Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඔහුට වැඩිමහල් සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු සහ එක් බාල සහෝදරයෙකු සිටී. ඔහුගේ මව විශාකා චිත්‍රාංගනී මැදිවක මෙන්ම ඔහුගේ පියා, සීයාද ආයුර්වේද විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් වේ
2010 සැප්තැම්බර් 23 වැනිදා හේමාල් චිත්‍රපටයක රූගත කිරීම් කරමින් සිටියදී ඔහුගේ පියා සේනාරත්න රණසිංහ මිය ගියේය
ඔහු මාතලේ ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයයෙන් ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ලැබීය
කලාව තමා තෝරාගත් වෘත්තිය කර ගැනීමට ගත් තීරණයට තම මව සහ පියා යන දෙදෙනාම සහයෝගය දැක්වූ බව ඔහු ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා
රණසිංහ සටන් කලාව පිළිබඳ ප්‍රවීණයෙකු වන අතර එය ඔහු තම රංගන දිවියේ මේ වන විටත් භාවිතා කරන බව ඔහු පවසයි
පෞද්ගලික ආයතනයක රැකියාවේ නිරතව සිට ඇති අතර ඒ සමඟම නිරූපණ ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීනි
පසුව සිය වෘත්තීය ලෙස මෙරට කලා ක්ෂේත්‍රය තෝරා ගන්නා ලදී
වෘත්තීය දිවිය
ඔහුගේ පළමු රංගනය සුපර් සික්ස් චිත්‍රපටය සමග සනිටුහන් විය
ඔහුගේ ඊලග චිත්‍රපටය වූ ප්‍රවේගය හි ඔහුගේ භූමිකාව වෙනුවෙන් හිරු ගෝල්ඩන් ෆිල්ම් සම්මානය 2015 වසරේ ජනප්‍රියම නළුවා, 2015 සරසවිය සම්මාන හි විශේෂ ජූරි සම්මානය, සහ සිව්වන දෙරණ සිනමා සම්මාන උළෙලේදී "2015 වසරේ ජනප්‍රියම නළුවා" සම්මානය දිනා ගත්තේය
හේමාල් 
රූපවාහිනී වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නෙකු ලෙස මුලින්ම ඉදිරිපත් කළේ හිරු ටීවී ඔස්සේ විකාශය වූ ‘‘ආයෙමත් ආදරයෙන්’’ රූපවාහිනී වැඩසටහනයි
ඔහු 2014 සිට 2015 දක්වා ස්වාධීන රූපවාහිනි ජාලයේ විකාශය වූ "ඊළඟට මොකද වෙන්නේ" ටෙලි නාට්‍යයේ රඟපෑවේය
2021 දී ඔහු අසම ලියනගේ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද කොළඹ ත්‍රාසජනක චිත්‍රපටයේ රඟපෑවේ සොරෙකුගේ ප්‍රධාන චරිතයයි
රංගනයෙන් ඔබ්බට
2009 දී ඔහු ස්පාඤ්ඤයේ "ද මොඩ්ල් ඔෆ් ද වර්ල්ඩ් (The Model of the World)" සඳහා සහභාගී වූ අතර, තරඟය අතරතුර 'මේල් මොඩ්ල් ඔෆ් ද වර්ල්ඩ් (Male Model of the World) 2009' යන මාතෘකාව මෙන්ම 'බෙස්ට් ග්ලැමර් (Best Glamour)' සහ 'බෙස්ට් කැට්වෝක් (Best Catwalk)' යන සම්මානයද දිනා ගත්තේය
2010 දී රණසිංහ මහතා මිස්ටර් ශ්‍රී ලංකා කිරුළ දිනූ අතර කොරියාවේ පැවති මිස්ටර් වර්ල්ඩ් 2010 හිදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළේය
මෙරට පැවැත්වෙන කොළඹ විලාසිතා සතිය සහ ශ්‍රී ලංකා මෝස්තර උළෙල (Sri Lanka Design Festival) සඳහාද ඔහු වාර්ෂිකව සහභාගී වෙයි
2018 දී, ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පීපල්ස් ලීසිං සහ ෆිනෑන්ස්  සහ OXY හි සන්නාම තානාපති ලෙස පත් කරන ලදී
2011 දී ඔහු ස්වර්ණවාහිනී ඩාන්ස් ස්ටාර්ස් ඩාන්ස් තරඟයට සහභාගී විය
හේමාල් මාස ගණනක් තරඟ කිරීමෙන් පසු තරඟයේ පළමු අනුශූරතාවය දිනා ගත්තේය
ඔහු "හිරු සුපර් ඩාන්සර්" රියැලිටි තරඟයේ විනිශ්චයකරුවන් තිදෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි
චිත්‍රපටකරණය

සම්මාන
ඔහු දේශීය සිනමා උළෙලවලදී සම්මාන බොහොමයක් දිනා ඇත
දෙරණ සිනමා සම්මාන

|-
|| 2016 ||| ජනතා ඡන්දය || ජනප්‍රියම නළුවා || 
|-
|| 2016 ||| ප්‍රවේගය || විචාරක සම්මානය || 
|-
|| 2018 ||| ජනතා ඡන්දය || ජනප්‍රියම නළුවා ||

හිරු රන් සිනමා සම්මාන

|-
|| 2016 ||| ජනතා ඡන්දය || ජනප්‍රියම නළුවා || 
|-
|| 2016 ||| ප්‍රවේගය || වඩාත්ම බලාපොරත්තු තබාගත හැකි නළුවා || 
|-
|| 2018 ||| ජනතා ඡන්දය || ප්‍රවණතා ඇතිකරන්නා ||

සරසවිය සම්මාන

|-
|| 2016 ||| ප්‍රවේගය || ජූරි සම්මානය || 
|-
|| 2016 ||| ප්‍රවේගය || හොඳම නළුවා ||

ජනාධිපති සිනමා සම්මාන

|-
|| 2017 ||| ප්‍රවේගය || හොඳම නැගී එන නළුවා ||

ස්ලිම් නීල්සන් ජනතා සම්මාන

|-
|| 2018 ||| ජනතා ඡන්දය || වසරේ නළුවා || 
|-
|| 2018 ||| ජනතා ඡන්දය || යෞවන තේරීමේ සම්මානය || 
|-
|| 2019 ||| ජනතා ඡන්දය || වසරේ නළුවා || 
|-
|| 2019 ||| ජනතා ඡන්දය || යෞවන තේරීමේ සම්මානය || 
|-
|| 2020 ||| ජනතා ඡන්දය || වසරේ නළුවා || 
|-
|| 2020 ||| ජනතා ඡන්දය || යෞවන තේරීමේ සම්මානය || 
|-
|| 2021 ||| ජනතා ඡන්දය || වසරේ නළුවා || 
|-
|| 2021 ||| ජනතා ඡන්දය || යෞවන තේරීමේ සම්මානය ||

රූපවාහිනී රාජ්‍ය සම්මාන 

|-
|| 2016 ||| ඊලගට මොකද වෙන්නේ || හොඳම සහය නළුවා ||

සිග්නිස් සිනමා සම්මාන

|-
|| 2017 ||| ආදරණිය කතාවක් || හොඳම නළුවා ||

මූලාශ්‍ර

1984 උපත්
ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
සිංහල ජනයා
දෙමටගොඩ (කොළඹ 9) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ, කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි උප නගරයකි
එය බොරැල්ල, මරදාන සහ කොලොන්නාව යන නගර වලින් වටව පවතී
බේස්ලයින් මාර්ගය වැටී තිබේන්නේද, දෙමටගොඩ නගරය හරහා වෙයි
නගරයේ පිහිටි පාසල්
 ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලය
 අනුරුද්ධ බාළිකා මහා විද්‍යාලය
 සීවලී විද්‍යාලය
 ශාන්ත මැතිව් විද්‍යාලය
 වේළුවන විද්‍යාලය
 විපුලානන්ද දෙමළ මහා විද්‍යාලය
 වෙස්ලි විද්‍යාලය
 සහිරා විද්‍යාලය

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බ්ලූමැන්ඩල් (කොළඹ 13) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ, කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි උප නගරයකි
ලන්දේසී භාෂාවට අනූව, බ්ලූමැන්ඩල් (Bloemendhal) යන චචනයෙහි අරුත වන්නේ මල් මිටියාවත යන්නයි
සූරිය අරණයනු 2004 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වූ, සෝමරත්න දිසානායක විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සිංහල චිත්‍රපටයකි
මෙරට පවත්වන ජනාධිපති සම්මාන උළෙලදී (Presidential Film Awards), සූරිය අරණ චිත්‍රපටිය සම්මාන 10කින් පිදුම් ලත් බව සඳහන් වෙයි
රංගන ශිල්පීන්

මේවාද බලන්න
සිංහල සිනමාව

බාහිර සබැඳි
 
 Synopsis and brief review at FilmsLanka

2004 චිත්‍රපටි
චිත්‍රපටි-ශ්‍රී ලංකා
සැප්ලින් ගුවන් නැවක් යනු, 20 වන සියවස මුල් භාගයේදී දෘඩ ගුවන් නැව් ප්‍රවර්ධනය පිළිබඳ පුරෝගාමී වූ   ජර්මානු සිටුවරයෙක් වූ ෆර්ඩිනැන්ඩ් වොන් සැප්ලින් අනුව යමින් නම් කෙරුණු දෘඩ ගුවන් නැව් වර්ගයකි
සැප්ලින්ගේ අදහස් මුලින්ම ක්‍රමවත්ව එළිදැක්වුනේ 1874දී වන අතර සවිස්තර ප්‍රවර්ධනය සිදුවූයේ  1893 වසරෙහිදීය
ජර්මනිය තුල ස්වාධිකාර (පේටන්ට්) බලපත්‍ර 1895දී නිකුත් කෙරුණු අතර එක්සත් ජනපදය තුල 1895 දී නිකුත් කෙරිණි
සැප්ලින් සැලසුමෙහි කැපී පෙනෙන සඵලත්වයෙන් පසුව, දෘඩ ගුවන් නැව් හැඳින්වීමට පොදු වචනයක් ලෙසින් සැප්ලින්  යන පදය භාවිතා වීම ඇරඹිණි
වාණිජ වශයෙන් සැප්ලින් ගුවන්ගත කෙරුම 1910දී පළමුව සිදු කළේ  ඩොයිච ලුෆ්ට්ෂිෆාර්ට්ස්-අගීව් (DELAG) සමාගම විසින් වන අතර, එය ලොව පළමු ආදායම් ලැබූ ගුවන්ගමන් සමාගම විය
1914-මැද භාගය වන විට, DELAG විසින් ගුවන්ගමන්  1,500  තුල ගාස්තු-ගෙවූ මගීන් 10,000 අධික සංඛ්‍යාවක් රැගෙන ගොස් තිබුණි
පළමු ලෝක යුද්ධය තුලදී ජර්මානු හමුදාව විසින් බෝම්බ හෙලීමේ සහ ඔත්තු බැලීමේ ගුවන් නැව් ලෙසින් පුළුල් භාවිතයක සැප්ලින් යෙදවූ අතර, බ්‍රිතාන්‍යය වෙත සිදු කල ගුවන් ප්‍රහාර තුලදී   500 අධික ජනයා මරණයට පක් විය
1937, මැයි 6 දිනදී, හින්ඩන්බර්ග් ව්‍යසනය සිදුවූයේ  ලේක්හර්ස්ට්, නිව් ජර්සි කොට්ඨාශයට කිට්ටුවෙන් පිහිටි, ලේක්හර්ස්ට් නාවුක ගුවන් ස්ථානයේ පිහිටි,  එහි නැංගුරම් කුඹය හා සමගින් ගොඩබෑම් උත්සාහයක නිරතව සිටියදී LZ 129 හින්ඩන්බර්ග් නම් ජර්මානු මගී ගුවන් නැව  ගිනිගෙන විනාශවීමෙහිදීය
ගුවන් නැවේ සිටි 97 අතුරින්  (36 මගීන් සහ කාර්ය මණ්ඩලයෙහි 61 දෙනා), 35 දෙනෙක් මිය ගියහ
භෞමික කාර්ය මණ්ඩලයෙහි එක් අයෙකුද මිය ගියේය
ප්‍රකාශ දුරේක්ෂයක් යනු,  සෘජු නැරඹීම හෝ, ඡායාරූපයක් නිමැවීම හෝ, ඉලෙක්ට්‍රොනික  රූප සංවේදකයන් මගින් දත්ත රැස්කිරීම හෝ සඳහා විශාලිත ප්‍රතිබිම්බයක් නිර්මාණය කරනු වස්,  විද්‍යුත්චුම්බක වර්ණාවලියේ ,   ප්‍රධාන වශයෙන් දෘශ්‍ය කොටස වෙතින් ආලෝකය  එක්රැස්කිරීම සහ නාභි ගත කිරීම  සඳහා භාවිත වන දුරේක්ෂයකි
ප්‍රාථමික වශයෙන් ප්‍රකාශ දුරේක්ෂ වර්ග තුනක් ඇත
කාච භාවිත කරන පරාවර්තක (ආලෝකවර්තන විද්‍යාව)
 දර්පණ භාවිතා කරන  පරාවර්තක  (දර්පණ විද්‍යාව)
 කාච සහ දර්පණ වල සංකලනයක් භාවිතා කරන දර්පණ-කාච දුරේක්ෂ

