Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මානාභරණ නැවතත් පෙ‍ාළොන්නරුව ද ඒ සමගම රජරටින් විශාල ප්‍රදේශයක් ද අල්ලා ගත්තේය
මෙම හේතු නිසා පරාක්‍රමබාහු කළේ දකුණු ප්‍රදේශයේ හමුදා ආපසු කැඳවා තම සම්පූර්ණ බලය කැටිකර උතුරට යෙදවීමයි
තමන් නැවතත් කොටු වී ඇති බව මානාභරණට වැටහුණි
එළඹුණු වසර කීපය තුළ නොකඩවා කෙරුණු සටන් හේතුවෙන් දෙපාර්ශවයම හෙම්බත් විය
මානාභරණ නගරය අතහැර රුහුණට පලා ගියේය
ඔහුගේ හමුදාවන් මහවැලි නදිය පෙදෙසෙහිදී පරාක්‍රමබාහුගේ හමුදා විසින් පරාජය කොට විනාශ කරනු ලැබිනි
රජු ලෙඩ රෝග සහ දැඩි වෙහෙස හේතු කොට ගෙන මිය යාමට ආසන්න මොහොතේ ආපසු දකුණට පැමිණියේය
අවුරුදු පහක් පමණ කාලයක් මුළුල්ලේ අඛණ්ඩව යුද්ධයක නියැලුනා වුවද පරාක්‍රමබාහු අවිවාදයෙන්ම මුළු ශ්‍රී ලංකාවේම පාලකයා විය
මෙම යුද්ධය ඔහුගේ පාලන කාලය තුළ සිදුවූ සුවිශේෂ සිද්ධීන්වලින් එකක් ලෙස පෙනී යන්නේ  'දෙවනගල' අසලින් හමුවන ගල් පුවරුවක කොටා ඇති ආඥාවක් වැනි තවත් ඒ හා සමාන ලේඛන කිහිපයක ඒ බව දක්වා තිබීම නිසාය
මානාභරණගේ පුතා පොළොන්නරුවට කැඳවා ඔහු සමඟ සාමය ඇතිකර ගැනීමෙන් පසු අලංකාර උත්සවයක් පවත්වා ඔටුනු පැළඳවීම සිදු කළේය
ඩොමීනියන් තත්වය, නිදහස් තත්වය දක්වා  ඉහළ නැංගේය
ඒ සමගම 1948 පෙබරවාරි 4 දින බ්‍රිතාන්‍ය සමග ඇති කර ගත් හමුදා ගිවිසුම හේතුවෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් හා නාවික හමුදා කඳවුරුවලට බලපෑමක් නොවීය
(හමුදාවල ඉහළ තනතුරු මුලදී දැරුවෝ බ්‍රිතාන්‍යයන් වූහ) 1949 දි 'සිලෝන් ටැමිල්ස්' නායකයින්ගේ ද සහයෝගය ලද සේනානායක අගමැති ලෙස පත් විය
එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජය ඉන්දියන් වතු කම්කරුවන්ගේ ඡන්ද අයිතිය අහිමි කළේය
එය උඩරට සිංහලයින්ගේ සහයෝගය ලබා ගැනීමට සේනානායක විසින් ගෙවිය යුතු වන්දිය විය
උඩරට සිංහලයින් තේ වතුවල ජනගහනය තමන්ට තර්ජනයක් වෙතැයි බිය වූහ
ඉන්දියන් දෙමළ ජනතාව ඊට ඇතුළත් වීමෙන් උඩරට නායකයන් ඡන්දයෙන් පරාජය වෙතැයි උඩරට ජනතාව සිතූහ
1952 දී සේනානායක අසු පිටින් ඇද වැටීමෙන් මිය ගියේය
ඔහුගෙන් පසු අගමැති හැටියට පත්වූයේ කෘෂිකර්ම ඇමතිවරයාව සිටි ඔහුගේ පුත් ඩඩ්ලි සේනානායකයි
කෙසේ වෙතත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට විරුද්ධ වීමේ පක්ෂ සංවිධානය කරන ලද මහා වැඩ වර්ජනයක් නොහොත් හර්තාලය හේතුවෙන් ඩඩ්ලි සේනානායක ඉල්ලා අස්වීය
ඔහුගෙන් පසු ප්‍රවීන දේශපාලනඥයෙකු වූද ඩඩ්ලිගේ මාමා කෙනෙකු වූද ජෝන් කොතලාවල අගමැති ලෙස පත් විය
ඔහුට පෞද්ගලික ගෞරවයක්, ක්‍රියාවෙහි නිපුණතාවයක් හෝ ඩී.ඇස්
සේනානායකට මෙන් විචක්ෂණභාවයක් නොතිබුණේය
ඔහු ඩී.ඇස් සේනානායක විසින් විචක්ෂණශීලීව පසෙක තැබුණු ජාතික භාෂා ප්‍රතිපත්තිය ඉදිරියට ගෙනාවේය
සිංහල හා දෙමළ භාෂා රාජ්‍ය භාෂා තත්වයට පත්කිරීම සම්බන්ධයෙන් විරුද්ධ වීම නිසා ඔහු දෙමළ සහ සිංහල ජනතාවගේ අවමානයට බඳුන් විය
බණ්ඩාරනායකගේ උදව්කරුවන් වූ ක්‍රියාකාරී බෞද්ධ භික්ෂුන් වහන්සේලාට පහර දීමෙන් බෞද්ධ පෙරමුණද අමනාප කර ගත්තේය
1956 දී මහජන එක්සත් පෙරමුණ සහ ඊට එක් වී සිටි බණ්ඩාරනායකගේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, පිලිප් ගුණවර්ධනගේ විප්ලවකාරී ලංකා සම සමාජ පක්ෂය යනාදී පක්ෂ විසින් එක්සත් ජාතික පක්ෂය මැතිවරණයෙන් පරාජය කරනු ලැබීය
(ඔවුනට නව පාර්ලිමේන්තුවේ හිමි වූයේ ආසන 8 ක් පමණි) බණ්ඩාරනායක 1930 සිට සිංහල ජාතික පෙරමුණ නම් පක්ෂය පෝෂණය කරගෙන ආ දේශපාලනඥයෙකි
ඔහු ඉංග්‍රීසි වෙනුවට සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව කළේය
පී.ජී.පොන්නම්බලම් විසින් දියත් කරන ලද ජාතිවාදී දේශපාලනය සමග ගැටුණු එකම ප්‍රධාන සිංහල ප්‍රකාශකයා වූයේ බණ්ඩාරනායකයි
1957 දී බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා කඳවුරු ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඉවත් කරන ලදුව ශ්‍රී ලංකාවට නොබැඳුණු රටක් බවට පත් විය
පිලිප් ගුණවර්ධනගේ සංකල්පයක් වූ කුඹුරු ඉඩම් පනත සම්මත වීමෙන් අඳ ගොවීන්ට විශාල ලෙස අයිතිවාසිකම් ලැබුණේය
දෙමළ ජනතාව මූලික කර ගත් පක්ෂයක් වූ තමිල් අරසු කච්චි පක්ෂය සමග බණ්ඩාරනායක ගිවිසුමක් අත්සන් කළේ දෙමළ ජනතාවට වැඩි අයිතිවාසිකම් දීමේ අරමුණෙනි
එහෙත් මෙයට පී.ජී.පොන්නම්බලම් සහ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ජේ.ආර්.ජයවර්ධන විරුද්ධ විය
ජේ.ආර්.ජයවර්ධන ඊට එරෙහිව මහනුවරට පාගමනක් සංවිධානය කළේය
මෙය දෙමළ සුළු ජාතිය අතර එදිරිවාදිකම් අවුළුවන්නක් විය
මෙම වෛරය කැළඹිලි සහිත තත්වයක් කරා යොමු වූ අතර එය උච්චස්ථානයකට පත් වූයේ 1958 දී හර්තාලයක් ඇති වීමෙනි
පිලිප් ගුණවර්ධන රජය තුළ සිටිමින් කොළඹ වරායේ වැඩ වර්ජන සංවිධානය කිරීම දිගටම කරගෙන ගියේය
පවතින රජයේ දක්ෂිණාංශ කොටස්වලින් නැගුණු විරෝධතාවයන් උච්චස්ථානයකට පත්වීම නිසා පිලිප් ගුණවර්ධන රජයෙන් ඉවත් කිරීමට සිදු විය
තවද එම දක්ෂිණාංශ කොටස් රජයට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණය කළහ
මැකාර්තිවාදය එක්සත් ජනපදය තුළ ව්‍යාප්ත වූයේ මේ කාලයේදීය ඉරානයේදී මොසාඩෙක් ඝාතනය කරනු ලැබීය
1959 සැප්තැම්බරයේදී බණ්ඩාරනායක ඝාතනය කරන ලදී
ඔහුගෙන් පසුව හිටපු සම සමාජ පාක්ෂිකයෙකු වූ ගාල්ලේ විජයානන්ද දහනායක අගමැති ධූරයට පත් වූ නමුත් රජය පවත්වාගෙන යාමට ඔහු අපොහොසත් විය
1960 මාර්තුවලදී පවත්වන ලද මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය බලයට පත්වී ඩඩ්ලි සේනානායක අගමැති පදවියට නැවත පත් විය
එහෙත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරයක් ඇතිව නොවේ
ජූලියේදී පවත්වන ලද නව මැතිවරණයෙන් බණ්ඩාරනායකගේ වැන්ඳඹු බිරිඳ වූ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවා ලෝකයේ ප්‍රථම දේශපාලන නායිකාව බවට පත් වූවාය
ඇයගේ රජය තව දුරටත් දෙමළ ජාතිය සමග අර්බුද ඇතිකර ගැනීමෙන් වැළකී සිටියේය
එහෙත් එම රජයේ ජනසතු කිරිම් වැනි සමාජවාදී ප්‍රතිපත්ති හේතු කොට ගෙන එක්සත් ජනපදයේ ආධාර නැවතුණේය
ආර්ථික අර්බුද වැඩි විය
දක්ෂිණාංශික හා අබෞද්ධ  හමුදා සහ පොලිස් නිලධාරීන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය බලයට පත් කිරීමේ අරමුණෙන් දියත් කළ අසාර්ථක හමුදා කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු බණ්ඩාරනායක තෙල් කොම්පැණි ජනසතු කළේය
මේ නිසා තෙල් නිෂ්පාදන රටවල් විසින් ලංකාව කොන් කරන ලදී
එහෙත් කැන්සාස් තෙල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සංගමයේ උදව්වෙන් එය නවතා දැමුණේය
1964 දී ඇය ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂයක් වූ ලංකා සම සමාජ පක්ෂය  සමග සභාග රජයක් පිහිටුවා ගත්තේ ආචාර්ය ඇන්
පෙරේරා මුදල් ඇමති ලෙස පත් කර ගනිමිණි
ආර්ථික තත්වයේ අතෘප්තිකර තත්වය හේතු කොට ගෙන 1965 දී සේනානායක යටතේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය නැවතත් බලයට පත් විය
එහෙත් වෙළඳ කටයුතු පහත වැටීම, ජනගහණය වැ‍ඩි වීම යනාදී සාධක, සමාජ සුභ සාධන කටයුතු සහ ප්‍රමාණවත් සෞඛ්‍ය පහසුකම් සැළසීම ආදී කරුණු කෙරෙහි බලපෑම  නිසා එම රජයද අසාර්ථක විය
ලංකාවේ ප්‍රධාන අපනයන ද්‍රව්‍ය වූ රබර්, තේ සහ කෝපිවලින් ලැබෙන ආදායම පිටරටින් ආහාර ගෙන් වීමට සහ සුභ සාධන ආර්ථිකයක් පවත්වා ගෙන යාමට ප්‍රමාණවත් නොවීය
1968 දී බණ්ඩාරනායක ලංකා සම සමාජ පක්ෂය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සමග සමගි පෙරමුණ නමින් සංධානගත වී 1970 දී සමාජවාදී පදනමක් දැමීමේ අපේක්ෂාවෙන් ජයග්‍රහණය කළහ
තුර්කියේ එපිසස් ආසන්නයේ සෙල්තුක් හි ආටිමිස් දේවස්ථාන භූමියෙන් නටඹුන් අතර තිබී ස්ථම්භයක් සොයාගෙන ඇත
ආටිමිස් දේවස්ථානය, ඩයනා දේවස්ථානය ලෙස ද හැඳින්වුණු බව කියවේ
පර්සියානු අධිරාජ්‍යයේ ආකේමෙනිඩ් රාජවංශය යටතේ එපිසස් හි දී ක්‍රි
550 දී පමණ, ඉතා විශිෂ්ට අයුරින් නිමකර ආටිමිස්ට පිරිනමන ලද දේව ස්ථානයකි
මෙය පුරාතන ලෝකයේ පුදුම හතෙන් එකක් වූ මෙහි දැනට කිසිවක් ඉතිරිව නැත
එම භූමියේ ලෝකඩ යුගයට අයත් වූ දේවස්ථානයක නටඹුන් ද දක්නට ලැබී ඇත
මෙම දේවස්ථානය ලිඩියාවේ ක්‍රෝසස් විසින් ආරම්භ කරන ලද වසර 120 ක ව්‍යාපෘතියකි
පුදුම හත සංග්‍රහ කරන ලද ඇන්ටිපේටර් සයිඩන් විසින් එය මෙලෙස විස්තර කර ඇත
‍

