය වුෂේ සිද්ධියට හේතු විය
සිමෙයියුවෑන් සිද්ධිය (姊妹原事件) 1903
රෙන්චිගුවාන්හි දී ලද හානියට පළිගැනීමක් ලෙස 1903දී ජපනුන් විසින් දඬුවම් දීමේ ප්‍රයාණයක් දියත් කරන ලදී
මාධ්‍ය තුළ
2011 තායිවාන ඓතිහාසික නාට්‍යයක් වූ සීඩික් බාලේ තුළ ප්‍රධාන වශයෙන්ම සීඩික් ජනයා නිරූපණය කෙරිණි
මෙමගින් 1930 වුෂේ සිද්ධිය සමග මුල් කාලීන 1902 人止關 සහ 1903 姊妹原 සිදුවීම් ද නිරූපණය කෙරිණි
වුෂේ සිද්ධිය චිත්‍රපට තුළ තෙවරක්ම නිරූපණය කොට ඇත
මේ අතරට 1957 චිත්‍රපටයක් වූ ක්විං ෂැන් ජි ෂුවේ (青山碧血) යන චිත්‍රපටය ද අයත් වේ
මෙය 2003 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ  තුළ ද නිරූපණය කොට ති‍බේ
වැදගත් ජනයා
 ඉවන් නාවි, ස්වදේශික ජන කවුන්සිලයේ නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය

මේවාත් බලන්න

 තායිවානයේ ජන විකාසනය
 තායිවාන ආදිවාසීන්

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
සේඩික් 14වන කණ්ඩායම ලෙස පිළිගැනේ - තායිපෙයි ටයිම්ස්, 2008 අප්‍රේල් 24
RTI
org 

තායිවාන ආදිවාසීන්
පසේහ් (හෙවත් පසීහ්
巴則海 හෙවත් 巴宰) ජනයා සහ කක්ෂාබු ඇතුළු ජන කොට්ඨාසය තායිවානයේ තායිචුං සහ මියාඕලි යන ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ට්සෞවික පසේහ් භාෂාව වහරන ස්වදේශික ජනයාගෙන් පැවතෙන්නෝ වෙති
සංස්කෘතික සමායෝගය සහ සංස්කෘතික සමාග්‍රහණය හේතුවෙන් තමන් පසේහ්වරුන් යැයි පවසන තායිවාන ජනයා බොහෝදෙනකු ජීවත් වන්නේ නැන්ටෞහි පුලි මධ්‍යම නගරයේ අයි-ලෑන් දිස්ත්‍රික්කය (愛蘭地區) තුළ ය
වර්තමාන තත්ත්වය
වර්තමාන පසීහ් ප්‍රජාව දක්නට ලැබෙන්නේ අයි-ලෑන් (愛蘭) තායිවාන ප්‍රෙස්බිටීරියානු පල්ලිය අවට ය
එමගින් ඔවුනට පසේහ් සංස්කෘතික පුනර්ජීවනය සහ දේශපාලනික සහායෝගය සඳහා උපකාර ලැබේ
අයි-ලෑන් පසීහ්වරු මේ වනවිටත් තායිවාන රජයට එරෙහිව පෙත්සම් ඉදිරිපත් කොට ඇත්තේ පිළිගත් තායිවාන ආදිවාසී ජන කොට්ඨාසයක් ලෙස නිල ත්ත්වයක් ලබාදෙන ලෙසට බල කරමිනි
මේවාත් බලන්න
පසේහ් භාෂාව
මිද්දග් රාජධානිය

ආශ්‍රේයයන්

තායිවාන ආදිවාසීන්
අතායල් () හෙවත් තයාල් සහ තයාන්, යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ස්වදේශික තායිවාන ආදිවාසී ජන කොට්ඨාසයකි
2014දී, අතායල් ජනගහනය 85,888ක් විය
මෙය තායිවානයේ සමස්ත ස්වදේශික ජනගහනයෙන් 15.9% ක් පමණ වේ
ඒ අනුව ඔවුන් තායිවානයේ තෙවන විශාලතම ස්වදේශික ජන කොට්ඨාසය ලෙස සැලකේ.

