Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඊශ්‍රායලයේ කේබල් රූපවාහිනී නාලිකාව යටතේ තිබූ දිවා කාලයේ නාට්‍ය විකාශය කළ නාලිකාව වූ "Viva"නාලිකාව කොරියානු බසින් උපසිරැසි සහිතව විකාශය කළ දේ ජං-ගුම් නාට්‍යය "ද ඩයමන්ඩ් ඉන් ද ක්‍රවුන් " (היהלום שבכת) යන නමින් 2008 ඔක්තෝබර් සිට විකාශය විය
නමුත් එය නැවත 2010 ජූලි10 සිට විකාශය කිරීමට සිදු විය
සිම්බාබ්වේහිදී මෙම නාට්‍යය "Jewel in the Korean Palace" (කොරියානු මාලිගයේ මැණික) යන නමින් විකාශය කෙරිණි
මෙම නාට්‍යය විකාශයත් සමග දිනකට ප්‍රේක්ෂකයන්ගෙන් ප්‍රශ්න තුන බැගින් ඇසූ අතර ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් ඊට සම්බන්ධ වූ බව සදහන් වේ
ඇමරිකාව
2005 ජූනි ආරම්භයේ සිට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නාලිකා කිහිපයකින්ම මෙය විකාශනය කෙරිණි
ඒ අනුව AZN Television සහ කොරියානු වාර්ගික නාලිකා වූ හවායිහි KBFD සහ චිකාගෝහි WOCH-CA නාලිකා මගින් එලෙස විකාශය විය
I2005 ජූලි මස කැනඩාවේ කැන්ටනීස් භාෂාමය Fairchild TV නාලිකාව සහ 2005 සැප්තැම්බර් සිට ඕස්ට්‍රේලියාවේ කැන්ටනීස් භාෂා  TVB Jade නාලිකා මගින් මෙම නාට්‍යය විකාශය විය
පීරුහි දේ ජං-ගුම් නාට්‍යය 2008 නොවැම්බර් සිට 2009 පෙබරවාරි දක්වා TV Perú නාලිකාවෙන් විකාශය වූයේ Una Joya en el Palacio යන නමිනි
කොලොම්බියාවේ Canal Capital නාලිකාව මගින් 2010දී ස්පාඤ්ඤ බසින් "Una Joya en el Palacio" යන නමින් ප
ව. 4.30ට එය විකාශය කරන ලදී
මෙක්සිකෝවේ කේබල් රූපවාහිනී නාලිකාව වූ TVMEX මගින් මෙම නාට්‍යය ස්පාඤ්ඤ බසින් "Una Joya en el Palacio" යන නාමය යටතේ සදුදා සිට සිකුරාදා දක්වා ප
ව. 5.30ට විකාශය කර ඇත
වෙනිසියුලාවේ La Tele රූපවාහිනී නාලිකාව මගින් ද මෙම නාට්‍යය විකාශය කෙරිණි
කෝස්ටා රිකාවේ Canal 13 නාලිකාව මගින් මෙම නාට්‍යය "Una Joya en el Palacio"යන නමින් විකාශය කරන ලදී
පුවර්ටෝ රිකෝ රාජ්‍යයේ WIPR-TV නාලිකාව හරහා 2010 සැප්තැම්බර් මස සිට සදුදා සිට සිකුරාදා දක්වා ප
ව. 5.00ට මෙම නාට්‍යය Una Joya en el Palacio යන නම යටතේ විකාශය කරන ලදී
ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ රාජ්‍යයේ මෙම නාට්‍යය CCN TV6 නාලිකාවෙන් Jewel in the Palace යන නමින් ඉංග්‍රීසි උපසිරැසි සහිතව විකාශය කරන ලදී
එය 2011 ජූලි සිට සෑම ඉරිදාවකම 5.55ට විකාශය කෙරිණි
බාර්බඩෝස් රාජ්‍යයේ Jewel in the Palace යන නමින් CBC TV8 නාලිකාව ඔස්සේ  ඉංග්‍රීසි උපසිරැසි සහිතව මෙය විකාශය විය
යුරෝපය
රුමේනියාවේ ජාතික රූපවාහිනී නාලිකාව (TVR1) මෙම ටෙලිනාට්‍යය "Giuvaierul Palatului"යන නාමය යටතේ එනම් “මාලිගයේ මැණික’’යන නාමයෙන් විකාශය කළේ ය
එය සඳුදා සිට සිකුරාදා තෙක් ප
ව. 5.10 සිට 6.10 තෙක් විකාශය වූයේ රුමේනියානු උපසිරැසි සමග ය
මෙම ටෙලිනාට්‍යය 2009 ඔක්තෝබර් 12 වන දින අවසන් විය
බොස්නියාවේ සහ හර්ස්ගෝවිනාවේ සමම ටෙලිනාට්‍යය 2010 ජනවාරි මාසයේ දී "Dragulj u Carskoj Palati" යන නාමයෙන් කොරියන් භාෂාවෙන් සර්බියානු උපසිරැසි සහිතව විකාශය විය 

හංගේරියා‍වේදී මෙම ටෙලිනාට්‍යය හංග්රියානු භාෂාවෙන් හඬ කවා 2008 ඔක්තෝබර් 3 දින සිට ප්‍රදර්ශනය කළේ  m1නාලිකාවෙනි
ඒ "A palota kköve" යන නාමය යටතේ දී ය
එය නැවත වරක් 2008 වසරේ ග්‍රීෂ්ම සෘතුවේදී විකාශය විය
එහෙත් බලවත් ප්‍රේක්ෂක ඉල්ලීම නිසා එය තෙවන වරටත් විකාශය වූයේ 2009 සරත් සෘතුවේ ය
දේ ජං-ගුම් ටෙලි නාට්‍යය රුසියානු භාෂාවට පරිවර්තනය වූ අතර එය DVTRK නාලිකාවෙන් 2007 මාර්තු මාසයේදී විකාශය විය
2010දී අන්තර්ජාලීය ව්‍යාපාරයක් බ්‍රිතාන්‍ය විකාශන සංස්ථාවට  (BBC) දේ ජං-ගුම් විකාශය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය
ග්‍රීසියේ 2013 ශීත සෘතුවේ සිට දේ ජං-ගුම් නාට්‍යය Thessaloniki නාලිකාව මගින් Το Κόσμημα του Παλατιού (To Kosmima tou Palatiou) යන නමින් එයවිකාශය කරනු ලබයි
අන්තර්ජාතික විකාශය 

සංස්කෘතික බලපෑම
කොරියානු රැල්ලේ කොටසක් ලෙස නැගෙනහිර ආසියාවේ ජනප්‍රිය දකුණු කොරියානු සංස්කෘතිය ව්‍යාප්ත කිරීමක් ලෙස දේ ජං-ගුම් නාට්‍යය සැළකිය හැකි ය
සංචාරක කර්මාන්තය
කොරියානු සංචාරක සංවිධානය විසින් ‍දේ ජං-ගුම් හා බැදුණු නැගෙනහිර ආසියාවේ හා එක්සත් ජනපදයේ සංචාරක ව්‍යාපාරය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට කටයුතු යොදයි
මෙම නාට්‍යයේ රූගත කිරීම් සදහා MBC සමාගම විසින් නිර්මාණය කළ ස්ථාන දකුණු කොරියානු රජය විසින් මිලට ගනු ලැබ එය ප්‍රධාන සංචාරක ආකර්ෂණයක් ව පවතී
දේ ජං ගුම් තේමා උද්‍යානය නමින් නම් කළ මෙකී උද්‍යානය ග්යොංගි පළාතේ යංජු ප්‍රදේශයේ පිහිටි අතර එය 2004දී මහජන ප්‍රදර්ශනයට විවෘත කරන ලදී
කොරියානු සූපවේදයදේ ජං-ගුම් නාට්‍යය දේශීය මෙන්ම විදේශීය ප්‍රේක්ෂකයන් තුළ කොරියානු රාජකීය සූපවේදය පිළිබද ඉමහත් උනන්දුවක් ඇති කළේ ය
වෙනත් වැඩසටහන් තුළ සදහන් කිරීම්
King of the Hill නාට්‍යයේ එක් කොටසක කාන් සහ මින් දේ ජං-ගුම් නරඹමින් සිටී. (ලාඕසියානු බසින් හඩ කැවූ)

Princess Hours නම් නාට්‍යයේ පළමු කථාංගයේ චේ-ග්යොංගේ පවුල දේ ජං-ගුම්හි 30 වන කොටස නරඹනු දක්නට ලැබේ
(යොන්සැං රජුගේ බලුපැටියා සුරතල් කිරීම නිසා දොස් නැගුණු අවස්ථාව)

Love Truly නාට්‍යයේ 32 වන කොටසේ යූ බොං-සූන්ගේ මව (මෙය නිරූපණ‍ය කළේ ගුම් බෝ-රා විසිනි) දේ ජං-ගුම් නරඹමින් සිටී. ඇය දේ ජං-ගුම්හි චංගුමිගේ නැන්දණිය වූ නා ජූ-දේක්ගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය
Who Are You නාට්‍යයේ 9වන කොටසේ දේ ජං-ගුම් නාට්‍යයේ ‍විශාල පෝස්ටරයක් ගොඩනැගිල්ලක රඳවා ති‍බෙනු පෙනේ
තායිවාන නාට්‍යයක් වූ Silence හි දෙවන කථාංගයේ දේ ජං-ගුම් ) ප්‍රසිද්ධ කොරියානු නාට්‍යයක් බව සඳහන් කරයි
මෙහි ප්‍රධාන චරිතය පාක් ඉයුන්-හ්යේ විසින් නිරූපණය කළා ය
Playful Kiss නම් නාට්‍යයේ 8වන කොටසේ ප්‍රධාන චරිතයේ වැරදි සූපවේද ක්‍රම පිළිබඳව විරෝධය දක්වමින් දේ ජං-ගුම් පිළිබඳ සඳහන් කරයි
2007 දී තිරගත වූ “යි සන්” කථාමාලාවේ අවසාන කොටසේ දී ලී ඉප්-සේ  විසින් රගපෑ චර්තයේ ඇය හා ඇගේ මිතුරිය රාජකීය මුළුතැන්ගෙයි සිටින අවස්ථාවක් ඇති අතර ඔවුන් තම පෙර ආත්මයේදී මුළුතැන්ගෙයි සේවය කළ බව ඔවුනට හැගේ
මෙම කථා‍ව තේ චංගුමී ජීවත් වූ අවධියට සියවස් දෙකකට පමණ පසු සිදු වූවකි
ඒ වන විට ලී ඉප්-සේ මෙම සමාගම හා මෙම අධ්‍යක්ෂකවරයා අතින් ම නිර්මාණය වූ දේ ජං-ගුම් නාට්‍යයේ ද චරිතයක් (යූන් යොං-රෝ) නිරූපණය කර තිබිණි
සංගීත සංදර්ශන
2007දී දේ ජං-ගුම් නාට්‍යය ඇසුරෙන් නිපද වූ "ද ග්‍රේට් ජංගුම්" නම් සංගීත සංදර්ශනය සෝල් කලා මධ්‍යස්ථානයේ දී මැයි 26 සිට ජූනි 16දක්වා වේදිකාගත විය
කථාව ගලාගෙන යන පරිදි කොටස් 54කින් යුත් නාට්‍යයේ කථා පුවත පැය දෙක හමාරක සංයුක්ත බටහිර වාද්‍ය වෘන්දයක් මගින් ඉදිරිපත් කළ අතර සම්ප්‍රදායික කොරියානු නර්තන කණ්ඩායමක් ඊට නර්තනයෙන් දායක විය
මනස්කාන්ත එකිනෙකට වෙනස් කොරියානු සම්ප්‍රදායික වස්ත්‍රාභරණයන් වේදිකාව වර්ණවත් කළේ ය
මෙහි ගීත 40ක් වූ අතර ඒ සියල්ල රචනා කරන ලද්දේ චෝ සුං-වූ (Cho Sung-woo) විසිනි
එය ඔහු සංගීත ප්‍රසංග සදහා පසුබිම් ගීත ලියූ ප්‍රථම අවස්ථාව විය
2008 සැප්තැම්බර් 5-30 දිනවල මෙම ප්‍රසංගය නැවත වේදිකාගත වූයේ ග්යොංහුයි මාලිගයේ සුංජොන් ශාලාවේදී ය
මෙහි සත්කාරකත්වය සෝල් කලා පදනම සහ සෝල් නාගරික දෙපාර්තමේන්තුව විසින් දරන ලදී  

වෙනත් නිර්මාණ
දේ ජං-ගුම් ඇතුළත් කාටූනයක් නිර්මාණය විය
Jang Geum's Dream (චංගුමීගේ සිහිනය) නම් එය මගින් චංගුමීගේ කුඩා කාලයේ සිද්ධීන් නිරූපණය කර ඇත
දෙවන කොටස
2012 සැප්තැම්බර් මස MBC ආයතනය නිවේදනය කළේ තමන් විසින් “දේ ජං-ගුම් 2” නම් මෙ නාට්‍යයේ දෙවන කොටස නිර්මාණයට සැලසුම් කර ඇති බවයි.
2013දී MBC ආයතනයේ සභාපතිවරයා වූ කිම් ජොං-ගුක් සෝල් සංස්කෘතික සබදතා සංසදයේදී ප්‍රකාශ කළේ තමන් 2015 වර්ෂයේ පළමු භාගයේ මෙම නාට්‍යය නිර්මාණය අරඹන බවයි. 