ඉතිහාසය 

එපිසස් හි පූජා භූමිය ආටිමිස් දේවස්ථානයට ද වඩා බොහෝ පැරණිය
පෞසානියස් සිතා සිටියේ එහි ඇති පුරාණම දෙය ආටිමිස් දේවස්ථානය බවයි. එය ඩිඩ්මාහි ඇපලෝ දේවස්ථානයට වඩා පවා පැරණි වීම හේතු කොට ගෙන ඔහු විශ්වාසයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ මෙය ඉදි කෙරුණේ අයනික සංක්‍රමණයට ද වසර කීපයකට පෙර බවයි. ඔහු ප්‍රකාශ කළේ නඟරයේ පූර්ව - අයනික ජනාවාසිකයින් වූයේ ලිලීග්වරු හා ලයිඩියන්වරු බවයි. කැලිමචස් තම “ආටිමිස් වෙතට ගීතිකා” කෘතියේ ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ එපිසස් හි ටෙමෙනෝස් සම්භවය ඇමේසන්වරුන්ට ඇති බවයි. ඇමේසන්වරුන්ගේ ඇදහිලි ක්‍රමය පිළිම කේන්ද්‍ර කරගත් එකක් විය
I වන ප්‍රාග් ලෝක යුද්ධ කැනීම් සිදු කළ ඩේවිඩ් ජෝජ් හොගාර්ත් විසින් එම භූමියේ එකක් මත එකක් වශයෙන් වැළලී තිබූ අනුපූර්ව දේවස්ථාන තුනක් හඳුනාගෙන ඇත
එම සාක්ෂි ද 1987-1988 නැවත කළ කැනීම්වලින් හේතු කොට ගෙන පෞසානියස්ගේ වාර්තාව නිවැරදි බව තහවුරු වී ඇත
පරීක්ෂණවලින් තහවුරු තිබෙන්නේ මෙම භූමිය ලෝකඩ යුගය තරම් ඈත අතීතයක සිට ජනාවාස වී තිබූ බවයි. ක්‍රි
8 වන සියවසේ දෙවන භාගයේ දී මැටි ගාන ලද පෙරිප්ටෙරල් දේවස්ථාන ඉදිවන්නට ඇත
එවිට මෙම භූමියෙන් සොයා ගන්නා ලද මැටි භාණ්ඩ එකතුව නිසා එය ලෝකඩ යුගයේ සිට මධ්‍ය ජ්‍යාමිතික කාල දක්වා විකසනය වේ
ආසියා වෙරළ තීරයේ පෙරිප්ටෙරල් ආකාරයේ භාවිතයට හමු වූ මුල්ම උදාහරණය වූ‍යේ එපිසස් හි පෙරිප්ටෙරල් දේවස්ථානයයි
සමහර විට එම උදාහරණය ස්තම්භවලින් වට වූ මුල්ම ග්‍රීක දේවස්ථානය ද විය හැක
සත් වන ශත වර්ෂයේ දී දේවස්ථානය ගංවතුරකින් විනාශ වූ අතර එමඟින් මීටර බාගයකට වැඩි වැලි තට්ටුවක් තැන්පත් විය
තවද බිම පුරා ගංවතුරට පාවී ආ බඩු භාණ්ඩ විසිරී තිබුණි
එම නටඹුන් අතර පෙනන ලෙසට උතුරු සිරියාවට අයත් කැටයම් කළ ඇත්දත් ඵලකයක් සහ ජීවන වෘක්ෂයක් විය
එපිසස් කතකගේ දැවමය ප්‍රතිමාවක් සහිත කඳුළු බිඳුවක හැඩය ගත් දුම්මල සමඟ ඒවා වළ දමන දමන ලදී
ක්සොවනෝන් ගංවතුරෙන් විනාශ වන්නට ඇත
බාමර් පවසන්නේ 6වන හා 8වන ශත වර්ෂයේ අතර දී ගංවතුර 2m ක් උසට ද 4වන හා 6වන ශත වර්ෂ අතර එය තවත් 2.4m ක් උසට ද පැවති නමුත් භූමි‍ය අත් හැරීමක් සිදු නොවූ බවයි. “මෙය පෙන්නුම් කරන්නේ නියම වාසස්ථානයේ අනන්‍යතාවය ඔප්පු කිරීම, පූජනීය සංවිධානයේ වැදගත් ඉසව්වක් වූ බවයි” (බාමර් 1990
144)

නව දේවස්ථානය කිරිගරුඬවලින් සාදන අතර එහි පෙරිප්ටෙරල් ස්තම්භ ද්විගුණ කර වඩා පුළුල් පැසේජයක් ඉදි කෙරණි
එය සිදු වූයේ ක්‍රි
550 දී පමණ ක්‍රීටන් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී කර්සිප් රොන් සහ ඔහුගේ පුත්‍ර මෙගගිනීස් විසිනි
එන්ඩොයිස් විසින් නව කළුතර හෝ මිදි දැවයෙන් කරන ලද ප්‍රතිමා ඇඹීම සිදු විය
තවද නයිස්කෝස් එළිමහන් අල්තාරයට නැ‍ඟෙනහිරින් ඉදි කෙ‍රිණි
මෙම විශිෂ්ට ප්‍රතිනිර්මාණය සිදු වූයේ ලිඩියාවේ ධනවත් රජකු වූ ක්‍රෝසස්හට පාඩු පමුණුවමින්ය
අඩිතාලමට යොදන ලද ද්‍රව්‍ය දහසකට වැඩි ප්‍රමාණයක් සොයා ගෙන ඇත
රත්රන් රිදී මිශ්‍ර ලෝහයෙන් තනන ලද පැරණිම කාසි ඊට අයත්ය
ක්‍රෝසස්ගේ දේවස්ථානයේ පහත් බෙර මත කළ කැටයම්වල කොටස් බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ඇත
ප්ලීනිගේ වාර්තාවලට අනුව ගොඩනැඟිලි ඉදිකිරීමට යොදා ගෙන ඇත්තේ ගොහොරු බිම්ය
ඒ අනාගත භූ චලනවලට විරුද්ධ පූර්වෝපායක් ලෙසය
මෙම දේවස්ථානය සංචාරක තොටුපළක් බවට පත් විය
එය වෙළඳුන්, රජවරු, පේන බලන්නන්, ආභරණ හා විවිධ දේවලින් ආටිමිස්හට ප්‍රණාමය පුද කළ වුන් මෙය නැරඹීමට පැමිණියහ
තවත් ආටිමිස් ඇදහීම සිදු කළ බොහෝ වන්දනාකරුවන් මෙය නැරඹුහ
ක්‍රෝසස් දේවස්ථානය සරණාගතයන්ට ඉහලින් ගෞරව දැක්වූ ස්ථානයක් විය
හෙරකල් සහ ඩයොනසිස්වලින් පැමිණි සරණාගතයින් ඇමේශනයට ගෙන්වා ගත් බවට පුරාවෘතයක් ඇත
පුරාතන ලෝකයේ පුදුම හත
470 – 456 දී ඉදි කරන ලද ඔලිම්පියා‍හි සියුස් දේවස්ථානය, නවීනතම ඩොරික් ආකාරයේ ශ්‍රේෂ්ට ග්‍රීක දේවස්ථානය වේ
දේශීය සහ පැන්හෙලනික් දෙවිවරුන්ට කැප කර තිබූ ප්‍රසිද්ධම දේවස්ථානය (ග්‍රීසියේ) මෙය විය
මෙය මයිසීනියානු කාලයේ අග දී පිහිටුවා තිබුණි
ඇට්ලස් එහි පූජ්‍ය උප වන තොටු පවුර, එළිමහන් අල්තාර හා පෙලොප් ස්තූපය සමඟ ක්‍රි
9-10 ශත වර්ෂ අතර දී පිහිටුවන ලදී
පුරාණ ලෝකයේ පුදුම හතෙන් එකක් වූ මෙය සියුස් ප්‍රතිමාවට නිවසක් විය
පිඩියස් නම් මූර්ති අඹන්නා විසින් ඔලිම්පියාහි තම වැඩ පළේ දී නිර්මාණය කරන ලද ක්‍රයිසෙලෙපන්ටයින් ප්‍රතිමාව ආසන්න වශයෙන් 13m ක් පමණ උසකින් යුක්ත විය
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී ලිබන් විසින් මෙම දේවස්ථානය ඉදි කරන ලදී
ඔහු චාන් ලෙස කැටයම් කළ මෙටෝප්ස් හා ට්‍රයිගිල්ප් චිත්‍රපටි හා මූර්ති සහිතව එය නිම කළේය
දැන් ඔහු “ඔලිම්පියා මාස්ටර් හා ඔහුගේ කලාගාරය ලෙස හඳුන්වයි.

ගොඩනැඟිල්ලේ ප්‍රධාන ව්‍යුහය හිරිගල්වලින් නිම කිරීම සිදු වූ අතර එමඟින් අලංකාරයක් නැති, ප්‍රමිතියක් නැති බවක් දිස් වූ නිසා එය මත ස්ටකෝ නම් හුණු බදාම වර්ගය තුනී තට්ටුවක් අතුරා ඊට කිරිගරුඬවල පෙනුම දුනි
දේවස්ථානයේ සියළුම ප්‍රතිමාවෙන් කළ සැරසිලි කරන ලද්දේ පාරියන් කිරිගරුඬවලින් වූ අතර වහලේ උළු ද පාර්තේතන් (ඇතන්ස්හි) ගොඩ නැඟීමට භාවිතා කළ පෙන්ටෙලින් කිරිගරුඬ විය
දේවස්ථානවල ප්‍රතිමා නෙලීමේ එක්සත් තේමාව වන්නේ ඩයික් හෙවත් චාරිත්‍ර පාදක කොටගත් සාමදානය යන්නයි
එය නියෝජනය කරන ලද්දේ සියුස් විසිනි
දෙවන ශත වර්ෂයේ හි අගභාගයේ දී පෝසනියස් එම ප්‍රතිමා පිළිබඳ වාර්තා ලියා තැබුවේය
එහි පොලොප්ස් හා ඔයිනොමස් අතර වූ රථ තරඟය පිළිබඳ පුරාවෘත්තයෙහි සියුස් මධ්‍යයෙහි සිට ගෙන ද වීරවරුන් හා වීරවරියන් යුගල් වශයෙන් පසෙක සිටිමින් ද සිටින අතර රථ සේනා කෙළවරෙහි ද සිතුවම් කර ඇත
හිපෝඩමික හා ඇගේ සේවිකාව සියුස්ට වමෙන් ද පොලොප්ස් සියුස්ට දකුණෙන් ද හිට ගෙන සිටිති
වාර්තාගත කැනීම්වලින් එවන් රූප සම්පූර්ණ ලෙස 15ක් සොයා ගෙන ඇත
මෙම නිර්මාණයේ වාඩි වී හෝ දණ ගසා ගෙන සිටින අයවලුන්ගේ සම්බන්ධය හා ඔවුන් කවුරුන් ද යන වග ගැන උගත්තු තවම සාකච්ඡා කරති
බටහිර පෙඩිමන්ට් හි විස්තර කර ඇත්තේ සෙන්චූරියෝමචිය
එනම් ආගන්තුක සත්කාරය පිළිබඳ පූජ්‍ය නීති (සෙනියා) කඩ කළ ලැපින්ස් හා සෙන්ටෝස් අතර පෙරිනොස්ගේ මංගල්‍යයේ දී ඇති වූ සටනයි
එහි ඇපලෝ මධ්‍යයෙහි සිටි අතර ඔහු පෙයිරිනෝස් හා තීසියස්ට පාර්ශ්විකව සිටියේය
ග්‍රීක්වරුන්ගේ ඔලිම්පියානු නීතියට අනුව ශිෂ්ට භාවයට පත් කිරීමට ලැපිත්වරු සූදානම්ව සිටි අතර සෙන්ටෝර්වරු ප්‍රාථමික  ච්තොනික වර්ගයා ලෙසට ජීවත් වූහ
බිත්තියෙහි ඇඳ ඇති චිත්‍ර පවා සිහි ගන්වන්නේ 15වන සියවසේ ග්‍රීක්වරුන්ගේ පර්සියානු ජයග්‍රහණයකි
ග්‍රීසියේ ඔලිම්පියාහි සියුස් දේවස්ථානයේ නටඹුන්

ඇන්ට්ස්හි ප්‍රෝනාස් සහ ඔපිස්තොඩොමස්, එහි පශ්චාත් භාගයේ ඇතුල් වීමේ පෝටිකාව හා වනජ පෝටිකෝව නිර්මාණය කර ඇත
නෙරකල්වරු තම යහපත් පාලනයට තර්ජන එල්ල කළ සත්වයින් හා රාක්ෂයින් සාර්ථක ලෙස පරාද කිරීම නියෝජනය කිරීමට හෙරකල් කම්කරුවන් 12 කැටයම් කර ඇත
146 දී රෝම සේනාධිපති මමියස් කොරින්ත් නඟරය පැහරූ පසු රත්රන් ආලේපිත පලිහවල් 21ක් කැප කළේය
ඒවා කණුවල එල්ලන ලදී
426 දී තියෝඩෝසියස් II දේවස්ථානය විනාශ කිරීමට අණ දුන්නේය
522 හා 551 ඇති වූ භූ චලන වලින් ද ඒවා තවදුරටත් විනාශ වී ගියේය
නාය යෑම් හා ගංවතුරට මුහුණ දුන් පුරාණ දේවස්ථාන භූමිය 1766 දී හඳුනා ගන්නා ලදී
1829 දී ප්‍රංශ කණ්ඩායමක් සියුස් දේවස්ථානය කණින්නට වූහ
එහි දී හමු වූ නටඹුන් මූසි ඩූ ලෝවර් වෙත ගෙන යන ලදී
විධිමත් කැනීම් 1875 දී ඇරඹූණු අතර එය සිදු වූයේ ජර්මන් පුරා විද්‍යාත්මක ආයතනය යටතේය
එය වර්තමානය දක්වා ද යම් යම් බාධාවන් මැද කෙරී ගෙන යයි
දේවස්ථාන
ග්‍රීක ශිෂ්ටාචාරය
උතුරු වෙයි බෞද්ධ මෛත්‍රිය රන් - ලෝකඩ කුඩා ප්‍රතිමාව , ක්‍රි
ව 443.

