Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ICI කෘෂිරසායන සමාගම් ‘Yara Interhatiand’  හා Astrazeneca සමාගම් හි කොටස් කරුවෝය
කාබනික පොහොර
කොම්පෝස්ට් බඳුනක් පිලියෙල කර ගැනීම

ස්වභාවික කාබනික පොහොරක පණුපස් ශාක දිරාපත් වූ මුහුදු පැලෑටි කාණු ආදියේ එකතු වු අපද්‍රව්‍ය කුණු හා සත්ව අපද්‍රව්‍ය ආදී දේ එකතු එකතුවෙන් සාදයි
ශාකමය පොහොර බෝගයන්ද පසට පෝෂණයක් එක් කරයි
ස්වාභාවික ඛණිජ දුව්‍යයක් වන පතල් ගල් වැටි ආශ්‍රිත පොස්පේට්, පොටෑෂ් හි ඇති සල්පේට් හා හුණු ගල්ද කාබනික පොහොර ලෙස හැඳින්විය හැක
නිෂ්පාදනය කරන ලද කාබනික පොහොර වර්ග කෙම්පොස්ට් ,ලේ වඩන ආහාර ,සත්ව ආහාර හා මුහුදු පැලෑටි ලෙස නිෂ්පාදනය කෙරේ
අනෙකුත් උදාහරණ ලෙස ප්‍රෝටීන් දිරවීමට උපදවන ස්වභාවික එන්සයිම හැඳින්විය හැකිය
මත්‍ය ආහාර හා කුරුළු ආහාරද ඒ අතර වේ
කලක් තිස්සේ දිරාපත් වෙමින් පැවති ආහාරවල ඉතිරි කොටස් ද පස සරු කිරීමට හේතු වේ
ඒවා පොහොර ලෙස තදින්ම සැලකිය නොහැකි ‍වුවද ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබා ගත දී ඇත
කාබනික යන වචනයේ අර්ථය සමහර අවස්ථා වල නොපැහැදිලිවීමක් ද ඇත
එයට හේතුව කෘතිම පොහොර අතර යූරියා සහ යූරයා අඩංගු පොහොර නිෂ්පාදනද කාබනික රසායනික සංයුතියේ ඉහල කාබනික අගයකින් තිබීමයි
එසේම ස්වභාවික හෝ කෘතිම නිෂ්පාදනය කරන පොහොර රසායනික ස්වභාව හඳුනා ගැනීම අපහසුයි
අනික් අතට කාබනික පොහොර යොදා කෙරෙන කෘෂි බෝග වගාවන්හිදී රසායන විද්‍යාවේ අකාබනික ද්‍රව්‍ය වන පතල් වැටි පොස්පේට්,පිටකල හුණුගල් හා සෝඩියම් නයිට්‍රේට් භාවිතා කරයි
අනෙක් පොහොර හා සැසඳීමේ දී කාබනික පොහොරවල ඇති පෝෂ්‍යය පදාර්ථයන්හි ඝනත්වය ප්‍රමාණවත් වුවද එහි වාසි කිහිපයක් ඇත
සෑම පොහොරක්ම සාමාන්‍ය ගෙබිමක හෝ ඉඩමක නිපදවිය හැකිය
එසේම ප්‍රවාහන වියදම ද මේ නිසා අඩු කර ගත හැකිය
බොහෝ නයිට්‍රජන් සපයා දෙන කාබනික පොහොරවල දියවෙන නයිට්‍රජන් අඩංගුව ඇති අතර ඒවා සෙමෙන් මුදාහරින  පොහොරක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
වර්තමානයේ භාවිතයට ගනු ලබන කාබනික කෘෂිකර්මයේ සංකල්ප බොහෝ දුරට ලෙයිබ්ග්ගේ සංකල්පයන් හි සාර්ථකත්වය පෙන්ණුම් කරයි
එහෙත් වර්තමානයේ ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන රසායනික පොහොර නිපදවීමේ බොහෝ සීමාවන් ඇති බව අවධාරණය කරයි
ඔවුන් නැවතත් අවධාරණය කරනු ලබන්නේ පසේ ඇති හියුමස් හා කාබනික සංයොගයන්හි කාර්යභාරය තවමත් ඉතා වැදගත් බවයි. ඒ අතර, 

	පසේ ඇති පෝෂණ පදාර්ථ පවත්වාගෙන යෑම එම නිසා අඩු පෝෂණ ඝනත්වයින් හා නාස්තිය අවම කිරීමෙන් ශාකයට හොඳ වර්ධනයක් ඇති කරයි
පමණට වඩා වැඩි වීම වළක්වමින් වැඩි ඝනත්වයෙන් යුතු පෝෂණ කෙටස් ඉතා සෙමින් නිකුත් කිරීම
තෙතමනයෙන් ඇතිවන බලපෑම අඩු කරමින් පසේ ඇති තෙතමනය රඳවා ගැනීමට (පවත්වාගෙන යෑමට ) උදව් කිරීම
පසේ (ව්‍යුහය ) සංයුතිය දියුණුකිරීම
කෘත්‍රීම පොහොර භාවිතයේදී ඇතිවන ගැටළු වළක්වාලීමේ හැකියාවක් කාබනික පොහොරවලට ඇත
ඒ අනුව,

	වැඩිපුර සැපයෙන පෝෂණ කොටස් දහනය කිරිමේ හැකියාව.

	පසේ ‍සෞඛ්‍ය සම්පන්න බවේ හා පැවතිය යුතු සංයුතියේ ක්‍රමික අඩු වීමක් ඇති කිරීමට,පසේ උරා ගැනීමේ හැකියාව අඩු කිරීම මෙන්ම පසේ වර්ග අඩු කිරීම
පසේ පෝෂණය රඳවා ගැනීමට නිතර නිතර කෘත්‍රීම පොහොර භාවිතා කිරීම සිදුවීම
පසේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න බවට අවශ්‍ය දියවෙන සුළු හයිඩ්‍රජන් හා පොස්පරස්හි සැලකිය යුතු හිඟතාවයක් ඇති කිරීම
මිල අධිකවිම
කාබනික පොහොර භාවිතයේ අවාසි

