Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
this area is now covered by ජර්මනියේ country code +49)
+370 – 
+371 – 
+372 – 
+373 – 
+374 – 
+374 47 / 97 –  (landlines / mobile phones)
+375 – 
+376 – 
+377 – 
+377 44 / 45 –  (mobile phone networks)
+378 – 
+379 –  assigned but uses +39 Italy
+38 – discontinued (was assigned to Yugoslavia before break-up)
+380 – 
+381 – 
+381 28 / 29 / 38 / 39 –  for landlines but +377 Monaco and +386 Slovenia for mobile phones
+382 – 
+383 – unassigned
+384 – unassigned
+385 – 
+386 – 
+386 43 / 49 –  (mobile phone networks)
+387 – 
+388 – unassigned (was
shared code for groups of nations, withdrawn)
+389 – 
+39 – 
+39 06 698 –  (surrounded entirely by Rome)
+40 – 
+41 – 
+42 – previously assigned to Czechoslovakia until its breakup
Czech Republic and Slovakia used this common code until 1 March 1997.
+420 – 
+421 – 
+422 – unassigned
+423 –  (formerly +41 75)
+424 – unassigned
+425 – unassigned
+426 – unassigned
+427 – unassigned
+428 – unassigned
+429 – unassigned
+43 – 
+44 – 
+44 1481 – 
+44 1534 – 
+44 1624 – 
+45 – 
+46 – 
+47 – 
+48 – 
+49 –

Zone 5 – Mostly Latin America 
+500 – 
+501 – 
+502 – 
+503 – 
+504 – 
+505 – 
+506 – 
+507 – 
+508 – 
+509 – 
+51 – 
+52 – 
+53 – 
+54 – 
+55 – 
+56 – 
+57 – 
+58 – 
+590 –  (including Saint Barthlemy, Saint Martin)
+591 – 
+592 – 
+593 – 
+594 – 
+595 – 
+596 – 
+597 – 
+598 – 
+599 – Former , now grouped as follows
+599 3 – 
+599 4 – 
+599 5 – 
+599 7 – 
+599 9 –

Zone 6 – අග්නිදිග ආසියාව and Oceania 
+60 – 
+61 –  (see also +672 below)
+61 8 9162 – 
+61 8 9164 – 
+62 – 
+63 – 
+64 – 
+65 – 
+66 – 
+670 –  - formerly Northern Mariana Islands which is now included in NANPA as code +1-670 (See Zone 1, above)
+671 – formerly Guam – Now included in NANPA as code +1-671 (See Zone 1, above)
+672 – ඕස්ට්‍රේලියානු External Territories (see also +61 ඕස්ට්‍රේලියාව above)
+672 1x –  ඕස්ට්‍රේලියානු Antarctic Territory
+672 3 – 
+673 – 
+674 – 
+675 – 
+676 – 
+677 – 
+678 – 
+679 – 
+680 – 
+681 – 
+682 – 
+683 – 
+684 – formerly American Samoa – Now included in NANPA as code +1-684 (See Zone 1, above)
+685 – 
+686 – 
+687 – 
+688 – 
+689 – 
+690 – 
+691 – 
+692 – 
+693 – unassigned
+694 – unassigned
+695 – unassigned
+696 – unassigned
+697 – unassigned
+698 – unassigned
+699 – unassigned

Zone 7 – Eurasia (former සෝවියට් සංගමය) 
+7 –  (managed by Russia
some codes assigned to territories outside Russia)
+7 6xx, 7xx – 
+7 840, 940 –

Zone 8 – East Asia and Special Services 
+800 – International Freephone (UIFN)
+801 – unassigned
+802 – unassigned
+803 – unassigned
+804 – unassigned
+805 – unassigned
+806 – unassigned
+807 – unassigned
+808 – reserved for Shared Cost Services
+809 – unassigned
+81 – 
+82 – 
+83x – unassigned
+84 – 
+850 – 
+851 – unassigned
+852 – 
+853 – 
+854 – unassigned
+855 – 
+856 – 
+857 – ANAC satellite service
+858 – ANAC satellite service
+859 – unassigned
+86 – 
+870 – Inmarsat "SNAC" service 
+871 – unassigned (formerly used by Inmarsat, Atlantic East), discontinued in 2008
+872 – unassigned (formerly used by Inmarsat, Pacific), discontinued in 2008
+873 – unassigned (formerly used by Inmarsat, Indian), discontinued in 2008
+874 – unassigned (formerly used by Inmarsat, Atlantic West), discontinued 2008
+875 – reserved for Maritime Mobile service
+876 – reserved for Maritime Mobile service
+877 – reserved for Maritime Mobile service
+878 – Universal Personal Telecommunications services
+879 – reserved for national non-commercial purposes
+880 – 
+881 – Global Mobile Satellite System
+882 – International Networks
+883 – International Networks
+884 – unassigned
+885 – unassigned
+886 – 
+887 – unassigned
+888 – Telecommunications for Disaster Relief by OCHA
+889 – unassigned
+89x – unassigned

Zone 9 – Central, South and Western Asia 
+90 – 
+90 392 – 
+91 – 
+92 – 
+93 – 
+94 – 
+95 – 
+960 – 
+961 – 
+962 – 
+963 – 
+964 – 
+965 – 
+966 – 
+967 – 
+968 – 
+969 – unassigned – originally People's Democratic Republic of Yemen, now covered under 967 Yemen (formerly the Yemen Arab Republic)
+970 – 
+971 – 
+972 – 
+973 – 
+974 – 
+975 – 
+976 – 
+977 – 
+978 – unassigned – originally assigned to Dubai, now covered under 971
+979 – International Premium Rate Service - originally assigned to Abu Dhabi, now covered under 971
+98 – 
+990 – unassigned
+991 – International Telecommunications Public Correspondence Service trial (ITPCS)
+992 – 
+993 – 
+994 – 
+995 – 
 +995 44 – 
+996 – 
+997 – unassigned
+998 – 
+999 – reserved for future global service

Locations with no country code 

In Antarctica dialing is dependent on the parent country of each base
Other places with no calling codes
Complete listing

History 
CCITT, the predecessor of the ITU Telecommunication Standardization Sector (ITU-T), developed the first formal list of telephone country codes
This list was included in the 1964 CCITT Blue Book, among other international telecommunication recommendations, which would eventually become ITU-T recommendation E
164.

An earlier system of country codes for European use was mentioned in the 1960 CCITT Red Book
Some of these country codes were retained in the CCITT country code assignments and remain in effect (for example, France +33, United Kingdom +44)
For further details on country code history and development, see History of Country Codes (WTNG)
See also 
E
164
International Telecommunication Union
List of international call prefixes
International mobile phone codes
Telephone numbering plan
Group identifiers in ISBNs, a similar form of country code
Local conventions for writing telephone numbers

References

External links 

 List of ITU-T Recommendation E
164 assigned country codes as of 15 Dec 2016
 List of ITU-T Recommendation E
164 Dialling Procedures as of 1 March 2010
 Telephone and Internet Country Codes in 10 Languages
 World Telephone Numbering Guide
 Comfi Dialing Codes 

ITU list
Telephone numbers
Communication-related lists
iPhone (, ) යනු Original iPhone,අයිෆෝන් 2ජී හෝ අයිෆෝන් EDGE ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ඇපල් සමාගම මගින් නිර්මාණය කර බෙදාහරින ප්‍රථම පරම්පරාවේ අයිෆෝන යයි
අයිෆෝන් 3ජීවෙළඳපොලට පැමිණියේ ඉන්පසුවයි. එය 2007 ජනවාරි 9 වන දින එළිදක්වන ලදී
එය යුරෝපියානු වෙළෙඳපොලේ එළිදැක්වීමට පෙර ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේදී 2007 ජුනි 29 වන දින නිකුත්කරන ලදී
එය සිවු-කලාප(quad-band) ජී.එස්.එම්(GSM) ,ජී.පී.ආර්.එස්(GPRS) සහ එජ්(EDGE) තාක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විතය
මෙම අයිෆෝනය සඳහා තවදුරටත් ඇපල් හි මෘදුකාංග යාවත්කාලීනයන් ලබාදෙනු නොලැබේ

ඉතිහාසය

ප්‍රවර්ධනය 
iPhoneහි ප්‍රවර්ධනය ආරම්භ වන්නේ ඇපල් සමාගමේ, ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ස්ටීව් ජොබ්ස්‍‍‍ ගෙනි
ඔහු විසින් තිරයමත යතුරුලියනය කලහැකි බහු-ස්පර්ශ ස්පර්ශතිරය‍‍ක අදහස ඉදිරිපත් කරන ලදී
මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම ටැබ්ලට් පරිගණකයකට සමාන වන පරිදි යතුරුපුවරුව සහ මවුසය ඉවත් කරනු ලැබේ
ජොබ්ස් විසින් මෙම අදහස පිලිබඳව පර්යේෂණය කිරීමේ උප ව්‍යාපෘතිය සඳහා ඇපල්හි නවක ඉංජිනේරුවන්ගේ සහය ලබාගන්නා ලදී
ජොබ්ස් විසින් මූලාකෘතිය සහ එහිපරිශීලක අතුරුමුහුණත පිළිබඳ විචාරනය කළවිට,ජංගම දුරකතන තුල මෙම තාක්ෂණ ක්‍රියාවට නැංවීමේ අදහස පහල විය
ඇපල් විසින් පෙරාතුව Cingular Wireless ලෙස හැඳින්වූ AT&T සමග අයිෆෝනය පිළිබඳව රහස් සහයෝගිතාවයක් ඇතිකරගන්නා ලදී
මෙම සහයෝගිත්වය සඳහා වන ප්‍රවර්ධනය පිරිවැය ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 150 ලෙස ඇස්තමේන්තු කරන ලදී
over a thirty-month period
ඇපල් rejected the "design by committee" approach that had yielded the Motorola ROKR E1, ‍a largely unsuccessful collaboration with Motorola
ඒවෙනුවෙන්, Cingular Wireless විසින් අයිෆෝනයේ දෘඩාංග සහ මෘදුකාංග වැඩි දියුණු කිරීමට අවසරය ඇපල් සමාගමටලබාදෙන ලදී
2007 ජනවාරි 9 වන දින කැලිෆෝනියාවේ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ හි Moscone West හි පැවති Macworld Conference & Expo හිදී ස්ටීව් ජොබ්ස් විසින් ප්‍රථම අයිෆෝනය හඳුන්වාදෙන ලදී
ජොබ්ස් විසින් ඔහුගේ කථාවේදී, "මම මෙ අදහස පිළිබඳව වසර දෙකහමාරකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ ඇඟිලිගනිමින් සිටියෙමි ", "අද, ඇපල් විසින් දුරකතනය නැවත වරක් නිපදවීමට සූදානම්
" ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී
ජොබ්ස් විසින් අයිෆෝනය "ස්පර්ශ පාලක සහිත පුළුල්තිර අයිපොඩයක් "
"පෙරළිකාර ජංගම දුරකථනයක් "
සහ "වේගවත් අන්තර්ජාල සන්නිවේදකයක්" යන උපාංග තුනෙහි එකතුවක් ලෙස හඳුන්වන ලදී
නිකුත් කිරීම 
2007 ජුනි මස 29 වන දින අයිෆෝනය නිකුත් කිරීමට පෙරදින සිට සියගණනක් දෙනා ඇපල් සහ AT&T හි වෙළඳසැල් ඉදිරියේ පෙළගැසී සිටින ලදී
පැයක් ඇතුලතදී බොහෝ ස්ථාන වල තොග සියල්ල විකිණී අවසන් විය
ප්ලේස්ටේෂන් 3 නිකුත් කිරීමේදී සිදුවූ ආකාරයේ සොරකම් සහ වෙඩිතැබීම් වැලැක්වීම සඳහා වෙළඳසල් අසල රාත්‍රීකාලයේ සිටම පොලිස් රැකවල් යොදා තිබුණි
එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංශය, කැනඩාව සහ ජර්මනිය යන රටවල්වල අයිෆෝනය එළිදක්වන ලද්දේ 2007 නොවැම්බර් මස වන අතර , අයර්ලන්තය සහ ඔස්ට්‍රියාව යන රටවල 2008 වසන්තය සෘතුවේදී එළිදක්වන ලදී
පසුකාලීන නිකුත් කිරීම් 
සන්නිවේදන,අන්තර්ජාල පහසුකම සහ අයිෆෝනයෙහි අතුරු මුහුණත සහිත, එහෙත් දුරකතනයක් නොවන ඇපල්හි අයිපොඩ් ටච් ස්පර්ශ තිර උපකරණය 2007 සැප්තැම්බර් 5 නිකුත් කරන ලදී
ඒ සමගම ,ඇපල් විසින් ගි
8 මාදිළියේ මිල අඩුකර ගි
4 මාදිළිය නිකුත්කිරීම නවතන ලදී
ඇපල් විසින් ඊට දින 5කට පසු,එනම් ප්‍රථම නිකුතුවෙන් දින 74කට පසු අයිෆෝන මිලියනයක් විකුණන ලදී
ගි
16 මාදිළිය 2008 පෙබරවාරි මාසය 5 නිකුත් කරන ලදී
ඇපල් විසින් අයිෆෝනයෙහි මෘදුකාංග ප්‍රවර්ධන කට්ටලය(SDK) 2008 මාර්තු 6 නිකුත්කරන ලදී
එමගින් මෘදුකාංග ප්‍රවර්ධකයින්ට අයිෆෝනය සඳහා මෘදුකාංග තැනීමට අවස්ථාව ලබා දෙන ලදී
අයිෆෝන් 3ජී හි බෙදාහැරීම ජුලි 11 සිට අරඹන බව,ජුනි 9 දින ඇපල් විසින් නිවේදනය කරනලදී
ඒ වන විට ප්‍රථම අයිෆෝනය වෙළඳපොළට නිකුත් කිරීම නවතා තිබුණු අතර එතෙක් නිකුත්කල ඒකක සංඛ්‍යාව 6,124,000ක් විය
නිර්මාණය 