2014 මාර්තු මසදී තිරපිටපත් රචක කිම් යොං-හ්යුන් පැවසූයේ මෙම නාට්‍යයේ දෙවන කොටස 2014ඔක්තෝබර් මසදී විකාශය වනු ඇති බවත් 2006දී රංගනයෙන් විශ්‍රාම ගත් ප්‍රකට රංගන ශිල්පිනී ලී යොං-ඒ මෙම නාට්‍යය සදහා නැවත දායකවීම පිළිබද යහපත් ප්‍රතිචාර දක්වනු ඇති බවත් ය
කිම්ගේ සාරාංශයට අනුව චංගුමීගේ සැමියා මියයන අතර ඇගේ දියණියව චීනය වෙත පැහැරගෙන යනු ලබයි
චංගුමී ඇයව සෙවීමට මහන්සි වෙයි
මෙම කථාවේ මුල්අර්ධය මගින් ඇය චීනය වෙත යන ගමන නිරූපණය වේ
නමුත් කිසිදු ප්‍රතිඵලයකින් තොරව නැවතත් නිවස වෙත පැමිණෙන අතර ඇය නැවතත් කුඩා දරුවකුහට වෛද්‍ය ශිල්පය උගන්වයි. එහිදී චංගුමී ඉගැන්වීමට තෝරාගන්නේ ගියුම්-යොංගේ දියණියවයි.  ලී යොං-ඒ මෙම දෙවන නාට්‍යයේ රගපෑමට  අකමැති වූවා ය
ජොං යූ-මි නම් නිළිය මෙහි චංගුමී චරිතය නිරූපණය කරයි
සටහන්

මෙයත් නරඹන්න
කොරියාව හා බැඳුණු මාතෘකා ලැයිස්තුව
කොරියාවේ ඉතිහාසය
කොරියානු රැල්ල
ජං ගුම්Jang Geum's Dream -සජීවිකරණ රූපවාහිනී මාලා වැඩසටහනDr
Quinn'' - වෛද්‍යවරියක් පිළිබද ඇමරිකානු මාලා නාට්‍යය

බාහිර සබැදුම් 

 දේ ජං-ගුම් MBC නිල වෙබ්අඩවිය 
 ජුවෙල් ඉන් ද පැලස් at MBC ග්ලෝබල් මීඩියා 
 දේ ජං-ගුම් at හුනාන් ටීවී 
 දේ ජං-ගුම් at TVB 
 දේ ජං-ගුම් at NHK 
 ද ‍‍‍ග්‍රේට් ජං-ගුම් at ඉන්ටර්නෙට් මූවී ඩේටාබේස් 
 දේ ජං-ගුම් at හන්සිනෙමා 
 දේ ජං-ගුම් at the Korea Tourism Organization 
 දේ ජං-ගුම් තේමා උද්‍යානයේ වෙබ්අඩවිය 

දේ ජං-ගුම්
2000දශකයේ දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කථාමාලා
2003 වර්ෂයේ දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කථාමාලා ඇරඹීම්
2004 වර්ෂයේ දකුණු කොරියානු රූපවාහිනි කථාමාලා අවසන්වීම්
 2003දකුණු කොරියානු රූපවාහිනිය
 2004දකුණු කොරියානු රූපවාහිනිය
ජෝසුන් රාජවංශය පසුබිමෙහි තිරගතවූ රූපවාහිනී මාලානාට්‍ය
මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාවේ රූපවාහිනී නාට්‍ය
කොරියානු-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්කරණය
බලපෑම් ඇතිකළ රූපවාහිනී කථාමාලා
දකුණු කොරියානු ඓතිහාසික රූපවාහිනී කථාමාලා
රූපවාහිනී කතාමාලා
පෙබරවාරි
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
අවුරුද්දේ දින
වැදගත් සිදුවීම්
 1948 - ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස ලැබීම
හංගුල්  ලෙසින් හෝ  චුසංගුල් ( දකුණු කොරියාවේ  හංගුල් ලෙසින් හා  උතුරු කොරියාවේ චුසංගුල් ලෙසින් නිල වශයෙන් පිටපත් කෙරෙන ),  ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, කොරියානු හෝඩිය යනු කොරියානු භාෂාවේ දේශීය හෝඩියයි
1443 දී  ජෝසොන් රාජවංශය සමයෙහිදී තැනුනු එය, වර්තමානයේදී උතුරු කොරියාව සහ දකුණු කොරියාව යන දෙරටෙහිම නිල අක්ෂර මාලාව වන අතරම, චීනයෙහි  ජීලිං පළාතෙහි   යැංබියන් කොරියානු ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රාන්තයෙහි සම-නිල අක්ෂර මාලාව වෙයි
දකුණු කොරියාවේ, හංගුල් භාවිතයේදී  හංජා ලෙසින් හැඳින්වෙන චීන අත්ෂර භාවිතයෙන් ආවර්ධනය කෙරෙන මුත්, උතුරු කොරියාවේ, හංජා භාවිතය නැති තරම්ය
හංගුල් වනාහි ව්‍යඤ්ජනාක්ෂර සහ ප්‍රාණාක්ෂර 24 කින් සමන්විත   සත්‍ය හෝඩියකි
කෙසේවෙතත්, ලතින් හෝඩියකදී මෙන් අක්ෂර අනුක්‍රමිකව ලිවීම වෙනුවට, එක එකක් විසින්  මාත්‍රාවක් පිටපත් කෙරෙන,  한 හන්  han   වැනි, කට්ටල වලට හංගුල් අක්ෂර සමූහගත කෙරෙයි
එනම්, 한 හන්  han   මාත්‍රාව එක් අක්ෂරයක් ලෙස පෙනුනද, එය අක්ෂර තුනකින් සමන්විත වෙයි
ㅎ h, ㅏ a, සහ  ㄴ n
එක් එක් මාත්‍රා කට්ටලය සමන්විත වන්නේ අක්ෂර දෙක සිට පහ දක්වා අතර වන සංඛ්‍යාවකින් වන අතර, එහි අවම වශයෙන් එක්   ව්‍යඤ්ජනාක්ෂරයක් සහ එක්  ප්‍රාණාක්ෂරයක් අඩංගු වෙයි
මෙම කට්ටල සකස්කෙරෙනුයේ වමේ සිට දකුණට තිරස් දිශාවට සහ ඉහළ සිට පහළට සිරස් දිශාවටය
පැවතිය හැකි කට්ටල ගණන ගණිතමය වශයෙන් ගණනය කල විට 11,172 ක් වුවද, කොරියානු  ශබ්දක්‍රෙමෝපායය විසින් පැවතීමට ඉඩසලසන මාත්‍රා ගණන ඊට වඩා බෙහෙවින් අඩු සංඛ්‍යාවක් වන අතර, ශබ්දක්‍රෙමෝපායානුකූලව පැවතිය හැකි සියළු මාත්‍රා සත්‍ය ලෙසින් කොරියානු වචන වල නොපවතියි
ශබ්දවිද්‍යාත්මක විස්තරයක් සඳහා, කොරියානු  ශබ්දවිද්‍යාව බලන්න
නම්

නිල නම්

සටහන්

අධෝසටහන්

කොරියානු ලේඛන ක්‍රමය
හංගුල්
බ්‍රාහ්මි අකුරු
කොරියානු භාෂාව
කොරියාවේ ජාතික සංකේත
අක්ෂර වින්‍යාස ප්‍රතිසංස්කරණය
බප/කැල/ ශ්‍රී ධීරානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනෙහි පරිවේණාධිපති නායක හාමුදුරුවන් වහන්සේ පානකාවේ පේමරතන නායක හාමුදුරුවෝයි
සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු  රජු මියයාමෙන් පසු ජයවීර බංඩාර උඩරට රජ කලා
ඔහු මුල් කල මායාදුන්ෙන්රජුට ෙගාඩක් උදව් කළ නමුත් තමා රජ පැමිණි කල්හි උඩරට යටත් කර ගැනීමටමායාදුන්ෙන් උත්සාහ කළත් එය අපහසු විය
ෙමතුමා අවුරැදු 41 උඩරට පාලනය කර මිය ගිෙය්ය
ගවේෂණය

මේ අඩවිත් බලන්න
 මහාවංශය
 සිංහලේ රාජාවලිය
 ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසය
 සීතාවක රාජධානිය
කොරතොට අංගම්පොර සම්ප්‍රදාය

මූලාශ්‍ර
 Kings & Rulers of Sri Lanka
http
org/wiki/Rajasinha_I_of_Sitawaka

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

1593 මරණ
Converts to Hinduism
Sri Lankan Hindus
සිංහල ජනයා
Monarchs of Kandy
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
හීබෲ භාෂාව බටහිර සෙමිටික භාශාවකි
එය ඊශ්‍රායෙල ජාතිකයන්ගේ භාෂාව ලෙස ඉතිහාසය පුරා හඳුන්වාදී ඇත
හීබෲ බසින් ලියවුනු මුල්ම ලේඛනය ක්‍රිස්තු පූර්ව දසවන සියවස තරම් පැරණිය
අද වනවිට හීබෲ භාෂාව ලොව පුරා මිලියන 9ක ජනතාවක් විසින් භාවිතා වේ
ආශ්‍රිත

භාෂාව
ඊශ්‍රායලය
යුදෙව්වන්
හෙබ්‍රෙව් භාෂාවවැඩිදුර තොරතුරු

මූලාශ්‍ර 

 Zuckermann, Ghil'ad, 2020 Revivalistics
From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond, Oxford University Press  / 
 Zuckermann, Ghil'ad, 2003 Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew, Palgrave Macmillan  / 

භාෂා
ඊශ්‍රායලය
ISO 639-2 කේතය සහිත භාෂා
ISO 639-1 කේතය සහිත භාෂා
ඊශ්‍රායෙලයේ භාෂා
ක්‍රියාපදය-කතෘ-කර්මපදය භාෂා
සැමිටික් භාෂා
ප්‍රත්‍යාස්ථ ගැටුමක් යනු, සංඝටනයට පසු ඒවායේ චාලක ශක්තීන්ගේ එකතුව,  සංඝටනයට පෙර චාලක ශක්තීන්ගේ එකතුවට සමාන වන පරිදී වස්තූන් දෙකක් අතර සංඝටනයකි
චාලක ශක්තිය වෙනත් ශක්ති විශේෂයන්ට ශුද්ධ පරිවර්තනයක් නොවේ නම් පමණක් ප්‍රත්‍යාස්ථ ගැටුම් ඇති වෙයි
කුඩා වස්තූන් අතර ගැටුම් වලදී, පළමුව සිදුවන්නේ  අංශූන් දෙක අතර විකර්ෂන බලයක් හා සබැඳි විභව ශක්තිය වෙත චාලක ශක්තිය පළමුව පරිවර්තනය වීම (මෙම බලයට එරෙහිව අංශූන් චලනය වන විට, එනම් බලය හා සාපේක්ෂ ප්‍රවේගය අතර කෝණය මහා කෝණයක් වන විට) වන අතර, ඉන්පසු මෙම විභව ශක්තිය යළි චාලක ශක්තිය බවට  (අංශූන් මෙම බලය සමග චලනය වන විට, එනම් බලය හා සාපේක්ෂ ප්‍රවේගය අතර කෝණය සුළු කෝණයක් වන විට) පරිවර්තනය වෙයි
පරමාණු අතර ගැටුම් ප්‍රත්‍යාස්ථ ගැටුම් වෙයි (රදර්ෆඩ් පශ්චප්‍රකිරණය එක් නිදසුනකි)
වායුවක හෝ  ද්‍රවයක හෝ අණු— පරමාණු වලට හාත්පසින්ම වෙනස් අයුරින්— විසින් පූර්ණ ප්‍රත්‍යාස්ථ ගැටුම් අත්විඳින්නේ විරල ලෙසින් වන්නේ,   එක් එක් ගැටුම ඔස්සේ, අණු වල උත්තාරණ චලිතය සහ ඒවායේ අභ්‍යන්තර  සුචලන අංකය අතර චාලක  ශක්තිය හුවමාරු වන බැවිනි
කිසියම් අවස්ථාවකදී, ගැටුම් වලින් අඩක්, අඩු වැඩි ප්‍රමාණයන්ට, අප්‍රත්‍යාස්ථ ගැටුම් (යුගලයේ උත්තාරණ චලිතයන්හී ඇති  චාලක ශක්තිය ගැටුමෙන් පෙරට වඩා අඩු) වන අතර, අනෙක් අඩ විස්තර කල හැක්කේ “සුපිරි-ප්‍රත්‍යාස්ථ” (ගැටුමෙන් පෙරට වඩා වැඩි චාලක ශක්තිය සහිත) ලෙසිනි
සමස්ත නියැදියේ මධ්‍යහ්නය සැලකූ කල, පද්ධතියෙන් ඉවතට ශක්තිය රැගෙන යෑමට කෘෂ්ණ-වස්තු  ෆෝටෝනයන්ට ඉඩ නොසලසන තුරු අණුක ගැටුම් අනිවාර්යයෙන්ම ප්‍රත්‍යාස්ථ ලෙසින් සැලකිය හැක
මහේක්ෂ වස්තූන් අරභයා, පූර්ණ ප්‍රත්‍යාස්ථ ගැටුම් යනු හුදෙක් කාල්පනික සහ කිසිදා පූර්ණ ලෙසින් සාක්ෂාත් කල නොහැක්කන් වන මුත්, බිලියඩ් බෝල වැනි වස්තූන් අතර ඇති වන අන්තර්ක්‍රියා මගින් සන්නිකර්ෂණය කෙරෙයි
ශක්තීන් පිළිබඳ අවධානය යොමු කල කල්හී, ගැටුමට පෙර/පසු තිබිය හැකි භ්‍රමණ ශක්තියද කිසියම් භූමිකාවක් ඉටු කරනවා විය හැක
සමීකරණ

