Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
සාපේක්ෂව නව විෂය ධාරාවක් වන නිසා ජෛව වෛද්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ බොහොමයක් කාර්යයන් සමන්විත වන්නේ විෂය ක්ෂේත්‍රයේ සෑම අංශයක්ම ආවරණය කරන පර්යේෂණ හා දියුණු කිරීම්වලිනි
ඒවාට ජෛව තොරතුරු විද්‍යාව, වෛද්‍ය රූපණය, රූප සැකසීම, මානසික සංඥා සැකසීම, ජෛව යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, ජෛව ද්‍රව්‍යය හා ජෛව ඉංජිනේරු විද්‍යාව, පද්ධති විශ්ලේෂණය හා 3D ආකෘතිකරණය ඇතුළත් වේ
ජෛව වෛද්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ වැදගත්ම යෙදීම්වලට උදාහරණ වන්නේ ජෛව අනුකූල ශරීරාබාධ නිවැරදි කිරීමේ උපකරණ, වෛද්‍ය උපකරණ, රෝග විනිශ්ච උපකරණ හා MRI, EEG වැනි රූපණ උපකරණ හා බෙහෙත් ද්‍රව්‍යය වැඩි දියුණු කිරීම හා නිපදවීමයි
ඉංජිනේරු විද්‍යාව
විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
හෙද සේවය පිළිබදව වූ අර්ථ දැක්වීම සහ එහි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් කාලයෙන් කාලයට කැපීපෙනෙන ලෙස වෙනස් වුවද සියළුම සංස්කෘතීන් තුළ හෙද සේවය පැවත ඇත
අතීතයේදී හෙද සේවය පිළිබදව ඉංග්‍රිසී භාෂාවෙන් කරන ලද විග්‍රහ කිරීමකට අනුව කුඩා දරුවකු හට මව්කිරි දීම සහ රැක බලාගැනීම සදහා යොදවන ලද කාන්තාවක් හෙදියක් ලෙසට හැදින්වුණි
මුලින් සදහන් කරන ලද කාර්ය ඉටු කරන හෙදිය කිරි මව ලෙසද පසුව සදහන් කරන ලද කෘත්‍ය ඉටුකරන හෙදිය අංකපාලි ලෙසද හැදින්වුණි
15 වන ශතවර්සයේදී කාන්තාවක් හෝ වෙනත් පුද්ගලයෙකු මගින් වෙනත් අයෙකු රැක බලා ගැනීම හෝ උපදෙස් දීම පිළිබදව අදහසක් ගොඩ නැංවුණි
මේ සංකල්පය මත පදනම්ව හෙද සේවය වර්ධනය වූ අතර රැක බලාගැනීම යන අදහස වඩාත් පුළුල් ලෙස නූතන හෙද සේවයෙහි ජීවිතයේ ගුණාත්මක බව වර්ධනය කරගැනීම සදහා යොදා ගැනේ
නූතන හෙද සේවය සොයා ගැනීමට ප්‍රථම මෙහෙණිවරුන් සහ හමුදා සේවකයින් විසින් සේවාවක් ලෙස හෙද සේවය සපයන ලදී
නූතන හෙද සේවයෙහි පුරාතන ආගමික සහ යුධමය සාක්ෂි අද වුවද බොහෝ රටවල දක්නට ඇත
උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයෙහි ජේෂ්ඨ හෙදියන් සිස්ටර් හෙවත් කන්‍යා සොහොයුරිය යන තේරුම ඇතිව භාවිතා කරයි
හෙද සේවයෙහි ඉතිහාසයේ කැපීපෙනෙන වර්ධනයක් ඇති වූයේ යුධසමයෙහි සොල්දාදුවන්ට සත්කාර කිරීම සදහා ක්‍රියාකාරී වූ ‍ෆ්ලෝරන්ස් නයිටින්ගේල්ගෙන් පසුවය
ඇය හෙදියකගේ සටහන් නම් කෘතියෙහි ඇති කරන ලද මූලධර්මයන් අනුව යමින් වෘත්තීමය හෙද සේවාවක් සදහා මුල්ගල් තබන ලදී
යුධ සමයේදී ක්‍රියාකාරී හෙදික් වූ මේරි සිකෝල් , ඇමරිකාවේ සහ ජපානයෙහි හෙද විද්‍යාල ස්ථාපිත කරන ලද ඇග්නස්  එලිසබත්  ජෝන්ස් හා 1873 දී උපාධි ලැබූ ඇමරිකාවේ මුල්ම පුහුණු හෙදිය වූ  ලින්ඩා රිචඩ්, මෙම වෘත්තියෙහි වර්ධනය සදහා කැපීපෙනෙන මෙහෙයක් ඉටු කළ අනෙකුත් හෙදියන්ය
නවසීලන්තය 1901 සැත්තැම්බර් 12 වැනිදා ස්ථාපිත කරන ලද හෙදියන් ලියාපදිංචි කිරීමේ පනත මගින් ජාතික වශයෙන් හෙදියන් පාලනය කළ මුල්ම රට වේ
එලන් ඩොරකි මෙලෙස ලියාපදිංචි වූ මුල්ම හෙදියයි
උතුරු කැරෝලිනාව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ 1903 දී හෙද ලියාපදිංචි බලපත්‍ර නීතිය ස්ථාපිත කරන ලද මුල්ම ප්‍රාන්තයයි
හෙදියන් වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙහි ධූරාවලියන් සමග විවිධ ගැටළු සහගත තත්වයන්වලට මුහුණ පා ඇත්තේ ඔවුන්ගේ මූලික කෘත්‍ය වෛද්‍යවරුන්ගේ උපදෙස්වලට අනුව ක්‍රියා කාරීවීමයි යන වැරදි ආකල්පය හේතුවෙනි
මෙවන් සදහන් කිරීමක් නයිටින් ගේල්ගේ ප්‍රකාශනයන්හි සදහන් නොවන අතර වෛද්‍යවරුන් පිළිබදව රචිතව ඇත්තේ සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉතාම කුඩා අවස්ථාවන් කීපයක පමණි
නූතන යුගවලදී හෙද සේවයන්ගේ දැනුම සහ උපාධීන් සංවර්ධනය කිරීම සදහා යෝජිතව ඇති අතර ඔවුන්ගේ වෘත්තීය දැනුම පුළුල් කර ගැනීම සදහා විවිධ සගරාවල ලිපි අන්තර්ගත වේ
හෙද වෘත්තිකයන් සෞඛ්‍ය සේවය තුළ කළමණාකාරිත්වයෙහි ප්‍රධාන මෙහෙයක් ඉටුකරන අතර ඔවුන් විශ්ව විද්‍යාලවල සමීක්ෂණ තනතුරු ද දරති
org/wiki/Nursing#History_of_nursing
ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව යනු සෞඛ්‍ය විද්‍යාව සහ රසායන විද්‍යාව එකිනෙක හා සම්බන්ධ වුණු සෞඛ්‍ය වෘත්තියකි
එමගින් වඩාත් සුරක්ෂිත සහ ඵලදායි ඖෂධ භාවිතයක් පිළිබඳව වග කියනු ලැබේ
ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි විෂය පථය සාම්ප්‍රදායික බෙහෙත් සෑදීමේ සහ කලවම් කිරීමේ සිට නූතන රෝගීන් සඳහා සපයන සත්කාරය, සායනික සේවාවන්, ආරක්ෂාකාරී සහ ඵලදායි ඖෂධ ලබාදීම සහ ඖෂධ පිළිබඳව තොරතුරු සැපයීම දක්වා දිවෙයි
එබැවින් ඖෂධවේදීන් යනු ඖෂධ චිකිත්සාව පිළිබඳව විශේෂඥයින් වන අතර රෝගීන් තුළ ධනාත්මක ප්‍රතිඵලයක් ලබාදීම සදහා ප්‍රශස්ත අන්දමින් ඖෂධ පරිහරණය කරන ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන්ය
1821 දී පිහිටුවන ලද ෆිලඩෙල්ෆියාවේ ඖෂධවේදය පිළිබඳ විද්‍යාලය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි ඖෂධවේදය පිළිබඳව බිහිකල ප්‍රථම විද්‍යාලයයි
ඇමරිකානු ඖෂධ සංගමය පිහිටු වන ලද්දේ 1851 දීය
ආශ්‍රිත
 ඖෂධ වේදය (භිෂග් වේදය)

ඖෂධ
ඖෂධ විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව
පරමාණුක අරය , නැතහොත් පරමාණුවේ විශාලත්වය, පරමාණුවේ පැහැදිලිව අර්ථ දක්වා නැත භෞතික අගයන්  නොවන අතර එය සියළු අවස්ථාවන්හි නියතයක්ද නොවේ , යම් පරමාණුවක අරීය අගය රදා පවතිනුයේ ඒ සදහා යොදාගන්නා නිර්වචනය මතය
මේ සදහා වූ එකිනෙකට වෙනස් අවස්ථාවනෝචිත නිර්වචන කිහිපයක් ඇත
“පරමාණුක අරය” යන පදය ගැටළු සහගතය මක් නිසාදයත් , එය නිදහස් පරමාණුක හා නිදහස් අණු යන දෙකේම වෙනස් අගයන් ලබා දෙන බැවිනි
මෑත භාගයේ දී අයනික අරය යන යෙදුම ද භාවිතයේ ගැටළු ඇත
එයට හේතුව , සහසංයුජ හා අයනික බන්ධන අතර වෙනස පදනම් රහිත බැවිනි
පරමාණුක අරය මුළුමනින්ම තීරණය වනුයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන මගිනි
මෙහිදී පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය ෆෙම්ටො මීටරවලින් මණිනු ලැබේ
එම අගය ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවේ අගයට සාපේක්ෂව 100,000 වාරයක් කුඩා වේ
නමුත් ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇතැම් පෙදෙසක ගමන් කළද , එයට නියමිත ස්ථානයක් නොමැති බැවින් ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවට එතරම් තියුණු මායිමක් නොපවතී
මෙම හේතූන් නිසා පරමාණු හා අයනවල විශාලත්වය මැනීමට , පරීක්ෂණාත්මක මිණුම් හා ගණනය කිරීමේ ක්‍රමවේදයන් යොදාගනිමින් අදාල මිණුමක් සොයා ගැනීමේ විශාල උත්සාහයක් විද්‍යාඥයින් දරණ ලදී
මෙහිදී ප්‍රති‍ක්ෂේප කළ නොහැකි කරුණක් වන්නේ පරමාණු 30 – 300pm (අරය) ප්‍රමාණයේ ගෝල ලෙස හැසිරීමයි
එවිට පරමාණුවල ප්‍රමාණය එකිනෙකින් වෙනස්වන අතර , මේ වෙනස ආවර්තිතා වගුවේ මූලද්‍රව්‍ය අතර පවතින වෙනස්කම් පැහැදිලි කිරීමට මූලික කරගත හැකිව තිබේ
පරමාණුක අරයේ ආවර්තික ලක්ෂණ 

පරමාණුවක අරීය ලක්ෂණ කාණ්ඩයක් ඔස්සේ පහළට යන විට වැඩි වේ
මේ අනුව පැහැදිලි කළ හැකි එක් කරුණක් නම්, ඉලෙක්ට්‍රෝන වැඩි වශයෙන් ඇති පරමාණුවල අරය විශාල බවයි. කෙසේ වුවත්, ආවර්තයක් ඔස්සේ තිරසට යන විට මේ තත්වය වෙනස් වේ
එවිට ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව වැඩිවන විට අරය අඩුවේ
මෙයට හේතු වන්නේ න්‍යෂ්ටියේ තිබෙන ප්‍රෝටෝන ප්‍රමාණයයි
ප්‍රෝටෝන පරමාණුවේ විශාලත්වයට යම් දායකත්වයක් ලබා දෙන මුත් බොහෝ විට සිදු කරන්නේ න්‍යෂ්ටියේ ධන ආරෝපණ සංඛ්‍යාව වැඩි කිරීමයි
එවිට ඉලෙක්ට්‍රෝන කවච න්‍යෂ්ටිය වෙතට ආකර්ෂණය වේ
මෙවන් අවස්ථාවක දී වැඩිවන න්‍යෂ්ටික ආරෝපණය සමතුලිත වන්නේ ඒ හා වැඩිවන ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රමාණය මගිනි
එම සංසිද්ධිය ආචරනය ලෙස හැදින්වේ
මෙවිට කාණ්ඩයක් ඔස්සේ පහළට යන විට පරමාණුවේ ප්‍රමාණය විශාල වේ
කෙසේ වුවද , ආචරණ‍ෙයන් සිදුවන බලපෑම අඩුවන අවස්ථා 2ක් පවතී
මෙම අවස්ථ‍ාවේ දී පරමාණුවේ ප්‍රමාණය අපේක්ෂිත අගයට වඩා කුඩා වේ
ලැන්තනයිඩවල හැසිරීම 

