Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
සම්පූර්ණ සැකිලි රූප විවිධ කැමරා කෝණ වලින් නියමිත පිහිටිමෙන් ලබා ගැනීමේ ක්‍රම අනාගත තාක්ෂණයට අතුලත් වීම මඟින් අනාගතයේ දී අදට වඩා අධි විභේදනයක් ලබා ගත හැකි වේ යැයි සිතිය හැකිය
ඉන්පසු පරිගණක සජීවිකරණය කරන්නට 3 D අනුරූ භාවිතා කර දෙවනුව සාමාන්‍යය පරිගණක සජීවන මෘදුකාංග භාවිතා කර සජීවන දත්ත මෘදුකාංග මඟින් පිටත‍ට ලබා දිය හැකිය
නළුවාගේ ඉදිරිපත් කිරිම හොද හා මෘදුකාංග ක්‍රියාව නිවැරදි නම් මෙය වැ‍ඩෙහි යෙදවීම, සජීවිකරණය කරන්නා විසින් නිර්මාණය කළ හා ත්‍රිමාණ අනුරුව හා අනෙකුත් වස්තු අතර අන්තර්ක්‍රියා පාලනය අනුව නළුවා දර්ශනයේ ස්ථානගත කිරීමට සිමා වේ
ක්‍රමවේද සහ පද්ධති
චලන ප්‍රතිග්‍රහණ තාක්ෂණය 1970 සහ 80 දශක වල ජෛව යාන්ත්‍ර විද්‍යාත්මක පරියේෂන වල ඡායාරේඛන මිතික විශ්ලේෂණ උපාංගයක් ලෙස භාවිත වු අතර පසුව තාක්ෂණය වැඩි දියුණුවීමත් සමග අධ්‍යාපනය, පුහුණු කිරීම්, ක්‍රිඩා සහ වඩාත් නූතනව චිත්‍රපට සහ පරිඝනක ක්‍රිඩා සදහා පරිගණක සජීවි කරණය යන ක්ෂේත්‍ර දක්වා ව්‍යාප්ත විය
මෙහිදි රඟපාන පු	ද්ගලයා සිය ශරීරයේ එක් එක් සන්ධිමත සලකුණු කරන උපාංග පලදින අතර එම උපාංග අතර කෝණය හෝ පිහිටුම මගින් චලනයන් හදුනා‍ගැනේ
ධ්වනි විද්‍යාත්මක, අවස්ථිතික, ආලෝක විමෝචක ඩයෝඩමය, චුම්භක හෝ පරාවර්ථක යන ඕනෑම වර්ගයක සලකුණු කරන උපාංග හෝ මේ ඕනෑම වර්ග කිහිපයක මිශ්‍රණයක් මගින් අභිමත චලිතයේ සීඝ්‍රතාව මෙන් දෙගුණයක අවම සීඝ්‍රතාවක් ඔස්සේ උප මිලිමීටර්  පරිමාණයට පිහිටුම් ප්‍රතිග්‍රහණය කෙරේ
චලන ප්‍රතිග්‍රාහක පරිගණක මෘදුකාංග පිහිටුම්, කෝණ, ප්‍රවේග, ත්වරණ සහ ආවේග පටිගත කර ගනු ලබන අතර එමගින් අදාල චලිතයෙහි නිවැරදි පරිගණකමය අනුරුවක් ලැබේ
විනෝදාත්මක යෙදුම් වලදී මෙමගින් සජීවි කරණය සදහා වැය කළ යුතු වියදම අවම කරගත හැකි වෙයි
මෙම ක්‍රමය භා‍විතා නොකළේ නම් එවිට සජීවි කරණ නිර්මාපකයෙකු විසින් සියළු රූපරාමු ඇදීම සිදු කල යුතු අතර එසේ නැති නම් වඩාත් සංකිර්ණ මෘදු කාංග මගින් අන්තර් නිවේෂණය කල හැකි පරිදි විශේෂ රූපරාමු ගණනාවක් නිර්මාණය කල යුතු වේ
චලන ප්‍රතිග්‍රහණය මගින් කාලය ඉතුරු කර ගත හැකි අතර අතින් ඇද සිදු කරන සජීවි කරණයට වඩා ‍ස්වභාවික ආකාරයට චලනයන් නිර්මාණය කල හැකි වේ
නමුත් මෙම ක්‍රමය කායික විද්‍යාත්මකව  සිදු කල හැකි චලිතයන්ට සීමා වේ
නමුත් ඇතැම් යෙදුම් වලදී මෙම සීමාවන් ඉක්මවා යන චලිතයන් සිදුකිරීම අවශ්‍ය වී ඇත
සජීවි කරණය කල සුපිරි වීරයෙකු, සටන් ක්‍රම හෝ තාත්වික නවවන්ට සිදු කල නොහැකි ඇදීම් සහ තැලීම් මේ සදහා උදාහරණ වේ
ජෛව යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේදී, ක්‍රිඩාවන්හිදී සහ පුහුණු වීම් කටයුතු වලදී ගුටළු හදුනා ගැනීමට හෝ ක්‍රියාකාරිත්වය ඉහළ නැංවීමට සුදුසු ක්‍රම නිර්ණය කිරීම සදහා එවලේම ලබාගන්නා දත්ත මගින් අවශය තොරතුරු ලබාගත හැක
මෙවැනි ඇතැම් අවස්ථා වලදී (උදා - ගොල්ෆ් පිත්තකින් පහර දීම වැනි) චලන ප්‍රතිග්‍රහණ තාක්ෂණය මගින් 140 mp/h තරම් සීඝ්‍රචලන ප්‍රතිග්‍රහණය කල යුතු වේ
ප්‍රකාශ පද්ධති

ප්‍රකාශ පද්ධති රූප සංවේදක මගින් ග්‍රහණය කරගත් දත්ත, අතිච්ඡාදනය වූ ප්‍රක්ෂේපණ සැපයීම සඳහා වූ කැමරා එකක් හෝ කිහිපයක් අතර වූ විෂයක් 3D පිහිටුම ත්‍රිකෝණ ආධාරය මැනීම සඳහා යොදා ගනී
දත්ත ලබා ගැනීම සාම්ප්‍රධායිකව සිදුකරනු ලබන්නේ රංග ශිල්පියාට ආඳන ලද විශේෂ සලකුණු කිරීමේ උපාංග මගිනි
කෙසේ නමුත් වඩා නූතන පද්ධතිවලට එක් එක් විශේෂිත විෂයන් සඳහා ගතිකව හඳුනාගත් මතුපිට අංග විශ්ලේෂණයෙන් නිවැරදි දත්ත නිපදවීමට හැකිය
රංග ශිල්පීන් විශාල ප්‍රමාණයක් විශ්ලේෂණය හෝ ග්‍රහණ ප්‍රදේශය පුළුල් කරනු ලබන්නේ තව දුරටත් කැමරා එකතු කිරීමෙනි
මෙම පද්ධති එක් එක් සලකුනු කිරීමේ උපාංග සඳහා නිදහස් අංශක 3 ක් සමග දත්ත නිපදවන අතර භ්‍රමණ තොරතුරු සලකුණු කිරීමේ උපාංග 3 ක හෝ කිහිපයක සාපේක්ෂ දිශානතිය මගින් අධ්‍යාභාර කළ යුතුය
උදාහරණයක් ලෙසින් උරහිස් හා මැනික් කටු සලකුණු කිරීමේ උපාංග උරහිසේ කෝණය සපයයි
ප්‍රකාශ - සක්‍රීය සළකුණුක‍රනය 
 
සක්‍රීය ප්‍රකාශ පද්ධතිවල ස්ථාන සොයාගැනීමට එක LED බුබුලක් වේගයෙන් සන්දීපනය කිරීම හෝ ආකාශ යාන්ත්‍රණයට සමානවූ ක්‍රමයකට මෘදුකාංග සමඟ LED බුබුලක් භාවිතා කෙරේ
පරිබාහිරව ජනිත වන ආලෝකය පරාවර්තනය කරනවාට වඩා සලකුණු කරන්නන් තමන්ගේම ආලෝකය නිකුත් කිරීමට කටයුතු සකස්කර ඇත
ප්‍රතිලෝම වර්ග නියාමයට අනුව ශක්තියෙන් 1/4 දුර මෙන් දෙගුණයකදී ප්‍රතිඵල ලබාදෙන නිසා මෙමඟින් ග්‍රහණය කරගැනීමේ ධාරිතාව හා දුර වැඩිකර ගත හැකිය
ILM සලකුණු කරනයන්ට අවශ්‍ය ශක්තිය අනුගාමිකව ග්‍රාහක පද්ධතියට සමඟාමීව ලබාදිය හැකිය
තවද සෑම සලකුණු කරනයකටම සම්ප්‍රයුක්ත රාමු සීඝ්‍රතාවයක් යටතේ අනන්‍යයතාවයක් ලබාදීමද සිදුවේ
මෙම අනන්‍යයතාව ලබාදීම පවතින භාවිතයේදී ප්‍රයෝජනවත් වේ
මීට පරිබාහිර ක්‍රමයක් වන්නේ ඇල්ගොරිතම ආකාරයට අමතර දත්ත පිරික්සුමක් මඟින් අනන්‍යතාවය ලබා දීමයි
දෘෂ්‍ය - සලකුණු කරන තැති  

නවතම තාක්ෂණ භාවිතයත්,ඒ ආශ්‍රය කොට සිදුවන පරීක්ෂණ නිසාත් පරිගණක දර්ශනවල සීඝ්‍ර දියුණුවක් ඇති වී තිබේ
චලන ග්‍රහණය උදෙසා දියුණු කර ඇති සලකුණු කරන තැති පද්ධති වලදී ,එම වස්තුවලට විශේෂිත උපකරණ අවශ්‍යනොවේ
විශේෂිත පරිගණක ඇලේගොරිතම මඟින් දෘෂ්‍ය ආදාන වල බහු ප්‍රවාහයන් වි‍ශ්ලේෂණය කිරීම මෙහිදී සිදුවේ
මෙමඟින් විවිධ මනුෂ්‍යය ආකාරයන් කොටස් වලට බෙදා අධ්‍යයනය කෙරේ
ඉන්ටෙල් හි ප්‍රධානී පෝල් ඔටෙලිනි විසින් නිර්මාණය කරන ලද  වාණිජමය වශයෙන් වැදගත් වන සලකුණු කරන තැති පද්ධතියක් වර්ෂ 2008 දී පවත්වන්නට යෙදුණු  පාරිභෝගික ඉලෙක්ට්‍රොනික දැක්මේදී ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී
එහිදි ගායක ස්ටිවන් හාර්ටෙල් විසින් රඟදක්වන ලද අතර ඔහුගේ රංගනය සජීවිව ග්‍රහණය කරගනිමින් පෙන්වීමට එම පද්ධතියට හැකිවිය
මෙවැනි පද්ධති විශාල චලන ග්‍රහණය කරගැනීමට වැඩියෙන් සමත්වේ
එනමුත් ඇඟිලි, මුහුණේ හා මැණික් කටුවේ චලන හා සුළු චලන ග්‍රහණය කරගැනීමට එයට අසීරු වේ
සමහර පද්ධතිවලට විශේෂිත කට්ටල අවශ්‍යය නොවන අතර අනිකුත් ඒවාට ගාත්‍රා අඳුනගැනීමට විශේෂිත වර්ණ අවශ්‍ය වේ
ප්‍රකාශ - අර්ධ අකර්මක අදෘශ්‍යමාන සලකුණකරනයක්  

කෙනෙකුට අධිවේගී කැමරා මත පදනම් වූ සාම්ප්‍රදායී ප්‍රවේශ නැවත හැරවීමක් සිදුකළ හැකිය
පාර්කාෂ් වැනි පද්ධති ලාභ බහු LED බුබුල අධිවේගී ප්‍රොජෙක්ටර භාවිතා කරයි
විශේෂිතව නිපැයු බහු LED-IR ප්‍රොජෙක්ටර ප්‍රකාශිතව අවකාශය කේතාංකනය කරයි
ආපසු-‍පරාවර්තිත කරනු වෙනුවට පද්ධතියේ ඇති ආලෝකය ප්‍රතිචාරී සලකුණු කරනය මගින් ප්‍රකාශ සංඥා විකේතනය කරයි
මෙම සලකුණු කරන පතුරු රූප සංවේදක සමඟ සම්බන්ධ කිරීමෙන් තමන් සිටින ස්ථානය, තමන්ගේ පිහිටීම, ප්‍රදීපනය හා පරාවර්තනය ගණනය කළ හැකිය
මෙම මඟ සොයාදෙන පතුරු අදෘශ්‍යමාන ලෙස අනිකුත් ද්‍රව්‍යය තුළ එබ්බවිය හැකිය
මෙම පද්ධතිය දර්ශනයකට සීමා රහිත පතුරු ගණනක් ලබාදීමට උදව් වේ
මෙම පද්ධතිවලට අඩු දත්ත කලාප පතුලක් අවශ්‍ය වේ
මෙම පතුරු ප්‍රදීපන දත්ත සපයන අතර එම දත්ත, කෘත්‍රිම අංග ඇතුල්කිරීමේදී දර්ශන වල ආලෝකය සමාන කිරීමට යොදාගත හැකිය
එනිසා මෙම ක්‍රමවේදය චලිත ග්‍රහණය කරගැනීමට හෝ දෘෂ්‍ය කට්ටල ප්‍රචාරණයට වඩා උචිත වේ
ප්‍රකාශ - කාල සීරුමාරු සක්‍රීය සලකුණුකරනය  