නිරුක්තිය
අතායල් යන්නෙහි අර්ථය "නිර්ව්‍යාජ මිනිසා" හෝ "නිර්භීත මිනිසා" යන්නයි
සම්භවය

අතායල් ජනවාස පිළිබඳ පළමු වාර්තා ලැබෙන්නේ චුවුහු වෝෂුයි ගංගාවේ ඉහළ අතු ගංගා ප්‍රදේශය අවටිනි
කෙසේනමුත්, පසුකාලීන 17වන සියවසේ දී ඔවුන් මධ්‍ය කඳු ප්‍රදේශය තරණය කොට නැගෙනහිර වනාන්තර ප්‍රදේශය වෙත පැමිණ ඇත
අනතුරුව ඔවුහු ලිවූ ගංගා නිම්නයේ ජනාවාස පිහිටුවූහ
එහි අතායල් ගම්මාන හැත්තෑ නවයක් දැකගත හැක
ප්‍රවේණි විද්‍යාව

ක්‍රි
4,000ට පෙර කාලයේ සිටම තායිවානයේ ඔස්ට්‍රොනේසියානු ස්වදේශික ජන කොට්ඨාස ගණනාවක්ම ජීවත්ව තිබේ
කෙසේනමුත්, ප්‍රවේණි විශ්ලේෂණ මගින් යෝජනා වී ඇත්තේ වෙනස් ජනයා ආසියානු මහාභූමියේ සම්භවයක් සහිත වෙනස් පූර්වජයන්ගෙන් සම්භවය වී ඇති බවයි. අතායල් ජනයා දකුණු චීනයේ අග්නිදිග ආසියාවේ සිට තායිවානය වෙත සංක්‍රමණය වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
ප්‍රවේණි අධ්‍යයනවල දී අතායල් ජනයා සමග පිලිපීනයේ සහ තායිලන්ත‍යේ වෙසෙන වෙනත් ජනයා අතර සමානතා හමුවී ඇත
දකුණු චීනයේ සහ වියට්නාමයේ ජනයා සමග ඇත්තේ මඳ සමානකමකි
අතායල් ජනයා තායිවානයේ විශාලතම ස්ව‍දේශික ජන කොට්ඨාසය වන අමිස් ජනයාගෙන් මෙන්ම වෙනත් හන් ජනයාගෙන් ප්‍රවේණිකව වෙනස් වේ
ඒ අනුව මෙම ජන කොට්ඨාස අතර සම්මිශ්‍රණයක් සිදුව ඇත්තේ අල්ප වශයෙන් බැව් පෙනේ
මයිටොකොන්ඩ්‍රීය DNA (mtDNA) බහුරූපීතාව පිළිබඳ අධ්‍යයනවලින් යෝජනා වී ඇත්තේ ආසන්න වශයෙන් වර්ෂ 11,000-26,000කට පමණ පෙර තායිවානය වෙත වෙනස් ජනයාගෙන් සමන්විත පෙළපත් දෙකක් සංක්‍රමණය වී ඇති බවයි.  එසේවුව ද, වර්තමාන ජනයා හන් චීන සංකමණිකයන් සමග අන්තර් මුහුම් වී ඇත
මෑතකාලීන DNA අධ්‍යයන අනුව පෙනීගොස් ඇත්තේ ලපිටා ජනයා සහ නූතන පොලිනීසියානුවන් අතර පොදු පෙළපතක් ඇති බවත්, අතායල් සහ උතුරු පිලිපීනයේ කනකනේයි ජනයා ද එයට නෑකම් කියන බවත් ය
අතායල් ජනයා තායිවානයේ හන් චීන ජනයාගෙන් වෙන්ස බැව් මේ අනුව පෙනේ
චීන ජාතිකයින් සමග අන්තර් විවාහ මගින් වැදගත් අතායල්-චීන මිශ්‍රිත ජනිතයන් රැසක් බිහිවී ඇත
මේ අතර විවියන් හ්සු, වික් චෞ, යුමිං ලායි, කාඕ චින් සු-මෙයි වැනි ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් ද වේ
ජනශ්‍රැති
අතායල් ජනශ්‍රැති අනුව, පළමු අතායල් මුතුන්මිත්තන් දර්හනය වූයේ පින්ස්ප්කන් නම් වූ පාෂාණය පැලී යාම්ත සමගයි
එහි දී පුද්ගලයන් තුනදෙනකු වූ අතර, ඉන් එක් තැනැත්තෙක් නැවත පාෂාණය තුළට ගියේ ය
එක් පුරුෂයකු සහ ස්ත්‍රියක එක්ව දිවිගෙවූ අතර, ආදරයෙන් දීර්ඝ කාලයක් ජීවත් වූහ
නමුත් එම පිරිමි ළමයා ඇය වෙත සමීප වීමට බිය විය
මේ නිසා යුවතියට අදහසක් පහළ විය
එහි දී ඇය නිවස හැරගිය අතර, ගල් අඟුරු සොයාගෙන ඉන් ඇගේ මුහුණ කළු පැහැ කරගත්තා ය
එවිට ඇයට වෙනස් තැනැත්තියක ලෙස පෙනීසිටිනු හැකි වනු ඇත
දින කිහිපයකට පසු, ඇය සිය ‍නිවස වෙත ඇතුළු වූ අතර, තරුණයා ඇය වෙනත් ස්ත්‍රියක යැයි සිතා එක්ව සතුටින් දිවිගෙවූහ
මඳ කාලයකට පසුව, ඔවුනට දරුවන් ලැබුණු අතර, ඉන් නව පරම්පරාවක් බිහි කිරීමේ ඔවුන්ගේ අදහස සඵල විය
මුහුණේ පච්ච කෙටීම පිළිබඳ අතායල් චාරිත්‍රය ඇරඹුණේ මෙම කථාවේ එන තරුණිය සිය මුහුණ කළු පැහැ කරගත් පුවත ආශ්‍රයෙනි
සංස්කෘතිය