ප්‍රථම නිකුතුවේ අයිෆෝනයේ සැලැසුම  වීදුරු බහු-ස්පර්ශ ස්පර්ශතිරය කේන්ද්‍රීයව නිර්මාණය කරන ලදී
ප්‍රථම අයිෆෝනය බොත්තම් 5කින් සමන්විත වූ අතර එය නව මාදිළි වලද නොවෙනස්ව පවතී
(iPhone X - 2017 වලින් පසු Home බොත්තම ඉවත් විය
)  
එලෙසම මෙය ක්‍රෝමියම් ආලේපිත ලෝහ රාමුවකින් සමන්විතය
පසුපස කොටස කළු ප්ලාස්ටික් මූලික කරගත් ඔපදමන ලද ඇලුමිනියම් වලින් නිමවා ඇත
මෙයට හේතුව වන්නේ ලෝහ මගින් දුරකතන සහ Wi-Fi සංඥා වලට බාධා කරන බැවිනි
අයිෆෝනයේ පසුපස, වම්පස උඩ කෙලවරේ කැමරාව පිහිටා ඇත
මෙහි ඉස් බණු (headphone) socket ආවරණය තුලට ගිල්ලවා ඇති බැවින් , අනුවර්තකයක්(adapter) නොමැති බොහෝ (headsets) සඳහා නොගැළපේ
අනිකුත් මාදිළි වල මෙම ගැටළුව නොමැත
විවිධ වර්ණ වලින් ලබාගත නොහැකි එකම අයිෆෝනය වන්නේද මෙම "ඔරිජිනල් අයිෆෝනය"යි
අයිෆෝන් 4 හැරුණුකොට අන් සියලුම අයිෆෝන කළු සහ සුදු යනන වර්ණයන්ගෙන් ලබාගත හැකිය
මෘදුකාංග 
නිකුත්කිරීම් අතරතුර,අයිෆෝනයෙහි"OS X" මෙභෙයුම් පද්ධතිය ධාවනය වන බව පවසන ලදී
නමුත් මෙභෙයුම් පද්ධතියේ නම iPhone 2.0 SDK බව පසුව තහවුරු කරන ලදී
ඇපල් විසින් ප්‍රථම අයිෆෝන ඒකක සමඟ ලබා දෙන නිකුතුවද ඇතුලුව අයිෆෝන් හි ප්‍රධාන මෘදුකාංග අනුවාද 4ක් නිකුත් කර තිබේ
දැනට මෙම අයිෆෝනය සඳහා මෘදදුකාංග යාවත්‍කාලීන කිරීම් සිදුනොකෙරේ
කෙසේවෙතත් , බලපත්‍ර රහිත තෙවන පාර්ශව විසින් අයිෆෝනය සඳහා වෙනස්කරන ලද ස්ථීරාංග(custom firmwares) නිකුත්කරනු ලැබේ
උදාහරණයක් ලෙස අයිෆෝනය ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙභෙයුම් පද්ධතිය‍ මගින් ක්‍රියාකලහැකි ලෙස සැකසීම දැක්විය හැක
මෘදුකාංග වල ඉතිහාසය 
මූලික මෙභෙයුම් පද්ධති නිකුතුවේදෘශ්‍ය වොයිස්මේල්(Visual voicemail), බහු-ස්පර්ශ අභිනයන්(multi-touch gestures), HTML විද්‍යුත් තැපෑල, සෆාරි web browser,threaded කෙටි පණිවිඩ (threaded text messaging), and යූ ටියුබ් යන අංග ඇතුලත්වේ
කෙසේ වෙතත් එම්.එම්.එස්(MMS), තෙවන පාර්ශව යෙදුම් , පිටපත් කිරීම හා ඇලවීම යන බොහෝ අංග සඳහා මෙම නිකුතුව සහය නොදක්වන ලදී
මෙවැනි අංග අඩංගු නොවී තිබීම හැක් කරන්නන් අයිෆෝනය "ජේල්බ්‍රේක් " කිරීම සඳහා පොළඹවන ලදී
ඇපල් සමාගම සෙමින් මෙම අංග මෘදුකාංග යාවත්කාලීනයන්ට ඇතුලත් කරන ලදී
අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය 2.0 (2008 ජුලි 11 නිකුතුව) තෙවන පාර්ශව යෙදුම් ,හුවමාරු සහය, විද්‍යුත් තැපැල් push සහ තවත් නව උපාංග හඳුන්වාදෙන ලදී
අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය 3.0 (2009 ජුනි 17 නිකුතුව) පිටපත් කිරීම ,ඇලවීම සහ යූ ටියුබ් උපාංගය හඳුන්වාදෙන ලදී
අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය 3.0 හි සියලුම උපාංග සඳහා ප්‍රථම නිකුතුවේ අයිෆෝන සහය දක්වන්නේ නැත
ප්‍රථම නිකුතුවේ අයිෆෝන සඳහා අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය 3.0 දෘඩාංගවල නොගැලපීම හේතුවෙන් අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතියේ 4 මෘදුකාංග යාවත්කාලීනය ලබා නොදෙන ලදී
බලපත්‍ර රහිත තෙවන පාර්ශව මෘදුකාංග සහ ජේල් බ්‍රේක් කිරීම 

අයිෆෝනයේ මෙභෙයුම් පද්ධතියේ ධාවනය කළ හැක්කේ ඇපල් සමාගම විසින් අනුමත කරන ලද cryptographic මුද්‍රාව සහිත මෘදුකාංග පමණි
දුරකතනය "ජේල්බ්‍රේක්" කිරීම මගින් මෙම තහනම ඉවත්කලහැක
මෙමගින් අයිෆෝනය ස්ථීරාංග මුද්‍රා පරීක්ෂාව සිදුනොකරන පරිදි සුලු ලෙස විකෘති කරනලද අනුවාදයකට ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි
මෙය ඇපල්හි තාක්ෂණික ආරක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ගය මඟ හැරීමට හේතුවක් වේ
අයිෆෝන් ජේල්බ්‍රේක් කිරීම පද්ධ්ති මෘදුකාංග වල වෙනස්කිරීමක් බැවින් එය ප්‍රකාශන හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස ඇපල් සමාගම විසින් තම අයිතිවාසිකම් ඉදිරිපත් කරන බව ඇමෙරිකානු ප්‍රකාශන හිමිකම් කාර්‍යාලය වෙත නිවේදනය කරන ලදී
ජේල්බ්‍රේක් කරන ලද අයිෆෝන පරිගණක වෛරස වලට හසුවීමට ඉඩ තිබේ,එහෙත් වාර්තාවී තිබෙන්නේ එවැනි සිද්ධි කිහිපයක් පමණි
කෙසේ වෙතත් ජේල්බ්‍රේක් කරන්නන්ට චෝදනා එල්ල නොකරන බවට ඇමෙරිකානු ප්‍රකාශන හිමිකම් කාර්‍යාලය විසින් ප්‍රකාශ කර තිබේ
සම්මාන 
ද නිව්යෝක් ටයිම්ස් සහ ද වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නල් විසින් අයිෆෝනය පිලිබඳ ධනාත්මක එහෙත් අවවාදාත්මක සමාලෝචනයක් පළ කරන ලදී
ඔවුන්ගේ ප්‍රධානතම විවේචනය වූයේ AT&T ජාලයේ මන්දගාමී වේගය සහ 3ජී සේවාව ඔස්සේ සම්බන්ධ විය නොහැකි වීමයි
ද වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නල්හි තාක්ෂණ තීරු ලේඛකයෙකු වන, වෝල්ට් මොස්බර්ග් විසින් "සමහර අංග කිහිපයක් අඩුකිරීම හැරුණුකොට, අයිෆෝනය යනු සමබර,අලංකාර අතේගෙනයාහැකි පරිගණකයක්" ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී
ටයිම් සඟරාව විසින් අයිෆෝනය "2007 වසරේ නිපැයුම" ලෙස නම් කරන ලදී
කාලයත් සමග අයිෆෝන මාදිලිවල වෙනස් වීම

යොමුව

බාහිර සබැඳි 

 Apple – iPhone

අදාළ තොරතුරු 

අයිෆෝන්
අන්තර්ජාතික මූල්‍ය අරමුදල සාමාජිකයින් 187 කාගෙන් සමන්විතවේ
පහත අරමුණු සාක්ෂාත් කරගැනීමේ අරමුණින් පිහිටුවා ඇත
1.	ගෝලීය මූල්‍ය සහයෝගිතාවය ශක්තිමත් කිරීම ‍‍‍ 

2.	මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂාකිරීම

3.	අන්තර්ජාතික වෙලඳාමට අවශ්‍ය පහසුකම් සැලැස්වීමව  

4.	සේවා නියුක්තිය වැඩි කිරීම 

5.	තිරසාර ආර්ථික වර්ධනය  

6.	ලෝකය පුරාම දුප්පත්කම අඩු කිරීම

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
අන්තර්ජාතික මූල්‍ය අරමුදලේ නිල වෙබ් අඩවිය
Manufacturing යනු යන්ත්‍ර, මෙවලම් සහ ශ්‍රමය යොදා ගනිමින් භාවිතය හෝ විකිණීම සදහා භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයයි
නිෂ්පාදනය
ගුඩු විදීම යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ ළමුන් අතර කුඩා ලී කෝටුවක් තවත් කෝටුවක් අධාරයෙන් ඇතට විදීමෙන් කරන සෙල්ලමකි
එසේ විදින ලද කුඩා කෝටුව කිසියම් අයෙක් විසින් අල්ලා ගත හොත් එම විදීම කළ තැනැත්තා දැවී යාම සිදුවෙයි
කිසියම් කෙනකුට එම කෝටු කැබැල්ල අල්ලාගත නොහැකි වුවහොත්, විදීම කළ තැනට ඇති දුර අත තිබෙන දිගු කෝටුවෙන් මනිනු ලැබේ
වැඩිම දුරක් කෝටුව විදීම සිදුකල තැනැත්තා තරගය අවසානයේ ජයග්‍රහණය කරනු ලැබේ
මූලාශ්‍ර

සෙල්ලම්
චක්ගුඩු පැනීම යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ ළමුන් අතර  එළිමහනේ කට්ටිය දෙකකට බෙදී කරන සෙල්ලමකි
මේ ක්‍රිඩාව කබඩි ක්‍රිඩවට සමානකමක් දක්වයි.