උතුරු  වෙයි රාජ වංශයේ (ක්‍රි
ව 386 – 534 ) පළමු භාගයේදී උතුරු චීනයේ බල පැවැත්වූ ෂියාන් බෙයි ස්ටෙප් තණ බිමේ ගෝත්‍රික වාසීන් ඔවුන් හා ඔවුන්ගේ චීන විෂයන් අතර දැඩි නීතියක් පවත්වා ගත්තේය
බදු එකතු කිරීම ආදියට පත් කර සිටි නිළධාරීන් මණ්ඩලයකට චීන්නු තෝරා ගන්නා ලදී
කෙසේ වෙතත් චීන්නු බොහෝ උසස් බලවතුන්ගෙන් ඈත්ව සිටියහ
බලය එක් වූ තැන (උතුරු වෙයි හි පළමු අගනගරය වන පින්චෙන් වැනි - වර්තමානයේ උතුරු ෂැන්සි පළාතේ ) ඔවුන් ගැවසුනේ සුළු වශයෙනි
පියා ෂියාන්බෙයි ජාතිකයෙක්ද මව චීන ජාතික කාන්තාවක්ද වූ උතුරු චීනයේ ක්ෂියා ඔවෙන් අධිරාජ්‍යයාගේ පැමිණීම සමගම උතුරු චීනයේ සමාජ හා සංස්කෘතික විපර්යාසයන් පුළුල්ව පැතිරෙන්නට විය
ඔහුගේ රාජ්‍යය කාලය ක්‍රි
ව 471 – 499 විය
ෂියන් බෙයි ගෝත්‍රයේ ටුවෝබා පෙළපතේ අයෙක් වුවද ඔහු තම ද්විත්ව ෂියන් බෙයි - චීන  අනන්‍යතාව චීන යුආන් (මූලික) වලින් පසු තමාගේ වංශය බවට නැවත නම් කළේය
493 දී ෂියාඔවෙන් අධිරාජ්‍යයා ක්ෂියාවෙයි උසස් ජනයා කීකරු වූ නව වැඩ සටහනක් ආරම්භ කළේය
මෙම සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණ අතර ෂියාන්බෙයි ඇඳුම තහනම් කර චීන ඇඳුම ඇඳීම, අවුරුදු 30 ට අඩු නම්  චීන භාෂාව ඉගෙනීම , ෂියාන්බෙයි පවුල්වලට චීන නාම ලබාදීම සහ චීන පවුල් ෂියාන් බෙයි ඉහළ වංශිකයන් අතර විවාහ සිදුවීම ඇතුළත් විය
ෂියාඔවෙන් තම අගනගරය පින්චෙන්ග් හි සිට චීනයේ පුරාණ රාජකීය භූමියක් වූ ලුවොයෑං වෙත ගෙන ගියේය
මුල් කාලයේ නැගෙනහිර හැන් සහ බටහිර ජින් රාජ වංශවල අගනගරය වූයේද එයමය
නව අගනගරය ප්‍රාණවත් ලෙස වෙනස් විය
495 වන විට 1,50,000 පමණ ෂියාන්බෙන්වරු සහ වෙනත් උතුරු සටන් කරුවන් උතුරේ සිට දකුණට අගනගරයේ නව තනතුරු සඳහා පැමිණියහ
දශක දෙකක් තුළ ජනගහණය මිලියන භාගයක් පමණ දක්වා වැඩි විය
තවද, එය බෞද්ධ පන්සල් දහසකට නවාතැන් විය
නම්බුකාර ලැන්ග්යි වොන්ග් පෙළපතේ වොන්ග්  ෂු වැනි දකු‍ණෙන් පැමිණි කැරලිකරුවන් ඔවුන්ගේම ලුවොයෑංග් ජනපදයක් පිහිටුවා ගත්හ
එය ලුවොයෑංවලින්  ක් වූ අතර එහි පවුල් 3000 කට වැඩි පිරිසකට නවාතැන් වූයේය
උතුරේ බහුල ලෙස තිබූ යෝගට් බීම වෙනුවට ඔවුන් තේ බෙදා දීම කරන ලදී
උතුරු වෙයි වෝල් මුරල් සහ පාට කරන ලද කුඩා ප්‍රතිමා - යුන්ගෑං ගුහා

වසර 523 දී උතුරු වෙයිහි ඩෝන්යෑං, දුන්ගුවෑං ප්‍රදේශයට යවන ලදී
ඒ අවුරුදු 15 ක කාලයක් එය පාලනය කිරීමටය
චීන සමාජයේ බුද්ධාගමේ ආගමික බලය පිළිගැනීමට ලක්වීමත් සමගම ඩෝන්යෑං කුමරු සහ දේශීය ධනවත් පෙළපත් බුද්දාගමට ගරු කිරීමක් වශයෙන් ඉතා උසස් ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කළහ
එය නම් අලංකාර ප්‍රථිමා සහිත මොගාවෝ ගුහා 285 ය
මෙම නිර්මාණය දුන්ගුවෑංහි කලා නිපුණත්වය පෙන්වමින් ශත වර්ෂ ගණනාවක් පැවතී දැනට එය සංචාරක තොටුපලක් බවට පත් වී ඇත
523 වර්ෂයේදීම ලුවොයෑංහි උතුරේ ඇති වූ ආහාර හිඟයක් නිසා කැරළි ගැසීම් ඇති විය
මෙය මැඩ පවත්වනු ලැබූ පසු හෙබෙයිවල‍ට විහිදුණු කැරලිකරුවන්  2,00,000 ක් යටත් කර ගනු ලැබ සිටියහ
526 – 527 දී තවත් ආරක්ෂක නිළධාරියෙක් තවත් කැරැල්ලක් ඇති කළේය
වෙයි කොටුව ඔවුන්ගේම සේනාධිපතියෙකු විසින් පාවා දෙන ලදී
ඔහු රූකඩ පාලකයෙකුට අධිකාරිය පාලනය ගෙන භාර දුන් විට වැන්දඹු අධිරාජිනියක් හා තරුණ අධිරාජ්‍යයකු කහ ගඟට විසිකර තිබුණි
උතුරේ අපූර්ව නායකයන් අතර සටන් උඝ්‍ර වී තිබූ නිසා ගාවෝ ගුවෑං 534 දී නැගෙනහිර හා ලුවොයෑංග් පාලනය තම අතට ගත්තේය
(නැගෙනහිර වෙයි හි ක්ෂියාඔජිං අධිරාජ්‍යයා රූකඩ පාලකයෙක් බවට පත් කරමින් ) ඒ අතර 535 දී ඔහුගේ තරඟ කරුවා වූ යුවෙන් ටායි බටහිර හා චීන අගනගරය වූ චැන්ගන් හි පාලනය තම අතට ගත්තේය
අවසානයේ ගාවෝ හුවෑංගේ පුත්‍ර යුවෙන් ජුයි, බටහිර වෙයි හි හොන්ග් අධිරාජ්‍යයයා සිංහාසනයෙන් පහ කොට උතුරු ෂෝවු රාජ වංශය පිහිටුවේය
ව 557 – 580 ) උතුරු ෂෝවු රාජවංශය 577 දී උතුරු ක්වි පරාජ කරන්නට සමත් විය
පිහිටවූයේය
එයින් උතුර නැවත එක්සත් විය
කෙසේ වෙතත් මෙම සාර්ථකත්වය පැවතියේ ටික කලකි
581 දී යැන්ග් ජියෑං විසින් උතුරු ෂෝවු පරාජය කරන ලදී
ඉන්පසු ඔහු සුයිහි චෙන් අධිරාජ්‍යයා බවට පත් විය
චෙන් රාජවංශික චෙන් ෂූබාඩ්  අදුරදර්ශී පාලකයෙක් විය
ඔහු ස්වර්ගයේ නියෝගය  ද නැති කර ගත්තේය
සුයි රාජවංශය දකුණ පරාද කළේය
මෙම දිනුමත් සමග මුළු චීනයම ස්වර්ණමය යුගයට එළඹියේය
ඒ කෙටි කළක් පැවති සුයි රාජ වංශය හා සාර්ථක ටැං රාජවංශය (ක්‍රි
ව 618 – 907 ) යටතේය
org/wiki/Southern_and_Northern_Dynasties#The_Northern_Dynasties
‍‍ජින් රාජවංශය ක්‍රි
ව. 280 දී වූ රාජධානිය පරාජය කිරීමට තරම් බලවත් වූ නමුත් ක්‍රි
ව. 291-306 කාලයේ කුමරුන් 8 දෙනාගේ යුද්ධයට පසු එය ‍බොහෝ ලෙස දුර්වල විය
ජින්හි හුවායි අධිරාජ්‍ය‍යාගේ හා ජින් හා මින් අධිරාජ්‍යයාගේ කාලයේ දී, උතුරේ ෂියාන්බෙයි ගෝත්‍රිකයන්ගේ ආක්‍රමණය සමඟ රට පිරිහීමට පත් විය
311 දී සිදු වූ චැන්ගන් නඟරය වැටලීම හා පැහැරීම ද නිසා 316 දී සිදු වූ චැන්ගන් නඟරය වැටලීම හා පැහැරීම ද නිසා රාජ වංශය විනාශ වී ගියේය
කෙසේ වෙතත් රාජකීය පවුලේ උරුමක්කාර‍යකු වූ ලොන්ග්යා කුමාරයා ඉතිරි වූ දේ බේරා ගැනීමට දකුණට පැන ගියේය
දකුණේ තම බලය ඒකාබද්ධ කරමින් ජින්වරු තම අග නඟරය නැන්ජින් ලෙස පත් කළහ
(එකල එය ජියෑන්කෑං ලෙස හැඳින්විණි) රාජ වංශය ද පෙරදිග ජින් රාජ වංශය (ක්‍රි
ව. 317 -420) ලෙස නම් කරන ලදී
පුරාණ ලුවොයෑංවලට ගිණිකොණ දිගින් නව අග නගරය පිහිටවුණු දින සිටයි
දකුණු චීනය (යැංසි ගඟට පහළ) උතුරු සහ දකුණු රාජ වංශ පැවති කාලයේ දී විශාල ලෙස දියුණු විය
කලින් සිටම දකුණු කුඩා තනි චීන කණ්ඩායම් මඟින් ජනාවාස වී තිබුණි
ඒ චීන ජාතික නොවන ගෝත්‍රවලට අයත් අති විශාල ජනාවාස නොවූ ප්‍රදේශවලයි
එමඟින් ශක්තිමත් ශිෂ්ට ප්‍රදේශයක් බිහි විය
ආතර් ඒෆ් රයිට් තම චීනයේ ඉතිහාසයේ බුද්ධාගම නම් ග්‍රන්ථයේ ආරම්භයේ දී එය මෙලෙස දක්වා ඇත
භේද, අසමඟිකම් පැවති යුගයේ යැංසි මිටියාවත හා ඒ අවට ප්‍රදේශය ගැන අප කතා කරන විට, ඝන ජනගහණයක් සහ සශ්‍රීකාව වගා කෙරුණු දකුණු චීනයක් ගැන චිත්‍රය අප අපේ මනසින් බැහැර කළ යුතුය
4වන ශත වර්ෂය මුල් භාග‍යේ දී චින් (ජින්) වලින් පැවත එන කුලීනයන් නැන්කින් (නැන්ජිං) වෙතට සංක්‍රමණය වූ විට, චීනයේ ජනගහණයෙන් 1/10 ක් පමණ දකුණට අයත් විය
එහි චීන සංස්කෘතික හා පරිපාලන මධ්‍යස්ථාන තිබුණි
නමුත් මෙම මහා වල් බිහි වූ ප්‍රදේශවල සිට ජනාවාසවලට පැමිණීම සෙමින් සිදු වුණි
චීනයේ උතුරු වෙයි හි ගලින් කළ මිනී පෙට්ටියක භූමි දර්ශන පසුබිම් කරගෙන යුආන් ගූ නම් වූ දරු මුණුබුරාගේ කතාව ප්‍රදර්ශනය කර ඇති අයුරු‍
රාජකීය ආර්යාවන්ට ගුරුවරියන් විසින් කළ අවවාද අඩංගු කළහ
ලියවිල්ලක කොටසක්, ගූ කයිසිහි මුල් පිටපත අනුව ටෑංග් රාජ වංශය විසින් සෑදූ දෙවන පිටපත
නැ‍ඟෙනහිර ජින් සහ ඉන්පසු බලයට පැමිණි දකුණු රාජ වංශය, යැංසි ගඟ දිගට නාවික බල ඇණි ස්ථාන ‍ගත කොට උතුරෙන් පැමිණෙන බලවේගවලට හොඳ ආරක්ෂක වැටක් ඉදි කර තිබුණ ද මෙහි යුධ බලය ගොඩ නැඟීමේ හා නඩත්තු කිරීමේ විවිධ ගැටළුවලට මුහුණ දෙන්නට සිදු විය
විශේෂ පවුල් සාමාජිකයන් යුධ සේවයට නියම කිරීම අවසානයේ විවිධ අවස්තාවල හමුදා භටයින් පැන යාම හේතු කොට ගෙන ඔවුන්ගේ සමාජ තත්වය භේද වීමට ලක්වන්නට පටන් ගත්තේය
හමුදා භටයින්ගේ සංඛ්‍යාව අඩු වීමත් සමඟ ජින් සේනාධිපතියෝ චීන ජාතික නොවන ගෝත්‍රිකයින් (දකුණේ සිටි) අල්ලා හමුදාවට බඳවා ගැනීමට පිරිස් යැවූහ
නැඟෙනහිර ජින් රාජ වංශය වැටුණේ බාහිර ආක්‍රමණය නිසා නොවෙයි, රාජ්‍යධිකාරි ලියු සොන්ග් වූ අධිරාජ්‍යයා බවට පත් වීමෙන් එය සිදු විය
ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය ක්‍රි
ව. 420-422 දක්වා පැවතුණි
චීනයේ දකුණු රාජවංශ බුද්ධාගම හා ඩයෝ ආගම පතුරුවමින් සංස්කෘතික අතින් වඩාත් පොහොසත් විය
පසුව සුපිරි ශුද්ධ විනය නීතිය හා එහි සම ලෙස සිටින නුමිනස් රත්න නීතිය සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලියවුණි
බුද්ධාගමත් සමඟම බුද්ධාගම විස්තර කරන ඩයොස්ට් නියම අනිත් චීන්නුන්ට ද පෙන්වා දුන් හුයියුවෑද වැනි භික්ෂූන් ලේඛනවල බලපෑම දකුණු චීනයට බලපෑවේය
චීන්නුන්ට ඉන්දියාවේ සහ ඉන් ඔබ්බට සිටි වෙළඳ සහකරුවන් වූ ෂුනාත් සහ චම්පා වැනි රාජධානි (වර්තමානයේ කාම්බෝජයේ හා වියට්නාමයේ පිහිටා ඇති) වල සංස්කෘතීන් බලපෑවේය
මේ කාලය තුළ චීනයේ කාව්‍ය නිර්මාණය,  ලේඛන විද්‍යාව, චිත්‍ර කලාව සහ සංගීතය වැනි කලාවන් දියුණු විය
කාවෝ කාවෝගේ පුත්‍ර කාවෝ ෂි ඔහුගේ කාලයේ සිටි ශ්‍රේෂ්ට ගණයේ කවියෙක් ලෙස සැලකේ. ඔහුගේ ලේඛනයේ තිබූ ගැඹුරු හැඟීම් එළි දැක්වීම, පසුව පැමිණි ‍ටාවෝ ක්වෑන් (ක්‍රි
ව. 365-427) හෝ ටාවෝ යුඈන්මින් වැනි කවියන් ද බලපෑවේය
වෑං ෂිෂී (ක්‍රි
ව. 307-365) විසින් ලියන ලද “ලේඛන විද්‍යාවේ මුනිවරයා” කෘතිය බොහෝ සම්මානයට පාත්‍ර විය
චිත්‍ර කලාව ගැන කතා කරන විට, ගූ කයිසි (ක්‍රි
ව. 344-406) වැනි කලාකරුවන් යටතේ එය උසස් මට්ටමක තිබුණි
ඔහු සම්භාව්‍ය චීන චිත්‍ර කලාවේ භූමි ‍දර්ශන ඇඳීමේ සම්ප්‍රදාය විශාල ලෙස ව්‍යාප්ත කරලීය
(වැඩි විස්තර සඳහා “චිත්‍ර” ලිපිය යටතේ ඇති  “ඈත පෙරදිග” අධ්‍යයන කරන්න) දකුණේ අධ්‍යාපන ආයතන බොහෝ කීර්තිමත් විය
ඊ‍ට සූ චොන්ෂි (ඉහත සඳහන් කරන ලද) අධ්‍යාපනය ලැබූ සොන්මින්ගුවන් (රාජකීය නැන්ජිං විශ්ව විද්‍යාලය) ද අයත් ය
ව. 465 දී නව ඩේමින් දින දර්ශනය සොයා ගනු ලැබුවේ සූ චොන්ෂි විසින්ය
තවද ඔහු වසරකට දින 365.24281481 ක් ඇති ලෙස ගණනය කළේය
(දැනය එට ඊට‍ආසන්න 365.24219878 ක් බව සොයා ගෙන ඇත) හිරු සහ චන්ද්‍රයා අතර එක මත එක පිහිටා තිබීම් ගණන ඔහු සොයා ගත් පරිදි 27.21223 කි
(දැනට එහි අගය 27.21222කි) මෙම ගණනය උපයෝගී කර ගනිමින්, වසර 23 ක කාල පරිච්ඡේදයක් ඇතුළත චන්ද්‍ර-සූර්යග්‍රහණ 4ක් සිදු වන බවට සාර්ථකව ඔහු නිමිති පළ කළේය
ව. 436-459 දක්වා)