ස්ට්‍රෙබින්ග්  සලකුණුකරණයක් එක්වරක් භාවිතයෙන්ද, එම සලකුණුකරණයක් දිගටම විස්තාරය කිරීමෙන් හෝ ස්පන්දනය උස්පහත් කිරීම මගින්ද සක්‍රීය සලකුණු කරන්නන් තව දුරටත් ශෝධනය කළ හැකිය
මෙගා පික්සල් 12 ක අවකාශ විභේදනයක් ඇති පද්ධති මෙගා පික්සල් හතරේ ඒවාට වඩා සියුම් චලනයන් ග්‍රහණය කර ගැනීමට සමත්ය
අධ්‍යක්ෂකවරුන්ට තම නළුවන්ගේ රංගනය එම මොහොතේම මොකැප් වලින් දුවන CG අනුලකුණක් මඟින් බලා ගතහැකිය
එම සලකුණුකරණය අනිකුත් තාක්ෂණයන්ට වඩා හොඳින් දත්ත පිරිසිදු කරයි
LED සමඟ ඇති රෙඩියෝ සමමුහුර්තකරණ හා පරිපථය මත ඇති පිරික්සුම්කරණවලින් එළිමහන් චලිත සූර්යා ලෝකය යටතේ ග්‍රහණය කරගැනීමට ඉඩදෙයි
පරිගණක ආශ්‍රිත ID පිරික්සුම්කරණ සාපේක්ෂව අඩු දත්ත පිරිසිදු කරන ඉතා අඩු මුදලකට ලබාගත හැකිය
අමතර පිරික්සුම්කරණ කාර්යය කැමරාවේදීම සිදුකරන අතර එමඟින් විභේදනයද වර්ධනය කරයි
මෙම විභේදන වර්ධනය කිරීමට උප පික්සල හෝ කේන්ද්‍රක පිරික්සුම්කරණයන් භාවිතා කරන අතර එමඟින් වේගය වැඩිකරවයි. මෙවන් චලිත ග්‍රාහක පද්ධති සාමාන්‍යයෙන් ඩොලර් 50,000 ට වඩා අඩුවන අතර එයට මෙගා පික්සල 12 විභේදනයක් හා හර්ට්ස් 480 වේගයක් සහිත පද්ධතියක් අඩංගු වේ
චලන ග්‍රහණය ප්‍රකාශ
අක්‍රීය සලකුණු  

අක්‍රීය ප්‍රකාශ පද්ධති භාවිතා කරන සලකුණු වල ප්‍රකීරණය වීමෙන් ‍තොරව (retrore flective)   ආලෝකය පරාවර්තනය කරන ද්‍රව්‍යයක් ආලේප කර ඇති අතර ඉන් කැමරා කාචය අසලින් ජනිත ආලෝකය නැවත පරාවර්තනය කෙරේ
එවිට කැමරාවේ සීමකය සකස් කිරීමෙන් දීප්තිමත් පරාවර්තනයක ලකුණු පමණක් සම හා රෙදි මගහරිමින් පරීක්ෂා කල හැකි වේ
එම ග්‍රහණය කල ද්විමාන රූපයේ සලකුණ කේන්ද්‍ර කරගත්  ස්ථානයක් මෙහිදී නිශ්චිත කෙරේ
එක් එක් පික්සලයේ  කළු - සුදු පරාසයේ අගය භාවිතා කර  ගෑසියන් (Gaussium)    හි කේන්ද්‍රක සොයා ගැනීමෙන් අනුපික්සල මට්ටමේ නිරවද්‍යතාව ලබා ගත හැකි වේ
විකිණුම්කරුවන් ලග තිබෙන සියළු ලකුණු සමාන බැවින් ලකුණු මාරු වීමෙන් වන ගැටළු අවම කිරීමට සංරෝධක මෘදුකාංග තිබේ
සක්‍රීය ලකුණු හෝ චුම්භක පද්ධති මෙන් නොව අක්‍රීය පද්ධති  භාවිතයේ දී රංගන ශිල්පියාට තන්තු හෝ ‍ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ පැළදිය යුතු නැති අතර  කලින් කලට  ප්‍රතිස්ථාපනය කලයුතු පරාවර්තිත පටි සහිත රබර් බෝල  සිය ගණනක් පැළදිය යුතුය
මෙම ලකුණු සෘජුව සම්මත (ජෛව යාන්ත්‍රික ලෙස) පැළදීම හෝ චලන ග්‍රහණය  සදහා විශේෂයෙන් නිපදවූ මුළු ශරීරයම වැසෙන ඇදෙන/ lycra  ඇදුමක් ඇද සිටින රංගන ශිල්පියාගේ  ඇදුමට තබා  බැදීම (Velcro) සිදු කරයි
මේ ආකාරයේ පද්ධතියකින් ග්‍රහණය කල හැකි වේ
ඕනෑම පද්ධතියක රාමු සීඝ්‍රතාවය  යනු විභේදනය හා වේගය  අතර දෝලනය වන්නක් බැවින් මෙගා පික්සල හතරක පද්ධතියක  370Ht    සඛ්‍යාතයකින් ධාවනය වන අතර එය 2000 Ht ධාවනය කරන විට විභේදනය මෙගා පික්සල 0.3 දක්වා අඩුවේ
සාමාන්‍යයෙන් මෙගා පික්සල  හතරේ සර්විස් 360 පද්ධතියක් සදහා ඇ
100,000 ද මෙගා පික්සල 0.3 හා 120 Ht  පද්ධතියක් සදහා ඇ
50.000 ද වැය වේ
ප්‍රකාශ නොවන පද්ධති - අවස්තිථික පද්ධති

අවස්තිථි චලිත ග්‍රහණ තාක්ෂණය පදනම් වී ඇත්තේ කුඩා අවස්තිථික සංවේදක , ජෛව යාන්ත්‍රක ආකෘති හා සංවේදක විලයන ඇලිගොරිතම මතය
එය මුළු මිනිස් සිරුරේ චලිත ග්‍රහණය සඳහා භාවිතයට පහසු හා මුදල් අතින් කාර්යක්ෂම ක්‍රමයකි
අවස්තිථි සංවේදකවල චලන දත්ත ( අවස්තිථික මග පෙන්වීමේ පද්ධති ) PC හෝ ලැප්ටොප් එකකට රැහැන් රහිතව සම්ප්‍රේෂණය කෙරේ
එහිදී මුළු සිරුරු චලිතය නැරඹීම හෝ පටිගත කිරීම සිදුකරනු ලබයි
සාපේක්ෂ චලිත සඳහා වෙනත් කිසිදු කැමරා , විමෝචක හෝ සලකුණු අවශ්‍ය නොවේ
අවස්තිථික මොකැප් පද්ධති මිනිස් සිරුරට නිදහස් චලිතයේ මුළු අංශක 6 ම ග්‍රහණය කර ගනී
අවස්තිථික පද්ධතියක් භාවිතා කිරීමේ වාසි අතරට විසඳීමක් අවශ්‍ය නොවීම, බොහොමයක් පද්ධති චචලනය කළ  හැකි නිසා චිත්‍රාගාර මගින් නිදහස් වීම හා විශාල ග්‍රහණ ප්‍රදේශ යනාදිය ඇතුළත් වේ
මෙම පද්ධති Wii පාලකවලට සමානවන මුත් ඒවාට වඩා සංවේදී වන අතර ඒවාට වඩා වැඩි විභේදක බලයක් හා යාවත් කාලීන කිරීමේ සීග්‍රතාවයකින් යුතු වේ
ඒවාට පොළවට වූ දිශාව අංශකයක් තුළ ඉතා නිරවද්‍යව මැනිය හැක
මූලික පද්ධති $ 50000 පරාසයේ තිබීමට යත්න දරයි
ප්‍රකාශ නොවන පද්ධතිය - චුම්භක පද්ධතිය 
චුම්භක පද්ධති සම්ප්‍රේෂක‍යේ හා එක් එක් ආධාරකයේ වූ ප්‍රලම්භක දඟර 3 ක සාපේක්ෂ චුම්භක ස්‍රාවය මගින් පිහිටීම හා දිශානතිය ගණනය කරයි
මෙම දඟර දෙකෙහි වෝල්ටීයතා හෝ ධාරව සාපේක්ෂ තීව්‍රතාවය , ට්‍රැකින්ග් ශබ්ද ප්‍රමාණය ඉතා නිවැරදිව සිතියම් ගත කිරීමෙන් මෙම පද්ධතිවලට පරාසය හා දිශානතිය යන දෙකම ගණනය කිරීමට ඉඩ සලස්වයි. සංවේදක ආදානය 6 DOF නිසා ප්‍රකාශ පද්ධතියකදී අවශ්‍ය සලකුණු තුනෙන් දෙකක් සමග වැදගත් ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැක
වැලමිටෙහි ස්ථානය හා කෝණය සඳහා උඩුබාහුවේ එක් සංවේදකයක් හා යටි බාහුවේ එක් සංවේදකයක් ප්‍රමාණවත් වේ
සලකුණු කිරීම් අලෝහ වස්තු මගින් බාධා කිරීම්වලට ලක් නොවන නමුත් චුම්භක හා රේඛා හෝ රැහැන් වැනි වටපිටාවෙහි වූ ලෝහ වස්තු මගින්වන විද්‍යුත් බලපෑම් හා මොනිටර විදුලි බල්බය , රැහැන් හා පරිගණක වැනි විද්‍යුත් ප්‍රභවවලට යටත් වේ
සංවේදක ප්‍රතිචාර, විශේෂයෙන් ග්‍රහණ ප්‍රදේශයේ මුළුවලට වන්නට රේඛීය නොවේ
සංවේදකයේ සිට රැහැන් ඇදීම අතිශය ක්‍රියාකාරී චලන ඉවකත් කිරීමට යත්න දරයි
චුම්භක පද්ධති සඳහා ග්‍රහණ ධාරිතාව ප්‍රකාශ පද්ධතිවලට වඩා සැලකියුතු තරම් අඩුවේ
චුම්බක පද්ධති සමග AC හා DC පද්ධති අතර වෙනසක් තිබේ
එකක් හතරැස් පන්ද භාවිතා කරන අතර අනෙක සයින් තරංග ස්පන්ද භාවිතා කරයි
අලුත් ඔය සමූලඝාතනය (හබරණ සමූලඝාතනය) යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ 1987 අප්‍රියෙල් 17 වන දිනදී, දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින් හබරණ-ත්‍රිකුණාමලය මාර්ගයේ අලුත් ඔය ගම්මානය ආසන්නයේදී,  දරුවන්, කාන්තාවන් ඇතුළු අහිංසක සිවිල් වැසියන් 127 දෙනෙකු සමූලඝාතනය කිරීමේ සිද්ධිය වේ
මෙම සමූල ඝාතනය ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධය පැවැති සමයේ එල්ටීටීඊ ය විසින් සිදුකරන ලද තවත් එක් වඩාත් අපකීර්තිමත් හා අමන අපරාධයක් ලෙස සැළකේ. එසේම එය එකල ගෙවීගිය වර්ෂ 100 ක කාලය තුල ලොව පුරා සිදුවූ ජීවිත 100 කට වඩා බිලිගත් දරුණුතම ත්‍රස්ථවාදී ප්‍රහාරයන්ගෙන් එකක් ලෙසද සැළකේ.