සෙල්ලම්
හෘද සාක්ෂිය යනු අන් අයෙකුගේ දෙයක් නොව තමා කරන කියන දේ හිතන පතන දේ පිළිබඳ තමා දරන මතය තමා විසින්ම තහවුරු කරගෙන ලබන එකඟතාවයයි
සැසදීම (අනවශ්‍ය දේ ඉවත් කිරීම) - සෙයිරි

සැකසීම (අවශ්‍ය දේ විධිමත් ව ඇසිරීම) - සෙයිතොන්

සුපිරිසිදුබව (පිරිසිදු කිරීම) - සෙයිසෝ

සන්විධිතබව (ක්‍රමානුකුල බව) - සෙයිකෙත්සු

සහභාගිත්වය (විනයානුකුල බව) - සෙත්සුකේ සේෆ්ටි

ආරක්ෂාව (සුරක්ෂිත බව) -  ෙස්ෆ්ටි
ආවේනික විශේෂයක් යනු, "ලෝකයේ කිසියම් රටක හෝ ප‍්‍රදේශයකට සීමාවූ එම ප‍්‍රදේශය හැර ලෝකයේ වෙනත් රටක හෝ ප‍්‍රදේශයක ස්වාභාවික පරිසරයේ ජීවත් නොවන ජීවි විශේෂයක් වේ"
ආවේනික ජීවි විශේෂයක වැදගත්කම නම්, එම අදාල ප‍්‍රදේශයෙන් එම ආවේනික ජීවියා වද වුවහොත් හෝ තුරන් උවහොත් මුළු ලෝකයටම එම ජීවියා අහිමිව යාමයි
අප රටේ ආවේනික සමනල් විශේෂ ගණන 23 කි
එනම් ලංකාවේ මුළු සමනල විශේෂ ප්‍රමානය වන 245 න් 9% ක් පමණ ප‍්‍රතිශතයක් වේ
ඉන් වැඩිම ආවේණික සමනල විශේෂ ප‍්‍රමාණයක් අඩංගු වන්නේ ලයිසැනිඬේ  කුලයේය
ශ්‍රී ලංකාවේ ආවේණික සමනල නාමාවලිය-

පැපිලියොනිඩේ කුලය -
Screenshot20220206-101551.jpg

Common Birdwing - "Troides darsius" - සියොත්පියා
Ceylon Rose - "Pachliopta jophon" - හෙළ සෙවිවන්දියා

නිම්ෆාලිඩේ කුලය -

Ceylon Tree Nymph - "Idea iasonia" - රජතපති
Ceylon Tiger - "Parantica taprobana" - හෙළ ගෝමරා
Blue Oak Leaf - "Kallima philarchus" - පිටනිල් කොළයා
Ceylon Treebrown - "Lethe daretis" - හෙළ රුක් ගුරුවා
Ceylon Forester - "Lethe dynsate" - හෙළ වනසරා
Cingalese Bushbrown - "Mycalesis rama" - හෙළ පඳුරු ගුරුවා
Jewel Four-ring - "Ypthima singala" - නෙත්මිණි සිව්වා
Ceylon Palmfly - "Elymnias singhala" - හෙළ රඹතාලියා

ලයිසැනිඩේ කුලය -

Ormiston's Oakblue - "Arhopala ormistoni" - සිදුරු නිලයා
Green's Silverline - "Spindasis greeni" - ග්‍රීනිගේ රජතාලියා
Clouded Silverline - "Spindasis nubilus" - වළා රජතාලියා
Ceylon Indigo Royal - "Tajuria arida" - හෙළ නීලපරමයා
Woodhouse's Four Lineblue - "Nacaduba ollyetti" - වනාසිනීලයා
Pale Ceylon Six Lineblue - "Nacaduba sinhala" - ගෙලඉරි නීලයා
Ceylon Cerulean - "Jamides coruscans" - හෙළ සෙරුලියා
Milky Cerulean - "Jamides lacteata" - එළ සෙරුලියා
Ceylon Hedge Blue - "Udara lanka" - ලක් ගොමුනීලයා

පියරිඩේ කුලය -

Lesser Albatross - "Appias galene" - කුදු දිගුපත් සමනලයා
One-Spot Grass Yellow - "Eurema ormistoni" - තනිපුල්ලි තෘණපීතයා

හෙස්පරයිඩේ කුලය -

Black Flat - "Celaenorrhinus spilothyrus" - කාලකුන්චිකා
Decorated Ace - "Thoressa decorata"  - සිතිරාසියා
දීකිරිකෑවගේ සරදියෙල් හෙවත් උතුවන්කන්දේ සරදියෙල් යනු බ්‍රිතාන්‍ය   ලංකාවේ ලංකාවේ කල්ලි නායකයෙකු මෙන්ම ජාතික වීරයෙක් විය
සමහරුන් විසින් ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනයට එරෙහිව ප්‍රාදේශීය ලෙසින් පැන නැගුනු කැරැලිකාරුවෙකු ලෙසද සමහරුන් ඔහු නොපනත් මංපහරන්නෙකු ලෙසත් දකී

අන්වර්ත නාම
පසු කලෙක ලංකා රොබින් හුඩ් ලෙසින්ද හැඳින්වුනු මොහුගේ චරිතය ආශ්‍රිතව සූර සරදියෙල් නමින් චිත්‍රපටයක්ද එලිදැක්විනු පසු සූර සරදියෙල් ලෙසද හැඳින්විනි
මුල් දිවිය  

කෑගල්ලේ උතුවන්කන්ද අසබඩට සංක්‍රමණය වී සිටි, දන්කොටුවේ, හාල්දඞුවන දුම්කොල වෙළෙන්දෙකුට දාව,  1832, මාර්තු 25 දින උපන්  ඔහු, පවුලේ වැඩිමහල් දරුවා වූ අතර, ඉලුක්ගොඩ විහාරස්ථාන පාසැලෙහි අධ්‍යාපනය ලැබීය
සරදියෙල් බුද්ධිමත් ශිෂ්‍යයෙකු වුවත් හිතුවක්කාරයෙකු වූ අතර නිතර නිතර කලහ ඇති කර ගත්තේය
ඔහුගේ අධ්‍යාපනය එම ගමේ විදානේගේ සමීප ඥාතී වූ පොහොසත් පවුලක සිසුවෙකුට පහර දීම නිසා පොලීසියෙන් අත්අඩංගුවට ගෙන දඬුවම් කිරීමෙන් අනතුරුව නතර විය
නීතිභ්‍රෂ්ටයෙකු ලෙස  

සරදියෙල් කෙටි කලක් සොරකමෙහි යෙදුනද, ඔහු සොරකම් කල භාණ්ඩ දුගී ගම්වැසියන් අතර බෙදා දුන්නේය
කෙසේවෙතත් ගම් ප්‍රදේශය අතහැර  කොළඹ වෙත පැමිණ ඔහු රයිපල බැරැක්කයෙහි බැරැක්ක ආවතේවකරුවෙකු ලෙසින් සේවයෙහි යෙදෙමින් , අවි පිළිබඳ මනා දැනුමක් ලැබූ අතර, එයින් පිටව යෑමට පෙර ගිනිඅවි කිහිපයක්ද රැගෙන ගියේය
ඉන් පසුව ඔහු මංකොල්ල කෑමට යොමු වූ අතර එහිදී දැක්වූ දක්ෂතා නිසාම නීතිභ්‍රෂ්ටයෙකු ලෙස සැලකිය යුතු අවධානයක් දිනා ගත්තේය
සරදියෙල්ට එම කාලයේදී පොහොසත් වෙළෙ‍ඳෙකු වූ නාටකෝටි චෙට්ටියාර් ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල  වූ අතර පසු අත් අඩංගුවට පත් විය
නමුත් සාක්ෂි ප්‍රමාණවත් නොවූ බැවින් ඔහුව නිදහස් කිරීමට අධිකරණයට සිදුවිය
පසුව මොල්ලිගොඩ වලව්ව කොල්ල කෑමේ හේතුවෙන් සරදියෙල් අත් අඩංගුවට ගැනීමට නැවතත් වරෙන්තු නිකුත් කරන ලදී
එබැවින් ඔහු එම ප්‍රදේශය අතහැර නැවතත් කෑගල්ලේ සිය පියා හමුවට පැමිණි අතර පියා සරදියෙල්ට නවාතැන් දීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය
එබැවින් සරදියෙල් සිය සැඟවී සිටීමේ ස්ථානය ලෙස උතුවන්කන්ද ‍තෝරාගත්තේය
මීගමුවට ආසන්නයේදී පිලවත්තේදී සරදියෙල් කෝලාහයකට පැටලුණු අතර එහිදී පොලිස් ඔත්තුකරුවෙකුට පිහියෙන් ඇන මරා දැමීම හේතුවෙන් ඔහුව නැවතත් අත් අඩංගුවට ‍රැගෙන මිනීමැරුම් චෝදනා ඉදිරිපත් කර නඩු විමසීම උදෙසා කොළඹට ගෙන යන ලදී
නමුත් සරදියෙල් මහර බන්ධනාගාරයේ  සිරගත කර සිටියදී ඉන් පැන ගිය අතර ඉතා ඉක්මනින් ඔහුව උතුවන්කන්දේදි අත් අඩංගුවට ගත් නමුත් එයින්ද පැන යාමට සමත් විය
උතුවන්කන්දට නැවත පැමිණීමෙන් අනතුරුව සරදියෙල් සිය සොර කල්ලිය සාදා ගත් අතර නුවර කොළඹ මහාමාර්ගයේ ගමන් කළ ගැල් සහ අශ්ව කරත්ත මංකොල්ල කෑම ආරම්භ කළේය
ඉතා ඉක්මණින් ඔහුගේ පහරදීම් රඹුක්කන, පොල්ගහවෙල මෙන්ම කුරුණෑගලටද ව්‍යාප්ත විය
මෙය සරදියෙල් දිවයින පුරාම ප්‍රචලිත වීමට මෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය පරිපාලනය විසින් එම ප්‍රදේශ වල පොලිස් බල ඇණි වැඩි වැඩියෙන් ස්ථාපනය කිරීමටද හේතු විය
සංචාරකයන් හට ආයුධ සන්නද්ධ භට පිරිස් ‍රැගත් රථ මඟින් ආරක්ෂාව සලසන ලදී
සරදියෙල් සිය මව බැලීමට ඇය විසූ නිවසට ගිය අවස්ථාවේ පොලීසිය එම නිවස වැටලූ අතර එහිදී ඇති වූ වෙඩි හුවමාරුවකින් පසු ඔහු ඉන් ගැලවී මාතලේට පැන ගියේය
මෙම අවස්ථාවේදී සිරිමලේ නම් සරදියෙල්ගේ කල්ලියේ සාමාජිකයෙකු කල්ලිය මගහැර පොලිස් ඔත්තුකරුවෙකු බවට පත්විය
අවසන් අත් අඩංගුවට ගැනීම සහ එල්ලා මැරීම 

