Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මේ නිසා මෙය වෙනත් මුද්‍රාවක බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් ලෙස පිළිගැනේ
මෙහි මුහුණ පළල් ය
නළල පටු ය
නැහැය දිගය
සිවුරේ රැළි සමාන්තරය
රැළි රේඛා දෙකකින් බරය
වම් පාදයේ දණහිස මදක් ඉදිරියට නැවී ඇත
මීට සමාන සාමාන්‍ය ප්‍රතිමා දෙකක් තිස්සමහාරාමයේ යටාල විහාරයෙත්, දඹුලු විහාරයේත් තිබේ
ලෝහමය පිළිම
අනුරාධපුරයේ වෙහෙර ගල විහාරස්ථානයෙන් රන් ආලේප කරන ලද අඟල් 26 ක් උස හිටිපිළිමයක් හමු වී තිබේ
ඒහා සමාන අඟල් 19 ක් උස හිටි පිළිමයක් කුරුණෑගලින් ද සොයා ගෙන තිබේ
මේවා මීට පෙර දක්නට ලැබුණ හිටි පිළිම හා සමානය
අංග ලක්‍ෂණ සිවුරු ලක්‍ෂණ සමානය
දකුණු අත්ල තරමක් ඉදිරියට දක්වා ඇත
එය මදක් හකුළුවා ගෙන තිබේ
අභය මුද්‍රාව හෝ වරද මුද්‍රාව නිරූපණය වෙයි
මෙම කුඩා ලෝහමය පිළිබඳ අලංකාරය
වැඩ හිඳී පිළිම 

අනුරාධපුර සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමාව I
එම බුද්ධ ප්‍රතිමාව දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් ථූපාරාමයේ කරවන ලද පිළිමය යැයි සැලකේ. එය ක්‍රි
ව. 263 – 273 කාලයේ දී දෙටුතිස් රජතුමා විසින් නුවර වැව අසල ප්‍රාචීන තිස්ස පබ්බත විහාරයට ගෙන එන ලදී
එයින් පසු කි
ව.274 – 301 කාලයේ දී මහසෙන් රජතුමා විසින් අභය ගිරි විහාරයට ගෙන එන ලදී
මේ මහා වංශයේ දක්වන ලද කරුණු ය
සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ සිවුර සිරුරට ඇලී ඇත 

දකුණු උරහිස විවෘතය
සිවුර ඒකාංශව පොරවා සිටී. සිවුරේ සීමාව පපුව හරහා ඇදී සියුම් රේඛා තුනකින් දක්වා තිබේ
දෙපා නමාගෙන වම් පස මත දකුණු පය තබාගෙන සිටී. වම් අත්ල මත දකුණු අත්ල තබාගෙන ඉතා ලිහිල් ඉරියව්වෙන් සමාධි සුවයෙන් වැඩ හිඳිනා ආකාරයෙන් මේ ප්‍රතිමාව නෙළා තිබේ
වැඩහිඳිනා ඉරියව්ව විරාසනයයි
දෙ අතේ පිහිටීම සමාධි මුද්‍රාවයි. සමාධි පිළිමයේ කෙහෙ ගැට අලංකාරය ලඹ සවන් නළල, දෙබැම, නෙත් දෙතොල්, දෙ අත්, දෙපා යන අඟපසඟ එක් අරමුණක් කරා යොමුව ඇත
මේ සමාධි සුවයයි
මහමෙවුනාවේ සමාධි පිළිමය මථුරා පිළිම සම්ප්‍රදායට අයත් බව මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ මතයයි
තොලුවිල පිළිමය
මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව අනුරාධපුරයේ අභයගිරි පෙදෙසේ තොලුවිල ප්‍රතිමා මන්දිරයක තිබී සොයා ගෙන ඇත
එය අඩි 5 අඟල් 9 ක් උසය
එය දැනට කොළඹ කෞතුකාගාරයට පිවිසෙන ස්ථානයේ දී දක්නට පුළුවන
සමාධි පිළිමයේ වීරාසනය ද සමාධි මුද්‍රාවද මෙහි දක්වා තිබේ
සිවුර ද සමාධි පිළිමයේ මෙනි
මනා පිරිපුන් සිරුර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දසබලධාරී ගුණය පිළිඹිබු කරයි
මුහුණ රවුම් ය
ඉන් කරුණාව සහ ප්‍රඥාව විදහා දැක්වෙයි
අඩවන් දෙනෙතින් නුදුර බලා සිටින ආකාරයෙන් නෙළා ඇති මෙම පිළිමයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ චිත්ත ඒකාග්‍රතාව මැනවින් පැහැදිලිව පෙනෙයි
ගල් විහාරයේ වැඩහිඳිනා පිළිම
මෙහි වැඩහිඳිනා පිළිම දෙකකි
එයින් විශාල පිළිමය අඩි 15 කි
කුඩා පිළිමය විජ්ජාධර ගුහාවේ ඇත
මෙම පිළිම දෙකෙහිම ධ්‍යාන මුද්‍රාව සහ වීරාසනය පිළිබිඹු වෙයි
පැතලි මුහුණ පටු නළල, දික් නැහැය ගල් විහාරයේ තිබෙන හිටි පිළිම හා සමානය
සමාන්තර රේඛා දෙකකින් සිවුරු රැළි දක්වා ඇත
පිළිම වැඩ හිඳිනා ආසන කැටයම් වලින් අලංකාර ය
ලොකු පිළිමයේ හිස වටා කැටයම් කළ රැස් වළලල්කි
ඊට ඉහළින් කුඩා විමාන පහකි
ඒවායේ කුඩා බුද්ධ රූප පහ බැඟින් වෙයි
මෙම බුද්ධ රූප මහායානයේ ධ්‍යානි පස් බුදුවරුන් යැයි සැලකේ. විජ්ජාධාර ගුහාවේ වැඩහිඳි පිළිමය භාව ප්‍රකාශන ශක්තියෙන් යුක්තය
එය ගලින් නෙළන ලද ඡත්‍රයක් යට ඇත
සිංහ රූප දෙකකි
දොරටුපාල රූප දෙකකි
දොරටුපාල රූප ආභරණවලින් සරසා ඇත
පොළොන්නරුවේ වටදාගෙයි බුදු පිළිම හතරකි
ඒවායේ හිසකෙස් හිසට ඇලී ඇත
ඒවා හිස් පළඳනා ආකාරයෙන් දක්වා තිබේ
අනුරාපුර මුල් යුගයේ පිළිමවල මෙන් මේවායේ සිවුරු ඇඟට ඇලී ඇත
රැළි සහිතය
ඔත් පිළිම බබුදුරජාණන් වහන්සේගේ උස

බුදුරජාණන් වහන්සේ සැතපෙන ඉරියව්වෙන් නිමවා ඇති පිළිම ඔත්පිළිම වහන්සේ ය
අනුරාධපුර යුගයේ අග භාගයට අයත් සැතපෙන පිළිම දෙකකි
ඒ ඇලහැර සැතපෙන පිළිමය හා තන්තිරිමලේ සැතපෙන පිළිමයයි
මේවා ද ගලින් නෙළා ඇති විශාල පිළිමය
ගල් විහාරයේ ඔත් පිළිමය
ව. 1153 – 1186 පොළොන්නරුවේ රජකළ මහාපරාක්‍රමබාහු රජතුමා විසින් කරවන ලදී
මෙය විශාල ඔත් පිළිමයයි
උක්තරාරාමයේ ඇති මෙම පිළිමය අඩි 46 කි
පිළිමයේ මුහුණින්, අලෞකික ස්වභාවය සහ මහා කරුණාව පිළිබිඹු වෙයි
පිළිමයේ නළල පටු ය
සිවුරේ රැළි සමාන්තර රේඛා දෙකකින් දක්වා ඇත
සිරස රැඳි කොට්ටය මොළොක් ය
පහළට එබී තිබෙන ආකාරයෙන් ඒ බව පැහැදිලි ය
කැලණි විහාරය, මහනුවර යුගයේ ලෙන් විහාර දඹුල්ලේ දෙවිරජ විහාරය සහ දෙගල්දොරුව විහාරයේත් ඔත් පිළිම දක්නට ඇත

ඉතිහාසය
ප්‍රතිමා
බෞද්ධ කලාව හා සංස්කෘතිය
පිළිම
බුදු දහම
මෙලොව සිටින සෑම අම්මා තාත්තා කෙනකුගේම එකම පැතුම වන්නේ තමන්ට ලැබෙන දරුවා නිරෝගී බුද්ධිමත් වාසනාවන්ත කෙනකු වනු දැකීමය
දරුවකු නොලැබුණු මවුපිය දෙපළගේ ඒකායන අපේක්ෂාව තම ලෙයින් මසින් දරුවකු ඉපදෙනු දැකීමයි
දරුවකු ලැබුණු අය ඔහු උස් මහත් කොට සමාජයේ ඉහළ ස්ථානයකට ගෙන ඒමට ඉතා වෙහෙස මහන්සි වී ක්‍රියා කරන අතර, දරුවකු නොලැබුණු අයට යහපත් දරුවකු ලබා ගැනීම සඳහා විවිධ ශාන්ති කර්ම, ග්‍රහ ශාන්ති ආදිය සිදු කරනු ලැබේ
බුදු දහමට අනුව මවු කුසයක කළලයක් සකස්වීම සඳහා කරුණු කිහිපයක් සම්පූර්ණ විය යුතු ය
ඒ බව බුදුන් වහන්සේ මහා තණ්හා සංඛ්‍ය සූත්‍රයේ දී ද, තවත් සුත්‍ර කිහිපයක දී ද දේශනා කර ඇත
ඒ බව “තිණ්ණං ඛො පන භික්ඛවේ සන්නිපාතා ගබ්භස්ස චක්කතන්ති හෝති
යථෝ ච වො භික්ඛවේ මාතා පිතරෝ සන්ති පනීතා හොන්ති
මාතා ච උතුනි හෝති ගන්ධබ්බො ච පච්චු පට්ටිතො හොති
එවං තිණ්ණං සන්නිපාතා ගබ්භස්සා චක්ඛන්ති හොති” ආදී වශයෙන්,

“මහණෙනි, කරුණු තුනක් එක්වීමෙන් ගැබ් ගැනීම සිදු කැරෙයි
යම් අවස්ථාවක දෙමවුපියෝ සම්බන්ධ වෙත්ද, නැතහොත් කායික වශයෙන් එක්වෙත්ද, මව ද ඔසප් වුවද නැතහොත් ගර්භාෂය පිරිසුදු වී ඇත්ද ගන්ධබ්භයකු එළැඹියේ වේද, මේ කාරණා තුන එක්වීමෙන් ගැබ් ගැනීම සිදු වෙයි” යනුවෙන් දේශනා කර තිබේ
මෙහි දැක්වූ පළමු කාරණය නම්, “මාතා පිතරො සන්නි පනීතා හොන්ති” වශයෙන් අම්මාගේ සහ තාත්තාගේ කායික වශයෙන් එක්වීමයි
නැතහොත් ජන්මානු සංයෝගයක් විය යුතුයි
ගන්ධබ්බයකු පැමිණීම යන්නෙන් කුමක් අදහස් කෙරෙයි ද
මුලින්ම සකස් වූ කළලය විකාශනය වීමට නම් නැතහොත් වර්ධනයවීමට නම්, හෙවත් දරුවකු බවට පත්වන්නට නම් එයට කිසියම් මානසික ශක්ති ධාරාවක් ඇතුළුවීම අත්‍යවශ්‍ය වේ
එම මානසික ශක්තිය තවත් කෙනකුට ඉපදවිය හැකි එකක් නොවේ
මෙම විශ්වයේ සෑම ස්ථානයකම තැනින් තැනම විවිධ ශක්තීන්ට අයත් ජීවීහු සිටිති
එම ජීවිහු විවිධ මානසික මට්ට්ම්වලට ද අයත් වෙති
මෙම ජීවීන් කාලයෙන් කාලයට මිය යන අතර යළි උපදිනු ඇත
බොහෝ විට එම ජීවීන් මෙම අභ්‍යවකාශයේ තාවකාලික උත්පත්ති ලබා ගෙන සිටින අතර ඔවුහු ඉතා සියුම් ශරීර දරන අය වෙති
සියුම් ජීවිත නිසා තමන්ට කැමති මව් කුසක පිළිසිඳ ගැනීමට ඔවුනට හැකියාව ඇත
මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලැබීමට අවශ්‍ය තරම් පුණ්‍ය කර්ම කර ඇත්නම් එම කර්ම ශක්තියට අනුව පිළිසිඳ ගැනීම සිදුවෙයි
එහි දී එම කුසල බලයට අනුව තමන්ට ගැලපෙන මවු කුසයක් තෝරා ගැනීමේ අයිතිය ද ඔවුන් සතු ය
විශේෂයෙන් ම මෙහිදී සැළකිය යුතු දෙයක් නම් සංසාරික වශයෙන් එම ජීවියා හා දෙමවුපියන් අතර සම්බන්ධයක් පැවතීම ද අවශ්‍ය බවයි.