ජීවන රටාව

අතායල් ජනයා සතුව මනාව සංවර්ධිත සංස්කෘතියක් ඇත
ඔවුන් මුලින් දිවිගෙවූයේ ධීවර කර්මාන්තය, දඩයම, එක්රැස් කිරීම සහ ගිනිබත් කරන ලද කඳුකර භූමිවල බෝග වගාවේ නියැළීමෙනි
අතායල් ජනයා සතුව විවීම, දැල් ගෙතීම සහ දැව කැටයම් වැනි ශිල්පයන් ද පැවතී ඇත
ඔවුන්ට අනන්‍ය සම්ප්‍රදායික සංගීථ භාණ්ඩ සහ නර්තන ක්‍රම ද ඇත
අතායල්වරුන් ප්‍රබල රණකාමීන් ‍යැයි විස්තර වේ‍
සිය මුහුණේ පච්චය ලබාගැනීමට නම් පුරුෂයකුට අවම වශයෙන් එක් මිනිස් හිසක්වත් රැගෙන පැමිණීමේ චාරිත්‍රයක් පැවතිණි
මෙම චාරිත්‍රය ජපන් යටත්විජිත සමයේ (1895 –1945) තහනම් කෙරිණි
මෙම හිස් හෝ හිස්කබල් සඳහා ඉහළ ගෞරවයක් හිමිවූ අතර, ආහාර සහ පාන ද ලබාදිණි
එමගින් සිය වගාවන්හි අස්වැන්න සාර්ථක වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරිණි
(බලන්න ශීර්ෂ දඩයම) අතායල්වරුන් බිහිසුණු සටන්කරුවන් වූ අතර ජපන්වරුන් සහ අතායල්වරුන් අතර සටන් ඇවිළුණු වුෂේ සිද්ධිය මෙයට නිදසුනකි
වැදගත් අතායල් ජනයා
කාඕ චින් සු-මෙයි, නිළිය, ගායිකාව සහ දේශපාලනඥවරිය
වික් චෞ, නළුවකු සහ F4 පොප් කණ්ඩායමේ සාමාජික
ඇල්බී හුවාං, නිළිය සහ ගායිකාව
යුමිං ලායි, Y2J යුගළ රොක් සංගීත කණ්ඩායමේ ගායක
අයිරින් ලුඕ, ගායිකා
ජොඈන් ට්සෙං, ගායිකාවක සහ පොප් යුගළ සංගීත කණ්ඩායමක් වන ස්වීටිහි සාමාජිකා
ලැන්ඩි වෙන්, ගායක
ජේන් හුවාං, රොක් සංගීතඥ දෙපළක් වන Y2J කණ්ඩායමේ ගායිකාව
විවියන් හ්සු, නිළිය