1864 මාර්තු 21 වනදා සරදියෙල් මම්මලේ මරික්කාර් සමඟ මාවනැල්ලේ පිහිටි නිවසක සිටියදී ලැබුණු ඔත්තුවකට අනුව පොලිස් කණ්ඩායමක් විසින් එම නිවස වටලන ලදී
අහමත් සාජන්ට්වරයා සරදියෙල් වෙත වෙඩි තබා ඔහුට තුවාල සිදු කළ අතර මම්මලේ මරික්කාර්ගේ වෙඩි පහරකින් කොස්තාපල් ශබාන් ජීවිතක්ෂයට පත් විය
සාජන්ට් අහමත් විසින් නිවසෙන් පිටවීමට තිබූ එකම දොර‍ටුව ආරක්ෂා කරන අතර කෑගල්ල සහකාර රජයේ නියෝජිත එෆ්.ආර්. සෝන්ඩර්ස් ශ්‍රී ලංකා රයිෆල් බලකායේ පිරිසක් සමඟ එම ස්ථානයට ඉක්මනින් පැමිණියේය
තව දුරටත් විරෝධය පෑම නිශ්ඵල බව දු‍ටු සරදියෙල් සහ මම්මලේ යටත් වූහ
ඔවුන් දෙදෙනා මහනුවරට ‍රැගෙන යනු ලැබූ අතර විනිසුරු තොම්සන් සහ රජයේ නීතීඥ ලෙස රිචඩ් මෝර්ගන් සහ ඉංග්‍රීසි කතා කරන ජූරි සභාවක් ඉදිරියේ නඩුව විභාග කරන ලදී
ජූරිය විසින් ඔවුන් දෙදෙනා වැරදිකරුවන් ලෙස තීරණය කරන ලද අතර මරණ දණ්ඩනය නියම කරන ලදී
ඔවුන් 1864 මැයි 7 වනදා එල්ලුම් ගහ වෙත ගෙනයනු ලැබූ අතර විශාල ජනකායක් සරදියෙක් දැක ගැනීමට එහි පැමිණ සිටියහ
එල්ලීමට ප්‍රථම සරදියෙල් ‍රැස්ව සිටින ජනතාව ඇමතුවේය
පුරාවෘත්තය 
ඔහු විසින් කොල්ලකෑ බොහෝ වස්තුව, සරදියෙල් විසින් දුප්පතුන් අතර බොදා දෙන ලද අතර, කිසිවිටෙක ඔවුන්ගෙන් සොරකම් නොකලේය
මෙය නිසා  "ලංකා රොබින්හුඩ්" ලෙසින් ඔහු හැඳින්විණි
ඔහුගේ ආක්‍රමණ වලින් බොහෝමයක් එල්ලවූයේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් සහ එහි ඉහළ හා මධ්‍යම මට්ටම්හී වැජඹෙමින් ධනය රැස් කර ගත් යටත්විජිත පරිපාලනයේ ස්වදේශීය  ආධාරකරුවන් වෙත බැවින්, දුගී ගම්වැසියන් අතර ඉමහත් ජනප්‍රියත්වයක් ලබා ගැනුමට ඔහු සමත් විය
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, ඔහුගේ ක්‍රියාවන් යුක්තිසහගත බවත්, සරදියෙල් යනු බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහිව කැරලි ගැසූවකු මිස මංපහරන්නෙකු නොවන බවත්,  බොහෝ දෙනා සලකති
සරදියෙල් අත්අඩංගුවට උත්සාහ දැරීමේ මෙහෙයුමේදී මිය ගිය කොස්තාපල් ෂබාන්, ක්‍රියාන්විතයේදී මිය ගිය පළමු ලාංකික පොලිස් භටයා වෙයි
මේ අනුව,  ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය විසින් ඔවුන්ගේ මිය ගිය භටයන් සිහි කරන දිනය යෙදී ඇත්තේ මාර්තු 21 දිනදී වන්නේ කොස්තාපල් ෂබාන් මිය ගියේ 1864 මාර්තු 21 දිනදී වන බැවිනි
මෙයද බලන්න 
රොබින් හුඩ්
ජේසී ජේම්ස්

ආශ්‍රිත

ආශ්‍රිත 
 ඩබ්.ටී.ඒ. ලෙස්ලි ප්‍රනාන්දු විසින් රචිත, සරඩියෙල් - ද රොබින් හුඩ් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා සන්ඩේ ඔබ්සර්වර්
එක්ස්ප්ලොයිට්ස් ඔෆ් උතුවන්කන්දේ සරඩියල් - ද රොබින්හුඩ් ඔෆ් ලංකා

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වීරයෝ
මංපහරන්න්නෝ
1832 උපත්
1864 මරණ
පොඩොල්ස්ක්(රුසියානු
Подо́льск) රුසියාවේ, මොස්කව් ඔබ්ලාස්ට් හි පොඩොල්ස්කි දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන නගරයයි
මොස්කව් ඔබ්ලාස්ට්හි විශාලත ම නගරය වන මෙය කාර්මික නගරයකි
මොස්ක්වා නදියෙහි අතු ගංගාවක් වන Pakhra නදිය අසබඩ පිහිටා ඇත
ඉතිහාසය 
18 වන සියවසේ දී, මොස්කව්හි ඩැනිලොෆ් දේවස්ථානයට අයත්ව පැවති පොඩොල් ගම්මානය ඇසුරින් පොඩොල්ස්ක් නගරය බිහි විය
1791 දී දෙ වන කැතරින් අධිරාජිණිය එය නගරයක් වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කළා ය
රුසියානු විප්ලවයට පෙර, රුසියාවේ වඩාත් කාර්මීකරණයට ලක් වූ නගර අතර පොඩොල්ස්ක් විය
මහන මැෂින් නිපද වූ සිංගර් කර්මාන්ත ශාලාවක් ද එහි පිහිටා තිබුණි
ව්ලැඩ්මීර් ලෙනින් කිහිප වාරයක් මෙම නගරයට පැමිණ ඇත
සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව පැවති සමයේ දී, මොස්කව් ඔබ්ලාස්ට් හි කාර්මික දැවන්තයෙක් විය
ඒ වන විට නගරය තුළ කර්මාන්ත ශාලා හැත්තෑවකට වැඩිය ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවතුණි
බොහෝ පොඩොල්ස්ක් නගර වැසියෝ මෙම කර්මාන්ත ශාලාවල සේවය කළහ
අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 පොඩොල්ස්ක් නගරයේ නිල වෙබ් අඩවිය
 GeoHack - Podolsk

රුසියාව
විදුහල්පති වරයෙක්, සමාජ සේවකයෙක්, අනුශාශක වරයෙක් මෙන්ම ප්‍රාදේශීය සභා මන්ත්‍රීවරයෙක් ලෙසද කෑගල්ල ප්‍රදේශය තුල සියලුම දෙනා අතර ජනාදරයක් ලබාසිටින මුණසිංහ අරච්චිල්ලාගේ සිරිල් මුණසිංහ නම්වූ ගුරු මහතා  තම මුළු ජීවිතයම ප්‍රදේශයේ පොදු ජනතාවගේ යහපත සඳහා කැපකළ රට තුල බොහෝ දෙනෙක් නොදන්නා චරිතයකි
මුදලට සහ බලපුලුවන් කාරකමට කුළල් කාගන්නා දේශපාලකයන් බහුල සමයක එකදු පෝස්ටරයක් වත් නොඅලවා අනවශ්‍ය ලෙස මුදල් වියදම් නොකර පා ගමනින් ම ගෙයින් ගෙට තනිවම ඇවිද යමින් තම ජන්ද ප්‍රචාර කටයුතු කරන සහ අඛණ්ඩව වසර 20 කටත් වැඩියෙන් කෑගල්ල ප්‍රාදේශීය සභාව නියෝජනය කරන සැම මැතිවරණයකදීම වැඩිම මනාප ලබාගන්නා මුල් පස්දෙනා අතර සිටින ශ්‍රී ලංකාවේ  අවම  මුදලක් වියදම් කර මැතිවරණයක් ජයගන්නා මන්ත්‍රීවරයා ද  සිරිල් මුණසිංහ මහතායි
සමාජයීය පසුබිම 

කෑගල්ල සිධාර්ථ විදුහලේ විදුහල්පති තුමා

සාමවිනිසුරු වරයෙකි

කෑගල්ල මායා ක්‍රීඩා සමාජයේ උප සභාපතිවරයා

කෑගල්ල දිස්ත්‍රික් පාපන්දු ලීගයේ අනුශාසක

කෑගල්ල දිස්ත්‍රික් මලල ක්‍රීඩා සංගමයේ අනුශාසක

කෑගල්ල ප්‍රවීනයන්ගේ මලල ක්‍රීඩා සංගමයේ සභාපති

දේශපාලන පසුබිම 
1973 සිට 1976 දක්වා මාවතපත්තු ගම්සභාවේ උප සභාපති දුරය දැරීම

1974 සිට 1977 දක්වා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ , කෑගල්ල ආසනයේ මධ්‍යම සංවිධානයේ ලේකම් දුරය දැරීම

1976 සිට 1977 දක්වා පී බී ජී කලුගල්ල ඇමතිතුමාගේ දේශපාලනික අංශයෙහි සම්බන්ධීකරණ ලේකම් දුරය දැරීම

1974 සිට 1977 දක්වා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික් තරුණ සංවිධානයේ සංවිධායක දුරය දැරීම

1991 සිට 2010 දක්වා අඛණ්ඩව කෑගල්ල ප්‍රාදේශීය සභාව නියෝජනය කිරීම

ආගමික පසුබිම
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර හා ඒවායෙහි පිහිටීම , ජනගහන ප්‍රමානය , විශාලත්වය ආදී විස්තර දක්වා ඇත
විශාලතම නගර පළාත්

{|class="wikitable sortable" style="text-align
right"
නගර නාමය
පළාත
දිස්ත්‍රික්කය
ජනගහනය
භූමි ප්‍රමාණය (Km²)
ජන ඝනත්වය (/km²)
ආරම්භය
මහින්ද රාජපක්ෂ  ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනය හම්බන්තොට ඉදිකරන ලද නව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයයි
මෙය 2011 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය සඳහා ඉදිකරන ලද අතර එහි ක්‍රිකට් තරඟ 2ක් පැවැත්විය
මෙම ක්‍රීඩාංගනයේ පවත්වන ලද ප්‍රථම තරඟය ශ්‍රී ලංකාව හා බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් අතර 2010 දෙසැම්බර් 9 වන දින පවත්වන ලදී
මෙම ක්‍රීඩාංගනය නරඹන්නන් 35,000කට පහසුකම් සලසයි
මෙම ක්‍රීඩාංගණයෙහි ක්‍රීඩා කල හැකි කොටසෙහි දිග මීටර 100 ක් හා පළල මීටර 100 කි
ක්‍රීඩාංගණයෙහි දෙඅග නම් තණමල්විල අග සහ සූරියවැව අග යනුවෙන් වෙති
ක්‍රීඩාංගණයෙහි වත්මන් අභිරක්ෂකයා රවි දිසානායක මහතා වෙයි
ඉතිහාසය

2011 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය

පහත දැක්වෙන තරඟ 2011 පෙබරවාරි මසදී හම්බන්තොට අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්විය
ප්‍රථම ජාත්‍යන්තර එක්දින තරඟය ශ්‍රී ලංකාව හා කැනඩාව අතර 2011 පෙබරවාරි 20 දීන පැවැත්විය
2011 ක්‍රිකට් ලෝක  කුසලාන තරඟාවලියේ  තරඟ 2ක් මෙම ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්විය
වැඩිදුර
 ශ්‍රී ලංකාවේ අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන නාමාවලිය

යොමුව

බාහිර සබැඳුම්

 Cricinfo profile on Hambantota
 Suriyawewa Cricket Stadium Hambantota Layout 
 Guide to Hambantota

ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන
යෝජිත ක්‍රීඩාංගන

ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය
ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ඇති වර්ග කිලෝමීටර් 1663 ක විශාලත්වයෙන් සහ වසර 2001 ජනගහන දත්ත වලට අනුව 785,524 ක ජනතාවක් වාසය කරන උතුරින් කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයද බටහිරින් ගම්පහ සහ කොළඹ දිස්ත්‍රික්ක ද දකුණින් රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය ද නැගෙනහිරින් නුවරඑළිය සහ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයන් ද වලින් සීමා වී විවිධ භූ විෂමතා ලක්ෂණ වලට උරුමකම් කියන  කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය පිහිටා තිබේ
පරිපාලන ව්‍යුහය

ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස  
	
කෑගල්ල
රඹුක්කන 
දැරණියගල
මාවනැල්ල 
අරණායක
ගලිගමුව
වරකාපොළ
රුවන්වැල්ල
බුලත්කොහුපිටිය
යටියන්තොට
දෙහිඕවිට