ඒකමාන නිවුටෝනියානු 

යටිලකුණු 1 සහ 2 වෙතින් දැක්වෙන අංශූන් දෙකක් සලකන්න
ඒවායේ ස්කන්ධයන්  m1 සහ m2 ලෙසින්ද, ගැටුමට පෙර ප්‍රවේගයන් u1 සහ u2 ලෙසින් සහ ගැටුමට පසු ප්‍රවේගයන්  v1 and v2 ලෙසින් සලකන්න
මුළු ගම්‍යතා සංස්ථිතිය ප්‍රකාර, ගැටුමට පෙර මුළු ගම්‍යතාවය සහ ගැටුමට පසු මුළු ගම්‍යතාවය එකම අගයක් ගත යුතු අතර, පහත සමීකරණයෙන් පිළිඹිබු වෙයි

එලෙසින්ම, මුළු චාලක ශක්තියෙහි සංස්ථිතිය පහත සමීකරණයෙන් පිළිඹිබු වෙයි

ui දන්නා විට  vi සෘජු ලෙසින් සෙවීමට හෝ ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙසින් මෙම සමීකරණ භාවිතා කල හැකිය
විකල්ප විසඳුමක් වන්නේ, දන්නා ප්‍රවේගයන් අතුරින් එකක් ශුන්‍යය වන පරිදී පළමුව සමුද්දේශ රාමුව වෙනස් කිරීමයි
නොදන්නා ප්‍රවේගයන් නව සමුද්දේශ රාමුව තුල ගණනය කළ හැකි වන අතර,  ඉන්පසුව  පළමු ප්‍රතිඵලයම ලැබෙන පරිදී මුල් සමුද්දේශ රාමුවට පරිවර්තනය කිරීම සිදු කෙරෙයි
නොදන්නා ප්‍රවේගයන් අතුරින් එකක් සොයා ගැනීමෙන් පසුව, සමමිතිය අනුසාරයෙන් අනෙක සොයා ගත හැකිය
vi සඳහා මෙම සමගාමී සමීකරණ විසඳීමෙන් අපට ලැබෙනුයේ
පසුවැන්න නිසරු විසඳුම වන අතර, එයින් දැක්වෙන්නේ ගැටුමක් සිදුවී නොමැති බවයි (තවමත්)
නිදසුනක් වශයෙන්
බෝලය 1
ස්කන්ධය = 3 කිග්‍රෑ,       ප්‍රවේගය = 4 මී/තත්
 බෝලය 2
ස්කන්ධය = 5 කිග්‍රෑ,       ප්‍රවේගය = −6 මී/තත් 

ගැටුමෙන් පසුව
ප්‍රවේගය = −8.5 මී/තත්
 බෝලය 2
ප්‍රවේගය = 1.5 මී/තත්

සමීකරණය
ව්‍යුත්පන්නය
චාලක ශක්තිය භාවිතයෙන් අපට මෙසේ ලිවිය හැක

ගම්‍යතා සමීකරණය යළි සකස් කිරීමෙන්
ගම්‍යතා සමීකරණයෙන්, චාලක ශක්ති සමීතරණය බෙදීමෙන් අපට මෙය ලැබෙයි
අනෙකට සාපේක්ෂව එක් අංශුවක සාපේක්ෂ ප්‍රවේගය ගැටුම නිසා ප්‍රතිවර්තනය වෙයි
අංශු දෙක සඳහාම ගැටුමට පෙර හා පසුව ගම්‍යතාවේ සාමාන්‍ය අගය නොවෙනස්ව පවතියි

සම්භාව්‍ය යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
ලක්දිව සංඝරාජ පදවිය හෙබවූ අවසන් භික්ෂුව.

ළමා විය
මහනුවර තුම්පනේ වැලිවිට නම් ගමේ කුලතුංග මුදලි ට දාව කුලතුංග බණ්ඩාර කුමරු මෙලොව එළි දැක ඇත්තේ ll වන විමලධර්මසූරිය (1687-1706) රජතුමාගේ කාලයේ දී 1698 ජූනි 18 වන දින වැලිවිට වත්තේ වලව්වේ දීය
එරමුදුලියද්දේ උපාසක රාළ ගෙන් සහ මුරුද්දෙණියේ හේරත් ගෙදර ගුරුතුමා ගෙන් හෙතෙම බාල වියේ අකුරු ඉගෙන ඇත
කුලතුංග බණ්ඩා කුමරු රාජ සේවයට යොමු කිරීම දෙමාපියන්ගේ අභිලාශය වුවද ඔහුගේ මනාපය තිබුනේ මහණ කමටයි
බාල වියේදී මේ කුමරුට තම මෑණියන්ගෙන් කුඩා මැටි වළඳක් ලබාගෙන භික්ෂූන් වහන්සේලා පිඩු සිගා යන ආකාරයෙන් ඇවිද, ඉන්පසු තම මෑණියන් ලවා ඊට ආහාර බෙදා ගෙන, නිවස අසළ වූ ගල්තලාවකට ගොස් අනුභව කිරීමේ පුරුද්දක් තිබූ බව සඳහන් වේ
මෙකල භික්ෂුන් වහන්සේ පිඬු සිඟා වඩින සිරිතක් බැවින් මේ පුරුද්ද මේ පින්වත් කුමරාට සසර පුරුද්දෙන්ම ලැබුණක් බව සිතිය හැක
== <small>පැවිදිවීම</සරණන්කර  සාමණේර හිමි පැවිදිව සුළු කලෙකින් සූරියගොඩ රාජසුන්දර සාමණේර හිමි රාජ උදහසට ලක්ව මරණ දඬුවමට ලක් විය
මේ නිසා ධර්ම ශාස්ත්‍ර හැදෑරීමට උන්වහන්සේට ගුරු හිමි කෙනෙක් නැති විය
මෙකල සසුන බෙහෙවින් පිරිහී තිබූ බැවින් ධර්ම ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපනය ලැබීමට පහසු මං නොවීය
ගුරුවරුන් සොයා ඇවිද ගිය උන් වහන්සේට පාළි භාෂාව පිළිබඳ හසළ දැනුමක් ඇති ලෙව්කේ රාළහාමි හමු විය
උන් වහන්සේ ඔහු ගෙන් බාලාවතාරය නම් වූ පාලි ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථයේ නාම කාණ්ඩය උගත්තේය
ඉන් පසුපෝයමළු විහාරයේ වැඩ විසූ, වටපුළුවේ සාමණේර හිමි ගේ ශිෂ්‍ය,  පල්කුඹුරේ අත්ථදස්සි සාමණේර හිමි ගෙන් සමාස කාණ්ඩය උගත්තේය
මේ කාලයේ ලෙව්කේ රාළහාමිද රාජ උදහසට ළක්ව මාකෙහෙල්වල ගමේ නිවාස බන්ධනයට ළක් කොට තිබූ නිසා සරණංකර සාමණේර හිමියෝ ඊට නුදුරු අලගල්ල කන්දේ පිහිටි ගල් ලෙනක දුෂ්කර තත්වයන් යටතේ වැඩ විසූ බව සඳහන් වේ
පිණ්ඩපාතයෙන්ම යැපුණු නිසා “පිණ්ඩපාතික” නම උන්වහන්සේගේ නමට එක් විය
සිල්වත් සමාගම 
ධර්ම ශාස්ත්‍ර ප්‍රගුණ කරමින් යන අතර සරණංකර සාමණේර හිමි රට පුරා වෙනත් සිල්වත් සාමණේර හිමි වරු සමඟ ඔහු සබඳතා වැඩි දියුණු කර ගත්තේය
සිල්වත් සමාගම නමින් සමාගමක් ඇරඹුණු අතර ඊට සිටිනාමළුවේ, ඉලිපැන්ගමුවේ, ඊසිපිටියේ, කප්පාගොඩ, අළුත්නුවර, මැදවල, පහන්කුඹුරේ,  නාගොල්ලේ,  කුඹුල්දිවෙල, වැවගෙදර, අහුගොඩ, මාලගම්මන, දාහිංගමුවේ ආදි සාමණේර හිමිවරු රාශියක් එක් විය
මේ අතරින් සිටිනාමළුවේ ධම්මජෝති සාමණේර හිමි පසු කාලයේ දකුණු පළාතේ සංඝ ප්‍රබෝධයට මූලික වූ බව මතක් කළ යුතුය
මේ අතරතුර ගණින්නාන්සේලාගේ කුමන්ත්‍රණයක් හේතුවෙන් එකල මෙරට රජ වූ ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජුගේ උදහසට ළක් වූ සරණංකර සාමණේර හිමි ලග්ගල ප්‍රදේශයට පිටුවහල් කෙරිණි
උන්වහන්සේ ලග්ගල වැඩ සිටින කාලය තුළ භාරතයෙන් පැමිණි බමුණකුගේ ශ්ලෝකයක් විසඳා ගැනීමට රජුට වුවමනා වූ අතර එකල වැඩ උන් ගණින්නාන්සේලා ඊට අපොහොසත් වූහ
අවසානයේ එය විසඳා ලූයේ සරණංකර සාමණේර හිමිය
ඒ හේතුවෙන් රජුගේ ප්‍රසාදය නැවත දිනා ගැනීමට උන්වහන්සේ සමත් වූහ
පසුව උන්වහන්සේ රජුගේ උපකාරයෙන් මහනුවර ඇම්බැක්කේ නියමකන්ද නම් තැනක පිරිවෙනක් පිහිටුවා ධර්ම ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපනයේ අභිවෘද්දියට කටයුතු කළහ
ලක්දිව උපසම්පදාව පිහිටුවීම 
නැවත ලක්දිව උපසම්පදාව පිහිටුවීමට සරණංකර සාමණේර  හිමි උත්සාහ කළ නමුදු ඒ සඳහා ශ්‍රී වීරපරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු ගෙන් හෝ ඊට පසු රජ වූ විජය රාජසිංහ රජු ගෙන් උපකාර නොලැබිණි
කෙසේ හෝ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු ම අදහසට අනුව කැමති කරවා ගැනීමට උන්වහන්සේ සමත් වූහ
ඒ අනුව හාරගොඩ, ගණේගොඩ, ළිඟවිටියේ, වටවන, හල්පේ සිල්වතුන් වහන්සේලා, දොරණාගම මුහන්දිරම් රාළ, මාතොට රාළ, සහ වටවන උපාසක රාළ යන පිරිසගෙන් සමන්විත දූත පිරිසක් සියමය බලා පිටත් කරවන ලදී
මේ කාලයේ මුහුදු ගමන් යනු ජීවිතාශාව අතහැර කළ යුතු කටයුත්තක් විය
දූත පිරිස ගමන් ගත් නැව විනාශ වූ අතර පිරිසෙන් කිහිප දෙනෙක් දිවි ගලවාගෙන නැවත පැමිණියහ
දෙවන වර දරන ලද උත්සාහයක්ද අසාර්ථක විය
එහෙත් සරණංකර හිමියෝ උත්සාහය අත් හළේ නැත
තුන් වන වර ලන්දේසි ආණ්ඩුකාරයාගේ අනුග්‍රහයෙන් ලබා ගෙන 1750 දී “තාර්කා” නම් නැවෙන් විල්බාගෙදර මුහන්දිරම්, ආයිත්තාලියද්දේ මුහන්දිරම්, පට්ටේපොළ රටේ රාළ, ඇල්ලේපොළ වෙඩික්කාර මොහොට්ටාළ සහ යටිනුවර ඊරියගම නිලමේ ඇතුළු සිංහල දූත පිරිසක් සියමයට යැවීමට උන් වහන්සේට හැකි විය
මේ දූත පිරිසගේ ආරාධනයෙන් සියම් රජුගේ පූර්ණ අනුග්‍රහ ඇතිව  ප්‍රවර උපාලි නාහිමි ප්‍රමුඛ භික්ෂුන් වහන්සේ විසි නමක් සියමයෙන් මෙරටට වැඩම කරන ලද අතර 1753 ඇසළ මස මහනුවර මල්වතු මහා විහාරයේ මෙකල බද්ධ සීමා මාලකය පිහිටි ස්ථානයේ ඉදිකළ මණ්ඩපයකදී උන් වහන්සේලාගේ ප්‍රමුඛත්වයෙන් උපසම්පදා පුණ්‍ය කර්මය සිදු කෙරිණි
එහිදී සරණංකර සාමණේර හිමි ප්‍රවර උපාලි නාහිමිගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් හා බ්‍රහ්මජෝති, මහාපුඤ්ඤ යන හිමිවරුන්ගේ කර්‍මාචාර්යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලබා ගත්තේය
සංඝරාජ පදවිය 
උපසම්පදා ලැබීමෙන් අනතුරුව සරණංකර හිමිට කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු “සංඝරාජ” පදවිය පිරි නැමුවේය
කෙතරම් කීර්ති ප්‍රශංසා, නම්බු නාම ලැබුවද සරණංකර හිමි සරල, අල්පේච්ඡ දිවියක් ගත කළේය
ජීවිත කාලය පුරාවට පිණ්ඩපාතයෙන් යැපුන බුද්ධ පුත්‍රයාණන් වහන්සේ නමක් බව ඉතිහාස පුවත් වලින් පෙනේ
සංඝරාජ පදවිය ලැබූ පසු උන්වහන්සේ “උඩඟු නොව මහණ” යනුවෙන් තල්පතක ලියා වැඩ හුන් කුටියේ ඇතුළු වන දොරටුවේ නිතර පෙනෙන සේ තැබූ බව කියැවේ
ශාසනික සේවා 
එකල වෙන් වෙන්ව පැවති මහනුවර සතර දේවාල පෙරහරත් දළඳා පෙරහරත් එක් කොට අද දක්නට ලැබෙන සිංහල බෞද්ධයන්ගේ මහ පෙරහර වන මහනුවර දළඳා මහ පෙරහර අරඹන ලද්දේ සංඝරාජ මාහිමියන්ගේ අදහසකට අනුවයි.