එමෙන්ම එම මව්පියන්ගේ යහපතට මෙන්ම අයහපතට උපදින අයත් සිටින බව ද සැලකිය යුතු ය
මෙලෙස පිළිසිඳ ගන්නා ජීවියාගේ කුසල ශක්තිය එම මවුපියන්ගේ ශක්තීන් හා ගැලපීම ද අවශ්‍ය කැරේ
එලෙසම මවුපියන්ගේ කුසල ශක්තීන් දරුවාගේ කුසල ශක්තීන් සමග ද ගැලපීමක් සිදු විය යුතුයි
එය ඔරොත්තුදීමක් ද අවශ්‍ය කැරේ
එසේ නොවුවහොත් කළලය විනාශවීම හෙවත් ගබ්සාවීම සිදු වෙයි
මෙහි දී සැලකිය යුතු තවත් කරුණක් නම් කලාතුරකින් මෙන් පුණ්‍ය ශක්තිය හීන වූ මවුපියන් හට කුසල තත්ත්වයෙන් හා වාසනාවන්ත බවින් යුත් දරුවන් උපදින අතර, පුණ්‍ය ශක්තිය වැඩි මව්පියන් හට කුසල තත්ත්වයෙන් හා වාසනා ශක්තියෙන් අඩු දරුවන් ඉපදිය හැකි බවයි. මීට උදාහරණ රැසක් බුද්ධ ශාසනය තුළින්ම ගෙනහැර දැක්විය හැකිය
සෝපාක චරිතය මීට හොඳ උදාහරණයකි
කුසලයෙන් පිරුණු මවුපියන්ට අවාසනාවන්ත දරුවන් ඉපදිය හැකි බවට උදාහරයක් ලෙස දේවදත්ත, අජාසත් වැනි අය දැක්විය හැකිය
අපට ඇතැම් විට අසන්න ලැබෙන කාරණයක් නම් යමකුට දරුවන් නොලැබෙන බවයි. එහෙත් ඒ අය ‘සරු’ බවින් යුක්ත නම් අභ්‍යවකාශයේ සිටින ගන්ධබ්බයන්ට ආරාධනා කොට දරුවකු ලබා ගත හැකියි
යමකු මෙබඳු ආරාධනාවක් කළ විට මවගේ කුස පිළිසිඳ ගැනීමට සුදුසු පරිදි පිරිසුදු බවින් යුතු නම් (අවශ්‍ය පරිදි මවගේ ඔසප්වීම සිදුවී ඇත්නම්) මවුපිය දෙදෙනා කායික වශයෙන් එක්වීමක් සිදුවී කළලයක් පිහිටා ඇත්නම්, ඒ කලලයට ගැලපෙන ගන්ධබ්බයකු පැමිණීමට බෙහෙවින් ඉඩකඩ තිබේ
පුණ්‍යවන්ත ගන්ධබ්බයන් සැරිසරන විශේෂ ස්ථාන තිබෙන බව ද දත යුතු ය
විශේෂයෙන් ම වැඩිපුරම මෙබඳු ගන්ධබ්බයන් රැස්වන ස්ථාන වශයෙන් ජය ශ්‍රී මහා බෝධිය, දළදා මාළිගය ප්‍රධාන වේ
ඊට අමතරව අප රටේ පෞරාණික බෞද්ධ අගයන්ගෙන් පිරුණු වෙනත් සිද්ධස්ථාන ඇසුරු කරමින් ද එබඳු පුණ්‍යවන්ත ගන්ධබ්බයන් රැස්වන බව සැළකේ. මෙවැනි ප්‍රසන්න වටිනා පුණ්‍යභූමිවලට ගොස් මෙම ගන්ධබ්බ කායිකයින්ට පිරිසිදු චේතනාවෙන් ආරාධනය කළහොත් බොහෝ විට එම මවු කුසයට ඒමට ඔවුහු කැමැති වෙති
තවද සංසාරික කර්ම විපාක අනුව වෙනත් ණයකාරයන් පැමිණීමේ අවකාශ ද නැත්තේ නොවේ
අප ඉහත සඳහන් කළ පරිදි පුණ්‍යවන්ත මවුපියන්ට පාපතර දරුවන් උපදින අවස්ථා ඇත
ඇතැම් විට මන්ද බුද්ධික, ආබාධිත දරුවන් ඔවුන්ට දාව ඉපදිය හැකිය
ඒ ඔවුන් සංසාරික වශයෙන් ණයකාරයන් නිසා වන්නට ද බැරි නැත
අපේ සමාජයේ දරුවන් නැති අය විවිධ බෝධි පූජා ආදිය පවත්වමින් දෙවියන්ට භාරහාර වෙමින් සෙත්කවි ආදිය ඔප්පු කරමින් දරුවන් ලබා දෙන ලෙස අයැද සිටින අවස්ථා බොහෝ ය
මෙහි දී කිව හැක්කේ එවැනි පුද සත්කාර බෝධි පූජා ආදියෙන් තම බලාපොරොත්තු බොහෝ දුරට ඉෂ්ට සිද්ධ වන බවයි. එහෙත් සත්ව හිංසාවේ යෙදෙමින්, මත්පැන් පානය කරමින්, අදත්තාදානයේ හැසිරෙමින්, දස අකුසල්හි යෙදෙමින් මවුපිය දෙදෙනා වැරදි ලෙස ජීවිතය ගෙන යමින් මෙම බෝධි පූජා ආදිය සිදු කොට දරු ඵල අපේක්ෂා කරන්නේ නම්, එය කවරදාකවත් ඉටු නොවනු ඇත
මෙම ක්‍රියාවලිය බෞද්ධ ඉතිහාසය තුළින් ද සනාථ කළ හැකියි
මහාවංශයේ 22 පරිච්ඡේදයේ 24 සිට 50 ගාථාවල ද, සත්ථප්පකා සිනියේ 338 සිට 341 පිටුවල සඳහන් වන කතා තුළින් ද එය දැක්විය හැකිය
කාවන්තිස්ස රජ දවස කෝටපබ්බත හෙවත් කොටගල නම් විහාරයේ ‘නා නා පුඤ්ඤකරො’ නම් වූ ඉතා පින්වත් සාමණේරයන් වහන්සේ නමක් වැඩ විසූහ
උන්වහන්සේට එම නම ලැබී ඇත්තේ විවිධ පින්කම් කරන යන අරුතිනි
මෙම වකවානුවේ ආකාශ චෛත්‍යයේ අංගනයට නැගීමට පියගැට පෙළක් සාදමින් තිබූ අතර, මුන්වහන්සේ ද ඊට දායක වෙමින් ගල් පඩි තුනක් සකස් කොට, පූජා කොට ඇත
මෙම ගල් පඩි මෙම ස්ථානය වෙත ඔසවා ගෙන ඒම නිසා බරපතල උදරාබාධයක් උන්වහන්සේට වැළඳිණි
කෘතගුණ දන්නා සෙසු භික්ෂූන් වහන්සේ නා නා පුඤ්ඤකරෝ සාමණේරයන් වහන්සේ තිස්සමහාරාමයේ කාමරයක හොවා ප්‍රතිකාර කොට ඇත
මේ අතර කාවන්තිස්ස මහ රජුගේ බිසව - තරුණ විහාර මහා දේවි කුමරිය, මහා සංඝයා වහන්සේ විෂයයේ දන්පැන් පිළිගන්වා, “ස්වාමීනි, මට මේ රට ජාතිය සහ බුදු සසුන ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පින්වත් වීර කුමාරයකු බිහි කිරීමට ආශාවක් තිබේ
ඒ සඳහා අවශ්‍ය උපදෙස් ලබා දෙනු මැනව“ යි පවසා සිටියාය
මෙහි දී උන්වහන්සේ ප්‍රකාශ තර ඇත්තේ තිස්සමහාරාම පිරිවෙනේ ඉතාම පින්වත් උත්සාහවන්ත සාමණේරයන් වහන්සේ නමක් රෝගාතුරව ඔත්පලව සිටින බවත්, උන්වහන්සේ ගේ රෝගය සුවපත් කළ නොහැකි බවත්, අපවත් වන්නට කලින් උන්වහන්සේ වෙත ගොස් දේවියගේ කුස පිළිසිඳ ගන්නා ලෙස ආරාධනා කරන ලෙසත් උපදෙස් දී ඇත
බිසව එම උපදෙස් පරිදි එසේ කර ඇති අතර, රෝගී නා නා පුඤ්ඥකරෝ සාමණේර නම එම ඉල්ලීම කිහිප විටක් ම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත
එහෙත් අවසානයේ දේවියගේ බැගෑපත්වීම මත සහ රට, ජාතිය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ යුග මෙහෙවර සඳහා අවසානයේ දේවියගේ ඉල්ලීම පිළිගෙන ඇත
බිසව ද මහත් සන්තෝෂයට පත්ව උන්වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කර මාලිගය වෙත ගොස් ඇත
මේ අතර නා නා පුඤ්ඤකරෝ සාමණේර හිමියන් අපවත් වී ඇති අතර, විහාර මහා දේවිය මාලිගය කරා ගමන් කරමින් සිටියදීම එම ගන්ධබ්බයා ඇගේ කුස පිළිසිඳ ගෙන ඇත
මෙම ඓතිහාසික කතාව දුටුගැමුණු රජුගේ උත්පත්තිය බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත
මෙහි දී අපට පෙනී යන්නේ වර්ෂයක් දෙකක් ගන්ධබ්බ අවස්ථාවේ නොසිට මියගිය සැණින් කුස පිළිසිඳ ගත් බවකි
මේ අනුව පින්වත් කෙනකු පින්වත් ගන්ධබ්බයකුට තම කුසට එන්නැ’යි ආරාධනා කළ විට එය එසේම සිදුවන බව අපට පෙනී යයි
ගන්ධබ්බ යනුවෙන් අදහස් කැරෙන්නේ උපතක් බලාපොරොත්තුව සිටින තාවකාලික තත්ත්වයකි
එය එක අතකින් අන්තරා භවයක් යැයි කීවොත් එහි වරදක් නැත
නමුත් අද අන්තරා භවය යන්න අර්ථ නිරූපණය කරන්නේ වැරැදි අයුරින් බව පෙනී යයි
මෙයට තාවකාලික භවය යැයි කීවද වරදක් නොවේ
ස්ථිර වශයෙන් යම් තැනකට යන තුරු තාවකාලික වශයෙන් සිටීමකි
මෙම තාවකාලික භවය හරියට අහසේ පාවෙන වළාකුලක් වැනිය
ඔහුට අවශ්‍ය නම් කලින් භවයේ ස්වරූපය මවා ගැනීමට ද හැකිය
ඒ අය ජීවත් වන්නේ සහ පවතින්නේ ප්‍රීතිය භුක්ති විඳීමෙනි
ආහාරය ඔවුනට මනෝමය දෙයකි
සතුට හා ප්‍රීතිය ආහාර කොට ගනිති
සුවඳ වැනි ඉතා සියුම් දෑ ආහාර කොට ගන්නා අය ද වෙති
ඒ ඒ අය ස්වකීය කර්ම ශක්තීන්ට අනුව විවිධ විය හැකියි
ලෝක විෂය වාගේම සත්ව විෂය ද අචින්ත්‍යයි
ඒවා ගැන කල්පනා කර සිත සිතා තීරණ ගත නොහැකියි
බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙනකුට පමණක් එය වටහා ගත හැකි වෙයි
මේ සම්බන්ධව දුර දිග නොසිතන ලෙස බුදුන් වහන්සේ තම ශ්‍රාවකයන්ට දේශනා කර ඇත්තේ එනිසයි
කර්ම නියාමය ඉතා සියුම් වූවකි
යහපත්ව ඉපැදුණු අහිංසක කුමරුවා බාහිර බලපෑම් නිසා අංගුලිමාල නම් දරුණු පුද්ගලයකු විය
අජාසත්ත කුමරු ද දේවදත්ත ගේ බලපෑම මත නපුරු ගති පැවතුම් ඇති පුද්ගලයෙකු විය
මෙය සිදුවන්නේ කර්මයටත්, කර්ම ඵලයටත් අනුව ය
මයිකෝයාන්-ගෘවිචි සමාගම සැලසුමි කොට නිෂ්පාදනය කරන ලද මයිකෝයාන් මිග්-27 ගුවන්යානයට ගුවනේ සිට ගොඩබ්ම ඉලක්ක වෙත ප්රමහාර එල්ලකිරිමේ හැකියාව පවති
පසු කාලිනව ඉන්දියානු සමාගමක් වන හින්දුස්ථාන් එරෝනෙටික්ස්සමාගමද සොවියට් සමුහ අණ්ඩුවේ අවසරය පිට  “බහඳුර්” නමින්ද මෙම යානා ඉන්දියාවේදි ද නිශ්පාදනය කරයී
ඉන්දියාවේදි නිශ්පාදනය කරන යානය මිග්-23 යානය පදනම්කොටගෙන නිපදවා ඇති අතර එය ගුව‍්නේ සිට‍ ‍‍ගොඩබිමට ප්ර්හාර එල්ල කිරීම සදහා වි‍ශේෂයෙන් සැලසුම් ‍කර නිපදවා ති‍බේ
වර්ගය = ප්රනහාරක ගුවන් යානයක්
නිශ්පාදකයා = මයිකෝයාන්-ගෘවිචි
පළමු ගුවන් ගත විම = 1972
පළමු වරට හදුන්වා‍දිම = 1975
වර්ථමාන තත්වය = වර්ථමානයේ භාවිතාවේ
ප්රිධාන වශයෙන් භාවිතා වන රට = සෝවියට් ගුවන් හමුදාව
පදනම්කොටගත් යානාව = මිග්-23

