Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ජීවිතය හා ජීවන රටාව

ළමා කාලය සහ අධ්‍යාපනය
වඩු කාර්මිකයෙකු වූ වනක්කුවත්ත වඩුගේ දොන් ජිනෝරිස් පෙරේරා සහ බාලාපුවඩුගේ මැගී වෙස්ලිනා මෙන්ඩිස් යන මවුපිය යුවලට දාව, මොරටුව ප්‍රදේශයේදී අමරදේව උපත ලබන්නේ සත් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලම දරුවා ලෙසටයි
තම පියා බෞද්ධයෙකු වීමත් මව කතෝලික තැනැත්තියක් වීමත් නිසා බෞද්ධ හා කතෝලික හර පද්ධතීන් මිශ්‍රවුණු පවුලක ජීවත් වීමේ හැකියාව නිතැතින්ම අමරදේවට ලැබෙයි
අමරදෙව සංගීතය කෙරෙහි යොමු කරන්නේ මොරටුමුල්ල වඩු කාර්මික විද්‍යාලයේ වයලීන නිපදවන්නෙකු හා අලුත්වැඩියා කරන්නෙකු වූ ඔහුගේ පියා විසිනි
අමරදේව, කුඩා කළ තම මවගේ ස්තෝත්‍ර  ගායන වලට හිතුමනාපයේ වයලීනයේ තත් හඬවන්නට පුරුදුව සිටියේය
ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා විසින් ඔහුට ඉන්දියානු ශාස්ත්‍රීය සංගීතය උගන්වනු ලැබීම අමරදෙවගේ සංගීත ජීවිතය ඔපවත් වීම සදහා පවුලෙන් ලද තවත් පිටුවහලක් විය
ඔහුට වයස අවුරුදු හත වන විට ජපන් ටින් වයලීනයක් පියාගෙන් ලද ත්‍යාගයක් වශයෙන් ඔහුට හිමිවේ
කොරළවැල්ලේ විහාරස්ථානයේ මාලාලංකාර නායක තෙරණුවන් යටතේ ස්වකීය මූලික අධ්‍යාපනය ලබන අමරදේවයන්ගේ සංගීත ප්‍රතිභාවේ අපූර්වත්වය දුටුවන්, විහාරස්ථානයේ කවි හා ගාථා ගායනා කිරීම සඳහා අමරදේවයන් හට ආරාධනා කරයි
අනතුරුව තම ග්‍රාමයේ ගීතිකා කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරීමටද අමරදේවයන්ට හැකියාව ලැබෙයි
ශ්‍රි සද්ධර්මෝදය බෞද්ධ මිශ්‍ර පාසලට ඇතුළත් වී අධ්‍යාපනය ලබන අමරදේව, මොරටු විද්‍යාලයෙන් පවත්වන ලැබූ කවි ගායනා තරගයකින් ජයග්‍රහණය ලබන්නේ මේ අතරදීය
එසේම කොළඹ කලා සංගමය විසින් මෙහෙය වූ ගායනා තරගයකින් ජයග්‍රහණය ලැබීමට අමරදේවයන් නායකත්වය දැරූ පාසල් ගායක කණ්ඩායමට හැකියාව උදාවේ
මෙම ජයග්‍රහණ වලින් උද්දාමය ලද අමරදේවයන්ගේ පාසල් ගුරුවරු, ඔහුව ලංකා ගුවන් විදුලි සේවයෙහි ගායක මඩුල්ලට ඇතුලත් කිරීමට ක්‍රියා කරයි
මේ අන්දමින් දක්ෂතා ප්‍රදර්ශනය කරන අමරදේව, 1945 වර්ෂයේදී ජන කලා මණ්ඩලය විසින් පවත්වන ලද ගායනා හා වයලීන වාදක තරගයකින් රන් පදක්කම දිනා ගැනීමට බුහුටි වෙයි
තම ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය නිමා කිරීමෙන් අනතුරුව ඉංග්‍රීසි භාෂාව සදහා ලද ශිෂ්‍යත්වයකින්  පානදුර ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයට ඇතුළත් වීමේ හැකියාව අමරදේවයන්ට ලැබේ
එහිදී විදුහල්පති ඩැනිස්ටර් තෝමස් ප්‍රනාන්දු  (ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු ) මහතා සමග දැන හැඳුනුම් කමක් ඇති කරගන්නා ඔහු, ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු මහතාගේ උපකාරීත්වයෙන් කළුතර විද්‍යාලයටත් ඉන් අනතුරුව, බලපිටිය සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලයටත් ඇතුළත්ව අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවස්ථාව උදා කර ගනියි
මෙකලදී "අශෝකමාලා" චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් ඇරඹෙන අතර, මොරටුවෙහි ජෙරාඩ්
ජේ.පීරිස් නැමැත්තෙකු විසින් අමරදේවයන්ව එම චිත්‍රපටයේ සංගීතය මෙහෙය වූ, මොහොමඩ් ගවුස් මාස්ටර් වෙත හඳුන්වා දෙනු ලබයි
අමරදේවයන්ගේ ශක්‍යතාවන් හඳුනාගන්නා ගවුස් මාස්ටර් විසින් තම වාදක මණ්ඩලයේ ප්‍රමුඛතම වයලීන වාදක ශිල්පියා බවට අමරදේව පත්කරනු ලබයි
ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු පවසන අන්දමට, ඔහුගේ සහොදරයා වූ කොරළවැල්ල පාසලේ සංගීත ගුරුවරයා වශයෙන් සේවය කළ ඩ්බ්
ජේ.ප්‍රනාන්දු විසින් අමරදේවයන්ගේ දක්ෂතාවන් හඳුනා ගනු ලබයි
අමරදේව පාසලේදී වයලීන වාදන සම්භන්ධයෙන් දක්වන බුහුටි බව ඔහුගේ නිරීක්ෂණයට ලක්වේ
පසුව අමරදේවගේ පියා ඔහුට වයලීනයක් තනා දෙන අතර, ඔහු පියා යටතේ වයලීන වාදනය හදාරනු ලබයි
ඔහු පසුව අශෝකමාලා චිත්‍රපටය සදහා මොහොමඩ් ගවුස් වෙත හදුන්වාදීම සිදුවන්නේ, ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතාගේ උපකාර ඇතුව ඉගෙනීමේ කටයුතු සඳහා අමරදේව කළුතර බලා යාමෙන් වසර කිහිපයකට පසුවය
අශෝකමාලා චිත්‍රපටයේ පද රචකයා වශයෙන් කටයුතු කරන්නේ ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු මහතා වන අතර, ඔහු චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂකවරයා වූ ශාන්තිකුමාර් සෙනෙවිරත්න මහතා සමග ඇති කරගෙන තිබූ දැඩි මිත්‍රත්වය මේ සදහා පිටුවහලක් වෙයි
තම උසස් අධ්‍යාපන  කටයුතු සදහා 1950 වර්ෂයේ මැද භාගයේදී ඉන්දියාවේ ලක්නවු නුවර බාත්ඛන්ඩේ සංගීත අධ්‍යයනායතනයට ඇතුළත් වෙයි
අමරදේව ලංකාවට පැමිණි පසු දිනක් කළුතර සිට කොළඹ බලා ධාවනය වන බසයකට මොරටුවේදී ගොඩ වැදෙන අමරදේවයන්ට,  බසයේ සිටින ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතා මුණගැසෙන අතර එහිදී තමා සඳහා පද්‍ය රචනා කර දෙන ලෙසට අමරදේවයන් ඉල්ලා සිටියි
මෙහිදී බසය ධාවනය වන අතර ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් "පීනමුකෝ කළුගගේ" ගීතය රචනා කරන අතර, ඔහුට ගීතයේ අවසාන කොටස ගායනා කිරීමට නොහැකි වන්නේ බම්බලපිටිය ප්‍රදේශයේදී බසයෙන් බැසයාමට අමරදේවයන්ට සිදුවීම නිසයි
තම ඉගෙනීමේ කටයුතු අහවර කරන අමරදේව, මොහොමඩ් ගවුස් සමග එක්ව, චිත්‍රපටයක වැඩ සඳහා ඉන්දියාව බලා යයි
"ඇයි යමෙකු කලේ ආලේ" ගීතය සදහා ගායනයෙන්, නර්තනයෙන් හා රංගනයෙන් යන ත්‍රිවිධ අංශයෙන්ම දායක වීමට අමරදේව මෙහිදී සමත් වෙයි
වෘත්තීමය
ඉන්දියාවේ ලක්නවු නුවර බාත්ඛන්ඩේ  අධ්‍යාබනායතනයෙහි  ලැබූ පරිචයත් සමග, ලංකා ගුවන් විදුලියෙහි නිත්‍ය ගායකයෙකු ලෙස සේවයට එක් වීම තුළින්, ස්වකීය ප්‍රතිභාව හා දැක්ම මින් පෙර නොවූ තරම් වූ වඩා පුළුල් ශ්‍රාවක ගහණයක් වෙත සම්ප්‍රේශණය කිරීමේ හැකියාව ඔහුට උදා වේ
බාත්ඛන්ඩේ අධ්‍යයනායතනයෙහිදී  ලබන සතතාභ්යාසයන්ගේ දැනුම ලබන දොන් ඇල්බර්ට් පෙරේරා ලංකාවට පැමිණෙන්නේ පණ්ඩිත් වනක්කු වඩුගේ දොන් අමරදේව ලෙසිනි
අමරණීය ආත්මයක් ලද දේවයාණන් යන අර්ථය ලද මේ නාමය ඔහුට ලබාදෙන්නේ මහාචාර්යය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන් විසිනුයි
මේ සමය වන විට ශ්‍රි ලංකාව ස්වාධීන ජාතියක් ලෙස නිදහස ලැබූ මුල්ම අවදිය වූ අතර, ශ්‍රි ලාංකේය අනන්‍යයතාවක් සහිත සංගීත විදිය නම් කවරක්ද යන ගැටළුව,  සමාජීය ප්‍රාඥයන්, කලාකරුවන් සහ පොදු මහජනතාව අතර විමසීමට බඳුන් දුන් තත්වයක් විය
මෙම තත්වයන්ට අනුකූලව, ස්වදෙශික ජන සංගීතය සමග, ඔහු ඉන්දියාවෙදී හැදෑරූ සංගීතයත් ඇසුරුකොට ගෙන වඩා සුඛනම්ය වූ සංගීත වහරක් මතුකොට ගැනීමට අමරදේව සමත් වෙයි
දකුණු ඉන්දියානු සහ ද්‍රවිඩ සංගීත ආකෘති පිළිබද අමරදේවයන් කළ පර්යේෂණාත්මක හැදෑරීම් ඔහුගේ සංගීත භාවිතාවේ නව මානයන් අතර වේ
ශ්‍රි ලංකාවේ අසහාය පද්‍ය රචකයෙකු වූ මහගම සේකරයන් හා එක්ව, අමරදෙවයන් විසින් කරන ලද ස්වර රචනා ශාස්ත්‍රීය සිංහල පද්‍යයේ ස්වර විභේදනයන් පිළිබඳ වූ ඔහුගේ අනන්‍ය ප්‍රතිභාව ගවේෂණය කරන්නක් වී තිබේ
මේ වන විට අමරදේවයන්ගේ සංගීත භාවිතාව සමස්ත ජාතියක භාවමය ආත්මය ප්‍රවර්ථනය කරන්නක් බවට පත්ව තිබේ
කාව්‍යමය නාට්‍ය (කරදිය, නළදමයන්ති ආදිය), චිත්‍රපටි (රන් මුතු දූව, ගම්පෙරෙළිය, රන් සළු, දෙළොවක් අතරේ, ගැටවරයෝ, රෑන ගිරවු, තුන්මං හංදිය ආදිය), නුර්ති (වෙස්සන්තර ) ආදී කෘතීන්ට මෙන්ම ගුවන් විදුලි හා රූපවාහිනී වැඩසටහන් වෙනුවෙන් ගීත දහස් ගණනක් ගායනා කිරීමට අමරදේවයන් හැකියාව ලැබීය
අමරදේව සහ ඔහුගේ බිරිය වන විමලාට දාව රන්ජන අමරදේව නමින් පුතෙකු සහ සුභානි අමරදේව - දක්ෂ ගායන ශිල්පිණියෙකි,  ප්‍රියන්වදා අමරදේව නමින් දියණිවරුන් දෙදෙනෙකු සිටිති
සම්මාන
පිලිපීන රමෝන් මග්සයිසායි සම්මානය (2001)
ශ්‍රි ලංකා රජයෙන් පිරිනමන දේශමාන්‍ය සම්මානය
ශ්‍රි ලංකා රජයෙන් පිරිනමන කලාකීර්ති සම්මානය
ඉන්දියානු පද්ම ශ්‍රි සම්මානය

චිත්‍රපට නාමාවලිය

සංගීත අධ්‍යක්ෂක

සංගීත ඇල්බම

මේවාද බලන්න
ලංකා ගුවන් විදුලි සේවය*

මූලාශ්‍ර

ඩිස්කවර් ශ්‍රී ලංකා- පේජ්
 සයිටේෂන් ෆෝ 2001 රමෝන් මග්සයිසායි එවෝඩ්
අමරදේව බෑග්ස් ටූ මෝ එවෝඩ්ස්

බාහිර සබැඳි
ඩබ්.ඩී.අමරදේව-  ඔන් ලයින් සෝං කලෙක්ෂන් 

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
සිංහල ගායකයෝ
උත්තර භාරතීය සංගීතය
සංගීතඥයන්
1927 උපත්
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
සිංහලයෝ
පානදුර, ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෝ
2016 මරණ
නන්දා මාලනිය ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය තුල ඇයගේ සම්ප්‍රදායික ශෛලීය නිසා විශාල අභිනන්දනයකට හා ජනප්‍රියතාවයකට පත්ව ඇත
එමෙන්ම හොඳම සහ ජනප්‍රියම ගායිකාව ලෙස ඇය සරසවිය සම්මාන 12 ක් හා ජනාධිපති සම්මාන 10 ක් දිනා ඇත
මුල් කාලය

