Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
රජයේ නිලධරයන් විසින් සහ රාජ්‍ය සංස්ථාවල ,පළාත් පාලන ආයතන වල හා එවැනි වෙනත් ආයතනවල නිලධරයන් විසින් සිදුකරනු ලබන මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම,සහ වෙනත් අසාධාරණ ක්‍රියා ගැන කරනු ලබන පැමිණිලි හෝ චෝදනා නීතියේ විධිවිධාන වලට අනුකූලව පරීක්‍ෂා කර බලා වාර්තා කිරිමේ කාර්යභාරය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 156 ව්‍යවස්ථාව යටතේ මොහු සතු බලතල ලෙස දක්වනු ලැබේ
නඩු තීරණ

 එල්මෝ පෙරේරා  එ
මොන්ටේගු ජයවික්‍රම (1985) 1SLR 285 

 ෆසීස්  එ
නීතිපති සහ වෙනත් අය (1995) 1 SLR 372

 කරුණාතිලක සහ අනෙක් අය  එ
දයානන්ද දිසානායක  (1999) 1SLR 157

 නමාසිවම්  එ
ගුණවර්ධන  (1989) 1SLR 394

 ගුණවර්ධන  එ
පෙරේරා (1983) 1SLR 305

 පෙරේරා  එ
රාජගුරු  (1997) 3 SLR 265

 විමල් ප්‍රනාන්දු  එ
ගුවන් විදුලි සංස්ථාව  SC No
81/95

 ගුණරත්න  එ
මහජන බැංකුව  (1986)1SLR 338

 ජෝසප් පෙරේරා  එ
නිතිපති  (1992) 1SLR 199

 ශ්‍රියානි සිල්වා  එ
චානක ඉද්දමල්ගොඩ  (2003) 2 SLR 63

මූලාශ්‍ර

 1978 ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 

 ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිය හා මානව අයිතිවාසිකම්   නීතීඥ චාරුක සමරසේකර

 Fundamental Rights in SriLanka by Dr
Jayampathi Wikramarathna

ආශ්‍රිත ලිපි
 ශ්‍රී ලංකාවේ මූලික යුතුකම්

පිංතූර

මූලික අයිතිවාසිකම්
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණුඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවවේ 28 වන ඡේදයේ ශ්‍රී ලංකාවාසී තැනැත්තන්ගේ මූලික යුතුකම් සඳහන්වේ
ආශ්‍රිත ලිපි
 ශ්‍රී ලංකාවේ මූලික අයිතිවාසිකම්

මූලික යුතුකම්
PK යනු රාජ්කුමාර් හිරාණි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ උපහාසාත්මක ඉන්දීය සිනමා සිත්තමකි
මෙහි කතාව දිවෙන්නේ පර්යේෂණාත්මක මෙහෙයුමක් සඳහා පෘථිවියට පැමිණෙන පිටසක්වල ජීවියෙක් වටායි
2014 වර්ෂයේ අග බාගයේදී තිරගත වූ මෙම චිත්‍රපටය එදා මෙදා තුර ඉන්දීය සිනමාවේ වැඩිම ආදායමක් ඉපැයූ චිත්‍රපටය බවට පත් විය
එය ඉපැයූ ආදායම ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 600 ඉක්මවයි. මින් පෙර එම වාර්තාව හිමිකරගෙන තිබුනේ චෙන්නායි එක්ස්ප්‍රස් චිත්‍රපටයයි
ජෝර්දානය (  ), නිල වශයෙන්  ජෝර්දාන් හැෂ්මයිට් රාජධානිය ( ) යනු, ජෝර්දාන් නදියේ බටහිර ඉවුරේ පිහිටි, බටහිර ආසියාවේ අරාබි රාජධානියකි
දකුණු සහ නැගෙනහිර දෙසින්  සවුදි අරාබියාවෙන්ද, ඊසාන දෙසින් ඉරාකයෙන්ද, උතුරු දෙසින් සිරියාවෙන්ද සහ, බටහිර දෙසින්  ඊශ්‍රායෙලයෙන්ද ජෝර්දානය මායිම් වී ඇත
බ්‍රිතාන්‍යය සහ ප්‍රංශය විසින් සිදු කල,  බටහිර ආසියාවේ පශ්චාත්-පළමුවන ලෝක යුද්ධ බෙදීමට පසුව, ජාතීන්ගේ සංගමයෙහි කවුන්සිලය විසින් 1922 වසරෙහිදී ට්‍රාන්ස්ජෝර්දාන එමීර් රාජ්‍යය නිල වශයෙන් පිළිගන්නා ලදි
1946 වසරෙහිදී, ස්වාධීන ස්වෛරී රාජ්‍යයක් බවට පත්වූ ජෝර්දානය,  නිල වශයෙන් හැඳින්වුනේ ට්‍රාන්ස්ජෝර්දාන හැෂ්මයිට් රාජධානිය ලෙසිනි
1948 අරාබි–ඊශ්‍රායෙල යුද්ධය තුලදී,  බටහිර ඉවුර අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව,   පළමුවන අබ්දුල්ලා රජ විසින්,  ජෝර්දානයේ රජ නමැති අභිධානය ලබා ගති
1948 දෙසැම්බර් 1 දිනදී, රාජ්‍යයේ නම, ජෝර්දාන් හැෂ්මයිට් රාජධානිය බවට වෙනස් කරන ලදි
ආශ්‍රිත

 
නැගෙනහිර මධ්‍යධරණි
අරාබි ලීගයේ සාමාජික රාජ්‍යයන්
අරාබි-කතාකරන රටවල් හා බලප්‍රදේශ
සාර චන්ද්‍රවංකය
ලෙවන්තය
ඉස්ලාමීය සහයෝගීතා සංවිධානයේ සාමාජික රාජ්‍යයන්
 1946 වසරේදී සංස්ථාපිත රාජ්‍යයන් සහ බලප්‍රදේශ
දක්ෂිණ ලෙවන්තය
පූර්ව බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
බටහිර ආසියාව
කූරගල යනු ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වන සියවසට අයත් යැයි සැළකෙන බෞද්ධ ආරාමයකි
කූරගල (සිංහල
කූරගල) යනු ප්ලයිස්ටොසීන යුගයේ අග භාගයේ මුල් මානව ජනාවාසයකින් සමන්විත වන ප්‍රාග් ඓතිහාසික පුරාවිද්‍යා භූමියක් වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ බලංගොඩ ප්‍රදේශයේ ක්‍රි
පූ 2 වැනි සියවසට අයත් පුරාණ බෞද්ධ ලෙන් විහාර සංකීර්ණයේ නටබුන් වේ
විහාර සංකීර්ණය බළන්ගොඩ නගරයේ සිට ආසන්න වශයෙන් 24 km (15 mi) දුරින් බලංගොඩ - කල්තොට මාර්ගයේ (B38) පිහිටා ඇත
මෙම ස්ථානය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයක් ලෙස රජය විසින් නිල වශයෙන් පිළිගෙන ඇත
කූරගල අතරමැදි කලාපයෙන් හමුවන පැරණිතම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය ලෙස සැලකේ.[1][2]

 ප්‍රාග් ඓතිහාසික

ප්‍රාග් ඓතිහාසික සාක්ෂි
සොයාගත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අනුව කූරගල ප්‍රදේශය ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයට අයත් මිනිසුන් විසින් භාවිතා කර ඇත
කැණීම්වලින් පුරාවිද්‍යාඥයන් ගල් ආයුධ, පොසිල කළ අස්ථි කොටස් සහ වසර 8,000කට වඩා පැරණි යැයි සැලකෙන මිනිස් ඇටසැකිල්ලක නටබුන් සොයා ගත්හ
[4][5] කූරගල ප්‍රදේශයේ ජීවත් වූ මිනිසුන් මුහුදු සිප්පි වල නටබුන් සහ මත්ස්‍ය කටුවල අවශේෂ සොයා ගැනීම නිසා එම මිනිසුන් මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්විය හැකි බව විමර්ශනවලදී වැඩිදුරටත් අනාවරණය විය
කූරගල කල්තොට දියවින්න ප්‍රදේශයේ සිදු කරන ලද මෑත කාලීන අධ්‍යයනවලින් හෙළි වී ඇත්තේ ඔවුන් දඩයම් කිරීමට අමතරව කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ද නිරත වී ඇති බවයි.

කූරගල පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිදු කරන ලද පුළුල් පරීක්‍ෂණවලදී ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වැනි සියවසේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමු සියවස දක්වා කාලය තුළ එම ස්ථානයේ ඇති ලෙන් බෞද්ධ ආරාමයක් ලෙස භාවිත වූ බවට සාධක අනාවරණය විය
කූරගල ප්‍රදේශය පිළිබඳ පුරාවිද්‍යා වාර්තාවක් සී.එච්. 1932 දී කොලින්ස්, ලෙන් කූඩාරම් දෙක සහ ක්‍රි
පූ 2 වැනි සියවසේ බ්‍රාහ්මී සෙල්ලිපි පිළිබඳ ලේඛන මෙන්ම කූරගල බ්‍රේ (බුදුගල ප්‍රදේශය) පාමුල පිහිටි කැටයම් කළ ගල් කුළුණු, පඩිපෙළ සහ වේදිකා පිළිබඳ ලේඛන
අක්ෂි පිටපත් වලින්, C
H Collins කූරගල සෙල්ලිපි පිළිබඳ ඔහුගේ අර්ථකථන JRASCB, XXXII, 1932 හි ප්‍රකාශයට පත් කළේය
මෙම සෙල්ලිපි නැවත කියවා, Inscriptions of Ceylon Vol
හි නැවත ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
I පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවෙන්
[9]

ශ්‍රී ලාංකේය පුරාවිද්‍යාඥයින් සහ අභිලේඛන විද්‍යාඥයන් විසින් කරන ලද පර්යේෂණ මගින් තහවුරු වී ඇත්තේ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා ආගමික පරිත්‍යාග ලෙස පරිත්‍යාගශීලීන් විසින් සෙල්ලිපි කරන ලද ලෙන් වාසස්ථාන සාදා ඇති බවයි.[10] ථෙරවාදී බෞද්ධ සම්ප්‍රදායේ නියම කර ඇති පරිදි වාර්ෂික වර්ෂා කාලයේ පසුබැසීමේදී ලෙන් ඔවුන්ට නවාතැන් සපයයි
භූමියක කටාරම් සහිත ලෙන් පැවතීමෙන් ඒවා අතීතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩ සිටි බව පෙන්නුම් කරන අතර අභිලේඛන මගින් සකස් කරන ලද ලෙන් ඒවාට පරිත්‍යාග කරන දායකයින්ගේ නම් තවදුරටත් අනාවරණය වේ
කූරගල මුදුනේ ගඩොලින් තැනූ ස්තූපයක් දැනට පුරාවිද්‍යාත්මකව ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයකි
ස්ථූපය ආකාස චෛත්‍ය සම්ප්‍රදායට අයත් යැයි සැලකෙන අතර, ක්‍රි
ව. 7 වැනි සියවසේ සිට මඟ පෙන්වීම් ලබා දෙන සන්නිවේදන ප්‍රදීපාගාර ලෙස ක්‍රියා කිරීම සඳහා ඉදිකරන ලද ස්තූප වර්ගයකි
[11]

 මුස්ලිම් සිද්ධස්ථානය

ජායිලානි මුස්ලිම් පල්ලිය විසින් රචිත ග්‍රන්ථයට අනුව අරාබි භාෂාවෙන් ලියවිලි කිහිපයක් ඇති බව ප්‍රකාශ කර ඇති අතර කාබා (කිබ්ලා) හි දිශාව පර්වතයට කැපූ මිහ්‍රාබ් ස්වරූපයෙන් සහ “දර්වේෂ් මොහියාදින් දර්වේෂ්” යන වචන සහිත සොහොන් ගලක ස්වරූපයෙන් පෙන්නුම් කරයි
, සහ මුස්ලිම් පල්ලිය ඉදිකිරීම සඳහා කැණීම් කිරීමේදී හමු වූ නටබුන්, හිජ්රි 715 දිනය සහිත මුස්ලිම් පල්ලියේ දකුණු පැත්තේ තැන්පත් කර ඇත
සාන්තුවරයා සඳුන් තලපයේ තම තල් සටහන තැබූ බව පැවසෙන බැවින් එය හිටුවංගල "කයි අඩි මලයි" (තල් මුද්‍රණ පර්වතය) ලෙස ප්‍රකාශ කරයි
[13] වර්තමාන ව්‍යුහයන් 20 වන ශතවර්ෂයේ ඉදිකරන ලද අතර, අරාබි ශිලා ලේඛන සහ දේවාලයේ පැරණි මුස්ලිම් භාවිතය යෝජනා කරයි
[14]

2013 දී මුස්ලිම් පල්ලිය ලෙන තුළට ව්‍යාප්ත කිරීමට උත්සාහ කර සිමෙන්තිවලින් සෙල්ලිපි වැසීමට පටන් ගැනීමෙන් පසුව සහ අනෙකුත් සාන්ද්‍ර අම්ලවලින් විනාශ කිරීමට පටන් ගත් පසු පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මැදිහත් වී නීති විරෝධී ඉදිකිරීම් බොහොමයක් කඩා බිඳ දැමූ නමුත් පල්ලිය ඉතිරිව පවතී
[15]