මේවාද බලන්න
 දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කල ප්‍රහාර ලයිස්තුව

මූලාශ්‍ර 

සිවිල් පුද්ගලයින් සමූලඝාතන - ශ්‍රී ලංකා
තිස්ස වැව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, තිස්සමහාරාමය ප්‍රදේශය තුල පිහිටා තිබෙන වැවකි
තිස්ස වැව 3 වෙනි ශත වර්ෂයේ දී රුහුණේ රජකම් කල මහානාග රජතුමා විසින් ඉදිකරන ලදැයි සැළකේ. ඉන්පසුව 1871 දී නැවත ප්‍රතිසංශ්කරණය කරන ලද තිස්ස වැව අද දවසේ අක්කර 652 ප්‍රමාණයක විහි දී තිබේ
තිස්සමහාරාම ප්‍රෙද්ශයේ ඉතා විශාල කුඹුරු යායවල් සඳහා ජලය සපයන තිස්ස වැව තිසිසමහාරාම ප්‍රෙද්ශයේ ජනතාවට වටිනා සම්පතකි
තිස්ස වැවෙහි වැව් බැම්ම ඉතා මනරම් ලෙස භූමි අලංකරණය කර තිබෙන අතර වැව් බැම්මෙහි ඇති සුවිසල් වෘක්ෂ වැවට එක් කරනුයේ අභිමනවත් බවකි
නිරන්තරයෙන් ජනතාවගෙන් පිරී පවතින තිස්ස වැව ස්නිනය සඳහා ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයකි
තිස්ස වැව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, අනුරාධපුරය ප්‍රදේශය තුල පිහිටා තිබෙන වැවකි
අනුරාධපුර අගනගරයේ ජල සම්පාදනය වැඩිකරවීම වෙනුවෙන් දේවානම්පියතිස්ස රජ (ක්‍රි
3 සියවස) විසින් මෙම වැව කරවා තිබේ
අඩි 25ක් උස වැවෙහි බැම්ම සැතපුම් 2ක් පමණ දිගු වේ
හබරණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු මැද පළාතේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කුඩා නගරයකි
ලංකාවේ මැතිවර්ණ කොමසාරිස්
සුනන්ද දේශප්‍රියගේ අයියා
කොළඹ නඩුකාර උන්නාසේ කෙනෙකි
කඩුවෙල අධිකරණයේය
2015 බැංකොක් බෝම්බ ප්‍රහාරය සිදු වූයේ, තායිලන්තයේ,   බැංකොක් නගරයේ, පතුම් වන් දිස්ත්‍රික්කයෙහි,   රට්චප්‍රාසොං මංසන්ධියෙහි,  ඊරවන් සිද්ධස්ථානය  තුල 2015 අගෝස්තු 17 දිනදීය
විසි දෙනෙකු මියගොස් 125 දෙදෙනෙකු තුවාල ලදහ
ආරක්ෂිත කැමරා පටිගත සටහන් දක්වන්නේ, පිපිරීමට ටික වේලාවකට පෙර,  සැකකරුවෙක් විසින් උර පොදියක් තබා යන බවකි
අද දිනය වන තුරු, ආරක්ෂිත කැමරා සටහනෙහි සඳහන් සැකකරු අත්අඩංගුවට පත්ව නැත
පූර්ව සිදුවීම් 
මෙම බෝම්බ ප්‍රහාර සිද්ධියට පෙර, තායිලන්තය තුල මෙම වසරෙහිදීම තවත් වෙනත් බෝම්බ ප්‍රහාර දෙකක් සිදු විය
2015 පෙබරවාරි මාසයේදී, අසබඩ පිහිටි සියාම් පැරගෝන්  සාප්පු සංකීර්ණයට පිටත රට්චප්‍රාසොං ස්කයිවෝක් හිදී බෝම්බ දෙකක් පුපරා ගොස් පුද්ගලයන් තිදෙනෙක් තුවාල ලදහ
මෙම ප්‍රහාරය සඳහා දේශපාලන අභිප්‍රේරණයක් සහිත වූ බවක් විශ්වාස කෙරිණි
2015 අප්‍රේල් මාසයේදී, කෝ සමූයී හිදී, කාර් බෝම්බයක් පුපරා ගොස් තිදෙනෙක් තුවාල ලදහ
ප්‍රහාරය
thumb|left| රට්චප්‍රාසොං මංසන්ධිය සහ ඊරවන් සිද්ධස්ථානය 2015 මැයි මාසයේදී
2015 අගෝස්තු 17 දින, 18
55 ICT (11
55 UTC) වේලාවට, බැංකොක් නගර මධ්‍යයෙහි, කාර්යබහුල   රට්චප්‍රාසොං මංසන්ධිය අසබඩ, ඊරවන් සිද්ධස්ථානය භූමිය තුල බෝම්බයක් පුපුරා ගියේය
රාජකීය තායි පොලීසිය පැවසුවේ 3 කිලෝග්‍රෑම් (6.6 රාත්) බරැති ටීඑන්ටී ප්‍රමාණයක්  බටයක් තුල පුරවා, සිද්ධස්ථානය වටකොට ඇති පිටියෙහි පිටස්තර ගැටිය අසබඩ බංකුවක් යට තබා තිබූ බවත්, සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙහි සිට  30 මීටර (98 අඩි) දුරක තිබී, ප්‍රහාරය සඳහා භාවිතා කල බවට සැක කෙරෙන ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථයක් මොයා ගත් බවත්ය
ප්‍රහාරය පිළිබඳව තවමත් කිසිවකු වගකීම භාරගෙන නොමැත
මෙම ප්‍රහාරයන් විසින්, තායිලන්තයේ සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ ආර්ථිතය එල්ල කර ඇති බව සිතනු ලබයි
ගොදුරුවූවෝ

පිපීරීමට ගොදුරුවූවන්ගෙන් බොහෝමයක් සිද්ධස්ථානය නැරඹීම සඳහා පැමිණි සංචාරකයෝ වෙති
රාජකීය තායි පොලීසිය විසින් වාර්තා කරනු ලැබුවේ, 20 දෙනෙකු මිය ගොස් 125 දෙනෙකු තුවාල ලද බවයි. මිය ගිය වුන් අතර තායි ජාතිකයින් සය දෙනෙකුද, මලයාසියානු ජාතිකයන් පස් දෙනෙකුද, ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශ චීන ජාතිකයින් සතර දෙනෙකුද, හොංකොං ජාතිකයින් දෙදෙනෙකුද (හොංකොං හී නිවැසි බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයින් එක් අයෙකුද ඇතුළුව), ඉන්දුනීසියානු ජාතිකයින් එක් අයෙකුද සහ, සිංගප්පූරු ජාතිකයින් එක් අයෙකුද වූහ
මීට අමතර වශයෙන්, තුවාල වූවන් අතර, ජපාන, මලයාසියානු, මාලදිවයින්ල ඕමාන්, පිලිපීන, කාටාර් සඑ තායිවාන පුරවැසියන් වූහ
සැකකරුවෝ

විමර්ශකයන් පැවසුවේ, සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙහි උර මල්ලත් තැබූ බවට  පෙනී ගිය පුරුෂයා, මෙම පිපිරිවීමට වගකිය යුතු බවට ඔවුනට "සහතික" බවයි. ආරක්ෂක කැමරා පටිගත දර්ශන, ජාත්‍යන්තර වශයෙන් විකාශය කෙරුණු අතර, එහි දැක්වෙනුයේ, කොට කලිසමක් සහ කහ පැහැති ටී ෂර්ට් එකක් හැඳි පුරුෂයෙක්, බංකුවක් මත හිඳිමින් සිටියදී,  තද-පැහැති උර මල්ලක්  ගලවා, ඉන්පසු නැගී සිට, බංකුව යට උර මල්ල බහා ලා, ඔහුගේ දුරකතනය දෙස බලමින් එතැනින් ඉවත්ව ඇවිද යන බවකි
හුවා ලම්පෝං අසබඩ පටුමගක් වෙතින්  ත්‍රි-රෝද රියකින් සැකකරු පැමිණ ඇති බවට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත
මෙම ප්‍රහාරය සිදු කර ඇත්තේ කිසියම් ජාලයක් විසින් බව පැවසූ  තායිලන්තයේ පොලිස්පතිවරයා, සැකකරුගේ දළ රූපයක් නිකුත් කලේය
මෙම පටිගත සටහන් වලම අඩංගු බවට පෙනෙන තවත් පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකුද සැකකරුවන් ලෙසින් සැලකෙන බවද පොලීසිය පවසයි
මෙය ජාත්‍යන්තර ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් විසින් සිදු කල දෙයක් බවට "සිතිය නොහැකි" බව තායි රජය පවත්වයි. පොලීසිය පැවසුවේ, අඩුම වශයෙන්  10 දෙනෙකු හෝ ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ බවට සැක කෙරෙන බවයි.

සටහන්

ආශ්‍රිත
තිබ්බත හෝඩිය යනු බ්‍රාහ්මීය මූලයක් සහිත වූ ද, ටිබෙට් බස මෙන්ම ද්සොංඛා, සිකිම් භාෂාව, ලඩාඛි,සහ සමහර අවස්ථාවලදී බල්ථි භාෂාව ලේඛනයේදී යොදාගන්නා වූ ද අබුගිඩාවකි
මේ හෝඩියේ මුද්‍රිත ස්වරූපය ඌචෙන් අකුරු (dbu-can|དབུ་ཅན་
"හිස සහිත") ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, එදිනෙදා භාවිතයට ගන්නා වැල් අකුරු ස්වරූපය ඌමේ අකුරු ලෙස හඳුන්වයි. (dbu-med|དབུ་མེད་
"හිස රහිත")
ඉතිහාසය
තිබ්බත් සෝඩියේ නිර්මාත්‍රුවරයා වීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ මධ්‍ය 7වන සියවසේ විසූ තොන්මි සම්භෝතාට ය
ජනප්‍රවාදයේ එන ආකාරයට, සොංත්සෙන් ගම්පෝ (569-649) රජුගේ ඇමතියෙකු වූ තොන්මි සම්භෝතාව ලේඛන කලාව උගෙන ඒමට ඉන්දියාවට යවන ලදී
ඔහු ආපසු පැමිණීමේදී එම කාලයේ ඉන්දියාවේ පැවතුණා වූ අකුරු ක්‍රමයක ආභාසය ලත් තිබ්බත අකුරු ඔහු ඉදිරිපත් කළබැව් පැවසේ
සංස්කෘතකරණය

ස්වර

ගාත්‍රාක්‍ෂර

යුනිකේත
යුනිකෝඩ්හි තිබ්බත කේත පැතිරී ඇති පරාසය U+0F00–U+0FFFඅතර වේ
ජාතික කම්කරු සංගමය (NUW) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සක්‍රීය, තේ වැවිලි වෘත්තීය සංගමයකි
ඊස්ට් ඇන්ග්ලියා විශ්වවිද්යාලයේ' ()

ප්රසිද්ධ උපාධිධාරීන්
අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටා ඇති ඓතිහාසික පන්සලකි
පිහිටීම
බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා තිබෙන  මෙරට වැදගත් බෞද්ධ පුදබිමක් ලෙස සැළකේ. එය අත්තනගල්ල ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ
ඉතිහාසය
අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරය ක්‍රි
ව. 251-253 අතර සමයේ රජකම් කල, සිරිසඟබෝ රජතුමා තම හිස දන්දුන් ස්ථානය ලෙස හා බෝධිසත්වවරයෙකු දාන පාරමිතාව සම්පූර්ණ කල අත්තනගල්ල නම් ස්ථානය වියහැකියයි සැලකෙන ස්ථාන දෙකින් එකකි
කෙසේ වූවද සිරිසඟබෝ සිදුවීමට අදාල යයි සැලකෙන අනික් ස්ථානය ලෙස සැලකෙන හත්ථිකුච්චි විහාර පරිශ්‍රයෙන් නිවැරදි සාධක බොහොමයක්  හමුවීම නිසා අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරයේ ඉතිහාසය සම්බන්ධව වර්ථමානයේ ගැටළුවක් පැනනැගී ඇත
අත්තනගල්ල විහාර වංශයට අනූව, උපතිස්ස රජ සමයේ (ක්‍රි
ව. 365-406) මෙහි විහාරවාසීව වැඩසිටි භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් භාවනා ප්‍රගුණ කිරීම මගින් අරහත් භාවයට පත්වූ බව කියැවේ
මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව

මූලාශ්‍ර

රජමහා විහාර
වටදාගෙවල්
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රන්
මෙම ලිපිය ලෝහ පිලිබඳ වේ
වර්ණ සඳහා, බලන්න ස්වර්ණ (වර්ණ)
වෙනත් භාවිතා සඳහා, බලන්න ස්වර්ණ (වක්රෝත්තිහරණය)
"මූලද්රව්ය 79" මෙයට යළි යොමුවේ
ජීවයේ සම්බවය විසින් කෙටි කතාව හා සංග්රහයක් සඳහා, බලන්න මූලද්රව්ය 79 (සංග්රහයක්)
රන්, 79 Au
රන්- crystals
2.54
අයනීකරණ ශක්තිය	1 වන
890,1 kJ / mol 
2 වන
1980 kJ / mol
පරමාණුක අරය	ආනුභවික
144 pm,
සහසංයුජ අරය	136 ± සවස 6
වෑන් ඩර් Waals අරය	166 pm,
Miscellanea
ක්රිස්ටල් ව්යුහය	මුහුණට කේන්ද්ර ඝන (FCC) මුවදොර රත්රන් සඳහා ස්ඵටික ව්යූහයක් කේන්ද්ර
ශබ්ද ස්පීඩ් සිහින් සැරයටිය	(RT දී) 2030 m / s
තාප ප්රසාරණය	14.2 μm / (25 C දී) (මීටර්  කේ)
තාප සන්නායකතාව	318 ඩබ් / (මීටර්  කේ)
විදුලි ප්රතිරෝධය	22,14 n  M (20  C දී)
චුම්බක ඇනවුම් කිරීම	diamagnetic [2]
ටෙන්සයිල් ස්ට්රෙන්ත්	120 MPa ට
යන්ග් මාපාංකය	79 GPa
ඒවායේ ව්යාකෘති ප්රත්යාස්ථතා මාපාංකය	27 GPa
නිකර මාපාංකය	180 GPa [3]
තුනක් වනුයේ පොයිසන් අනුපාතය	0.4
මෝ දැඩිකම	2.5
එකඟතාව දැඩිකම	188-216 MPa ට
Brinell දැඩිකම	188-245 MPa ට
CAS ලියාපදිංචි අංකය	7440-57-5
ඉතිහාසය
නම් කිරීම	ලතින් aurum, සන්රයිස් අර්ථය Glow සිට
ඩිස්කවරි	දී , මැද පෙරදිග (පෙර 6000 දී )
සියලු ස්ථායී සමස්ථානික
ප්රධාන ලිපිය
රන් සමස්ථානික 
භෞතික විද්‍යාව
පරමාණුක භෞතික විද්‍යාව
ඊරවන් සිද්ධස්ථානය, පෙරදී තඕ මහා ප්‍රොම් සිද්ධස්ථානය (
"මහා බ්‍රහ්ම දෙවිමහෝත්තමයාණන්ගේ සිද්ධස්ථානය") යනු, තායිලන්තයේ, බැංකොක් නුවර පිහිටි, හින්දු සිද්ධස්ථානයක් වන අතර, මැවීම පිළිබඳ හින්දු දෙවියන් වන බ්‍රහ්ම දෙවිමහෝත්තමයාණන්ගේ තායි නිරූපණය වන ප්‍රා ප්‍රොම් ගේ පිළිමයක් එහි තැන්පත් කර ඇත
විශේෂයෙන් චීන ජාතිකයන් අතරෙහි ප්‍රසිද්ධ  වන්දනා ස්ථානයක් වන මෙහි වන්දනාකරුවන්ගේ යැදුම් ඉටු වීම වෙනුවෙන් කුළියට ගන්නා ලද නේවාසික තායි නැටුම් කණ්ඩායම් වල රැඟුම් මෙහි බොහෝ විට දක්නට ලැබේ
2015 අගෝස්තු 17 දිනදී, සිද්ධස්ථානය අසබඩදී  බෝම්බයක් පුපුරා ගොස්, 25 දෙනෙකු මිය ගොස්  120 දෙනෙකුට වඩා තුවාල ලදහ
පාලි සිංහල සූත්‍ර සෙවුම