හැදින්වීම

මුලික වශයෙන් මිග්-27යානය සඳහා මිග්-23 යානයේම බාහිර සැකැස්ම යොදාගෙන ඇති අතර එය

සතුරු ඉලක්ක හදුනා ගැනිමට හා විනාශ කිරිමට යොදා ගන්නා ප්රනහාරක පද්ධතිය නවිනතම සංවේදන යොදාතනා ඇති අතර නියමු කුටියේ අමතර ආරක්ෂක ආවරනයක් යොදා තිබිමද විශේෂත්වයකී
ප්ර්ධාන වශයෙන් මිග්-27 යානා ඉතා පහලින් පියාසර කර සතුරු ඉලක්ක විනාශ කිරිමට බොහෝ විට යොදා ගන්නා නිසා, මිග්-23 යානයේ තිබු එන්ඡිම තුලට පිටතින් ඇදගනු ලබන වාතය, විචලනය කිරිමට යොදා ගෙන තිබු උපාංග සහ උණුසුම් වාතය පිට කරන නොසලය ඉවත් කර යානය සැහැල්ලුව හා නඩතුව පහසුවන ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ
විශාල,සවිමත්රෝද පද්ධතිය නිසා රළු ගුවන් පථයක වුවද ගොඩබැස්සවිමේ  හැකියාව ලැබි ඇත
ගුවන් මෙහෙයුම් 
ඉන්දියාව කාර්ගිල් යුධ සමයේ පකිස්ථානුවන් විසින් එල්ල කරන ලද “සෑම්” මිසයිලයක් මගින් ඉන්දියාවට අයත් මිග්-27 යානක් ප්රනහාරයට ලක්ව ඇත
ශ්‍රී ලංකා‍ව 
2000 වසරේ සිට ශ්‍රී ලංකා‍වේ ගුවන් හමුදාවේ සේවයට යොදා ගෙන ඇත
“චාවකච්චේරියේ” පිහිටා තිබු “එල්.ටී.ටී.ඊ.”ඉලක්ක වෙත ගුවන් යානා තුනක් යොදා ගෙන ප්රලහාර එල්ල කිරිම ශ්රීප ලංකාවේ ගුවන් හමුදාව සංග්රංමික වශයෙන් මිග් යානා යොදාගත් ප්රවථම අවස්ථාවවේ
එතැන් පටන් අද දක්වා යුධමය වශයෙන් වැදගත් ස්ථාන බෝම්බ හෙලා විනාශ කිරිමට හා පාබල හමුදාවන්ට අවශය ගුවන් සහාය ලබා දිමට ශ්රීප ලංකාවේ ගුවන් හමුදාව මිග්-27 යානා යොදා ගනි
ශ්රී‍ ලංකාවේ ගුවන් හමුදාවට අයත් මිග්යානා වලට කිසිදු සතුරු ප්රාහාරයක් එල්ලවි නැති අතර යානා දෙකක් යන්ත්රිාක දෝෂ හේතුවෙන් කඩා වැටි ඇති අතර එක් යානයක් 2001 වසරේ කටුනායක ගුවන් හමුදා කදවුරට එල්ලවු ත්රදස්තවාදි ප්රනහාරය හේතු වෙන් විනාශයට පත් වි ඇත
මිග් යානා සතු අභියෝග කල නොහැකි ප්රලහාරක ශක්තිය ඉන් මානාව පිළිබිඹු වේ
භාවිතා කරන රටවල්
ඇෆ්ගනිස්ථානය - 1971 සිට 1993 අතර කාලයේ ඇෆ්ගනිස්ථානු ගුවන් හමුදාව විසින් මිග් යානා 30 කට ආසන්න සංඛ්යා වක් භාවිතා කර තිබේ
නමුත් වර්ථමානයේ භාවිතා වන මිග් යානා සංඛ්යාරව පිලිඹද ව වාර්ථා නොවේ
ඉහත සදහන් කාල පරිච්ඡේදය තුලදී සෝවියට් දේශයේ නිපදවන ලද මිග් 23 හා මිග් 27 යානා විශාල වශයෙන් භාවිතා කර තිබේ
ඉන්දියාව - ඉන්දියානු ගුවන් හමුදාව
ශ්‍රී ලංකා‍ව   - ශ්‍රී ලංකා‍ ගුවන් හමුදාව
කසකස්ථානය - කසකස්ථානු ගුවන් හමුදාව
රුසියාව - රුසියානු ගුවන් හමුදාව
සිරියාව - සිරියානු ගුවන් හමුදාව

සාමාන්යු ගුණාංග 
කාර්ය මණ්ඩලය - 1
දිග -17.1 මි (56 අඩි)
ගුවන් තටුවක දිග - 13.8 මි
(45අඩි 3 අගල්)
පසු අතට විහිදුන තටුවක දිග - 24 අඩි 3 අගල්
උස - 5 මි
බර
ගැහැණු ළමයි 

උසින් හා බරින් වැඩිවීම

පියයුරු වැඩීම

කලවා මහත්වීම

උකුල පළල්වීම

වැඩිපුර දහඩිය දැමීම

ලිංගේන්ද්රිිය වැඩීම

කුරුලෑ ඇතිවීම

කිහිලිවල හා ලිංගේන්ද්‍රිය අවට රෝම ඇතිවීම

යෝනි ස්‍රාව ඇතිවීම

ඔසප්වීම ආරම්භවීම

පිරිමි ළමයි 

උසින් සහ බරින් වැඩිවීම

මස්පිඩු වැඩීම

උරහිස් පළල්වීම

ස්වරාලය ඉදිරියට නෙරීම

වැඩිපුර දහඩිය දැමීම

ලිංගේන්ද්රිිය (වෘෂණ හා ශිෂ්ණය) ප්‍රමාණයෙන් විශාල වීම
කුරුලෑ ඇතිවීම

කිහිලිවල ,පපුවේ හා ලිංගේන්ද්රීලය අවට රෝම ඇතිවීම

රැවුල ඒම
කටහඬ ගොරෝසු වීම
ශුක්‍ර මෝචනය ආරම්භ වීම
'''කැලණිය'[ශ්‍රී ලංකාවේ අගනුවර වන [කොළඹ] ආසන්නයේ පිහිටි කුඩා නගරයකි
එය [[ගම්පහ]දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වන අතර කොළඹ නුවර සහ බියගම මාර්ග වලට මැදිව පිහිටා ඇත
කැලණි ගඟ ආසන්නයේ පිහිටා ඇති බැවින් කැලණියට එම නම ලැබී ඇත
කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය කැලණි නගරයේ කොළඹ-නුවර මාර්ගයට ආසන්නව පිහිටා ඇත
ඉතිහාසය
කැලණියේ  පළමු ඉතිහාස සටහන ගෞතම බුද්ධ (බුද්ධ වර්ෂ 5 වන සියවස) සමයේ ලියැවී ඇත
එහි කැලණි ගඟ අසබඩ පිහිටි කැලණි විහාරය පිළිබඳද සටහන් ඇත
බුදු රජාණන් වහන්සේ  බුද්ධත්වයෙන් අට වන වර්ෂයේ වෙසක් පුර පසළොස්වක පෝදා ලක්දිව කැලණියට වැඩම කරන ලද්දේ මණි අක්ඛික නා රජුගේ ආරාධනාවකට අනුවය
එම රජු  බුදුරඡාණන් වහන්සේ වෙත වැඩ හිඳිමට මැණික් පුටුවක් තැනවීය
කැලණි දාගැබ තැනවී ඇත්තේ එම මැණික් පුටුව තැන්පත් කරමිනි
කැලණි විහාරය කැලණි තිස්ස රාජ්‍ය කාලයේ විශාල භික්ෂු පිරිසක්වැඩසිටි බවට සාක්ෂි වේ
තවද කැලණි නගරය ඵෙතිහාසික වශයෙන් වැදගත්කමක් ගන්නේ එය කැලණිතිස්ස රජුගේ (බුද්ධ වර්ෂ පළමු සියවස) ප්‍රධාන නගරය වූ බැවිනි
පහළොස්වන සියවස කාලයේ ලියැවුණු සැළලිහිණි සන්දේශයෙහි කැලණි පුරවර පිළිබඳ අගනා වර්ණනා ඇතුළත් වී ඇත
සංචාරක ආකර්ෂණ
කැලණිය රජමහා විහාරය - කැලණි විහාරය යනු ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ තෙවන මෙන්ම අවසන් ලංකාගමනයෙන් පාරිශුද්ධත්වයට පත් පුදබිමකි
ලාංකික ඉතිහාසය පිළිබඳ දැකුම්කළු සිතුවම් රාශියක් සෝලියස් මෙන්ඩිස් චිත්‍ර ශිල්පියා විසින් කැලණි විහාරයේ සිතුවම්කර ඇත
කැලණිය දුරුතු මහා පෙරහැර - සෑම වසරකම පැවැත්වෙන දුරුතුමහා පෙරහැර නැරඹීමට දහස් සංඛ්‍යාත බෞද්ධයන් අමතක නොකරති
මෙය එක් එක් රටවල දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුවට සබැඳියාවක් සහිතව වගුවක ආකාරයට පිලියෙළ කර ඇති හා කවර පක්ෂ ක්‍රමයක් එක් එක් රටෙහි ප්‍රමුඛ ලෙස පවතීද යන්නද දක්වන රට අනුව දේශපාලන පක්ෂයන්හි දළ විශ්ලේෂණයකි
දේශපාලන පක්ෂයක් යනු  සාමාන්‍යයෙන් මැතිවරණවලට මුහුණ දී බලයට පත්වීමේ අභිලාෂය සහිතව   කිසියම් මූලධර්මයකට දායක වෙමින් හෝ විශේෂ කරුණු නාරණා මත පදනම් වී හෝ පිහිටුවා ඇති  දේශපාලන සංවිධානයකි
එක් එක් රට යටතේ විවිධ පක්ෂ පිළිබඳ විස්තර වෙන් වශයෙන් ලබා ගත හැකි වන පරිදි ලැයිස්තු ගත කර ඇත
අ

|-
| style="text-align
left"|අබ්ගාසියාව ||
|| || || || එක්සත් අබ්ගාසියාව, අම්ට්සාකාරා, අයිටයිරා || 2007 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය  
|-
left"| අසර්බයිජාන් || || ||
|| || නව අසර්බයිජාන් පක්ෂය || 2010 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය
|}

ආ

|-
left"|ආලන්ඩ් දිවයින්||
|| || || || ආලන්ඩ් වෙනුවෙන් ලිබරල්වරුන්, ආලන්ඩ් මධ්‍ය පක්ෂය || 2007 ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණය
|-
left"| ආර්ජන්ටිනාව ||
|| || || || ජයග්‍රහණය සඳහා පෙරමුණ (FPV) - සාධාරණත්ව පක්ෂය (PJ) ||2009 ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණය  2011 මහා මැතිවරණය
|-
left"| ආර්මේනියාව ||
|| || || || ආර්මේනියානු ජනරජ පක්ෂය || 2007 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය
|}