4f- කාක්ෂිකවල ඉලෙක්ට්‍රෝන එනම් , සීරියම්(z=58) සිට ලුටෙටියම් දක්වා(z=71) වූ ඉලෙක්ට්‍රෝන ආචරණය කෙරෙහි එතරම් බලපෑමක් නොදක්වයි. එමනිසා ලැන්තනයිඩ ශ්‍රේණියෙන් පසුව එම ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණුක අරය අපේක්ෂිත අගයට වඩා අඩු වන අතර , ඊට ඉහළ ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණුක අරයට බෙහෙවින් සමාන වේ
හැෆ්නියම් හා සර්කෝනියම්හි පරමාණුක අරයන් සමාන වන්නේ ද නයෝබියම් හා ටැන්ටලම්හි පරමාණුක අරයන් සමාන වන්නේ ද තවත් මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණුක අරයන් සමාන වන්නේ ද මේ සංසිද්ධිය හේතුවෙනි
මේ බලපෑම ප්ලැටිනම් (z =78) දක්වා හොදින් දැකගත හැකි අතර ඉන්පසුව ඇති මූලද්‍රව්‍ය නිෂ්ක්‍රීය යුගල ආචරණය නමින් හැදි‍න්වෙන සාපේක්ෂතා ආචරණයට යටත් වේ
d ගොණුවේ මූලද්‍රව්‍යවල හැසිරීම 

d ගොණුවේ මූලද්‍රව්‍ය පරමාණුවල කාක්ෂිකවල හැකිලීම ලැන්තනයිඩ හා සමානවම සිදු නොවුනත් බලපාන හේතුව එකම වේ
මෙහිදී සිදුවන්නේ 3d ඉලෙක්ට්‍රෝනවල දුබල ආවරණ හැකියාව පරමාණුක අරයට බලපෑමයි
මේ නිසා අන්තරික මූලද්‍රව්‍යවලින් පසුව එන ගැලියම් සිට බ්‍රෝමීන් දක්වා වූ මූලද්‍රව්‍යවල රසායනික ලක්ෂණ පෙර පරිදිම ඉහළ ආවර්තයට සමාන වේ
නිරීක්ෂණ හා පර්යේෂණ මගින් ලබාගත් පරමාණුක අරයන්

(pm වලින් මැන ඇති මෙහි නිරවද්‍යතාව 5pm පමණ වේ)

ගණනය කිරීම් මගින් ලබාගත් පරමාණුක අරයන් 
(pm වලින් මැන ඇත)

රසායනික මූලද්‍රව්‍ය වල ගුණ
පරමාණුක ගුණ
බොහොමයක් පිළිකා මුලින්ම හදුනාගනු ලබන්නේ එහි රෝග ලක්ෂණ මගින් හෝ රෝග විමර්ශන ක්‍රම මගිනි
ඉහත කී ආකාර දෙකෙන්ම පිළිකාවක් පිළිබද නිශ්චිත රෝග නිර්ණයක් ලබාදිය නොහැකි අතර ඒ සදහා ව්‍යාදිවේදියකුගේ උපදෙස් අවශ්‍ය වේ
ව්‍යාදිවේදියෙකු යනු පිළිකාවන් සහ අනෙකුත් රෝග නිර්ණය කිරීම සදහා විශේෂඥ දැනුමක් ඇති වෛද්‍ය වරයෙකි
රෝග නිර්ණය කිරීමේ ක්‍රම 
පිළිකාවක් ඇති බවට සැක සහිත පුද්ගලයෙකු විවිධ වෛද්‍ය පරීක්ෂණ කෙරෙහි භාජනය කෙරේ
ඒවා නම් රුධිර පරීක්ෂා, එක්ස් රේ පරීක්ෂාවන්, සී.ටී. ස්කෑන් සහ එන්ඩොස්කොපි පරීක්ෂාවන්ය
ශරීරයේ පටක විශ්ලේෂණය (බයොප්සි පරීක්ෂාවක්) 
විවිධාකාර හේතුමත පදනම් වුවත් පිළිකාවක් ඇති බවට සැක කලද බොහෝ පිළිකාවන් සදහා නිශ්චිත රෝග නිර්ණයක් ලබාගැනීමට ව්‍යාදිවේදියකු මගින්  ලබාදෙන අදාල පිලිකා සෛල වල පටක වාර්තාවක් අත්‍යවශ්‍ය වේ
මෙම අදාල පටක කොටස බයොප්සි පරීක්ෂාවකින් හෝ සැත්කමකින් ලබාගත හැකිය
බොහෝ බයොප්සි පරීක්ෂාවන් ශල්‍යාගාරයකට නොගොස් වෛද්‍යවරයා රැඳී සිටින කාමරය තුළදීම ලබා ගත හැකිය
උදා - සම, පියයුරු හෝ අක්මාවේ පටක කොටස් අනෙකුත් අවයව වල සිදුකරන බයොප්සි පරීක්ෂාවන් සදහා නිර්වින්දන ක්‍රම භාවිතා කරමින් ශල්‍යාගාරයක් තුළ සිදු කරන සැත්කමක් අවශ්‍ය වේ
ව්‍යාදිවේදියෙකු මගින් ලබාදෙන නිර්ණයෙහි වර්ධනයට ලක්වන සෛල වර්ගය පිලිබද හැදින්වීමක් කරයි
තවද අදාල වර්ධනයෙහි පටක විද්‍යාත්මක වර්ගි කරණයේ සහ එහි අනෙකුත් ලක්ෂණ ද සදහන් කරයි
ඉහත තො‍රතුරු එක්ව ගත් කළ අදාල රෝගියාගේ රෝගයෙහි තත්ත්වය අවබෝධකර ගැනීමට සහ වඩාත් සුදුසු ප්‍රතිකාර ක්‍රමය තෝරා ගැනීමට උපකාරීවේ
සෛල ජාන විද්‍යාව (Cytogenetics) සහ ප්‍රතිශක්ති පටක රසායන විද්‍යාව (Immunohistochemistry) යනු ව්‍යාදිවේදීන් විසින් පටක කොටස් මගින් සිදුකරන අනෙකුත් වර්ග වල පරීක්ෂාවන්ය
මෙම පරීක්ෂණ මගින් අදාල පිළිකාව අනාගතයේදී හැසිරෙන ආකාරය සහ වඩාත් සුදුසු ප්‍රතිකාර ක්‍රම පිලිබද අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය
ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ අංකුර ලිපි
මහජන සෞඛ්‍ය සදහා වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයට වඩා කැපී පෙනෙන ලෙස රාජ්‍ය අනුග්‍රහයක් නොලැබුණ ද බොහෝ රජයන් විසින් රෝග වළක්වා ගැනීම ආබාධිත තත්වයන් වළක්වා ගැනීම හා වයස් ගත වීමේ දී ඇති වන බලපෑම් අඩුකර ගැනීම සදහා මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන්වල වැදගත්කම හදුනාගෙන ඇත
මෑත කාලයේදී සෞඛ්‍ය වර්ධනය කර ගැනීම පිණිස එන්නත්කරණ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කරන මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන් විෂ්මය ජනක ලෙස දියුණුවක් පෙන්නුම් කරයි
උදාහරණයක් ලෙස මානව වර්ගයාට වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පිඩාකාරී වූ වසූරිය රෝගය මෙම එන්නත්කරණ වැඩසටහන් මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම තුරන් කිරීමට හැකියාව ලැබුණි
මෑත කාලයේදී මුළු ලෝකයම මුහුණ දෙන වඩාත් වැදගත් මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුව වන්නේ එච්.අයි.වී. / ඒඩ්ස් රෝගයයි
ෆ්රාන්ස් කෆ්කා, චාලට් බ්‍රොන්ටේ වැනි රචකයින් සහ සංගීත නිර්මාපකයෙකු වූ ෆ්රාන්ස් ෂූ බර්ට් වැනි පුද්ගලයන්ට ද එකල වැළදුනු ක්ෂය රෝගය මේ වන විට නැවත වරක් හිස ඔසවමින් පවතින්නේ ඒච්
අයි.වී / ඒඩ්ස් රෝගය හා සම්බන්ධ අනෙකුත් ආසාදන නිසාවෙන් සහ අනෙකුත් සම්මත ප්‍රතිජීවක ඖෂධ සදහා බැක්ටීරියාවන් ප්‍රතිරෝධීතාවයක් දක්වන බැවිණි
අනෙකුත් ඉතා වැදගත් මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් වන්නේ දියවැඩියාවයි. වසර 2006 දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ප්‍රකාශයට පත් කළ අන්දමට ලොව පුරා අවම වශයෙන් මිලියන  171 ක් වූ ජනගහනයක් දියවැඩියාවෙන් පීඩා විදිති
මෙහි ප්‍රවණතාවය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යමින් පවතින අතර වසර 2030 වන විට මෙම සංඛ්‍යාව දෙගුණයක් විය හැකි බවට තක්සේරු කර ඇත
මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබදව වූ මත භේදාත්මක අංගයක් වන්නේ දුම්පානය පාලනය කිරීමයි
බොහෝ ජාතීන් දුම්පානය අවම කර ගැනීම සදහා සියළුම පොදු ස්ථානවල හා ඇතැම් ස්ථානවල දුම්පානය කිරීම වෙනුවෙන් නීති සම්පාදනය කිරීම හා බදු අය කිරීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇත
සංවර්ධනය වූ රටවල්වල මරණ ඇති කිරීමට දුම් පානය ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇති බැවින් එම රටවල රජයන් සතු වගකීමක් ලෙසට අක්‍රීය දුම්පානය පාලනය කිරීම හා දුම්පානය සදහා අවම අවස්ථාවන් ලබාදීම මගින් මරණ  අනුපාතය අඩු කළ හැකි බවට සාක්ෂි යෝජනා වී ඇත
ප්‍රතිවාදීන් සදහන් කරන අන්දමට මෙමගින් පුද්ගලයෙකුගේ නිදහසට සහ වගකීම්වලට පීඩා පමුණුවන අතර එමගින් වඩාත් හොද මහජන සෞඛ්‍යයක නාමයෙන් රජය මගින් වඩවඩාත් තෝරාගැනීම් ඉවත් කිරීමට ධෛර්ය  සැපයීමක් සිදු කරන බවට ඔවුහු විශ්වාස කරති
කෙසේ නමුත් යෝජකයන් සදහන් කරන අන්දමට අක්‍රීය දුම්පානය මගින් අන්‍යයන් හට රෝග ඇති කිරීම මානව අයිතිවාසිකමක් නොවන අතර ඔවුන් හට තමාගේ නිවස තුළදී දුම්පානය කිරීමට නිදහස ඇත
org/wiki/Public_health#Public_health_programs
අක්මාව බද්ධ කිරීම යනු රෝගී අක්මාවක් නිරෝගී පුද්ගලයෙක්ගේ අක්මාවක් මගින් ප්‍රතිස්තාපනය කිරීමයි
මෙහිදී බහුලවම භාවිතා වන ක්‍රමය වන්නේ අදාල පුද්ගලයාගේ රෝගී අක්මාව ඉවත් කර දායකයකුගෙන් ලබාගන්නා නිරෝගී අක්මාවක් රෝගියාගේ අක්මාව පිහිටි ස්ථානයටම බද්ධ කිරීමයි
අක්මාව බද්ධ කිරීම අක්මා රෝග ඇති අසාධ්‍ය රෝගීන්ට සහ ක්ෂණිකව අක්මාව අක්‍රිය වූ පුද්ලයන් හට ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස අද දින ඉහළ පිලිගැනීමක් ඇත
ඉතිහාසය 
ප්‍රථම මිනිස් අක්මා බද්ධ කිරීම සිදු කරන ලද්දේ 1963 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඩෙන්වර් සහ කොලරාඩෝ ප්‍රාන්තයන්හි වෛද්‍ය තෝමස් ස්ටාල් ඇතුළු වෛද්‍ය කණ්ඩායමක් විසිනි
වෛද්‍ය ස්ටාල් මීට අමතරව අක්මා බද්ධ කිරීම් ද ඊළග වසර කිහිපය තුළ සිදු කළ අතර 1967 දී ප්‍රථම වරට අක්මා බද්ධයකින් පසු රෝගියෙකු වසරක් ජීවත් වුණි
විවිධ ශෛල්‍ය උපක්‍රම හමුවේ අක්මා බද්ධ කිරීම 1970 දී පරීක්ෂණාත්මක මට්ටමක පැවතුණු අතර සැත්කමකින් පසු රෝගියෙකු වසරක් ජීවත් වීමේ සම්භාවිතාව එවකට සියයට 25 ක් වුණි
සර් රෝයි කානි විසින් සයික්ලොස්පොරීන් නම් ඖෂධය හදුන්වා දීමෙන් පසු සැත්කමට ලක් වු රෝගීන් කෙරෙහි යහපත් ප්‍රතිඵල ලබාදුනි
1990 දී වැඩිහිටියන් සහ කුඩා ළමුන් සදහා ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස හදවත් බද්ධය යොදා ගැනේ
මේ වන විට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි 100 කටත් වඩා ස්ථානයක සහ යුරෝපයෙහි බොහෝ ස්ථාන වල අක්මා බද්ධ කිරීම් සිදු කෙරේ
අක්මා බද්ධ කිරීම් මගින් නිරතුරු ව ම සංකූලතා ඇති වුවද මේ වන විට සැත්කමින් පසුව රෝගියකු වසරක් ජීවත් වීමේ සම්භාවිතාව සියයට 85 සිට 90 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත
අවාසනාවකට මෙන් මරණයට පත් වු පුද්ගලයන්ගෙන් ලැබෙන අක්මාවන් ප්‍රමාණයෙහි හිගතාවක් දක්නට ඇති නිසා දැනට කෙරෙන අක්මා බද්ධ කිරීම් සදහා ඒවා ලබාගනුයේ ජීවත් වන පුද්ගලයන්ගේ අක්මාවෙනි
බද්ධ කිරීමේ ක්‍රමෝපායන් 
බද්ධ කිරීමකට ප්‍රථම අක්මාව වෙතට ආධාරයක් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදීම අත්‍යාවශ්‍යවේ
කෘතිමව අක්මාව සදහා ආධාරයක් ලබාදීම හෝ වෙනත් කෘතිම ක්‍රම මගින් ආධාර සැපයීම තවමත් සායනික මට්ටමෙන් අධ්‍යයනය වෙමින් පවතී
අවසානයේදී සියළුම අක්මා බද්ධ කිරීම් වලදී ස්වභාවිකවම ඇති අක්මා ඉවත් කර එය පෙර පිහිටි ස්ථානයේම නව අක්මාවක් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි
මෙම බද්ධ කිරීමේ සැත්කම අක්මාව ඉවත් කිරීමේ අදියර, සැත්කමෙන් පසු අක්මාව මුළු මනින්ම ඉවත් කළ අදියර සහ බද්ධ කිරීමෙන් පසු අදියර ‍ලෙස අදියර තුනකි
මෙම සැත්කම සිදු කරනුයේ උදර කුහරයේ ඉහළ කොටස මත යොදන විශාල කැපුමක් මගින‍ි
අක්මාව ඉවත් කිරීමේ දී අක්මාව හා සම්බන්ධ සියළුම තන්තු හා පටක කොටස්, පොදු පිත්ත ප්‍රනාලය, යාකෘතික ධමනිය හා යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව කපා වෙන් කරනු ලැබේ
සාමාන්‍යයෙන් අපරමහා ශිරාවෙහි අක්මාවට පිටුපසින් ඇති කොටස අක්මාව සමග ඉවත් කෙරෙන අතර වෙනත් සැත්කම් ක්‍රමයක් මගින් ප්‍රතිග්‍රාහකයාගේ අපර මහා ශිරාව සංරක්ෂණය කර ගත හැකිය
බද්ධ කරනු ලබන අක්මාවෙහි ඇති දායකයාගේ රුධිරය UW (Viaspan) හෝ HTK වැනි ශීත කරන ලද අවයව තැන්පත් කරනු ලබන ද්‍රාවකයක් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ලබයි
බද්ධ කිරීමේදී අපරමහා ශිරාව, යාකෘතික ප්‍රතිහාර්ය ශිරාව සහ යාකෘතික ධමනිය එකිනෙක සම්බන්ධ කරනු ලැබේ
අළුතින් බද්ධ කරන ලද අක්මාවට නව රුධිර සංසරණයක් ලැබුනු පසු පිත්ත ප්‍රනාලය ප්‍රතිග්‍රාහකයා පිත්ත ප්‍රනාලයට හෝ කුඩා අන්ත්‍රයට සම්බන්ධ කරනු ලැබේ
මෙම සැත්කම සිදු කිරීමට සාමාන්‍ය යෙන් පැය 5 ක් ‍ හෝ 6 ක් ගත වන අතර ‍ෛශල්‍ය වෛද්‍ය වරයාගේ අත් දැකීම් හා දක්ෂතා අනුව ගත වන කාලය අඩු හෝ වැඩි වියි හැකිය
අක්මා බද්ධ කිරීම් බොහොමයකගේ මිය ගිය දායකයෙකුගේ සම්පුර්ණ අක්මාවම ප්‍රතිග්‍රාහකයාට බද්ධ කරනු ලැබේ මෙය බොහෝ විට සිදු කරනුයේ වැඩිහිටි ප්‍රතිග්‍රාහකයන් සදහාය
කුඩා ළමුන් වෙත අක්මාව බද්ධ කිරීමේ දී වැඩිහිටියෙකුගෙන් ගන්නා අක්මාවෙන් කොටසක් අද‍ාල ළදරුවා‍ෙග් අක්මාවට සමාන ප්‍රමාණයකින් පිහිටන පරිදි කපා ඉවත් කරනු ලැබේ
මෙම ක්ෂේත්‍රයෙහි ඇති තවත් විශේෂ අංගයක් වනුයේ එක් දායකයෙකුගේ අක්මාවක් දෙකට කැපීම මගින් ප්‍රතිග්‍රාහකයන් දෙදෙනෙකුට බද්ධ කිරීම සදහා යොදා ගැනීමට හැකි වීමයි
තවද ජීවත් වන නිරෝගී දායකයෙකුගේ අක්මාවෙන් කොටසක් ප්‍රතිග්‍රාහකයෙකුට බද්ධ කල හැකිය
මෙලෙස කුඩා ළමයෙකුට අක්මා බද්ධ කිරීමක් සිදු කරන විට ජීවත් වන දායකයාගේ අක්මාවෙන් 20% ක ප්‍රමාණයක් කපා ඉවත් කරගත යුතුය
යකෘත්විද්‍යාව
අවයව බද්ධයන්
උපකාරක ජීරණ අවයව ශල්‍යකර්මය
වෛද්‍යවේදය
උළුක්කුවීමක් යනු දේහයේ ඛණ්ඩරාවක ක්ෂණික ඇදීමක් නිසා සිදුවන අනතුරකි
සාමාන්‍ය වශයෙන් මෙම ඛණ්ඩරාවන් ඇදීමකට පමණක් ලක්වේ
නමුත් මෙය සම්පුර්ණයෙන් ඉරීමකට ලක්වු විට දිගු කාලීනව එක් තැන්ව ප්‍රතිකාර ගත යුතු අතර සැත්කමක් මගින් එය යථාතත්වයට පත් කිරීමට ඇතැම් විට අවශ්‍ය වේ