ඉංග්‍රීසි සූත්‍ර ලැයිස්තුවක්

The Dharmafarers

Some resources

Tips on Reading the Pali Discourses 
 Dīgha Nikāya
1, 2, 9, 15, 16, 29  
 Majjhima Nikāya
1, 2, 8, 9, 10, 11, 14, 18, 19, 20, 21, 22, 26, 28, 29, 35, 36, 38, 43, 44, 47, 55, 58, 60, 61, 63, 66, 70, 72, 74, 82, 86, 88, 95, 96, 107, 108, 109, 117, 118, 121, 125, 136, 139, 141, 149, 150
 Saṃyutta Nikāya
12.2, 12.15, 12.17, 12.33, 12.34, 22.2, 22.59, 22.81, 22.85, 35.28, 35.116, 36.6, 36.7, 36.8, 36.11, 38.14, 41.6, 45.8, 46.51, 46.55, 47.10, 47.19, 48.42, 51.15, 55.7, 56.11  
 Aṅguttara Nikāya
I'd recommend looking at Bhikkhu Bodhi's Thematic Guide and reading the discourses by whatever topic interests you
A discourse that usually stands out in this nikāya is AN 3.65. (I also like 3.61, 3.68 & 3.69)
 Khuddaka Nikāya
I recommend reading fully the Dhammapada, Udāna, Itivuttaka, Sutta Nipāta, Theragāthā & Therīgāthā
They are small and easy to read
If I had to choose one, I'd say the Sutta Nipāta
බෞද්ධ දර්ශනයට අදාල සූත්‍ර
සන්දීප් කිෂාන්  ()  (උපත මැයි 7, 1987) මූලික වශයෙන් තෙළිඟු චිත්රපට ඔහුගේ ක්රියා සඳහා ප්රසිද්ධ ඉන්දියානු සිනමා නළුවෙකි
ආයෝජකයින් හා ණය හිමියන් අතර ෙවනස
ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර රුවන්වැලිසෑ පුදබිමට ආසන්නව සිලාචේතිය ඉදිකොට තිබේ
මෙම දාගැබ කුජ්ජ තිස්ස යන නමින්ද හඳුන්වයි.

ඉතිහාසය
සිලාචේතිය, සද්ධාතිස්ස රජ සමය (ක්‍රි
137-119) වන විටද නිර්මාණය වී තිබූ ථූපයක් ලෙස සැළකේ. මහාවංශයට සහ මනෝරථපුරණියට අනූව මෙම ථූපය සිලාචේතිය ලෙස හඳුන්වා ඇත
මනෝරථපුරණියේ දැක්වෙන ආකාරයට, සද්ධාතිස්ස රජු දවස කුජ්ජතිස්ස මහ රහතන් වහන්සේගේ දේහය අහසින් ගමන් කොට මෙම ශිලාචේතිය අසල මහා ප්‍රාතිහාර්යයක් පෑ බව සඳහන් වේ
වර්ථමාන ඉදිකිරීම අනුරාධපුර යුගයේ අවසාන භාගයට අයත් නිර්මාණ ලක්ෂණ වලින් යුක්ත වේ
19 වන සියවසේදී ස්කිනර් මහතා විසින් නිර්මාණය කරන ලද සිතියම්හීද මෙම ථූපය ශිලා චේතිය ලෙස දක්වා ඇත
මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

මහා විහාරය
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
සෝනි එක්ස්පීරියා සී4 යනු සෝනි විසින් නිෂ්පාදනය හා සංවර්ධනය මැද පරාසයේ ඇන්ඩ්රොයිඩ් දුරකථනක් වන අතර එය Xperia C3 ට පසු නිකුත් කරන ලදි
මෙම ජංගම දුරකථනය 2015 මැයි 6 හඳුන්වාදෙමින් "සෙල්ෆි ස්මාර්ට් ෆෝන්" ලෙස අලෙවි කර ඇත
මාස තුනකට පසුව, සෝනි එහි අනුප්‍රාප්තික ලෙස එක්ස්පීරියා C5 අල්ට්රා ඉදිරිපත් කරන ලදී
දුරකතනයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය වන්නේ 25 මි
මෙගාපික්සල් 5 ඉදිරිපස කැමරාව හා මීඩියාටෙක් MT6752 විසින් බලය ලබන 1.7 GHz ක ඔක්ටා-කෝර් ප්‍රොසෙසරය වේ
ප්‍රකාශයට පත්කිරීම
2015 මැයි මස, උපාය මාර්ග විශ්ලේෂකයන් උපකරණයේ ඉදිරිපස කැමරා ප්‍රමිතිය ඇගයීමට ලක් කිරීම සඳහා ස්වාධීන පාරිභෝගික පරීක්ෂණයක් පැවතිනි
පරීක්ෂණයට පසු, උපකරණය "ලෝකයේ හොඳම සෙල්ෆි ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය" හා "සෙල්ෆි සඳහා ලෝකයන්හි හොඳම ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය" ලෙස බව ප්‍රකාශ කරන ලදි
අලෙවිය
2015 මැයි 26 දින, මෙම උපාංගයේ ද්විත්ව සිම් සංස්කරණය එක්ස්පීරියා M4 ඇක්වා හි ද්විත්ව සිම් සංස්කරණය සමග ඉන්දියාවේදී එළිදැකීය
මූලාශ්‍ර

බාහිර සැබැඳි
 වයිට් පේපර්
 නිල මුදාහැරීම
 නිල වෙබ්අඩවිය

ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් (මෙහෙයුම් පද්ධතිය)
ජංගම දුරකථන
කොණ්ඩුවටුවාන ජලාශය හෝ කොණ්ඩවට්ටවාන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන පුරාණ ජලාශයක් වේ
එය අම්පාර - ඉඟිණියාගල මාර්ගයේ අම්පාර වැවට ආසන්නව ඉදි කොට තිබේ
ඉතිහාසය

කොණ්ඩුවටුවාන ජලාශය ක්‍රි
1 - 3 වන සියවසේ ඉදිකරන ලද්දක් ලෙස සැළකේ. ජලාශය ආශ්‍රිතව සොයාගත්, 10වන සියවසේ හතරවන දප්පුල රජුගේ සමයට අයත් ආඥාවක් දැක්වෙන ශිලා පුවරුවකට අනූව, මෙම ජලාශයේ ජලය සඳහා බදු අය කරගත් බැව් සඳහන් වේ
එහි දිගාමඩුල්ලේ ඇරගම නම් වු ග්‍රාම සම්බන්ධයෙන් පනවන්නට යෙදුනු නියෝග මාලාවක් අඩංගු වේ
නටඹුන්

ජලාශයට අයත් නටඹුන් අතර පැරණි ගොඩනැගිලි කොටස්, සිරිපතුල් කොටස් දැකගත හැකිවන අතර වර්ථමානයේ මෙම පුරාවිද්‍යා භූමිය, කොණ්ඩුවටුවාන හමුදා සටන් පුහුණු පාසලට අයත් සීමාව තුල පවතී
මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
මිහින්තලය කටු සෑය, ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර මිහින්තලා පුදබිමෙහි ඉදිකොට ඇති දාගැබ් අතුරින් එකක් වේ
ඉතිහාසය
මිහින්තලා ආරාමය ඉදිකිරීම වෙනුවෙන් භාවිතා කරන ලද කම්හල් උපකරණ සහ ආයුධ ආදිය තැන්පත් කර මෙම සෑය ඉදිකර ඇති බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ
19වන සියවසේ මුල්සමයේ සෑය ආශ්‍රිතව සිදුකරන ලද කැණීම් වලදී ක්‍රි
ව. 8 - 9 සියවස් වලට අයත් සිංහල හා සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියූ මහායාන සූත්‍ර පාඨ ඇතුලත් තඹ තහඩු හමුවී ඇත
වාස්තු නිර්මාණ ලක්ෂණ වලට අනූව මෙම මිහින්තලා කටු සෑය, මහායාන සම්ප්‍රදායට අයත්, ස්තූපය ප්‍රමුඛ කරගත් අනුරාධපුර යුගයට අයත් විහාර සංකීර්ණයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත
මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

මිහින්තලය
මහායාන දාගැබ් - ශ්‍රී ලංකා
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
හත්ථිකුච්චි පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකාවේ හත්ථිකුච්චි විහාර පරිශ්‍රයේ පිහිටුවා ඇති ප්‍රාදේශීය කෞතුකාගාරයක් වේ
1990 වර්ෂයේ පිහිටුවන ලද කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ නඩත්තු වේ
චෙස් ක්‍රීඩාවේ ඉතිහාසය වසර  1500 කට වඩා වැඩි කාලසීමාවකට පැතිරෙයි
ක්‍රීඩාවෙහි ආදිතම පූර්වජයා, ක්‍රිව 6වන සියවසට පෙර  ඉන්දියාවෙහි ජනිතවූ බවට විශ්වාස කෙරෙයි
ඉතිහාසඥයින්ගෙන් සුළුතරයක් විශ්වාස කරන්නේ, මෙම ක්‍රීඩාව  චීනයෙහි බිහිවූ බවයි. ඉන්දියාවෙහි සිට, මෙම ක්‍රීඩාව  පර්සියාවට පැතිරිණි
විසින් පර්සියාව යටත්කරගැනීමෙන් පසුව, මුස්ලිම් ලෝකය පුරාද, ඉන්ක්බිතිව දකුණු යුරෝපය වෙතද, චෙස් ක්‍රීඩාව පැතිරිණි
යුරෝපයේදී පරිණාමයට බඳුන්වූ චෙස් ක්‍රීඩාව, 15වන සියවසෙහිදී, එහි වර්තමාන ස්වරූපයට පත් විය
1880 ගණන් වන තුරු ප්‍රමුඛතම චෙස් ක්‍රීඩා කිරීමේ ශෛලීය වූයේ "චෙස් පිළිබඳ රොමැන්ටික් යුගය" විය
නොහික්මුණු ප්‍රහාර, දක්ෂ සංයෝජන, නොඉවසුම් ඉත්තන් පරිත්‍යාගය සහ  වේගවත් ක්‍රීඩාවන් යන් දේ මෙහි ගුණාංග වෙති
ජයග්‍රහණයට වඩා  විලාසිතාවක් සහිතව ජයග්‍රහණය කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය ලැබිණි
තාක්ෂණික  විශාරදත්වය හෝ දීර්ඝ-කාලීන සැලසුමට වඩා, කලාත්මක භාව ප්‍රකාශය පිළිබඳව මෙම ක්‍රීඩාවන් විසින් අවධානය යොමු කෙරිණි
ක්‍රීඩාවෙහි රොමැන්ටික් යුගයට පසුව, විද්‍යාත්මක, අතිනූතන සහ, නව ප්‍රවේගිකත්ව යුග පැමිණිනි
සම්භවය 

චෙස් ක්‍රීඩාවෙහි පූර්වගයෝ, ගුප්ත අධිරාජ්‍යය සමයයෙහි  ඉන්දියාවෙහි ජනිත වූහ
එහිදී, 6වන සියවසෙහිදී පැවති එහි මුල් ආකෘතිය, හැඳින්වුනේ චතුරංග යනුවෙන් වන අතර, එහි අර්ථය වූයේ, " (හමුදාවේ) අංග සතර"
පාබළ සේනාව, අශ්වාරෝහක බලඇණිය, හස්ති සේනාව, සහ යුධ රථ බලඇණිය වෙයි
එකල මෙම බලඇණි නිරූපණය කල ඉත්තන්,  නූතන මාදිළියෙහිදී පිළිවෙලින් පෝන්, නයිට්, බිෂොප් සහ, රූක් ලෙසට පරිණාමයවූහ
ගර්හාඩ් ජොස්ට්න් සහ අයිසෙක් ලින්ඩර් යන චෙස් ඉතිහාසඥයින්ට පරිදී,  චෙස් ක්‍රීඩාවෙහි  "මුල් ආරම්භයන්",  50 ක්‍රිපූයු–200 ක්‍රියු   පමණ කාලසීමාවහිදී, පුරාතන ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි කුෂන් අධිරාජ්‍යය දක්වා අනුරේඛනය කල හැක
නව චෙස් ක්‍රීඩාව 