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පිලාන රජ මහා විහාරය ගාල්ලේ පිහිටි රජ මහා විහාරස්ථානයක් වේ
පිහිටීම
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි විහාරය ගාල්ල-අකුරැස්ස (A17) ප්‍රධාන මාර්ගයේ, ගාල්ල සිට සැතපුම් 7 ක් පමණ දුරින් පිහිටයි
රජමහා විහාර
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
මනිපායි හින්දු විද්‍යාලය, ශ්‍රී ලංකාවේ මනිපායිහී පිහිටුවා තිබෙන බාලක විද්‍යාලයකි
මේවාද බලන්න
 වී. වීරසිංහම්

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 අාදි ශිෂ්‍ය සංගමය, කැනඩාව 
 අාදි ශිෂ්‍ය සංගමය, යූකේ

ආණ්ඩුවේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
වීරසිංහම් ශාලාව යාපනය පිහිටි මහජන ශාලාවක්/කාර්යාල ගොඩනැගිල්ලක් වේ
දිවයිනේ උතුරේ පවත්වන විවිධ සම්මන්ත්‍රණ, සමුළු හා සංස්කෘතික අංග සඳහා වීරසිංහම් ශාලාව යොදා ගනියි
යාපනය දිස්ත්‍රික් සමූපකාර සංගමයේ පළමු සභාපතිවරයා වූ වී. වීරසිංහම් මහතාගේ නමින් ගොඩනැගිල්ල නම් කොට තිබේ
ඔහු මනිපායි හින්දු විද්‍යාලයේ විදුහල්පතිවරයාද විය
සුබ්‍රමනියම් ළමා උද්‍යානය ( පොදු වහර සුබ්‍රමනියම් උද්‍යානය) යාපනයේ ඉදි කොට අැති මහජන උද්‍යානයකි
අතීතය
ප්‍රදේශයේ භෞත චිකිත්සකවරයෙකු වූ එස්. සුබ්‍රමනියම් මහතා විසින් සිදු කරන ලද පරිත්‍යාගයක් මගින් 1950 දශකයේදී යාපනය මහ නගර සභාව මෙම උද්‍යානය පිහිටුවන ලදී
නමුත් පසු කාලීනව අැතිවූ සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන් 1990 වසර වන විට උද්‍යානය සම්පූර්ණයෙන් පාහේ පරිහානියට පත්වී තිබුණි
එතැන් පටන් වර්ෂ 14 ක් මහජනතාවට වසා දමා තිබූ උද්‍යානය 2004 වර්ෂයේදී, රුපියල් මිලියන 2 ක යුනිසෙෆ් අාධාර යටතේ යළි ගොඩනැගීම අැරඹුණි
ප්‍රතිසංස්කරණය කල උද්‍යානය 2006 මැයි 7 වන දිනදී එවක යාපනය දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරයා වූ කේ.ගණේෂ් විසින් විවෘත කරන ලදී
කොළඹ මූල්‍ය සමාගමක් විසින් 2010 වසරේදී, උද්‍යානය නවීකරණයට බදුන් කරන ලදී
ආශ්‍රිත

උද්‍යාන - ශ්‍රී ලංකා
හල්දුම්මුල්ල බලකොටුව (කටුගොඩැල්ල බලකොටුව),  පෘතුගීසීන් විසින් පෘතුගීසි ලංකාවේ හල්දුම්මුල්ලේ ඉදිකරනු බලකොටුවකි
ව. 17වන සියවසේ බලකොටුව එහි පදනම හැරුණු විට, වර්ථමානයේ සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වී ගොස් තිබේ
ආශ්‍රිත

බලකොටු - ශ්‍රී ලංකා
මඩකලපුව බලකොටුව, 1628දී පෘතුගීසීන් විසින් ඉදිකරන ලද්දකි
ගැලරිය

මේවාද බලන්න 
ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු
මඩකලපු ද්වාරය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 වෙබ් සයිට් ඔෆ් ද වර්ල්ඩ් මොනියුමන්ට්ස් ෆන්ඩ්
බලකොටු - ශ්‍රී ලංකා
මඩකළපුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
බලකොටුකරණය යනු,  යුද්ධකරණයෙහිදී බලප්‍රදේශ සුරක්ෂිත කිරීමට සහ සාමය පවතින කාලසීමාවලදී ප්‍රදේශයක පාලනය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා, හමුදාමය ගොඩනැගීම් හෝ ගොඩනැගිලි හෝ සැලසුම් කොට තැනීම වෙයි
වසර දහස්ගණනක් තිස්සේ මානවයෝ රැකවල්කාරක ව්‍යුහයන් ගොඩනැගූ අතර, ඒවා කෙමෙන් සංකීර්ණත්වයට පත් විවිධ සැලසුම් වලින් සම්පන්න විය
ෆොර්ටිස් ("ප්‍රබල") සහ ෆාචරේ ("කිරීම සඳහා") යන ලතින් වදන් වලින් මෙම පදය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත
ආක්‍රමණ හා යටත්කිරීම් ක්‍රමවිධි නිරතුරු-වෙනස්වන  ලෝකයක, නගර ආරක්ෂා කරගැනුම සඳහා ප්‍රාකාරයන් සහිත වීම, ඉතා ආදිතම ඉතිහාසයෙහි සිට නූතන කාලයන් දක්වා පැවති අවශ්‍යතාවයක් විය
පළමුවෙන්ම බලකොටුකරණය කෙරුණු කුඩා නගර වූයේ ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරයෙහි සමහරක් ජනාවාස වූහ
පුරාතන ග්‍රීසිය සැලකූ විට,  මයිසීනියානු ග්‍රීසියෙහි, (එහි 'සයික්ලෝපියානු' ප්‍රාකාරයන්හී මහත් පාෂාණ කුට්ටි සඳහා පසිඳු වන්නාවූ) මයසීන් වැනි පුරාතන අඩවියන්හීදී විශාල පාෂාණ ප්‍රාකාරයන් තනා ඇත
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න

 චතුරස්‍ර
 බලකොටු
 කොරටු
භරත නාට්‍යම් යනු ලොව ඇති පැරණිතම නර්තන සම්ප්‍රදායයි
දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ ආරම්භ වී ඇත
"භරත"  යන වචනය සකස් වී ඇත්තේ භාව, රාග, තාල  යන පදවලිනි
ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් ගුරු වෘත්තියේ යෙදෙන්නන්ගේ (උප ගුරු සහ මුල් ගුරු) සේවක සංගමයකි
ආශ්‍රිත ලිපි
 ශ්‍රී ලංකා නිදහස් ගුරු සංගමය
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්‍ෂයට අනුබද්ධිතය
ආශ්‍රිත ලිපි
 ලංකා ගුරු සංගමය
පාසල යනු ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ගේ ඉගෙනීම සඳහා ගුරුවරුන්ගේ මගපෙන්වීම යටතේ ඉගෙනුම් පරිශ්‍රයන් සහ ඉගෙනුම් පරිසරයන් සැපයීමේ අරමුණින් සැලසුම්කරන ලද ආයතනයක් වේ
බොහෝ රටවල සාමාන්‍යයෙන් අනිවාර්ය වූ විධිමත් අධ්‍යාපන පද්ධතීන් පවතී
මෙහි දී සිසුහු පාසල් මාලාවක් තුළින් ස්වකීය ප්‍රගතිය සාක්ෂාත් කරගනිති
මෙම පාසල් සඳහා විවිධ රටවල විවිධ යෙදුම් භාවිත වන නමුත් බාල දරුවන් උදෙසා ප්‍රාථමික පාසල් සහ ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය අවසන් කළ ගැටවර පිරිස් වෙනුවෙන් පවතින ද්විතීයික පාසල් ප්‍රධාන වේ
උසස් අධ්‍යාපන පාඨමාලා පවත්වන ආයතන පොදුවේ විශ්වවිද්‍යාල යනුවෙන් හැඳින්වේ
මෙම මූලික පාසල්වලට අමතර ව සමහර රටවල සිසුහු ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපනයට පෙර මෙන් ම පසු ව ද  පවත්වනු ලබන විවිධ පාඨමාලාවන් හදාරති
ළදරුපාසල් හෝ පෙරපාසල් යනු වයස අවුරුදු 3ත් 5ත් අතර වැනි ඉතා බාල වියෙහි දැරියන් උදෙසා පවත්වන පාසල් වැඩසටහන් ය
ද්විතීයික අධ්‍යාපනයෙන් පසු ව විශ්වවිද්‍යාල, පුහුණු පාසල්, උසස් විදුහල් හෝ සෙමනේරි  වැනි ආයතනවල අධ්‍යාපනය ලැබිය හැකි ය
නෘත්‍ය පාඨශාලාවන් හෝ ආර්ථිකවිද්‍යා පාඨශාලාව වැනි යම්කිසි විෂය ක්ශේත්‍රයකට අයත් පාඨමාලාවන් පමණක් ලබාදෙන ආයතන ද පවතී
විකල්ප පාසල් තුළ දී සම්ප්‍රදායෙන් බැහැර නිර්දේශයන් සහ ක්‍රමවේදයන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලබාදිය හැකි ය
රාජ්‍ය නොවන ආයතන විසින් පවත්වන පාසල් ද පවතින අතර මේවා පෞද්ගලික පාසල් යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
නිසියාකාර හෝ සුවිශේෂී රාජ්‍ය අධ්‍යාපන පද්ධතියක් නොපවතින විට පෞද්ගලික පාසල් පිහිටක් විය හැකිය
ක්‍රිස්තියානි පාසල්, හවුසා (මුස්ලිම් පාසල්) , යෙෂිවා (යුදෙව් පාසල්) වැනි ආගමික අරමුණු මත පවත්වාගෙන යනු ලබන පෞද්ගලික පාසල් මෙන් ම ගුණාත්මක බවින් වැඩි අධ්‍යාපනයක් සැපයීම හෝ වෙනත් පෞද්ගලික අභිමතාර්ථ පිණිස ද පෞද්ගලික පාසල් පවත්වා ගෙන යනු ලැබේ
යුධපුහුණුව සහ ව්‍යාපාර පාසල් වැනි ආයතන වැඩිහිටියන් ඉලක්ක කරගත් පාසල්වලට නිදසුන් ය
ගෘහස්ත පාසල් සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය පාසල් යනු සාම්ප්‍රදායික පාසල් ගොඩනැගිලිවලින් බැහැර ව ස්ථානගත වන පාසල් විශේෂයකි
පොදු වශයෙන් පාසල් විවිධ සංවිධාන ව්‍යුහයන් යටතේ පැවතිය හැකි ය
නිරුක්තිය