	අකාබනික පොහොර හා සැසඳීමේ දී පෝෂණ කොටස් තුනී කර ගන්නා පොහොර දුර ප්‍රදේශයන්ට භාවිතය සඳහා රැගෙන යාමේදී
අකාබනික පොහොර සංයුතියට වඩා කාබනික පොහොර සංයුතිය සංකීර්ණය
රෝගකාරකයන් අඩංගු ශාක හා සත්ව කොටස්වලින් සංයුක්ත වූ අක්‍රමවත්ව පිළියෙල වී ඇති කාබනික පොහොර ශාකවලට මෙන්ම පුද්ගලයින්ට ද  හානිකර විය හැකිය
ක්‍රමාණුකූලව  කෙරෙන කොම්පෝස්ට් නිපදවීමකදී එවැනි කොටස් ඉවත් කළ යුතුය
කාබනික නොවන පොහොර භාවිතයෙන් කරන වගාවන්හිදී කාබනිකයේ අකාබනික  පොහොරද යම් කිසි ප්‍රමිතියකට (ප්‍රමාණවත්) භාවිතා කරයි
පොහොර භාවිතයේ දී ඇති අවදානම් අවස්ථා

කෘතීම පොහොර භාවිතයේ දී අවශ්‍යය ප්‍රමාණයට වඩා පොහොර භාවිතා කිරීම ප්‍රාථමිකව ඇති ගැටළුවකි
එය ‍හේතුව විශාල වශයෙන් රසායනික පොහොර භාවිතයේ දී එසේ සංයුතියේ වෙනස්කම් ඇති කිරීමයි
රසායනික පොහොරවල ඇති ඉහල දියර බව පරිසරයේ තුල්‍යභාවය අඩු කිරීමට හේතු ‍සාධක වේ
සමහර නයිට්‍රජනීය පොහොර වර්ග භාවිතය හා ගබඩාව සමහර කාලගුණ හා පසේ ස්වභාවය අනුව හරිතාගාර වායුවක් වන නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් (N2O) නිකුත් කිරීම සිදු කරයි
ඇමෝනියා වායුව නිකුත් කිරීම අකාබනික පොහොර භාවිතයෙන් හෝ දියාරු මිශ්‍රනයක් ලෙස  නයිට්‍රජන් භාවිතයෙන් ඇමෝනියා මඟින් පසේ අම්ලකර බව වැඩි කරයි
(pH අගය අඩුවීම “අමිල කිරීම” ) වැඩිපුර නයිට්‍රජන් භාවිතයෙන් පලිබෝධකයන්ගේ වර්ධනයක් ද සීඝ්‍රයෙන් ඇති වේ
ඒ අතර ඔවුනට හිතකර පරිසරයක් ද ගොඩ නැඟේ
පෝස්පේට් ඛණිජ ද්‍රව්‍යයන්හි අඩංගු කැඩ්මියම් 600mg/kg ප්‍රමාණයක කැඩ්මියම් වලින් පස දූෂණය වීම වේගවත් කරයි
උදා- නාවුරු හා ක්‍රිස්මස් දිවයිනේ ඛනිජ ද්‍රව්‍යයන්) කැඩ්මියම්වලින් අම්ලනය වූ පස නවසීලන්තයේ ද දැකගත හැකිය
පොස්පේට් අඩංගු පොහොරවල ඇති යුරේනියම් ද මෙය පසේ දූෂණය ඇති කරවන තවත් උදාහරණයකි
මේ හේතු නිසා විශේෂයෙන්ම අකාබනික පොහොර භාවිතයේ දී පසේ සරු බවට අවශ්‍ය පෝෂණය ප්‍රමාණය පිළිබඳ සමබරතාවයක් පවත්වා ගැනීම පිළිබඳ දැණුමක් අත්‍යවශ්‍යය
මෙම ක්‍රියාවලිය හඳුන්වනු ලබනනේ පෝෂණය අයවැය ලෙසයි
මෙසේ පරීක්ෂාකාරීව කරන අධ්‍යයනයේ ගොවියාට සිය පසේ තත්වය රැක ගත හැකි අතර නාස්තිය ද වැළැක්විය හැකිය
එලෙසම අතුරු නිෂ්පාදනයන්හි ද ඇති වන දූෂණ තත්වයන් ඉවත් කිරීමේ වියදම ද වලක්වා ගත හැකිය
කාබනික පොහොර වැඩි වශයෙන් භාවිතා කිරීමේ හැකියාවක් ඇත
ඒ ඒවායේ අඩංගු පෝෂණ තත්වය හා දිස්වන සුළු බව නිසාය
ඒවාගේම එම පොහොර භාවිතයෙන් ඇති වන අතුරු ඵල රසායනික පොහොර භාවිතයට වඩා අඩුය
ඒවායේ ස්වභාවයෙන්ම පසේ භෞතික හා ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක් ඇති කරන අතර එය අවධානම් අඩු කිරීමට ඉවහල් වේ
පොදු ගැටළු (සමස්ථිය ගැටළු) (ගෝලීය ගැටළු)

ලෝක ජනගහනය වැඩිවීම පොහොර භාවිතයෙන් කෙරෙන කෘෂිකාර්මික කටයුතුවලට ද තදින් බලපා ඇත
ගෝලීය සම්පත් දිගු කාලීනව භාවිතා කිරීමේ බලපෑමක් ඇතිව ඇත
ඒ අනුව ගෝලීයව විශාල වශයෙන් කෙරෙන පොහොර භාවිතයෙන් හරිතාගාර වායූන් වායුගෝලයට එක්වීම දැකිය හැකිය
එසේ වායුගෝලයට එම වායු එක් වීම සිදු වන්නේ,

සත්ව‍පොහොර හා යූරියා භාවිතයෙන් - මෙහි දී වායු ගෝලයට මීතෙන්, නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් හා කාබන් ඩයොක්සයිඩ් විවිධ ප්‍රමාණයෙන් එක්වන අතර එම එක්වීමේ වායුවේ ඇති ඝන හා ද්‍රව ස්වභාව‍ය අනුව වෙනස් වේ
නයිට්‍රික් අම්ලය හා ඇමෝනියම් බයිකාබනේට් අඩංගු පොහොර භාවිතය
මෙහි දී වායු ගෝලයට නයිට්‍රජන් ඔක්සයිඩ්, ඇමෝනියා හා කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මුදා හැරේ
ක්‍රියා පිළිවෙලේ හා ක්‍රියාකාරීත්වයේ වෙනසක් ඇති කිරීමෙන් දේශගුණ වෙනස්කම්වලට වන බලපෑම හා එහි අවධානම අවම කිරීමට හැකියාවක් ඇති අතර එසේ සියල්ලම වෙනස් කිරීමේ හැකියාවක් නැත
ආශ්‍රිත
 Fertilizer

උද්‍යානකරණය
පොහොර
හරිත විප්ලවයේ ඉතිහාසය

මෙක්සිකානු ආරම්භය

මෙක්සිකෝවේ ජනාධිපති මැනුවල් ඇවිලා කැමර්චෝ පාලනය සහ රොක්ෆෙලර් පදනම අතර ඇති වු සහයෝගිතාවය මත විශේෂ අධ්‍යයනයන් සදහා වු ආයතනය පිහිටු වීමත් සමග 1943 වසරේදී හරිත විප්ලවය ආරම්භ විය
කැමර්චෝට ප්‍රථම ජනාධිපති ධුරය දැරු කාඩිනාස් යැපුම් ගොවිතැන් කටයුතු වලට සහයෝගය දැක්වුවෙකු වු අතර ඒ සදහා ඔහු භූමි ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතිපත්තීන් හදුන්වාදෙන ලදී
කෙසේ නමුත් කැමර්චෝගේ අරමුණ වුයේ කෘෂිකර්මාන්තය හරහා තම දේශයෙන් කාර්මික දියුණුව සහ ආර්ථික වර්ධනයට සහයෝගය ලාබාදීමයි
රොක්ෆෙලර් පදනමට මැක්සිකානු රජය සමග කෘෂිකර්මාන්තය සම්බන්ධයෙන් සහයෝගයෙන් ක්‍රියාකිරීමට උනන්දුකරවීම සදහා එවකට එක්සත් ජනපදයේ උප ජනාධිපතිව සිටි හෙන්රි වොලස් විශාල කාර්යය භාර්යයක් ඉටු කරන ලදී
ඔහුගේ මතය වුයේ මෙක්සිකෝව තුළ සාගතයක් ඇති වීම වැළැක්වීම ඇමරිකානු ආර්ථිකය කෙරෙහි වාසිදායක වන බවයි. 

පසු කාලීනව රොක්ෆෙලර් පදනමෙහි සභාපතිත්වයට පත් වු J
ජෝර්ජ් හැරර් විශේෂ අධ්‍යයන සදහා වු ආයතනයේ ප්‍රධානියා ලෙස ක්‍රියා කළේය
එහි සේවය කළ ප්‍රධාන පෙළේ විද්‍යාඥයින් අතරට නෝර්මන් බෝලැග්, එඩ්වින් වෙල්හුසන් සහ විලියම් කොල්වේ යන අය අයත් වෙති
මෙම වැඩ සටහනට එක්සත් ජනපද මෙන්ම මෙක්සිකානු පර්යේෂකයන් ද සම්බන්ධ විය
1962 වසරේ මෙම වැඩ සටහන අවසන් කිරීමෙන් අනතුරුව පරේෂණාත්මක කටයුතු සදහා රැදී සිටින ලෙස මෙක්සිකානු රජය මගින් කුඩා විද්‍යාඥයන් කණ්ඩායමකට ආරාධනා කරන ලදී
ඒ අනුව බෝලැග් ආචාර්යය ඩෙල්බට්
මයිරන් (සන්නිවේදන විශේෂඥ), ජෝන් S
නයිඩර්හුසර් (අර්ථාපල් පිළිබද විශේෂඥ), එඩ්වින් J
වෙල්හුසන් (තිරිඟු ප්‍රජනන ශිල්පි), එල්මර් ජොන්සන් (තිරිඟු ප්‍රජනන ශිල්පීන්) සහ රෙජි ලේයාර්ඩ් (කෘෂි විශේෂඥ) යන අයයි
තවදුරටත් මෙක්සිකෝවේ රැදි සිටිමින් cimmyt ආයතනයේ කාර්යය මණ්ඩලයේ හරය බවට පත්විය
මෙම ආයතනය ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ මිටි, ශක්තිමත්, පොහොර වලට වඩාත් හොදින් ප්‍රතිචාර දක්වන ලෙඩ රෝග වලට ප්‍රතිරෝධි තිරිඟු විශේෂ නිර්මාණය කිරීම සම්බන්ධයෙනි
මෙම නිර්මාණය මෙක්සිකෝව, ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, තුර්කිය සහ ලෝකයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ රාශියක තිරිඟු අස්වැන්න ඉහළ නැංවීම සදහා හේතු විය
මෙම ව්‍යාපෘතියේ සාර්ථකත්වය හේතුවෙන් 1970 වසරේදී බෝලැග් හට නොබෙල් සාම ත්‍යාගය හිමිවිය
එම වසරේදීම යුනෙස්කෝ විද්‍යා සම්මානය CIMMYT සහ IRRI යන ආයතන වලට පොදුවේ පිරිනමන ලදී
නොර්මන් බොලැග් මිලියනයකට අධික ජනතාවක් සාගතයෙන් බේරා ගන්නා ලදැයි සැකකෙයි
මෙක්සිකානු රජය ග්‍රාමීය යටිතල පහසුකම් වැඩි දියුණු කිරීම සදහා විශාල වශයෙන් මුදල් යෙදවු අතර නව බීජ විශේෂ භාවිතයෙන් ක්‍රමයෙන් වඩාත් ප්‍රචලිත විය
1951 වසරේදී මෙක්සිකෝව තිරිඟු නිෂ්පාදනය සම්බන්ධයෙන් ස්වයං පෝෂිත තත්ත්වයට පත් වු අතර ඉන්පසු අතිරික්ත නිෂ්පාදන අපනයන කරන තත්ත්වය දක්වා දියුණු විය
1901 වසර වන විට මෙක්සිකානු ජනගහනය මිලියන 13.6 ක් වු අතර 2005 වන විට එය මිලියන 103.3 ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි
ඉන්දියානු සාර්ථකත්වය
රොක්ෆෙලර් පදනම කෘෂිකාර්මික සංවර්ධනය සාර්ථක ක්‍රියාවලියක් බව තේරුම් ගැනීමත් සමග තම හරිත විප්ලවය අනෙකුත් රටවල් දක්වා පතුරුවා හැරීමට උනන්දු විය
මෙක්සිකෝවේ පිහිටි විශේෂ අධ්‍යයන ආයතනය 1959 වසරේදී නිළ නොවන අන්තර් ජාතික පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්වු අතර 1963 වසරේදි එය නිළ වශයෙන් CIMMYT හෙවත් අන්තර් ජාතික තිරිඟු සහ බඩ ඉරිඟු සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය බවට පත්විය
1961 වසර වන විට ඉන්දියාව සාගතයකට ඉතා ආසන්න තත්ත්වයක පැවතියේය
මේ අතරතුර ඉන්දියානු කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය අංශයේ උපදේශකයෙකු ලෙස ක්‍රියා කළ m
ස්වාමීනාදන් විසින් නෝර්මන් බෝලැග් හට ඉන්දියාවට පැමිණෙන ලෙස ආරාධනා කරන ලදී
ඉන්දියානු පාලන යාන්ත්‍රණය තුළ ඉන්දියානු බීජ ඒකාධිකාරය හේතුවෙන් පැවති බාධක මග හරවා ගනිමින් CIMMYT ආයතනයෙන් තිරිඟු බීජ ගෙන්වීම සදහා ෆෝඩ් පදනම සහ ඉන්දියානු රජය එකතුව ක්‍රියා කළේය
කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය හා ආහාර ආරක්ෂණය

තාක්ෂණික ක්‍රම

හරිත විප්ලවය තුළ වු ව්‍යාපෘති එවකට පැවති තාක්ෂණික ක්‍රම විසුරුවා හැරි නමුත් කාර්මික කරණයට ලක්වු ජාතීන්ගෙන් බාහිරව බහුලව භාවිතා නොවීය
මෙම තාක්ෂණික ක්‍රම අතරට පලිබෝධ නාශක, වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘති හා කෘතිම නයිට්‍රජන් පොහොර ඇතුළත් වෙයි
හරිත විප්ලවයේ නව තාක්ෂණික දියුණු වීමක් වුයේ විශ්මිත බීජ ලෙස හදුන්වන දේයහි නිෂ්පාදනයයි
කෘෂිකාර්මික යන් විසින් විවිධ මාදිලි වල ඉරිඟු, තිරිඟු හා සහල් නිෂ්පාදනය කළ අතර ඒවා HYV හෝ අධි ඵල ‍ප්‍රභේද ලෙස හැදින්විණි
අනෙකුත් ප්‍රභේද හා සසදන කළ HYV වලට වැඩි දියුණු කරන ලද නයිට්‍රජන් අවශෝෂණය කිරීමේ විභවයක් පවතියි
වැඩිපුර නයිට්‍රජන් අවහෝෂණය කර ගන්නා ධාන්‍ය සාමාන්‍යයෙන් ඵලදාව නෙලීමට පෙර ඇද වැටෙන නිසා ඔවුන්ගේ ජේනෝම තුළට අර්ධ කුරු කිරීමේ ජාන ඇතුළත් කරන ලදී
ඔරිවිල් වොගෙල් විසින් ජපාන කුලු තිරිගු ප්‍රබවයකින් නිපද වන ලද නොරීන් 10 තිරිඟු ප්‍රභේදය හරිත විප්ලවයේ තිරිගු වගා සංවර්ධනය කිරීමට අතිශයින් වැදගත් විය
IRRI මගින් දියුණු කර බහුලව ව්‍යාප්ත වු ප්‍රථම HYV සහල් විශේෂය වු IR8 නිර්මාණය කරන ලද්දේ පෙටා ලෙස හැදින්වු ඉන්දුනිසියානු ප්‍රභේදයක් හා ඩී ජියෝ වු ජෙන් නම් වු චීන ප්‍රභේදයක් එකිනෙක එකතු කිරීමෙනි
අනුක ජාන විද්‍යාවේ දියුණූ වීම් සමග සහල් වල අඩුඋස (rht), ජිබර්ලින් අචේතන (gibberellin insensitive, gail) හා සිහින් සහල් (slrl) වලට හේතු වන විකෘති ජාන ජිබර්ලික් අම්ලයේ (සෛල විභේදනය මත එහි බලපෑම මගින් කද වැඩීම පාලනය කරන ශාක හෝමෝනයක්) සෛලික සංඥා කිරීමේ සංරචක ලෙස හදුනාගත් අතර ඉන්පසු එය ක්ලෝනිකරණයට භාජනය කරනු ලැබේ
විකෘති වටපිටාවක් තුළ කද වැඩීම සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවු අතර එමගින් කුරු ශාක වර්ග බිහිවිය
කුරු ශාක යාන්ත්‍රිකව වඩාත් ස්ථායි වු නිසා කදෙහි ප්‍රභා සංස්ලේෂණ ආයෝජනය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවිය
උරාගැනීම, ධාන්‍ය ඵලදාව සදහා යොමු කළ අතර එමගින් වානිජ්‍ය ඵලදාව මත රසායනික පෙහොර වල බලපෑම වැඩි දියුණු විය
අවශ්‍යතරම් ජල පහසුකම්, පලිබෝධ නාශක හා පෙහොර වල පැවතීමත් සමග HYV මගින් සාම්ප්‍රදායික ප්‍රභේද අබිභවා යන අතර ඉහත සදහන් කරන ලද ඒවා නොමැති විට සාම්ප්‍රදායික ප්‍රභේද මගින් සමහරක් විය HYV ප්‍රබේද අභිබවා යෑම සිදු විය හැක
නිෂ්පාදනය ඉහළ යයි

1961 හා 1985 වසර අතරතුරදි දියුණු වන ජාතීන්ගේ ධාන්‍ය නිෂ්පාදනය දෙගුණයකට වඩා වැඩිවිය
සහල්, ඉරිඟු හා තිරිඟු ඵලදාව මෙම කාලය තුලදී අතිශයින් වැඩිවිය
නිෂ්පාදනය ඉහළයාම දළ වශයෙන් සමානව වාරිමාර්ග, පෙහොර හා බීජ වැඩි දියුණූ වීම් වල ආරෝපණය කල හැක
(අවම තරමින් ආසියානු සහල් වලදී වත්)

හරිත විප්ලවයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිදාන ඉහළ නැංවෙන අතර ක්‍රියාවලිය සදහා ශක්ති ආදානය (බෝගයන් නිෂ්පාදනය සදහා වැය කළ යුතු ශක්තිය) ආදානය ද වැඩි ශීඝ්‍රතාවයකින් ඉහළ නැංවුණි
එමනිසා බෝග නිෂ්පාදනයට ශක්ති ආදානයේ අනුපාතය කාලයත් සමග අඩුවිය
හරිත විප්ලවයේ තාක්ෂණික ක්‍රම රසායනික පොහොර හා පලිබෝධනාශක මත අතිශයින් රදා පැවතුන අතර ඉන් සමහරක් පොසිල ඉන්ධන මගින් නිෂ්පාදනය කළ යුතු වේ
එනිසා කෘෂීකර්මාන්තය ක්‍රමක්‍රමයෙන් පෙට්‍රෝලියම් නිෂ්පාදනමත පදනම් වීම සිදු වෙයි
පීක් ඔයිල් සිද්ධාන්තයේ යෝජකයන් බිය ඵලකර සිටින්නේ තෙල් හා වායු නිෂ්පාදනයේ අනාගත මන්දනය වීම් ආහාර නිෂ්පාදනය අඩුවීම හෝ මැල්තුසියානු වසංගතයක් ඇතිවීම සිදු විය හැකිබවයි.

ආහාර ආරක්ෂණය මත බලපෑම  

ගෝලීය ආහාර ආරක්ෂණය මත හරිත විප්ලවයේ බලපෑම, ආහාර පද්ධති තුළ අන්තර්ගත සංකිර්ණතා නිසා හදුනා ගැනීමට අතපසු වෙයි
හරිත විප්ලවයේ ආරම්භයේ සිට මේ දක්වා ලෝක ජනගහනය බිලියන 4 කින් පමණ වැඩි වී ඇති අතර බොහෝමයක් දෙනා විශ්වාස කරන්නේ විප්ලවය නොතිබිණි නම් ලෝකයේ අදික ආහාර අර්බුදයක් ඇතිවනු ඇති බවයි. 1960 දශකයේ ටොන් මිලියන 10 ක් වු ඉන්දියාවේ වාර්සික තිරිගු පිටි නිෂ්පාදනය ටොන් මිලියන 73 දක්වා ඉහළ නගින ලදී
දියුණු වන ලෝකයේ සාමාන්‍ය මිනිසෙක් හරිත විප්ලවයට පෙර සිටි මිනිසෙකුට වඩා දිනකට 25% ක පමණ කැලරි පරිභෝජනය කරයි
1950 – 1984 අතරතුරදි හරිත විප්ලවය විසින් ලෝකය වටා කෘෂිකර්මාන්තය පරිවර්තනයට ලක්කළ අතර ලෝකයේ ධාන්‍ය නිෂ්පාදනය 250% කින් ඉහළ නැංවෙන ලදී
හරිත විප්ලවය මගින් සිදුවු නිෂ්පාදනයේ වැඩිවීම නිසා ලොවපුරා සාගතයක් පැතිරීම වැළැක්වු අතර මනුෂ්‍යයන් බිලියන ගණනකට අවශ්‍ය ආහාර පාන ලැබුණි
විප්ලව
මෙහිදි පස වෙනුවට පෝෂ්‍ය කොටස් අඩුංගු ද්‍රවණයක් ආධාර කොට ගෙන ශාක වැවීම සිදු කරන අතර මෙය හැදින්වීම‍ට Hydroponics නම් ඉංග්‍රීසි පදය පිලිවෙලින් ජලය සහ ශ්‍රමය හැදින්වීමට භාවිතා වන ග්‍රීක පදයන් වන hydro සහ ponos යන පදයන් ඇසුරෙන් නිර්මාණය වුවකි
පස මත වැවෙන ශාක වර්ග වර්ධනය සදහා ඒවායේ මුල් පෝෂණ කොටස් අඩංගු ද්‍රවණයක් පමණක් යොදා ගෙන හෝ පර්ලයිට්, බොරළු හෝ ඛණිජ පුළුන් වැනි උදාසීන මාධ්‍යයක ආධාරයෙන් වගාකළ හැක
මේ සදහා ක්‍රම වේද ගණනාවක් පවති
19 වැනි ශත වර්ෂයේදී ශාක කායික විද්‍යාව පිළිබද පර්යේෂකයන් විසින් ශාක තමන්ට අවශ්‍ය අත්‍යවශ්‍ය ඛනිජ සංයෝගයන් ජලයේ දියවු අකාබනික අයන ලෙස උරා ගන්නා බව සොයා ගන්නා ලදී
ස්වභාවික තත්ත්ව යටතේ දී පස එම ඛනිජ පෝෂක රදවා ගන්නා මාධ්‍යයක් ලෙස ක්‍රියාකරන නමුත් පස ශාක වර්ධනය සදහා අත්‍යවශ්‍ය නොවේ
පසෙහි පවතින ඛනිජ පෝෂක ජලයේ දිය වු විට එම පෝෂක ශාක මුල් මගින් උරාගත හැකිවේ
යම් හෙයකින් ශාකයක ජල සැපයුමට කෘතිම ලෙස අදාල ඛනිජ පෝෂක එක් කළ විට තවදුරටත් ශාක වර්ධනය සදහා පස අනවශ්‍ය වෙයි
පස මත වැවෙන ශාක සියල්ලක්ම පාහේ මෙසේ වගා කළ හැකි වන නමුත් ඇතැම් ශාක මෙම ක්‍රමය ඔස්සේ අනෙකුත් ශාක වලට සාපේක්ෂව වඩාත් හොදින් වගා කළ හැකිවෙයි
එමෙන්ම මෙම ක්‍රමවේදය ඉතා සරළ එකක් වන අතර බොහෝ විට Watercress වැනි ශාක ඇසුරෙන් කුඩා ළමුන් පවා මෙම ක්‍රියාවලිය සිදු කරනු දැක ගත හැක
තවද මෙය ජීව විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයන් තුල සහ ඉගැන්වීම් කටයුතු වලදී සම්මත ක්‍රමවේදයක් ලෙස භාවිතා වන අතර ඉතා ප්‍රචලිත විනෝදාංශයක්ද වෙයි
දිය වගා වාණිජ්‍ය
ඊශ්‍රයලය, එහි ශුෂ්ක දේශගුණය හේතුවෙන් උසස් දියවගා තාක්ෂණික ක්‍රම දියුණු කර ඇත
ඔවුන් විසින් ඔවුන්ගේ පද්ධති නිකරගුහාවට අලෙවි කර ඇති අතර ඔවුන් විසින් ඒවා වාර්ෂිකව මිරිස් රාත්තල් මිලියනයකට වඩා නිපදවීමට භාවිතා කරන අතර‍එම මිරිස් එක්සත් ජනපදය ඇතුළුව විදේශීය රටවලට අපනයනය කිරීම සිදු කරයි
ලෝකයේ විශාලතම වානිජ්‍ය දියවගා පහසුකම ඇත්තේ ඇරිසෝනා, විල්කොක්ස් හි යුරෝෆ්‍රෙශ් ගොවිපලෙහිය
එමගින් 2005 වර්ෂයේදී තත්කාලි රාත්තල් මිලියන 125 ක් විකුණන ලදී
යුරෝෆ්‍රේෂ් ගොවිපලෙහි අක්කර 256 ක් වීදුරු යට ඇති අතර එමගින් එක්සත් ජනපදයේ වානිජ්‍ය දියවගා හරිතාගාර ප්‍රදේශ වලින් 1/3 ක් පමණ නිරූපණය කරයි
යුරෝෆ්‍රෙෂ් ගොවිපල ඔවුන්ගේ තත්කාලි කාබනිකයට සැලකිල්ලක් නොදක්වන නමුත් ඒවා පලිබෝද නාශකයන්ගෙන් තොරවෙයි
ඒවා සුපිරි ජල පද්ධති සමග රොක්වුල් මත වවනු ලැබේ
සමහරක් වානිජ්‍ය අන්තර්ගත කිරීම සංයුක්ත පලිබෝද කළමණාකරන තාක්ෂණික ක්‍රම වලට මුල් තැන දෙමින් පලිබෝධ නාශක යොදා නොගනියි
කාබනික ලෙස ලේබල් ගතකර ඇති බෝග සදහා පාරිභෝගිකයන් විසින් කැමැත්තෙන් ගෙවන අධිමිලක් බොහෝ විට අන්තර්ගත වෙයි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සමහරක් ප්‍රාන්ත වල කාබනික සහතික කිරීම ලබාගැනීම සදහා පස අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් වෙයි
US ෆේඩරල් ආණ්ඩුව විසින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද අතිච්ඡාදනය වන හා යම්තාක් දුරකට මතභේදනය වන නිමිති නිසා වී වගාව මගින් වවන ලද සමහරක් ආහාර බෝග කාබනික ලෙස සහතික කළ හැක
දිය වගාව මගින් ජලය ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් ඉතිරි කර එය විසින් යම් ආහාර ප්‍රමාණයක් නිපදවීමට භාවිතා කරන්නේ සාමාන්‍ය ගොවිපලකදී එම ආහාර ප්‍රමාණයම නිපදවීමට වැය වන ජලයෙන් 1/20 ක පමණ සුළු ප්‍රමාණයකි
ගොවිපල වල ජල භාවිතයෙන්හා රසායන ද්‍රව්‍ය පිටකිරීම තුලින් ජල වගුවට බලපෑම් එල්ල විය හැකි නමුත් දිය වගාව මගින් මෙම බලපෑම අවම කරන අතරම ජල භාවිතා කිරීම හා ජලය ඉවත ලෑම මැනීමටද පහසුවෙයි
එමනිසා මෙමගින් ජලපරිභෝජනය අඩුකිරීම මගින් හා ගොවිපල අවට භූමියට සිදුවන බලපෑම අඩුකිරීම මගින් ගොවියාගේ මුදල් ඉතිරි කරන දෙයි
දියවගා හරිතාගාරයක් තුළ පරිසරය උපරිම කාර්යක්ෂමතාවය සදහා තද බල ලෙස පාලනය කර ඇති අතර මෙම නව ක්‍රමය පස් රහිත / පාලිත පරිසර කෘෂිකර්මාන්තය (S/CEA) ලෙස හදුන්වනු ලැබේ
මෙමගින් ගොවීන්ට අධි මිලෙන් යුත් බෝග උෂ්ණත්වය හා වැවීම් කාලය නොසලකමින් ලෝකයේ ඕනෑම තැනක වැවීමට ඉඩ ලබාදෙයි
ගොවියන් මගින් උෂ්ණත්වය, අර්ද්‍රතාවය හා PH මට්ටම් නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ
දිය වගා ක්‍රමය එලවළු වල තත්ත්වය ඉහළ නැගීම සදහා බාවිතා කරනු ලබන අතර එමගින් වැඩි පෝෂණ අගයක් ලබාදිය හැකිවෙයි
වර්ජිනියාවේ දිය වගා ගොවියෙක් විසින් කැල්සියම් හා පොටෑසියම් බහුල සලාද ගස් වර්ගයක් නිපදවා ඇති අතර 2007 අප්‍රේල් මාසයේදී ඒවා වෙළද පොළට නිකුත් කිරීමට අපේක්ෂා කර තිබෙයි
පර්යේෂණ වෙළද පොල වල සිටින වෙළද පොල කරුවන් කියා සිටින්නේ සලාද කොල ඉතා හොදින් විකිණෙන බව අතර වගා කරුවන් පවසා සිටි‍යේ දියවගා සලාද කොළ ජලය භාවිතා කරන්නේ සාම්ප්‍රදායික පස් සහිත වගාකිරීම් වලට වඩා 90% ක් අඩුවෙන් බවයි.
නිෂ්පාදන කෘෂිකර්මය ලෙස වර්තමාන ගොවි කර්මාන්තය (ගොවි පොළ ඇතුළුව) ගත හැකිය
ඒ අනුව එසේ නිෂ්පාදිතයන් ලෙස එළු, බැටළු ආදී ඇති සත්තු (පට්ටි) , කුකුල් පාලනය, මාළු සහ බෝග වගාව ගත හැකිය
නිෂ්පාදන කෘෂිකර්මයට තාක්ෂික විද්‍යාත්මක, ආර්ථික හා දේශපාලන ක්‍රමවේදයන් භාවිතා කරයි
මෙම ක්‍රමයන්ගේ නව නැම්මක් අතරට යන්ත්‍ර සූත්‍ර භාවිතය, ගොවිතැන් සඳහා භාවිතා ක්‍රමවේදයන්, ජාන තාක්ෂණය නිෂ්පාදනය සඳහා භාවිතා කරන ක්‍රමවේදයන්, පරිභෝජනය සඳහා ගව වෙළඳ පොළ, ජාන තොරතුරු සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍ර ලබා ගැනීම, සහ ගෝලීය වෙළඳ පොළ යන අංශ යන සෑම අංශයක්ම නව නැම්මක් බිහිව ඇත
මෙම ක්‍රමවේදයන් දියුණු රටවල ඉතා ප්‍රචලිතව ඇති අතර ක්‍රමයෙන් අනික් ප්‍රදේශවලට ද පැතිරීම වේගවත්ව ඇත
සුපිරි වෙළඳසලවල ඇති මස්, කිරි නිෂ්පාදන, බිත්තර, පලතුරු ‍සහ එළවළු මෙම නව ක්‍රමවේදයන් අනුව නිෂ්පාදනය කරන ලද නිෂ්පාදන කෘෂිකාර්මික අංගයන්ය