ජන්ද කොට්ඨාස 

කෑගල්ල
ගලිගමුව
දැදිගම
අරණායක
මාවනැල්ල
රුවන්වැල්ල
රඹුක්කන
යටියන්තොට
දැරණියගල

ජනගහනය

ප්‍රධාන භෝග 
වී  , තේ , රබර් , පොල්

ප්‍රධාන සිද්ධස්ථාන

බෙලිගල රාජමහා විහාරස්ථානය

ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධයන්ගේ උතුම්ම පුජනීය වස්තුව වන ශ්‍රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ සතුරු ආක්‍රමණ වලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා පැරණි රජදරුවන් යම් අවස්ථා වලදී එය සඟවා තබන ලද අතර එවන් එක ස්ථානයක් වන්නේ බෙලිගල රාජමහා විහාරස්ථානයයි
වට්ටාරම රාජමහා විහාරස්ථානය
ශ්‍රී ලංකාවේ අවසානම මහරහතන් වහන්සේ වැඩ වාසය කල විහාරස්ථානය වට්ටාරම රාජමහා විහාරස්ථානයයි
ඓතිහාසික පසුබිම

ආශ්‍රිත ලිපි 
කෑගල්ල
සබරගමුව පළාත

ආශ්‍රිත

කෑගල්ල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ඇලෙක්සි අර්කිපොවිච් ලිනනොෆ් () (30 1934 මැයි 30 දින සෝවියට් සංගමයේටිසුල්ස්කි දිස්ත්‍රික්කයේ ලිස්ට්වියන්කා ගමේ උපත ලද ඔහු සෝවියට් ගගනගාමියෙක් සහ  සොවියට් ගුවන් හමුදා ජෙනරාල්වරයෙකි
1965 මාර්තු 14 වන් දින ඔහු අභ්‍යාවකාශයේ ඇවිදින ලද ප්‍රථම මීනිසා බවට පත්විය
ආතර් සී ක්ලාර්ක් විසින් ලියනලද 2010 විද්‍යා ප්‍රබන්ධ නවකතාවේ එන අභ්‍යාවකාශ යානාව ( "ලියනෝෆ්") නම් කරන ලද්දේ ද ඔහුගේ නමිනි
දිගු අසනීප තත්ත්වයකින් පසුව ලියනෝෆ්, 2019 ඔක්තොම්බර් 11 දිනදී මිය ගියේය
ඔහුගේ අවමංගල්‍යය ඔක්තොම්බර් 15 දිනදී පැවැත්වීමට නියමිතය
85 වියැති වූ ඔහු  වොස්කොඩ් වැඩසටහනෙහි සහභාගී වී නොනැසී  ඉතිරිව සිටි අවසන් ගගනගාමියාද විය
ආශ්‍රිත

අභ්‍යවකාශගාමීන්
1934 උපත්
රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය පිහිටා ඇත්තේ ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ය
රත්නපුර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මැණික් කර්මාන්තයේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයයි
එය දකුණු තැනිතලා සහ නැගෙනහිර කඳු අතර ප්‍රධාන මංසන්ධියකි
එය අවට නගර බොහොමයකට සේවය කරන දිස්ත්‍රික්කයකි
ශ්‍රී ලංකාවේ සුප්‍රසිද්ධ මැණික් වෙළෙන්දෝ බොහෝ දෙනෙක් මෙම දිස්ත්‍රික්කයේ වෙති
රත්නපුර සිට ශ්‍රී පාද දක්වා මාර්ගයක් තිබේ
සිංහරාජා වන රක්ෂිතය සහ උදවලවේ ජාතික වනෝද්‍යානය මෙම දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත
පරිපාලන විස්තර
Ratnapura district is divided into the 17 local political entities
රත්නපුර මහ නගර සභාව
බලංගොඩ නගර සභාව  
ඇඹිලිපිටිය නගර සභාව
ඇහැලියගොඩ ප්‍රාදේශීය සභාව 
පැල්මඩුල්ල ප්‍රාදේශීය සභාව 
කුරුවිට ප්‍රාදේශීය සභාව
ඉඹුල්පේ ප්‍රාදේශීය සභාව
ගොඩකවෙල ප්‍රාදේශීය සභාව 
කහවත්ත ප්‍රාදේශීය සභාව
රක්වාන ප්‍රාදේශීය සභාව
බලංගොඩ ප්‍රාදේශීය සභාව
වැලිගෙපොල ප්‍රාදේශීය සභාව
නිවිතිගල ප්‍රාදේශීය සභාව
අයගම ප්‍රාදේශීය සභාව
කලවාන ප්‍රාදේශීය සභාව 
ඇඹිලිපිටිය ප්‍රාදේශීය සභාව 
කොලොන්න ප්‍රාදේශීය සභාව

ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස

For the administrative purpose district is divided into 17 Divisional Secretariat divisions
ඇහැලියගොඩ
කුරුවිට
කිරිඇල්ල 
රත්නපුර 
ඇලපාත
අයගම
ඉඹුල්පේ
ඕපනායක 
පැල්මඩුල්ල
නිවිතිගල
කලවාන 
බලංගොඩ
වැලිගෙපොල
ගොඩකවෙල
කහවත්ත
ඇඹිලිපිටිය
කොලොන්න

වැවිලි සමාගම් 

The Ratnapura district includes areas managed by Five Plantation Companies
Namely, Agalawatte Plantations PLC managed by Mackwoods, Balangoda Plantations PLC managed by Stassens, Pussellawa Plantations PLC, managed by Freelanka, Hapugastenne Plantations PLC Managed by Finlays, and Kahawatte Plantations PLC managed by Forbes
The ownership of these companies lie with the State
ආශ්‍රිත ලිපි 
ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක
ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්
ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
  
  
  

 
ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක
රත්නපුර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක
ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක (25)

ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක 25 ක් ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක (22)
සංස්කරණය
ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ප්‍රකාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22ක් වෙතින් සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමයක් මගින් පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත් කර ගැනුමට ඉඩ සලසා දී ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය දිස්ත්‍රික්ක (26)
ශ්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය දිස්ත්‍රික්ක 26ක් ඇත
සෑම සෞඛ්‍ය දිස්ත්‍රික්කයක්ම දිස්ත්‍රික් සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්‍ෂ වරයෙකු යටතේ ක්‍රියාත්මකවේ
ශ්‍රී ලංකාවේ උසාවි දිස්ත්‍රික්ක
 ලංකාවේ ආදායම් දිස්ත්‍රික්ක

වක්‍රෝත්තිහරණ පිටු
ශ්‍රී ලංකාව තුල භික්‍ෂූන්ට සහ සාංගීක දේපොලවලට අදාල නීතිය ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නීතියවේ
මෙම නීති පහත කරුණු මත ගොඩනැගී ඇත
විනය පිටකය
 මහින්දාගමනයෙන් පසු සිංහලේ භික්‍ෂූන් ගොඩනගාගත් සම්ප්‍රදායන්
 ගොඩනගාගත් සම්ප්‍රදායන් මත සිංහලේ රජවරු දුන් අධීකරණමය තීරණ
 ගොඩනගාගත් සම්ප්‍රදායන් මත 1815න් පසු දුන්  අධීකරණමය තීරණ
 අදාල ආඥා පනත්
 අදාල පනත්

ආවරණයවන ක්‍ෂේත්‍ර
 සඟසතුකල (සාංගික) දේපොල වල භාරකාරීත්‍වය
 විහාරාධිපතිභාවය
 භික්‍ෂූන්ට අයත් පුද්ගලික  දේපොල

ආශ්‍රිත ලිපි
 විහාර දේවලගම් නීතිය

නීතිය - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම
යෙදීම් සහ අරමුණු 
පරාමිතික නොවන ක්‍රමවේදයන් (non-parametric methods) විශේෂයෙන්ම භාවිත කරනු ලබන්නේ,ශ්‍රේණිගත කරන ලද (ranked) සංගහන (population) අධ්‍යයනය කිරීම සඳහායි
ශ්‍රේණිගත කරන ලද නමුත් පැහැදිලි සංඛ්‍යානාත්මක අගයන් නොමැති වූ දත්තයන් ඇති විට දී මෙම ක්‍රමවේදයන් බහුල ලෙස භාවිතයට ගනු ලැබේ
උදාහරණයක් ලෙස යම් දෙයක් සඳහා වූ වැඩි කැමැත්තක් තක්සේරු ගත කිරීමට යන අවස්ථාවක් සැළකිල්ලට ගත හැක
විශේෂයෙන් මෙම ක්‍රමවේදයන්හිදී අවම උපකල්පන භාවිතා කරනු ලබන නිසා පරාමිතික ක්‍රමවේද වලට වඩා මෙම ක්‍රමවේද වල උපයෝගීතාව බෙහෙවින් වැඩිය
මෙම ක්‍රමවේද වල භාවිතය සඳහා තවත් සාධකයක් ලෙස ගත හැක්කේ, ඒවායේ ඇති සරල බවයි.සමහර අවස්ථාවන්හිදී පරාමිතික ක්‍රමවේද වල භාවිතය සාධාරණ වුනත්, ඒ සඳහාම යොදා ගත හැකි පරාමිතික නොවන ක්‍රමවේදයන් භාවිත කිරීම වඩාත් පහසු විය හැකිය
මේ හේතු නිසාවෙන් සංඛ්‍යානඥායන් විසින් මෙම ක්‍රමවේදයන් අනිසි භාවිතයන් සහ වරදවා වටහා ගැනීම් සඳහා අවම ඉඩ කඩ ඇති ක්‍රමවේදයන් ලෙස හඳුන්වා දී තිබේ
අකුරු
ශ්‍රි ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරයේ මහනුවර නගරයට ආසන්නයේ පිහිටා අති හන්තාන කඳුවැටිය ශ්‍රි ලංකාවේ සුන්දරම  කඳුවැටියකි
මහවැලි ගඟේ අතු ගංගා නිම්න වලින් වෙන්වීඈති මෙය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1240 දක්ව විහිදි ඈත
මෙය මහවෑලි ගඟේ ජල පෝෂක  ප්‍රදේශයකි
කඳුවැටිය හරහා ගලා බසින  ගැරඬි ඔය, මහ ඔය, ගොල්ල ඔය, දොඩම් ඔය, කුඩා ඔය වැනි අතු ගංගා රෑසකට ජලය ලබා දේ
මෙම කඳුවැටියට ඈතුලු වීම සදහා මර්ග හතරක් ඈත
ශ්‍රි ලංකාගුවන් විදුලි සංස්ථා විකාශනාගාරයට පිවිසෙන මාර්ගය
උඩවලව හන්තාන් තේ වත්ත හරහා වෑටී ඈති මාර්ගය
මහකන්ද සරසවිගම  හරහා වැටී ඇති මාර්ගය
පේරාදෙනිය හරහා වෑටී ඈති ගලහ -දෙල්තොට මාර්ගයයේ දෙල්තොට නගරයෙන්ද ඈතුලුවිය හෑක
පාරිසරික තත්වය

දේශගුණය
හන්තාන කඳුවැටිය මධ්‍ය කඳුකරයේ අතර මැදි තෙත් කලාපයට අයත්ය,මිලි මීටර් 2000 ක් පමණවන වාර්ෂික වර්ෂා පතනය වසර පුරා
නිරිත දිගාහා ඊසාන දිග මෝසම් මගින් පෝශනය ලබයි
ඒ නිසා සෙල්සියස් අංශක 23 ත් 25 අතර උෂ්ණත්වයක් ඈත
හන්තාන ලිනක්ස් යනු ෆෙඩෝරා (මෙහෙයුම් පද්ධතිය) මත පදනම්වූ නිදහස් සහ විවෘත මූලාශ්‍ර මෘදුකාංගයක් සේ බෙදාහරින පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියකි
හන්තාන ලිනක්ස් සක්‍රීය Fedora Remix අතර පවතී 

නිතර අන්තර්ජාලය හා සම්බන්‍ධ විය නොහැකි ශ්‍රී ලාංකික පරිගණක පරිශීලකයන්ගේ භාවිතය උදෙසා බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී අවැසි වන මෘදුකාංග විශාල සංඛ්‍යාවක් පෙර නිමියෙන් අන්තර්ගත වන පරිදි එය විශේෂයෙන් තනා ඇත
එසේ වුවත් ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටත ද හන්තාන ලිනක්ස් පරිශීලක ප්‍රජාව ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී
හන්‍තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය ශ්‍රී ලංකාව කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක වන හන්‍තාන ලිනක්ස් සමූහය මගින් සංවර්ධනය කෙරෙන්නකි
ඉතිහාසය හා සංවර්ධන ක්‍රියාදාමය

හන්තාන ලිනක්ස් යනු ෆෙඩෝරා මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ප්‍රතිසංකලනයකි
ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල අන්‍තර්ජාලය හරහා මෘදුකාන්ග බෑම අසීරු බැවින්, හන්‍තාන කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන අභිප්‍රාය වූයේ භාවිතයට පහසු මෙන්ම හැකිතාක් වැඩි භාවිත මෘදුකාංග එකතුවකින් හෙබි ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ඉදිරිපත් කිරීමයි
හන්තාන ලිනක්ස්හි මුල් නිකුතුව 2009 සැප්තැම්බර් මස 19 වැනි දින සිදු කෙරිණි
එතැන් පටන් එක් නිකුතුවක් සඳහා මාස දහ අටක සහාය කාලයක් සහිතව මාස හයෙන් හයට ආරක්‍ෂක නිවැරදි කිරීම්, දෝෂ නිරාකරණ හා අනෙකුත් යාවත්කාල කිරීම් සහිතව නව නිකුතුවක් හන්‍තාන කණ්ඩායම විසින් ලබා දෙනු ලැබේ
හන්‍තාන, ෆෙඩෝරා වෙතින් ලැබෙන පැකේජයන් මත පාදක වී ඇත
ෆෙඩෝරා මෙන් ම හන්තාන ලිනක්ස් ද RedHat හි rpm මාදිලියේ පැකේජ හා ඒවායේ කළමනාකාරකය වන Yum භාවිත කරයි
පහසුකම්

වාණිජ දෘඪාංග ධාවක කිහිපයක් හැරුණු විට හන්‍තාන මෙහෙයුම් පද්ධතිය මුළුමනින්ම පාහේ නිදහස් මෘදුකාංග බලපත්‍රය මත බෙදාහරින මෘදුකාංගවලින් නිර්මිතව ඇත
ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිත වන GNU General Public License (GNU GPL) හා ඊට අමතරව භාවිතා වන  GNU Lesser General Public License (GNU LGPL) යන බලපත්‍ර මෘදුකාංග ධාවනයට, පිටපත් කෙරුමට, බෙදාහැරුමට, අධ්‍යයනයට, වෙනස් කෙරුමට හා සංවර්ධනයට පරිශිලකයාට අවසර ලබා දෙයි
අනෙක් අතට, හන්‍තාන මත ධාවනය කළ හැකි වාණිජ මෘදුකාංග ද තිබේ
හන්‍තාන භාවිතාව, ආරක්‍ෂාව හා ස්ථාවරත්වය යන කරුණු කෙරේ අවධානය යොමු කරයි
එමෙන්ම accessibility හා ජාත්‍යන්‍තරකරණය කෙරෙහිද අවධානය යොමු කරන්නේ හැකිතාක් වැඩි පිරිසක් වෙත ළඟා වීමේ අරමුණෙනි
ආරම්භයේ සිටම පෙරනිමි character encoding වූයේ රෝමනික නොවන අක්‍ෂර බොහොමයක් භාවිතා කළ හැකි UTF-8ය
හන්‍තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියෙහි පෙරනිමියෙන් LibreOffice, Firefox, Pidgin, Transmission හා GIMP වැනි මෘදුකාංග සමග (සුදෝකු හා චෙස් වැනි) සැහැල්ලු ක්‍රීඩා කිහිපයක්ද අන්‍තර්ගතය
ස්ථාපනය

හන්තාන ස්ථාපනය සාමාන්‍යයෙන් සජීව ඩී.වී.ඩී තැටියක් භාවිතයෙන් සිදු කෙරේ
හන්‍තාන සංගත තැටියේ සිට ඍජුව (ක්‍රියාකාරීත්‍වයේ අඩුවක් සමග වුවද
) "පරීක්‍ෂා ධාවනය"ක් කොට තමන්ගේ පරිගණකයේ දෘඪාංග හා ධාවක සමග මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතිය ගැළපේදැයි පරිශීලකයාට පරීක්‍ෂා කළ හැක
පරිශීලකයන්ට සංගත තැටි පිළිබිඹුවක් (
iso) බාගෙන, එය එක්කෝ සත්‍ය සංගත තැටියක් මතට ලියා හෝ කෙලින්ම දෘඪ තැටියේ තබා ධාවනය කළ හැක (UNetbootin හෝ GRUB හරහා)
හන්තාන මෙහෙයුම් පද්ධතියේ බහුතරයක් අංශ GNU General Public Licenses යන බලපත්‍රය යටතේ නිකුත් කෙරෙන අතර ඔබට එය රිසි පරිදි පිටපත් කිරීමට හා බෙදාහැරීමට නිදහස තිබේ
එසේ වුව ද මෘදුකාංග බලපත්වල සීමාවන් බලපැවැත්වෙන රටක හෝ කලාපයක ඔබ සිටින්නෙහි නම් මේ වෙනුවට Fedora භාවිත කිරීම උචිත ය
පද්ධති අවශ්‍යතා

 i386 පරිගණක architecture
400MHz සකසනය
640MB අවම මතකය (1GB නිර්දේශිතයි)
16GB ක නිදහස් දෘඩ තැටි ඉඩ
නවතම හන්තාන සංස්කරණය සඳහා පද්ධති අවශ්‍යතා
ඔබගේ  පරිගණක‍යේ  දෘඩාංග
 පෙළ ආකාරය සඳහා (text-mode) අනුමත
200 MHz Pentium Pro හෝ වැඩි
 චිත්‍රක ආකාරය සඳහා (graphical) අනුමත
400 MHz Pentium Pro හෝ වැඩි
  පෙළ ආකාරය සඳහා (text-mode) අවම මතකය (RAM)
256 MiB
 චිත්‍රක ආකාරය සඳහා (graphical) අවම මතකය (RAM)
640 MiB
 චිත්‍රක ආකාරය සඳහා (graphical) අනමත මතකය (RAM)
1152 MiB
 දෘඪ තැටියේ තිබිය යුතු අවම  ඉඩකඩ 15GB
  DVD ධාවකයක්

නවතම නිකුතුව 
හන්තාන ලිනක්ස් 30 වන සංස්කරණය (විශ්ව) වෙනුවෙන් නිර්මාපකයන් වැඩ කටයුතු කරගෙන යන බව ප්‍රකාශ කර ඇත
Fedora පාදක කරගත් Live DVD තැටියකින් සමන්විත යෙදුම් විශාල ප්‍රමාණයකින් සහ Media Codec, Custom Artworks වලින් පොහාසත් නවතම හන්තාන ලිනක්ස් සංස්කරණය 28 වන අතර එය කණ්ඩුල නමින් නිකුත් වී ඇත
ගිගාබයිට 1.9කින් සමන්විත එය දැනට ඔබ හට බාගත කර ගැනීමේ පහසුකම් ලබා දී තිබේ
හන්තාන ලිනක්ස් 28 වන සංස්කරණය (කණ්ඩුල - හන්තාන ලිනක්ස් ආරක්ෂක සංස්කරණය), යෙදුම් සමූහය මෙන්ම නවතම The Document Foundation මගින් ලබාදෙන LibreOffice මාර්ගෝපදේශනය   සමඟින් බලගැන්වී ඇත
කරුණාකර හන්තාන ලිනක්ස් Gnome 3,Gnome Sugar,KDE,LXDE,XFCE යන desktop පාරිසරිකයන් වලින් සමන්විත බව සලකන්න
නිකුත්වූ තැන් පටන් 2012 සැප්තැම්බර් 25 දින දක්වා 3500කට අධික පිරිසක් මෙය බාගත කරගෙන ඇති  වාර්තා වීමෙන් මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ඇති ජනප්‍රියතාවය පෙනී යයි
එම අතර ඉදිරි නවතම සංස්කරණයක් සඳහාද මේ වන විට එහි නිර්මාපකයන් අතින් කටයුතු සම්පාදනය වෙමින් පවතී
නවතම වෙළුම බාගත කිරීම සඳහා කරුණාකාර මෙම සබැඳිය භාවිතා කරන්න
හන්තාන 17 සිතිජ සංස්කරණය සජීව සංයුක්ත තැටි (සී.ඩී.) මාධ්‍යය 
හන්තාන 17 සිතිජ සංස්කරණයේ තවත් සංස්කරණයක් නිකුත්ව ඇති අතර එය ඔබට බාගත කිරීම සඳහා පහත සබැඳිය භාවිතා කල හැකියි
මෙය අවම පහසුකම් වලින් යුක්ත පරිගණයකට ස්ථාපනය සඳහා එහි නිර්මාපකයන් විසින් සකසන ලද්දකි
එහෙත් එහිද ෆයර්පොක්ස් වැනි වෙබ් 
ගවේෂකයන්ද ලිබ්රේ ඔෆීස් වැනි මෘදුකාංගද අඩංගු කර ඇත
//ncu
net/project/hanthana/17/i386/Hanthana-17-i386-livecd
iso

ඔබ ශ්‍රී ලංකාවේ වාසය කරන අයෙක් නම් පහත සැබැඳිය භාවිතයෙන් වඩාත් වේගයෙන් බාගත කිරීම කරගත හැකිවනු ඇත
//mirror
lk/hanthanalinux/17/i386/Hanthana-17-i386-livecd
iso

මෙම බාගත් ගොනුවේ චෙක්සම් අගය පරීක්ෂා කර ගැනීමට අවශ්‍ය නම් පහත ගොනුව බාගත කර ගන්න
CHECKSUM

http
CHECKSUM

හන්තාන 17 සිතිජ සංස්කරණය බිට් 64 (ඩී. වී.ඩී.) මාධ්‍යය 

නවතම හන්තාන 17 සිතිජ සංස්කරණයෙහි බිට්(බිටු) 64 සංස්කරණය දැන් නිකුත් වී ඇති අතර එය පහත සබැඳි වලින් එකකින් ඔබට ලබා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා දී ඇත
//distro
ibiblio
org/hanthana/17/Hanthana-17-x86_64-dvd
iso

http
//space
net/project/hanthana/17/x86_64/Hanthana-17-x86_64-dvd
//jaist
CHECKSUM

වැඩිදුර

ලිනක්ස් බෙදාහැරුම් ලයිස්තුව
ෆෙඩෝරා පාදක ලිනක්ස් බෙදාහැරුම් ලයිස්තුව

බාහිර සබැදුම්=
 Hanthana 19.0 Review
Sri Lankan spiced up Fedora, has some bugs but quite good in overall – හන්තාන ලිනක්ස් 19 පිළිබඳ පරිශිලක විචාරය
Linux Distros You Never Heard Of – Linux[dot]com හි පළවූ ලිපිය
Best Linux Distributions Based On Fedora – itsfoss බ්ලොග් අඩවියේ හන්තාන ලිනක්ස් පිළිබඳ විචාරය
Hanthana Linux on Channel Eye RiseNShine -  ChannelEye නාලිකාවේ හන්තාන ලිනක්ස් පිළිබඳ කතිකාවත
 Open source opening doors to IT - ඩනිශ්ක නවීන් මහතා Sunday Times හි Mirror වෙත විවෘත මෘදුකාංක පිළිබඳව දැක්වූ අදහස් 
 Hanthana Community - හන්තාන ලිනක්ස් උපකාරක සමූහය

මූලාශ්‍ර

RPM-පාදක ලිනක්ස් බෙදාහැරුම්
X86-64 ලිනක්ස් බෙදාහැරුම්
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න

 සම්මා සම්බුදුවරු
 ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ
 පසේ බුදුවරු

