Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
චන්ද්‍රිකා නාශක අවි හෝ ප්‍රති-චන්ද්‍රිකා අවි යනු චන්ද්‍රිකා විනාශ කිරීමට හෝ අක්‍රිය කිරීමට නිර්මාණය කර ඇති අභ්‍යවකාශ ආයුදයකි
මේ වනවිට ජාතීන් කිහිපයකට චන්ද්‍රිකා නාශක හැකියාව ඇත
මේ වනතෙක් චන්ද්‍රිකා නාශක පද්ධතියක් යුදමය වශයෙන් භාවිත කර නොතිබුනද, එක්සත් ජනපදය, රුසියාව, චීනය සහ ඉන්දියාව තමන්ගේ ම චන්ද්‍රිකා වලට එරෙහිව ප්‍රතිචන්ද්‍රිකා ආයුධ භාවිත කරමින් සිය අභ්‍යවකාශ යුධ ශක්තිය පෙන්වා තිබේ
ඉතිහාසය

එක්සත් ජනපදය 

1950 දශකයේ එක්සත් ජනපදය Bold Orion නම් ගුවනින්-දියත්වන බැලැස්ටික මිසයිලයක් වැඩි දියුනු කර චන්ද්‍රිකා නාශක මිසයිලයක් නිපදවන ලදි
එයට කි
1770 ක දුරක් සම්පූර්න කළ හැකි වූ අතර අත් හදා බැලුනේ එක් වරක් පමනි
අත් හදා බැලීමේදි එය Explorer 6 චන්ද්‍රිකාවට කි
6.4 ක් ආසන්නයෙන් ගමන් කළේය
මෙම පරතරය න්‍යෂ්ටික අවියක පිපිරුම් අරයට වඩා අඩු බැවින් ඒවා යොදාගත හැකි නමුත්, සාමාන්‍ය මිසයිල ශීර්ෂයක ඇති පුපුරන ද්‍රව්‍ය යොදාගත නොහැක
Lockheed's High Virgo නමින් මෙවැනිම ව්‍යාතියක් ‍යටතේ නිමවූ තවත් ගුවනින්-දියත් වන බැලස්ටික මිසයිලයක් වැඩි දියුනු කර චන්ද්‍රිකා නාශක මිසයිලයක් ලෙස භාවිතා කිරීමට සැලසුම් කෙරුනි
එය 1959 සැප්තැම්බර් 22 වන දින Explorer 5 චන්ද්‍රිකාව ආසන්නයෙන් යාමට නියමිත වූවත් දියත් කර සුලු මොහොතකට පසු සන්නිවේදනය බිඳ වැටීම හේතුවෙන් එය සාර්ථක වූවා දැයි දැනගත නොහැකි විය
1962, Starfish Prime අත් හදා බැලීමේදී මෙගාටොන් 1.4 (පෙටාජූල් 5.9) ක බලයක් ඇති පුපුරන ද්‍රව්‍ය පැසිෆික් සාගරයට ඉහලින් පුපුරා හැරුනි
එයින් ඇතිවූ විද්‍යුත් චුම්බක ස්පන්දනයෙන් චන්ද්‍රිකා 3 ක් අක්‍රිය වූ අතර, පැසිෆික් කලාපයේ විදුලි බලය සහ සන්නිවේදනය ද ඇනහිටුනි
මෙහි ප්‍රතිපලය වූයෙ, ඉහල උන්නතාංශ න්‍යෂ්ටික පිපිරීමකින් (හෙවත් ඉහල අහසේ සිදු කෙරෙන න්‍යෂ්ටික පිපිරීමකින්) චන්ද්‍රිකා විනාශ කිරීම ගැන ඔවුන් සළකා බැලීමයි
1982 තෙක් චන්ද්‍රිකා නාශක අවි වලට එක්සත් ජනපදය අඩු ප්‍රමුඛතාවක් ලබා දුන්නද, සෝවියට් සංගමයේ සාර්ථක ව්‍යාපෘතියක් ගැන තොරතුරු ලැබීම නිසා එයට නැවත අවධානය යොමු විය
ඒ අනුව ASM-135 නමින් චන්ද්‍රිකා නාශක මිසයිලයක් නිර්මානය විය
වැඩි දියුනු කරන ලද F-15 Eagle ගුවන් යානයක් ආධාරයෙන් මිසයිලය රැගෙන යා හැකි විය
මෙහි පලමු අත් හදා බැලීම සිදු වූයේ 1984 ජනවාරි මස ය
මෙම මිසයිලයේ පලමු සහ එකම චන්ද්‍රිකා විනාශ කිරීම සිදුවූයේ 1985 සැප්තැම්බර් 13 වනදායි
F-15 යානය එඩ්වර්ඩ්ස් ගුවන් හමුදා කඳවුරෙන් පිටත් වූ අතර, එය මීටර 11613 ක් ඉහල අහසේදී සිරස්ව මිසයිලය දියත් කළේය
එම මිසයිලය කි
555 ක් ඉහතින් කක්ෂගතව තිබූ, 1979 දී දියත්කරන ලද Solwind P78-1 නම් චන්ද්‍රිකාව සාර්ථකව විනාශ කරන ලදි
ව්‍යාපෘතිය සාර්ථක වූ නමුදු 1988 දි එය අවලංගු කරන ලදි
2008 පෙබරවාරි 21 වනදා, එක්සත් ජනපද නාවුක හමුදාව විසින් USA-193 නමැති ක්‍රියාත්මක-නොවන ඔත්තු බැලීමේ චන්ද්‍රිකාව විනාශ කරන ලදි
ඒ RIM-161 III මිසයිලයක් ආධාරයෙනි
2006 දෙසැම්බර් 14 වනදින දියත් කරන ලද එක්සත් ජනපද USA-193 චන්ද්‍රිකාව මාසයකට පසු අක්‍රිය විය
2008 ජනවාරිය වන විට පෙනීගියේ එහි කක්ෂය දිනකට මීටර 500 බැගින් ක්ෂය වී යන බවය
මෙය අනතුරුදායක වූයේ එහි ටැංකිවල කි
450 ක විෂ සහිත හයිඩ්‍රසීන් අඩංගු වූ බැවින් ය
පෘතුවි වායුගෝලයට නැවත-ඇතුලුවීමේ දි විනාශ නොවී එම හයිඩ්‍රසීන් මිනිසුන් ආසන්න ප්‍රදේශයකට කඩා වැටුනහොත් එය බරපතල සෞඛ්‍ය ගැටලුවක් විය හැකි බැවින් 2008 පෙබරවාරි 14 වැනිදා එක්සත් ජනපද නාවුක හමුදාවට උපදෙස් ලැබී ඇත්තේ RIM-161 III මිසයිලයක් ආධාරයෙන් චන්ද්‍රිකාව විනාශ කරන ලෙසයි
පෙබරවාරි 20 වැනිදා ඔවුන් නිවේදනය කරන ලද්දේ මෙහෙයුම සාර්ථක වූ බවත්, චන්ද්‍රිකාව සහ හයිඩ්‍රසීන් ටැංකිය විනාශ වූ බවත්‍ ය
සෝවියට් සංගමය 
1961 මාර්තු මස සෝවියට් සංගමය විසින් Istrebitel Sputnikov (IS) (සිංහල
"චන්ද්‍රිකා විනාශ කරන්නා") නම් ව්‍යාපෘතියක් යටතේ OKB-52 නම් චන්ද්‍රිකා නාශක අවියක් නිමවන ලදි
IS පද්ධතිය උප-කක්ෂිය ලෙස ක්‍රියාත්මක විය
එය චන්ද්‍රිකාවට ආසන්නයෙන් කක්ෂගත වී පුපුරා යයි
පිපිරීමෙන් විහිදෙන උන්ඩ කැබලි (shrapnels) මගින් චන්ද්‍රිකාවට හානි පමුනුවයි. දියත් කිරීමේ පීඨයට ඉහලින් චන්ද්‍රිකාව ගමන් ගද්දි මෙය දියත් කළ යුතුය
දියත් කිරීමෙන් පසු චන්ද්‍රිකාව අසළට ඒමට එයට මිනිත්තු 90ත් 200ත් අතර කාලයක් ගතවේ
චන්ද්‍රිකාව මිසයිලයට කි
1ක් ඇතුලතදී පිපිරීම මගින් චන්ද්‍රිකාව විනාශ කළ හැකිය
IS පද්ධතිය 23 වතාවක් අත් හදා බලා ඇති අතර 1973 පෙබරවාරි මස එය සාර්ථකව ක්‍රියාකරන බවට ප්‍රකාශ කරන ලදි
ලොව පළමු චන්ද්‍රිකා නාශනය සිදුවූයේ 1970 පෙබරවාරියේ දි IS පද්ධතියක් මගිනි
එහිදි විසිරුනු උණ්ඩ කැබලි චන්ද්‍රිකාවේ 32 වතාවක් ගැටී ඇත
එක් උණ්ඩ කැබල්ලකට මි
100 ක සන්නහයක් විනිවිද යා හැකි විය
1980 මුල භාගයේදි සෝවියට් සංගමය විසින් එක්සත් ජනපද චන්ද්‍රිකා නාශන පද්ධතියට පිලිතුරක් වශයෙන් 30P6 "Kontakt" නමින් චන්ද්‍රිකා නාශක පද්ධතියක් නිර්මානය කළහ
වැඩි දියුනු කළ MiG-31D 'Foxhound' ගුවන්‍ යානයකින් දියත් වන මෙය 79M6 වර්ගයේ මිසයිලයකි
සෝවියට් සංගමය Almaz නමින් හමුදා අභ්‍යවකාශ මද්‍යස්ථානයක් සෑදීමටද පර්‍යේෂන කළහ
එය Rikheter R-23 නම් ස්වංක්‍රීය කාලතුවක්කවලින් සන්නද්ද විය
මහජන චීන ජනරජය 
2007 ජනවාරි 11 වැනිදා UTC 22
28 ට, මහජන චීන ජනරජය විසින් ඔවුන්ගේම FY-1C චන්ද්‍රිකාව සාර්ථකව විනාශ කරන ලදි
එය සිදු කරන ලද්දේ SC-19 චන්ද්‍රිකා නාශක මිසයිලයකිනි
FY-1C යනු, 1999 දියත් වූ, කි
865 ක ද්‍රැව කක්ෂයක පිහිටි, කි
750 ක් බර, කාලගුණ චන්ද්‍රිකාවකි
චන්ද්‍රිකාව විනාශ වූයේ මිසයිල ශීර්ෂය ඉතාම අධික සාපෙක්ෂ ප්‍රවේගයකින් චන්ද්‍රිකාව හා මුහුනට-මුහුන ගැටීමෙන් ය
ඉන්දියාව 
2019 මාර්තු 27 වැනිදා ඉන්දියාව "ශක්ති මෙහෙයුම" නමින් සාර්ථකව චන්ද්‍රිකා-නාශක අත් හදා බැලීමක් සිදු කළහ
එය පහළ පෘතුවි කක්ෂයේ, කි
200 ක් ඉහලින් කක්ෂයක තිබූ අත් හදා බැලීම සඳහාම දියත් කළ චන්ද්‍රිකාවක් විනාශ කළේය
මූලාශ්‍ර 
https
org/wiki/Anti-satellite_weapon
යුධ අවි
සබ්මැරීනයක් යනු ජල ප්‍රවාහන යාත්‍රාවකි
මෙයට දිය යටදී නිදහසේ ක්‍රියා කළ හැකිය
සබ්මර්සිබ්ලයක ඇති සීමිත ක්‍රියාවලට වඩා වෙනස් ක්‍රියාවලියක් මෙහි අන්තර්ගත වේ
සබ්මැරීනය යන වචනය බොහෝ විට යෙදෙන්නේ විශාල ස්වයංපාලක මිනිසුන් ගමන් කරන යාත්‍රාවකටයි
කෙසේ වුවත් ඓතිහාසිකව හෝ අනියම් ලෙස සම්බැරීනය යන්න කුඩා හෝ මධ්‍ය ප්‍රමාණයේ යාත්‍රාවන්ට,දුරස්ථ පාලක වාහනයන්ට,රොබෝවන්ට ද යෙදිය හැකිය
සබ්මැරීන යන වචනයට ඇත්තේ නාම විශේෂණ අර්ථයකි
එනම් මුහුද යට යන අරුත යි
එනමුත් සබ්මැරීන් ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා සබ්මැරීන් කේබල් යන වචන සබ්මැරීන් යන්නෙහි මුලික අර්ථය හා අදාළ නොවේ
සබ්මැරීන් යනු සබ්මැරීන් බෝට්ටු යන්නේ කෙටි යෙදුමයි
ඓතිහාසික හේතුන් නිසා සබ්මැරීන බෝට්ටු ලෙසද හැඳින්වේ
මෙයට හේතුව නැවකින් මුහුදට හෙලන යාත්‍රා බෝට්ටු ලෙස හැඳින්වීමයි
මුල් සබ්මැරීන දියත් කෙරුනේද මේ ආකරයටයි
ඉංග්‍රීසි යෙදුමක් වන යු බෝට් යන්න හටගෙන ඇත්තේ ජර්මන් බසින් සබ්මැරීනයට යොදන නම අධාරයෙනි
`U-Boot`, යන්නේ අදහස වන්නේ මුහුද යට බෝට්ටුව යන්නයි
පරීක්ෂණාත්මක සබ්මැරීන බිහිවී තිබුණ ද සබ්මැරීන සැලැස්ම දියත් වුයේ 19 වැනි ශතවර්ෂයේ දීය
පළමු ලෝක යුද්ධ සමයේ දී සබ්මැරීන බහුල ලෙස භාවිතා විය
ඒවා භාවිත වුයේ මෙවැනි කාර්යයන් සදහාය
සතුරු නෞකා හෝ සබ්මැරීන වලට පහරදීම,ගුවන් යානා භාරක නෞකා ආරක්ෂාවට,බාධක පැමිණවීම යනු ඒවාය
තවද බැලිස්ටික් මිසයිල සබ්මැරීන න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාර සඳහා ද නැවත පිරික්සුම් සඳහා සහ විශේෂ භට කණ්ඩායම් අබිරහස් ලෙස යෙදවීම සඳහා ද යොදා ගැනේ
සාමාන්‍ය ජනයා මේවා යොදා ගන්නේ සාගර විද්‍යාව,බේරා ගැනීම්,නිරීක්ෂණ සහ පහසුකම් නිරීක්ෂණය/නඩත්තු කටයුතු සඳහා ය
සබ්මැරීන විශේෂ ලෙස යොදා ගන්නේ මුහුද යට සෙවීම් සහ බේරාගැනීම්, මුහුද යට අලුත්වැඩියා කටයුතු ආදිය සදහාය
සබ්මැරීන සංචාරක සහ අධ්‍යයන පර්යේෂණ සඳහා ද යොදා ගැනේ
සබ්මැරීන සතුව විවිධ හැකියාවන් පවතී
ස්වයංක්‍රියව පාලනය කිරීමට ඇති හැකියාව මෙන්ම එක් පුද්ගලයෙක් හෝ දෙදෙනකු සමඟ පැය කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක වීමේ සිට මාස හයක් පමණ ක්‍රියාත්මක වීමට ඇති හැකියාව දැක්විය හැකිය
මෙයට උදාහරණයක් ලෙස රුසියානු ටයිපූන් පංතිය දැක්විය හැකිය
සබ්මැරීන වලට මිනිසුන්ට යා නොහැකි ස්ථානවල පවා ක්‍රියාත්මක වීමේ හැකියාව පවතී
වර්තමාන ගැඹුරු දිය සබ්මැරීනවල මූලාරම්භය සනිටුවන් වන්නේ බාතිස්කේප් වලිනි,එනම් එය කිමිදුම් කුටියේ වර්ධන අවස්ථාවකි
බොහෝ විශාල සබ්මැරීනවල සිලින්ඩරාකාර බඳක්,කෝණික කෙරවලවල් සහ සිරස් ව්‍යුහයක් සහිත බෝට්ටුවක් අඩංගු වේ
මෙය සාමාන්‍යයෙන් නැව මැද පවතී
මෙහි සන්නිවේදන හා සංවේදන උපකරණ සහ පරීක්ෂක අඩංගු වේ
නවීන සබ්මැරීන වල මෙම ව්‍යුහය රුවල ලෙස හැඳින්වේ
පැරණි ආකෘතිවල මෙහෙයුම් ස්ථානයක් දැකිය හැකිය
වෙනම ස්ථාපනය වු,සබ්මැරීන කඳ ට ඉහළින් පීඩන වැස්ම කෙටි පරීක්ෂණයන් යෙදීම සඳහා භාවිතා විය
සබ්මැරීනයේ කෙළවර අවර පෙත්ත සහ ද්‍රවගතික පාලක වරල් පත් අන්තර්ගත විය
කුඩා සහ ගැඹුරු කිමිදුම් සබ්මැරීන මෙම සාම්ප්‍රදායික ආකෘතියෙන් බැහැර විය
වෙරළාශ්‍රිත භූගෝල විද්‍යාව  වනාහි,  වෙරළෙහි භෞතික භූගෝල විද්‍යාව (එනම් වෙරළාශ්‍රිත භූ-රූප විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව සහ සාගර විද්‍යාව) සහ  මානව භූගෝල විද්‍යාව (සමාජ විද්‍යාව සහ ඉතිහාසය)  යන ද්වයයම ඇතුළත්ව, සාගරය හා භූමිය අතර ගතික අතුරු-මුහුණත පිළිබඳ අධ්‍යයනය වේ
වෙරළාශ්‍රිත ඛාදන ක්‍රියාවලිය, විශේෂයෙන්ම රළ තරංග ක්‍රියාව, අවසාදිත සංචලනය සහ කාලගුණය පිළිබඳ  සහ මානවයන් වෙරළ හා සමගින් අන්තර්ක්‍රියා පවත්වා ගෙන යන්නේ කෙලෙසද යන දේ ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනුම,  මෙයට ඇතුලත් වෙයි
රළ තරංග ක්‍රියාව සහ අනුතීර ප්ලාවිතය