වර්ග 
ඇතැම් රෝග ලක්ෂණ උළුක්කු වීමක ඇති දරුණුතම නිර්ණය කිරීමට යොදා ගත්තද වඩාත් නිවැරදි ක්‍රමය වන්නේ චුම්භක අනුනාද ප්‍රතිරූපනය (MRI  scan) භාවිතා කිරීමයි
උළුක්කුවීම් වර්ග හතරකට බෙදා දැක්වෙයි
පළමු වර්ගයේදී ඉතා කුඩා ඉරීමක් හෝ ඛණ්ඩරාවක් ඇදීමක් පමණකි සිදුවේ
දෙවන වර්ගයේදී ඛණ්ඩරාවේ ඉරීමක් සිදුවන අතර එමගින් අදාල ප්‍රදේශයේ ඉදිමුමක් සහ වේදනාවක් ඇතිවේ
තුන්වන වර්ගයේදී ඛණ්ඩරාව සම්පුර්ණයෙන්
ලක්වේ
හතරවන වර්ගයේ උළුක්කු වීමක් වඩාත් දරුණු වන අතර එමගින් ඒ අවට ඇති ඉතා කුඩා අස්ථි බිදීමකටද ලක්විය හැකි අතර ඛණ්ඩරාවද සම්පුර්ණයෙන්ම කැඩීයයි
සැත්කමක් මගින් මගින් මෙය යථාතත්වයට පත් කළ යුතුය
රෝග ලක්ෂණ  
උළුක්කු වීමකට ආරාධිත රෝග ලක්ෂණ වනුයේ

	අදාල ප්‍රදේශය ආසාදනයට ලක්වීම
	එම ප්‍රදේශයේ ඇති වේදනාව
	ඉදිමුම
	ක්‍රියාකාරීත්වය අඩපන වීම
	අදාල ගාත්‍රයේ සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වය නොමැතිවී යාම
	අඩාල ඛණ්ඩරාවේ ප්‍රත්‍යාස්ථතාව අඩුවීම

හන්දිවලට ඇති බලපෑම

ඹ්නෑම හන්දියක උලුක්කු වීමත් ඇති විය හැකි වුවද ඒවා බහුලවම දක්නට ඇත්තේ

වළලු කර
මෙය වඩාත්ම බහුලව උලුක්කුවීමට ලක්වන හන්දිය වන අතර එය බොහෝ වේදනාකාරී වේ
වළලුකර අස්ථි ‍ බිදීමක් යථා තත්වයට පත්වීමට ගතව කාලයට වඩා උලුක්කු වීමක් සුව වීමට කල් ගත වේ
දණ හිස
දණහිසෙහි පුර්ව කුරුසාකාර ඛණ්ඩ‍රාව බිදීමෙන් බහුලව උලුක්කු වීම් ඇතිවේ
මෙය මලල ක්‍රීඩකයන්ට , පැසි පන්දු සහ ජුඩෝ ක්‍රීඩකයන් අතර බහුලව දක්නට ලැබේ
ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව යනු රෝගී වූ හෝ අණතුරු මගින් තුවාල වූ රෝගීන් සදහා ප්‍රතිකාර කිරීම හෝ පරීක්ෂණ කිරීම සදහා සැත්කම් මාර්ගයෙන් හෝ නොයෙකුත් උපකරණ භාවිතා කිරීම මගින් රෝගීන්ගේ ශරීර ක්‍රියාකාරිත්වය හෝ  පෙනුම යථාතත්වයට  ගැනීම සදහා සිදුකරන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ එක් විශේෂිත වූ අංගයකි
ශල්‍ය යන වචනයෙන් පිළිබිඹු වන්නේ ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවට අයත් යන්නයි
උදා - ශල්‍ය උපකරණ, ශල්‍ය හෙද නිළධාරී
සැත්කම් කිරීම මිනිසුන් හෝ සතුන්ට පවා සිදු කෙරේ
ශල්‍ය කර්මයක් විනාඩි කිහිපයක සිට පැය ගණනක් දක්වා වුවද සිදු කළ හැකිය
නමුත් යම්කිසි  රෝගයකට ප්‍රතිකාරකයක් ලෙස කාලයක් මුළුල්ලේ සිදුකරන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස සැත්කම් සිදු කරනු නොලැබේ
ශල්‍ය යන වචනය සැත්කමක් සිදුකරන ස්ථානය යන්න අර්ථ දැක්වීම සදහා යොදාගැනේ
ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව
ටී ස්කෑන් ක්‍රමය යනු සිරුරේ තෝරාගත් තලයක විස්තර දැක්වීමේ විකිරණ ක්‍රම වේදය (Tomography)  භාවිතයට ගැ‍ෙනන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ එක් ප්‍රතිරූපණ ක්‍රමයකි
මෙහිදී  තනි අක්ෂයක් වටා භ්‍රමණය වන ද්විමාන එක්ස් කිරණ සමුහයක් මගින් අදාල රෝගියාගේ දේහ අභ්‍යන්තරය පිළිබදව ත්‍රිමාන ප්‍රතිබිම්භයක් ලබාගැනීම සදහා ඩිජිටල් ක්‍රමය යොදා ගැනේ
Tomography යන වදන ග්‍රීක භාෂාවෙන් පෙත්තක් යන තේරුම් ඇති tomos යන්නෙන් ද ලිවීම යන තේරුම ඇතිව graphein යන්නෙන් ද නිර්මාණය වී ඇත
ටී ස්කෑන් ක්‍රමය මුලින්ම හැදින්වූයේ EMI ස්කෑන් යන නමින් වන අතර එය ඇති වූයේ සංගීතය හා පටිගත කිරීම සදහා ප්‍රසිද්ධ EMI පරික්ෂණයේ ශාඛාවක් ලෙසටය
එය පසුකාලීනව Computed axial tomography  සි
ටී ස්කෑන් ලෙස හැදින්‍ වේ
ටී. ක්‍රමයේදී ඉතා විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් මෙහෙය විය හැකි ක්‍රමෝපායක් ඇති අතර මෙහිදී එක්ස් කිරණ කදම්භයක් අවහිර කිරීමට ඇති හැකියාව මගින් විවිධ කොටස් නිරූපණය කරනු ලැබේ
අතීතයේදී මෙහිදී ලබාදුන් ප්‍රතිබිම්භ අක්ෂීය හෝ හරස්තල වල ඒවා වු අතර නුතන ස්කෑන් උපකරණ මගින් මෙම දත්ත විවිධ තල ඔස්සේ හෝ ත්‍රිමාණව දර්ශනය කරගත හැකිය
ටී ස්කෑන් ක්‍රමය සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ බහුලව දක්නට ලැබුණ ද වෙනත් ක්ෂේත්‍රයන්හි ද දක්නට ලැබේ
උදාහරණ ලෙස විනාශ කළ නොහැකි ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කිරීමේදී සහ University of Texas at Austin හි DigiMorph නම් ව්‍යාපෘතියේදී ජීව විද්‍යාත්මක සහ පාෂාණ ධාතුවිද්‍යාත්මක නිදර්ශක අධ්‍යයනය සදහා සි
ටී ස්කෑන් ක්‍රමය යොදා ගන්නා ලදී
org/wiki/Computed_tomography
ආරෝග්‍යශාලා හෙවත් රෝහල් යනු විශේෂිත කාර්ය මණ්ඩලයක් සහ විශේෂිත උපකරණ භාවිත කරමින් නේවාසික ප්‍රතිකාරද සහිතව සෞඛ්‍ය සේවා සපයන ආයතන වෙති
නූතනයේදී රෝහල් සඳහා සාමාන්‍ය වශයෙන් අරමුදල් ලබාදෙනු ලබන්නේ අදාළ රජයෙන්, සෞඛ්‍ය සංවිධාන මඟින් (ලාභ ලබන හෝ ලාභ නොලබන), සෞඛ්‍ය රක්‍ෂණ මඟින් හෝ පුණ්‍යාධාර ආයතන මඟින් සෘජුවම සිදුකරන පරිත්‍යාග වශයෙනි
අතීතයේදී කෙසේ නමුත් ඒවා සඳහා ආධාර සපයනු ලැබුවේ ආධුනික ආයතන සහ පුණ්‍යාධාර ලබාදෙන පුද්ගලයන් හෝ නායකයන් මඟිනි
මේ හා සමානව නූතන රෝහල්වල ප්‍රධාන වශයෙන් වෛද්‍යවරුන්, ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් සහ හෙද සේවයන්ගෙන් සමන්විත කාර්ය මණ්ඩලයක් ඇත
අතීතයේදී මෙම කර්තව්‍යයන් සාමාන්‍යයෙන් සිදු කරනු ලැබුවේ ආගමික නායකයින් හෝ ස්වේච්ඡා සේවකයන් මඟිනි
වර්ග  
විවිධ රටවල විවිධ වර්ගීකරණ ක්‍රම පවතී
ඇතැම් රෝගීන් රෝහල් කරා පැමිණීමෙන් රෝග සඳහා නිර්ණයක් ලබාගැනීම හා ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම පිණිස වන අතර ඉන්පසුව ඔවුන් බාහිර රෝගීන් ලෙස ප්‍රතිකාර ලබා පිටව යති
තවත් රෝගීන් පිරිසක් රෝහල්වල සති ගණනන් හෝ මාස ගණන් නේවාසික ප්‍රතිකාර ලබති
රෝහල් සාමාන්‍යයෙන් අනෙක් වර්ගයේ වෛද්‍ය පහසුකම් මගින් වෙනස් වනුයේ ඒවා මගින් රෝගීන් සඳහා නේවාසික ප්‍රතිකාර ලබාදෙමින් සත්කාර කිරීමේ ඇති හැකියාව නිසා ය
මහ රෝහල් 
ප්‍රධාන වශයෙන් හදුනාගැනීමකට ලක් වූ රෝහල් වනුයේ මෙම මහ රෝහල් වන අතර එමගින් විවිධ වර්ගයේ රෝග සහ අනතුරු සඳහා ප්‍රතිකාර ලබාදෙන අතර හදිසි අවස්ථාවන්වලදී සෞඛ්‍ය සඳහා අවධානම් එල්ල වන අවස්ථාවන්වල දී ප්‍රතිකාර ලබාදීම සඳහා හදිසි අනතුරු අංශයක් සහ හදිසි අනතුරු වාට්ටු පිහිටා ඇත
මහ රෝහලක් යනු එය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශයක ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය සේවා පහසුකම් ලබාදෙන ආයතනය වන අතර එහි දිගු කාලීනව රෝගීන් හට ප්‍රතිකාර ලබාදීම පිණිස දැඩිසත්කාර ඒකකයක් සහ ප්ලාස්ටික් සැත්කම් අනෙකුත් සාමාන්‍ය සැත්කම් , ශල්‍යාගාර , සූතිකාගාර හා රසායනාගාර වැනි විශේෂ පහසුකම් ද ඇත
විශාල නගරවල්වල විවිධ ප්‍රමාණයේ සහ විවිධ පහසුකම් සපයන විවිධ වර්ගයේ රෝහල් පවතී
විශේෂ පහසුකම් සහිත රෝහල් 
මෙම වර්ගයේ රෝහල් නම් හදිසි අනතුරු මධ්‍යස්ථාන, ළමා රෝහල්, වයෝවෘද පුද්ගලයන් හට ප්‍රතිකාර ලබාදෙන රෝහල් , මානසික රෝහල් සහ වෙනත් රෝග වර්ගීකරණයන් සඳහා ප්‍රතිකාර ලබාදෙන රෝහල්ය
මෙවන් රෝහලක් තනි ගොඩනැගිල්ලක් හෝ මණ්ඩපයක් විය හැකිය
(විසි වන ශත වර්ෂයට ප්‍රථම පැවති බොහෝමයක් රෝහල් තනි ගොඩනැගිල්ලකින් ආරම්භ වූ අතර එය පසුකාලීනව මණ්ඩපයක් බවට පත් වුණි
ඇතැම් රෝහල් වෛද්‍ය පරීෂණ සහ පුහුණු කිරීම සදහා පසු කාලීනව විශ්ව විද්‍යාල හා  අනුබද්ධ කරන ලදී
ලොව පුරාම බොහොමයක් රෝහල් රජය හෝ පුණ්‍යාධාර ආයතන මගින් ලාභ නොලබන ආයතන ලෙසද නඩත්තු කරනු ලබයි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුල බොහෝමයක් රෝහල් ලාභ ලැබීමේ අරමුණින් තොරව පවත්වා ගෙන යනු ලබයි
ශික්ෂණ රෝහල්  
ශික්ෂණ රෝහල් හෝ විශ්ව විද්‍යාලවලට අනුබද්ධ රෝහල් රෝගීන්ට වෛද්‍ය ආධාර ලබාදෙන ගමන් වෛද්‍ය සිසුන්‍ට ඉගැන්වීමේ කටයුත්ත සඳහා රෝගීන්ගේ උදවු හා දායකත්වය ලබාදෙයි
වෙනත් පහසුකම් 
බොහෝ රෝහල් සඳහා ස්වේච්ඡා වැඩ සටහන් ඇති අතර මෙහිදී බොහෝ පුද්ගලයන් හට (ශිෂ්‍යයින් හා ජේෂ්ඨ පුරවැසියන් ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වී විවිධ සේවාවන් ලබාදිය හැකිය
විදුලිය සැපයීම් විසන්ධි වූ අවස්ථාවන්වලදී ඒ සදහා ක්‍රියාකාරී වීමට අතිරේක විද්‍යුත් සැපයුම් ඒකකයක් පවත්වා ගැනීම නිත්‍යානුකූලය
මීට අමතරව හදිසි අවස්ථාවකදී රෝගීන් වෙත ලබාදෙන ප්‍රතිකාර නිසි පරිදි පවත්වාගෙන යෑම සඳහා වඩා හොද යටිතල පහසුකම් පද්ධතියක් පැවතීම අත්‍යවශ්‍ය වේ
අතීතය