බුද්ධාගම
පැරණි ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රමය යටතේ පත්වූ ඇමති මණ්ඩලය විසින් 1943 දී සකස්කළ සංදේශ සඳහා සුළු ජාතීන් දැඩි විරෝදය පළකරමින් කියා සිටියේ අදහස් දැක්වීමේ අවස්ථාව තමන්ට ද ලබාදෙන ලෙසයි
එහි ප්‍රතිඑලයක් වශයෙන් 1944 දී ලංකාවේ සියලුම සුළු ජාතීන් සහ සියලුම පක්ෂ වල අදහස් විමසීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් කොමිසමක් පත්කර එවන ලදී
නමුත් මෙම කොමිසම සඳහා එකල මෙරට සිටි අමාත්‍ය මණ්ඩලය විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කළහ
මෙම කොමිසම ඉදිරියේ සාක්ෂි දීම සිංහල නායකයින් සහ අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් ප්‍රතිෂේප කරන ලදී
කෙසේ වෙතත් එවකට රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සභාපති වූ ඩී.එස්. සේනානායක මහතා පෞද්ගලිකව යම් කරුණු පිලිබඳ සාකච්ජා කරන ලදී
මේ සමගම සුළු ජාතීහු බොහෝ දෙනෙක් මෙම කොමිසම ඉදිරියේ සාක්ෂි දුන්හ
කොමිසම 
එංගලන්තයේ කොන්සර්වේටිව් පක්ෂයේ ඇමතිවරයෙකු වූ සෝල්බරි සාමි ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සර් ෆෙඩ්රික් රීස් සහ සර් ෆෙඩ්රික් රෝස් ගෙන් සමන්විත කමිටුවකි
නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය 
මුළු නියෝජිත මණ්ඩලය මන්ත්‍රීවරු 101 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වූ අතර 95 දෙනෙකුම ජන්ද කොට්ටාශ අනුව ද 6 දෙනෙකු සුළු ජාතීන් නියෝජනය කිරීම සඳහා ද පත් කරන ලදී
මෙකල  මුළු ආසන ප්‍රමාණය 89 ක් වූ අතර ඉන් ආසන 5 ක් ම බහු මන්ත්‍රී ආසන ලෙස නම්කර තිබීම විශේෂත්වයකි
මෙයට හේතුව විවිධ කුල සහ ජාතීන් නියෝජනය කිරීම සඳහා බොහෝ ජනතාවක් ඇති ආසන තිබීමයි
මැද කොළඹ - මන්ත්‍රී වරු තිදෙනෙකු (සිංහල/ දෙමල සහ මුස්ලිම් ජනතාව වෙනුවෙන්)
බදුල්ල සහ බලන්ගොඩ - මන්ත්‍රීවරු දෙදෙනෙකු බැගින් (සිංහල සහ ඉන්දියානු දෙමල)
කඩුගන්නාව සහ අම්බලන්ගොඩ - මන්ත්‍රීවරු දෙදෙනෙකු බැගින් (විවිධ කුල නියෝජනය සඳහා)

මේ අතර සුළු ජාතීන් සඳහා පත්කළ මන්ත්‍රී වරු හයදෙනා අගමැති තුමාගේ උපදෙස් පරිදි ආණ්ඩුකාර තුමා විසින් පත් කරන ලදී
එකල දේශීය කටයුතු සම්බන්ධව පුර්ණ බලතල නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට හිමි විය
මුදල්, අධිකරණ සහ රාජ්‍ය සේවාවන් පිලිබඳ බලතල ද එම මණ්ඩලයම සතු විය
මේ අතර ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු පිලිබඳ බලතල තවදුරටත් ආණ්ඩුකාරවරයා සතු විය
ජන්ද කොට්ඨාශ වෙන්කිරීමේදී සීමාවන් වුයේ වර්ග සැතපුම් 1000 හෝ ජනගහනය 75000 යන දෙකෙන් එකකට අනුව වෙන්කළ යුතු බවය
1947 ට පෙර එම ආණ්ඩු ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නම් පක්ෂ ක්‍රමයක් අවශ්‍ය වූ බව ආණ්ඩුකාරතුමා තීරණය කල බැවින් එක්සත් ජාතික පක්ෂය බිහිවිය
මේ වනවිට ලංකා සම සමාජ පක්ෂය, කොමිනියුස්ට් පක්ෂය සහ ද්‍රවිඩ සංගමය, පක්ෂ වශයෙන් බිහිවී තිබිණි
කොමිනියුස්ට් පක්ෂය - 1943 දී සම සමාජ පක්ෂයෙන් කැඩී දොස්තර වික්‍රමසිංහ, ඇම්
ජී. මැන්දිස් සහ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පීටර් කෙනමන් සමග පිහිටුවනු ලැබීය

එක්සත් ජාතික පක්ෂය - ඩී.එස්. සේනානායක, එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක විසින් පිහිටුවනු ලැබීය
උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලය (සෙනෙට් සභාව)
එකල පාර්ලිමේන්තුව නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය සහ සෙනෙට් සභාව යන මණ්ඩල දෙකින් සැදිණි
සෙනෙට් මණ්ඩලය , උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ලෙසද හැඳින්වූ අතර එය මන්ත්‍රී වරු 30 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය
මෙයින් 15 දෙනෙකු, අගමැති තුමාගේ උපදෙස් පරිදි ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කල අතර ඉතිරි 15 දෙනා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් පත් කරන ලදී
සෙනෙට් සභිකයෙකු වීම සඳහා විවිධ අංශ වල දැනුම ඇති විද්වතුන් පමණක් පත් කරන ලදී
මෙයට හේතුව ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයේදී උපදෙස් ලබාගැනීම සඳහායි
මුදල් පනත පිලිබඳ කිසිදු අයිතියක් මොවුන් හට නොතිබිණි
සෙනෙට් සභිකයෙකු වීම සඳහා අවශ්‍ය සුදුසුකම්
වයස අවුරුදු 35 සම්පුර්ණ කල යුතුය
නීතිය, බැංකු, වෛද්‍ය, ඉංජිනේරු, වෙළඳාම, කර්මාන්ත , කෘෂිකර්මය යනාදී අංශ වලදී නිපුනත්වයක් ලබාතිබීම

1935 දී බුරුමයට හදුන්වාදී තිබූ සෙනෙට් මණ්ඩලය ආදර්ශයට ගනිමින් මෙරටට මෙම සෙනෙට් මණ්ඩලය හදුන්වාදී තිබේ
කැබිනට් මණ්ඩලය 
1947 දී කැබිනට් මණ්ඩලය පිහිටුවනු ලැබූ අතර මුදල්, නීති සහ රාජ්‍ය කටයුතු ඔවුන් සතු විය
එහි සියලුම නියෝජිතයන් දේශීය ඇමතිවරු වූ අතර ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු පිලිබඳ කටයුතු ඔවුන් හට ලබා නොදී තව දුරටත් ආණ්ඩුකාර තුමා යටතේ පවත්වා ගන්නා ලදී
මෙම කැබිනට් මණ්ඩලයේ නායකත්වය ලැබුනේ අගමැති තුමාටයි
මෙහි ඇමතිවරුන් හට තම අදහස් පෞද්ගලිකව ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතියක් නොතිබුන අතර සියලුදෙනා ම සාමුහිකව පාර්ලිමේන්තුවට වග කියමින් අදහස් ප්‍රකාශ කලයුතුය
අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා 
සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය යටතේ අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමාගේ බලතල සීමා සහිත විය
නමුත් 1947 දී පුර්ණ ස්වරාජ තත්වයක් ලංකාවට ලබා නොදී ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු පිලිබඳ වගකීම තව දුරටත් ඔහු සතු විය
කැබිනට් මණ්ඩලයේ නායකත්වය අගමැති තුමා යටතට පත්වූ නිසා අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා ට අගමැති තුමාගේ උපදෙස් පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිදු විය
පරිශීලන 

නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8

බාහිර සබැඳි  
http
lk/Cons/1978Constitution/ConstitutionalReforms
htm
http
com/pages/Soulbury-Constitution/135358156497996

ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව
තමාට වඩා ඉත් උසස් පිරිම්න් සඳහා සිංහල වදනකි
ආගමික
 බුදු හාමුදුරුවෝ
 දළදා හාමුදුරුවෝ
 ජය සිරිමා හාමුදුරුවෝ
 පන්සලේ හාමුදුරුවෝ හෙවත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ

ආගමික නොවන
 නඩුකාර හාමුදුරුවෝ
 මහ ඒජන්ත හාමුදුරුවෝ
 ඒජන්ත හාමුදුරුවෝ
 වලව්වේ හාමුදුරුවෝ
තාරකා විද්‍යාවේදී, නිල් යෝධ තරුවක් යනු තරු වර්ගීකරණයේ O හෝ B (නිල් පැහැති) ආකාරයේ සහ දීප්තතාව III වන පංතියේ (යෝධ තරු) වන තරුවකි
මේවායේ ඉහළ දීප්තතාව සහ තරු වර්ගීකරණයේ මුල්ම තරු හේතුවෙන් සම්මත හ'ට්ස්ප්‍රන්ග් - රසල් ප්‍රස්ථාරයේ වම්පස ඉහළ මෙම තරු සටහන් කරණු ලැබේ
නිල් යෝධ තරුවක්, එහි න්‍යෂ්ඨියේ හයිඩ්‍රජන් දහනය අවසන් වූ ප්‍රධාන ධාරාවෙන් ඉවත් වූ තරුවක් ලෙස සැලකිය හැකියි
මේවායේ මතුපිට උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් 30 000K පමණ වන අතර දීප්තතාව අප හිරු මෙන් 1000 ගුණයක් පමණ වේ
මෙම තරු වයස්ගතවෙත්ම තව තවත් ප්‍රසාරණය වන අතර උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් පහත වැටේ
ඉන්පසු සමහර තරු ක්‍රමයෙන් රතු යෝධ තරුවක් බවට පත්වේ
නිල් යෝධ තරු ඉතාමත් දීප්තිමත් වන අතර නිරපේක්‍ෂ විශාලත්වය -5, -6 අගයන්ට ළඟා වන අතර සමහර විට ඊටත් වැඩි වේ
මේවයේ මතුපිට උෂ්ණත්වය ඉතා ඉහළ අගයක් ගන්නා අතර (20 000K හෝ ඊට වැඩි), සැලකිය යුතු ශක්ති ප්‍රමාණයක් අප ඇසට නොපෙනෙන පාරජම්බූල කිරණ‍‍ ලෙස පිට කරයි
බොහෝ නිල් යෝධ තරු, තරු වර්ගීකරණයට‍ අනුව O - B වල සුසංයෝගයක් ලෙස පවතී
එම තරු වල උෂ්ණත්වයේ අධිකත්වය සහ ඉහළ ඝණත්වයක් නැති බව නිසා ඉතා කෙටි ආයු කාලයක් ඇතැයි අපේක්‍ෂා කරණු ලැබේ (අවුරුදු මිලියන 10 - 100ක් පමණ)
වර්තමානයේ භාවිතා වන න්‍යායන්ට අනුව මෙම තරු සුපර්නෝවා(අතිනවතාරා) පිපිරීමකින් සිය ජීවිතය කෙළවර කරගනු ඇතැයි අනුමාන කෙරේ
නිල් යෝධ තරු යන යෙදුම නිවැරදි නොවන යෙදුමකි
සාමාන්‍යයෙන් “යෝධ“ යන යෙදුම යෙදෙන්නේ තරුවක පරිණාමයේ උසස් අවධියක් වන න්‍යෂ්ඨියේ හයිඩ්‍රජන් වෙනුවට හීලියම් දහනය වන අවධියටයි (බලන්න රතු යෝධ තරු)
සත්‍ය වශයෙන් නිල් යෝධ තරු යනුවෙන් දෙයක් නොපවතියි
උදාහරණයක් වශයෙන් බෙල‘ට්‍රික්ස් (B2III) තරුව වැනි තරු මධ්‍යම වයසේ පසුවන විශාල තරු වේ
මේවා දීප්තිමත් යෝධ තරු (II පංතිය)වීමේ ක්‍රියාවලියේ නිරතව සිටිත්
නමුත් ස්ථාවර රතු යෝධ තරු වන ආක්ටෝරස් (K1III) වැනි තරු වලින් සහමුලින්ම වෙනස්ය
මෙම මධ්‍යම වයසේ විශාල නිල් යෝධ තරු සංක්‍රාන්ති අවස්ථාවක් නියෝජනය කරයි
එනම් දීප්තිමත් යෝධ තරුවක් (සහ ඊළඟට ග්‍රහලෝකාකාර නෙබියුලාවක් වී ඉන් පසු සුදු වාමනයෙක්) බවට හෝ සුපිරි යෝධ තරුවක් (ඊළඟට සුපර්නෝවා පිපිරීමකින් හෝ දුලබ ඔක්සිජන්-නියොන් සුදු වාමනයෙක්) බවට හෝ පත්වීමට යන තරුවක් ලෙසින් නිල් යෝධ තරු හැඳින්විය හැකිය
කිසිඳු තරුවක් නිල් යෝධ තරුවක් ලෙසින් දිගු කලක් නොපවතියි
අප සූර්යාගේ මීට සමාන අවස්ථාව වනුයේ උප යෝධ (subgiant) (IV පන්තිය) අවස්ථාවයි. එනම් හයිඩ්‍රජන් දහනය ක්‍රමානුකූලව අඩු වී යන කාලයයි
තවමත් හීලියම් දහනය ඇරඹී නැත
මෙම නිල් යෝධ තරු වල මතුපිට උෂ්ණත්වය 20 000 - 50 000 K දක්වා වන අතර අප හිරු මෙන් 25 ගුණයක් පමණ විශාල වේ
මෙම තරු සුවිසල් වීම සහ අධික උෂ්ණත්වයකින් යුතු වීම නිසාම ඉන්ධන ඉක්මනින් දහනය වී අවසන් වේ
අප හිරු වැනි තරුවක් අවුරුදු බිලියන 12ක් පමණ කල් පවතිද්දී නිල් යෝධ අවස්ථාවට පත්වන තරුවක ආයු කාලය මිලියන කිහිපයක් පමණක් වේ
ඉතා විශාල තරු නියුට්‍රෝන තරු හෝ කළු කුහර බවට පත් වෙද්දී කුඩා තරු කිසියම් දවසක වාෂ්ප වී යනු ඇත
අතීතයේ විසූ තාරකා විද්‍යාඥයන් ස්පයිකා වැනි හයිඩ්‍රජන් දහනය කරන වාමන තරු, හත්දින්නත් තරු පොකුර වැනි ඒවා අධික දීප්තිය නිසා නිල් යෝධ තරු ලෙස නම් කරන ලදී
නිල් යෝධ තරු, රීගල්  හෝ රෙගියුලස් (සාමාන්‍ය ලෙස හයිඩ්‍රජන් දහනය කරන O හෝ B පන්තියේ තරුවකි) වැනි නිල් සුපිරි යෝධ තරු සමඟ පටලවා නොගත යුතුය
යොමුව
Universe Today
Encyclopedia
com, 11 July 2009