වෙරළතීරය සංචලනයෙහි හා එය හැඩතල ගැනුමෙහි  ප්‍රාථමික හේතුකාරක වන්නේ විවිධවූ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් යුතුවූ රළ තරංග නිරන්තරයෙන් (තොරතෝංචියක් නොමැතිව) වෙරළ තීරය හා ගැටීමයි
මෙම ක්‍රියාවලිය බෙහෙවින් සරල බවක් දැක්වූවද, රළ තරංගයන්හී හා ඒවා ගැටෙන ගල් පර්වතයන්හී විවිධත්වයන් නිසා අතිශයින් විවධාකාර හැඩතල නිර්මාණය වෙයි
රළ තරංග විසින් ඇති කරන බලපෑම ඒවා‍ සතු ශක්ති ප්‍රමාණය මත රැ‍ඳේ
ප්‍රබල හා විනාශකාරී ලෙසින්ද හැඳින්වෙන රළ තරංග ජනිත වන්නේ අධි-ක්‍රියාකාරී වෙරළ තීරයන්හී වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ශීත සෘතුයෙහි ඇති වේ
වෙරළෙහි ඇති අවසාදිත නැවත මුහුදු පත්ලට රැගෙන යමින් එහි ප්‍රමාණය අඩු කරන ප්‍රවණතාවයක් ඒවා දක්වයි. සංස්කරණාත්මක, දුබල රළ තරංගයන් සුලබ ලෙස හමුවන්නේ අව-ක්‍රියාකාරී වෙරළ තීරයන්හී වන අතර ඒවා බොහෝ විට ජනිත වන්නේ ග්‍රීෂ්ම සෘතුව තුලදීය
විනාශකාරී රළ තරංග මගින් සිදු කරන දෙයට  ප්‍රතිවිරුද්ධය සිදු කරන මේවා වෙරළ ගැටියට අවසාදිත ගොඩ ගැසීම උපකාරයෙන් වෙරළෙහි ප්‍රමාණය ඉහළ නංවති
ඉතා වැදගත් පරිවහණ යාන්ත්‍රණයක් නිර්මිත වන්නේ  රළ තරංග වර්තනය හේතුවෙනි
රළ තරංග වෙරළෙහි ගැටීම ලම්බකව (සෘජු කෝණාකාර ලෙසින්) සිදුවන්නේ ඉතාමත් විරල ආකාරයට බැවින්, වෙරළ වෙත ජලයෙහි ඉදිරි සංචලනය (රළ පහර) සිදුවන්නේ ඇල කෝණයකිනි
කෙසේවුවද, ජලය ආපසු හැරී යාම (රැල්ල ආපසු යාම) සිදුවන්නේ වෙරළට සෘජු කෝණාකාරව බැවින්, වෙරළෙහි ද්‍රව්‍යය පාර්ශ්විකව චලනය කෙරුමෙහි අවසන් ප්‍රතිඵලයක් නිරික්ෂණය කෙරේ
මෙම සංචලනය හැඳින්වෙන්නේ වෙරළ ප්ලාවනය ලෙසිනි
කෙළවරක් නොමැතිව සිදුවන රළ පහර හා රැල්ල ආපසු යෑම වක්‍රය නිසාවෙන් සිදුවන වෙරළ ප්ලාවනය සියලු වෙරළවල් හී නිරීක්ෂණය කල හැක
රූරා යා හැකි බරාජ් (කාලතුවක්කු) වල විකසනය

පෙරළමින් චලනය කල හැකි බරාජ් (කාලතුවක්කු)

ස්ථාවර සහ පෙට්ටි බරාජ් (කාලතුවක්කු)

වාසි සහ අවාසි

පළමු ලෝක යුද්ධය

දෙවන ලෝක යුද්ධය

වදනෙහි භාවිතය සහ අවභාවිතය

සටහන්

ආශ්‍රීත

බාහිර සබැඳි

කාලතුවක්කු ක්‍රියාකාරිත්වය
සජිත් ප්‍රේමදාස යනු  ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙකි
ඔහු,  හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය සඳහා වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී වරයෙක් වන අතර  ශ්‍රී ලංකාවේ විපක්ෂ නායකකද වෙයි
ඔහු, හිටපු ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති  රණසිංහ ප්‍රේමදාස  ගේ පුත්‍රයා වන අතර අධ්‍යාපනය ලබා ඇත්තේ කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලය සහ ආර්ථික විද්‍යාව හා දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳ ලන්ඩන් ශාස්ත්‍රාලයය වෙතිනි
දේශපාලනය

එ
පයේ ඡන්ද වලින්,
2000දි 83% ඡන්ද ප්‍රතිශතයකුත්,
2001දි 82% ඡන්ද ප්‍රතිශතයකුත්,
2004දි 84% ඡන්ද ප්‍රතිශතයකුත්,
2010දි 89% ඡන්ද ප්‍රතිශතයකුත්
ලබාගෙන ඇත
ජන සුවය
1994 වසරේදී ආරම්භ කල ජන සුවය පදනම මගින්, ජනතාවට දියුණු වීම සඳහා අවස්ථාවන් සලසා දීම සිදු කරනු ලබයි,,,

සසුනට අරුණ
2600 වන ශ්‍රී සම්බුද්ධත්ව ජයන්තියට සමගාමීව, දිවයිනේ බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ දහම් පාසල් සංවර්ධනය කරනු වස්, සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා විසින් සසුනට අරුණ නමින්, නව ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කරන ලදී
මේවාද බලන්න
 රණසිංහ ප්‍රේමදාස

දේශපාලක - ශ්‍රී ලංකා
1967 උපත්
රවින්ද්‍ර සන්ද්‍රේශ් කරුණානායක මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි
ඔහු වරලත් ගණකාධිකාරි උපාධිධාරියෙකුද වේ
දේශපාලක - ශ්‍රී ලංකා
ජයසේකර පතිරන්නැහැලාගේ දයාසිරි පද්මකුමාර ශ්‍රී ලාංකික නීතිඥයෙක් සහ දේශපාලකයෙකි
-නාරම්මල මයුරපද  මධ්‍ය මහා විදුහලේ අධ්‍යාපනය ලබා, නීතිවේදී උපාධිය ලබා ඇත
-

2010 මැතිවරණයෙන් ඡන්ද 132,949 ලබා රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාට පමනක් දෙවැනි විය
පඩුවස්නුවර
ආසනයේ 43.42% ප්‍රතිශතයක් එ
පයට ලබාදීමට ඔහුට හැකිවිය
පසුව ඔහු 2013 වසරේදී එ
පයෙන් ඉවත් වී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය වෙත එක් විය
2015 අගෝස්තු මහ මැතිවරණයෙන් කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයෙන් මනාප ඡන්ද 133,832 ලබාගනිමින් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී 
පත්වුනු අතර මේ දක්වා රජයේ ක්‍රීඩා ඇමති ධූරය දරයි
1969 උපත්
ජීවමාන ජනයා
ජීවත්වන්නෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
චරිත කතා
නව දිල්ලිය (හින්දි = නායි දිල්ලි) ඉන්දියාවේ අගනගරයයි
1911 දෙසැම්බර් 15 වැනිදා මුල් ගල් තබන ලද නව දිල්ලිය 20 වන සියවසේ ප්‍රසිද්ධ බ්‍රිතාන්‍ය නගර ශිල්පීන් දෙදෙනෙකු වූ එඩ්වින් ලුටියන්ස් සහ හර්බට් බේකර් විසින්ද සැලසුම් කර ඇත
පසුව 1931 පෙබරවාරි 13 වැනි දින අර්වින් ආදීපාද වයිස්රෝයි විසින් නගරය නිල වශයෙන් විවෘත කරන ලදී
සුවිසල් රුක් සෙවණැති මාර්ගවලින් හෙබි නව දිල්ලි නගරයේ රටේ ප්‍රධාන ආයතන සහ ගොඩනැගිලි රාශියක් පිහිටා ඇත
42.7 කි
අලංකාර තැන් ඇත
එය ලෝකයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන නගර වලින් එකකි
ඉන්දියාවේ දෙවෙනියට විශාලම නගරය වෙයි
හැනෝයි නගරය වියට්නාමයේ අගනගරය වන අතර එරට දෙවන විශාලතම නගරය ද වේ
එහි ජනගහනය මිලියන 6.5 ක් වේ
1010 සිට 1802 දක්වා හැ‍ෝයි නගරය එරට ප්‍රධානතම දේශපාලනික නගරය වුහ
න්ග්‍යුන් ඩයිනට්සි කාලයේදි කියු විසින් හැනෝයි නගරය අග නගරය ලෙස බලවත් අපකිරිතියකට පත් විය
කෙසේ වෙතත් හැනෝයි නගරය ප්‍රංශ ඉන්ඩොවිනා වේ අගනගරය ලෙස 1902 සිට 1954 දක්වාත් 1954 සිට 1976 දක්වාත් උතුරැ වියට්නාමයේ අගනගරය ලෙස පැවතුනා
හැනෝයි නගරය රතු ගංගාවේ දකුනු ඉවුරේ පිහිටා ඇති
එහි පිහිටා සම්බන්ධිකරණය හහා හෝ චි මින් ගරයට 1760km ක් උතුරින් වේ
20101 ඔක්තෝම්බර් මාසය එම නගරය නිර්මාණය වි වසර 1000 සපුරයි
ෆ්‍රොමර්ස් ගමනාගමන මගපෙන්විම පෙන්වා දෙන්නේ 20101 සුපිරි නවාතැන ගලසයි
වියට්නාමය
අගනගර
කත්මණ්ඩු යනු නේපාලයේ අගනගරය සහ විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශය වේ
එම නගරය පිහිටා ඇත්තේ හිමාලයේ කත්මණ්ඩු මිටියාවතේය
එයට බද්ද වුනු තවත් නගර දෙකක් තිබේ
එය පටාන සහ ලාලිත්පුර ලෙස හඳුන්වයි. කිලෝමිටර 5 ක් ගිනිකොන දිශාවෙන්ද (පැරණි ගෘහ නිරමාණ ශිල්පයට අයත් නගරයකි) භත්තපුර් කි
මි 14 ක් හා නැගෙනහරින් ද පිහිටා තිබේ
එය K
M නොහොත් ට්‍රයිසිට් යනුවෙන් හඳුන්වයි. කත්මණ්ඩු නගරය මුහුදු මට්ටමේ සිට මි
1400 ක් උසින් පිහිටා ඇති මේ නගරය, ගෝලාකාර හැඩයකින් ද යුක්තය
මධ්‍යම නේපාලයේ පිහිටා තිබෙන මෙම නගරය ප්‍රධාන කඳු හතරකින් වට වි ඇත
ඒ කඳු මුඳුන් නම් ගිවපුරිත පුල්චයිකු
නගුරජුන් සහ චන්ද්‍රගිරි නම් වේ
2001 වන විට 6 71 846 ක ජනගහනයක් එහි වාසය කළේය
කත්මණ්ඩු දිස්ත්‍රික්කය සහ අවට දිස්ත්‍රික්ක තුනක ජනගහණ ඝනත්වය වර්ග කිලෝමිටරයට 97 දෙනෙක් පමණ වේ
එහෙත් කත්මණ්ඩු නගරය තුළ ජනගහන ඝනත්වය වන්නේ වර්ග කිලෝමිටරයට 13 500 ක් වේ
එය නේපාලයේ විශාලතම ජනගහන ඝනත්වය වන අතර සමස්ථ ජනයාගෙන් 20% ක් පිරිසක් හෙක්ටයාර් 5067 ක ජිවත්වේ
(අක්කර 12 520)
කත්මණ්ඩු නගරය නේපාල පෙඩරල් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමුහ ආණ්ඩුවේ අගනගරය පමණක් නොවන අතර එය මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ මුලස්ථානයද වේ
පරිපාලන කලාප 14 කින් සමන්විත සංවර්ධිත ප්‍රදේශ 5 කින් මේ නගරය මුල් තැන ගනි
එය මධ්‍යම පලාතේ කලාප 3 ක් වශයෙන් නම් කර තිබේ
එනම්, බග්මනි, නාරායනි, සහ ජනක්පුර් වේ
කත්මණ්ඩු නගරය බක්මති කලාපයේ පිහිටා තිබේ
නේපාලය
තිම්පු හෝ තීම්ඵු (
), හෙවත් කලින් උච්ඡාරණය කල පරිදි තිම්බු, යනු භූතානයේ අගනගරය සහ විශාලතම නගරයයි
එය පිහිටා ඇත්තේ භූතානයේ මධ්‍යම බටහිර ප්‍රදේශයේය
එය වටකරගෙන ඇති නිම්නය භූතානයේ එක් ද්සොන්ඛාග් පරිපාලනමය ඒකක වලින් එකක් වන තිම්පු දිස්ත්‍රික්කයයි
තිම්පු නගරය භූතානයේ අගනුවර බවට ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබූයේ 1961 වසරේදීය
2005 වසර වන විට එහි ජනගහනය 79,185ක් වූ අතර සමස්ත තිම්පු දිස්ත්‍රික්කයේම ජනගහනය 98,676ක් විය
භූතානයෙදී වැන්ග් චූහෝ තිම්පු චූ ලෙස හඳුන්වන රයිදාක් ගංගාවේ බටහිර ඉවුරේ ඇති නිම්නයේ උතුරු-දකුණු දෙසට පාර්ශවිකව විහිදුනු ආකාරයට නගරය පිහිටා ඇත
තිම්පු නගරය  සිට  දක්වා වූ උන්නතාංශ පරාසයක විහිදී ඇත
සාමාන්‍යයෙන් අගනගරයකට ගුවන්තොටුපලක් තිබුනද තිම්පු අගනුවර ගුවන්තොටුපලක් නොමැත
එහෙත්  පමණ දුරින් පිහිටි පැරෝ ගුවන්තොටුපළ සමග නගරය මාර්ගයකින් සම්බන්ධ කර ඇත
තිම්පු නගරය භූතානයේ දේශපාලනික සහ ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය වන අතරම දැවැන්ත කෘෂිකාර්මික සහ සත්ව නිෂ්පාදන පදනමක්ද ඇති නගරයකි
තිම්පු නගරය රටේ දල ජාතික නිෂ්පාදිතයෙන් 45%කට හිමිකම් කියයි
සංචාරක කර්මාන්තය රටේ ආර්ථිකයට දායකත්වයක් සැපයුවද එය දැඩි ලෙස සීමා කර තිබේ
ඊට හේතුව වන්නේ සම්ප්‍රදාය, සංවර්ධනය සහ නවීකරණය යන ඒවා අතර සමබරතාවයක් පවත්වාගැනීමයි
තිම්පු නගරයේ දේශපාලනික වැදගත්කමින් යුතු ගොඩනැගිලි රැසක් ඇත
රට තුල අලුතෙන්ම ස්ථාපනය කරන ලද පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සංකේතය වන ජාතික සභාව සහ රජුගේ නිල නිවස වන නගරයට උතුරින් පිහිටා ඇති දෙචෙන්චොලින්  මාලිගය ඒ අතර ප්‍රධාන වේ
තිම්පු නගරය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා "තිම්පු ව්‍යුහ සැලැස්ම" (Thimphu Structure Plan) නමින් නගර සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් 1998 වසරේදී ඇරඹිණි
තිම්පු නිම්නයේ නොඉඳුල් පරිසරය ආරක්ෂා කිරීමද එහි එක් අරමුණකි
ලෝක බැංකුව සහ ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා මූල්‍යාධාර සපයයි
භූතානයේ සංස්කෘතියට අදාළ සාහිත්‍යය, ආගම, සිරිත් විරිත්, සාම්ප්‍රදායික ජාතික ඇඳුම්, ආගමික ස්ථානවල ආගමික කටයුතු, සංගීතය,  නැටුම් ආදී දේ තිම්පු නගරයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම විද්‍යාමාන වේ
ත්ශේචු යනු භූතානයේ වැදගත් උත්සවයක් වන අතර චාම් නැටුම් ලෙස හැඳින්වෙන වෙස් මුහුණු නැටුම් ඊට සමගාමීව තිම්පු නගරයේදී දැකිය හැක
එම උත්සවය භූතාන දිනදර්ශනයට අනුව නියම වන දින හතරක කාලය තුල සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් මාස වලදී සමරනු ලබයි
මූලාශ්‍ර 

භූතානය
තිම්පු
ඔටාවා යනු කැනඩාවෙහි අග නගරය වේ
එය ඔන්ටේරියෝ ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇත
නගරය පිහිටා ඇත්තේ ඕටවා නදියේ දකුණු ඉවුරේය
ඔන්ටේරියෝ හා කියුබෙක් පළාත් වල දේශසිමාව වෙන්වන්නේ මේ ඕටවා නදියනි
කියුබෙක්හි අසල්වැසි නගරය ඔටාවා නදියේ උතුරු වෙරළට මුහුණලා පාලම් කිහිපයකින් සම්බන්ධ වු ගාටිනෝ නගරයයි
එම නගර දෙක හා අවට ප්‍රදේශ හදුන්වන්නේ ජාතික අග්‍ර දේශය නමිනි
මෙම නගර දෙක සබා දෙකකින් පාලනය වුවත් ෆෙඩරල් භුමි ප්‍රදේශ පාලනය වන්නේ ජාතික අග්‍ර කොමිසම මගිනි
ෆෙඩරල් ඒකාබද්ධ රාජ්‍යයේ වගකීම වන්නේ ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ සැලසුම් කිරිම් හා පාලනාධිකාරියේ වගකිම් සොයා බැලිමයි
අගනගර
කැනඩා
බිජිං නොහොත් පිකිං යනු උතුරු චීනය හා මහජන චීන සමුහාණ්ඩුවේ අග නගරයයි
මෙම නගරයේ නාගරික කටයුතු පාලනය වන්නේ මධ්‍යම රජය මඟිනි
බිජිං නගරයේ සිමාවන් ලෙස හෙබයි පලාතේ උතුර
බටහිර, දකුණු හා නැගනෙහිරින් සුලු ප්‍රමාණයක් හා ටියාන්ජින් නගරයේ ගිණිකොණත් සිමා වේ
බිජිං යනු චීනයේ ඇති පැරණිතම නගර හතරෙන් එක් නගරයකි
බිජිං යනු මහජන චින සමුහාණ්ඩුවේ ප්‍රධාන පාලන නගර හතරෙන් දෙවන විශාලතම නගරයයි
එය ප්‍රධාන නගරය හා උප නගරය 16 කින් හා ග්‍රාමිය ප්‍රදේශ දෙකකින් ද යුක්ත වේ
බිජිං යනු ගමනා ගමනයේ කේන්ද්‍රස්ථානයකි
දහස් ගණන් දුම්රිය මාර්ග හා මහාමාර්ග බිජිං නගරය පුරා විහිදි පවති
ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සදහා ද කේන්ද්‍රස්ථානය වන්නේ බිජිං නගරයයි
මහජන චින සමුහාණ්ඩුවේ අධ්‍යාපනික, දේශපාලනික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වන්නේ ද බිජිං නගරයයි
ඒ අතරට ෂැංහයි හා හොංකොං ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයන් ප්‍රධාන තැනක් ගනි
2008 වසරේ ඔලිම්පික් තරගාවලිය සඳහා සත්කාරක නගරය වුයේද බිජිං නගරයයි
සටහන් 

| Beijing
|}
{|
(, ), නිල වශයෙන් , යනු ජපානයේ ඇති ප්‍රාන්ත 47 කින් එකකි
ජපානයෙහි ප්‍රධාන දුපත වන හොංෂු දුපතේ නැගෙනහිර පෙදෙසට වන්ව එය පිහිටා ඇති අතර,   ඊසු  දූපත් සහ ඔගසවාරා දූපත්  එයට අයත් වේ
ටෝකියෝ පුරවර නගරය 1943 දි නිර්මාණය වුයේ ටෝකියෝ ප්‍රාන්තය (ටෝකියෝ-ෆූ) සහ ටෝකියෝ නගරය ඒකාබද්ධ කිරීමෙනි
ටෝකියෝ පුරවර රජය විසින්, එක් එකක් වෙනම නගරයක් ලෙසින් පාලනය වන ටෝකියෝහි විශේෂ කොට්ඨාශ  විසි-තුනක් පාලනය කෙරෙන අතර, මෙයට පෙරදී ටෝකියෝ නගරය ලෙස පැවැති ප්‍රදේශය මෙන්ම ප්‍රාන්තයෙහි බටහිර පසට වන්නට පිහිටි  මහ නගර 39 ක්  ද සහ පිටතින් පිහිටි දිවයින් සමූහ දෙකක්ද අයත් වේ
පුරවර ටෝකියෝව, ජපානයෙහි  අගනගරය සහ විශාලතම පුරවර ප්‍රදේශය වෙයි
විශේෂ නගරයන්හි ජනගහය මිලියන 8 ක් ඉක්මවා ඇති අතර සමුහයක් ලෙස ගත් කල මිලියන 12 ක් වේ
ටෝකියෝ යනු විශාල පිරිසක් ජිවත් වන නරගයක් වන අතර එය මිලියන 35 ත් 39 ත් අතර වව අතර ලෝකයේ ප්‍රධානතම ආර්ථික කේන්ද්‍රරස්ථානය ලෙස හදුන්වන්නේ 2008 දි  DPD හි අගය ට්රිලියන US$ 1.479 ක් වු හෙයිනි
ආශ්‍රිත
 නගෝයා

මූලාශ්‍ර

ජපානය
ජපානයේ නගර
අගනගර
සෝල් යනු කොරියානු රාජ්‍යයේ අග නගරය හා ප්‍රධානතම නගරය වේ
එහි ජනගහනය මිලියන 10 ඉක්මවන අතර ලෝකයේ ඇති විශාලතම නගරයක් වේ
සොල් ජාතික ප්‍රධාන පෙදෙසෙට ඉන්චියෝන් නගරය හා මිලියන 24.5 ක ජනගහනයකින් යුත් ජියාන්ජි පළාත ද ඇතුළත්ය
ඒ වාගේම මෙය ලොව දෙවනියට විශාලතම නගරය ද වේ
දකුණු කොරියානු ජනනගහනයෙන් හරි අඩක්ම ජීවත් වන්නේ සෝල් නුවරයි
සෝල් නුවරින් 1/4 කට ආසන්න පෙදෙසක් රටේ ආර්ථික, දේශපාලනික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථාන ලෙස සැලකෙයි
කොරියා මහද්විපයේ මධ්‍යයට වන්නට හැන් නදිය අසබඩ සෝල් නුවර පිහිටා ඇත
මෙය බු
ව 18 දි මේක්ජි තක කොරියාවේ රාජධානි 3 න් 1 ක් විය
වර්තමානයේ එය ගිනිකොන දිග සෝල් නුවර නම් වේ
පසුව කොරියානු අධිරාජ්‍යයෙකු වන ජෝසන් අධිරාජ්‍යයාගේ පාලන සමයේ කොරියාවේ අග නගරය බවට සෝල් නුවර පත්විය
කොරියානු ඉතිහාසයට අනුව සහශ්‍රයකටත් වඩා පැරණි චැන්ඩියෝකගන්, න්වාසියොන් බල කොටුව, ජොන්ග්මියා සිද්ධස්ථානය හා ජේසන් අධිරාජ්‍යයාගේ සොහොන ලෝක උරුමයන් සුරැකිමේ සංවිධානය මඟින් පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් ලෙස නම් කරනු ලැබ ඇත
සටහන් 
{|

|-

|Seoul
|-
{| 

දකුණු කොරියාව
අගනගර
ඩුබායි (
)  යනු එක්සත් අරාබි එමිර් රාජ්‍යයේ ඇති එමිරේට හතෙන් එකකි
එය අරාබි අර්ධද්වීපයේ   අරාබි බොක්කට දකුණට වන්නට පිහිටා ඇත
විශාලතම ජනගහනය ජිවත් වන්නේ ඩුබායි හි  වන අතර එය අබුඩාබි වලට පසුව භුමි ප්‍රදේශ ප්‍රමාණය අනුව දෙවන විශාලතම එමිරේටයයි
රටෙහි  ෆෙඩරල් ජාතික කවුන්සිලයෙහිදී ජාතික වැදගත්කමක් ඇති කාරණා වලදී නිෂේධ බලය භාවිත කල හැක්කේ බුබායි හා අබුඩාබි යන ඒමිරේට් දෙකට පමණි
ඩුබායි පිළිබඳව මුල්ම ලිඛිත සඳහන 1095 දී හමුවන වන අතර, ඩුබායි නගරය නමැති මුල්ම ජනාවාසය  පිළිබඳව 1799 සිට දැනුවත්ව ඇත
ඩුබායි උපචාරනුකූලව පිහිටුවීම 19වන සියවස මුල් භාගයේදී සිදු කරන ලද්දේ බානි යස් හි අල් අබු ෆලාසා වරිගය විසින් වන අතර,  1892 දී  එක්සත් රාජධානිය  විසින් ඩුබායි හි ආරක්ෂාව පිළිබඳ වගකීම භාර ගන්නා විටදීද  ඩුබායි නගරය එම වරිගයේ පාලනය යටතේ පැවතිණි
එහි භූගෝලීය පිහිටීම හේතුවෙන් එය වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් කෙරුණු අතර 20 වන සියවස ආරම්භය වන විට එය වැදගත් වරායක් බවට පත්ව තිබුණි
නව මුදල් ඒකකයක් පිහිටවූවීම සඳහා,  අළුතෙන් නිදහස ලැබූ රටක් වූ  කාටාර් හා 1966 දී  නගරය එක්වූ අතර, එම වසරෙහිදීම තෙල් සොයා ගන්නා ලදි
තෙල් ආර්ථිකය විසින් විදේශීය සේවකයන්ගේ මහත් විසල්  ආගමනයකට මග පාදමින්, නගරය 300% ක විහිදුමකට ලක් කරමින් හා තෙල්  පිළිබඳ විදේශීය ලැදිකම් කැටුව ඒමට සමත් විය
නවීන ඩුබායි එමිරේටය නිර්මාණය කරන ලද්දේ  1971 දී එක්සත් රාජධානිය ප්‍රදේශය හැර දා යෑමෙන් පසුවය
මෙම අවස්ථාවෙහිදී, ඩුබායි,  අබුඩාබි සහ අනෙකුත් එමිරේට පහක් එක්ව, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය පිහිටුවන ලදී
ජෙබෙල් අලි අවට, 1979 දී  නිදහස් වෙළෙඳ කලාපයක් පිහිටුවන ලද අතර, විදේශීය සමාගම් වලට සීමා බන්ධන රහිතව ශ්‍රමිකයන් ආනයනයද මූල ධනය අපනයනයද සඳහා අවකාශ සැලසීය
1990 දී සිදුවූ  ගල්ෆ් යුද්ධය නිසා නගරය කෙරෙහි සෘණ මූල්‍ය බලපෑමක් ඇතිවූයේ, තැන්පතුකරුවන් විසින් ඔවුන්ගේ මුදල්  ආපසු ගත් අතර වෙළෙඳුන් ඔවුන්ගේ වෙළෙඳාම අත් හැර යෑමද නිසා වන අතර, ඉක්බිතිව දේශපාලන වාතාවරනය වෙනසකට ලක් වීම හේතුවෙන්  නගරය ප්‍රකෘති  තත්ත්වයට පත්ව සඵල දියුණුවට ලක් විය
ඩුබායි හි ප්‍රධානතම ආර්ථික සාධකය‍ තෙල් කර්මාන්තය වුවත් වර්තමානයෙහි එහි ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග ලෙස සංචාරක කර්මාන්තය, ස්වභාව සෞන්දර්යය සහ වාණිජ සේවා ප්‍රමුඛ තැනක් ගනි
ඩුබායි වෙළෙඳපොළ ප්‍රධාන පසුබැමකට ලක්වීමේ අත්දැකීම් ලැබුවේ 2008 හා 2009 වසර වලදි සිදුවුයේ ලෝක ආර්ථිකය කඩා වැටීමත් සමගිනි
එය 20% කින් නිවැරැදි කර ගැනිමට 2011 දි අපේක්ෂා කරයි
අගනුවර
එක්සත් අරාබි එමීර් රජ්‍යය
කාබුල් නගරය ඇෆ්ගනිස්ථානයේ අගනගරය හා විශාලතම නගරය වන අතර එය කාබුල් පළාතේ පිහිටා ඇත
නවතම දත්ත වලට අනුව එහි ඒ නාගරික ජනගහනය 1925548 ක් පමණ වේ
කාබුල් නගරය ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම සංස්කෘතික වශයෙන් ද ප්‍රධාන තැනක් ගන්නා අතර මුහුදු මට්ටමින් අඩි 5900 ක්  (1800m) උසින් පිහිටයි
මෙම නගරය හින්දු කුෂ් කදුවැටිය හා කාබුල් නදිය අතර පිහිටා ඇත
මෙම නගරය අවම කන්දගාර්, හර්ට් හා මසාර් ෂාරිෆ් පිහිටටා ඇති අතර වෘතාකාර අධි‍ෙව්ගී මාර්ග වලින් සම්බන්ද කම් පවත්වයි. ජලාලාබද් හා පාකිස්ථාන‍ේ පෙෂාවාර් නගරයට දිවෙන මාර්ග වල ආරම්භයක් කාබුල් නගරයයි
1978 සිට කාබුල් හි ප්‍රධාන නිෂ්පාදන වන්නේ යුද්දායුද, රෙදිපිළි
ගෘහ භාණ්ඩ හා බිට් සිනි කර්මාන්තයයි
2001 දි ඇෆ්ගනිස්ථානය ඉස්ලාමිය සමුහාන්ඩුව පිහිටුවීමත් සමගම වෙල  කටයුතු වල නිෂ්පාදනය ඉහළ ගියේය
ඇෆ්ගනිස්ථානය
හවානා නරගය කියුබාවේ අගනගරය වේ
එමෙන්ම ප්‍රධාන වරාය හා ආර්ථික මධ්‍යස්ථාන ද වේ
මෙම නගරය කියුබාවේ පිහිටි පළාත් 14 න් එකකි
හවානාහි පිටිසර ජනගහනය මිලියන 2.4 ක් වන අතර නාගරික ජනගහනය මිලියන 3.7 කි
එය කියුබාවේ විශාලතම නගරය වන අතර කැරිබියානු රාජ්‍යයේ දෙවන විශාලතම නගරයයි
එමෙන්ම නගරයේ බටහිරින් හා දකුණින් මුහුදු තිරය පිහිටා ඇති අතර එහි මැරිමෙලෙනා, ගුවානා බාකෝවා, හා එටරිස් නම් ප්‍රධාන වරායන් තුනක් ද වේ
නගරයේ දකුණේ සිට උතුරට ආමන්ඩෙයාර්ස් නදිය සෙමින් ගලාබසින අතර, ෆ්ලොරිඩා දෙසින් කි
කිහිපයක් බටහිරට වන්නට මුහුදට ගලා බසි
ජනගහනය වර්ධනය විම හේතුවෙන් 1959 දී නගරයේ ජනගහනය වර්ධනය සීමා කරන ලදී
1592 දී ස්පාඤ්ඤයේ දෙවන පිලිප් රජු හවානා නගරය ප්‍රධාන නගරයක් ලෙස හැඳින්වූවේය
1634 දී රාජ්‍ය නියාමයෙන් එය වර්තමාන ලෝකයේ පටන්ගැන්ම වශයෙන් ද, බටහිර ඉන්දියාවේ කොටුබැම්ම ලෙස ද ප්‍රචලිත කරවිය
ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් තම ආරක්ෂාව තර කොට 1553දී එවකට ආණ්ඩුකාරවරයාගේ නිල නිවාස හවානා නගරයට රැගෙන ආහ
හවානා නගරය අගනගරය බවට පත් වුණි
ආරක්ෂාව තර කර ගැනිමට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ ඉංග්‍රිසින්, ප්‍රංශ මෙන්ම ලන්දේසි මුහුදු කොල්ලකරුවන් දහසය වන ශතවර්ෂයේදී හවානා නගරයට පහර දිමයි
හවානා වරායේදි මේන් නැමැති ඇමරිකානු යුධ නැව ගිල්විම හේතුකොට ගෙන ස්පාඤ්ඤය හා ඇමරිකානුවන් අතර යුද්ධ ආරම්භ විය
සටහන් 

{|

අගනගර
]]
කයිරෝ යනු ඊජිප්තුවේ අගනගරය වන අතර අප්‍රිකාවේ හා අරාබි ලෝකයේ විශාලතම නගරයයි
තවද මෙය ලෝකයේ වැඩිම ජනගහන ඝනත්වයක් දක්නට ලැබෙන නගරවලින්ද එකකි
මෙයට පල්ලි දහස් නගරය යන විරුදාවලියද භාවිත කෙරේ
කයිරෝ නගරය ඉතාලියේ දේශපාලනික, සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය ද වේ
එය දසවැනි ශතවර්ෂයේ පිහිට වු අතර එය වර්තමානය වන විට පුළුල් ප්‍රදේශයක් බවට පත්වි ප්‍රධානතම නගරය බවටද පත්වී ඇත
කයිරෝ නගරය අතීතයේ ඊජිප්තුවට ඒකාබද්ධව පැවතුණු අතර පිරමීඩවලට මෙම නගරය ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
ඉපැරණි විශාලතම චිත්‍රපට හා සංගිත කර්මාන්තය කයිරෝ නගරයේ පිහිටුවා ඇති අතර ලොව දෙවන පැරණිතම උසස් අධ්‍යාපන ආයතනය වන අල් අසාර් විශ්ව විද්‍යාල ද මෙහි පිහිටා ඇත
අන්තර්ජාතික මාධ්‍ය, වෙළෙදාම් හා සංවිධාන ද රාජ්‍ය අංශයේ ප්‍රධාන කාර්යාල රැසක් ද මෙහි පිහිටා ඇත
ඈත අතීතයේ සිට කයිරෝ නගරය අරාබි ජාතින්ගේ නිජ බිම බවට පත්ව ඇත
ජකාර්තා යනු ඉන්දුනීසියාවේ අග නගරය හා විශාලතම නගරය වේ
ජන ගහනය 8 490 000 ක් වන අතර භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි
මි 661 ක් වේ
මෙම නුවර, ජාවා දුපත්වලට වයඹ දිගින් පිහිටා ඇත
ජකාර්තා නුවර එරට ආර්ථික, සංස්කෘතික හා දේශපාලනික මධ්‍යස්ථානයද වේ
එය ඉන්දියාවේ හා ගිනිකොන දිග ආසියාවෙ ජනප්‍රියම නගරයයි
තවද ලොකයේ දොළොස්වැනි විශාලතම නගරය වන්නේ ද ජකාර්තා නුවරයි
ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් වන ජේඩොජෙටේබෙක් යනු ලොව දෙවන විශාලතම නගරයයි
ගෝලියකරණ හා ලෝක නගර අධ්‍යයන කණ්ඩායම් ජාලයේ සමීක්ෂණයට අනුව 2008 දි ගෝලිය නගරයක් ලෙස මෙම නගරයද ලැයිස්තුගත විණි
ජකාර්ත් යන්න තැනී ඇත්තේ ජය කාර්තා යන නමිනි
එහි තේරුම නම් සම්පුර්ණ ජයයි
සන්ඩා රාජධානිය පිහිටවූයේ හතරවැනි සියවසේදීය
එය වෙළෙද වරායක් ලෙස නම් කෙරිණි
එය ලන්දේසින් නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන නගරය ලෙස ජකර්තා නුවර පත් කළහ
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නිදහස ලද මෙම නගරය පසුව ඉන්දුනිසියාගේ අගනුවර බවට පත්විය
ජකාර්තා නුවර අතීතයේ සිට විවිධ නම්වලින් හැඳින්විණි
ඒ කේලප (397-1527) ජකර්තා (1527-1619) බටාපියා (1619-1924) හා ජකාර්තා (1942-1927) වශයෙනි
සටහන් 

{|
ඉන්දියාව
බැග්ඩැඩ් යයනු ඉරාකයේ අග නගරයයි
එ‍්වාගේම බැග්ඩැඩ් පොදු දේශ සාමිවේය
එයි නාගරික ජනගහනය මිලියන 7 ත් 7.5 ත් අතර වන අතර එය ඉරාකයේ විශාලතම නගරය වන අතර අරාබිකරයේ දෙවන විශාලතම නගරයයි
මෙම නගරය ක්‍රි
ව 8 වන සියවසේ ටිග්‍රිස් නදිය අසබඩ බිහි විය
අබාසිඩ් කැලිපේට් වකවානුවේ බැග්ඩැඩය අරාබියේ හා මුස්ලිම් රටවල කේන්ද්‍රස්ථානය විය
කුවේට් නගරය කුවේට්හි අගනගරය ව අතර විශාලතම නගරය ද වෙයි
කුවේට් නගරය තුළ ජනගහනය 63600 (2006 සංගණනය) වන අතර නගරයෙන් බැහැර ප්‍රදේශ වල ජනගහනය මිලියන 2.38 ක් වේ
පර්සියානු මුහුදු බොක්කේ ඉව්ර අසල රටේ හදවත බදු පෙදෙසක කුවේට් නගරය පිහිටා ඇති අතර මජ්ලිස් අල් උම්මා නම් කුවේට් පාර්ලිමේන්තුවද, රාජය කාර්යාල, නිල නිවාස, ප්‍රධාන කාර්යාල සහ බැංකු ද පිහිටා ඇත
කුවේට් නගරය එමිරයේ දේශපාලනික, ආර්ථික
සංස්කෘතික කේන්ද්‍රය වේ
කුවේට් නගරයේ වෙළෙද හා ගමනාගමන අවශ්‍යතා සපයන්නෙ කුවේට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපල මිනා අල් සුවේක් මිලා අල් අහමඩ් නමැති වරායන් දෙකෙනි
එම වරායන් පර්සියානු බොක්කේ සිට 50 දුරින් පිහිටා ඇත
දෝහා යනු කටාර් රාජ්‍යයේ අග නගරයයි
එය පර්සියානු බොක්ක සමිපයේ ඇති අතර ජනගහනය 2008 වර්ෂයට අදාලව 998 651 කි
ඒ වාගේම කටාර් හි ප්‍රධාන නගරයන් කිහිපයන් එකකි
දෝහා යනු කටාර් හි පිහිටි විශාලතම නගරයයි
කටාර්හි මුළු ජනගහනයෙන් 80% ක් ‍දෝහාර් හි ජිවත් වන අතර එය ආර්තික මධ්‍යස්තානය ද වේ
දෝහා නගරය කටාර් රාජ්‍යයේ ෂෙයික් හමඩ් බින් කාලිෆා අල්තානි වසින් පාලනය වේ
‍ෙදා්හා නගරය අධ්‍යාපනික මෙන්ම සමික්ෂණ සදහා ද බෙහෝ ප්‍රසිද්දියක් උසුලන නගරයකි
ලා්ක වෙළද සංවිධානයේ දෝහා සංවර්දන වටයේ ප්‍රථම මන්ත්‍රී සාකදච්ඡාව පැවතියෝ දෝහා නගරයේය
මෙතෙක් පැවති විශාලතම ආසියානු ක්‍රිඩා තරගාලිය 2006 වසරේ දෝහා හි පැවතීම ද විශේෂත්වයකි
රියාද් යනු සෞදි අරාබියේ අග නගරය හා විශාලතම නගරය වෙයි
රියාද් පළාතේ අග නගරය වන අතර එය ඓතිහාසික නගරය වන නෙජ්ඩ් හා අල් සමාටා අතර පිහිටා ඇත
එය අරාබි අර්ධද්විපයේ මධ්‍යයේ විශාල කදු මුදුනක පිහිටා ඇති අතර ජනගහනය 4 854 000 වේ
එලෙසම පුදේශයේ මිලියන 6 ක් වන ජනතාවට ප්‍රධාන නගරය වන්නේ ද රියාද් නගරයයි
නාගරික ප්‍රදේශ 15 කට බෙදා‍ඇති රියාද් නගරය පාලන වන්නේ රියාද් නගරාධිපති යටතේ පාලනය වවන රියාද් නගර සභාව හා රියාද් සංවර්දන අධිකාරිය විසිනි
රියාද් සවර්න අධිකාරියේ ආණ්ඩුකාර සල්මන් බින් අබ්දුල් අසිස් කුමාර යටතේ පාලනය වේ
මේ වන විට එහි නගරාධිපති වන්නේ 1998 පත් වු අබ්දුල් ඉබ්න් අල් මග්‍රින් කුමාරා විසිනි
1820 අප්රේල් 02 වන දින සවස දේශනයකට සූදානමින් සිටි Hans Christian Orsted ට විශ්මය ගෙන දෙන සාධක රැසක් පරීක්ෂණයක් අතරතුර සිදුවිනි
ඔහු විසින් සකසන උපාංග වල බැටරිය ඇති නැති (on/off) කරන අවස්ථා වල මාලිමා කටුව චුම්භක උතුරින් යම් චලනයක් දක්වන බව පෙනිනි
මෙම චලනය දැකීමෙන් ධාරාව ගලා යන වයරය  වටා චුම්භක ක්ෂේත්රය පැතිරී ඇති බව ඔහුට වැටහිනි
තවද විදයුතය සහ චුම්භකත්වය අතර ඍජු සම්බන්ධයක් ඇති බව තහවුරු විය
එම සොයාගැනීම ගැන පිලිගත හැකි පරිදි සංසිද්ධිය පැහැදිලි නොකල අතර ගණිතමය රාමුවක් තුල නිරුපණයට උත්සහ කලහ
කෙසේ හෝ මාස 3කට පසුව ඔහු තීව්රර විමර්ශනයක් පටන් ගන්නා ලදි
මෙම සිදුවීමෙන් කෙටිකලකට පසු ඔහු ,ඔහුගේ සොයාගැනීම් ප්රසිද්ධියට පත් කරන ලද අතර , ඔහු ධාරාව ගලාගෙන යන වයරය වටා චුම්භක ක්ෂේත්රයක් පැතිරී ඇතිබව තහවුරු කරන ලදි
විදයුත්-චුම්භක ක්ෂේත්රයේ දායකත්වයට ගරු කිරීමක් වශයෙන්  CGS ඒකකය මඟින් චුම්භක පේරණයට oersted  යන නම තබන ලදි
ඔහුගේ සොයගැනීම් හි ප්රතිඵල විද්යුත් ගතික විදයයාත්මක පදනම සම්පූර්ණයෙන්ම තිව්ර පරීක්ෂණයකට භාජනය කරන ලදි
සන්නායක අතර විදයුතය ගෙන යාමේදී චුම්භකත්වයේ බලපෑම නිරූපනයට ප්රංශයේ හෞතික විදයයාඥ Andre-Marie Ampere ගේ සරල ගණිතමයන් යොදා ගැනීමට අනුබල දුනි
එසේම Orsted ගේ සොයාගැනීම නිරූපනයට ප්රධාන පියවරක් ශක්තිය සංකල්පය සොයාගන්නා ලදි
අධිරාජය චන්ද්රගුප්ත මෞර්ය ඉතා උසස් මට්ටමින් ආගමික පරිවර්තනයක් දියත් කල පලමු ඉන්දීය අධිරාජයයා විය
චන්ද්රගුප්ත රජු ජෛනාගම  එකල රාජසභාවේ සිටි හින්දු පූජකයන් විසින් අප්රිය කල ආගමික ඉගැන්වීමක් වැලඳ ගැනීමත් සමඟ මෙය සිදුවිය
වියපත් වීමත් සමඟ චන්ද්රගුප්ත රජු තම රජකම සහ රාජයය නැවත පවරා දී ජෛන පූජකයන් සමඟ එක් විය
පසු කලෙක ඔහු ආචාර්ය හද්රබාහුගේ ශිෂයයෙකු බවට පත්විය
ඔහු තම අවසන් දින කිහිපයකදී ආත්මය පාරිශුද්ධ කරන්නා වු ජෛන පිලිවෙතක් අනුගමනය කරමින් කරනාටක ප්රාන්තයේ බේලගොල ආශ්රමයේ විසු බවට සඳහන් වෙයි
කෙසේ වෙතත් ඔහුගේ අනුගාමිකයා වු බින්දුසර රජු හින්දු පිලිවෙත් ආරක්ෂා කරගන්නා ලද අතර ජෛන සහා බුදුදහමෙන් ඈත්ව සිට ඇත
බුදුදහම

නමුත් කාලිංග යුද්ධයෙන් පසු අශෝක අධිරාජයයා බුදුදහම වැලඳ ගැනීමත් සමඟ ඔහු කුරිරු රාජයය විධික්රම අර්ථශාස්ත්ර අතහරින ලදි
අශෝක අධිරාජයයා තම පුත්රයා සහ දියණිය යටතේ ධර්මදූත පිරිස් ශ්රී ලංකාවට එවන ලදි
ලංකාවේ රජු බුදුදහම කෙරෙහි පැහැදී බුදුදහම වැලඳගත් අතර එයට රාජයය අනුග්රහයද ලබාදෙන ලදී
අශෝක රජු මෙවැනි ධර්මදූත පිරිස් බටහිර ආසියාව ග්රීසිය සහ ගිණිකොණ ආසියාවට යවන ලද අතර බෞද්ධ පන්සල් පිරිවෙන් පිහිට වූ අතර බුදුදහම අධිරාජයය පුරා පැතිරවීය
ඔහු ඉන්දියාව පුරා ස්ථුප 84000 පමණ ඉදිකල බවට විශ්වාස කෙරේ
එමෙන්ම ඔහු ඇෆ්ගනිස්ථානයේද බෞද්ධ ගහණය වැඩිකරන ලදි
අශෝක රජු බුදුදහම පැතිරවීම සහ ප්රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා තුන්වන බෞද්ධ සංගායනාව තම අගනුවර පිහිට වූ බවද කියවේ
හින්දු දහම

තමා බුදුදහම වැලඳ ගත්තද තම රාජයය සභාවට හින්දු පූජකයන්ද සහභාගි කරවා ගන්නා ලදී
ඔහු ආගමික නිදහස සහ ඉවසීම පවත්වා ගැනීමත් සමඟ බුදුදහම විශාල ලෙස පැතිරෙන ලදී
ඉන්දීය සමාජය අවිහිංසා දර්ශනය වැලඳගත් අතර රාජයයේ දූෂණ හා අක්රමිකතා විශාල ලෙස අඩුවිය
බුදුදහමින් කුල ක්රමය ප්රතික්ෂේප කිරීමත් සමඟ හින්දු දහමඳ ජෛන හා බෞද්ධ ඉගැන්වීම් උපුටා ගැනීමට පටන් ගත් අතර සාමය සෞභාගය සපිරි යුගයක සමාජ නිදහස ක්රමයෙන් වැඩිදියුණු විය
මහාශිලා යනු ව්‍යුහ හෝ ස්මාරක ඉදිකිරීමට ගන්නා විශාල ශිලාවක් හෝ විශාල ශිලා කිහිපයකි
අතරගුලු වැටෙන ලෙස විශාල ශිලා පමණක් තබා සකස් කරන ලද ව්‍යුහයක්ද මහා ශිලා යනුවෙන් හැඳින්වේ
මහාශිලාවක් යන වචනය පුරාණ ග්‍රීසියේ (megas )විශාල සහ (lithos)ගල්/ශෛල යන වචන එක්වීමෙන් සෑදි ඇත
බොහෝ මහාශිලාවන් යොදාගෙන ඇත්තේ වැදගත් තාරකා විද්‍යාත්මක සිදුවීම් වු දින තීරණය කිරීමටය
මහාශිලාවකින් විශේෂ අරමුණකට යම් නිෂ්චිත හැඩයක් ලබාදීම යන අදහස ද පිළිබිඹු කෙරේ
මෙය ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල විවිධ කාලයන්හි ජීවත් වූ මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ගොඩනැගිලි හැඳින්වීමට යොදාගැනේ
ඉතා ප්‍රසිද්ධ මහාශිලා පුවරු අවමංගල කටයුතු සඳහා යොදාගෙන ඇත
මෙවැනි ඉදිකිරීම් බොහෝමයක් නියෝලිතික,කැල්කෝශිලා හා ලෝකඩ යුගයේ  තිබී ඇත
9 වැනි සහශ්‍රවර්ෂය තුළදී තුර්කියේ බොහෝමයක් ස්ථානවල ඉදිකරන ලද විශාල උත්සව ගොඩනැගිලි සොයාගෙන ඇත
මේවා ගොවි සහ එඩේර යුගවලටත් පසුකාලීනව යුරෝපීය සමාජය ආරම්භයේ තිබු ඒවා බව සොයාගෙන ඇත
විශාල වලාකාර ගල් ව්‍යුහ තිබීම මේවායේ විශේෂ ලක්ෂණයකි (උද්‍රාහරණ
- Nevali Cori & G bekli Tepe )
කෙසේ වෙතත් ඉපැරණිම මහාශිලා ලෙස මේවා නම් දැරුවත් යුරෝපීය මහාශිලා සම්ප්‍රදායන් බිහිවුයේ මේවායින් දැයි තවම අපැහැදිලි වේ
G bekli Tepe වල කැණීම්වලින් අනුමාන කරන ලද ශිලා 20 අතරින් 4 ක් සොයාගෙන ඇත
ඒවා මීටර් 30 ක වපසරියක පිහිටා ඇත අතර ඒවායේ සත්ත්ව රූපද(ඌරන්,නරියන්, සිංහයන්,කුරුල්ලන්, සර්පයන්, ගෝනුස්සන්) කැටයම් කොට ඇත
යුරෝපීය ශිලා යුගය  

යුරෝපයේ ඉතාමත් පොදු ශෛලමය නිර්මාණයක් වුයේ ගල් කුටි හෙවත් සුසාන කුටිය
ඒවා ඉදිකර ඇත්තේ ඉහළ අතට තබන ලද ගල් එකක් හෝ කිහිපයක් යොදා ගෙනය
හැඩ කරන ලද ගල් වහල වශයෙන් යොදා ගෙන ඇත
ඒවායින් බො‍හොමයක් එකිනෙකට අසමානය
එම ගල් කුටි මිනිසුන්ගේ අවශේෂ තැන්පත් කිරීමට, ඔවුන් භූමිදානය කිරීමට හෝ ඔවුන්ගේ මුලික උත්සව සඳහා යොදා ගන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
එසේ වුවත් සාමාන්‍යයෙන් ඒවා සුසාන කුටි වශයෙන් හඳුනාගත හැකිය
ඒවායේ දේශිය නම්ද දැකිය හැකිය
පෘතුගාලයේ 'ඇන්ටා', සාඩිනියා හි (ඉතාලියේ දූපතක්)'ස්ටැසේන්', හොලන්හි 'හනීබීඩ්' , ජර්මන්හි 'නෙත් ග්‍රැබි', ඩෙන්මාර්ක්හි 'ඔයිස්' හා වේල්ස්හි 'ෆොමිලෙඩ්' ආදීය ඒ සඳහා උදාහරණ කිහිපයකි
එසේම ඒවා ආරම්භ‍යේ දී මැටියෙන් ආවරණය කර පැවති බවට ද සිතය හැකිය
දෙවන පොදු‍‍සොහොන් කොත් වර්ගය වන්නේ  මාර්ගයන් සහිත සොහොන්ය
ඒවා සාමාන්‍යයෙන් චතුරාස්‍රාකාර වෘත්තාකාර, හෝ කුරුසාකාර කුටිවේ
ඒවායේ වහල ගල් සතරකින් හෝ පේකඩ ගලකින් හා කෙලින් ගමන් කල හැකි මාවතකින් යුක්තය
ඒ සියල්ලම වෘත්තාකාරව පස්වලින් ආවරණය කර ඇත
ඇතැම් ඒවා අමතර ගල් බැම්මකින් ආවරණය කොට ද පවතී
ඒ සඳහා උදාහරණයක් වශයෙන් අයර්ලන්තයේ 'බුරු නා බොනී’ සහ 'ක්‍රොමො' අයර්ලන්තය, ඔක්නි වල 'මොස‍්ගොව්' සහ ප්‍රංශයේ 'ග්‍රවිනිස් ' ආදීය සඳහන් කල හැක
තුන්වන වර්ගයේ සුසාන කුටි වර්ගය ලෙස සැලකෙන්නේ සක්මනාගාර ආකාරයේ කුටි‍ය
ඒවා දිගටි ආකාරයෙන් පස් ගොඩැලි තුළ සාදා ඇත
අයර්ලන්තයේ රජ මැදුරු, බ්‍රිතාන්‍ය‍යේ ඉතා දිග සොහොන් ගොඩැලි සහ ජර්මනියේ 'ස්ටෙනිකිස්ටන් ' ද මෙම වර්ගයට අයත් වේ
වෙනත් වර්ගයක විශාලතම ස්මාරකයක් වන්නේ තනිව ඔසවන ලද ගල් කණු ‍හෝ මෙන්හිරන්ය
ඇතැම් විට ඒවා තාරකා විද්‍යාත්මක සලකුණු ‍හෝ පෙර දැනීම් සඳහා සකස් කරන ලද සංකීර්ණ සැකසුමක් ලෙසද සැලකිය හැකිය
උදාහරණයක් වශයෙන් 'බාටනී' හි ඇති 'කාර්නැක් ' දැක්විය හැකිය
බ්‍රිතාන්‍ය‍යේ හා අයර්ලන්තයේ ශිලාමය නිර්මාණ අතර ප්‍රධාන තැනක් හිමිවින නිර්මාණය වන්නේ වෘත්තාකාර ගල්ය
ඒ සඳහා උදාහරණ දහස් ගණනක් දැක්විය හැකිය
'‍ස්ටොනෝජොජ්', 'ඇවබරි', 'රින් ඔන් ද බෙල්ටනි' සහ වෙල්ටනි ආදිය ඉන් කිහිපයකි
ඒවා ද තාරකා විද්‍යාත්මක කටයුතු සඳහා ඉදිකල බවට සාක්ෂි පවතී
උදාහරණයක් වශයෙන් 'ස්ට්‍රෙනෝෂේජ්' ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ සූර්යයා නිවෘත්තිය සඳහාය
යුරෝපයේ සෙසු ප්‍රදේශවලින්ද වාත්තාකාර ඉදිකිරීම් සඳහා උදාහරණ සොයාගත හැක
සාමාන්‍යයෙන් එම සුසාන කුටි, ශිලා හා ලෝකඩ යුගය අතර කාලයට අයත්  ස්මාරක ලෙස සැලකේ.

ආසියාවේ මහාශිලා සම්ප්‍රදායන් - කොරියානු අර්ධද්වීපය 
වැළලී ගිය මහාශිලා සම්ප්‍රදායන් උතුරු සහ දකුණු ආසියාතික ප්‍රදේශවලින් සොයගෙන ඇත
චීනයේ ලියෝනිං ,ෂැන්ගොන් හා ෂියැං හිද ,කොරියානු අර්ධවීපයේද ,ජපානයේ කියුෂු හි සහ ඉන්දියාවෙහිද මෙම සම්ප්‍රදායට අයත් දේ හමුවී ඇත
වත්මන් මහාශිලා යුගයට අයත් සම්ප්‍රදාය ඉන්දුනීසියාවේ 'සාම්බා' දිවයිනේන් දැකගත හැකිවේ
නමුත් විශාල ලෙස මහාශිලා යුගයට අයත් සොහොන් ඉදිකිරීම් සඳහා යොමුවන්නේ කොරියාවයි. කොරියානු අර්ධද්වීපය තුළ මහාශිලා සම්ප්‍රදායට අයත් ඉදිකිරීම්  15 000 සිට 100 000 ප්‍රමාණයක් ඇති බවට පුරවිද්‍යාඥයින් අනුමාන කරයි
උතුරු ආසියානු මහාශිලා සම්ප්‍රදාය  

උතුරු ආසියානු මහාශිලා සම්ප්‍රදාය උතුරු චීනයේ ලියෝ ගඟ අසබඩින් ආරම්භ වූ බව පැවසේ
මහාශිලා තැනීමේ තාක්ෂණය මෙම ලියෝ ගඟ අසබඩ සිට කොරියානු අර්ධද්වීපයටද ඉතා ශීඝ්‍රයෙන් පැතිර ගියේය
එහි පවතින භූවිෂමතාවයත් කාලයත් අනුව ඊට ගැලපෙන අයුරින් සැකසෙමින් මේ මහාශිලා ඉදිකෙරී ඇත
මුල් කාලයේ පැවති මහාශිලා “උතුරු ශිලා” හෝ “මේසයක ආකාරයේ ශිලා”ලෙස හඳුන්වා ඇත්තේ එහි වූ ලක්ෂණයක් පදනම් කරගෙනයි
එනම් පොළවට ඉහළින් ගල් ඵලක යොදාගෙන ඍජුකෝණාස්‍ර හැඩයට සොහොන් කුටිය නිර්මාණය කිරිමයි
එයට මේසයක ආකාරයේ හැඩයක් හිමිවී ඇත්තේ ඉහළින් තබන ගල් ඵලකය නිසාය
මෙම මහාශිලා Mumun Pottery කාලය (ක්‍රි
1500-850)දක්වා ඈතට දිවයයි
එම ඉදිකිරීම් හැන් ගඟ දක්වා පැතිර පවතී
චීනයේද මෙවැනි මහාශිලා භූමිදාන කුටි තුළ භූමිදානය කරන ලද අවශේෂ ද්‍රව්‍ය හමුවී ඇත
මේවා පාලකයන් හෝ ප්‍රභූ පිරිස් වෙනුවෙන් ඉදිකරන ලද භූමිදාන කුටියැයි ඇතැම් පුරාවිද්‍යාඥයෝ පවසති
කෙසේ වෙතත්, සොහොන් කැඩීම නිසා හෝ සාම්ප්‍රදායික පිළිවෙත් නිසා හෝ බොහෝ උතුරු මහාශිලා යුගයට අයත් සොහොන්බිම්වල නටබුන් සහිත ප්‍රදේශවලින් භූමිදානය කරන ලද භාණ්ඩ හමුවී නැත
දකුණු මහාශිලා සම්ප්‍රදාය 

 
දක්ෂිණ ක්‍රමයේ මහාශිලා යුගයට අයත් සොහොන්බිම්, දකුණු කොරියානු අර්ධද්වීපයේ පැතිර පවතී
මේවා ආරම්භක Mumun හෝ මධ්‍යම Mumun කාලය දක්වා අතීතයට දිවයන බව සඳහන් වේ
දක්ෂිණ මහාශිලා සොහොන්වල ඇතුළත ප්‍රදේශය පස් හෝ සිහින් ගල් ඵලකවලින් නිර්මාණය වූ පොළොව යට භූමිදාන කුටියකින් සමන්විතය
එයට ඉහළින් විශාල ගල් කුට්ටියක් තබා කුඩා ගල්වලින් සමබර කර ඇත
කොරියානු අර්ධද්වීපයේ බහුලව ඇත්තේ දක්ෂිණ ක්‍රමයේ මහාශිලා යුගයට අයත් සොහොන් කුටි වේ
සටහන් 

{|

|Megalith Megalithic_traditions_of_Asia
_the_Korean_Peninsula
අත්ලාන්තික් සාගරයේ වතුරවලට නියෝජනයක් ඇති එහි උෂ්ණත්ව මට්ටම් ඇති ගල්ෆ් ඇල තැඹිලි හා කහ පැහැයෙන් දිස්වේ
ගල්ෆ් ඇල
යුරෝපය දෙසට උතුරු පලාතට අත්ලන්තික් මුහුදු රැළි ඉතා බලවත් උණුසුම් සුලි ඇති කරයි
අත්ලාන්තික් මුහුදු සුලි ආරම්භ වන්නේ මෙක්සිකෝ ගල්ෆ් සිට ෆ්ලොරිඩා ස්ට්‍රෙට් යන එක්සත් ජනපදයේ නැගෙනහිර වෙරලාසන්නයෙන් සහ අත්ලාන්තික් සාගරය එතෙර වීමට පෙර නිව්ෆවුන්ලන්හිදිය
උතුරු අක්ෂාංශ 40 දී හා බටහිර දේශාංශ 30 දී එය වෙන්කරනවා කොටස් දෙකකට, උතුරු ඇළ උතුරු යුරෝපය එතෙර කරන අතර දකුණු ඇළ බටහිර අප්‍රිකාවෙන් ඉවතටද පැතිරෙනවා
උතුරු ඇමරිකාවේ ෆ්ලොරිඩා සිට නිව්ෆවුන්ලන්ඩ් දක්වා නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ සහ යුරෝපයේ බටහිර වෙරළ තීරයේ කාලගුණය කෙරෙහි , ගල්ෆ් ඇළ බලපෑමක් ඇති කරයි
උතුරු අත්ලාන්තික් අර්ධ ශුෂ්ක කලාපයේ මෙම ඇළ පිහිටා ඇත
ඒඩ්‍රියන් බෘඩි (උපත අප්‍රේල් 14, 1973 ) ඇමෙරිකානු නළුවෙකි
රොමන් පොලොන්ස්කි ගේ  “ද පියානිස්ට්“(2002) චිත්‍රපටියේ රඟපෑමෙන් පසුව ඔහු ලෝක ප්‍රසිද්ධියට පත් විය
Acadamy සම්මාන උලළේ හොඳම නළුවා ලෙස පිදුම් ලැබීමට සමත් වූ ,අවුරුදු 30 ට අඩු එකම පුද්ගලයා වීමට ඔහු වාසනාවන්ත විය
විශ්‍රාම ලත් ඉතිහාස මහාචාර්යවරයෙකු වූ එලියට් බෘඩිගේ සහ ජනමාධ්‍ය වේදිනියක වූ  සිල්වියා ප්ලැකි ගේ පුත් වූ බෘඩි උපත ලැබුවේ නිව්යොර්ක් හිදිය
පෝලන්ත ජාතිකයෙකු වූ බෘඩි ගේ පියා යුදෙව්වකු විය
කතෝලික පියකුට හා යුදෙව් මවකට උපන් බෘඩි ගේ මව හැදී වැඩුනේ හන්ගේරියාවේ බුඩපේස්ට්හිය
විෂ්මිත ඒඩ්‍රියන් ලෙස කුඩා කළ මිතුරන්ගේ සාද වලදී ඔහු මැජික් දර්ශන ඉදිරිපත් කළේය
බෘඩි ගේ දෙමාපියන් ඔහු ඇසුරු කළ දඩබ්බර මිතුරන්ගෙන් ඔහුව ඈත් කරනු පිණිස ඔහුව නිව්යෝර්ක් හි Fiorello H
LaGuardia High School of Music & Art and Performing Arts පාසලට ඇතුලත් කළහ
1992 දී බෘඩි දරුණු රිය අනතුරකට මුහුණ දුන්නේය
එහිදී ඔහු පදවා ගෙන ගිය මෝටර් සයිකලය කාරයක ගැටී බෘඩි විසිවී ගොස් පදික වේදිකාවක් මතට වැටිණි
එමෙන්ම ඔහු ක්‍රියාදාම ජවනිකා රඟපෑමට ගොස් නාසය තුන් වරක් බිඳ ගත්තේය
එමෙන්ම “Summer of Sam” චිත්‍රපටියේ රූගත කිරීම් වල දී ද නැවතත් නාසය කඩා ගත්තේය
1973 උපත්
ඇල්ෆ්‍රඩො ජේම්ස් පසීනො (උපත April 25, 1940) ඇමෙරිකානු ජාතික නාට්‍ය හා චිත්‍රපට නළුවෙකු වන අතරම ඔහු  අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි
The Godfather ත්‍රිත්වයේ මයිකල් ක්ලෙනේ ලෙස රඟපෑමෙන් පසුව ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය
සොනි වොර්සික් ලෙස Dog Day Afternoon, ටෝනි මොන්ටානා ලෙස “Scarface”, කාර්ලිටො බිරිගනෙට් ලෙස 1993 දී Carlito's Way, ෆ්‍රෑන්ක් සර්පිකො ලෙස “Serpico”, ලියුටිනන්ට් ක්ලොනල් ෆෑන්ක් ස්ලේඩ් ලෙස “Scent of a Woman”, Lt
වින්සෙන්ට් හැන්නා ලෙස “Heat” සහ රෝයි කෝන් ලෙස “Angels in America” යන චිත්‍රපටි වල ඔහු රඟපෑවේය
1992 දි හොඳම නළුවා ලෙස Scent of a Woman චිත්‍රපටයේ රඟපෑමට  ඇකඩමි සම්මානය හිමි විය
මීට පෙර ඔහුගේ නම හොඳම නළුවා සම්මානයට හත් වරක් නිර්දේශ වී ඇත
අල් පසීනෝ උපත ලැබුවේ  නිව්යොර්ක්හිදී ඉතාලියානු හා අමෙරිකානු සම්භවයක් සහිත දෙමව්පිය යුවලකටය
අල් පසීනෝගේ වයස අවුරුදු දෙකේ දී ඔහුගේ දෙමව්පියන් වෙන් වුහ
ඉන්පසුව ඔහුගේ මව, ඇයගේ දෙමාපියන් සමඟ වාසයට ගියාය
ඔහුගේ පියා රක්ෂණ සමාගමක අලෙවි නිලධාරියකු ලෙස රැකියාව කළ අතර ඔහුට අයිතිව තිබූ Pacino's Lounge ආපන ශාලාව 1992 දී වසා දැමිණි
ඔහු නිව්යොර්ක් හි   Fiorello H
La Guardia High School of Music and the Arts හි ශාඛාවක් වූ   High School of Performing Arts  පාසලට  ඇතුල් විය
එහිදී ඉංග්‍රිසි භාෂාව හැර අනෙක් සියලුම විෂයන් වලින් අසමත් වූ ඔහු පාසලෙන් නෙරපනු ලැබිණි
මෙහිදි තම මව සමඟ ඇතිවූ ආරවූලකදී උරණ වී ඔහු නිවසින් පළා ගියේය
එතැන් පටන් ජීවත් වීම සඳහා විවිධ රැකියා ගණනාවක ඔහු නිරත විය
පණිවිඩකාරයකු ,කොන්දොස්තරවරයකු ,කසල ශෝධකයකු ,ලිපිකරුවකු ලෙස ඔහු සේවය කළේය
නිව්යොර්ක් රඟහලේ බිම්මහලේ නාට්‍යවල රඟ පෑ ඔහු Herbert Bergh of Studio හා සම්බන්ධ විය
පසු කාලයකදී ඔහු ගේ හොඳම උපදේශකවරයා සහ හොඳම මිතුරා වූ චාර්ලි ලන්ග්ටන් නම් නාට්‍යය ගුරුවරයා මුණගැසීමට ඔහුට හැකිවිය
මේ කාලයේදී රැකියා විරහිතව සිටි ඔහු විටෙක පාරේ නිදා ගැනීමටත් මිතුරන්ගේ නිවස වල නිදා ගැනීමටත් පුරුදු විය
1962 දී අල් පසීනෝගේ මව මිය ගිය අතර 1963 දී ඔහුගේ ජීවිතයේ වැදගත් පුද්ගලයකු වූ ඔහුගේ සීයාද මිය ගියේය
1940 උපත්
නළුවෝ
සර් පිලිප් ඇන්තනි හොප්කින්ස් වේල්සියානු ජාතික චිත්‍රපට, නාට්‍ය හා රූපවාහිණි නළුවෙකි
චිත්‍රපටි ලෝකයේ දැනට ජීවත්ව සිටින ශ්‍රේෂ්ඨතම නළුවකු ලෙස සළකනු ලැබේ
ඔහුව වඩාත් හඳුනාගත්තේ cannibalistic serial killer Hannibal Lecte ලෙස The Silence of the Lambs, ඊට පසුව, Hannibal සහ Red Dragon යන චිත්‍රපට වලිනි
අනෙක්  ප්‍රසිද්ධ චිත්‍රපට වන්නේ Magic, The Elephant Man, 84 Charing Cross Road, Dracula, Legends of the Fall, The Remains of the Day, Amistad, Nixon සහ Fracture
වේල්සයේ පුරවැසිකම හිමි ඔහු 2002 දී ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ පුරවැසිකම ද අත්කර ගත්තේය
ඔහුට Hollywood Walk of Fame හී දී තරුවක් ප්‍රධානය කරන ලදී
හොප්කින්ස්  උපත ලැබුවේ පෝර්ට් ටෙල්බෝර්ට්, වේල්සය හි දී බේකරිකරුවකු වූ ආර්තර් හොප්කින්ස්ගේ පුතෙකු ලෙසය
ඔහුගේ පාසැල් ජීවිතය ඵල රහිත විය
ඒ වෙනුවට ඔහු චිත්‍රවලට සහ පියානෝව වාදනය කිරීමට වැඩි කැමත්තක් දැක්වීය
1949 දී ඔහුව ඔහුගේ  මාපියන් විසින් Jones' West Monmouth Boys' School පාසැලට ඇතුලත් කරනු ලැබිණි
ඔහු එහි  වාර 5 ක් ඉගෙනුම ලැබූ පසුව වේල්සයේ Cowbridge Grammar School හි අධ්‍යාපනය ලැබීය
වයස අවු 15 දී හමුවූ මිතුරෙකු වු රිචර්ඩ් බාර්ටන්, ඔහුට  නළුවකු වීම සඳහා අනුබලය  දුන් අතර ඔහුව ධෛර්යමත් කළේය
ඔහු කාඩිෆ් හි Royal Welsh College of Music & Drama පාසැලට ඇතුලත් වී එයින් 1957 දී උපධිධාරියකු ලෙස පිටවිය
වසර 2 ක් එක්සත් රාජධානියේ සේවය කිරීමෙන් පසුව ලන්ඩනයට පැමිනි ඔහු  RADA  හී පුහුණුව ලැබීය
1937 උපත්
නළුවෝ
ශ්‍රීමත් බෙන් කින්ග්ස්ලි (උපත 31 දෙසැම්බර් 1943 ) බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික රංඟන ශිල්පියෙකි
ඔහුට ඇක්ඩමි ,බෆ්ටා, ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මාන දිනා ගැනීමට ඔහුගේ සිනමා ජීවිතය තුළදී ඔහුට හැකිවිය
ඔහුව වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධියට පත් වුයේ “Gandhi “  චිත්‍රපටියේ  “Mohandas Gandhi” චරිතය නිරූපණය කිරීමෙනි
මෙම රංඟනය වෙනුවෙන් ඔහු හොඳම නළුවා ලෙස ඇකඩමි සම්මානයෙන් පිදුම් ලබීය
බෙන් කින්ග්ස්ලි උපත ලැබුවේ ස්කාබරෝ නුදුරුව පිහිටි පැන්ඩ්ල්බරී වලය
ඔහුගේ පියා වෛද්‍යවරයකු වු අතර මව නිළියක හා නිරූපණ ශිල්පිණියක වූවාය
කින්ග්ස්ලි ගේ පියා උපත ලබා ඇත්තේ කෙන්යාවේදීය
කින්ග්ස්ලි ගේ මවගේ පියා රුසියානු හෝ ජර්මන් ජාතිකයකු බවට විශ්වාස කෙරේ
කුඩා කල කින්ග්ස්ලි හැදී වැඩුණේ ස්කාබරෝ වලට නුදුරු සැල්ෆොර්ඩ් වලය
කුඩා කල “Manchester Grammar School” පාසැලට අතුලත් වුවේය
ඔහුගේ පන්තියේ මිතුරා වුයේ පසු කාලයකදී ජනප්‍රිය නළුවෙකු වු රොබට් පවෙල් ය
සැල්ෆ්‍රඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය ලබාගත් ඔහු තම රංඟන ජීවිතය ආරම්භ කළේ වේදිකාවෙනි
මේ කාලයේදී ඔහු තම නාමය වෙනස් කරගත්තේ ක්ෂේත්‍රයේ ඉදිරියට යාමට එය බාධාවක් වේ යැයි සිතූ නිසාය
1943 උපත්
ශ්‍රී ලංකා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය  (ICTA)  යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුවඩ අයත් සමාගමකි
මෙම සමාගම ආර්ථික හා සමාජයීය දියුණුව සඳහා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය (ICT) යොදා ගැනීම සම්බන්ධ කටයුතු ඉටුකරයි
2010 වසරේදී මෙය  සන්නිවේදන  හා තොරතුරු තාක්ෂණ අමාත්‍යංශය යටතේ ඇති සමාගමක් බවට පත්විය
අධ්‍යාපනය හා මානව සම්පත් කළමනාකරණය ඔස්සේ තොරතුරු තාක්ෂණය සඳහා යටිතල ව්‍යූහය ගොඩනංවමින් දිවයිනේ තොරතුරු තාක්ෂණ ශක්‍යතාව හා ඒ සම්බන්ධව පුරවැසියන්ගේ අවබෝධය ඉහළ නැංවීම එහි එක් කාර්යභාරයකි
තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳව නියාමනයන් එළිදැක්වීම සහ ශ්‍රී ලංකාවේ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ භාවිතාව පිළිබඳව ලොව දැනුවත් කිරීම ද මෙයින් සිදු වේ
බාහිර සබැඳි 
 ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය 
 ශ්‍රී ලංකා රජයේ නිල අන්තර්ජාල බිහිදොර
 Sri Lanka Computer Emergency Response Team
 ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය තොරතුරු කේන්ද්‍රය (GIC)

තොරතුරු තාක්‍ෂණය හා සබැඳි ආයතන - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකාවේ විද්‍යාව හා තාක්ෂණය
සංවර්ධනය වෙනුවෙන් තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවට අයත් සමාගම්
ක්ලින්ට් ඊස්ට්වුඩ්  (මැයි 31, 1930 )ඇමෙරිකානු නළුවෙකි, අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි, තිරරචකයෙකි , නිෂ්පාදකවරයෙකි
ඔහු පස් වතාවක් ඇකඩමි සම්මාන වලින් පිදුම් ලැබීමට වාසනාවන්ත විය
එමෙන්ම පස් වතාවක් ගෝල්ඩන් ග්ලොබ් සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය
ක්ලින්ට් ඊස්ට්වුඩ්  ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ එදිරි - වීර චරිත වල රඟපෑම් වලිනි
විශේෂයෙන්ම ඒ 1960,1970 සහ 1980 කාලවකවානු වලදී ය
දිගු කාලීන ටෙලිනාට්‍යක් වු ‘Rawhide” වලින් පසුව ඔහු  “Man With No Name” ලෙස “Dollars” ත්‍රිත්වය සහ කැල්ලහැම් ලෙස “Dirty Harry”  චිත්‍රපටි මාලාවේ රඟපෑවේය
මෙම චිත්‍රපට වලින් ඔහු පුරුෂාධිපත්‍යයේ සංකේතයක් බවට පත් විය
ඔහුගේ චිත්‍රපට අතරින් “Unforgiven” (1992)  සහ “Million Dollar Baby (2004)”,  චිත්‍රපට සඳහා ඔහු හොඳම චිත්‍රපටි අධ්‍යක්ෂකවරයාට හා හොඳම චිත්‍රපටයට පිරිනැමුණු ඇකඩමි සම්මාන දිනා ගත් අතර ඔහුව හොඳම නළුවාට නිර්දේශ විය
“Paint Your Wagon (1969)”, Play Misty for Me (1971), The Outlaw Josey Wales (1976), Escape from Alcatraz (1979), In the Line of Fire (1993), The Bridges of Madison County (1995), and Gran Torino (2008) යන සියලුම චිත්‍රපට ඉහළ ඇගයීමකට ලක් වුණු අතර වානිජ වශයෙන්ද ඉතා  සාර්ථක විය
ඔහු අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද නමුත් ඔහු රඟ නොපෑ චිත්‍රපටි අතර ඉතා ජනප්‍රිය වු “Mystic River (2003)” සහ “Letters from Iwo Jima (2006)” වේ
මේ අතර ඔහු පක්ෂග්‍රාහී නොවු නගරාධිපතිවරයෙක් ලෙස Carmel-by-the-Sea, California හි 1986- 1988 දක්වා කටයුතු කර ඇත
ළු 