ආශ්‍රිත
 සායන
 ශ්‍රී ලංකාවේ ආරෝග්‍යශාලා

ආරෝග්‍යශාලා
ඖෂධ ලෙස සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාරවන ඖෂධවේදීමය බෙහෙත් යනු ඖෂධවේදීමය ක්‍රියාකාරිත්වයක් සහිත රසායනික ද්‍රව්‍යයවේ
සාමාන්‍ය වශයෙන් ව්‍යහාරයේ දැක්වෙන පරිදි බෙහෙතක් වන අතර එය යම්කිසි රෝගයක් වළක්වා ගැනීම, සුවකර ගැනීම, වේදනාවක් අඩුකර ගැනීම හෝ ආතතිය , බඩගින්න හෝ යම්කිසි අපහසුතාවයක් මගහරවා ගැනීම පිණිස භාවිතා කරන ද්‍රව්‍යයකි
ඖෂධ භාවිතා කිරීම යනු යම්කිසි රෝග අවස්ථාවකදී ඖෂධයක් නිසි පරිදි පරිහරණය කිරීමයි
මෙයට තවත් සමාන යෙදුමක් වනුයේ භිෂග් චිකිත්සාවයි. ඖෂධ මගින් ප්‍රතිකාර ලබාදීම යනු යම්කිසි රෝගයක් සුව කිරීමේ අභිප්‍රායෙන් යම්කිසි ඖෂධයක් පරිහරණය කිරීමයි
මෙමගින් ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී භාවිතාවන ක්‍රමෝපායන් හා කායික වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී සිදු කරන ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස පැහැදිලි වේ
මෙම අංශ දෙකෙහි ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉතිහාසයෙහි සදහන් වේ
සායනික ක්‍රියාකාරකම්වල දී ඖෂධ පරිහරණය කිරීම සායනික ඖෂධ විද්‍යාව ලෙස හැදින්වේ
(Clinical Pharmacology) මෙලෙස ඖෂධ යොදා ගෙන ප්‍රතිකාර කිරීම මගින් කායික වෛද්‍ය සහ ශල්‍ය වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස පැහැදිලි වේ
වර්ගීකරණය 

ඖෂධ භාවිතා කිරීම සාමාන්‍යයෙන් විවිධ ක්‍රමවලට වර්ගීකරණය කරනු ලබයි
උදා - එහි රසායනික ගුණාංග අනුව , ඖෂධය ලබාදෙන ක්‍රමය අනුව හෝ ඖෂධය මගින් බලපෑමට ලක්වන ජෛව විද්‍යාත්මක පද්ධතිය අනුවය
මෙලෙ‍ස වර්ගීකරණය සදහා පුළුල්වම භාවිතා වන විස්තරාත්මක වර්ගීකරණ පද්ධතිය වනුයේ Anatomical Therapeutic Chemical Classification System (ATC system) ය
ඖෂධ වර්ග 

	ප්‍රතිජ්රකයන්
(Antipyretics)සිරුරෙහි උෂ්ණත්වය පාලනය කරයි
වේදනානාශක
	මැලේරියාව සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරන ඖෂධ
	ප්‍රතිජීවක ඖෂධ
බැක්ටීරියාවල වර්ධකය අඩාල කරයි
විෂබීජ නාශක
පිලිස්සීම් , කැපීම් හා තුවාල අවට විෂබීජවල වර්ධනය නවතාලයි
රෙගුලාසි

ආශ්‍රිත ලිපි
 බෙහෙත්

ඖෂධවේදය
ඖෂධ විද්‍යාව
ප්‍රයෝජන   
රත් කිරීම			
දහනය
ජීවානුහරණය
					     	   
ආශ්‍රිත උපකරණ   
විද්‍යුත් තාප උඳුන
තාපන මැන්ටලය

විද්‍යාගාර තුළ බහුලව දැකිය හැකි උපකරණයක් වන බන්සන් දාහකය තනි විවෘත දැල්ලක් ලබාගැනීමට යොදාගන්නා අතර ඒ ඇසුරින් උණුසුම් කිරීම් කටයුතු ජීවානුහරණ ක්‍රියා සහ දහනය කිරී‍ම් සිදු කරනු ලැබේ
ඉතිහාසය 

1852 වසරේදී රොබට් බන්සන් හීඩ්ල්බර්ග් සරසවියට බැදෙන විට සරසවියේ පාලනාධිකාරිය ඔහුට නව විද්‍යාගාරයක් තනා දීමට පොරොන්දු විය
මේ වන විට හීඩ්ල්බර්ග්, මංමාවත්  ආලෝකකරණය කිරීම සඳහා ගල් අගුරු වායුව යොදාගැනීම අරඹා තිබූ බැවින් ඉදිකෙරෙමින් පැවති නව  විද්‍යාගාරයට ද ප්‍රදීපනය සදහා ගල් අගුරු වායුවෙන් ක්‍රියා කළ ප්‍රදීපයක සවි කිරීමට ක්‍රියා කෙරුණි
නමුත් විද්‍යාගාරයකට ආලෝකයට අමතරව පරීක්ෂණ කටයුතු සදහා තාප ප්‍රභවයක් හෝ තාපන මූලාවයවක් අවශ්‍ය විය
ලාභදායී බව හා සරලතම මත සැසදීමේ එකල භාවිතා වූ බොහෝ විද්‍යාගාර ලාම්පු අසතුටුදායක තත්වයේ ඒවා විය
එම උපකරණවලින් ලැබුණු දැල්ල වඩා ප්‍රමිතියෙන් බාල විය
දහන ලාම්පුවක දැල්ලෙන් උපරිම තාපයක් ලැබෙන පරිදි නිර්මාණය කළ යුතු වූ අතර ඉන් ලැබෙන දීප්තිය අවම විය යුතු එකක් විය
මේ අනුව 1854 වර්ෂයේ අවසාන භාගයේ තමා වෙනුවෙන් ඉදි කරමින් තිබූ නව විද්‍යාගාරයේ වැඩ කටයුතු කෙරීගෙන යමින් තිබූ කාලයේ එකල සරසවියේ විසූ පීටර් ඩෙසාගා නම් දක්ෂ කාර්මිකයා හට බන්සින් විසින් සැලසුම් මූලධර්ම කිහිපයක් ඇසුරින් නව උපකරණය මූලාදර්ශයක් තනන ලෙස ඉල්ලුම් කරන ලදී
දුම් දැමීමෙන් තොර , අධික ආ‍ලෝකය ගෙන නොදුන් එහෙත් ඉතා උණුසුම් දැල්ලක් නිපදවීමට මෙම බන්සන් හා ඩෙසාගා එක්ව කළ නිමැවුමට හැකි විය
මේ සදහා උපකරණය‍ යොදාගත් ක්‍රමය වූයේ දහනයට ප්‍රථම දහන වායුව වාතය සමග පාලිත ආකාරයෙන් මිශ්‍ර කිරී‍මයි
උපකරණයේ සිලිණ්ඩරාකාර දාහක කොටසේ ඉහළ කෙලවරින් දැල්ල ඇතිවන ලෙස එය සකස් කර තිබූ අතර සිලිණ්ඩරාකාර කොටසේ පාදස්ථරයේ වාතය ඇතුල් වීම සදහා ඩෙසාගා විසින් ‍මාවර තබන ලදී
1855 වසරේ මුල් භාගයේ නව විද්‍යාගාරය විවෘත කරන විට ඩෙසාගා විසින් බන්සන්ගේ සිසුන් සදහා මෙම දාහක 50ක් නිර්මාණය කර තිබුණි
මින් වසර 2කට පසුව උපකරණය පිළිබද විස්තරයක් බන්සන් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර ඔහුගේ සගයින් බොහෝ දෙනෙක් මෙම නව උපකරණය භාවිතා කිරීමට හුරු විය
ක්‍රියාකාරිත්වය 

බන්සන් දාහකයේ වා සිදුරු වැසි ඇති ප්‍රමාණය අනුව ඉන් ලැබෙන දැල්ල වෙනස් වේ
බන්සන් දාහකයේ පැතිවල ඇති සිදුරු - ගෑස් ප්‍රවාහය ඇතුළුවන කපාටය සමග පටලවා නොගත යුතුය
වා සිදුරු සම්පූර්ණයෙන් වසා ඇත
(ආරක්ෂක දැල්ල)
	වා සිදුරු අඩක් විවරව ඇත
වා සිදුරු සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ විවරව ඇත
වා සිදුරු සම්පූර්ණයෙන්ම විවරව ඇත
(උණුසුම් නිල් දැල්ල)

