Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
දෙවන ලෝක සුදෝකු ශුරතාවය Prague 2007 මාර්තු 28 සිට අප්‍රේල් 1 තෙක් පැවැත්වින
කේවල තරගයෙන් ඇමරිකාවේ Thomas Snyder කන්ඩායම් තරගයෙන් ජපානය ද ජය ගන්නා ලදි
Hosted by renowned puzzle master Will Shortz, The Philadelphia Inquirer Sudoku National Championship was the first U
Sudoku Championship
Thomas Snyder was the winner of the expert division, receiving $10,000 and a spot on the U
National Sudoku Team at the 2008 World Sudoku Championship in India
The third World Sudoku Championship was held in Goa, India from April 14-16, 2008. Thomas Synder repeated as the individual overall championship, and also won the first ever Classic Trophy (a subset of the competition counting only classic Sudoku)
The Czech Republic won the team competition
See also 
 
Mathematics of Sudoku
 Algorithmics of Sudoku
List of Sudoku terms and jargon
Killer sudoku
Sudokube (3D variant)
Latin square
Logic puzzle
List of Nikoli puzzle types
Kakuro
Nonogram (aka Paint by numbers, O'ekaki)
Futoshiki
KenKen

 ආශ්‍රිත 

 External links 
  – An active listing of Sudoku'' links
Father of Sudoku puzzles next move BBC

English words and phrases of foreign origin
 
Mathematics and culture
ගණිතය
ඔබට අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න
සිංහල අවුරුද්ද සහ සිංහල මාස
 සිංහල අලුත්අවුරුද්ද
නාථ යන්නෙන් පහත ඒවායෙන් එකක් අදහස් විය හැක
නාථ (බෞද්ධ දේවතාවා), මෛත්‍රී බෝධිසත්ත්වයන්ගේ ස්වරූපයක් යැයි සැලකෙන බෞද්ධ දේවතාවා
නාථ, හින්දු සංකල්පය
වෙනත් භාවිතා,
 Natha Khan Goth one of the neighborhoods of Shah Faisal Town in Karachi, Sindh, Pakistan
නමි නාථ, වත්මන් යුගයේ විසිඑක්වන ජෛන තීර්ථංකරවරයායි
මෛත්‍රෙය-නාථ බෞද්ධ දර්ශනයේ යෝගාචාර ගුරුකුලයේ ආදිකර්තෲන් තිදෙනාගෙන් අයෙකි
මරදන්කඩවල යකඩයා යනු අවුරුදු 120ක් දිවිගෙවූ සිංහල ශ්‍රී ලාංකිකයෙකි
ඔහුගේ නියම නම වන්නේ සාංචි ආරච්චිගේ ජිනදාස යනුවෙනි
ඔහු වෙතින් දිස්වූ අපූර්ව කාය ශක්තිය හේතුවෙන්ම, ඔහු හට මෙම "යකඩයා" යන අන්වර්ථ නාමය පටබැඳිනි
තුරුණු වියයෙහිදී ඔහු  අනුරාධපුරය ප්‍ර‍දේශයෙහි තුප්‍රකටව සිටියේ නොපනත්කම් හා අසාධාරණ හමුවේ ඔහු‍ගේ නොඉවසිලිමත්බව නිසාම ප්‍රාදේශීය  "රොබින් හුඩ්" වරයෙකු බවට පත් වීම නිසාය
මෙම ගතිගුණ නිසාම, ඔහු වරක් මරණ දණ්ඩනයට නියම කරන ලදි
එහෙත් ඔහු පෝරකයෙන් නිදහස ලැබ පසුව හොඳ කල්ක්‍රියාව මත වසරක් තුල දඟගෙයින් නිදහස ලැබීය
මරදන්කඩවල යකඩයා සමස්ත රට වැසියන්ගේ අවධානයට පාත්‍ර වූයේ ඔහුගේ නොහික්මුණු බව නිසාම නොව  සැණින් උණුවන ඔහුගේ හදවත නිසාත් සත්‍යගරුක ශ්‍රේෂ්ඨ පෞරුෂත්වය නිසාත්ය
ඔහු පවසන පරිදි, ඔහුගේ අසහාය කාය බලය හා දිගු දිවියෙහි රහස වනුයේ ශාකභක්ෂකයෙකු වීම හා සුචරිතවත් දිවි පැවැත්මයි
ඔහුගේ වයස  107 බවට විශ්වාස කෙරෙතත්, ඔහු ඊට වඩා වෘද්ධයෙකු විය හැක
ඔහු භාවිතා කරන සැරයටිය, ඔහුට වඩා වයසින් බාලයෙකුට එසවීමට පවා අසීරු එකකි
ඔහු මේ වන විට සිටින්නේ මුල්ලේරියාව මානසික රෝහලේ ය
චරිතාපදානය 
සමහර අය පවසන්නේ ඔහු උපන්නේ දකුණු ලක මාතර කිතලගම ප්‍රදේශයේ කියාය
එහෙත් පැරැණි පුවත්පත් වාර්තා අධ්‍යයනය කිරිමේදී පෙනී යන්නේ පේරාදෙණියේ උඩඊරියගම ප්‍රදේශයේ ඔහු උපත ලබා ඇති බවය
ඔහුගේ නම සාංචි ආරච්චිගේ ජිනදාසය
එහෙත් ඔහු මෙරට පතල වූයේ උපන් ගම හා සැබෑ නම සහිතව නොවේ
මුළු දිවයිනම ඔහු හඳුනා ගත්තේ මරදන්කඩවල යකඩයා යන නමිනි
සාංචි ආරච්චිගේ ඩේවිඩ් හා ජේන් නෝනා යන යුවළට දරු දෙදෙනෙක් වූහ
ජිනදාස වැඩිමලා වූයේය
ඔහුගේ නැගණිය ඇලිස් නෝනාය
කුඩා කල පටන්ම දඩබ්බරයකු වූ ජිනදාස සිය පාසල් ගමන හමාර කළේ බීමත්ව පාසලට පැමිණි ගුරුවරයකුට පහර දිමෙන් අනතුරුව බව පැවසෙයි
ජිනදාසගේ පෙම්වතිය දෙවැනි ලෝක යුද සමයේදී මෙරටට කැඳවා තිබූ කාපිරි හමුදා අතින් දූෂණයට ලක්ව මිය ගිය බවද , ජිනදාස දාමරිකකම්වලට යොමු වූයේ ඉන් අනතුරුව බවද කියැවේ
දාමරිකකම්වලට යොමුවීමට පෙර කාපිරි සෙබළුන් සෑහෙන ගණනක් මරු තුරුළට යැවීමට ජිනදාස සමත් වූ බව කට කතාවලින් පැවසෙතත්, ඒ බව සනාථ වන සාධක නැත
පසු කලෙක ජිනදාස තම මවුපියන් හා සොහොයුරිය සමඟ මනම්පිටිය ප්‍රදේශයේ පදිංචියට පැමිණ තිබේ
ඊට පැහැදිලි හේතු පෙනෙන්නට නැතත් සමහර විට ඒ ජිනදාසගේ දාමරිකකම් නිසා වන්නට පුළුවන
පසු කලෙක ඔහු මනම්පිටිය අතැර පැමිණ වැඩිපුර ගැවසී ඇත්තේ කැකිරාව ප්‍රදේශයේය
වත්මන් තත්ත්වය 
මිය යාමෙන් අනතුරුව සිරුර බාර ගන්නට කෙනෙකු නොමැතිව ජිනදාසගේ දේහය සති දෙකක් තිස්සේ මෘත ශරීරාගාරයේ තිබිණි
පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයේදී සිරුර එස්. ඒ. ජිනදාසගේ හෙවත් යකඩයාගේ බව හෙළි වීමෙන් අනතුරුව දේහය කැකිරාවට ගෙන යනු ලැබිණි
පසුගිය ඔක්තෝබර් 29 සෙනසුරාදා කැකිරාවේ නෙල්ලිගම සුසාන භූමියේදී සාංචි ආරච්චිගේ ජිනදාස හෙවත් මරදන්කඩවල යකඩයා අවසන් ගමන් ගියේ තම සොහොයුරියගේ දරුවන්ගේ හා ඥාතීන්ගේ කර පිටිනි
මිය යන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 111 ක් බව මාධ්‍යයන්හි සඳහන් වූවත් පැරැණි පුවත් පත් වාර්තාවක දැක්වෙන්නේ ඔහු 1921 උපන් බවකි
යකඩයාගේ පුරුෂාර්ථ 
ජිනදාසට මරදන්කඩවල යකඩයා යන නම පට බැඳුණේ කෙසේද යන්න ගැටලුවකි
වරෙක ඔහු මාධ්‍ය වෙත පවසා තිබුණේ දුම්රිය මඟ ගමන් කරද්දී ඊට බාධා කළ කංකානම කෙනෙකුගේ සිරුර සිර වන පරිදි යකඩ පටියක් නැවූ හෙයින් තමාට එම නම ලැබුණා කියායි
තවත් විටෙක ඔහු මා්‍යධවේදියකුට පවසා තිබුණේ මනම්පිටිය පාලම අසලදී තමා හා ගැටෙන්නට ආ මිනිසකුගේ සිරුර එසේ යකඩයක් නවා හිර කළ බවකි
කෙසේ වෙතත් ඔහුට හොඳ කාය ශක්තියක් තිබෙන්නට ඇත
සොරකමේ ගිය අවස්ථාවන්හිදී නිවාසයන්හි කවුළුවල වූ යකඩ කූරු ඔහු තම දෑතින් ඈත් කර නිවාසයන්ට ඇතුළු වූ බවද පැවසෙයි
කෙසේ වෙතත් ඔහුගේ නියම නමට වඩා මරදන්කඩවල යකඩයා යන නම රට පුරා පතල වූයේ කැකිරාවේ තැපැල්හල කොල්ල කා එහි තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ තම්බයියා මහතා මරා දැමීමත් සමඟිනි
මෙම කොල්ල කෑමට ඔහු සමඟ මාපා මුදියන්සේලාගේ විලියම් හෙවත් ජිමී, එන්ගා හෙවත් කපුරුහාමි, සාර්ලිස් සිල්වා සහ ජේමිස් සිඤ්ඤෝ යන අය සහභාගි වූ බව පොලීසිය අනාවරණය කර ගත්තේය
මේ අය අතරින් විලියම් හෙවත් ජිමී මහේස්ත්‍රාත්වරයකු ඉදිරියේ පෞද්ගලිකව පාපෝච්චාරණයක් කර තිබිණි
තැපැල් මහතාට වෙඩි තැබූයේ ජිනදාස හෙවත් යකඩයා යන්න එම පාපෝච්චාරණයෙන් හෙළි වී තිබිණි
එහෙත් ජිනදාස ඒ වන විට පේදුරු තුඩුවෙන් ඉන්දියාවට පැන ගොස් තිබිණි
වරෙක පැවසුණේ පේදුරු තුඩුවේ සිට සැතපුම් 20 ක් දුර මුහුදෙන් පිහිනා ඔහු ඉන්දියාවට ළඟා වූවා කියාය
පිහිනා ගිය කතාවේ ඇත්ත නැත්ත කුමක් වුවත් ඉන්දීය පොලීසියෙන් අත් අඩංඩගුවට ගැනුණ ඔහු මෙරටට එවනු ලැබිණි
නඩු විභාගය අවසන ඔහුට මරණ දඬුවම නියම වූ නමුත් පසුව එය ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඬුවමකට පෙරළිණි
වසර 16 කට පසු 1968 දී ඔහු සමාව ලබා බන්ධනාගාරයෙන් නිදහස් වී ඇත
බන්ධනාගාර අධිපතිවරුන්ගේ වාර්තා අනුව ඔහු යාපනය සිර ගෙදර ද සිට ඇත
මත් ද්‍රව්‍ය ජාවාරමක් බන්ධනාගාරය ඇතුළත පවත්වා ගෙන යෑමට උපකාර කිරීම නිසා 1961 දී ඔහු යාපනයේ සිට වැලිකඩ බන්ධනාගාරයට එවා තිබේ
කෙසේ වෙතත් පසු කලෙක ජිනදාස හෙවත් යකඩයා මාධ්‍ය වෙත ද තම නෑ හිතවතුන්ට ද පුන පුනා පවසා තිබුණේ තමන් අතින් මිනීමැරුමක් සිදු වූයේ නැත කියාය
තමන් හා සිටි අයකු තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරයාට වෙඩි තැබුව ද, ඊට හසු වූයේ තමා බව ඔහු අවස්ථා කිහිපයකදීම පවසා තිබිණි
චිත්‍රපටය හා සත්‍යය
1977 දෙසැම්බර් 9 දා මෙරට ප්‍රදර්ශනය ඇරඹූ "යකඩයා" චිත්‍රපටයට පාදක වී තිබුණේ සාංචි ආරච්චිගේ ජිනදාස හෙවත් මරදන්කඩවල යකඩයා ගේ පුවතය
රත්නපාල මරවනාගොඩ නිෂ්පාදනය කළ "යකඩයා" නීල් රූපසිංහයන්ගේ අධ්‍යක්ෂණයකි
යකඩයා ලෙස ගාමිණී ෆොන්සේකා රඟපෑ අතර බස් රථයකින් මාංචු දමා ගෙන යමින් සිටියදී බසයේ යකඩ පොල්ලකට ගසා මාංචු කඩාගෙන අත් අඩංගුවෙන් මිදී පලා යාම එහි ජනප්‍රිය වූ දර්ශනයක් විය
එහෙත් බන්ධනාගාර වාර්තා අනුව යකඩයා කිසි විටෙක බන්ධනාගාරයෙන් පැන ගොස් නැත
එමෙන්ම එම චිත්‍රපටයේ දැක්වුණ යකඩයා දුම්වැටි හා මත්පැන් පානය කරන්නෙක් වූයේය
පසු කලෙක ජිනදාස මාධ්‍ය වෙත පවසා තිබුණේ තමන් කිසි දිනෙක දුම් හෝ මත්පැන් පානය නොකළ බවත් මස් මාංශ ආහාරයට නොගත් බවත්ය

චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන නළු ගාමිණී ෆොන්සේකා ඔහුගේ වත්තල නිවෙසේදී හමු වී එම දර්ශනවලට තම විරෝධය පළ කළ බවත් ජිනදාස මාධ්‍ය වෙත පවසා තිබිණි
තම ජීවන පුවත ඇසුරෙන් නිපැයුණ චිත්‍රපටය සඳහා තමන් කිසිම මුදලක් ලබා නොගත් බව ද ඔහු පවසා තිබිණි
ඔහු මස් මාංශ අනුභවයෙන්, මත්පැන්, දුම් පානයෙන් තොර අයකු බව ඔහුගේ මරණයත් සමඟ ඥාතින් මාධ්‍ය වෙත දක්වා තිබූ අදහස්වලින් පැහැදිලි වේ
ජනපති හමුව 
2011 වසරෙහිදී ඔහු මිය යාමට වසර දෙකකට ඉහතදී යකඩයා අරලියගහ මන්දිරයෙහිදී ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂයන් හමුවීමට වරම් ලැබීය
පෙරදී කුප්‍රකට සාපරාධියෙක් සුපිරි වීරයෙක් කිරීමට මෙම  සිදුවීම ඉවහල් වූයේ යැයි කියති
ජන ප්‍රසාදය උපයා ගැනුමට කුමන දේ කල යුතු දැයි යකඩයා ඉතා මැනවින් දැන සිටි බව පෙනේ
මෙහිදී දේශපාලනඥයන් අතර පවතින විරක්ෂිභාවය පිළිබඳ භීතිය ඔහු විසින් රිසි සේ ප්‍රයෝජනයට ගත් බව පෙනේ
ජනාධිපතිවරයාට ඇති මහත් ආරක්ෂා හමුවේ වුව මහත් මන්ත්‍ර බලයක් ඇතැයි පැවසුනු  ජීවම් කල සුරයක් ඉතා වැදගත් වස්තුවක් බවට පත් කිරීමට හේ සමත් විය
මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලාංකිය ජනයා
සිංහල ජනයා
ශ්‍රී ලාංකිය ශතායුෂ්කයන්
Sri Lanka having a history as long as many ancient civilizations, positioning in the crossroad of the East and the West, and being a multicultural society, celebrates a wide variety of festivals, ceremonies and events
Every year on or about April 13th Sinhala and Tamil people celebrate Sinhala and Tamil New Year Festival, and Muslims celebrate Ramasan
Esala Perahera (A-suh-luh peh-ruh-ha-ruh) is the grand festival of Esala held in Sri Lanka
It is very grand with elegant costumes
Happening in July or August in Kandy, it has become a unique symbol of Sri Lanka
It is a Buddhist festival consisting of dances and richly-decorated elephants
There are fire-dances, whip-dances, Kandian dances and various other cultural dances
The elephants are usually adorned with lavish garments
The festival ends with the traditional 'diya-kepeema'
The elephant is paraded around the city bearing the tooth of Buddha
ග්‍රිගේරියන් දිනදසුනට අනුව උත්සව හා අවස්ථා 
(මෙම පිළිවෙල may differ from year to year due නක්‍ෂත්‍ර සහ astronomical reasons)

ජනවාරි

 ජනවාරි- තෛපොන්ගල් - (ආගමික/හින්දු)
 (බොහෝ විට) ජනවාරි- දුරුතු පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/බෞද්ධ)
 ජනවාරි- අළුත් සහල් මංගල්‍යය (New Rice Festival) at the Temple of the Tooth - (Customary/සිංහල/Agriculture related)
 ජනවාරි- Patti Pongal - (Religious/Hindu/Agriculture related)
 ජනවාරි- Patti Kiri Ithirima - (Customary/Sinhalese/Agriculture related)

පෙබරවාරි

 පෙබරවාරි 4 - The National Day

 (බොහෝ විට) පෙබරවාරි- Navam Full Moon Poya - (ආගමික/Buddhist)

මාර්තු

 මාර්තු- Mahasivarathri - (ආගමික/Hindu)
 (බොහෝ විට) මාර්තු- Milad-Un-Nabi - (ආගමික/Islam)
 මාර්තු- මැදින් පසොළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
 මාර්තු- මහ සිකුරාදා - (ආගමික/Catholic/Christian)

අප්‍රේල්

 අප්‍රේල්- Watching the new moon for the new Lunar year - (Customary/Astrology related)
 අප්‍රේල්- Day Prior to Sinhala and Tamil New Year - (ආගමික/Customary/Buddhist/Hindu/Sinhalese/Agriculture related/Astrology related)
 අප්‍රේල්- Sinhala and Tamil New Year - (Religious/Customary/Buddhist/Hindu/Sinhalese/Agriculture related/Astrology related)
 අප්‍රේල්- National herbal oil anointing ceremony - (Customary/Buddhist/Sinhalese/Astrology related)
 (බොහෝ විට) අප්‍රේල්- Bak Full Moon Poya - (Religious/Buddhist)

මැයි

 මැයි- May Day - (Customary/Political)
 මැයි- Watching the new moon for the new Solar year - (Customary/Astrology related)
 (බොහෝ විට) මැයි- වෙසක් - (ආගමික/Buddhist)

ජුනි

 (බොහෝ විට) ජුනි- පොසොන් පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)

ජූලි

 (බොහෝ විට) ජූලි- ඇසල පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)

අගෝස්තු

 (බොහෝ විට) අගෝස්තු - නිකිණි පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
 අගෝස්තු - ඇසළ පෙරහර - (Customary/ආගමික/Political/Buddhist/හින්දු/සිංහල)

සැප්තැම්බර්

 (බොහෝ විට) සැප්තැම්බර් - බිනර පසළොස්වක පෝය - (Religious/Buddhist)

ඔක්තෝම්බර්

 ඔක්තෝම්බර්- රාමසාන් උත්සවය - (ආගමික/Islam)
 (බොහෝ විට) ඔක්තෝම්බර්- වප් පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
 ඔක්තෝම්බර්- දීපවාලි - (ආගමික/Hindu)

නොවැම්බර්

 නොවැම්බර්- ඉල් පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)

දෙසැම්බර්

 දෙසැම්බර්- හජ්ජි උත්වසය - (ආගමික/ඉස්ලාම්)
 (බොහෝ විට) දෙසැම්බර්- උඳුවප් පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
 දෙසැම්බර්- නත්තල - (ආගමික/කතෝලික/ක්‍රිස්තියානි)

ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උත්සව
The Aluth Sahal Mangalle or new rice festival is an important event of the harvest festival of the Maha kannaya in Sri Lanka
The first batch of new rice after being plucked, threshed and winnowed is offered to the Lord Buddha and deities
Every January Poya Day, new rice festival commences
Rice and paddy donated to Sri Dalada Maligawa are stored at Kundasale Pallekele in a separate location allocation and distribution of Rice and paddy to Devales relevant, is done
A traditional procession takes place from the Palace to Kundasale headed by Diyawadana Nilame and Basnayakes together with other representatives
This is an annual sacred event, 80 measure of rice will be prepared as a traditional rite and offered to the sacred tooth relic
Only after the new rice festival at the Sri Dalada Maligawa and offering rice to the sacred tooth relic, can the farmers around the country collect their harvest and commence their own new rice festivals in the respective villages
The most important new rice festival that happens afterwards is the Aluth Sahal Mangalle at the Sri Maha Bodhi in අනුරාධපුරය
Festivals in Sri Lanka
ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි  යනු  ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින එක් සිනමා අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි
එමෙන්ම ඔහු රංගකලාව හා රූපවාහිනිය යන අංශවලද අධ්‍යක්ෂණ කටයුතු කරන්නෙකි
රංග කලාව 
 සරස්වතී
 අත්
 මෝරා
 ඔත්තුකාරයා