ඉතිහාසය සහ සංවර්ධනය
සිසුන් නිශ්චිත ස්ථානයකට එක්තැන් කර අධ්‍යාපනය ලබාදීම පිළිබඳ  අදහස පුරාණ සම්භාව්‍ය අවධියේ සිට පැවතෙන්නකි
අඩු තරමින් පුරාණ ග්‍රීසිය, රෝමය, ඉන්දියාව සහ චීනය තුළ විධිමත් පාසල් පැවති බවට සාක්ෂි ඇත
බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යය ප්‍රාථමික මට්ටමේ පටන් ඇරඹුණු  ආයතනගත වූ අධ්‍යාපන පද්ධතියකට හිමිකම් කියා ඇත
Traditions and Encounters  නම් මූලාශ්‍රයට අනුව ප්‍රාථමික අධ්‍යාපන පද්ධතිය ක්‍රි
ව. 425දී ස්ථාපිත කර ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් සොල්දාදුවකු අවම වශයෙන් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය සපුරා තිබිණි
අතැම් අවස්ථාවන්හි කාර්යක්ෂම වූ මෙන් ම බොහෝවිට දැවැන්ත ද වූ අධිරාජ්‍යයේ පරිපාලන ව්‍යුහය උගත් පුරවැසියන් බහුතරයක් වූ බවට සාක්ෂි දරයි
ආක්‍රමණකාරීත්වයන්ට මුහුණදීමට ගත් සිය ප්‍රයත්නයේ දී රෝමානු සංස්කෘතියේ සමෘද්ධිමත්බව මෙන් ම මහඟුබව ද බයිසැන්තියමට බොහෝසෙයින් අහිමිවුණ ද, ඔවුහු සිය යුධ අත්පොත්වල නිපුණත්වයේ වටිනාකම ඉස්මතු කර ඇත
ව. 1453දී අධිරාජ්‍යයේ බිඳවැටීම තෙක් ම බයිසැන්තියානු අධ්‍යාපන පද්ධතිය අඛණ්ඩ ව ක්‍රියාත්මක විය
මුල් මධ්‍ය අවධීන්හි දී අනාගත පූජකයන් සහ පරිපාලකයන් බිහිකිරීම අරමුණු කරගනිමින් බටහිර යුරෝපය තුළ අද දක්වා ම දැනට ඇති පැරණිත ම පාසැල් වන සහ අඛණ්ඩ ව පවත්වා ගෙන එනු ලබන  The King's School, Canterbury, King's School, Rochester, St Peter's School, York සහ Thetford Grammar School ඇතුලු ව දියොකීසීය පාසල් (cathedral schools) සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් ආරම්භ කෙරුණි
ව. 5වැනි සියවසේ ඇරඹුමත් සමග ආගමික විෂයන් මෙන් ම ලෞකික විෂයන් ද උගැන්වුනු ආශ්‍රමික පාසැල් (monastic schools) ද යුරෝපය පුරා පිහිටුවිනි
වත්මන් සමාජය අදහස් කරන ආකාරයේ පාසල් පද්ධතියක් බිහිකරගැනීමට සමත් වූ තවත් සංස්කෘතියක් නම් ඉස්ලාමයයි
ක්‍රමවත් අධ්‍යාපන සහ දැනුම් ව්‍යාප්ත කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් , අරමුණු වෙනුවෙන් සැකසුනු ව්‍යුහයන් යොදාගත් එය දැනුම ලබාදීම මුල්කරගත්තේ විය
මුල දී මස්ජිදය විසින් ආගමික කටයුතු සහ ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් ඒකාබද්ධ කෙරුණු නමුත් මස්ජිදයෙන් බැහැර ව පවතින පාසැලක් වූ ක්‍රි
ව. 859 දී බිහිවුණු අල් ක්වරාවියන් වැනි මද්රාසා පාසල් 9වන සියවසේ දී හඳුන්වා දිනි
පොදුජනතාව උදෙසා කාලිෆ්වරයකුගේ පරිපාලකත්වය යටතේ මද්රාසා පද්ධතිය හඳුන්වා දුන්නෝ ද ඔවුහු ම ය
ඔටෝමන්වරු යටතේ  Bursa සහ Edirne යන නගර අධ්‍යාපනයේ කේන්ද්‍රස්ථානයන් බවට පත්විය
ඔටෝමන්වරුන් විසින් මස්ජිදයක්, රෝහලක්, මද්රාසාවක්, මුළුතැන්ගෙයක් සහ භෝජන ශාලාවකින් ද සමන්විත වූ Külliye නම් අධ්‍යාපනික ආයතන විශේෂයක් හඳුන්වා දුන් අතර නොමිලේ ආහාර පාන, සෞඛ්‍යය පහසුකම් සහ වාසස්ථාන ද සැපයූ එය විසින් අධ්‍යාපන ආයතනයන්ට නව මුහුණුවරක් ලබාදුන්නේය
12වන සියවසේ දී යුරෝපය තුළ විශ්වවිද්‍යාලයයන් දක්නට ලැබුණි
ඒ තුළ ශාස්ත්‍රීයවාදය ( scholasticism) වැදගත් මෙවලමක් වූ අතර විද්‍යාර්ථීහු  schoolmen  යනුවෙන් හැඳින්විනි
මධ්‍යකාලීන අවධියේ සහ වැඩි වශයෙන් ම මුල් නූතන අවධියෙහි (විශ්වවිද්‍යාලවලට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස) පාසල්වල අරමුණ වූයේ ලතින් භාෂාව ඉගැන්වීමයි
grammar school යන යෙදුමට මගපෑදුවේ මේ විසිනි
එක්සත් ජනපදයේ දී මෙය ප්‍රාථමික පාසල උදෙසා අවිධිමත් ව ව්‍යවහාර වුවත් එක්සත් රාජධානියේ දී දක්ෂතාවය හෝ යෝග්‍යතාවය මත පදනම් ව අයදුම්කරුවන් ව බඳවා ගන්නා පාසලක් හැඳින්වීමට එය භාවිතා වේ
මේ හේතුවෙන් පාසල් විෂය නිර්දේශය ව්‍යවහාරීය භාෂාවන්ට (vernacular languages) අදාළ සාක්ෂරතාවය ලබා දීමට මෙන් ම තාක්ෂණ, කලා, විද්‍යා  සහ ප්‍රායෝගික විෂයන් ද ඇතුලත් වන පරිදි පුළුල් වපසරියක් කරා ක්‍රමික  ව පැතිරි ගොස් ඇත
18වන සියවසේ දී යුරෝපයේ ඇතැම් පළාත්හි අනිවාර්ය පාසල් පැමිණීම සාමාන්‍ය සංසිද්ධියක් බවට පත්විය
ඩෙන්මාර්ක් සහ නෝර්වේහි මෙය 1739 සහ 1711 තරම් ඈතක දී හඳුන්වා දුන් අතර සාමාන්‍ය ජනතාවගේ සාක්ෂරතාවය ඉහළ නැංවීම ප්‍රාථමික අරමුණ විය
එක්සත් ජනපදයේ මෙන් ම අනෙකුත් පෙදෙස්වල ද වූ මුල්කාලීන රජයේ පාසල් බොහොමයක් තනි ගුරුවරයකු විසින් එකම පන්ති කාමරයක ශ්‍රේණි හතකට අයත් දරු දැරියන් පිරිසකට උගැන් වූ තනි කාමරයේ පාසල් විය
1920ගණන් වල ආරම්භයත් සමග තනි කාමරයේ පාසල් පන්ති කාමර රැසක් බවට පරිවර්තනය විය
ප්‍රාදේශීය යෙදුම්

හිමිකාරීත්වය සහ පරිපාලනය

භාහිර සබැඳි
රුවන්වැල්ල බලකොටුව, 1550 දශකයේ පෘතුගීසින් විසින් කෑගල්ලේ රුවන්වැල්ල ඉදිකරන ලද බලකොටුවකි
1665 වසරේදී බලකොටුව ලන්දේසින්ගේ පාලනයට නතුවිය
1817 වර්ෂයේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් බලකොටුව අට්ටාල ද්විත්වයක් සමග ගලින් නිමවන ලදී
වර්තමානයේ මෙම බලකොටුව පොලිස් ස්ථානයක් ලෙස භාවිතයට ගැනේ
වැඩිදුර කියවීම්

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 රුවන්වැල්ල

බලකොටු - ශ්‍රී ලංකා
පූනරින් බලකොටුව යාපනය අර්ධද්වීපයට අාසන්නව, පූනරින්හී පිහිටුවනු ලැබූ බල කොටුවකි
යාපනයේ සිය දේපොල අාරක්ෂා කර ගනු වස් පෘතුගීසින් විසින් එය ඉදිකරන ලදී
1658 වසරේදී බලකොටුව ලන්දේසීන් විසිනුත්, 1796 වසරේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසිනුත් අල්ලා ගන්නා ලදී
ආශ්‍රිත

වැඩිදුර කියවීම් 
 

බලකොටු - ශ්‍රී ලංකා
කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
කොඩ්ඩියාර් බලකොටුව ලන්දේසින් විසින් ලංකාවෙහි ඉදිකරන ලද පළමු බලකොටුව වේ
එය 1622 වර්ෂයේ ගොඩනංවන ලද්දකි
පෘතුගීසීන් දිවයිනෙන් එලවා දමනු වස් ලන්දේසින් සමග අැතිකරගත් ගිවිසුමක් ප්‍රකාරව, මහනුවර සෙනරත් රජු විසින් කොඩ්ඩියාර් හී (වත්මන් මුතූර්) බලකොටුවක් ඉදිකිරීමට ලන්දේසින්ට ඉඩ ලබාදෙන ලදී
නමුත් අඩක් ඉදිකොට තිබූ බලකොටුව, ත්‍රිකුණාමලයෙහි ඒ වන විට බලය පැවති පෘතුගීසින් විසින් විනාශ කර දමන ලදී
කෙසේ වූවත් පසුව ලන්දෙසින් විසින් පෘතුගීසින් පරාජය කිරීමෙන් අනතුරුව, 1658දී බලකොටුව නැවත ගොඩනංවන ලදී
ආශ්‍රිත

වැඩිදුර කියවීම් 
 

බලකොටු - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී මුත්තු විනයාගර් කෝවිල මෙරට යාපනය අරියාලේ පිහිටා අැති හින්දු කෝවිලකි
ආශ්‍රිත

යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ හින්දු සිද්ධස්ථාන
ශාන්ත මරියා ආසන දෙව් මැදුර ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනයේ පිහිටි ආසන දෙව් මැදුරකි
අතීතය
1789 වසරේදී ඉදිකිරීමේ වැඩ අාරම්භ කල දේවස්ථානය 1794 වසරේදී සාදා නිමවන ලදී
එය එකල ශාන්ත මරියා දේවස්ථානය යන නමින් හැඳින්වුණි
පසුව ශාන්ත මරියා ආසන දෙව් මැදුර බවට පත්වූ එහි යලි ඉදිකිරීම් 1939 වසරේදී ආරම්භ කල නමුත් 1975 වසර තෙක් වැඩ කටයුතු නිමවීමට නොහැකිව තිබූ බව පැවසෙයි
ආශ්‍රිත

වැඩිදුර කියවීම්

බාහිර සබැඳි 
 

ශ්‍රී ලංකාවේ දෙව්මැදුරු
කයිලෝ යනු වෙබ් බ්‍රව්සරයකි
එය සංවර්ධනය කළේ හිල්ක්‍රෙස්ට් ලැබ්ස් විසින් වින්ඩෝස් හා මැක් ඕඑස් එක්ස් යන මෙහෙයුම් පද්ධති සඳහාය
මෙය මූලිකව නිකුත්කළේ 2010 දීය, කයිලෝ, අඩි 10ක දුරින් සිට මෙහෙයවිය හැකි විශාල අකුරු හා බොත්තම් ඇති අතුරු මුහුනතකින් යුක්ත ය, එය ඈතට පෙනීමට උපකාරීවේ
මෙය විශේෂයෙන් පුළුල් විභේදන සහිත රූපවාහිනී යන්ත්‍ර සමග සම්බන්ධවන හෝම් තියටර් පරිගණක සඳහා සුදුසු වේ
2011දි පැවති කන්සියුමර් ඉලෙක්ට්‍රොනික්ස් ෆෙයාර් ප්‍රදර්ශනයේදී කයිලෝ හට, අන්තර්ජාලට සම්බන්ධ ශ්‍රව්‍ය/ ද්‍රශ්‍ය අන්තර්ගතය අංශයෙන් නවෝත්පාදක සම්මානය ලැබුනි
2012 මැයි 15 දින, කයිලෝ නිදහස් හා විවෘත මෘදුකාංගයක් ලෙස මොසිල්ලා මහජන වරපත අනුව නිකුත්කරන ලදි
මේවාත් බලන්න
මොසිල්ලා ෆයර්ෆොක්ස්
මොසිල්ලා පදනම
රූපවාහිනිය
අන්තර්ජාල රූපවාහිනී

මූලාශ්‍ර

බාහිර සැබැඳි
නිල වෙබ්අඩවිය
ජිට් හබ් හි ව්‍යාපෘතිය

වෙබ් බ්‍රව්සර
පරිගණක මෘදුකාංග
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙව්මැදුරු
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙව්මැදුරු
මඩකලපුව
ලුනෙඕඑස් යනු ලිනක්ස් කර්නලය පාදක කරගත් ජංගම දුරකථන මෙහෙයුම් පද්ධතියකි
එය වර්ථමානයේ සංවර්ධනය කරන්නේ වෙබ්ඕඑස් පොර්ට්ස් ප්‍රජාවයි. එය සරල සංචාලන අතුරු මුහුනතක් සහිතයි, ලුනෙඕඑස් මූලිකව නිර්මාණය කර ඇත්තේ ස්මාර්ට් දුරකථන හා ටැබ්ලට් පරිගණක වැනි ස්පර්ශ සංවේදී ජංගම උපාංග සඳහාය
මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියේදී ආදානයන් තිරයේ ඇති වස්තූන් හැසිරවීමට සැබෑ ලෝකයේ ක්‍රියාවන්ට සරලව අනුරූපී පිසදැමීම, ඇමිනීම, අල්ලාගැනීම හා අතහැරීම වැනි ස්පර්ශවලින් හා තාත්වික යතුරුපුවරුවක් භාවිතයෙන් ලබාගනී
ලුනෙඕඑස් යනු ප්ලාම්/එච්පී වෙබ්ඕඑස් හි විවෘත අනුප්‍රාප්තිකයා වේ
එහිදී පරිශීලක අතුරුමුහුනත (කියුටි 5.2 / ක්යුඑමෙල්, වෙබ්කිට් 2, ආදී) නවීනතම තාක්ෂණික ක්‍රම අනුව මැනවින් යලි ගොඩනගා ඇත
ක්‍රියාකාරී සයිනොජෙන්මොඩ් පඨන මාත්‍ර මතකයක් ඇති සියලු උපාංග සඳහා ලුනෙඕඑස් යෙදවිය හැක
නිකුත්කිරීමේ කාලසටහන

මූලාශ්‍ර

මේවාත් බලන්න 
ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් (මෙහෙයුම් පද්ධතිය‍)
නිදහස් හා විවෘත මූලාශ්‍ර මෘදුකාංග
සපන් දුරකතනය

බාහිර සැබැඳි 
 නිල වෙබ් අඩවිය
 ලුනෙඕඑස් ෆොරම්

මෙහෙයුම් පද්ධති
ජංගම උපකරණ සඳහා වන මෙහෙයුම් පද්ධති
නිදහස් මෘදුකාංග
තරලයක් එක් දිශාවකට පමණක් ගලායාම සිදුකරවන වෑල්ව කපාට නම්වේ
වෑල්ව
තරලයක ගැලීම පාලනය කිරීම සඳහා ඇති උපාංග වෑල්ව නම්වේ
ආශ්‍රිත ලිපි
 කපාට
 කරාම