වර්තමානයේ භාවිතා වන බන්සන් දාහක ස්වාභාවික වායුව (ප්‍රධාන වශයෙන්ම මේතේන්) හෝ ද්‍රවිකෘත පෙට්‍රෝලියම් වායුව (එනම් ප්‍රොපේන් , බියුටේන් හෝ පෙර දෙකෙහි මිශ්‍රණයක්) ලපර දෙකෙහි මිශ්‍රණයක් ආරක්ෂාකාරීව දහනය කිරීම මගින් ක්‍රියා කරයි
උපකරණයට බරින් වැඩි පාදමකට සවි වූ සිලිණ්ඩරාකාර දාහකයක් ද එයට දහන වායුව සැපයීම සහ බාහිර වායු තලයට සම්බන්ධ කෙරෙන නැසින්නක් ද වේ
බොහෝ විට මෙම සම්බන්ධකය විද්‍යාගාර බංකුවක් මත ඇති තවත් වායු සපයන නැසින්නකට රබර් තලයක් මගින් සම්බන්ධ කෙරේ
වර්තමානයේ බොහෝ විද්‍යාගාරවල මධ්‍යයක දහන වායු සැපයුමකට සම්බන්ධ කර ඇති මෙවැනි නොසිල ගණනාවක් පවතින අතර ඒ හැරුණු විට ජල වාෂ්ප හා නයිට්‍රජන් වායුව සපයන නොසල සහ රික්ත පොම්ප ලෙස ක්‍රියා කරන නොසල ද පවතී
බන්සන් දාහකයට ඇතුල් වන දාහක වායුව එහි දාහකයේ පත්ලේ ඇති කුඩා සිදුරෙන් ඉහළට විදිනු ලබන අතර එවිට දාහකයේ පාදමේ පිහිටි සිදුරු මගින් වෙන්චුරි ක්‍රියාවලිය මගින් වාතය ද දාහකය තුළටම ඇතුල් වී දාහ්‍ය වායුව සමග මිශ්‍ර වීම සිදුවේ
මෙම වායු මිශ්‍රණ දැල්වූ විට දාහකය කෙළවර දී දහනයට ලක් වේ
මෙසේ වායු මිශ්‍රණය ගිනි දැල්වීම සදහා  පුලිගු දල්වනයක් හෝ ගිනිකූරක් යොදාගත හැක
ඉහත ක්‍රියාවලියේ පූර්ණත්වය සදහා දාහ්‍ය වායුව සමග මිශ්‍රවන ඔක්සිජන් (වාතය) ප්‍රමාණය බලපායි
ඔක්සිජන් සමග අඩුවෙන් මිශ්‍ර වූ දාහ්‍ය වායු දහරක් දහනය වන්නේ අසම්පූර්ණව බැවින් ප්‍රතික්‍රියාවෙන් ලැබෙන උෂ්ණත්වය අඩු වේ
එහෙත් හොදින් වාතය හා මිශ්‍ර වූ විට හොදින් ඔක්සිජන් වායුව ලැබෙන හෙයින් දාහ්‍ය වායුව  දහනය වීමේ දී වඩාත් උණුසුම් දැල්ලක් ලැබීම සිදුවේ
මෙහිදී ඔක්සිජන් හා දාහ්‍ය වායුව සම මවුල ප්‍රමාණවලින් ප්‍රතික්‍රියා වීම සිදුවේ
මේ අනුව දාහකයේ පාදමේ පිහිටි සිදුරුවල ප්‍රමාණය පාලනය කිරීමෙන් දාහ්‍ය වායුව හා මිශ්‍රවන වාත ප්‍රමාණය පාලනය කළ හැක
මෙය වාහනයක කාබියුරේටරයේ ක්‍රියාකාරිත්වයට සම වේ
දාහකයේ පාදමේ පිහිටි සිදුරුවල ප්‍රමාණය පාලනය කිරීමට යොදාගන්නා  “කර” කොටස මගින් සිදුරු විවෘත කර දහන ප්‍රතික්‍රියාව සිදුවීමට ඉඩ සැලසූ විට දාහ්‍ය වායුව දහන පෝෂක වායුව හා හොදින් මිශ්‍රවන බැවින් දැල්ල වඩාත් උණුසුම් වන අතර පැහැයෙන් නිල් වර්ණ‍යක් ගනී
නමුත් සිදුරු වසා තැබුවහොත් දාහ්‍ය වායුව වාතය සමග ගැටෙනුයේ දාහක කොටසේ කෙළවරදීය
මෙවිට ලැබෙන දැල්ල උෂ්ණත්වයෙන් අඩුවන අතර ආරක්ෂක නැතහොත් දීප්ත දැල්ල ලෙස හදුන්වනු ලැබේ
මෙය සාපේක්ෂව දීප්තියෙන් වැඩිය
ඊට හේතුව දැල්ල තුළ අසම්පූර්ණ දහනයෙන් ලැබෙන කුඩා දැලි අංශු තාපදීප්තව දැවීමයි
මෙම දැල්ල වර්ණයෙන් කහ පැහැවන අතර එය උණුසුම් කිරීමට යොදාගත හොත්  එමගින් දැලි තට්ටුවක් උපකරණ පාදමෙහි බැදෙන බැවින් එය අපිරිසිදු යැයි සැලකේ. පූර්ණ දහනය සිදුවන ලෙස සීරුමාරු කළ විට බන්සන් දාහකයේ දැල්ල සමහර පසුබිම් යටතේ අදෘශ්‍යමාන තත්වයට පත්විය හැක
නමුත් එවිට දැල්ල මගින් උත්පාදනය වන තාපය උපරිම වන අතර දැල්ල නිල් පැහැයක් ගනී
මෙවැනි තත්වයක් යටතේ ඉදිකටු කපාටය සීරුමාරු කර බන්සන් දාහකයට ලැබෙන දාහ්‍ය වායු පරිමාව වැඩි කළ හොත් දැල්ලේ විශාලත්වය වැඩි වේ
නමුත් දහනපෝෂී වායු සැපයුම අදාල පරිදි වෙනස් නොකළහොත් දැල්ලෙන් ලැබෙන තාපය අඩුවේ
ඊට හේතුව වැඩි දාහ්‍ය වායු ප්‍රමාණයක් හා මිශ්‍ර වීමෙන් දහන ක්‍රියාවලියේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු වීමයි
රසායනික බන්ධන යනු පරමාණු හා අණු අතර ඇති වන ආකර්ෂණීය අන්තර් ක්‍රියාවන් ඇති කරන්නා වූත්, ද්වී පරමාණුක හා බහුපරමාණුක සංයෝගවල ඵලදායීතාවයට හේතු වන්නාවූත් භෞතික ක්‍රියාවලියයි
මෙම ආකර්ශන බල පැහැදිලි කිරීම ඉතා සංකිර්ණ ක්‍රියාවලියක් වන අතර ඒ සඳහා ක්වන්ටම් විද්‍යුත් ගති විද්‍යාව යොදා ගත යුතු වේ
නමුත් ප්‍රායෝගික තත්ව යටතේ රසායනඥයින් බොහෝ විට රසායනික බන්ධන විස්තර කිරීම සඳහා පහසුවෙන් පැහැදිලි කළ හැකි නොයෙක් සරල ප්‍රමාණාත්මක ආකාර පැහැදිලි කිරීම් හෝ ඔවුන් ක්වන්ටම් භෞතිකව යොදා ගනී
සාමාන්‍යයෙන් ශක්තිමත් රසායනික බන්ධනයන්හිදී බන්ධනයට සහභාගි වන පරමාණු අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන හවුලේ තබා ගැනීම හෝ ඉලෙක්ට්‍රෝන හුවමාරු වීමක් සිදු වේ
රසායනික බන්ධන පදාර්ථයේ සැලසුම තීරණය කරන සාධකය වන අතර විවිධ අණු ද්වීපරමාණුක වායූන් ආදිය ඇතුළු අප අවට ඇති මුළු භෞතික පරිසරයම පාහේ එකිනෙකට බැඳ තබාගන්නේ ද මෙමගිනි
රසායනික බන්ධනවල ශක්තිය එකිනෙකට වෙනස් වේ
සාමාන්‍යයෙන් අයනික හා සහසංයුජ බන්ධන “ශක්තිමත් බන්ධන” සේ සැලකෙන අතර, හයිඩ්‍රජන් බන්ධන හා වැන්ඩර්වාල් බන්ධන “දුර්වල බන්ධන” සේ සැලකේ. නමුත් මෙහිදී අප වඩාත් අවධානය යොමු කළ යුත්තේ දුර්වලම “ශක්‍තිමත් බන්ධනයට” වඩා ශක්තිමත් දුර්වල බන්ධනය ශක්තිමත් විය හැකි බැවිණි
සහසංයුජ බැඳී ඇති පරමාණු දෙකක රූපයක් මනසෙහි ගොඩනගා ගැනීමට ප්‍රථම පහත කරුණු අප සිහියට නගාගත යුතු වේ
ප්‍රතිවිරුද්ධ ආරෝපණ එකිනෙක ආකර්ෂණය වන අතර පරමාණුක න්‍යෂ්ටියේ ඇති ප්‍රෝටෝන ධන ආරෝපණයක් ද ඒ වටා කක්ෂගතව ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන සෘණ ආරෝපණයක් ද දරති
ඉතාම සරල ආකෘතියේදී සහසංයුජ හා ධ්‍රැවීය සහසංයුජ බන්ධන යනුවෙන් හැදින්වෙන රසායනික බන්ධන ඇතිවීමේදී යාබද පරමාණු යුගලක න්‍යෂ්ටි දෙක අතරට ඉලෙක්ට්‍රෝන එකක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇදී ඒම සිදු වේ
මෙහිදී බොහෝ විට ඉලෙක්ට්‍රෝන යුගලයක් ඇදී ඒම සිදු වේ
මෙම තත්ව යටතේ න්‍යෂ්ටි දෙක අතරට පැමිණි සෘණ ආරෝපිත ඉලෙක්ට්‍රෝන දැන් ධන ආරෝපිත පරමාණුක න්‍යෂ්ටි දෙකටම ආකර්ෂණය වී පවතී
ආකර්ෂණ බලය යාබද පරමාණුක න්‍යෂ්ටි දෙක අතර ඇති විකර්ෂණ බලය ඉක්මවන අතර ඒ නිසා‍ මෙම ආකර්ෂණ බලය මගින් පරමාණු න්‍යෂ්ටි යුගල හා එයින් පරමාණු යුගල බොහෝ දුරට එකිනෙකට සාපේක්ෂව අචලව හා සමතුලිතව පවත්වා ගනී
එහෙත් තව දුරටත් එක් එක් පරමාණුව මෙම තුලිත සැකසුම තුළ කම්පනය වෙමින් පවතී
සංක්ෂිප්තව සැලකූ කළ සහසංයුජ හෝ ධ්‍රැවීය සහසංයුජ බන්ධනයකදී සිදුවන්නේ ධන ආ‍රෝපිත පරමාණුක අතර සහයෝගීව තබාගන්නා ඉලෙක්ට්‍රෝන එම න්‍යෂ්ටි විසින් ආකර්ෂණය කරගනිමින් තුලිතතාවයේ පැවතීමයි
අයනික බන්ධනයක් සරළව සැලකීමේදී පහත පැහැදිලි කිරීම් යොදා ගත හැක
බන්ධනයේ හටගන්නා පරමාණු දෙකකි
න්‍යෂ්ටිය අතුරින් එක් පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් වඩාත් ධන ආරෝපිත බවක් පෙන්වයි. මේ නිසා එක් පරමාණුවකින් අනෙක් පරමාණුවට ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රධානය කිරීමක් සිදු වන අතර ඒ නිසා ඉලෙක්ට්‍රෝනදායක පරමාණුව සඵල ධන ආරෝපිත තත්වයකට හෙවත් ධන අගයක් බවටත් ඉලෙක්ට්‍රෝන ලාභියා සෘණ අගයක් බවටත් පත්වේ
මෙම ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ආරෝපිත අයන යුගල අතර හටගන්නා ස්ථිති විද්‍යුත් ආකර්ෂණ බලය එම අයන දෙක අතර ඇති අයනික බන්ධන‍ය සේ සැලකිය හැක
සියලු රසායනික බන්ධන ක්වන්ටම් න්‍යාය මත පදනම්ව පැහැදිලි කළ හැක
නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී වඩාත් සරළ නීති මත පදනම්ව පවා රසායනඥයින්හට බන්ධන ශක්තිය දිශානතිය හා ධ්‍රැවීයතාවය පිළිබඳ අනා‍වැකි පලකළ හැක
අෂ්ඨක නීතිය හා VSEPR න්‍යාය මේ සදහා උදාහරණ සේ ගත හැක
සංයුජතා කවච බන්ධන සොයා පරමාණු කක්ෂීවල රේඛීය අතිච්ඡාදන ක්‍රමය සහ බන්ධන කාණ්ඩය ක්ෂේත්‍ර ඇතුළත් අණුක කාක්ෂික කවච බන්ධන න්‍යායේදී කාක්ෂික අතර මුහුම්කරණයන් සිදුවීම හා අනුනාද වීම් වැනි සංසිද්ධීන් පවා සැලකිල්ලට ගැනේ
රසායනික බන්ධනවල ධ්‍රැවීයතාවයන් හා එමගින් රාසායන ද්‍රව්‍යයන් මත ඇති වන බලපෑම විස්තර කිරීමට ස්ථිති විද්‍යුතය යොදා ගැනේ
රසායනික බන්ධන වල ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන  
බොහෝ සරල සංයෝග වල සහසංයුජ බන්ධන අන්තර්ගත වේ
මෙම අණුවල ඇති ව්‍යුහයන් පිළිබඳ සංයුජතා බන්ධනවාදය මගින් අනාවැකි පළ කළ හැකි අතර අඩංගු පරමාණු පිළිබඳ ගුණ ඔක්සිකරණ අංක වැනි සංකල්ප භාවිතයෙන් තේරුම් ගත හැකිය
අයනික ව්‍යුහයන් අඩංගු අනිකුත් සංයෝග සම්භාව්‍ය භෞතික විද්‍යාවේ න්‍යායන් භාවිතයෙන් අවබෝධ කර ගත හැක
අයනික බන්ධන වලදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම ඒවායේ ඉලෙක්ට්‍රෝන එක් එක් පරමාණු වලට ස්ථානගත වී ඇති අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන පරමාණු අතර හොඳින් ගමන් නොකරයි
එක් එක් පරමාණු සඳහා සමස්ත විද්‍යුත් ආරෝපණයක් ඇති අතර එමගින් අණුක තාක්ෂණික පැතිරීමට ආධාර කරයි
පරමාණු අතර (හෝ අයන අතර) ඇතිවන බන්ධන සමස්ථානික සන්තතික විද්‍යුත් ස්ථිතික විභවයන් මගින් විශාල ලෙස ගති ලක්ෂණය කරයි
වෙනස බලාගැනීමට එකිනෙක සැසඳීමේදී සහසංයුජ බන්ධන වල බන්ධනයන් තුළ ඉලෙක්ට්‍රෝන ඝනත්වය එක් එක් පරමාණුවට අයත් නොවේ