වර්තමානය වන විට Garry Kasparov ලොව එතෙක් මෙතෙක් හොඳම චෙස් ක්‍රීඩකයා ලෙස හදුන්වයි. තවද Magnus Carlsen වර්තමාන chess grandmaster වේ
සටහන් 

 
චෙස්
රන්කොත් වෙහෙර ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාතන ස්ථූපයක් වේ
එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1187 සිට 1196 දක්වා රාජ්‍ය කල නිශ්ශංක මල්ල රජු විසින් ඉදිකරන ලද්දකි
අනුරාධපුර මහා විහාර ස්ථූප සම්ප්‍රදායට අනූකූලව රන්කොත් වෙහෙර ඉදිකොට තිබෙන අතර එය අනුරාධපුර රුවන්වැලිසෑයට බොහෝ සමීප ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි
ස්ථූපය සමීපයේ පිහිටුවා ඇති ශිලා ලේඛනයේ, මෙම ස්ථූපය "රුවන්වැලි" ලෙස හඳුන්වා දී තිබෙන මුත් පසුකාලීනව එය වර්ථමානයේ ව්‍යවහාර වන රන්කොත් වෙහෙර බවට පත්වී තිබේ
විස්තරය 
සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ගඩොලින් නිමවා ඇති රන්කොත් වෙහෙරේ පාදම අඩි 550ක පමණ විශ්කම්භයකින් හා අඩි 108ක පමණ උසකින් යුක්ත වේ
කෙසේ වූවද ස්ථූපයේ මුල් හැඩය, විශේෂයෙන් ඉහල කොටස, පසුකාලීනව සිදුකරන ලද ප්‍රථිසංස්කරණ හේතුවෙන් වෙනස් වී තිබේ
ස්ථූපයේ මුල් උස අඩි 200ක් පමණ වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
රන්කොත් වෙහෙර පොළොන්නරුව පිහිටි විශාලතම ස්ථූපය වන අතර, දිවයිනේ සිව්වන විශාලතම ස්ථූපයද වේ
ස්ථූපය වාහල්කඩ හතරකින් සමන්විතය
මූලාශ්‍ර

පොළොන්නරුව
පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රොමැන්ටික් චෙස් යනු,  1880 ගණන් වන තෙක් ව්‍යාප්තව පැවති චෙස් ක්‍රීඩා මාදිළියකි
බටහිරාරාම (හෝ පශ්චිමාරම, පධානඝර) යනුවෙන් ප්‍රකට ආරාම සංකීර්ණ ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර ලෝලුගස්වැවට ආසන්නව පිහිටා තිබේ
මෙම ප්‍රදේශය පණ්ඩුකාභය රජු විසින් මහා සූසානය සඳහා වෙන්කල පෙදෙස සේ සැළකේ.

බටහිරාරාම පධානඝරය

ක්‍රි
යුගයේ සිටම ඉදිවූ බවට සාධක සහිත පතනගල, පියංගල ආදී නම් වලින් හැඳින්වෙන පධානඝරය, භාවනායෝගී භික්ෂූන් වහන්සේලා උදෙසා ඉදිකරනු ලැබූ ආරාම විශේෂයක් වේ
ආවේණික සුවිශේෂී වාස්තු විද්‍යාත්මක සැලසුමකට අනූව සකස් කොට ඇති පධානඝර, ප්‍රධාන සංඝාරාම හා ජනාවාසවලට දුරින් පිහිටුවා තිබේ
උඩට නෙරා ගිය පිහිටි ගලක් පාදක කොට ගෙන දිය අගලකින් වටවූ ද්විත්ව ගොඩනැගිල්ලක් ලෙස, බටහිරාරාම පධානඝරය නිර්මාණය කර ඇත
කැටයම් හා මූර්ති කිසිවක් ආරාම නිර්මාණයේදී භාවිතාකර නොමැති අතර, කැසිකිලි හා වැසිකිලි පමණක් අලංකාර කැටයමින් යුක්ත වේ
බටහිරාරාම පධානඝරයේ කැසිකිළි ගල් පුවරු වල පමණක් මෙලෙස කැටයම් මෝස්තර යොදා ඇත්තේ, භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් ඒවා ප්‍රතික්‍ෂේප කරන බව දැක්වීම පිණිස උන්වහන්සෙලාගේ අදහස් අනුව යමින් දායකයින් විසින් ඒවා ඉදි කරන්නට ඇති නිසාය
මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

අනුරාධපුරය
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
මිහින්තලය ඉඳිකටු සෑය, ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර මිහින්තලා පුදබිමෙහි ඉදිකොට ඇති චෙෙත්‍යයන් අතුරින් එකක් වේ
එය මිහින්තලය කටු සෑයට යාබදව දැකගත හැකිවේ
ඉතිහාසය
මෙම ස්ථූපය පළමුවන සේන රජතුමාගේ රාජ්‍ය සමය තුල ඉදිකරන ලද්දක් බව, පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අනූව නිර්ණය කොට තිබේ
ගොඩනැගූ අය අවිනිෂ්චිතය
1923 වර්ෂයේදී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙහි සංරක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී
එහිදී මහායාන බෞද්ධ දර්ශනයට අයත් ප්‍රඥාපාරමිතා සූත්‍රය සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියන ලද තඹ පත් ඉරු 91 ක් හමුවී තිබේ
ඒ අනූව මහායාන බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අයත් ධර්ම ධාතු නිදන් කොට තනනු ලබන ධර්ම චෙෙත්‍යයක් ලෙස මෙය සැළකේ. 

කෙසේනමුදු මිහින්තලයේ වැඩවිසූ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ චීවර මසා ගැනීමට භාවිත කල ඉඳිකටු තැම්පත් කර මෙම ස්ථූපය ගොඩ නැංවූ බව ජනප්‍රවාදයේ විස්තර වේ
1941 වර්ෂයේදී මෙය පුරාවිද්‍යා රක්ෂිත ස්මාරකයක් බවට පත් කරන ලදී
දාගැබ
අඩි 6ක් පමණ උසින් යුතු වේදිකාවක් මත අඩි 20ක පමණ විෂ්කම්භයකින් යුක්තව ඉදිකර ඇති ස්ථූපය ක්‍රි
ව. 8-9 සියවසට අයත් මහායානික නිර්මාණ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි
පාදමේ සිට පේසා වළලු දක්වා කළු ගලින්ද, උපරි භාගය ගඩොලින්ද නිර්මාණය කොට තිබේ
මෙහි හැඩය බුබ්බුලාකාර ස්වරූපයක් ගන්නා අතර, අනුරාධපුර විජයාරාම ස්ථූපයට සමාන කමක් දක්වයි.

ස්ථූපයට අමතරව පංචාවාස ගොඩනැගිල්ලක්, ප්‍රතිමා ගෘහයක්, ජන්ථාගාරයක් හා පොකුණක්ද අවට දැකගත හැකිවේ
මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
වාරණය යනු 
 සරලව කිවහොත් යම් නිර්මාණයක් නීතිමය තහනමකට යටත් කිරීම වේ
එනම් ප්‍රසිද්ධියේ භාවිතා කිරීමට නොහැකි තත්වයට පත් කිරීම මෙමගින් සිදුවේ
පාලනය කරනු ලබන පිරිසක් හෝ එම පිරිස විසින් පනවනු ලබන මණ්ඩලයක් විසින් හෝ ජනතාවගේ හිතසුව පිණිස වාරණ නීති මාලාවන් වරින් වර පනවනු ලැබේ
ඒ අනුව ඇතැම් ලේඛන පරික්ෂා කිරීම තහනම් කිරීම, ඇතැම් ජනමාධ්‍ය පාලනය කිරීම, හා ඒවා මගින් ප්‍රකාශ කරනු ලබන දේ පාලනය කිරීම හෝ තහනම් කිරීම යන කාර්‍යයන් ක්‍රියාත්මක වේ යැයි ''මහාචාර්ය සුනන්ද මහේන්ද්‍රයන් වාරණය නිර්වචනය කරයි
වාරණයේ ප්‍රභේද ගණනාවක් ඇත
ඉන් සමහරක් මෙසේය
* මුද්‍රිත මාධ්‍ය වාරණය     
  * රාජ්‍ය වාරණය 
  * හමුදාමය වාරණය 
  * අන්තර්ජාල වාරණය 
  * රුපවාහිනි වැඩසටහන් වාරණය 
  * ආගමික වාරණය 
  * දේශපාලන වාරණය 
  * සිනමා වාරණය  
  * ගීත/සංගීත වාරණය

වැඩිදුර කියවීම් සදහා -
තොරතුරු සමාජයේ මාධ්‍ය භාවිතය හා වාරණය

Tashi Perera 11
00, 31 අගෝස්තු 2015 (UTC)
ආර්ය බබාර්
නෝවෙයර් ටු රන් යනු ජීන්-ක්ලෝඩ් වැන් ඩැම් රඟන රොබට් හාමන් අධ්‍යක්ෂණය කල  1993 ඇමරිකානු ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයකි
රොසනා ආකෙට්, කීරන් කල්කින්, ටෙඩ් ලෙවින් සහ ජොස් ඇක්ලන්ඩ් යන පිරිස ද  මෙහි රංගනයෙන් දායක වෙති
1993 ජනවාරි 15 මෙය ඇමරිකාවේ දී  නිකුත් විය
කතාව 
සෑම් ගිලන් යනු තම බැංකු-මංකොල්ල සහායක සමඟ ෆෙඩරල් අත්අඩංගුවෙන් පලායන කියුබෙක් වාසියෙකි
References 