මේවාත් බලන්න
අතායල් නිවාඩු නිකේතනය
වුලායි අතායල් කෞතුකාගාරය

ආශ්‍රේයයන්

 
තායිවාන ආදිවාසීන්
තායිවානයේ ජන වර්ග
බුද්ධා - රාජාඔන් කා රාජා (අර්ථය බුද්ධ - රජුන්ගේ රජු) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සී ටීවී සහ දූර්දර්ශන් නාළිකා ඔස්සේ විකාශය වූ ඉන්දියානු ඓතිහාසික නාට්‍යයකි
මෙය නිෂ්පාදනය කළේ බී. කේ. මෝදි විසින් ස්පයිස් ග්ලෝබල් යන සන්නාමය යටතේ ය
මෙම වැඩසටහනේ නිර්මාණාත්මක අධ්‍යක්ෂවරයා රිද්වානා ඛාන් ය
මෙම වැඩසටහන සී ටීවී සහ දූර්දර්ශන් නාළිකා ඔස්සේ 2013 සැප්තැම්බර් 8 දින සිට සෑම ඉරිදා දිනකම පෙ.ව. 11
කබීර් බේඩි විසින් ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සම්ප්‍රාප්තිය පිළිබඳ අනාවැකි පලකළ අසිත තාපසයා ලෙස පසුබිම් රංගනයේ යෙදෙයි
මෙම මාලා නාට්‍යය මගින් බුදුන් වහන්සේගේ ජීවන පුවත නිරූපණය වන අතර, එමගින් සිද්ධාර්ථ කුමරු බුද්ධත්වයට පත්වූ අයුරු විදහා දක්වයි. මෙහි මහාමායා දේවියගේ චරිතය සඳහා මුලින් සමීක්ෂා සිං යොදා ගැනීමට නියමිතව තිබුණත්, පසුව ඒ සඳහා දීපිකා උපාධ්‍යායි යොදාගැනිණි
හිමාංශු සෝනි විසින් මෙහි ප්‍රධාන චරිතය වන බුදුන් වහන්සේගේ චරිතය නිරූපණය කරනු ලබයි
2010 ඉන්දියා රූ රැජින තරගාවලියේ අවසන් දසදෙනා අතරට පැමිණීමට සමත් වූ කාජල් ජායින් විසින් සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන්ගේ බිසව වූ යශෝධරා දේවියගේ චරිතය නිරූපණය කරනු ලබයි
මුලින් අශුතෝෂ් ගෝවාරිකර්හට ෂේඛර් කපූර්ගේ සහභාගීත්වයෙන් බුදුන් වහන්සේ පිළිබඳ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් නිර්මාණය කිරීමට අවශයව තිබිණි
කථාපුවත
සිද්ධාර්ථ කුමරුන් උපත ලබන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්වයෙහි වෙසක් පොහෝ දින සුද්ධෝදන රජු සහ මහාමායා දේවියගේ එකම දරුවා ලෙස ය
උපතේ දී පවා කුමරු සුවිශේෂී දරුවකු වේ
දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණවලින් යුතු වූ ඔහු මිනිස් වර්ගයාගේ ගැලවුම්කරුවාණන් වනු ඇතැයි ඇතැම්හු අනාවැකි පලකරති
තවත් සමහරෙක් පවසන්නේ ඔහු රජවරුන්ගේත් රජකු වන බව ය
සිද්ධාර්ථ කුමරුන් මෙම අනාවැකි දෙකම සත්‍ය කොට පෙන්වයි. සිය ළමාවියේ දී දක්ෂ රණශූරයකු වන කුමරු සිය පියාගේ ආඩම්බරයට හේතු වේ
ඔහු සිය ආදරණීය භාර්යාව වන යශෝධරා දේවියට සංවේදී කාරුණික ස්වාමියකු ද වේ