හිරිගල් නිම වන ලද උතුරු ෂෝවු ඩයොයිස්ට් ශිලා ස්තම්භය
ජින් රාජවංශය කූට ලෙස පහකොට ලිවූ සොන්ග් රාජවංශය (ක්‍රි
ව. 420-479), දකුණු ක්වි රාජවංශය (ක්‍රි
ව. 479-502), ලියෑං රාජවංශය (ක්‍රි
ව. 502-557) සහ අවසාන වශයෙන් චෙන් රාජවංශය (ක්‍රි
ව. 557-589) යන රාජවංශ විසින් පිළිවෙලින් රට පාලනය සිදු විය
මෙම කෙටිකාලීන රාජ වංශවල පාලකයන් වූයේ දශක කීපයකට බලය අල්ලා ගෙන සිටි හමුදා සෙන්පතියන්ය
නමුත් තම රාජවංශය පවත්වා ගෙන යාමට තම උරුමක්කාරයන්ට බලය පැවරීම සාර්ථකව සිදු කිරීමක් ඔවුන් අතින් ඉෂ්ට නොවුණි
ලියෑං හි වූ අධිරාජ්‍යයා (ක්‍රි
ව. 502-549) කෙසේ වෙතත් සමකාලීන විශේෂිතම පාලකයා විය
ඒ ඔහු බුද්ධාගම හා කලාවන් ආරක්ෂා කළ අයෙක් වීම නිසාවෙනි
කාව්‍යත්වයට ආදරය කළ කවියෙකු වූ අධිරාජ්‍යයා බොහෝ සාහිත්‍යමය කටයුතු සංවිධානය කළේය
කවි තරඟ පවත්වා හොඳම කවියන්ට රත්රන් හෝ සේද ත්‍යාග පිරිනැමීය
අවසාන නිල ලියෑං රාජවංශික පාලක ලියෑංහි ජින්ග් අධිරාජ්‍යයාගේ බලය එහිම සිටි සාර්ථක හමුදා සෙන්පතියෙක් වූ චෙන් බැක්සියන් විසින් පැහැර ගෙන ඔහු ක්‍රි
ව. 557 දී චෙන්හි වූ අධිරාජ්‍යයා ලෙස අභිෂේක ලැබීය
චෙන් රාජ වංශයේ අවසාන පිරිහිණු පාලනය යටතේ දකුණු චීන්නු උතුරේ එකතු වූ හමුදා බලයට ඔරොත්තු දීමට නොහැකි ව සිටියහ
ඒ තම තරඟකරු වෙයිචි ජයොන්ග් සේනාධිපතියා පරාද කළ යෑන්ග් ජියෑං විසින් එකතු කරන ලද හමුදා බලයයි
වරක් යෑන්ග් ජියෑං උතුරු ෂෝවූහි ජින්ග් අධිරාජ්‍යයා සිංහාසනයෙන් පහ කොට සුයිහි චෙන් අධිරාජ්‍යයා ලෙස අභිෂේක ලැබීය
ඔහුගේ සුයි රාජවංශය පිහිටුවීම හා දකුණු පෙදෙස ආක්‍රමණය නිසා මුළු චීනයම නැවත එක්සත් විය
Southern_and_Northern_Dynasties#The_Southern_Dynasties
පුරාතන ග්‍රීසිය

පුරාතන ග්‍රීසිය යනු ක්රිnස්තියානි ආගමේ නැගී සිටීම තෙක් සහස්රධකයකට ආසන්න කාලයක් පැවති ග්රීතක ඉතිහාසයේ යම් කාල පරිච්ඡේදයකි බොහොමයක් ඉතිහාසඥයින් එය සලකනු ලබන්නේ බටහිර ශිෂ්ටාචාරයට පදනම් වූ සංස්කෘතිය ලෙසය
ග්රී ක සංස්කෘතිය රෝමානු අධිරාජ්යායේ බලවත් බලපෑමක් වූ  අතර එමගින් එය යුරෝපයේ බොහොමයක් කොටස් කරා රැගෙන ගියේය
පුරාතන ග්රීකකයන්ගේ ශිෂ්ටාචාරය නූතන ලෝකයේ භාෂාව , දේශපාලනය , අධ්යාාපන පද්ධතිය , දර්ශනය, විද්යාිව , කලාව හා වාස්තු විද්යාේව මත අධික බලපෑමක් එල්ල කර ඇත
තවද එය බටහිර යුරෝපයේ පුනරුදයට අනුබල දුන් අතර නැවත 18 හා 19 වන සියවස් වල යුරෝපානු හා ඇමරිකානු නව සම්භාව්ය්ය පුනරුදය අතරතුරදී නැවත නැගී සිට ඇත
පුරාතන ග්රීුසිය යන වදන යොදා ගැනෙන්නේ පුරාණික කාලයේදී ග්රීතක භාෂාව කතා කළ ලෝකය විස්තර කිරීමටය
එමගින් හැඳින් වෙන්නේ නූතන ග්රීීසියේ භූ විද්යාවත්මක ප්රකදේශය පමණක් නොවන අතර එයට  පෞරාණික කාලයේදී ග්රී කයන් විසින් ස්ථාපනය කළ හෙළනික සංස්කෘතික ප්ර දේශයන් වන සයිප්රිස් හා ඊජියානු දූපත් , ඇනටෝලියාහි ඊජියානු වෙරළ තීරය (එවකට අයෝනියාව ලෙස හැඳින් වූ) සිසිලිය හා දකුණු දිග ඉතාලිය ( මැග්නා ග්රැවෂියා ලෙස හැඳින් වූ ) හා කොල්කිස් , ඉලිරියා , ත්රේ්ස් , ඊජිප්තුව , සිනෙරයිකා , දකුණු දිග ගෝල් දේශය, අයිබීරියානු වෙනුසියුලාවේ නැගෙනහිර හා ඊසාන දිග ප්රලදේශ , අයිබීරියාව හා ටවුරිකාවෙහි වෙරළවල තිබූ විසිරුණු ග්රීනක ජනාවාස ඇතුළත් වේ
එහි 12 වන සියවසේ පැවතීම අතරතුරදී රෝමාණු ශිෂ්ටාචාරය රාජාණ්ඩුවක සිට රදල සමූහාණ්ඩුවකටද එතැන් සිට සුවිසල් අධිරාජ්ය යකටද වර්ධනය වීය
එය ආක්රකමණ කිරීම් හා සටන් හරහා බටහිර යුරෝපය හා මධ්යුධරණී මුහුද වටකර සිටින මුළු ප්රයදේශයම තම යටතට ගත්තේය
කෙසේ නමුත් රෝමාණු අධිරාජ්යදයේ බිඳ වැටීම සඳහා කරුණු කිහිපයක් හේතු විය
හිස්පේනියාව,ගෝල් දේශය හා ඉතාලිය ඇතුළත්  අධිරාජ්යටයේ බ‍ටහිර කොටස  පස්වන සියවසේදී ස්වාධීන රාජධානි බවට තිබුණු අතර කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ සිට පාලනය කළ නැගෙනහිර අධිරාජ්යරය කි පූ 476 න් පසුව බයිසන්ටයින් අධිරාජ්යටය ලෙස හැඳින්වුණි
මෙය රෝමයේ බිඳ වැටීම සඳහා වූ සාම්ප්රතදායිකව පිළිගන්නා දිනය විය
org/wiki/Ancient_history#Ancient_Greece
මුල් හරප්පානු  රවි අවධිය (අසල පිහිටි රවි ගංගාව අනුව නම් තබන ලද) කි පූ3300  සිට කි පූ 2800 දක්වා පැවතුණි
එය බටහිර පිහිටි ගංඟාර් - හක්රා ගංඟා නිම්නයේදි හදුනාගත් හක්රා අවධියට සම්බන්ධ අතර මොහොන්දෝ ජාරෝ අසල පකිස්ථාන්, උතුරු සින්ද් හි ප්‍රදේශයක් අනුව නම් තබා ඇති කොට් ඩිජි අවධියට පෙර අවධියක්ය
“ඉන්දු ලිපියේ” මුල්ම උදාහරණ කි පූ3000 පමණ සිට දක්න‍ට ඇත
මුල් කාලීන ගම් සංස්කෘතියේ මේරූ අවධිය පකිස්ථානය රේමන් ඩෙරි හා අම්රි මගින් නිරූපණය කරයි
කොට් ඩිජි මේරූ හරප්පානු අවධිය දක්වා වු අවධිය නිරූපණය කරන අතර බලකොටු මගින් කේන්ද්‍රගත කරන බලය හා ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වන ජීවිතයේ නාගරික තත්ත්වය නිරූපණය කළ මෙම මට්ටමේ තවත් නගරයක් ඉන්දියාවේ හක්රා නදිය අසල කලිබන්ගන්හි සොයා ගෙන ඇත
වෙළද ජාල විසින් මෙම සංස්කෘතිය අනෙක් සම්බන්ධ ප්‍රාදේශීය සංස්කෘතින් හා ලපිස් ලැසුලි හා කැටයම් නිර්මාණය සදහා වු අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය ඇතුළත් දුරස්ථ අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රභව සමග සම්බන්ධ කළේය
මෙම කාලය වන විට ගම්මාන වැසියන්ට මුං, තල, රටඉදි හා කපු වැනි ගෘහස්ත වගාමෙන්ම මී හරකුන් ඇතුළත් විවිධ සතුන් ද අයත් විය
පරිණත හරප්පානු අවධිය 
කි පූ 2600 වන විට මුල් හරප්පානු ජනාවාස විශාල නාගරික මධ්‍යස්ථාන බවට පත්වී තිබුණි
එවැනි නාගරික මධ්‍යස්ථාන අතරට පකිස්ථානයේ හරප්පා හා මොහොන්දෝ ජාරෝ හා ඉන්දියාවේ ලොතාල් ඇතුළත් වෙයි
සම්පුර්ණයෙන්ම ඝාගර් හා ඉන්දු ගංඟා හා එය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල නගර හා ජනාවාස 1052 ක් සොයා ගෙන තිබිණි
කි පූ 2500 වන විට වාරි මාර්ග විසින් ප්‍රදේශය පරිවර්තනයකට ලක් කළේය
org/wiki/Indus_Valley_Civilization#Early_Harappan
පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි පෙන්වා දුන්නේ නාගරික බලපෑම් වලින් තොරවු වඩා කුඩා ජනගහනයක් එම ප්‍රදේශයේ වාසය කළ බවයි. නැවත ලොතල් වෙත පැමිණිනු 	සුළු මිනිස් ප්‍රමාණයට ඔවුන්ගේ නගරය නැවත තැනීමට හෝ පිලිසකර කිරීමට නොහැකි වු නමුත් දුප්පත් නිවාස හා කුඩාරම් තුල වෙසෙමින් ඔවුන්ගේ ආගමික සම්ප්‍රදායන් ආරක්ෂා කර ගෙන දිගින් දිගටම සිදු කරන ලදී
ඔවුන් හරප්පානු ජනතාව බව ගෙන හැර පෑවේ සුසාන භූමියේ වු ඔවුන්ගේ අවශේෂ විශ්ලේෂණයෙන් සොයා ගන්නා ලද සාක්ෂි අනුවයි. නගරයේ වෙළදාම හා සම්පත් සම්පුර්ණයෙන්ම පාහේ නැතිවී තිබුණත් මිනිසුන් විසින් ලිවී‍මේ, මැටි බදුන් තැනීමේ හා මෙවලම් තැනීමේ හරප්පා විදි කිහිපයක් ආරක්ෂා කර ගෙන තිබුණි
මෙම කාලයේදී ASI පුරා විද්‍යාඥයන් විසින් පංජාබ් හා සින්ද් සිට සවුරත්‍ර හා සරස්වතී නිම්නයට විශාල සරණාගත පැමිණීමක් සිදු වු බවට වාර්තා කරයි
(1900 – 1700 BCE) පසු හරප්පානුවන් ලෙස මෙම පිරිසට හොදින් සකස් නොකළ ජනාවාස 100 ක් පමණ පවරා දී ඇත
ඔවුන්ගේ සම්පුර්ණයෙන්ම ග්‍රාමීය සංස්කෘතිය ඉහළ යන සාක්ෂරතාව නැති කමින් විවිධත්වයකින් තොර ආර්ථිකයෙන් අසාර්ථක පාලනයෙන් හා දුප්පත් කමෙන් සංකේතවත් වෙයි
ඉන්දු වැසියන්ගේ සීල් භාවිතයෙන් ඉවතට ගියත් ග්‍රෑම් 8.573 ක ඒකකයෙන් යුත් භාර පද්ධතියක් ඔවුන් සතු විය
1700 හා කි පූ1600 අතරදී වෙළදාම නැවත පන ලබනු ඇත
ලොතල් හිදි හරප්පානුවන්ගේ බදුන් දිසි හා ජොග්ගු වල පිඟන් මැටි නිපදවීම් ඉතා බහුලව නිපද විනි
ගල් තල සදහා වෙලෙන්දන් විසින් තිරුවාන වෙනුවට කැල්සිඩනි වැනි දේශීය අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන ලදී
හෙක්සාහෙඩ්රන් තිරුවාන බරවල් කපා දමන ලද වැලි ගල් බරවල් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වන ලදී
බාලකරන ලද ලිවීම් රූපමය සලකුණු යොදා ගැනීමෙන් සරල කරන ලදී
තව ද චිත්‍ර කලාව වක්‍රරේඛා, වලළු හා කොකු බවට සරල විනි
org/wiki/Lothal#Later_Harappan_culture
දක්ෂිණ ලංකාවේ ගාලු කොටුව - පළමුව පෘතුග්‍රීසීන්ගේද පසුව ලන්ද්සීන්ගේද ආරක්ෂිත ස්ථානය