චිත්‍රපට
ඉංග්‍රීසි-භාෂා චිත්‍රපට
චිත්‍රපට පිළිබඳ අංකුර ලිපි
ඇලස්කාව උතුරු ඇමරිකා මහාද්වීපයේ වයඹදිග අන්තයේ පිහිටි එක්සත් ජනපද වලට අයත් ජනපදයකි
ඇලස්කාව මායිම් කරමින් නැගෙනහිරින් කැනේඩියානු යුකොන් භුමිය සහ කැනේඩියානු පළාත ක් වන බ්‍රිටිෂ් කොළොම්බියාව ද, උතුරින් ආක්ටික් සාගරය ද, බටහිරින් සහ දකුණින් පැසිෆික් සාගරය ද පිහිටයි
තවදුරටත් බටහිරින් පිහිටි රුසියාව සහ ඇලස්කාව වෙන් වන්නේ බේරින් සමුද්‍ර සන්ධිය මගිනි
ඇලස්කාව, භුමි ප්‍රමාණය අනුව එක්සත් ජනපද වල විශාලතම ජනපදය යි
එමෙන්ම එක්සත් ජනපද 50 අතුරින් සිව් වන අවම ජනගහනයක් සහ අවම ජන ඝනත්වයක් සහිත වන්නේ ද මෙය යි
දළ වශයෙන් ඇලස්කාවේ ජනගහනයෙන් බාගයක් පමණ ජිවත් වන්නේ ඇන්කරේජ් මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රදේශය තුළ යි
ඇලස්කාවේ ආර්ථිකය පදනම් වන්නේ එහි බහුලව ඇති සම්පත් වන තෙල්, ස්වභාවික වායුව සහ ධිවර කර්මාන්තය මත වේ
සංචාරක කර්මාන්තය ද ආර්ථික යේ වැදගත් කොටසකි
දේශීය ජනතාව විසින් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ අත්පත් කරගෙන තිබුණ ද, 18 වන සියවසේ සිට ඉදිරියට යුරෝපීය බලවතුන්, සූරාකෑමට හා වෙළඳාම සඳහා ඇලස්කාවේ භූමිය උරුමකර ගැනීමට සලකා බලන ලදී
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් වර්ෂ 1867 මාර්තු 30 වන දින රුසියානු අධිරාජ්‍යයයෙන් ඇලස්කාව $ මිලියන 7.2 කට මිල දී ගන්නා ලදී
එය අක්කරයක් සඳහා ආසන්න වශයන් ඩොලර් ශත 2 ($4.74/km2) කි
1912 මැයි 11 දින ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට අයත් භුමි ප්‍රදේශයක් ලෙස සංවිධානය වීමට ප්‍රථම ඇලස්කාව පරිපාලනමය වෙනස්කම් කිහිපයකට බඳුන් කරන ලදී
1959 ජනවාරි 3 වන දින එය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ 49 වන ජනපදය ලෙස ඇතුළත් කර ගන්නා ලදී
නම ලැබුණු ආකාරය 
ඇලස්කා (Аляска) යන නාමය හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ රුසියානු යටත් විජිත සමය තුල දී, එය අර්ධද්වීපය හැඳින්වීමට භාවිත කල කාලයේ දී ය
එය ඇලස්කාවේ ප්‍රධාන භුමිය හැඳින්වීමට භාවිත වන එලුෂ් (Aleut) හෝ අනන්ගම් (Unangam) බස් වහරක් මගින් ව්‍යුත්පන්න වූවකි
එහි තේරුම වන්නේ මුහුදේ ක්‍රියාකාරිත්වය යොමු වූ වස්තුව යන්නයි
එය සමාන මූලයන් ගෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ එලුෂ් වචනයක් වන ඇල්යෙස්කා (මහා භුමිය) යන නමින් ද හැඳින් වේ
භූ විෂමතා 
අනෙකුත් සියළු ජනපද වල වෙරළ තීර වල එකතුවට වඩා වැඩි දිගකින් යුත් වෙරළ තීරයක් ඇලස්කාව සතු වෙයි
ඇලස්කාව, මහද්වීපික උතුරු ඇමෙරිකාවේ පිහිටි එක්සත් ජනපදයට යාබද නොවන එකම ප්‍රාන්තය යි
බ්‍රිටිෂ් කොළොම්බියාවේ (කැනඩාව) සැතපුම් 500 (800 km) පමණ මගින් ඇලස්කාව, වොෂින්ටනයෙන් වෙන් වේ
ඒ අනුව ඇලස්කාව ප්‍රධාන රාජ්‍යයෙන් වෙන්ව සම්පුර්ණයෙන් ම වෙනත් රාජ්‍යයකින් හෝ රාජ්‍ය වලින් වට වූ භුමි ප්‍රදේශය (exclave) ක් වන අතර එක්සත් ජනපදය සතු එවැනි වූ විශාලතම භුමි ප්‍රදේශය ද වේ
වර්ග සැතපුම් 663,268 (1,717,856 km2) ක භුමි ප්‍රදේශයක් හිමි ඇලස්කාව එක්සත් ජනපද යේ විශාලතම ප්‍රාන්තය වන අතර එහි දෙවන විශාලතම ප්‍රාන්තය වන ටෙක්සාස් හි භුමි ප්‍රමාණය මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා විශාලත්වයෙන් වැඩි ය
ඇලස්කාව ට වඩා විශාලත්වයෙන් යුත් ස්වෛරී රාජ්‍යයන් (රටවල්) පවා ලොව තිබෙන්නේ 18 ක් පමණි
භෞමික ජලය සහිත ප්‍රදේශ ද එකතුව ගත් කල ඇලස්කාවේ භුමි ප්‍රමාණය, එක්සත් ජනපද යේ මීළඟ විශාලතම භුමි ප්‍රමාණ සහිත ප්‍රාන්ත වන ටෙක්සාස්, කැලිෆෝනියා සහ මොන්ටානා යන ඒවා යෙහි භුමි ප්‍රමාණ වල එකතුවට ද වඩා වැඩි ය
එමෙන්ම එක්සත් ජනපද යේ කුඩා ම භුමි ප්‍රමාණ සහිත ප්‍රාන්ත 22 හි භුමි ප්‍රමාණ වල එකතුව ට ද වඩා ඇලස්කාවේ භුමි ප්‍රමාණය විශාලත්වයෙන් වැඩි වෙයි
ප්‍රදේශ 
විවිධ ප්‍රදේශ වල සීමා නිර්ණය කරන, නිළ වශයෙන් ඉදිරිපත් කල මායිම් ඇලස්කාවේ නොමැති නමුත් පොදු වශයෙන් පිළිගැනෙන ප්‍රදේශ 6 ක් ඇත
South Central 
ඇලස්කාවේ වැඩිම ජනගහනයක් සහිත ප්‍රදේශය යි
ඇන්කරේජ්, මටනුස්කා-සුසිට්නා නිම්නය (Matanuska-Susitna Valley), කෙනායි අර්ධද්වීපය (Kenai Peninsula) මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත
ග්‍රාමීය, ඇලස්කාවේ දකුණු ප්‍රදේශයේ වඩාත් ම ජන ශුන්‍ය ප්‍රදේශ, ව්රන්ගේල් කඳු (Wrangell Mountains) වල බටහිර පෙදෙස, ප්‍රින්ස් විලියම් සවුන්ඩ් ඒරියා (Prince William Sound area) සහ කොර්දෝවා (Cordova) සහ වැල්දෙස් (Valdez) ප්‍රජාවන් ද South Central ප්‍රදේශය තුළ පිහිටයි
අග්නිදිග (Southeast) 
Panhandle (පටු භුමි තීරය) හෝ ඇතුළත පටුමග ලෙස ද හඳුන්වයි. එක්සත් ජනපද යේ ඉතිරි කොටස් වලට ආසන්නතම ඇලස්කාවේ කලාපය මෙය යි
ඒ නිසා ඇලස්කාව මිල දී ගැනීමෙන් පසු වසර වල දී වඩාත් ම දේශීය-නොවන පදිංචි වීම් සිදු වූ ප්‍රදේශය මෙය යි
ඇලෙක්සැන්ඩර් දූපත් සමූහය මෙන්ම ඇමරිකාවේ විශාලතම වනය වන ටොන්ගාස් ජාතික වනය ද මෙම කලාපය තුල පිහිටයි
ප්‍රාන්ත අග නගරය වන ජිනේව්, පුර්ව අග නගර වූ සිට්කා (Sitka) සහ එක් කලෙක දී ඇලස්කාවේ විශාලතම නගරය වූ කෙචිකන් (Ketchikan) ද මෙම කලාපය තුළ පිහිටයි
ඇලස්කා මැරීන් අධිවේගී මාර්ගය, ප්‍රදේශය හරහා වැදගත් මතුපිට ප්‍රවාහන මාර්ගය ක් සපයයි
හේන්ස්, හයිඩර් සහ ස්කැග්වේ (Haines, Hyder and Skagway) යන ප්‍රජාවන් තුනක් පමණක් යාබද උතුරු ඇමරිකානු මාර්ග පද්ධතිය ට ඇති ඍජු සම්බන්ධතා අත් විඳියි
අභ්‍යන්තර (Interior) 

ඇලස්කාවේ විශාලතම කලාපය යි
මෙම කලාපයේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ජන ශුන්‍ය වේ
කලාපයේ ඇති එකම විශාල නගරය ෆෙයාබෑන්ක්ස් (Fairbanks) වේ
ඩෙනාලි (Denali) ජාතික උද්‍යානය සහ රක්ෂිතය මෙම කලාපය තුළ පිහිටා ඇත
ඩෙනාලි යනු උතුරු ඇමරිකාවේ උසම කන්දයි
නිරිතදිග (Southwest)  
 
නිරිතදිග ඇලස්කාව විසිරී ගිය ජනාවාස සහිත බේරින් මුහුදේ සිට රට අභ්‍යන්තරයේ සැතපුම් 500 (800 km) ක් පමණ විහිදුණු කලාපය කි
ජනගහනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් වෙරළබඩ ඔස්සේ වාසය කරයි
කෝඩියැක් දිවයින සහ ලොව විශාලතම ගංගා ඩෙල්ටාවක් වන මහා යුකොන්-කුස්කොක්විම් ඩෙල්ටාව (Yukon–Kuskokwim Delta) මෙම කලාපයේ පිහිටා ඇත
ඇලස්කා අර්ධද්වීපයේ කොටස් නිරිතදිග කලාපය ට අයත් ලෙස සලකනු ලබයි
අනෙකුත් ඉතිරි කොටස් Aleutian දූපත් වලට අයත් වේ
උතුරු බෑවුම (North Slope) 
උතුරු බෑවුම කුඩා ගම්මාන සමග මුසුවුණ බොහෝ දුරට තුන්ද්‍රාවන් (tundra) වේ
මෙම ප්‍රදේශය එහි ඇති විශාල බොරතෙල් සංචිත වලට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
එක්සත් ජනපදයෙහි වඩාත්ම උතුරින් පිහිටි නගරය වන බැරෝ (Barrow), මෙම කලාපය තුළ පිහිටයි
කොට්සෙබූ (Kotzebue) නගරය ප්‍රධාන වන, එමෙන්ම කොබුක් ගංගා නිම්නය (Kobuk River valley) පිහිටා ඇති වයඹදිග ආක්ටික් ප්‍රදේශය ද බොහෝ විට උතුරු බෑවුම කලාපයට අයත් කොටසක් ලෙස සලකනු ලබයි
Aleutian Islands 
පැසිෆික් සාගරය තුලට සැතපුම් 1200 (1,900 km) ක් පමණ විහිදී ගිය කුඩා යමහල්මය දූපත් 300කට අධික සංඛ්‍යාවකින් නිර්මාණය වී ඇත
සියළු ජනපද සහ මුළු මහත් උතුරු ඇමරිකානු මහද්වීපය ම එකම නීත්‍යානුකුල දිනයක පවත්වා ගැනීම සඳහා අන්තර්ජාතික දින රේඛාව 180ට බටහිරින් ඇඳ ඇත
කෙසේ වෙතත් මෙම දූපත් වලින් කිහිපයක් නැගෙනහිර අර්ධගෝලය ට අයත් වන බැවින් ඇලස්කාව, සියළු ප්‍රාන්ත අතුරින් වඩාත් උතුරින්ම පිහිටි, වඩාත් නැගෙනහිරින් පිහිටි සහ වඩාත් බටහිරින් පිහිටි ප්‍රාන්තය වෙයි
වඩාත් දකුණින් පිහිටි ප්‍රාන්තය වන්නේ හවායි ජනපදය යි
අට්ටු (Attu) සහ කිස්කා (Kiska) යන දූපත් දෙවන ලෝක යුධ සමයේ දී  ජපානය විසින් අත්පත් කර ගෙන සිටියහ
ස්වභාවික ලක්ෂණ 

එය සතු අති විශාල සංඛ්‍යාවක් වූ දූපත් සමුදාය ත් සමඟ ඇලස්කාවට සැතපුම් 34,000 (54,720 km) ක පමණ උදම් වෙරළ තීරයක් ඇත
Aleutian දූපත් දාමය, ඇලස්කා අර්ධද්වීපයේ බටහිර සිට දක්ෂිණ කෙලවර දක්වා විහිදී පවතී
Aleutian දූපත් සමූහයේ ඇති ක්‍රියාකාරී ගිනි කඳු බොහොමයක් පිහිටන්නේ මුහුදුබඩ කලාපයේ යි
උදාහරණයක් වශයෙන් නිරන්තරයෙන් දුම් විහිදුවමින් පවතින ශිස්හැල්ඩින් (Shishaldin) කන්ද උතුරු පැසිෆික් සාගරයට අඩි 10,000 (3,048 m) ක් ඉහලින් යුනිමක් (Unimak) දිවයිනෙහි පිහිටයි
එය ලොව ඇති කදිම ම කේතු හැඩැති ගිනි කන්ද වන අතර ජපානයේ ෆූජි කන්දටද වඩා සමමිතිකතාවයෙන් යුතු වේ
ප්‍රධාන භුමියේ ඇන්කරේජ් හි බටහිරින් ඇති ස්පර් (Spurr) කන්ද දක්වා ගිනි කඳු දාමය විහිදී පවතී
ජනපද ගණනාවක් සහ කැනේඩියානු පළාත් වලින් සමන්විතව නිර්මාණය වෙමින් පවතින මහද්වීපය හෙවත් Wrangellia හි කොටසක් ලෙසට භූ විද්‍යාඥයන් විසින් ඇලස්කාව හඳුනා ගෙන ඇත
ඇන්කරේජ් වලට වහාම දකුණින් පිහිටි ටුර්නාගෙයින් (Turnagain) බාහුව ලොව විශාලතම උදම් ඇති වන ස්ථානයකි
උදම් වෙනස අඩි 35 (10.7 m)කට වඩා වැඩි විය හැකිය
ඇලස්කාවේ මිලියන තුනකට අධික විල් සංඛ්‍යාවක් ඇත
වගුරු බිම් සහ තෙත්බිම් නිත්‍ය තුහින මගින් වර්ග සැතපුම් 188,320 (487,747km2)ක් පමණ ආවරණය වෙයි
භුමියේ වර්ග සැතපුම් 16,000 (41,440 km2)ක් පමණ සහ උදම් කලාපයේ වර්ග සැතපුම් 1200 (3,110km2)ක් පමණ ග්ලැසියර් අයිස් මගින් ආවරණය වෙයි
දක්ෂිණ සීමාව ආසන්නයේ ඇති බේරින් ග්ලැසියර් සංකීර්ණය මගින් පමණක් වර්ග සැතපුම් 2,250 (5,827km2)ක් ආවරණය වෙයි
100,000 ක් පමණ වූ ග්ලැසියර් සමූහය සමගින් ඇලස්කාව, ලොව ඇති ග්ලැසියර් වලින් අඩකට පමණ හිමිකම් කියයි
භුමියේ හිමිකාරිත්වය 
ජාතික වනාන්තර විශාල සංඛ්‍යාවක්, ජාතික උද්‍යාන සහ ජාතික වනජීවී රක්ෂිත ද ඇතුළත් ව ආසන්න වශයෙන් ඇලස්කාවේ 65% ක් පමණ එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් රජය විසින් හිමිකාරිත්වය සහ කළමනාකාරිත්වය දරන බව එක්සත් ජනපද ඉඩම් කාර්යාංශයේ 1998 ඔක්තෝබර් වාර්තාවට අනුව පැහැදිලි වේ
දේශගුණය 