රූපවාහිනිය

අධ්‍යක්ෂණ
වෙද හාමිනේ
 Dandubasnamanaya
 Akala Sandaya
 Rejana
 Sathara Denek Senpathiyo

සිනමාව

අධ්‍යක්ෂණ
ගරිල්ලා මාකෙටින් (Guerilla Marketing) (2005)
 Agnidahaya [Fire and Water] (2002)
 සමනල සංධ්වනිය (Samanala Sandhawaniya) Butterfly Symphony (2013)

ලේඛකයා
Guerrilla Marketing (2005) (writer)
 සමනල සංධ්වනිය (Samanala Sandhawaniya) Butterfly Symphony (2013)(writer)

සම්මාන 
 සුමති- Best Teledrama Director - 1995
 සුමති- Best Teledrama Script - 1995

ශ්‍රී ලාංකික ජනතාව
ශ්‍රී ලංකා රන්ජන ආචාර්ය සරත් ගුණපාල (ඉංග්‍රීසි
Sarath Gunapala) (තවද
සරත් ඩේවිඩ් ගුණපාල) යනු ඇමරිකන් නාසා අයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ප්‍රධාන විද්‍යාඥ ආචාර්ය අභ්‍යාවකාශ විද්‍යාඥයෙක් වන අතර ඝනත්ව පිළිබඳ (සොලිඩ් ස්ටේට්) භෞතික විද්‍යාඥයෙක් ද වෙයි
මොහු 1979 දී කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයයෙන් පළමු පෙළ ගෞරව සමාර්ථයක් හා භෞතික විද්‍යා උපාධිය, ඇමෙරිකාවේ පීටර්ස්බර්ග් සරසවියෙන් විද්‍යාව විදුලි ඉංජිනේරු විෂය සමත් වී ආචාර්ය උපාධියත් ලබාගෙන තිබේ
කලක් ඇමෙරිකාවේ ATNT ආයතනයේ පර්යේෂණ නිලධාරියකු ලෙස සේවය කළ ආචාර්ය ගුණපාල නාසා ආයතනයට එක්වී ඇත්තේ 1991 දී ය
1994 දී නාසා ආයතනයෙන් අඟහරු ලොවට යැවු ටෙරස්ටිසල් ප්ලැනට් ෆයින්ඩර් යානයටත් ස්පෙස් ඉන්ටෆෙරෝ මීටර් (PATHFINDER යානය) නම් චන්ද්‍රිකාවටත් අධෝරක්ත කිරණ කැමරාවේ නිර්මාතෘවරයා, ආචාර්ය සරත් ගුණපාලය
2012 දී නාසා ආයතනය විසින් අඟහරු ග‍්‍රහයා වෙත ගොඩ බස්වනු ලැබූ කියුරියෝසිටි රොබෝ යානයට සෑම් නම් උපකරණයේ ඇති ලේසර් නිර්මාණය කර ඇත්තේ සරත් ගුණපාලගේ නායකත්ව කණ්ඩායම විසිනි
වසර 2006 දී ඔහු ඉගෙන ගත් නාලන්දා විද්‍යාලය ඔහුට නාලන්දාවේ වැදගත්ම ආදි සිසුවාට පිරිනමන නාලන්දා කීර්ති ශ්‍රී සම්මානය පිරිනැමුවේය
සරත් ගුණපාල  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
ආශ්‍රිත

  ආචාර්ය සරත් ගුණපාලයන්ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව

 නාලන්දියයන්ගේ ආඩම්බරය - නාලන්දා කීර්තී ශී‍්‍ර ගෞරව සම්මානය

 අඟහරුගේ ජීවය ගැන සොයන්න මිනිස්සු තුන්දෙනෙක් අඟහරුට 

  බ්‍රහස්පතිගේත් සෙනසුරුගේත් චන්ද්‍රයන් මත ජීවීන් ඉන්න පුළුවන්

 Dr
Sarath Gunapala -Nalanda Keerthi Sri 2006

 LIFE BEYOND THE STARS 

 National Honours – 2017

 PRESIDENT AT NATIONAL HONOURS-2017 CEREMONY

 National Honours after 12 years

  Interview With Dr
Sarath Gunapala

 

 

 

 

 Pinbara Udesana (පින්බර උදෑසන) | 2017-02-12 | 8.30 AM (නාලන්දා විද්‍යාලය (කොළඹ 10))

 
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලංකීය විද්‍යාඥයන්
Professor Mohan Munasinghe is internationally-recognized expert on energy, sustainable development and climate change, a Sri Lankan-born intellectual is the Chairman of his own institution called the  Munasinghe Institute for Development , Sri Lanka
As the Vice President of the  Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), he had the distinction to receive the IPCC's shared 2007 Nobel Peace Prize with former Vice President of the United States Al Gore
, thus being the first Sri Lankan to do so
Professor Mohan Munasinghe shares the Nobel Peace Prize of 2007 with IPCC colleagues and Al Gore, for their efforts to build up and disseminate greater knowledge about climate change, and to lay the foundations for the measures that are needed to counteract such change
He is also Visiting Professor at the United Nations University in Tokyo
Munasinghe has served as an honorary senior advisor to every administration of Sri Lanka government since 1980. He was the senior energy adviser to Sri Lankan President J
Jayawardane, during 1982-87. He was Chancellor, International Water Academy, Oslo, and Founding-President, Lanka International Forum on Environment and Sustainable Development (LIFE)
He helped to found the Computer Science and Engineering Faculty of University of Moratuwa, Sri Lanka
අධ්‍යාපනය 

He was educated at the prestiges Royal College, Colombo and received the B
(Hons
) and M
degrees in Engineering from Cambridge University , UK in 1967. He also has obtained the prestigious S
and Ph
degrees in Electrical Engineering from the Massachusetts Institute of Technology (MIT), U
in 1970. He also has a Ph
in Solid State Physics from McGill University from Canada, in 1973, and an M
in Development Economics from Concordia University, Canada, in 1975. He has received several honorary doctorates (honoris causa)
Positions Held 
Presently, he is Chairman, Munasinghe Institute for Development, Colombo
Vice Chair, UN Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), Geneva
Honorary Senior Advisor to the Government of Sri Lanka
and Visiting Professor, United Nations University, Tokyo
Until recently, he was Senior Advisor/Manager, World Bank, Wash
DC, covering sustainable development, environmental policy, water, energy and transport
and Chancellor, International Water Academy, Oslo
After working over 35 years in the international arena, he is recognized as a leading world authority on environment and development, with field experience in climate change, disaster management, economics, environment, energy, telecommunications, transport, urban infrastructure, and water resources projects in most developing countries
From 1982 to 1987, Prof
Munasinghe was the Senior Advisor (Energy and Information Technology) to the President of Sri Lanka, helping to formulate and implement the national energy strategy and computer policy
He was founder Chairman, Computer and Information Technology Council (CINTEC), and served on the Presidential Commission that determined national telecommunications policy
From 1982 to 1987, he was Board Member, Natural Resources, Energy and Science Authority of Sri Lanka
Governor, Arthur Clarke Centre for Modern Technology, Sri Lanka
During 1990-92, he served as Advisor to the US President's Council on Environmental Quality (PCEQ)
Since 1972, he has also served as expert advisor/consultant to many world bodies
He is also Director of the Canifex International Socio Economic Development Centre (Canadian non profit foundation), and founding-Director of both the World Energy Efficiency Association (WEEA) in Washington DC, and the New Sun Foundation in Geneva
He is Patron and Founder of the Lanka Society for Sustainable Development (LASS), and President-Emeritus and Founder of the Sri Lanka Energy Managers Assoc
(SLEMA)
He has taught university courses for the past 30 years, on energy, water, resource management, and environmental economics, in Sri Lanka, Canada, and the US
He has organized and conducted international training seminars on the environmental economics, energy, water and information technology
He is the author of several hundred technical papers in well-known scientific journals
and over 90 scholarly books)
He serves on the Editorial Boards of a dozen international periodicals,

Prizes And Honours 
Prof
Munasinghe has won a number of international prizes and honours for research and applications
Most notably, as IPCC Vice Chair, he was co-winner of the 2007 Nobel Prize for Peace, for scientific contributions to knowledge about climate change and sustainable development
He received the 2007 Sarvodaya (Sri Lanka) Award for Humanity, Peace and Development
In 2006, he was awarded both the Zayed International Prize for Environment (jointly with other authors) for contributions to the Millennium Ecosystem Assessment, and the Swarnavahini Sri Lanka Abhimanya (Excellence) Award
In 2005, the President of Bangladesh presented him with the Order of Fellowship of the Independent University of Bangladesh, for exceptional contributions to economics, energy and environment
In 2003, he received the award for outstanding lifetime achievements from a consortium of 16 major professional institutions in Sri Lanka
He was awarded the 2003 Adelman-Frankel prize for unique and innovative contributions to energy research, by the US Assoc
of Energy Economics – Int
for Energy Econ
(USAEE-IAEE)
The green award for exceptional contributions to sustainable development was presented to him in 1998, at the Sixth World Congress of the International Federation of Environmental Journalists
He received the international best treatise award and medal for sustainable water resource management from the International Foundation for Water Science and Technology at the 1994 World Water Congress in Abu Dhabi
In 1990, two commemorative volumes of his selected papers in energy and electricity were issued, with felicitations from eminent experts as well as 20 leading international journals
He is also the recipient of the international prize for outstanding work in electric power and energy systems analysis and pricing awarded in 1988 at the Fifth Latin American and Caribbean Energy Conference, and the annual award for exceptional contributions to energy research and policy applications, presented in 1987 by the Int
for Energy Economics, U
In 1985, he received the Sinha Gold Medal for outstanding scientific achievement in Sri Lanka, from the Lions International Organization
His academic awards include the 1966 J
Beauchamp Prize from the Inst
of Electrical Engineers (UK), and the 1968 Albert M
Grass Prize at MIT (USA)
He is a Fellow of the World Academy of Art and Science, USA (FWAAS), Third World Acad
of Sciences, Italy (FTWAS), Beijer Institute of Ecological Economics - Royal Swedish Acad
of Sciences, National Academy of Sciences, Sri Lanka (FNASSL), Royal Society for Arts, UK (FRSA), International Water Academy, Norway (FIWA), Institution of Electrical Engineers, UK (FIEE), and Institute of Engineers, Sri Lanka (FIESL)
OTHER INTERESTS