ඇ

|-
left"|ඇෆ්ගනිස්තානය  ||
|| || || || (නොමැත) || 2009 ජනාධිපතිවරණය2010 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය
|-
left"|ඇල්බේනියාව ||
|| || || || ඇල්බේනියාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය, එකමුතුව සඳහා සමාජවාදී ව්‍යාපාරය, ඇල්බේනියාවේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂය || 2009 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය
|-
left"|ඇල්ජීරියාව ||
|| || || || ජාතික විමුක්ති පෙරමුණ, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා ජාතික ජනහමුව|| 2007  ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණය2009 ජනාධිපතිවරණය
|-
left"|ඇමරිකානු සැමෝවා ||colspan=5| (සැබෑ දේශපාලන පක්ෂ නොමැත) || 2006 ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණය
|}

ඈ

|}

ඉන්දියාව

|}

ඊ

|}

උ

|}

ඌ

|}

ඍ

|}

ඍ

|}

එ

|}

ඒ

|}

ඓ

|}

ඔ

|-
left"| ඔස්ට්‍රියාව ||
|| || || ||
|}

ඕ

|-
left"| ඕස්ට්‍රේලියාව ||
|| || || ||
|}

ඖ

|}

ක

|}

A

|-
left"|ඇමරිකානු සැමෝවා || || || || ||
left"|ඇන්ඩෝරා ||
|| || || ||
|-
left"|ඇන්ගෝලාව || || ||
|| ||
|-
left"|Anguilla || ||
|| || ||
|-
left"|Antigua and Barbuda || ||
left"|Aruba ||
|| || || ||
|}

B

|-
left"|Bahrain ||
left"|Bangladesh ||
left"|Barbados || ||
left"|Belarus ||
left"|Belgium ||
left"|Belize || ||
left"|Benin ||
left"|Bermuda || ||
left"|Bhutan || || || || ||
left"|Bolivia ||
left"|Bosnia and Herzegovina ||
left"|Botswana || || ||
left"|Brazil ||
left"|British Virgin Islands || ||
left"|Brunei || || || || ||
left"|Bulgaria ||
left"|Burkina Faso || || ||
left"|Burma || || || || ||
left"|Burundi ||
|| || || ||
|}

C

|-
left"|Cambodia || || ||
left"|Cameroon || || ||
left"|Canada ||
left"|Cape Verde || ||
left"|Cayman Islands || ||
left"|Central African Republic ||
left"|Chad || || ||
left"|Chile ||
left"|China || || || ||
||
|-
left"|Colombia ||
left"|Comoros ||
left"|Congo (Brazzaville) || || ||
left"|Congo (Kinshasa) ||
left"|Cook Islands || ||
left"|Costa Rica ||
left"|Cte d'Ivoire || || ||
left"|Croatia ||
left"|Cuba|| || || ||
left"|Cyprus ||
left"|Czech Republic ||
|| || || ||
|}

D

|-
left"|Denmark ||
left"|Djibouti || || ||
left"|Dominica || ||
left"|Dominican Republic ||
|| || || ||
|}

E

|-
left"|East Timor || || ||
left"|Ecuador ||
left"|Egypt || || ||
left"|El Salvador ||
||  || || ||
|-
left"|Equatorial Guinea || || ||
left"|Eritrea || || || ||
left"|Estonia ||
left"|Ethiopia || || ||
left"|European Union ||
|| || || ||
|}

F

|-
left"|Falkland Islands || || || || ||
left"|Faroe Islands ||
left"|Fiji ||
left"|Finland ||
left"|France||
left"|French Polynesia || || ||
|| || 
|}

G

|-
left"|Gabon || || ||
left"|Gambia || || ||
left"|Georgia || || ||
left"|Germany ||
left"|Ghana || ||
left"|Gibraltar ||
left"|Greece ||
left"|Greenland ||
left"|Grenada || ||
left"|Guam || ||
left"|Guatemala ||
left"|Guernsey || || || || ||
left"|Guinea || || ||
left"|Guinea-Bissau ||
left"|Guyana || ||
|| || ||
|}

H

|-
left"|Haiti ||
left"|Honduras || ||
left"|Hong Kong ||
left"|Hungary ||
|| || || ||
|}

I

|-
left"|Iceland ||
left"|India ||
left"|Indonesia ||
left"|Iran ||
left"|Iraq ||
left"|Ireland ||
left"|Israel ||
left"|Italy ||
|| || || ||
|}

J

|-
left"|Jamaica ||
left"|Japan ||
left"|Jersey ||
|| || || || 
|-
left"|Jordan ||
|| || || ||
|}

K

|-
left"|Kazakhstan || || ||
left"|Kenya ||
left"|Kiribati || ||
left"|Kosovo ||
left"|Kuwait || || || || ||
left"|Kyrgyzstan ||
|| || || ||
|}

L

|-
left"|Laos || || || ||
left"|Latvia ||
left"|Lebanon ||
left"|Lesotho || || ||
left"|Liberia ||
left"|Libya || || || || ||
left"|Liechtenstein || ||
left"|Lithuania ||
left"|Luxembourg ||
|| || || ||
|}

M

|-
left"|Macau ||
left"|Macedonia ||
left"|Madagascar ||
left"|Malawi ||
left"|Malaysia || || ||
left"|Maldives|| || || || ||
left"|Mali ||
left"|Malta || ||
left"|Man || || || || ||
left"|Marshall Islands || ||
left"|Mauritania ||
left"|Mauritius ||
left"|Mayotte ||
left"|Mexico ||
left"|Micronesia || || || || ||
left"|Moldova ||
left"|Monaco || || ||
left"|Mongolia || ||
left"|Montenegro ||
left"|Montserrat || ||
left"|Morocco ||
left"|Mozambique || ||
|| || ||
|}

N

|-
left"|Nagorno Karabakh ||
left"|Namibia || ||
left"|Nauru || ||
left"|Nepal ||
left"|Netherlands ||
left"|Netherlands Antilles ||
left"|New Caledonia ||
left"|New Zealand ||
left"|Nicaragua || ||
left"|Niger ||
left"|Nigeria ||
left"|Niue || ||
left"|Norfolk Island || || || || ||
left"|North Korea || || || ||
left"|Northern Marianas || ||
|| || ||  
|-
left"|Norway ||
|| || || ||
|}

O

|-
left"|Oman || || || || ||
|}

P

|-
left"|Pakistan ||
left"|Palau || || || || ||
left"|Palestinian National Authority ||
left"|Panama ||
left"|Papua New Guinea ||
left"|Paraguay || || ||
left"|Peru ||
left"|Philippines ||
left"|Pitcairn Islands || || || || ||
left"|Poland ||
left"|Portugal ||
left"|Puerto Rico ||
|| || || ||
|}

Q

|-
left"|Qatar || || || || ||
|}

R

|-
left"|Romania ||
left"|Russia || || ||
left"|Rwanda || || ||
|| ||
|}

S

|-
left"|Saint Helena || || || || ||
left"|Saint Kitts and Nevis || ||
left"|Saint Lucia || ||
left"|Saint Pierre and Miquelon ||
left"|Saint Vincent and the Grenadines || ||
left"|Samoa || ||
left"|San Marino ||
left"|São Tom and Prncipe ||
left"|Saudi Arabia || || || || ||
left"|Senegal ||
left"|Serbia ||
left"|Seychelles || ||
left"|Sierra Leone ||
left"|Singapore || || ||
left"|Slovakia ||
left"|Slovenia ||
left"|Solomon Islands ||
left"|Somalia || || || || ||
left"|Somaliland ||
left"|South Africa || || ||
left"|South Korea ||
left"|Spain ||
left"|ශ්‍රී ලංකාව || ||
left"|Sudan || || ||
left"|Suriname ||
left"|Swaziland || || || || ||
left"|Sweden ||
left"|Switzerland ||
left"|Syria || || ||
|| ||
|}

T

|-
left"|Taiwan (Republic of China) ||
left"|Tajikistan || || ||
left"|Tanzania || || ||
left"|Thailand || || ||
left"|Togo || || ||
left"|Tokelau || || || || ||
left"|Tonga ||
left"|Transnistria ||
left"|Trinidad and Tobago || ||
left"|Tunisia || || ||
left"|Turkey ||
left"|Turkmenistan || || || ||
left"|Turks and Caicos || ||
left"|Tuvalu || || || || ||
|}

U

|-
left"|Uganda || || ||
left"|Ukraine ||
left"|United Arab Emirates || || || || ||
left"|United Kingdom ||
left"|United States || ||
left"|Uruguay ||
left"|Uzbekistan ||
|| || || ||
|}

V

|-
left"|Vanuatu ||
left"|Vatican City || || || || ||
|| 
|-
left"|Venezuela ||
left"|Vietnam || || || ||
left"|Virgin Islands of the United States || ||
|| || ||
|}

W

|-
left"|Wallis and Futuna ||
left"|Western Sahara || || || ||
||
|}

Y

|-
left"|Yemen || || ||
|| ||
|}

Z

|-
left"|Zambia || || ||
left"|Zimbabwe || || ||
|| ||
|}

References

See also
List by regions and sub-regions

See also
 List of basic political science topics
 List of democracy and elections-related topics 
 List of frivolous parties
 List of election results 
 List of national leaders

External links 
 Political resources on the net
 Leftist Parties of the World  - Detailed resource for left-leaning parties (large and small) in each country

See also
 List of basic political science topics
 List of democracy and elections-related topics 
 List of frivolous parties
 List of organizations
 List of election results 
 List of national leaders

External links 
 Political resources on the net
 Leftist Parties of the World  - Detailed resource for left-leaning parties (large and small) in each country

ඡන්ද විමසීම්
ලැයිස්තු
මෙම ලිපිය  ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුගත කරයි
ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින්නේ  බහු පක්ෂ  ක්‍රමයක් වන අතර, නමුත් ප්‍රධාන ‍දේශපාලන පක්ෂ දෙකක් ඇත
කිසිදු පක්ෂයක් තනිව  මැතිවරණ ජයග්‍රහණයක් ලඟාකරගැනුම අතිශයින් දුෂ්කර වේ
එම නිසා බොහෝ විට සන්ධාන හෝ සභාග ආණ්ඩු දැකිය හැකිය
අවසන් දශකයන්හිදී , එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස්  පක්ෂය විශාලතම පක්ෂ දෙක ලෙස තම තත්ත්වය රැකගැනුමට සමත්වූහ
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ද ආණ්ඩු පිහිටුවීමේ දී තීරණාත්මක සාධකයකි
එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම වාමාංශික පක්ෂය වේ
ශ්‍රී
ලං
හෝ එ
හෝ තනිවම පාර්ලිමේන්තු බහුතරය ලබාගැනුමට අසමත් වීම අභිමුඛයේ, සභාග දේශපාලනය  සාමාන්‍ය රීතියක් ලෙස ඉදිරියට පැමිණියේය
උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත් වල බහුල ලෙස දෙමළ ජාතික සන්ධානය  ක්‍රියාත්මක වේ
පක්ෂ

පාර්ලිමේන්තු පක්ෂ
එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය 
ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂය 
මුස්ලිම් ජාතික එක්සත් පෙරමුණ
මහජන එක්සත් පෙරමුණ 
දේශවිමුක්ති ජනතා පක්ෂය
ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් ජාතික පෙරමුණ
ලංකා සම සමාජ පක්ෂය 
එක්සත් ජාතික පෙරමුණ
එක්සත් ජාතික පක්ෂය 
බස්නාහිර ජනතා පෙරමුණ
ලංකා කම්කරු කොන්ග්‍රසය
ජාතික හෙළ උරුමය 
ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසය
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ
දෙමළ ජාතික සන්ධානය 
සමස්ත ලංකා දෙමළ කොන්ග්‍රසය
ඊලාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණ (සුරේෂ්)
දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති සංවිධානය
දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ (පූර්වයෙහි ෆෙඩරල් පක්ෂය)
කඳුරට ජනතා පෙරමුණ
ඊලාම් ජනතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය

අනෙකුත් පක්ෂ
ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය
බහුජන නිදහස් පෙරමුණ 
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ
එක්සත් සමාජවාදී පක්ෂය
නව වාමාංශීක පෙරමුණ
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාමාංශීක පෙරමුණ
ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යාපාරය
නව සමසමාජ පක්ෂය 
නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය
ශ්‍රී ලංකාවේ ලිබරල් පක්ෂය
විප්ලවවාදී කම්කරු පක්ෂය
ශ්‍රී ලංකා කම්කරු පක්ෂය
සිංහලයේ මහසම්මත භූමිපුත්‍ර පක්ෂය