අග්නිදිග ඇලස්කාවේ දේශගුණය මධ්‍ය-අක්ෂාංශ සාගරික දේශගුණයක් (Köppen දේශගුණ වර්ගීකරණය
Cfb) වන අතර දක්ෂිණ සහ උතුරුදිග ප්‍රදේශ වල දක්ෂිණ ආක්ටික් සාගරික දේශගුණයක් (Köppen Cfc) ඇත
ශීත කාලයේ දී සෞම්‍ය උෂ්ණත්වයක් පවතින සහ වසර පුරා අධික වර්ෂාපතනයක් පවතින අග්නිදිග ප්‍රදේශය, ඇලස්කාවේ වඩාත් තෙත සහිත ම සහ වඩාත් උණුසුම් ම කොටස වේ
ජිනේව් වලට වසරකට අඟල් 50 (130cm) ක වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන අතර කෙචිකන් වලට 150 in (380 cm) ක වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් ලැබේ
ශීත කාලයේ දී හිමාංකයට වඩා වැඩි සාමාන්‍ය දිවා කාලීන උෂ්ණත්වයක් පවතින ඇලස්කාවේ එකම කලාපය ද මෙය වේ
මුහුදූ වෙරළට ආසන්නයේ පිහිටීම නිසා ඇන්කරේජ් ඇතුළු south central කලාපයේ සෞම්‍ය දේශගුණික තත්ත්වයක් පවතී
නිරිතදිග කලාපය ට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් මෙම කලාපය ට ලැබෙන නමුත් වඩා වැඩි හිම පතනයක් ලැබේ
එමෙන්ම දිනයන් පැහැදිලි විය හැක
16 in (41 cm) ක සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් ඇන්කරේජ් වලට ලැබෙන අතර 75 in (190 cm) ක පමණ වාර්ෂික හිමපතනයක් ලැබේ
මෙම අගයට බොහෝ වැඩි හිමපතනයක් ලැබෙන ප්‍රදේශ ද south central කලාපයේ ඇත
එහි පවතින කෙටි, සීතල ගිහානයන් නිසාවෙන් එය, දක්ෂිණ ආක්ටික දේශගුණය (Köppen
Dfc) කි
බටහිර ඇලස්කාවේ දේශගුණය විශාල වශයෙන් තීරණය කෙරෙන්නේ බේරින් මුහුද සහ ඇලස්කා බොක්ක මගිනි
නිරිතදිග ඇලස්කාවේ දක්ෂිණ ආක්ටික දේශගුණයක් පවතින අතර වඩාත් උතුරට යත් ම මහද්වීපික දක්ෂිණ ආක්ටික දේශගුණයක් පවතී
ප්‍රදේශය කෙතරම් උතුරින් පවතින්නේ ද යන්න මත උෂ්ණත්වය තරමක් මධ්‍යස්ත ස්වභාවයක් ගනී
මෙම කලාපයේ වර්ෂාපතනය ඉමහත් විවිධත්වයක් ගනී
වාර්ෂිකව 10 in (25cm) කටත් වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන Seward අර්ධද්වීපයේ උතුරු පැත්තේ සිට කොබුක් ගංගා නිම්නය දක්වා විහිදුණු ප්‍රදේශය තාක්ෂණික වශයෙන් කාන්තාරයකි
අනෙක් අන්තයේ Dillingham සහ Bethel අතර ඇති සමහර ප්‍රදේශ 100 in (250 cm) ක පමණ වර්ෂාපතනයක් ලබයි
අභ්‍යන්තර (interior) ඇලස්කාවේ දක්ෂිණ ආක්ටික දේශගුණයක් පවතී
ඇලස්කාවේ වැඩිම සහ අඩුම උෂ්ණත්වයන් කිහිපයක්ම ෆෙයාබෑන්ක්ස් (Fairbanks) අවට ප්‍රදේශයේ වාර්තා වී තිබේ
ගිම්හාන කාල වල දී උෂ්ණත්වය 90F (30C), පමණ දක්වා ඉහල යන අතර ශීත කාල වල දී උෂ්ණත්වය −60F (−51C) පමණ දක්වා පහල බසී. වර්ෂයකට 10 in (25cm) පමණ වන අවම වර්ෂාපතනයක් interior කලාපයේ පවතී
නමුත් සිසිර සමයේ ඇද හැලෙන වර්ෂාව සමස්ත ශීත ඍතුව පුරාම පැවතීමට නැඹුරු වේ
ඇලස්කාවේ අවම සහ උපරිම යන උෂ්ණත්වයන් දෙකම වාර්තා වී තිබෙන්නේ interior කලාපයෙනි
1915 ජුනි 27 ඇලස්කාවේ වැඩිම උෂ්ණත්වය ලෙස 100F (38C)ක් Fort Yukon වල ද අවම උෂ්ණත්වය 1971 ජනවාරි 23 දින −80F (−62C) ලෙස Prospect Creek වල ද වාර්තා වී තිබේ
එම අවම උෂ්ණත්වය සමස්ථ උතුරු ඇමරිකා මහද්වීපයේ ම වාර්තා වූ අවම උෂ්ණත්වය (කැනඩාවේ ස්නැග්, යුකොන් වල) ට වඩා වැඩි වන්නේ එක් අංශකයකින් පමණි
දිගු, ඉතා සීත සිසිර ඍතු සහ කෙටි, සීත ගිම්හානයන් පවතින ඇලස්කාවේ උතුරු අන්තයේ පවතින්නේ ආක්ටික් (Köppen
ET) දේශගුණයකි
ජුලි මාසයේ දී පවා බැරෝ වල සාමාන්‍ය අවම උෂ්ණත්වය 34F (1C) පමණ වේ
බොහෝ ස්ථාන වලට 10 in (25cm) කටත් වඩා අඩු සාමාන්‍යයක් පවතින මෙම කලාපයේ වර්ෂාපතනය අඩු අගයකි
හිම වර්ෂණයෙන් ඇද හැලෙන හිම, වර්ෂය පුරාම පොළොව මත රැඳී පවතී
ඉතිහාසය

ඇලස්කාවේ ස්වදේශිකයන්  

යුරෝපීය ජනයා පැමිණීමට පෙර, බොහෝ දේශීය ජනතාව වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ ඇලස්කාව අත්පත් කරගෙන සිටියහ
මෙහි සිදු කරන ලද භාෂාමය සහ DNA අධ්‍යනයන්, බේරින් ගොඩබිම් සේතුව හරහා උතුරු ඇමරිකාවේ සිදු වූ පදිංචි වීම් සනාත කිරීමට සාක්ෂ්‍ය සපයයි
කාල් වූස් - අධිරාජධානි් තුනෙහි වර්ගීකරණය ලොවට ඉදිරිපත් කරන ලදි
එනම් ආකීයා,බැක්ටිරියා,ඉයුකැරීයා ලෙසය
වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව තුළ ජාතික උද්‍යාන හා ස්වභාවික රක්ෂිත පවත්වාගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් වගකිවයුතු රජයේ දෙපාර්තමේන්තුව වේ
මෙම දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ජාතික රක්ෂිත 31 ක් සහ අභයභූමි 64 ක් ඇත
මේවාද බලන්න 
 වන සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි 
 වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, නිල වෙබ් අඩවිය

ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ දෙපාර්තමේන්තු
වන සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව තුළ වනාන්තර රැකබලා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් වගකිවයුතු රජයේ දෙපාර්තමේන්තුව වේ
ආශ්‍රිත 
 වනජීවී සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව

මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ දෙපාර්තමේන්තු
දස මහා යෝධයෝ ලෙස සැළකෙන්නේ කාවන්තිස්ස රජතුමා සහ දුටුගැමුණු රජතුමා ළග සිටි සෙනාපතිවරුන් දස දෙනා ය
මොවුන් දුටුගැමුණු රජතුමා හා දකුණු ඉන්දියානු ආක්‍රමණිකයෙකු වන එළාර රජ අතර පැවති යුද්ධයේ දී වැදගත් කාර්‍යභාරයක් ඉටු කරයි
දුටුගැමුණු රජතුමාගේ පිය රජ වූ කාවන්තිස්ස රජතුමාගේ රාජ්‍ය සමයෙහිදී, අනාගතයේදී තරුණ කුමරු හට සේවය කිරීම සඳහා මෙම සෙනාපතිවරුන් දස දෙනා රාජ්‍ය සේවයට තෝරා ගනු ලැබ ඇත
නන්දිමිත්ත යෝධයා 

එළාර රජහු ගේ මිත්ත නම් සෙනවියෙක් ඇත්තේය
නැගෙනහිරි කඩදොර නම් රට  ඒ සෙනවිය කම්මාන්ත ගම්හි සිත්පව් සමීපයෙහි බුහුනනියන් පුතෙක් වීය
ඒ තෙම කොසෝහිත චත්තුගුය්හ ඇත්තේ,මාමාගේ නම් ඇති විය
දුරද බඩගා යන ඉතා ළදරු ඒ කටියෙහි වරපටින් බැද අබරුම් ගල බන්දෝය
ඔහු අබරුම්ගල ඇද ගෙන බිම බඩගාගෙන යන කල එළිපත වැදීමේදී වරපට බිදී ගිය හෙයින් නන්දි මිත්තයැයි ප්‍රසිද්ද විය
ඇතුන් දස දෙනෙකුගේ බල ඇත්තේද,විය
ඒ නන්දිමිත්ත යෝද තෙමේ කුමරු වෙත විසීය
නන්දිමිත්ත යොදය පිලිබදව මුලාශ්‍ර වල සදහන් වන තොරතුරු සුලුසුලු වෙනස් කම්වලින් යුක්ත වෙයි
ඔහුගේ ජන්මභූමිය පාචීනඛන්දරාජියේ චිත්ත පබ්බත  අසල වීයයි මහාවංශයේ දැක්වෙයි
එසේම පාලි රසවාහිනියේද මේ විස්තරයම දක්වයි. මේ කරුණු තවත් පැහැදිලි කරන ස්තුපවන්ශයද අනුරපුරයට නැගෙනහිරි දිශාවෙහි සිත්පව් නම් පර්වතය සමීපයෙහි කඩදොර නම් ගම යනුවෙන් දක්වන අතර සමහර පිටපතක සිතුල්පව්ව හා කඩරෙද්ද යනුවෙන් ගම් දෙක නම් කර ඇත
සද්දම්මාලන්කරයේ සිතුල්පව් සමීපයෙහි නැගෙනහිරි දික්භාගයෙහි කඩරෙද්ද නම් ගම යනුවෙන් විස්තරවෙයි
සහස්සවත්තුප්පකරණය මේ මුලාශ්‍ර වලට වඩා පැරණි වුවද එහි මාගම කකුට නම් ගම යනුවෙන් දක්වා තිබේ
සමහර විට එය දෙවන පදිංචිය අරභයා සටහන් කළා විය යුතුය
ඉහතින් කී ලේඛනවල සදහන් වන චිත්ත පබ්බත හෝ සිත්පව් යනුවෙන් පාලි ග්‍රන්ථ වල දැක්වෙන චිත්තල පබ්බතය හෝ සිංහල ග්‍රන්ථ වල එන සිතුල්පව්ව නොවිය හකිය
ඒ නමින් සදහන් වන්නේ වර්තමානයේ දකුණු දිශාවේ සිතුල්පව්ව නමින් ප්‍රකටව ඇති සුප්ප්‍රසිද්ද පුජා භුමිය හා එය පිහිටි ප්‍රදේශයයි
එය ශිලා ලේඛණවල චිතල පවත ලෙසින් තිබේ
මුලින් දුටු පරිදි නන්දිමිත්ත යෝධයා ගේ උපන් ගම දක්වන මුලාශ්‍ර කිහිපයකම  එය නැගෙනහිරි දිශා භාගයෙහි පිහිටිබව ප්‍රකාශ වී ඇත
නන්දිමිත්ත යෝධයා ගේ මාපියන්ගේ නම් කිසිදු සාහිත්‍ය මුලාශ්‍රයක සටහන් වී නැත
එළාර රජුගේ සේනාපතියෙකු වූ මිත්තගේසහෝදරියකගේ පුත්‍රයකු ලෙස මහාවංශයේ දැක්වෙතත් සහස්සවත්තුප්පකරණයේ ඒ බව නොදැක්වේ
සහෝදරියගේ කතාව දැක්වෙන රසවාහිනිය හා සද්දර්මාලංකාරය එක කුලපුත්‍රයෙකු යනුවෙන් පිය ගැන සදහන් කරයි
පියාගේ නමින් පුතා හැදින වීමේ පිතෘමුලික ක්‍රමය ලංකාවේ ඉතා අතීතයේ සිටම පවතී බව බ්‍රාහ්මී ලිපි වලින් පෙනෙයි
එහෙත් අනෙක් යෝධයන් ගැන විස්තර කරද්දී ඔවුන් පිතෘමුලිකව හදුන්වා ඇතත්නන්දිමිත්ත යෝධයා මතෘමුලිකව සාහිත්‍ය ලේකනවල දැක්වීමට විශේෂ හේතුවක් තිබිය යුතුය
නන්දිමිත්ත පාචිනඛන්ඩරාජයෙන් ගොස් අනුරාධපුරයේ සිය මලණුවන් වෙත විසුවේය
එවක ඔහුගේ වයස අවුරුදු දොළොසකි
පුජනිය නගරයේ පුදබිම් දුෂණය කරන ආක්‍රමණිකයන් දුටු තරුණ වියට පා තබමින් සිටි නන්දිමිත්ත ගේ ජාතික අභිමානය නැගී ආ බව හා ඔහු ආක්‍රමණිකයන් මර්දනය කළ බවත් පෙනේ
රජරට ආක්‍රමණික පරසතුරන් ගෙන් මුදවා ගැනීමට දුට්ටගාමිණී මහරජතුමා ගත්සටන් කාර්යයේදී නන්දිමිත්ත යෝධයගෙන් මහගු සේවයක් ඉටු විය
විජිතපුර සටනට පෙර දුට්ටගාමිණී රජු නන්දිමිත්ත ගේ බල විමසා සිටියේය
කණ්ඩුල හස්තියාට රා පොවා කෝප ගන්වා නන්දිමිත්ත ඉදිරිපිටට ඇතු මෙහෙයවිය
හඩා ගෙන එන අතුට බියේ මිනිසුන් සීසීකඩ දුවන විට නන්දිමිත්ත ඉදිරියට පැනදළ දෙක ගෙන දෙවුර මත තබා බිම ඇනවීය
මෙයින් මහත් ලෑජ්ජාවට හා බියට පත් ඇතා නන්දිමිත්ත කෙරෙහි වෙර විය
එය සන්සිදුනේ විජිතපුර යටත් කර ගන්න දින ඇතු බිදී යදොර ඇතු වෙතට කඩා එනුදුටු නන්දිමිත්ත යෝධයා එය බාහුවෙන් පැහැර ඉවත දැමීම නිසාවෙනි
මෙහිදී සෝඩය අග තබාගෙන සිටි ගල් කැබැල්ල ඇතු බිම තබා නන්දිමිත්ත යෝධයා කෙරෙහි කරුණාව පහල කර ගත්තේය
සටන් වලින් ජය ගත් දුට්ටගාමිණී රජු යෝධයන්ට සංග්‍රහ කළ අතර නන්දිමිත්ත යෝධයාට මහත් යසස් දුන් බව සහස්සවත්තුප්පකරණයේ සදහන් වේ
මහාසෝණ යෝධයා 