OTHER INTERESTS
Prof
Munasinghe has represented Sri Lanka (Juniors) and Cambridge University in lawn tennis and won a number of Sri Lanka National and other titles
His interests include swimming, wind surfing, chess, bridge, amateur astronomy, saxophone playing, tai-chi, and meditation
Family
The Professor's wife Mrs
Sria Munasinghe is Vice Chair of MIND and supports his activities
She has had an important influence on Professor Munasinghe's life
References

External links
MIND - Munasinghe Institute for Development  - private, nonprofit organization, established to play a key role in nurturing communities of scholars and practitioners who will address sustainable development issues worldwide and explore viable means of achieving this goal in Sri Lanka and elsewhere without compromising economic, environmental and socio-cultural integrity
IPCC - Intergovernmental Panel on Climate Change

Sri Lankan academics
Sri Lankan engineers
Sri Lankan scientists
Sri Lankan people
සිංහල ජනයා
Massachusetts Institute of Technology alumni
Alumni of the University of Cambridge
Old Royalists
චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග ( උපත 1945 ජූනි  29 ) ශ්‍රී ලංකාවේ පස්වන ජනාධිපති සහ හතර වන විධායක ජනාධිපති ( 1994 නොවැම්බර 12  - 2005 නොවැම්බර 19  ) වූවාය
2005 අග වන තුරුම ඇය  ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව වූවාය
ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම කාන්තා ජනාධිපති විය
1945 ජූනි මස 29 දින උපත ලද චන්ද්‍රිකා මැතිණිය ශ්‍රි ලංකාවේ හතර වන විධායක ජනාධිපතිවරයා වේ
ඇය 2005 අවසානය වන තෙක් ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව ලෙස කටයුතු කල අතර ලංකාවේ පළමු ජනාධිපතිවරිය ද වේ
1974 දී ඇය ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්ෂ කාන්තා ලීගයේ විධායක කමිටුවේ සාමාජිකාවක් බවට පත්වූවාය
1972-1976 දක්වා කාලයේදී ඇය ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිසමේ ප්‍රධාන අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස කටයුතු කලාය
1976-1979 දක්වා කාලයේදී ඇය ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ සභාපති ලෙස කටයුතු කලාය
ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්ෂය අතහැර දමන ලද ඇය තම සැමියා වන විජය කුමාරතුංගගේ ශ්‍රි ලංකා මහජන පක්ෂයේ ක්‍රියාකාරි ලෙස වැඩකටයුතු කලාය
තම සැමියාව ඝාතනයට ලක්වු පසුව ඇය එක්සත් රාජධානියට ගොස් UNU-WIDER (එක්සත් ජාතීන්ගේ විශ්වවිද්‍යාලය-ලෝක ආර්ථික සංවර්ධන පරීක්ෂණ ආයතනය) සංවිධානයේ 1991 දක්වා කටයුතු කලාය
1993 දී ඇය බස්නාහිර පළාතේ ප්‍රධාන ඇමතිණිය ලෙස පත්වූවාය
1994 අගෝස්තු 9 දින ඇය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රමුඛ පොදුජන එක්සත් පෙරමුණු රජයේ අගමැතිවරිය ලෙස පත්වූවාය
එම වසරේම නොවැම්බර් මාසයේ පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් ඇය ජය ගත් අතර එය වසර 17 ක එක්සත් ජාතික පක්ෂ පාල‍නයේ නිමාව විය
ඇගේ පාලන කාලය තුල ඇය එවකට පැවති ජනවාර්ගික ගැටළුව නිරාකරණය කිරීමට උත්සාහ කලාය
පළමුව සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් දෙවනුව යුධවාදී උත්සාහයකින්ද කොටි ත්‍රස්තවාදී සංවිධානය පරාජය කිරීමට ඇය උත්සාහ කලාය
මෙම නිසා වරක් ඇයව (1999 දෙසැම්බර් 18 කොළඹ නගර ශාලාවේ පැවති) මහජන රැස්වීමකදී කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් ඝාතනය කිරීමට තැත් කලේය
එහිදි ඇයගේ දකුණු ඇස සම්පුර්ණයෙන්ම අන්ධභාවයට පත්විය
පසුව පැවති (දෙසැම්බර් 21 දින) මැතිවරණයෙන් රනිල් වික්‍රමසිංහ විපක්ෂ නායකවරයා පරදවමින් නැවත වරක් ජය ගැනිමට ඇයට හැකිවිය
2001 දෙසැම්බර් පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය, එක්සත් ජාතික පක්ෂයට පැරදුණ අතර කුමාරතුංග මැතිණිය ජනාධිපති ධුරයේ සිටින අතරතුර විපක්ෂය පාර්ලිමේන්තු බලය හිමිකර ගත්තේය
2002 පෙබරවාරි මස වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුව ත්‍රස්තවාදින් සමග සටන් විරාමයක් කොන්දේසි සහිතව අත්සන් කරන ලදි
කොටි ත්‍රස්තවාදින්ට ඕනෑවට වඩා නිදහස ලබාදී ඇති බව විශ්වාස කල කුමාරතුංග මැතිණිය 2002 නොවැම්බර් 4 දින පාර්ලිමේන්තුව අත්හිටවා විසුරුවා හැරියාය
2004 අ‍ප්‍රේල් 2 දින ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ආධාරයත් ඇතිව ඇය මහින්ද රාජපක්ෂගේ අගමැතිධුරය යටතේ නව ආණ්ඩුවක් පිහිටවූවාය
සුනාමි විපතෙන් අනතුරුව ලැබුණු විදේශාධාර ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතුවලදී කොටි ත්‍රස්තවාදින් සමග බෙදා ගැනිමට රජය එකග විම නිසා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ 2005 දී රජයට දැක්වු සහය ඉවත්කර ගත්තේය
කුමාරතුංග පාලනය 2005 නොවැම්බර් මස අවසන් වු අතර මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපති ධූරයට පත්විය
ආශ්‍රිත
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු

මේ අඩවිත් බලන්න
   චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග
  විජය කුමාරතුංග 
  බණ්ඩාරනායක පරපුර
  රත්වත්තේ පරපුර
  ලොව දේශපාලන පවුල්

1945 උපත්
ජීවමාන ජනයා
ජීවත්වන්නෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
කොළඹ ශාන්ත බ්‍රිජට් කන්‍යාරාමයේ ආදි සිසුවියෝ
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ජනාධිපතිවරු - ශ්‍රී ලාංකාව 
කාන්තා රාජ්‍ය නායකයෝ
චරිත කතා
ලෝකයේ සාමුද්‍රීය කොට්ඨාශ අතුරින් දෙවන-විශාලතමය අත්ලාන්තික් සාගරය වෙයි
අත්ලාන්තික් සාගරය
මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව යනු ගෞතම  බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා ථෙරවාදී දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි
ඔවුන්ගේ ගේ  අභිප්‍රාය වන්නේ (අසීමිත විමුක්තිය වන) නිවන් සුව ළඟා කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස මිනිස් සිත පිරිසිදු කර ගැනීමට  ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි
"

මෙම සංචිතය ශ්‍රී ලංකාව පුරා විසිරුණු (සහ මෑතක දී පිහිටුවනන ලද කැනඩාවේ, ඇමෙරිකා එක්සද් ජනපදයේ හා ඕස්ට්‍රේලියාවේ ශාඛා ඇතළුව) බුදු දහම පැතිරවීම සඳහා වන අසපු 42 සමන්විත වේ
මහමෙව්නාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන යතිවරයා වන්නේ, බුදු දහමේ එකම ඉලක්කය වන
සියළු දුකින් අත් මිදීම (හෙවත් අමා මහ නිවන) පිළිබඳ සැම විටම අවධාරණය කරමින්, දේශීය මෙන්ම විදේශීය වශයෙන් බුදු දහම තත්‍ය ලෙස පැතිරවීමෙහි නියුතු වී සිටින පූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ ය
දහමෙහි හැසිරීම

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි
බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි
යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි
ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්
සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක
දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි
බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය
එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත
අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ
බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය
දහම පැතිරවීම

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ සාමීචිපටිපන්න වෙති
එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්
මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති
මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය
මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන ]]

එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක
ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි
නමුත්  වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක
මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් "අමා සදහම් මණ්ඩපය"  නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත
ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත
වැඩි දුර කියවීම සඳහා
 බුදු දහම
 කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ලාංකේය සිංහල ‍කැවිලි වර්ගයකි
කේක් වලට සමානකම් කියයි
කිතුල් පැණි හා පොල් දමා සාදනු ලබයි
සිංහල ‍කැවිලි
කැවුම් යනු වටිනා හෙළ මවුලකි
සියවස් (හෝ සහස්‍ර) ගණනක අතීතයක් ඇති මෙහි නාමයේ මුල සෙවීමේ දී, 'කන දේ කැවුම්' බව පෙනේ
අතීතයේ දී රාජ්‍ය වටිනාකමක් කැවුමට තිබී ඇති අතර වත්මනේ දී කැවුමේ වැදගත් කම වැඩි වන්නේ සිංහල අලුත් අවුරුද්දේ දීය
පෙර කල කැවුම් වර්ග 18ක් තිබී ඇත
මේ ගැන සද්ධර්ම රත්නාවලියේ ලියවී තිබේ
රජ කාලයේ දී අලුත් අවුරුද්දට රජු බැහැ දැකීමට එන උසස් රාජ්‍ය නිලධාරියෝ ගෙනෙන තෑගිබෝග අතර කැවුමට මුල් තැනක් වූ අතර යුධ පිටියේ දී කැවුම ඖෂධයක් විය
සොල්දාදුවන්ගේ කෑමට තැනින් තැනට පහසුවෙන් කැවුම් ගෙන යා හැකි වූ අතර තුවාල නරක් වීම වැලැක්වීය
කැවුම් වර්ග