දුරේක්ෂයක ආලෝක රැස්කිරීමේ බලය සහ කුඩා විස්තර විසර්ජන කිරීමේ හැකියාව, එහි අවනෙතෙහි (ආලෝකය එක්රැස් කරන සහ නාභිගත කරන ප්‍රාථමික කාචය හෝ දර්පණය) විෂ්කම්බය (හෝ විවරය) හා  සෘජු සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි.  අවනෙත විශාලවන තරමට, දුරේක්ෂය විසින් වඩාත් ආලෝකය රැස් කර ගත හැකි වනු අතර සියුම්තර විස්තර එය විසින් විසර්ජනය කළ හැකි වනු ඇත
නිරීක්ෂණ තාරකා විද්‍යාව, පක්ෂි විද්‍යාව, නියමුව සහ  පූර්වේක්ෂණය, සහ ක්‍රීඩා හෝ රංගන කලා නැරඹීම සඳහා, ජනයා විසින් දුරේක්ෂ හෝ දෙනෙති  හෝ භාවිතා කෙරෙයි
අන්‍යාගමීකරණය හා ජිහාඩය වෙනුවෙන් වූ සාම්ප්‍රදායේ ජනතා සභාව ( )—නැතහොත් ඔවුන්ගේ Hausa බසින් බෝකො හරාම් (Boko Haram) ("බටහිර අධ්‍යාපනය පවිටුයි (Haraam)")—යනු ඉස්ලාමීය ජිහාඩ්වාදී සහ takfiriවාදී, නයිජීරියාව, උතුරු කැමරූනය සහ නයිජර් යන රටවල් පදනම් කර ගනිමින් ක්‍රියාත්මක වන ඉස්ලාමීය ත්‍රස්ත සංවිධානයකි
එය 2002 වසරේදී, මොහොමඩ් යූසුෆ් (Mohammed Yusuf) විසින්, ෂරියා නීතිය යටතේ පාලනය වන "ශුද්ධ" ඉස්ලාමීය දේශයක් ගොඩනැංවීම හා එම රටවල් බටහිරකරණයට ලක්වීම වැලැක්වීම අරමුණු කර ගනිමින් බිහි කරන ලද්දකි
මෙම කුරීරු ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධානය විසින්, ක්‍රිස්තියානුවන්ට සහ රජයේ ඉලක්කයන් වෙත බහුල වශයෙන් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සිදු කරනු ලබයි
ක්‍රිස්තියානි පල්ලි තුල බෝම්බ පුපුරුවා හැරීම, පාසල් සහ පොලිස් ස්ථාන වලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම, බටහිර විදෙස් සංචාරකයින් පැහැර ගැනීම, හා එසේම සමහර ඉස්ලාමීය ආයතනයන් හී පුද්ගලයින් ඝාතනය කිරීම වැනි දරුණු ක්‍රියාවන් රැසක්, පසුගිය කාලය තුල ඔවුන් විසින් වාර ගණනාවකදී දියත් කොට තිබුණි
බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ට සම්බන්ධ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා හේතුවෙන්, 2002 - 2013 අතර කාල සීමාව තුල පුද්ගලයින්  10,000 ක් පමණ මිය ගොස් ඇතැයි සඳහන් වෙයි
වර්ථමානය වනවිට (2014 මැයි) නයිජීරියාවේ බොර්නො (Borno), Adamawa, Kaduna, Bauchi, යොබ් (Yobe) සහ Kano වැනි ප්‍රදේශ තුල, බෝකො හරාම් ත්‍රස්ත බලපෑම් තදින් ක්‍රියාත්මක වන අතර, එම කලාප තුල හදිසි තත්වයක් නම් කොට තිබෙන බව සඳහන් වෙයි
මෙම ත්‍රස්ත සංවිධානයේ සැකැස්ම සහ ඊට අදාල නායකත්ව දාමය පිළිබඳව පැහැදිලි තොරතුරු නොවන අතර, එය පුළුල්ව "ව්‍යාප්ත වූ" සහ බෙදී ගිය කොටස් සහිත ජාලාත්මක සංවිධානයක් ලෙස හැඳින්වෙයි
වාර්ථාවන්ට අනූව බෝකො හරාම් සංවිධානය කොටස් තුනකින් සමන්විත වන අතර, ඉන් එක් කොටසක් ලෙස Ansaru කණ්ඩායම හඳුනාගෙන තිබෙයි
එම කණ්ඩායමේ වත්මන් නායකයා අබුබකාර් ශෙකාවු වන අතර, ආයුධ නිපදවීම පිළිබඳ විශේෂඥකු වන මොමදු බාමා (Momodu Bama) එහි දෙවන අණදෙන්නා බව පැවසෙයි
කෙසේ නමුදු බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්, නයිජීරියාවෙන් බාහිරව වූ ජිහාඩ්වාදීන් සමග සම්බන්ධතා පවත්වන්නේද නැද්ද යන්න අර්බුධකාරී වෙයි
අමෙරිකානු හමුදා සේනාධිපතිට අනූව, බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් ඉස්ලාමීය Maghrebයේ අල්-කයිඩා (AQIM) වට සම්බන්ධව කටයුතු කරන බව පැවසෙයි, නමුත් සමහර තොරතුරු වලට අනූව, බෝකො හරාම් ත්‍රස්ත සංවිධානය වෙත ද්‍රව්‍යමය වශයෙන් ජාත්‍යන්තර සහායක් හිමිවන බවට සාක්ෂි නොමැති බව පැවසෙන අතර, ඔවුන් විසින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් දියත් කොට ඇති ප්‍රහාර සංඛ්‍යාවද බොහෝ දුරට සීමා සහිත බව පැවසෙයි
2013 නොවැම්බර් 13 වන දිනදී, එක්සත් ජනපද රජය විසින්, බෝකො හරාම් සංවිධානය ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් ලෙස නම් කරන ලදී
කරුණු මෙසේ සිදුවූවත් 2013 වසරේ මුල් කාර්තුවේදී, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් ලෙස සැකකෙරුණු පුද්ගලයින් 950 දෙනෙකු, නයිජීරියානු හමුදා ඒකාබද්ධ කාර්ය බලකායේ (Nigeria's military Joint Task Force) රැඳවුම් භාරය යටතේදී මරණයට පත්වීමේ සිදුවීමක් සම්බන්ධව මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය වූවේ යැයි කියමින් ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය, නයිජීරියානු රජයට චෝදනා එල්ල කරන ලදී
මෙම ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධානය නිසා හටගත් ගැටුමේ හේතුවෙන් 2011 වසර වන විට පුද්ගලයින් 90,000 ක ප්‍රමාණයක් අවතැන්ව ඇතැයි වාර්ථා වෙයි
හියුමන් රයිට්ස් වොච් සංවිධානය පවසන පරිදි, මෙම ත්‍රස්ත සංවිධානයේ වැඩ කටයුතු වෙනුවෙන් වයස අවුරුදු 12 පමණ වන ළමා සොල්දාදුවන්ද, යොදවා තිබෙයි
මේවාද බලන්න
2014 චිබොක් පැහැරගැනීම

ආශ්‍රිත
2014 අප්‍රියෙල් මස 14–15 යන දින අතර රාත්‍රී කාලයේදී, නයිජීරියාවේ බෝර්නෝ ප්‍රාන්තයේ (Borno State) චිබොක් (Chibok) නගරයේ පිහිටි, රජයේ ද්වීතීක පාසලක නේවාසිකව සිටි ශිෂ්‍යාවන් 276 දෙනෙකු, එරට ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් වූ බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් විසින් පැහැර ගෙන යනු ලැබූ අතර, එම පැහැරගෙන යාමේ සිදුවීම 2014 චිබොක් පැහැරගැනීම ලෙස හැඳින්වෙයි
පසුබිම
නයිජීරියාවේ ක්‍රියාත්මක ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් වන බෝකෝ හරාම් සංවිධානයේ සාමාජිකයින්, 2010 වර්ෂයේ පටන් එරට පාසල් ඉලක්ක කොට ගෙන ප්‍රහාර දියත් කරන අතර, නයිජීරියානු රජය විසින් සාම්ප්‍රදායික මුස්ලිම් අධ්‍යාපන ක්‍රමයට පටහැනිව, බටහිර අධ්‍යාපන ක්‍රමය දිගටම පවත්වා ගෙන යන්නේ නම්, තව දුරටත් මෙවැනි ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට එම ත්‍රස්ත සංවිධානයේ ප්‍රකාශකයෙකු විසින් මීට පෙර අනතුරු අඟවා තිබුණි
ගැහැණු දරුවන් ඉගෙන ගැනීම සිදුනොකල යුතු බවත්, ඔවුන් ඉවුම් පිහුම් කරන්නියන් හා ලිංගික වහලියන් ලෙස ජීවත් විය යුතු බවත්, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ නියමය වී තිබුණි
2014 වසරේ පෙබරවාරියේදී මෙම ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදීන් විසින්, Doron Baga හා Izghe ග්‍රාමයන්හී විසූ ක්‍රිස්තියානි පුද්ගලයින් 100 දෙනෙකු පමණ ඝාතනය කොට තිබූ අතර, එම මසදීම, ගිණිකොණ දිග නයිජීරියාවේ පාසලක සිසුන් 59 දෙනෙකුද ඝාතනය කරන ලදී
එම වසරේම මාර්තුවේදී, Giwa හමුදා බැරැක්කයකට පහර දුන් ඔවුන් එහි රඳවා සිටි සටන්කාමීන් පිරිසක් නිදහස් කර ගන්නා ලදී
ඊට පසු අප්‍රියෙල් මසදී ඔවුහූ, අබූජා හී බෝම්බයක් පුපුරුවා හැර තවත් සිවිල් පුද්ගලයෝ 88 ඝාතනය කොට දමන ලදී
2014 වර්ෂය තුල මැයි මස වන විට පමණක්, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් විසින් මරණ 4,000 ක් පමණ සිදු කර ඇතැයි චෝදනා එල්ල වී තිබෙයි
එක්සත් ජනපද රජයට අනූව, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්, අල්-කයිඩා පුහුණුව ලබමින් මෙවැනි සාර්ථක ප්‍රහාර දියත් කරන බව පැවසෙයි
බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ මෙවන් ත්‍රස්ත ක්‍රියාවන් නිසා එරට 10,000 පමණ වූ දරුවන් පිරිසකට, පාසල් වෙත යාමට නොහැකි තත්වයක්ද හටගෙන තුබූ බව සඳහන් වේ
සිදුවීම

2014 අප්‍රියෙල් මස 14–15 යන දින අතර රාත්‍රී කාලයේදී, චිබොක් නගරයේ පිහිටි අදාල රජයේ ද්විතීක බාලිකා පාසල වෙත කඩා වැදුණු ත්‍රස්තවාදීන්, පාසලේ සිටි මුරකරුවන්ටද වෙඩි තබා එහි වූ ගැහැණු දරුවන් සමූහයක්, ට්‍රක් රථයක පටවා ගෙන සම්බිසා (Sambisa Forest) වනාන්තරයට පලා ගිය බව සඳහන් වෙයි
පලා යාමට ප්‍රථම චිල්බොක් හී තුබූ නිවාස කීපයකටද ඔවුහූ, ගිනි තබා විනාශ කොට දමා තිබුණි
ප්‍රදේශයේ ආරක්ෂක තත්වය පිරිහී ගොස් තුබූ නිසා, මෙම ප්‍රහාරය එල්ල වීමට සති හතරකට පෙර පාසල වසා දමා තුබූ නමුත්, සිය භෞතික විද්‍යා අවසාන විභාගය සඳහා සූදානම් වීමට පැමිණි ශිෂ්‍යාවන් පාසල තුල රැදී සිටි බව සඳහන්ය
මෙම පැහැර ගැනීමට ලක්වූ ශිෂ්‍යාවන් වයස අවුරුදු 16 ත් 18 අතර වයස් වල පසුවූවන් බව පැවසෙයි
සිද්ධිය සිදුවූ විගස පැමිණි මුල් වාර්ථාවන්ට අනූව ශිෂ්‍යාවන් 85 පමණක් පැහැර ගැනීමකට ලක්වූ බව සඳහන් වූවත්, අප්‍රියෙල් 19–20 දින වල හමුදාකාමීන් විසින් නිකුත් කල ප්‍රකාශයක දැක්වුනේ පැහැර ගැනීමට ලක්කල ශිෂ්‍යාවන් 129 දෙනාගෙන් 100කට වඩා වැඩි පිරිසක් නිදහස් කල බවයි. කෙසේ නමුදු එම ප්‍රකාශයද අවලංගු වූවේ, ගැහැණු ළමයි 234 දෙනෙකු අතුරුදන් බවට ඔවුන්ගේ දෙමාපියන් විසින් අප්‍රියෙල් 21 වන දිනදී හෙලිදරවු කිරීමත් සමගයි
නයිජීරියානු පොලිස් වාර්තාවන්ට අනූව, ප්‍රහාරය අතරතුරදී ශිෂ්‍යාවන් 276 දෙනෙකු පැහැර ගෙන ගොස් තිබූ අතර, ඉන් 53 දෙනෙකු මැයි 2 වනදා වන විට ඔවුන් පැහැරගත් පුද්ගලයන්ගේ ග්‍රහණයෙන් මිදී පලා අවුත් සිටියහ
සිදුවීමෙන් අනතුරුව 
පැහැරගත් සිසුවියන්ට පසුව, සාම්ප්‍රදායානුකූල ලෙස මනාල පාර්ශවය විසින් ගෙවනු ලබන "අඹු දෑවැද්ද" ලෙස නයිජීරියා නයිරා (₦) 2,000 ක මුදලක් (අමෙරිකා ඩොලර් 12.50/ශ්‍රී ලංකා රුපියල් 1650ක් පමණ (2014 මැයි)) සමග, බෝකා් හරාම් සාමාජිකයන් විවාහ කර ගැනීමට බලපෑම් සිදුකල බව පැවසෙයි
තවත් වාර්ථාවන්ට අනූව පැහැරගත් සිසුවියන් පිරිසක් දේශසීමා හරහා, අවට චැඩ් සහ කැමරූන්, දේශයන් වෙත රැගෙන ගිය බවට, සම්බිසා වනය ආශ්‍රිතව ජීවත් වන ගම්වැසියන් දුටු බවට සඳහන් වෙයි
එම වනය, බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ සැඟවුම් පලක් බව පැවසෙයි
මේ අතර අප්‍රියෙල් 30 හා මැයි 1 වන දිනයන් වල, මෙම පැහැරගැනීම් සඳහා ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස රජයට බලකරමින් සමහර නයිජීරියානු නගරයන්හී උද්ඝෝෂණ පැවැත්වුනත්, තම දියණියන්ගෙන් පළිගනු ඇතැයි බියවී සිටින, වින්දිතයන්ගේ දෙමව්පියෝ මේ ගැන ප්‍රසිද්ධයේ කථා කිරීමට මැලිවන බව පැවසෙයි
මැයි 3 සහ 4 වන විට, මෙම ගැහැණු දරුවන් බේරා දෙන ලෙස ඉල්ලමින් ලෝස් ඇන්ජලිස් සහ ලන්ඩන් හීද උද්ඝෝෂණ දියත් වූ අතර, ලොව පුරා ට්විටර් හරහාද මේ සම්බන්ධව අවධානය යොමු විණි
මැයි 2 වනදා පොලීසිය, පැහැර ගැනීමට ලක්වූ බාලිකාවන්ගේ නිවැරදි ප්‍රමාණය පැහැදිලි නැති බව කියා සිටින ලදී
මැයි 4 වැනිදා, එනම් පැහැර ගැනීම සිදුවී සති 3 කට ආසන්න කාලයක් ගෙවුනු තැන, නයිජීරියාවේ ජනපති ගුඩ්ලක් ජොනතන් මේ සිදුවීම සම්බන්ධව ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධියේ කථා කරමින් කියා සිටියේ, පැහැර ගැණුනු ගැහැණු දරුවන් බේරා ගැනීමට ඔහුගේ රජය හැකි සෑම දේම කරන බවයි.  ඊට අමතරව ඔහු, වින්දිතයන්ගේ දෙමාපියන්ටද චෝදනා කරමින් කියා සිටියේ, දරුවන් පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් තොරතුරු ඔවුන් විසින් පොලීසියට ලබා දී නැති බවයි. 