වෑල්ව
තරලයක් නිදහස්කිරීම පාලනය කරන්නාවූ වෑල්ව කරාම නම්වේ
රටක සන්තක ප්‍රදේශ ලෙස හැඳින්වෙන්නේ එම රටේ දේශපාලනමය, පරිපාලනමය බෙදීම් වර්ගයකි
සන්තක ප්‍රදේශ රටේ පාලනයට අයත් නමුදු ප්‍රාන්ත හෝ පළාත් වැනි අනෙකුත් දේශපාලනික බෙදීම් තරමට වර්ධයනය වී නොමැත
ලංකා අප ස්වාමිදුවගේ ජාතික බැසිලිකාව යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, තේවත්තේ පිහිටි, බැසිලිකා තත්ත්වයෙහි  රෝමානු කතෝලික දේවස්ථානයකි
නවීන විද්‍යාවේ ඉතිහාසය යනු, ස්වභාවික නවීන විද්‍යා සහ සමාජ නවීන විද්‍යා ඇතුළුව, නවීන විද්‍යාවේ සහ නවීන විද්‍යාත්මක දැනුමෙහි ඓතිහාසික ප්‍රවර්ධනය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි
ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ඉතිහාසය 
ඉංජිනේරු විද්‍යාව මානවයා බිහිවු දා පටන් ආරම්භ වු විෂය ක්ෂේත‍්‍රයකි
කප්පිය, ලීවර, රෝදය ආදී සොයා ගැනීම් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ මූලාරම්භය ලෙස සැලකේ. මුල් වකවානු වලදී ඉංජිනේරුවා යන පදය භාවිත වී ඇත්තේ එන්ජින් කි‍්‍රයා කරවන්නා, යුධමය එන්ජින් නිපදවන්නා යන අර්ථයෙනි
ඊජිප්තුවේ පිරමීඩ, චීනයේ චීන මහා ප‍්‍රාකාරය, බාබිලෝන්හි එල්ලෙන උයන ආදී පැරණි නිර්මාණ සිවිල් ඉංජිනේරුවරුන් සහ යුධමය ඉංජිනේරුවන් අතින් බිහිවු අපුරු නිර්මාණයන්ය
විද්‍යාව
විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
රසායන විද්‍යාව
සව්සත සනසන බුදුරජාණන්වහන්සේ ලොව පහළ වුණු ශ්‍රේෂ්ඨ ශාස්තෘවරයාණන් වහන්සේය
බුදු දහමේ ශීඝ්රම ව්යාතප්තියට පමණක් නොව බුදුරජාණන්වහන්සේගේ කීර්ති නාමයේ ප්රවචාරයට ද එක් ප්රීධාන සාධකයක් වූයේ බුදුරජාණන්වහන්සේ අනුව ගිය අති විශිෂ්ඨ ශ්රාරවක පිරිසක් බුදුරජාණන්වහන්සේට වීමය
අති දක්ෂ මූර්ති ශිල්පියෙකු ඉටියෙන්, මැටියෙන් අනා වනා මොලොක් කොට, මනහර මූර්තීන්(ප්රධතිමා) තනා, කලා කාමීන්ගේ මනදොළ සපුරන්නාක් මෙන්, බුදුරජාණන්වහන්සේලා ද  මිනිස් දුර්වලකම්වලින් පිරුණු  ස්ත්රීූ පුරුෂයන්  අති විශාල සංඛ්යාකවකගේ රළු පරළු ජීවිත, කරුණා මෛත්රීක නමැති දියෙන් තෙමා, සදහම් නමැති ඉටියෙන් මැටියෙන්  අනා වනා මෘදු මොළොක් කොට  හැඩගස්සා  උතුම් ගුණ ධර්ම මූර්තීන් බවට පත්කොට, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ( බහුජන හිතාය), බොහෝ දෙනාගේ සැප පිණිස (බහුජන සුඛාය), ලෝකයාට අනුකම්පා පිණිස (ලෝකානුකම්පාය) ගමක් ගමක් පාසා, නගරයක් නගරයක් පාසා  සැරිසරණ ලෙස යෙදවූහ
මේ ගුණ ධර්ම මූර්තීහු හෙවත් ශ්රාිවක ශ්රා විකාවෝ  විනය නීති අනුව හිතත්, කයත්, වචනත් සකස්කරගෙන ශාන්ත, ප්රිශාන්ත, සංවර සීලී ඉරියවු තුළින් දුටුදුටුවන් ඇසු ඇසුවන් තමන්වෙත ඇදගත්හ
මේ අතිශය දුර්ලභ උතුම් මනුෂ්ය්ය රත්න තැනූ අති දක්ෂ ශිල්පියා බුදුරජාණන්වහන්සේය
මේ ශ්රාාවක පිරිස අතරින්  එක් එක් ක්ෂේත්ර්යන්හි  අති විශිෂ්ඨත්වයට පත්වූ ප්රනධාන ශ්රා,වක පිරිසක් ද විය
ඒ ශ්රා්වක පිරිස  සංඛ්යා වෙන් අසූවකි
අසූමහා ශ්රා්වකයෝ වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ  එම සුවිශේෂී ශ්රාිවකයෝ ය
අඤ්ඤා කොණ්ඩඤ්ඤ මහරහතන් වහන්සේ
 සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ
 මොග්ගල්ලාන මහරහතන් වහන්සේ 
 මහාකාශ්යාප මහරහතන් වහන්සේ
 අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේ
 භද්දිය මහරහතන් වහන්සේ
 ලකුණ්ටක භද්දිය මහරහතන් වහන්සේ
 පිණ්ඩොල භාරද්වාජ මහරහතන් වහන්සේ
 මන්තානි පුත්ත පුණ්ණ මහරහතන් වහන්සේ
 මහා කච්චායන මහරහතන් වහන්සේ
 මහා පන්ථක මහරහතන් වහන්සේ
 චුල්ල පන්ථක මහරහතන් වහන්සේ
 සුභූති මහරහතන් වහන්සේ
 ඛදිරවනිය රේවත මහරහතන් වහන්සේ
 කංඛාරේවත මහරහතන් වහන්සේ
 (කෝලිවිස) සොණ මහරහතන් වහන්සේ
 (කුටිකණ්ණ) සොණ මහරහතන් වහන්සේ
 සීවලී මහරහතන් වහන්සේ
 වක්කලී මහරහතන් වහන්සේ
 රාහුල මහරහතන් වහන්සේ
 රට්ඨපාල මහරහතන් වහන්සේ
 කුණ්ඩධාන මහරහතන් වහන්සේ
 වංගීස මහරහතන් වහන්සේ
 උපසේන මහරහතන් වහන්සේ
 දබ්බ මහරහතන් වහන්සේ
 පිළින්දිවච්ඡ මහරහතන් වහන්සේ
 දාරුචීරිය මහරහතන් වහන්සේ
 කුමාර කස්සප මහරහතන් වහන්සේ
 මහා කොට්ඨිත මහරහතන් වහන්සේ
 ආනන්ද මහරහතන් වහන්සේ
 උරුවෙල කස්සප මහරහතන් වහන්සේ
 කාළුදායි මහරහතන් වහන්සේ
 බක්කුල මහරහතන් වහන්සේ
 සෝභිත මහරහතන් වහන්සේ
 උපාලි මහරහතන් වහන්සේ
 නන්දක මහරහතන් වහන්සේ
 නන්ද මහරහතන් වහන්සේ
 මහා කප්පිත මහරහතන් වහන්සේ
 සාගත මහරහතන් වහන්සේ
 රාධ මහරහතන් වහන්සේ
 මෝඝ රාජ මහරහතන් වහන්සේ
 නාලක මහරහතන් වහන්සේ
 භද්දිය මහරහතන් වහන්සේ
 වප්ප මහරහතන් වහන්සේ
 මහානාම මහරහතන් වහන්සේ
 අස්සජි මහ රහතන් වහන්සේ
 කිම්බිල මහරහතන් වහන්සේ
 භගු මහරහතන් වහන්සේ
 චුන්ද මහරහතන් වහන්සේ
 සේලු දායි (සේල) මහරහතන් වහන්සේ
 නාගිත මහරහතන් වහන්සේ
 තෝදෙය්යහ මහරහතන් වහන්සේ
 කප්ප මහ රහතන් වහන්සේ
 ජතුකණ්ණි මහරහතන් වහන්සේ
 පෝසාල මහරහතන් වහන්සේ
 පුණ්ණක මහරහතන් වහන්සේ
 ධෝතක මහරහතන් වහන්සේ
 නන්ද (දුතිය) මහරහතන් වහන්සේ
 අජිත මහරහතන් වහන්සේ
 තිස්ස මෙත්තෙය්ය  මහරහතන් වහන්සේ
 මෙත්තගු මහරහතන් වහන්සේ
 උපසීව මහරහතන් වහන්සේ
 හේමක මහරහතන් වහන්සේ
 භද්රාමවුධ මහරහතන් වහන්සේ
 උදය මහරහතන් වහන්සේ
 පිළුගිය මහරහතන් වහන්සේ
 මේඝීය මහරහතන් වහන්සේ
 පුණ්ණ (සුනාපරත්ත) මහරහතන් වහන්සේ
 උපවාන මහරහතන් වහන්සේ
 යස මහරහතන් වහන්සේ
 විමල මහරහතන් වහන්සේ
 සුභාහු මහරහතන් වහන්සේ
 පුණ්ණජි මහරහතන් වහන්සේ
 ගවම්පති මහරහතන් වහන්සේ
 නදී කස්සප මහරහතන් වහන්සේ
 ගයා කස්සප මහරහතන් වහන්සේ
 මහා උදායි මහරහතන් වහන්සේ
 අංගුලිමාල මහරහතන් වහන්සේ
 යසෝජ මහරහතන් වහන්සේ
 සභිය මහරහතන් වහන්සේ
දැයට කිරුළ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකු වූ මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ ධූරකාලය තුල අැරඹි මහජන ප්‍රදර්ශනයකි
ආරම්භය
2007 වර්ෂයේදී ප්‍රථම වරට දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශනය අාරම්භ විය
අාරක්ෂක අංශ විසින් සිදුකරන කැපකිරීම් හා පරිත්‍යාග කිරීම් පිළිබඳව ජනතාවට අවබෝධ කරවීම, එසේම හමුදාව විසින් සිදුකරන යහපත සහ යුද්ධය නිමා කිරීමේ වැදගත්කම හුවාදැක්වීම එවක ප්‍රදර්ශනය පැවැත්වීමේ මූලික අරමුණ විය
දැයට කිරුළ ප්‍රදේශ

2007 
ප්‍රථම දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශනය 2007 වසරේ පෙබරවාරි 4 සිට 7 දක්වා කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ පැවැත්විණි
ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය රට දිනන හෙට දිනට නම් විය
2008 
දේශීය අභිමානය, උරුමය, වත්මන් අභියෝග හා රටේ අාර්ථිකය යන මැයෙන් 2008 දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශනයද කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ පැවැත්විණි
ප්‍රදර්ශනය පෙබරවාරි  සිට 10 දක්වා පැවැතිණි
2009 
2009 තුන්වන දැයට කිරුළ අධ්‍යාපනික හා සංවර්ධන ප්‍රදර්ශනය කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී පෙබරවාරි 4 සිට 8 දක්වා පැවැත්විණි
ප්‍රදර්ශනයේ පළමු දිනය අාරක්ෂක දිනය ලෙස නම් කොට තිබුණි
2010 
62වන නිදහස් දිනට සමගාමීව 2010 දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන ප්‍රදර්ශනය මහනුවර පල්ලෙකැලේ  ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ විද්‍යායතනයේ, පෙබරවාරි 4 සිට 10 දක්වා පැවැත්විණි
ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය පැළඳ එක කිරුළක් නැවුම් හෙට දවසක් නම් විය
2011 
5වන දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන වැඩසටහන මොනරාගල ක්‍රියාත්මක වූ අතර ප්‍රදර්ශනය බුත්තලදී පැවැත්විණි
ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය අාශ්චර්යයේ කිරුළ නම් විය
පෙබරවාරි 4 සිට 10 දක්වා, අක්කර 160 ක භූමි භාගයකින් සමන්විතව තිබූ ප්‍රදර්ශනය නැරඹීම සඳහා මිලියන 2 ක ජනතාවක් පැමිණ තිබුණි
2012 
6වන දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන වැඩසටහන හා ප්‍රදර්ශනය අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ඔයාමඩුව අක්කර 2600 ක පමණ භූමි පරිශ්‍රයක පැවැත්වුණි
2012 ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය අාශ්චර්යයේ පුනරාගමනය නම් විය
2013 
2013 හත්වන දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන ප්‍රදර්ශනය අම්පාර දී පැවැත්විණි
ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය නැගෙනහිරුන්ගේ අාස්චර්යය නම් විය
2014 
8 දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන වැඩසටහන හා ප්‍රදර්ශනය කුළියාපිටියේ දී පැවැත්විණි
ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය අසිරිමත් සාමයෙන් ඉසුරුමත් දේශයක් නම් විය
2015 
2015 දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශනය සංවර්ධනයේ මහෝගය නාමයෙන් මාතර කොටවිල ප්‍රදේශයේදී පැවැත්වීමට රාජපක්ෂ රජය සැළසුම් කර තිබුණි
නමුත් 2015 ජනපතිවරණය මගින් රාජපක්ෂ පාලනය පෙරලී ගිය අතර, පසුව බළයට පත්වූ රජය විසින් එම ප්‍රදේශයේ දැයට කිරුළ සංවර්ධන කටයුතු පමණක් සිදුකිරීමට තීරණය කරමින් ප්‍රදර්ශනයේ උත්සව කටයුතු නවතා දමන ලදී
මේවාද බලන්න
ගම් උදාව