සියලුම ආකාරයේ වේදනාවන් දැකීමෙන් ඔහුගේ පියා ඔහුව වළකාලන්නට තැත් කළ ද, ඉන් ඔහුව නවතාලන්නට හැකි නොවේ
ළමාවියේ පවා සිද්ධාර්ථ කුමරු තමන් අවට සිදුවන සෑමදෙයක් පිළිබඳවම විමසිලිමත් විය
සිද්ධාර්ථ කුමරුන් සමාජ සහ භෞතික දෑ, ස්වාභාවික සහ මිනිස් නිර්මාණ පිළිබඳ විස්මයට පත්වෙයි
කුමරුන් ස්වභාවයෙන්ම අනුකම්පා සහගත පුද්ගලයෙකි
සිද්ධාර්ථ කුමරුන්ගේ පැනයන් අවට ලෝකය පිළිබඳහුදු යෞවනයකුට ඇතවන ස්වාභාවික කුතුහලය නිසාම බිහි වූ ඒවා නොවේ
ඒවා තමන් අවට දකින ලෝකය පිළිබඳවූ ගැඹුරු දාර්ශනික පැනයන් විය
මේ නිසා යොවුන් විය වන විට ඔහුගේ පියාණන්ට ඔහුව වේදනාවන් දැකීමෙන් වළක්වාලිය නොහැකි වේ
සිද්ධාර්ථ කුමරුන් බුද්ධත්වයට පත්වන්නේ ඉන් තමන් පමණක් නොව සියලු මිනිස් වර්ගයාම සුගතිය කරා රැගෙන යමිනි
උන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් තවත් වසර දහස් ගණනාවක් යන තෙක්ම මෙලොව ආලෝකමත් කළේ ය
බුදුන් වහන්සේ අන් කිසිවකුටත් වඩා සත්‍යය, සාමය, දයාව, අනුකම්පාව සහ යහපත සඳහා පෙනී සිටියහ
බුදුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් නූතන ලෝකය තුළ යළි පුනර්ජීවනය ලැබීම විස්මයට කාරණයක් නොවන්නේ එහෙයිනි
චරිත නිරූපණය
 කබීර් බේඩි, අසිත තාපසයා ලෙස
 හිමාංශු සෝනි, සිද්ධාර්ථ කුමරු / බුදුන් වහන්සේ ලෙස
 විශේෂ් බන්සාල්, සිද්ධාර්ථ කුමරුගේ ළමා විය ලෙස
 සමීර් ධර්මාධිකාරි, සුද්ධෝදන රජු ලෙස
බුදුන් වහන්සේගේ පියාණන් ය
දීපිකා උපාධ්‍යායි, මහාමායා දේවිය ලෙස
බුදුන් වහන්සේගේ සැබෑ මෑණියන් ය
ගුන්ගුන් උප්‍රාරි, ප්‍රජාපතී දේවිය
බුදුන් වහන්සේගේ සුළු මව සහ සුද්ධෝදන රජුගේ දෙවන බිසවයි.
 කාජල් ජායින්, යශෝධරා කුමරිය ලෙස
සිද්ධාර්ථ කුමරුගේ භාර්යාවයි.
ජගත් සිං, දේවදත්ත ලෙස
 සංකේත් චෞක්සේ, චන්න ලෙස
සිද්ධාර්ථ කුමරුගේ හොඳම මිතුරා සහ රිය ධාවකයායි‍
සිද්ධාර්ත් වසුදේව්, ද්‍රෝණධන් ලෙස
සුද්ධෝදන රජුගේ දෙවන සොහොයුරායි
නිගාර් ඛාන්/රේෂ්මි ඝෝෂ්, මංගලා දේවී ලෙස
සිද්ධාර්ථ කුමරුගේ නැන්දණිය සහ ද්‍රෝණධන්ගේ භාර්යාවයි.
 හේමන්ත් චෞධරි, මහාමන්ත්‍රී උද්‍යාන් ලෙස
 සරීකා ධිලන්, මාන්විකා ලෙස
 ඝාන්ශ්‍යාම් ශ්‍රීවාස්තව
 අමිත් බේල්, ගුරු වාචස්පති ලෙස
 සූර්භි ශුක්ලා, ලෝෂිකා ලෙස
යශෝධරා දේවියගේ සේවිකාවකි
දේව්‍යාංශ් තපූරියා, දේවදත්ත ලෙස
මංගලාගේ පුත්‍රයායි
වන්දනා ලාල්වානි, සුද්ධෝදන රජුගේ සොයුරිය ලෙස
 මායාන්ක් අරෝරා, ආනන්ද කුමරු ලෙස