බෝකෝ හරාම් නායක අබුබකාර් ශෙකාවු විසින් 2014 මැයි 5 වනදා මාධ්‍යයට නිකුත් කල  විඩියෝ පටයකින්, මෙම සිදුවීමේ වගකීම භාර ගනු ලැබූ අතර, "දෙවියන් විසින් තමන්ට නියම කල පරිදි, පැහැර ගත් ගැහැණු දරුවන් විකිණීමට කටයුතු කරන බවත්
උන්වහන්සේගේ (දෙවියන්ගේ) නියමයන් ක්‍රියාවට නංවන බවත්" පැවසෙන අබුබකාර්ගේ දර්ශන පෙළක් එහි ඇතුලත්ව තිබුණි
ගැහැණුන් පාසල් නොයා යුතු බවත්, ඒ වෙනුවට ඔවුන් විවාහ විය යුතු බවත්, එම විඩියෝ පටයේ තව දුරටත් සඳහන් විණි
කෙසේ නමුදු මෙම විඩියෝ පටය, පැහැර ගැනීමට ලක්වූ දරුවන් විකුණා තිබෙන බවට පලවූ වාර්ථා නිකුත්වීමට ප්‍රථමව හෝ පසුව නිර්මාණය කල එකක්දැයි යන්න නිශ්චිතව පැහැදිලි නැත
ප්‍රතිචාර

මේ සිදුවීමට ප්‍රතිචාර ලෙස, නයිජීරියාවේ හිටපු එක්සත් ජනපද තානාපති ජෝන් කැම්බෙල් ප්‍රකාශ කලේ, බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ ශක්තිය බලාසිටිද්දී වැඩිවන බවත්, සිය රටවැසියන්ට ආරක්ෂාව ලබාදීමේ රජයේ හැකියාව බලාසිටිද්දීම අඩුවන බවත්ය
අත්ලාන්තික් කවුන්සිලයේ අධ්‍යක්ෂක ජේ. පීටර් ද ප්‍රකාශ කර සිටියේ "පැහැර ගත් නිවැරදි සංඛාවවත් ලබාගැනීමට නයිජීරියානු රජය අපොහොසත් වීම, තවදුරටත් ඔවුන්ගේ ආණ්ඩු පද්ධතියේ අසමත්කම දැඩිලෙස ප්‍රත්‍යක්ෂ කරන බවයි"
එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලේකම් බැං කි-මූන් සහ යුනිසෙෆ් සංවිධානයද මෙම පැහැර ගැනීමේ සිදුවීම හෙලා දකින ලදී
සිදුවීම සම්බන්ධව කාලානුරූපි තොරතුරු

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි

ද ෆොගොටන් වන්ස් ප්‍රොජෙක්ට්  ෆීචර්ස් ඇන් ඇක්ටිවිස්ට්-ලෙඩ් කැම්පේන් ෆෝර් ද රෙස්කියු ඔෆ් ද ස්ටුඩන්ට්ස්
@BringGirlsBack - අ ට්ව්ටර් චැනල් ඩිවෝටඩ් ටු ද කිඩ්නැප්ඩ් ස්ටුඩන්ට්ස්
වයි ඉස් ද මීඩියා ඉග්නරිං 200 මිසිං ගල්ස්
(Salon
com)

2014 නයිජීරියාව
පැහැර ගැනීම්
Family - මිශෙල් දිල්හාරා

උමයංගනා වික්‍රමසිංහ (1980 ඔක්තෝම්බර් 24) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය ටෙලිනාට්‍ය හා චිත්‍රපට රංගන ශිල්පිණියකි
මුල් අවදිය
1980 ඔක්තෝම්බර් 24 වනදා උපත ලත් උමයංගනා, සිය අධ්‍යාපන කටයුතු මිලාගිරිය ශාන්ත පාවුලු බාලිකා විද්‍යාලයෙන් හදාරණ ලදී
වෘත්තීය දිවිය

මුල් අවස්ථාවේදී ටීවී දෙරණ නාලිකාවේ ප්‍රවෘත්ති ඉදිරිපත් කරන්නියක ලෙස සිය වෘත්තීය දිවිය ආරම්භ කල උමයංගනා, සිය රංගනයෙන් දායක වූ පළමු ටෙලිනාට්‍ය වූවේ සුදත් රෝහණ මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද කටු ඉඹුල ටෙලිනාට්‍යයයි
පසුව සුන්දරයි ප්‍රේමය සහ ඉතිං ඊට පස්සේ වැනි රූපවාහිනී ටෙලිනාට්‍ය ගණනාවකටම සිය රංගනය එකතු කල උමයංගනා, 2012 වර්ෂයේදී ඩෙන්සිල් ජයවීරගේ 'වස්සානේ සෙනෙහස' චිත්‍රපටියේ රඟපාමින්, ශ්‍රී ලාංකික රිදී තිරයටද පා තබන ලදී
2010 සුමති ටෙලි සම්මාන උළෙලේදී ඇය, ජනප්‍රියම ටෙලිනාට්‍ය නිළිය සඳහා වූ සුමති සම්මානය හිමිකර ගත්තාය
රංගනයන්

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
උමයංගනා වික්‍රමසිංහ ඇට් ද ශ්‍රී ලංකා නැෂනල් ෆිල්ම් කෝපරේෂන්
උමයංගනා වික්‍රමසිංහ ඇට් ද සිංහල සිනමා ඩේටා බේස්

1980 උපත්
මාලිගාවත්ත යනු,  ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ පිහිටි, නගරෝපාන්තයකි
කොළඹ ප්‍රදේශයෙහි කේන්ද්‍රය වූ, කොළඹ කොටුවෙහි සිට  දළවශයෙන් කිලෝමීටර 3 ක් ඊසාන දෙසින් මාලිගාවත්ත පිහිටා ඇත
මාලිගාවත්ත නම් මෙම නාමයෙහි   සිංහල භාෂාමය අර්ථය 'මාලිගාවේ උද්‍යානය' යන්නයි
ආර්. ප්‍රේමදාස ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණය පිහිටා තිබෙන්නේ මෙම ප්‍රදේශයේ ඛෙත්තාරාම පාරෙහිය
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
එය හරහා ධ්‍රැවිත විදුලි උපකරණයක් තුලින් ඉවතට  විද්‍යුත් ධාරාව ගමන් කරවීමට භාවිතා කරන  ඉලෙක්ට්‍රෝඩයක්  කැතෝඩයක් නම් වෙයි
සම්මතය ප්‍රකාර, විද්‍යුත් ධාරාවෙහි දිශාව,  ඉලෙක්ට්‍රෝන ගැලීමේ දිශාවට ප්‍රතිවිරුද්ධ වෙයි —එනයින්, කැතෝඩ ඉලෙක්ට්‍රෝඩය වෙතට ඉලෙක්ට්‍රෝන ගමන් කරන බවට සැලකෙන අතර ධාරාව එය වෙතින් ඉවතට ගලයි
සමහරවිට  මෙම සම්මතය ධාරණය කර ගැනුම සඳහා, “කැතෝඩ ධාරාව ඉවතට ගලයි” යන අර්ථය ඉංග්‍රීසි බසින් දෙන cathode current departs හෙවත් “කැතෝඩ් කරන්ට් ඩිපාට්ස්” යන්නෙහි ඉංග්‍රීසි මුලකුරු තුලින් සැදි  CCD යන ස්මෘති උපක්‍රමයක් පොදු වහරෙහි භාවිතයෙහි පවතියි
ඉලෙක්ට්‍රෝඩ
එය හරහා ධ්‍රැවිත විදුලි උපකරණයක් තුලට ධන විද්‍යුත් ආරෝපණ ගමන් කරවීමට භාවිතා කරන  ඉලෙක්ට්‍රෝඩයක්  ඇනෝඩයක් නම් වෙයි
ආරෝපණ ගැලීම  විද්‍යුත් ධාරාවක් වෙයි
මෙය ධාරණය කරගැනුමට, “ඇනෝඩ ධාරාව උපකරණය තුලට”  යන අර්ථය දෙන ඉංග්‍රීසි බසින්  “Anode Current Into Device” “ඇනෝඩ් කරන්ට් ඉන්ටු ඩිවයිස්” යන්නෙහි ඉංග්‍රීසි මුලකුරු ගෙන භාවිතා වන ඉංග්‍රීසි ACID යන ස්මෘති උපක්‍රමයක් පොදු වහරෙහි භාවිතයෙහි පවතියි
මෙහිදී ප්‍රධාන සංකල්පය වන්නේ ධන ධාරාව උපකරණය තුලට ගැලීම යන්නයි
එනම් ඇනෝඩය හරහා ධන ආරෝපණ උපකරණය තුලට ඇතුළුවන බවයි. බොහෝ විට ධාරාවක් යනු චලනය වන ඉලෙක්ට්‍රෝන නිසාත්, ඉලෙක්ට්‍රෝනයක ආරෝපණය සෘණ නිසාත් සංකූලතාවයක් පවතියි
ඇනෝඩය තුලට ධන ආරෝපණ ගැලීම යන්න සහ (සෘණ) ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇනෝඩය වෙතින් පිටතට ගැලීම යන දෙකෙන්ම එකම දෙයක් අදහස් වෙයි
මෙය ප්‍රකාර, විද්‍යුත් ධාරාවෙහි දිශාව සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන ගැලීමෙහි දිශාව ප්‍රතිවිරුද්ධ වෙති
ඉලෙක්ට්‍රෝන ගලන්නේ ඇනෝඩයෙන් පිටතට හා පරිපථය තුලටය
අතීතය
මෙම රෝහල ආරම්භවූයේ මැනිං ආර්යා ආරෝග්‍යශාලාව නමිනි
රෝහල් නව ගොඩනැගිල්ල
මහල් 8 කින් යුතු රෝහලේ නව ගොඩනැගිල්ල, ශ්‍රී ලංකා රජයේ අරමුදල් සහ කොරියානු ණය ආධාර යටතේ ඉදිකරන ලද්දකි
එය 2000 වර්ෂයේ අගෝස්තු මස 15 වන දිනදී, ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍ය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණිය සහ කොරියානු ජනරජ තානාපති සොන්ග් යන්ග් ඕ මහතා විසින් විවෘත කරන ලදී
බස්නාහිර පළාත් සෞඛ්‍ය සේවා දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් රෝහල්
බියර් හෙවත් බීර යනු මද්‍යසාරමය පාන වර්ගයකි
බාර්ලි වැනි ධාන්‍ය පැසවා නිපදවා ගනී
ඉතිහාසය
ලෝකයේ සකස් කරන ලද පැරණිතම පානවර්ග වලින් එකක් ලෙස බියර් සැළකේ. මුලින්ම බියර් නිපදවීම, ධාන්‍ය වගාකිරීම ඇරඹූ ක්‍රිස්තු පූර්ව 9500 පමණ කාලය දක්වා අතීතයට ඇදී යන බැව් විශ්වාස කෙරේ
බියර් සම්බන්ධ ලිඛිත සාධක පැරණි ඉරාක හා පැරණි ඊජිප්තු ශිෂ්ඨාචාරවලින් හමුවී තිබෙයි
ශිෂ්ඨාචාර විකරණය වීම පිණිස, බියර්ද හේතුකාරක වන්නට ඇතැයි පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් අනුමාන කෙරෙති
බියර් නිෂ්පාදනය

බියර් නිෂ්පාදනයේදී උපස්ථරය වශයෙන් යොදා ගන්නේ බාර්ලි බීජ වෙයි
ඒවායේ සංචිත ආහාරය වන්නේ, පිෂ්ඨයයි
පළමුව බාර්ලි බීජ දින 2-3 ක් පමණ කාලයක් ජලයේ පොඟවා ප්‍රරෝහණ ක්‍රියාවලියට අවස්ථාව සලසනු ලැබෙයි
එමගින් නිපදවෙන ඇමයිලේස් එන්සයිමය මගින් එහි වූ පිෂ්ඨය, මෝල්ටෝස් සීනි බවට පත්වෙයි
මෙසේ අර්ධ වශයෙන් ප්‍රරෝහණයට ලක්වූ බාර්ලි බීජ සෙල්සියස් අංශක 80 ක පමණ උෂ්ණත්වයකදී වියලා ගන්නා (වියලා ගැනීමේ මෙම ක්‍රියාවලිය Malting නමින් හඳුන්වයි.) අතර, එසේ වියලූ බාර්ලි බීජ ඉන්පසු 'මෝල්ට්' (Malt) ලෙස හඳුන්වයි. මෙම මෝල්ට් ඉන්පසුව උණු ජලය සමග මිශ්‍රකර හොඳින් අඹරා (mashing) ගනු ලබයි
මෙසේ අඹරාගන්නා ද්‍රාවණය ඉන්පසු 'වර්ට්' (wort) නමින් හඳුන්වයි.