ආශ්‍රිත
ජනප්‍රිය කෙසෙල් ප්‍රභේදයකි
සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී නැව් කෙසෙල් වශයෙන්ද මෙම ප්‍රභේදය හැදින්වේ
ඩ්වෝෆ් කැවෙන්ඩි‍ෂ් වර්ගය ලෙසද දැක්වෙන්නේ මෙම ප්‍රභේදයයි
ව්‍යාජ කඳ කළු පාටට හුරු තද දුඹුරු පාටය
ව්‍යාජ කඳ මීටර් 1.5-1.7 උස් වන අතර පත්‍ර කඳ මීටර් 0.2- 0.5 උස්ව වැඩේ
කඳ මහත් නොවේ
පත්‍ර නටුව පිටතට වක් වී ඇත
පත්‍ර නටුව දාරයේ දම් පාට බෝඩරයක් ඇත
පත්‍රයේ මැද නාරටිය කොළ පැහැතිය‍
පත්‍ර තලයේ උඩ පෘෂ්ඨය තද කොළ පාටය, යටි පෘෂ්ඨය ලා කොළ පාටය
කෙසෙල් මුහය රෝස පාටය
කෙසෙල් ගෙඩියේ මදය රසවත්ය, පිටි සහිතයි
මෙම කෙසෙල් කැනක ඇවරි 10-12 ක් ලබාගත හැකිය
මෙම කෙසෙල් ප්‍රභේදය ඉදුණු විට කහ පැහැයට හැරේ
කැනේ මැද නාරටිය කොළ පැහැතිය‍
කැනක බර කි
ග්‍රෑම් 20 ක් පමණ වේ
මෙම කෙසෙල් ප්‍රභේදයට වෙළඳපොලෙහි ඉහළ වටිනාකමක් පවතී
මෙය වද පීමේදී වෛරසයට අධික ලෙස පාත්‍ර වේ
පෝල් ෆෙයරබෙන්ඩ් යනු ඔස්ට්‍රියානු දාර්ශනිකයෙකි
පෝල් කාල් ෆෙයරබෙන්ඩ්(German
[ˈfaɪɐˌaːbɛnt]
ජනවාරි 13, 1924 – පෙබරවාරි 11, 1994) ඔස්ට්‍රියානු ජාතික විද්‍යා-දාර්ශනිකයෙකි
ඔහු බාක්ලේහි කැලිපෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයෙහි දර්ශනය පිළිබද මහාචාර්ය ධූරය දසක තුනක (1958 සිට 1989 දක්වා) කාලයක් දැරීමෙදී කළ කාර්යයන් නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත්විය
ඔහු එංගලන්තය, එක්සත් ජනපදය(US), නවසීලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය සහ අවසන් වශයෙන් ස්විට්සර්ලන්තයෙහි ද විවිධ වකවානු වලදී ජීවත්විය
‘ක්‍රමවේදයට විරෝධය’(Against Method 1975 දී ප්‍රකාශිත), ‘නිවහල් සමජයේ විද්‍යාව’(Science in a Free Society 1978 දී පලවූ) සහ ලිපි එකතුවක් වන ‘හේතූන්ගේ සමුගැනීම’(Farewell to Reason 1987 දී පලවූ) ඔහුගේ ප්‍රධාන කෘතීන් අතරට ගැනේ
විද්‍යාවේ ව්‍යාකූල දැක්ම පිළිබද ඔහුගේ විප්ලවකාරී අදහස් සහ විශ්ව ව්‍යාප්ත සම්මතවිධි තිබේයැයි ප්‍රතික්ෂේපකිරීම නිසා ඔහු ජනප්‍රියත්වයට පත්විය
ඔහු විද්‍යා දර්ශනයේ මෙන්ම විද්‍යාත්මක සමාජවාදයේ ද ප්‍රබලයෙකු වේ
ආශ්‍රේය 
දාර්ශනිකයෝ
1924 උපත්
1994 මරණ
තෝමස් කූන් - Thomas Samuel Kuhn (/ˈkuːn/
July 18, 1922 – June 17, 1996) යනු ඇමෙරිකානු ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයෙක්, ඉතිහාසඥයෙක් මෙන්ම විද්‍යාවේ දාර්ශනිකයෙකි
1962 දී පලවූ 'විද්‍යාත්මක විප්ලවයන්ගේ ආකෘතිය' නමැති ඔහුගේ පොත උගතුන්ගේ මෙන්ම සාමාන්‍ය පාඨකයාගේද දැඩි අවධානයට ලක්විය
එහි දී හදුන්වාදුන් 'සුසමාදර්ශ වෙනස' (paradigm shift) නම් වදන එදා සිට ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ තහවුරුවිය
මූලාශ්‍ර

දාර්ශනිකයෝ
ජාත්‍යන්තර සඹඳතා වලදී පර්සනා නොන් ග්‍රාටා ලෙස හැඳින්වෙන්නේ යම් රට ආණ්ඩුවක් විසින් තම රටට විදේශකයෙකුට තම රටට ඇතුළුවීම හෝ රුඳීසිටීම තහනම් කිරීමයි
වදන
ලතින් මුල් වදනේ වචනාර්ථය පිලිගතනොහැකි පුද්ගලයා යන්නයි
අන්තර්ජාතික නීතිය
ලෙන් උපමාව
ගුහාවක නැතහොත් ලෙනක උපමාව යොදා සත්‍යය අවබෝධය විස්තර කරන්නට ඔහු උත්සාහයක් ගනියි
ඒ උපමාවට අනුව දිළිඳු වූවන් ගුහාවක සිර කරනු ලැබූවන්ට සමාන වෙති
මේ සිරකරුවන් බිත්තියට මුහුණ ලා යදම් ලා බැඳ ඇත්තහ
ඒ නිසා ඔවුනට දැකිය හැක්කේ එක පැත්තක් දිහා පමණි
තමන්ව හෝ තමන් සමඟ සිටිනා අනිත් අයව දැකීමට නොහැකිය
ඔවුන්ට පෙනෙන්නේ බිත්තියේ වැටෙනා සෙවනැලි පමණකි
ඔවුන් පිටුපසින් ගින්නකි
ඔවුන් හා බිත්තිය අතර කිසිවක් නැත
ඒ නිසා ඔවුනට පෙනෙනුයේ ගින්නෙහි ආලෝකය නිසා බිත්තියට වැටෙන ඔවුන්ගේ හා ඔවුන් පිටුපස ඇති දෑ වලින් වැටෙනා සෙවනැලි පමණකි
සෙවනැලි තථ්‍ය වූ දෑ සේ ඔවුන් සලකති
ඒවාට හේතු වූ වස්තූන් පිළිබඳ හැඟීමක් ඔවුනට නැත
සිරකරුවෙක් යදම් ගලවා ගෙන ගුහාවෙන් එළියට පැමිණි සිරකරුවා ප්‍රථම වරට තථ්‍ය දේ දකියි
එසේම තමා මෙතෙක් කාලයක් සෙවනැලි වලට රැවටී සිටි බව ද අවබෝධය ලබයි
ඔහු ආරක්ෂකයෙකු වීමට සුදුසු වූ අයෙක් නම්, එවැනි දාර්ශනිකයෙක් නම්, එවැන්නා තමන් සිටි ගුහාවට ගොස් තමා හා සිරකරුවන් වු අයට සත්‍යය පිළිබඳ ව කියා දීම යුතුකම යැයි සිතනු ඇත
එහෙත් ඒ සිරකරුවනට විස්තර පැහැදිලි කිරීම පහසු නොවේ
සූර්යාලෝකය දැක පැමිණි ඔහුට දැන් හිරුලප නිසා ඔවුනට තරම් පැහැදිලි ලෙසින් සෙවනැලි නොපෙනෙනු ඇත
එසේම ඔවුනට ඔහුව පෙනෙන්නේ ඔහු ගැලවී යාමට සිටියාටත් වඩා මෝඩයෙකු ලෙසිනි
එවිට ඔහු සිරකරුවන් ඉන්නේ සිර වී යැයි කියා ඔවුන් මුදවා ගන්නට ගියොත්, සෙවනැලි දකිමින් සහනයෙන් ගෙවූ මුලාවට බාධා කළා යැයි ඒ සිරකරුවෝ කෝප වනු ඇත
කෝපාවිෂ්ට වූවන් පිටතට ගොස් තථ්‍ය දැක ආ සිරකරුවාව මරන්නට ද ඉඩ ඇත
ප්ලේටෝ සිය දර්ශනය ඉදිරිපත් කරන්නේ ඥාන විභාගය, සත්භාවවේදය, ආචාර ධර්ම හා රසඥානය යනාදියෙන් පාරභෞතිකව ලෝකය වටහා ගන්නා ආකාරයක් හැටියටයි
ප්ලේටෝ ට පසුකාලීන ව එන සියළු දාර්ශනිකයන් කරන්නේ මේ දර්ශනික සම්ප්‍රදායෙන් මිනිසා නැමති සිරකරුවා අන්ධකාරයෙන්, මායාවෙන් හා අසත්‍ය නැමති වහල් භාවයන් වලින් මුදවන්නට ගන්නා දාර්ශනික උත්සාහයන් යැයි සැලකේ.
2015 රග්බි ලෝක කුසලානය එංගලන්තයේදී පැවැත්වුනි
අවිවාදයෙන් පිලිගතයුතු බවට අදාල ඒකකයක් විසන් පනවා හෝ දේශනාකරඇති මූලධර්මය හෝ මුලධර්ම සමූහය ආධානග්‍රාහය නම්වේ
ආධානග්‍රාහිත්‍වය
අරහත්බව හෝ බුදුබව ලැබීමේදී කෙනෙකුගේ
 අවිද්‍යාව දුරුවී පෙර ත්‍රිවිද්‍යා පහලවේ
=01.පුබ්බේ නිවාසානුස්සති ඥාණය පෙර ආත්මයන් ආවර්ජනය කිරීමේ නුවණ
=02.චුතූපපාත ඤාණය සත්වයාගේ චුතිය හා උත්පත්තිය දක්නා නුවණ
=03.ආසවක්ඛය ඥානය කෙලෙස් සහමුලින්ම දුරු කිරීමේ නුවණ
ආශ්‍රිත ලිපි
 අවිද්‍යාව (බුදු දහම)
 විජ්ජාචරණ සම්පන්න

බාහිර යොමු
 ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විජ්ජාචරණ සම්පන්න වන සේක

අෂ්ඨ විද්‍යා
විජ්ජාචරණ සම්පන්න යනු සම්මා සම්බුදුවරු සතු නව අරහාදි බුදු ගුණ වලින් තෙවෙනි බුදු ගුණයයි
අෂ්ට විද්‍යාවන්ගෙන්ද,පසළොස් චරණ ධරමයෙන්ද යුක්ත වූ බැවින් බුදු රදුන් 'විජ්ජාචරණ සම්පණ්ණ' නම් විය
අෂ්ට විද්‍යාවන් වන්නෙ,

I
විපස්සනා ඤාණය  
II
මනෝමය ඉද්ධි ඤාණය
III
ඉද්ධි විධ ඤාණය 
IV
දිබ්බසෝත ඤාණය 
V
පර චිත්ත විජානන ඤාණය 
VI
පුබ්බෙ නිවානුස්සති ඤාණය 
VII
දිබ්බ චක්ඛු ඤාණය 
VIII
ආසවක්ඛ්‍යා ඤාණය
      අම්බටඨ සුත්‍රය / දීඝ නිකාය

පසළොස් චරණ ධර්ම වන්නෙ , 

ශීල සමපණ්න වීම , 
වැසුණු ඉන්ද්‍රියද්වාර දැනීම , 
භොජනයෙහි පමණ දැනීම , 
නිද් වැරිමෙහි යෙදීම , 
ශ්‍රද්ධාව , 
හිරි , 
ඔත්තප්ප , 
බහුශ්‍රැති බව , 
වීර්යය , 
සිහි ඇති බව , 
ප්‍රඥාව , 
ප්‍රථමධ්‍යනය , 
ද්විතීයධ්‍යනය , 
කෘතීයධයනය , 
චතුර්ධ්‍යනය
සේඛ සුත්‍රය / මජ්ඣිම නිකාය

බාහිර යොමු
 ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විජ්ජාචරණ සම්පන්න වන සේක

බුදු ගුණ
මකර රුව සහිත මකර තොරණ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ කැටයම් කලාවේ වාස්තු ශිල්පීය කලා කෞශල්‍යය මොනවට විහිදා දක්වන සුවිශේෂී අංගයක් ලෙස සැළකේ.  බොහෝ විට විහාරස්ථානයකට අැතුල් වන ස්ථානයේ හා බුද්ධ ප්‍රථිමා වහන්සේ නමක වටා මකර තොරණ ඉදිකර තිබෙනු දැකගත හැකිවේ
තොරණ 

දෙපසින් මකර රූප දෙකක් යෙදෙන සේ අලංකාර පේකඩ, මල්කම් හා ලියවැලින් සමන්විත වන සේ මකර තොරණ නිමවනු ලැබේ
ප්‍රවිෂ්ඨ ද්වාරවල නිමවෙන ආරුක්කුමය මකර තොරණ මගින් සෞභාග්‍යය, වාසනාව හා එතුලින් ගමන් කරන්නන්ගේ උපද්‍රව අාදිය නිවාරණය වන බව සංකේතවත් කරයි
මහනුවර යුගය

මහනුවර යුගයේදී මකර තොරණ විවිධ වෙනස්කම් වලට භාජනය විය
එසේම ප්‍රවිශ්ඨ ද්වාර හැරුණු විට මහනුවර යුගයේ බුද්ධ ප්‍රතිමා වලට පවා අනිවාර්ය අංගයක් ලෙසින් මකර තොරණ එක්කිරීම සිදුවිය
මෙම යුගයේදී මකර තොරණ මැටි බදාම වලින් පමණක් නොව ලී හා ශෛලමයෙන්ද නිර්මාණය කෙරුණි
මහනුවර යුගයේ මකර තොරණ වල දෙපස මකරුන් දෙදෙනා කීර්ති මුඛ නම් වූ රෞද්‍ර මුහුණකින් (කිහිඹි මුහුණ) මුදුනදී එකිනෙක සම්බන්ධ වේ
මෙහිදී කීර්ති මුඛ ලෙස හඳුන්වන්නේ හින්දු දේව සංකල්පයේ ඊශ්වර දෙවි බව පැවසෙයි
නායක්කර් වංශික රජවරුන් විසින් ඇරඹුණු විහාරස්ථානවලට, ඊශ්වර දෙවිදුන්ගේ අාරක්ෂාව පතා මෙම  කීර්ති මුඛ මුහුණ යොදා අැති බව විශ්වාස කෙරේ
නමුත් තවත් විශ්වාසයකට අනූව වරුණ දෙවියන්ගේ අාරක්ෂාව පතා මහනුවර යුගයේ මකර තොරණ කරවූ බව සඳහන් වේ
වරුණ දෙවිගේ (විෂ්ණු දෙවි) වාහනය මකරා වීමත්, මෙරට බුදු සසුන රැක බලා ගැනීම බුදුන් වහන්සේ විසින් උපුල්වන් දෙවියන්ට පවරනු ලැබුවේය යන විශ්වාසයත් ඊට හේතුවෙන්නට අැතැයි සැළකේ.