නන්දා මාලනියන් උපත ලැබුවේ අලුත්ගම ලෙවන්දූවේ ග්‍රාමීය පවුලකය
ඇය නව‍ යෞවන වියේදී කොළඹ කොටහේනට පැමිණ ටී.එන්. මාග්‍රට් පෙරේරා යටතේ පැවති ශ්‍රී ගුණානන්ද විද්‍යාලයට ඇතුලත් විය
ඇය ශ්‍රේෂ්ඨ ගුරුවරියක්වු අතර ශිෂ්‍යයින්ගේ ගුප්තවු කෞශල්‍යයන් තක්සේරු කරනලදි
ඇය මවකගේ භූමිකාවක් ගෙනගිය අතර කාව්‍යය තරඟයකින් නන්දා මාලනීව තෝරාගෙන ලංකා ගුවන් විදුලියේ ජනප්‍රිය වැඩ සටහනක් වු කරුණාරත්න අබේසේකරයන්ගේ "ළමා මණ්ඩපය" ට "බුදු සාදු" නම් ගීතය ගයනා කිරීමට සලස්වන ලදි
එම ගීතය විශාල ලෙස ජනප්‍රිය වූ අතර නිතර නිතර ඇසෙන්නට විය
ඉන්පසුව ලංකා ගුවන් විදුලියේ හිටපු ප්‍රධාන නිලධාරී සරත් විමලවීර මහතා නන්දා මාලනියන්ගේ ශාස්ත්‍රීය සංගීත දිවිය සදහා සියලු අනුග්‍රහයන් දක්වන ලදි
අධ්‍යාපනය

නන්දා මාලනිය ඇගේ  නිරන්තර පුහුණු කිරීම් අනතුරුව කීර්තිමත්,  බී. වික්ටර් පෙරෙරා යටතේ සංගීතය
හදෑරීය, ඇය පසුව 1984 වසරේදී විශාරද උපාධිය ලබා ගැනීම සඳහා නැවතත් එම විශ්ව විද්‍යාලයට ගියාය
ගායිකාවක් ලෙස

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම වර්ණ චිත්‍රපටිය ලෙස "රණ්මුතු දූව" චිත්‍රපටිය නිෂ්පාදනය කරීමට සෙරන්ඩිබ් සමාගම විසින් 1961 දී තීරණය කරන ලදි
එහි සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සඳහා තෝරාගැනුනේ පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ය
එම චිත්‍රපටියට නාරද දිසාසේකර සමඟ යුග ගීතයක් ගායනා කිරීම සඳහා පණ්ඩිත් අමරදේවයන් විසින් නන්දා මාලනියට ඇරයුමක් ලැබුණි
ඇරයුම පිළිගත් ඇය ඇගේ කුලුදුල් චිත්‍රපටි ගීතය ලෙස "ගලන ගඟකි ජීවිතේ" ගීතය ගයනා කළාය
එම චිත්‍රපටිය ඉතා සාර්ථක වූ අතර වසරේ සරසවිය සම්මාන සියල්ලම  දිනාගන්නාලදි
"ගලන ගඟකි ජීවිතේ" ගීතය සමඟ ඇය අතිශය ජනප්‍රියතාවකට පත්විය
සංගීත කර්තව්‍යයන්

ඩී. ඩී. ඩැනී ගේ සංගීත  ප්‍රසංගයේ ගායනා කරන ලද "බුදු සාදු" ගීතය ඇයගේ සංගීත දිවියේ අති විශාල බලපෑමකට තුඩුදුනි
මෙමඟින් පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ගේ ඉතා ජනප්‍රිය වැඩසටහනක් වන "මධුවන්තී" හි ගීත ගායනයට ආරාධනාවක් ලැබුණි
එහිදී නන්දා මාලනියන් විසින්  "සන්ණාලියනේ" සහ "රන් දහදිය බින්දු බින්දු" යන ගීත එම වැඩසටහනෙහි ගායනා කරමින් විශාල අද්දැකීමක් සහ තත්වයක් ලබා ගැණිනි
මාලනියන්ගේ සාර්ථක නිෂ්පාදනයන්
පෙරදා මහ රෑ, පහන් කන්ද, සත්‍යය ගීතය, “පවන ගී එකතුව“,හේමන්තයේදී, තාරුකා ඇස්, පාවෙනා, සින්දු හෝඩිය, කිඳුරියකගේ විලාපය, මඳු බඳුන්, තරු, මල්මඳ බිසව්, සිනමා ගීතාවලෝකන, කිරිමදුවැල් , ලන්ඩනයේදී ගැයූ ගී, යතුර, හඳහාමි , සංඛ පද්ම, පෙම්බර ලංකා, කුංකුම පොට්ටු, ග්‍රැමෆෝන් ගී, අරලිය ලන්දට, මලට රේණු, නිලම්බරේ , සාරි පොඩිත්තක්  සහ පිරිත් පැන්
ආදර ගීත කිහිපයක් ගායනා කිරීමෙන් පසුව ඇයගේ අවධානය යොමුවූයේ ආගමික ගීත ගායනා කිරීමත්ටයි
උදාහරණයක් ලෙස "සාදු නාද" කැසට් පටයේ "දන්නෝ බුදුන්ගේ" ගීතය දැක්විය හැක
එම ගීතය දෙවන ජාතික ගීය ලෙසද සලකයි
එය ගායකයෙක් ලෙස පුද්ගලයෙකුට ලැබීමට හැකි දුර්ලබම අවස්ථාවකි
පසුව ඇයගේ අවධානය යොමුවූයේ ළමා ගීත ගායනා කිරීමටයි
උදාහරණයක් ලෙස "හඳ හාමි" ගීත ඇල්බමයේ ගීත 14 ක් අතුලත් වූ අතර ගී පද ආනන්ද රාජකරුණා, කුමාරතුංග මුනිදාස, සහ පූජ්‍ය එස්. මහින්ද හිමි විසින් ලියන ලදි
1990 වසරේ නිර්මාණය කළ "සිංදු හෝඩිය" ගීත 16 කින් සමන්විත වූ අතර එහි අරමුණවූයේ කුඩා දරුවන්ට සිංහල හෝඩිය හදුන්වාදීමයි
සම්මාන

නන්දා මාලනිය හොඳම සහ ජනප්‍රියම ගායිකාව ලෙස සරසවිය සම්මාන 12 ක් හා ජනාධිපති සම්මාන 10 ක් දිනා ඇත
එම ලැබූ සම්මාන වලින් ඇය නිතරම වෙනස් දෙයක් කිරීම සඳහා ගවේෂණාත්මක වූ අතර කැසට් සහ CD මාර්ගයෙන් එම නව නිර්මාණ රසිකයන්හට දායාද කෙරිණි
හොඳම ගායනය සඳහා ලැබූ චිත්‍රපටි සම්මාන -
, ගලන ගඟකි ජීවිතේ  - රන්මුතු දූව 1963 , මේ සිංහල අපගෙ රටයි සාරවිට 1965 ,රංග සැඩොල් කඳුලු 1967  , කින්චි පින්චි පුන්චි පැන්චි ආදරවන්තයෝ 1968 , හඳ හාවුන් මොණර තැන්න 1979 , සිංගින් පොයට් සිරිබෝ අයියා 1980 , දෙනෝදහක් නුවණ් අතරේ වජිර 1981 , අම්මාවරුනේ යස ඉසුරු 1982 , අහසින් පොළවට පෙම් රජදහන 1992 , ඉවුරු බිදුනු ගං තලාව අඹුදරුවෝ 1995
ඇය මේ දක්වා සෑම වසරකම පාහේ සම්මාන දිනා ඇත
සිංගප්පූරුව, මලයාසියාව, පාකිස්තානය, ජර්මනිය, සෝවියට් දේශය, ඉතාලිය, ප්‍රංශය, මැද පෙරදිග සහ මාලදිවයින වැනි රටවල් ඇයට ප්‍රසංග සඳහා ආරාධනා කල අතර එහිදී සාර්ථක ලෙස ප්‍රසංග ඉදිරිපත් කෙරිණි
1988 දෙසැම්බර් 16, ඇය ඇගේ 250 වන ප්‍රසංගය පවත්වන ලදි
2010 සැප්තැම්බර් මාසයේ නන්දා මාලනියන් සිරස නාලිකාව සමඟ එකතු වෙමින් දිවයින පුරා සජීව ඒක පුද්ගල ගීත ප්‍රසංග 25 ක් ද පවත්වන ලදි
මූලාශ්‍ර

වෙනත් සම්භන්ධතා

Sinhalalyrics-Nanda Malini
Nanda Malini-songs online 
නන්දා මාලිනිය වෙත දැනට පිරිනමා ඇති ජාතික මට්ටමේ සම්මාන
https
com/pages/Nanda-Malini-%E0%B6%9C%E0%B7%93%E0%B6%AD-%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80/240406086103
sk=videos
https
com/user/RanilMudunkotuwa/videos
1943 උපත්
ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
පුලස්ති ඍෂිතුමන් යනු රාවණ රජතුමගේ මුත්තනුවන් ය
විශ්‍රවස් මුණි යනු පුලස්ති ඍෂිතුමන්ගේ පුත්‍රයා වේ
මෙතුමාගේ නගරය පුලතිසි පුරය යි
එය වර්තමානයේ පොළොන්නරුව ලෙස හැදින්වේ
පොත්ගුල් විහාර පරිශ්‍රයේ ඇති ප්‍රතිමාව පුලස්ති ඍෂිවරයාගේ ය
පුලස්ති ඍෂිවරයා යනු හෙළයේ මහා විද්වතා ය
ලං‍කාවේ ප්‍රධාන ඍෂිවරයන් වන කපිල, ඉසුරු, වෙස්ස හා අගස්ති යන අයගෙන් ප්‍රධානියා ලෙස මෙතුමා සැලකෙයි
මෙතුමා තුන් වේදයේම සමර්ථ ව සිටි බව කියවේ
පුලතිසි ඉසිවරයා විසින් ලංකාවේ සංගීතය ඇති කළ බවට ද මතයක් සංගීත ඉතිහාසය නැමති ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වේ
මාලිගාවිල ආශ්‍රිතව මෙතුමා විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඇස්රෝහලක් තිබී ඇත
හිමාලයේ තිබූ වෛද්‍ය සමුළුවට ලංකාවෙන් පුලතිසි ඉසිවරයා ගිය බව සඳහන් වේ
මෙතුමාගේ ඔසු උයන් පිහිටියේ  රාවණා ඇල්ල අසල හා බඹර කන්ද ඇල්ල අසල බවට මතයක් ඇත
පුලස්ති සෘෂි සප්ත සෘෂින්ගේ කෙනෙකු ලෙසද සදහන් වෙයි
මේවාද බලන්න