ගිවිසුම නැවත පණ ගැන්වුවද ලන්දේසීන් හා උඩරට අතර නොසන්සුන්තාවය නිම නොවීය
මුන්ස්ටර් (Munster) ගිවිසුම මගින් 1648 දී යුරෝපය තුළ ලන්දේසීන්ගේ ස්වාධිපත්‍ය තහවුරු කරන ලදී
ඒ නිසා තම අසල් වාසීන් සමග එකවිට විනාශකාරී යුද්ධයක පැටලීමකින් තොරව වෙළඳාම හා යටත් විජිත පුළුල් කර ගැනීම නොකඩවා කරගෙන යාමට ඔවුනට අවස්ථාව උදා විය
මෙයට වෙනස්ව උඩරට රාජධානිය නිරතුරුව කෙරුණු සටන්වලින් හෙම්බත්ව සිටියේය
එයට ඒ දක්වා මඩකලපුව, ත්‍රීකුණාමලය සහ මුහුදුබඩ පෙදෙස් අල්ලා ගත නොහැකි විය
එයට තිබුණු සීමිත සම්පත් ප්‍රමාණය අභ්‍යන්තර අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් විනාශ විය
එසේ වුවද 1652 සිට ලන්දේසි - උඩරට ඒකාබද්ධ හමුදා මුහුදුබඩ පෘතුග්‍රීසි බලකොටුවලට එරෙහිව සටන් කළහ
මෙම කාලයේදී රාජසිංහ රජුට කොග්ගල "පටබැඳි" නම් උප රජෙකුගෙන් උදව් ඉල්ලීමට සිදු විය
එයින් අදහස් වන්නේ මේ වන විට උඩරට රාජ්‍ය විමධ්‍යගත වී තිබුණූ බව සහ ප්‍රාදේශීය රජවරුන්ට සෑහෙන බලතල හිමිව තිබුණු බවයි. 

ගොඩබිමින් වටවුණු උඩරට ජනතාව කෝරළවල සහ සබරගමුව යන ප්‍රදේශවල හොඳින් ජිවත් වූ නමුත් ඔවුනට ලන්දේසීන්ගේ මුහුදු බලය කෙරේ විශ්වාසය තබන්නට සිදු විය
ඉක්බිති 1655 දී ජෙරාර්ඩ් හල්ෆ්ට් (Gerard Hulft) යටතේ විශාල නාවික හමුදාවක් ළඟා වූ අතර පෘතුග්‍රීසීන්ගේ යටත් විජිත අගනුවර වූ කොළඹ මුහුදෙන් සහ ගොඩබිමින් වටකොට යුද්ධයේ අවසාන අදියර කරා පැමිණ තිබුණේය
මෙම අවස්ථාවෙදී රාජසිංහ රජු කිසිසේත් ලන්දේසීන් විශ්වාස නොකළේය
නගරය අල්ලා ගත් සැණෙකින් එය උඩරට රාජධානියට භාරදිය යුතු බව රජු ඉතා දැඩිව කියා සිටියේය
1656 දී මෙය සිදු වූ විට ලන්දේසීන් කළේ දොරටු වසා දමා උඩරැටියන්ට ප්‍රත්‍යන්ත දේශයේ සිටින්නට සැලැස්වීමයි
සිදු වූ දෙය ලන්දේසීන්ගේ තවත් ද්‍රෝහි ක්‍රියාවක් ලෙස වටහා ගත් රාජසිංහ රජු ඔහුගේ විනාශකාරී ක්‍රියාවන් නැවත වරක් ආරම්භ කළේය
ඔහු 1640 මැද භාගයේදී කොළඹ අවට ප්‍රදේශයේ විනාශකාරී ක්‍රියාවන් කර උඩරට බලා ආපසු ගියේය
ලන්දේසීහු මේ අතර 1658 දී යාපනය රාජධානියේ බලය අත්පත් කර ගෙන උඩරට රාජ්‍යයෙහි ස්වභාවික සතුරා වූ පෘතුග්‍රීසීන් පිටමං කළහ
රාජසිංහ රජු ඔහුගේ ආරක්ෂිත කඳුකර දුර්ගයේ සිට පෘතුග්‍රීසීන්ට කළාක් මෙන් ලන්දේසීන්ටද එම උපක්‍රම යොදා ගනිමින් හිරිහැර කිරීම ආරම්භ කළේය
1660 දී ලන්දේසි පාලනය යටතේ තිබුණු ත්‍රීකුණාමලය ආසන්නයේ සිටි රාජසිංහ රජුගේ හමුදාව රොබට් නොක්ස් නම් ඉංග්‍රීසි ජාතිකයා අල්ලා ගත්තේය
අනතුරුව සෙංකඩගලට ගෙන යනු ලැබූ නොක්ස් 1680 දක්වා එහි ජීවත් වූයේය
ඔහුගේ ලේඛණවල 17 වැනි සියවසේ කන්ද උඩරට රාජධානිය ගැන ඉතා අගනා ඓතිහාසික තොරතුරු අඩංගුවේ
රාජසිංහ රජු සමහර විට ලන්දේසි බලය ලංකාවෙන් තුරන් කිරීමට ප්‍රංශ ජාතිකයන්ගෙන් උදව් ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සලකා බලන්නටද ඇත
ලන්දේසීන් සමග රාජසිංහ රජුගේ සන්ධානය සම්බන්ධයෙන්  අතෘප්තියට පත් ප්‍රභූවරු හා ජනතාව දැක්වූ විරෝධතාවන්ට මුහුණ දීමට රජුට සිදු විය
රාජ්‍යයේ අභ්‍යන්තර තත්වය කෙතරම් අස්ථාවර තත්වයකට පත් වූයේද කිවහොත් රාජසිංහ රජුට ටික කලකට මාළිගය අතහැර යාමට සිදුවුණු අතර කැරලිකරුවෝ සෙංකඩගල නගරය අල්ලා ගත්හ
වාර්ෂික ඇසල පෙරහැර පැවැත්වීම අත්හිටුවන ලදී
1664 දී රජු අඹන්වෙල රාළ නම් ප්‍රභුවරයා විසින් මෙහෙයවූ කැරැල්ලකට මුහුණ දුන්නේය
මහත් සේ කෝපයට පත් රජු දිය යුතු දඬුවම කුමක්දැයි තීරණය කර ගත නොහැකිව ඔහු ලන්දේසීන් වෙත පිටත් කර හැරියේ උඩරට ප්‍රභූවරයෙක් හෙයින් ඔහුට මරණය පමුණුවනු ඇතැයි අපේක්ෂාවෙනි
එහෙත් එය වැරදීමක් විය
අඹන්වෙල රාළ කන්ද උඩරට පිළිබඳව ඔහුගේ දැනුම ලන්දේසීන්ගේ විශාල පොල්වත්තක් ලබා ගැනීම උදෙසා ලන්දේසීන් සමග හුවමාරු කර ගත්තේය
ඔහු මිය ගියේ මහා ධනවතකු ලෙසිණි
මේ සියලු සිද්ධීන් සිදු වෙද්දී රජු ඔටුන්න රැක ගැනීමට සමත් විය
ඔහු දළදා මාළිගාවේ ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ලට තවත් වහළක් එකතු කරමින් පුද බිම පුළුල් ක‍ළේය
org/wiki/R%C3%A2jasimha_II#Late_Reign
_Stalemate
පාණ්ඩ්ය් යුද්ධය 1167-1183

පරාක්රයමබාහු සහ පරාක්ර1ම පාණ්ඩ්ය  අතර ඇතිවූ සන්ධානය, 1120 වන විට චෝල අධිරාජ්යාය ක්රකම ක්රයමයෙන් කුඩා වන්නට බොහෝ සෙයින් බලපෑවේය
1167 දී පරාක්රයම නම් පාණ්ඩ්යු රජු, ඔහුට  සතුරු කුලසේකර පාණ්ඩ්ය1 සහ චෝලයින් අතර තිබුණු සන්ධානයට එරෙහිව, ලංකාවේ පරාක්ර මබාහු රජුගෙන් උදව් ඉල්ලා සිටියේය
එවැනි ඉල්ලීමක් අසාමාන්යස නොවන්නේ පාණ්ඩ්යයයන් සහ සිංහලයන් අතර කාලයක් තිස්සේ පැවති එකමුතුවක් තිබුණූ හෙයිනි
ඒ චෝලයන්ට එරෙහිවයි. එමෙන්ම ඔවුන්ගේ (පාණ්ඩ්යි) ප්රතභූවරු රටින් පිටුවහල් වී සිටි අවස්ථාවලදී සිව් වැනි මහින්ද (956-972) රජුගේ මාළිගයේ නැවතී සිටියහ
ඒ දෙවැනි පරන්තක චෝලගේ ආක්රීමණයෙන් පසුවයි. 