මෙම වර්ට් ද්‍රාවණයට ඉන්පසුව Humulas lupulus ශාකයේ පුෂ්ප මංජරියේ මල් පොහොට්ටු (බීර මල්) එකතු කරනු ලැබේ
එම මල් පොහොට්ටු වාණිජව 'Hops' යන නමින් හඳුන්වයි. Hops එකතු කිරීමෙන් බියර් වලට ආවේණික තිත්ත රසයක් ලබා දෙන අතරම, අහිතකර ක්ෂුද්‍ර ජීවී වර්ධනයද වළකයි
Hops එකතු කරන ලද 'වර්ට්' මිශ්‍රණය නටවා, සිසිල් කොට ඊට යීස්ට් එකතු කර නිර්වායු තත්ව යටතේ පැසීමට ඉඩ හරිනු ලැබේ
එමගින් දින 2-5 ත් අතර කාලයකදී, ද්‍රාවණයේ මධ්‍යසාර ප්‍රතිශතය 8% පමණ දක්වා වැඩිකර ගනියි
මෙසේ පැසවා ගන්නා ලද ද්‍රාවණය පැස්ටරීකරණය කොට බෝතල් වලට අසුරණු ලැබේ
(පැස්ටරීකරණය මගින් යීස්ට් සෛල විනාශ වී යාම නිසා තවදුරටත් පැසීම සිදු නොවේ
)

නිෂ්පාදනය හා වෙළඳාම

ආශ්‍රිත

බියර්
විද්‍යුත් රසායනික විද්‍යාවෙහි,  ලවණ සේතුවක් යනු, විද්‍යුත්  රසායනික  කෝෂ වර්ගයක් වන, ගැල්වානි කෝෂයක (වෝල්ටීය කෝෂයක)  ඔක්සිකරණ සහ ඔක්සිහරණ අර්ධ-කෝෂ එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමට භාවිතා කරන පරික්ෂණාගාර උපකරණයකි
සාමාන්‍යයෙන්, ලවණ සේතු වර්ග දෙකකින් පවතියි
වීදුරු බට සහ පෙරහන් කඩදාසි යනුවෙනි
වීදුරු බට සේතු 
සාපේක්ෂ වශයෙන් නිෂ්ක්‍රීය     විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයකින් පිරවූ U-හැඩැතිි වීදුරු බටයකින්  එක් වර්ගයක ලුණු සේතු සමන්විත වෙයි
සාමාන්‍යයෙන්  පොටෑසියම් ක්ලෝරයිඩ් හෝ  සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් භාවිතා කරන නමුදු, රූප සටහනෙහි දක්වා ඇත්තේ  පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් ද්‍රාවණයක් භාවිතා කරන ආකාරයකි
විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය තෝරා ගැනීමේදී පහත දේ සැලකෙයි
 කෝෂයෙහි භාවිතා කෙරෙන කිසිදු රසායනික ද්‍රව්‍යයක් සමග එය ප්‍රතික්‍රියා නොකරන බව, සහ
 ඇනායනය සහ කැටායනය සමසම සන්නායකතාව සහිත වීම සහ, එබැවින් සමසම පර්යටක වේගයන් සහිත වීම
එසේ නොකළහොත් ද්‍රවයන් හා සමග සම්මිශ්‍රණය විය හැකි බැවින් එය වැලැක්වීමට විද්‍යුත් විච්ඡේදය බොහෝ විට ඇගාර්-ඇගාර් භාවිතයෙන් ජෙලිකෘත කෙරෙයි
වීදුරු බට සේතුවක  සන්නායකතාව බෙහෙවින් රඳා පවතිනුයේ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය ද්‍රාවණයෙහි සාන්ද්‍රණය මතය
සන්තෘප්තියට පහළ මට්ටමක පවතින පරිදී, සාන්ද්‍රණය ඉහළ නැංවීමක් විසින් සන්නායකතාව ඉහළ නැංවෙයි
සන්තෘප්තියෙන්-ඔබ්බෙහිදී විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය අන්තර්ගතය සහ බටයෙහි පටු විෂ්කම්භය යන කරුණු දෙකම විසින් සන්නායකතාව පහළ දමනු ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතා වැදගත් සමාගමකි
ගෙවාතැන දියුණු කිරීමට මහත් වෙහෙසක් දරණු ලැබේ
සී.අයි.සී. හෝල්ඩිංස් පී.එල්.සී. සමාගමට අයත් සමාගම්
 චෙමනෙක්ස් පි
එල්.සී.
 සී/ස සීඅයිසී. ඇග්‍රි බිස්නසස් (පුද්ගලික) සමාගම
 සී/ස සීඅයිසී. ෆීඩිස් (පුද්ගලික) සමාගම
 සී/ස සීඅයිසී. වෙට්කෙයා (පුද්ගලික) සමාගම
 සී/ස ලින්ක් නැචුරල් ප්‍රොඩක්ට්ස් (පුද්ගලික) සමාගම

ආශ්‍රිත ලිපි
 වසන්ත දුක්ගන්නාරාළ
 බුද්ධි මාරඹේ
අර්ධ-කෝෂයක් යනු,  ස්වභාවිකව පවත්නා  හෙල්මෝල්ට්ස් ද්වික ස්තරයකින් වෙන්වූ
සන්නායක  ඉලෙක්ට්‍රෝඩයකින් සහ එය වටා වූ  සන්නායක  විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයකින් සමන්විතවූ ව්‍යුහයකි
මෙම ස්තරය තුල සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා විසින් ඉලෙක්ට්‍රෝඩය සහ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය අතර  විද්‍යුත් ආරෝපණ ක්ෂණික ලෙසින් පොම්ප කරන අතර,  ඒ නිසා  ඉලෙක්ට්‍රෝඩය සහ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය අතර  විභව අන්තරයක් ඇති වෙයි
සාමාන්‍ය ඇනෝඩ ප්‍රතික්‍රියාවක් සමන්වික වන්නේ ඉලෙක්ට්‍රෝඩයේ ලෝහ පරමාණුවක් ද්‍රාව්‍ය වීම සහ ද්වික ස්තරය හරහා ධන අයනයක් ප්‍රවාහනය වීම වන අතර, මේ නිසා විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය විසින් ශුද්ධ ධන ආරෝපණයක්  අත්පත් කර ගන්නා අතර ඉලෙක්ට්‍රෝඩය විසින් ශුද්ධ සෘණ ආරෝපණයක් අත්පත් කර ගනියි
විභව අන්තරය වැඩෙත්ම, එය විසින් ද්වික ස්තරය තුල තීව්‍ර  විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් නිමවන අතර, ක්ෂේත්‍රය විසින් ශුද්ධ ආරෝපණ-පොම්ප කිරීමේ ප්‍රතික්‍රියා නවතන තුරු  විභවයේ අගය ඉහළ යයි
එකලී අර්ධ-කෝෂ වලදී මෙම ස්වයං-සීමාකාරී ක්‍රියාව ක්ෂණයකින් පාහේ සිදුවෙයි
භාවිතයේදී අසමරූපී අර්ධ -කෝෂ දෙකක් සුදුසු පරිදී සම්බන්ධ කිරීමෙන් ගැල්වානි කෝෂයක් තනනු ලැබේ
විද්‍යුත් රසායනික විද්‍යාවෙහි භාවිතා වන සම්මත අර්ධ-කෝෂයක් සමන්විත වන්නේ, 298 කෙල්වින් (25 C) හී පවතින ලෝහයේ ලවණයෙහි  1 මවුල (1 mol/L) ජලීය ද්‍රාවණයක පවතින ලෝහ ඉලෙක්ට්‍රෝඩයක් වෙතිනි
සම්මත ඔක්සිහරණ විභවයන්ගෙන් සමන්විත වන සහ සක්‍රීයතා ශ්‍රේණියට කිට්ටු බන්ධුතාවයක් දක්වන විද්‍යුත් රසායනික ශ්‍රේණිය ජනනනය කර ඇත්තේ,  ලුණු සේතුවකින් සම්බන්ධ කෙරුණු ලෝහ අර්ධ-කෝෂය සහ  සම්මත හයිඩ්‍රජන් අර්ධ-කෝෂයක් අතර විභව අන්තරය මැනීමෙනි
සම්මත හයිඩ්‍රජන් අර්ධ -කෝෂය
2H+(aq) + 2e- → H2(g)

ඩැනියෙල් කෝෂයක අර්ෂ-කෝෂ
මුල් සමීකරණය
Zn + Cu2+ → Zn2+ + Cu
 Zn අර්ධ-කෝෂය (ඇනෝඩය) 
Zn → Zn2+ + 2e−
 Cu අර්ධ-කෝෂය (කැතෝඩය) 
Cu2+ + 2e− → Cu

ආශ්‍රිත

විද්‍යුත් රසායනික විද්‍යාව
විද්‍යුත් විච්ඡේදනය
වන් ෂොට් වන් යනු 2005 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වූ රන්ජන් රාමනායක විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද, සිංහල ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයකි
රංගන ශිල්පීන්

සංගීතය
ගීත රචනය - හේමසිරි හල්පිට 
ගීත ගායනා - ශානිකා වනිගසේකර, සුනිල් පෙරේරා

නිෂ්පාදනය
සහාය අධ්‍යක්ෂණය - ඩොනල් ජයන්ත, ප්‍රියන්ත පතිරගේ 
අංග රචනය - ඉමල් ශානක පීරිස්
කලා අධ්‍යක්ෂණය - දමිත් නන්දලාල්, සුනෙත් නන්දලාල් 
සටන් අධ්‍යක්ෂණය - ටෙඩී විද්‍යාලංකාර 
නැටුම් අධ්‍යක්ෂණය සහ නැටුම් නිර්මාණ - රන්ජන් රාමනායක 
වෙඩි සහ බෝම්බ පිපිරවීම - කරුණාදාස අතුරුගිරිය, නවීන්ශන් රාජ් (ඉන්දියාව) 
විශේෂ ශබ්ද - අරූන් සීනු (ඉන්දියාව) 
පසුබිම් හඬ - මෙලනි අශෝකා, අසංග පෙරේරා, ප්‍රේමදාස විතානගේ 
ආලෝක උපකරණ - ෆිල්ම් ලොකේෂන් සර්විස් 
විශේෂ උපකරණ - සම්පත් ෆිල්ම්ස් 
අතිරේක කැමරා - ඩිල් ෆිල්ම්ස්

මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකීය සිනමාව

බාහිර සබැඳි
ශ්‍රී ලංකා සිනමා ඩේටාබේස්
බාලගිරි දෝෂය අද නොවේ හෙට

බොහොවිට  අර්ධනාගරිකව විශේෂයෙන් ග්‍රාමීයව නිවසක කාන්තාවක දරු උපතක් සිදුවු පසු නිවසට ඇතුලුවන උළුවස්සේ “බාලගිරි දෝෂය අද නොවේ හෙට” යන වැකිය ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නොමැත
මේ වැකියේ සඳහන් වන්නේ එක්තරා දේවතාවියක් ගැනයි
ඇය ගිරි ලිය දොලහ නමින් සිටින ගිරි දේවියයි
බාලගිරි යනු ඇගේ එක් වේශයකි
කුඩා දරුවන්ට වින කරන නිසා ඇය පිදිම මේරට අතිතයේ සිටම පැවත එන විශ්වාසයකි
ගිරි දේවිය යනු කවරෙක්ද
ඇය පිළිබඳ විස්තර රාශියක් ගිරිදෙවි අස්න , ගිරිදේවි උපත ,ගිරිදෙවි කව යන පොත පතින් දැනගත හැකිය
එම ග්‍රන්ථවල සඳහන් ආකාරයට ඇයගේ වගතුග මෙසේය
ඇය දඹදිව දන්ත්පුරයේ විසු සිංහකූමාර  රජු සහ ඇගේ දේවිය වූ හංසවති බිසවගේ දියණියක් වූවාය
ලමා අවදියේ  ඇය තමන් වැඩිමහල් සොහොයුරා වූ දල කුමාරයා සමග සංවාසයේ  යෙදෙන බව  දන්වන ලද්දේය
මේ පුවත අසා  සංවේගයට පත්  දෙමව්පියෝ කුඩා කුමරිය දළ කුමරාට නොපෙනේන සේ ගල්කුලක සඟවා කුඩා කලසිටම ආරක්ෂා කිරිමයි
මේ නිසා ඇය ගිරි දේවිය වුවාය
තරුණ වියට පත් දළ කුමරාට මෙසේ ලෙනක සඟවා ඇති දැඩි කරන ගිරි දේවිය ගැන අසන්නට ලැබුණේය
කීපවරක්ම බැලීමට අවසර ඉල්ලු නමුත් අවසර නොලැබිම නිසා දළ කුමරා බොරු ලෙඩක් හදා ගත්තේය
අවසානයේ අවසර ලැබිණි
ගිරි දේවිය  දැකිමෙන් උන්මාදයට පත්වූ දළ කුමරා කෙසේ හෝ ඇය පොළබවාගෙන  නිමිත්ත කී පාඨකයින් කී පරිදිම සංවාසයේ යෙදුනේය
ගිරිදෙවි අස්නේ එය මෙසේ දැක්වේ
රන්දම් සේ අත්දෙක       අල්ලාගෙන
    කැන්දා ගොස් යහනේ     ඉන්දාගෙන
    මන් දැන් විඳි දුක නුඹම     සිතාගෙන
    රන් තලි මද යුද හැසුරුනු     කැන්දන

තම සොයුරා අතින්  කෙලෙසුනු නිසා ගිරි දේවිය අවසානයේදි දිවිනසා ගත්තාය
එමට රුවැති බිසවුන්                    නැතිවද
    මෙමට ආලේ කුමට                      සිතුවද
    නමට උතුම් රජවලිය                 නොවේවද
    මේමට කරපු දේ කිළුටක් නම්         නොවේද

ගෙළ  වැලලාගෙන මියගිය කුමරිය ගැන දළ කුමරුට අසන්න ලැබුනේ පසුවය
මේ වනවිට  ඇගේ සිරුර ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා විසින් සඟවන ලද්දේය
ඒනිසා ගිරිකුමරියගේ  සිරුර දැකගැනිමට දළ කුමරුට නොහැකිවිය, ඔහු සක්වල පුරා උන්මත්තකයෙකු ලෙස  ගම්බිම් පාළුකරමින්  සතුන් මරා දමමින් ගමන් කළේය
සතර මෙසක්වල වටවිම       සාපී
    හතර එදිවයින  ඇවිද          බලාපී
    විතර මහත් කඳුහෙල්          පෙරලාපී
    නිතර ගජන්  බිම ගසා          මරාපී

මෙසේ මිනිසුනට වන හානිය දුටු ශක්‍රයා දළ කුමරුට  කුමරියගේ සිරුර පෙන්වා  පසුව ඇගේ පණ පිහිටුවා ශක්‍ර භවනට ගෙනගියේයැයි කියවේ
ඔසරි පොටෙන් ඇඟ ගත පිරි     මැදලා
    තිසරු  ලෙසින් පියරු දෙක      දැකලා
    වියරූ මතින් වත සිඹ  සන         සලා
    කියති  ඉතින් දෙන් පණ       පිහිටාලා

ගිරි දේවිය වරක දේවතාවියකි වරක යක්ෂණියකි
එසේම දළකුමරා  වරක දෙවියෙකි වරක  යක්ෂයෙකි
ඔවුන් දෙදෙනාටම  වෙන්වූ  දේවාල ලංකාවේ  කිසි ස්ථානයක  නැතිමුත් දෙදෙනාම අදත් ලංකාවේ නොයෙක් පලත්වල  පුද ලබති
දළකුමරුට  සියලුම කැතකුනු කිලි ඉවත්කිරිමේ බලයක්  ඇත
එම බලය ලැබුනේ  තම එකකුසින්ම  උපන්  සොහොයුරිය  සමග සංවාසයේ යේදිම  නිසා බව පැවසෙයි
මෙම දෝෂ පහ කිරිමේ හැකියාව නිසා සියලුම ගම්මඩු බලි තොවිල් අවසානයේ  ගරායාකා පුදකිරිම  සිදුකෙරේ
සමහර නව නිවාසවල හෝ නිවාස ඉදිරිපිට යක් මුහුනක් තබා ඇත්තේ මේ ගරායකා සිහිකිරිමටයි
ඔහුට  ඇස්වහ කටවහ නැතිකිරිමට බලයක් ඇතිබව ගැමි විශ්වාසයි
ගිරිදේවිය මෙන්ම   ගරායක්ෂයා පිලිබඳව  ඇතැම් ග්‍රන්ථවල  අවතාර  12ක් සඳහන් වේ

   ගිරිලියෝ 12

     1 මදනගිරි                        2 හපුමල් ගිරි      3බාලගිරි      4 මෝලන් ගිරි   5භූතගිරි
    6 නීලගිරි           7 රත්නගිරි      8 හඳුන්ගිරි  9 පට්ටගිරි   10 කොටගිරි 11 අඳුන් ගිරි
12 වලියක් ගිරි
 මේසේ ගරායකුන්ද දොලොස් දෙනෙක් වේ
  1 අඳුන් ගරා 2 සොහොන්ගරා 3 දේසගරා  4 සඳුන් ගරා  5පුෂ්ප ගරා 6 කණ ගරා
 7 අමා ගරා 8 ලවුනා ගරා  9 වාතගරා  10 තොටය ගර නීලගරා

වැව් බැඳි රාජ්‍යයේ අනුරාධපුර – පොලොන්නරුව  ද්‍රිස්තිකවල අපූරු යාතුකර්මයක් තද ඉඩෝර කාලවල  වෙයි
මෙය වර්ෂාව ලබා ගැනිමට කරන එකකි
දළකුමාරයාගේ සහ  ගිරි දේවියගේ නිරුවත් රූප දෙකක්  අඹා  අඳුර වැටෙත්ම  දෝලාවකින් වැව්පිටිය වෙත ගෙනයනු ලබයි
අනතුරුව කවි කීයමින් නටා  මොහොතකින් නිරුවත් රූප දෙක  එතැන හුදකලා  කර ගමට පියමං කරතී
මෙය දළකූමාරයාගේ හ ගිරිදේවියගේ බල්ලිය නමින් හැන්දින්වේ

ගිර්දේවිය බලිය නිර්වස්ත්‍රව තබා යාමෙන්   මැටී රූදෙක කාටවත් ඇසගැසෙන්නට පෙර  සේදීයාමට  වර්ෂාවක් ඇදහෙලන බවය
මෙය තවමත්  රජරට වාසින් අතර පවතින විශ්වාසයකි
අනූරාධපුර ත්‍රීකූණාමලය  මායිම් ගම්මානවල  යාන් ඔය  මහදිවුල්වැව  තිරප්පනේ කිවුලකඩවල කූඩා ගම්මානව කැලැපතර මේ යාතුකර්මය දැකිය හැක
ලදරුවන් නිතර නිතර, අධික ශබ්දයකින්, දිගු වේලාවක් හැඬීම බාලගිරි දෝෂය ලෙස සිංහලයන් හඳුන්වයි.

කුඩා දරුවන් ඉපදී මාස 03 ක කාලයක් දක්වා පෙර විසූ ආත්මය පිළිබඳව සිහිනෙන් දකිතැයි වැඩිහිටියෝ සිතයි
වැඩි කාලයක් නින්දෙන් ගත කරන සිඟිත්තෝ අඬන බව, සිනාසෙන බව අප නිතර දකියි
ඒ වගේම නිතර ඇස් දෙක උඩ හොවාගෙන සිටීම, මව්ගෙන් කිරි ඉල්ලා ඇදුම, වෙනකෙකුට දරුවා සනසාලිය හැකි වුවත් මව්ට නොහැකි වීම, ඇස් උඩ හිදුවා නිතර ඇඬිම ආදී නොයෙකුත් දෑ අප දැක ඇත
මෙයට අප බොහෝ දෙනෙක් "බාලගිරි දෝෂය" යෑයි කියති
ඉපදී මාස 12 ක කාලය තුළ දී එක් එක් මාසයට යක්ෂ යක්ෂනියන් දොළොස් දෙනෙකු දරුවන් වෙත එළෙඹ මෙසේ දරුවන් බියගැන්වීම්, වඩා ගැනීමට තැත් කිරීම් ආදී දෑ කරන බව පොත පතෙහි සඳහන් වේ
බාලගීරි, නීලගිරි, මදනගිරි, සඳුන්ගිරි, අඳුන්ගිරි යනාදි යක්ෂ යක්ෂනියන් මේ කාලයේදී දරුවන් බිය ගන්වමින් නොයෙක් දෝෂ කරන බව පොත පතෙහි සඳහන් වේ
"දෙදරුවන් වඩා උකුලේ නලවම්වා 

ළඳරුවන් වඩා ඉඳගෙන අඬවම්වා 

සොඳුරු වන් මෙපුද දැක සෙත සලසම්වා 

නුදුරුවන් නීල ගිරි නම් කිරි අම්මා"

මෙවැනි කවි වලින් මේ ගිරි යක්ෂ යක්ෂනියන් දරුවන්ට කිරි පෙවීම, පහරදීම බිය කිරීම ආදී දෑ කරන බවද අලි ඇතුන් ආදී සතුන් පාගා මරා දමන බවත් සිහිනෙන් පෙනීමට දරුවන්ට සලස්වන බවත් පොතපතෙහි සඳහන් වේ
"බිළිඳු වඩා රෑ සිහිනෙන් කිරි පෙව්වා 

විරිදු පොළොං අලි වලසුන් පෑගෙව්වා 

සිනිඳු ඇඟේ ඇඟ වයිරන් නැංගෙව්වා 

මෙබඳු දෝෂ ගිරි යකු කල දුරලැව්වා" 