වැඩිදුර
Blue supergiant
Giant star

තාරකා වර්ග
Stellar phenomena
 
 
තාරකා විද්‍යාව
තාරකා විද්‍යාව
1935 දෙසැම්බර් 18 වැනිදා ස්ථාපිත කරන ලද ලංකා සමසමාජ පක්ෂය, ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම දේශපාලන පක්ෂයයි
සමසමාජ පක්ෂයෙන් බිහිවූ ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයින්  
 ආචාර්ය කොල්වින් ආර් ද සිල්වා
 ආචාර්ය එන්.එම්. පෙරේරා
 පිලිප් ගුණවර්ධන
 වෛද්‍ය එස්. ඒ. වික්‍රමසිංහ
 ලෙස්ලි ගුණවර්ධන

පක්ෂය පිහිටුවීමේ ප්‍රධාන පරමාර්ථ 
 බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් පුර්ණ නිදහස ලබාගැනීම
 සමාජවාදී සමාජයක් බිහිකරමින් සුරාකෑම අවසන් කිරීම

ආශ්‍රිත
 සේනක බිබිලේ
1948 පෙබරවාරි මස 4 වැනිදා ලංකා ස්වාධීනතා පනත ක්‍රියත්මක කිරීම සමගම ලංකාව  පූර්ණ ස්වෛරීය රාජ්‍යයක් බවට පත්විය
සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය යටතේ තිබු සමහර  කොන්දේසි ඉවත්කර එම ආණ්ඩුක්‍රමයම භාවිතා කර ස්වරාජ්‍ය තත්වයක් ලබාදෙන ලදී
එහිදී ප්‍රධාන පනත් හතරක් ඉදිරිපත් වුයේය
මෙම තත්වය සෛද්ධාන්තිකව සම්පුර්ණ නිදහස් තත්වයක් වුවත් නාමමාත්‍රික රජ ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය රජ පදවියද දරණ පුද්ගලයා (බ්‍රිතාන්‍ය රජ තනතුර නොවේ) ම පත්කරගත් බැව්න් ඉංග්‍රීසීන් මෙවැනි  රාජ්‍යයන් ඩොමිනියන් ලෙස හැඳින්වුහ
1948 නැවත පිහිටවූ රාජාණ්ඩුව 1972 දී අහෝසිකර ජනරජයක් පිහිටුවීය
එහිදී ලංකා සහ සිලෝන් යන සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි නම්  ශ්‍රී ලංකා ලෙස වෙනස් කරන ලදී
ඉලංකෙයි යන දෙමළ නම දිගටම එලෙසම භාවිතාවේ
ලංකා ස්වාධීනතා පනත 
බ්‍රිතාන්‍ය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල නිදහස ලබා දීම මෙහි පරමාර්ථය විය
මෙමගින් සම්මත වු ප්‍රධාන කරුණු  3 කි
ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට මෙරට අභ්‍යන්තර කටයුතු, විදේශීය ආරක්ෂක කටයුතු පිලිබඳ නීති පැනවීමේ පුර්ණ අයිතිය ලබාදීම
බ්‍රිතාන්‍ය මහා රජුට හෝ එරට පාර්ලිමේන්තුවට ලංකාව පිලිබඳ නීති පැනවීමේ බලය අහෝසි වීම
බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුව පනවන කිසිම නීතියක් ලංකා ආණ්ඩුවේ ඉල්ලීමක් නැති නම් වලංගු නොවීම
විදේශ කටයුතු පිලිබඳ ගිවිසුම 

ලංකාව ස්වෛරී රාජ්‍යයක් නිසා දෙරට අතර විදේශ කටයුතු පිලිබඳ ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී
මෙම ගිවිසුම නියෝජනය කිරීම සඳහා දෙරට අතර මහ කොමසාරිස් වරුන් දෙදෙනෙකු පත්කරගන්නා ලදී
තවද මෙහිදී ලංකාවට තානාපති සම්බන්ධකම් නැති රටවල් සමග ගනුදෙනු කිරීම සඳහා ලංකාව ආණ්ඩුව බ්‍රිතාන්‍ය තානාපතිවරුන්ගේ සේවය ලබාගත යුතුව තිබිණි
ආරක්ෂක ගිවිසුම 

දෙරට අතර එකිනෙකාගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා මෙම ස්වෛරීය රාජ්‍යයන් දෙකක් අතර ඇතිවන ද්වී පාර්ශවීය  ගිවිසගිවිසුම් ලෙස ගිවිසුම් ඇතිකරගත්හ
මෙහිදී,
 විදේශීය ආක්‍රමණ හමුවේ දෙරට ඔඋනොවුන් කෙරෙහි ආධාර ලබාදීමට
 මෙරට නාවික හා ගුවන් තොටුපොලවල් බ්‍රිතාන්‍යට අවශ්‍ය විට පාවිච්චි කිරීමේ බලය
 බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා මෙරට රැස් කිරීමට බලය ලබාදීම
 මෙරට හමුදා පුහුණු කිරීමේ අයිතිය බ්‍රිතාන්‍යට පැවරීමටත්
 මෙරටට අවශ්‍ය යුද ආධාර බ්‍රිතාන්‍යය විසින් ලබාදීමටත්
යනාදී කරුණු වලට එකඟ විය
විදේශ කටයුතු ගිවිසුම සහ ආරක්ෂක ගිවිසුම යන දෙක නිසා ස්ව පාලනයට ප්‍රායෝගික සීමා ඇතිවිය
රජයේ සේවකයින් පිලිබඳ ගිවිසුම 

මෙරට සිටින බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් ආරක්ෂා කිරීමටත් සියලු බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්‍ය සේවකින් විඳින වරප්‍රසාද ආරක්ෂා කිරීමටත් පොරොන්දු විය
අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා 

බ්‍රිතාන්‍ය රජු ලංකාවේද රජු ලෙස සැලකීම මේ සමග අහෝසි විය
1815 මාර්තු 2 දින අහෝසි කල සිංහලේ රාජධානිය, ලංකා නමින් නැවත පිහිටුවා එදින අහෝසිවූ රජ තනතුරද නැවත පිහිටුවන ලදී
ස්වෛරීය ලංකා රාජ්‍යයේ රජ තනතුරට බ්‍රිතාන්‍ය රජ පදවියද දරණ හයවන ජෝර්ජ් රජ පත්කරගන්නා ලදී
රජතුමා ලංකාවේ පදිංචි නැති බැවින් එතුමා නියෝජනය සඳහා අග්‍රාණ්ඩුකාර නමින් තනතුරක් ඇතිකරණ ලදී
ලංකාවේ ප්‍රථම අග්‍රාණ්ඩුකාර  ලෙස සර් හෙන්රි මන්ක් මේසන් මුවර් මහතා පත්විය ඉන්පසු 1953 දී සර් ජෝන් කොතලාවල මහතා අගමැති වීමෙන් පසු ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාර ධුරයට සර් ඔලිවර් ගුණතිලක පත්විය
ඔහුගේ එම සේවා කාලය බණ්ඩාරනායක මහතා විසින් දීර්ඝ කරන ලදමුත් 1962 දී රාජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණයකට ඔහුගේ නම සම්බන්ධ වීම හේතුවෙන් ඔහුට එම ධුරය අහිමි විය
ඉන් පසුව විලියම් ගොපල්ලව මහතා අග්‍රාණ්ඩුකාර තුමා ලෙස පත්වූ අතර ඔහු 1972 දී එම ධුරය අහෝසිවීම දක්වාම තනතුර දැරීය
1111 පාර්ලිමේන්තුව ==

සෙනෙට් මණ්ඩලය

කැබිනට් මණ්ඩලය

සාමුහික වගකීම සාමූහික වගකීම යනු යම් අමාත්‍යවරයෙකු තමන් වෙත පැවරෙන අමාත්‍යාංශයක් හෝ වගකීම පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුවට වගකියන බවයි.එසේ වග කීමට නොහැකි වූ අවස්ථා දායකය විසින් සම්මත කර ගනු ලබන විශ්වාස භංගයකින් ඔහු ඔහුව හෝ ඇයව අමාත්‍ය ධූරයෙන් ඉවත් කළ හැකි වේ
අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ එක් අයෙකුට හෝ විශ්වාසභංග යෝජනාවක් සම්මත වුවහොත් අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ සියලුම දෙනා විසිරී යා යුතුයි එය සාමූහික වගකීමයි
අග්‍රාමාත්‍ය තුමා

ශ්‍රී ලංකා ජනරජ ව්‍යවස්ථාව - 1972

ආශ්‍රිත ලිපි
 හයවන ජෝර්ජ් රජ - ලංකාව
 සිංහලේ රාජාවලිය

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ඉතිහාසය - ලංකා

en
Sri Lanka#Independence
බහිර්-යානා ක්‍රියාකාරකම (ඊවීඒ්) යනු, අභ්‍යාවකාශගාමියෙක් හෝ ගගනගාමියෙක් හෝ විසින් අභ්‍යාවකාශයානයකින් පිටත සහ පෘථිවියෙහි සැලකිය යුතු වායුගෝලයෙන් ඔබ්බෙහි සිදු කෙරෙන ඕනෑම ක්‍රියාකාරකමකි
පෘථිවිය වටා භ්‍රමණය වන ( අන්තර්ජාතික අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය වැනි) යානයකින් පිටත සිදු කෙරෙන අභ්‍යාවකාශ ඇවිදීමක් සඳහා අති බහුල ලෙසින් මෙම පදය භාවිතා කෙරෙයි
1965, මාර්තු 18 දිනදී,  වොස්කොඩ් 2 මෙහෙයුම තුලදී, විනාඩි12ක් සහ  තත්පර 9ක කාලසීමාවක් තුලදී කැප්සියුලයෙන් පිටතට පැමිණි ඇලෙක්සි ලියනෝෆ්, අභ්‍යාවකාශ ඇවිදීමක් සිදු කල පළමුවන මිනිසා විය