කෙසේ වෙතත් මෙම අවස්ථාවේදී ශ්රීප ලංකාවෙන් උදව් ලැබෙන විට ප්රිමාද විය
පරාක්ර2මබාහු රජුගේ හමුදාපති වූ ලංකාපුර, පාණ්ඩ්ය්නාඩු වෙත පැමිණෙන විට කුලසේකර විසින් මදුරෙයි අගනගරය අල්ලා ගෙන පරාක්රකමගේ බිරිඳ සහ දරුවන් මරා තිබුනේය
ඔහුගේ පුතා වීරපණ්ඩු කුමරු කෙසේ හෝ පලා යාමට සමත් විය
මදුරෙයි බලා යනවාට වඩා ලංකාපුර සෙනෙවියා රාමනාදන්පුරම් පෙනෙන තෙක් මානයේ ස්ථානයකට ගොඩ බැස රාමේෂ්වරම් අල්ලා ගත්තේය
එය ඉන් පසු ගතවූ අවුරුදු 30 කට හෝ ඊටත් වැඩි කාලයක් තිස්සේ සිංහලයන්ගේ පාලනය යටතේ තිබුණි
එහි ඔහු පරාක්රුම නම් බල කොටුවක් තැනුවේය
මේ යුද්ධයේ මුල් අවස්ථාවේ ඔව්හු කුලසේකර සමග කිහිප අවස්ථාවකදී සටන් වැදුනහ
අනතුරුව ඔහු මදුරෙයි නගරය වටලා නගරය අල්ලා ගත්තේය
වීරපණ්ඩු නැවතත් බලයේ පිහිටවූ නමුත් එය නාමමාත්රියක වශයෙන් පමණි
මන්ද ලංකාපුර සෙනෙවියා දකුණු ඉන්දියාවපුරා චෝලවරු සමග නිරන්තර සටන් කරමින් මදුරෙයි නගරයෙහි තවදුරටත් සිටීම හේතුවෙනි
ලංකාපුර සෙනෙවියා සහ කුලසේකර අතර ඉන්පසු ඇති වූ සටන් පිළිබඳ විස්තර කිරීම සඳහා චූලවංශය LXXVII පරිච්ඡේදයේ (77) වැඩි කොටසක් කැප කර ඇත්තේය
කුලසේකර සමහර විට සටන් කරන්නට ඇත්තේ චෝර (චෝල) යන්ගේ උදව් ලබා ගෙන විය හැකිය
ලංකාවේ උත්සාහය සාර්ථක වුනේ පරාක්රඉමබාහු පාණ්ඩ්යලනාඩුවෙහි බලය සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ ස්ථාපිත කළ බව පෙනී ගිය හෙයිනි
(මෙම පරිච්ඡේෙදය නම්කර තිබෙන්නේ පාණ්ඩ්යස රාජ්යසය ජයග්රෙහණය කිරීම යනුවෙනි
) එපමණක් නොව එම ජයග්ර්හණය සැමරීම සඳහා නගරයක් නිර්මාණය කොට එය 'පණ්ඩුවිජය' නමින් නම් කිරීමද සිදු විය
කෙසේ වෙතත් එම විස්තරය හදිසියේ නතර වන්නේය
ලංකාපුර ශ්රි් ලංකාවට ආපසු ඒමක් ගැන හෝ තුන්වැනි වීරපණ්ඩු බලයට ඒමේ බලාපොරොත්තුව සඵල වීම ගැන විස්තර සඳහන් නොවේ
විස්තරවල ඉතිරි කොටස දකුණු ඉන්දීය ලේඛනවලින් අහුලා ගත හැකිය
කෙසේ වෙතත් පල්ලවරායන්පෙට්ටෙයි ලේඛනයෙහි සඳහන් වන්නේ (1163-1178) රාජාධිරාජ චෝල රජු විසින් ලංකාපුර පරාජය කොට ඔහුගේ හිස මදුරෙයි නගරයේ වාහල්කඩක එල්ලා තැබූ බවකි
එසේ වුවද 1176 දී දෙවැනි රාජාධිරාජ සමග සටන් කොට ජයග්‍රහණ කිහිපයක් අත්පත් කර ගනිමින් පරාක්‍රමබාහුගේ හමුදාව පාණ්ඩ්‍යනාඩුවෙහි තව දුරටත් රැඳී සිටි බව පෙනෙන්නට තිබේ
ශ්‍රී ලංකාව හමුදාව පාණ්ඩ්‍යනාඩුවෙන් ආපසු කැඳවීම තුන්වැනි වීරපණ්ඩු 1181 දී පරාජය වන තෙක් සිදු නොවීය
එසේ වුවත් රාමේෂ්වරම් ප්‍රදේශයේ තව දුරටත් ඔවුහු රැඳී සිටියහ
රාජ්යක සමය සහ අභාවය

මේ අතර විජයගේ අමාත්යමවරු තම නායකයාට සුදුසු බිරිඳක් සෙවීම ආරම්භ කළහ
පඬි රජු තම දියණිය ශ්රීඒ ලංකාවට එවීමට කටයුතු කළා පමණක් නොව "තම දියණියක් ශ්රීඬ ලංකාවට යැවීමට කැමැත්තෙන් සිටින අය ඉන්නේ නම් ඔවුන්ගේ දියණියට ඇඳුම් සපයා ඒවා ඔවුන්ගේ දොරකඩ තැබිය යුතුය
(ඔවුන්ගේ පළමු බිරින්දෑවරු ඔවුන්ගේ මුහුදු ගමනේදී ඔවුන්ගෙන් වෙන් වූහ
පුරාණ කථාවලට අනුව එකී බිරින්දෑවරු මාලදිවයිනට යැවෙන්නට ඇත
අමාත්යෙවරු ඔවුන්ගේම නමින් තම්බපන්නිය අවට නගර ආරම්භ කිරීමට තරම් නිර්භය වූ බව පෙනේ
උජ්ජෙනි, උරුවෙල, උපතිස්සගම, විජිත සහ අනුරාධගාම යනාදී වශයෙනි
මෙයින් අනුරාධගාම ඉතා හොඳ ආරම්භයක් වූයේය
එය ඉන් පසු අවුරුදු දහසක පමණ කාලයක් රජරට අගනුවර විය
අභ්යමන්තර වශයෙන් වෙනස් පුද්ගලයෙකු වීමට විජයගේ විවාහය සහ වයස බලපාන්නට ඇත
ඉන් පසු ගත වූ අවුරුදු තිස් අටක කාලය ඔහු දැහැමිව සහ සාමකාමී පාලනයක් ගෙන ගියේය
පඬි රටෙන් පැමිණි කාන්තාවන් දකුණු මදුරෙයි නගරය මුල් කොට පැමිණි බව මහාවංශය සඳහන් කරයි
බොහෝ සිංහල විද්වතුන් එම ප්රුදේශය වර්තමාන තමිල්නාඩුවේ මදුරෙයි ලෙස අර්ථකතනය කරති
උතුරු මධුර යනු උත්තර ප්රදදේශයේ මථුර නගරයයි
කෙසේ වෙතත් දමිළ ඉතිහාසයේ මදුරෙයි යනුවෙන් සඳහන් වන නගර එකකට වැඩි ගණනක් තිබී ඇත
දෙමළ සාහිත්යි තොරතුරුවල සඳහන් වන්නේ සංගම් යුගයේ කාව්යත සංග්රභහවල පිටපත් සංසන්දනය කර බැලීමට විද්වතුන් පිරිස තුන්වරක් රැස් වූ බවයි. මෙයින් අන්තිම එක පවත්වන ලද්දේ මධුරෙයි හිදීය
දෙවැන්න කපටපුරම් නගරයේ පැවැත්විණ
එහෙත් පළමු වැන්න පවත්වන ලද්දේ තෙන් මදුරෙයි නොහොත් සිංහලට පරිවර්තනය කළහොත් දකුණු මදුරෙයිහිදීය
මෙම (තෙන් මදුරෙයි නොහොත්) දකුණු මදුරෙයි නම් ස්ථානය වර්තමාන කොර්කායි අසළ තමිල්නාඩුවේ ගිණිකොන දිග වෙරළේ පිහිටි සැබෑ නගරයක් වූ බව ඉතිහාසඥයෝ විස්තර කරති
එය විජය විසින් ලංකාවේ ගොඩනංවන ලද 'තම්බපණ්නි' නම් ජනාවාසයට ඉතා කිට්ටු ස්ථානයක්ව තිබෙන්නට ඇත
තෙන්මදුරෙයි නම් ස්ථානය මහාවංශයේ දැක්වෙන දක්ඛිණ මධුරා නම් ස්ථානය හා සම කරන්නේනම් පළමු සංගම් පැවැත්වූ තැන මිථ්යා  ස්ථානයක් නොව සැබෑ ඓතිහාසික නගරයක් ලෙසින් අපට පිළිගැනීමට සාක්ෂි තිබේ
විජයගේ අභාවය වටා බැඳුණු සිද්ධීන් ගැන බලන විට එම කාලය තුළ රජයේ ස්වභාවය පිළිබඳව ගැඹුරු දර්ශනයක් නැතහොත් අඩු ගණනේ එහි ආදර්ශයක් පිළිබඳව අදහසක් ඇතිකර ගැනීමට පිළිවන
කලින් දැක තිබෙන කරුණුවලට අනුව විජයට බිරිඳක් සෙවීමේදී සහ නගර නිර්මාණය කිරීමේ කාර්යයන්හිදී මූලික කරුණු ඉටුකර ඇත්තේ අමාත්යරවරු විසිනි
ඔවුනට ඒ සඳහා නිදහසක් සහ බලයක් තිබුණු බව පෙනී යයි
මීට සමගාමීව විජය මිය ගිය අවස්ථාවේදී විජය විසින් තෝරන ලද අනුප්රාහප්තිකයා වූ සුමිත්ත, සිංහපුර සිට පැමිණෙනතෙක් අමාත්යිවරු උපතිස්ස ගම සිට අවුරුද්දක් පාලන කටයුතු පවත්වාගෙන ගොස් ඇත
එසේ වුවද සුමිත්ත මෙහි නොපැමිණි අතර ඒ වෙනුවට ඔහුගේ පුතා වූ පඬුවස් දෙව් පැමිණ විජයගේ පරම්පරාව දිගටම පවත්වා ගෙනයාම තහවුරු කරමින් රටේ පාලනය ගෙන ගියේය
org/wiki/Vijaya#Reign_and_death
පරාක්‍රමබාහු ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම සම්මානනීය රජෙකු ලෙස තවමත් ගෞරවයට පාත්‍ර වෙයි
දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතා වන මුදල් නෝට්ටුවල 'වටදාගෙයි' සිතුවමක් දක්වා තිබේ
පරාක්‍රමබාහු වසර 33 ක් ලංකාවේ රාජ්‍ය පාලනය කළ බවත් පොළොන්නරුවේදී අභාවප්‍රාප්ත වූ බවත් චූලවංශයේ විස්තර කරයි
ඔහුගෙන් පසු විජයබාහු රජ විය
විජයබාහු පරාක්‍රමබාහුගේ සහෝදරියගේ පුත්‍රයා බව විස්තර කර ඇත
ඔහු 'කාලිංග' දේශයේ අගනුවර වූ සිංහපුර සිට කැඳවනු ලැබීය
විජයබාහු කාලිංග දේශයේ සිට කැඳ වූයේ ඇයි දැයි පැහැදිළි නොකෙරේ
විජයබාහු, රුහුනේ මානාභරණ විසින් විවාහ කරගෙන සිටි පබාවතී සහ මිත්තා යන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ සොහොයුරියන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකුගේ පුතෙක් විය නොහැකි බව පැහැදිලිය
එසේම පරාක්‍රමබාහුගේ තවත් සොහොයුරියක් වූ බද්දාවතී සහ ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයා වූ ගජබාහුගේ පුතෙකුද විය නොහැකිය
මන්ද ගජබාහුට -ගජබාහු මරණයෙන් පසුවද ජිවත්වූ පුතෙක් නොසිටි බව චූලවංශය ඉතා පැහැදිලිව විස්තර කර ඇති හෙයිනි
විවාද රහිතව පිළිගැනෙන කාරණයක් වන්නේ සත්‍ය වශයෙන්ම මෙම විජයබාහු, පරාක්‍රමබාහුගේ ( වැඩි විස්තර නොදන්නා කාලිංග රජෙකුට විවාහ කර දුන්) හතරවැනි සොහොයුරියගේ පුතෙකු බවයි. ඔහු මිහිදන් කළ ස්ථානය අප්‍රකටය
ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය තුළදී දකුණු ඉන්දියාවේ චෝලවරුන්ගේ බලය අස්ථාවර කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ බලය දායක විය
12 වෙනි සියවස අවසානය දක්වා ශ්‍රි ලංකා හමුදා රාමේශ්වර් හි දිගටම රැඳි සිටියහ
නිශ්ශංක මල්ල රජුගේ කාලය දක්වා (1187 - 1196) සිංහල හමුදාවන්ගේ ජයග්‍රහණයන් ගැනද වාර්තා තිබේ
තව දුරටත් කියතොත් දිවයින පුරා විසිරී තිබෙන මහා රජු විසින් කරවන ලද කාර්‍යයන්හි වර්ණනාව දැක්වෙන කැටයම් සහ නෙළීම්වලට අමතරව රජු විසින් කරවන ලද ඉදිකිරීම් ව්‍යපෘතිවල විශාලත්වය, තරම, හා පැතිරී ඇති ප්‍රමාණය, හා සංඛ්‍යාව දැනුදු පොළොන්නරුවේදී දැක ගත හැකිය
එහෙත් මෙම සාර්ථකත්වයට වන්දියක් ගෙවිය යුතු විය
කෲරවූ යුද්ධයන් වෙනුවෙන් රටටම වන්දිගෙවීමට සිදුවිය
පරාක්‍රමබාහු රජු විශ්වාසය තැබූ ඔහුගේ කුලී හමුදාව ඔහුගේ මරණයෙන් පසු රට අස්ථාවර කිරීමට බල පෑ එක් සාධකයක් විය
ඔහුගේ කාලය තුළ බදු අය කිරීම ඉහළ ගියේය
ඔහුගේ පාලනයේ අවසාන කාලයේ දුගී බව ඉස්මතු වීම විදහා දක්වමින් වැඩි වටිනාකමින් යුක්ත කාසි නිකුත් කිරීම, භාවිතය නැත්තටම නැති වුනාක් මෙන් විය
ඔහුගෙන් පසු රජකමට පත්වූ නිශ්ශංකමල්ලගේ ජනප්‍රිය කාර්යයක් වූයේ බදු අඩු කිරීමයි
ඔහුටම විශේෂ වූ බලඅධිකාරිය හා කීර්තිය හේතුවෙන් තමන්ගෙන් පසු පත්වන අනුප්‍රාප්තිකයාගේ බලය ස්ථාවර තත්වයේ පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය පියවර පරාක්‍රමබාහු රජු නොගත්තේය
මෙයට එක් හේතුවක් වූයේ රාජ්‍ය ප්‍රාප්තිය සම්බන්ධයෙන් ලංකාවේ තිබූ නිශේධනාත්මක සම්ප්‍රදායික නීතියයි
එහි රාජ්‍ය අනුප්‍රාප්තිකත්වය පිළිබඳ පැහැදිලි සාධාරණ ක්‍රමවේදයක් අඩංගු වී තිබුනේය
ඔහුගේ යුගයෙන් පසු බොහෝ කල් පැවති අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් සමහරක් කරන ලද කාර්යයන් අභාවයට ගිය අතර නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ නොහැකි ලෙස රට අර්බුදවලට මැදි විය
පරාක්‍රමබාහු රජතුමා කෙතරම් ජනප්‍රිය වූයේද කියතොත් ඔහුගෙන් පසු ගත වූ ශත වර්ෂ 4 ක පමණ කාලයක් තුළ රජකමට පත් වූ හත්දෙනෙකු පමණ ඔහුගේ නම භාවිතා කිරීමෙන් ඒ බව තහවුරු වේ
එසේ වුවද පරාක්‍රමබාහු ලද සාර්ථකත්වයේ අංශු මාත්‍රයක්වත් ලබා ගත හැකි වූයේ ඔවුන්ගෙන් දෙතුන් දෙනෙකුට පමණි
දිගු කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ තත්වය උච්චඅවස්ථාවකට ගෙන ඒමේ කාර්‍යයේදී ඔහුගේ ලොකුම දුර්වලකම වූයේ අන් කිසිවක් නොව දිවයිනේ සියලු සම්පත් සංයමයකින් තොරව  සම්පූර්ණයෙන්ම නැති නාස්ති කිරීමයි
පළමුවෙන්ම ෆෙඩරල් පක්ෂය තුළින් දෙමළ දේශපාලනඥයෝ ෆෙඩරල් ක්‍රමයක් කරා තල්ලූ වූහ
බොහෝ සිංහලයින්ට මෙය සැකයට හා විරෝධයට කාරණයක් විය
1960 වර්ෂවල සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක රජය මිෂනාරී පාසැල් බොහොමයක් රජය සතු කිරීමේ ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කළේ එම පාසැල්වල පැවති ආගමික ස්වරූපය ඉවත් කිරීමේ සහ ඉගැන්වීමේ භාෂාව වූ ඉංග්‍රීසිය,  සිංහල හා දෙමළ බසටද හැරවීමේ අදහසිනි
මින් පසු සිංහල හා දෙමළ සිසුන් එකට එක්ව පාසැල්වලට  පැමිණීම විරළ කරුණක් විය
ඉංග්‍රීසි දැනුම ලබා ගැනීමේ වාසිය අහිමිවීම නිසා දෙමළ තරුණයන්ට ඔවුන් මහත් ආශාවක් දැක් වූ රජයේ පරිපාලන සේවයට ඇතුළත් වීමේ අවස්ථා අහිමි වූ අතර විරැකියාව ඉහළ ගියේය
1970 දී රටේ එතෙක් භාවිතා වූ සිලෝන් යන්න ශ්‍රී ලංකාව ලෙසට වෙනස් විය
මෙය සිංහල නාමයක් වූ අතර දෙමළ ජනතාව එයට එරෙහි වූහ
1976 දී බෙදුණු ජාතියක් පිළිබඳ සංකල්පය ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ (TULF) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී
එම පක්ෂය 1977 දී පැවැත්වූ මැතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ ජනතාවට ස්වාධීන රාජ්‍යයක් ලබා ගැනීමේ අරමුණින් ඡන්ද ව්‍යාපාරයෙහි යෙදුණු පක්ෂ කිහිපයක් සන්ධානගත වීමෙන් සෑදුනකි
ඔවුහු දෙමළ ප්‍රදේශවල වැඩි ආසන ගණනක් හිමි කරගත් නමුත් වෙනම රාජ්‍යයක් ඉල්ලීම හේතුවෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීම තහනම් කරන ලදී
1981 යාපනය පුස්තකාලය විනාශ කිරීම