නමුත් පරමාණු අතර අණුක තාක්ෂණය තුළ විස්ථානගත වී පවතී
පුළුල් ලෙස පිළිගන්නා න්‍යායක් වන පරමාණුක කාක්ෂිතවල රේඛීය සංයෝජනය (LCAO) මගින් පරමාණු කාක්ෂිත මගින් අණුක තාක්ෂිත ව්‍යුහ සහ ශක්තීන් සෑදෙන අන්දම විස්තර කිරීමට උදව් වේ
සංශුද්ධ අයනික බන්ධන මෙන් නොව සහසංයුජ බන්ධන සඳහා විවිධ දිශා වලට විහිදුණු ලක්ෂණ ඇත
ඒවාට ආවේණික වූ නම් ද ඇත
සිග්මා සහ පයි බන්ධන එයින් කිහිපයකි
පරමාණු වලට අයනික සහ සහසංයුජ වලට අතරමැදි බන්ධන ද සෑදිය හැකිය
මෙයට හේතුව මෙම අර්ථ දැක්වීම් ඉලෙක්ට්‍රෝන විස්ථාන ගත වීමේ ප්‍රමාණය මත රදා පවතින නිසාය
ඉලෙක්ට්‍රෝන වලට පරමාණු අතර අර්ධ වශයෙන් විස්ථානගතවිය හැකි වුවත් එක් පරමාණුවක් විස්ථානගත වීමට අනෙක් පරමාණුවකට වටා වැඩි වේලාවක් ගත කරයි
මෙම වර්ගයේ බන්ධන ධ්‍රැවීය සහබන්ධන ලෙස නම් කරනු ලබයි
විද්‍යුත් ඝනතාවය බලන්න
තවද, අණුක කාක්ෂිතයක ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන (ධ්‍රැවීය සහසංයුජ හෝ සහසංයුජ බන්ධන) එක්තරා පරමාණුවක (හෝ පරමාණු වල) ස්ථානගත හෝ පරමාණු දෙකක හෝ කිහිපයක් වටා විස්ථානගත වීම සිදුවිය හැකිය
පරමාණු දෙකක් අතර බන්ධනය බන්ධන පරමාණු අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන ඝනත්වයේ ස්ථානගත හෝ විස්ථානගත වීමේ ප්‍රමාණය අනුව තීරණය කරනු ලැබේ
සංයුජතා බන්ධන වාදය 
1927 වර්ෂයේ සහසංයුජවාදය ඉදිරිපත් කරන ලදී
මෙයින් නියමිත පරමාණුක කක්ෂයන්හි වූ සහසංයුජ ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකක් පද්ධතියෙහි ශක්තිය අඩු කර ගැනීමේ ආචරණයෙහි ගුණය නිසා න්‍යෂ්ටීන් දෙක එකිනෙක බැද තබා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියක් විස්තර කරන ලදී
1931 දී මෙම වාදය පදනම්ව රසායන විද්‍යාඥ ලයිනස් පෝලින් විසින් රසායන විද්‍යා අතීතයේ වඩා වැදගත්ම ලේඛණය ලෙස සලකන ‘ඔන්ද නේචර් ඔෆ් ද කෙමිකල් බොන්ඩ්’ යන ලේඛණය ප්‍රකාශ කරන ලදී
මෙම ලේඛණය ලුවිස්ගේ පරීක්ෂණ හෙයිටර් හා ලන්ඩන්ගේ සංයුජතා බන්ධනවාදය පදනම්ව හුවමාරු කරගත් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් සදහා නීති හයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී
පළමු නීති තුන  ඉතා ප්‍රචලිතය
ඉලෙක්ට්‍රෝන යුග්ම බන්ධනය ඇති වන්නේ යම් පරමාණු දෙකක වූ වියුග්ම ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකක් අතර අන්තර් ආකර්ශනය කිරීමෙනි
ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකෙහි බැවුම එකිනෙක විරුද්ධ විය යුතුය
යුග්ම වූ පසු ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙක වෙනත් බන්ධනවලට හවුල් විය නොහැක
අනෙකුත් නීති තුන අළුතින් හදුන්වාදුන් නීති විය
පරමාණුවලින් එක බැගින් වූ තරංග ශ්‍රිතියකට ඉලෙක්ට්‍රෝන -හුවමාරු වීම අදාල වේ
අඩුම ශක්ති මට්ටමේ වූ එක් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ශක්තිමත් බන්ධනයක් සාදයි
පරමාණුවක වූ කක්ෂ දෙකකින් වඩා අතිපිහිට විය හැකි කක්ෂය වඩා ශක්තිමත් බන්ධනයක් සාදයි
මෙම බන්ධනය සාන්ද්‍රිත කක්ෂවල දිශාවටම සෑදෙයි
1939 හේලින්ගේ පෙළපොත
‘ඔන් ද	නේචර් ඔෆ් ද කෙමිකල් බොන්ඩ්’ යන්න රසායනික විද්‍යාවේ “බයිබලය” වශයෙන් සමහරුන් හදුන්වන ලදී
රසායනික විද්‍යාව කෙරෙහි ක්වොන්ටම්වාදයේ බලපෑම  තේරුම් ගැනීමට පරීක්ෂක රසායනික විද්‍යාඥයන්ට මෙම පොත බොහෝ සෙයින් වැදගත් විය
කෙසේ වෙතත් 1959 දී පැන නැගුණු  ගැටළු ප්‍රමාණවත් පරමාණුක කක්ෂීයවාදයට වඩා හොදින් නිරාකරණය කිරීමට මෙම ග්‍රන්ථයේ නව ප්‍රකාශනයන් අපොහොසත් විය
1960 හා 1970 වකවානු තුළදී සහ සංයුජවාදයේ බලපෑම ටිකෙන් ටික අඩු වූ අතර  විශාල පරිගණක වැඩසටහන් තුළ භාවිතයත් සමගම පරමාණුක කක්ෂීයවාදය වර්ධනය විය
1980 වන තෙක් වූ පරිගණක වැඩ සටහන් සදහා සංයුජතා බන්ධනවාදය යොදා ගැනීම මහත් ගැටළුවක් වූ අතර එය විශාළ වශයෙන් විසදීමත් සමගම සංයුජතා බන්ධනවාදය යළි මතු වීමට පටන් ගත්හ
සංයුජතා බන්ධනය හා අණුක කාක්ෂික වාදය අතර සංසන්දනය
සමහර අංශවලින් සංයුජතා බන්ධන වාදය, අණුක කාක්ෂික වාදයට වඩා ඉදිරියෙන් සිටියි
මෙම සංයුජතා බන්ධන වාදය සරලම අණුව වූ, H2 වලට , සරලතම ආකාරය වූ හෙයිට්ලර් - ලන්ඩන් පිවිසුම අනුව යොදන ලද ද, එහි බන්ධන ශක්තිය සඳහා වඩාත් ආසන්න අගයක් ලබා දෙයි
මීට අමතරව එය මඟින් බන්ධන බිඳීමේ හා තැනීමේ දී ඉලෙක්ට්‍රෝනවල හැසිරීම පිළිබඳ වඩා නිරවද්‍ය නිගමනයක් ලබා දෙයි
නමුත් සරල අණුකවල කාක්ෂික වාදය මඟින් අනාවැකි පළ කෙරෙන අයුරින් හයිඩ්‍රජන් අණු වියෝජනය වන්නේ හයිඩ්‍රජන් මුක්ත බන්ධන බවට හා ධන හා ඍණ හයිඩ්‍රජන් අයන බවටයි
මෙම ප්‍රතිඵලය කිසිසේත් භෞතිකව නොලැබේ
අණුක කාක්ෂික වාදය හා සංයුජතා බන්ධන වාදය සඳහා අන්තර් පරමාණුක දුර මුළු ශක්තියට එදිරිව විචලනය දක්වන ප්‍රස්ථාරයේ, සංයුජතා බන්ධන වාදය සඳහා අඳින ලද වක්‍රය, අණුක කාක්ෂික වාදය සඳහා අඳින ලද වක්‍රයට වඩා හැමවිමට ඉහලින් පිහිටන්නේ මන්ද යන්න ඉහත ප්‍රතිඵල මඟින් පැහැදිලි කරයි
ඉහත වෙනස වඩාත්ම හොඳින් දැක්වෙන්නේ වැඩි අන්තර් පරමාණුක දුර සඳහාය
මෙම ගැටළුව සියළුම සමාන න්‍යෂ්ටි සහිත ද්වි පරමාණුක අණු සඳහා ‍මතු වන අතර F2 සඳහා ද විශේෂයෙන් බලපායි
එහි දී එය සඳහා අණුක කාක්ෂික වාදය මඟින් අඳින වක්‍රයේ අවම ශක්තිය, F පරමාණු දෙකෙහි ශක්තියට වඩා වැඩිය
මුහුම්කරණය පිළිබඳ සංකල්පය මඟින් කෙතරම් හොඳින් සංසිද්ධි රාශියක් පැහැදිලි කළ හැකි නමුත්, කාබනික සංයෝගවල බන්ධනවල විචල්‍ය ස්වභාවය නිසා මෙම සංයුජතා බන්ධන වාදය කාබනික රසායනයේ වාග් මාලාවේ අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් බවට පත්ව ඇත
කෙසේ වෙතත් ෆෙඩ්රික් හන්ඩ්, රොබට් මුලිකන් හා ගර්හාඩ් හර්ස්බර්ග් යන අයගේ පරීක්ෂණ මඟින් පෙන්නුම් කළ කරුණක් නම් අණුවල වර්ණාවලි, අයනීකරණ හා චුම්භක ලක්ෂණ පිළිබඳ වඩාත් සුදුසු විස්තරයක් ලබා දෙ‍න්නේ , අණුක කාක්ෂික වාදයෙන් බවයි. සංයුජතා වාදයේ අඩු ලුහුඬුකම් දිස් වන්නට වූයේ, පෝලිං විසින් යෝජනා කරන ලද බන්ධන මුහුම්කරණ ක්‍රියා පටිපාටියට අත්‍යවශ්‍ය d - කාක්ෂිකවලින් තොරව අධි සංයුජ අණු (උදා - PF5) පැහැදිලි කිරීමත් සමඟයි
ලෝහක සංකීර්ණ හා ඉලෙක්ට්‍රෝන ඌන සංයෝග (උදා - ඩයි බෝරෝන්) සංයුජතා බන්ධන වාදය මඟින් පැහැදිලි කර තිබුණ ද ඒවා පිළිබඳව වඩා හොඳ පැහැදිලි කිරීමක් අණුක කාක්ෂික වාදය මඟින් කළ හැකි බව පෙනුණි
1930 කාල පරිච්ඡේදයේ දී මෙම ක්‍රමවේද‍යන් ප්‍රබල ලෙස එකිනෙක සමඟ ගැටුණ ද පසුව මෙම ක්‍රමවේදයන් දෙකම වඩාත් හොඳ ක්‍රමවේදයකට ආසන්න ඒවා බව වටහා ගන්නා ලදී
සරල සංයුජතා බන්ධන ආකෘතිය ගෙන එය එක් නිශ්චිත කාක්ෂික කාණ්ඩයක් හට ගන්නා සියළුම අයනික හා සහසංයුජ ආකෘති සමඟ මිශ්‍ර කළහොත් ලැබෙන්නේ පූර්ණ වින්‍යාසයික අන්තර් ක්‍රියා තරංග ශ්‍රිතයයි
ඒ අතරම භූමි අවස්ථා පිළිබඳ සරල අණුක කාක්ෂික හැඳින්වීමෙහි සමීකරණය, නිශ්චිත, ඉලෙක්ට්‍රෝන අඩංගු නොවන පරමාණුක කාක්ෂික කාණ්ඩයක් සියළුම උත්තේජිත අවස්ථා සඳහා වූ සමීකරණ සමඟ එකතු කළ විට ද පූර්ණ වින්‍යාසික අන්තර් ක්‍රියා තරංග ශ්‍රිතය ලැබේ
ඉන් පසුව පෙනී යන කාරණයක් වන්නේ අණුක කාක්ෂික වාදයේ පිවිසුම මඟින් අයනික ව්‍යුහයන් සඳහා පමණට වැඩි සැලකිල්ලක් ලබා දෙන අතර සංයුජතා බන්ධන වාදයේ පිවිසුම මඟින් ලබා දෙන්නේ පමණට වඩා අඩු සැලකිල්ලක් බවයි. අණුක කාක්ෂික වාදයේ පිවිසුම් පමණට වඩා විස්ථානගත වී ඇති අතර සංයුජතා බන්ධන වාදයේ පිවිසුම පමණට වඩා ස්ථානගත වී ඇතැයි සැලකීමෙන් මෙය විස්තර කළ හැකිය
මෙම පිවිසුම් දෙක දැනට එකිනෙකට අනුපූරක ඒවා ලෙසට සැලකෙන අතර ඒවා මඟින් රසායනික බන්ධන පිළිබඳ ගැටළුවට ඒවාට ම විශේෂ වූ විවරන ලබා දෙයි
නූතන ක්වොන්ටම් රසායන විද්‍යාවේ ගණනය කිරීම් සාමාන්‍යයෙන් ආරම්භ කරන්නේ සංයුජතා බන්ධන වාදයෙන් නොව අණුක කාක්ෂික වාදයෙනි
එසේ යොදා ගන්නේ එහි ඇති වඩා උසස් බවත් නිසා නොව එහි පිවිසුම දැනටමත් සකස් කර ඇත්තේ සංඛ්‍යාත්මක පරිගණක ගණනයන් සඳහා වීම නිසාය
කෙසේ වෙතත් වඩාත් හොඳ සංයුජතා බන්ධන වැඩසටහන් දැනට පවතියි
ඉතිහාසය
12 වැනි ශතවර්ෂ‍යේ තරම් ඈත කාලයේ දී රසායනික බන්ධනවල ස්වභාවය පිළිබඳ පළ වූ මුල් කාලීන මතයන්ට අනුව සමහරක් රසායනික විශේෂයන් රසායනික සම්බන්ධතාවයන් මඟින් බැඳී ඇතැයි යෝජනා විය
1704 වසරේ දී ශ්‍රීමත් අයිසැක් නිව්ටන් සිය  “Opticks” නම් ග්‍රන්ථයේ 31 වැනි ගැටළුව ඔස්සේ සිය පරමාණුක බන්ධන වාදයේ හරය ඉදිරිපත් කරන ලද අතර ඒ ඔස්සේ පරමාණු කිසියම් බලයකින් එකිනෙකට බන්ධනය වන බව ඔහු යෝජනා කළේය
එහි දී ඔහු ප්‍රථමයෙන් පරමාණු එකිනෙක බැඳීම පිළිබඳ එකල පිළිගෙන තිබූ විවිධ ප්‍රසිද්ධ මතයන් සඳහන් කර (උදා - “ඇමිණුනු පරමාණු” “නිශ්චලතාව නිසා ඇලීම හෝ “සහකාරී චලන එකට ඇලීම”) අනතුරුව ඒවායේ සාමූහික අනුමිතියක් ලෙස,