මොහුව රිටිගල ජයසේන යන නමින්ද හදුන්වයි. රිටිගල දැනට උගන්වන රිටිගල විශුද්ධි අංගම් ශාස්ත්‍රය නැත්නම් අපි අහලා පුරුදු සුදලිය අංගම් පොර පරම්පරාවේ ද උරුමක්කාරයා වන්නේ මොහුය
කුළුම්බරිකන්නිකාවෙහි හුන්දරීවාපි නම් ගම තිස්ස නම් කෙලෙබියා සෝණ නම් අටවැනි පුතෙක් වීය
සත් හැවිරිදි කල ඒ තෙමේ තල පැළ ඉදිරීය
දස හැවිරිදි කල මහත් බල ඇත්තේය
කල් යාමෙන් ඒ මහාසෝණ තෙමේ දස ඇත් බල ඇති වීය
රජ තෙමේ එබදු වූ ඔහු අසා පියා වෙතින් ගෙන පොසනය කරනු කැමැත්තෙන් ගැමුණු කුමරු හට දුන්නේය
යෝධ තෙමේ ගැමුණු කුමරු වෙත විසීය
මහාසෝණ යෝධයා පිළිබදව මුලාශ්‍ර වල දැක්වෙන තොරතුරු ද ඉතාම අල්පය
කුලුම්බරිකන්නිකවෙහි හුන්දරිවාපි   ගම්මානයේ ඔහු උපන් බව මහාවංශයේ දැක්වේ
ලක්දිව රෝහණ ජනපදයෙහි කුටුම්බරිකන්නිකාවෙහිඋපන් බව සහස්සවත්තුප්පකරණයේ වාර්තා කරයි
රසවාහිනිය දක්වන්නේ රෝහණ ජනපදයේ කදලුම්කන්නිකාවෙහි හුන්දරිවාපිගාම යනුවෙනි
මෙය තවත් විස්තර කරමින් සද්දම්මාලන්කාරය රුහුණු රට මල්වතු මඩුල්ලෙහි කලබුරුකන උන්දුරු කනවිට යනුවෙන් දක්වන අතර මල්වතු මඩුල්ලෙහි උතුරු කරවිට හෝ කලවිට යනුවෙන් ස්තුපවංශයට එක්වී තිබේ
මහාසෝණ යෝධයාගේ මාපියන් ගැන විස්තර කල යුතු අවස්ථාවෙහි මහාවංශය බෙහෙවින් අල්පේච්ඡ වී ඇති ,සැටියක් පල කරයි
ඔහු තිස්ස නම් අයකුගේ පුතුන් අතුරින් අටවැන්නා ය
,යනුවෙන් පමණක් එහි දැක්වී ඇත
සහස්ස්සවත්තුප්පකරණයේ ඔහුගේ පියා කුන්දවාලිකතිස්ස යනුවෙන් දක්වයි.

මේ පිළිබදව අප හමුවේ පවතින්නේ ඉතා සුළු තොරතුරකි
සවිස්තරව දැක්විය උතු කරුණු ඉවත් වී ගියා සේ පෙනේ
දෙමල දෙතිස් බලකොටුවලදී කෙරුණු සටන් වලදී ඔහුගේ කාර්රයය බාර්ය කුමක්දැයි කිසිදු මුලාශ්‍රයක දැක්වී නැත
නමුත් විජිතපුර බලකොටුවේදී සිදු වූ සටනේදී මහාසෝණ යෝධයා පවුර කඩා වෙනම විවරයක් කර ඉන ඇතුල්ව තල් රුකක් ගෙන සටන් කළේය
"යන විස්තර පාලි සිංහල මුලාශ්‍රය එක සමානව දැක්වෙයි
ගෝටයිම්බර යෝධයා 

ගිරි නම් දන්නව්වෙහි නිසේල්විටි නම් ගම මහානාග නම් තනත්තෙහුගේ පිත් දසබල ඇත්තෙක් වීය
මිටි සිරුර ඇති බැවින් ගොටක නම් වීය
දෙටු බෑයෝ ඔහුව කෙළියට ගෙන සිනා කරන්නේය
ඔහු ගොස් උදු වපුරනු පිණිස මහවනය කොටා ඔහුගේ බාගය තබා ගොස් ඔවුනට දැන්වීය
ඒ තෙමේ එකිනෙකෙහි ගොස් ඉබුරු ගස් උදුරා බිම සම කොට දැන්වීය
බෑයෝ ගොස් ඔහුගේ අරුම ක්‍රියාව දැක ඔහුගේ කර්ම කීර්තනය කරමින් ඔහු වෙතට ගොස් දැන්වුහ
ඒ නිමිත්ත කරගෙන ඔහු ගෝටයිම්බර විය
රජ තෙමේ ඔහුටද කී පරිද්දෙන් ගැමුණු කුමරු වෙත යැවීය
ගෝටයිම්බර යෝධයා ගිරි නම් ජනපදයේ නිච්චේල විට්ටික ගමේ  උපත ලද බව මහාවංශය දක්වයි. ගොට්යිම්බරගේ පියා ගැන මහාවංශයේ දක්වයි. ඔහු මහානාගයවේ
මහානාග කුකුටුම්බික සහසවත්තුප්පකරනයේද  නාගකුටුම්බික ලෙස රසවාහිනියේ දැක්වෙන අතර මහානාග කෙලෙබි වශයෙන් සද්ධර්මාලන්කාරය හා ස්තුපවංශය විස්තර කරයි
ථෙරපුත්තාභය යෝධයා 

කොටගල් අසල කාන්ති නම් ගමෙහි ඊශ්වර වූ රෝහණ නම් ගෘහපතියෙකු හට තම හට දාව උපන් පුතෙක් ගොළු අබා රජ හට සමාන නම් කළේය
ඒ දරු තෙමේ බල ඇති වීය
සොළොස් හැවිරිදි වූ ඔහුට පිය තෙමේ සොළොස් රියන් දික්ව අටතිස් ඇති ගදාවක් කර වීය
ඒ තෙමේ එයින් තල් පොල් කද පහර බිම හෙලා එයින්ම ඒ යෝධ තෙමේ ප්‍රකට වීය
එසේද රජ කුමරු තෙමේ ඔහුද ගැමුණු කුමරු වෙත යැවීය
මොහු ගේ පියා  පැවිදි වූ අතර භාවනාවේ යෙ දී රහත් බවට පැමිණියේය
ඒ හේතුවෙන් මේ තෙරුන්ගේ පුත්‍ර තෙමේ ථෙරපුත්තාභය නමින් ප්‍රසිද්ධ  වීය
ථෙරපුත්තාභය යෝධයා ගේ උපන් ගම කොටිපබ්බතය සමීපයෙහි වූ කිත්තිගම මහාවංශ පිටපතක සදහන් වන අතර සමහරක කොටපබ්බතය සමීපව කන්තිගාම යනුවෙන් දක්නට ලැබේ
රසවාහිනිය මහාවංශය අනුව යැයි
ථෙරපුත්තාභය යෝධයා ගේ මාපියන් ගැන ඇත්තේ ඉතා අල්ප තොරතුරකි
මහාවංශය ඔහුගේ පියා රෝහණ ඉස්සර ලෙසද රසවාහිනිය රෝහණ ගහපති ලෙසද සද්දර්මාලංකාරය රෝහණ සිටානන් ලෙසද දක්වයි.

ථෙරපුත්තාභ යෝධයා සෙසු යෝධයන් සේම දුටුගැමුණු රජතුමාගේ ජාතික මෙහෙවරේ කොටස් කරුවෙක් විය
දෙමල ආක්‍රමණයන් මැඩ විජිතපුර සටන සිදුවෙද්දී ඔහු මහා ගදාවක් ගෙන සටන් කල බව කියැවේ
මොහු ගදායුද පුහුණුව ලද්දෙකි
සොළොස් හැවිරිදි වියේදී ඔහුට පිය තෙමේ සොළොස් රියන් දික්ව අටතිස් ඇති ගදාවක් කර වීය
ඒ තෙමේ එයින් තල් පොල් කද පහර බිම හෙලීය
විජිතපුර සටනේදී යොදාගෙන ඇත්තේ මේ ගදාවයි.

 මහාභරණ යෝධයා 

කැපකරු නම් ගම්හි කුමාරයාගේ භරණ නම් පුතෙක් වීය
ඒ තෙමේ කල් යාමෙන් දස දොළොස් හැවිරිදි වුයේ ගම දරුවන් හා වනයට ගොස් බොහෝ සාවුන් ලුහුබැද පයින් පැහැර දෙකඩ කොට බිම ගැසීමය
සොළොස් හැවිරිදි වුයෙන් වනාහී ගම්වැස්නන් හා වලට ගොස් වලට ගොස් එසේම මුවන්,ගෝනුන්,ඌරන්
වහ පෙරලීය
භරණ නම් ඒ මහා යෝධ තෙමේ එයින් ප්‍රකට විය
රජ තෙමේ ඔහුද යට කී පරිද්දෙන් ගැමුණු කුමරු වෙත යැවුහ
මහාභරණ යෝධයා කප්පකන්දර ග්‍රාමයෙහි උපන් බව මහාවංශයේ දැක්වේ
රෝහණ ජනපදයේ කප්කන්දර ගාමය ලෙස රසවාහිනියද, රුහුණු රට කප්කදුරු ගම යැයි සද්දම්මාලන්කාරයේද සප්පදුරු ගම යැයි ස්තුපවංශයේ දැක්වේ
මහාභරණ යෝධයාගේ පියා කුමාර යැයි මහාවංශය දක්වයි. කුමාර කුටුම්බික ලෙසද රසවාහිනිය ඩ කුමාර කෙලෙබි ලෙසද සද්ධර්මාලංකාරය හා ස්තුපවන්ශයද සදහන් කරයි
අනිත් යෝධයන් මෙන්ම මහාභරණ යෝධයාද මොහු ගැන මුලාශ්‍රවල සදහන් වී නොතිබීම මහා පුදුමයකි
ඔහුගෙන් විජිතපුර සටනේදී කුමන සේවයක් ඉටුවී ඇත්දයන්න නොදැක්වෙයි
රජු සමග දානමාන පිම්කන් කර මිය පරලොව ගිය බව ඉතිහාසයේ දැක්වේ
වේළුසුමන යෝධයා  

ගිරි නම් දන්නව්වෙහි කුටුබිය නම් ගම ප්‍රසිද්ද කුටුබි නම් කෙලෙබියෙක් විය
ඒ තෙමේ මෙසේ ප්‍රසිද්ද විය
වේළුසුමන අසු නගී ඒ මඩලේ වහා මෙහෙයි
දුවන්න වුද ,මේ අසු පිට පුරුෂ වල්ලක් සේ හුන්නේය
සැලකිලි නැත්තෙන් උතුරු සළුව මුදැයි
නැවත බදියි
ඒ දැක මිනිසුන් ඔල්වරසන් දුන්නේය
'',,මේ තෙමේ රජ හට සුදුසුයැයි, සතුටු වුයෙන් රජු වෙත යවුයේය
වේළුසුමන යෝධයා ගේ උපන් ගම ගිරුජනපදයේ කුටුම්බියන්ගන නම් වීය
මෙය මහාවංශ පිටපත්වල කුටියන්ගන ලෙසද දැක්වේ
සෙසු යෝධයන්ගේ සේම වේළුසුමන යෝධයා ගේ මාපියන් පිළිබදව ඇත්තේ ඉතා අල්ප තොරතුරකි
එනම් ඔහුගේ පියා වසභ නම් සම්මත අයෙකි
වේළුසුමන යෝධයා තරුණ වයසේදීම ජාතික මෙහෙවරක නිරත වීමට සුදුසුකම් ඇති අයෙකු බව පෙනේ
ඒ බව කියවෙන්නේ සුමන ගිරිභෝජකයාගේ නිවසේ සිටියදී කිසිවෙකුටත් පිටනගීමට නොදුන් අශ්වයා අරුදව දක්වන ලද විස්කම් මගිනි