හැඳි කැවුම් , මුං කැවුම් , උළුඳු කැවුම්, උටුපු, කොණ්ඩ කැවුම්, නාරං කැවුම්, උඳු කැවුම්, දිය කැවුම්, පැණි කැවුම්, කුඩු කැවුම්, ගෑරුප්පු කැවුම්, පනා කැවුම් ආදී 18ක් වේ
කැවුම් පිසීම
හාල් පිටි, පැණි හා පොල්තෙල් මීට අත්‍යාවශ්‍ය වේ
හාල් පිටි හා පැණි මිශ්‍ර කොට, උණු පොල්තෙල් සහිත තාච්චියක බදිනු ලැබේ
කොණ්ඩ කැවුම් සෑදීමට (කොණ්ඩය ගැනීමට) ඉරටු කූරක් භාවිතයට ගැනේ
රන් වන් පැහැ වී බැදුනු පසු එය පිටතට ගනු ලැබේ
කොකිස් සිංහල කැවිලි වර්ගයකි
උත්සව වල දී, විශේෂයෙන් සිංහල අලුත් අවුරුද්දේ දී වැදගත් වන කැවිලි වර්ගයකි
වදනේ සම්භවය
කොකිස් යනු පෘතුගීසි හෝ ලන්දේසි යුගයේ ලංකාවට පැමිණි cookies යන්නේ  බිදී අ වචනයකි
සාදන ක්‍රමය
බිත්තර, හාල් පිටි, කහ, ලුනු, පොල් කිරි මිශ්‍රණයේ අච්චුව දමා, එය තෙලේ බැද ගලවා ගැනේ
බාහිර සබැදි
කොකිස් සාදන ක්‍රමය බලන්න

සිංහල ‍කැවිලි
Rice, Brown Sugar, Cardamon, Dried Ginger, Baking Powder, Water and Salt

සිංහල කැවිලි වර්ගයකි
සහල් පිටියෙන් සාදාගන්නා සිංහල කැවිලි වර්ගයකි
අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ නිර්මාතෘන් වහන්සේ යි
ආධ්‍යාත්මික චරිතාපදානය

අති පූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ උපත ලැබුවේ, ක්‍රිස්ටි කබ්‍රාල් සහ වයලට්‍ පෙරේරා යන දෙමාපියන්ට දාව රෝමානු කතෝලික පවුලකය
එම හිමියන්ගේ උපත පසු පස ආ සිදුවීම් දාමය ආශ්චර්ය ජනකය
එය අවසන් වූයේ එ හිමියන් ගේ උපතින් සය මසක් ඉක්මවූ තැන මුලු පවුලම බුදු දහම වැළඳ ගැනීමෙනි
ඒ නිසාම එ හිමියන්ට බෞද්‍ධ අධ්‍යාපනයක් ලැබීමට හැකි පරිසරයක් සැකසිණි
1979 මාර්තු 26 දින (එනම් වයස 17 දී) පූජ්‍ය දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර සහ පූජ්‍ය දික්වැල්ලේ පඤ්ඤානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේලා යටතේ සේරුවවිල දී පැවිදි බිමට පිවිසි උන් වහන්සේ , සම්ප්‍රදායික බෞද්‍ධ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යාපනයක් ලැබ ශ්‍රී ජයවර්ධන විශ්ව විද්‍යාලයට පිවිසුන හ
තමන් සොයන දෙය මෙම පසුබිම තුළ නොලැබෙන බව වටහාගත් උන් වහන්සේ කළේ , විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය අතහැර භාවනා අසපු සහ ආරාම ඇසුරු කරමින් නිවැරදි දහම් මග සොයා යෑමයි
වසර ගණනාවක් බුදු දහම ප්‍රගුණ කොට දහම් සේවාවේ හැසිරෙමින් සිටි උන් වහන්සේ, පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති ස්වාමීන් වහන්සේ ගේ ආශිර්වාදය මැද, 1999 දී පොල්ගහවෙල වඩුවාවෙහි මහමෙව්නාව අරඹන්න ට යෙදිනි
ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ ගේ මග පෙන්වීම යටතේ මහමෙව්නාව නොනැවතී ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී (මෙ වනවිට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කැනඩාව, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඕස්ට්‍රේලියාව ආදී රටවල් විශාල ප්‍රමාණයක පැතිරි පවතින අතර  සිරිලක පුරා විහිදුණු අසපු ශාකා 40 කට වැඩි ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ)
ඉගැන්වීම්

බාහිර සබැඳි
මහමෙව්නාව
 බ්ලොග් අඩවිය
 නිල වෙබ් අඩවිය

වෙනත්

චරිත කතා
බුදු දහම
ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ
හිමිවරුන්
ලාංකික සිංහලයෝ
මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
පුරාණ භාරතීය හින්දු ප්‍රේම වෘතාන්තයකි
හරි එහෙනම් අපි ගියා  සිංහල නාට්‍යයක් ද මේ ඇසුරින් නිමවා තිබේ
ප්‍රබන්ධ
වේදිකා නාට්‍ය
කුණ්ඩලකේසි  කථාව ඉන්දියානු ජන කතාවකි
එක් සිටු දුවක් සිය මැදුරේ උඩු මහලේ සිට වීදිය දෙස බලා සිටියදී,  සොරකම් කොට අසුවී රජු විසින් මරණ දඬුවම දුන් සොරෙකු රාජ පුරුෂයන් විසින් හිස ගසා මරන්නට ගෙනයනු දකියි
ඔහුගේ කඩවසම් රුපය දැක ඔහු කෙරෙහි ආලයක් උපන් ඇය, සිය ධනවත් පියා ලවා අල්ලස් දී ඒ සොරා මුදවා ගෙන ඔහු සරණ කරගැනී
මේ සිද්ධිය ා දඹදෙණි යුගයේ විසු ධර්මසේන ස්වාමින් වහන්සේ  විසින්  ලියු සද්ධර්ම රතනාවලිය ග්‍රන්ථයේ කුණ්ඩල කේසි වස්තුව ලෙස, එක කතාවක් ලෙස අඩංගු කර ඇත
මේ ඇසුරින් කුණ්ඩල කේශී නමින් සිංහල නාට්‍යයක් නිමවා තිබේ
ප්‍රබන්ධ
වේදිකා නාට්‍ය
බෞද්ධ සාහිත්‍යය
දෙමළ සාහිත්‍යය
කියවීමට හා ලිවීමට ගැනේ
මෙයින් දැනුම ලබා ගත හැක
මෙයින් අපට ඉගෙනගනිමට හැක
පොත්
නිල වශයෙන් චීන මහජන ජනරජය වන්නාවූ චීනය, නැගෙනහිර දිග ආසියාවේ පිහිටි රටකි
චීනය යන්නෙන් පහත දෑ වුවද අදහස් විය හැක
නිල වශයෙන් චීන ජනරජය නම් රාජ්‍යය වන්නාවූ තායිවානය
පාකිස්ථානය යනු දකුණු ආසියාතික රටකි
අරාබි මුහුදින් සහ ඕමාන බොක්කෙන් මායිම්වූ කිලෝමීටර් 1,046ක මුහුදු සීමාවක් සහිත පාකිස්ථානය බටහිරින් ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන් සහ ඉරානයෙන් ද, නැගෙනහිරින් භාරතයෙන් ද, ඊසාන දිගින් චීනයෙන් ද මායිම් වෙයි
මේ අනුව මෙය පිහිටා ඇත්තේ දකුණු ආසියාව, මධ්‍යම ආසියාව සහ මැද පෙරදිග යාකරන තැනකයි
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය ද පදනම් වී තිබුණේ මෙම වත්මන් පාකිස්ථාන භූමිය තුළයි
වෛදික, පර්සියානු, ඉන්දු-ග්‍රීක, ඉස්ලාම්, තුර්කි-මොන්ගෝලියානු සංස්කෘතිවලින් ආභාෂය ලැබුණු පාකිස්ථානය ඉතිහාසයේදී ඉන්දු-ආර්ය, පර්සියානු, ග්‍රීක, අරාබි, තුර්කි, ඇෆ්ගන්, මොන්ගෝල්, සහ බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණවලට මුහුණ දී ඇත
ඉන්දීය නිදහස් අරගලය නිදහස් ඉන්දියාවකට මං සොයද්දී, පාකිස්ථාන ව්‍යාපාරය බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ බටහිර සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල විසූ මුස්ලිම් බහුතරය සඳහා නිදහස් රාජ්‍ය ලබාගැනීමට වෙහෙසුණි
බ්‍රිතාන්‍යයෝ ඉන්දියාවට නිදහස දෙනවාත් සමගම සින්ද්, වයඹ පෙරමුණු ප්‍රාන්තය, බටහිර පන්ජාබය, බලුකිස්තානය සහ නැගෙනහිර බෙන්ගාලය එක් කොට මුස්ලිම් බහුතරයක් සහිත පාකිස්ථානය වෙන් කළහ
1956 දී ඉදිරිපත් කරන ලද ව්‍යවස්ථාවත් සමග පාකිස්ථානය ඉස්ලාම් ජනරජයක් බවට පත්විය
1971 දී ඇතිවුණු සිවිල් යුද්ධයෙන් අනතුරුව නැගෙනහිර පාකිස්ථානය බංගලාදේශය නමින් වෙනම රාජ්‍යයක් බවට පත්විය
පළාත් හතරකින් සහ ෆෙඩරල් ප්‍රාන්ත හතරකින් සමන්විත පාකිස්ථානය ෆෙඩරල් පාර්ලිමේන්තු ජනරජයකි
එහි ඉතිහාසය පුරා හමුදා පාලනය, දේශපාලන අස්ථාවරත්වය සහ අසල්වැසි ඉන්දියාව සමග අරගල දැකිය හැකිවෙයි
එය ලොව සය වැනියට වැඩිම ජනගහණය සහිත රටවන අතර ඉන්දුනීසියාවට පසුව වැඩිම මුස්ලිම් ජනගහණයක් ජීවත් වන රට ද වෙයි
ෂියා මුස්ලිම් ජනගහණය අතින් ද ලොව දෙවැනි තැන පාකිස්ථානයට හිමිවෙයි
එය මුස්ලිම් බහුතරයක් වෙසෙන රටවල් අතරින් එකම න්‍යෂ්ටික අවි බලය සහිත රට වන අතර ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රධානතම මිත්‍ර රටක් ලෙස නම් දරයි
පකිස්ථානය ඉස්ලාම් සමුළු සංගමයේ නිර්මාතෘ වන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය, නෙන්ස් ඉලෙවන් G 20 සංවර්ධනය වන රාජ්‍යයන්හි සාමාජිකයෙකි
ආශ්‍රිත 

පාකිස්ථානය
"ඉර" යන වදන සිංහල බසෙහි හිරු යන්නටත් රේඛාව යන්නටත් පොදුවේ යෙදෙන වදනකි
සූර්යයා
 රේඛාව
හිස කෙස්

ශරීර කොටස්
පහළ හෝ පිටුපස ගාත්‍රා
නයිජීරියානු එක්සත් සමුහාණ්ඩුව ජනපද 36 කින් යුත් රටකි
අබුජා එහි එක්සත් අගනුවර ප්‍ර‍දේශය වේ
මෙය පිහිටා තිබෙන්නේ බටහිර අප්‍රිකාවෙහිය
මෙහි මායිම් වන්නේ බටහිරින් බෙනින් සමුහාණ්ඩුව, නැගෙනහිරින් චැඩ් හා කැමරුන් සහ උතුරින් නයිගර් සමඟය
මෙහි දකුණු වෙරළතීරය ගිනියා බොක්කේ (අත්ලන්තික් සාගරය) ඇත
නයිජීරියාවෙහි අති විශාලතම හා ප්‍රචලිතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් තුන වන්නේ හුආසා, ලිග්බෝ සහ යොරුබාය
ආගම් වශයෙන් මෙරට තුල මුස්ලිම් හා ක්‍රිස්තියානි සමානව කොටස් 2 ක් සිටින අතර සුළු පිරිසක් සාම්ප්‍රදායික ආගම් අදහයි
නයිජීරියානු ජනතාවට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත
පුරාතන කැනීම්වලට අනුව මානව වර්ගයාගේ පැවැත්ම 9000 BC දක්වා දිව යයි
බන්ටු සංක්‍රාමිකයන්ගේ මුල් භුමි භාග සේ සැළකෙන්නේ බෙනුයි හා ක්‍රොස් රිබර් හා අවට ප්‍රදේශයන්ය
මොවුන් 1 වන ‍මිලේනියම් හා 2 ‍මිලේනියමේ මධ්‍යම හා දකුණු අප්‍රිකාව පුරා පැතිර සිට ඇත
නයිජර් ගඟ හේතුවෙන් රටට එම නම ලැබී ඇත
මෙය ලෝ‍කයේ ජනගහනය වැඩිම රටවල් අතර 8 වන තැන හා කළු ජාතීන් බහුතරයක් ජිවත් වන ජනාකිර්ණම ලෝකයේ ඇති එකම රට වේ
මෙය මීළඟ එකොළොස් වන ආර්ථිකය යට‍තේ ලැයිස්තුගත කොට ඇති අතර පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකි
නයිජීරියානු ආර්ථිකය ලෝකයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන ආර්ථිකයන්ගෙන් එකකි
අන්තර්ජාතික මුල්‍ය අරමුදල (1MF) පවසන පරිදි එය 2008, 9% හා 2009, 8.3% කි
අප්‍රිකාව තුල ඇති 2 වන විශාලතම ආර්ථිකයයි
එය ප්‍රාදේශීය බලවතෙකු වන අතර අප්‍රිකාවේ නායකත්වය දරයි
අප්‍රිකාව තුළ රටවල්