භික්ෂුන්වහන්සේලාගේ ධර්ම ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපනය නඟා සිටු වීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණාවක් ලෙස දුටු උන්වහන්සේ නියමකන්ද පිරිවෙනට අමතරව පෝයමළුව, අස්ගිරිය, සුදුහුම්පොළ, අම්පිටිය දලුක්ගොල්ල,නිත්තවෙල, ගංගාරාමය ආදි විහාරයන්ගේ ශාස්ත්‍රශාලා ඇරඹූහ
සිසු පරපුර 
මල්වතු මහා පාර්ශ්වයේ මුල්ම මහානායක ධුරයට පත් තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ බුද්ධරක්‍ෂිත නාහිමි, නියමකන්ද පිරිවෙන පවත්වාගෙන ගිය ගිනිගත්පිටියේ ශ්‍රී සංඝරක්ඛිත නාහිමි, කඹුරුපිටියේ ගුණරතන නාහිමි, සහ පසුකලෙක මල්වතු මහා නාහිමිවරුන් බවට පත් වූ දරමිටිපොල ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත, වැරසැර රඹුක්වැල්ලේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත සහ මොරතොට රාජගුරු ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ යන නාහිමි වරු වැලිවිට සංඝරාජ මාහිමියන්ගේ කීර්තිමත් ශිෂ්‍ය රත්නයෝ වෙති
අපවත් විම 

අවුරුදු අසූවක් ආයු වළදා වසර 1778 දී මල්වත්තේ විහාරයේදී වැලිවිට සංඝරාජ මාහිමියෝ උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය කඹුරුපිටියේ ගුණරතන නාහිමි දෙසූ ආසන්න බණට සවන් දී අපවත් වී වදාළහ
වැලිවිට සංඝරාජ මාහිමියන්ගේ ධෛර්යය නොවන්නට මෙරටින් බුදු සසුන සදහටම තුරන් වීමට ඉඩ තිබිණි
== රචිත ග්‍රන්ථ ==
1)සද්ධර්ම සාරාර්ථ සංග්‍රහය
2)භේසජ්ජ මංජුසා සන්නය
3)අභිසම්බෝධි අලංකාරය 
4)රූප මාලාව 
5)මධුරාර්ථ ප්‍රකාශනි 
6)මුනිගුණාලංකාරය

ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ
උඩරට ඉතිහාසය
උඩරට රාජධානිය
චරිත කතා
ලෝක ටයිකොන්ඩෝ ඉතිහාසය සහ ව්‍යාප්තිය 
ලබා ගත හැකි ඕනෑම උපකරණයක් භාවිතා කරමින් භයානක අවස්ථාවන්ගෙන් බේරීමට මිනිසාට ස්වභාවික ආවේගයක් ඇත
එවැනි තත්වයකට හසු වුවහොත්, මිනිසාට තමාව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ආයුධයක් භාවිතා කළ හැකි නමුත් ආයුධ සෑම විටම ලබාගත නොහැක
එමනිසා මිනිසා තම ශරීරය ආයුධයක් ලෙස භාවිතා කරන්නේ කෙසේදැයි ඉගෙන ගත යුතුය
මේ අනුව සටන් කලාව පිළිබඳ ඉතිහාස පොත් විවෘත වේ
මුල් කොරියාවේ ප්‍රතිවාදී රාජවංශ තුනෙන් ටයිකොන්ඩෝ ඉතිහාසය  ආරම්භ වී ඇත
කොගුරියෝ,

සිල්ලා සහ බේක්ජේ එම රාජවංශ තුනයි
එම රාජවංශ තුන ගැන තොරතුරු විමසා බලමු

කොගුරියෝ

ටයි කොන් ඩෝ ආරම්භ වූයේ වර්තමාන කොරියාවේ, කොගුරියෝ රාජවංශයේ (ක්‍රි
37 - ක්‍රි
ව. 668) ය
ටයි කොන් ඩෝ පිළිබඳ පැරණිතම සාක්ෂි ක්‍රි
ව. 3 තරම් ඈත අතීතයේ සිට පැවත එන රණශූරයන්ගේ සොහොන් වල දක්නට ලැබේ
සොහොන් ගෙවල්වල බිත්ති මත පින්තාරු කර ඇති බිතුසිතුවම් සුබක්කි සටනේ යෙදී සිටින මිනිසුන් නිරූපණය කරයි
කෙසේ වෙතත්, මෙම සටන අද දින ක්‍රියාත්මක වන ටයි කොන් ඩෝ වර්ගයට වඩා වෙනස් විය
ටයි කොන් ඩෝ වසර ගණනාවක් පුරා විකාශනය වී ඇති අතර, එක් එක් පරම්පරාව හරහා වඩාත් විද්‍යාමකව පද්ධතිගත වී ඇත

කොගුරියෝ ඉතිහාසය සතුරු පීඩනයෙන් කොගුරියෝව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පිහිටුවන ලද ශක්තිමත් රණශූර බලකායක් වන සොන්බා ගැන ද කියයි
සොන්බේ යන වචනයේ තේරුම “කිසි විටෙකත් සටන් කිරීමෙන් පසුබට නොවන ගුණවත් මිනිසෙකු” හෝ “රණශූර බලකායේ සාමාජිකයෙකු” යන්නයි
සොන්බා ටයි කොන් ඩෝ පූර්වගාමියා වූ ටේක්කියොන් පුරුදු කළ බව විශ්වාස කෙරේ
චොසුන් රාජවංශයේ ඉතිහාස පොතක සඳහන් වූයේ, "සොන්බේස් කණ්ඩායම් වශයෙන් ජීවත් වූ අතර, නිවසේදී ඉතිහාසය හා සාහිත්‍ය කලාව ඉගෙන ගත් අතර, සමාජයේ යහපත සඳහා මාර්ග සහ බලකොටු තැනීමට පිටත්ව ගිය අතර, සෑම විටම ජාතිය වෙනුවෙන් කැපවී සිටියේය
යනුවෙනි"

සිල්ලා

සොන්බේ විසින් අනුගමනය කරන ලද තායික්යොන් අවසානයේ කොගුරියෝ රාජධානියේ සිට සිල්ලා රාජධානිය දක්වා ව්‍යාප්ත විය (ක්‍රි
පූ 57 - ක්‍රි
ව. 935)
සිල්ලා රාජවංශයට කොගුරියෝගේ සොන්බා හි අනුවාදයක් තිබුණි
"ෆ්ලවර් නයිට්" යන්නෙහි අර්ථය වන හ්වාරං, ඔවුන්ගේ නිත්‍ය විෂය මාලාවේ කොටසක් ලෙස ටයි කොන් ඩෝ පුහුණුවීම් කළේය
ව. 537 දී ජින් හියුන්ග් රජු විසින් සංවිධානය කරන ලද හ්වාරං, සිල්ලා රාජවංශ සමයේ කොරියානු අර්ධද්වීපය එක්සත් කිරීමේ වැදගත් අංගයක් විය
වොන් ක්වාන්ග් බුප්සා හාමුදුරුවෝ හ්වාරං හි උපදේශකයා වූ අතර සෙසෝකෝකියේ කතුවරයා ද විය
#  ඔබේ රටට පක්ෂපාත වන්න

#  ඔබේ දෙමාපියන්ට ගෞරව කරන්න

#  ඔබේ මිතුරන්ට විශ්වාසවන්ත වන්න

#  කිසි විටෙකත් යුද්ධයෙන් පසුබසින්න එපා

#  ජීවීන් මරා දැමීමට පෙර හොඳ විනිශ්චයක් භාවිතා කරන්න

මෙම කැපවීම් හ්වාරං හි මූලික ජීවන මාර්ගය වූ අතර ඒවා අදටත් ටයිකොන්ඩෝ වෘත්තිකයන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ
සිල්ලා රාජවංශයේ තුන්වන රජු වූ යූරි සූබාඛී තරඟ පැවැත්වීය
ජාතිය වෙනුවෙන් යාච්ඥා කිරීම සඳහා ජනතාව එක්රැස් කිරීමේ අරමුණින් මෙම තරඟ චාරිත්‍රානුකූල උත්සව ලෙස සලකනු ලැබීය
සූබාඛී බොහෝ විට ටයි කොන් ඩෝ ට සමාන විය
"සුබාක්" (අත් තාක්ෂණය) සහ "ටයිකොන්" (පාද තාක්ෂණය) යන වචන සිල්ලා රාජවංශයේ ලේඛනවල එකට දක්නට ලැබේ
මෙයින් ඇඟවෙන්නේ කොරියානු සටන් කලාවන්හි අත් සහ පාද ශිල්ප ක්‍රම දෙකම අද ටයිකොන්ඩෝ හි භාවිතා වන බවයි. කුම්ගාං නම් රණශූරයාගේ ලෝකඩ පිළිම මෙයට අමතර සාක්ෂි වේ
කුම්ගාංගේ හස්තයේ හැඩයන් අද තායි ක්වොන් ඩෝ හි භාවිතා කරන ආකාරයේ හස්තයන් නිරූපණය කරන අතර, කුම්ගාං ද ටයිකොන්ඩෝ හි දැනට භාවිතා කරන කකුල් සහ පාදවල භාවිතය පෙන්නුම් කරයි
බේක්ජේ

ටයි කොන් ඩෝ ද බේක්ජේ රාජධානියේ (ක්‍රි
18 - ක්‍රි
ව. 600) වැදගත් කොටසක් විය
බේක්ජේ යනු කොගුරියෝ රාජධානියෙන් වෙන් වූ ගෝත්‍රරයකි
බේක්ජේ හි සූ සා ක්‍රමය කොගුරියෝ රාජධානියේ සොන්බේ හා සිල්ලා රාජධානියේ හ්වාරං සමඟ සැසඳිය
සූ සා බේක්ජේ රාජධානිය ද යුධමය වශයෙන් ආරක්ෂා කළේය
බේක්ජේ රාජධානිය සූබියොක්ටා උත්සව සමරනු ලැබුවේ ප්‍රදේශීය ගම්මානවල ය
සූබියොක්ටා සටනේදී (ටයි කොන් ඩෝ පූර්වගාමියා) ජනතාව එකිනෙකාට එරෙහිව තරඟ කරනු ඇත
ඇතැම් විට තරඟවල ජයග්‍රාහකයා ගමේ නායකයා හෝ හමුදා ජෙනරාල්වරයෙකු බවට පත්විය
ජාතීන්ගේ සංයෝජනය

688  A
දී සිල්ලා කොගුරියෝ සහ බේක්ජේ යටත් කර ගනී
ජයග්‍රහණය දිගු කලක් නොපවතින අතර රජය විසිරී යයි
පසුව, කොගුරියෝ නැවත නැඟිට සිල්ලා සහ බේක්ජේ ජය ගනී, කොරියෝ රාජවංශය නිර්මාණය කිරීමෙන් කොරියාව එක් වරක් ඒකාබද්ධ කරයි
රාජවංශය වර්ධනය වීමට පටන් ගැනීම

කොරියෝ රාජවංශයේ (ක්‍රි
ව. 918 - 1392) යුධ පුහුණුව සඳහා සටන් කලාවන් භාවිතා කරන ලදී
කොරියෝ ආරම්භයේ දී, සටන් කලා හැකියාවන් සියලු හමුදා නිලධාරීන් සඳහා පූර්ව අවශ්‍යතාවක් විය
තායික්යොන් ශිල්ප ක්‍රම ප්‍රගුණ කළ තරුණ ශිෂ්‍යභටයින් තනතුරු සඳහා තරඟ කිරීමෙන් හමුදා නිලධාරීන් ලෙස උසස් කළේය
මෙම තරඟ පාලනය කළ නීති රීති සහ විනිශ්චය ප්‍රමිතීන් නිසා විද්වතුන් පවසන්නේ ටයි කොන් ඩෝ ක්‍රීඩාව ආරම්භ වූයේ මේ අවස්ථාවේ කොරියෝ රාජවංශයේ බවයි.