තොරණේ දෙපස මකරුන්ගේ හිස වටා විවිධ මෝස්තර දැකගත හැකි අතර මකරුන්ගේ මුඛයෙන් පිටතට පැන නගින ලියවැල් හා සත්ව රූප අාදිය කිහිඹි මුහුණේ මුඛය තුළට යන ආකාරයට නිමවා අැත
මකර තොරණේ දෙපස, පේකඩ, දොරටුපාල රූප හා සිංහ රූප අාදියෙන් සමන්විත වේ
ඇතැම් මකර තොරණවල කිහිඹි මුහුණ දෙපස හිරු සඳු රූපද, දේව රූපද නිර්මාණය කර ඇත
මකර තොරණේ මකරා බොහෝ විට අැතුල් පස ඉහළට සිය මුව අයාගෙන සිටින අයුරින් තිබූවත්, දෙපසට මුව අයා සිටින මකර තොරණද සමහර ස්ථානයන්හී දැකගත හැකිවේ
රූපාවලිය

රූපාවලිය නම් සංස්කෘත ග්‍රන්ථයට අනූව මකර තොරණේ වූ මකර රූපයේ අඟපසඟ තුළින් සත්ව කොට්ඨාස කිහිපයක අංග ලක්‍ෂණ නිරූපණය වේ
ඒ අනුව මකරාට ඇතකුගේ හොඬවැලක්, සිංහයකුගේ පාද, කිඹුලකුගේ දත්, වඳුරකුගේ ඇස්, ඌරකුගේ කණ්, මත්ස්‍යයකුගේ කඳක් හා ගුරුළෙකුගේ පියාපත්ද පවතී
ගම්මඩු හා දෙවොල්මඩු ආදී යාගයන් වලදී තොරණ විස්තර ගායනා කිරීමට පළමුව, මකර තොරණ පිළිබඳ ශ්ලෝක සන්න ගායනා කරන බව පැවසෙයි
මකර තොරණ සම්බන්ධ විද්වත් මත

අාචාර්ය  සෙනරත් පරණවිතාන මහතාට අනුව මකර රූප ද්විත්වයෙන් හා කිඹිසි මුහුණෙන් කාලයත් ඉන් විනාශයත් අර්ථවත් කරයි
සත්ව රූ පේළිය, ලියවැල හා පද්මය මගින් සංසාර චක්‍රයත්, මකරාගේ අංගයන්ගෙන් රූප, ගන්ධ, ශබ්ද, රස, හා ස්පර්ශ යන පංච උපාදානස්කන්ධයනුත්, හිරු හා සඳුගෙන් දිවා රාත්‍රීයත්, දේව හා තාපස රූප මගින් පඨවි, ආපෝ, තේජෝ හා වායෝ යන සතර මහා භූතයනුත්, අර්ථවත් කෙරෙන බව පරණවිතානයන්ගේ අදහස වේ
අානන්ද කුමාරස්වාමි මහතාගේ මතය අනූව මකරා යනු, ජලය සංඛේතවත් කරන්නක් වන අතර එමගින් එය ජීවයේ හරය සමග වූ සහසම්බන්ධතාවය නිරූපණය කරයි
මූලාශ්‍ර
Yaksas-1931 - අානන්ද කුමාරස්වාමි

ආශ්‍රිත
දැණුම සහ ඉගෙනුම සම්බන්ධව හින්දු පුරාණවල ඇති මතය විද්‍යාව  නම්වේ
ආශ්‍රිත ලිපි
 අවිද්‍යාව (හින්දු)
 විද්‍යාව (බෞද්ධ සංකල්පය)

හින්දු ආගම
ත්‍රි විද්‍යා

 පුබ්බේ නිවාසානුස්සති ඥාණය= පෙර ආත්මයන් ආවර්ජනය කිරීමේ නුවණ
චුතූපපාත ඤාණය= සත්වයාගේ චුතිය හා උත්පත්තිය දක්නා නුවණ
 ආශ්‍රවක්ෂයකර ඤාණය - ආශ්‍රව ක්ෂය කිරීමේ විද්‍යාව

අනෙකුත් විද්‍යා 5
 විදර්ශනා ඤාණය
සෑම දෙයක් පිළිබඳ ව ඇත්ත ඇති සැටියෙන් විනිවිද දැකීමේ විද්‍යාව
 මනෝභය සෘද්ධි ඤාණය - බොහෝ දෙනකු ලෙස පෙනී සිටීම, නොපෙනී සිටීම
 සෘද්ධිවිධ ඤාණය - අහසින්යෑම, දිය මත ඇවිදීම, පොලොවේ කිමිදී යෑම, ගිනිමත සිටීම
 දිව්‍ය චක්ඛු ඤාණය - ඕනෑම දුරක පවතින දෙයක් දැනීමේ විද්‍යාව
 දිව්‍ය ශ්‍රෝත ඤාණය - දුර පවතින ශබ්ද , යන්ත්‍ර වලටවත් අසුනොවන සියුම් ශබ්ද ආදිය ඇසීමේ විද්‍යාව

බාහිර යොමු
 නූතන විද්‍යා අභිබවන බුදු දහමේ විද්‍යා ඤාණ 

අෂ්ඨ විද්‍යා
පිරිවෙණ හෙවත් පිරිවෙන් යනු බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතනවේ
පිරිවෙන් වර්ග 3ක් ඇත

 මූලික පිරිවෙන
 මහ පිරිවෙන
 විද්‍යායතන

පිරිවෙන්
සම්මුතියක් හෝ ව්‍යවස්ථාවක්  අත්සන් තැබීමෙන්, ප්‍රඥාපනය කිරීමෙන්, හෝ අපත්‍යීකරණය වේ
පංචායුධය යනු සිංහල ජන සමාජයේ දෙමාපියන් විසින් සිය කුඩා දරුවන්ගේ කරෙහි, ඉණෙහි පළඳවනු ලබන රත්තරනින් හෝ රිදියෙන් තැනූ අාභරණයකි
අළුත උපන් බිළිඳෙකුගේ ගෙළේ පංචායුධයක් පැළැඳවීම, සම්මත මංගල කරුණක් ලෙස අතීත මාපියන් විසින් සළකන ලදී
නාමය

පංචායුධ යන නාමයෙහි අර්ථය අායුධ පහක් යන්නයි
කුඩා දරුවන්ගේ පළඳවනු ලබන පංචායුධයේද අායුධ වර්ග පහක සංඛේත දැකගත හැකිවේ
පංචායුධයක අන්තර්ගත වන එම අායුධ වර්ග පහ වනුයේ,
ත්‍රිශූලය
කඩුව
දුන්න
සංඛය
පාරා වළල්ල වේ
පැරණි බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ එන පංචායුධ කුමාරයාගේ කතාවද, මෙහි නාමය සමග සබැඳෙන බව විශ්වාස කෙරේ
විශ්වාසය

අළුත උපන් බිළිඳු දරුවෙකුගේ ගෙළෙහි පංචායුධයක් පැළැඳවීමෙන්, එම දරුවා ඇස්වහ කටවහ දෝෂ, ග්‍රහ අපල දෝෂ අාදී අනෙකුත් පෙනෙන නොපෙනෙන දේෂ වලින් අාරක්ෂා වනු අැතැයිද, එසේම දරුවා තුල ඉන් තේජස ජනිත වේයැයිද, අතීත දෙමාපියන්ගේ විශ්වාසය විය
කුඩා දරුවන්ගේ පමණක් නොව, උපදින දරුවාද ආරක්‍ෂා කර ගැනීමේ අරමුණින් අතීතයේ දී ගර්භනී මවුවරුන්ට ද පංචායුධ පළඳවා ඇති බව පැවසේ
සබැඳි සිරිත්

පංචායුධයක් තැනීම හා  පළඳීම එකල සුභ නැකැත් අාශ්‍රිතව සිදු විය
පංචායුධය තැනීම - බිළිඳු දරුවා උපන් දවසේම හෝ ඉපිද පස්වන දවසේදී (හෝ පසුව) පංචායුධය තනනු ලැබේ
එහිදී පිරිමි දරුවෙකු සඳහා මදටිය ප්‍රමාණයක බරට රත්රන් ප්‍රමාණයක්ද, ගැහැණු දරුවෙකු සඳහා ඉන් භාග ප්‍රමාණයක බරට රත්රන් ප්‍රමාණයක්ද ගනු ලැබූ බව සඳහන් වේ
පංචායුධය ජීවම් කිරිම - සමහර ප්‍රදේශ වල තනනු ලැබූ, පංචායුධය පැළඳවීමට පෙර නිසි පිළිවෙත් පරිදි ජීවම් කිරීම සිදුවෙයි
පංචායුධය පැළඳවීම - කුඩා බිළිඳු දරුවා ඉපදී මාස කිහිපයක් (සමහර තැන්හී එය ඉපිද දින පහත් දහයත් අැතුළත ලෙස දැක්වේ) ගිය පසුව (බොහෝ විට ඉඳුල් කට ගාන දිනයේදී), රත්‍රං පතක කැටයම් කරන ලද අායුධ පහ එනම් පංචායුධය ආභරණය, සුබ මුහුර්තයකින් සියලු චාරිත්‍ර විධි ඉටුකොට දරුවාගේ ගෙළ පැළඳවනු ලබයි
පළලෙහි, උසෙහි, ගැඹුරෙහි, දුරෙහි සහ දිගෙහි ඒකක විවිධවූ ආකාරයන්, ලොව පුරා භාවිතා වී ඇත
නූතන භාවිතයේ ප්‍රධාන ඒකක වන්නේ,  එක්සත් ජනපදයේදී එ
ව්‍යවහාර ඒකක සහ අනෙකුත් ස්ථානයන්හී මෙට්‍රික් ක්‍රමය වෙයි
එක්සත් රාජධානිය තුල හා අනෙකුත් සමහර රටවල, යම් කටයුතු සඳහා, බ්‍රිතාන්‍ය   අධිරාජ්‍ය සම්මත ඒකක තවදුරටත් භාවිතා වෙයි
එස්අයි සහ එස්අයි-නොවන ඒකක ලෙසින් මෙට්‍රික් ක්‍රමය උප-බෙදුමකට ලක් වෙයි
ජ්‍යාමිතික මිනුම් වලදී, දිග යනු, වස්තුවක දිගුතම මානය වෙයි
අන්තර්ජාතික රාශි ක්‍රමයෙහිදී, දිග යනු, දුරෙහි මාන සහිත ඕනෑම රාශියකි
අනෙකුත් සන්දර්භයන්හිදී,  "දිග" යනු, වස්තුවක මනිනු ලැබූ මානයක් වෙයි
මෙම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපතින් වහන්සේ සිවුරුළුමුල්ලේ සුමනරතන නායක ස්වාමින් වහන්සේයි
දැනට විහාරස්ථානයේ ස්වාමින් වහන්සේලා හය නමක් පමණ වැඩ වාසය කරති
විහාරස්ථානයක් තුල තිබිය යුතු සියළුම අංගෝපාංගයන්ගෙන් සමන්විත වන මෙම විහාරස්ථානයහි සතර මහා දේවාලයක්ද පිහිටා ඇත
වන්නම් යනු එක් එක් අප්‍රාණික හා සප්‍රාණික වස්තූන් පිළිබඳ වර්ණනා අන්තර්ගතවන මාතෘකාවට අදාල තාලයකිව් ගායනා කරන ගායනා විශේෂයකි
පසු කලෙක මේවාට අදාල නැටුම්ද නිර්මාණය වී ඇත

මෙරට වෙනම ආකාරයක දෙමළ වන්නම් 20 ක්ද, අනුරාධපුර පරම්පරාවට අයත් වන්නම් 21 ක්ද, පහතරට සින්දු වන්නම් 32 ක්ද ඇත
වන්නම් භාවිතය පැමිණීමට පෙර සන්දේශ,ප්‍රශස්ති ආදිය භාවිතා විය
දහ අට වන්නම්
වර්ථමානයේ භාවිතා වන වන්නම් මීට වර්ෂ 300 කට පමණ පෙර, මහනුවර ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජ සමයේ, මල්වතු විහාර වාසී භික්ෂූන්වහන්සේ නමකගේ සහයද ඇතිව, ඉන්දීය අභාෂයක් හිමි ගණිතාලංකාර බමුණෙකු විසින් නිබන්දනය කෙරූ බව විශ්වාස කෙරේ
|
තානම
|
කවිය
|
කස්තිරම
|
සීරුමාරුව
|
අඩව්ව
|-
|colspan=2|
|}

වන්නම් පටුන/නෙර්ත වන්නම
වන්නම් දහඅටේ නාමයන් අන්තර් ගත වන කවි හතරකි
ගාහක වන්නම
සක් දෙවිදුගේ දක්ෂිණාවෘත මංගල හක්ගෙඩි නාදය වර්ණනා වේ
නාදය උස්ව පැතිරී යන අන්දම නිරූපිතය
අත්භූත රසය මවයි.