නයිජීරියාව
දකුණු අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුව අප්‍රිකාවේ දකුණේ පිහිටා ඇත
වර්ග කි
2798 (වර්ග සැතපුම් 1739) වන මෙය අත්ලාන්තික් හා ඉන්දියානු සාගරයේ වෙරළ තී‍රය ‍වේ
උතුරට නැමීබියාව, බොට්ස්වානා, සිම්බාබ්වේ, හා නැගෙනහිරට මොසැම්බික් හා ස්වාසිලන්තය හා නිදහස් ‍රාජ්‍යයන් ලෙස ලොසෝනොයිස් දකුණු අප්‍රිකානු දේශ සීමාවෙන් වට වි ඇත
අවුරුදු ලක්ෂයකට පෙර නවීන මානවයෝ මෙහි ජීවත් වූහ
අවුරුදු 1000 ට පෙර වෙනත් අප්‍රිකානු කොටස් වලින් පැමිණි ජනයා මෙහි වූහ
04 සහ 05  වන ශතවර්ෂවල බන්ධු භාෂා හදාරන්නවුන්  දකුණට ව්‍යාප්ත විය
1652 කේපිස් මාවත සොයාගැනීමෙන් ශතවර්ෂ භාගයකට පසු ඕලන්ද නැගෙනහිර ඉන්දියානුවන් කේප්ටවුන් සොයාගත් අතර 1806 දී බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට අයත් විය
1820  යුරෝපානු ජනාවාස ව්‍යාප්ත වූ අතර බෝයස් සහ බ්‍රිතාන්‍ය පදිංචිකරුවන් උතුරු හා  නැගෙනහිර ජීවත් විය
දියමන්ති සහ රත්තරන් සොයා ගැනීමත් සමඟ 19 වන ශතවර්ෂයේ ඇග්ලෝ බෝයර් යුද්ධය ආරම්භ විය
මෙයට හේතු වුයේ බෝයවරුන් සහ බ්‍රිතාන්‍යයන් දකුණු අප්‍රිකානු  ඛනිජ සම්පත්වල පාලනය උදෙසාය
මෙයින් බ්‍රිතාන්‍ය ජයගත් අතර 1910 සීමිත නිදහසක් ලැබුණු අතර සමහර ව්‍යවස්ථාවන් වන  ස්වදේශ පනත 1979  තුළින් ස්වදේශිය ජනයාගේ භූමිය තහවුරු විය
රාජ්‍ය ජාතියට සම්බන්ධ පංති 02 ක් වන සුදු සහ  කළු වර්ණ වශයෙන් වෙන් කරන ලදි
1961 දකුණු අප්‍රිකාව  සමූහාණ්ඩුවක් විය
1990 දකුණු අප්‍රිකා  රාජ්‍ය විවේචනාත්මක නීති සඳහා සාකච්ඡා කළ අතර 1994 ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මැතිවරණය පැවතුණි
ඉන්පසු එය පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයට ඇතුලත් විය
මෙම රට තුල විවිධ වූ සංස්කෘත භාෂාවන් තිබේ
ව්‍යවස්ථාවන් මඟින් භාෂා 11 ක් පිළිගෙන ඇත
මෙහි ජනවාර්ගික වශයෙන් යුරෝපියානු, ඉන්දියන් සහ මිශ්‍ර අප්‍රිකානු සම්භවයෙන් යුත් විශාල පිරිසක් ඇත
79.5% ක් කළු ජාතිකයන් ය
ජනගහනයෙන් 4 න් 1ක්  පමණ රැකියා විරහිතය
දවසක ආදායම වන්නේ ඇමරිකානු ඩොලර් 125 කි
මෙම රට අප්‍රිකානු  සංගමයේ  නිර්මාතෘ සාමාජිකයෙකි
එක්සත් ජාතීන්ගේ සහ  NEPAD ආරම්භක සාමාජිකයන් හා පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය ඇන්ටාක්ටික් ගිවිසුම 77 කණ්ඩායම, දකුණු අත්ලාන්තික් සාම සහයෝගිතා කලාපය, දකුණු අප්‍රිකානු සහයෝගිතා පදනමේ සාමාජිකයෙකි
අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
සුඩානය, ඊසාන අප්‍රිකාවේ හා අරාබි ලෝක‍යේ පිහිටි විශාලතම රටයි
වර්ගඵලයෙන් ලොව විශාලතම 10 වන රටයි
එහි මායිම් උතුරින් ඊජිප්තුව, ඊසානින් රතු මුහුද, නැගෙනහිරින් එරිත්‍රියා  සහ ඉතියෝපියාව, ගිණිකොණින් කෙන්යාව, උගන්ඩාව, නිරත දෙසින් කොන්ගෝ රාජ්‍ය, මධ්‍යම අප්‍රිකාව, බටහිරින් චැට්, වයඹ දෙසින් ලිබියාවද වේ
ලොව දිගම ගඟ වන නයිල්, මෙම රට නැගෙනහිරින් හා බටහිරින් දෙකඩ කරයි
මෙය ලෝකයේ පැරණිතම අඛණ්ඩ ජනාවාසයක් පවතින රටකි
එය අවුරුදු 3000 දක්වා ඈතටදිවයයි
වර්ෂ  1956 දී ඊජිප්තුවෙන් හා බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස ලැබීය
මෙරට අවුරුදු 17 ක සිවිල් යුද්ධයක් පැවතිණි
උතුරු හා දකුණු සුඩානය අතර පැවති  ජනවාර්ගික, ආගමික හා ආර්ථික අරගලයන්  1983 සිවිල් යුද්ධයට හේතු විය
පෙට්‍රොලියම් සහ ශුද්ධ නොකළ ඛනිජ තෙල් මෙහි ආර්ථිකය වර්ධනය ට දායක වෙයි
චීනය හා ජපානය මෙහි වෙළඳ ගණුදෙනුකරුවන්ය
ඉස්ලාමීය නීති පද්ධතියක්  හඳුන්වාදීමෙන් පසු ජාතික කොංග්‍රසය රජයේ  එකම පක්ෂය ලෙස අරාබි හමුදාවන්ට ගරිල්ලා  සටනේ දී සහයෝගය දැක්වීය
එය ඩෆුර්හි අද පවතින  අරගලයට හේතුවිය
එයින්  ජාත්‍යන්තර අවධානය ඩෆුර් වෙත යොමු විය
එම නිසා සුඩාන රාජ්‍ය වෙත  යුධ අපරාධ චෝදනා එල්ලවූ  අතර, 2008 මාර්තු 4 වැනි දින ජාත්‍යන්තර යුධ අධිකරණය යුධ අපරාධ හා මානව අපරාධ හේතුවෙන් ජනාධිපති ඔමාඅල්, බාෂිර් අත්අඩංගුවට ගැනීමට වරෙන්තුවක් නිකුත් කෙරිණි
මෙය අධිකරණයක් විසින් රටක නායකයකු අත්අඩංගුවට ගැනීමට නිකුත්කළ ප්‍රථම වරෙන්තුව විය
මෙහි ජනගහනයෙන් 17% ක් ඇ
‍ඩො
1.25 ට වඩා අඩු ආදායමකින්  ජීවත් වෙති
මෙම රට එක්සත් ජාතීන්ගේ AU,LUS,OIC,NAM හා WTO යන සංවිධානවල සාමාජිකත්වය දරයි
සුඩානයේ මිලියන 42 ජනතාවත්  ජිවත් වන අතර ඔබිඩුමන් හා සුන්නී ඉස්ලාම් නිල ආගම් වේ
1956 establishments in Africa
Arabic-speaking countries and territories
අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
East African countries
Countries and territories where English is an official language
Federal republics
Least developed countries
Member states of the African Union
Member states of the Arab League
Member states of the Organisation of Islamic Cooperation
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
Military dictatorships
Saharan countries
States and territories established in 1956
කොංගෝලියානු වනාන්තර යනු,මධ්‍යම අප්‍රිකාවෙහි කොංගෝ ගංගාවේ හා එහි අතු ගංගාවන්හී ද්‍රෝණිය  ඔස්සේ විහිදෙන උස් බිම් නිවර්තන තෙත් පුළුල්පත්‍ර වනාන්තරයන්ගෙන් හෙබි  පුළුල් තීරයකි
කොංගෝලියානු වනාන්තරවිසින්, අග්නිදිග කැමරූන්හී, නැගෙනහිර ගැ‍බෝන්හී, උතුරු සහ මධ්‍යම කොංගෝ ජනරජයයෙහි,සහ උතුරු සහ මධ්‍යම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කොංගෝ ජනරජයයෙහි, සහ දකුණු හා නිරිත දිග මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජයේ කොටස්ද ආවරණය කරයි
ලොව දෙවැනි විශාලතම වැසි වනය
වනාන්තර
ඊජිප්තුව ( අරාබි
مصر‎ ), නිල වශයෙන් ඊජිප්තු අරාබි ජනරජය, යනු අප්‍රිකාවේ ඊසානදිග කෙළවරේ සහ ආසියාවේ නිරිතදිග කෙළවරේ සිනායි අර්ධද්වීපයේ විහිදී ඇති මහාද්වීපික රටකි
එය උතුරින් මධ්‍යධරණී මුහුද, ඊසාන දෙසින් පලස්තීනය සහ ඊශ්‍රායලයේ ගාසා තීරය, නැගෙනහිරින් රතු මුහුද, දකුණින් සුඩානය සහ බටහිරින් ලිබියාව මායිම් වේ
ඊසාන දෙසින් පිහිටි අකාබා බොක්ක ජෝර්දානය සහ සෞදි අරාබිය ඊජිප්තුව වෙන් කරයි
කයිරෝ ඊජිප්තුවේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන අතර දෙවන විශාලතම නගරය වන ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයේ වැදගත් කාර්මික සහ සංචාරක කේන්ද්‍රස්ථානයකි
ආසන්න වශයෙන් මිලියන 100 ක ජනගහනයක් සිටින ඊජිප්තුව ලෝකයේ 14 වැනි වැඩිම ජනගහන රට වන අතර අප්‍රිකාවේ තුන්වන වැඩිම ජනගහණයෙන් යුත් රට වන්නේ නයිජීරියාවට සහ ඉතියෝපියාවට පසුවය
ඊජිප්තුවට ඕනෑම රටකට වඩා දීර්ඝතම ඉතිහාසයක් ඇති අතර, නයිල් ඩෙල්ටාව දිගේ එහි උරුමය ක්‍රි
ශිෂ්ටාචාරයේ තොටිල්ලක් ලෙස සැලකෙන පුරාණ ඊජිප්තුව ලේඛන, කෘෂිකර්මාන්තය, නාගරීකරණය, සංවිධානාත්මක ආගම සහ මධ්‍යම ආන්ඩුව යන මුල්ම වර්ධනයන් කිහිපයක් පැවතියේය
ඊජිප්තුවේ දිගු හා පොහොසත් සංස්කෘතික උරුමය එහි ජාතික අනන්‍යතාවයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් වන අතර, එය මධ්‍යධරණී, මැද පෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාව යන එහි අනන්‍ය මහාද්වීපික පිහිටීම පිළිබිඹු කරයි
ඊජිප්තුව ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ මුල් හා වැදගත් මධ්‍යස්ථානයක් වූ නමුත් හත්වන සියවසේදී බොහෝ දුරට ඉස්ලාමීයකරණය විය
නූතන ඊජිප්තුව 1922 දක්වා දිව යයි, එය රාජාණ්ඩුවක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස ලබා ගන්නා විට තිබුනි
1952 විප්ලවයෙන් පසු ඊජිප්තුව ජනරජයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර 1958 දී එය සිරියාව සමඟ ඒකාබද්ධ වී එක්සත් අරාබි ජනරජය පිහිටුවා ගත් අතර එය 1961 දී විසුරුවා හරින ලදී
20 වන ශතවර්ෂයේ දෙවන භාගය පුරාම ඊජිප්තුව සමාජ හා ආගමික ආරවුල් සහ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය විඳදරාගත් අතර, 1948, 1956, 1967 සහ 1973 දී ඊශ්‍රායලය සමඟ සන්නද්ධ ගැටුම් කිහිපයකට එරෙහිව සටන් කළ අතර 1967 දක්වා ගාසා තීරය කඩින් කඩ අල්ලා ගත්තේය
1978 දී ඊජිප්තුව ගාසා තීරයෙන් නිල වශයෙන් ඉවත් වී ඊශ්‍රායලය පිළිගනිමින් කෑම්ප් ඩේවිඩ් ගිවිසුම් අත්සන් කළේය
2011 ඊජිප්තු විප්ලවයට සහ හොස්නි මුබාරක් බලයෙන් පහ කිරීමට තුඩු දුන් අරාබි වසන්තයෙන් පසුව, රට දිගුකාලීන දේශපාලන නොසන්සුන්තාවයකට මුහුණ දුන්නේය
2014 සිට අබ්දෙල් ෆාටා එල්-සිසිගේ නායකත්වයෙන් යුත් අර්ධ-ජනාධිපති ජනරජයක් වන ඊජිප්තුවේ වත්මන් ආන්ඩුව, සෝදිසියෙන් සිටින්නන් ගනනාවක් විසින් විස්තර කර ඇත්තේ ඒකාධිපති සහ රටේ දුර්වල මානව හිමිකම් වාර්තාව සදාකාලික කිරීම සඳහා වගකිව යුතු බවයි. ඉස්ලාමය ඊජිප්තුවේ නිල ආගම වන අතර අරාබි එහි නිල භාෂාව වේ
එහි ජනතාවගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් ජීවත් වන්නේ වර්ග කිලෝමීටර් 40,000 (වර්ග සැතපුම් 15,000 ) ප්‍රදේශයක් වන නයිල් ගං ඉවුර ආසන්නයේ වන අතර එහිදී එකම වගා කළ හැකි ඉඩම දක්නට ලැබේ
ඊජිප්තුවේ භූමි ප්‍රදේශයෙන් වැඩි කොටසක් සමන්විත සහරා කාන්තාරයේ විශාල ප්‍රදේශ ජනාවාස විරලය
ඊජිප්තුවේ වැසියන්ගෙන් 43% ක් පමණ ජීවත් වන්නේ රටේ නාගරික ප්‍රදේශ හරහා වන අතර, බොහෝමයක් විශාල කයිරෝ, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව සහ නයිල් ඩෙල්ටාවේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නගරවල ජනාකීර්ණ මධ්‍යස්ථාන හරහා ව්‍යාප්ත වේ
ඊජිප්තුව උතුරු අප්‍රිකාව, මැදපෙරදිග සහ මුස්ලිම් ලෝකයේ කලාපීය බලවතෙකු ලෙසත් ලොව පුරා මධ්‍යම බලවතෙකු ලෙසත් සැලකේ. එය විවිධාංගීකරණය වූ ආර්ථිකයක් ඇති සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටකි, එය අප්‍රිකාවේ තුන්වන විශාලතම ආර්ථිකය, නාමික දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 41 වැනි විශාලතම ආර්ථිකය සහ PPP මගින් ගෝලීය වශයෙන් 20 වැනි විශාලතම ආර්ථිකය වේ
ඊජිප්තුව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, නොබැඳි ව්‍යාපාරය, අරාබි ලීගය, අප්‍රිකානු සංගමය, ඉස්ලාමීය සහයෝගිතා සංවිධානය සහ ලෝක තරුණ සංසදයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි
නම් 
"ඊජිප්තු" යන ඉංග්‍රීසි නාමය පැරැණි ග්‍රීක "Agyptos" ("Αἴγυπτος") වෙතින්, මැද ප්‍රංශ "ඊජිප්තු" සහ ලතින් "ඊජිප්ටස්" හරහා ව්‍යුත්පන්න වී ඇත
එය මුල් ග්‍රීක රේඛීය B ටැබ්ලට් වල "a-ku-pi-ti-yo" ලෙස පිළිබිඹු වේ
"aigpti-"/"aigptios" යන විශේෂණය කොප්ටික් භාෂාවෙන් "ජිප්ටියෝස්" ලෙසත්, එතැන් සිට අරාබි භාෂාවෙන් "qubṭī" ලෙසත්, නැවත "قبط" ("qubṭ") බවට පත් වූ අතර, එතැන් සිට ඉංග්‍රීසි "Copt" ලෙසද ලබා ගන්නා ලදී
ග්‍රීක ආකෘති නයට ගනු ලැබුවේ අග ඊජිප්තුවේ (අමර්නා) හිකුප්තාහ් හෝ "මෙම්ෆිස්" යන්නෙන්, පෙර ඊජිප්තු නාමයේ විකෘතියකි
O6-t
pr-D28-Z1-p
t-H 𓉗 𓏏𓉐𓂓𓏤𓊪 𓏏 𓎛), එහි තේරුම "පීටා හි කා (ආත්මය) නිවස", මෙම්ෆිස්හි පීටා දෙවියන්ගේ දේවාලයක නමයි
"Miṣr" (අරාබි උච්චාරණය
[mesˤɾ]
"مِصر") යනු ඊජිප්තුවේ සම්භාව්‍ය කුර්ආන් අරාබි සහ නූතන නිල නාමය වන අතර, "Maṣr" (මෙය ජිප්තියානු අරාබි උච්චාරණය
مَصر) යනු ඊජිප්තු අරාබි භාෂාවේ දේශීය උච්චාරණය වන අතර, සම්පූර්ණ නිල නාමය "Jumhūrīyat Miṣr ʻArabīyah" සහ "Gomhoreyyet Maṣr el-ʿArabeyya" ලෙස සම්මත සහ ඊජිප්තු අරාබි භාෂාවෙන් පිළිවෙලින් වේ
නම සෙමිටික් සම්භවයක් ඇති අතර, හෙබ්‍රෙව් "מִצְרַיִם" ("Miṣryim/Mitzryim/Mizrim") වැනි ඊජිප්තුව සඳහා වෙනත් සෙමිටික් වචන සමඟ කෙලින්ම සම්බන්ධ වේ
ඊජිප්තුව සඳහා මෙම නමේ පැරණිතම සහතිකය වන්නේ "මායිම" හෝ "මායිම" යන අර්ථය ඇති miṣru/miṣirru/miṣaru ට සම්බන්ධ Akkadian "mi-iṣ-ru" ("miṣru") ය
නව-ඇසිරියානු අධිරාජ්‍යය ව්‍යුත්පන්න යෙදුම, මු-ෂුර් භාවිතා කළේය
The ancient Egyptian name of the country was km-m-t
O49 (𓆎 𓅓 𓏏𓊖) , which means black land, likely referring to the fertile black soils of the Nile flood plains, distinct from the deshret (), or "red land" of the desert
This name is commonly vocalised as Kemet, but was probably pronounced  in ancient Egyptian
The name is realised as  (, ) in the Coptic stage of the Egyptian language, and appeared in early Greek as  ()
Another name was  "land of the riverbank"
The names of Upper and Lower Egypt were Ta-Sheme'aw () "sedgeland" and Ta-Mehew () "northland", respectively
ඉතිහාසය