අභාවයට ගිය පක්ෂ
ලංකා සම සමාජ පක්ෂය(විප්ලවවාදී)
ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය
දෙමළ ෆෙඩරල් පක්ෂය

මෙයද බලන්න
 දේශපාලන පක්ෂ සූචිය to browse parties by name
 දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුව to browse parties by country
 මතවාදය අනුව දේශපාලන පක්ෂය ලැයිස්තුව to browse parties by name
 ජාත්‍යන්තරයන් සඳහා සාමාජීකත්ව to browse parties by membership of internationals

ආශ්‍රිත

http
broadleft
org/lk
htm 

ශ්‍රී ලංකාව
ථෙරවාද බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අයත් විශිෂ්ට ගණයේ බුද්ධ ප්‍රතිමා ලැබෙන්නේ ශ්‍රි ලංකාවෙනි
ලංකා බුදු පිළිමය ආන්ද්‍ර ශෛලියේ ආභාසය ලබා ප්‍රභවය වූවක් බව සාමාන්‍ය පිළිගැනීමයි
එසේ වුවද බුදු පිළිමය මුලින්ම පහල වූයේ භාරතයේ නොව ශ්‍රී ලංකාවේ යැයිද එහෙයින් එය ස්වාධීන කෘතියක් යැයි සිතන්නෝද වෙති
සිංහල බුද්ධ ප්‍රතිමා ශිල්පීහු සිය නිර්මාණයන්ට දේශීයත්වය සමාරෝපණය කළහ
මුල් යුගයේ සිට දහ වැනි සියවස දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ නෙළන ලද බුදු පිළිම වලින් අධිකතර සංඛ්‍යාවක් සිංහල නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ යැයි වෙසෙසා හැඳින්වීමට ප්‍රමාණවත් දේශීය ලක්ෂණ වලින් පරිපෝෂිතය
මුල් අවධියේ ලක්දිව බුදු පිළිම වලට මහායාන ආභාසය ලැබී ඇත්තේ අල්ප වශයෙනි
මෙයට ප්‍රබල හේතුව එකල අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය අතිශයින් ප්‍රබලව පැවතීමය
මහා විහාර සම්ප්‍රදාය මහායානය දැඩිව ප්‍රතික්ෂේප කළේය
පොළොන්නරු අවධියේ සිට මහායාන බලපෑම වැඩි වශයෙන් සිදු වීම නිසා බුදු පිළිමය විෂයෙහිද ඒ ආභාසය දක්නට ලැබේ
එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඒ ප්‍රතිමා වල විදේශීය ලක්ෂණද දක්නට ලැබේ
පිළිම වර්ග

ශ්‍රී ලංකාවේ නිමැවුණු බුදු පිළිම ඒවායේ ඉරියව් අනුව ප්‍රධාන කොටස් තුනකට 
වෙන් කළ හැකිය
1.හිඳි පිළිම

2.හිටි පිළිම

3.සැතපෙන පිළිම

යනුවෙනි
බුදු පිළිම මුද්‍රා

සෑම බුදු පිළිමයක්ම කිසියම් මුද්‍රාවකට අනුව සිදු කර ඇත
කලාතුරකින් ප්‍රතිමාවක
මුද්‍රා ලක්ෂණ දෙකක් දැක ගැනීමට පුලුවන
සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් පොදු සම්මුතියට
පත් මුද්‍රා හයකි
සමාධි මුද්‍රාව

වීරාසන ‍හෝ පද්මාසන ශෛලියෙන් හිඳ උඩ අතට හැර වූ වම් අත්ල මත දකුණු අත්ල
පිහිටුවා වැඩ සිටී.උඩු කය කෙලින් තබාගෙන සිටී.කමටහනට සිත යොමු කරගෙන සිටී.
මහා කරැණාවේත් මහා ප්‍ර‍ඥාවේත් උත්තරීතර අවස්ථාවයි.

ධර්ම චක්‍ර මුද්‍රාව

බුදු හිමියනගේ ධර්ම දේශනා විලාසය සංකේතවත් කරනු ලබන මුද්‍රාවයි.දකුණු අත්ල
පිටතට හරවා පපුවේ මට්ටමට තබාගෙන,එහි දබර ඇඟිල්ලෙන් හා මහපට ඇඟිල්ලේ
තුඩු දෙක කවයක් සෑදෙන සේ එකට තබා ඇතුළට හැරැණු වම් අතේ ඇඟිල්ලක් 
ස්පර්ශ කරන අයුරින් පැවතීම ධර්ම චක්‍ර මුද්‍රාවේ ලක්ෂණයයි
අභය මුද්‍රාව

දකුණු අත උඩට නවා ඇඟිලි සම්පූර්ණයෙන්ම දිග හැර,අත්ල ඉදිරිපසට සිටින සේ විවෘතව තැබීම අභය මුද්‍රාවේ සාමාන්‍ය ලක්ෂණයයි
එහි සංකේතාර්ථය නිර්භයත්වය හෝ අභය දීමයි
විතර්ක මුද්‍රාව

අත්ල පපු පෙදෙසට ප්‍රමාණ වන පරිදි දකුණු අත උඩට නවා,දබර ඇඟිල්ල මාපට ඇඟිල්ල උඩට කවයක් ඇති වන ආකාරයෙන් තබා සිටීම මෙහි ලක්ෂණයයි
බුදු හිමි විවිධ පුද්ගලයන් සමඟ වාද විවාද පැවැත්වූ අවස්ථාව මෙයින් සංකේතවත් වේ
භූමි ස්පර්ශ මුද්‍රාව

එනම් පොළොව ස්පර්ශ කිරීම යන්නය
දකුණු අත දකුණු දණ හිස උඩින් අත්ල ඇතුළතට සිටින අයුරින් සියලු ඇඟිලි දිගහැර පහතට යොමුව තිබීම මෙහි ලක්ෂණයයි
බුදු සිරිත හා බැඳුණු මාර පරාජයේදී බුදුන් වහන්සේ මිහිකත වෙත අත දිගු කොට සාක්ෂ්‍ය එළ වූ අයුරු මෙයින් ප්‍රකාශිත වේ
වරද මුද්‍රාව

දකුණත පහත් කොට,ඉදිරියට දිග හැර,අත්ල ඉදිරියට හරවා ඇඟිලි දිග හැර තිබීම මෙම මුද්‍රාවේ ලක්ෂණයයි
බෙහෙවින්ම මෙම ලක්ෂණය හිටි පිළිම වල දක්නට ලැ‍බේ
මේවාද බලන්න
අවුකන බුදු පිළිමය

ඉතිහාසය
ප්‍රතිමා සැතපෙන
වෙස් මුහුණු කලාව  සිංහල ජනතාවගේ සාම්ප්‍රදායික කලාවකි
මෙය  උඩරට, පහතරට, සබරගමු  ආදී නර්තන සම්ප්‍රදායන් සමඟ සබැඳිය
ශ්‍රී ලංකාව වෙස් මුහුණු සඳහා ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන්නා වූ දිවයිනක් වේ
මෙම වෙස් මුහුණු කලාවේ ඉතිහාසය කොතරම් අතීතයට දිව යන්නේ දැයි අපට සාධාරණව කිව නොහැකි වුවත් අනුමාන වශයෙන් එය ශත වර්ෂ කිහිපයක් පමණ ඉපැරණි බැව් කිව හැක
ශ්‍රී ලංකාවේ මුතුන් මිත්තන් ලෙස සැලකෙන වැදි ජනතාව සමඟ ද මෙම වෙස් මුහුණු බැදී පැවතුනුබව ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය විමසීමේ දී පෙනී යන කරණකි
ඔවුන්ගේ පූජා කර්ම සිදු කිරීම සඳහා ඔවුන් විසින්ම තමාගේ ශරීරය සහ මුහුණ පාට කරගත් බවට එම ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි
ශ්‍රී ලංකාවේ වෙස් මුහුණු කලාව විවිධාකාර වූ සංස්කෘතිකාංගයන් නිරූපනය කරන බව නොරහසකි
එසේම එම වෙස් මුහුණු කලාව ආසියාවේ සංස්කෘතිය ඔප් නැංවීමට සාධාරණ දායකත්වයක් ද ලබා දී ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ වෙස් මුහුණු සඳහා ප්‍රසිදිධ වූ නගරයක් ලෙස දකුණු පළාතේ පිහිටි අම්බලන්ගෙඩ දැක්විය හැක
කෙසේ වෙතත් මෙම නගරය වෙස් මුහුණු කැටයම් කිරීම සඳහා පමණක් නොව වෙස් මුහුණු අලෙවි කිරීම සඳහා ද ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
විදේශීය සංචාරකයන් අතර ද මෙම අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ වෙස් මුහුණු ඉතාමත් ජනප්‍රය වී තිබේ
මෙම නවීන වෙස් මුහුණු දීප්තිමත් වර්ණ යොදා අලංකාර කර තිබෙනු දක්නට ලැබෙන අතර එය සංචාරකයින්  වෙස් මුහුණු අලෙවිය ‍සඳහා ඇද ගැනීමට උපක්‍රමයක් ලෙස ද යොදාගෙන තිබේ
මෙම වෙස් මුහුණු වර්ණ ගැන්වීම සඳහා ස්වභාවික වර්ණ බෙහෝ විට යොදාගනු ලබන අතර එය එම වෙස් මුහුණු වල ස්වභාවිකත්වය සහ සංස්කෘතික බව ඔප් නංවන්නට ඉමහත් රුකුලක් වී තිබේ
මෙම වෙස් මුහුණු බොහෝ විට යොදාගනු ලබන්නේ නොයෙකුත් අදෘශ්‍යමාන බලවේග සදහායි
යක්ෂයන් දෙවියන් වැනි අදෘශ්‍යමාන බලවේග පිදීම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන දූපතක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව දැක්විය හැක
වෙස්මුහුණු වර්ග
ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතා කරන වෙස් මුහුණු වර්ග හතකට පමණ බෙදිය හැකි වේ
ශාන්ති කර්ම
ලංකාවේ ශාන්ති කර්ම සඳහා යොදාගනු ලබන වෙස් මුහුණු කිහිප ලෙසකට මූලිකව වර්ග කල හැක
1.පුරා වෘත්ත හෙවත් මිත්‍යා විශ්වාස සඳහා යොදාගනු ලබන වෙස් මුහුණු
 
2.මිනිස් සහ සත්ව ආත්ම සඳහා යොදාගනු ලබන වෙස් මුහුණු

මෙම වෙස් මුහුණු යොදා ගනිමින් කරනු ලබන ශාන්ති කර්ම අතරින් සන්නි යකුම ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලනු ලබයි
මෙහිදී සියලුම යක්ෂයින්ට පිළිවෙලින් පූජා කරනුලබන අතර ඔවුන් වෙනුවෙන් විවිධාකාරවූ පිළිවෙත් ද යොදාගනු ලබයි
මෙය සන්නි යකුම හෙවත් දහ අට සන්නිය නමින් ද ව්‍යවහාර කරනු ලබයි
මෙම සන්නියකුම සදහා පදනම් වූ අතීත කතා වෘතාන්තයක් අපට අසන්නට ලැබේ
එය නම් දඹදිව සංඛපාල රජුගේ කතාවයි. මෙම පුරාවෘත්තයට අනුව එදා පටන් සන්නි රෝග සඳහා ඇදුරන් විසින් ඒ ඒ සන්නි යකුන්ගේ නාමයෙන් පුද පූජා පවත්වනු ලබයි
මෙම සන්නි යකුමට අයත් නැටුම් ‍කොටස් ලෙස
 
සැන්දෑ සමයම
යහන් දැක්ම
සොළොස් පාලිය

ආදිය දැකිවිය හැක
මෙම සන්නි යකුම හෙවත් දහඅට සන්නියේ සන්නි දහ අට පහත දැක්වෙන පරිදි වේ
1.භූත සන්නිය		
2.අභූත සන්නිය		
3.අමුක්කු සන්නිය		
4.වෙඩි සන්නිය		
5.වාත සන්නිය		
6.කණ සන්නිය 

7.පිත් සන්නිය		
8.බිහිරි සන්නිය		
9.ගොලු සන්නිය		
10.මුර්තු සන්නිය 		
11.දෙමළ සන්නිය		
12.නාග සන්නිය

13.කොර සන්නිය		
14.ගිනිජල සන්නිය		
15.ගුල්ම සන්නිය		
16.සීතල සන්නිය		
17.දේව සන්නිය		
18.කෝල සන්නිය