ගජගා වන්නම
ඇතාගේ ගමන් විලාසය

තුරඟා වන්නම
සිදුහත් කුමරු ගිහිගෙයින් නික්ම කන්ථක අසුපිට නැගී ගමන් ගත් ආකාරය වර්ණනා කෙරේ
වීර රසය මවයි.මෙහි තාලය අශ්වයාගේ ගමන් කරන ආකාරය ඉස්මතු කරයි
උරගා වන්නම
නාගයෙකුගේ ගමන හා ගතිගුණ ප්‍රකාශ වේ
වීර රසය මවයි.

මුසලඩි/සස වන්නම
ඉරු බැස යන සමයේ සතුටින් කෙලින හාවෙකුගේ ඉරියව් ප්‍රකාශ වේ
ශාන්ත රසය මවයි.

උකුසා වන්නම
උකුස්සෙකු පියාඹන විට දක්නට ලැබෙන දර්ශනීයත්වය වර්ණනා කරයී
වීර රසය මවයි.

වෛරොඩි වන්නම 
ඊශ්වර දෙවි හා මහලොව අතර වූ සංවාදාත්මක වර්ණනාවකි
අත්භූත රසය මවයි.

හනුමා වන්නම
වඳුරෙකුගේ ගමන් විලාසය, උසුළු විසුළු ආදිය ප්‍රකාශිතය
කරුණා හා හාස්‍ය රසය මවයි. විශේෂයෙන්ම රාම-රාවණ යුද්ධයේදී සීතා බේරාගැනීම සඳහා ඔත්තු බැලීමට  ලංකාපුරයට වෙත පැමිණි හනුමා නම් වානරයාගේ හැසිරීම් මෙම වන්නම් ගායනාවන්ගෙන් සහ නර්තනයන්ගෙන් ප්‍රකාශ වේ
අවිනිශ්චිත වටපිටාවක ගිරෙන් ගිරට පනිමින් දුෂ්කර සහ සැකමුසු වීර වික්‍රමාන්විත ගමනක යෙදෙන හනුමා සම්බන්ධ සිදුවීම මෙම වන්නමෙන් විස්තර කෙරේ
මයුරා වන්නම
කතරගම දෙවිගේ වාහනය වූ රණ මයුරා පිල් විදහා යෙදෙන රංගනය වර්ණනා කෙරේ
අත්භූත රසය මවයි.

සැවුලා වන්නම
කුකුළාගේ උපත ගතිගුණ විස්තර හා කතරගම දෙවිගේ සැවුල් කොඩිය ගැන කියවේ
අත්භූත රසය මවයි.

සිංහරාජ වන්නම
ඉබ්බෙකුගේ ප්‍රයෝගයකට අසුවී ලිඳකට පැන මරණයට පත් සිංහ රජෙක් පිළිබඳ වර්ණනා වේ
හාස්‍ය රසය මවයි.

නෙෙඅඩි වන්නම
බෝසත් නාග රාජයා ගැන විස්තර වේ
නාගයකුගේ නැටුම් විලාසය විදහා දැක්වෙන මෙහි මුද්‍රා විලාශයක් නැත
කරුණා රසය මවයි.

කිරලා වන්නම
කිරලෙකුගේ ඉරියවු හා නැටුම් විලාසය විදහයි
කරුණා රසය මවයි.

ඊරඩි වන්නම
යුධ භටයෙකුගේ ගතිගුණ මින් විස්තර කෙරේ
වීර රසය මවයි.

සුරපති වන්නම
උමයංගනාව නැතිවී වැලපෙන ඊශ්වර දෙවි ගැන විස්තර වේ
අත්භූත රසය මවයි.

ගණපති වන්නම
ගණ දෙවිගේ ස්වභාවය හා නුවණ ගැන වර්ණනා වේ
අත්භූත රසය මවයි.

උදාර වන්නම
රාජාභරණ වලින් විභූෂිත රජුගේ තේජාන්විත ගමන් විලාසය

අසදෘස වන්නම
අසමසම තෙරුවන් ගුණ අලලා සකස් වූවකි
වන්නම් දහ අට අතුරින් උසස්ම නිබන්ධනය මෙය වේ
මහනුවර යුගයේ රචිත අවසන් වන්නමයි
ශාන්ත රසය මවයි.

අනුරාධපුර විසිඑක් වන්නම්

දෙමළ වන්නම් විස්ස
මීට අමතරව 17 වන සියවසේ දකුණු ඉන්දියාවේ ආනන්ද කවිවීර රාසව මුඩ්ලියාර් රජුව වර්ණනා කොට වන්නම් නිර්මාණය වූ බව පැවසේ
සින්දු වන්නම් තිස්දෙක

නවීන වන්නම්
 මහ බෝ වන්නම

මේවාද බලන්න
කෝළම්
නව නළු රස

වන්නම්
books of mental health - මනෝවිද්‍යා පොත් 
පොල් mean coconut
රෝග, ප් සහ ඒවායින් සුවය ලැබීම පිණිස සාම්ප්‍රදායික ශාන්ති කර්ම සිදු කරනු ලැබේ
වර්ගීකරණය
ශන්තිකර්මයේ පරමාර්ථය අනුව ප්‍රධාන වර්ග 2කි
තොවිල්
නිශ්චිතව තෝරාගත් ආතුරයෙක් හෝ අතුරයෝ කීපදෙනෙකු වෙනුවෙන් සිදුකරන අභිචාර විධි
 පූජාකර්ම
පොදුවේ සිදුකරන පූජා විධි
සිදුකරන ජනතාව හෝ ප්‍රදේශය අනුව

සිංහල ශාන්තිකර්ම

සිංහල සම්ප්‍රදායන්ට ආවේණික වූ විවිධාකාර වූ ශාන්ති කර්ම දැක ගත හැකි අතර, ඒ එක් එක් ශාන්ති කර්ම ප්‍රාදේශීය වශයෙන් සහ පූජා විධි වලට මුල්වන දෙවිවරු හා යකුන් අනූව වෙනස් වේ
උදාහරණයක් ලෙස පහතරට සන්නි යකුම දැක්විය හැකිවේ
කළුතර ප්‍රදේශයේ සන්නි යකුම ශාන්ති කර්මයේ සැන්දෑ සමයම පුද ලබන යකුන් වන්නේ කළු යකා, රීරි යකා, තොට යකා හා අභිමාන යකා වූවත්, අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ පුද ලබන්නේ කළු යකා, රීරි යකා, අභිමාන යකා, සූනියම් යකා හා බිල්ලේ යකා වේ
උඩරට ශාන්ති කර්ම

පහතරට ශාන්ති කර්ම

සබරගමු ශාන්ති කර්ම

ආශ්‍රිත
ඕං ග්‍රීං පුලිප්පුඩා කකුන් පෝඩුම් අඩි නඩි නාක්කුන් පදියාරේ  ඕඩ්ඩියා වාවා කාලී වාවා ත්‍රීප්‍රාරි වාවා ආකාස කාලී වාවා උදයගිරි පර්වතේ නොසිට වර අවරගිර පර්වතේ  නොසිට වර නීලගිර පර්වතේ මදනගිර පර්වතේ නොසිට වර තාල කූට පර්වතේ රත්මල් ඇල්ලෙන් වර කපුරු ඇල්ලෙන් වර සෘද්ධි ඇල්ලෙන් වර කෝවිල් හතේ නොසිට වර අටකොන නොසිට වර සොළොස් කොන  නොසිට වර අහස පොළව ඉර සඳ මුහුදු ජල අකනිටා බඹ ලොව නොසිට වර සදෙව් ලොව නොසිට වර ඔඩ්ඩියා යාළුවේ මගේ මස්සිනේ මාගේ තීන්දුවට වර වර කෛලේ කොන්ඩුකතුන් පෝඩුම් කෛකොන්ඩේන් ඉරත්තනානේ ඕන් ඔරුවේන් ඔරු කෛලේන් මදනරූපී ශ්‍රියා කාලී මහමෙර සලිතකර වර මෙරඟ මඩලට වර ක්‍රිදනේ කාරී ඔඩ්ඩියා පුල්ලේ ගුරු මුණ්ඩේන් ගුරු වෙන්තිලේන් ආකාසක්කාලී තකරී මකරී යමකාරීය යමීය යම දූතීය කාලරාක්ෂී ඔඩ්ඩි යක්ෂණී මොහුට විනකල ඇදුරාගේ හිස තකරීට බාරයි
ඕං උපුටාගන් ගිණි උපුටන් ගිණ කාමීට බාරයි කාම රූපණී අම්මේ කැපගන් ලේ රීරි බීගන් මරාගන් බිල්ල කෙලගන් මකරීට දකුණු උරය බාරයි
ඕං ගුරු වාලකට්ටි අඩි මුරින්ඩී අම්මේ ඔහු ගිණි කර ගිණි උපුටං ගිණි කාමීට බාරයි යමීට වම් උරය බාරයි
ඕං තකරී මකරී ඔඩ්ඩි කාලී ත්‍රිංචි කාලී අම්මේ ඔහු හතුරාගේ සියොගත ගිණිජල් විහිදුවා ගිණිවිසගන් ගිණි කන්ඩී මරාගන් බිල්ල කෙළගන් යම දූතීට දෙතන අක්මා කැවුතු ලේ රීරි බාරයි
ඕං ගුරු මුණ්ඩී ස්ලෙන්ද්‍රීකක නීලේ ගුරු මුණ්ඩී අයිසෛලේ ත්‍රින්චි මකරික්කුන් පදිනෙට්ටු කෝලේ පුරන්ද කැපගන් දිෂ්ටි ගන් සියොගත ගිණි වෙලාගන් මරාගන් කාල රාක්ෂිට බඩවැල් දරන බාරයි
ඕං ග්‍රීං සොරාෂ්ධ ක්‍රි පුරන්දරී නාහා බහිරවී ක්‍රි කාලී අම්මේ ඔහු හතුරාගේ සියොගත ගිනිජල් විහිදුවා ඔහු උපුටා ගන් ඔහුට උපුට උපුටා පුෂ්ප සුන්දරී ඔහු හතුරාගේ දෙකලව දණහිස් සන්ධි බාරයි
ඕං පුෂ්ප සුන්දරී විනදර දේවී ගිණි පන්දු කෝවිලේ සත් යොදුනක් බුරා වදිනා ගිණි ජල් මාලාවේ වැඩ ඉන්නා ගිණි ජල් කාම රාක්ෂ දේවතාවීට බාරයි
කැපයි දිෂ්ටියි
සලිත කුමාරීට දෙකන් දෙවළු කර දෙපිටි පතුල විසි නිය බාරයි
ඕං සලිත කුමාරී අන්ජන කූට දේවී අකක්‍ර විකක්‍ර වී වාරුන් එන් නාරායනේ සේ ගැප්පුල්ලේ ඔහුට උපුට උපුටන් කැපගන් ගිණි වැදී ගන් මරා ගන් බිල්ල කෙලගන් අටසීයක් සාඩී ලේ කාලී ලේ මස්  අම්මාට බාරයි
සිටකරි කරින්චි වන්ද තකු යායා රීරා නේම් ඉඩගු ස්වාමියානේ  ඕං විල්ලූ වන්නී ඊස්වර අනින් පෝ පෝ ස්වාමියානේ පොඃ 

ඕං ආනා සේවා ගුරුවරනේහ් තික්කා අඩුතතු හසපතත්‍රහේ නේරියං ඉඩහරු.