මෙම කවි ද ශාන්ති කර්ම වලදී කියවීමෙන් ඒ බව තහවුරු වේ
මෙවන් දෝෂ තිබෙන විට කුඩා බිළිඳන්ට එම දෝෂ නැති කිරීමට නිතර රතන සූත්‍රය භාවිතය, රතන යන්ත්‍රය සාදවා කොට්ටයට පැළඳවීම, කරනු ලබයි
ඒ වගේම බාල ගිරි දෝෂයට සුවඳ දූප අල්ලනු ලැබේ
එම අබ, සුවඳ කොට්ටං, පුදාහල මල්, කොහොඹ කොළ, බෙලි කොළ, නයි හැව, සුදු ළුණු යනාදිය පැඟිරි තෙල්, තල තෙල් සමඟ මුසු කර රතන සූත්‍රයෙන් ජපකර දුම් ඇල්ලීමෙන් දරුවාට සහනයක් ලැබේ
තවද "බාලගිරි අද නොවේ හෙටයි" යනුවෙන් පත් ඉරුවක ලියා දරුවා සිටින කාමරයේ දොරකඩ එල්ලීමද කරනු ලබයි
ශ්‍රී ලංකාවේ දිගම නිල නාමය අැති මාර්ගය සේ සැලකේ. ගම්පහ ප්‍රාදේශීය සභාව මගින් නඩත්තු කෙරේ
ගම්පහ ප්‍රාදේශීය සභාව
බුදු දහමට අනුව සසරට බැද තබන බැමි වල රස සංයෝජන බැමි ලිහිල් කිරීමට උත්සාහ දරන (මාර්ගස්ථ)  සහ  සංයෝජන බැමි ලිහිල් කිරගත් (ඵලස්ථ) පුද්ගලයෝ ආර්ය පුද්ගලයෝ ලෙස හැඳින්වේ
ආර්ය පුද්ගලයෝ වර්ග 9කි
සෝවාන් මාර්ගස්ථ පුද්ගලයෝ
 සෝවාන් ථලස්ථ පුද්ගලයෝ
 සකෘදාගාමී මාර්ගස්ථ පුද්ගලයෝ
 සකෘදාගාමී ථලස්ථ පුද්ගලයෝ
 අනාගාමී මාර්ගස්ථ පුද්ගලයෝ
 අනාගාමී ථලස්ථ පුද්ගලයෝ
 අරහත් මාර්ගස්ථ පුද්ගලයෝ
 අරහත් ථලස්ථ පුද්ගලයෝ
ජෝන් ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩැනියෙල් (12 මාර්තු  1790 – 13 මාර්තු  1845) යනු  ඉංග්‍රීසි රසායනඥයෙකු සහ භෞතිකඥයෙකු විය
භෞතික විද්‍යාඥයෝ
ජයප්‍රකාශ්  සිත්තම්පලම් තිස්සනායගම්  (ජේ. එස්. තිස්සනායගම් ලෙසින් හැඳින්වෙන, දෙමළ
ஜெயப்பிரகாஷ் சிற்றம்பலம் திசைநாயகம்) යනු  ශ්‍රී ලාංකික ජනමාධ්‍යවේදියෙකි
2008 මාර්තු 7 දිනදී, ශ්‍රී ලංකා පොලීසියේ ත්‍රස්තවාද විමර්ශන අංශය විසින් ඔහු රඳවා තබා ගන්නා ලදි
කිසිදු චෝදනාවක් නොමැතිව මාස 6 පමණ කිට්ටු කාලයක් ඔහු රඳවා තබා ගැනුණි
සමාව
2010 පුවත්පත් නිදහස දිනය වෙනුවෙන් ජනාධිපති රාජපක්ෂ විසින් තිස්සනායගම් වෙත සමාව ලබා දෙනු ලබන බව 2010 මැයි 3 දිනදී ශ්‍රී ලාංකික රජය ප්‍රකාශයට පත් කළේය
සම්මාන 
 දිරිමත් සහ ආචාර්යධාර්මික පුවත්පත්කලාව වෙනුවෙන් පිරිනැමෙන පීටර් මැක්ලර් සම්මානයේ පළමු ලාභියා ලෙසින් තිස්සනායගම් නම් කෙරිණි
2009දී තිස්සනායගම් විසින්  ජනමාධ්‍යවේදීන්  සුරැකීමේ කමිටුවේ ජාත්‍යන්තර පුවත්පත් නිදහස සම්මානයද දිනා ගත්තද, සිරගතව සිටීම නිසා එය පිළිගැනීම සඳහා යාමට ඔහුට නොහැකි විය
2010දී, බ්‍රිතාන්‍ය පුවත්පත් සම්මාන තුලදී වසරේ විදේශීය ජනමාධ්‍යවේදියා ලෙසින් ඔහු නම් කෙරිණි
2011දී, ඔක්ස්ෆම් නොවිබ් /PEN සම්මානය වෙතින් ඔහු පුදනු ලැබීය
මෙයද බලන්න 
ලසන්ත වික්‍රමතුංග
කළු ජූලිය
ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්
ඉන්ටර්නැෂනල් ප්‍රෙස් ෆ්‍රීඩම් ගෲප්ස් කෝල් ෆෝ ජස්ටිස් ෆෝ ජේල්ඩ් ශ්‍රී ලංකන් ජර්නලිස්ට් – ආර්එස්එෆ් 
PEN ඇමරිකන් සෙන්ටර් අපීල්
දමිතා අබේරත්න (සැප්තැම්බර් 14) ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය සහ සම්මානනීය චිත්‍රපට හා ටෙලිනාට්‍ය රංගන ශිල්පිණියකි
මුල් අවධිය
දමිතා අබේරත්න, ඇගේ අධ්‍යාපන කටයුතු නුගේගොඩ සමුද්‍රදේවි බාලිකා විද්‍යාලයෙනුත්, මිලාගිරිය ශාන්ත පාවුළු විද්‍යාලයෙනුත් හදාරණ ලදී
වෘත්තීය දිවිය
1987 වසරේදී (ඇයට වයස අවුරුදු 8ක් පමණ කාලයේදී) පස්සෙ ගෙනා මනමාලී ටෙලිනාට්‍යයේ රංගනයට එක්වෙමින් දමිතා සිය කලා දිවිය කුඩා කලදීම ඇරඹුවාය
පසුව 1993 වසරේදී තිරගත වූ අයි. හේවාවසම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද මීහරකා චිත්‍රපටය, දමිතාගේ රංගනය ශ්‍රී ලංකා රිදී තිරයට මුහුකල මුල්ම චිත්‍රපටිය ලෙස සඳහන් වෙයි
2003 වසරේදී දමිතා රංගනයෙන් දායක වූ ඉනෝකා සත්‍යාංගනීගේ සුළං කිරිල්ලී චිත්‍රපටිය, ඇගේ රංගන දිවියේ සුවිශේෂී සනිටුහනක් සළකුණු කල සංධිස්ථානයක් ලෙස හැඳින්වේ
මෙම සුළං කිරිල්ලී චිත්‍රපටියේ සිදුකල විශිෂ්ඨ රංගනය හේතුවෙන් දමිතාට, දේශීය මෙන්ම ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලවල් හීදී සම්මාන රැසක් හිමිවිය
රංගනයන්

සම්මාන

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 දමිතා අබේරත්න'ස් බයෝග්‍රැෆි ඉන් සිංහල සිනමා ඩේටාබේස්

ශ්‍රී ලංකා ජාතික චිත්‍රපටි සංස්ථාව - නිල වෙබ් අඩවිය 

"සුළං කිරිල්ලී" (සිංහල) 
සත්‍යාංගනී ඔෆ් "වින්ඩ් බර්ඩ්'ස්" ෆේම් ක්ලේම්ස් විංග්ස් 

රංගන ශිල්පීන්
1958 උපත්
2009 මරණ
කැරියෝට ඌරේන්ස් යනු,  ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය සහ  අග්නිදිග ආසියාව තුල වෙල් වල සහ තෙත් වනාන්තර හෙළිපෙහෙළියන්හී වැඩෙන හා එහි දක්නට ලැබෙන, තාල ගෝත්‍රයේ  සපුෂ්ප ශාක විශේෂයකි
ඌරේන්ස් යන විරුදනාමයෙහි ලතින් අර්ථය  "විෂ සහිත" යන්න වන අතර ඵලයෙහි අඩංගු රසායන ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ අඟවයි. ඒවා පොදු ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ ඒකාකී මින්වල් තාල වෘක්ෂ, රා තාල වෘක්ෂ, සුරා තාල වෘක්ෂ, හකුරු තාල වෘක්ෂ (දෙමළෙන් கூந்தற்பனை, සිංහලයෙන් කිතුල්, කන්නඩ බසින් ಬೈನೆ ಮರ ,  මලයාලම් බසින් ചൂണ്ടപ്പന - චූන්ඩපාන) ලෙසිනි
එහි පත්‍රයෙහි ශාඛා අහුකොන් කපා වේලා ගැනීමෙන් පසුව බිලී පිත්තක් ලෙසින් භාවිතා කරනු ලැබේ
මෙම ශාකයෙන් දැව ලබා ගන්නා අතර මෙම ශාකය ඉතා අලන්කාරවත් ශාකයකි
ස්යේ-විලියම්ස් ප්‍රකාර ,  සංස්කෘත බසින් එහ හැඳින්වෙන්නේ මෝහ-කාරින් ("විභ්‍රාන්ති කාරක") ලෙසිනි
එය, ශර්කරා තාල වෘක්ෂ අතුරින් එකකි
කළු දෙදොල්  යනු රස කැවිල්ලක් වන අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය දොදොල් වර්ගයකි
මෙම අඳුරු පැහැති සහ ඇලෙන සුළු ආහාර වර්ගය ප්‍රධාන වශයෙන් සමන්විත වන්නේ කිතුල් හකුරු ( කිතුල් ගසෙහි යුෂ වලින් සාදා ගන්නා), සහල් පිටි සහ  පොල් කිරි වලිනි
කළු දෙදොල් සැදීම,  බොහෝ දුෂ්කර සහ කාලය-ගතවන ක්‍රියාවලියකි
මෙම කෑම වර්ගය නිෂ්පාදනය සඳහා,  හම්බන්තොට ප්‍රදේශය ප්‍රසිද්ධත්වයක් උසුලයි
සම්භවය සහ ඉතිහාසය 
මැලේ සංක්‍රමණිකයන් විසින්,  බොහෝවිට  ඉන්දුනීසියාව වෙතින්,  ශ්‍රී ලංකාවට මෙය හඳුන්වාදුන් බවට විශ්වාස කෙරෙයි
16වන සහ 17වන සියවස්හිදී  රටෙහි කොටසක් පාලනය කළ පෘතුගීසිවරුන් විසින් මෙම ආහාරය මෙරටට හඳුන්වා දුන්නේ යැයිද අදහසක් පවතියි
මෑත කාලයේදී කෘත්‍රිම අඩංගු ද්‍රව්‍යයන් හඳුන්වාදීමත් හා සමගින්, සමහරවිට කළු දෙදොල් පිළියෙල කිරීම,  සාම්ප්‍රදායික වට්ටෝරු වලින් බැහැරට ගිය අවස්ථාද ඇත
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය යනු දඹදෙණියේ රජ කළ තෙවන විජයබාහු (1220–1224) රජුගේ සිට සීතාවක රජ කළ පළමුවන රාජසිංහ (1581–1591) රජු දක්වා ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කළ රජ පරපුර යි
තෙවන විජයබාහු රජු විසින් කාලිංග මාඝ ගේ හමුදා මායා රටින් පලවා හැර දඹදෙණියේ තම බලකොටුව පිහිටුවා ගන්නා ලදී
එතැන් සිට විදේශීය ආක්‍රමණ රැසකට මුහුණ දෙමින් තම ස්වාධීනත්වය රැක ගැනීමට මෙම රාජ වංශය සමත් විය
එල්ල වූ එම විදේශීය ආක්‍රමණ වලින් ආරක්ෂා වීමට යාපහුව,කුරුණෑගල හා ගම්පොල වැනි ප්‍රදේශ කරා තම අගනුවර රැගෙන යාමට ද ඔවුන්ට සිදුවිය
දඹදෙණිය රාජධානියේ පිබිදීම
කාලිංග මාඝ ගේ රාජ්‍ය කාලය තුළ පොළොන්නරුවේ ඔහුගේ ක්‍රෑර පාලනය හේතු කොටගෙන ස්වදේශික සිංහලයෝ දකුණ ට හා මායා රට ට සංක්‍රමණය වූහ
මේ රාජ්‍ය කාලය අතරතුර, සිරි සඟ බෝධි රජු ගේ වංශයෙන් පැවත එන තෙවන විජයබාහු නම් අයෙක් කාලිංග මාඝ ගේ හමුදාවන්ට එරෙහිව සටන් කොට දඹදෙණියේ රජු බවට පත් විය
ඔහු මාඝ ගේ ජනයා විසින් කොත්මලේ ආරක්ෂිතව වළ දමා තිබූ බුදුන් වහන්සේ ගේ දන්ත දාතූන් වහන්සේ හා දාන පාත්‍රය ලබාගෙන ඒවා දඹදෙණියට රැගෙන් ආවේ ය
සැම විටම ඔහු විනාශ වී තිබූ බෳෙද්ධ ශාසනය නැවත ගොඩනැගීමට උපකාර විය
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශයේ මුල්ම රජු වූ යේ මෙතුමා ය
සීතාවක රාජධානියේ පරිහානිය 
මෙම රාජ වංශයේ අවසන් රජු වූයේ පළමුවන රාජසිංහ රජු ය
ඔහු සීතාවක රාජධානියේ සිටි බලවත් රණශූර රජෙක් වූ අතර මායාදුන්නේ ගේ පුත්‍රයා ද විය
පසු කාලීන ව ඔහු "අරිට්ට කිවෙන්දු" (මන්නම්පෙරුම මොහොට්ටාල) නම් දකුණු ඉන්දීය ජාතිකයා තම ප්‍රධාන උපදේශක ලෙස පත් කළේ ය
ඔහු රජු හට හින්දු දහම ට හැරීම සඳහා අනුබල ලබා දුන්නේ ය
රාජසිංහ රජු ට සීගිරිය හා ශ්‍රී පාදය වැනි බෳෙද්ධයින් පදිංචි ව සිටි ප්‍රදේශ වලට පහර දෙන ලෙස මන්නම්පෙරුම උපදෙස් ලබා දෙන ලදී
මෙම ප්‍රහාර නිසා බෳෙද්ධ ජනයා හා හිමිවරු අතර රජු පිළිබඳ අසන්තෝෂයක් හට ගත්තේ ය
මෙය සීතාවක රාජධානියේ හා සිරි සඟ බෝ රාජ වංශයේ පරිහානියට බලපෑ ප්‍රධාන හේතු අතරින් එකකි
මෙම ක්‍රියා හේතු කොට ගෙන බෳෙද්ධයින් එක්ව රාජසිංහ ට එරෙහිව කැරලි ගැසූ හ
ඔහු කැරැල්ලේ නායකයින් අත්අඩංගුවට ගෙන කැරැල්ල මර්දනය කළේ ය
ඔවුන් ගෙන් බොහෝ දෙනා බෳෙද්ධ හිමිවරු වූහ
එහි දී රාජසිංහ සිය ගනනක් භික්ෂූන් වහන්සේලා (සීතාවක නායක හිමි ඇතුළු ව) මරා දමන ලදී
මෙම ක්‍රියා බෳෙද්ධයින් හා රජු අතර විශාල අමනාපයක් ඇති කළේ ය
බොහෝ කලකට පෙර රාජසිංහ ගේ උඩරට නියෝජිතයා (සාමන්ත) වූ "වීරසුන්දර බණ්ඩාර" නැමැත්තා ව රාජසිංහ විසින් ම ඝාතනය කළේ  ය
වීරසුන්දර බණ්ඩාර ගේ පුත්‍රයා සීතාවක සිට මන්නාරමේ සිටි පෘතුගීසි හමුදාව වෙත පලා ගිය අතර ඔහු කොනප්පු බණ්ඩාර නම් විය
පසුව, කන්ද උඩරට බලා නැවත පැමිණි ඔහු පෘතුගීසින් ගේ ද සහයෙන් රාජසිංහ ට විරුද්ධ ව කැරලි ගැසුවේ ය
ඔහු රාජසිංහ ගෙන් කන්ද උඩරට අත්පත් කරගෙන ගෙන පළමුවන විමලධර්මසූරිය නමින් උඩරට රාජ්‍යයේ රජු බවට පත් විය
එහෙත් රාජසිංහ කන්ද උඩරට නැවත අත්පත් කර ගැනීමේ උත්සාහය අත් හැරියේ නැත
කන්ද උඩරට අත්පත් කර ගැනීමේ රාජසිංහ ගේ අවසන් උත්සහය (බලන සටන) ද විමලධර්මසූරිය රජු ව්‍යර්ථ කළේ ය
1592 මාර්තු මස ඔහු බලන සිට සීතාවක බලා නැවත එන විට පෙතංගොඩ උයනේ දී කටු උණ පුරුකක් පාදයේ ඇනී එය විෂ වී මිය ගියේ ය
රාජසිංහ අපුත්‍රක ව මියගිය හෙයින්(එක් මතයක් පමණි), ඔහුගේ රාජධානිය පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජු ට හිමිවිය
සීතාවක පරපුරට අයත් වස්කඩුවේ  තම්මිට බණ්ඩාර කුමරියගේ පරපුර හෙවත් (ධර්මසේන) ධර්ම බණ්ඩාරකුමරුගේ පරපුරත් සහ කෝට්ටේ පරපුරේ තුඩුගල මුඩිත්ත තෙන්නකෝන් පරපුර(විජේවර්ධන) හලාවත උලකුඩය දේවියගෙන් පැවතන කොරයා පරපුරත් සිරිසඟබෝ පරපුරට අයත්ව තවමත් ජීවමාන බව කියැවේ
මේවාද බලන්න 
තෙවන විජයබාහු රජ
දඹදෙණිය යුගය
පළමුවන රාජසිංහ රජ
සීතාවක රාජධානිය
බලන සටන
පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජ

මූලාශ්‍ර 

සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය

 වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමියන්ගේ 
 වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර කෘතිය -1875
2004 වසරේ දෙසැම්බර් 26 වැනි දින ඉන්දුනීසියාවේ සුමාත්‍රා මුහුදේ ඇතිවූ භූමිකම්පාවක් නිසා හටගත් සුනාමි රළ පහරක් ගැටීමෙන්, ශ්‍රී ලංකාවේ පෑරලියදී මගී දුම්රියක් විනාශයට පත්වූ අතර, එම දුම්රිය ව්‍යසනය 2004 ශ්‍රී ලංකා සුනාමි-දුම්රිය ව්‍යසනය ලෙස හැඳින්වේ
මෙම ව්‍යසනය, ඉතිහාසයේ දුම්රියක් හා සම්බන්ධව සිදුවූ වැඩිම මරණ සංඛ්‍යාව සහිත, සිදුවීම ලෙසද හැඳින්වෙයි
කොළඹ සිට ගාල්ල දක්වා වූ නියමිත දුම්රිය ගමන් මග අතරතුර හමුවන, තෙල්වත්ත නැවතුම ආසන්නයේ පිහිටි පෑරලිය ග්‍රාමයේ ධාවනය වෙමින් පැවැති දුම්රිය වෙත සුනාමි රළ ගැටීම නිසා මෙම අනතුර සිදුවිය
අනතුර නිසා පුද්ගලයන් 1,700 කට වඩා වැඩි පිරිසක් මිය ගිය අතර එම ප්‍රමාණය, ඊට පෙර දුම්රිය ඉතිහාසයේ වාර්ථා වී තුබූ වැඩිම මරණ සංඛ්‍යාව සහිත, 1981 වසරේ සිදුවූ බිහාර් දුම්රිය අනතුරේ මරණ සංඛ්‍යාව මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකි
දුම්රිය
මෙම ව්‍යසනයට මුහුණදුන් දුම්රිය, මෙරට කොළඹ සහ ගාල්ල නගර අතර ක්‍රියාත්මකව පැවැති මගී දුම්රියක් වූ අතර (මෙම දුම්රිය, සමුද්‍රදේවී දුම්රිය බවට සමහර තැන්හී සඳහන් වෙයි), එය මෙරට නිරිත දිග වෙරළට ආසන්නයෙන් ඇදී යන, මුහුදුබඩ දුම්රිය මග ඔස්සේ ධාවනය කෙරිණි
සිදුවීම
2004 වසරේ නත්තල ආගමික සැමරුම යෙදී තිබුණු දිනට පසු එළැඹි උදුවප් පොහොය දින, එනම් දෙසැම්බර් 26 වැනිදා උදෑසන 6
55 ට පමණ, සුපුරුදු පරිදි මෙම දුම්රිය කොළඹ කොටුව දුම්රිය නැවතුම්පළින් ගමන් ආරම්භ කරන ලදී
ඒ අවස්ථාවේදී දුම්රිය තුල, ප්‍රවේශපත්‍ර සහිත මගීන් 1000-1500 අතර ප්‍රමාණයකුත්, ප්‍රවේශපත්‍ර රහිතව සිටි මගීන් නොදන්නා සංඛ්‍යාවකුත් සිටි බව සඳහන් වෙයි
සුනාමි රළ දුම්රියේ ගැටීම
කොළඹ දුම්රිය නැවතුම්පළින් පිටත් වූ දුම්රිය, උදෑසන 9
30 පමණ වන විට තෙල්වත්ත අසල, පෑරලිය ග්‍රාමය ඔස්සේ ධාවනය වෙමින් පැවැතිණි
එම අවස්ථාව වන විට ගලා ආ පළමු සුනාමි රළ, වෙරළ තීරය යටකරමින් ගොඩ බිම දෙසට ගලා වුත් දුම්රිය හාත්පසද වට කර ගැනීම නිසා, දුම්රිය ධාවනය නතර කරන ලදී
මුහුදු රළ ගැටුනද දුම්රිය, පීලි මත නිරුපද්‍රිතව පවතීවි යැයි එහි සිටි සිය ගණනක් වූ මගීන් බලාපොරොත්තු වූවත්, ඊළඟ මොහොතේ පැමිණි විශාල සුනාමි රළ, දුම්රිය මැදිරි සහ අවට තිබූ ගස්කොලන්, නිවාස ආදියටද දැඩි හානි සිදුකරමින් රට තුලට ගලා යන ලදී
සුනාමි රළ පහර හේතුවෙන් ජලයෙන් පිරී ගොස් තිබූ දුම්රිය මැදිරි අටක සිටි පිරිස ඒ තුළම ගිලී මිය ගිය අතර, සමහරක් දෙනා ජල පහරේ ගසා ගෙන ආ සුන්බුන් වල ගැටීම නිසා මිය ගියහ
දැඩි රළ පහර නිසා ගැලවී ගිය සමහර දුම්රිය පෙට්ටි උඩුයටිකුරු වෙමින් ජල පහර සමග රට තුලට ගසා ගෙන ගිය අතර, දුම්රිය මාර්ගයටද රළ පහර නිසා දැඩි ලෙස හානි සිදුවී තිබුණි
මේ අවස්ථාවෙහි දුම්රියේ ගැටී තිබුණු සුනාමි රළ පහර, සාමාන්‍ය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 7.5 - 9 ත් පමණ උස් වූ රළ පහරක් බව පැවසෙයි
විපත්තියෙහි තරම

සුනාමිය නිසා රටට සිදුවූ සමස්ථ හානියේ වපසරිය ඉතා විශාල වූ නිසා, ගුවනින් දැකගන්නා තුරු, එනම් පැය කිහිපයක් යන තුරුම දුම්රිය ඇත්තේ කොහේදැයි පිළිබඳව නිශ්චිත අදහසක් බලදාරීන්ට නොවූ බව පැවසෙයි
ප්‍රාදේශීයව පිහිටුවා තිබූ සියළුම හදිසි සේවාවන්ද, සුනාමිය හේතුවෙන් විනාශ වී ගොස් තුබූ නිසා, මෙම ප්‍රදේශ වෙත සහන සේවා පැමිණීමටද යම් කාලයක් ගතවූ බව සඳහන් වෙයි
බලදාරීන් විසින් නිකුත් කල වාර්ථාවන්ට අනූව, දුම්රියේ සිටි මගීන්ගෙන් යම් සංඛ්‍යාවක් සිය දිවි ගලවා ගෙන තුබූ අතර, තවත් 1,700 ක පමණ පිරිසකට, සමහර විට 2,000, කට වඩා වැඩි පිරිසකට, මෙම අනතුර නිසා සිය ජීවිත අහිමි වී තිබුණි
මේවාද බලන්න
2004 සුනාමිය
සුනාමි

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
බීබීසී නිව්ස් රිපොර්ට්
යූඑස්ඒ ටුඩේ රිපෝර්ට්
ට්‍රැවලර්'ස් රිපෝර්ට්
බීබීසී වන් ඉයර් ඇනිවසරි
ශ්‍රී ලංකන් එකවුන්ට් 
පෑරලිය නිල වෙබ් අඩවිය
Steele, Jonathan
"වන් ට්‍රේන්, මෝර් දෑන් 1,700 ඩෙඩ්
", The Guardian
29 December 2004.
ඩේලි මිරර් 26.12.2008 

2004 සුනාමිය
ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය අනතුරු
පැල්මඩුල්ල , රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි
මීගමු දෙමළ ජාතිකයෝ හෝ  පුත්තලම දෙමළ ජාතිකයෝ යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ  බටහිර ගම්පහ සහ  පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයන්හී ආජන්ම ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා සඳහා  සාමාන්‍යයෙන්  භාවිතා කෙරෙන පදයකි
දිවයිනෙහි අනෙකුත් කොටස් වලින් මෙම දිස්ත්‍රික්කයන්ට පැමිණෙන දෙමළ  සංක්‍රමණිකයන් සඳහා මෙය භාවිතා නො‍වෙයි
දිවයින් දේශයේ අනෙකුත් දෙමළ ජාතිකයන් වෙතින් මොවුන් වෙන්කර හඳුනාගන්නේ, ඒවා අතුරින් එකක් මීගමු දෙමළ උපභාෂාව ලෙසින් හැඳින්වෙන , ඔවුන්ගේ අනන්‍ය උපභාෂාව(න්), මහත්වූ උල් තොල් වැනි වක්ත්‍රීය (මුහුණ පිළිබඳවූ) ලක්ෂණ සහ ඔවුන්ගේ සංස්කෘතියෙහි අනෙකුත් ආකාරයන් වලින් වෙයි
ශ්‍රී ලංකාවේ ආජන්ම දෙමළ ජාතිකයන්ගේ අනෙකුත් උප ප්‍රවර්ග වන්නේ, දිවයින් දේශයේ සාම්ප්‍රදායික ලෙසින් දෙමළ ප්‍රමුඛත්වයක් සහිතවූ  උතුරු හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශයන්හී ජීවත්වන  යාපන දෙමළ ජාතිකයෝ හෝ උතුරු දෙමළ ජාතියකයෝ සහ  මඩකලපුව දෙමළ ජාතිකයෝ හෝ නැගෙනහිර දෙමළ ජාතිකයෝ වෙති
මීගමුව යනු  ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන වෙරළබඩ නගරයක් වන අතර, පුත්තලම යනු අසබඩ  පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන නගරයක් වෙයි
සමාග්‍රහණය

මිගමු දෙමළ ජාතිකයන්ගේ ප්‍රධාන ලාක්ෂණික ගුණාංගය වන්නේ, සිංහලීකරණය නමින් හැඳින්වෙන,  බහුතර සිංහල වාර්ගික කණ්ඩායමට සමාග්‍රහණය වීමේ සන්තතික ක්‍රියාවලියයි
මෙම ක්‍රියාවලිය පබල කර ඇත්තේ විවිධ  කුල පුරාණෝත්ති සහ  පුරාවෘත්ත ගණනාවක් විසිනි
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයෙහි වාර්ගික දෙමළ ජනයා ඓතිහාසික ලෙසින් වෙරළබඩ තීරයෙහි ජනාවාස පිහිටුවාගෙන සිටි අතර, විසිවන සියවසෙහි මුල් දශක දෙක වන තුරු, අසබඩ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයෙහි,   බහුතර කතෝලික සහ සුළුතර හින්දුවරු සහිත සැලකිය යුතු වාර්ගික දෙමළ ජනගහනයක් පැවතුණි
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ සමාජය
දෙමළ විසිරණය
ලංකාරාමය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර පැරණි රාජධානිය තුල, වළගම්බා රජු විසින් ඉදිකරවන ලද ස්ථූපයක් සහිත පූජා භූමියකි
ලංකාරාම දාගැබ
වර්ථමානයේ ලංකාරාම ස්තූපය ලෙස හඳුන්වන්නේ, වළගම්භා රජු විසින් කරවූ සිලාසොබ්භකණ්ඩක චේතිය වෙයි
මෙම ස්තූපයෙහි මුල් ස්වරූපය පිළිබඳ පැහැදිලි විස්තරයක් නොමැති අතර, වර්ථමානයේ දැක ගැනීමට තිබෙන්නේ පසු කාලීනව ප්‍රතිසංස්කරණයන්ට ලක්වූ ස්තූපයයි
ස්තූපය ඉදිකොට තිබෙන්නේ පිහිටි පොළවට වඩා අඩි 10 ක් පමණ උස්ව තනන ලද වෘත්තාකාර වේදිකාවක් මතයි
අතීතයේදී ස්තූපය වට කරමින් නිර්මාණය කර තිබූ ථූපඝරයේ කුළුණු, වර්ථමානයේ පවා ඒ මත දැකගත හැකිවේ
ස්තූපය වටා බුදු පිළිම තැම්පත් කර තිබූ බවටද සාධක පවතී
ස්තූපයෙහි සමස්ථ විෂ්කම්භය අඩි 45 ක් (මීටර 14) පමණ වන අතර, ස්තූපය තනා තිබෙන උස් වෘත්තාකාර වේදිකාවෙහි (ඇතුල් මළුව) විශ්කම්භය අඩි 132 ක් පමණ වෙයි
ඇතුල් මළුවට පිවිසීම සඳහා දොරටු හතරක් පවතී
මුල් යුගයේදී ස්තූපය සතුව පහත මළුවක්ද පැවැති බව කියැවෙයි
අභයගිරි විහාරයේ භික්ෂුණී ආරාමය මෙයයි
written by Sithum Sathtsara
 අටමස්ථානය