පහත රට නර්තන සම්ප්‍රදාය සැලකීමේ දී මේ ආකාරයෙන් පෙළපාලි ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබෙන ශාන්ති කර්මයක් ලෙස මෙම සන්නියකුම දැක්විය හැක
දකුණු ලක බලපිටියේ මාදු ගඟ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පිළිගත් රැම්සා තෙත් බිමකි
ලංකාවේ රැම්සා තෙත් බිම් තුනක් දක්නට ලැබෙන අතර වඩාත්ම සෞන්දර්යාත්මක තෙත් බිම මෙයයි
මෙය අභය භූමියක් ලෙස 2006 ජුනි මස ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත
හෙක්ටයාර 2300 ක් පුරා මෙය විහිදි ඇති අතර දූපත් 25 කින් සමන්විත මාදු ගඟ මහ සමුදුරක් මෙනි
එය ගැඹුරු ය
සොදුරු ය
පැහැදිලි මුත් රළු ය
තවද එය ශාන්ත මෙන්ම මනරම් ද වේ
මාදු ‍තෙත් බිම
jpg
ආවේනික සත්ත්ව සහ ශාක වර්ග මෙන්ම දුර්ලභ කඩොලාන වර්ග අතින් මාදු ගඟ පොහොනි වී ඇත
එය පරිසර ලෝලීන්ට වින්දනාත්මක ස්ථානයකි
පරිසර වේදීන්ට පර්යේෂණ භූමියකි
ඉතිහාසඥයින්ට ඓතිහාසික සාධක ඇති අත්පොතකි
අධ්‍යාපනය හදාරන්නන්ට නිදසුන් සහිත පුස්තකයකි
එවන් වූ සුවි‍ශේෂී වැදගත් කමක් ඇති මාදු ගං කොමළිය අභිෂේක ලබන්නේ එය රැම්සා තෙත් බිමක් වූ මොහොතේ ය
එහෙත් අතීතයේ සිටම ඈ නිහඬ සුන්දරත්වයකි
ලංකාවේ තෙවන රැම්සා තෙත් බිම
සංස්කරණය
එසේම මාදු ගඟ භූගෝලීය පිහිටීම ගත්විට එම පරිසර පද්ධතිය 2001 දෙසැම්බර් 11 වන දින ලංකාවේ තෙවන රැම්සා තෙත් බිම වශයෙන් හදුන්වා දී ඇත
මෙම පරිසර පද්ධතිය බැලූ බැල්මට කලපුවක් මෙන් දිස් වුවද එහි පවතින ජෛව විවිධත්වය සහ ජෛව සංයුතිය නිසා මෙය තෙත් බිම් පරිසර පද්ධතියක් ලෙස නම් කොට ඇත
තෙත් බිමක් ලෙස හැදින්විය හැක්කේ සාර්ථක ඉහළ ජෛව විවිධත්වයකින් යුතු පරිසර පද්ධතියකි
මාදු ගඟ තෙත් බිම් පරිසරය කලාප කිහිපයකට බෙදා දක්වා ඇත
මේවා විවිධ කාර්යයන් හා වටිනාකම් මත කලමණාකරනයට ලක්කොට ඇත
වර්තමානයේ මාදුගඟ තෙත් බිම් පරිසරයේ වටිනාකම සහ වැදගත්කම අවබෝධ කරගත් බලධාරීන් විසින් මාදු ගඟ අවට මීටර් 500 ක ප්‍රමාණය රක්ෂිත කලාපයක් ලෙස නම් කොට ඇත
මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂි භූගෝලීය පිහිටීමක් ලෙස ඒ අවට පිහිටියා වු දූපත් සමූහය පෙන්වා දිය හැක
කලකට ඉහත දී මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව දූපත් 64 ක් පමණ පිහිටා තිබූ බව සඳහන් වන නමුත් 1997 රුහුණු විශ්ව විද්‍යාල‍යේ උද්භිද විද්‍යා අධ්‍යයන අංශය මගින් කල අධ්‍යයනයක දී සොයා ගැනුනේ දූපත් 17 ක් පමණක් ඉතිරිව ඇති බවයි. එහෙත් මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව වෙසෙන ජනතාව ප්‍රකාශ කර තිබෙන්නේ තවමත් දූපත් 25 ක් පමණ නොනැසී පවතින බවයි. මෙහි බොහෝ දූපත් ගොඩබිම් ප්‍රදේශ වන අතර ඇතැම් දූපත් කළුගල් වලින් නිර්මාණය වී ඇත
මෙහි ඉතාම කුඩා ම දූව වන සතපහේ දූව ද කළුගල් වලින් නිර්මාණය වූවකි
මෙම දූපත් අතරින් දූපත් කිහිපයක් හැරුණ කොට ඉතිරි සියලුම දූපත් ජනාවාස වී ඇත
එයින් විශාලම දූපත වන්නේ මාදූවයි.

මාදු ගඟ ආශ්‍රිත ජෛව විවිධත්වය
සංස්කරණය
මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබෙන ජෛව විවිධත්වය නිසා ද මාදු ගඟ ඉතා සුවිශේෂි ගං කොමළියක් වේ
කඩොලාන ශාක පරිසරය ද ඊට අමතරව දක්නට ලැබෙන ශාක හා සත්ත්ව විවිධත්වය නිසා ද මෙය සුවිශේෂි පරිසර පද්ධතියක් ලෙස දැක්විය හැක
එසේම මාදු ගඟට ආවේනික වූ ශාක සහ සත්ත්ව විශේෂ ද මෙම ප්‍රදේශයෙන් සොයාගත හැකිය
මාදු ගඟ ආශ්‍රිත පරිසර පද්ධතිය පක්ෂීන්ගේ නිවහනක් වශයෙන් ක්‍රියා කරයි
ශ්‍රී ලංකාවේ දැකිය හැකි කඩොලාන ශාක විශේෂ 14 ක් ද මෙහි දැකිය හැකි අතර ඊට අමතරව මාදු ගඟට පමණක් ආවේනික වූ ශාක විශේෂයක් වන රත්මිල්ල ද මෙහි වේ
මෙම ශාක විශේෂය මාදු ගඟ ආශ්‍රිත දූපතක් වූ ඕවිලාන දූපත ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබේ
කඩොලාන ශාක වලට අමතරව ශාක විශේෂ මෙම මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව දැක ගත හැකිය
උණ බට, කිතුල්, මිල්ල, ඇඹරැල්ලා, ගිම් පොල්, පුවක්, කොස් ආදී ශාක එම ශාක විශේෂ අතර කිහිපයක් පමණි
‍ඖෂධීය ශාක ද මාදු ගඟ පරිසර පද්ධතිය ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබේ
ඒ අතර උදුපියලිය, නිදිකුම්බා, ගොටුකොළ, ගිරාපලා ආදිය විශේෂ වේ
එසේ ම ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනික ශාක විශේෂ වන බෝවිටියා, කුරුදු, කැකුණ ආදිය ද මෙම මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව ව්‍යාප්ත වී ඇත
ජපන් ජබර සහ සැල්වීනියා වර්ගයේ ශාක වැනි ආක්‍රමණකාරී ශාක නිසා මාදු ගඟ පරිසර පද්ධතිය අවධානමට ලක් වී ඇත
ශාක පමණක් නොවේ විවිධාකාර වූ සත්ත්ව විශේෂ ද මාදු ග‍‍‍‍‍‍‍ගේ සුන්දරත්වය තව තවත් ඔප් නංවන්නට සමත් වී ඇත
පක්ෂීන්, මත්සයින්, උරගයින්, සර්පයින්, උභය ජීවීන් ආදීන් මේ අතර විශේෂ වේ
එසේම මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව සමනල සහ සලඹ විශේෂ ද දක්නට ලැබේ
එසේම ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනික සත්ත්වයන් වන උණහපුලුවා, කොළවඳුරා, දඬුලේනා ආදි සත්ත්වයන් ද මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව දැකගත හැකිය
මාදු ගඟ ආශ්‍රිත ජන ජීවිතය
සංස්කරණය
මාදු ගඟ පිළිබඳව අවදානය යොමු කිරී‍මේ දී මාදු ගඟ ආශ්‍රිත ජන ජීවිතය පිළිබඳවත් අවධානය යොමුකිරීම ඉතා වැදගත් වේ
මාදු ගඟ අවට ප්‍රදේශ වාසීන් සිය ජීවනෝපාය සඳහා මාදු ගඟ අවට පරිසරය බෙහෝ විට උපයෝගී කර ගනී
ඒ අතර වැදගත් ස්ථානයක් මිරිදිය ධීවර කර්මාන්තයට හිමිවේ
මෙයට මූලිකව පදනම වී ඇත්තේ කළපුව ආශ්‍රිත මිරිදිය මත්ස්‍ය කර්මාන්තයයි
මෙම ධීවර කර්මාන්තයේ යෙදෙන පවුල් දහසක් පමණ මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව අපට හදුනාගත හැක
ඉස්සන් ඇල්ලීම සදහා යොදාගනු ලබන රිටිපන්න ක්‍රමය ඉතාම ජනප්‍රිය ක්‍රමයක් වී ඇත
ඉස්සන් ඇල්ලීමට භාවිත කරන තවත් ක්‍රමයක් ලෙස ජාකොටු ක්‍රමය දැක්විය හැකිය
කුරුඳු වගාව මඟින් සිය ජීවනෝපාය සරිකර ගනු ලබන ජනතාව මෙම මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබේ
කුරුඳු වගාව මෙන්ම පොල් වගාව ද මෙම ප්‍රදේශය පුරා ජනප්‍රිය වූ තවත් ජී‍වනෝපායකි
මීට අමතරව මාදු ගඟ ආශ්‍රිතව පන් කර්මාන්තය, පොල් රා කර්මාන්තය, කොහු කර්මාන්තය, දැව සහ ලී බඩු සෑදීමේ කර්මාන්ත ද දක්නට ලැබේ
සුවිශේෂී වශයෙන් සංචාරක ව්‍යාපාරය මාදු ගඟ ආශ්‍රීතව අති ජනප්‍රිය වී ඇත
දේශීය විදේශීය සංචාරකයින් මාදු ගඟ නැරඹීම සඳහා පැමිණෙන අතර ඒ සඳහා ලී ඔරු, ෆයිබර් ඔරු, අඟුල්, මෝටර් බෝට්ටු ආදිය භාවිත කරයි
ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික සෞන්දර්යය වඩාත් ඔප් නංවනවා සේම එම ප්‍රදේශය ආශ්‍රිත ජනතාවගේ දිවි මග සාර්ථක කර ගැනීමට ද මෙම මාදු ගං කොමළිය ඉමහත් පිටුවහලක් වී ඇතිබව අපට පෙනී යයි
එබැවින් ලෝක උරුමයක් සේම ශ්‍රී ලංකාවේ සුන්දරතම රැම්සා තෙත් බිම වන මාදු ගඟ පරිසර පද්ධතිය සුරක්ෂිත කොට අනාගත පරපුරට දායාද කිරීම සියලුම ශ්‍රී ලංකා වාසීන්ගේ යුතුකමක් සේ සැලකිය යුතුය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජෛව විවිධත්වය

	ශ්‍රී ලංකාව ඉතා හොඳ ජෛව විවිධත්වයකට හිමිකම් කියන රටකි
රට ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වුව ද වෙනස් දේශගුණික තත්වයන් හා භූමි ලක්‍ෂණ නිසා පුළුල් පරිසර පද්ධති ව්‍යාප්තියක් දක්නට ලැ‍‍බෙන අතර ජෛව විවිධත්වය ඉහළ වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ දක්නට ලැබෙන විවිධ ජෛව විද්‍යාත්මක පරිසර පද්ධති ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ග 4කට බෙදා සාකච්ඡා කළ හැකි ය
එනම්,

		
			1. වනාන්තර හා ඒ ආශ්‍රිත පරිසර පද්ධති
2.රට තුළ ඇති තෙත් බිම් පරිසර පද්ධති
3. වෙරළබඩ හා සාගරික පරිසර පද්ධති
4.කෘෂිකාර්මික පරිසර පද්ධති
ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර හා ඒ ආශ්‍රිත පරිසර පද්ධතිවල ජෛව විවිධත්වය