නිෂ්පාදනය
මෙම වැඩසටහනේ පසුතල හා වස්ත්‍ර නිර්මාණය සිදුකරන ලද්දේ නිධි යාෂා (වස්ත්‍ර සහ ආභරණ) සහ වර්ෂා ජායින් (පසුතල නිර්මාණ ශිල්පී) විසිනි
බුද්ධා කතාමාලාවේ පළමු දර්ශනය රූගත කරන ලද්දේ 2013 මැයි 27 දින, බුද්ධ පූර්ණිම උත්සව‍ දිනයේ දී මුම්බායේ චිත්‍රපට නගරයේ ඉදිකළ දැවැන්ත පසුතලයක ය
අන්තර්ජාතික විකාශය

මතභේද

මෙම කතාමාලාවේ පළමු විකාශන දිනයේ දී, නේපාලයේ කේබල් ක්‍රියාකරවන්නන් විසින් ‍මුළු නේපාලය පුරාම මෙම කතාමාලාව විකාශය අත්හිටුවන ලද්දේ කතාමාලාවේ මුලින් බුදුන් වහන්සේ ඉන්දියාවේ උපත ලදැයි ප්‍රකාශ වූ හෙයිනි‍
පසුව, කතාමාලාවේ පසුපස සිටි කණ්ඩායම විසින් උපන් ස්ථානය පිළිබඳ යෝජිත් තොරතුරු වෙනස් කරන ලදී
මෙම රූපවාහිනී කතාමාලාවේ අන්තර්ගත ඇතැම් කරුණු සම්බන්ධයෙන් ද මතභේද පැන නැගී ඇත්තේ කිසිදු බෞද්ධ ලේඛනයක සඳහන් නොවන කරුණු මෙහි ඇතුළත් කිරීම හේතුවෙනි
ඒ අතරින් කිහිපයක් පහත දැක්වේ
මෙම කතාමාලාවේ දැක්වෙන්නේ සුද්ධෝදන රජුගේ පළමු බිසවට දරුවන් නොමැතිව සිට පසුව යාඥාවකින් පසුව එම හැකියාව ලද බව ය
සුද්ධෝදන රජුගේ සොහොයුරාගේ නම ‍දුර්නෝධන් ලෙස දක්වා ඇත
මෙම කතාමාලාව පුරාම බ්‍රාහ්මණයන් නිරූපණය කොට ඇත
නමුත් ත්‍රිපිටකයේ 'දීඝ නිකායේ' වූ සූත්‍රයක යමෙක් බුදුන් වහන්සේගෙන් "කපිලවස්තුවේ වැසියන් බ්‍රාහ්මණයන්ට ගරු නොකරන්නේ මන් ද
" යැයි විමසී යයි දැක්වේ
මින් පෙනීයන්නේ කපිල තාපසසා සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් සේම සුද්ධෝදන රජුගේ කපිලවස්තු පුරයේ ජනයා අදේවවාදීන් වූ බවයි. කපිල සිද්ධාර්ථ කුමරුන්ගේ පූර්වප්‍රාප්තිකයෙකි
මේ නිසා බුදුන් වහන්සේගේ දිවියේ සහ උන් වහන්සේගේ පියාගේ දිවියේ සෑම අවස්ථාවකම නිරූපණය කොට ඇති බ්‍රාහ්මණයන්ගේ පැවැත්ම සත්‍යයෙන් දුරස් කරුණකි
මහා පර්යේෂකයකු වන රීස් ඩේවිඩ්ස් සඳහන් කොට ඇත්තේ "ශාක්‍ය සහ කෝලියවරුන් කෙරෙහි කිසිදු බ්‍රාහ්මණ බලපෑමක් නොවී ය
එහි කුල ක්‍රමයක් ද නොපැවතිණි
කපිලවස්තුවේ කිසිදු රජකු ද නොවී ය
එසේම කපිලවස්තුවෙහි මානවරූපී දේව වන්දනාවක් ද නොපැවතිණි
"

විචාරක පිළිගැනීම
ඩේලි නිව්ස් ඇන්ඩ් ඇනලයිසිස් පුවත්පත විසින් බුද්ධා කතාමාලාවේ සියලු නළු නිළියන්ගේ රංගනයන් අගය කරමින් පවසා ඇත්තේ සුද්ධෝදන රජු ලෙස රඟන සමීර් ධර්මාධිකාරිගේ රංගනය ඒ අතරින් විශිෂ්ටතම බවයි.