බාහිර සබැඳි

අනුරාධපුරය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
වටදාගෙවල්
වර්තමානයේ සමාන්‍යයෙන් ඇත් පොකුණ ලෙස හැඳින්වෙන මාස්පොත පොකුණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ අනුරාධපුර නගරය තුල, අභයගිරි ස්තූපයට නිරිත දෙස ලංකා‍රාමයට ආසන්නව, ඉදිකොට ඇති පැරණි පොකුණකි
නාමය
මෙහි වූ විශාලත්වය නිසාම වර්ථමානයේදී මෙය ඇත් පොකුණ ලෙස හැඳින්වූවත්, අතීතයේදී මෙය මාස්පොත පොකුණ වශයෙන් හැඳින්වූ බව සඳහන් වෙයි
විශාලත්වය
දිගින් මීටර 159 ක් හා පළලින් මීටර 52.7 ක් පමණ වන මෙම පොකුණෙහි ගැඹුර මීටර 9.5 ක් පමණ වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම පොකුණ ලෙස සැලකෙන්නේද, මෙම ඇත් පොකුණ වෙයි
පොකුණට ජලය සැපයෙන ප්‍රධාන ජල මාර්ග දෙකක් පවතී
ඉන් එක් මාර්ගයක් ඔස්සේ වර්ථාමානයේදීද පොකුණට, පෙරියන්කුලම වැවෙහි සිට ජලය ගෙන එනු ලබයි
අභයගිරිවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පැන් අවශ්‍යතා සපුරණු වස්, මෙම පොකුණ ඉදිකොට තිබූ බව සඳහන් වෙයි
පළමුවන අග්බෝ රජුගේ කළ නිර්මාණයක් ලෙස හදුන්වන මෙය අභයගිරි ස්තුපයට නිරිත දෙස ලංකාරාමයට ආසන්නව පිහිටා ඇති විහාල පොකුණ දිගින් මිටර් 159 ක්ද පළලින් 52.7 ක් හා ගැඹුරින් මිටර් 9.5 ක්ද වෙයි
එයට දකුණු පැත්තෙන් තවත් ජල මාර්ග දෙකක් ඇති අතර එයින් එක් ජල මාර්ගයකින් විහාල වශයෙන් වර්ෂාව ඇති වන කාල වලදි තවමත් ඇත් පොකුණට ජලය සපයයි
පොකුණට උතුරු පැත්තේ ඇති පෙරිය කුලම වැව පිරෙන විට මේ ජල මාර්ගයෙන් ජලය පොකුණට ලැබේ
එය 1982 දි දක්නට ලැබිණ
පොකුණේ ජලය පිට කිරිමේ ජල පෙරණයක් හා ජල නිග්ගම නාලියක් පොකුණේ දකුණු පැත්තේ නැගෙනහිර කොනේ පතුලෙහි වෙයි
පොකුනට බැසිමට පඩි පේළි කිහිපයක් ඇති අතර දකුනු පැත්තේ පඩි පේලියට ආසන්නව බිසෝ කොටුවක් වෙයි
එතැන දක්වා ඇති ජල මාර්ගයෙන් එන ජලය මේ කොටුවට වැටි වේගය අඩු වි පසුව ගල් කානුවක් දිගේ ගොස් පොකුණ ඉවුරේ සවිකර ඇති ගල් පිහිල්ලට වැටි එම පිහිල්ලෙන් ජලය පොකුනට වැටිමට සලස්වා ඇත
මේවාද බලන්න
 කුට්ටම් පොකුණ
 ලොව විශාලතම පෞරාණික තටාකය

අනුරාධපුරය
අභයගිරි විහාරය
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
භික්‍ෂූන් වහන්සේලා විසින් ගිහියන් සතුටු කිරීම පිණිස නොකල යුතු කාරනා විසි එකක් විනය පිටකයේ සඳහන්වේ
මෙම කාරනා එක්විසි අනේසය නම්වේ
ගිහියන්ට හුණු, ලී ආදිය දීම
 මංගල අවමංගල කටයුතු ආදිය සඳහා ගිහියන්ට මල් දීම
 ගිහියන්ට පොල් අතු තල් අතු ආදිය දීම
 ගිහියන්ට ගෙඩි ජාති දීම
 ගිහියන්ට දැහැටි දඬු දීම
 ගිහියන්ට මුව දෝනා පැන් දීම
 ගිහියන්ට නෑමට පැන් දීම
 ගිහියන්ට ඇඟ ගල්වන සුණු (
සබන්) දීම
 ගිහියන්ට ගොඩනැගිලි සඳහා මැටි දීම
 තමා පහත් තත්‍වෙයේ තබා ගිහියන් ට උසස්කොට කථාකිරීම
 ගිහියන්ගේ සිත් ගැනීම සඳහා බොරු සැබෑ මිශ්‍රකොට කීම
 දායකයන්ගේ දරුවන් හුරතල් කිරීම
 ගිහියන්ගේ පණිවුඩ ගමින් ගමට ගෙනයාම
 ගිහියන්ගේ පණිවුඩ ගෙයින් ගෙට ගෙනයාම
 වෙදකම් කිරීම
 ගිහියන්ට වැඩකරදීම
 තමා ලත් දේ ගිහයන්ට දී ගිහියන් සතුදේ තමාට ගැනීම
 අල්ලස් දීම
 ගෙබිම් දැක්වීම
 නැකැත් කීම
 ශරීර ලකෂණ බලා පලාපල කීම

භික්‍ෂු විනය
වෙරළබඩ වැදි ජනයා හෙවත්  මූදු වැද්දෝ යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ  නැගෙනහිර පළාතේ ජීවත්වන වැදි ජන කණ්ඩායමකි
ශ්‍රී ලංකාවේ  වැදි ජන කණ්ඩායම් වලින් සුවිශේෂ වන්නේ අනෙක් කණ්ඩයෙම් සිංහල ජන සමාජය ආශ්‍රිතව ජීවත් වීම සමග සිංහල මිශ්‍රිතව වැදි භාෂාව කථා කිරීමත් මොවුන් පමණක් දෙමළ ජාතිකයන් ආශ්‍රිතව ජීවත්වන බැවින් මිශ්‍රව දෙමළ වැදි භාෂාව කථාකිරීමත්ය
ජීවත්වන ප්‍රදේශය
නැගෙනහිර පළාතේ නාගරික ප්‍රදේශයන් වන්නාවූ  ත්‍රිකුණාමලය සහ මඩකලපුව අතර කුඩා වෙරළබඩ ගම්මානයන්හී මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් ජීවත් වෙති
කෙසේවෙතත්, මඩකලපුවට දකුණෙන් පිහිටි ගම්මාන කිහිපයක් තුලද ඔවුන්ගේ ජනාවාස පිහිටා ඇත
රැකියා
මසුන් ඇල්ලීම, හේන් ගොවිතැන, වී ගොවිතැන , වෙළෙඳ පොළ සඳහා පැස විවීම සහ කලාතුරකින් කුලී කම්කරු සේවය මගින් ඔවුන් දිවි ගැට ගසා ගනිති
සම්භවය
මානව විද්‍යාඥයින් විසින් සැලකෙන්නේ  මොවුන් අඩ වශයෙන්  වැදි ජනයා වෙතින් මෙන්ම, ප්‍රාදේශීය දෙමළ ජනයා වෙතින්ද පැවත එන්නන් බවයි. ඔවුන්ගේ වෙදාර්  ("දඩයම්කරු" යන්නට දෙමළ පදය) අසල්වැසියන් ආදි කාලයෙහි සිටම ප්‍රාදේශීය සමාජ ව්‍යුහයෙහි කොටසක් වශයෙන් පැවති බවට නැගෙනහිර පළාතේ වැසියන් සලකන අතර, සමහරක් වෙදාර් වැඩිහිටියන් විශ්වාස කරනුයේ අතීතයේ කිසියම් කාලයකදී ඔවුන්ගේ මුතුන්මිත්තන් රට අභ්‍යන්තරයෙන් සංක්‍රමණය වූ බවකි
විට්ස්ටන් සේතුව
ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර නගරයේ ශ්‍රී දළදා වීදිය, එස්. එබ්
ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක සහ හිරගෙදර යන මාවත් එක්කරන අන්තර්මාරුව මධ්‍යයෙහි ඉදිකොට තිබෙන ඔරලෝසු කණුව, මහනුවර ඔරලෝසු කණුව ලෙස හැඳින්වෙයි
එය 1947 වසරේ අගෝස්තු මස කඩුගන්නාවේදී හදිසි අනතුරක් හේතුවෙන් මිය ගිය, මොහමඩ් සාකි ඉස්මයිල් නම් වූ සිය පුතණුවන් සිහිවීම පිණිස, 1950 වසරේදී හාජි මොහමඩ් ඉස්මයිල් විසින් ඉදිකරවන ලද්දකි
ඔරලෝසු කණුව ඉදිකොට තිබෙන භූමිය මහනුවර මහනගර සභාවෙන් හිමි කර ගෙන තිබූ අතර, ඉදිකිරීම් සඳහා අවශ්‍ය වූ යන්ත්‍ර සූත්‍ර, ද්‍රව්‍ය සහ උපකරණ එක්සත් රාජධානියෙන් රැගෙන ආ බව සඳහන් වෙයි
ඉදිකිරීම් නිමවන ලද ඔරලෝසු කණුව, 1950 වසරේදී එවක ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා වූ ඩී.එස්. සේනානායක සහ මහනුවර නගරාධිපති ඊ. එල්. සේනානායක යන මහත්වරුන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් විවෘත කරන ලදී
මෙම ඔරලෝසු කණුවෙහි වාස්තු නිර්මාණය, එවක මෙරට සිටි දක්ෂ නිර්මාණ ශිල්පියෙකු ලෙස සැලකූ ෂර්ලි ද අල්විස් මහතා විසින් සිදුකර තිබෙයි
ආශ්‍රිත

ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
සමනල සංධ්වනිය චිත්‍රපටය 2013 වර්ෂයේ තිරගතවූ ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි මහතා අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ චිත්‍රපටයකි
උද්දික ප්‍රේමරත්න හා යශෝධා විමලධර්ම ප්‍රධාන රංගනයෙන් දායක වූ මෙය සංගීතමය දෘෂ්‍ය කාව්‍යක් ලෙසත් ප්‍රේම වෘත්තාන්තයක් ලෙසත් වර්ගීකරණය කර ඇත
මෙම චිත්‍රපටය 2013 ඔක්තෝබර් මස 4 දින ඊ.ඒ.පී. මණ්ඩලයේ සිනමාශාලා වල ප්‍රදර්ශනය ආරම්භ කරනලදී
කථාව
වාදීෂ දේවමින්ද වික්‍රමනායක (උද්දික ප්‍රේමරත්න) නිර්මාණශීලී හා සංවේදී සංගීතවේදියෙකි
ඔහුගේ පාසල් දිවියේ පටන්ම සංගීත නිර්මාණ ඔහු අතින් නිමවේ
තැපැල්කරුවෙකු අතින් ගිලිහුණු ලිපියක් (පුණ්‍යා විසින් රේවත දිසානායක අය හට තම පෙම ප්‍රකාශ කොට යැවූ ලිපිය) වාදීෂ අතට පත්වීම හා එම ලිපිය නැවත පුණ්‍යා අතට පත් කිරීමට ඔහු සිදුකරන උත්සාහය චිත්‍රපටයෙහි දිගහැරෙයි
අවස්තා දෙකකදී නැවත එම ලිපිය පුණ්‍යා අතට ලබා දීමට ඔහු සිදුකරන උත්සාහය සහ පසුව වාදීශගේ සොහොයුරා අතට ලිපිය පත් වීමත් සමග නැවත ලිපිය දීමටත් පුන්‍යා මුණගැසීමෙන් වළකින ලෙස සොයුරාගෙන් ලබන දැඩි අවවාදයත් කථාව තුල මූලික ලෙස මතුකර දක්වා තිබේ
මෙම සිදුවීමෙන් අනතුරුව වාදිශගේ ළමා කළ ගෙවී ගොස් රටේ ප්‍රසිද්ධ කලාකරුවෙක් ලෙස වසර 21කට පසු ඔහුගේ ජීවිතයේ දෙවන අදියර ගොඩනැගෙන ආකාරය චිත්‍රපටයෙහි පිළිබිඹු කරයි
රංගනය

 වාදීෂ දේවමින්ද වික්‍රමනායක ලෙස උද්ධික ප්‍රේමරත්න
 වාදීෂ (පාසල් කාලය ) ලෙස සූර්යාලෝක දයාරුවන්
 පුන්‍යා හීන්දෙනිය ලෙස යශෝධා විමලධර්ම
 වාදීෂ ගේ අයියා ලෙස පුබුදු චතුරංග
 ඩැනී ලෙස විල්සන් ගුණරත්න
 වාදීෂ ගේ බිරිඳ ලෙස චතුරිකා පීරිස්

චිත්‍රපටයේ ගීත
කඩුගන්නාව අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි පැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි