Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
උපනිෂද් විවිධ ආකාරවලින් බ්‍රහ්මන්ගේ පාරභෞතික සංකල්පය සාකච්ඡ චොන්දෝග්‍ය උපනිෂද් අවධාරණය කරන්නේ ආත්මය (අභ්‍යන්තර සාරය) පවතින බවත්, බ්‍රහ්මන් එම ආත්මය හා සමාන බවත්ය
ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථ නමාවලිය 
 
හින්දු ආගම
හින්දු ධර්මය සහ බෞද්ධ ධර්මය තුළ දෙව සංකල්ප අතර මතුපිටින් සමාන කමක් පෙනුනද අභ්‍යන්තරයෙන් ගත් කළ එවා අතර වෙනස් කම් පවති
බෞද්ධ ධර්මය තුළ පරමාත්ම සංකල්පය නොමැති අතර තිබෙන්නෙ අරිහත් දේව උප්පත්ති දේව සම්මුති දේව ලෙස ප්‍රධාන කොටස් තුනක් හරහාය
නමුත් හින්දු ධර්මය තුළ දෙවියන් අකාර දෙකකි
එනම් පරමාත්මයේ ප්‍රකට වීම් සහ ස්වර්ග ලෝක වාසි දේවියන් ලෙසයි
මෙහි ස්වර්ග ලෝක වාසි දෙවියන් බෞද්ධ ධර්මයේ තුළ එන උත්පත්ති දේව සංකල්පය අතර සමාන කමක් දක්වන නමුත් පරමාත්ම ප්‍රකට වීම් වලටද දේව යන නාමය භාවිතා කරන් එය සම්බන්ධ වන්නේ ඊශ්වර වාදය සමඟයි
ඊශ්වරවාදය
පුරාතන මුණිවරයන් නිවතුරුවම උත්සාහ කරන ලද්දේ විශ්වයේ ආරම්භ කෙසේ සිදු වුනේ දැයි සොයා බැලීමටයි
මම ප්‍රශ්ණ වලට උත්තර වශයෙන් ඔවුන් අවබෝධ කරගනු ලැබුවේ විශ්වයේ අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමය මූල ශක්තියක් පවතින බවයි එය පසුකාලීන උපනිෂද් යුගයේදි බ්‍රහ්මන් (මහා බ්‍රහ්මයා සමඟ පටලවා නොගන්න) ලෙසින් අර්ථකථනය කළහ
ඊශ්වර යන්නෙහි අරුතත් මෙම විශ්වයේ මූල තත්වයටමයි
පූරාණ යුගය එන විට විශ්වයේ ස්වාභාවික චක්‍රය වන නිර්මාණය පැවැත්ම සහ විනාශ සංකල්පයට බ්‍රහ්ම, විෂ්ණු, ශිව යනුවෙන් පුද්ගලරූපි බාවයක් ආරෝපණය කළහ
කර්ම යෝගය යනු වේදයෙහි දැක්වෙන චාරිත්‍ර අනුගමනය කරමින් යහපත් කටයුතුවල නිරත වෙමින් ධාර්මික ජීවිතයක් ගත කිරීමයි
ඥාන මාර්ගය යනු ලෝකයේ වෙනස් වන සුලු බව සහ තමන් සතු ආත්මය සහ පරමාත්මය අතර ඇති බැඳීම් නුවණින් වටහාගෙන ආත්මය සහ පරමාත්මය සමෝධානය කිරීමයි
හින්දු ධර්මය තුළ  මනුෂ්‍යයාට ආත්මයක් ඇත  යන දැඩි අදහස දැකගත හැකිය
මෙය පුද්ගල ආත්මය සහ පරමාත්මය යනුවෙන් කොටස් දෙකක් වේ
සාංඛ්‍ය නම් ගුරුකුලයට අයත් හින්දු දර්ශනිකයෝ පුරුෂ යන සංකල්පය යටතේ ද, වේදාන්ත දර්ශනිකයෝ බ්‍රහ්මන් යන පුළුල් සංකල්පය යටතේද ආත්මය අර්ථ දැක්වූහ
පුදගලයෙකු ජීවත්ව සිටින විට ඔහුගේ ආත්මය විවිධ කටයුතු කීරිමට ඔහු මෙහෙයවයි. හෙතම මිය ගිය විට ඔහුගේ ශරීරය ඉතිරිව තිබෙනු දැක ගත හැකිය
එහෙත් ඒ තුළ ආත්මයක් නොමැති බැවින් ඊට ක්‍රියාත්මක වීමට නොහැකිය
බෞතික ශරීරයට ලිංගයක් තිබෙනමුත් ආත්මයට ලිංගයක් නැත
ඇස බඳු ඉන්ද්‍රියයක්ද ආත්මය සේ ගත නොහැකිය
මන්ද තවත් ඉන්ද්‍රියයන් පහක් ඇති නිසාය
ඇස ආබාධිත වුව ද කන, නාසය, දිව සහ මනස ආදි ඉන්ද්‍රියයන්  ක්‍රියාත්මකවන නිසාය
පුද්ගලයා කවර ස්ථානයක සිටියත් සැප, දුක, කැමැත්ත, ක්‍රෝධය සහ ස්වෝත්සාහය ආදිය ඔහු තුළ ක්‍රියාත්මක වන ගහෙයින්, ආත්මය පැතිර පවතින්නකි
පුද්ගලයා විශාල වූවත්, කුඩා වූවත්, ආත්මය ශරීරයට අදාළ වන සේ ලොකු හෝ කුඩා ආදි වශයෙන් වෙනස් ස්වරූප නොගනී
එය නිත්‍ය සියලු තැන්හී කල්හී පවතින්නකි
පුද්ගලයෙකුට ඔහුගේ ආත්මය "අහං" (මම) යන හැඟීම මගින් ඔහුගේ මනසට ප්‍රත්‍යක්ෂ වේ
ආත්මයේ සමස්ථය වන්නෙ පරමාත්මයයි
සොක්බොසංජොල් (釋譜詳節) 
The Seokbosangjeol (釋譜詳節) යනුවෙන් හැඳුන්වෙන්නේ කොරියානු බසින් රචිත ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ චරිතාපදානය සහ උන් වහන්සේගේ දේශනා ඇතුළත් ග්‍රන්ථයකි
මෙය සම්පාදනය කරන ලද්දේ ජොසොන් හි සුයාං කුමරු (පසුව සේජෝ රජු) විසිනි
මෙම ග්‍රන්ථය පද්ම සූත්‍රය, ක්ෂිතිගර්භ බෝධිසත්තව පූර්වප්‍රනිධාන සූත්‍රය සහ අමිතාභ සූත්‍රය යනාදී චීන මූලාශ්‍රවලින් පරිවර්තනය කොට සකසා ඇත
බෞද්ධ සූත චීන බසින් කොරියානු බසට පරිවර්තනය කළ පළමු හඳුනාගැනුණු අවස්ථාව මෙයයි
සුයාං විසින් සොක්බොසංජොල් ග්‍රන්ථය නිර්මාණය කරන ලද්දේ සිය මෑණියන් වූ සොහෝන් අගබිසවගේ මරණින් පසුව ඇගේ මතු භවය සාර්ථක වීම පිණිස ය
බෞද්ධ ඇදහීම් දිරිගැන්වීමේ අරමුණින් මෙම ග්‍රන්ථය කොරියාවේ සාමාන්‍ය ජනයාහට විවෘත විය
මයික්‍රොසොෆ්ට් අවුට්ලුක්(Microsoft Outlook) නොහොත් හුදෙක් අවුට්ලුක්(Outlook) යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් කට්ටලයේ කොටසක් ලෙස ලබා ගත හැකි මයික්‍රොසොෆ්ට් හි පුද්ගලික තොරතුරු කළමනාකරුවෙකි
මූලික වශයෙන් ඊමේල් යෙදුමක්, එයට දින දර්ශනයක්, කාර්ය කළමනාකරු, සම්බන්ධතා කළමනාකරු, සටහන් ගැනීම, ජර්නලය සහ වෙබ් බ්‍රව්සින් ද ඇතුළත් වේ
එය තනිවම භාවිතා කළ හැකි යෙදුමක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය, නැතහොත් හවුල් තැපැල් පෙට්ටි සහ දින දර්ශන, පොදු ෆෝල්ඩර හුවමාරු කිරීම, ෂෙයාර්පොයින්ට් ලැයිස්තු සහ රැස්වීම් කාලසටහන් වැනි ආයතනයක බහු පරිශීලකයින් සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් එක්ස්චේන්ජ් සර්වර් සහ මයික්‍රොසොෆ්ට් ෂෙයාර්පොයින්ට් සර්වර් සමඟ වැඩ කළ හැකිය
මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් iOS සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් ඇතුළු බොහෝ ජංගම වේදිකා සඳහා ජංගම යෙදුම් නිකුත් කර ඇත
මයික්‍රොසොෆ්ට් විෂුවල් ස්ටුඩියෝ භාවිතයෙන් Outlook සහ Office සංරචක සමඟ ක්‍රියා කරන ඔවුන්ගේම අභිරුචි මෘදුකාංගයක් සංවර්ධකයින්ට නිර්මාණය කළ හැකිය
මීට අමතරව, වින්ඩෝස් දුරකථන උපාංගවලට අවුට්ලුක් දත්ත සියල්ලම පාහේ අවුට්ලුක් මොබයිල් වෙත සමමුහුර්ත කළ හැකිය
2020 මාර්තු මාසයේදී මයික්‍රොසොෆ්ට් සිය කණ්ඩායම් වේදිකාවේ ව්‍යාපාරික ගනුදෙනුකරුවන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා නව විශේෂාංග මාලාවක් දියත් කරන බව නිවේදනය කළේය
මයික්‍රොසොෆ්ට් සිය කණ්ඩායම් වේදිකාව සඳහා නව විශේෂාංග සමූහයක් සමඟ පෙබරවාරි අවසන් වේ
චැට් සහ සහයෝගීතා මොඩියුලයට දැන් වඩාත් කාර්යක්ෂම හා වඩා ඒකාබද්ධ මාර්ග ලකුණු ඇතුළත් වන අතර සමාගම් සඳහා කණ්ඩායම් වැඩ සරල කිරීම සහ මයික්‍රොසොෆ්ට් වේදිකාව අනුගමනය කිරීමට ඔවුන් දිරිමත් කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති අතර එමඟින් සමාගමේ විශිෂ්ටත්වයේ කතාබස් වේදිකාව බවට පත්වේ
ප්‍රධාන නව අංගය, කණ්ඩායම් සහ අවුට්ලුක් ඒකාබද්ධ කිරීම, එයින් අදහස් කරන්නේ පරිශීලකයන්ට දැන් බොත්තමක් ක්ලික් කිරීමෙන් සෘජුවම අවුට්ලොක් සිට කණ්ඩායම් කතාබස් වෙත විද්‍යුත් සංවාදයක් ගෙන යා හැකි අතර කණ්ඩායම් වෙතින් සංවාදයක් අවුට්ලූක් හි විද්‍යුත් තැපෑලකට බෙදා ගත හැකි බවයි. මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනයක සාමාජිකයින්ට ටැගයක් පැවරීමේ හැකියාව ද එකතු කර ඇති අතර එමඟින් පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ පණිවිඩ වඩා හොඳින් ඉලක්ක කර ගත හැකිය
[2]

වෙබ් යෙදුම්

Outlook
com 
Outlook
com යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් අවුට්ලුක් හා සමාන පරිශීලක අතුරුමුහුණතක් සහිත නොමිලේ වෙබ්මේල් ය
එය 2012 දී Outlook
com ලෙස නැවත නම් කිරීමට පෙර එය හොට්මේල් ලෙස හැදින්විය
එය Microsoft Outlook හි වෙබ් පාරිභෝගික අනුවාදයකි
වෙබ් මත අවුට්ලුක් 
මයික්‍රොසොෆ්ට් අවුට්ලුක් හි වෙබ් ව්‍යාපාර අනුවාදයක් ලෙස වෙබයේ අවුට්ලොක් ඔෆිස් 365, එක්ස්චේන්ජ් සර්වර් සහ එක්ස්චේන්ජ් ඔන්ලයින් හි ඇතුළත් කර ඇත
අනුවාද 
මයික්‍රොසොෆ්ට් අවුට්ලුක් විසින් මයික්‍රොසොෆ්ට් හි පෙර උපලේඛන හා තැපැල් වැඩසටහන්, උපලේඛන + සහ හුවමාරු සේවාදායකයා වෙනුවට ආදේශ කර ඇත
මයික්‍රොසොෆ්ට් අවුට්ලුක් හි නිරන්තර අනුවාදවලට ඇතුළත් වන්නේ
මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස්
මයික්‍රෝසොෆ්ට්
පරිගණක මෘදුකාංග
තොරතුරු තාක්ෂණය
 ඊමේල්
මයික්‍රොසොෆ්ට් පවර්පොයින්ට්(Microsoft PowerPoint) යනු ඉදිරිපත් කිරීමේ වැඩසටහනකි,  රොබට් ගැස්කින්ස් සහ ඩෙනිස් ඔස්ටින්  විසින් ෆොරෝට් ඉන්කෝපරේෂන් නම් මෘදුකාංග සමාගමක නිර්මාණය කරන ලදී
එය 1987 අප්‍රියෙල් 20 වන දින නිකුත් කරන ලදී,  මුලින් මැකින්ටොෂ් පරිගණක සඳහා පමණි
මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම පවර්පොයින්ට් ඩොලර් 14 කට ලබා ගත්තේය
මයික්‍රොසොෆ්ට් පවර්පොයින්ට් යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන බොහෝ වැඩසටහන් වලින් එකක් වන අතර එහි වෙළඳ ලකුණ වන තැඹිලි සහ ලාංඡනයේ පී හඳුනාගත හැකිය
සරල ඉදිරිපත් කිරීම්වල සිට සංකීර්ණ බහුමාධ්‍ය ඉදිරිපත් කිරීම් දක්වා තොරතුරු ප්‍රදර්ශනය කිරීමට එය පරිශීලකයින්ට බොහෝ ක්‍රම ඉදිරිපත් කරයි
මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සඳහා අනුවාදයක් හඳුන්වාදීමට පෙර පවර්පොයින්ට් හි වෙළඳපල කොටස මුලදී ඉතා කුඩා වූ නමුත් වින්ඩෝස් සහ ඔෆිස් හි වර්ධනයත් සමඟ වේගයෙන් වර්ධනය විය
(pp402–404) 1990 දශකයේ අග භාගයේ සිට, පවර්පොයින්ට් හි ලොව පුරා ඉදිරිපත් කිරීමේ මෘදුකාංගයේ වෙළඳපල කොටස සියයට 95 ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත
පවර්පොයින්ට් මුලින් නිර්මාණය කර ඇත්තේ ව්‍යාපාරික සංවිධාන තුළ කණ්ඩායම් ඉදිරිපත් කිරීම් සඳහා දෘශ්‍ය ලබා දීම සඳහා වන අතර එය ව්‍යාපාරයේ සහ ඉන් ඔබ්බෙහි වෙනත් බොහෝ සන්නිවේදන අවස්ථාවන්හි ඉතා පුළුල් ලෙස භාවිතා කර ඇත
පළමු පවර්පොයින්ට් අනුවාදය (මැකින්ටොෂ් 1987) පොදු විනිවිදභාවය නිපදවීමට භාවිතා කරන ලදී,  දෙවැන්න (මැකින්ටොෂ් 1988, වින්ඩෝස් 1990) වර්ණ 35 මි
තෙවන අනුවාදය (වින්ඩෝස් සහ මැකින්ටොෂ් 1992) ඩිජිටල් ප්‍රක්ෂේපක සඳහා අතථ්‍ය විනිවිදක දර්ශන වල වීඩියෝ ප්‍රතිදානය හඳුන්වා දුන් අතර එය කාලයත් සමඟ භෞතික විනිවිදභාවය සහ විනිවිදක සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි
එතැන් සිට ප්‍රධාන සංස්කරණ දුසිමක් අතිරේක විශේෂාංග සහ මෙහෙයුම් ක්‍රම  කර ඇති අතර ඇපල් මැකින්ටොෂ් සහ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් වලින් ඔබ්බට පවර්පොයින්ට් ලබා ගත හැකි අතර iOS, ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සහ වෙබ් ප්‍රවේශය සඳහා අනුවාදයන් එක් කරයි
සංස්කෘතික බලපෑම

පවර්පොයින්ට්, අනෙකුත් බොහෝ පුද්ගලික පරිගණක යෙදුම් වලට වඩා, සමාජය පුරා වෙනසක් ඇති කරන ප්‍රබල බලවේගයක් ලෙස අත්දැක ඇත
2016 දී විශ්ලේෂකයෙකු සාරාංශගත කළේ
"සැබෑ අභිරහස නම්
'ලෝකයේ සෑම ආයතනයක්ම පාහේ සෑම කෙනෙකුටම පාහේ සන්නිවේදනය කිරීමට පවර්පොයින්ට් භාවිතා කරන්නේ කෙසේද
ඇත්ත ප්‍රශ්නය එයයි
පවර්පොයින්ට් සෑම තැනකම සිටින්නේ කෙසේද
”

වැඩිදුර කීයවීම
 
 Also available at
Also available at
(Feb 2015)
බාහිර සබැඳි

 
 

මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස්
මයික්‍රෝසොෆ්ට්
පරිගණක මෘදුකාංග
තොරතුරු තාක්ෂණය
මයික්‍රොසොෆ්ට් වර්ඩ් (Microsoft Word) (හෝ සරලව වර්ඩ් (Word)) යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් සංවර්ධනය කරන ලද වදන් සකසනයකි
එය ප්‍රථම වරට 1983 ඔක්තෝබර් 25 වන දින Xenix පද්ධති සඳහා බහු-මෙවලම් වර්ඩ් නමින් නිකුත් කරන ලදී
පසු සංස්කරණ පසුව ඩොස් (MS DOS) (1983) ධාවනය වන අයිබීඑම් පීසී (IBM PC), ක්ලැසික් මැක් ඕඑස් (Classic Mac-OS) (1985) ධාවනය කරන ඇපල් මැකින්ටොෂ් (Apple Macintosh), ඒටී ඇන්ඩ් ටී යුනික්ස් පීසී (AT&T Unix PC) (1985), අටාරි එස්ටී (Atari ST) (1988), ඕඑස් / 2 (1989), මයික්‍රොසොෆ්ට් ඇතුළු තවත් වේදිකා කිහිපයක් සඳහා ලියා ඇත
වින්ඩෝස් (1989), SCO යුනික්ස් (1994), සහ මැක් ඕ එස් (කලින් OS X
වෙනත් බොහෝ නූතන වදන් සැකසුම් මෘදුකාංග නිපදවා ඇත්තේ මෙය අනුකරණය කිරීමෙනි
වැඩිදුර කීයවීම 

 ට්සාන්, චෙරිල්
මයික්‍රොසොෆ්ට්
පළමු පරම්පරාව
ජෝන් විලේ ඇන්ඩ් සන්ස්, ඉන්කෝපරේටඩ්  අයිඑස්බීඑන්   978-0-471-33206-0
Liebowitz, Stan ජේ සහ Margolis, ස්ටීවන් ඊ ජයග්රාහකයන්, පරාජිතයන් සහ මයික්රොසොෆ්ට්
උසස් තාක්ෂණ ඕක්ලන්ඩ් තරඟයෙන් හා සංගත මර්දන
ස්වාධීන ආයතනය
අයිඑස්බීඑන්   978-0-945999-80-5
බාහිර සබැඳි 

     
 Microsoft Word - නිල වෙබ් අඩවිය 
 නිත්‍ය ප්‍රකාශන (උසස්) - සංරක්ෂිත නිල සහාය වෙබ් අඩවිය භාවිතා කරමින් පෙළ සොයාගෙන ප්‍රතිස්ථාපනය කරන්න 

මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස්
මයික්‍රෝසොෆ්ට්
පරිගණක මෘදුකාංග
තොරතුරු තාක්ෂණය
ෆල්ෂියෙම්යේගා () යනු,  දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර සහ එයට පෙර, ජර්මානු ලුෆ්ට්වාෆර් හී පැරචුට් භට ()  ඛණ්ඩය විය
ඔවුහූ, මහා-පරිමාණයෙහි වාසර මෙහෙයුම් තුල යෙදවුනු පළමුවන ජර්මානු පැරචුට් භටයන් වූහ
දෙවන ලෝක යුද්ධය පුරාවටම, ෆල්ෂියෙම්යේගා ආඥාපති වූයේ කොට් ස්ටූඩන්ට් විය
මයික්‍රොසොෆ්ට් වන්ඩ්‍රයිව්(Microsoft OneDrive) නොහොත් සරලවම වන්ඩ්‍රයිව්(OneDrive) යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් එහි වෙබ් අනුවාදයේ කොටසක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන ගොනු සත්කාරක සේවාවක් සහ සමමුහුර්ත කිරීමේ සේවාවකි
2007 අගෝස්තු මාසයේදී ප්‍රථම වරට දියත් කළ OneDrive මඟින් පරිශීලකයින්ට වින්ඩෝස් සැකසුම් හෝ බිට්ලොකර් ප්‍රතිසාධන යතුරු වැනි Cloud තුළ ගබඩා කිරීමට, ලිපිගොනු හුවමාරු කර ගැනීමට සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්, වින්ඩෝස් දුරකථන, සහ iOS ජංගම උපාංග, වින්ඩෝස් සහ macOS පරිගණක, සහ කොන්සෝල හරහා සමමුහුර්ත කිරීමට ඉඩ දෙයි
පරිශීලකයින්ට Microsoft Office ලේඛන OneDrive වෙත උඩුගත කළ හැකිය
OneDrive 5 GB ගබඩා ඉඩක් නොමිලේ ලබා දෙයි

සේවාලාභී යෙදුම් 

මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස්
මයික්‍රෝසොෆ්ට්
වලාකුළු පරිගණනය
පරිගණක මෘදුකාංග
තොරතුරු තාක්ෂණය
මයික්‍රොසොෆ්ට් ඇක්සස්(Microsoft Access) යනු දත්ත සමුදාය කළමනාකරණ පද්ධතියකි

Data Base

පරිගණක දෘඩාංග තුල තැන්පත් කරනු ලබන දත්ත එකතුවක් Data Base එකක් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
Data Base Management Systems යනු  

දත්ත පාදකයක (Data base)ඇති දත්ත විවිධ ආකාරයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගැනිම සඳහාත්” දත්ත දත්ත ගොනු (Data base)ලෙස තැන්පත් කර ගැනිම සඳහාත් භාවිතා කරනු ලබන මෘදුකාංග Database Management Systems ලෙස හඳුන්වයි. මෙවැනි මෘදුකාංග වලට උදාහරණ ලෙස MS Access, FoxPro, Dbase, Oracle යනාදිය දැක්විය හැකිය
Ms Access පද්ධතිය පිළිබඳව හැදින්වීම

දත්ත කළමණාකරණය සඳහා භාවිතා කිරීමට සකස් කර ඇති පරිගණක වැඩසටහන් පද්ධතියක් ලෙස (Package) MS Access යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ
Starting MS Access

   Start -->  Program  -->  MS Access

Database යනු

සංවිධානාත්මකව ඇතුල් කරනු ලබන එකිනෙකට සම්බන්ධ දත්ත සමූහයක එකතුවක් Database යක් ලෙස හැදින්වේ’ මෙම Database තුල විවිධත්වයෙන් යුත් විශාල ගොනු පහසුවෙන් සකස් කර ගත හැකිවීම මෙහි ඇති වාසි වශයෙන් දැක්විය හැක
උදාහරණ වශයෙන්,

පාසල සම්බන්ධයෙන් Database සකසන්නේ නම් එම පාසලේ ශිෂ්‍ය දත්ත, ගුරුභවතුන්ගේ දත්ත, භෞතික සම්පත් පිළිබඳ දත්ත ඇතුලත් වන සේ සකසන ලද ගොනු කීපයක එකතුවක්

කිසියම් ආයතනයක සේවක පිරිසගේ දත්ත, එම ආයතනයේ නිෂ්පාදනයන් පිළිබද දත්ත, එම ආයතනයේ ගැනුම් කරුවන්ගේ දත්ත හා එම ගැනුම් කරුවන් මිලදි ගන්නා තොග පිළිබඳ දත්ත ඇතුලත් වන සේ සකසන ලද ගොනු කීපයක එකතුවක් Database ලෙස හදුන්වා දිය හැකිවේ
Creating a Database

ACCESS PACKAGE භාවිතා කර දත්ත ඇතුල් කිරීමේදී පලමුව කළ යුත්තේ Database සැකසීමය
ACCESS PACKAGE  තිරයට ගන්නා අවස්ථාවේදීම දත්ත ගොනු සැකසිම

Start --> Program  --> MS Access -->  Blank Database --> Ok  -->  ලැඛෙන තිරයේ Database හි නම හා එය සකසන ස්ථානය තෝරා --> Create යන විධානය භාවිතා කරන්න
ACCESS PACKAGE  තිරයට ගත් පසු දත්ත ගොනුව සකසන්නේ නම්

File --> New --> General --> Blank Database --> Ok --> ලැබෙන තිරයේ Database  හි නම හා එය සකසන ස්ථානය තෝරා  --> Create යන විධානය භාවිතා කරන්න
Database යක් විවෘත කර ගන්නා ආකාරය

File --> Open 

තෝරා ගත් පසු ලැඛෙන තිරයේ  Lookin නම් ස්ථානයේ විවෘත කළ යුතු Database ය ඇති ස්ථානය තෝරා විවෘත කළ යුතු Database යෙහි නම මතට Clickකර Open තෝරා ගන්න
මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස්
මයික්‍රෝසොෆ්ට්
පරිගණක මෘදුකාංග
තොරතුරු තාක්ෂණය
දිළිරත් මිණිවිත්තා (Pericrocotus flammeus) Campephagidae පවුලට අයත් පක්ෂියෙක් වන අතර  ශ්‍රී ලංකාවේ සහ ඉන්දියාවේ බටහිර වෙරළ තීරයේ දක්නට ලැබේ
මෙම පක්ෂියාගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන වන්නේ සෞම්‍ය වනාන්තර, උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙතමනය සහිත පහත්බිම් වනාන්තර සහ උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් මොන්ටේන් වනාන්තරය
දිළිරත් මිණිවිත්තා කලින් Sacarlet Minivet හි උප විශේෂයක් ලෙස සලකනු ලැබීය
ආශ්‍රිත ලිපි 

 ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුළු නාමාවලිය

මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ
කුරුල්ලෝ
දෙමලිච්චා (Argya affinis) ලියෝත්‍රිචිඩාඒ පවුලේ සාමාජිකයෙක් වන අතර දකුණු ආවේණික ඉන්දියාවට  සහ ශ්‍රී  ලංකාවට ආවේණික අභිජනන පක්ෂියෙකි
මෙම පක්ෂියාගේ වාසස්ථානය වන්නේ පඳුරු, වගාව සහ ගෙවතු බිම් ය
මෙම විශේෂය බොහෝ බබ්ලර් විශේෂ මෙන් සංක්‍රමණික නොවන අතර කෙටි වටකුරු පියාපත් සහ දුර්වල ගුවන් ගමනක් ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් කණ්ඩායම් වශයෙන් කැඳවීම හා ඉදිරියට යාම දක්නට ලැබේ
ආශ්‍රිත ලිපි 
Demalichcha kawa
 ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුළු නාමාවලිය

මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ
කුරුල්ලෝ
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරන්න
වෛරස
 පරිගණක වෛරස
රාම (සංස්කෘත
राम) යනු හින්දු ආගමේ උත්තරීතර දෙවියන් වන ශ්‍රී කෘෂ්ණ දෙවිඳුන්ගේම ප්‍රතිරූපයකි
විෂ්ණු දෙවිඳුන්ගේ 7වන අවතාරය ලෙස සැලකෙන එතුමා රාවණා රජු සංහාරය කිරීම සඳහා මනු ලොව ප්‍රකට විය
කෘෂ්ණ අවතාරයට පසුව වඩාත් ප්‍රචලිත මෙන්ම රාමායණය තුළ ප්‍රධාන චරිතය වන්නේද එතුමාය
ජෛන ලියවිලි වලද ශලාකපුරුෂයන් 63 දෙනාගෙන් අටවන බලභද්‍ර ලෙස රාම කුමරුන් සඳහන් කර ඇත
රාම කුමරු උපත ලැබුවේ කෝසල රාජධානියේ පාලකයා වූ අයෝධ්‍යාවේ කෞශල්‍යා සහ සූර්‍ය වංශී දශරතට දාවය
ඔහුගේ සොහොයුරන් වන්නේ ලක්ෂ්මණ, භරත සහ ශතෘගණයි
පතිනිය සීතා දේවියයි
රාජකීය පවුලක උපත ලැබූ ඔවුන්ගේ ජීවිතය හින්දු ග්‍රන්ථවල විස්තර කර ඇත්තේ දුගී හා දුෂ්කර තත්වයන්ට පත් වීම, පිටුවහල් කිරීම, සදාචාරාත්මක ප්‍රශ්න සහ සදාචාරාත්මක උභතෝකෝටික වැනි අනපේක්ෂිත වෙනස්කම් මගින් අභියෝගයට ලක් වූ එකක් ලෙස ය
ඔවුන්ගේ සියලු දුක් කම්කටොලු අතරින් වඩාත්ම කැපී පෙනෙන කාරණය නම් සීතා රාවණ නම් රාක්ෂස රජු විසින් පැහැරගෙන යාමයි
ඉන්පසු රාම සහ ලක්ෂ්මන් විසින් ඇයව නිදහස් කරගැනීමත්, කුරිරු රාවණ විනාශ කිරීමෙත් දැඩි අධිෂ්ඨානය පිළිබඳව රාමායණය තුළ විස්තර කරයි
රාම, සීතා සහ ඔවුන්ගේ සගයන්ගේ සමස්ත ජීවිත කතාවම පුද්ගලයෙකුගේ යුතුකම්, අයිතිවාසිකම් සහ සමාජ වගකීම් ගැන උපමානුසාරයෙන් කතා කරයි
හින්දු ධර්මයේ වෛෂ්ණව නිකාය තුල රාමචන්ද්‍ර චරිතය වැදගත් ස්ථානයක් ලබා ගනී
දකුණු ආසියාව තුල ඉතා ප්‍රචලිත වීර කාව්‍යක් වන රාමායණය තුළ එන මුඛය චරිතයයි
රාමචන්ද්‍රගේ ජිවිත කතාව භාශා අලංකාර විවරණ සහ සාහිත්‍ය අතින් ඉතා උත්කෘෂ්ට ස්ථානයක් අත් කරගනි
නිරුක්තිය සහ නාමකරණය
"රාම" යනු සන්දර්භීය අර්ථ දෙකක් සහිත වෛදික සංස්කෘත වචනයකි
අථර්ව වේදයට අනුව "අඳුරු, තද පැහැති, කළු" සහ එය රාත්‍රිය යන අර්ථය ඇති "රාත්‍රි" යන යෙදුමට සම්බන්ධ වේ
වෙනත් වෛදික ග්‍රන්ථවල දක්නට ලැබෙන තවත් සන්දර්භයක මෙම වචනයේ තේරුම “ප්‍රසන්න, ප්‍රීතිමත්, ආකර්ශනීය, ලස්සන, සුන්දර” යන්න ලෙස සඳහන්ව ඇත
මෙම වචනය සමහර විට විවිධ ඉන්දියානු භාෂාවන්හි සහ ආගම්වල උපසර්ගයක් ලෙස භාවිතා වේ, උදාහරණයක් ලෙස බෞද්ධ පාලි ග්‍රන්ථවල “රාම” සංයුක්ත වචනයට “මනස සුන්දර ලෙස ප්‍රසන්න කිරිම” යන හැඟීම එක් කරයි
රාම නම් විෂ්ණු අවතාරය රාමචන්ද්‍ර (සුන්දර වූ), දශරති (දශරත රජුගේ පුත්‍රයා) සහ රාඝව (රඝු එනම් සූර්‍ය වංශයෙන් පැවතෙන්නා) ආදී වෙනත් නම් වලින් ද හැඳින්වේ
උපත
සූර්‍ය/රඝු වංශයේ දශරත රජු සහ කෞශල්‍යා දේවියට දාව චෛත්‍ර මාසයේ නමවන දිනයේදීය
එම දිනය භාරතයේ රාම් නවමි ලෙසින් සමරනු ලබයි
දසරථ රජු කෝසල රාජධානියේ රජුයි
කොසල රාජධානිය බෞද්ධ හා ජෛන ග්‍රන්ථවල ද සඳහන් වේ
රාමායණයේ ජෛන අනුවාදයක් වන විමලසුරි විසින් රචිත පෞම්චරියේද රාමගේ මුල් ජීවිතය පිළිබඳ විස්තර සඳහන් කරයි
බාල කාලය, පවුල සහ මිතුරන්
රාමායණයේ බාල කන්ධයට අනුව රාම කුමරුන්ට ලක්ෂ්මණ, භරත සහ ශතෘගණ සොහොයුරන් තිදෙනෙක් විය
වර්තමානයේ දැනට ශේෂව පවතින අත්පිටපත්වල තරුණ කුමාරවරු ලෙස ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපනය හා පුහුණුව විස්තර කෙරේ
රාම නිරූපණය කරන්නේ ආචාරශීලී, ආත්ම දමනය සහිත, ගුණවත් තරුණයෙක් ලෙසයි
ඔහුගේ අධ්‍යාපනයට වේද, වෙදාංග මෙන්ම සටන් කලාවන්ද ඇතුළත් විය
රාම හැදී වැඩුණු වර්ශයන් පිළිබඳව තුල්සිදාස් විසින් රචිත "රාමාවලි" වැනි පසුකාලීන හින්දු ග්‍රන්ථ මගින් වඩාත් විස්තරාත්මකව විස්තර කෙරේ
නමුත් තුල්සිදාස්ගේ කවි වල, කෘෂ්ණගේ විහිළු සහගත සෙල්ලම් කරන බාහිර පෞරුෂයට වඩා රාම මෘදු හා යහපත් පෞරුෂයක් ඇත්තෙකි
සීතා සහ රාම මුණගැසෙන ජනක රජු විසින් සංවිධානය කරන ලද දුනු විදීමේ ස්වයම් වරයක් ගැන “රාමායණය” තුළ සඳහන් කරයි
රාම කුමරු තරඟයෙන් ජය ගන්නා අතර, සීතා සහ රාමගේ විවාහයට ජනක රජු එකඟ වේ
සීතා දේවිය රාම කුමරු සමඟ දශරත රජුගේ අගනුවර වෙත පිටත් වී යයි
පූජ්‍ය වල්පොල ගෝතම ස්වාමීන් වහන්සේ බවුන් පැලැස්ස නිර්මාතෘන් වහන්සේ යි
ත්‍රිපිටක ධර්මය ට පටහැනි නොවන පරිද්දෙන් පිරිසිදු සද්ධර්මය දේශනා කරන අතර මාධ්‍ය ඔස්සේ ලෝ පුරා ධර්මය ප්‍රචාරය කරනු ලබයි
පුරා වසර දහයකට අධික කාලයක් මුළුල්ලේ නෙත් fm නාලිකාවේ සෙනසුරාදා සිත්නෙත් අසපුව ධර්ම දේශනාව හා ධර්ම සාකච්ඡාව මෙහෙයවනු ලබයි
බුදු දහම
Monk
Buddhist monk
මයික්‍රොසොෆ්ට් වන්නෝට්(Microsoft OneNote) යනු ඩිජිටල් නෝට්බුක්(Digital Notebook) එකකි
එය පරිශීලකයින්ගේ සටහන්, චිත්‍ර, තිර පිටපත් සහ ශ්‍රව්‍ය විවරණ එකතු කරයි
සටහන් අන්තර්ජාලය හරහා හෝ ජාලයක් හරහා වෙනත් මයික්‍රොසොෆ්ට් වන්නෝට් භාවිතා කරන්නන් සමඟ බෙදා ගත හැකිය
මීට පෙර, මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් කට්ටලයේ කොටසක් ලෙස මයික්‍රොසොෆ්ට් වන්නෝට් ලබා ගත හැකි විය
මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් මැකෝස්, වින්ඩෝස් 10, iOS සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සඳහා නොමිලේ, තනිවම යෙදුමක් ලෙස මයික්‍රොසොෆ්ට් වන්නෝට් අනුවාදයන් ප්‍රකාශයට පත් කරයි
මයික්‍රොසොෆ්ට් වෙබ් සඳහා වන් ඩ්‍රයිව් සහ ඔෆිස් හි කොටසක් ලෙස වන් - නෝට් හි වෙබ් පාදක අනුවාදයක් සපයයි
මෙම අනුවාදය වෙබ් බ්‍රව්සරයක සටහන් සංස්කරණය කිරීමට පරිශීලකයින්ට හැකියාව ලබා දෙයි
ගූගල් ඩ්‍රයිව්(Google Drive) යනු ගූගල් විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද ගොනු ගබඩා කිරීම සහ සමමුහුර්ත කිරීමේ සේවාවකි
2012 අප්‍රේල් 24 වන දින දියත් කරන ලද ගූගල් ඩ්‍රයිව් පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ සේවාදායකවල ගොනු ගබඩා කිරීමට, උපාංග හරහා ගොනු සමමුහුර්ත කිරීමට සහ ගොනු බෙදා ගැනීමට ඉඩ දෙයි
වෙබ් අඩවියකට අමතරව, ගූගල් ඩ්‍රයිව් වින්ඩෝස් , මැකෝස් පරිගණක ,ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සහ iOS ස්මාර්ට්ෆෝන් සහ ටැබ්ලට් පරිගණක සඳහා නොබැඳි හැකියාවන් සහිත යෙදුම් ලබා දෙයි
කාර්යාල කට්ටලය හරහා සාදන ලද සහ සංස්කරණය කරන ලද ගොනු ගූගල් ඩ්‍රයිව් හි සුරකිනු ඇත
ගූගල් ඩ්‍රයිව් පරිශීලකයින්ට ගිගාබයිට් 15 ක ආචයන ධාරිතාවක් නොමිලේ ලබා දෙයි
ගූගල්
වලාකුළු පරිගණනය
පරිගණක මෘදුකාංග
තොරතුරු තාක්ෂණය
කාලිකා (සංස්කෘත
कालिका) කාලි, ගෞරි රුද්‍රානි දේවිය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ශිව දෙවිඳුන්ගේ පළමු වන බිරිඳයි
දේවී භාගවත පුරාණයට අනුව භුවනේශ්වරී දේවිය විසින් ශිව දෙවිඳුන්ගේ ශක්ති ස්වරූපය ලෙස ගෞරි/මහාකාලි දේවිය ලබා දුන්නාය
එනමුදු පසුව ඇය ශිව දෙවිඳුන් අත් හැර දමන අතර සතී නම් මනුශ්‍ය ස්වරූපයෙන් නැවත ජන්මය ලැබුවාය
ද්විතීය සම්මත ග්‍රන්ථ ("දෙවන  ධර්ම සංහිතාවට අයත්" යන ග්‍රීක අර්ථයෙන්) යනු, කතෝලික සභාව, නැගෙනහිර ඕර්තඩොක්ස් සභාව, ‌පෙරදිග ඕර්තඩොක්ස් සභා සහ පෙරදිග ඇසිරියන් සභාව විසින් ධර්ම සංහිතානුකූල පොත් ලෙසින් සැලකෙන මුත්  ප්‍රොතෙස්තන්ත නිකායයන් විසින් ධර්ම සංහිතානුකූල-නොවන බවට සැලකෙන පුරාණ ගිවිසුමෙහි පොත් සහ පාඨයන් වෙති.
කුමාරි ජයවර්ධන යනු ප්‍රමුඛ ලාංකික ස්ත්‍රීවාදිනියක් සහ දේශපාලන විද්‍යාඥවරියක වශයෙන් ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයන රැසක් කර ඇති පුරෝගාමී චරිතයකි
ඇයගේ කෘති තෙවන ලෝකයේ ස්ත්‍රීවාදය පිළිබද වූ රචනා අතර මුල් තැනක් උසුලයි
හුදෙක් බටහිර ස්ත්‍රීවාදයන්හි පරාවර්තනයන් නොවුණු බටහිර නොවන සමාජවල බිහිවුණු සහ ඒවාට අනන්‍ය වූ ස්ත්‍රීවාදී මතවාද තෙවන ලෝකයේ ස්ත්‍රීවාදය යනුවෙන් හැදින් වේ
කෘති රැසක් ලියා තිබෙන කුමාරි ජයවර්ධනගේ Feminism and Nationalism in the Third World කෘතිය එක්සත් රාජධානියේ ෆෙමිනිස්ට් ෆෝට්නයිට් සම්මානය සදහා ඇය ව තෝරාගැනීමට හේතු වූ අතර Ms
Magazine සගරාව විසින් 1992 දී “1970-1990 දශකයන්හි ස්ත්‍රීවාදය පිළිබද ලියැවුණු අගනා ම පොත් විස්ස” අතරින් එකක් ලෙස ද නම් කළේ ය
මෙම කෘතිය ලොව පුරා කාන්තා අධ්‍යයන පාඨමාලාවන්හි භාවිතා වන අතර වර්තමාන තත්වයන් තුළ ද අදාලත්වය නොනැසී පවතී
Feminism and Nationalism in the Third World කෘතියේ, ජයවර්ධන 19 වන සියවසේ සිට 1980 ගණන් දක්වා ආසියාවේ සහ මැදපෙරදිග රටවල ඇති වූ කාන්තා අයිතීන් ව්‍යාපාරයන්හි ඉතිහාසය දෙස නෙත් යොමු කරයි
ඊජිප්තුව, තුර්කිය, ඉරානය, ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව, චීනය, ඉන්දුනීසියාව, වියට්නාමය, ජපානය, කොරියාව සහ පිලිපීනය යන රටවල ස්ත්‍රී ව්‍යාපාර දෙස අවධානය යොමුකරමින් කරන මේ අධ්‍යයනයේ දී ඇය පෙන්වා දෙන්නේ තුන්වන ලෝකයේ රටවල පැන නැගි ස්ත්‍රීවාදය බටහිරින් ආනයනය කරනු ලැබූවක් නොවන බවත් ආසියාවේ සහ මැදපෙරදිග දේශීය වාතාවරණයන් තුළ පැවති පවුල සහ සමාජය තුළ කාන්තාව යටපත් කිරීමට එරෙහි ව ස්ත්‍රීන් විසින් ගෙනගිය සමානාත්මතා අරගලයේ ඵලයක් ලෙස ගොඩනැගුණු ස්වතන්ත්‍ර කතිකාවක් බවත් ය
ශාස්ත්‍රීය පසුබිම 
ශ්‍රී ලංකාවේ උපත ලබා එහි ම ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ලැබූ ජයවර්ධන 1952 දී  London School of Economics වෙත ඇතුළත් වීමට තීරණය කළා ය
1955 දී දේශපාලන විද්‍යා උපාධියක් ලබාගන්නා ඇය 1958 දී ලන්ඩනයේ ලින්කන්ස් ඉන් වෙතින් බැරිස්ටර්වරියක වීම සදහා සුදුසුකම් ලබා ගත්තා ය
1956 දී පැරිස් හි Institut d'etudes politiques de Paris වෙතින් Certificat d'Etudes Politiquesද ලබාගත්තා ය
1964 දී ශ්‍රී ලංකාවේ කම්කරු ව්‍යාපාරය ගැන ඉදිරිපත් කළ නිබන්ධනයකට ලන්ඩන් ස්කූල් ඔෆ් ඉකොනොමික්ස් වෙතින් ආචාර්ය උපාධිය ලබාගත්තා ය
1969 සිට 1985 දක්වා කාලය තුළ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ දේශපාලන විද්‍යාව ඉගැන්වූ ඇය විශ්‍රාම ලැබුවේ සහකාර මහාචාර්යවරියක ලෙසිනි
1980 සිට 1982 දක්වා නෙදර්ලන්තයේ හේග් නුවර Institute of Social Studies හි කාන්තාව සහ සංවර්ධනය පිළිබද ශාස්ත්‍රපති පාඨමාලාව සදහා උගැන්වීමේ ද යෙදුණු ඇය 1987 සිට 1988 දක්වා කාලය තුළ රැඩ්ක්ලිෆ් කොලේජ්හි Bunting Institute හි ඇතුළත් කරගත් සාමාජිකයකු (affiliated fellow) වශයෙන් ද කටයුතු කළා ය
ඇය දැනට කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ කාන්තා අධ්‍යයන පිළිබද ශාස්ත්‍රපති පාඨමාලාව සදහා උගැන්වීමේ යෙදෙන අතර විශ්වවිද්‍යාලයේ උපාධි අධ්‍යයන ආයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයෙක් ද වෙයි
කාන්තාව ආශ්‍රිත පර්යේෂණ සිදුකරන සංවිධාන සහ ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාර තුළ ඉතා සක්‍රීය චරිතයක් වන කුමාරි ජයවර්ධන ශ්‍රී ලංකා සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ සංගමයේ ලේකම් ධූරය ද හොබවයි. ජනවාර්ගිකත්වය, ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමාජභාවය, කුලය වැනි කාරණා පිළිබද කටයුතු කරන විද්වත් හවුලක් වන සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ සංගමය පිහිටුවීම සදහා ද 1970ගණන් වල දී තවත් විද්වතුන් සහ පර්යේෂකයන් සමග කටයුතු කළ අය අතර ඇය ද මුල්විය
86 වියැති ව සිටියත් ඇය තවමත් ශාස්ත්‍රීය ලෝකය සහ සිවිල් සමාජය සමගත්, ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ වාර්ගික හා ආගමික කණ්ඩායම් සහ දකුණු ආසියාවේ සහ ලෝකයේ ස්ත්‍රීවාදීන් සමගත් සබදතා පවත්වයි.

කෘති 
පසුකලෙක Feminism and Nationalism in the Third World කෘතිය උපත බවට පත්වූයේ 1980 ගණන්වල දී ඇය එවක ඉගැන් වූ හේග් නුවර සිට පදිංචි ව සිටි බ්‍රසල්ස් කරා ගිය සංචාරවල දී තැබූ දේශන සටහන් පෙළකි
සිය දේශන සටහන් යොදාගනිමින් කාන්තාව සහ සංවර්ධනය පිළිබද පාඨමාලාවක් සදහා ඇය සකස්කර ගනිමින් සිටි එම මූලාශ්‍ර පසුකලෙක ස්ත්‍රීවාදී ව්‍යාපාරය පිළිබද ලියැවුණු ලෝක ප්‍රකට කෘතියක් බවට පත්විය
1982 මුල්වරට පළ කෙරුණු එය Feminism and Nationalism in the Third World යනුවෙන් නම් කරමින් පසු කලෙක නැවත පළ කෙරුණේ රාෆියා සකාරියාගේ පෙරවදනක් ද සමගිනි
ආසියාවේ ස්ත්‍රීවාදී ව්‍යාපාර දෙස අභ්‍යයන්තර බැල්මක් හෙලන ජයවර්ධන අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි ව සටන් කළ කාන්තාවන් පිළිබද විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි
චීනයේ සහ කොරියාවේ යුධබිමේ සටන් කළ කාන්තාවන් ගැන කථාන්දර මෙන් ම කාන්තාවන්ගේ ජීවිත කෙරෙහි තිබූ සීමාවන් ප්‍රශ්න කළ ඉබ්න් රුෂ්ද් සහ ලී රුෂෙන් වැනි පිරිමි චරිත පිළිබද ව ද ඇය ඇසුරු කරයි
ඇයට අවශ්‍ය වූයේ ලෝකය පිළිබද ඇගේ කාර්යභාරය සම්බන්ධව තිබූ අඩුව හදුනාගැනීම බවත් ඒ සදහා කාන්තාව පිළිබද අප මෙතෙක් කල් ලබාගත් දැනුම සහ ඇයගේ වත්මන් තත්ත්වය හැදෑරීම අවශ්‍ය වූ බවත් ඔවුන් ලබාගත් ජයග්‍රහණ සහ ලබාගත්තේ කෙසේද යන්න දැනගැනීම අතිශය වැදගත් වූ බවත් ඇය පවසයි
මෙම කෘතිය රචනා කිරීමේ අරමුණු දෙකක් විය
එකක් වූයේ පෙරදිග ලෝකයේ සාම්ප්‍රදායික මතධාරීන් විසින් කාන්තාවන්ගේ අරගල ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට සහ හෙලා දැකීමට යොදාගත් තර්කයක් වූ ස්ත්‍රීවාදී මතවාදය බටහිර නිර්මිතයක් සහ එලෙස බටහිරින් ආනයනය කරන ලද විදේශීය සංකල්පයක් ය යන මතයට අභියෝග කිරීමයි
ජයවර්ධන පෙන්වා දෙන පරිදි ආසියාවේ සහ අප්‍රිකාවේ රටවල ස්ත්‍රීවාදයට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් තිබේ
දෙවන අරමුණ වූයේ අධ්‍යාපන ප්‍රස්තා සහ වෘත්තීය ගමන්මග සහ නිදහස හිමි වී ඇති බැවින් දැන් කාන්තාවන් සිය විමුක්තිය දිනාගෙන අවසන් ය විශ්වාසයට අභියෝග කිරීමයි
නිදසුන් ලෙස තවමත් කාන්තාවන්ගේ දේශපාලන සහ ආර්ථික නිදහස මුළුමනින් ම සැපිරී නැත
ජයවර්ධන පවසන්නේ නායකත්වයට පත් වූ කාන්තාවන් සිටීම විසින් පීතෘමූලිකත්වය අවසන් වී ඇති බවක් හෝ එම තත්ත්වයන් තුළ සිටින කාන්තාවන් පීඩනයට ලක් නොවන බවක් අදහස් නොවන බව යි
ජයවර්ධන සිය කෘතියේ දී ජාතිකවාදය සහ කාන්තාව යන විෂයන් සම්මුඛ වීම පිළිබදව ද සාකච්ඡා කරයි
ඇයට අනුව ජාතිකවාදය යනු අධිරාජ්‍යවාදී බලවේගවලට එරෙහි ව සටන් කිරීම වන අතර ජාතික විමුක්ති සටන සදහා සහභාගී වූ කාන්තාවෝ ද ඒ අනුව ජාතිකවාදීහු වෙති
ලොව පුරා කාන්තාවෝ, විශේෂයෙන් ම තෙවැනි ලෝකයේ රටවල කාන්තාවන් ජාතිකවාදී ව්‍යාපාර තුළින් බලගැන්විණි
ඒ ඔවුන්ට යටත්විජිත බලවේග වෙතින් නිදහස ලබාගැනීමට උපකාර කරමිනි
නමුත් මෙම ව්‍යාපාර පසුව කාන්තාවන් දෙවන පංතියක් ලෙස සලකා බැහැර කළ අන්දමත් ඔවුන්ගේ ශ්‍රමයෙන් හෝ දායකත්වයන්ගෙන් වාසි ලබන අතර ඔවුන් ව මේ දක්වා ම යටපත් කරමින් පවතින අන්දමත් ඇය පෙන්වා දෙයි
ආශ්‍රිත නාමාවලිය

ස්ත්‍රීවාදීන්
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
අත්භුත රාමයණය යනු වාල්මිකි සෘෂි විසින් සංස්කෘත භාශාවෙන් ‍රචනා කෙරු වීර කාව්‍යයකි
එය වාල්මිකි රාමායණයේම තවත් සංස්කරණයකි
අමිතාභ බුදුන් (සංස්කෘත දී
अमिताभ) යනු සුඛාවති ව්‍යුහ මහායාන සූත්‍රයට අනුකූලව වෙනත් විශ්වයක පිහිටි මනුෂ්‍ය ලෝකයක සර්වබුද්ධත්වය ලැබූ ධර්මාකර නම් භික්ෂුන් වහන්සේය
ලෝකේශ්වර රාජ බුදුන්ගේ නියත විවරණ ලබා ඒ මඟ යමින් ධර්මාකර නම් රජු මහණ වී දස පාරමිතා සම්පූර්ණ කර අමිතාභ බුදුරාජාණන් වහන්සේ ලෙස සර්වබුද්ධත්වය ලබා උන්වහන්සේගේ අපරිමිත බුද්ධ බලයෙන් සුඛාවතී නම් බුද්ධ විශ්වයට පමණක් සීමාවූ පරම පවිත්‍ර බුද්ධ ක්ශේත්‍රය නිර්මාණය කළේය
උන්වහන්සේ තුළින් අපරිමිති ප්‍රඥාව ප්‍රතිරූපනය වේ
ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සුඛාවතී බුද්ධ ක්ෂේත්‍රය තුළ සදාකාලික ජන්මය  ලැබීමට අවශ්‍ය භාවනාවන් 16ක් පිළිබඳව අමිතායුර්ධ්‍යාන සූත්‍රයේහි දේශණා කර ඇත
සුඛාවතිව්‍යූහ සූත්‍රයට අනුව අමිතාභ බුදුරජාණන්  වහන්සේ සමස්ථ බෞද්ධ ශ්‍රාවකයන් හට පොරොන්දු 48ක් ලබා දී තිබේ
එයින් 18 වන පොරොන්දුවට අනුව යම් බෞද්ධයකු අමිතාභ බුද්ධ ක්ෂේත්‍රය තුළ ජන්මය ලැබීමට අදහස් කරන්නෙ නම් උන්වහන්සේගේ නාමය 10 වරක් උච්චාරනය කිරිම පමණක් ප්‍රමාණවත් වේ
උන්වහන්සේගේ 19වන පොරොන්දුවට අනුව උන්වහන්සේගේ 'අමිතාභ' යන බුද්ධ නාමය උච්චාරනය කරන ශ්‍රාවකයන්ගේ හා ශ්‍රාවිකාවන්ගේ මරණාසන්න මොහොතේදි උන්වහන්සේ තම බෝධිසත්වයන් සමඟ ඔවුන්ගේ ඉදිරියට විරාජමානව වඩින බවයි.

අමිතාභ බුදුන් වහන්සේ යනු අපරිමිත ප්‍රඥාවේ බුදුන්ය
අමිතායුර්ධ්‍යාන සූත්‍රයේ ගෞතම ශාක්‍යමුණි බුදුරජාණන් වහන්සේ බිම්බිසාර රජුගේ අගමෙහෙසිය වන වෛදේහි බිසවට සහ ආනන්ද තෙරුන්ට අමිතාභ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ භෞතික බුද්ධ කාය පිළිබඳව මෙසේ දේශනා කොට වදාළ සේක
<poem>
ආනන්දයෙනි, එම අමිතායුෂ් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශරීර වර්ණය යාම දිව්‍ය ලෝකයට අධිපති යාම දිව්‍යරාජයාගේ දිව්‍ය විමානයේ ඇති ජාම්බුනද රත්තරන් පැහැයෙහි දීප්තියට වඩා දස ලක්ෂ ලක්ෂවාරයක් වැඩි පැහැයකින් යුක්තය
උන්වහන්සේගේ උස ප්‍රමාණය ගංගා නදියෙහි වැලි මෙන් යොදුන් කෝටි නහුත හය ලක්ෂයක් වන්නේය
දකුණු පසට හැරි ඇති උන්වහන්සේගේ ඇහි බැම දෙක අතර මැද පිහිටා ඇති සුදු පැහැති ඌර්ණ රෝමය සුමේරූ පර්වතයන් පහක් බඳු ය
එහි නිල් පැහැය සහ සුදු පැහැය ඉතා දීප්තිමත්ව බබලයි
උන්වහන්සේගේ ශරීරයේ රෝමකූප මූලයන්ගෙන් සුමේරු පර්වතය බඳු වූ දීප්තිමත් රශ්මි ධාරා විහිදෙන්නේය
උන්වහන්සේගේ රැස් වළල්ල මහා ලෝක ධාතුන් දස ලක්ෂ සියයක් බඳුය
එම රැස් වළල්ල තුළ ගංගා නම් නදියේ අනන්ත වූ වැලි කැට ගණන මෙන් අනන්ත වූ කෝටි නහුත දස ලක්ෂයක් බුදුරජාණන් වහන්සේලා ප්‍රාතිහාර්ය බලයෙන් මවනු ලබා ඇත්තාහ
ඒ සෑම බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් වෙතම ප්‍රාතිහාර්ය බලයෙන් මවන ලද අනන්ත වූ බෝධිසත්වරුන් සමූහ ඇත්තාහ
අමිතායුෂ් බුදුන් වහන්සේට මහා පුරුෂ ලක්ෂණ අසුහාර දහසක් ඇත්තේය
ඒ සෑම මහා පුරුෂ ලක්ෂණයකටම අනු ව්‍යංජන අසූහතර බැගින් ඇත්තේය
ඒ හැම අනුව්‍යංජනයකට ම රැස් ධාරා අසුහාර දහසක් බැගින් ඇත්තේය
එම සෑම රැස් ධාරාවක්ම දස දිශාවෙහි පිහිටි ලෝක කරා විහිදී ගොස් ඒවා ආලෝකමත් කරයි
</poem>

ආශ්‍රීත ලිපි 

 ආදි බුදුන්
 මහා වෛරෝචන

ආශ්‍රේයයන්
zoonosis (බහුවචනය zoonoses හෝ zoonotic diseases) යනු යම් ව්‍යාධිජනකයෙක් (බැක්ටීරියා, වෛරස, පරපෝෂිතයකු වැනි) සතෙකුගේ සිට (බොහෝවිට පෘෂ්ඨවංශිකයෙක්) මිනිසුන් වෙත පැන ඇතිකරනු ලබන බෝවන රෝගයක් වේ
එන්නත් වලදී භාවිතය 
1800 දී Edward Jenner විසින් smallpox සඳහා නිපදවන ලද ප්‍රථම එන්නත cowpox නමින් හැඳින්වුන zoonotic bovine virus ආසාදනය හා බැඳී ඇත
Jenner ගේ නිරීක්ෂණයකට අනුව smallpox රෝගය milkmaids ලා හට නොසෑදෙයි
එයට හේතුව වන්නේ ඔවුන් හට හරකුන් ගෙන් රෝගයේ සෞම්‍ය ආකාරයක් වැළඳෙන අතර ඒ මගින් මානව රෝගයට ප්‍රතිශක්තිය ගොඩනැගෙයි
ජෙනර් විසින් cowpox රෝගය භාවිතා කොට මිනිසුන් smallpox සඳහා ප්‍රතිශක්තිය ගොඩනගන ලදී
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වසූරිය මෙලොවින් තුරන් කිරීමට හැකිවිය
එසේම 1981 දී වසූරියට එරෙහිව එන්නත් කිරීම නවතා දමන ලදී
ආශ්‍රිත

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 AVMA Collections
Zoonosis Updates
 WHO tropical diseases and zoonoses
 Detection and Forensic Analysis of Wildlife and Zoonotic Disease
 Publications in Zoonotics and Wildlife Disease
  A message from nature
United Nations Environment Programme

 
Animal diseases
ජීව විද්‍යාවේ දී ව්‍යාධිජනකයෙක් () යනු රෝග සාදන ඕනෑම දෙයක් වේ
"ආසාදනකාරකයක්" (infectious agent) හෝ සරළව විෂ බීජයක් (germ) ලෙසද හැඳින්විය හැක
pathogen නම් වන පදය 1880 ගණන් වලදී භාවිතයට ආ එකකි
ආශ්‍රිත

 Antigenic escape
 Ecological competence
 Emerging Pathogens Institute
 Human pathogen
 Pathogen-Host Interaction Database (PHI-base)

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි
 Pronunciation Guide to Microorganisms (1)
 Pronunciation Guide to Microorganisms (2) 

බෝවන රෝග
Dermatitis, එසේත් නැත්නම් eczema යනු සම මත inflammation ඇතිකිරීමට හේතුවන රෝග කාණ්ඩයක් වේ
මූලශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 

ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග
 
RTT
Steroid-responsive inflammatory conditions
RTTEM
ගව වසූරිය () යනු cowpox වෛරසය මගින් ඇතිකරනු ලබන බෝවන රෝගයක් වේ
එම වෛරසය vaccinia වෛරසයට නෑදෑකම් දක්වයි. එසේම එය zoonotic වේ
එනම් එය ජීවීන් විශේෂ අතර හුවමාරු වේ
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

Animal viral diseases
Chordopoxvirinae
Cat diseases
Bovine diseases
Animal virology
Virus-related cutaneous conditions
Smallpox vaccines
Zoonoses
බෝවන රෝග
ජංගම අන්තර්ජාලය MMS සහ අනෙකුත්දත්ත සන්නිවේදනයන් සදහා ජංගම දුරකථන ජාලයක් හරහා දත්ත හුවමාරැ විය හැකි දත්ත පැකට් පදනම් වු සන්නිවේදන තාක්ෂණයකි
එඩ්වඩ් ජෙනර් ()  (17 May 1749 – 26 January 1823)
වසූරිය එන්නත දියුණු කිරීමට උරදුන් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික වෛද්‍යවරයෙකි
එන්නත් කිරීම ජෙනර් සිවින් ප්‍රචලිත කරවන ලද අතර එය අද රෝග වර්ග කිහිපයක්ම වැළක්වීම සඳහා භාවිතා වේ
ආශ්‍රිත 

 History of science

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 
 
 
 The Three Original Publications on Vaccination Against Smallpox
 A digitized copy of An inquiry into the causes and effects of the variola vaccine (1798), from the Posner Memorial Collection at Carnegie Mellon
 Dr Jenner’s House, Museum and Garden, Berkeley
 The Evolution of Modern Medicine
Osler, W (FTP)

එඩ්වඩ් ජෙනර්
1749 උපත්
1823 මරණ
People educated at Cirencester Grammar School
Alumni of St George's, University of London
Alumni of the University of St Andrews
19th-century English medical doctors
18th-century English medical doctors
English biologists
Fellows of the American Academy of Arts and Sciences
Fellows of the Royal Society
Members of the Royal Swedish Academy of Sciences
Vaccinologists
British immunologists
People from Berkeley, Gloucestershire
Smallpox vaccines
People educated at Katharine Lady Berkeley's School
Freemen of the City of London
History of medicine in the United Kingdom
history of virology – වෛරස සහ ඒවා මගින් ඇතිකෙරෙන ආසාදන ගැන කරන විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනය ආරම්භ වන්නේ 19 වන ශතවර්ෂයේ අවසාන අවුරුදුවලය
Louis Pasteur සහ Edward Jenner වෛරස් ආසාදනයකට එරෙහි ප්‍රථම එන්නත සංවර්ධනය කළමුත් ඔවුන් වෛරස යනුවෙන් යමක් ඇති බව දැන නොසිටියහ
ආශ්‍රිත

 වෛරසවේදය
 List of viruses

මූලාශ්‍ර

ඉතිහාසය
History of science and technology in the Netherlands
Martinus Beijerinck
සුපිරි රාජධානිය, අධිකාර ක්ෂේත්‍රය හෝ අධිරාජ්‍යය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයෙහි වසමක් (ලතින්
රෙජියෝ) යනු,   කාල් වොවුස් සහ අනෙකුන් විසින් 1990 දී ඉදිරිපත් කෙරුණු    ජීවීන්ගේ වර්ගීකරණය පිළිබඳ වසම්-තුනේ පද්ධතියෙහි ඉහළතම වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතිය වෙයි
මෙම පද්ධතිය පරිදී,  ජීවයේ ගස සමන්විත වන්නේ වසම් තුනකිනි
ආකියා, බැක්ටීරියා, සහ යුකේරියා
මෙයින් පළමු වසම් දෙකට අයත් වන්නේ, සමස්ත ප්‍රාග් න්‍යෂ්ටික ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් හෝ, උන්ගේ සෛලයන් තුල න්‍යෂ්ටියක් රහිත වූ ඒක-සෛලික ජීවින් හෝ වෙති
න්‍යෂ්ටියක් සහ පටලයන්-වෙතින්-සීමා වුනු ඉන්ද්‍රියිකාවන් සහිත වූ සමස්ත ජීවය සහ,  බහුසෛලිය ජීවීන්  සමස්තය, යුකේරියා තුල අඩංගු වෙයි
වසම/ විජිතය
වසම්-තුනේ පද්ධතියක් අරභයා, "වසම" යන පදය පළමුවෙන් යෝජනා කරන ලද්දේ කාල් වොවුස්, ඔටෝ කැන්ඩ්ලර් සහ මාක් වීලිස් (1990) විසිනි
1974 වසරෙහිදී මුවර් විසින් හඳුන්වා දුන් විජිතය (ලතින්
ඩොමිනියුම්) යන ප්‍රවර්ගයට පර්යාය ලෙසින් මෙම පදය නිරූපණය වෙයි
වසම් තුනෙහි ගුණාංග

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
ජීව විද්‍යාවෙහි, රාජධානිය (ලතින්
රේග්නොම්, බහු වචනයරෙඤ්ඤා) යනු දෙවන ඉහළතම වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතිය වන අතර, වසම වෙතින් පහළ පිහිටයි
වංශ ලෙසින් හැඳින්වෙන කුඩා සමූහ වෙතට රාජධානි බෙදනු ලබයි
ජීව විද්‍යාවෙහි, වංශයක් යනු, රාජධානියට පහළින් සහ වර්ගයට ඉහළින් පිහිටන වර්ගීකරණ මට්ටමක් හෝ  වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථාපනයක් වෙයි
ඇල්ගි, දිලීර, සහ ශාක සඳහා ජාත්‍යන්තර නාමකරණ සංග්‍රහය විසින් මෙම පද දෙකම  සමතුල්‍ය ලෙසින් සැලකුවද, උද්භිද විද්‍යාවෙහිදී වංශය යන්න වෙනුවට කාණ්ඩය යන පදය සාම්ප්‍රදායිකව භාවිතා වෙයි
අර්ථ දැක්වීම් අනුව, ඇනිමේලියා නම් සත්ත්ව රාජධානිය හෝ මෙටසෝවා (බහු සෛලිකයෝ) තුල දළ වශයෙන් 35 පමණද, ප්ලැන්ටේ නම් ශාක රාජධානිය තුල 14 පමණද, ෆන්ජයි නම්  දිලීර රාජධානිය තුල 8 පමණද වංශයන් අඩංගු වෙති
වංශප්‍රවේණික විද්‍යාවෙහි දැනට සිදුවෙමින් පවතින පර්යේෂණ වෙතින්,  ඇක්ඩිසිසෝවා සහ එම්බ්‍රියෝෆිටා වැනි විශාල ඒක වංශික තුල අඩංගු වංශයන් අතර සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ තොරතුරු අනාවරණය වෙමින් පවතියි
Dengue vaccine යනු ඩෙංගු උණ වළක්වාගැනීමට භාවිතාකරණ එන්නතකි
Dengvaxia නම් වෙළෙඳ නාමය යටතේ CYD-TDV නම් වූ එක් එන්නත් අනුවාදයක් පවතී
මෙම එන්නත නිර්දේශ කරනුයේ පෙරදී ඩෙංගු උණ වැළඳුන හෝ එවැනි සමාජවල අයට පමණි
මෙම එන්නතෙහි ඇති ගැටළුවක් වන්නේ පෙරදී රෝගය නොවැළඳුන අය හට ඩෙංගු රෝගයේ රෝග ලක්ෂණ දරුණු කිරීමට හේතිවිය හැකි වීමයි
එන්නත ලබා දෙනුයේ අවුරුද්දක් පුරා දිවෙන මාත්‍රා තුනක් (3) ලෙසය
ඉතිහාසය
2018 දෙසැම්බර් මාසයේ දී Dengvaxia, යුරෝපීය සංගමය තුල භාවිතයට අනුමත විය
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි
 Dengue vaccine research
World Health Organization (WHO)
 Dengue Vaccine Initiative 
 

ඩෙංගු උණ
එන්නත්
World Health Organization essential medicines (vaccines)
RTT
සමනලුන් යනු ලෙපිඩොප්ටෙරා අනුපිළිවෙලෙහි මැක්‍රොලෙපිඩොප්ටෙරාන් ක්ලේඩ් රොපලෝසෙරා හි කෘමීන් වන අතර එයට සලබයන් ද ඇතුළත් වේ
වැඩිහිටි සමනලුන්ට විශාල, බොහෝ විට දීප්තිමත් වර්ණ සහිත පියාපත් සහ කැපී පෙනෙන, පියාසර ක්‍රමයක් ඇත
කණ්ඩායම සමන්විත වන්නේ විශාල සුපිරි පවුලක් වන පැපිලියොනොයිඩියා කාණ්ඩයටයි
එහි අවම වශයෙන් එක් හිටපු කණ්ඩායමක් වන නායකයින් (කලින් සුපිරි පවුල "Hesperioidea") අඩංගු වන අතර නවතම විශ්ලේෂණයන් යෝජනා කරන්නේ එහි සලබයා-සමනලුන් (කලින් සුපිරි පවුල "Hedyloidea") ද අඩංගු වන බවයි. සමනල පොසිල වසර මිලියන 56කට පමණ පෙර පැලියෝසීන් යුගයට අයත් වේ
Butterflies have a four-stage life cycle, as like most insects they undergo complete metamorphosis
Winged adults lay eggs on the food plant on which their larvae, known as caterpillars, will feed
The caterpillars grow, sometimes very rapidly, and when fully developed, pupate in a chrysalis
When metamorphosis is complete, the pupal skin splits, the adult insect climbs out, and after its wings have expanded and dried, it flies off
Some butterflies, especially in the tropics, have several generations in a year, while others have a single generation, and a few in cold locations may take several years to pass through their entire life cycle
Butterflies are often polymorphic, and many species make use of camouflage, mimicry, and aposematism to evade their predators
Some, like the monarch and the painted lady, migrate over long distances
Many butterflies are attacked by parasites or parasitoids, including wasps, protozoans, flies, and other invertebrates, or are preyed upon by other organisms
Some species are pests because in their larval stages they can damage domestic crops or trees
other species are agents of pollination of some plants
Larvae of a few butterflies (e
, harvesters) eat harmful insects, and a few are predators of ants, while others live as mutualists in association with ants
Culturally, butterflies are a popular motif in the  visual and literary arts
The Smithsonian Institution says "butterflies are certainly one of the most appealing creatures in nature"
Etymology

The Oxford English Dictionary derives the word straightforwardly from Old English butorflēoge, butter-fly
similar names in Old Dutch and Old High German show that the name is ancient, but modern Dutch and German use different words (vlinder and Schmetterling) and the common name often varies substantially between otherwise closely-related languages
A possible source of the name is the bright yellow male of the brimstone (Gonepteryx rhamni)
another is that butterflies were on the wing in meadows during the spring and summer butter season while the grass was growing
Paleontology

The earliest Lepidoptera fossils date to the Triassic-Jurassic  boundary, around 200 million years ago
Butterflies evolved from moths, so while the butterflies are monophyletic (forming a single clade), the moths are not
The oldest known butterfly is Protocoeliades kristenseni from the Palaeocene aged Fur Formation of Denmark, approximately 55 million years old, which belongs to the family Hesperiidae (skippers)
Molecular clock estimates suggest that butterflies originated sometime in the mid-Cretaceous, but only significantly diversified during the Cenozoic
The oldest American butterfly is the Late Eocene Prodryas persephone from the Florissant Fossil Beds, approximately 34 million years old
Taxonomy and phylogeny

Traditionally, butterflies have been divided into the superfamily Papilionoidea excluding the smaller groups of the Hesperiidae (skippers) and the more moth-like Hedylidae of America
Phylogenetic analysis suggests that the traditional Papilionoidea is paraphyletic with respect to the other two groups, so they should both be included within Papilionoidea, to form a single butterfly group, thereby synonymous with the clade Rhopalocera
Biology

General description

Butterfly adults are characterized by their four scale-covered wings, which give the Lepidoptera their name (Ancient Greek λεπίς leps, scale + πτερόν pterón, wing)
These scales give butterfly wings their colour
they are pigmented with melanins that give them blacks and browns, as well as uric acid derivatives and flavones that give them yellows, but many of the blues, greens, reds and iridescent colours are created by structural coloration produced by the micro-structures of the scales and hairs
As in all insects, the body is divided into three sections
the head, thorax, and abdomen
The thorax is composed of three segments, each with a pair of legs
In most families of butterfly the antennae are clubbed, unlike those of moths which may be threadlike or feathery
The long proboscis can be coiled when not in use for sipping nectar from flowers
Nearly all butterflies are diurnal, have relatively bright colours, and hold their wings vertically above their bodies when at rest, unlike the majority of moths which fly by night, are often cryptically coloured (well camouflaged), and either hold their wings flat (touching the surface on which the moth is standing) or fold them closely over their bodies
Some day-flying moths, such as the hummingbird hawk-moth, are exceptions to these rules
Butterfly larvae, caterpillars, have a hard (sclerotised) head with strong mandibles used for cutting their food, most often leaves
They have cylindrical bodies, with ten segments to the abdomen, generally with short prolegs on segments 3–6 and 10
the three pairs of true legs on the thorax have five segments each
Many are well camouflaged
others are aposematic with bright colours and bristly projections containing toxic chemicals obtained from their food plants
The pupa or chrysalis, unlike that of moths, is not wrapped in a cocoon
Many butterflies are sexually dimorphic
Most butterflies have the ZW sex-determination system where females are the heterogametic sex (ZW) and males homogametic (ZZ)
Distribution and migration

Butterflies are distributed worldwide except Antarctica, totalling some 18,500 species
Of these, 775 are Nearctic
7,700 Neotropical
1,575 Palearctic
3,650 Afrotropical
and 4,800 are distributed across the combined Oriental and Australian/Oceania regions
The monarch butterfly is native to the Americas, but in the nineteenth century or before, spread across the world, and is now found in Australia, New Zealand, other parts of Oceania, and the Iberian Peninsula
It is not clear how it dispersed
adults may have been blown by the wind or larvae or pupae may have been accidentally transported by humans, but the presence of suitable host plants in their new environment was a necessity for their successful establishment
Many butterflies, such as the painted lady, monarch, and several danaine migrate for long distances
These migrations take place over a number of generations and no single individual completes the whole trip
The eastern North American population of monarchs can travel thousands of miles south-west to overwintering sites in Mexico
There is a reverse migration in the spring
It has recently been shown that the British painted lady undertakes a 9,000-mile round trip in a series of steps by up to six successive generations, from tropical Africa to the Arctic Circle — almost double the length of the famous migrations undertaken by monarch
Spectacular large-scale migrations associated with the monsoon are seen in peninsular India
Migrations have been studied in more recent times using wing tags and also using stable hydrogen isotopes
Butterflies navigate using a time-compensated sun compass
They can see polarized light and therefore orient even in cloudy conditions
The polarized light near the ultraviolet spectrum appears to be particularly important
Many migratory butterflies live in semi-arid areas where breeding seasons are short
The life histories of their host plants also influence butterfly behaviour
Life cycle

Butterflies in their adult stage can live from a week to nearly a year depending on the species
Many species have long larval life stages while others can remain dormant in their pupal or egg stages and thereby survive winters
The Melissa Arctic (Oeneis melissa) overwinters twice as a caterpillar
Butterflies may have one or more broods per year
The number of generations per year varies from temperate to tropical regions with tropical regions showing a trend towards multivoltinism
Courtship is often aerial and often involves pheromones
Butterflies then land on the ground or on a perch to mate
Copulation takes place tail-to-tail and may last from minutes to hours
Simple photoreceptor cells located at the genitals are important for this and other adult behaviours
The male passes a spermatophore to the female
to reduce sperm competition, he may cover her with his scent, or in some species such as the Apollos (Parnassius) plugs her genital opening to prevent her from mating again
The vast majority of butterflies have a four-stage life cycle
egg, larva (caterpillar), pupa (chrysalis) and imago (adult)
In the genera Colias, Erebia, Euchloe, and Parnassius, a small number of species are known that reproduce semi-parthenogenetically
when the female dies, a partially developed larva emerges from her abdomen
Egg

Butterfly eggs are protected by a hard-ridged outer layer of shell, called the chorion
This is lined with a thin coating of wax which prevents the egg from drying out before the larva has had time to fully develop
Each egg contains a number of tiny funnel-shaped openings at one end, called micropyles
the purpose of these holes is to allow sperm to enter and fertilize the egg
Butterfly eggs vary greatly in size and shape between species, but are usually upright and finely sculptured
Some species lay eggs singly, others in batches
Many females produce between one hundred and two hundred eggs
Butterfly eggs are fixed to a leaf with a special glue which hardens rapidly
As it hardens it contracts, deforming the shape of the egg
This glue is easily seen surrounding the base of every egg forming a meniscus
The nature of the glue has been little researched but in the case of Pieris brassicae, it begins as a pale yellow granular secretion containing acidophilic proteins
This is viscous and darkens when exposed to air, becoming a water-insoluble, rubbery material which soon sets solid
Butterflies in the genus Agathymus do not fix their eggs to a leaf, instead the newly laid eggs fall to the base of the plant
Eggs are almost invariably laid on plants
Each species of butterfly has its own host plant range and while some species of butterfly are restricted to just one species of plant, others use a range of plant species, often including members of a common family
In some species, such as the great spangled fritillary, the eggs are deposited close to but not on the food plant
This most likely happens when the egg overwinters before hatching and where the host plant loses its leaves in winter, as do violets in this example
The egg stage lasts a few weeks in most butterflies, but eggs laid close to winter, especially in temperate regions, go through a diapause (resting) stage, and the hatching may take place only in spring
Some temperate region butterflies, such as the Camberwell beauty, lay their eggs in the spring and have them hatch in the summer
Caterpillar larva

Butterfly larvae, or caterpillars, consume plant leaves and spend practically all of their time searching for and eating food
Although most caterpillars are herbivorous, a few species are predators
Spalgis epius eats scale insects, while lycaenids such as Liphyra brassolis are myrmecophilous, eating ant larvae
Some larvae, especially those of the Lycaenidae, form mutual associations with ants
They communicate with the ants using vibrations that are transmitted through the substrate as well as using chemical signals
The ants provide some degree of protection to these larvae and they in turn gather honeydew secretions
Large blue (Phengaris arion) caterpillars trick Myrmica ants into taking them back to the ant colony where they feed on the ant eggs and larvae in a parasitic relationship
Caterpillars mature through a series of developmental stages known as instars
Near the end of each stage, the larva undergoes a process called apolysis, mediated by the release of a series of neurohormones
During this phase, the cuticle, a tough outer layer made of a mixture of chitin and specialized proteins, is released from the softer epidermis beneath, and the epidermis begins to form a new cuticle
At the end of each instar, the larva moults, the old cuticle splits and the new cuticle expands, rapidly hardening and developing pigment
Development of butterfly wing patterns begins by the last larval instar
Caterpillars have short antennae and several simple eyes
The mouthparts are adapted for chewing with powerful mandibles and a pair of maxillae, each with a segmented palp
Adjoining these is the labium-hypopharynx which houses a tubular spinneret which is able to extrude silk
Caterpillars such as those in the genus Calpodes (family Hesperiidae) have a specialized tracheal system on the 8th segment that function as a primitive lung
Butterfly caterpillars have three pairs of true legs on the thoracic segments and up to six pairs of prolegs arising from the abdominal segments
These prolegs have rings of tiny hooks called crochets that are engaged hydrostatically and help the caterpillar grip the substrate
The epidermis bears tufts of setae, the position and number of which help in identifying the species
There is also decoration in the form of hairs, wart-like protuberances, horn-like protuberances and spines
Internally, most of the body cavity is taken up by the gut, but there may also be large silk glands, and special glands which secrete distasteful or toxic substances
The developing wings are present in later stage instars and the gonads start development in the egg stage
Pupa

When the larva is fully grown, hormones such as prothoracicotropic hormone (PTTH) are produced
At this point the larva stops feeding, and begins "wandering" in the quest for a suitable pupation site, often the underside of a leaf or other concealed location
There it spins a button of silk which it uses to fasten its body to the surface and moults for a final time
While some caterpillars spin a cocoon to protect the pupa, most species do not
The naked pupa, often known as a chrysalis, usually hangs head down from the cremaster, a spiny pad at the posterior end, but in some species a silken girdle may be spun to keep the pupa in a head-up position
Most of the tissues and cells of the larva are broken down inside the pupa, as the constituent material is rebuilt into the imago
The structure of the transforming insect is visible from the exterior, with the wings folded flat on the ventral surface and the two halves of the proboscis, with the antennae and the legs between them
The pupal transformation into a butterfly through metamorphosis has held great appeal to mankind
To transform from the miniature wings visible on the outside of the pupa into large structures usable for flight, the pupal wings undergo rapid mitosis and absorb a great deal of nutrients
If one wing is surgically removed early on, the other three will grow to a larger size
In the pupa, the wing forms a structure that becomes compressed from top to bottom and pleated from proximal to distal ends as it grows, so that it can rapidly be unfolded to its full adult size
Several boundaries seen in the adult colour pattern are marked by changes in the expression of particular transcription factors in the early pupa
Adult

The reproductive stage of the insect is the winged adult or imago
The surface of both butterflies and moths is covered by scales, each of which is an outgrowth from a single epidermal cell
The head is small and dominated by the two large compound eyes
These are capable of distinguishing flower shapes or motion but cannot view distant objects clearly
Colour perception is good, especially in some species in the blue/violet range
The antennae are composed of many segments and have clubbed tips (unlike moths that have tapering or feathery antennae)
The sensory receptors are concentrated in the tips and can detect odours
Taste receptors are located on the palps and on the feet
The mouthparts are adapted to sucking and the mandibles are usually reduced in size or absent
The first maxillae are elongated into a tubular proboscis which is curled up at rest and expanded when needed to feed
The first and second maxillae bear palps which function as sensory organs