 රාවණ රජතුමා
 විශ්‍රවස් මුණි
 යක්කයින්

මූලාශ්‍ර

ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය - ශ්‍රී ලංකාව
සාම්පදායික සිංහල දැණුම
මහාසේන රජ නොහොත් මහසෙන් රජු (ක්‍රි ව 276-303 ) මින්නේරි දෙවියන් ලෙසද හදුන්වා ඇත
මෙතුමා ලංකාවේ වැවු 16 කරවූ බව සදහන්ය
මින්නේරි වැව මින් එකකි
මෙම වැව පිරුණු විට අක්කර 4570 පමණවේ
මෙම වැවට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීම පිණිස මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ වූ අඹන් ගඟ සිට ඇලක් කරවිය
මෙතුමන්ගේ රාජ්‍ය කාලය තුලදී දකුණු ඉන්දියාවේ සිට  ලන්කාපුරට පැමිණි සංගමිත්ත නම් ස්ථවිරයන් වහන්සේ නමක් බුදුන්වහන්සේ විසින් නියම කල පිළිවෙත් මහාවිහාරය අනුගමනය නොකරන්නේයැයි ලෙස කීම පිට මහාවිහාරය විනාශ කල බව ඉහිහාසයේ සදහන්ය
පසුව රජුගේ මෙම තීරණය වෙනස්වූ බව ඉතිහාසය කරුණු දක්වයි. රුවන්වැලි සෑයට හා අභයගිරි සෑයට වඩා විශාලවූ ජේතවනාරාමය රජු
මහසෙන් රජු විසින් මැදිහත් වූ පසු ඔහුගේ උපදේශක මහායානා භික්ෂු සංඝමිත්තා නැවතත් නගරයට පැමිණියේය
භික්ෂු සංඝමිත්තා මහසෙන් රජතුමාට ඒත්තු ගැන්වූයේ මහාවිහාර භික්ෂූන් සැබෑ විනය උගන්වන්නේ නැත (බුදු දහමේ විනය නීති සංග්රහය)
මහවිහාරයට භුක්ති විඳින මිනිසුන් සඳහා දඬුවම්
මහසෙන් රජු භික්ෂූන් වහන්සේට ආහාර සැපයූ ඕනෑම කෙනෙකුට දඬුවම් නියම කළේය
මේ හේතුව නිසා මහාවිහාර භික්ෂූන් වහන්සේලාට අගනුවර තුළ ජීවත් වීමට නොහැකි විය
මහාවිහාරය අතහැර දමා රෝහණටත් ගියේය
(රටෙහි දකුණු කොටස)
මහවිහාරය හා පහතරට මහා විහාරය විනාශ කිරීම
භික්ෂු සංඝමිත්ත රජුට උපදෙස් දුන්නේ මහවිහාරය භික්ෂූන් විසින් අතහැර දමා ඇති බැවින්ය
එම ඉඩම රජතුමාට අයත් වේ
මහවිහාරය විනාශ කිරීමට රජ අවසර දුන්නේ ය
සංඝමිත්ත භික්ෂූන් සොල්දාදුවන් යැවූ අතර මහාවිහාර හා පහත් මහෝ පායා විනාශ කළහ
ගොඩනැගිලි දෙකකින් ලබාගත් ගොඩනැඟිලි අභයගිරි විහාරයේ වැඩි ගොඩනැගිලි තැනීම සඳහා යොදා ගන්නා ලදී
(කර්තෘ සටහන
මහින්ද හිමියන්ගේ ප්‍රයෝජන සඳහා දේවානම් පිය තිස්ස රජතුමා විසින් මුල් මහාවිහාරය ඉදි කරන ලද අතර දැන් මහසෙන් රජුගේ කාලය තුළ එය හයසියයකට පමණ පසුව එය විනාශ විය)
අමාත්‍ය මාඝවානබයගේ කැරැල්ල
මහසෙන් රජතුමා මහාවීර සහ ලුසා මහ පයා යන මහසෙන් මහා විනාශය රට තුළ බොහෝ දුෂ්කරතාවයන්ට පත් විය
මෙග්වවනාභයා නමින් කිං රජුගේ හොඳ මිතුරෙකු වූ එක් අමාත්යවරයෙකු (රෝහණ) වෙත ගොස් හමුදාවක් එක්රැස් විය
මහසෙන් රජතුමා රාජ්ය ආරක්ෂක හමුදාවට ආවා
ආර්ජර්වරුන් දෙදෙනෙකු ඩුරතිස්ස ජලාශයේ දෙපස කඳවුරු බැඳගත්හ
රාත්රි කාලයේදී ඇමතිවරයා සිතුවේ මම ජෑන්ස්ගේ අනෙක් පැත්තට කඳවුරු බැඳ සිටින මගේ හොඳ යාළුවෙකු වන මහසෙන් රජතුමා සමඟ රාත්රී භෝජන සංග්රහයක් පැවැත්විය යුතු බවයි. (දෙදෙනෙක් ඊළඟ දවසේ උදේ සමඟ සටන් කිරීමට සූදානම් වූහ)
රජු රජුගේ කඳවුරට ගොස් තමාටම හඳුන්වා දුන් අතර රජතුමා ඔහු කඳවුරට පැමිණියහ
දෙදෙනාම එකට කෑම කනවා
රජතුමා (ඇමතිවරයා) කැරලිකරුවෙක් වූයේ මන්දැයි විමසුවේය
රජතුමා විසින් මහාවිහාරය විනාශ වීමෙන් ඔහුව කැරලිකරුවෙකු බවට පත් කළ බව අමාත්යවරයා පැවසීය
රජු ඔප්පුව සඳහා සමාව ඉල්ලූ අතර මහවිහාරය ප්රතිසංස්කරණය කිරීමට පොරොන්දු විය
සංඝමිත්තාගේ මරණය
මහාවිහාරේ විනාශ කිරීමෙන් අනතුරුව භික්ෂු සංඝමිත්තා තූපාරාමය විනාශ කිරීමට මිනිසුන් සමග පැමිණියේය
එවකට රජුගේ භාර්යාවන්ගෙන් එක් අයෙකු සංඝමිත්තා ඝාතනය කිරීම සඳහා මුදල් ලබා දුන්නේය
කම්කරුවන් සංඝමිත්තා ඝාතනය කළ අතර තූපාරාමය විනාශයෙන් විනාශ විය
පොරොන්දු වූ පරිදි රජු මහාවිහාරය ගොඩ නැගුවේය
මහවිහාරයට පිටව ගිය භික්ෂූන් ආපසු එහි නැවතී සිටිති
ජේතවන විහාරය ඉදිකිරීම
සංඝමිත්තාගේ මිත්රයකු වූ තෙරා තිස්ස මහත්වරුන් වන හෝ දක්ඛිනාරාමයේ ප්රධාන භික්ෂුව විය
මහාවිහාරයට අයත් ඉඩමෙහි විශාල තූපාවක් ගොඩ නැගීමට රජතුමාට හැකි විය
මහවිහාර භික්ෂූන් මෙම ක්රියාව නතර කිරීමට උත්සාහ කළ නමුත් එය එසේ කිරීමට නොහැකි විය
මහාවහාරයට අයත් ඉඩම මත ජේතවන විහාරය ගොඩනගා ඇත
මහසෙන් රජු විසින් මැනීෂිය (මින්නේරිය) ජලාශය ඉදි කොට තවත් ජලාශ 15 ක් සහ පබ්බතන්ත ඇල ඉදිකර ඇත
මහසෙන් රජු විසින් ඉදි කරන ලද ජලාශ 16 ක්
(මානිහිර, මහගම, චලුර, ඛාන්, මහමනි, කොකාවත, ධම්මාරාම, කුඹලක, වැනාන, රත්මලාකන්දක, තිස්ස වාඩමාණ, වේලන්ගාවිට්ටි, මහගල්කා, සීරා, මහදාරගල්ලක, කලපසනා)
මහාවංශය අනුව, ඔහු බොහෝ කුසලතාවයන් සහ බොහෝ පාපයන් එකතු කළේය
කර්තෘ සටහන
රතුමළකණ්ඩු පාදාවිය ජලාශයට තිස්සමදමාක, කවුඩුල්ල ජලාශය ලෙසද, මහදාරගලාකා නාච්චාදුව ජලාශය ලෙස හඳුනාගෙන ඇත
මහසෙන්ගේ කාල පරිච්ඡේදය ලංකාව තුළ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ යුගයේ යුගයක් මිස බුද්ධාගම නොවේ
මහාවීර රජු විනාශ කළ ප්රථම මහසෙන් රජ මහජනයා ඔහුට දෙවි කෙනෙකු බවට පත් කළේය
අදටත්, අවුරුදු දෙදහසකට පසු ශ්රී ලංකාවේ ජනයා මහසෙන් දේවියෝ හෝ මින්නේරි දේවියෝ ලෙස හැඳින්වේ
ඇලහැර ඇල

වාසබා රජතුමා විසින් ඇලහැර ඇල යෝජනා ක්රමය ආරම්භ කර ඇති අතර මහසෙන් රජු වර්තමානය දක්වා එය ගොඩ නංවා ඇත
සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ නොසලකා හැර තිබූ ඇල මාර්ගය ප්රතිසංස්කරණය කරන ලද්දේ බ්රිතාන්ය ආණ්ඩුකාර හෙන්රි වෝඩ් විසිනි
ඇලහැර ඇළ ප්රදේශය ඇලහැර ආශ්රිතව ඇඹන් ගඟෙන් ආරම්භ වන අතර උතුරු, මින්නේරිය, ගිරිතලේ හා කන්තලේ ජලාශවල විශාල ජලාශවලට ජලය ගෙන එයි
ඇලෙහි සම්පූර්ණ දුර ප්රමාණය සැතපුම් 54 ක් වන අතර පළල අඩි 70 සිට අඩි 200 දක්වා වෙනස් වේ
(පාපන්දු ක්ෂේත්රයේ දිග මීටර් 300 ක් සමග සසඳන්න)
පුරාණ ලෝකයේ ශ්රේෂ්ඨතම ඇළ
(සංකේත
ශ්රීමත් ඉමර්සන් ටෙන්න්ට්ටන්)

"ඊජිප්තුවේ මෝරිස් විල හා අල් ආරාම්ගේ අද්භූත ගුහාව හැරුණු විට අතිවිශිෂ්ට මානයන් හැරුණු විට, කිසිම සමාන වර්ගයකින් කිසිම ජන වර්ගයක් නිර්මාණය කර නැත
පැරණි හෝ නවීනතම, ලංකාවේ සම්භාවනීය ටැංකිවල දැවැන්ත විශාලත්වයෙන් යුක්ත වේ
ඉෂෆන්හි කෝරූඩ්, ආයිමර් කෘතිම විල හෝ මයිසෝහි හයිඩර් වැවෙහි ජලාශයක් කලා වැව හෝ පදවිය සමඟ සමීපව හෝ සැළකිය හැකිය
පර්සියානු කානාත් හෝ පේරූහි උමං මාර්ගයේ හසාකියාගේ හයිඩ්රීවීව් කන්ද, ඇහරා ඇල ඔස්සේ මින්නේරි විල සමග සම්බන්ධ වූ පරාක්රම සමුද්රය (පරාක්රම සමුද්රය) සමග සම්බන්ධ විය හැකිය
(ශ්රීමත් එම්මර්සන් ටෙන්න්ට්න්ට්, සාහිත්යය
ආර්. එල්. බ්රොහියර්, පුරාණ වාරිමාර්ග කටයුතු - ආධුනික සඳහා සංශෝධිත)
ඇලහැර ඇල මාර්ගය
මීටර් 0.0 - ඇඹන් ගඟට ජල සැපයුම අත්හිටුවිය

ගෝඨාභය රජුගේ බාල පුත්‍රයා වූ මහසෙන් කුමරු ළමා කල ඇසුරු කලේ අභයගිරි විහාර වාස සංඝමිත්ත නම් භික්ෂුවක් සමගය
මහසෙන් රජ වූ පසු එම තෙරුන්ගේ අනුමැතිය මත මහායාන බුදුදහමට නැඹුරු වීම නිසා මහා විහාර භික්ෂූණ් වහන්සේලා අනුරපුර අතහැර ගියේය
මේ හේතුවෙන් මේඝවර්ණ ඇමතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් රජුට එරෙහිව කැරැල්ලක් ඇතිවිය
රජු නැවත මහා විහාරය ගොඩ නැගීම නිසා කැරැල්ල සමථයකට පත් වූ අතර මහා විහාර භික්ෂූණ් නැවත පැමිණියහ
නමුත් පසුව රජු,  එම භික්ෂූණ්ගේ අණ නොතකා  එහි ජේතවනාරාමය ගොඩනගන ලද අතර එය තිස්ස නම් තෙරුන්ට පූජා කලේය
මෙයින් ලංකාවේ ජේතවන නිකාය ආරම්භ විය
ආගමික අතින් අර්බුද පැවතියත් වැව් 16 ක් මෙතුමා විසින් කරන ලදී
මින්නේරිය, හුරුළු, රන්තිසා, මහකනදරා, මාමිණියා, කවුඩුළු, මාගල්ල, මොර වැව ආදිය ඒ අතර වේ
ඇලහැර ඇල විශාල කල මෙතුමා තලවතු ඇල වැනි ඇලවල් ද කරමින් රටේ වාරි තාක්ෂණයට ඉමහත් සේවයක් කලේය
ඉදිකරවූ වැව්
 මින්නේරිය වැව
 කණදරා වැව
 කවුඩුල්ල වැව
 මහගල්කඩවල වැව
 හුලුගල්ල වැව
 හිරාමුල්ල වැව
 හුරුළු වැව
 මාමිණියා වැව
 මාගල වැව
 කලවාන වැව
 මෙරවාපිය වැව

ඉදිකරවූ ඇලවල්
 පබ්බතන්ත ඇල
 රිදීබැඳි ඇල

ඉදිකරවූ අමුණු
 රිදීබැඳි අමුණ
වැව
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
මහසෙන් රජ
ධාතුසේන රජු  ක්‍රි
ව.455 සිට 473 දක්වා අනුරාධපුරය අග නගරය කර රාජ්‍ය කර වු  ශ්‍රේෂ්ඨ සිංහල රජ කෙනෙකි
එතුමා ශ්‍රී ලංකාවේ   මෞර්ය රාජ වංශයේ පළමු රජුයි
සමහර වාර්ථා වල එතුමා දසන්කෙළි ලෙසත් හදුන්වා දි ඇත
ධාතුසේන රජු එතුමාගෙ රාජ්‍ය  පාලන කාලය තුල එකල ශ්‍රී ලංකාවේ කොටසක් පාලන කාලය දකුණු ඉන්දිය ආක්‍රමණිකයන් පරාජ කර වසර 26 කට පසු මුළු ශ්‍රී ලංකාවම නැවත එක්සත් කරවිමට සමත් විය
එතුමාගේ  රාජ්‍ය පාලන කාලය තුල විශාල වාරි කර්මාන්ත 18 කරවන ලදි
යෝධ ඇළ, කලා වැව, බලලු වැව එතුමා කරවු වාරි කර්මාන්ත වලින්  ප්‍රධාන කිහිපයකි
අවුකන බුද්ධ ප්‍රතිමාවද එතුමාගේ රාජ්‍ය  පාලන කාලය තුල කරවු විශාල බුද්ධ  ප්‍රතිමාවකි
මහාවංශයේ සදහන්වන පරිදි ධාතුසේන රජතුම කරනලද වැව් 18ක් ඇත ඒනම්, යෝධ වැව, නුවරවැව, මෝරවැව, කෞඩුල්ලවැව, අල්ලෛවැව, අම්පාරවැව, එක්ගල් ආරුවැව, ඉරක්කාමම්වැව, කොන්ඩවට්ටවාන්වැව, නවකිරිආරුවැව, දෙබරවැව, රිදියගමවැව, බලලුවැව, කන්ඩලමවැව, ඉරනමඩුවැව, මුතුඅයියාන්කඩ්ඩුකුලමවැව, අක්කරායන්කුලම්වැව, පාවිකුලමවැව, උන්නිච්චායවැව, රුකුම්වැව, පිඹුරත්තව වැව යනාදියයි
මරණය 
පසුකලෙක සිගිරිය තම රාජධානිය කරගත් කාශ්‍යප රජු තම පියා වන ධාතුසේන රජුව කලා වැවේ වැව් බැම්මට තබා පස්ගසා ඝාතනය කරනලදි
පසුව ඇතිවූ තත්වය 
කාශ්‍යප රාජ්‍යත්වය අල්ලා ගැනීමෙන් පසු බියපත් වූ මුගලන්  ඉන්දියාවට පැන ගිය බව මහාවංසය කියයි
නමුත් ඔහු පැන ගියේය
කොහාටද යන වග මහාවංසයේ සඳහන් වන්නේ නැත
මෙය මහාවංස කර්තෘ නොදැන සිටින්නට ක්‍රමයක් නැත
එක්කෝ මුගලන් ආගිය අතක් නොමැති නිසා ඔහු ඉන්දියාවට පැන යන්නට ඇතැයි මහාවංස කර්තෘ උපකල්පනය කළා විය යුතු වෙයි
නැතහොත් මුගලන්ගේ ආරක්‍ෂාව පිණිස හෙළි නොකළා විය යුතුය
නමුත් එයින් පළමු වැනි ප්‍රස්තුතය මෙහිලා වඩාත් උචිත බව අපගේ කල්පනාවයි. මුගලන් පැන ගියේ සිය මවු පාර්ශ්වයේ ඥාතීන් විසූ පල්ලව දේශයට වන්නට වැඩි සම්භාවිතාවක්  තිබේ
ඔබට අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න

දොන් ඩෙවිඩ්  හේවාවිතාරණ  නොහොත් අනගාරික ධර්මපාල  නොහොත් සිරි දෙවමිත්ත ධර්මපාල 
 දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජ
 ධර්මපාල විද්‍යාලය

වක්‍රෝත්තිහරණ පිටු
සුසන්තිකා ජයසිංහ (උපන්දිනය - 1975/12/17, උපන් ස්ථානය අත්නාවල, ශ්‍රී ලංකාව) මීටර 100 හා මීටර 200 ඉසව් ප්‍රගුණ කර ඇති කෙටි දුර ධාවන ශූරියකි
ඇය ඔලිමිපික් පදක්කමක් දිනා ගත් එකම සිංහල පුද්ගලයාය
2000 වසරේ ඔලිම්පික් උළලේදී ඇය ලෝකඩ පදක්කමක් (පසුව එහි රිදී පදක්කම ඇයට හිමිවිය) දිනා ගත්තාය
කොළඹින් කිලෝ මීටර 60 පමණ උතුරින් පිහිටි කුඩා ගම්මානයක දිළිඳු පවුලකට දාව සුසන්තිකා උපත ලැබුවාය
ඇයට දිවීමට අවශ්‍ය සපත්තුවල මිල තම පවුලේ මාසික ආදායමටද වඩා මිලෙන් අධික වූ අතර, ඇයට සුදුසු පුහුණුකරුවන් හෝ උපකරණ කුඩාකල නොතිබිණ
එසේවුවත් මෙම බාධක සියල්ල පරදවා ඇය ග්‍රීෂ්ම ඔලිම්පික් තරඟ හා IAAF ලෝක ශූරතා තරඟවල පදක්කම් ලබාගැනීමට තරම් තත්වයකට ඇය පත් වූවාය
ඇය මෙම ජයග්‍රහණ ලබාගත්තේ ස්ව-උත්සාහයෙන් පැමිණි ගමන තුළදීය
ඇයට 1997දී  IAAF හි ලද ජයග්‍රහණයෙන් අනතුරුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පුහුණු වීම් සදහා යාමට අවස්ථාව උදාවිය
ශ්‍රියත් සුභාෂ් දිසානායක, දමයන්ති දර්ශා හා සුගත් තිලකරත්න වැනි අනිකුත් දක්ෂ ශ්‍රී ලාංකික  ක්‍රීඩාකරුවන් සමඟ එකතුව වසර 2000 දී පැවති ඔලිම්පික් තරඟවලදී ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට අන්තර්ජාතික තරඟකරුවන් සමඟ හොඳින් තරඟ කිරීමට හැකි බව ඇය ලොවට පෙන්වූවාය
වර්ෂ 1948 න්  පසුව පළමු වරට ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් මීටර් 200 කාන්තා ඉසව්වෙන්  ඔලිම්පික් පදක්කමක් දිනාගැනීමට එම තරඟාවලියේදී  ඇයට හැකිවිය
එහිදී ඇය මේරියන් ජෝන්ස් (Marion Jones) හා පවුලින් ඩේවිස්-තොම්සන්(Pauline Davis-Thompson) ට පිටුපසින් තරඟය නිමකර ලෝකඩ පදක්කම දිනාගත්තාය
නමුත් පසුව මේරියන් ජෝන්ස් හට තහනම් උත්තේජක චෝදනා එල්ල වීම හේතුවෙන් තරඟයෙන් ඉවත් කෙරුනු බැවින් පවුලින් ඩේවිස්-තොම්සන් හට රන් පදක්කමත්, ඇය හට රිදී පදක්කමත් හිමි වූවාය
සුසන්තිකාගේ ක්‍රීඩා දිවිය මතභේදාත්මක හා දුෂ්කර එකකි
වසර 1998 දී ඇයට තහනම් උත්තේජක භාවිතා කරන ලදැයි පවසා තරඟ තහනමක්ද පනවන ලදී
ඇයගේ දේශපාලනික ස්ථාවරයත්, ක්‍රීඩා නිලධාරීන් සමඟ ඇතිවූ ආරවුල් මේ තත්ත්වයට මුල්වූ බව සුසන්තිකා කියා සිටියාය
පසුව ඇයව මෙම වරදින් නිදහස් කරන ලදී
ඇය ඔලිම්පික් පදක්කම දිනාගෙන සිය රටට පැමිණීමෙන් අනතුරුව පිරිමි ධාවන ක්‍රීඩකයෙකුගේ පහර කෑමකට ද ලක්විය
මෙයට හේතුව ඇය ඡන්ද ව්‍යාපාර කටයුතු වලදී කලින් පැවති රජයට  සහය දීම බව ඇයගේ විශ්වාසයයි
ජාතික මලල ක්‍රීඩා සංගමයේ සහයක් නොමැතිවූ හෙයින් ඇයට අගහිඟකම් වලට මුහණ දීමටත්, වසර 2000 ඔලිම්පික් තරඟ වලට සහභාගී වීමටත් සිදුවිය
එනමුත් වසර 2000 ඔලිම්පික් ජයග්‍රහණ‍යත් සමඟ ඇයට ජාතික වශයෙන් අරමුදල් එකතු කර සහය දැක්වීමක් සිදුවිණී
එසේ වුවත් ඇය රට අතහැර ඇමරිකාවේ Los Angeles නගරයේ පදිංචියට ගියාය
කෙසේ වුවත් නැවත ලංකාවට වර්තමානයේදී ක්‍රීඩා පුහුණුකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කරයි
ඇය නාගලිංගම් එතිර්වීරසිංහම් (ආසියානු ක්‍රීඩා උස පැනීමේ 1958 රන් පදක්කම් ලාභී හා දෙවරක්, 1952 හා 1956 දී, ඔලිම්පික් ක්‍රීඩක) සමඟ පුහුණුවීමට Los Angeles නගරයට ගියාය
ඉන් ටික කලකට පසුව ඇය වසර 2007 ජෝර්දානයේ (Jordan) හි පැවති මීටර 100 හා මීටර 200 ආසියානු මලල ක්‍රීඩා තරඟවල රන් පදක්කම් ලැබීමටත් හා එම වසරේම පැවති ලෝක ශූරතා තරඟාවලියේ දී ලෝකඩ පදක්කමක් ලැබීමටත් සමත් වූවාය
එම ලෝක ශූරතාවය ඇය ජයග්‍රහණය කරනු ලැබුවේ ලෝක ශූරතාවයක් දිනා දස වසරකට පසුවය
දැනට (2007 අගෝස්තු 13 දිනට පෙර) IAAF ශ්‍රේණිගත කිරීම් අනුව මීටර 100 ඉසව්වෙන් ලොව 18 වන ස්ථානයටත්, මීටර 200 ඉසව්වෙන් ලොව 20 වන ස්ථානයටත් පත්ව සිටියාය
2009 වසරේ පෙබරවාරි 05 දින මවක් වීමේ බලාපොරොත්තුව සාර්ථක කරගැනීම සඳහා සිය විශ්‍රාම යාම ප්‍රකාශ කලාය
ඇය එම වසරේම මාර්තු 31 දින කුඩා පිරිමි දරුවෙකු බිහි කලාය
සුසන්තිකා ජයසිංහ 2010 වසරේ නොවැම්බර් මස නැවත ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයට පිවිසෙන බව ප්‍රකාශ කලාය
Kuruppuarachchi

පෞද්ගලික හොදම ප්‍රතිඵල

ජයග්‍රහන

ආශ්‍රිත ලිපි 
ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රීඩිකාවන්
ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රීඩකයන්

සටහන්

බාහිර සබැදි

ජීවමාන ජනයා
ක්‍රීඩකයන් ශ්‍රී ලාංකික
කෙටි දුර ධාවක
සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
1975 උපත්
ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
සුගතපාල ද සිල්වා ( 1928 අගෝස්තු 04 – 2002 ඔක්තෝම්බර් 28 ) සුවිශිෂ්ට ශ්‍රී ලාංකීය නාට්‍ය කරුවෙකු හා නවකතාකරුවෙකි
සුගතපාල ද සිල්වා 1928 අගෝස්තු 04 වන දා ශ්‍රී ලංකාවේ [[වැලිගම]මිදිගම දේනුවල දී] උපත ලද්දේ කුඩා වෙළෙන්දෙකුගේ පුතෙක් ලෙසටය
ඔහු එහි සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් වෙළෙන්දන් අතර හැදී වැඩුණි
ඔහුගේ මෙම මුල් කාලීන ජීවිත අත්දැකීම් බිත්ති හතර  ඉක්බිති සියල්ලෝම සතුටින් ජීවත් වූහ හා  එසේ වී නම්  මිනිසුනේ මෙය අසවු නවකතා ලිවීමට මගපාද‍න්නට ඇත
ද සිල්වා 1960 ගණන් වලදී කොළඹට පැමිණි අතර එම කාලයේදී තිබූ දේශපාලනික හා සංස්කෘතික ව්‍යාපාරවල නිරත වීමට පටන් ගත්තේය
සොඳුරු ආඥාදායකයා ලෙස සුරත්ල් නමකින් හැඳින්වූ ඔහු අපේ කට්ටිය ලෙස හැඳින්වූ නාට්‍යය කණ්ඩායමක් තනා ටිනීස් විලියම්ගේ හා පිරැන්ඩෙලෝගේ Cat on a Hot tin roof හා Six Characters in Search of an Author  වැනි නාට්‍යය පරිවර්තනය කර රඟ දැක්වීම සිදු කරන ලදී
මෙම නාට්‍යය සමගම ඔහු තට්ටු ගෙවල් හා බෝඩිං කාරයෝ වැනි එම කාලයේ මධ්‍යම පාන්තිකයන්ගේ ආකාරය ග්‍රහණය කරගත් නාට්‍යය ද ඉදිරිපත් කරන ලදී ඔහු‍ගේ අනෙකුත් නිර්මාණ අතර එකවල්ලෙ පොල් , හරිම බඩු හයක් , මුතු කුමාරි, ඇසළ සඳ හා මරාසාද් වේ
ද සිල්වාගේ හොඳම නාට්‍යය ලෙස බොහෝ දෙනෙක් සලකණු ලබන්නේ දුන්න දුනු ගමුවේ වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේත් 1971 කැරැල්ල අවසාන වනවාත් සමගම ලියන ලද්දකි
වෙළඳ ගැටුමක් මත පදනම් වුවත් එය   තාක්ෂණික ක්‍රම මගින් දේශපාලනය හා කලාව දක්ෂ ලෙස එකට මිශ්‍රකර යූ ආරියවිමල් හා ඩබ්ලිව් ජයසිරි  ගේ සුවිශිෂ්ඨ රංගනය සමග වූ සම්මිශ්‍රණයක් විය
එම දශකය අවසානයේ ඇති වූ දැඩි දේශපාලනික නාට්‍යය කරණයේ ආරම්භකයා වූයේ මොවුන් දෙදෙනාය
ද සිල්වා ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ නිෂ්පාදකවරයා ලෙස බොහෝ කාලයක් කටයුතු කළ අතර 1960 දශකයේ අග භාගයේදී සතිපතා වන රේඩියෝ නාට්‍යයවල හා කෙටි නාට්‍යය වැඩසටහන්වල ප්‍රධානියා වීය
වර්තමානයේ ඉතා ජනප්‍රිය ලේකකයන්ගේ හා නාට්‍යය කරුවන්ගේ ප්‍රථම නාමකරණ භූමිය වූයේ මෙයයි
1997 සිට ද සිල්වා ගේ ජීවිතය ඇඳට පමණක් සීමා වූ අතර රෝහලට ඇතුළත් කිරීමෙන් පසු 2002 ඔක්තෝම්බර් 28 වන දින අභාවප්‍රාප්ත විය
1928 උපත්
2002 මරණ
This about a famous writer in Sri  Lanka
He is a good  writer in Sri Lanka
This is mostly read this using small kids and big kids Yeah that's true
කුමාරතුංග මුනිදාස  ශ්‍රී ලංකාවේ විසූ ප්‍රකට වාග් විශේෂඥෙ⁣⁣යෙක්, අර්ථ කතාකරැ⁣වෙක්, කවියෙක් සහ පත්‍ර කලා⁣වේදි⁣යෙක් විය
ඔහු විසින් හෙළ හවුල නම් සංවිධානය පිහිටුවා, සිංහල භාෂාව තුළ අරක් ගෙන තිබූ සංස්කෘත බලපෑම් ඉවත් කිරීමට ඉමහත් පරිශ්‍රමයක් දරනු ලැබී ය
මෙතුමන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජීවත් වූ ශ්‍රේෂ්ඨ පඬිවරයකු ලෙස සලකනු ලබයි
ඔහු අන්‍ය සාහිත්‍යකරුවන් අතරින් විශේෂ වූයේ ඔහු තුළ පැවති අසාමාන්‍ය භාෂා ඥානයත්, නිර්මාණශීලී චින්තනය සඳහා සිංහල භාෂාව පැහැදිලිව
 හැසිරවීමත් නිසාය
සිංහල, පාලි, සංස්කෘත භාෂා හැසිරවීමේ හසල දැනුමත් සහිත වූ මෙතුමා දමිළ, මලයාලම්, ඉංග්‍රීසි, ලතින් සහ ග්‍රීක් භාෂා හැසිරවීමේ දක්ෂෙයක් ද වුයේය
යටත් විජිත සමයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය බලපෑම් හේතුකොට ගෙන 19 වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේ සිටම සිංහල සාහිත්‍යයේ පිරිහීමක් දක්නට ලැබිණ
කුමාරතුංග මුනිදාස, මහගමසේකර, මඩවල එස් රත්නායක, ආදීන් සිංහල සංස්කෘතිය රැක ගැනීමට මහඟු පරිශ්‍රමයක් දැරීය
කුමාරතුංග සාහිත්‍යවේදියෙකු මෙන්ම පර්යේෂකයකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවටම ආවේණික වූ සංගීත ශෛලියක් තැනීම සඳහා පර්යේෂණයන් රැසක් දියත් කළේය
කුමාරතුංග මුනිදාසයන් තම ජීවිත කාලයේ විවිධ කාල වලදී සාහිත්‍යකරුවකු, ගුරුවරයකු, ගුරුවරු පුහුණු කරන්නකු, පාසල් පරීක්ෂකයෙකු  කටයුතු කළේය
වර්තමානයේදී ද ළමුන් අතර වඩාත් ජනප්‍රිය කෘතීන් වන ශික්ෂා මාර්ගය,  මඟුල් කෑම, හීන්සැරය, ප්‍රබන්ධ සංග්‍රහය, පහන් කටුවෙකි, කවි ශික්ෂාව යනාදිය කුමාරතුංග මුනිදාසයන් විසින් රචිත කෘතීන් වේ
✓ළමා සාහිත්‍යය සඳහා දායකත්වය✓
සිංහල භාෂාව සහ සාහිත්‍ය ‍ක්ෂේත්‍රයේ එතුමා පතාක යෝධයකු බව කුමාරතුංග මුනිදාසයන්ගේ කෘති පරිශීලනයෙන් පෙනී යන්නේය
ආසාමාන්‍ය ආකෘතිමය ස්වරූපයකින් යුතු කාව්‍ය නිර්මාණ ඔහුගේ සාහිත්‍ය දිවියේ කැපී ‍පෙනෙන අංග වේ
✓හෙළ හවුල✓

-කුමාරතුංග-
දෙස, බස, රැස තෙරුවන් ලෙස සැලැකු අතර එය රැකැ-ගැනිමේ අරමුණින් ඇරැඹි හෙළ හවුල යනු 1941 දී ඒතුමා ගේ මුල් වීමෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ලංකා යටත්විජිතයේ පිහිටුවන ලද ජාතික සංවිධානයෙකි
දෙස, බස, රැස යන හෙළ තෙරුවන සුරැකීම සඳහා ඇරැඹුණු හෙළ හවුල, සිංහල බසෙහි අබිවැඩුම සඳහා විසල් මෙහෙවරක් ඉටු කළ ආයතනයෙකි
නිවැරැදි පිරිසුදු හෙළ බස නඟාලීම මේ ආයතනයෙහි මුල් අරමුණෙකි
තව ද හෙළ ඉතිහසෙහි සැබෑ යටගියාව ඉස්මතු කිරීම සඳහා ද හෙළ හවුලින් ඉටු වූ මෙහෙය නොපටු යැ
1941 සිට මේ දක්වා ක්‍රියාකාරී වැ පවත්නා එක මැ සිංහළ භාෂා ගුරුකුලය ද මෙය යි
හෙළ හවුලින් බිහි වූ කිවිවරු ද පඬිවරු ද බොහෝ යැ
"ලක්දිවට ඉතා බිහිසුණු කාලයකි
පිට රටින් සාල නැවතිණි
නම් අපට කෑම නැත
පිට රටින්  එන රෙදි නැවතිණි නම් අපට
විළි වැස්ම නැත
පිට රටින් එන යාන නැතිනම් අපට ගමන
නැත
කොටින් මැ පිට රට පිහිට නැත්නම් අපට කළහැකි
කිසිවක් නැත
"

(ලක් මිණි පහන් කතු වැකි - කුමාරතංග මුනිදාස)

ආනන්ද රාජකරුණා, එස්.මහින්ද හිමියන්, මුනිදාස කුමාරතුංග වැනි නිර්මාණශීලී නිර්මාණ කරුවන්ගේ ළමා නිර්මාණ ඉහළ මට්ටමක පැවැතුණා
ඒ අය ළමා මනසට උචිත ගීත සාහිත්‍යයක් ගොඩනැගුවා
අදත් අප ඒ ආස්වාදනීය ගීත රස විදිනවා
‘සිරිමත් මගෙ සකි යහපත් ළමයෙකි’ එවැනි අරුත්බර ගීත සංකල්පනා අද ළමා නිර්මාණ තුළ සරවිඳින්නට ලැබෙන්නේ නැහැ
වර්තමානයේ වැඩිහිටි ගීතය මෙන්ම ළමා ගීතයද පරිහානිය කරා ගමන් කරන ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙනවා
ව. 20වන ‍ශතවර්ශය මුල වකවානුවේ කුමාරතුංග මුනිදාස පඪිදු ඇරඹි හෙළ බස ව්‍යාප්‍රතිය
 නිසාද, දිනමිණ වැනි පුවත් පත් නිසාද, සිංහල භාෂාවට නව ඡීවයක් ලැබුණි
හෙළ හවුල
සිංහල කවියෝ

ළමා පද්‍ය සාහිත්‍යයේ කුමාරතුංග සලකුණ

සිංහල ලේඛන කලාවේ ප්‍රමුඛයකු වශයෙන් පිදුම් ලද කුමාරතුංග මුනිදාස මහතා 1887 ජූලි මස 25 වැනි දින රුහුණේ දික්වැල්ලේ දී උපත ලැබීය
කුඩා කල පටන් සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍රයට දැඩි ඇල්මක් දැක්වූ කුමාරතුංගයන් වෘත්තියෙන් ගුරුවරයෙකි
නිර්මාණශීලි ලේඛකයෙකු හා විශිෂ්ට ගණයේ අධ්‍යාපනඥයෙකු වශයෙන් එතුමාගෙන් සිංහල භාෂාවටත්, ජාතියටත් සිදුවූ සේවය අනභිභවනීයය
ළමා පද්‍ය සාහිත්‍යය පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේදී ළමයින් සඳහා පද්‍ය රචනයට පිවිසුනු මූලිකයා වශයෙන් කුමාරතුංග මුනිදාස සූරීන් අවිවාදයෙන් සඳහන් කළ හැකිය
කුමර ගී, කියවන නුවණ, හා ශික්‍ෂා මාර්ග පොත් පෙළ ඔහු විසින් රචනා කරන ලද ළමා පද්‍ය ග්‍රන්ථ අතර ප්‍රමුඛ වෙයි
එපමණක් නොව කුමාරතුංගයන් අතින් ලියෑවුණු ළමා ගද්‍ය සාහිත්‍ය කෘතිද බෙහෙවින් ජනාදරයට පාත්‍ර විය
හීන් සැරය, මඟුල් කෑම, හත් පණ යන ළමා, ගද්‍ය සාහිත්‍ය කෘති ත්‍රිත්වය ළමයින් තුළ පමණක් නොව වැඩිහිටියන් තුළ පවා ජනාදරයට පාත්‍ර විය
ජාතියේ ජීවනාලිය ළමා පරපුරයි
ළමයින් තුළ උදාර ආකල්ප ඇති කිරීමේ අදිටනින් යුතුව ළමා පද්‍යකරණයේ නියෑලුණු කුමාරතුංග මහතාට ළමා මනස, ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ආකල්ප හා රුචි අරුචිකම් පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් තිබූ බව ඔහුගේ ළමා පද්‍ය රචනා විමර්ශනයට ලක් කිරීමේදී පැහැදිලිව පෙනී යයි
ළමුන්ගේ පරිසරය හා ඔවුන්ගේ කල්පිත ලෝකය හා සමගාමීව යන අත්දැකීම් ළමා පද්‍ය රචනයේදී ඔහු උපයෝගී කොටගෙන තිබීම එහිදී දැකිය හැකි විශේෂ ලක්‍ෂණයකි
ළමා වහර පිළිබඳ අවබෝධයකින් යුක්තව සරල සුඛ නම්‍ය බස් වහරක් තම පද්‍යයන් සඳහා ඔහු විසින් යොදා ගන්නා ලදී
ලගන්නා සුළු අලංකාරෝක්ති භාවිත කිරීම මගින් ළමා මනස තුළ චමත්කාරයක් ඇති කිරීමට ඔහු සමත් විය
කුමාරතුංගයන්ගේ ළමා පද්‍යවල දැකිය හැකි තවත් සුවිශේෂී වූ ගුණාංගයක් ලෙස ගායනයට සුදුසු ආකෘති භාවිත කිරීම දැක්විය හැකිය
එනිසා ඔහුගේ ළමා පද්‍ය එදත් අදත් එකසේ රස විඳිය හැකිය
ළමයින්ට උචිත වූ වස්තු විෂයන් ඔස්සේ කාව්‍යයන් ඉදිරිපත් කරන කුමාරතුංග මහතා ළමා සාහිත්‍යයේ ස්වරූපය දක්වා සිටියේ මෙලෙසිනි
"දරුවන් හට මහත් - තැනක් නැතිව වැමැ වැටහෙන

උන්නේ සිත් පුබුදුවන - ඇඟපත නිකම් නටවන

යහළුවන් සමගින් - සසඳන්නට පොළඹවන

උන් කියවනු ඇසූ - වැඩිහිටියවුන් පහදවන

විසිතුරු පබැදුමෙකි - ඒ වයසට කවියෙක් නම්"

දරුවන්ට නිරායාසයෙන් අවබෝධ කරගත හැකි සරල නොගැඹුරු නිර්මාණ ළමයින්ගේ ඥනයට සරිලන අයුරින් රසාස්වාදය කළ හැකි වැඩිහිටියන්ටද සතුට දනවන කවි කතා රචනා විය යුතුය යන්න කුමාරතුංගයන්ගේ අදහස විය
ළමයින්ගේ රුචි අරුචිකම් පිළිබඳ මනා අවබෝධයකින් යුක්ත ව කාව්‍ය රචනයෙහි නියෑලුණු කුමාරතුංගයන් විවිධ වයස් මට්ටම්වල දරුවන්ට උචිත ආකාරයෙන් සිය රචනා ඉදිරිපත් කළේය
ඔහු අතින් ලියෑවුණු විශිෂ්ට ගණයේ ළමා පද්‍ය කාව්‍යයක් සේ "කුමර ගී" කාව්‍යය හැඳින්විය හැකිය
එහි සඳහන් "වෙරි වූ මීයා", "රෝස ගස", "අකුරු සතර උගත යුතු", "හාවාගේ වග", "ලේනා", "දරු සුරතල්", "උදය" ආදී පද්‍ය පන්තීන් වත්මනේ පවා කුඩා ළමුන් අතර සිත්ගත් ළමා පද්‍ය පන්ති වශයෙන් හැඳින්විය හැකිය
"ලේනා" නමැති ළමා පද්‍ය රචනාව මගින් කතුවරයා කුඩා ළමුන් ප්‍රිය කරන සත්ත්වයෙකු වූ ලේනා කවි පන්තිය සඳහා විෂය කර ගනියි
රස පලතුරු බුදිමින් නිදහසේ හැසිරෙන ලේනාගේ ක්‍රියාකාරකම්, කුඩා දරුවන් තුළ ලේනාට දක්වන කැමැත්ත මෙමගින් ධ්වනිත කිරීමට ඔහු උත්සාහ දරා ඇත
"ලේනේ බව පා නිදහස

ටිං ටිං ගාමින් මේ ලෙස

බුදිමින් හොඳ හොඳ පළරැස

සිටිනු දකින මට වෙයි තොස"

ලේනාගේ හැසිරීමේ ස්වභාවය ළමා මනස තුළ සංකල්පරූප මැවීමට සමත් වන අතර මෙම පැදි පෙළ මගින් ලේනාගේ ස්වරූපය හැරුණු විට නිදහස පිළිබඳ තරමක් ගැඹුරු අදහසක් ද ධ්වනිත වේ
කුමාරතුංගයන්ගේ තවත් අතිශය සාර්ථකත්වයට පත්වූ ළමා පද්‍ය නිර්මාණයක් වශයෙන් "හාවාගේ වග" නම් පැදි පෙළ හැඳින්විය හැකිය
බාල මහලු වැඩිහිටි කා අතරත් ජනාදරයට පාත්‍ර වූ මේ පැදි පෙළට ඔහු විසින් වස්තු විෂය වශයෙන් තෝරා ගන්නා ලද්දේ සත්ත්ව ලෝකයේ අහිංසක සතෙකු ලෙස නම් දරා සිටින හාවාය
"හා හා හරි හාවා

කැලේ මැදින් ආවා

හිටගෙන ගඟ ගාවා

වට පිට ඇහැ ලෑවා"

"කොළ දෙකටක් කෑවා

පැන් උගුරක් බීවා

තොල කට ලෙව කෑවා

ඉතින් ඇතැයි කීවා"

හාවා වේගයෙන් දුවවිත් ආහාරගත් ආකාරය ළමා මනසේ වාග් චිත්‍ර මැවෙන ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කොට ඇත
ඒ සඳහා ඔහු යොදාගත් සරල සුගම, සුලලිත බස් වහරක් වහ වහා බිඳී යන විරිතක් ඊටම උචිත වූවකි
හාවාගේ ජංගමශීලි ස්වභාවය මේ තුළින් මනාව පෙන්නුම් කෙරේ
කුමාරතුංගයෝ ජනකවි බසට තරමක් සමීප භාෂාවක් බොහෝ අවස්ථාවල තම ළමා පද්‍ය සඳහා යොදා ගත්හ
ව්‍යවහාරෝචිත භාෂාවෙන් ගත් වදන් සමූහයකින් රචිත මේ පැදි පෙළට ද ඔහු විසින් ජන කවි බසේ ආභාසය ලබා ගෙන ඇති බව සඳහන් කළ හැකිය
ළමා සිත සැබැවින්ම පිවිතුරුය
ඔවුන්ගේ සිත් සතන් තුළ උපදින අදහස් අව්‍යාජය
තම සිත් පරිදි නිදහසේ හැසිරීමට කැමැත්තක් දක්වන කුඩා ළමයා තම චරිතය හැඩගසා ගන්නේ කෙනෙකු අනුකරණය කිරීමෙන් හෝ අන් අයගේ බලපෑම් මතය
එහිදී ළමයාට නිසි ආදර්ශයක් නොලැබුණහොත් ඔවුන් තුළ සදාචාරාත්මක ගුණ වගාවක් ඇති නොවේ
ළමා මනස තුළ එවන් ගති ගුණ ඇති කරවීමට සමත් පද්‍ය රචනාවන්ට යොමුවූ කුමාරතුංග මහතා ළමා පද්‍ය සාහිත්‍යයේ මෙහෙවර නිසි පරිදි හඳුනාගත් පුද්ගලයෙකු විය
හොඳ නරක නිසි පරිදි ළමයාට වටහා දීමට උපදෙස් දෙන පද්‍ය රචනාවක් වශයෙන් ඔහුගේ "සිරිමත්" නම් පැදි පෙළ හැඳින්විය හැකිය
"සිරිමත් මගෙ සකි

යහපත් ළමයෙකි

නුවණත් ඇත්තෙකි

වැඩටත් සමතෙකි"

"උදයම පුබුදී

මුහුණට දියදී

කුල දෙවි නමදී

ගේ දොර අමදී"

ළමයෙකුට මෙවැනි කටයුතු එලෙසින්ම කළ යුතු යෑයි බල නොකරන කතුවරයා ආදර්ශවත් ළමයෙකු= තුළ මෙවන් ගති ගුණ පිහිටා තිබිය යුතු යෑයි ව්‍යංග්‍යාර්ථයෙන් පවසයි
ළමා මනස තුළ උසස් ගතිගුණ ප්‍රගුණ කොට ගුණ නුවණින් පිරි සිරිමත් වැන්නවුන් බිහි කිරීම ඔහුගේ පරමාර්ථය වන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය
සදාචාර සම්පන්න ළමා පරපුරක් බිහිකිරීමේ අටියෙන් නිර්මාණය වූ මෙවැනි පද්‍ය සර්වකාලීනය
සෞන්දර්යාත්මක හැඟීම් ළමා මනස තුළ ඇති කිරීමට සොබා දහමේ නොයෙක් වස්තූන් හා ක්‍රියාකාරකම් තම නිර්මාණවලට වැඩි වශයෙන් උපයෝගී කර ගැනීමට කුමාරතුංගයන් උත්සාහ දරා ඇත
ළමා මනසට සමීප ඔවුන් වඩාත් ප්‍රිය කරන ස්වභාව ධර්මයේ ජීවි, අජීවි වස්තු අවස්ථාවෝචිතව යොදා ගැනීමෙන් රසභාව පූර්ණ හැඟීම් ළමා මනසෙහි ජනිත කරවීමට ඔහු එමගින් සමත් විය
පරිසරයේ ඇති විවිධ මල් වර්ග දෙස නෙත යොමන කුඩා දරුවාගේ මනස තුළ ඇති වන හැඟුම් සමුදායක් "මල් බස්" නමැති පැදි පෙළ මගින් ඉදිරිපත් කොට ඇත
"ගස වතුසුදු වී පිරිසිදු

පොහොය නැතිදා - සිල්ගත් බඳු"

වතුසුදු ගස පොහොය දිනට පමණක් නොව සැමදා සිල් ගත් විලාසයක් මවා පායි
සුදු පැහැති මල්වලින් ගැවසුණු වතුසුදු ගස පිළිබඳ සරල පද මාලාවකින් මවන කවි සංකල්පනාව අපූර්වත්වයෙන් යුක්තය
"දහස් දලා - ගස විමලා

මහණ වැල - සිටිනතුලා"

කහ පැහැයෙන් බබළන දාස් මල් ගස මහණ වූ ආකාරයත් පෙන්නුම් කරයි
ඖචිත්‍ය නව්‍යත්වයෙන් යුක්ත වූ සරල උපමා යොදා ගනිමින් ඒ අවස්ථාව කුඩා දරුවාගේ මනස තුළ විත්‍රණය කරයි
"නැණ ගුණ දම් - රුව පැහැතුම්

ඇති අය නම් - රෝස කුසුම්"

"මල කිණිහිරි - රුවිනි සසිරි

නැති නැණ සිරි - දරුවෙකු සරි"

ගුණ නුවණින් හා රූපයෙන් උසස් දරුවෙකු රෝස මලකට සමාන කර දක්වන කතුවරයා රූපශ්‍රීයෙන් පමණක් යුක්ත වූ ගුණ නුවණින් යුක්ත නොවූ දරුවෙකු කිණිහිරි මලකට සමාන කර දක්වයි.

සත්ත්ව ලෝකයේ බළලා හා මීයා පිළිබඳ විවිධාකාර කවි කතා සුලබව ළමා මනසේ තැන්පත් වූවකි
එක් දිනක් මීයෙකුට වූ ඇබැද්දියක් පිළිබඳ "වෙරි වූ මීයා" නම් පැදිපෙළ මගින් කුමාරතුංග සූරීන් දක්වා ඇත්තේ ඉතා අපූර්ව ආකාරයෙනි
"දවසක් රා ටිකක්

ලැබ බී මත්ව මීයෙක්

බළලා වී මතක්

මෙසේ කීයේ උඩඟු වදනක්"

"බළලෙකු ඉතින් මට

අසුවුණු හොතින් විගසට

කඩා වූ දෙකකට

දමමි ඇදලා කහල ගොඩකට"

මත් වූ මීයා මෙලෙස පුරසාරම් බස් දෙඩූවද පියවි සිහියෙන් නම් මීයෙකු කෙදිනකවත් බළලා ඉදිරියේ මෙවන් වදන් පැවසීම විහිලුවකි
මෙහිදී කවියා මත් පැනින් මත්වූ පසු අප සමාජයේ සිටින බොහෝ පුද්ගලයන්ට තමා කවුද යන වග අමතක වී යන බවත් බලවතුන් ඉදිරියේ පුරසාරම් බස් පවසන එවන් පුද්ගලයන් වෙරි වූ මීයෙකුට සමාන බවත් නොකියා කියයි
තමාගේ තරම දැන ජීවත් විය යුතු බවද කතුවරයා පැවසීමට යත්න දරයි
කතුවරයා පැදි පෙළ අවසන දී උපදේශයක් ද දෙයි
"තම තරම දැනගෙන - 

නොපැවතුණහොත් සැම තැන

මීයාට වූ මෙන - බියයි වන්නේ 

නොසිතු විලසින"

මෙවන් උපදේශ ළමා පරපුරට පමණක් නොව වැඩිහිටියනට වුවද සුදුසුය
පැදි පෙළේ රසවත් භාවයට ඔහු විසින් අවස්ථාචෝචිතව යොදා ගත් වදන් සමූහය ඊටම උචිත වූවකි
"නැළවිල්ල" නම් පැදි පෙළ ද ළමුන් පමණක් නොව වැඩිහිටියන් අතරද ජනාදරයට පාත්‍ර වූ අතිශය සාර්ථක නිර්මාණයකි
කුඩා දරුවෙකු නිදි ගැන්වීම පිණිස රචනා වූ මේ පැදි පෙළ නැළවිලි ගීයක ස්වරූපය ගනියි
බාහිර පරිසරයේ ජීවී හා අජීවී සියලු වස්තු හැසිරෙන්නේ සුවසේ නිදන ළදරුවාගේ නින්දට කිසිදු බාධාවක් නොවන ආකාරයෙනි
දරුවා නිදාගන්නා අවස්ථාවේ අවට පරිසරයේ ස්වභාවය ඉතා චමත්කාරජනක ලෙසින් ඉදිරිපත් කිරීමට කුමාරතුංගයන් දරා ඇති උත්සාහය සාර්ථක යෑයි මෙම පැදි පෙළ රස විඳීමේදී හැඟී යනු ඇත
"තොටිල්ල සැම සුව පිරී - පැද්දෙයි තාලෙට සරී

අසමින් ගී සුමිහිරී - නිදන්න පුත රන් කිරී"

සරල තේමාවක් ඔස්සේ සැම විටම පද්‍යකරණයෙහි නියෑලුණු කුමාරතුංගයන්ගේ මෙවැනි බොහෝ නිර්මාණ අදටද බොහෝ දෙනා රස විඳිනු ඇත
අසිරිමත් උදැසනක ස්වභාවය ළමා මනසට කා වැද්දවීම සඳහා රචනා කරන ලද "උදය" නමැති පැදි පෙළ තවත් සාර්ථක වූ නිර්මාණයකි
දසතින් නැගෙන කා කා හඬ කුඩා දරුවාට අවදි වීමට සංඥවක් වැනිය
ප්‍රබෝධවත්ව අවදි වන කුඩා දරුවා ආයුබෝවන් කියා පිළිගන්නේ සිසිල් සුළඟයි
මෙවැනි සුන්දර වූ උදැසනක දරුවාගේ කාර්යය කුමක්ද යන්න කතුවරයා මෙලෙස දක්වයි.

"උතුම් වෙලාවැයි කියමින් සියල්ලෝ

යෙදෙත් නොලස් වීම තමන්ගෙ කම්හී

ඇඟත් සැහැල්ලුයි සිතෙහිත් බරක් නෑ

බලන්න පොත්පත් මට මේ වෙලාවයි"

අනලස්ව තම පොත්පත්වල කටයුතු ඇරඹීමට සුදුසුම කාලය සිතටත් ගතටත් සැහැල්ලු මේ උදැසන කාලය බව දරුවන්ට දන්වයි. උදැසනට පරිසරයේ ජීවී අජීවි සියලු වස්තූන්හි ක්‍රියාකාරීත්වය දක්වා දරුවාගේ කාර්යය කුමක්ද යන්න ඉන් පසුව දැක්වීම මගින් ඔහු සතුව ළමා මනස පිළිබඳ කෙතරම් අවබෝධයක් තිබුණේද යන්න වටහාගත හැකිය
එපමණක් නොව ළමා මනස තුළ තම රට, ජාතිය ආගම පිළිබඳ උදාරතර හැඟීම් ඇති කරනු වස් ඔහු විසින් රචනා කරන ලද "පුබුදුව" නම් පැදි නිමැවුම සමස්ත ළමා පරපුරටම දෙන මනා උපදේශයක් වැන්න
"ඉදිරියටම යව් හෙළයිනි - ඉදිරියට යවු

අපගේ රටෙහිම යෑද යෑද

ගැති වී තව තව හිඳිමුද

නිදහස නැති දිවි කුමටද

ඉදිරියටම යවු"

ජාත්‍යාලය හා ජාතික හැඟීම් ළමා මනස තුළ ඇති කරමින් තම දිවි පරදුවට තබා රට ජාතිය රැකගත යුතු බව මේ පැදි පෙළ මගින් පෙන්වා දී ඇත
නිදහසක් නැති දිවිය ඵල රහිත බවත් නැතිවී සිටීම නොව හෙළයන් ඉදිරියටම යා යුතු බවත් කවියා අවධාරණය කරයි
ළමා පද්‍යයක් හුදෙක් රස වින්දනයට පමණක් සීමා නොවිය යුතු අතර එය ළමයාගේ පෞරුෂ සංවර්ධනයට හා ළමයාගේ බුද්ධි වර්ධනයටද ඉවහල් විය යුතුය
එය මැනවින් පසක් කරගත් කුමාරතුංගයන්ගේ තවත් උසස් නිර්මාණයක් වශයෙන් ඉහත පැදි පෙළ සඳහන් කළ හැකිය
මේ හැරුණු විට "ලක් දරුවෙනි පුබුදු වවු" ආදී පැදි පන්තීන් මගින්ද ජාතිකාභිමානී හැඟීම් ඇති කිරීමට ඔහු උත්සාහ දරා ඇත
මේ අයුරින් ළමයින් වෙනුවෙන් කුමාරතුංගයන් අතින් රචනා වූ ළමා පද්‍ය සංඛ්‍යාව අති විශාලය
ළමා පරපුරේ සුබසිද්ධිය උදෙසා නිතර පද්‍යකරණයෙහි නියෑලුණු කුමාරතුංග සූරීහු සුචරිතවත් ළමා පරපුරක් අනාගතයට දායාද කිරීමේ ක්‍රියාවලියෙහි මූලික වූහ
1944 මාර්තු 02 වැනි දින ඔහු දැයෙන් සමුගත්ත ද "කුමාරතුංග" නාමය සදා අමරණීයය
හසීකා රංගනී ගමගේ

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ - අමරසිරි, ගුණවර්ධන, අලව්ඉසි සැබිහෙළ, 
අරිසෙන් අහුබුදු, (1970), කුමාරතුංග පැදි එකතුව I වෙළුම (සංස්)(
සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍යාංශය, කොළඹ
මදුරසිංහ ගුණතිලක, පියසේන කහඳගමගේ (1998) 
ළමා පද්‍ය සාහිත්‍ය මූලධර්ම හා එහි පරමාර්ථ, 
එස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ, කොළඹ
අලුත් දෙයක් නොතනන ජාතිය ඉහළට නොනගී
A ohasha perera)
පියදාස සිරිසේන මහතා
සිංහල ජාතිය අභාවයට යාමට වළක්වා ගැනීමට කටයුතු සිදු කළ දේශප්‍රේමියෝ අප රටේ බොහෝ සිටිති
පියදාස සිරිසේන එයින් එක් අයෙකි
මෙතුමාගේ උපත සිදු වූ සමයේ සිංහල සංස්කෘතිය අභාවයට යමින් පැවතිණි
ඒ කාලය ශ්‍රී ලංකාව නැමැති කුඩා එනමුත් සුන්දර දිවයින, බලවත් එමෙන් ම උපායශීලි බ්‍රිතාන්‍යවරු නොහොත් ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෝ යටතට පත්ව තිබුණි
1875 අගෝස්තු 31 දින දොම්වෝ හාමිනේ හා වරුණියගොඩ ගමගේ එමානිස් අප්පුට දාව උපන් මේ පින්වත් කුමාරයාගේ නාමය වූයේ පේද්‍රික් සිල්වා ය
මෙතුමා ඉගෙන ගත් පාසල වන්නේ වරාහේන ස්වභාෂා පාඨශාලාවයි.මෙතුමාට ව්‍යාකරණ සහිතව සිංහල ඉගැන්වූයේ ඉදුරුවේ පී.එස් ද සිල්වා මහතා විසිනි
ඉංග්‍රීසි භාෂාව ඉගෙන ගත්තේ බෙන්තොට ලංසි පල්ලියෙන් හා අලුත්ගම බ්‍රෝහියර් පාසලෙනි
එමෙන්ම බුද්ධ ධර්මය ඉගෙන ගත්තේ එකළ යාලේ ජයසුමනාරාමාධිපතිව වැඩ සිටි සිරි සුමනතිස්ස හිමියන්ගෙනි
අනගාරික ධර්මපාල තුමා ගම් නියම් ගම් සැරි සරමින් යන කළ ඉදුරුවේ පිරිමි පාසලට ද පැමිණියේ ය
එවිට කුඩා පේද්‍රික් සිල්වා දරුවා අනගාරික ධර්මපාල තුමා වෙනුවෙන් කවි පන්තියක් සාදා ගායනා කළේය
ධර්මපාල තුමා නම ඇසූ කල ඔහු දුන් පිළිතුර පේද්‍රික් සිල්වා විය
විදේශිය පන්නයට තිබූ එම නාමය එවේලෙම වෙනස් කොට “ අද පටන් නුඹේ නම පියදාස සිරිසේන ” මෙතුමා තම අධ්‍යාපනය අවසන් කොට “ සිතුමිණ”සගරාවට උප කතුවරයෙකු ලෙස කවි පබදින්නට ගියේය
ඉන් පසුව මෙතුමා ලී බඩු සාප්පුවක ලිපිකරු රැකියාවක් කළේය
අනගාරික ධර්මපාලතුමාග් සරසවි සදරැස පුවත්පතට ද ලිපි ලීවේ ය
ඉන් පසුව එතුමා “සිංහල ජාතිය” නමින් සගරාවක් ඇරඹුවේය
නමුත් අප රටේ ඒ වන විට පැවති කෲර පාලනය පියදාස සිරිසේ මහතා සහ තවත් සිංහල නායකයන් කිහිප දෙනෙතු අත්අඩංගුවට ගත්තේය
ඒ සිංහල - මුස්ලිම් කෝලාහල සම‍යේදීය
මේ නිර්භීත නායකයා අත්අඩංගුවේ සිටින කාලය අතරතුර දිත් මෙතුමා සිංහල බෞද්ධයා වෙනුවෙන් පොතක් ලීවේය
ඒ අෂ්ටලෝක ධර්මචක්‍රය යන ග්‍රන්ථයයි
මෙතුමා 1906 – 1946 වසර හතළිහ තුළ ලංකාවේ සිටි හොදම සහ ජනප්‍රියම සාහිත්‍යකරුවා වූවේය
සරලව කියතොත්මෙතුමා ඩබ්ලිව්.ඒ.සිල්වා මහතා, මාර්ටිං වික්‍රමසිංහ වැනි සාහිත්‍යකරුවන්ට වඩා ජනප්‍රියත්වය අතින් ඉදිරියෙන් සිටියේය
මෙතුමා ජනකතාවලට හා බණ කතාවට හුරු වී සිටි ලාංකික පාඨකයා වෙනුවෙන් නව ලොවක් තනා දුන්නේය
ඔහු තනා දුන්නේ නවකතාව නම් ලොයි
මෙතුමා පුවත්පත් කතුවරයෙකු,අමද්‍යප ව්‍යපාරයේ පුරෝගාමියෙකු,කවියෙකු ලේඛකයෙකු,දේශකයෙකු මෙන්ම දේශප්‍රේමියෙකු විලසින් රටට ‍සේවය කළේය
මෙතුමා ගේ සුරතින් ලියවුණු නවකතා පොත් විස්සකි
එයින් කිහිපයක් මෙලෙසින් සදහන් වෙයි
මෙතුමා “ජයතිස්ස හා රොසලින් නොහෙත් වාසනාවන්ත විවාහය,අපට වෙච්ච දේ ,මහා වියවුල,තරුණියකගේ ප්‍රේමය ,යන්තම් ගැලවුණා ,සුචරිතාදර්ශය ,අන්තිම කැමැත්ත ,පසන් නිවස,පරිවර්තනය,ඩිංගිරි මැණිකා ,වලව්වක පලහිලව්ව ,ශ්‍රී ලංකා මාතා, පලමුවන පාසල,ඩෙබර කෙල්ල”වැනි ප්‍රබන්ධ හා නවකතා රචනා කළේය
ජයතිස්ස හා රොසලින් නොහොත් වාසනාවන්ත විවාහය යනු එතුමාගේ ප්‍රථම කෘතියයි
එම පුස්තකය ප්‍රකාශනයට පත්කොට පළමු වසර 10 තුළ පිටපත් 25,000ක් පමණ පිටපත් කිරීමට සිදු වූ බව පැවසෙයි
මෙතුමා ඇදුම කරගත්තේ ටුවිට් රෙද්ද සමග සුදු කබාය හා ඇල්ෆ්‍රඩ් නම් හිස්වැසුමයි
බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදි බුද්ධාගමත්,පාරම්පරික කුල සිරිත් ඉවත දමා බිහිවුණු සමාජයට විරුද්ධව ඇරඹූ මහා සංස්කෘතික සංග්‍රාමයට ඔහුගේ පෑනේ වෙහෙස අනගාරික ධර්මපාල තුමා,වලිසිංහ හරිස්චන්ද්‍ර වැනි ශ්‍රේෂ්ට නායකයන් හා එක් වුණි
එදා සිංහල සමාජයට සිදුව තිබූ විපත පිළිබදව එතුමා මහා වියවුල නමැති පොතේ සදහන් කර තිබුණේ පහත අයුරිනි
ඇඳ රෙදි පෙරදි ඔහොරිය කමිස විගස ට‍
                               පෙරලෙති කලිසමට සහ සාය ගවොම ට
                               වැඩ නැති වට්ටි තොප්පිය ගනිති ඔලුව ට
                               දඟලති ඉතින් කැරපොතු වෙන්ට විගස ට

                                කනවා ගෙරි මසුත් හැම් බේකන්ද ගෙ න
                                බොනවා ජින් බ්‍රැන්ඩි සහ විස්කි අපම ණ
                                යනවා අලුත් තාලෙට ලංසි වෙන මෙ න
                                මොනවා අපට අඩුපාඩුද බල ඉති    න

මෙතුමා ටිබෙට් ජාතික එස්.මහින්ද හිමියන් මෙන් ම පෑන අවිය කොට ගත් උතුම් පුරවැසියෙකි
මෙතුමා තමන් විසින් රචිත ග්‍රන්ථයක් වන ජයතිස්ස හා රොසලින් ග්‍රන්ථයේ දී පර සුද්දාගේ හොද දෑ ගත්තාට කම් නැත
නමුදු තම ආගම දහම අමතක කොට ගැනීම වැරදි බව සදහන් කර ඇත
ඒ පාඨය පහත පරිදි එම පොතේ දක්වා ඇත
“යුරෝපීයා හෝ යකාගේ හෝ යහපතක් ති‍බේ නම්, එය ගත්තාට වැරැදි නැහැ
නමුත් පෙරාපු රත්තරන් වැනි අපේ උතුම් සිරිත් අත්හැර, මළබැඳි යකඩ වැනි යුරෝපීයන්ගේ වල් සිරිත් සියල්ලක්ම ගැනීමට අප ජාතිය සැරසී සිටීම නින්දාවකි
” 
එදා මෙරට සමාජය පෙලූ බේබදුකම, අධිපතිවාදය, දෑවැද්ද වැනි ව්‍යසනද ඔහුගේ විවේචනයට ලක් විය
සුරාවට හා බේබදුකමට විරුද්ධව ඔහු තරම් ලියූ කෙනෙකු එදා නොවීය
මේ ඔහුගේ ප්‍රසිද්ධ කවියකි
හැට ලස්සයක් හොඳ රුපියල් ගැණ දී ලා
                         සිය ලස්සයක් ගැලුමෙන් මැන ගෙන්වා ලා
                         බොන්නේ රට සුරා සිංහල අයියා ලා
                         ලාදුරු ලබාගැන්මක් වැනි පොලි දී ලා
                                                                      (මහා වියවුල)
බේබදුකම නිසා වැනසෙන පවුල් ගැන ඔහු ලීවේ අනුකම්පාවෙනි
සැමියාගේ බේබදුකම ගැන ලතවන බිරියකගේ ශෝකාලාපය, ඔහු මෙසේ සානුකම්පිතව ඉදිරිපත් කරයි
ටික ටික තමයි බිව්වේ මහිමි සඳ සුරා
                               ටික ටික දවස දවසින් වැඩිවුනයි සුරා
                               ටික ටික රැකුම් මගහැරුණා නිසා සුරා
                               ටික ටික දිළිඳු බව අප හට දුනිය සුරා

                               පමණ නැත අනේ මා කෑ ගුටි ඇනිලි
                               පමණ නැත හිසේ හැලු උණු හොදි ඇතිලි
                               පමණ නැත විඳපු දුක ඇඳි රෙදි වැරලි
                               පමණ නැත කියන්නට මා මුව සියලි

මෙතුමා අතිනත ගත්තේ මහබැත්මගේ දෝන සිසිලියා පෙරේරා නම් වූ කාන්තාව සමගය
මෙතුමාට දාව දූවරු පස්දෙනෙකුත් පුත්‍රයන් පස් දෙනෙකුත් ඉපදුණෝය
මේ මහා කතුවරයා හට තම රටේ නිදහසේ සුසුමක් හෙළන්නට නොහැකි වුණි
ඒ මෙතුමා නිදහස ලබා ගැනීමට වසර දෙකකට ආසන්න කාලයක් තිබියදී නොහොත් 1946.05.22 වන දින කොළඹ සෙන්ට්‍රල් ආරෝග්‍ය ශාලාවේදී මිය ගියේය
මෙවන් ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් පිළිබද කතා කිරීමේදී සියුම් ආඩම්බරයක් හදවත තුළ ජනිත වනවා නොඅනුමානය
නිමි
පූජ්‍ය මහාචාර්යය වල්පොළ ශ්‍රී රාහුල මහා තෙරුන් (1907-1997) යනු බෞද්ධ භික්ෂුවක්, පඬිවරයෙකු සහ ලේඛකයෙකු වූහ
උන්වහන්සේ 20වන සියවසෙහි  ශ්‍රී ලාංකීක ප්‍රාඥයන් අතුරින් ප්‍රමුඛයෙක් ලෙස සැලකේ. 1964දී උන්වහන්සේ, නෝර්ත්වෙස්ටර්න් විශ්ව විද්‍යාලයෙහි, ඉතිහාසය හා ආගම් පිළිබඳ මහාචාර්යය පදවියට පත් වීමෙන්, බටහිර ලෝකයෙහි මහාචාර්යය ධුරන්දර තනතුරක් හෙබවීමට වරම් ලැබූ පළමු  භික්ෂුව වූ සේක
උන්වහන්සේ වරෙක එකල විද්‍යෝදය විශ්ව විද්‍යාලයෙහි (දැනට ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස වැහැරේ) උප-කුලපති පදවිය හෙබවූහ
උන්වහන්සේ බුද්ධාගම පිළිබඳව ඉංග්‍රීසියෙන්, ප්‍රංශ බසින්, හා සිංහලයෙන් පුළුල් ලෙස ගත්කතුවරණයෙහි යෙදී ඇත
පූජ්‍ය තෙරුන්වහන්සේ විසින් රචිත වට් ද බුද්ධා ටෝට් (සිංහල පරිවර්තනය “බුදුන් වදාල ධර්මය” ) ග්‍රන්ථය, බොහෝ දෙනෙකු දකින්නේ  ථෙරවාද බුද්ධාගම  පිළිබඳ ලියැවී ඇති ඉස්තරම් පොත් කිහිපය අතුරින් එකක් ලෙසය
චරිතාපදානය