මේවාත් බලන්න
 බුද්ධ චරිත
 අම්රපාලි
 ආම්රපාලි (රූපවාහිනී කතාමාලාව)
 චානක්‍ය
 චානක්‍ය (රූපවාහිනී කතාමාලාව)
 චානක්‍ය කථාංග ලැයිස්තුව
 ලිට්ල් බුද්ධා

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 නිල ගෘහ අඩවිය
 නිල ට්විටර්

ඉන්දියානු කාලාන්තර රූපවාහිනී කතාමාලා
සී ටීවී රූපවාහිනී කතාමාලා
2013 ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම්
ගෞතම බුදුන් වහන්සේ පිළිබඳ චිත්‍රපට
ඛජුරාහෝවේ වරාහ දේවාලය (දේවනගරි
वराह मंदिर) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ සූකර අවතාරයක් ලෙස සැලකෙන වරාහගේ දැවැන්ත ඒක ශිලා ප්‍රතිමාවක් මැදි කොට තැනූ හින්දු දේවාලයකි
මෙම දේවාලය තුළ වරාහ සම්පූර්ණයෙන්ම සත්ත්ව ස්වරූපයෙන් යුතුව දක්වා ඇත
මෙම දේවාලය පිහිටියේ ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහයේ බටහිර දේවාල සංකීර්ණය තුළ ය
1986දී යුනෙස්කෝව විසින් ඛජුරාහෝ දේවාල සංකීර්ණය ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී
වරාහ (සංස්කෘත
वराह) යනු විෂ්ණු දෙවියන්ගේ තුන්වන අවතාරයයි
එය වරාහයකු (වල් ඌරකුගේ) ස්වරූපයෙන් යුක්ත ය
පුරාවෘත්තය
විෂ්ණු දෙවියන්ගේ සූකර වේශයෙන් පෙනී සිටියේ හිරන්‍යාක්ෂ නැමැති රාක්ෂසයා පරාජය කීරීමටයි
හිරන්‍යාක්ෂ විසින් පෘථිවිය (පෘථිවි) නතු කරගෙන එය විශ්වීය සාගරයේ පත්ළ යනුවෙන් විස්තර වන ප්‍රදේශය කරා රැගෙන ගියේ ය
අනතුරුව වරාහ සහ හිරන්‍යාක්ෂ අතර යුද්ධයක් ඇති වූ අතර, එය වසර දහසක් පමණ පැවතියේ ය
එයින් ජය ගැනීමට වරාහ සමත් විය
විශ්වීය සාගරයෙන් පෘථිවිය සිය දළ දෙක අතර රඳවා ගෙන පැමිණි වරාහ එය විශ්වය තුළ පැවතිය යුතු ස්ථානයෙහි ස්ථාපනය කරවී ය
සිය අවතාරය තුළ විෂ්ණු පෘථිවි (භූදේවි) සමග විවාහ වේ
වරාහ පුරාණ යනු වරාහ විසින් ගායනා කළේ යැයි පැවසෙන කථන විලාසයකින් යුත් පුරාණ ග්‍රන්ථයකි
නිරූපණය
වරාහ නිරූපණය කොට ඇත්තේ සම්පූර්ණයෙන්ම සත්ත්ව වේශයෙන් හෝ මිනිස්-සත්ත්ව විලාසයෙනි
මිනිස්-සත්ත්ව විලාසයෙන් නිරූපණයේ දී සූකරයකුගේ හිසක් සහ මිනිස් සිරුරක් සහිතව නිරූපණය කිරීම සිදු විය
එම ස්වරූපයේ දී ඔහුට අත් සතරක් සහිත වූ අතර, ඉන් දෙකකින් චක්‍රයක් සහ සක් ගෙඩියක් දරා සිටියි
අනෙක් අත් යුගළෙන් සෙංකෝලයක්, අසිපතක් හෝ නෙළුම් මලක් හෝ ආශිර්වාද ස්වරූපයෙන් යුතු මුද්‍රාවක් නිරූපණය කිරීම සිදු විය
වරාහයාගේ හිසෙහි දළ දෙක අතර පෘථිවිය රඳවා තිබෙනු දැකගත හැක
වරාහ දේවාල ගොඩනැගිල්ල ඉන්දියාවේ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස සැලකෙන ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහයේ ස්මාරක අතුරින් එකකි
ව. 900-925 අවට කාලයට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ
දේවාල සංකීර්ණය ඇතුළත වරාහ දේවාලය පිහිටියේ ලක්ෂ්මී දේවාලයට යාබදව (දකුණින්) සහ ලක්ෂ්මණ දේවාලයට මුහුණලා ය
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
උස් වූ වේදිකාවක් මත ඉදි කළ වරාහ දේවාලය සරල සහ චාම් ස්වභාවයක් ගනියි
මෙහි ඉහළට යත්ම ක්‍රමයෙන් කුඩා වන පේසාවලින් යුත් පිරමිඩාකාර පියස්සක් සහිත ආයත මන්ඩපයක් ද්කනට ලැබේ
මෙම පියස්ස චාම් කුළුණු දාහතරක් මත ගොඩනගා තිබේ
දේවාලය සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩනගා ඇත්තේ වැලිගල් පාෂාණයෙනි
මෙහි ඇති වරාහගේ ප්‍රතිමා මීටර 2.6ක් දිගැති ය
එහි උස මීටර 1.7කි
මෙම දැවැන්ත ප්‍රතිමාව තනි වැලිගල් කුට්ටියකින් නෙළා තිබීම විශේෂත්වයකි
ප්‍රතිමාවේ සම්පූර්ණ සිරුර පුරාම විවිධ රූ දක්නට ලැබේ
(පහත පින්තූරය බලන්න) වරාහයාගේ නාසය සහ මුඛය අතර කැටයම් කොට ඇති රුව මගින් සිය දෑතෙහි වීණාවක් දරා සිටින දේවතාවියකගේ (සරස්වතී) රුවක් නිරූපණය වේ
සංචාරක වෙබ්අඩවිය, මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත සංචාරක සංස්ථාවේ නිල වෙබ්අඩවිය, ඛජුරාහෝ
 ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, ඛජුරාහෝ නාමාවලිය පිටුව - ඡතර්පූර්
 ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, වරාහ දේවාලය, ඛජුරාහෝ