		
	ලංකාවේ ජෛව විවිධත්වය උපරිම වශයෙන් දක්නට ලැබෙන එක් ස්ථානයක් ලෙස වනාන්තර හැඳින්විය හැකිය
තෙත් කලාපීය වැසි වනාන්තර විශ්මයජනක ලෙස ජෛව විවිධත්වයෙන් පොහොසත්ය
මේවායේ ආවේණික ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ ඇත
එනම්, ආවේණික ශාක විශේෂ වලින් 90% ක් ද, ආවේණික සතුන්ගෙන් 75% ක් ද,මෙම වනාන්තරවල දැකිය හැකිය
ජෛව විද්‍යාත්මක වශයෙන් වැදගත්කමක් උසුලන හොර ශාක විශේෂය ලංකාවේ පහතරට තෙත් කලාපයේ හා කඳුකර වනාන්තරවල බහුලව දැකිය හැකි ආවේණික ශාක විශේෂයකි
එමෙන්ම ඒ ඒ ප්‍රදේශවලට පමණක් ආවේණික ශාක විශේෂ ද ඇත
ඉතා දුර්ලභ ශාක විශේෂයක් වන 'මෙන්ඩෝරා' නකල්ස් වනාන්තරයේ කුඩා පෙදෙසකට පමණක් සීමා වෙයි
ආවේණික කටුසු විශේෂයක් වන 'කුරු බෝදිලියා' හෙවත් ඳුකර කටුස්සා හමුවන්නේ මීටර් 1300ට වඩා උස් කඳුකර වනාන්තර වලිනි
මෙන්ම 'පෙති අග කටුස්සා' නැමති සතුන් හමුවන්නේ මීටර් 800ට වඩා උස නකල්ස් කඳුකරයෙන් පමණි
නමුත් වර්තමානය වන විට මිනිසාගේ අනිසි ක්‍රියාකලාපය නිසා වනාන්තර පද්ධති විනාශ වෙමින් පවතී
ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් බිම් ආශ්‍රිත පරිසර පද්ධති හා ජෛව විවිධත්වය

	ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් බිම් ආශ්‍රිත පරිසර පද්ධති කිහිපයක් ඇත
එනම්, පිටාර තැනිතලා, ගොහොරු බිම්, ඇළ දොළ හා ගංගා, ජලාශ හා පොකුණු වශයෙනි
ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් බිම් වලින් බොහොමයක් දේශීය මෙන්ම විදේශීය වටිනාකමකින් යුක්ත බව හඳුනාගෙන ඇති අතර ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පිළිගනු ලැබූ එක් තෙත් බිමක් ලෙස බූන්දල රැම්සා පරිශ්‍රය හැඳින්විය හැක
මේ තෙත් බිම් ආශ්‍රිතව විශාල ජෛව විවිධත්වයක් දැකිය 
හැකිය
එනම්,ජලජ ශාක ( ඕලු, කෙකටියා, දිය හබරල) ආවේණික මත්ස්‍ය විශේෂ(පුල්ලි අගිරවා) සංචාරක පක්‍ෂි විශේෂ හා ආවේණික උරග වර්ග දැකිය හැකිය
ඉන් බොහොමයක් ජාතික හා ජාත්‍යන්තර තර්ජනයට ලක්වී ඇති විශේෂ වේ
වෙරලබඩ හා සාගරික පද්ධතිවල ජෛව විවිධත්වය

	ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළබඩ හා සාගරික පද්ධති කිහිපයක් හඳුනාගත හැකිය
එනම්, කඩොලාන, ලවණ වගුරු,වැලි කඳු හා වෙරළ, මුහුදු පැළ හා තෘණ භූමි, කලපු හා මෝයවල්, කොරල්පර ආදී වශයෙනි
කොරල්පර ජෛව විවිධත්වයෙන් පොහොසත් වන අතර ඒවා ශාක හා සත්ත්ව ජීවීන් සඳහා වාසභූමි ලෙස වැදගත් වේ
හොඳින් වැඩුණු කොරල්පර ශ්‍රී ලංකාවේ ඇතිමුත් ඉන් බොහොමයක් වැලිගලින් හා ගලින් සෑදුණු ය
මන්නාරම 
බොක්කේ හා කල්පිටිය අර්ධද්වීපයේ බටහිර ගැඹුරු මුහුදේ හොඳින් වැඩුණු කොරල්පර තිබේ
දේශීය කොරල් ගණ 68 ක විශේෂ 183ක් ඇති බව වාර්තා වී ඇත
සුලභව දක්නට ලැබෙන කොරල් ගණ නම්, Acropora, E chinopora,Goniastrea වේ
පර අතරෙහි මොලස්කාවන්, මුහුදු මල් හා මුහුදු කැකිරියන් වැනි අපෘෂ්ඨ වංශික සත්ත්ව‍යින් හා කොස්සා,ඇටිස්සා ගිරා මත්ස්‍යයා වැනි කොරල් මත්ස්‍ය විශේෂ 350 කට කොරල්පර ආරක්‍ෂාව සපයයි
ගැඹුරු මුහුදේ ද කැන්ද මෝරා, සුදුවළිග මෝරා වැනි විලෝපීය මත්ස්‍යයන් ද කකුළු විශේෂ 201 ක් පමණ ද ජීවත් වේ
කලපු ආශ්‍රිත කඩොලාන විශේෂ ද දැකිය හැකිය
කෘෂිකාර්මික පරිසර පද්ධති

	කෘෂිකාර්මික පරිසර පද්ධතිවල ජෛව වවිවිධත්වයක් දැකිය හැකිය
කෘෂිකාර්මික බෝග වගාව මේ ආශ්‍රිතව බහුලව දැකිය  හැකිය
එළවළු, පළතුරු, අල වර්ග මෙන්ම කෝපි, කොකෝවා, කරදමුංගු, කරාබුනැටි වැනි බෝග ද සත්ත්ව නිෂ්පාදන ද මේ ආශ්‍රිතව දැකිය හැකිය
මෙම කෘෂිකාර්මික පරිසර පද්ධතිය ආශ්‍රිතව විවිධත්වයෙන් යුතු කෘමි විශේෂ ද දක්නට ලැබේ
එමෙන්ම වෙනත් සතුන් විශේෂ රැසක් එයින් හඳුනා ගත හැකිය
ආවේනික සත්ත්ව සහ ශාක වර්ග මෙන්ම දුර්ලභ කඩොලාන වර්ග අතින් මාදු ගඟ පොහොනි වී ඇත
ලංකාවේ තෙවන රැම්සා තෙත් බිම 

එසේම මාදු ගඟ  භූගෝලීය පිහිටීම ගත්විට එම පරිසර පද්ධතිය 2001 දෙසැම්බර් 11 වන දින ලංකාවේ තෙවන රැම්සා තෙත් බිම වශයෙන් හදුන්වා දී ඇත
මාදු ගඟ  තෙත් බිම් පරිසරය කලාප කිහිපයකට බෙදා දක්වා ඇත
මාදු ගඟ  ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂි භූගෝලීය පිහිටීමක් ලෙස ඒ අවට පිහිටියා වු දූපත් සමූහය පෙන්වා දිය හැක
එයින් විශාලම දූපත වන්නේ මාදූවයි.

මාදු ගඟ ආශ්‍රිත ජෛව විවිධත්වය 

මාදු ගඟ  ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබෙන ජෛව විවිධත්වය නිසා ද මාදු ගඟ ඉතා සුවිශේෂි ගං කොමළියක් වේ
මාදු ගඟ ආශ්‍රිත ජන ජීවිතය
මාදු ගඟ  පිළිබඳව අවදානය යොමු කිරී‍මේ දී මාදු ගඟ ආශ්‍රිත ජන ජීවිතය පිළිබඳවත් අවධානය යොමුකිරීම ඉතා වැදගත් වේ
මාදු ගඟ අවට ප්‍රදේශ වාසීන් සිය ජීවනෝපාය සඳහා මාදු ගඟ  අවට පරිසරය බෙහෝ විට උපයෝගී කර ගනී
සුවිශේෂී වශයෙන් සංචාරක ව්‍යාපාරය මාදු ගඟ  ආශ්‍රීතව අති ජනප්‍රිය වී ඇත
මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
www
madhuganga
මේ අඩවියත් බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාව
 අටමස්ථානය
 සොළොස්මස්ථානය
 අපට අහිමි පුදබිම්
 අභයගිරි විහාරය

පූජණීය ස‍්ථාන - ශ්‍රී ලංකාව
සමභංග ඉරියව්වෙන් යුත් විශාලම හිටි බුදු පිළිම පහක් ශ්‍රී ලංකා‍‍‍‍‍‍වේ වෙයි
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ කලා වැවට බටහිරින් අවුකන ග‍‍‍මේ කලා වැව දෙසට මුහුණලා නෙලා ඇති අවුකන බුදු පිළිමය ඉන් එකක් ලෙස  දැක්විය හැක
දිවයිනේ බොහෝ තැන්වල දක්නට ලැබෙන්නේ වැවත් දාගැබත් වෙනුවට වැවත් බුදු පිළිමයත් ය
දාගැබ හෝ බුදු පිළිමය මිනිසුන්ගේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුවත් වැව ‍ලෞකික දියුණුවත් සංකේතවත් කරයි
මෙම අවුකන බුදු පිළිමයත් එහි පිළිම ගෙයත් ක්‍රි
ව අටවන සියවසයට අයත්ය

රූප භේදය හෙවත් ප්‍රතිමා ලක්‍ෂණ
පුරා විද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුවේ ඒ.පී. අශෝක මහතා සමඟ ට්‍රින්ගෝ මෙට්‍රික් ක්‍රමයට ගන්නා ලද මිනුම් ප්‍රමාණ අනුව පද්මාසනයේ සිට සිරස්පත දක්වා අවුකන බුදු පිළිමයේ උස මිටර් 11.36කි
පද්මාසනය මත වු හිටි බුදු පිළිමය සමභංග ක්‍රමයට තනා තිබේ
මේ ක්‍රමයට ශරිරයේ බර දෙපා වලට සම සමව බෙදී යන සේ ශරිරය කෙලින් තබාගෙන සිටින බව සැලකිය යුතුය
ඔසවන ලද දකුණු අතේ අභය මුද්‍රාව වෙයි
වමත උරහිස මට්ටමට ඔසවා සිවුර අල්ලාගෙන ඉන්නා ආකාරය දැක්වෙන කටක මුද්‍රාවෙන් යුක්තය
ඇඳුම තනිපට සිවුර, අඳනය හා පටිය යන තුනකින් යුක්තයි
ඇස්වට හන්දියේ සිට අඟල් හතරක් පමණ ඉහළින් අවසන් වන ලෙස අඳනය ඇඳ ඇත
සිවුර පොරවා ඇත්තේ  අඳනයේ නුවාව පෙනෙන ලෙස අඳනයේ යට සිමාවට අඟල් හතරක් පමණ උඩින්ය
පටිය නොපෙනෙයි
සිවුර ඒකාංශපාරූපන ක්‍රමයට පොරවා තිබේ
මේ ක්‍රමයට  සිවුර පොරවන විට දකුණු උරය විවෘතය
වම් උරය සිවුරට වැසි තිබේ
පෙරවිමේ ක්‍රමයද මෙහිදි සැලකිල්ලට ගත යුතුව ති‍බේ
සාමාන්‍යයෙන් පිටුපසින් වම් උරය මතට වැටෙන සිවුරු පොට දෙවනුවද අනුරාධපුරය අඟ භාගය පමණ දක්වා පැවති ක්‍රමයයි
මේ ක්‍රමයට සිවුර පොරවන විට වම් අතේ මැණික් කටුව දක්වා සිවුරු පොටවල් දෙක පැතිරි ඇත
ඒ නිසා වම් අත පහළ හෙළිය නොහැක
වම් අත පහළට තිබුණොත් සිවුරු පොට බිම තැවරෙයි
එය සංවරයට බාධාවකි
ඒ නිසා වම් අත ඔසවා තබා ගැනිමට සිදුවෙයි
සිවුරේ ඇත්තේ තනි රැල්ලකි
එය අනුරාධපුර යුගයේ බුදු පිළිමවල විශේෂ ලක්ෂණයකි
අවුකන බුදු පිළිමය මහා පුරුෂ ලක්ෂණවලින් යුක්තය
පිටි පතුල් දෙක, පිටි අතුල් දෙක, උරහිස් දෙක හා කඳ පිරී තිබේ
එය දෙතිස් මහා  පුරුෂ ලක්ෂණවලින් සත්තුස්සද ලක්ෂණයයි‍
හිසේ දක්ෂිණාවර්ත කෙස් පිඬු වෙයි
හිසේ මුදුනේ අර්ධ ගෝලාකාර සංකේතයක් හා එය මත සිරස්පතක් වෙයි
අර්ධ ගෝලාකාර ලක්ෂණයෙන් සංකේතවත් වන්නේ හිසින් ඉහළට විහිදෙන බුදු රැස්ය
එය හැඳින්විමට අනුරාධපුර යුගයේදි භාවිත කළ වචනය රංසිපුඤ්ජ යන්නයි
රංසිපුඤ්ජ යන්න පාළි භාෂාවට අයත් වචනයකි
එහි තේරුම වන රැස්ගොඩ යන්නට සමාන සිංහල වචනයක්ද එකල තිබෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය
ප්‍රතිමා ප්‍රමාණ
අවුකන  පිළිමය සඳහා යොදාගෙන ඇත්තේ නව තාල ක්‍රමයයි
මුහුණ මෙන් නව ගුණයක් යටි පතුල් වල සිට නලළේ මැද ඉහළ කෙස් පිඬුව දක්වා උස වෙයි
ඉතාම නිවැරදිව මෙය අවුකන පිළිම‍යේ වෙයි
ඒ අනුව පිළිමයේ සමානුපාතික සිරස් මිනුම් පහත දැක්වේ
පිළිමයේ පරිසමාප්ත උස මීටර් 11.36 කි
එය මීටර් ගණන අනුපාත ක්‍රමයට මිනුම් ක්‍රමයට පරිවර්තනය කිරිමෙන් එහි උස අඟල් 108ක් හෙවත් තාල නවයක් බව මේ සැසඳිමෙන් අනාවරණය වෙයි
මෙය නව තාල ක්‍රමයට තනන ලද පිළිමයකි
අනුරාධපුරය හා පොළොන්නරුව යන යුග දෙකේදිම බුදු පිළිම නව තාල ක්‍රමයට තනා තිබේ
අවුකන  පිළිමය කවර බෞද්ධ නිකායට අයත්ද
අවුකන බුදු පිළිමයේ රූපභේද ලක්ෂණ අතර හිස මුදුනේ අර්ධගෝලාකාර රංසිපුඤ්ජය අභයගිරි හෙවත් ධම්මරුඩි නිකායට අයත් බුදු පිළිම සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණයකි
අභයගිරි සම්ප්‍රදායට අයත් හිටි බුදු පිළිමවල අභය මුද්‍රාවද මහාවිහාර කලා සම්ප්‍රදායට අයත් බුදු පිළමවල අභය මුද්‍රාවද වෙනස්ය
අවුකන බුදු පිළිමයේ අභය මුද්‍රාව දැක්වෙන දකුණුඅතේ ඇඟිලි කෙලින් තබාගෙන ත්බේ
අල්ල පිළිමයේ වම්පසට හරවා තිබේ
මෙය අභයගිරි කලා සම්ප්‍රදායට අයත් ලක්ෂණයකි
මේ අනුව අවුකන බුදු පිළිමය අභයගිරි කලා සම්ප්‍රදායට අයත් ලෙස සැලකිය හැකිය
නිර්මාණයක් වශයෙන් අවුකන පිළිමය ශ්‍රි ලංකිවේ විශාලතම හිටි පිළිම අතරින් විශිෂ්ට තැනක් හිමිකරගෙන තිබේ
ඇතැම් විචාරකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි මෙම පිළිමයෙන් බුදුන්වහන්සේගේ ‍ලෝකෝත්තරත්වය මැනවින් පිළිඹිබු වෙයි
එහිදි පද්මාසනය විශේෂයෙන් වැදගත් වන අතර බ්‍රහ්මයා ඇතුළු දෙවිවරුන්ගේ රූප පද්මාසනය තුළ වු ගර්හපාත්‍රයෙහි තැන්පත්කර ඊට  ඉහළින් බුදුරුව දැක්වීමෙන් බුදුන්වහන්සේගේ දේවාතිදේව බ්‍රහ්මාති බ්‍රහ්මට හෙවත් දෙවි බඹුන් ඉක්මවා සිටින බව ප්‍රකාශ වෙයි
කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු නිසාත් ශාරීරික දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ ඇති නිසාත් බුදුන්වහන්සේ මෙහි මහා පුරුෂයකු වශයෙන්ද පෙනි සිටී.

මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකා‍වේ බුදු පිළිම

මූලාශ්‍රය 
අවුකන බුදු පිළිමය  (චන්ද්‍රා වික්‍රමගේ)

පිළිම
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු සහ නැගෙනහිර පලාත්වල  බෞද්ධ පුදබිම් ගණනාවක් මේ වන විට අපට විනාශවී ඇත
කාලිංග මාඝ රාජ රාජේන්‍ද්‍ර   වැනි සොලී ආක්‍රමණ හේතුවෙන් රජරට හා උතුරු නැගෙනහිර තුබූ සිද්ධස්ථාන බොහොමයක් විනාශව ගොසිණි
තවද වර්තමානයේ දේශපාලනතන්ත්‍ර තුළ  අන්තවාදීන්ගේ මැදිහත් වීමෙන් බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ඩෝසර් කිරීම් ආදිය හා භූමියෙන් අතුරුදන් කිරීම් ආදියෙන් විනාශ වෙමින් පවතී
උතුරු පලාත

පුන්කුඩතිව් දූපත
වර්ථමාන පුන්කුඩතිව් දූපතේ අනුරාධපුර යුගය තුළ දහස් ගණනක් භික්ෂූන් වහන්සේ වැඩ 
විසූ බව මහා වංශයෙහ් සඳහන් වේග

පුන්කුඩතිව් දූපත
සඟමිත් තෙරණිය ගොඩබට කන්කසන්තුරේ අසල දඹකොළ පටුන විහාරය තිබූ බවට සැකකරන ස්ථානයක් ඇතත් පැරණි නටබුන් හමුවී නැත
කඳුරුගොඩ විහාරය
යාපනයේ කන්ද රෝදේ යන ස්ථානයෙහි පිහිටි
කඳුරුගොඩ විහාරයද අද දක්නට නැත වර්ථමාන චුන්නාකම් නගරය ඊට සැතපුම් තුනක් 
මෙපිටින් පිහිටා ඇත

මඩුකන්ද විහාරය
වව්නියාවේ මඩුකන්ද විහාරයද

නැගෙනහිර පලාත
 ත්‍රිකුණාමළයේ හිරිගඬු සෑය
 සේරුවිල චෛත්‍ය
 විල්ගම් වෙහෙර
 දීඝවාපිය 

ත්‍රිකුණාමළය ප්‍රදේශය පුරාණ බෞද්ධ සංස්කෘතියෙහි
තෝතැන්න විය මාන්තොටද එසේමය ගෝකණ්ණතිත්ථ යනු ත්‍රිමකුණාමළය වරායයි
එහි වූ ගෝකණ්ණ විහාරය පිහිටි තැන අද දක්නට ඇත්තේ හින්ඳු කෝනේශ්වරම් කෝවිලයි
මේ පරිදි උතුරු - නැ‍ගෙනහිර පැරණි පුඳබිම් කඩා බිඳ ඉදිකළ අන්‍ය ආගමික සිද්ධස්ථාන රාශියකි
මෑතක් වන තෙක් අප වැදුම් පිඳුම් පිණිස ආගිය යාපනයේ නාග විහාරය වව්නියාවේ මඩුකන්ද විහාරය සෙම්බුමලේ විහාරය ඇටඹගස්කඩ විහාරය'ත්‍රිකුණාමළයේ විහාරය සේරැවිල මඩකලපුව හා අම්පාරේ පිහිටි බුද්ධංගල දීඝවාපිය මූදුමහා විහාරය - ලාහුගලකුඩුම්බිගල දිඹුලාගල කොට වෙහෙර තන්තිරිමලේ ආදී පුදබිම් රැසක්ද වෙයි පුදබිම් වලට අමකරව ලංකාවේ වඩාත් රමණිය වූ පරිසරයකින් හෙබි
මහා ගල්ලෙන් රාශියක් උතුරු - නැගෙනහිර පිහිටා ඇත
ජාතිවාදී ආගම්වාදී නොමිනුසුන් ඉපැරැණි බෞද්ධ උරුමයන් හාරා කඩා බිඳදමා ඒමත හින්දු කෝවිල් මුස්ලිම්
පල්ලි පිහිටු වීම තවත් කරුණකි සිංහල බෞද්ධ බොහෝ දෙනා නිහඬව උකටලීව අකමැත්තෙන්
වුවද මේවා ඉවසා සිටීම තවත් කරුණකි මෙකී තත්වනයක් යටතේ වේවා උතුරු නැගෙනහිර
පුරාවස්තු හා මැතක් වනතුරු තිබූ විහාරාරාම පුදබිම් අද දක්නට නොතිබීම සංවේග ජනකය

 
ලෝ පතල පුරාවිද්‍යාඥයෙකු වු සී ඩබ් නිකලස් මහතාගේ  පුරාතන හා මධ්‍යතන ලංකාවේ
ඓතිහාසික ස්ථාන විස්තරය'' නැමති ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන පරිදි යාපනය වව්නියාව මුලතිව්
මන්නාරම යන දිස්ත්‍රික්කද පුත්තලම හා ත්‍රිකුණාමළය යන දිස්ත්‍රික්ක දෙකෙන් වැඩි කොටසක්ද
අයත්ව තිබී ඇත්තේ රජරට රාජධානියටය එකළ මේ පෙදෙස්හි සිංහල මෙන්ම දෙමළ බෞද්ධයන්ද සිටියහ
විල්ගම් විහාරයේ දෙමළ සෙල්ලිපිය ඊට කඳිම සාධකයකි මෑතක් වනතුරු බුදුදහම අනූව හැඩගැසුන
දෙමළ ජනතාව මේ රටේ විසූහ සිංහල රජ දරුවන් රජරට රාජධානිය තුළ වෙහෙර විහාර දාගැබ්
රාශියක් ඉදි කර ඇත වංශකතාවල හා සෙල්ලිපිවල ඒ බව දැක්වෙයි වසර දහස් ගණනක් ඈතට
දිවයන සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියෙහි නෂ්ඨාවශේෂ අදත් මුළු දිවයින පුරාම විසිර පවතී
එහෙත් සිංහල විරෝධී - බෞද්ධ විරෝධී පිරිස් එම ඉපැරැණි සංස්කාතික උරුමයන්
වනසමින් ගෙනයන ක්‍රියාවලිය නිසා දහස් ගණනක් වෙහෙර විහාර අද ‍‍මෙම භූමියෙන්
අතුරු දහන් වෙමින් පවතී

මේ අතර සංකාවේ විශාලතම ගල්ලෙනද වෙයි එය බදුල්ලේ -මඩකලපුව පාරේ
67 වන සැතපුම් කනුවෙන් වයඹ දිගට සැතබුම් 6ක් දුරින් පිහිටි හෙන්නානේ ගල නම් පර්වතයයි 
මෙහි ක්‍රි පූ දෙවන හා තෙවන සියවස්වල කතරගම රජ පෙළපතේ මුල් රජුන්ගේ ලාංඡනය වශයෙන්
සැලකුණු මාළුවෙකුගේ ලකුණින් යුත් දිගු සෙල්ලිපියක් වෙයි කසඹ නගර ගිරිතිශ ගම කරජිනිතිගම
විලගම මාළුගම නුවරගල''' යන නාම එම සෙල්ලිපියෙහි සඳහන්වේ එහි මුදුනේ සද්ධාතිස්ස රජු විසින්
කරවූ විහාරයක්ද වෙයි මේසා විශාල පූජනීය හා ඓතිහාසික වැදගත් කමකින් යුත් ප්‍රදේශ
උතුරු - නැගෙනහිර පැතිර පැවතියද වෙනත් භාහිර වියවුල් හේතුවෙන් අපටත් මතු පරපුරටත් දැකබලා
ගැනීමටත් වැදපුදා ගැනීමටත් නොහැකිය රටේ සෑම පුරවැසියෙකුම ගරුත්වුයෙන් එක හා සමාන
කොට ජාතීන් අතර සමාදානය ඇති කිරීම තුළින් යලි මෙම පිංබිම් දැකබලා වැඳපුදා ගැන්මට ප්‍රස්ථාව සැලසෙයි

මේ අඩවිත් බලන්න
 ශ්‍රී ලංකා‍වේ පුජනිය ස්ථාන
 අටමස්ථානය
 අභයගිරි විහාරය
 

පූජණීය ස‍්ථාන - ශ්‍රී ලංකාව
පබළු යන අදහස ඇති BEAD යන පදය සකස් වී ඇත්තේ පුරාණ ඇන්ග්ලෝ සැක්සන් වචනයක් වූ “බිඩාන්” යනනෙනි
එහි මුල් අරුත “යාඤ්ඤා කරන්නා යන්නයි
පසු කලෙක යදින්නා විසින් දරා සිටින ජප මාලය පබළු හැදින්වීමට භාවිතා කෙරිණි
ශ්‍රී ලංකාවේ පබළු භාවිතය පිළිබඳ පුරාණතම සාධක අයත් වන්නේ  ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයටය