Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඔකිනාවා සහ අනෙකුත් රටවල් අතර පෝසිලෙන් නිෂ්පාදන වෙළඳාම මෙම යුගයේදී ඉතාමත් සරුවට සිදුවී ඇත
එමෙන්ම මෙම කාලයේදී, නැගෙනහිර ආසියානු වෙළඳ කටයුතුවලදී ඔකිනාවා දූපත වැදගත් භාණ්ඩ හුවමාරු ස්ථානයක් බවට පත්ව තිබුණි
ශුන්ටෙන් සහ එයිසෝ යන ර්යූක්යූ රජවරු ඔකිනාවාහි සිටි වැදගත් ආණ්ඩුකාරවරු වූහ
එයිසෝ රජුගේ කාලයේදී, එනම් 1291 දී මොන්ගෝලියාව විසින් ඔකිනාවා දූපත ආක්‍රමණය කිරීමට උත්සහ කලද එය අසාර්ථක විය
නොරෝවරියන් හෙවත් කාන්තා ශින්ටෝ ආගමික පූජකවරියන්ද මෙම යුගයේදී ඔකිනාවා දූපතට සංක්‍රමණය වූහ
1429 දී ෂෝ හාෂි රජු විසින් එවකට පැවති රාජධානි 3 එක්සේසත් කර නව රාජධානියක් ඔකිනාවා දූපත් හි පිහිටුවන ලදී
එම නව ර්යූක්යූ රාජධානියේ අගනුවර වූයේ ශූරී මාලිගයයි
මෙම රාජධානියේ විදේශ කටයුතු සහ අනෙකුත් සංවර්ධන කටයුතු නිරීක්ෂණය සඳහා වන නිලධාරීන් චීනයෙන් සංක්‍රමණය වූ මින්ග් රාජවංශයේ අය වූහ
17 වන සියවස වන විට ඔකිනාවා දූපත චීනය සහ ජපානය යන රටවල් දෙකටම බදු ගෙවන දූපතක් බවට පත්විය
ජපානය විසින් ලන්දේසීන් හැරුනුකොට අනෙකුත් යුරෝපීය ජාතීන් සමග වෙළඳ කටයුතු කිරීම අත්හිටවූ පසු භාහිර ලෝකය සමග වෙළඳ කටයුතු සිදුකල ජපාන වරායන් වූයේ ර්යූක්යූ සහ නාගසාකිය පමණි
1879 වසරේදී ජපානය විසින් ර්යූක්යූ රාජධානියට අයත් ඔකිනාවා දූපත් සමූහයම සිය රටට ඈඳා ගත්තේය
මෙයිජි රජය විසින් ර්යූක්යූ රාජධානිය ඔකිනාවා දිස්ත්‍රික්කය ලෙස පසුව නම් කරන ලදී
ශූරී රාජ පරම්පරාව එමගින් අවසන් විය
දෙවන ලෝක යුද්ධය අවස්ථාවේ සිදුවූ ඔකිනාවා සටන ඔකිනාවා දූපත් හිදී සිදුවූවකි
ඇමරිකානු හමුදා විසින් ඔකිනාවා දූපත් අල්ලාගැනීමට උත්සහ කරනු ලැබූයේ එමගින් ජපානය ආක්‍රමණය කිරීමේ සැලසුම් පහසු වන නිසාය
එම සටන දින 82ක් පැවතිනි
95,000 කට අධික ජපාන අධිරාජ්‍ය හමුදා සෙබළුන් සහ 12,510 ක් පමණ ඇමරිකානු සෙබළුන් එම සටනෙන් ජීවිතක්ෂයට පත්විය
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු, ඇමරිකානු හමුදා විසින් ජපානය අත්පත් කරගැනීමත් සමග ඔකිනාවා දූපත් ද ඇමරිකානු හමුදා පාලනයට යටත් විය
ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශ වලට අයත් ගුවන්, නාවික හා පාබල කඳවුරු රැසක් ඒ කාලයේදී ඔකිනාවා දූපත් හි ඉදිවිය
1972 ජූනි 17 වෙනිදා ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශ විසින් ඔකිනාවා දූපත් ආපසු ජපාන පාලනයට භාරදෙන ලදී
2010 වසරේ පෙබරවාරි මාසයේ සිදුවූ රිච්ටර් පරිමානයේ අංශක 7.0 ක ප්‍රබලතාවයෙන් යුතු භූකම්පනයක් ඔකිනාවා දූපතට බලපාන ලදී
ආශ්‍රිත 

 Geography of Japan
 Japanese archipelago
 History of the Ryukyu Islands
 Ryukyu Kingdom
 List of monarchs of Ryukyu Islands
 Shō Dynasties family tree
 Okinawan martial arts
 Names of Okinawa

මූලාශ්‍ර

උපහරණ

භාහිර සබැඳි
Islands of Okinawa Prefecture
Ryukyu Islands
World War II sites in Japan
World War II sites of the United States
බස් රථයක ආකරයට පිහිටවා ඇති පරිගනක පද්ඩති මෙ නම් වේ
කේබල් එකක් මැදිකර පරිගනක ආදිය සම්බන්ද කර ඇත
පරිගනක එක් කිරිම හා ඉවත් කිරීම කල හැක
කම්බි
වැට
ඉන්දියානු සියවස(හෝ ඉන්දියාවෙහි සියවස) යනු, 20වන සියවස බොහෝවිට ඇමරිකානු සියවස ලෙසින්ද සහ, 19වන සියවස පැක්ස් බ්‍රිටෑනිකා (බ්‍රිතාන්‍ය සාමය) ලෙසින්ද හැඳින්වුනු ආකාරයට,  ඉන්දියාව විසින් 21වන සියවස තුලදී ප්‍රමුඛත්වය ගැනුමට ඇති හැකියාව දක්වන පදයකි
පසුබිම

ප්‍රාඥයින්ට, මාධ්‍ය මූලාශ්‍රයන්ට  සහ ද වර්ල්ඩ් ඉකොනමි
අ මිලේනියල් පර්ස්පෙක්ටිව් යන ඔහුගේ පොතෙහි දැක්වෙන  ආර්ථික ඉතිහාසඥ ඇංගස් මැඩිසන්ගේ අදහස් පරිදී,   ඉන්දියාවෙහි රාජ්‍යයන් වෙතින්, ක්‍රියු 1 පමණ සිට ක්‍රියු 1000 පමණ දක්වා, ලෝකයේ විශාලතම ආර්ථිකය සමන්විත වී තිබිණි
එසේම, චීනය විසින් ලෝක ආර්ථිකයේ ප්‍රමුඛ ස්ථානය ගෙන සිටි කාලසීමාවෙහිදී, විශාලතම ආර්ථිකය සඳහා දෙවන ස්ථානය ඉන්දියාව විසින් හිමි කරගෙන තිබිණි
ලෝක ආදායමෙහි  (ආර්ථික ප්‍රතිදානය) ඉන්දියාවෙහි කොටස, 1700 වසරෙහි වූ 27% (යුරෝපයෙහි 23% හා සැසඳූ කල) අගයයෙන් 1950 වසරෙහිදී  3% දක්වා පහත බැස තිබුණි
17වන සියවසෙහිදී, ඉන්දියාව සහ චීනය විසින්, ලෝක දදේනියෙන්  60-70 ප්‍රතිශතයකට වග කියූහ
නූතන ආර්ථික ඉතිහාසඥයින් බොහෝ දෙනෙක් විසින්, ඉන්දියාවේ ආර්ථිකයෙහි පසුබෑම් තත්ත්වය සඳහා වගකිය යුත්තේ යටත්විජිත පාලනය බව පවසන්නේ, මෙම කාල සීමාවෙහිදී ඉන්දියානු කර්මාන්තයන්හී ආයෝජනය සීමිත වුනු බැවිනි
සාධක

භව්‍ය සුපිරි බලවතෙකු ලෙසින් ඉන්දියාව හඳුනාගෙන ඇත
දකුණු ආසියාවේ ආධිපත්‍යය රාජ්‍යය ලෙසින්ද සමහරවිට එය හැඳින්වෙන්නේ
ප්‍රදේශය තුල සමස්ත ආකාරයෙන් – දේශපාලන, ආර්ථික, හමුදාමය, සංස්කෘතික සහ, ජනවිකාශමය ලෙසින් – අතිප්‍රබල ප්‍රමුඛත්වයක් එය විසින් දරන බැවිනි
ආශ්‍රිත

තවදුරටත් කියවීම් 

 "ඊස් දිස් දි ඉන්ඩියන් සෙන්චරි
" ද ගාඩියන්
ඊස් ඉට් ද ඩෝන් ඔෆ් ද ඉන්ඩියන් සෙන්චරි, ආස්ක්ස් වෝට්න් ෆෝරම්
ඉන්ඩියා අබ්‍රෝඩ්
ගෝලීය දේශපාලනය
ඉන්දියාවේ ආර්ථිකය
දේශපාලනමය නවවාද
20වන-සියවසෙහි නවවාද‍
ඉන්දියාවේ විදේශ සබඳතා
ඉන්දියාවේ ආර්ථික ඉතිහාසය (1991–වර්තමානය)
ඉන්දියාව
ඉන්දුනීසියාවෙහි මද්‍යසාරය යනුවෙන් අදහස් වන්නේ,  ඉන්දුනීසියාව යන අග්නිදිග ආසියානු රටෙහි, මද්‍යසාර කර්මාන්තය, මද්‍යසාර  පරිභෝජනය සහ මද්‍යසාර ආශ්‍රිත නීති යනාදිය පිළිබඳව කරුණු වෙයි
ඉන්දුනීසියාව යනු  මුස්ලිම් බහුතර රටක් වුවද, එය බහුත්වචර්යා, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ අගාරික දේශයක්ද වෙයි
මෙම සාමාජීය සහ ජනවිකාශ තත්ත්වය නිසා, මද්‍යසාර පරිභෝජනය සහ වෙළෙඳාම සීමා කරන ලෙසට  ඉස්ලාමීය-පීඩන කණ්ඩායම් විසින්  රජය වෙත බලපෑම් එල්ල කලද, මද්‍යසාර පරිභෝජනය සඳහා මුස්ලිම්-නොවන්නන්ගේ සහ සහමතිය දෙන්නාවූ පොදු වැඩිහිටියෙකුගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව සැලකිල්ලෙන් විමසමින් සහ,  කිසියම් ආකාරයක මද්‍යසාර තහනමක් විසින් ඉන්දුනීසියානු සංචාරක ව්‍යාපාරයට සහ  ආර්ථිකයට ඇතිකරන බලපෑම් ඇස්තමේන්තු කරමින් පවතින ස්ථාවරයක රජය සිටියි
මද්‍යසාරය පිළිබඳ සම්පූර්ණ තහනමක්ද සහිතව ෂරියා නීති ක්‍රියාත්මක වන දැඩි ඉස්ලාමීය ස්වයංපාලන පළාතක් වන  අචේ ප්‍රාන්තය හැරුණු විට,   ඉන්දුනීසියාවෙහි දේශය පුරා බලපවත්වන මද්‍යසාර තහනමක් වර්තමානයෙහි නොපවතියි
ශකීරා ඉසබෙල් මෙබ්‍රැක් රයිපූල්  1977 පෙබරවාරි 2 දින  කොලොම්බියාවේ උපත ලැබූ  කොලොම්බියානු  ගායිකාවකි
මීට අමතරව ඇය ගී රචකයෙක්, නර්තන ශිල්පිනියක්, නිරූපිකාවක් ලෙස ලෝකයේම ජනප්‍රියත්වයට පත්ව ඇත
" ලතින් පොප් රැජින ", " අවිවාදිත නැටුම් රැජින ", " සටන් වදින්න රැජින ", " සමාජ මාධ්‍ය රැජින ", " ෆේස්බුක් රැජින " හා " ලෝක කුසලාන රැජින ලෙස බොහෝ ගෞරවාර්ථයෙන් කෙටි නම් වලින් ඇය ජනප්‍රිය වී ඇත
ඇය බැරන්ක්වීලාවේ උපත ලබා පාසලෙන් තම ලතින්, අරාබි, සහ රොක් ඇන්ඩ් රෝල් ගායන කුසලතාවයන් සහ  බෙලී නැටුම්  සඳහා දක්ෂකම් පෙන්වූවාය
ශකීරා තම පලමු ගීත ඇල්බම වන මැගියා සහ පෙලිග්‍රෝ 1990 මුල් අවදියේදී  නිකුත් කල නමුත් ඒවා ඇයව ජනප්‍රිය තලයකට ගෙන ඒමට තරම් සාර්ථක වූයේ නැත
කෙසේ හෝ ඇය තම ලතින් ඇමරිකන් මංගලාවතරනය තම 1996 පියෙස්  ඩෙස්කල්සොස් ඇල්බමය සහ ඇයගේ සිව් වන ඇල්බමය වන , Dónde Estn los Ladrones
මගින් සිදුකලාය
ශකීරා තම පස් වන ඇල්බමය වන ලොන්ඩ්‍රි සර්විස් මගින් ඉංග්‍රීසි වෙලදපල ආක්‍රමනය කිරීම ආරම්භ කලාය
එහි, "වෙන් එවර්, වෙයාරෙවර්", ගීතය 2002 වසරේ වැඩිපුරම මිලදී ගත් ගීතය විය
ඇයගේ ජනප්‍රියත්වය තවදුරත් ඇයගේ Fijación Oral, පලමු වෙලුම සහ Oral Fixation, දෙවන වෙලුම (2005) මගින්ද 21ක් වන සියවසේ ජනප්‍රියම ගීතය වූ "හිප්ස් ඩෝන්ට් ලයි" ගීතය මගින් තහවුරු විය
ශකීරාගේ අට වන සහ නව වන ඇල්බම වන ශී වුල්ෆ් (2009) සහ Sale el Sol (2010), අති මහත් පැසසුමක් ලැබූ නමුත් ඇයගේ එපික් රෙකෝඩ්ස් ආයතනය සමග පැවති ගිවිසුම් නිසා ලැබුනු අඩු ප්‍රචාරය නිසා ඇය තරමක අපහසුතාවලට ලක් විය
ඇයගේ 2010 ෆිෆා ලෝක කුසලානය සඳහා ඉදිරිපත් කල "වකා වකා (දිස් ටයිම් ෆෝ ඇෆ්රිකා)" එම වකවානුවේදී වැඩිම ආදායම් ලද ලෝක කුසලාන ගීතය බවට පත් විය
මිලියන 950කට වැඩි දර්ශන වාර ප්‍රමාණයක් සමගින් එහි වීඩියෝව යූ ටියුබ් වෙබ් අඩවියේ නව වැනි වැඩිම දර්ශන වාර ප්‍රමාණයක් සහිත වීඩියෝව බවට පත් විය
2013 සිට ශකීරා ද වොයිස් ,ඇමරිකානු රූපවාහිනි රියැලටි මාලාවේ පුහුණුකරුවෙකු ක්‍රියාකලාය
ඇය ඇයගේ දස වන ඇල්බමය වන ශකීරා ඇල්බමය, එහි "කාන්ට් රිමෙම්බ්ර් ටු ෆොගෙට්" යන ගීතයත් සමග මහත් ජනප්‍රියත්වයක් ලබා ගත්තාය
ශකීරා MTV වීඩියෝ සංගීත සම්මාන 5ක්, ග්‍රැමී සම්මාන 2ක්, ලතින් ග්‍රැමී සම්මාන 10ක්, බිල්බෝඩ් සංගීත සම්මාන 7ක්, ලතින් බිල්බෝඩ් සංගීත සම්මාන 28ක් සහ ගෝල්ඩන් ග්ලෝබල් සදහා නාම යෝජනා ඉදිරිපත් වීමක් ඇතුලුව සම්මාන 407ක් දිනාගෙන තිබේ
ඇයට හොලිවුඩ් වෝක් ඔෆ් ෆේම් මාර්ගයේ තරුවක් නම් කර තිබේ
ඇයගේ ගීත ඉතාම සීග්‍රයෙන් විකිනෙන අලෙවි භාන්ඩයක් වී ඇති අතර තනි ගීත මිලියන 70, ඇල්බම මිලියන 75ක්, ඩිජිටල් හඩපට මිලියන 60ක් ඇතුලු රෙකෝඩ මිලියන 200කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ලොව පුරා අලෙවි කරමින්  මෙතෙක් වැඩිම අලෙවියක් අයිති කර ගත් ලතින් කලාකාරිනිය බවට පත් විය
ඇය පුණයාදාර ක්‍රියාකාරකම් හා ප්‍රසංග හරහා බොහෝ ප්‍රසිද්ධ සමාජ සේවා වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කර තිබේ
2014 ෆෝබ්ස් සඟරාවට අනුව ශකීරා ලොව 58 වැනි බලවත්ම කාන්තාව ලැස ලැයිස්තුගත කර තිබැනවා
2014 ජූලි මස ඇය ෆේස්බුක් අනුගාමිකයන් මිලියන 100ක් ලැබූ පලමු පුද්ගලයා බවට පත් වනවා
පෙර ජීවිතය

ශකීරා ඉසබෙල් මෙබ්‍රැක් රයිපූල් 1977 පෙබරවාරි 2 දින කොලොම්බියාවේ බැරන්ක්වීලාහි උපත ලැබූ ඇය නිඩියා රයිපූල් සහ විලියම් මෙබ්‍රැක් චාඩිඩ් දෙපලගේ එකම දියනියයි
ඇයගේ පියාගේ දෙමාපියන් ඇයගේ පියා උපත ලැබූ නිව් යෝක් වෙත ලෙබනන් සිට සංක්‍රමණය වූහ
ඇයගේ පියා වයස 5 දී කොලොම්බියාවට සංක්‍රමණය විය
ශකීරා යන නම අරාබි () නාමයක් වන අතර "ස්තුතිවන්ත වනවා" යන තේරුම එහි අන්තර්ගත වේ
මෙය ශකිර් () යන නාමයේ ස්ත්‍රී නාමයයි
ඇයගේ මවගේ ආභාසයෙන් ශකීරා හට ස්පාඤ්ඤ සහ ඉතාලියානු සම්භවයක් ලැබිණි
ඇය රෝමාණු කතෝලිකයෙකු ලෙස හැදුණු වැඩුණු අතර කතෝලික පාසලකට ඇතුලත් කරන ලදි
ඇයට තම පියාගේ පෙර විවාහයෙන් අවුරුදු 8ක් වැඩිමල් අඩ-සහෝදරියක් සිටී.ශකීරා තම තරුණ කාලයෙන් වැඩි කලක් ගත කලේ කොලොම්බියාවේ උතුරු කැරිබියන් වෙරලේ පිහිටා ඇති නගරයක් වන බැරන්ක්වීලා නගරයේය
ඇය වයස 4දී තම පලමු කාව්‍ය වන "ල රෝසා දි ක්‍රිස්තල්" ("ද ක්‍රිස්ටල් රෝස්") ලිව්වාය
ඇය ක්‍රමක්‍රමයෙන් වැඩෙන විට තම පියා යතුරු පුවරුව හාවිතා කරමින් කතා ලියන අයුරු දැක මවිතයට පත් වී තමා හටද නත්තල් තෑග්ගක් ලෙස යතුරු පුවරුවක් ඉල්ලා සිටියාය
ඇයට වයස 7දී යතුරු පුවරුවක් ලැබුනු අතර එතැන් පටන් ඇය කාව්‍ය ලිවීම ඇරබුවාය
මෙම කවි ක්‍රමක්‍රමයෙන් ගීත බවට දියුණු විය
ඇයට වයස 2දී ඇයගේ වයස 8ක අඩ සොහොයුරෙකු යතුරුපැදි අනතුරකින් මිය ගිය අතර ඇය වයස 8දී "Tus gafas oscuras" ("ඔබේ අඳුරු කණ්නාඩි") යනුවෙන් තම පලමු ගීතය ලියුවාය
එම ගීතය තම දරුවා මියගිය ශෝකය වසන් කිරීමට කලු කණ්නාඩි පැලදි තම පියා පිලිබඳ ලියූ ගීතයකි
ඇයට වයස 4 දී ශකීරාගේ  පියා ඇයව දේශීය පෙරදිග ආපනශාලාවකට රැගෙන යනු ලැබුවා
එහිදී ඇය පලමු වරට අරාබි සංගීතයේ භාවිතයට ගන්නා ඩොම්බෙක් නම් සාම්ප්‍රදායික බෙර නාදයට  බෙලී නැටුම් ඉදිරිපත්කිරීමට පටන් ගත්තාය
ඇය මේසය මත නර්තනය කරන විට තමාට නර්තන ශිල්පිනියක් වීමට උවමනා බව වටහා ගත්තාය
ඇය තම කතෝලික පාසලේ පාසල් මිතුරන්ට හා ගුරුවරුන්ට ගීත ගායනා කිරීමෙන් සතුටු වූවාය
නමුත් ඇයගේ දැඩි තාරතාව සහිත කටහඩ නිසා 2 ශ්‍රේණියේ පාසල්  ගීතිකා කණඩායමෙන් ප්‍රතික්ශේප වීමටද සිදු විය
ඇයගේ සංගීත ගුරුතුමිය පවසා ඇත්තේ ඇගේ හඬ එල්ලුවෙකුගේ වැනිය කියාය
ඇයගේ අසාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරීබව නිසාම පාසලේදී ඇයව නිතරම පන්තියෙන් පිටතට යවා ඇත
ඇය පවසන අන්දමට ඇය සෑම සිකුරාදා දිනකම තමා ඉගෙන ගත් නැටුම් ගනනාවක් පාසලේදී ඉදිරිපත් කල නිසා ඇයව නිතරම පාහේ "බෙලී නැටුම් කෙල්ල" යන අන්වර්ථ නාමයෙන්ද හදුන්වා ඇත
ඇය සජීවී  ඉදිරිපත් කිරීම් සඳහා තම හැකියාව වටහා ගත්තේ ඒ ආකාරයෙන් බව ශකීරා පවසයි
ශකීරා කෙරෙහි යහපත් ගතිගුණ ඇති කිරීම කෘතඥතාව පිහිටුවීම  සඳහා ඇයගේ පියා ඇයව ප්‍රාදේශිය අනාථ නිවාසයක අනාථයන් බැලීම සඳහා කැටුව ගියේය
එහිදී දුටු දසුන් ඇයගේ මනසේ තදින් රැදුණු අතර ඇය තමාටම මෙලෙස පවසාගෙන ඇත
"මම ජනප්‍රිය කලාකරුවෙක් උන දවසක මම මේ අසරන ලමයින්ට උදව් කරනවා
"

වයස 10 සහ 13 කාලය තුලදී ශකීරා හට බැරන්ක්වීලා නගරය තුල විවිධ ප්‍රසංග ගනනාවකටම ආරාධනා ලැබුනු අතර ඒ හරහා ඇය බොහෝ සම්බන්දතා සහ අත්දැකීම් ලබා ගත්තාය
මේ කාලයේදී ශකීරාගේ හැකියාවන් සිතට කා වැදුනු  ප්‍රාදේශීය නාට්‍ය නිශ්පාදිකා මොනිකා ඇරිසා ශකීරා හට ඇයගේ වෘත්තීය සඳහා අත හිත දුන්නාය
බැරන්ක්වීලා සිට  බොගෝටා වෙත ගමන් ගත් ගුවන් ගමනකදී ඇරිසා විසින්  සෝනි කොලොම්බියා විධායක සිරෝ වාගස්  හට ශකීරාට හඬ පරීක්ෂණයකට අවස්තාව දෙන මෙන් ඉල්ලා සිටියාය
වාගස් නැවත සෝනි කාර්යාලයට පැමිනි පසු ශකීරාගේ හැකියාවන් අගය කරමින් ශකීරාගේ හඬ පටය ගීත හා කලා අද්‍යක්ශකවරයෙකුට ලබා දුන්නේය
කෙසේ නමුත් එම අධ්‍යයක්ශකවරයා ඇයගේ හඬ පටයට එතරම්  උනන්දුවක් පෙන්වා නැත
එනමුත් වාගස් ඉන් පසුබට නොවී ශකීරා හට බොගෝටා වලදී තවත් හඬ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමට වැඩකටයුතු සැලසුවේ ඇයට හැකියාවන් ඇති බව අනෙකුන් හට ඒත්තු ගැන්වීමටය
ඔහු සෝනි කොලොම්බියා  විධායක නිලධාරින් හඬ පරීක්ශනයට කැඳවූ අතර ඔහුගේ අභිමතාර්ථය වූයේ ශකීරාගේ ඉදිරිපත් කිරීම් වලින් ඔවුන්ව මවිතයට පත් කිරීමයි
ඇය ගීත 3ක් ඉදිරිපත් කල අතර ඒ හරහා සෝනි විධායක නිලදාරීන්  තෘප්තිමත් කිරීමටත් ගීත ඇල්බම 3කට ගිවිස්සවා ගැනීමටත් සමත් වූවාය
මූලාශ්‍ර

අපරදිග ගායකයෝ
1977 උපත්
සවුත් ඒෂියන් ඉන්ස්ටිටියුට් ඔෆ් ටෙක්නොලොජි ඇන්ඩ් මෙඩිසින් ලිමිටඩ් ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ආන්දෝලනාත්මක පෞද්ගලික උසස් අධ්‍යාපන සමාගමකි
බාහිර සබැඳි

 මාලබේ පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාල පාලනාධිකාරිය සමස්ත ලංකා වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයට එරෙහිව නඩු දමයි, [[ඒමන්ති මාරඹේ]]
 මාලබේ වෛද්‍ය විද්‍යාලයට එරෙහිව සියලු බලවේග සමඟ අරගල කරනවා 
 රුසියාව පෙන්වා ලංකාව ගොනාට ඇන්දවීම හෙවත් මාලබේ වෛද්‍ය විද්‍යාල අර්බුදය 
 මාලබේ වෛද්‍ය උපාධිය පිළිනොගනියි - රැවටීමට ලක්වුවන්ට වන්දි ගෙවන්න

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
මහනුවර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ලංකාතිලක පිළිමගෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ විහාර මන්දිරයක් වේ
ව. 1153-1186) විසින් ඉදිකරවන ලද්දක් සේ සැළකේ.

පිළිම ගෙය
ලංකාතිලකය පරාක්‍රමභාහු රජු විසින් ඉදිකරනු ලැබූ විහාර අතර විශාලතම ප්‍රථිමා ගෘහය ලෙස හැඳින්වේ
ගඩොලින් නිමවා ඇති එහි වහළ වෘත්තාකාර ස්වරූපයක් ගන්නා බැවින් ගෙඩිගේ සම්ප්‍රදායට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ
ප්‍රථිමා ගෘහය ගර්භ ගෘහය, අන්තරාලය, හා මුඛ මණ්ඩපය ලෙස කොටස් තුනකින් සමන්විත වන අතර එහි වූ හිටි බුදු පිළිමය අඩි 42 ක් පමණ උසකින් යුක්ත වේ
බුද්ධ ප්‍රථිමාවෙහි අත් හා මුහුණ විනාශ වී තිබේ
අඩි 40ක් උස හිටි බුදු පිළිමයක් වන ලංකාතිලක පිළිමගෙයි බුදුපිළිමය සමභංග ප්‍රතිමාවකි
ගඩොල් හා හුණු බදාම මාධ්‍යයෙන් ප්‍රචලිත වූ ප්‍රතිමා නිර්මාණය පිළිබඳව මනා උදාහරණයක් වන මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව 1910දී "එච්.සී.පී බෙල්"ගේ වාර්තා වලට අනූව අඩි 41ක් උස විය
එකල මෙහි හිස කොටස කැඩී ගොස් නොතිබූ අතර නිර්මාණය සඳහා භාවිත කර ඇති ගඩොල් ප්‍රමාණයෙන් කුඩා ඒවා වේ
ඒ මත ස්තර ගණනාවක් යෙදූ බදාම තට්‍ටු ඇත
බදාම තට්‍ටු 10ක් ප්‍රතිමාව සඳහා යොදාගෙන ඇත
ඇස්, කට, නාසා, සවන් යන කොටස් තැනීමේදී හුණු බදාම ස්ථර වශයෙන් භාවිත කිරීම අවශ්‍ය වේ
ගඩොල් ආකෘතිය ශරීරයේ බාහිර දළ ආකෘතිය පමණක් දරා සිටී. මෙහි දෙඅත් කැඩී ගොස් තිබෙන අතර එහි දකුණතින් අභය මුද්‍රාවද, වමතින් සිවුරු පොටද දරා සිටීම නිරූපණය වන අයුරින් තනා තිබෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කල හැකිය
බුද්ධ ප්‍රතිමාව අඩි 4ක් උස ගඩොල් පද්ම පීඨයක් මත වැඩ හිඳී
හුණු බදාමයෙන් කළ මෙය වර්ණ ගන්වා තිබී ඇත
මූර්ති ශිල්පියා බුදුන් වහන්සේගේ සිවුර අවසන් වන ස්ථානයට පහළින් කුඩා සිංහ රුවක් නිර්මාණය කර ඇත
සිවුරු පොටේ බර දරා සිටින අධාරකයක් ලෙස මෙය තනා ඇත
ප්‍රතිමාවේ කලාත්මක ලක්ෂණයන්ට හානියක් නොවන අන්දමට මෙය නිර්මාණය කර ඇති ආකරය විස්මය දනවන සුළුය
බුද්ධ ප්‍රතිමා හා ගෘහ නිර්මාණ ආකෘතිය ඉතා හොඳින් එකිනෙක හා සම්බන්ධවන ලෙස ගලපා තිබේ
එහි පිය ගැට පෙළ තවමත් දක්නට ලැබෙන අතර ඉහලට යන්නෙකුට යායුතුව ඇත්තේ පිලිමයට පි‍ටුනොපා ශරීරය හරස් අතට තබාගෙනය
එය මෙහි පවතින්නාවූ තවත් සුවිශේෂී ලක්ෂණයක් ලෙස සඳහන් කල හැකිය
මේවාද බලන්න
ලංකාතිලක විහාරය, උඩුනුවර
තිවංක පිළිම ගෙය
ථූපාරාම පිළිම ගෙය

මූලාශ්‍ර

පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ලංකාතිලක විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයට අයත් උඩුනුවර ග්‍රාමයේ පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ
ලංකාතිලක විහාරය ගම්පොල යුගයේ ඉදි කෙරූ විශිෂ්ඨතම වාස්තු ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන නිර්මාණයක් ලෙස සැළකේ.

ඉතිහාසය 
ලංකාතිලක විහාරයේ ඉතිහාසය ක්‍රි
ව. 14වන සියවස පමණ දක්වා දිවයයි
පැරණි මූලාශ්‍රයන්ට අනූව මෙම විහාරය හතරවන බුවනෙකබාහු රජ (ක්‍රි
ව. 1341-1351) සමයේ ඉදිකොට ලද්දක් බැව් විශ්වාස කෙරේ
රජු විසින් මෙම විහාරයේ ඉදිකිරීම් සිය ප්‍රධාන අමාත්‍ය සේනාධිලංකාරවෙත පැවරූ බවත්, ඔහු දකුණු ඉන්දියානු වාස්තුවේදී සත්පති රායර්ගේ සහය ඇතිව විහාරය ගොඩනැංවූ බවත් සඳහන් වේ
පුරාවිද්‍යාඥ සෙනරත් පරණවිතාන මහතාට අනූව, සතපති රායර් විසින් ලංකාතිලක විහාරය ඉදිකිරීමේදී, පොළොන්නරු යුගයේ සිංහල, ද්‍රවිඩ සහ ඉන්දුචීන වාස්තු නිර්මාණ රටා උපයෝගී කොට ගෙන ඇත
විහාරය

ස්වභාවික පිහිටි ගල් පර්වතයක් මත විහාර ගොඩනැගිලි ඉදිකොට තිබේ
ඉන් පිළිමගෙය ඊටම ආවේණික වූ සාම්ප්‍රදායික සිංහල මූර්ති හා වාස්තු ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විත වේ
එහි ඇතුල් බිත්ති මහනුවර යුගයේ සිතුවම් වලින් සමන්විතය
වර්ථමානයේ මහල් තුනක් පමණක් දැකගත හැකි පිළිම ගෙය, එකල මහල් හතරකින් සමන්විතව තිබූ බව විහාරයෙන් හමුවූ ලංකාතිලක තඹ තහඩුවට අදාල තොරතුරු වලින් හෙළිදරව් වේ
මීට අමතරව රජවරු විසින් විහාරයට සිදුකරන ලද ප්‍රධානයන් ගැන කියැවෙන, සිංහල සහ දෙමළ යන භාෂා ද්විත්වයෙන්ම කරවන ලද ශිලා ලේඛන විහාර පරිශ්‍රය තුලදී දැකගත හැකිවේ
දේවාල
ලංකාතිලක විහාරයේ පිළිමගෙය දේවාල පහකින් සමන්විත වන අතර, විෂ්ණු, ගණදෙවි, සුමන සමන්, විභීෂණ සහ කුමාර බණ්ඩාර යන දෙවිවරු එහි වන්දනාමාන වේ
මින් කුමාර බණ්ඩාර දෙවි ලංකාතිලක විහාරය ආරක්ෂා කරනු ලබන දේවතාවා ලෙස විශ්වාස කෙරේ
මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව
ලංකාතිලක විහාරය, පොළොන්නරුව
ගඩලාදෙණිය විහාරය

මූලාශ්‍ර

මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
අයිතිය සහිත බහුජාතික සමාගමකි
රසායනික පළිබෝධනාශක සහ ජාන වෙනස්කල බෝග බීජ මෙහි ව්‍යාපාරයයි
ආන්දෝලන සහ සමාගමට එරෙහි නෛතික ක්‍රියාමාර්ග

ශ්‍රී ලංකාව
රජරට වකුගඩු රෝගයට මෙම සමාගම රවුන්ඩ් අප් නමින් නිපදවන ග්ලයිෆොසෙට් රසායනය හේතුවන බැවින් ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව මෙම රසායනය තහනම් කර ඇත
එම තහනම ඉවත්කරවා ගැනීමට මෙම සමාගම මහත් වියදමක් සහ පරිශ්‍රමයක් දරනු ලබයි
ආශ්‍රිත ලිපි
 ග්ලයිෆොසෙට්

මූලාශ්‍ර

මොන්සැන්ටෝ සමාගම
පූනම් පාන්ඩේ
ප්‍රයොජන
දවුලේ කඩිප්පුව සාදන්නේ ඇට්ටේරියා ලීයකිනි
හේට් ස්ටෝරි 3 යනු 2015 වසරේ දෙසැම්බර් 4 වැනි දින නිකුත් කෙරූ විශාල් පාණ්ඩ්‍ය විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද  ත්‍රාසය මුසු ශෘංගාරාත්මක ඉන්දියානු සිනමා පටයකි
වික්‍රම් භාට් හා මධුරි බැනර්ජි විසින් රචනය කරනු ලැබූ එහි කරන් සිං ග්‍රොවර්, ෂාමන් ජෝශි, සරින් ඛාන් හා ඩේසි ෂා යන රංගන ශිල්පීහූ මූලික රංගනයෙන් දායක වේ
2014 වසරේ තිරගත වූ පාණ්ඩ්‍යගේ හේට් ස්ටෝරි 2 චිත්‍රපටියෙහි අනුගාමී සිනමාපටය ලෙස 2015 දෙසැම්බර් 4වන දින මෙය සිනමාහල් වෙත නිකුත් කෙරුණි
කතා වස්තුව
චිත්‍රපටය ආරම්භවන්නේ ධනකුවේරයෙකු වූ ආදිත්‍ය දිවාන් (ෂාමන් ජෝෂි) හා ඔහුගේ බිරිඳ වූ සියා දිවාන් (සරීන් ඛාන්), වික්‍රම් දිවාන් (අනතුරකින් ජීවිතක්ෂයට පත්වූ ආදිත්‍යගේ වැඩිමහල් සහෝදරයා) නමින් රෝහලක් විවෘත කරන අවස්ථාවක් පාදක කර ගනිමිනි
මෙම අවස්ථාවේ අහම්බෙන් හමුවන අමුත්තෙකු වූ සවුරව් සිංහානියා (කරන් සිං ග්‍රෝවර්) දිවාන් පවුල වෙත කාරයක් ත්‍යාග කරමින් ඔවුනට දහවල් ආහාරය සඳහා ආරාධනාවක් සිදුකරයි
එහිදී ඔහු ආදිත්‍ය වෙත අසැබි යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කරමින්, සියා තමා වෙත එක් රැයකට ආදිත්‍ය විසින් එවනු ලැබුවහොත් ආදිත්‍යගේ ව්‍යාපාර පුළුල් කරගැනීමටත්, වුවමනා තරම් මුදල් ලබා දීමටත් හැකි යැයි ප්‍රකාශ කරයි
සවුරව්ගේ මෙම පහත් යෝජනාව ආදිත්‍ය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරයි
මේ සිදුවීමෙන් පසු සවුරව්, ආදිත්‍ය විනාශ කිරීමට කුමන්ත්‍රණ සිදුකරමින්, ඔහුගේ හවුල්කරුවෙකු වූ කායා (ඩේසි ෂා) ඝාතනය කරයි
මෙම ඝාතනයේ වැරදිකරුවා බවට ආදිත්‍ය පත්වෙයි
සිය සැමියා සිරභාරයේ සිටිනු දැකීමට අකමැති වන සියා ඔහුගේ නිර්දෝෂීභාවය ඔප්පු කරනු වස් සවුරව් විසින් සිදුකල යෝජනාව පිළිගනියි
එහිදී ඇය සවුරව්ගේ මෙම යෝජනාව සිදුකිරීමේ මූලික අරමුණ දැනගන්නා අතර, පසුව ඇය සහ ආදිත්‍ය, සවුරව් විනාශ කර දැමීමට ඔවුන්ගේ හැකි උපරිමය සිදු කරයි
රංගන ශිල්පීන්
 කරන් සිං ග්‍රොවර් - සවුරුවු සිංහානියා / කරන් සිංහානියා (සැබෑ නාමය) ලෙස
 ෂාමන් ජෝශි - ආදිත්‍ය සිංහා ලෙස
 සරින් ඛාන්  - සියා දිවාන් ලෙස
 ඩේසි ෂා - කායා ෂර්මා ලෙස
 ප්‍රියංශු චැටර්ජි - වික්‍රම් දිවාන් ලෙස
 පූජා ගුප්තා - ගීතයක

මූලාශ්‍ර
ගඩලාදෙණිය විහාරය (ධර්මකීර්ති විහාරය) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ
එය පිළිමතලාව හන්දියේ සිට දවුලගල මාර්ගයේ කිලෝමීටර 1ක් පමණ දුරින් පිහිටයි
මෙම විහාරය වත්මන් ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින අංගසම්පූර්ණ ගල් විහාරය ලෙස සැලකේ.

ඉතිහාසය
ගඩලාදෙණිය විහාරයේ ඉතිහාසය ක්‍රි
පැරණි මූලාශ්‍රයන්ට අනූව මෙම විහාරය පළමුවන ධර්මකීර්ති හිමියන්ගේ අනුශාසනා පරිදි හතරවන බුවනෙකභාහු රජ (ක්‍රි
ව. 1341-1351) විසින් ඉදිකරන ලද්දක් වේ
රජු විසින් මෙම විහාරයේ ඉදිකිරීම් සිය ප්‍රධාන අමාත්‍ය සේනාධිලංකාර වෙත පැවරූ බවත්, ඔහු දකුණු ඉන්දියානු වාස්තුවේදී ගණේශ්වරාචාරීගේ සැළසුමකට අනූව විහාරය ගොඩනැංවූ බවත් සඳහන් වේ
මෙය ගම්පොල යුගයේ ඉදිකල ඉතා වැදගත් සිද්ධස්ථාන යකි

විහාරය

ගඩලාදෙණිය විහාරයේ මූලික ඉදිකිරීම් ලක්ෂණ හා වාස්තුකලා ලක්ෂණ දකුණු ඉන්දිය විජයනගර් සම්ප්‍රදායට සමානතා දක්වයි. ස්වභාවික පිහිටි ගල් පර්වතයක් මත විහාර ගොඩනැගිලි ඉදිකොට තිබේ
විහාරය ප්‍රථිමාගෘහයකින්, පිවිසුම් තොරණකින්, චෛත්‍යයකින්, බෝධි වෘක්ෂයකින්, සංඝාවාසයකින් හා දේවාල දෙකකින් සමන්විත වේ
විහාර භූමියෙහි මීට අමතරව පැරණි ශිලා ලිපි කිහිපයක්ද දැකගත හැකිවේ
කළු ගලින් නිර්මිත විහාරය එකක් පිටුපස එකක් යෙදෙන පරිද්දෙන් කාමර දෙකකින් සහ පිට මණ්ඩපයකින් යුක්ත වේ
එහි ඇතුල් කාමරය තුල රියන් 12 ක් පමණ උස් වූ ඔත් පිළිමයක් හා හිටි පිළිම  හතරක් දැකගත හැකි වෙයි
පිටමණ්ඩපය ඉදිරිපිට ස්ථාපිත ගල් කුලුණු ද්විත්වය විහාරයේ වූ සුවිශේෂී නිර්මාණයක් සේ සැළකේ. එහි වම් ගල් කුළුණ ගණේශ්වරාචාරී විසිනුත් දකුණු කුළුණ ලාංකීය ගල් වඩුවෙකු විසිනුත් කැටයම් කර ඇතැයි පැවසේ
ඒ අනූව වම් කුළුණ හින්දු ආභාසයට අනුවත්, දකුණු කුළුණ බෞද්ධ ආභාසයට අනුවත් සකස් කොට තිබේ
ශෛලමය බෝධිඝරයකින් වටවූ ගඩලාදෙණිය විහාරයේ වූ බෝධි වෘක්ෂය, දඹදිව දෙව්රම් වෙහෙර ආනන්ද බෝධියෙන් රැගෙන ආ බෝධි අංකුරයක් යැයි විශ්වාස කෙරේ
එය පළමුවන ධර්මකීර්ති හිමි විසින් රෝපණය කොට තිබේ
සිද්ධස්ථානයේ වූ අඩි 40ක් පමණ උසට ගොඩ නංවා ඇති චෛත්‍යය විජයොත්පහය චෛත්‍යය ලෙස වහරනු ලැබේ
උස්වූ කුළුණු 4 ක් මත පියස්සක් යෙදීම මගින් ඊට ආරක්ෂාව සළසා ඇත
එමෙන්ම මෙම විහාරභූමියේ සෙල්ලිපි 6ක් ද පිහිටා තිබේ
ඉන් තුනක් විහාරගෙයට බටහිරින් විහාර සීමාවෙන් පිටත පිහිටියා වූ බෑවුමේ ගලේ කොටා ඇත
ඉන් එක් ලිපියක් හඳුනාගත නොහැකි ලෙසින් විනාශ වී තිබීම කනගාටුවට කරුණකි
තවත් ලිපියක් බෝධියට පැත්තෙන් වූ ගල්තලාවෙහි පිහිටා ඇත
තවත් සෙල් ලිපි(ටැම් ලිපි) 2ක් විහාරගෙය අසල ටැමේ පිහිටා ඇත
මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව
ලංකාතිලක විහාරය, උඩුනුවර

මූලාශ්‍ර

මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
අසාහාන් සුල්තාන් රාජ්‍යය යනු වර්‍ෂ 1630 සිට 1946 දක්වා පැවති මැලේ සුල්තාන් රාජ්‍යයකි
මෙය වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ සුමාත්‍රා දූපතේ උතුරු සුමාත්‍රා පළාත තුළ පිහිටි අසාහාන් ප්‍රාන්තය ආවරණය කොට තිබුණි
මූලාශ්‍ර

සුමාත්‍රාවේ ඉතිහාසය
පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
උතුරු සුමාත්‍රා
ඉන්දුනීසියාවේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයන්
බුලුඞාන් සුල්තාන් රාජ්‍යය යනු බෝර්නියෝ දුපතේ නැඟෙනහිර ප්‍රදේශයේ වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ උතුරු කලිමන්තාන් පළාත තුළ බුලුඞාන් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා තිබූ රාජ්‍යයකි
එහි දේශභුමියට උතුරු කලිමන්තාන් පළාතේ නැඟෙනහිර වෙරළ තීරය සහ මැලේසියාවේ තවාවු ප්‍රදේශය ඇතුළත් විය
ඉතිහාසය
මෙම සුල්තාන් රාජ්‍යය පිහිටුවනු ලැබුවේ උමා අපාන් නමැති කයාන් කණ්ඩායමක් විසිනි
ඔවුන් 17 වැනි සියවසෙහි වෙරළ බඩ ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය වීමට පෙර අපෝ කයාන් (කයාන් උස් බිම් සානුව) ප්‍රදේශයේ විසූ අය වූහ
ගැලරිය

මූලාශ්‍ර
 Burhan Magenda, East Kalimantan
the decline of a commercial aristocracy, Cornell Modern Indonesia Project, 1991, ISBN 0-87763-036-4
 Sellato, Bernard, Forest, Resources and People in Bulungan, Center for International Forestry Research, 2001, ISBN 979-8764-76-5

පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
ඉන්දුනීසියාව තුළ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයන්
මැලේසියානු ඉතිහාසය තුළ පෙර රාජ්‍යයන්
බොනේ (හෙවත් බොනි, හෙවත් බොනේ සඔරාජා) යනු වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ සුලාවසි දූපතේ නිරිත දිග ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබූ සුල්තාන් රාජ්‍යයකි
එහි දේශ භූමිය වර්‍ග සැතපුම් 1000 ක් (වර්‍ග කිලෝමීටර් 2600 ක්) විශාල විය
බොනේහි ප්‍රධාන නගරය වූ බොනි පිහිටා තිබෙන්නේ බූගිස් ජාතිකයින්ගේ නිජබිම වූ මකාසාර් නගරයේ සිට ඊසාන දිගට කිලෝමීටර් 130 ක් (සැතපුම් 81 ක්) දුරිනි
සුලාවසි දූපතේ පිහිටි අනෙකුත් රාජ්‍යවල මෙන්ම මෙම රාජ්‍යය තුළ ද පිරිමි ළමුන්ට පෙර ගැහැණු ළමුන්ට හරහා රාජාසනය ලබා දීමේ සිරිතක් තිබුණි
මූලාශ්‍ර
 බොනේහි සිදු වූ යුද්ධ පිළිබඳව බැලීමට, Perelaer, De Bonische Expedition, 1859 (Leiden, 1872)
තවද, Meyers, Militaire Spectator (1880)
බාහිර සබැඳි
 බොනේහි ඉතිහාසය

පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
ඉන්දුනීසියාව තුළ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයන්
ලයි-ෆයි (ලයිට් ෆිඩෙලිටි) යනු,  වයි-ෆයි ක්‍රමයට සජාතීය වන්නාවූ, ද්වීදිශා, උච්ච වේග සහ පූර්ණ ජාලකෘත රැහැන්-රහිත සන්නිවේදන  තාක්ෂණයකි
2011 හඳුන්වාදීම්
රැහැන්-රහිත ජාලකරණය
ප්‍රකාශ සන්නිවේදනය
එඩින්බරෝ විශ්වවිද්‍යාලය
සම්බාස් යනු බෝර්නියෝ දූපතේ වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ පිහිටා තිබූ මැලේ රාජ්‍යයකි
සුල්තාන්වරයා
සුල්තාන්වරයා අමතනු ලබන්නේ “අති උත්තරීතර” යනුවෙනි
ඔහුගේ රාජකීය නමට පෙර “ශ්‍රී පාඩුකා අල්-සුල්තාන් තුවාන්කු” යනුවෙන් ද එකතු කර ගනු ලැබේ
සුල්තාන්වරයාගේ ආර්‍ය්‍යාව සඳහන් කරනු ලබන්නේ “ශ්‍රී පාඩුකා රාතු” ලෙස ය
සුල්තාන්වරුන් සිහසුනට පත් කරනු ලබන්නේ පිරිමි ළමුන්ගෙන් වන අතර රාජකීය භාර්‍ය්‍යාවන්ගේ පුතුන්ට රාජකීය නොවන භාර්‍ය්‍යාවන්ගේ පුතුන්ට වඩා මුල් තැන දෙනු ලැබේ
බාහිර සබැඳි 
 සම්බාස්
 සම්බාස් සුල්තාන් රාජ්‍යය බිහි වූයේ බෘෘනයි රාජ්‍යයෙනි

ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
බටහිර කලිමන්තාන්
ඉන්දුනීසියාවේ ප්‍රාන්ත අගනුවර
ඉන්දුනීසියාවේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයන්
පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
සැර්ඩං සුල්තාන් රාජ්‍යය යනු වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ උතුරු සුමාත්‍රා පළාත තුළ පිහිටා තිබූ මැලේ සුල්තාන් රාජ්‍යයකි
මෙය ඩෙලි සුල්තාන් රාජ්‍යයට යාබදව පිහිටා තිබුණේය
1943 දී ජපන් ආක්‍රමණිකයින් විසින් සැර්ඩං සුල්තාන් රාජ්‍යයේ රජ පවුලේ සාමාජිකයෙක් වූ තැංකු රහ්මතුල්ලාහ් හිස ගසා දමනු ලැබුවේය
මූලාශ්‍ර

ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
සමුද්‍ර පසායි, හෙවත් සමුද්‍ර හා පසායි යනුවෙන් ද සමහර විට සමුද්‍ර දාරුස්සලාම් යනුවෙන් ද හඳුන්වනු ලබන්නේ 13 වැනි සියවසේ සිට 15 වැනි සියවස දක්වා වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ සුමාත්‍රා දූපතේ උතුරේ පිහිටා තිබූ මුස්ලිම් රාජ්‍යයකි
සමුද්‍ර යනුවෙන් මෙම රාජ්‍යය නම් කිරීමට හේතුව සංස්කෘත භාෂාවෙන් මහ මුහුදට යෙදෙන වචනය බව සිතනු ලැබේ
හිකායාත් රාජා-රාජා පසායි තුළ සඳහන් ඇති පරිදි, මෙරාහ් සිලු රජ තුමා මෙම රාජ්‍යයට සමන්දරා යනුවෙන් නම් කර තිබේ
වර්‍ෂ 1267 ඉස්ලාමය වැළඳ ගත් එම රජ තුමා තමාට මලිකුල් සාලිහ් ලෙස නමක් තබා ගත් අතර, ඔහු මෙම රාජ්‍යයේ පළමු සුල්තාන්වරයා විය
මෙම රාජධානිය පිළිබඳ තොරතුරු ලැබෙන්නේ ඉතා සුළු වශයෙනි
මූලාශ්‍ර

වැඩිදුර කියවීම
 
 
 

ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
පෙයුරෙයුලාඃ සුල්තාන් රාජ්‍යය යනු අග්නි දිග ආසියාවේ පැරණිතම ඉස්ලාමීය රාජ්‍යවලින් එකකි
එය 9 වැනි සියවසේ පැවති බවක් අදහස් කෙරේ
පෙයුරෙයුලාඃ රාජ්‍යය පිහිටා තිබුණේ වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ සුමාත්‍රා දූපතේ උතුරින් පිහිටි නැඟෙනහිර අචේහ් ප්‍රාන්තය තුළ ය
බාහිර සබැඳි
 බන්දර් කලීෆා 
 පෙයුරෙයුලාඃ සුල්තාන් රාජ්‍යය IAIN Ar-Raniry

මූලාශ්‍ර

 SKI Fakultas Adab UIN Yogyakarta, Sejarah Peradaban Islam di Indonesia, Yogyakarta
Penerbit PUSTAKA, 2006.

ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
පජාං සුල්තාන් රාජ්‍යය (1568–1586) යනු වත්මන් ඉන්දුනීසියාව තුළ ජාවා දූපතේ කෙටි කලක් පිහිටා තිබූ මුස්ලිම් රාජ්‍යයකි
ඩෙමාඃ සුල්තාන් රාජ්‍යයේ රජකමට හිමිකම් පෑ හඩිවිජය හෙවත් ජකා තිංකීර් නමින් හඳුන්වනු ලැබූ බොයොලාලි හි අධිපතියා විසින් මෙය ආරම්භ කරනු ලැබුවේය
ග්‍රන්ථ
 අන්ජාර් අනි
1980. Raden Ngabehi Ronggowarsito, Apa yang Terjadi
Aneka Ilmu
 Andjar Any
1979. Rahasia Ramalan Jayabaya, Ranggawarsita & Sabdopalon
Aneka Ilmu
 Babad Majapahit dan Para Wali Jilid 3. 1989. Jakarta
Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, Proyek Penerbitan Buku Sastra Indonesia dan Daerah
 Babad Tanah Jawi, Mulai dari Nabi Adam Sampai Tahun 1647. (terj
2007. Yogyakarta
Narasi
 H
de Graaf dan T
Pigeaud
2001. Kerajaan-Kerajaan Islam Pertama di Jawa
Terj
Pustaka Utama Grafiti
 Hayati dkk
2000. Peranan Ratu Kalinyamat di jepara pada Abad XVI
Proyek Peningkatan Kesadaran Sejarah Nasional Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional Direktorat Jenderal Kebudayaan Departemen Pendidikan Nasional
 Moedjianto
1987. Konsep Kekuasaan Jawa
Penerapannya oleh Raja-raja Mataram
Kanisius 
 Purwadi
2007. Sejarah Raja-Raja Jawa
Media Ilmu
 රික්ලෙෆ්ස්, එම්. සී., A History of Modern Indonesia since c
1200, Palgrave MacMillan, New York, 2008 (terbitan ke-4), ISBN 978-0-230-54686-8
 ස්ලාමත් මුල්ජානා
1979. Nagarakretagama dan Tafsir Sejarahnya
Bhratara

ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
යාන්ත්‍රික පරිවර්තනය, (පරිගණක-උපකෘත පරිවර්තනය, යාන්ත්‍රික-උපකෘත මිනිස් පරිවර්තනය හෝ  අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්ව පරිවර්තනය සමග පටලවා ගත යුතු නොවේ) යනු,  ආගණන වාග්විද්‍යාවෙහි  උප-ක්ෂේත්‍රයක් වන අතර, එක් භාෂාවකින් තවෙකකට,  පෙළ හෝ කථනය පරිවර්තනය කෙරුමට, මෘදුකාංග භාවිතය පිළිබඳව එය විසින් විමර්ශනය කරනු ලබයි.
1948 දී නිදහස ලැබූ ලංකාවේ රාජ්‍ය නායක පදවියයි

වින්ඩ්ස' රජ වංශය (1948–1972)

<onlyinclude>

ආශ්‍රිත ලිපි
 ලක්දිව රාජාවලිය
ලෝබ
 ද්වේශ
 මෝහ

අකුසල් මූල
කුෂ්ඨරාජගල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ වැලිගම ආශ්‍රිත ස්වභාවික ගල් පර්වතයක උන්නතව නෙළා ඇති අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ව ප‍්‍රතිමාවක් වේ
එය ගාල්ල-මාතර මාර්ගයේ වැලිගම සිට මාතර දෙසට කිලෝ මීටර පහක් පමණ දුරින් පිහිටයි
ප්‍රථිමාව වැලිගම අග්‍රබෝධි විහාරයට අයත් වේ
ඉතිහාසය
කුෂ්ඨරාජගල ප්‍රථිමාව පිහිටා ඇති වැලිගම ප්‍රදේශය අතීත අනුරාධපුර යුගයේ පටන් පැවැති පුරාණ නැව් තොටක් වීම හේතුවෙන්, මෙම ස්ථානය පිළිබඳව පැරණි සාහිත්‍ය මූලාශ්‍රවල විවිධ තොරතුරු දැකගත හැකි වේ
සිංහල බෝධිවංශයට අනූව අනුරාධපුර ශ්‍රී මහා බෝධියට අයත් දෙතිස් ඵල අංකුරයන්ගෙන් එකක්, වැලිගම අග්‍රබෝධි විහාර භූමියෙහි රෝපණය කොට තිබෙන අතර මේ හේතුවෙන් මෙහි ඉතිහාසය දේවානම්පියතිස්ස රජ (ක්‍රි
307 - 267) සමය දක්වා දිවෙන බව විශ්වාස කෙරේ
කෙසේ නමුදු මෙම ප්‍රථිමාව එහි වූ නිර්මාණ ලක්ෂණවලට අනුව ක්‍රි
ව. 6 -7 සියවස්වලට අයත් වන පැවසෙයි
පසුකාලීනව ගොඩනැගුණු බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේ, වැලිගම හරහා ඉදිකල දුම්රිය මාර්ගය හේතුවෙන් වැලිගම අග්‍රබෝධි විහාරය හා කුෂ්ඨරාජගල පිහිටි භූමිය දෙකඩ වීමට ලක්විය
ජනප්‍රවාද
කුෂ්ඨරාජගල සම්බන්ධව ජනප්‍රවාදයන්ද පවතී
ඉන් එකකට අනූව මෙම ප්‍රථිමාව, කුෂ්ඨ රෝගයක් වැළඳුණු හතරවැනි අග්බෝ රජු දේව ආශීර්වාදය ලබා ගැනීමේ අරමුණින් දෙවුන්දර පිහිටි දේවාලයට පැමිණි අවස්ථාවේ නාථ දෙවියන්ගේ රූපයක් ඉදිකිරීමට සිදුකල බාරවීමකට අනූව ඉදිකරන ලද්දක් වේ
කුෂ්ඨ රෝගයෙන් සුවවීමෙන් අනතුරුව රජු විසින් බාරය ඔප්පු කිරීමක් වශයෙන් වැලිගම අවලෝකිතේශ්වර නාථ රූපය කරවූවේ යැයි ජනවහරෙහි දැක්වේ
ප්‍රථිමාව
කුෂ්ඨරාජගල ප්‍රථිමාව මගින් මහායාන බුදුධහමට අයත් අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්වයන් නිරූපණය වන බැව් පිළිගැනීමට ලක්ව තිබේ
මහායාන බෝධිසත්ව ප්‍රථිමා හී ජටා මකුටයෙහි (ශීර්ෂාභරණයෙහි) සමාධි බුදු පිළිමයක් අන්තර්ගතවීමත්, මෙම ප්‍රථිමාවේ ජටා මකුටයෙහි සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමා සතරක්ම දැකගත හැකි වීමත් ඊට හේතුව වී තිබේ
මීට අමතරව මහායානිකයන් විසින් රෝග සමනය උදෙසා අවලෝකිතේශ්වර නාථ දෙවියන් පිදීම හා මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා විසින් දක්වනු ලැබූ නේපාල ලිපියක, නාථ දෙවියන් ගේ එකසිය අටක් වූ අවතාර අතරේ සිංහනාද අවලෝකිතේශ්වර රෝග සමනය කරන්නෙකු බවත් එනිසාම සිංහල ද්වීපයෙහි ආරෝග්‍යශාලා ලෝක නාථ නාමය ව්‍යවහාර කරන බව, සඳහන් කිරීම නිසා මෙම මතය ඇති වී තිබේ
උසින් අඩි අටක් පමණ වන, පිහිටි ගලට අනුබද්ධවන ලෙස නිර්මාණය කොට ඇති මෙම ප්‍රථිමාවේ යටිකය දෝතියකින් සරසා තිබේ
එම පිළිමයේ උඩුකයේ උදර බන්ධනයකින් දැකගත හැකිවන අතර ගෙලෙහි මාල හා දෑතෙහි වළලු පවතී
දෙකන් ලම්බකර්ණව දක්වා ඇති අතර ඒවා කුණ්ඩලාභරණවලින් අලංකෘතය
දෙඅත් මගින් මුද්‍රාවන් දක්වයි. ඉන් දකුණු හස්තයෙන් විතර්ක මුද්‍රාව හා වම් හස්තයෙන් ආහ්වාන මුද්‍රාව දක්වන බව උල්රිච් වොන් ශ්‍රොඩර් මහතාගේ, බුඩිස්ට් ස්කල්පචර් ඉන් ශ්‍රී ලංකා (Buddhist Sculptures in Sri Lanka) නමැති ග්‍රන්ථයෙහි සඳහන් කර ඇත
එසේම ජටා මකුටයෙහි සමාධි බුදුපිළිම 4 ක්ම නෙළා ඇති මෙරට එකම අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ව පිළිමය ලෙසද කුෂ්ඨරාජගල පිළිගැනේ
මූලාශ්‍ර

මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
බීමා සුල්තාන් රාජ්‍යය යනු වත්මන් ඉන්දුනීසියාව තුළ සුම්බාවා හි නැඟෙනහිර ප්‍රදේශයේ, එනම් වත්මන් බීමා තුළ පිහිටා තිබූ මුස්ලිම් රාජ්‍යයකි
බීමා සුල්තාන් රාජ්‍යයට පෙර පැවති රාජ්‍යය සඳහන් කෙරෙන්නේ බීමා රාජධානිය ලෙස ය
මෙම රාජ්‍යය එය තුළින් සඳහන් කෙරෙන්නේ ඹොජෝ රාජධානිය ලෙස ය
මූලාශ්‍ර

ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන් 
බටහිර නුසා තැංගාරා
ලංකත් සුල්තාන් රාජ්‍යය යනු වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ උතුරු සුමාත්‍රා පළාත තුළ ලංකත් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා තිබූ මුස්ලිම් රාජ්‍යයකි
එහි පැවැත්ම ඉස්ලාමයට පෙර සමය දක්වා තිබිය හැකි නමුත් එය පිළිබඳ ලිඛිත ඉතිහාසය තිබෙන්නේ 17 වැනි සියවසේ සිට ය
මූලාශ්‍ර

Pranala luar 
  අරුල් ඩාහුලු, ලංකත් 
  ලංකත් රාජ්‍යයේ සුල්තාන්
  ලංකත් සුල්තාන් රාජ්‍යය
  කුයීන්ස්ලන්ත විශ්වවිද්‍යාලයේ ලංකත් සුල්තාන් රාජ්‍යය පිළිබඳ ලිපි

ඉන්දුනීසියාවේ යටත් විජිතයට පෙර රාජ්‍යයන්
පෙර සුල්තාන් රාජ්‍යයන් 
උතුරු සුමාත්‍රා
සීත යුද වකවානුවේ නේටෝ වෙත හෝ සමසමාජ කඳවුර වෙත සම්බන්ධ නොවී නොබැඳි ප්‍රතිපත්තිය අනුගමනය කල රටවල් තුන්වෙනි ලෝකය හෝ තුන්වෙනි ලෝකයේ රටවල් ලෙස හැඳින්වේ
මොට්ටගල ගාමිණී තිස්ස ආරාම සංකීර්ණය ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයට අයත් අක්කරපත්තුව ආලයඩි වෙම්බු ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පිහිටා ඇති එෙතිහාසික බෞද්ධ පුදබිමක් වේ
එය අක්කරපත්තුව නගරයේ සිට දකුණු දිශාවට විහිදෙන සාගම පාරේ කිලෝ මීටර් දහයක් පමණ ගමන් කල විට හමුවන මොට්ටියගල ප්‍රදේශයේ, මාර්ගයේ වම්අත දෙසින් වූ වෙල්යායක් මධ්‍යයේ පිහිටයි
ඉතිහාසය
මොට්ටගල කඳු පාමුල පිහිටි මෙම ආරාම සංකීර්ණයේ ඉතිහාසය මහානාග රජුගේ කාලයේ සිට යඨාලතිස්ස, ගෝඨාභය, කාවන්තිස්ස යන රජ සමයන් දක්වා දිවෙන බව පැවසෙයි
මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා විසින් රචිත ඉන්ස්ක්‍රිප්ෂන් ඔෆ් සිලෝන් පාර්ට් - II (Inscription of Ceylon Part - II) කෘතියට අනූව මෙම පුදබිමේ දැකගත හැකි බ‍්‍රාහ්මීය අක්ෂර වලින් සමන්විත ගිරි ලිපිය (487 සෙල්ලිපිය) ක්‍රිස්තු පූර්ව 3-1 සියවස්වලට අයත් යැයි දක්වා තිබේ
එම ශිලාලිපියෙහි දසභානික පරම්පරාවට අයත් උපතැර නාග නාග නම් රජ කෙනෙක් ගමිනිතිස විහාරය කරවා පැමිණි නොපැමිණි පූජා කළ බැව් සටහන් කොට තිබේ
විහාරය
බොහොදුරට නටඹුන්ව ගොස් ඇති මෙම විහාර සංකීර්ණයෙහි වර්තමානයේ දිය පොකුණක්, ගල් පඩි පෙළක් දැකගත හැකිවේ
මීට අමතරව කඳු මුදුනේ දාගැබක් තිබූ බවට විශ්වාස කෙරේ
කඳු පාමුල තිබූ දාගැබ අන්තවාදීන් විසින් බුල්ඩෝසර් කොට සමතලා කිරීමට මෑතකදී පියවර ගෙන තිබුණි
විනාශ කිරීම
තම කුඹුරු ඉඩම විශාල කර ගනු වස් 2012 වර්ෂයේ අගෝස්තු 31 හා සැප්තැම්බර් 3 අතර කාල සීමාව තුලදී, මොට්ටගල කඳු පාමුල එතෙක් වසර 2300ක් පමණ කලක් තිබූ පැරණි දාගැබ බුල්ඩෝසර් කිරීම මගින් සම්පූර්ණයෙන් විනාශ කොට දැමීමට, ප්‍රදේශයේ මුස්ලිම් අයෙකු පියවර ගෙන තිබුණි
පසුව මාධ්‍ය මගින් මම විනාශය වාර්ථා කිරීමත් සමග, පොලීසිය මගින් සිදුවීමට සම්බන්ධ පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගත් අතර පසුව රුපියල් 25,000 බැගින් වූ දඩයක් මත ඔවුන් නිදහස් කොට දැමීමට අධිකරණය පියවර ගන්නා ලදී
මේවාද බලන්න
සාගම සෑය

මූලාශ්‍ර

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
මධ්‍යම පළෘත තුළ පවත්නා දුෂ්කර පාසැල් නාම ලේඛනය
මලියදේව රහතන් වහන්සේ ක්‍රි
දෙවන සියවසේ ලක්දිව විසු අරහත් භාවය ලැබූ හිමි නමකි
මහාවංසයට අනුව ලක්දිව විසු අවසන් ප්‍රසිද්ධතම අභිඥ්ඥාලාභී රහතන්වන්සේ මලියදේව රහතන්වන්සේ වූ සේක
ජනප්‍රවාදයට අනුව උන්වහන්සේ ඉන්දියාවේ සිට බුද්ධ ප්‍රතිමා 4ක් ලංකාවට වැඩම කරවූ සේක
උන්වහසේ ගේ භාවනා කුටිය අරන්කැලේ ද   වැඩසිටි ස්ථානය ගුහාරාමයේද ඇත
මේවාද බලන්න
 මලියදේව විද්‍යාලය

මූලාශ්‍ර 

රහතන් වහන්සේලා
රසායනික සූත්‍රයකින් දැක්විය හැකි, ස්ඵටික ව්‍යුහයක් ඇති, බොහෝවිට ඝන අවස්ථාවේ පවතින අකාබනික, ස්වභාවිකව ඇතිවන ද්‍රව්‍යයක් ඛනිජයක් () නම් වේ
එසේම මෙය එක් සංඝටයකින් පමණක් සෑදුණකී
ශ්‍රි ලංකාවේ ඛනිජ වර්ග රාශියක් ස්වාභාවික ව හමුවේ
ඒවායෙන් කිහිපක් නම්,

1.ෆෙල්ස්පාර්(Feldspar) 

2.ඩොලමයිට්(Dolomite) 

3.තිරුවානා (Quartz)

4.ඉල්මනයිට්(Ilmenite)

5.මයිකා (Mica)

6.මිනිරන්(Graphite) අපට ලෝකය දෙස අවධානය යොමු කිරීමේ දී ඛනිජ වර්ග 3000 කට අධික ප්‍රමාණයක් අද වන විට සංඛ්‍යාලේකන ගතව තිබේ
ආශ්‍රිත
 ඛනිජ තෙල්

ඛනිජ
කිරි වෙහෙර ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාතන ස්ථූපයක් වේ
ඉතිහාසය
ඉතිහාසය පිළිබඳව පැහැදිලි සාධක නොමැති වූවද, මෙම ස්ථූපය පරාක්‍රමබාහු රජුගේ (1153-1186) බිසවක වූ සුබද්‍රා දේවිය විසින් ඉදිකෙරූවක් බැව් විශ්වාස කෙරේ
එසේම ස්තූපය ආරම්භයේදි රූපවතී ස්තූපය නමින් හැඳින්වූ බවද පැවසේ
ස්ථූපය
උස ප්‍රමාණය අනූව කිරි වෙහෙර පොළොන්නරුවේ පිහිටි දෙවැනි උසම ස්ථූපය සේ සැළකේ. එසේම එය වසර 900 ක පමණ කාලයක් ස්වභාවික බලපෑම් යටතේ, මුල් ඉදිකෙරූ ස්වරූපයෙන්ම බදාම ආලේපිත තට්ටුව ඉතිරිව පවතින ස්ථූප අතුරින් එකක් සේ සැළකේ. මීට අමතරව කිරි වෙහෙර වටා කුඩා ස්තූප ප්‍රමාණයක් දැකගත හැකි වන අතර එම ස්තූප, හිමිවරුන් හා රාජකීයයන් වෙනුවෙන් ඉදිකෙරූ ඒවා බැව් තහවුරුකොට තිබේ
කෙසේ නමුදු කිරි වෙහෙර ඇතුළුව, මෙහි වූ ස්තූප බොහොමයක් නිදන් හොරුන් විසින් විනාශ කොට තිබූ බවද සඳහන් වේ
මූලාශ්‍ර

පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
තිස්ස දේවේන්ද්‍ර (ඉංග්‍රීසි
Tissa Devendra) යනු  හිටපු  සභාපති සමාජ සේවා කොමිසම
ජීවන සටහන් 

තිස්ස දේවේන්ද්‍ර ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයෙහිත්, කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයෙහිත් උගත්තේය
උපාධි ලබා ගැනීමෙන් පසු හෙතෙම ශ්‍රී ලංකා පරිපාලන සේවයෙහි තිස් වසරක රාජ්‍ය සේවයක නිරත වූයේය
අනතුරුව තිස්ස දේවේන්ද්‍ර එක්සත් ජාතීන්ගේ උපදේශක සේවාවෙහි ද නිරත විය
ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතිය හා ඉතිහාසය අළලා ඔහු විසින් ඉංග්‍රීසි බසින් ලියූ ලිපි ලේඛන නිරතුරුව ඉංග්‍රීසි පුවත්පත් හා සඟරා ආදියෙහි පළවේ
ඔහු නමින් ප්‍රකාශිත තිස්ස දේවේන්ද්‍ර වැටුප් කොමිෂන් සභා වාර්තාව නිරතුරුව සඳහන් කරනු ලබන රාජ්‍ය ලේඛනයකි
කලක් ඔහු රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ සභාපති පදවියද හෙබවීය
තිස්ස දේවේන්ද්‍ර  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
ආශ්‍රිත
  තිස්ස දේවේන්ද්‍රයන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
 කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු සිවිල් නිලධරයන්

 
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
1929 උපත්
ආචාර්ය එර්වින් ජයසූරිය (ඉංග්‍රීසි
Irwin Jayasuriya) යනු  හිටපු  සභාපති සභාපති ලංකා ගමනා ගමන මංඩලය
ජීවන සටහන් 

එර්වින් ජයසූරිය  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
ආශ්‍රිත
  එර්වින් ජයසූරියයන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
 කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු සිවිල් නිලධරයන්

 
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ආචාර්ය  පි
අමරසිංහ (ඉංග්‍රීසි
Amarasinghe) යනු  හිටපු  උප ගවනර් ජෙනරාල්ර් ලංකා මහ බැංකුව.

ජීවන සටහන් 

පි
අමරසිංහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
ආශ්‍රිත
  පි
අමරසිංහයන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
 කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු සිවිල් නිලධරයන්

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
2007 මරණ
ලින්කන් පෙරේරා (ඉංග්‍රීසි
Lincoln Perera) යනු  හිටපු  සභාපති ජනතා වතු සංවර්ධන අධිකාරිය, හිටපු ලේකම් වැවිලි කර්මාන්ත දෙපාර්තුමේන්තුව.

ජීවන සටහන් 

මොහු  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
1946 සිට 1949 දක්වා මෙතුමා කොලඹ නාලන්ද  විද්‍යාලයේ  ජේෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා  කල අතර 1949 දී ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගයට නාලන්දාව වෙනුවෙන් ක්‍රීඞා කලහ
1949 දී  මෙතුමා කොලඹ නාලන්ද  විද්‍යාලයේ  ජේෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ නායකත්වය දැරීය
හිටපු සිලෝන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක හා එන්ගලන්ත ලැන්කශයර් ක්‍රීඩක  ස්ටැන්ලි ජයසිංහ, හිටපු සමස්ත ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක කාල් ඔබේසේකර මොහුගේ නාලන්දා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ සමකාලීනයකි
ගෞරවණීය තිරසාර සංවර්ධන හා වනජීවි අමාත්‍ය කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී  ගාමිණී ජයවික්‍රම පෙරේරා මොහුගේ සොහොයුරා වෙයි
ලින්කන් පෙරේරා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
ආශ්‍රිත
  ලින්කන් පෙරේරායන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
 කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු සිවිල් නිලධරයන්

 
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
රියර් ඇඩ්මිරල් එච්. ආර් අමරවීර (තවද හන්දුන්නෙත්තිගේ රන්ඔලු අමරවීර) (ඉංග්‍රීසි
Amaraweera) USP, psc, ndc යනු ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා හිටපු නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා අධ්‍යක්ෂ මෙහෙයුම් තනතුර හොබවා ඇත
1966 සිට 1968 දක්වා අමරවීර කොලඹ නාලන්ද  විද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා කර ඇත
ඉස්ට්මන් නාරංගොඩ සහ ලලිත් කලුපෙරුම මොහුගේ නාලන්දා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ සමකාලීනයන් වූහ
ගෞරවණීය එච්.ආර්. පියසිරි සහ ගෞරවණීය එච්.ආර්. විමලසිරි මොහුගේ සොහොයුරන් වෙයි
රියර් ඇඩ්මිරල් ඵච්
ආර් අමරවීර  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි
ආශ්‍රිත
  රියර් ඇඩ්මිරල් ඵච්
ආර් අමරවීරයන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
 කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්

 
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා නිලධාරීන්
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ජීවත්වන්නෝ
නාවික සහ සාමුද්‍රික ඇකඩමියෙහි උපාධිධාරියෝ
ශ්‍රී ලාංකික අද්මිරාල්වරු
සරින් ඛාන් (1987 මැයි 14) යනු ඉන්දියානු රංගන ශිල්පිණියක් හා නිරූපිකාවක් වේ
1987 වසරේ මැයි 14 වන දින ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍රාහී පතන් පවුලට, දාව උපන් ඇය 2010 වසරේදී ඉන්දීය බොලිවුඩ් සිනමාවට එක්විය
හින්දි චිත්‍රපටිවලට අමතරව ඇය දමිල හා පංජාබි  චිත්‍රපට සඳහාද සිය දායකත්වය ලබා දී තිබේ
2010 වසරේ තිරගත වූ අනිල් ශර්මාගේ' වීර් සිනමාපටයේ සල්මන් ඛාන් සමග ප්‍රධාන භූමිකාව නිරූපණය කරමින් සිනමාවට පිවිසි ඇය, ඒ වෙනුවෙන් එම වසරේ උදෙසා පැවති සී සිනමා සම්මාන (Zee Cine Award) උළෙලේදී හොඳම නවක නිළිය වශයෙන් නාම නිර්දේශයට ලක් වූවාය
2011 වසරේ තිරගත වූ රෙඩී චිත්‍රපටියේ ගීතයක  සිදුකල රංගනයෙන් හා 2012 වසරේ තිරගත වූ සජිඩ් ඛාන්ගේ හවුස් ෆුල් 2 චිත්‍රපටියේ සිදුකල රංගනයෙන් ඇය ප්‍රේක්ෂකයා අතර අවධානයට ලක් විය
2014 වසරේ නිකුත් කෙරුණු බොක්ස් ඔෆිස් සාර්ථකත්වයට ලක්වූ ජට් ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටිය හා 2015 වසරේ නිකුත් වූ හේට් ස්ටෝරි 3 චිත්‍රපටිය හරහාද ඇය බොලිවුඩ් සිනමාවේ සිය සාර්ථකත්වය සනිටුහන් කර ගැනීමට සමත් විය
මූලාශ්‍ර

1987 උපත්
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ පදනම එතුමා උපන් නිවහන කෞතුකාගාරක් ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලබවයි. ජන කලා කෞතුක භාන්ඩ ප්‍රදර්ශනය  සඳහා වෙන් කර ඇති මෙම කෞතුකාගාරය පිහිටා ඇත්තේ කොග්ගල මලලගම නම් කුඩා ග්‍රාමයෙහිය
මෙම ස්ථානය ගාල්ල - මාතර මාර්ගය සමීපයේ පිහිටා ඇත
මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ නිල වෙබ් අඩවිය 

ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර
අනුෂ්කා ෂර්මා (1988 මැයි 1) යනු ඉන්දීය චිත්‍රපට නිළියක හා නිෂ්පාදකවරියක වේ
හින්දි සිනමාවේ ජනප්‍රිය රංගන ශිල්පිණියක වන ඇය ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානලාභිනියකද වේ
1988 වසරේ මැයි මස පළමුවන දින අයෝධ්‍යාහී උපත ලබන අනුෂ්කා හැදීවැඩෙන්නේ බැංගලෝරය තුලයි
2007 වසරේදී මෝස්තර නිරූපණ ශිල්පී වෙන්ඩල් රොඩ්රික්ස්ගේ නිරූපිකාවක් ලෙස සහභාගී වන ඇය පසුව වෘත්තීය වශයෙන් ඒ පිළිබඳව හැදෑරීමට මුම්බායි වෙත සංක්‍රමණය වූ අතර එහිදී යශ් රාජ් චිත්‍රපටහී හඬ පරික්ෂණයකට සහභාගීව, සිය ප්‍රථම සිනමා පටය වූ රබ් නෙ බනා දි ජෝඩිහී (2008) ශාරුක් ඛාන් සමග රංගනයේ යෙදීමට අවස්ථාව හිමිකර ගත්තාය
එම චිත්‍රපටයෙහි අනුෂ්කා විසින් සිදුකල රංගනය උදෙසා 2008 වසර සඳහා පැවැත්වූ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී ඇය හොඳම නිළිය වශයෙන්ද නාම නිර්දේශයට ලක් වූවාය
පසුව 2010 වසරේදී තිරගත වූ බද්මාෂ් කම්පණි සහ බෑන්ඩ් බාජා බාරත් යන චිත්‍රපටි සඳහාද රංගනයෙන් දායක වූ ඇය, බෑන්ඩ් බාජා බාරත් සිනමාපටය වෙනුවෙන් ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී දෙවන වරටත් හොඳම නිළිය ලෙස නාම නිර්දේශයට ලක් විය
2012 වසරේ තිරගත වූ ජබ් තක් හේ ජාන් චිත්‍රපටියෙහි අනුෂ්කා විසින් සිදුකල වාර්තා චිත්‍රපටි නිෂ්පාදිකාවකගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඇය එම වසරේ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී හොඳම සහය නිළිය ලෙස සම්මානයට පාත්‍රවිය
මීට අමතරව ඇය විසින් රංගනයෙන් දායක වූ ලේඩීස් වර්සස් රිකී බාහ්ල් (2011), මාතෘ කි බිජ්ලී කා මන්ඩෝලා (2013) හා බොම්බේ වෙල්වට් (2015), යන සිනමාපට විචාරකයින් අතර අවධානයට හා වාණිජ වශයෙන් සාර්ථකත්වයටද පත්විය
එසේම අනුෂ්කා දායක වූ 2014 වසරේ නිකුත් වූ පීකේ චිත්‍රපටිය එම කාලය තුල ඉන්දියානු චිත්‍රපටියක් විසින් හිමිකරගත් වැඩිම ආදායමක් වාර්තා කිරීමට සමත් විය
අනුෂ්කා හා ඇගේ සහෝදරයා විසින් 2014 වසරේ නිෂ්පාදනය කරන ලද අපරාධමය සිනමා පටයක් වූ එන්එච්10 (2015) චිත්‍රපටියෙහි ප්‍රධාන චරිතය අනුෂ්කා විසින් සිදු කරන ලදී
1988 උපත්
1976 වසරෙහි මැයි 14 දිනදී, ශ්‍රී ලංකාවේ,  උතුරු පළාතේ, වඩුක්කොඩෙයි අසබඩ, පන්නකම්හිදී සම්මත කර ගන්නා ලද වඩුක්කොඩෙයි ප්‍රඥප්තිය තුලින්,   එස්. ජේ. වී. චෙල්වනායගම්ගේ නායකත්වය යටතේ පැවති  දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ   විසින් ස්වාධීන දෙමළ ඊළමක් ස්ථාපනය කිරීමේ ඉල්ලීම ඉදිරිපත් කෙරිණි
දෙමළ ඊළමක් සඳහා එම පක්ෂයෙහි  ඉල්ලීම හා සමගින් 1977 මහා මැතිවරණය තරග කල අතර දෙමළ ප්‍රදේශයන්හි විශිෂ්ට වරයක් හිමි කර ගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවෙහි ප්‍රධාන විපක්ෂය බවට පත්වූ අතර සුළුතර පක්ෂයක් එසේ වූ පළමුවන අවස්ථාව විය
වෙනම රාජ්‍යයක් වෙනුවෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පිටසනක් ලෙසින් එය හුවා දැක්වූ දෙමළ ජාතිකවාදීන්ට එය  ප්‍රගාමකයක් විය
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
වඩුක්කොඩෙයි රෙසලූෂන්

ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධයෙහි සම්භවයන්
ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ දේශපාලනය
දෙමළ ජාතිකවාදය
යුනිවර්සිටි ඕවල් යනු,  නවසීලන්තයේ, ලෝග්න් පාක්, ඩනීඩන්හී පිහිටි, ක්‍රීඩා පිටියක් වන අතර ඩනීඩන් නගර සභාව වෙත අයත් වෙයි
මෙම පිටිය මුලදී  ඔවුටාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයය සතුව තිබුණද, 2000 ගණන් වල මුල් භාගයේදී එහි ප්‍රති-සංවර්ධන කටයුතු නිම කිරීමත් සමගම එහි හිමිකාරත්වය නගර සභාව වෙත පවරන ලදි
මෙම පිටිය, ඔවුටාගෝ ක්‍රිකට් සංගමය සහ ඔවුටාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයීය රග්බි පාපන්දු සමාජය යන දෙකෙහිම නිවැසි පිටිය වන අතර,  හයිලන්ඩර්ස් රග්බි පාපන්දු කණ්ඩායමෙහි පුහුණු පර්යන්තයද වෙයි
විනිසකරු තීරණ සමාලෝචන ක්‍රමය භාවිතා වූ පළමු තරගය සඳහා සත්කාරකත්වය සැපයූයේ යුනිවර්සිටි ඕවල් පිටිය විසින් වෙයි
ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව සඳහා එම ක්‍රමය පළමුවෙන් භාවිතා කරමින් එය එසේ වූයේ  පකිස්තානය එ නවසීලන්තය තෙවන ටෙස්ට් තරගයෙහිදීය
පහසුකම් 

පිටියෙහි උතුරු කෙළවරෙහි, රූපවාහිනී සහ රේඩියෝ විස්තර විචාරක කුටි සහිත මාධ්‍ය සංකීර්ණයක් වෙයි
අවශ්‍යවූ විටෙක පිටියෙහි කෙළවර දෙකෙහිම (මාධ්‍ය සංකීර්ණයට ඉහළින් සහ, දකුණු කෙළවරෙහි ගැටියෙහි) රූපවාහිනී කැමරා සඳහා තාවකාලික පලංචි තැනෙයි
පිටියෙහි දකුණු කෙළවරෙහි ඓතිහාසික ප්‍රධාන වේදිකාවක් පවතින අතර, ඉලෙක්ට්‍රොනික ලකුණු පුවරුවක් ඊසාන දිග කෙළවරෙහි පවතියි
ප්‍රධාන වේදිකා සංකීර්ණය සතුව, ඇඳුම් මාරු කිරීමේ කුටි, සාමාජිකයන්ගේ කුටි,  විවේක සහ ආපානශාලා, තරගකරුවන්ගේ දර්ශන කුටි, වෛද්‍ය කුටියක්, මුළුතැන්ගේ, කාර්යාල
විනිසකරු කුටි,  ආපන ශාලාවක් සහ වෙළෙඳ සැලක්, මාධ්‍ය කුටි සහ ගබඩා කුටි ඇත
පසුපස කෙළවරට අමුණා පිහිටන ගොඩනැගිල්ලක විශ්වවිද්‍යාලයීය රග්බි සංගමය පහසුකම් සලසා ගනියි
ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට්

පළමු ටෙස්ට් තරගය 
එහි පැවැත්වුනු පළමු ටෙස්ට් තරගය තරගය වූ නවසීලන්තය සහ බංග්ලාදේශය අතර තරගය සඳහා 2008 ජනවාරි 4 දිනදී එය විසින් සත්කාරකත්වය සැපයෙත්ම, නවසීලන්තයෙහි සත්වන ටෙස්ට් පිටිය බවට යුනිවර්සිටි ඕවල් පිටිය පත් විය
මෙම තරගය, වසර දහයක කාල පරාසයකදී ඩනීඩන් හී පැවති පළමු ටෙස්ට් තරගය වෙයි
යුනිවර්සිටි ඕවල් පිටිය පිළිසකර කිරීම සඳහා NZ$6 මිලියන ප්‍රමාණයක් වැය කෙරුණු අතර,  කැරිස්බෘක් වෙනුවට ඩනීඩන් හී ටෙස්ට්-ක්‍රිකට් තරගකෙරෙන ස්ථානය  බවට එය පත්වී ඇත
සත්කාරකත්වය සැපයුනු ටෙස්ට් තරග

සත්කාරකත්වය සැපයුනු එදිජා තරග

මෙයද බලන්න 
ටෙස්ට් ක්‍රිකට් පිටි ලැයිස්තුව

අධෝසටහන්

ආශ්‍රිත 
වයිස්-චාන්සලර් ඩිලයිටඩ් ටු සයින් ඕවල් එග්‍රීමන්ට් විත් සිටි 
දි යුනිවර්සිටි ඕවල් රීඩිවලප්මන්ට් 
මැචර්ස් ඔෆ් නෝට් ඇන්ඩ් රෙකෝඩ්ස් ඇට් දි යුනිවර්සිටි ඕවල්
ඩනීඩන්හී ක්‍රීඩා තරග ස්ථාන
නවසීලන්තයේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් පිටි
පෘතුගීසි සොයාගැනුම් (පෘතුගීසි
ඩිස්කෝබ්‍රිමේන්තුස් පෘතුගීසිස්) යනු, 15වන සහ 16වන සියවස් තුලදී ඔවුන්ගේ තීව්‍ර සාමුද්‍රීය ගවේෂණයන්හී ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්  පෘතුගීසීන් විසින් සොයාගැනුනු අනේක දේශභූමි සහ සාමුද්‍රීය මං පෙත් වෙයි
සොයාගැනුම් යුගය ලෙසින් පසුව හැඳින්වුනු කාල සීමාවෙහිදී, යුරෝපියානු පාරසමුද්‍රික දේශගවේෂණයෙහි පෙරමුණ ගෙන සිටි පෘතුගීසි නාවිකයෝ, අප්‍රිකාවේ, කැනඩාවේ, ආසියාවෙහි සහ බ්‍රසීලයෙහි මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ සොයාගනිමින් ඒවා සිතියම් ගත කළහ
යාත්‍රික හෙන්රි කුමරුවාගේ අනුග්‍රාහකත්වය මත 1419 වසරෙහිදී බටහිර අප්‍රිකාවේ වෙරළ තීරය ඔස්සේ ඇරඹුනු ක්‍රමානුකූල දේශගවේෂණ තුලදී , බර්තලමුවේ දියෙස් විසින්  සුබ ආරංචියේ තුඩුව වෙත ලඟාවී 1488 වසරෙහිදී ඉන්දියානු සාගරයට ඇතුළු විය
වසර දහයකට පසුව, අප්‍රිකාව වටා ඉන්දියාව වෙත පළමු නැව් කණ්ඩායමට පෙරමුණ සැපයූ වස්කෝ ද ගාමා, කල්කතාව වෙත ලඟාවෙමින් පෘතුගාලයේ සිට ඉන්දියාව දක්වා සාමුද්‍රික මං පෙතක් ඇරඹීය
බ්‍රසීලය වෙත ලඟාවූ සැණින්, අග්නිදිග ආසියාව වෙතට යොමුවූ දේශ ගවේෂණ තුලින්, 1542 වසරෙහිදී ජපානය වෙත ලඟා විය
සම්භවයන්

අල්ෆෝන්සෝ හික්ස් යටතේ රේකොන්කීස්තා යුද්ධ මෙහෙයුම් තුලින් එහි භූමි ප්‍රදේශය දෙගුණ කර ගනිමින් 1139 වසරෙහිදී    ලෙයෝන් වෙතින් නිදහස ලැබුමට පෘතුගාල රාජධානිය සමත් විය
අත්ලාන්තික් ගවේෂණය (1415–1488)

පෘතුගාල රාජධානිය
යටත්විජිත කේරලය
 
පෘතුගාලයෙහි සාමුද්‍රික ඉතිහාසය
පෘතුගීසි සොයාගැනීම්
නිමැවුම් හෝ සොයාගැනීම් ලැයිස්තුව
ධම්මික සිරිවර්ධන (ඉංග්‍රීසි
Dhammika Siriwardana also Dhammika Siriwardena also K
T Siriwardena) යනු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාරික, චිත්‍රපට හා ටෙලි නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂක සහ නිෂ්පාදක වරයෙකි
ඔහු ආදි කර්තෘ හා ආරම්භක සභාපති අලන්කුලම හෝල්ඩිංස් (කැසරෝල් හොටේල්ස්, මැන්ගො මැන්ගො හොටේල්ස්, ෆැමිලි බේකර්ස්, ෆැමිලි සුපර් සුපර්මාකට්, අලන්කුලම ෆිල්මස්) ද වෙයි
මුල් අවධිය

ධම්මික සිරිවර්ධන  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකුකි
ආශ්‍රිත

 ධම්මික සිරිවර්ධනයන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව

 විශිෂ්ට රංගන ශිල්පි ලකී ඩයස් කියයි

 කුස පබා 

 අලුත් ජීවිතයකට කාලය හරි ජනප්‍රිය චිත්‍රපට නිළි පූජා උමාශංකර්

 A producer’s passion for arts 

 Alankulama Holdings (Pvt) Ltd

 
චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
මුද්දර නිවේදන අංකය 816

අම්බලන්ගොඩ ධර්මාශෝක විද්‍යාලයේ සියවස සැපිරීම නිමිත්තෙන් රුපියල් 5.00 ක වටිනාකමින් යුත් නව තැපල් මුද්දරයක් තැපැල් දෙපාර්තුමේන්තුවේ මුද්දර කාර්යාංශය විසින් 2013 මැයි මස 04 වැනි දින නිකුත් කරනු ලැබේ
1913 මුල් කාර්තුවේ දිනෙක අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශවාසී බොදු දරුවන් සදහා නව ඉංග්‍රිසි පාසලක් නගරයේ දුම්රියපොළ මංසන්දිය අසල නිවසක සිසුන් 15 දෙනෙකුගෙන් ආරම්භ කරන ලදුව ධර්මාශෝක විද්‍යාලය නැතහොත් ධර්මාශෝක කොලීජිය යනුවෙන් නම් කෙරිනි
එවකට රාජ්‍ය සේවයේ ඉසිඹු ලබා සිටි ලංකාවේ මුල්ම සිංහල උපාධිධාරීන් අතුරින් අයෙකුවූ සන්තියාගු තෝමස් ද සිල්වා ශ්‍රීමතානෝ මෙම විද්‍යාලයේ ආදි කර්තෘ ලෙස සලකනු ලබයි
මෙම විද්‍යාලය 1913 මැයි මසදී වර්තමානයේ ධර්මාශෝක විද්‍යාලය පිහිටි පියසට ගෙන එනු ලැබූ අතර, එවකට අම්බලන්ගොඩ සුගත ශාසනෝදය සමිතිය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලැබූ බුඩිස්ට් ඉංග්ෂ් හයි ස්කූල් සමග 1914 පෙබරවාරි 02 දින ඒකාබද්ධ කරන ලදී
ස්වකීය ශ්‍රමය, කාලය දැනුම හා ධනය නොමසුරුව පරිත්‍යාග කරමින් මෙම විද්‍යාලය ගොඩ නැගූ එස්. තෝමස් ද සිල්වා මැතිතුමා 1913 සිට 1919 දක්වා මෙහි පළමු විදුහල්පතිවරයා ලෙස ද 1913 සිට 1929 දක්වා එතුමාගේ අභාවය වන තෙක් විද්‍යාලයේ කළමනාකරු ලෙසද ක්‍රියාකර තිබේ
ආදි කර්තෘතුමන්ගේ අභාවයෙන් පසුව සුගත ශාසනෝදය සමිතිය විසින් ඩබ්. ජේ. ද සිල්වා මහතා (1929-1932) ජේ. පී. එස්. ද සිල්වා මහතා (1932-1936) පී. ද එස්. කුලරත්න මහතා (1936-1948) දොස්තර එම්. එච්. සද්ධාසේන මහතා (1948-1954) එල්. සී. ද සිල්වා මහතා (1954-1960) යන කළමනාකරුවන් යටතේ ධර්මාශෝක විද්‍යාලය පාලනය වී ඇත
1960 දෙසැම්බර් 01 දින සුගත ශාසනෝදය සමිතිය විසින් සිය කැමැත්තෙන්ම ධර්මාශෝක විද්‍යාලය රජයට පවරා දෙන ලදී
ධර්මාශෝක විද්‍යාලයේ සියවස වනතෙක් විදුහල්පතිවරුන් 29 දෙනෙකු මෙහෙයවනු ලැබ තිබේ
එස්. තෝමස් ද සිල්වා මහතා (1913-1917) අබේසීල ගිනිගේ මහතා (1917-1921) ජේ. ආර්. නැතනියල්ස් මහතා (1921-1923) ජී. එම්. ද සිල්වා මහතා (1923-1927) ඊ. ඒ. විජේසූරිය මහතා (1928-1933) එෆ්. ආර්. ජයසූරිය මහතා (1934-1938) ඩී. ටී. විජේරත්න මහතා (1938-1947 සහ 1953-1961) පී. ද එස්. ජසෙන්තුලියන මහතා (1947-1957) කේ. කේ. වී. එස්. ද සිල්වා මහතා (1962-1967) එම්. ඩී. විමලසූරිය මහතා (1967-1975) ඊ. එන්. ප්‍රනාන්දු මහතා (1975-1980) පී. ඩබ්. විල්ෆ්‍රඩ් ද සිල්වා මහතා (1980-1981) බී. එච්. එච්. විමලදාස මහතා (1982-1984) එච්. එස්. එන්. කේ. ප්‍රනාන්දු මහතා (1984-1986) ජී. ඒ. අයි. ද සිල්වා මහතා (1987-1998) එම්. ප්‍රේමසීල ද සිල්වා මහතා (1999-2001) ඩී. එම්. ජී. අනුර ජයලත් මහතා (2002-2004) කේ. එම්. ජී. බී. ජයසූරිය මහතා (2004-2006) එස්. ජේ. පී. විජේසිංහ මහතා (2007-2011) එම්. ජී. ඕ. පී. පණ්ඩිතරත්න මහතා (2011 සිට සියවස තෙක්) යන මෙම විදුහල්පතිවරුඅධ්‍යාපන, පරිපාලන හා කළමනාකරණ ක්ෂේත්‍රයන්හි විශිෂ්ට කුසලතා දැක්වූවෝ වෙති
විදුහල් ගීතය නිර්මාණය කරන ලද්දේ ජාතික ගීයේ නිර්මාතෘ වාග්ගේයකාර ආනන්ද සමරකෝන් ශූරීන් විසිනි
ධර්මාශෝක විද්‍යාලය සමස්ත ශ්‍රී ලංකා වාසී දරුවන්ටම විවර වූ මහා සරසවියක් බදු අධ්‍යාපන කේන්ද්‍රස්ථානයක් වන අතර එය හුදු විෂයධාරගත අධ්‍යාපනයට පමණක් සීමානොවී ක්‍රීඩා හා කලා ක්‍රියාකාරකම් මගින්ද ජයකෙහෙලි නංවමින් පිරිපුන් පුරවැසි පරපුරක් ජාතියට දායාද කරනු ලබන විශිෂ්ට ශාස්ත්‍රාලයක් ද වේ
නිකුත් කරන දිනය - 2014 මැයි මස 04 වැනි දින
වටිනාකම - රුපියල් 5.00.
සැලසුම්කරු - පී. ඉසුරු චතුරංග
ප්‍රමාණය - මි
41 x මි
30.
හැඩය - තිරස්
මුද්‍රණ ක්‍රමය - ඕෆ්සෙට් ලිතෝග්‍රැෆි
පත් සැකැස්ම - පත්‍රිකාවක මුද්දර 100 බැගින්
සිදුරු ප්‍රමාණය - 14 x 13 3/4.
මුද්‍රණකරුවෝ - රජයේ මුද්‍රණ දෙපාර්තුමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.
වර්ණ ( පාවිච්චි කළ ) - හතරයි
කඩදාසි වර්ගය - 102 ජී. එස්. එම්. ආරක්ෂිත මුද්දර මුද්‍රණ කඩදාසි
මැලියම් - පීවීඒ.
මුද්‍රණය කළ ප්‍රමාණය - 500,000.
අලෙවි කරන අවසන් දිනය - 2014.05.03.
මුද්දර නිවේදන අංකය 837
දමිළ ජනතාවගේ ඉතා වැදගත් දිනයක් වන තෙපොංගල් දිනය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් දෙපාර්තුමේන්තුවේ මුද්දර කාර්යාංශය රුපියල් 5ක හා රුපියල් 25 ක වටිනාකමින් යුත් නව තැපල් මුද්දර 2 ක් සහ සමරු පත්‍රිකාවක් 2014 ජනවාරි 12 වැනි දින නිකුත් කරනු ලැබේ
හැදින්වීම
ප්‍රකට දමිළ කවියෙකු වන මහා කවි භාරදියාර් මහතා පවසා ඇති පරිදි "කෘෂි කර්මාන්තයටත්, වෘත්තියටත් වන්දනා කරමු
" එම කියමන අනුව ඉතා හොද අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමට උදව් උපකාර කරන ස්භාවධර්මයාටත්, හිරු දෙවියන්ටත්, කෘෂි කර්මාන්තය සදහා උදව් වන සත්ව සමූහයටත් තුති පුද කිරීමත්, සතුට ප්‍රකාශ කිරීමත් තෙයිපොංගල් දිනයේදී සිදු කෙරේ
ලොව පුරා විසිරී සිටින දමිළ ප්‍රජාව ආගම් භේදයකින් තොරව මෙම දිනය සමරනු ලබයි
ගොවි මහතුන් ඉතා දුක් මහන්සියෙන් ගොවිතැන් කර ලබා ගන්නා අස්වැන්නෙන් පලමු කොටස දෙවියන්ට පූජා කිරීමත් පසුව නැදෑයන් හට හා අනෙකුත් අයට ලබා දීමත් ඉතා දීර්ඝ කාලයක සිට කෙරෙන දමිළ සංස්කෘතික අංගයකි
ජ්‍යෙතිෂයේ තෙපොංගල්
ජ්‍යෙතිෂයේ අනුව තෙ මාසයෙ හිරු දෙවියන් මකර රාශියට ඇතුළුවන කාලය මකර සංක්‍රාන්තිය වශයෙන් හදුන්වනු ලැබේ
එම කාලය උත්තරායන පුන්‍ය කාලය යනුවෙන් සදහන් වේ
එහි අරුත උතුරු පැත්තේ මාර්ගයක් යන්නයි
හිරු දෙවියන් දකුනේ සිට උතුර බලා ගමන් කරන කාලය උත්තරායන කාලයේ පලමු දිනය වේ
එය දමිළ වර්ශය ප්‍රථම මාසය වන තෙ මාසයේ ප්‍රථම දිනයද වේ
ජ්‍යෙතිෂයේ මෙම කාර්යය සූර්‍ය දෙවියන් ධනු රාශියේ සිට මකර රාශියට ගමන් කරන දිනය බව සදහන් වේ
සමරණ ක්‍රමය
පොංගල් දිනයට පෙර දිනය දමිළ මාර්හලි මාසයේ අවසන් වන මෙම දිනය බෝගී දිනය යනුවෙන්ද සදහන් වේ
දමිළ ජනතාව මෙම දිනයේදී තම නිවස සම්පූර්ණයෙන් පිරිසිදුකර තීන්ත ආලේප කර එලිපෙහෙලි කරයි
ඒ සමගම පොංගල් දිනය වෙනුවෙන් අවශ්‍ය අළුත් කළයක් හා අනෙකුත් භාණ්ඩ මිලට ගනු ලැබේ
පොංගල් දිනයේදී හිමිදිරියේ නැගිට ස්නානය කර, අළුත් ඇදුම් ඇද, අළුත් කළයට කුබුරෙන් ගෙනා අස්වැන්න කොටා අළුත් සහල් සාදා ගේ ඉදිරිපිට මිදුලේ අළුත් ලිපක් දවා පොංගල් සාදනු ලැබේ