“අංශු ඉතා කුඩා දුර ප්‍රමාණවලදී අතිශය ප්‍රබල වන්නාවූත්, එවන් දුර ප්‍රමාණවලදී ක්‍රියාකාරකමින් රසායනික ක්‍රියාකාරකම් ඇති කරන්නාවූත්, අංශුවලින් දුරස්ථ වන විට සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති නොකරන්නා වූත් කිසියම් බලයක් මඟින් එකිනෙක වෙත ආකර්ෂණය වේ
”

යන්න ඉදිරිපත් කළේය
1819 දී වෝල්ටා පුං‍ජයේ නිර්මාණයක් සමඟම ජොන්ස් ජේකබ් බර්සීලියස් විසින් රසායනික සංයෝජන වාදයක් ගොඩනැඟූ අතර එහි දී ඔහු සංයෝජනයට භාජනය වන පරමාණුවල විද්‍යුත් ධන විද්‍යුත් ඍණ ගුණාංග වැදගත් කොට සැලකීය
19 වැනි සියවසේ මැද භාගය වන විට එඩ්වඩ් ෆ්රෑන්ක්ලින්, එෆ්.ඒ. කෙ‍කුලේ, ඒ.එස්. කූපර්, ඒ.එම්. බට්ලෙරොව්  හර්මන් කොල්බේ යන අය විසින් ඛණ්ඩක වාදය මත පදනම්ව සංයුජතාවාදය ගොඩනඟන ලදී
ආර්මභයේ දී, ධන සහ ඍණ ධ්‍රැව අතර ඇති ආකර්ෂණය හේතුවෙන් සංයෝග එකට බැඳී පවතින තත්වය සංයෝජන බලය ලෙස හැඳින්විනි
1916 වසරේ දී ගිල්බට් එන්. ලුවිස් නම් රසායනඥයා ඉලෙක්ට්‍රෝන යුගල බන්ධන සංකල්පය ගොඩනැඟීය
එහි දී පරමාණු දෙකකට එකෙහි සිට හය දක්වා වූ ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාවක් හවුලේ තබා ගනිමින් ඒක ඉලෙක්ට්‍රෝන බන්ධන, ඒක බන්ධන, ද්විත්ව බන්ධන සහ ත්‍රිත්ව බන්ධන සෑදිය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙන ලදී
ලුවිස්ගේ වචනයෙන්ම කියතොත්,

“ඉලෙක්ට්‍රෝන පරමාණු දෙකක කවචයන්ට අයත් විය හැකි අතර එවිට කිසිදු එක් පරමාණුවකට එය අයත් යැයි පැවසිය නොහැක
”
1916 වසරේ දී වෝල්කර් කොසෙල් ලුවිස්ගේ වාදයට බොහෝ දුරට සමාන තවත් වාදයක් ඉදිරිපත් කළේය
නමුත් ඔහු සිය ආදර්ශනයේ දී සම්පූර්ණ ඉලෙක්ට්‍රෝන හුවමාරුවක් උපකල්පනය කර ඇත
එබැවින් එය ධ්‍රැවීය බන්ධන ආකෘතියකි
ලුවිස් සහ කොසෙල් යන දෙදෙනාම සිය බන්ධන විධි ආදර්ශනයක් ඇබෙග් නියමය (1904) මත ගොඩනැංවීය
1927 වසරේ දී සරල රසායනික බන්ධනයක් සඳහා මුල්වරට ගණිතමය වශයෙන් සම්පූර්ණ ක්වොන්ටම් පැහැදිලි කිරීමක් (H2+ අණුක හයිඩ්‍රජන් අයනයේ තනි ඉලෙක්ට්‍රෝනය මඟින් නිර්මාණය වන ආකාරයේ) ඩෙන්මාක් ජාතික භෞතික විද්‍යාඥ ඔයිවින්ඩ් බැරෝ විසින් ව්‍යුත්පන්න කරන ලදී
මේත් සමඟම රසායනික බන්ධන පැහැදිලි කිරීමට ක්වොන්ටම් වාදය භාවිතා කිරීම මූලධර්ම වශයෙන් සහ ප්‍රමාණාත්මකව නිවැරදි විය හැකි බව ඔප්පු විය
නමුත් මෙහි දී යොදා ගත් ගණිත ක්‍රම ඉලෙක්ට්‍රෝන 1කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අණු සඳහා භාවිතා කළ නොහැකි ඒවා විය
මෙම වර්ෂයේ දීම ෆ්‍රිට්ස් ලන්ඩන් සහ වෝල්ටර් හිට්ලර් විසින් මේ සඳහා වඩාත් ප්‍රායෝගික සහ ප්‍රමාණාත්මක බවින් අඩු ක්‍රමයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී
වර්තමාන සංයුජතා බන්ධන වාදය සඳහා පදනම මෙම හීට්ලර් - ලන්ඩන් ක්‍රමය විය
1929 දී ශ්‍රීමත් ජෝන් ලෙනාඩ් - ජෝන්ස් පරමාණුක කාක්ෂික රේඛීය අතිච්ඡාදන අණුක කාක්ෂික ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී
තවද මූලික ක්වොන්ටම් මූලධර්ම ඔස්සේ F2 (ෆ්ලුවොරීන්) සහ O2 (ඔක්සින්) අණුවල ඉලෙක්ට්‍රෝනික ව්‍යුහ ව්‍යුත්පන්න කිරීමේ ක්‍රම ද යෝජනා කළේය
මෙම අණුක කාක්ෂිකවාදය මඟින් සහ සංයුජ බන්ධන තනි පරමාණු තුළ පවතින ඉලෙක්ට්‍රෝන සඳහා උපකල්පිත ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික ෂ්‍රේඩින්ගර් පරමාණුක කාක්ෂික එකතුවෙන් සෑදෙන කාක්ෂිකවලින් නිරූපිත බව ප්‍රකාශ විය
බහු ඉලෙක්ට්‍රොනික පරමාණුවල බන්ධන ඉලෙක්ට්‍රෝන සඳහා අදාල සමීකරණ ගණිතමය වශයෙන් (විශ්ලේෂීව) පරිපූර්ණ ලෙස විසඳිය නොහැකි විය
නමුත් ඒවා සඳහා ලබාගත් සන්නිකර්ෂණ මඟින් හොඳ තත්වයේ ප්‍රමාණාත්මක අනාවැකි සහ ප්‍රතිඵල ලබාගත හැකි විය
නූතන ක්වොන්ටම් රසායන විද්‍යාවේ බොහෝ ප්‍රමාණාත්මක ගණනය කිරීම් සඳහා ආරම්භය ලෙස සංයුජතා බන්ධන වාදය හෝ අණුක කාක්ෂික වාදය භාවිතා වේ
එහෙත් ඒ හැරුණු විට ඝනත්ව ශ්‍රිත වාදය නම් තෙවැනි ක්‍රමයක් ද පවතින අතර පසුගිය වසර කිහිපයක් තුළ එය වඩාත් වැඩි වශයෙන් භාවිතා වීම ආරම්භ විය
1935 දී ඒ වන තෙක් පර්යේෂණ සඳහා භාවිතා වූ ඉලෙක්ට්‍රෝනය සහ පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය අතර පවතින පරතරයේ ශ්‍රිතයට අමතරව ඉලෙක්ට්‍රෝන යුගල අතර පරතරය විස්තරාත්මකව පෙන්වන ශ්‍රිත ද භාවිතයෙන් එච්.එච්. ජේම්ස් සහ ඒ.එස්. කූලිජ් ඩයි හයිඩ්‍රජන් අණුව පිළිබඳ ගණනය කිරීම් සිදු ‍ක‍ළේය
වෙනස් කළ හැකි පරාමිතීන් 13 ක් ඇසුරින් ඔවුහු පර්යේෂණාත්මකව ලැබෙන විඝටන ශක්තියට ඉතා ආසන්න අගයක් ලබා ගැනීමට සමත් වූහ
පසුකාලීනව පරාමිතීන් සංඛ්‍යාව 54 ක් දක්වා වැඩි වූ අතර පර්යේෂණත්මකව ලැබෙන අගයන්ට ඉතා හොඳින් ගැලපෙන අගයන් ලබා ගැනිමේ හැකියාව ඇති විය
මෙම ගණනය කිරීම නිසා ක්වොන්ටම් වාදය ඇසුරින් පර්යේෂණ ප්‍රතිඵල හා එකඟ වන ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැකි බව පිළිගැනීමට විද්‍යාත්මක ප්‍රජාවට සිදු විය
කෙසේ නමුත් මෙම ක්‍රමයේ දී සංයුජතා බන්ධන වාදයේ හෝ අණුක කාක්ෂික වාදයේ අඩංගු භෞතික රූපයක් අඩංගු නොවන අතර විශාල අණු සඳහා භාවිතය අපහසු වේ
ශක්තිමත් රසායනික බන්ධන
මෙම රසායනික බන්ධන අන්තඃ අණුක බල වන අතර ඒවා මගින් පරමාණු එකිනෙක බන්ධනය කර අණු ඇති වීමට මගපාදයි
රසායනික බන්ධන සරල හා ස්ථානීය ලෙස සැලකීමේදී , බන්ධන සෑදීමට දායක වන ඉලෙක්ට්‍රෝන (සංයුජතා කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන) පිළිවෙලින් 2හි 4හි හෝ 6හි ගුණාකාර ලෙස සාමාන්‍යයෙන් පවතී
ඉලෙක්ට්‍රෝනය මෙසේ ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවලින් බන්ධන සෑදීමට හේතුව වන්නේ යුගලනය වූ ඉලෙක්ට්‍රෝනවල ශක්තිය වඩාත් අඩු වීමයි
නමුත් වඩාත් සංකීර්ණ මතයන්ට අනුව සලකන කළ බන්ධනයන් සෑමවිටම පූර්ණ සංඛ්‍යාත්මක නොවන බව පැහැදිලි වේ
මේ සදහා බන්ධිත පරමාණු අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන බෙදී යාම බලපායි
උදාහරණයක් ලෙස බන්ධන ශක්තිය සැලකූ කළ බෙන්සීන්හි කාබන් පරමාණු අතර බන්ධන 1.5ක ශක්තියකින් යුත් බන්ධනයක් පැවතීමත් NO - නයිට්‍රික් ඔක්සයිඩ්හි පරමාණු යුගල අතර බන්ධන 2.5ක ශක්තියකින් යුත් බන්ධනයක් පැවතීමත් පෙන්වාදිය හැක
චතුර් බන්ධනවල පැවැත්ම තවත් ප්‍රකට උදාහරණයකි
රසායනික බන්ධන ශක්තිය ඒ සදහා සහභාගී වූ පරමාණුවල විද්‍යුත් ඍණතාවය හා බන්ධන ඉලෙක්ට්‍රෝන එම පරමාණු අතර බෙදී ගොස් ඇති අකාරය මත රදා පවතී
එකිනෙකට විශාල වශයෙන් වෙනස් විද්‍යුත් සෘණතා ඇති පරමාණු දෙකක් අතර හටගන්නා බන්ධන්‍යකදී බන්ධන ඉලෙක්ට්‍රෝන වඩා විද්‍යුත් ඍණ පරමාණුව වෙත වඩාත් ආකර්ෂණය වන අතර එවිට බන්ධනයේ ස්වභාවය වඩාත් අයනික වේ
(අයනික බන්ධන‍යක දී බන්ධන ඉලෙක්ට්‍රෝන අසාමාන්‍යව බෙදී යාම සිදුවේ
) එහෙත් පරමාණු දෙක අතර පවතින විද්‍යුත් සෘණතා වෙනස් කුඩාවත්ම බන්ධනයේ ස්වභාවය වඩාත් සහසංයුජ වේ
(එනම් බන්ධන ඉලෙක්ට්‍රෝන හවුලේ තබාගැනීම සිදුවේ)