මැයි 31 සිට ජුනි 2 දක්වා රාත්‍රී කාලයේදී කලහකාරී පිරිස් යාපනයේ වෙළඳපොල ප්‍රදේශය ද, දෙමළ පුවත්පත් කාර්යාලය ද, යාපනය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයාගේ නිවස ද, යාපනය මහජන පුස්තකාලය ද, ගිනි තැබූ අතර හතර දෙනෙකු ඝාතනය කළහ
යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනි තැබීමේ සිද්ධිය යාපනය දෙමළ ජනතාවට මහ විපතක් සේ දැණුනු කාරණයක් විය
පොත් කාණ්ඩ 95000 ක්ද අප්‍රමාණ සංස්කෘතික වටිනාකමින් යුත්, නැවත සොයා ගත නොහැකි, ලබා ගත නොහැකි අත් පිටපත් ද එම ගින්නෙන් විනාශ විය
මෙම කළහකාරී පිරිසේ නිල ඇඳුම් ලා ගත් පොලිස් නිලධාරීන් සිටි බවත්, ඉහත කී සිව්දෙනාගේ මරණ සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ද සම්බන්ධ බවත් සාක්ෂි මගින් වාර්තා විය
org/wiki/Origins_of_the_Sri_Lankan_civil_war#Rise_of_separatism
පළමුවන පරාක්‍රමබාහු  ( මහා පරාක්‍රමබාහු
1123–1186) 1153 සිට 1186 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ රජතුමා විය
එතුමාගේ අග නගරය වූ  පොළොන්නරුව හි සිට  එතුමාගේ රාජ්‍යත්වය තුලදී, දිවයිනෙහි උප රාජධානි තුන,  එතුමා විසින් එක්සත් කරන ලදී
තම අග නගරය පුළුල් කෙරුමට හා විචිත්‍රවත් කෙරුමට යුහුසුළු වූ  හේ,  විසල් වාරිමාර්ග පද්ධතීන් ගොඩනැංවීම, රටෙහි යුද්ධ හමුදාව ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම, බෞද්ධ පිළිවෙත් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම, කලා කටයුතු වලට රුකුල් දීම ආදියෙහි නියැළුනු අතර, දකුණු  ඉන්දියාව සහ  මියන්මාරය හි හමුදා ක්‍රියාන්විතයන් හිද නිරත විය
"අහසින් වැ‍ටෙන එක් දිය බිඳුවක්වත්  මහජනයාගේ ප්‍රයෝජනයට නොගෙන නිකරුණේ මුහුදට ගලා යාමට ඉඩ දීම  නුසුදුසු ය " යන ආදර්ශ පාඨය ඔහුගේ ජනප්‍රිය කියමන් අතුරින් එකකි
ඔහු හෙළයේ විසූ අභිමානවත් ශ්‍රේෂ්ඨ රජතුමෙකි
පරාක්‍රමබාහුගේ තුරුණු වියෙන්  වැඩි කොටසක් ගෙවුනේ,  පිළිවෙලින් දක්කිණදේශ සහ  රුහුණ  යන රාජ්‍යයන්හි රජවරුන් වූ,  කීර්ති ශ්‍රී ‍මේඝවර්ණ සහ  ශ්‍රී වල්ලභ යන්නාවූ  එතුමාගේ මාමාවරුන්ගේ රජ මාලිගා වල හා, රජ රට රජු වූ, දෙවන ගජබාහු ගේ රජ මාලිගාවෙහිය
1140 දී පමණ හේ, තම මාමා වූ කිත්තිගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසින් දක්කිණදේශයේ රජු බවට පත්ව ඊලඟ දශකය තුලදී දක්කිණදේශයෙහි යටිතල ව්‍යුහය මෙන්ම එහි යුද්ධ හමුදාවද වැඩි දියුණු කළේය
බොහෝ කල් පැවැති සිවිල් යුද්ධයකින් අනතුරුව, 1153 දී පමණ එතුමාණන්, මුළු දිවයින පුරා තම අණසක පතුරවා  1186 දී  එතුමාගේ මරණය දක්වාම එම ස්ථාපිතයෙහි පිහිටියේය
පරාක්‍රමබාහුගේ රාජ්‍ය කාලයෙහිදී,  එතුමා විසින්,  මියන්මාරයෙහි රජවරුන්ට දණ්ඩන පමුණුවන රිසියෙන් යුද්‍ධ ක්‍රියාන්විතයක් දියත් කල අතර, දකුණු  ඉන්දියාවෙහි  චෝල අධිරාජ්‍යය ට එරෙහිව පාණ්ඩ්‍යයන් හට උපකාර  කරන අතරතුර චීනය හා මැද පෙරදිග රටවල් සමග පුළුල් වෙළෙඳ සබඳතා පවත්වාගෙන ගියේය
දිවයින තුල, ඔහු විසින් ආගමික  සිද්ධස්ථාන ස්ථාපිත කිරීම, රෝහල්, සමාජ සුභසාධන ඒකකයන්, ඇළ සහ පරාක්‍රම සමුද්‍රය වැනි විසල් ජලාශ ගොඩනැගීම,  ආදිය සිදු කෙරිණි
තව ද ඉන් කිහිපයකි
පසුබිම

12වන සියවසෙහි මුල් අවදිය 
993 හිදී සිදුවූ  පළමුවන රාජ රාජ චෝල ගේ ශ්‍රී ලංකා ආක්‍රමණයට අනතුරුව,  ශ්‍රී ලංකා දිවයින, දකුණු ඉන්දියාවේ බලවත්  චෝල රාජ ආණ්ඩුවෙහි අණසකට අඩ වශයෙන් යටත්ව පැවතිණි
Iවන විජයබාහු රජ (1055–1100) රජතුමා රාජ්‍යත්වයට පත්වන තුරු මෙම ප්‍රදේශයන් චෝල පාලනය යටතේ පැවතිණි
තම රාජ්‍යත්වයෙහි ඇරඹුමත් සමගම, පළමුවන විජයබාහු විසින් සාර්ථක ලෙස චෝල ආක්‍රමණිකයන් පලවා හැර, රජ රට අගනගරය, අනුරාධපුරයෙහි සිට, නව  සැලසුම් කල නුවරක් වූ, පොළොන්නරුව (පුලත්තිනගර) වෙත ගෙන එන ලදි
පළමුවන වික්‍රමබාහු රජතුමාගේ රාජ්‍ය සමය (1111–1132) වන විට,දිවයින, රාජධානි තුනකට — රජ රට, දක්කිණ දේශ, සහ රුහුණ වෙන් කොට තිබුණි
එනමුදු, වික්‍රමබාහු ඉමහත් ගරුත්වයෙන් සැලකුණේ, ඓතිහාසික හා ආගමික වැදගත් කමින් හෙබි අඩවි පිරි රජ රට අයත්ව සිටි බැවිනි
එනමුදු, දක්කිණදේශයේ ("දකුණු රට") රජවූ මානාභරණ හා, ඔහුගේ සොහොයුරන්වූ හා රුහුණෙහි සම-රජුන් වූ, ශ්‍රී වල්ලභ හා කිත්ති ශ්‍රී මේඝ, කිරුළ සඳහා  ඇස යොමා සිටි පිළිමළුන් වූහ
තවදුරට සැලකූ කල, මෙම තිදෙන ම, විජයබාහුගේ සොහොයුරියගේ පැවතෙන්නන් වූ අතර, එම නිසාම සිහසුනට ප්‍රබල හිමිකමක් දැරූහ
චූල වංශයෙහි ඔවුන් හඳුන්වනුයේ රාජ වංශයෙහි ආර්ය ශාඛාව ලෙස වන අතර, පළමුවන වික්‍රමබාහු කාලිංග ශාඛාවට අයත් විය
මෙම ආකාරයට රට බේරා ගන්නා ලදී
උපත 