කොරියෝහි රජවරු ක්‍රීඩාවට ද ප්‍රිය කළහ
ඔවුන් සුබක්කි (තායික්යොන් තරඟ) පැවැත්වූ අතර ජයග්‍රාහකයන්ට ත්‍යාග ප්‍රදානය කළහ
සුබාකි මහජනයා අතර ජනප්‍රිය වූ අතර රජතුමා ඔවුන්ගේ ගම්මාන පරීක්ෂා කිරීමට හා සංචාරය කිරීමට පිටත්ව යන සෑම අවස්ථාවකම සුබකි තරඟ සංවිධානය කළේය
කුක්ජකම් යනු කොරියෝ ජාතික විශ්ව විද්යාලය වන අතර එය එකල ඉහළම අධ්‍යාපන ආයතනයකි
කුක්ජකම් ව්‍යාප්ත වී විද්‍යාත්මකව සුබක්කි එහි ඉහළම මට්ටමට ගෙන ඒමට සමත් විය
කොරියෝ ලොව පුරා රටවල් සමඟ වෙළඳාම් කිරීමට පටන් ගත්තේ මෙම කාලය තුළ ය
විදේශිකයන් සුබක්කි විසින් අල්ලා ගනු ලැබූ අතර එය පසුව ලොව පුරා ව්‍යාප්ත විය
කොරියෝ කොරියාව ලෙස විදේශ වෙළෙඳුන් විසින් නම් කරන ලදී
චොසුන්(හෝ යී)යී රාජවංශය කොරියාවේ අවසාන රාජවංශය වන අතර එය 1392 සිට 1910 දී අවසන් විය
කොරියෝ සහ බේක්ජේ මෙන්ම යී රාජවංශයද සොල්දාදුවන් තෝරා ගැනීමේ අරමුණින් සුබක්කි තරඟ පැවැත්වීය
කෙසේ වෙතත්, යී රාජධානිය සටන් කලාවට වඩා සාහිත්‍ය කලාවට වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමට පටන් ගත්තේය
පළමු සටන් කලා පෙළපොත වන මූයා දෝබා ටොංජි ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබුවේ මෙම නව සාහිත්‍ය අවධාරණයෙන් විය හැකිය (1790)
Mooyae Doba Tongjee හි එක් එක් සුබක්කි තාක්ෂණය නිරූපණය කරන නිදර්ශන අඩංගු වන අතර, එහි සිව්වන වෙළුමේ වර්තමාන ටයිකොන්ඩෝ පූම්සේ වලට සමාන වන අත් ශිල්ප ක්‍රම පිළිබඳ නිදර්ශන 38 ක් අඩංගු වේ
ජපන් හිංසනය සහ බලපෑම

1910 දී සිතාගත නොහැකි දෙයක් සිදු විය
ජපානය කොරියාව ආක්‍රමණය කළේය
1910 සිට දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වන තුරුම ජපානය කොරියාවේ ආධිපත්‍ය දැරීය
මෙම කාලය තුළ ජපාන යටත් විජිත රජය සුබක්කි සහ ටයික්යොන් ඇතුළු සියලුම ජන ක්‍රීඩා තහනම් කළේය
එබැවින් සුබක්කි සහ ටේකියොන් රහසිගතව පුහුණුවීම් කරන ලදී
ජපානය කොරියානු භාෂාව සහ කොරියානු පවුලේ නම් භාවිතා කිරීම පවා තහනම් කළේය
මාර්තු පළමු ව්‍යාපාරය ලෙස හැඳින්වෙන මිලියන සංඛ්යාත කොරියානුවන් නිදහස උදෙසා මහජන, අවිහිංසාවාදී උද්ඝොශණ පැවැත්වූ නමුත් ඔවුන්ට විදේශීය ආධාරයක් නොතිබූ අතර ජපානයේ ආධිපත්‍ය ද සුරක්ෂිත විය
කොරියානු ජනතාවගේ පීඩාව අවසන් වූයේ දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ජපානය පරාජය කිරීමෙනි
කොරියාවේ මල් පිපීම ආරම්භ විය
දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේ ක්වාන්ස් කිහිපයක් මතු විය
ඒවා නම් "චුන්ග් ඩෝ ක්වාන්", "මූ ඩුක් ක්වාන්", "යුන් මූ ක්වාන්", "චැං මූ ක්වාන්", "ඔහ් ඩෝ ක්වාන්", "ජි ඩෝ ක්වාන්", "චි ඩෝ ක්වාන්" සහ "ගීත මූ ක්වාන්"
1955 දී මෙම ක්වාන්වරු තායි සූ දෝ නමින් එක්සත් වූහ
අවුරුදු දෙකකට පසු, ටේක්වොන් (කොගුරියෝ, සිල්ලා, බේක්ජේ සහ කොරියෝ රාජවංශයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද) සමඟ සමානකම් දැක්වීම සඳහා ටයි කොන් ඩෝ යන නම භාවිතා කරන ලදී
ජෙනරාල් චෝයි හොං-හායි

ජෙනරාල් චෝයි හොං-හායි හට කොරියානු පොලිසිය, හමුදාව සහ ගුවන් හමුදාව ටයිකොන්ඩෝ පුහුණුව ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය විය
කොරියානු ටයිකොන්ඩෝ සංගමය (KTA)1965 දී ජෙනරාල් චෝයි යටතේ පිහිටුවන ලදී
ජෙනරාල් චෝයිගේ හිතවතෙක් KTA හි ජාත්‍යන්තර ශාඛාවක් පිහිටුවීමට ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටියේය
ජාත්‍යන්තර ටයිකොන්ඩෝ සම්මේලනය (ITF) ජෙනරාල් චෝයි එසේ කිරීමට පෙර ජෙනරාල් චෝයිගේ හිතවතා දකුණු රජය පැහැර ගත් අතර ඔහු ඇමරිකාවට පලා ගොස් වසර දෙකකට පසුව ITF ස්වාධීන සංවිධානයක් ලෙස ස්ථාපිත කළේය (International Taekwondo Federation) ඒ 1973 දීය, බොහෝ උද්ඝොශණ  වලින් පසුව, KTA ලෝක ටයිකොන්ඩෝ සම්මේලනය බවට පත්විය
WTF (World Taekwondo Federation) ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව විසින් පිළිගෙන ඇති අතර එය 2000 වසරේදී ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවක් ලෙස ඇතුළත් කළේය
සිංහල භාෂා පරිවර්තනය සහ සටහන - එන්.ජී.සී.ජයරත්න

ක්‍රීඩා පුහුණුකරු (අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය)

ටයිකොන්ඩෝ ජාතික විනිසුරු (ශ්‍රී ලංකා ටයිකොන්ඩෝ සංගමය)

ටයිකොන්ඩෝ පාසල් පුහුණුකරු (ශ්‍රී ලංකා පාසල් ටයිකොන්ඩෝ සංගමය) ,

ටයිකොන්ඩෝ ජාත්‍යන්තර කළු පටි තුන්වෙනි ශ්‍රේණිය(කොරියාව)

ටයිකොන්ඩෝ ක්‍රීඩකයින් 

ටයිකොන්ඩෝ
කොරියානු සටන් ක්‍රම
කොරියානු වචන හා පදමාලා

ප්‍රහාරක ක්‍රීඩා
මිශ්‍ර සටන් ක්‍රම ශෛලීන්
කොරියානු සම්භවයක් සහිත ක්‍රීඩා
ක්‍රීඩා
ශ්‍රී ලාංකා යෝනක, යනු ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ජනවර්‍රගයකි
ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් ජාතිකයන් අතර බහුතර ජනවර්‍රගයා, යෝනකවරැන් ය
සමස්ථ ශ්‍රී ලංකා ජනගහනයෙන් 8% පමණ වන ඔවුන්, බහුතරත්වයෙන් 3 වෙනි ස්ථානය හිමි වේ
ඔවුන් ඉස්ලාම් ආගමේ බැතිමතුන්ය
ඔවුන්ට ආවේණික භාෂාව අර්වි භාෂාව ලෙස හැදින්වේ
ඉතිහාසය 
ක්‍රි
පූ 3 වෙනි ශතවර්ෂය වන විට ඉන්දියාවේ, කේරල සහ මලබාර් හි පිහිටි වරායන්, ජාත්‍යන්තර නාවික වෙළඳ තොටුපොළවල්ය
මෙම තොටුපොළ දෙක හරහා අරාබි-චීන නැව් මාර්ග හැසිරවීම, අරාබිය හා සමීප සම්බන්ධතා ඇති පව්ල් කීපයකට භාර වී තිබුණි
එවකට දකුණු ඉන්දියාවේ, චේර, චෝල සහ පාන්ඩ්‍ය ජාතිකයන් අතර ගැටම් නිසා පීඩා වූ අරාබි-චීන නැව් මාර්ග හැසිරවීමට විකල්පයක් ලෙස වත්මන් කොළඔ වරාය සහ ගාලු වරාය තෝරාගත් මෙම පව්ල්, කොළඔ, ගාල්ල සහ කෝට්ටේ අවට ප්‍රදේශයෙහි ජනපද පිහිටුවන ලදී
ව. 8 වෙනි සියවස වන විට අරාබි දේශයේ ඉස්ලාම් ධර්මය ව්‍යාප්ත වීමත් සමග අරාබි-චීන නැව් මාර්ග වෙත අවදානම වැඩිවිය
මෙම කාළය තුල කේරල වරාය පසු කොට සෘජුව කොළඔ සහ ගාලු වරායන් භාවිතා කල නැව් සංඛ්‍යාවද ඉහල ගොස් තිබුණි
වරාය සේවා වර්ධනය සඳහා අරාබි දේශයෙන් කාරමිකයන් පැමිණ, කොළඔ, බේරැවල, ගාල්ල, සහ මඩකලපුව ආශ්‍රිත ජනපද තුල පදිංචි වූහ
ඇතැම් අරාබි වෙළඳ පව්ල්, ලංකාව තම ව්‍යාපාරික මූලස්ථානය කොට බේරැවල සහ පුත්තලම් ප්‍රදේශයේ පදිංචි වූහ
එවකට ලංකාවේ පැවති සිංහල රාජධානින්ද, උතුරැ ප්‍රදේශයේ පැවති දමිළ රාජධානියද, ස්වාදීණව අරාබි දේශය සමඟ සම්බන්ධ තීබූ අතර, රාජ අනුග්‍රහයෙන් ඒ ඒ රාජධානීන් තුළ පදිංචි වූ අරාබි පව්ල්ද සිටියහ
සංස්කුෘතිය 
යෝනක සංස්කුෘතිය, ඉස්ලාම් ධර්මයෙන් සහ වෙරළබඩ අරාබි සංස්කුෘතියෙන් පෝෂණය වී ඇත
ලංකාවේ අනෙකුත් සමාජයන් සේ කුල ක්‍රමයක් නොතිබීම විශේෂිත කරැණකි
වාසගමක් වෙනුවට පියාගේ නම භාවතා කිරීමද ඔවුන්ගෙ සංස්කුෘතියේ ලක්ෂණකි
සාම්ප්‍රදායික වස්ත්‍ර 
අත්දිග කමිසයක් සහ කබායක් සමඟ සරමක් ඇඳීම පුරෂයන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ඇදුමයි
මුල් අවදියේ පුරැෂයන් සූරත් තොප්පිය නැමති හිස් වැස්මක් පැළඳූහ
පසුව සූරත් තොප්පිය වෙනුවට තුර්කීය ෆෙස් තොප්පිය පැළදීම ජනප්‍රිය විය
යොන්ලිය, හිසකෙස් ආවර්ණය වනසේ හිජාබ් නැමති හිස් පැළඳුම අඳිති
ආහාර කැවිලි 
ශ්‍රී ලංකාවට මුලින්ම කෝපි වගාව හදුන්වාදුන්නේ යෝනකවරැන්ය
ව 15 සිවසෙහි ආරාබිවරැන් කෝපි පැන සොයාගත් අතර එම කාළය තුල, ලංකාවෙන් කෝපි සහ පුවක් අපනයනය වූ බවට සාධක ඇත
පෘතුගීසින් ලංකාවට පැමිණීමනේ පසු, මරක්කලම් නැව් වලින් කෝපි, කරාබුනැටි, සහ කරැඳු පොතු කොල්ලකෑ බවට සදහන් වී ඇත
වත්මන් යොන් ප්‍රජාව තුළ තේ පැන් සංග්‍රහය වෙනුවට කෝපි සංග්‍රාහ පැවැත්වීම, කෝපි හා බැඳි ඉතිහාසය හේතුවේ
තක්කඩි, යෝනකවරැන්ට ආවනෙික ආහාරයකි
කුලුබඩු සමඟ සාදන මස් හොද්දක් තුල තිරිඟු පිටි ගුලි තැම්බීමෙන්, ක්ෂණික ලෙස සාදා ගත හැකි ආහාරයකි
සාම්ප්‍රදායික ලෙස හරක් මස් යොදාගෙන ඇතත්, වත්මන් කාළයේ විවිධ මාංශ වර්ග භාවිතා වේ
ධර්මය 
යෝනකවරැන් ඉස්ලාම් ධර්මය අදහනෝය
ඉස්ලාම් ධර්මයේ සුන්නි භේදයට අයත් මොවුන්ට ශියා භේදයෙන් පැවතෙන ලාකෂණ කීපයක්ද තිබේ
සූෆි ඉස්ලාමීය පංතියට අයත් මොවුන්ගේ අනුග්‍රහයෙන් ලංකාවට සූෆි දූතයන් කිහිපයක් පැමිණෙන ලදී
එසේ ආපු දූතයන් අතුරින් අබ්දුල් ඛාධිර් අල් ජීලානි නැමති සුප්‍රකට සූෆි පඬිවරයා ලංකාවට පැමිණීම විශේෂයි
ව 8 වෙනි සිවස තුළ ඉස්ලාම් ධර්මය ලංකාවට ප්‍රචාරය විය
බේරැවල සහ කොළඔ වරාය ආවට ප්‍රථම මුස්ලිම් පල්ලි මුල්කර යෝනකවරැන්ට ඉස්ලාම් ධර්ම දේශනා පැවැත්විය
පෘතුගීසීන් සකසූ සිතියම් කහිපයක කොළඹ පල්ලිය සදහන් වේ
කොළඔ වරාය අත්පත් කර ගන්නා විට පෘතුගීසින් වරායට ගිණි තැබීමෙන් මෙම පල්ලියද විනාශ විය
භාෂාව 
යෝනකවරැන්ට ආවේණික භාෂාව අර්වි භාෂාවයි. අරාබි සහ මලයාලම් වචන වලින් සමන්විත වූ අර්වි, අරාබි අක්ෂර සහ හෝඩිය භාවිතා කරයි
වත්මන් යෝනකවරැ බහුභාෂිතයන් වන අතර ඉංග්‍රීසි, සිංහල, අරාබි, දමිළ යන භාෂා භාවිතා වේ
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික කණ්ඩායම්
මුස්ලිම් ජනවර්ග
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉස්ලාම් දහම
ශ්‍රී ලාංකික මුස්ලිම්වරු
ශ්‍රී ලාංකික යෝනකවරු
විද්‍යාත්මක නම - aponogeton crispus                                                                                                                                                                                  මෙම කාණ්ඩයට අයත් ශාක වර්ග හයක් ලංකාවෙන් හමුවන අතර ඒ සියල්ල පොදුවේ කෙකටිය ලෙස හඳුන්වයි ඉන් විශේෂ 4ක් ලංකාවට ආවේණිකයි එමෙන්ම දුර්ලභයි සෙන්ටි මීටර 5ක් දක්වා දිගට හා සෙන්ටි මීටර් 4.5 ක් පළලට පත්‍ර වැඩි ඇති පත්‍ර සහිතයි කුඩා මල් සහිතයි
මල් ආහාරයට ගනි
ඔසුවකි
ලංකාවට පමණක් ආවේණිකය
මල ආහායට ගනී