හින්දු ලෝක උරුම අඩවි
බුන්දෙල්ඛාන්ද්
මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ස්මාරක සහ අනුස්මරණ
මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ලෝක උරුම අඩවි
ඛජුරාහෝවේ හින්දු දේවාල
මාතංගේශ්වර දේවාලය (හෙවත් මාතංගේශ්වර මන්දිරය) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි ශිව දේවාලයකි
මෙය පිහිටියේ ඛජුරාහෝ දේවාල සංකීර්ණයේ බටහිර දේවාල සමූහයේ ය
ඛජුරාහෝවේ පිහිටි චන්දේල යුගයට අයත් ස්මාරක අතුරින් වර්තමානයේ ද ක්‍රියාකාරීව පවතින, වන්දනාමාන කටයුතු සඳහා භාවිතා වන එකම හින්දු දේවාලය මෙයයි
ඉතිහාසය 

ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (ASI) විසින් මාතංගේශ්වර දේවාලය ක්‍රි
ව. 900-925 පමණ කාලයට අයත් යැයි යෝජනා කොට ඇත
එයට හේතුව ඛජුරාහෝවේ පසුකාලීන දේවාල මෙන් නොව මෙහි සැලැස්ම ඉතා චාම් ස්වභාවයක් ගැනීමයි
කෙසේනමුත්, විද්වතකු වන රානා පී. බී. සිං විසින් මෙය ක්‍රි
ව. 1000 අවට කාලයට අයත් යැයි සඳහන් කොට ඇත
මෙම දේවාලය ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කොට ඇත
පුරාණෝක්ති වාර්තා අනුව මාතාංග නැමැති තාපසයකු ලිංගයක් ස්වරූපයෙන් පෙනී සිට ප්‍රේමයේ දේවතාවා පාලනය කළේ ය
ඔහුගේ ආශ්‍රම ඛජුරාහෝ, කේදාර්නාත්, වාරානාසි සහ ගයාවේ පිහිටා ඇත