පුරාතන වංශකතාවක් වන චූල වංශයෙහි එන පරිදි, පරාක්‍රමබාහුගේ උපත පිලිබඳව,  එතුමාගේ පියාණන් වූ දක්කිණ දේශයෙහි මාණාභරණ රජු විසින් දුටු සිහිනයක පෙනී සිටි දෙවියෙකු වැනි රුවක් විසින් පෙරනිමිති පල කෙරිණි
මානාභරණගේ බිරිය රත්නාවලීට එපරිද්දෙන්ම පුතකු උපන් අතර, ඔහු පරාක්‍රමබාහු ලෙසින් නම් ලැබුවේ,  ඔහුගේ "රුපුන්-මඩින බාහු"  නිසාවෙනි
ඔහු උපන් වසර නිශ්චය වශයෙන් සහතික කර නොදැනුතත්, සාමාන්‍යයෙන් එය  1123 පමණ විය යැයි විශ්වාසය කෙරේ
ස්ථානය කලක් දක්කිණද්ශයෙහි අග නගරය වූ දැදිගම (පුන්ඛගම) යයි විශ්වාස කෙරේ
<ref name=CodIV>කොඩ්රින්ටන්, අ ෂෝර්ට් හිස්ට්‍රි, පරිච්
IV</ref> මෙම ස්තානය සිහිවීම පිනිස ඉදිකල ස්මාරකය කොටවෙහෙර නම් වේ
දරුවාගේ උපත පිලිබඳ දැනුවත් වූ පොළොන්නරුවෙහි පළමුවන වික්‍රමබාහු අණකලේ, පිරිමි දරුවා ඔහුගේ සිහසුනට උරුමකරු ලෙස ඇති දැඩි විය යුතු බවයි. තම මරණය තෙක් සිහසුන දරා, ඉක්බිතිව පරාක්‍රමබාහු වෙතට එය පැවරීමට අදහස් කල වික්‍රමබාහු විසින්,  මෙවැනි දාරක ග්‍රහණයක් යෝජනා කලේ,  සමාදානයේ ලකුණ ක් ලෙසින් විය යුතුයි
කෙසේවෙතත් මානාභරණ විසින් මෙම යෝජනාව ප්‍රතික්ෂේප කලේ, "මෙවැනි පුත් රුවනක් පිටත් කොට යැවුම
(ඥානාන්විත) සුදුස්සක් නොවේ" යැයි පවසමිනි
ඔහු තවදුරටත් අනුමාන කලේ "
පිරිමි දරුවා එහි රැගෙන ගියහොත්, වික්‍රමබාහුගේ පාර්ශවය
බලයෙන් දිදුලනු ඇත, රෑස් විහිදුවනු ඇත, එනමුදු අපගේ අභාග්‍යය, දැනටමත් ඉමහත්, තවදුරටත් උග්‍ර වනු ඇත
" ශ්‍රී ලංකාවෙහි රාජකීය වංශ අතර පැවැති භේදය කෙතරම් උග්‍රවීදයත් මෙවැනි කරුණකදී පවා එකඟතාවයකට එළඹීමට නොහැකි විය
දරුවාගේ උපත සිදුවී ඉතා කෙටි කලකින්, මානාභරණ රෝගාතූරවී මිය ගියේය
රුහුණෙහි සම-රජූ වූ, ඔහුගේ බාල සෙහොයුරු කිත්ති ශ්‍රී මේඝ, දක්කිණදේශයෙහි සිංහාසනාරූඪ වූ අතර, රුහුණෙහි එකම රජු ලෙසින් ශ්‍රී වල්ලභ ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි
පරාක්‍රමබාහු, ඔහුගේ මව රත්නාවලී හා ඔහුගේ සොහොයුරියන් දෙදෙන මිත්තා සහ ප්‍රභාවතී, රුහුණෙහි අග නගරය වූ මහානාගහුල වෙත යවන ලදුව, ශ්‍රී වල්ලභ ගේ ආරක්ෂාව යටතේ දිවි ගෙවීමට සලස්වන ලදි
තුරුණු විය 
 රුහුණෙහි හා දක්ඛිණදේශයෙහි 
පරාක්‍රමබාහුගේ ඇතිදැඩි කිරීම වෙත ශ්‍රී ලංකාවෙහි දේශපාලනය විසින් නිතැතින් ම සිදුකළ බලපෑම සැලකිය යුතු තරම් එකක් විය
ඔහු කුඩා දරුවෙකුව සිටියදීම,   ඔහුගේ වැඩිමහළු සොහොයුරියවූ මිත්තා
රුහුණේ ශ්‍රී වල්ලභගේ පුතු හා ඔවුන්ගේ ඥාති සෙහොයුරු වූ මානාභරණ වෙත බලහත්කාරයෙන් සරණපාවා දෙන ලද්දේ රත්නාවලී රැජිණගේ අභිප්‍රායට එරෙහිවය
රජ පවුලෙහි කාලිංග වශයෙහි කුමාරිකාවක් වූ රත්නාවලී, ඇය රජ පවුලෙහි ආර්ය ශාඛාවෙහි රජ කෙනෙකුගේ වැන්දඹුවක් වුවද, වඩාත් කැමැත්තක් දැක්වූයේ ඇයගේ දූ වරුන් කාලිංග වංශයෙහි රජෙකුට සරණ පාවා දීමටය
ශ්‍රී වල්ලභගේ රජ මාලිගාවෙහි කල් ගත කල සමයෙහිදී, තම අනාගත මහේශිකාව (රජ මෙහෙසිය) බවට පත් වූ,  ශ්‍රී වල්ලභ ගේ දියණිය,   ලීලාවතී හමුවීමට පරාක්‍රමබාහුට අවස්ථාව ලැබුණු අතර, පරාක්‍රමබාහුගේ මරණයෙන් පසුව ඇයගේ අභිමතය පරිදි රට පාලනය කිරීමට වරම ඇය වෙත ලැබිණි
1132 දී, වික්‍රමබාහුගේ මරණයෙන් අනතුරුව,  දෙවන ගජබාහු රජරට සිංහාසනාරූඨ විය
නව රජුගේ මානවක බවින් උපරිම ප්‍රයෝජනය ගැනුමට රිසි වූ රජ පවුලේ ආර්ය ශාඛාවෙහි රාජකීයයන් දෙදෙනා වන ශ්‍රී වල්ලභ හා කිත්ති ශ්‍රී මේඝ, රජ රට බලෙන් අල්ලා ගැනුමට අසාර්ථක ප්‍රයත්නයක නිරත වූහ
ගජබාහු පාලකයා ලෙසින් ස්ථීර ලෙසින් ස්ථාවරත්වයකට එළැඹි අතර ඒ අනුව ආර්ය රජුන් දෙදෙනාට වඩා නාමික ලෙසින් ජ්‍යෙෂ්ඨයා බවට පත් වූ අතර  ශ්‍රී වල්ලභ හා කිත්ති ශ්‍රී මේඝ දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකුවත් ඔවුන්ගේ ජීවිත කාලය තුලදී රජ රට රජු හට සිංහාසනය අහිමි වනවා දැකීමට වරම් නොලැබූහ
ආර්ය-කාලිංග යුද්ධයෙන් අනතුරුව, රුහුණේ ශ්‍රී වල්ලභගේ මාලිගයෙන් නික්මුණු පරාක්‍රමබාහු, දක්කිණදේශයෙහි නව අගනුවර බවට පත්ව තිබූ සංඛතාලි වෙත නැවත පැමිණ,  ඔහුගේ මාමා සමග විසීම ඇරඹීය
චූල වංශය පවසන පරිදී මෙම නික්මයාමට හේතු යුක්ත වූයේ ඔහු තුලවූ අසහනය හා රුහුණෙහි උත්ත්ජජනක දෑ නොතිබීමය
රජ රට සිංහාසනයට රුහුණෙහි මානාභරණ නැංවීමට ශ්‍රී වල්ලභ වෙත තිබූ සැලසුම් හේතුවෙන්,  රාජසභාවෙහි පරාක්‍රමබාහුගේ තරාතිරම ඇඩි ලෙස අවප්‍රමාණ වීම මෙයට පාදක වන්නට ඇත
අනෙක් අතට, ඔහුගේම පුතුන් නොමැති වූ කිත්ති ශ්‍රී මේඝ විසින් දක්කිණදේශයෙහිදී ඔහු සාදරයෙන් පිළිගන්නාලදුව පුත් තනතුරෙහි අනිවාර්යයෙන්ම හදා වඩා ගැණිනි
මෙයින් පසුව චූල වංශය විසින් පරක්‍රමබාහුගේ පියා ලෙසින් කිත්ති දක්වයි. දක්කිණදේශයෙහි ගතකල මේ කාලය තුලදී, හේ,  කෞටිල්‍යගේ වැදගත් කෘතීන් හා ව්‍යාකරණ ශාස්ත්‍රය, සාහිත්‍යය, ඇතුන්-පිට-යෑම, සටන් කලාවන්, ගැයුම් හා නැටුම් ආදී විෂයයන්  අධ්‍යයනය කලේය
රජරටෙහි 
වැඩිහිටි වියට පත්ව ටික කලකින්, තරුණ කුමරා රහසේ දක්‍ඛිණදේශයෙන් පිටත්ව රජ රට දෙවන ගජබාහුගේ අඩවිය කරා පිටත්ව ගියේය
බඩලත්ත (වත්මන් බතලගොඩ) හිදී තම මිත්‍ර-පාක්ෂිකයන් හමුව, රජ රට හා දක්‍ඛිණදේශයෙහි මායිමෙහිදී හේ සේනාපති(අණ දෙන නිලධාරි) සංක බැහැදුටුවේය
කුමරුගේ ගමන පිළිබඳව කිත්ති ශ්‍රී මේඝ වෙත දැනුම් දීමට සංක උත්සාහ දැරූ විට, ඔහු මරා දැමීමට පරාක්‍රමබාහු කටයුතු යෙදවීය
තමාගේ රැකවලාව සිටි සංක පිළිබඳ කිත්ති ශ්‍රී මේඝ හැඳින්වූයේ  'මාගේ රාජධානියෙහි බලවත්ම නිලකාරයා' ලෙසට වූ අතර, මේ නිසා ඝාතනය ඉතාමත් බරපතළ ලෙසින් සැලකිල්ලට ගැනිණි
ඉන්පසුව පරාක්‍රමබාහු විසින් බුද්ධගම (වත්මන් මැණික්දෙන නුවර) හා සංකගේ සියළු වස්තුව අත්පත්කොට ගත්තේය
පොළොන්නරු මාලිගය සමග සංකුලතාවයක් ඇති කර ගනී යැයි බියවූ කිත්ති ශ්‍රී මේඝ විසින් තමාට විරුද්ධව එවන ලද බල සේනාවක් ද පැරදවූ හේ, මලය ප්‍රදේශය හරහා ගජබාහුගේ මාලිගය වෙත ගමන් කලේය
පරාක්‍රමබාහුගේ හැසිරීම ට හේතූන් අපැහැදිලි නමුත්, චූල වංශය පවසන පරිදී, ඔහුගේ ගමන අනිවාර්යයෙන්ම පෙරික්සුම් සඳහා සිදුවූවකි
පළාත් තුනෙහි රාජකීයයන් තුන් දෙන එක්සත්ව සිටියද, ඔවුන් සියළු දෙකගේ සිත් තුල නලියමින් තුබූ ආශාව වූයේ රජ රට රාජධානිය පාලනය කිරීමයි
කෙසේවුවත්, මේ කාලය වන විට, ඔවුන්ගේ කුඩා පළාත්වල තිබූ සීමාසහිත සම්පත් ප්‍රමාණය හේතුවෙන්, මෙයින් අතුරින් කිසිවෙකු හෝ රජ රට පාලනය සිදුකිරීමට අසමත්වූ බවක් ඇඟවිනි
මෙය විශ්වාස කිරීමට පරාක්‍රමබාහු අකමැති වූ අතර, එම නිසාම රජ රජ සංචාරය කොට එම පළාතේ තිබූ තත්ත්වය තමන් විසින් අධ්‍යයනය කිරීමට රිසි විය
කුමරු නැවතත් දක්‍ඛිණදේශය වෙත ගෙන ඒමට කිත්ති ශ්‍රී මේඝ දැරූ තැත පැහැදිලි කෙරුණේ තම බෑණනුවන් ගේ සුභසිද්ධිය පිළිබඳ ඔහු තුල වූ සාංකාව හා එලෙසම පරාක්‍රමබාහු විසින් ආර්ය හා  කාලිංග දෙපාර්ශවය අතර විරුද්ධතා නැවත අවුළුවායිය යන සැකය හැර වෙන කිසිවක් නොවන ලෙසිනි
කෙසේවෙතත්, දක්‍ඛිණදේශයේ රජු හා ඔහුගේ බෑණා අතර "සෙනෙහෙවන්ත බැඳීමක් " තිබූ බව යන්න නම් "ප්‍රබන්ධයක්" ලෙසින් පිළිගැනෙන අතර, ගෙන හැර දැක්වෙන්නේ "මෙම අරගලයෙහි සිදුවීම් මාලාව එළිදැක්වුනු විලාශය හා,  මාමා හා බෑණා අතර ප්‍රශ්න-විරහිත සබැඳියාවක් තිබූ බව පැවසෙන අදහස, පරස්පරවිරෝධි බවය
"

ගජබාහු‍ගේ  රාජ සභාවෙහි ගතකල කාලය තුලදී, පරාක්‍රමබාහු විසින් වැදගත් කර්තව්‍යයන් දෙකක් කරන ලදි
මෙයින් පළමුවැන්න වූයේ, ගජබාහුගේ රාජසභාව සම්පූර්ණයෙන් ආවරණය වන පරිදී  චරපුරුෂ ජාලයක් ඇති කිරීම වන අතර දෙවැන්න වූයේ තම සෙහොයුරියන් අතුරින් එක් අයෙකු වූ භද්දාවතී කුමරිය ගජබාහු රජ වෙත සරණ පාවා දීමයි
මෙම විවාහය හා බොහෝ අනෙකුත් ක්‍රියාවන් ඔස්සේ, පාලකයා (Iවන ගජබාහු) විසින් හා රජ පවුල විසින් ඔහු වෙත පැවරුනු කාර්යයන් සතුටුදායක ලෙසින් සම්පූර්ණ කිරීමට පරාක්‍රමබාහු සමත්විය
කෙසේවෙතත්, භද්දාවතීගේ මුළු දෑවැද්ද තම භාරයෙහි තබා ගැනුමට ඔහු ක්‍රියාකල අතර, ගජබාහුගේ සේනාධිපති ගෝකණ්ණ හා සමග රහස් ගිවිසුමකට එළඹීමට හේ ක්‍රියා කලේය
අවසානයෙහිදී පරක්‍රමබාහුගේ ක්‍රියාකලාපය පිළිබඳව ගජබාහු තුල සැක පහල වූ අතර, රාත්‍රියෙහි හොර රහසේ රජ රට හැර දමා දක්‍ඛිණදේශය වෙත ගමන් ඇරඹීමට පරක්‍රමබාහු ක්‍රියා කලේය
දක්ඛිණදේශය වෙත ප්‍රත්‍යාගමනය 
එසේ කරන ලෙසින් තම මව රත්නාවලී ගේ බලවත් පෙරැත්තය නොවන්නට, දක්කිණදේශයෙහි අග නුවර  වූ සංඛතාලි යට ඇතුළු වී, තම මාමා වූ කිත්ති ශ්‍රී මේඝ රජු බැහැ දැකුමට පරක්‍රමබාහු අකමැති විය
කෙසේ වුවද, පරක්‍රමබාහුගේ පෙරළා පැමිණීමට  කෙටි කලකින් පසුව මරණයට පත්වූ අතර චූල වංශය ගෙනහැර දක්වන්නේ, කුමරු "තම පියාගේ මරණය නිසා ජනිත විය යුතු වූ ශෝකයෙන් විපරිත වූ බවක් නොපෙණිනි" යනුවෙනි—මෙය සමහරවිට දෙදෙනා අතර වූ නොහොඳ නෝක්කඩුව ගෙන හැර පාන්නක් විය හැක
පරාක්‍රමබාහු දැන් දක්කිණදේශයෙහි රජු බවට පත් විය
දක්කිණ දේශයෙහි රජු 
 රාජ්‍ය තන්ත්‍රය 

දක්ඛිණදේශය විෂයයෙහි, පරාක්‍රමබාහුගේ අභිප්‍රාය වූයේ, ඉතා කෙටි කලකින්, අනෙකුත් සියළු රාජධානි අභිබවා යන පරිදී, එය පුළුල් කිරීමයි
ගොඩනැගීමේ හා  පිළිසකර කිරීමේ යෝධ ව්‍යාපාරයක් එතුමා විසින් දියත් කල අතර, එහි අවශිෂ්ට වර්තමානයෙහිදීත්,  මධ්‍යම ශ්‍රී ලංකාවෙහි දක්නට ලැබේ