ඕං සයිං සයිං කමත්ව කාලියා උපදදු අංතේරේ නමයසන්ත කුලංය අරුපපරී යාන්යාහඃ
ඕං ඉක්කාත්කුන්නේරු පානේ රීරිනේකෝ ඉඩහරු
ඕං සන්තානේන් කුරු කුරු ඉඩන්කෝ රීරි මංගලියානේ කූක්නරු පොඃ
මෙය සුදුසු පරිදි මාතෘකාවක් යටතේ එක් කරන්න තවත් විවිධ මන්ත්‍ර එක් කළ හැකිවේ
ශාන්තිකර්ම
මයිකල් ලර්න්ස් ටු රොක් (MLTR ලෙසද හඳුන්වනු ලබන) යනු 1988 දී පිහිටුවනු ලැබූ ඩෙන්මාර්ක සොෆ්ට් රොක් සංගීත කණ්ඩායමකි
ඔවුන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ගීත ගායනා කරති
ඔවුන්ගේ ගීත ඇල්බම මිලියන 11ක් යුරෝපය හා ආසියාව ප්‍රධානව ලොව පුරා අලෙවි වී ඇත
2006 සහ 2015 යන වසර වල දී ඔවුහු ශ්‍රී ලංකාවේදී  ද  ප්‍රසංග පැවැත්වූහ
ඊට අමතරව ස්විට්සර්ලන්තය, එංගලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, චීනය, මැලේසියාව, තායිලන්තය, ඩෙන්මාර්කය, පිලිපීනය, කැනඩාව, හොං කොං, ඉන්දියාව, ජපානය, සිංගප්පූරුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, තායිවානය, නේපාලය, බංගලාදේශය, වියට්නාමය, කාම්බෝජය, නෝර්වේ, දකුණු කොරියාව, ස්වීඩනය,  දකුණු අප්‍රිකාව සහ ෆැරෝ දිවයින් ඇතුළු රටවල් 24 ක පමණ ප්‍රසංග පවත්වා ඇත
සංගීත කණ්ඩායම්
ජෝන් හැන්කොක්  ( – ඔක්තොම්බර් 8, 1793) යනු, වෙළෙන්දෙක්, සොර බඩු ජාවාරම් කරුවෙක්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් සහ, ඇමරිකානු විප්ලවයේ කැපී පෙනෙන දේශප්‍රේමියෙක් විය
දෙවන කොන්ටිනෙන්ට්ල් කොංග්‍රස් මණ්ඩලයේ සභාපති ලෙසින් සහ මැසචූසට්ස් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ පළමු සහ තෙවන ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙසින් ඔහු සේවය කර ඇත
තුන්වන ජෝර්ජ් රජු විසින් හැන්කොක් නාමය කියැවිය හැකි වන පරිදී, එක්සත් ජනපද නිදහස් ප්‍රකාශනය මත තබා ඇති ඔහුගේ විශාල සහ ජේත්තුකාර අත්සන නිසා ඔහු සිහි කරනු ලබයි
මේ නිසාමදෝ, එක්සත් ජනපදය තුල,  "ජෝන් හැන්කොක්" යන පදය, අත්සනක් සඳහා පර්යාය පදයක් බවට පත්වී ඇත
ආශ්‍රිත

පුස්තක නාමාවලිය

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 }
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

1737 උපත්
1793 මරණ
නාවික කටයුතු වල යෙදුනු ඇමරිකානු ව්‍යාපාරිකයෝ
1737  වසර (MDCCXXXVII) යනු,    ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර, අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් සම්පූර්ණ දින දසුන දක්වනු ඇත) වූ අතර දින-11 ක් මන්දගාමී ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,  සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් විය
උපත්
 ජනවාරි 12 – ජෝන් හැන්කොක්, ඇමරිකානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා සහ විප්ලවවාදියා (ම
1793)

ආශ්‍රිත

 දි ඇනුවල් කැටලොග් – 1737 වසරෙහිදී  ලන්ඩනයේ පල කෙරුණු ඉතිහාසය, දේව ධර්ම ශාස්ත්‍රය, නීතිය, කාව්‍යය, නාට්‍ය, නවකතා, සිත්තම්, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ, අනෙකුත් සියළු විද්‍යා පොත් ලැයිස්තුව
බිහිවීම
අතීත මහා සම්මත මනු රජ දවස ඔහුගේ බිසවට නැටුම් දැකීමෙ දොලදුකක් හට ගත්තාය
කෙසේ වූවත් කොතරම් මණරම් නැටුමක් දුටුවද ඈව සිනාගැන්වීමට නොහැකි විය
රජු ඇමතියන් සමග එක්ව රටේ ප්‍රකට නැටුම්කරුවන්, ඉන්ද්‍රජාලිකයින්, කරණම්කරුවන් වැනි නොයෙක් අය ගෙන්වා ඈ ඉදිරියේ දස්කම් දැක්වූවද ඒ කිසිවකටවත් ඈ සිනා නොවූවාය
මේ හේතුවෙන් රජු ඉතා කණස්සල්ලට පත් විය
රජුගේ කණස්සල්ල දුටු සක්දෙවි ඔහුට උපකාර කරනු වස් රජුගේ මගුල් උයනේ කෝළම් මුහුණු රාශියක් තැබ්බවීය
පසුදින උදෑසන එම මුහුණු දුටු රජතුමා, ඒවා මිනිසුන්ගේ මුහුණුවල බන්දවා බිසව ඉදිරියේ විවිධ විකාර පාන්නට සැලැස්විය
මේ විකාර දුටු බිසව මහත් ප්‍රීතියට පත්ව සිනාසූයෙන්, දොලදුක සංසිදුණු අතර මෙම සිදුවීම කෝළම් හී උපත ලෙස විශ්වාස කෙරේ
ලංකාව අධිරාජ්‍යවාදීන්ට නතු වූ පසු ලාංකේය සමාජය නොයෙකුත් විපර්යාසයන්ට ලක්විය
අලුත් සමාජ ක්‍රමයක් හැඩගැසෙන්නට වූයෙන් පැවතුණ සංස්කෘතිය, සිරිත් විරිත්, සිතුම් පැතුම් වෙනස් වීමක් සිදු විය
ඉංග්‍රීසීන්ගෙන් අලුත් තනතුරු ලැබීමත් සමඟ ඔවුන්ගෙන් පොදු ජනයාට නොයෙකුත් තාඩන පීඩන සිදුවිය
මේවාට එරෙහි වීමට නොහැකිවූ පොදු ජනයා ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකලාප විවේචනයට ලක් කරමින් නොයෙකුත් රංගනයන් සිදුකළහ
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කෝළම් විවිද චරිත ඇතුලත් කර තිබේ බිහිවීම සිදුවූයේ යැයි සිතිය හැකිය
කෝලම් නැටුම් වල ඇති විශේෂම දේ තමයි වෙස් මුහුණු පැළඳ කෝලම් නාට්‍ය රඟ දැක්වීම
මෙම වෙස් මුහුණු යොදාගත්තෙ කෝලම් නැටුම් සඳහාම පමණයි
එම කෝලම් වලට එන චරිත අනුව වෙස්මුහුණු නිර්මාණය කරනවා
මුල් කාලයේදී කෝලම් මුහුණු නිර්මාණය කරලා තියෙන්නේ අද වගේ කදුරු ලීයෙන් නෙවෙයි
ගඟේ අයිනේ තිබිලා තියෙනවා ජලාශ්‍රිත ශාකයක් වන ගිම්පොල් එම ශාකයෙන් තමයි කෝලම් මුහුණු කපලා තියෙන්නේ
පසුව පැරණි කෝලම්කරුවන්ට තේරුම් ගිහින් තියෙනවා
ගිමිපොල් වෙනුවට වෙස් මුහුණු කැපීම සඳහා වෙල් කඳුරු ලීය සුදුසු බව ලීයේ ඇති සැහැල්ලු බව කල්තබා ගැනීමට හැකිවීම හා කැටයම් කිරීමේ පහසුව මෙම තත්ත්වයට හේතු වී තිබෙනවා
සිංහල වෙස්මුහුණු කලාව හෙවත් කෝලම් නැටුම් කලාව ගැන කියවෙන විට දකුණු ලක ස්ථාන කිහිපයක් ඇති නමුත් ජාතික සහ අන්තර් ජාතික  වශයෙන් එ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධියක් ලබා ඇත්තේ අම්බලන්ගොඩ  ප්‍රදේශය බව පෙනීයයි
අම්බලන්ගොඩ කෝලම් නැටුම් සම්භවය කවද සිදු වි දැයි නිශ්චිත වශයෙන් කිව නොහැකි වුවද කෝලම්  වෙස් මුහුණු වසර  250කට වඩා පැරණි  බව මහාචාර්ය එම
එච්. ගුණතිලක මහතාගේ මතයයි
මුල් අවදියේදී මහ අම්බලන්ගොඩ  ටුක්කාවඩු පරම්පරාව මූලික කර ගත් කෝළම් ගුරුකුලය Professor M
Goonathilaka  has proved that in his  book ' Mask and Mask System '  and also  proved by the explorer  Mr
Jinendra Wansa De Silva  in his books ‘ කලාගුරු ටුක්කා වඩු ගුණදාස’ and ‘Amdalangoda Puranaya ‘
tukkawadumask
com/ ) පසුව දෙකොටසකට කැඩී මහ අම්බලන්ගොඩ ගුරු කුලය ටුක්කාවඩු පරම්පරාවේ නායකත්වයෙන් පවත්වාගෙන එන අතර, හිරේවත්තේ ගුරුකුලය ජුවන්වඩු පරම්පරාවේ නායකත්වයෙන් පැවත එයි
කෝලම් නැටුම් වල ඇති පිටපත්වල නොයෙකුත් චරිත දක්නට ඇත්තේය
මෙහිදී අම්බලන්ගොඩ ටුක්කාවඩු පරපුරට අයත් පිටපතේහි එන චරිතාංග අනුපිළිවෙළ මෙසේය
මුලින්ම සබයට එන්නේ සභාපති කවි චරිතයයි
සබේ විදාන හා සභාපති පමණක් වෙස් මුහුණු පළදින්නේ නැත
සභාපති නික්ම ගිය පසු පිළිවෙළින් ලියනආරච්චි, අණබෙර, නොංචි, පොලිස්, හේවා ජසයා, ලෙංචිනා, මුදලි සමග හොංචා, කාපිරි , රජ කට්ටුව පැමිණේ
ඉක්බිත රජ හා බිසව පැමිණේ අනතුරුව නාග, මරුකව, ගුරුළු යන රාක්‍ෂ නැටුම් රඟ දැක්වේ
ජාතක කතාවක් හෝ අපේ වීර කතා  පුවතක් ඒ  සදහා තෝරා  ගැනේ
සද කිදුරු
මනමේ  ගෝටයිම්බර ජයසේන සටන ජාතක කතාවක් හෝ අපේ වීර කතා  පුවතක් ඒ  සදහා තෝරා ගැනේ
කෝළමක දැකිය හැකි ප්‍රධාන අංග

චරිතයට සුදුසු වෙස් මුහුණක් හා නියමිත වස්ත්‍රයක් තිබීම
වේදිකාවට පිවිසීමට පෙර චරිතය කවියෙන් හඳුන්වා දීම
බෙර පදය සමගින් කෝළම රඟමඩලට පිවිසීම
දෙබස් වලින් චරිතය විදහා පෑම
සාමාජයීය දුර්වලතා උපහාසයට ලක් කිරීම
චරිත එකට ගලපමින් කථාවක් ඉදිරිපත් කිරීම
නිශ්චිත චරිත නොමැත
අත්වැල් ගායනයෙන් සමන්විතය
උස් හඬින් ගායනය කරයි
පටු ස්වර පරාසයක් ඇත
ස්ත්‍රී චරිත පුරුෂයන් විසින් රඟ දැක්වේ
කෝළම් මුහුණු
කෝළම් මුහුණු චරිත, රාජ සභා, රාක්ෂ මුහුණු ලෙස කොටස් තුනකට බෙදිය හැකි වේ
තත්කාලීන චරිත - නොංචි, ජසයා, ලෙන්චිනා, ආරච්චි, හේවා, පොලිස් වැනි
රාජ සභා - නළු කීර්ති, මනමේ බිසව වැනි
රාක්ෂ මුහුණු - නාග රාක්ෂ, ගුරුළු රාක්ෂ, කව  රාක්ෂ , මරු රාක්ෂ  වැනි
==තානායම්පල යනු කුමක්ද

කෝළම් චරිත

සභාපති 
සභාපති  නැටුම  කෝලම්  වලට අලුතින් එකතු වූ අංගයකි එනම් මෙයට අවුරුදු 150කට පමණ පෙර
මෙම අංගය  ටුක්කා වඩු පරපුරට  ආවේනික වුවකි
අණබෙර/පනික්කිල කෝළම
රාජ නියෝග මහ ජනයා හමුවට ගෙනගිය අණබෙරකරු අලලා නිර්මාණය වූවකි
මහළු වෙස් ගත් අණබෙරකරුවෙකු වටා කෝළම සිදුවේ
සමහර පළාත් හී චුක්කිනියා හා ඩුංගුරුවා යන දරු චරිත ද්විත්වයක් සහිතව අණබෙර කෝළම රඟ දැක්වේ
පොලිස් කෝළම

පහත රට කෝලම් සම්ප්‍රදයෙන්  හමුවන පොලිස්  කෝලම ඉතාමත්  හාස්‍ය රසය උපදවන කෝලම් අංගයකි
පොලිස්  කෝලම  මිට අවුරදු 150කට පමණ පෙර එනම් ඉංග්‍රීසි  ජාතිකයන්   විසින්  අප රට පාලනය කල  යුගයේදී එකතු  වූ  කෝලම් නැටුම්  අංගයකි
යටත් විජිතවාදී යුගයේ අප පාලනය කළ ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුවේ  උසස් සහ පහත් පොලිස් නිලධාරීන් නිර්දය ලෙස  විවේචනයට ලක් කිරිමක් පොලිස්  කෝලමෙන්  සිදුවේ
හේවා කෝළම
යුද්ධයට ගොස් කැපුම් කෙටුම් වලට ලක්වූ බැව් තුවාල සහිත වෙස් මුහුණු වලින් කියාපායි
සිව් දෙනෙකු මේ කණ්ඩායමට ඇතුලත් වේ
ජසයා කෝලම
රෙදි පිරිසිදු කරන කුලයක උපන් ජසයා හා ලෙන්චිනා පුරංසිනා නම් චරිත තුනක් වටා කෝළම රඟ දැක්වේ