සංක්‍ෂිප්ත විස්තරය
දකුණු ශ්‍රී ලංකාවෙහි කුඩා ගම්මානයක් වන වල්පොල හිදී 1907දී උන්වහන්සේ මෙලොව එළිය දුටහ
උන්වහන්සේ දහතුන්වන වියෙහිදී පැවිදි දිවියට පත් වූහ
උන්වහන්සේ  තම අධ්‍යාපනය සිංහල, පාලි, 
[සංස්කෘත]], බුද්ධ ධර්මය, ඉතිහාසය හා දර්ශනවාදය යන ක්‍ෂේත්‍රයන් ගෙන් ලැබූහ
උන්වහන්සේ  විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනහි හා ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර, එහිදී,  ඊ. එෆ්. සී. ලුඩොක්, ජී. පී. මලලසේකර, ඊ. ඩබ්. අදිකාරම් සහ අනෙකුත් පතල උගතුන් ඇසුර ලදහ
සෝබෝන්හි උන්වහන්සේගේ කාල පරිච්ඡේදයෙන් පසුව, උන්වහන්සේ  විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයෙහි උප-කුලපති ධූරයට පත් වූහ
උන්වහන්සේ කතා බහට ලක්වුනේ උන්වහන්සේගේ  බහුශ්‍රැතභාවය නිසා පමණක් නොව, උන්වහන්සේ  තුල පැවැති ප්‍රබල සමාජවාදී අදහස් නිසාත් ජනතාවගේ දේශපාලන විඥානය නියෙමීමෙහි වැදගත් කාර්යභාරයක් භික්ෂූන් මත පැවරෙන බවට උන්වහන්සේ  තුල පැවැති මහත් දිට්ඨිය නිසාත්ය
භික්ෂුවගේ උරුමය නම් උන්වහන්සේ ගේ ග්‍රන්ථය, සොලොමන් ඩයස් බණ්ඩාරනායක ගේ 1956 මැතිවරණ ජයග්‍රහණයට උර දුන් බෞද්ධ දේශමානි ව්‍යාපාරයෙහි ප්‍රබල ස්වරයක් බවට පත් විය
පැවති රජය සමග පැවැති දේශපාලන විරෝධතා නිසා, උන්වහන්සේ  1969 දී විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඉවත් වූහ
බටහිරට ප්‍රත්‍යාගමනය වූ උන්වහන්සේ, යුරෝපයේ බොහෝ ශාස්ත්‍රීය ආයතන වල කටයුතු කලහ
උන්වහන්සේ ගේ දිවියෙහි අවසන් කාල පරිච්ඡේදයෙහිදී, ශ්‍රී ලංකාවට නැවත වැඩම කල, පූජ්‍ය මහාචාර්යය  රාහුල තෙරණුවෝ, අපවත් වන තුරුම, කෝට්ටේ නව පාර්ලිමේන්තුව අසල විහාරයෙහි වැඩ විසූහ
ශාස්ත්‍රීය වෘත්තිය
ආචාර්යය  රාහුල හිමි  ලංකා විශ්වවිද්‍යාල‍යට (වර්තමානයේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයලෙස හැඳින්වේ) ඇතුලත් වී අධ්‍යාපනය ලැබීය
උන්වහන්සේ බී. ඒ. ගෞරව උපාධිය (ලන්ඩන්) ලැබ, ඉන්පසු ශ්‍රී ලංකාවේ (ලංකාවේ) බුද්ධාගමෙහි ඉතිහාසය මැයෙන් ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධය ඉදිරිපත් කොට ආචාර්යය උපාධිය ලැබීය
අනතුරුව උන්වහන්සේ  ඉන්දියානු දර්ශනවාදය පිළිබඳ අධ්‍යයනය සඳහා කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලය වෙතද අනතුරුව මහායාන ධර්මය අධ්‍යයනය සඳහා සෝබෝන් විශ්වවිද්‍යාලය වෙතද වැඩම කලහ
උන්වහන්සේ  සෝබෝන් හි අධ්‍යයන කටයුතු කල මේ සමයෙහිදී  1950 ගණන් වල අගභාගයෙහිදී, ආචාර්යය රාහුල හිමි හට කිතු ගොස ගෙන දුන්, බුදුදහම පිළිබඳ මූලික පාඨ ග්‍රන්ථයක් ලෙස සැලකෙන වට් ද බුද්ධා ටෝට් ග්‍රන්ථය උන්වහන්සේ අතින් ලියැවිනි
පූජ්‍ය  ආචාර්ය රාහුල හිමි බටහිර විශ්වවිද්‍යාලයක මහාචාර්යවරයෙකු බවට පත් වීම් ලැබූ පළමුවැන්නා වූහ
උන්වහන්සේ ඉතිහාසය හා ආගම් සාහිත්‍යය පිළිබඳ මහාචාර්යය වරයා බවට පත්වීම් ලද සමයේ එක්සත් ජනපදයේ ථෙරවාද විහාර තිබුනේ නැත
උන්වහන්සේ පසුව එම විශ්වවිද්‍යාලයෙහිම ගෞරව සහිතව විශ්‍රාම ලත් මහාචාර්යය වරයෙකු විය
ආචාර්ය රාහුල හිමි වෙනත් බොහෝ ඇමරිකානු විශ්වවිද්‍යාලයන්හි තනතුරු දැරූහ
උන්වහන්සේ  ස්වාර්ත්මෝර් කොලීජිය යේ බාහිර කථිකාචාර්යය වරයෙකු හා UCLA හි  ප්‍රතිනිධි කථිකාචාර්යයවරයෙකු වූහ
ආචාර්ය රාහුල හිමි,  1964 දී විද්‍යෝදය විශ්ව විද්‍යාලයේ (දැනට ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයය) උප-කුලපති ධූරයට පත් වූහ
උන්වහන්සේ පසු කලෙක එක්සත් ජනපදයේ පළමු  ථේරවාද විහාරය වන  වොෂින්ටන් විහාරය පිහිටුවීමට අනුබල දීමෙහි පෙරදැරි වූහ
අභිධාන
ආචාර්ය රාහුල හිමි උන්වහන්සේගේ ජීවිත කාලය තුලදී බොහෝ අභිධානයන්ගෙන් බඅහුමන් ලබා ඇත
උත්තරීතර ගෞරව බුහුමානය වන ත්‍රිපිටකවාගීෂ්වරාචාර්යය (බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථයන් පිළිබඳ උත්තරීතර විශාරද), ශ්‍රී ලංකාවේ තවද පඬිවරුන් දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකු විසින් පමණක් හොබවන, ශ්‍රී යන ගරු නාමයද සහිතව, 1965 දී උන්වහන්සේට පුද කරන ලද්දේ  ශ්‍රී ලංකාවේ සංඝයා වහන්සේ ගේ පාර්ශවයක් වන ශ්‍රී කල්යාණි සාමග්‍රී සංඝ-සභාව විසිනි
බුරුමය වෙතින් උන්වහන්සේට "අග්ග මහා පණ්ඩිත" ගරු නාමය පිළිගන්වන ලදි
ප්‍රකාශන
ආචාර්ය රාහුල හිමි, ථේරවාද බුද්ධාගම පිළිබඳ පතර ලෙස ග්‍රන්ථකරණයෙහි යෙදී ඇත
උන්වහන්සේගේ ලෝ-පතල ග්‍රන්ථය වට් ද බුද්ධා ටෝට් යන්නට අමතරව, උන්වහන්සේ බුද්ධාගම පිළිබඳ ලියකියවිලි අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත
උන්වහන්සේ විසින් රචිත විශිෂ්ඨ ග්‍රන්ථ අතර, හිස්ට්‍රි ඔෆ් බුඩිසම් ඉන් සිලෝන්, හෙරිටේජ් ඔෆ් ද බික්කු, සෙන් ඇන්ඩ් ද ටේමිං ඔෆ් ද බුල් සහ ලෙ කෙමේපෙන්දියම් ඩි ලා සුපර් ඩොක්ට්‍රින් (ප්‍රංශ) වේ
පුස්තක නාමාවලිය
 වට් ද බුද්ධා ටෝට් (1959, ISBN 0-8021-3031-3)
 හිස්ට්‍රි ඔෆ් බුඩිසම් ඉන් සිලෝන්
දි අනුරාධපුර පීරියඩ්, තර්ඩ් සෙන්චරි බීසි–ටෙන්ත් සෙන්චරි ඒඩී (1966)
 හියුම ඉන් පාලි ලිට්රෙච ඇන්ඩ් අද එසේස් (1997, ISBN 955-650-000-6)
 ද හෙරිටේජ් ඔෆ් ද බික්කු
අ ෂෝට් හිස්ට්‍රි ඔෆ් ද බික්කු ඉන් එඩියුකේෂනල්, කල්චරල්, ෂෝෂල්, ඇන්ඩ් පොලිටිකල් ලයිෆ් (1974, ISBN 0-394-49260-9)
 හෙරිටේජ් ඔෆ් බික්කු (1974, ISBN 0-394-17823-8)
 සෙන් ඇන්ඩ් ද ටේමිං ඔෆ් ද බුල්
ටුවර්ඩ්ස් ද ඩෙෆිනිෂන් ඔෆ් බුඩිස්ට් තෝට්
එසේස් (1978, ISBN 0-900406-69-0)
 ද හෙරිටේජ් ඔෆ් ද බික්කු
ද බුඩිස්ට් ට්‍රැඩිෂන් ඔෆ් සර්විස් (2003, ISBN 0-8021-4023-8)

ආශ්‍රිත

බාහිර බැඳි

ආචාර්ය වල්පොල රාහුල හිමි ස්මරණය
වල්පොල රාහුල, (1996)
වට් ද බුද්ධා ටෝට්, ISBN 955-9219-19-7
වට් බුද්ධා ටෝට් 
පූජ්‍ය වල්පොල රාහුල හිමි
උදය මල්ලවාරච්චි විසින් රචිත කෙටි චරිතාපදාන ලුහුඬු සටහනක්
බුඩිස්ට් ස්ටඩීස් ඉන් ඔනර් ඔෆ් වල්පොල රාහුල ග්‍රන්ථය අනුසාරයෙන්, 1980, ISBN 0860920305 
ග්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසයේ පින්තූර 

1907 උපත්
ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ
ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ
චරිත කතා
උද්‍යාන නිර්මාණ ශිල්පී
කලා කීර්ති සිබිල් වෙත්තසිංහ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි කෘතහස්ත ළමා පොත් රචිකාවියක් මෙන්ම චිත්‍ර ශිල්පිනියකි
ළමා කාලය
ගාලූ පුරයේ උපත ලද සිබිල් වෙත්තසිංහ පළමුව අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ගින්තොට බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාවෙනි
දෙවනුව බම්බලපිටියේ ශුද්ධ වූ පවුලේ කන්‍යාරාමයෙනි
එච්. ඩී. සුගතපාල මහතාගේ "නවමඟ" පස් වන ප්‍රමාණයේ කියෑවීම් පොතට සිබිල් වයස අවුරුදු පහළොවේදී චිත්‍ර ඉදිරිපත් කළාය
වයස අවුරුදු දහනවයේදී චිත්‍ර ශිල්පිනියක වශයෙන් පුවත්පත් කලාවට පිවිස එදා මෙදා තුර වසර හැටකට වැඩි කාලයක් ළමයින් උදෙසා චිත්‍ර කතා නිර්මාණය කරන්නීය
එහිදී ඈ විසින් නිර්මාණය කරනු ලැබ ඇති සිංහල, ඉංග්‍රීසි ග්‍රන්ථ සංඛ්‍යාව දෙසීයකට අධිකය
කුඩ හොරා
1956 එළි දුටු ඇගේ "කුඩ හොරා" කෘතිය කතාවත්, චිත්‍රත් එකට සංකලනය කරමින් සිංහල ළමා කතාව නව මානයකට යොමු කළේය
එතැන් පටන් ඈ විසින් නිර්මාණය කරන ලද ළමා හා යොවුන් කෘති වෙනුවෙන් ජාතික හා අන්තර්ජාතික වශයෙන් බොහෝ සම්මාන දිනා ඇත
1965 දී "වෙසක් පහන" කෘතියට මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ ඉසොබෙල් හටිං සම්මානය හිමිවීම, 1986 වසරේදී ජපානයේ පළවූ හොඳම විදේශීය ළමා කෘතිය වශයෙන් "කුඩ හොරා" පොත සම්මානයට භාජනය වීම හා ටෝකියෝ නුවර ළමා පුස්තකාලය මගින් 1987 වසරේ ඉතාම ජනප්‍රිය ළමා පොත ලෙස එය තෝරා ගැනීම
හොඳම සැලසුම සහිත ළමා පොත සඳහා 2003 සාක් සම්මානය ඇගේ "දුවන රැවුළ" පොතට හිමිවීම අන්තර්ජාතික වශයෙන් ඇය ලැබූ සම්මානවලින් කිහිපයකි
ඇගේ "කුඩ හොරා" කෘතිය ජපානය, චීනය, කොරියාව, පිලිපීනය,නෝර්වේ, ස්වීඩනය, ඩෙන්මාර්කය, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු රටවල් 12 ක පළකර ඇති අතර තවත් බොහෝ පොත්ද වෙනත් විදේශවල ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත
මේ ලෙස විසිදුනු පොතක් ලෙසින් එළිදකින "පොඩ්ඩයි පොඩ්ඩියි" කෘතියද මුලින්ම පළ වූයේ 2008 වසරේදී ජපානයේය
සිබිල් වෙත්තසිංහ සිය කලා ජීවිතය ගොඩ නඟාගත්තේ ස්වෝත්සාහයෙනි