ඩැනියෙල් මයිකල් බ්ලේක් ඩේ ලුවිස්,  බ්‍රිතාන්‍ය හා අයිරිෂ් පුරවැසිභාවය සහිත ඉංග්‍රීසි ජාතික නළුවෙකි
ඔහු සිනමා කර්මාන්තයේ තෝරාගත් චිත්‍රපටවල පමණක් රඟපාන නළුවෙකු ලෙස හැඳින්වේ
ඔහු 1997 සිටම රඟපා අත්තේ චිත්‍රපට 5 ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයක් වීම මෙයට නිදසුනකි
1989 නිපදවු “My Left Foot” චිත්‍රපටියේ ක්‍රිස්ටි බ්‍රොවුන් චරිතයත්, 2007 දී නිපදවු “There Will Be Blood” චිත්‍රපටියේ ඩැනියල් ප්ලේන්වීව් චරිතයටත් ඇකඩමි සම්මානය , ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානය හා හොඳම නළුවාට හිමි බැෆ්ටා සම්මානයත් ඔහුට හිමි වී ඇත
එමෙන්ම “Gangs of New York” චිත්‍රපටියේ අතිවිශිෂ්ට රංඟන කුසලතා වෙනුවෙන් බැෆ්ටා  “Screen Actors Guild” සම්මානයෙන් ද ඔහු පිදුම් ලැබීය
ඩේ ලුවිස් ක්‍රමානුකූල නළුවෙක් වු අතර තමන් භාර ගන්නා චරිත සඳහා ඉමහත් කැපවීමක් හා අධ්‍යනයක් කොට රංඟනයේ යෙදෙන පුද්ගලයකු ලෙස ප්‍රසිද්ධයි
ඩැනියෙල් ඩේ ලුවිස් උපත ලැබුවේ ලන්ඩනයේය
ඔහුගේ මව ජිල් බැල්කොන් නම් නිළිය වු අතර පියා අයිරිෂ් ජාතික සෙසිල් ඩේ-ලිවිස් විය
ඔහුගේ මව හිටපු Ealing චිත්‍රාගාර අධිපති සර් මයිකල් බැල්කන්ගේ ගේ දියණිය විය
ඩැනියෙල් ඩේ ගේ උපතින් වසර 2 කට පසු ක්‍රෝම්ස් හිල්, ග්‍රීන් විච් වෙත සංක්‍රමණය වූ අතර එහිදී සිය වැඩිමහල් සොහොයුරිය ටමසින් ඩේ-ලිවිස් සමග හැදී වැඩුනේය
ඔහු ගේ සොහොයුරිය පසුව වාර්තා චිත්‍රපට නිෂ්පාදිකාවක් බවට පත් වූවාය
නළුවෝ
1957 උපත්
ඩෙන්සල් හේයිස් වොශින්ග්ටන් 

උපත දෙසැම්බර් 28, 1954  (වයස 55)

වර්නන් කඳුකරය, නිව්යොර්ක්, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය	   

රැකියාව	නළුවෙකි, අධ්යක්ෂකවරයෙකි, තිරරචකයෙකි ,නිෂ්පාදකවරයෙකි	   

නියුතු අවධිය	1977– වර්තමානය දක්වා	   

භාර්යාව	පෝලෙට්ටා පියර්සන් (1983– වර්තමානය දක්වා)	 

ඩෙන්සල් වොශින්ග්ටන් (උපත දෙසැම්බර් 28, 1954 )ඇමෙරිකානු ජාතික නළුවෙකි අධ්යක්ෂකවරයෙකි, තිරරචකයෙකි ,නිෂ්පාදකවරයෙකි ඔහු වඩාත්ම ප්රසිද්ධි යට පත්වුයේ 1990 සිටය as Steve Biko, Malcolm X, Rubin Carter, Melvin B
Tolson, Frank Lucas, හා Herman Boone යන චරිත වල රඟ පෑමෙන් පසු ඔහු ඉතා ජනප්රියට හා ඇගයීමට ලක්විය
3 වරක් ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානයෙන් හා 2 වරක් ඇකඩමි සම්මානයෙන් පුද ලද වොශින්ග්ටන් හොඳම නළුවා සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානයෙන් පුදලද අප්රිකානු සම්බවයක් ඇති 2 වෙනි පුද්ගලයා වන්නේය
ඒ Training Day  චිත්රපටියේ රඟපෑම් වලටය
ඩෙන්සල් වොශින්ග්ටන් උපන්නේ නිව්යොර්ක්  හී වර්නන් කඳුකරය ආසන්නයේය, ඒ 1954 දීය
ඔහුගේ මව Lennis වු අතර ඇය රූපලාවන්ය මඩ්යස්තානයක හිමිකාරියක් වූවාය
ඔහුගේ පියා Denzel Washington පූජක වරයකු විය
වොශින්ග්ටන් කුඩාකල Pennington-Grimes Elementary School ට ඇතුලත් විය, ඒ 1968 දීය
පසුව ඔහුව Oakland Military Academy සහ Mainland High School පාසැල් වලට ඇතුලත් කෙරිනි
1977 දී ඔහු නාට්ය සහ ජනමාධ්ය සඳහා උපාධියක් ලබාගත්තේය
ඔහු කලක් ක්වුන්සල් වරයකු ලෙස සේවය කලේය, එහෙදි කල රඟපෑමක් හේතුවෙන් මිතුරන් ඔහුව රoඟනයට යොමු කලේය
ඉන්පසුව Fordham වෙත පැමින Lincoln Center campus ඇතුලත් වී ඔතෙලෝ නාටයේ රඟපෑමෙන් ඔහුට  ශිෂ්යත්වයක් ප්රදානය කල අතර ඉන් ඔහු American Conservatory Theatre School ට අතුලත් වී වැඩිදුර හැදෑරු වේය
1954 උපත්
ඩස්ටින් හොෆ්මන්(උපත අගෝස්තු 8, 1937 )චිත්‍රපට නළුවෙක්, රූපවාහිනි නිවේදකයෙක්,වේදිකා නාට්‍ය නළුවෙක් ලෙස 1960 සිට කටයුතු කරයි
ඔහුව ප්‍රථම වතාවට ඇගයීමට ලක්වුයේ 1960 Off-Broadway නාට්‍යයේදීය
ඒ වෙනුවෙන් ඔහු Theatre World Award සහ Drama Desk Award යන සම්මාන වලින් පිදුම් ලැබීය
ඒ වාගේම ඔහු විශිෂ්ඨ රංඟනයක නිරතවු The Graduate චිත්‍රපටය 1967 දී ප්‍රදර්ශනය ඇරඹීය
හොෆ්මන් වැඩි දයකත්වයක් ලබා දී ඇත්තේ සිනමාවට නිසා වේදිකාවේ හා රූපවාහිනියේ ඔහුව දැකගනීමට අපහසුය
ඔහු රඟපෑ ජනප්‍රියම චිත්‍රපටි අතර Midnight Cowboy, Lenny, All the President's Men, Kramer vs
Kramer, Tootsie, Rain Man, Wag the Dog, Meet The Fockers, and Last Chance Harvey වේ
හොෆ්මන් ද වරක් ඇකඩමි සම්මානයද, පස්වරක් ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානයද, තුන්වරක් බැෆ්ටා සහ වේදිකා නාට්‍ය වෙනුවෙන්, තුන් වරක් ඩ්‍රාමා ඩෙස්ක් සම්මාන වලින්ද පිදුම් ලබා ඇත
හොෆ්මන් උපත ලැබුවේ ලොස් ඇන්ජලීස් කැලිෆෝනියා හිදී ලිලියන් හා හැරී හොෆ්මන් යුවලගේ දෙවැනි පුත් ලෙසය
ඔහුගේ පියා රුසියාවේ ඉපදී පසුව ඇමෙරිකාවට සංක්‍රමණය වුවෙකි
හොෆ්මන්ගේ සහෝදරයා නීතීඥවරයෙකි
1955 දී ඔහු ලොස් ඇන්ජලීස් උසස් පාසලින් උපාධිය ලැබුවේ ය
පසුව සැන්ටා මොනිකා පාසලට බැඳුනේ වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරීමට වුවත් වසරකට පසු රංඟන කලාව හැදෑරීමට Pasadena Playhouse ට ඇතුලත් විය
ෆාහ්රිඩ් මුරේ ඒබ්රහම් (උපත ඔක්තෝම්බ්ර 24, 1939) ඇමෙරිකානු ජාතික Assyrian පාරම්පරිකයෙකි
ඔහුව ලෝකයා වඩාත් හඳුනා ගත්තේ Amadeu හි  Antonio Salieri ලෙස රඟපැමෙන් පසු  හොඳම නළුවා ලෙස Acadamy සම්මාන දිනා ගනීමෙන් පසුවය
ඔහු විවිධ ප්‍රධාන සහ සහය චරිත වලට පනපොවා ඇත
ඒබ්රහම් , කාර්මිකයකු Fahrid Abraham  වු සහ Josephine ට උපත ලැබීය
ඔහුගේ පියා 1920 දී සිරියාවෙන් සංක්‍රමණය වු Assyrian ක්‍රිස්තියානි ජාතිකයකු විය
ඔහුගේ මව ඉතාලියනු අමෙරිකානු සම්භවයක් සහිත කාන්තාවක් විය
ඒබ්රහම් හැදී වඩුනේ මෙක්සිකානු දේශසීමාව අසල පිහිටි එල්පාසූ වලය
එහිදී ඔහු කලක් කල්ලියක සාමාජිකයකු වී සිටියේය
ඔහු Texas Western College හි ඉගෙනුම ලැබීය, එහිදී ඔහු හොඳම නළුවා ලෙස නම් කරන ලදී
පසුව ඔහු Uta Hagen හිදී ද ඉගෙනුම ලැබීය
ඔහු වේදිකාවෙන් තම රංඟන ජීවිතය පටන් ගත්තේය
නළුවෝ
ෆොරෙස්ට් විට්ටේක්‍ර් (උපත
ජූලි 15, 1961)ඇමෙරිකානු ජාතික නළුවෙකි, අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි, නිෂ්පාදකවරයෙකි
භාර ගන්නා චරිත සඳහා ඉමහත් කැපවීමක් හා අධ්‍යයනයක් කොට රංඟනයේ යෙදෙන පුද්ගලයකු ලෙස ප්‍රසිද්ධයි
2006 නිපදවු “The Last King of Scotland” චිත්‍රපටියේ ඉඩී ඇමින් චරිතයට ඇකඩමි සම්මානය හිමි විය
ඔහු ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානය හා හොඳම නළුවාට හිමි බැෆ්ටා සම්මානය දිනා ඇත
හොඳම නළුවා සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානයෙන් පුද ලද අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇති හතරවෙනි පුද්ගලයා වන්නේ ය
අනෙක් ශිල්පීන් වන්නේ සිඩ්නි පොයිටියර්, ඩෙන්සෙල් වොෂිංටන් සහ ජැමී ෆොක්ස් ය
විට්ටේක්‍ර් උපත ලැබුවේ ලෝන්ග් වීව් ටෙක්සාස් දීය
ඔහු කුඩා කලම ඔවුන් ලොස් ඇන්ජලීස් වෙත සංක්‍රමණය වූයේ ජාතිවාදී අරගල නිසාය
ඔහුගේ පියා රක්ෂණ සමාගමක අලෙවි නියෝජිතයකු වූ අතර මව ලෝරා ෆ්‍රන්සිස් ගුරුවරියක් වූවා ය
ඇය තම දරුවන් හදා වඩා ගන්නා අතරම උපාධි දෙකක හිමිකාරියක් වූවාය
ඔහුට කෙන්, ඩෙමොන් ලෙස සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු ද ඩෙබෝරහ්  නමින් සහෝදරියක් ද විය
පාසැල් කාලය තුළදී ඔහු ෆූට්බොල් කණ්ඩායමේ සාමාජිකයකු විය
ඒ අතරම ඔහු ගායනා කටයුතු වලට ද සහභාගී විය
ඉන් පසුව ඔහු   California State Polytechnic University, Pomona ඇතුල් වූ නමුත් ක්‍රීඩා කිරීමේදී සිදුවු අනතුරක් නිසා ඔහු  University of Southern California (USC) ට ඇතුලත් වී තම කුසලතා වැඩි දියුණු කර ගත්තේය
ඔහු 1982  දී උපාධිධාරියකු ලෙස ඉන් පිට විය
නළුවෝ
ඇමෙරිකානුවෝ
1961 උපත්
ගොෆ්රි රෝයි රශ්, (1951 ජූලි 6 උපත ලද) ඕස්ට්රේලියානු නළුවෙකි
2009 නොවැම්බර් වන විට ඔහු විසින් "ට්රිපල් ක්රවුන් ඔෆ් ඇක්ටින්","ශාස්ත්රීය සම්මානයක් ද","ටෝනී සම්මානය" හා "එමි සම්මානය" දිනා ගත් 17ත් දෙනා අතුරෙන් අයෙකි
තවද ඔහු විසින් " ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ්" ,"ද බෆ්තා", "ස්ක්රීන් ඇක්ටර්ස් ගිල්ඩ්", "නැශනල් ෆිල්ම් ඉන්ස්ටිටියුට්" මගින් ද සම්මාන ලබන ලදි
පෙර ජීවිතය

රශ් උපත ලැබුවේ ටූවූම්බා, කුවීන්ස්ලන්ඩ් හිදි ය