මල් - ආහාරයට ගන්නා
ජලජ ශාඛ
සංස්කෘතිකමය හෝ භෞතික හේතුවක් නිසා විශේෂ වැදගත්කමක් ඇතැයි සලකා යුනෙස්කෝ සංවිධානය විසින් ලයිස්තු ගතකරඇති ස්ථාන යුනෙස්කෝ ලෝක ‍ උරුම අඩවි ලෙස හැඳින්වේ
සුප්‍රසිද්ධ මොගාවෝ ගල් ගුහා නගරය 1987 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී
ලෝක උරුම අඩවි
1972 දී පරිසරය
1972 දී සංස්ථාපිතයන්
සොළොස්මස්ථාන

බුදුන්වහන්සේගේ පා පහස ලැබ පවිත්‍රභාවයට
අනුරාධපුර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු  බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි
උතුරු මැද පළාතේ පිහිටි  අනුරාධපුර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි
වර්තමානයෙහිදී  ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 9 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2010 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 579,261  සිටියහ
ආශ්‍රිත

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය
මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක - ශ්‍රී ලංකා
ඔසී අබේගුණසේකර  යනු හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු සහ ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂයේ සභාපති සහ නායකයා විය
දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ (දෙඊවිකො) මරාගෙන මැරෙන කාන්තා බෝම්බකාරියක් විසින් ඔහු ඝාතනය කෙරුණේ 1994 ජනාධිපතිවරණය සඳහා ගාමිණී දිසානායක මහතාට සහාය දැක්වීම පිණිස පැවති මැතිවරණ ප්‍රචාරක රැළියකට සහභාගි වෙමින් සිටියදීය
ඔහු කොළඹ  ආනන්ද විද්‍යාලයෙහි ආදි සිසුවෙකු විය
ආශ්‍රිත

1994 දී මරණ
සිංහල ජනයා
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
ඝාතනය කෙරුනු දේශපාලනඥයෝ
දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි විසින් ඝාතනය කෙරුණු ජනයා
1994 දී සිදුවූ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා
ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවූ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාර
ශ්‍රී ලංකාවේ 10වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
සිංහල දේශපාලනඥයෝ
1950 දී උපත්
ඔසප් චක්‍ර යනු සරු කාන්තාවන් සහ අනෙකුත් ගැහැණු අග්‍රේෂයන් තුල ලිංගික ප්‍රජනනය අරභයා සිදුවන කායික විද්‍යාත්මක වෙනස්කම් වලට යෙදෙන විද්‍යාත්මක යෙදුමයි
මෙම ලිපි අවධානය යොමු කරන්නේ, සාමාන්‍යයෙන්  28 දින ගණනක්  තුල සිදුවන නමුත් එම දින ගණන වටා විචල්‍ය පරාසයක් සහිත "මාසික" චක්‍රයක් වන මිනිස් ඔසප් චක්‍රය වෙතය
ඔසප් චක්‍රය ප්‍රස්තෆර්ය
ආර්තව ක්‍රියාවලී
සිදුවීම්

ක්‍රි
ව. 1600 ට පෙර 

 474 – සෙනෝ (Zeno), බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයේ සම-අධිරාජයා ලෙස කිරුළු පළඳයි
1003 - පෝලන්තයේ නිර්භීත බොලෙස්ලාව් I ගේ සන්නද්ධ සහාය ඇතිව බොලෙස්ලාව් III නැවත අධිකාරියට පත් කරන ලදී
1098 - ටැරන්ටෝහි බොහෙමන්ඩ්ගේ නායකත්වය යටතේ පළමු කුරුස යුද්ධයේ හමුදාව අන්තියෝකිය වටලෑමේදී ඇලෙප්පෝහි සෙල්ජුක් එමීර් රිඩ්වාන්ට එරෙහිව සටනක් ජයග්‍රහණය කළේය
1539 – පළමු වාර්තාගත තරඟය රූඩී ලෙස හඳුන්වන චෙස්ටර් තුරඟ තරඟ පිටියේ පවත්වන ලදී
1555 – ග්ලූස්ටර් හි බිෂොප් ජෝන් හූපර්ව කණුවක පුළුස්සා දමනු ලැබීය
ව. 1601 - 1900 

 1621 - XV වන ග්‍රෙගරි, පාප් වහන්සේ තනතුරට පත් විය
1654 - ඇන්ග්ලෝ-ස්පාඤ්ඤ යුද්ධයේදී ෆෝට් රොචර් (Fort Rocher) අල්ලා ගැනීම සිදු විය
1775 - ඇමරිකානු විප්ලවවාදී යුද්ධය
බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුව මැසචුසෙට්ස් කැරැල්ලක් ප්‍රකාශ කළේය
1778 - රෝඩ් අයිලන්ඩ්, සම්මේලන වගන්ති අනුමත කළ සිව්වන එක්සත් ජනපද ප්‍රාන්තය බවට පත් විය
1788 - හැබ්ස්බර්ග් අධිරාජ්‍යය රුසියානු කඳවුරේ රුසෝ-තුර්කි යුද්ධයට සම්බන්ධ විය
1822 - හයිටිය හිස්පැනියෝලා දූපතේ අනෙක් පැත්තේ අලුතින් පිහිටුවන ලද ඩොමිනිකන් ජනරජයට පහර දුන්නේය
1825 - 1824 එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරනයේදී කිසිදු අපේක්ෂකයෙකුට බහුතර මැතිවරණ ඡන්ද ප්‍රමාණයක් නොලැබීමෙන් පසුව, එක්සත් ජනපද නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය හදිසි මැතිවරණයකදී එක්සත් ජනපදයේ හයවන ජනාධිපතිවරයා ලෙස ජෝන් ක්වින්සි ඇඩම්ස් තෝරා පත් කර ගත්තේය
1849 - නව රෝම ජනරජය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
1861 - ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය
ජෙෆර්සන් ඩේවිස් ඇලබාමා හි මොන්ට්ගොමරි හිදි ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ කොන්ෆෙඩරේට් ප්‍රාන්තවල තාවකාලික සභාපති ලෙස තේරී පත් විය
1870 - එක්සත් ජනපද කාලගුණ කාර්යාංශය පිහිටුවීමේ කොන්ග්‍රසයේ ඒකාබද්ධ යෝජනාවකට එක්සත් ජනපද ජනාධිපති යුලිසෙස් එස්. ග්‍රාන්ට් අත්සන් කළේය
1889 - එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ග්‍රෝවර් ක්ලීව්ලන්ඩ් එක්සත් ජනපද කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව කැබිනට් මට්ටමේ නියෝජිතායතනයක් දක්වා උසස් කිරීමේ පනතකට අත්සන් කළේය
1893 - වර්ඩිගේ අවසාන ඔපෙරාව, එය ෆෝල්ස්ටාෆ් මිලාන්හි ලා ස්කලා හි මංගල දර්ශනය විය
1895 - විලියම් ජී. මෝගන් විසින් මින්ටොනෙට් නමින් ක්‍රීඩාවක් නිර්මාණය කරන ලද අතර එය ඉක්මනින්ම වොලිබෝල් ලෙස හැඳින්වේ
1900 - ඩේවිස් කුසලාන තරඟය ස්ථාපිත කරන ලදී
ව. 1901 සිට 