සංසංයුජ බන්ධන

සහසංයුජ බන්ධන යනු බහුලව දක්නට ලැබෙන බන්ධන වර්ගයක් වන අතර එය බන්ධන පරමාණු අතර විද්යුත් රිනතා අන්තරය ඉතා කුඩා හෝ ශුන්ය වන විට ඇතිවේ
අයනික බන්ධන

රසායනික බන්ධනවල පවතින ඉලෙක්ට්‍රෝන 
බොහොමයක් සරල සංයෝග නිර්මාණය වී ඇත්තේ සහසංයුජ බන්ධන හේතුවෙන් වන අතර මෙම සංයෝග අණුවල ව්‍යුහය ගැන අනාවැකි පළකිරීම සදහා සංයුජතා බන්ධන සිද්ධාන්තය යොදාගත හැකි වේ
තවද බන්ධනයට සහභාගී වී ඇති පරමාණුවල ලක්ෂණ පැහැදිලි කිරීම ඔක්සිකරණ අංකය වැනි සරල සංකල්ප ඇසුරෙන් සිදු කළ හැක
අයනික ව්‍යුහයක් දරණ සංයෝග තේරුම් ගැනීම සඳහා පැරණි භෞතික විද්‍යාත්මක නීති යොදාගනු ලැබේ
අයනික බන්ධනයන්හිදී ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රධාන වශයෙන්ම එක් එක් පරමාණුව වටා ස්ථානගතව පවතින අතර බන්ධනය වී ඇති පරමාණු අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන ගමන් කිරීමක් සිදු නොවන තරම්ය
අණුක කාක්ෂිකයේ පැතිරීම පිළිබඳ සංකල්පාත්මක රූපයක් ගොඩනැගීමට ආධාර වන පරිදි මෙවන් බන්ධනයන්හි ඇති පරමාණුවලට ශුද්ධ ආරෝපණයක් ඇතැයි සලකනු ලැබේ
එනම් ඒවා අයන තත්වයේ ලා සලකනු ලැබේ
මෙවැනි බන්ධනයක් පරමාණු අතර ඇතිවන බලයන්හි ලක්ෂණය ප්‍රධාන ලෙසට ස්ථිති විද්‍යුත් ආරෝපණයන්හි සමසාර්වදිශ අඛණ්ඩතාව මත පදනම් වේ
නමුත් සහසංයුජ බන්ධනයකදී පරමාණු දෙක අතර පවතින ඉලෙක්ට්‍රෝන (බන්ධන ඉලෙක්ට්‍රෝන) ඝනත්වය පරමාණු දෙක අතරම බෙදී යන සේ සැලකෙන අතර එම ඉලෙක්ට්‍රෝන පරමාණු දෙක අතර ඇතිවන අණුක කාක්ෂිකය තුළ විස්ථානගත වී පවතී යයි කියමු
බහුතර පිළිගැනීමට ලක්ව ඇති පරමාණුක කාක්ෂික රේඛීය අතිච්ඡාදනවාදය , බන්ධනයකට සහභාගීවන පරමාණුවල පරමාණුක කාක්ෂික මත පදනම්ව අණුක කාක්ෂිකවල ශක්ති හා ව්‍යුහය විස්තර කිරීමට ඉඩ සලසයි
අයනික බන්ධන මෙන් නොව සහසංයුජ බන්ධනවලට දිශානතියකින් යුතු අසමාර්ථවාදිශ ලක්ෂණ දැරීමේ හැකියාවක් පවතී
මේ හා බැදුණු බන්ධන සිග්මා බන්ධන හා ෆයි බන්ධන ආදී ලෙස නම් කර ඇත
පරමාණු අතර අයනික සහ සහසංයුජ බන්ධනවලට අතරමැදි වූ ලක්ෂණ දරණ බන්ධන ද ඇතිවිය හැක
සහසංයුජ හා අයනික බන්ධනයන්හි නිර්වචන ඉලෙක්ට්‍රෝන විස්ථානගත වී ඇති ප්‍රමාණය මත තීරණය වීම මීට හේතුවයි. ඒ අනුව ධ්‍රැවීය සහ සංයුජ බන්ධනයක දී ඉලෙක්ට්‍රෝන බන්ධන පරමාණු අතර අර්ධ වශයෙන් විස්ථානගත වී පවතින අතර එක් පරමාණුවක් වෙත වැඩි වශයෙන් ආකර්ශනය වී තිබිය හැක
මෙහි පැහැදිලි කිරීම සඳහා විද්‍යුත් සෘණතාව ගැන අවබෝධය වැදගත් වේ
මේ හේතුවෙන් අණුක කාක්ෂිකය (එනම් ධ්‍රැවීය සහසංයුජ හෝ සහසංයුජ බන්ධනයක) පවතින ඉලෙක්ට්‍රෝන නිශ්චිත පරමාණුවක් හෝ පරමාණු කිහිපයක් වටා ස්ථානීය පවතින ලෙස හෝ පරමාණු 2ක් හෝ කිහිපයක් ව‍ටා විස්ථානගතව පවතින ලෙසට සැලකිය හැක
මෙවැනි විටක බන්ධන ස්වභාවය තීරණය කිරීම සඳහා බන්ධනය වී ඇති පරමාණු අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන ස්ථානීයව හෝ විස්ථානගතව පැවතීමේ ඝණත්වය මත සිදු කරයි
අන්තර් මෞලික බන්ධන  
අණු, අයන හෝ පරමාණු දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් අතර ඇතිවිය හැකි මූලික බන්ධන වර්ග හතරක් පවතී
අන්තර් මෞලික බල අණු ආකර්ෂණය කිරීමට හෝ එකිනෙක විකර්ෂණය කිරීමට මේවා හේතුවේ
මෙම ක්‍රියාවලි පදාර්ථයේ භෞතික ලක්ෂණ තීරණය කිරීමටද හේතුවේ
ස්ථීර ද්විධ්‍රැව - ස්ථීර දිවිධ්‍රැව බන්ධන 
ශක්තිමත්ව බැඳුනු අණුවක පරමාණු දෙකක් අතර  ඇති විද්‍යුත් ඝණතාවයේ වෙනස නිසා එම අණුවේ ස්ථීර ද්විධ්‍රැවයක් හටගනී
මෙම ද්වි-ධ්‍රැව ආකර්ෂණය වීම හෝ විකර්ෂණය වීම සිදුවේ
උදා-HBr ,HI

හයිඩ්‍රජන් බන්ධන 
මෙය එක්තරා අන්දමකට සැලකූ විට ස්ථීර ද්වි-ධ්‍රැවයකට හොඳ උදාරහරණයකි
කෙසේවුවත්, හයිඩ්‍රජන් බන්ධනයකදී, හයිඩ්‍රජන් ප්‍රෝටෝන දායක පරමාණුවක් හා
ග්‍රාහක පරමාණුවක් අතර හවුල් වීමට හෝ ලංවීම හෝ  සිදුවේ
මෙය කේන්ද්‍ර තුනක් හා ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකක් බන්ධනයකි
(උදාහරණ ලෙස ඩයිබොරේන් (B2 H6 - බොරෝන් 2ක් හා හයිඩ්‍රජන් 6ක් ඇති රසායන සංයෝගය) ආකාරයේ) ආවර්තිතා වගුවේ සිරස් පෙළක ස්කන්ධයෙන් වැඩි පරමාණු වලට වඩා හයිඩ්‍රජන් බන්ධන වලට වැඩි තාපාංක පවතී (උදාහරණ ජලය, ඇමෝනියා හා හයිඩ්‍රජන් ප්ලුවොරයිඩ්)

ක්ෂණික ද්වි-ධ්‍රැව හා ප්‍රේරිත ද්වි-ධ්‍රැව (වැන්ඩවාල් බන්ධන) 
බන්ධන අතර ඇතිවන දුර්වලතම බන්ධන ආකාරය වන අතර  හා රසායනික ද්‍රව්‍යය සියල්ලේම පාහේ ඇතිවන අතර ඇතිවන බන්ධන වර්ගයකි
හීලියම් පරමාණුව සලකා බැලුවිට, දෙන ලද ඕනෑම අවස්ථාවක පරමාණුව වටා ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන (නැතිනම් උදාසින) තරමක් අසමතුලිත වෙයි
එමනිසා ක්ෂණිකව වඩා ඝෘණ ආරෝපණයක් එක පැත්තක පවතී
මෙයට ක්ෂණික ද්වි-ධ්‍රැව යන නම යෙදේ
මෙනිසා ළඟින් පවතින හීලියම් පරමාණු වල ඉලෙක්ට්‍රෝන ආකර්ෂණය හෝ විකර්ෂණය කරමින් තවත් ද්වි-ධ්‍රැව නිර්මාණය වීම සිදුවේ
පරමාණු දෙක මොහොතකට අකාර්ෂණය වන අතර පසුව ආරෝපණ නැවත සමතුලිත වී පරමාණු චලනය වේ
කැටායන - ෆයි අන්තර් ක්‍රියාව 
කැටායන - ෆයි අන්තර් ක්‍රියාව, ඇරොමැටික වළල්ලේ තලයේ ඉහළින් හා පහළින් පිහිටා ඇති කක්ෂීයවල ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇති ස්ථානයක ඝෘණ ආරෝපණ හා ධන ආරෝපණ අතර ඇති වේ
මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

 W
Locke (1997)
Introduction to Molecular Orbital Theory
Retrieved May 18, 2005.
 Carl R
Nave (2005)
Retrieved May 18, 2005.
 Linus Pauling and the Nature of the Chemical Bond
A Documentary History
Retrieved February 29, 2008.

 
Quantum chemistry
රසායන විද්‍යාව
විද්‍යාව
රසායනික කර්මාන්තය කාර්මික රසායනික සකස් කරන ආයතන වලින් සමන්විත වේ
අමුද්‍රව්‍ය (තෙල්, ස්වාභාවික වායු, වාතය, ජලය, ලෝහවර්ග සහ ඛනිජ ද්‍රව්‍ය) 70000 ට අධික වු නොයෙකුත් ආකාරයේ නිෂ්පාදන බවට පත් කරන බැවින් එම කර්මාන්තය ලෝක ආර්ථිකයට වැදගත් වේ
විශේෂයෙන් පොලිතින්, පොලිප්‍රොපලීන්, පොලිවයිනයිල් ක්ලෝරයිඩ්, පොලිඑතලීන් ටෙරපනඅලෙට්, පොලිස්ටයිරින් සහ පොලිකාබනේට් ආදී වූ ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් මෙම කර්මාන්තයේ නිමවුම් වලින් 80% ක් සමන්විත වේ
කෘෂිකර්මාන්තයේදී, භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයේදී, ගොඩනැගිලි නිර්මාණයේදී සහ සේවා සැපයීමේදී මෙන්ම නොයෙක් ආකාරයේ පාරිභෝගික භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයේදී ද රසායනික ද්‍රව්‍ය වැදගත් වේ
රසායනික කර්මාන්තය එහි නිපැයුම් වලින් 26% ක් පරිභෝජනය කරයි
රබර්, ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදන, නිමි ඇඳුම්, රෙදිපිළි, පෙට්ට්‍රෝලියම් සහ පිරිපහදු කිරීම් ආදියෙන් ප්‍රධාන රසායනික කර්මාන්ත ගනුදෙනු කරුවන් සමන්විත වේ
රසායන කර්මාන්ත ලෝක ව්‍යාපාර වලින් දස දහස් ප්‍රකෝටි 2 ක් පමණ වන අතර යුරෝපයේ සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ රසායනික නිෂ්පාදන ආයතන ලෝකයේ විශාලතම නිෂ්පාදකයන් වේ
ලෝකයේ නොයෙකුත් රටවල කර්මාන්ත ශාලා ඇති ලෝකයේ විශාලතම   සමූහ ආයතනයක් වන්නේ BASF, Dow, Shell, Bayer, INEOS, ExxonMobil, Dupont, SABIC සහ Mitsubishi ය
මොවුන් සමග කුඩා වෙළඳ සමාගම් විශාල ප්‍රමාණයක් අත්වැල් බැඳගෙන සිටී.

ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන රසායනික ආයතන 170 ක් ඇත
ඔවුන් ජාත්‍යන්තරව ක්‍රියාත්මක වන අතර එසේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ 2800 කට වඩා වැඩි සේවා වන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි පිටතද 1700 ක් පමණ වූ සම්බන්ධිත උපකාරී විජාතීය ආයතන ඉන් පිටතද ක්‍රියාත්මක කරවමිනි
එක්සත් ජනපදයේ වසරකට රසායනික නිමවුම් ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද ඩොලර් බිලියන 400 ක් ඉක්මවයි. එහි කර්මාන්ත ඉතා විශාල නිමැවුම් අතිරික්තයක් වාර්තා කරන අතර එක්සත් ජනපදයේ පමණක් මිලියනයකට වැඩි පිරිසකට රැකියා ලබාදී තිබේ
භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයේ ලෝකයේ දෙවැනි විශාලම ශක්තිය යොදවන්නේ රසායනික කර්මාන්තය වන අතර ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපද ඩොලර් 5 ක් වාර්ෂිකව පරිසර දුෂණය අඩු කිරීම සඳහා යොදා ගැනේ
යුරෝපයේ විශේෂයෙන්ම ජර්මනියේ, රසායනික, ප්ලාස්ටික් සහ රබර් යන අංශ රටේ විශාල කර්මාන්ත ගණයට වැටේ
මෙම කර්මාන්ත එකතුව මිලියන 3.2 ක පමණ රැකියා 60000 කට අධික වු ආයතන වලින් සපයයි
2000 වර්ෂයෙන් අනතුරුව යුරෝපයේ සම්පූර්ණ වෙළඳ අතිරික්තයෙන් 2/3 ක් පමණම සැපයුවේ රසායනික කර්මාන්ත අංශයෙනි
යුරෝපයේ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයට 12% කින් පමණ වැඩි වටිනාකමක් රසායනික අංශය මගින් ලබාදී ඇත