නිෂ්පාදිත (කාර්මික) කෘෂි ‍බෝග

හරිත විප්ලවය තුළ පැවති ව්‍යාපෘතීන් එකක් තමා සතුව තිබූ තාක්ෂණයන් ව්‍යාප්ත කෙරුණි
නමුත් එම තාක්ෂණයන් කාර්මිකරණය වූ රටවල් වලින් එපිටට පැති‍රුනේ නැත
මෙම තාක්ෂණයන් අතර පලිබෝධනාශක, වාරි කර්මාන්ත ව්‍යාපෘති හා කෘතිම නයිට්‍රජන් පොහොර භාවිතය
හරිත විප්ලවයේ නැවුම් තාක්ෂණ දියුණුවීම් අතර ආශ්චර්යමත් බීජ නිෂ්පාදනය ගත හැකිය
විද්‍යාඥයින් විසින් වැඩි අස්වැන්නක් ලබා දෙන බඩ ඉරිඟු, තිරිඟු හා වී වර්ග HYV නිර්මාණය කිරීම ගත හැකිය
ඉහල අස්වනු ලැබීම සඳහා හඳුන්වා දී ඇති මෙම බීජවලින් නයිට්‍රජන් උරාගැනීමේ හැකියාව වැඩිය
මෙසේ උරා ගන්නා නයිට්‍රජන් ප්‍රමාණය වැඩි නිසා අස්වැන්නට කලින් බොහෝ ධ්‍යාන්‍යන් බිමට බර වේ
අර්ධ වශයෙන් මිටි බව ඇති වන ජාන එම පැලෑටිවල ජාන තුළට කා වැදී ඇත
Norin 10 තිරිඟු වර්ගය එම ජපන් මිටි තිරිඟු වර්ගයන්ගේ එකක් වන අතර එය “ඕවිල්” (Orville) වෝගල් (Vogel) විසින් දියුණු කරන ලද්දකි
මෙය හරිත විප්ලවයේ තිරිඟු වැවිලිකරුවන්ට හොඳ අවස්ථාවක් විය
IR8, ලෙස ප්‍රථම ක්‍රියාත්මක වූ වැඩි අස්වනු වී බීජ පසුව IRRI දක්වා දියුණු කරනු ලැබීය
ඒ ඉන්දුනීසියානු බීජ වූ “පෙටා” (Peta) හා චීන බීජ විශේෂයක් වූ “ඩි ගියෝ වූ ගෙන්” සමඟ මුහු කිරීමෙනි
Arabidopsis වල ඇති අංශුමය ජාන ශක්තිය හා වීවල ඇති නිතර වෙනසට ‍භාජනය වන ජාන මව් ශාකවල ලක්ෂණ ගන්නා අතර සෛලීය සංඥා ලෙස හඳුනා ගැනෙන නිතර වෙනස් වන ස්වරූපයේ කඳක් ඇති පැලෑටි මිටි බව ඇති කිරීමේ ප්‍රවණාතවය අඩු කරයි
මිටි පැලෑටිවල සිදුවෙන ආහාර නිෂ්පාදනයේ ක්‍රමික අඩුවීමක් එහි ලක්ෂණ අනුව ස්වභාවයෙන්ම සිදු වේ
වාණිජමය ස්වරූපයෙන් කෙරෙන නිෂ්පාදනයක රසායනික පොහොර භාවිතයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අවශෝෂණය ශක්තිය වැඩි වීමක් සිදුව ඇත
වාරි මාර්ග පහසුකම්, පලිබෝධ නාශක සහ පොහොර භාවිතය ප්‍රමාණවත්ව සපයා ගත හැකි ප්‍රදේශවලට මෙම වැඩි අස්වනු විශේෂයන් සාම්ප්‍රදායික බීජ විශේෂයන් සඳහා ද ක්‍රියාත්මක කරයි
එසේම ඉහත දෑ නොමැතිව වුව ද සාම්ප්‍රදායික විශේෂයන් වැඩි අස්වැන්නක් ලබා දිය හැකිය
වැඩි අස්වනු ලබා ගැනීමේ බීජ විශේෂයන් ගැන තිබෙන එක් විවේචනයක් නම් ගොවියාට සෑම කන්නකදීම බීජ මිළදී ගැනීමට සිදුවීමයි
ඔවුනට පෙර කන්නයේ ඉතිරි කරගත් බීජ ප්‍රයෝජනයට ගත නොහැකිය
දිගුකාලින කෘෂිකර්මය
දිගුකාලීන කෘෂිකර්මයක අවශ්‍යතාව පැන නැගුනේ නිෂ්පාදන කෘෂිකර්මයේදී ඇති වූ ගැටළු වලට පිළිතුරු වශයෙනි
දිගුකාලීන කෘෂිකර්මයේ අරමුණු 3ක් අන්තර්ගතව ඇත
පරිසරය සුරැකීම,ලාභදායී ගොවිතැන හා සාර්ථක කෘෂිකාර්මික ජන සමාජයක් යන තේමාවන්ය
මෙම ඉලක්ක විවිධ පුද්ගලයන් හා ආයතන මගින් නිර්වචනය කර ඇති අතර ගොවියන් හා පාරිභෝගිකයන්ගේ කෝණයෙන් විශේෂයෙන් සලකා බලයි
කාබනික වගා ක්‍රම 
කාබනික වගා ක්‍රමයේදී විද්‍යාත්මක දැනුම සමහර අංශ සඳහා යොදාගන්නා අතර සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයන්ට නූතන තාක්ෂණික ක්‍රමය ඉතාම සීමා සහිත යොදා ගැනීම කරන වගා ක්‍රමයක් ලෙස දැක්විය හැකිය
ඒ සමගම කර්මික නැතහොත් නිෂ්පාදන කෘෂිකර්මයේ සමහර ක්‍රමවේදයන්ද භාවිතයට ගැනෙන අතර අනෙකුත් දෑ ප්‍රතික්ෂේප කරයි
කාබනික පොහොර භාවිතයේදී ස්වාභාවිකව ක්‍රියාත්මක වන ජිව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක් පිළිබඳ  විශ්වාසය තැබිය හැකි අතර එම පැවැත්ම දීර්ඝ කාලයක් පැවතීමද සිදු වේ
ඒ අතර සෑම කොටසකටම පෝෂනය ලැබිමද සිදුවේ
කාබනික පොහොර භාවිතයේ ප්‍රතිඵල එසේ වුවද රසායනික පොහොර භාවිතයේදී පෝෂණය ලැබෙනුයේ ආසන්නතම කොටසට වන අතර එහිදී ප්‍රථිඵල අඩු වීමේ ප්‍රවනතාවක්ද ඇත
එසේ සාර්ථකව ලඟා වූ කර්මාන්තයක් ලෙස සුසංයෝගී වූ විවිධ මත්ස්‍ය කර්මාන්තය දැක්විය හැකිය
මෙහිදී අතුරු නිශ්පාදන නැතහොත් අපද්‍රව්‍යන් ප්‍රතිචක්‍රීකරණයට භාජනය කොට අනෙකාගේ වර්ධනයට පොහොරක් හෝ ආහාරයක් ලෙස භාවිතා කරයි
මත්ස්‍ය කර්මාන්තය අකාබනික දෑ (මුහුදු පැලෑටි) හා කාබනික දෑ (ෂෙල් මාළු) යන අංශ දෙ‍නේම සමන්විත වේ
එයින් මත්ස්‍ය කර්මාන්තයේ සමබර තාවයක් ඇතිකරන අතර පාරිසරික යහ පැවැත්මත්,ආර්ථිකමය ස්ථාවර බවක් (අවධානම් අවම වීම හා නිෂ්පාදන විවිධත්වය) සමාජමය පිළිගැනීමක්ද ඇතිවේ
(වඩා හොඳ කළමණාකරන පිළිවෙත් තුලින්)