 1904 - රුසෝ-ජපන් යුද්ධය
පෝර්ට් ආතර් සටන අවසන් විය
1907 - මඩ මාර්තු යනු ජාතික කාන්තා ඡන්ද අයිතිය සමිති (NUWSS) විසින් සංවිධානය කරන ලද පළමු විශාල පෙරහැරයි
1913 - ඇමරිකාවේ නැඟෙනහිර මුහුදු තීරයේ බොහෝ ප්‍රදේශ හරහා උල්කාපාත සමූහයක් දෘශ්‍යමාන වන අතර, ප්‍රභවය පෘථිවියේ කුඩා, කෙටිකාලීන ස්වභාවික චන්ද්‍රිකාවක් බව තාරකා විද්‍යාඥයින් නිගමනය කළේය
1920 - ස්වල්බාඩ් ගිවිසුමේ නියමයන් යටතේ, ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකත්වය ආක්ටික් දූපත් සමූහය මත නෝර්වීජියානු ස්වෛරීභාවය පිළිගෙන එය හමුදාකරණය නොකළ ලෙස නම් කරයි
1922 - බ්‍රසීලය, බර්න් සම්මුති ප්‍රකාශන හිමිකම් ගිවිසුමේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය
1929 - වියට්නාම් ජාතිකවාදී පක්ෂය හි සාමාජිකයින් ප්‍රංශ යටත් විජිත බලධාරීන් විසින් මර්දනයක් ඇති කරමින් ඝාතනය කළහ
1932 - ජාතික ජනමත විචාරණයකින් පසු ෆින්ලන්තයේ තහනම් නීතිය අහෝසි කරන ලද අතර එහිදී 70% ක් නීතිය අවලංගු කිරීමට ඡන්දය දුන්හ
1934 - ග්‍රීසිය, රුමේනියාව, යුගෝස්ලාවියාව සහ තුර්කිය අතර බෝල්කන් එන්ටෙන්ටේ පිහිටුවන ලදී
1941 - දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය
ජෙනෝවා වෙත බෝම්බ හෙලීම
ඉතාලියේ ජෙනෝවා හි සැන් ලොරෙන්සෝ ආසන දෙව්මැදුර පුපුරුවා හැරීමට අපොහොසත් වූ බෝම්බයකට ගොදුරු විය
1942 - බලශක්ති සම්පත් සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා යුධ කාලීන පියවරක් ලෙස එක්සත් ජනපදයේ වසර පුරා දිවා ආලෝකය ඉතිරි කිරීමේ කාලය (යුද කාලය) නැවත ස්ථාපිත කරන ලදී
1943 - දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය
පැසිෆික් යුද්ධය
ග්වාඩල්කැනල් සටන අවසන් කරමින් ඉම්පීරියල් ජපානය සිය ඉතිරි හමුදා දිවයිනෙන් ඉවත් කිරීමෙන් පසු මිත්‍ර බලධාරීන් ග්වාඩල්කැනල් ආරක්ෂිත යැයි ප්‍රකාශ කළේය
1945 - දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය
අත්ලාන්තික් සාගරයේ සටන
HMS Venturer U-864 නෝර්වේහි ෆෙඩ්ජේ වෙරළට ඔබ්බෙන්, සබ්මැරීනයෙන් සබ්මැරීනයට සටන් කිරීමේ දුර්ලභ අවස්ථාවකින් ගිල්වා දමන ලදී
මිත්‍ර පාක්ෂික ගුවන් යානා බලකායක් නෝර්වේ හි ෆෝර්ඩෙෆ්ජෝර්ඩන් හි ජර්මානු විනාශකාරී නෞකාවකට අසාර්ථක ප්‍රහාරයක් එල්ල කළේය
1950 - දෙවන රතු බිය
එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභික ජෝසප් මැකාති එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව කොමියුනිස්ට්වාදීන්ගෙන් පිරී ඇති බවට චෝදනා කළේය
1951 - කොරියානු යුද්ධය
දකුණු කොරියානු හමුදාවේ 11 වන සේනාංකයේ බලඇණියක් ලෙස දෙදින භූචැං සංහාරය ආරම්භ වූයේ දකුණු කොරියාවේ දකුණු ග්යොංසාං දිස්ත්‍රික්කයේ භූචැං හි නිරායුධ පුරවැසියන් 719 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීමෙනි
1959 - පළමු අන්තර් මහද්වීපික බැලස්ටික් මිසයිලය වන R-7 Semyorka, සෝවියට් රුසියාවේ ප්ලෙසෙට්ස්ක් හි ක්‍රියාත්මක විය
1964 - බීට්ල්ස් ඔවුන්ගේ ප්‍රථම දර්ශනය එඩ් සුලිවන් සංදර්ශනය, එක්සත් ජනපදය පුරා මිලියන 73ක ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවක වාර්තාගත ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් ඉදිරියේ රඟ දැක්වීය
1965 - වියට්නාම් යුද්ධය
එක්සත් ජනපද මැරීන් බළකාය MIM-23 Hawk මිසයිල බලඇණියක් දකුණු වියට්නාමයට යවන ලදී, නිල උපදේශන හෝ පුහුණු මෙහෙයුමකින් තොරව රට තුළ සිටින පළමු ඇමරිකානු හමුදා බලඇණිය විය
1971 - සිල්මාර් භූමිකම්පාව රික්ටර් මාපාංක 6.5-6.7 උපරිම තීව්‍රතාවයකින් ග්‍රේටර් ලොස් ඇන්ජලීස් ප්‍රදේශයේ සිදුවූ අතර 64 ක් මිය ගොස් 2,000 කට තුවාල සිදුවිය
1971 - සැචෙල් පේජ් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බේස්බෝල් හෝල් ඔෆ් ෆේම් වෙත ඡන්දය දුන් පළමු නීග්‍රෝ ලීග් ක්‍රීඩකයා බවට පත්විය
1971 - ඇපලෝ වැඩසටහන
තුන්වන මිනිසුන් සහිත සඳ ගොඩබෑමෙන් පසු ඇපලෝ 14 නැවත පෘථිවියට පැමිණේ
1975 - සෝයූස් 17 සෝවියට් අභ්‍යවකාශ යානය නැවත පෘථිවියට පැමිණීම
1976 - Aeroflot Flight 3739, ටුපොලෙව් Tu-104, ඉර්කුට්ස්ක් ගුවන් තොටුපලෙන් ගුවන්ගත වීමේදී කඩා වැටී 24 දෙනෙකු මිය ගියේය
1978 - බඩ් සමාගම පෙන්සිල්වේනියාවේ ෆිලඩෙල්ෆියා හි ප්‍රථම SPV-2000 ස්වයංක්‍රීය දුම්රිය රථය එළිදක්වන ලදී
1982 - ජපන් එයාර් ලයින්ස් ගුවන් යානය 350 හි ගුවන් නියමුවා සමූහ මිනීමැරුම්-සියදිවි නසා ගැනීමට තැත් කිරීමේදී හනේඩා ගුවන් තොටුපළ අසලදී කඩා වැටීමෙන් යානයේ සිටි 174 දෙනාගෙන් 24 දෙනෙකු මිය ගියේය
1986 - හැලීගේ වල්ගා තරුව අවසන් වරට අභ්‍යන්තර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දර්ශනය විය
1991 - සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීම
ලිතුවේනියාවේ ඡන්දදායකයින් සෝවියට් සංගමයෙන් නිදහස සඳහා ඡන්දය දෙයි
1996 - තාවකාලික අයර්ලන්ත රිපබ්ලිකන් හමුදාව එහි මාස 18ක සටන් විරාමය අවසන් බව ප්‍රකාශ කළ අතර ලන්ඩනයේ කැනරි වෝෆ් හි විශාල බෝම්බයක් පුපුරුවා හැරීමෙන් පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු මිය ගියේය
1996 - සිගර්ඩ් හොෆ්මන්, වික්ටර් නිනොව් සහ වෙනත් අය විසින් කොපර්නිසියම් සොයා ගන්නා ලදී
2001 - එහිමි මරු සහ යූඑස්එස් ග්‍රීන්විල් පර්ල් වරායේදී ගැටුනු අතර, ජපාන ධීවර උසස් පාසල් පුහුණු නෞකාවක් වන හිමි මරු හි සිටි තිස්පස් දෙනාගෙන් නව දෙනෙක් මිය ගියේය
2016 - බැවේරියා ප්‍රාන්තයේ ජර්මානු නගරයක් වන බෑඩ් එයිබ්ලිං (Bad Aibling) හි මගී දුම්රිය දෙකක් එකිනෙක ගැටීම
පුද්ගලයන් 12 දෙනෙකු මිය ගොස් තවත් 85 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇත
2018 - ශීත ඍතු ඔලිම්පික්
සමාරම්භක උත්සවය දකුණු කොරියාවේ පියොංචැං ප්‍රාන්තයේ සිදු කෙරේ
2020 - කෙටි දේශපාලන අර්බුදයක් ඇති කරමින් වඩා හොඳ රජයේ ආරක්ෂක සැලැස්මක් සඳහා අනුමැතිය සඳහා තල්ලු කිරීමට සහාය වීම සඳහා සැල්වදෝර් ජනාධිපති නයිබ් බුකෙලේ හමුදා සොල්දාදුවන් ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට ඇතුළු කර ඇත
2021 - ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන දෝෂාභියෝග නඩු විභාගය ආරම්භ විය
උපත්

ක්‍රි
ව. 1600 ට පෙර 

 1060 – II වන හොනොරියස්, කතෝලික පල්ලියේ පාප් (වි
1130)
 1274 - ටූලූස් හි ලුවී, ප්‍රංශ බිෂොප් (වි
1297)
 1313 - පෘතුගාලයේ මාරියා, කැස්ටිලයේ රැජින (වි
1357)
 1344 - III වන මීන්හාර්ඩ්, count of Tyrol (වි
1363)
 1441 - අලි-ෂිර් නවායි, තුර්කි කවියෙක්, වාග් විද්‍යාඥයෙක් සහ චිත්‍ර ශිල්පියෙක් (වි
1501)
 1533 - ෂිමාසු යොෂිහිසා, ජපන් ඩයිමියෝ (වි
1611)
 1579 - ජොහැන්නස් මුර්සියස්, ලන්දේසි සම්භාව්‍ය විශාරද (වි
1639)

ක්‍රි
ව. 1601 - 1900 

 1651 – ප්‍රොකොපියෝ කට්ටෝ, ප්‍රංශ ව්‍යවසායකයා (වි
1727)
 1666 - ජෝර්ජ් හැමිල්ටන්, ඕක්නි හි 1වන අර්ල්, ස්කොට්ලන්ත ෆීල්ඩ් මාෂල් (වි
1737)
 1711 - Luis Vicente de Velasco e Isla, ස්පාඤ්ඤ නාවිකයා සහ අණ දෙන නිලධාරියා (වි
1762)
 1737 - තෝමස් පේන්, ඉංග්‍රීසි-ඇමරිකානු දාර්ශනිකයෙක්, කතුවරයෙක් සහ ක්‍රියාකාරිකයෙක් (වි
1809)
 1741 - හෙන්රි-ජෝසෆ් රිගල්, ජර්මානු-ප්‍රංශ නිර්මාපකයෙකු (වි
1799)
 1748 - ශ්‍රීමත් ජෝන් ඩක්වර්ත්, 1 වන බැරොනෙට්, ඉංග්‍රීසි අද්මිරාල් සහ දේශපාලනඥයා, නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් හි කොමදෝරු ආණ්ඩුකාර (වි
1817)
 1763 - I වන ලුවී, බේඩන්හි මහා ආදිපාදවරයා (වි
1830)
 1769 - ජෝර්ජ් ඩබ්ලිව්. කැම්බල්, ස්කොට්ලන්ත-ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, 5 වැනි එක්සත් ජනපද භාණ්ඩාගාරයේ ලේකම් (වි
1848)
 1773 - විලියම් හෙන්රි හැරිසන්, ඇමරිකානු ජෙනරාල් සහ දේශපාලනඥයා, එක්සත් ජනපදයේ 9 වැනි ජනාධිපති (වි
1841)
 1775 - ෆර්කාස් බොල්යායි, හංගේරියානු ගණිතඥයා සහ ශාස්ත්‍රීය (වි
1856)
 1781 - ජොහාන් බැප්ටිස්ට් වොන් ස්පික්ස්, ජර්මානු ජීව විද්‍යාඥ සහ ගවේෂක (වි
1826)
 1783 - වාසිලි ෂුකොව්ස්කි, රුසියානු කවියෙකු සහ පරිවර්තක (වි
1852)
 1789 - ෆ්‍රාන්ස් සේවර් ගේබල්ස්බර්ගර්, ජර්මානු ඉංජිනේරු (වි
1849)
 1800 - හයිරම් ස්මිත්, ඇමරිකානු ආගමික නායක (වි
1844)
 1814 - සැමුවෙල් ජේ. ටිල්ඩන්, ඇමරිකානු නීතීඥ සහ දේශපාලනඥයා, නිව් යෝර්ක්හි 28 වැනි ආණ්ඩුකාර (වි
1886)
 1815 - ෆෙඩරිකෝ ද මැඩ්‍රාසෝ, ස්පාඤ්ඤ චිත්‍ර ශිල්පියා (වි
1894)
 1834 - ෆීලික්ස් ඩාන්, ජර්මානු නීතීඥ, ඉතිහාසඥ සහ කර්තෘ (වි
1912)
 1826 - කීලිකොලනි, හවායි රාජකීය සහ ආණ්ඩුකාර (වි
1883)
 1837 - හොසේ බර්ගෝස්, පිලිපීන පූජක සහ විප්ලවවාදි (වි
1872)
 1839 - සිලස් ඇඩම්ස්, ඇමරිකානු කර්නල්, නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා (වි
1896)
 1846 - විල්හෙල්ම් මේබැක්, ජර්මානු ඉංජිනේරු සහ ව්‍යාපාරික (වි
1929)
 1846 - විටේකර් රයිට්, ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපාරික සහ මූල්‍යකරු (වි
1904)
 1847 - හියු ප්‍රයිස් හියුස්, වේල්ස්-ඉංග්‍රීසි පූජකයා සහ දේවධර්මාචාර්ය (වි
1902)
 1854 - ඇලේටා ජේකොබ්ස්, ලන්දේසි වෛද්‍යවරිය සහ ඡන්ද ක්‍රියාකාරිනිය (වි
1929)
 1856 - හාරා ටකාෂි, ජපන් දේශපාලනඥයා, ජපානයේ 10 වැනි අගමැති (වි
1921)
 1859 - අකියාමා යොෂිෆුරු, ජපන් ජෙනරාල් (වි
1930)
 1863 - ඇන්තනි හෝප්, ඉංග්‍රීසි කර්තෘ සහ නාට්‍ය රචක (වි
1933)
 1864 - මියිනා හර්මා, එස්තෝනියානු ඕර්ගනයිස්ට්, නිර්මාපකයෙකු සහ කොන්දොස්තර (වි
1941)
 1865 - පැට්‍රික් කැම්බල් මහත්මිය, ඉංග්‍රීසි-ප්‍රංශ නිළිය (වි
1940)
 1865 - එරික් වොන් ඩ්‍රිගල්ස්කි, ජර්මානු භූගෝල විද්‍යාඥ සහ භූ භෞතික විද්‍යාඥ (වි
1949)
 1867 - නට්සුමේ සොසෙකි, ජපන් කතුවරයා සහ කවියා (වි
1916)
 1871 - හොවාර්ඩ් ටේලර් රිකට්ස්, ඇමරිකානු රෝග විද්‍යාඥ සහ වෛද්‍ය (වි
1910)
 1874 - ඇමී ලොවෙල්, ඇමරිකානු කවියෙක්, විචාරකයෙක් සහ අධ්‍යාපනඥයෙක් (වි
1925)
 1876 - ආතර් එඩ්වඩ් මුවර්, නවසීලන්ත-ඕස්ට්‍රේලියානු දේශපාලනඥයා, ක්වීන්ස්ලන්තයේ 23 වැනි අගමැති (වි
1963)
 1878 - ජැක් කිර්වාන්, අයර්ලන්ත ජාත්‍යන්තර පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (වි
1959)
 1880 – ලිපොට් ෆෙජර්, හංගේරියානු ගණිතඥයෙක් සහ ශාස්ත්‍රීය (වි
1959)
 1883 - ජූල්ස් බෙරී, ප්‍රංශ නළුවා සහ අධ්‍යක්ෂ (වි
1951)
 1885 - ඇල්බන් බර්ග්, ඔස්ට්‍රියානු නිර්මාපකයෙකු සහ අධ්‍යාපනඥයා (වි
1935)
 1885 - ක්ලැරන්ස් එච් හැරින්, ඇමරිකානු ඉතිහාසඥයා සහ කතුවරයා (වි
1960)
 1889 - ලැරී සෙමන්, ඇමරිකානු නළුවා, නිෂ්පාදක, අධ්‍යක්ෂක සහ තිර රචක (වි
1928)
 1891 - රොනල්ඩ් කොල්මන්, ඉංග්‍රීසි-ඇමරිකානු නළුවා (වි
1958)
 1892 - පෙගී වුඩ්, ඇමරිකානු නිළිය (වි
1978)
 1893 - ජෝර්ජියෝස් අතනාසියාඩිස්-නෝවාස්, ග්‍රීක නීතීඥ සහ දේශපාලනඥයා, ග්‍රීසියේ 163 වැනි අගමැති (වි
1987)
 1895 - හර්මන් බ්‍රිල්, ජර්මානු නීතීඥ සහ දේශපාලනඥයා, 8 වැනි ඇමති-තුරිංගියාවේ ජනාධිපති (වි
1959)
 1896 - ඇල්බර්ටෝ වර්ගාස්, පේරු-ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා සහ චිත්‍ර ශිල්පියා (වි
1982)
 1897 - චාල්ස් කිංස්ෆර්ඩ් ස්මිත්, ඕස්ට්‍රේලියානු නායකයා සහ ගුවන් නියමුවා (වි
1935)
 1898 - ජුකිචි යාගි, ජපන් කවියෙකු සහ අධ්‍යාපනඥයා (වි
1927)