ප්‍රාග් ඓතිහාසික හා පුරාණ ඊජිප්තුව 

නයිල් ටෙරස් දිගේ සහ කාන්තාර ක්ෂේම භූමියේ පාෂාණ කැටයම් පිළිබඳ සාක්ෂි තිබේ
ක්‍රිස්තු පූර්ව 10 වැනි සහස්‍රයේ දී, දඩයම් කරන්නන්ගේ සහ ධීවරයන්ගේ සංස්කෘතියක් වෙනුවට ධාන්‍ය ඇඹරුම් සංස්කෘතියක් ආදේශ විය
8000 දී පමණ දේශගුණික විපර්යාස හෝ අධික ලෙස තෘණ බිම් විනාශ වීම ඊජිප්තුවේ එඬේර ඉඩම් වියලීමට පටන් ගත් අතර එය සහරා කාන්තාරය සාදයි
මුල් ගෝත්‍රික ජනයා නයිල් ගඟට සංක්‍රමණය වූ අතර එහිදී ඔවුන් පදිංචි වූ කෘෂිකාර්මික ආර්ථිකයක් සහ වඩාත් මධ්‍යගත සමාජයක් වර්ධනය කළහ
ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 පමණ වන විට නවශිලා යුගයේ සංස්කෘතියක් නයිල් නිම්නයේ මුල් බැස ගත්තේය
නව ශිලා යුගයේදී, ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුවේ පූර්ව රාජවංශික සංස්කෘතීන් කිහිපයක් ස්වාධීනව වර්ධනය විය
බඩරියානු සංස්කෘතිය සහ අනුප්‍රාප්තික නකාඩා මාලාව සාමාන්‍යයෙන් සැලකෙන්නේ රාජවංශික ඊජිප්තුවේ පූර්වගාමීන් වශයෙනි
පැරණිතම පහළ ඊජිප්තු අඩවිය වන මෙරිම්ඩා, බඩාරියන් යුගයට වසර හත්සියයකට පමණ පෙර සිට ඇත
සමකාලීන පහළ ඊජිප්තු ප්‍රජාවන් ඔවුන්ගේ දකුණු සගයන් සමඟ වසර දෙදහසකට වැඩි කාලයක් සහජීවනයෙන් සිටි අතර, සංස්කෘතිකමය වශයෙන් වෙනස් වූ නමුත් වෙළඳාම හරහා නිරන්තර සම්බන්ධතා පවත්වා ගෙන ගියහ
ඊජිප්තු හයිරොග්ලිෆික් ශිලා ලේඛන පිළිබඳ පැරණිතම සාක්ෂි දක්නට ලැබුණේ පූර්ව රාජවංශ යුගයේ නකාඩා III මැටි බඳුන් මත වන අතර එය ක්‍රිස්තු පූර්ව 3200 පමණ වේ
එක්සත් රාජධානියක් ක්‍රි
3150 මෙනෙස් රජු විසින් ආරම්භ කරන ලද අතර, එය ඊළඟ සහස්‍ර තුන සඳහා ඊජිප්තුව පාලනය කළ රාජ වංශ මාලාවකට මග පෙන්වීය
ඊජිප්තු සංස්කෘතිය මෙම දිගු කාලය තුළ සමෘද්ධිමත් වූ අතර එහි ආගම, කලාව, භාෂාව සහ සිරිත් විරිත් තුළ කැපී පෙනෙන ලෙස ඊජිප්තුව පැවතුනි
එක්සත් ඊජිප්තුවේ පළමු පාලක රාජවංශ දෙක පැරණි රාජධානි යුගය සඳහා වේදිකාව සකසන ලදී - ක්‍රි
2700-2200, බොහෝ පිරමීඩ ගොඩනගා ඇත, විශේෂයෙන් ඩිජෝසර් හි තුන්වන රාජවංශ පිරමීඩය සහ හතරවන රාජවංශයේ ගීසා පිරමීඩය
පළමු අතරමැදි කාලය වසර 150 ක පමණ දේශපාලන පෙරළියක් ඇති කළේය
කෙසේ වෙතත්, ප්‍රබල නයිල් ගංවතුර සහ රජය ස්ථාවර කිරීම, මධ්‍යම රාජධානියේ- ක්‍රි
2040 III වන අමනෙම්හාට්ගේ පාලන සමයේදී උච්චතම අවස්ථාවට ළඟා වෙමින් රට සඳහා නව සමෘද්ධියක් ගෙන ආවේය
අසමගියේ දෙවන කාල පරිච්ඡේදය ඊජිප්තුවේ පළමු විදේශීය පාලක රාජවංශය, එනම් සෙමිටික් හයික්සෝස්ගේ පැමිණීම ප්‍රකාශ කළේය
හයික්සෝස් ආක්‍රමණිකයන් ක්‍රි
1650 දී පමණ පහළ ඊජිප්තුවේ බොහෝ ප්‍රදේශ අත්පත් කරගත් අතර අවාරිස් හි නව අගනුවරක් ආරම්භ කළහ
දහඅටවන රාජවංශය ආරම්භ කර අගනුවර මෙම්ෆිස් සිට තීබ්ස් වෙත ගෙන ගිය I අහ්මෝස් විසින් නායකත්වය දුන් ඉහළ ඊජිප්තු හමුදාවක් විසින් ඔවුන් පලවා හරින ලදී
නව රාජධානිය ක්‍රි
1550-1070 දහඅටවන රාජවංශය සමඟ ආරම්භ වූ අතර, ඊජිප්තුවේ ජාත්‍යන්තර බලයක් ලෙස නැගීම සනිටුහන් කරමින්, එහි විශාලතම ව්‍යාප්තිය අතරතුර නුබියාවේ ටොම්බෝස් දක්වා දකුණින් පිහිටි අධිරාජ්‍යයක් දක්වා ව්‍යාප්ත වූ අතර නැගෙනහිරින් ලෙවන්ට්හි කොටස්ද ඇතුළත් විය
මෙම කාල සීමාව හට්ෂෙප්සුට්, තුත්මෝස් III, අක්නාටන් සහ ඔහුගේ බිරිඳ නෙෆර්ටිටි, ටූටන්කාමුන් සහ රැම්සෙස් II ඇතුළු වඩාත් ප්‍රසිද්ධ පාරාවෝවරුන් කිහිප දෙනෙකු සඳහා සටහන් වේ
ඒක දේවවාදයේ පළමු ඓතිහාසිකව සහතික කළ ප්‍රකාශනය පැමිණියේ මෙම කාල පරිච්ඡේදයේදී ඇටෙනිස්වාදය ලෙසිනි
වෙනත් ජාතීන් සමඟ නිරන්තර සම්බන්ධතා නව රාජධානියට නව අදහස් ගෙන ආවේය
පසුව ලිබියානුවන්, නූබියානුවන් සහ ඇසිරියානුවන් විසින් රට ආක්‍රමණය කර යටත් කර ගත් නමුත් ස්වදේශික ඊජිප්තුවරුන් අවසානයේ ඔවුන්ව පලවා හැර ඔවුන්ගේ රටේ පාලනය නැවත ලබා ගත්හ
525 දී, කැම්බිසස් II විසින් නායකත්වය දුන් අචමෙනිඩ් අධිරාජ්‍යය, ඔවුන්ගේ ඊජිප්තුව යටත් කර ගැනීම ආරම්භ කළ අතර, අවසානයේදී පෙලූසියම් සටනේදී ප්සම්තික් III වන පාරාවෝ අල්ලා ගන්නා ලදී
කැම්බිසස් II පසුව පාරාවෝ යන නිල නාමය ලබා ගත් නමුත්, ඊජිප්තුව පාලනය කළේ පර්සියාවේ (නූතන ඉරානය) ඔහුගේ නිවසේ සිට ඊජිප්තුව පාලනය කරමිනි
525 සිට 402 දක්වා ඊජිප්තුවේ මුළු විසිහත්වන රාජවංශය, පෙටුබස්ටිස් III සඳහා හැර, අචමෙනිඩ් අධිරාජ්‍යයන් සියල්ලන්ටම පාරාවෝ යන පදවි ප්‍රදානය කරන ලද සම්පූර්ණයෙන්ම අචමෙනිඩ්-පාලක කාල පරිච්ඡේදයකි
අචමෙනිඩ් ට එරෙහිව තාවකාලිකව සාර්ථක කැරලි කිහිපයක් ක්‍රි
පස්වන සියවස සනිටුහන් කළ නමුත්, අචමෙනිඩ් ස්ථිරවම පෙරලා දැමීමට ඊජිප්තුවට නොහැකි විය
තිස්වන රාජවංශය යනු පාරාවෝ යුගයේ අවසන් ස්වදේශික පාලක රාජවංශයයි
343 දී අවසන් ස්වදේශික පාරාවෝ වූ II නෙක්ටනෙබෝ රජු සටනින් පරාජයට පත් වීමෙන් පසු එය නැවතත් අචමෙනිඩ්ස් අතට පත් විය
කෙසේ වෙතත්, ඊජිප්තුවේ මෙම තිස්එක් රාජවංශය දිගු කලක් පැවතුනේ නැත, මන්දයත් දශක කිහිපයකට පසු මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් විසින් අචමෙනිඩ්ස් බලයෙන් පහ කරන ලදී
ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මැසිඩෝනියානු ග්‍රීක ජෙනරාල් ටොලමි I සෝටර් විසින් ටොලමික් රාජවංශය ආරම්භ කරන ලදී
ටොලමික් සහ රෝම ඊජිප්තුව 

ටොලමියානු රාජධානිය බලවත් හෙලනිස්ටික් රාජ්‍යයක් වූ අතර එය නැගෙනහිරින් දකුණු සිරියාවේ සිට බටහිරින් සයිරේන් දක්වාත් දකුණින් නූබියාව සමඟ මායිම දක්වාත් විහිදේ
ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව ග්‍රීක සංස්කෘතියේ සහ වෙළඳාමේ අගනුවර සහ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය
ස්වදේශික ඊජිප්තු ජනතාව විසින් පිළිගැනීමක් ලබා ගැනීම සඳහා, ඔවුන් පාරාවෝවරුන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයන් ලෙස නම් කළහ
පසුකාලීන ටොලමිවරුන් ඊජිප්තු සම්ප්‍රදායන් ලබා ගත් අතර, ඔවුන් පොදු ස්මාරකවල ඊජිප්තු විලාසිතාවෙන් සහ ඇඳුමෙන් නිරූපණය කර ඇති අතර ඊජිප්තු ආගමික ජීවිතයට සහභාගී වූහ