ක්‍රි
ව. 1901 සිට 

 1901 - බ්‍රයන් ඩොන්ලෙවි, ඇමරිකානු නළුවා (වි
1972)
 1901 - ජේම්ස් මරේ, ඇමරිකානු නළුවා (වි
1936)
 1905 - ඩේවිඩ් සිසිල්, එක්සෙටර් හි 6 වැනි මාර්ක්වෙස්, ඉංග්‍රීසි කඩුළු පැනීමේ ක්‍රීඩකයා සහ දේශපාලනඥයා (වි
1981)
 1906 - ඇන්ඩ්‍රේ කොස්ටොලානි, හංගේරියානු-ප්‍රංශ ආර්ථික විද්‍යාඥ සහ මාධ්‍යවේදියෙකු (වි
1999)
 1907 – Trường Chinh, වියට්නාම දේශපාලනඥයා, වියට්නාමයේ 4 වැනි ජනාධිපතිවරයා (වි
1988)
 1907 - හැරල්ඩ් ස්කොට් මැක්ඩොනල්ඩ් කොක්සෙටර්, ඉංග්‍රීසි-කැනේඩියානු ගණිතඥ සහ ශාස්ත්‍රාලික (වි
2003)
 1909 - මාජෝරි ඔගිල්වි ඇන්ඩර්සන්, ස්කොට්ලන්ත ඉතිහාසඥ (වි
2002)
 1909 - හෙදර් ඒන්ජල්, ඉංග්‍රීසි-ඇමරිකානු නිළිය (වි
1986)
 1909 - කාමන් මිරැන්ඩා, පෘතුගීසි-බ්‍රසීලියානු නිළිය, ගායිකාව සහ නර්තන ශිල්පිනිය (වි
1955)
 1909 - ඩීන් රස්ක්, ඇමරිකානු කර්නල් සහ දේශපාලනඥයා, 54 වැනි එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් (වි
1994)
 1910 - ජැක් මොනොඩ්, ප්‍රංශ ජෛව රසායන විද්‍යාඥ සහ ජාන විද්‍යාඥ, නොබෙල් ත්‍යාගලාභී (වි
1976)
 1911 - විලියම් ඔර්ලන්ඩෝ ඩාර්බි, ඇමරිකානු ජෙනරාල් (වි
1945)
 1911 - එසා පකරිනෙන්, ෆින්ලන්ත නළුවා සහ සංගීතඥ (වි
1989)
 1912 – Futabayama Sadaji, ජපන් සුමෝ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයා (වි
1968)
 1912 - ජිනෙට් ලෙක්ලර්ක්, ප්‍රංශ නිළිය (වි
1992)
 1914 - අර්නස්ට් ටබ්, ඇමරිකානු ගායක-ගීත රචක සහ ගිටාර් වාදක (වි
1984)
 1916 - ටෙක්ස් හග්සන්, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩකයා (වි
1993)
 1918 - ලොයිඩ් නොයෙල් ෆර්ගසන්, ඇමරිකානු රසායන විද්‍යාඥ (වි
2011)
 1920 - ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්, නවසීලන්ත රග්බි ක්‍රීඩකයා සහ පුහුණුකරු (වි
2012)
 1920 - එන්රිකෝ ෂියාවෙට්ටි, ඉතාලි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (වි
1993)
 1922 - කැත්‍රින් ග්‍රේසන්, ඇමරිකානු නිළිය සහ සොප්‍රානෝ (වි
2010)
 1922 - ජිම් ලේකර්, ඉංග්‍රීසි ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක
තරගයකදී වැඩිම කඩුලු දවා ගැනීමේ ලෝක වාර්තාවට හිමිකම් කීවේ (වි
1986)
 1922 - C
ක්‍රිෂ්ණන් නායර්, ඉන්දියානු ව්‍යාපාරික, ලීලා මාලිගා, හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන ආරම්භ කළේය (වි
2014) 
 1922 - රොබට් ඊ. ඔග්‍රන්, ඇමරිකානු සත්ව විද්‍යාඥ (වි
2005)
 1923 - බ්‍රෙන්ඩන් බෙහාන්, අයර්ලන්ත කැරලිකරු, කවියෙක් සහ නාට්‍ය රචකයෙක් (වි
1964)
 1923 - ටෝනි නේතන්, ඇමරිකානු ගුවන් විදුලි සත්කාරක, නිෂ්පාදක සහ දේශපාලනඥයා (වි
2014)
 1925 - ජෝන් බී. කෝබ්, ඇමරිකානු දාර්ශනිකයා සහ දේවධර්මාචාර්ය
 1925 - බර්කාර්ඩ් හේම්, ජර්මානු භෞතික විද්‍යාඥ සහ ශාස්ත්‍රීය (වි
2001)
 1926 - ගැරට් ෆිට්ස් ජෙරල්ඩ්, අයර්ලන්ත නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, අයර්ලන්තයේ 7 වැනි තාඕසීච් (වි
2011)
 1927 - රිචඩ් ඒ ලෝන්ග්, ඇමරිකානු ඉතිහාසඥයා සහ කතුවරයා (වි
2013)
 1928 - ෆ්‍රෑන්ක් ෆ්‍රැසෙටා, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියෙක් සහ චිත්‍ර ශිල්පියෙක් (වි
2010)
 1928 - රිනස් මයිකල්, ලන්දේසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ පුහුණුකරු (වි
2005)
 1928 - රොජර් මඩ්, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (වි
2021)
 1929 - ඒ ආර් අන්තුලයි, ඉන්දියානු සමාජ සේවක සහ දේශපාලනඥයා, මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ 8 වැනි මහ ඇමති (වි
2014)
 1929 - ක්ලෙමන්ට් මීඩ්මෝර්, ඕස්ට්‍රේලියානු-ඇමරිකානු මූර්ති ශිල්පියා (වි
2005)
 1930 - ගාර්නර් ටෙඩ් ආම්ස්ට්‍රෝං, ඇමරිකානු එවැන්ජලිස්ත සහ කර්තෘ (වි
2003)
 1931 - තෝමස් බර්න්හාර්ඩ්, ඔස්ට්‍රියානු කතුවරයා, කවියෙකු සහ නාට්‍ය රචකයෙකු (වි
1989)
 1931 - ජොසෙෆ් මැසොපුස්ට්, චෙක් පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ පුහුණුකරු (වි
2015)
 1931 - රොබට් මොරිස්, ඇමරිකානු මූර්ති ශිල්පියා සහ චිත්‍ර ශිල්පියා (වි
2018)
 1932 - Tatsuro Hirooka, ජපන් බේස්බෝල් ක්‍රීඩකයා සහ කළමනාකරු
 1932 - ගර්හාර්ඩ් රිච්ටර්, ජර්මානු චිත්‍ර ශිල්පියෙක් සහ ඡායාරූප ශිල්පියෙක්
 1935 - ලයනල් ෆැන්තෝර්ප්, ඉංග්‍රීසි-වේල්ස් පූජක, මාධ්‍යවේදියා සහ කතුවරයා
 1936 - කැලිස්ටස් එන්ඩ්ලෝව්, සිම්බාබ්වේ ශාස්ත්‍රීය සහ දේශපාලනඥයා (වි
2019)
 1936 - ක්ලයිව් ස්විෆ්ට්, ඉංග්‍රීසි නළුවා සහ ගායක-ගීත රචක (වි
2019)
 1937 - ක්ලීට් බෝයර්, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩිකාව සහ කළමනාකරු (වි
2007)
 1938 - රොන් ලෝගන්, ඩිස්නි නාට්‍ය නිෂ්පාදක සහ මහාචාර්ය
 1939 - මහාලා ඇන්ඩෲස්, බ්‍රිතාන්‍ය කශේරුකා පාෂාණ විද්‍යාඥ (වි
1997)
 1939 - බැරී මෑන්, ඇමරිකානු පියානෝ වාදකයෙක්, ගීත රචකයෙක් සහ නිෂ්පාදකයෙක්
 1939 - ජැනට් සුස්මන්, දකුණු අප්‍රිකානු-බ්‍රිතාන්‍ය නිළිය සහ අධ්‍යක්ෂක
 1940 - බ්‍රයන් බෙනට්, ඉංග්‍රීසි බෙර වාදකයෙක් සහ ගීත රචකයෙක්
 1940 - ජේ. එම්. කොයිට්සි, දකුණු අප්‍රිකානු-ඕස්ට්‍රේලියානු නවකතාකරුවෙකු, රචනාකරුවෙකු සහ වාග් විද්‍යාඥයෙක්, නොබෙල් ත්‍යාගලාභී
 1941 - කර්මිට් ගොස්නෙල්, ඇමරිකානු දාම ඝාතකයා
 1941 - ෂීලා කුහුල්, ඇමරිකානු නිළිය, නීතිඥ, සමලිංගික අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරික සහ දේශපාලනඥයා
 1942 - කැරොල් කිං, ඇමරිකානු ගායක-ගීත රචක සහ පියානෝ වාදකයෙක්
 1943 - බාබරා ලුවිස්, ඇමරිකානු ආත්මය / R&B ගායිකාවක්-ගීත රචකයෙක්
 1943 - ජෝ පෙස්චි, ඇමරිකානු නළුවා
 1943 - ජෝසප් ස්ටිග්ලිට්ස්, ඇමරිකානු ආර්ථික විද්‍යාඥ සහ ශාස්ත්‍රීය, නොබෙල් ත්‍යාගලාභී
 1944 - ඩෙරින් හින්ච්, නවසීලන්ත-ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහිනී සත්කාරක සහ දේශපාලනඥයා
 1944 - ඇලිස් වෝකර්, ඇමරිකානු නවකතාකරුවෙක්, කෙටිකතා රචකයෙක් සහ කවියෙක්
 1945 - මියා ෆාරෝ, ඇමරිකානු නිළියක්, ක්‍රියාකාරිකයෙක් සහ හිටපු විලාසිතා නිරූපිකාවක්
 1945 - යොෂිනෝරි ඔසුමි, ජපන් සෛල ජීව විද්‍යාඥ, 2016 කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගලාභී
 1945 - කැරොල් වුඩ්, ඇමරිකානු ගණිතඥයෙක් සහ ශාස්ත්‍රාලිකයෙක්
 1946 - බොබ් ඊස්ට්වුඩ්, ඇමරිකානු ගොල්ෆ් ක්‍රීඩකයා
 1946 - වින්ස් පැප්පේ, ඇමරිකානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ ක්‍රීඩා නළුවා
 1946 - ජිම් වෙබ්, ඇමරිකානු කපිතාන් සහ දේශපාලනඥයා, නාවික හමුදාවේ 18 වැනි එක්සත් ජනපද ලේකම්
 1947 - කාර්ලා ඩෙල් පොන්ටේ, ස්විට්සර්ලන්ත නීතීඥ සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නිලධාරිනිය
 1947 - ජෝ එලි, ඇමරිකානු ගායක-ගීත රචකයෙක් සහ ගිටාර් වාදකයෙක්
 1947 - මේජර් හැරිස්, ඇමරිකානු R&B ගායකයා (වි
2012)
 1947 - ඇලෙක්සිස් ස්මිර්නොෆ්, කැනේඩියානු-ඇමරිකානු මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයා සහ නළුවා (වි
2019)
 1948 - ගයි ස්ටැන්ඩින්, ඉංග්‍රීසි ආර්ථික විද්‍යාඥයෙක් සහ ශාස්ත්‍රාලිකයෙක්
 1949 - බර්නාඩ් ගැලචර්, ස්කොට්ලන්ත ගොල්ෆ් ක්‍රීඩකයා සහ මාධ්‍යවේදියා
 1949 - ජුඩිත් ලයිට්, ඇමරිකානු නිළිය
 1950 - රිචඩ් එෆ්. කොල්බර්න්, ඇමරිකානු සැරයන් සහ දේශපාලනඥයා
 1951 - ඩේවිඩ් පොමරන්ස්, ඇමරිකානු ගායකයෙක්, සංගීතඥයෙක් සහ නිර්මාපකයෙක්
 1952 - ඩැනී වයිට්, ඇමරිකානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ ක්‍රීඩා ලෝලීයා
 1953 - සියරාන් හින්ඩ්ස්, අයර්ලන්ත නළුවා
 1953 - එසෙචිලේ රමින්, ඉතාලි මිෂනාරි පූජක (වි