References 

http
org/wiki/Industrial_agriculture
කෘෂි කර්මාන්තයේ දී ඒකාබද්ධ කෘමි පාලනය යනු කෘමි පාලන උපක්‍රමයකි
මේ සඳහා කාර්මික උපාංග භෞතික උපක්‍රම, ජාන, ජීව විද්‍යාත්මක, නීතිම සම්ප්‍රදායික ක්‍රම කළමණාකරන ක්‍රම රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතය යනාදී අංග රාශියක එකතුවක් ප්‍රයෝජනයට ගැනේ
මෙම ක්‍රමවේදය පියවර 3කින් ක්‍රියාත්මක කෙරේ
වැලැක්වීම,නිරීක්ෂණය සහ අවසාන කටයුතු සොයාබැලීම වශයෙනි
මෙය කෘමි නාෂක භාවිතය අවම කිරීම මූලික ඉලක්කය කරගත් පරිසර හිතකාමී විද්‍යාත්මක වැඩ පිළිවෙලකි
මෙම ක්‍රමය ගොඩනඟා ලොව පුරා ව්‍යාප්ත කිරීමට නායකත්වයෙන් හා මග පෙන්වීම වෙනුවෙන් ආචාර්ය පෙරී ඇඩ්කිසන් සහ ආචාර්ය රේ එෆ් ස්මිත්ට(Dr
Perry Adkisson
Ray F
Smith ) 1997 දී ලොක ආහාර ත්‍යාගය (World Food Prize) ලැබුනි
"වාරි කර්මාන්තය" යනු වගා බිම්වලට කෘත්‍රිම ජලය සපයා දෙන ක්රමයයි
බෝග නිෂ්පාදනයේදී මෙම ජලය සැපයීම වැසි හිඟ කාලවලදීත් ප්‍රධාන වශයෙන් වියළි කාලගුණයක් ඇති ප්‍රදේශවලටත් ක්රියාත්මක කරයි
එලෙසම වගාවන් හිම පතනයෙන් වැළැක්වීම උදෙසාත් ජලය මෙලෙස කෘත්‍රිමව සැපයීම කරයි
ඊට අමතරව වගාබිම්වල විශේෂයෙන්ම වී  
වැවෙන ප්‍රදේශවල වල්පැලෑටි වර්ධනය වාරිමාර්ග හෝ මෙම ජල සැපයුම් තුළින් පාලනය කරයි
මීට ප්‍රතිවිරුද්ධව වැසි ජලයෙන් පමණක් යැපෙමින් කරන්නා වූ වගාවන් වැසි ජලයෙන් පෝෂණය වූ වගාවන් ලෙස සලකයි
මෙසේ වාරිමාර්ග ඔස්සේ ලබාදෙන ජලය ඇලමාර්ග පද්ධතියක් ඔස්සේ යමින් ලබා දෙන බව අධ්‍යයනය කළ හැකිය
ඉතිහාසය
පුරා විද්‍යා සොයාගැනීම්වලට අනුව ක්‍රිස්තු පූර්ව 6වන සියවසටත් පෙර මෙසපොටේමියානු (දෙගැම් බැදි රාජ්‍යය) හා ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරයෙහි වාරිකර්මාන්තය පැවති බව ඔප්පු වී ඇත
වැඩි ජලය ප්‍රමාණවත් නොවූ බාර්ලි වගා කළ ප්‍රදේශයන්ට මෙසේ ජලය සැපයීම කර ඇත
4වන ශත වර්ෂයේ සිට ක්‍රි
9 වන ශතවර්ෂය දක්වා කඳුවැටියේ සානු හා නිම්නයේ ( Zana Valley)පැවති ඇලමාර්ගයක නටඹුන් සොයාගැනීමක් සිදුකර ඇත
වර්තමාන ලෝකයේ ආදිතම වාර්තා හැටියට මෙම ඇල මාර්ගය හැඳින්විය හැකිය
පූ 5වන ශතවර්ෂයට අයත් වාරිමාර්ගයක ලක්ෂණ14වන වන ශතවර්ෂයේ නිර්මාණය කළ ඇල මාර්ගය තුළින් දැකිය හැකි විය
ජලමාර්ග වලින් ජලය බෙදාහැරීම හා ජලය රැස්කර තබා ගැනීමේ තාක්ෂණය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේත්(පාකිස්ථානය ) හා උතුරු ඉන්දියාවෙන් දියුණුව පැවති බවට සාක්ෂි ඇත Girnar හි පිහිටි ජලාශද ක්‍රි
2600 දී පැවති ඇල මාර්ග වාරිකර්මාන්තයද මෙම වාරිමාර්ග ජලය සඳහා පැවතියේ විශාල ඇල මාර්ග සංඛ්‍යාවක් සේම විශාල වගාබිම් සංඛ්‍යාවක්ද යොදාගෙන තිබේ
පැරණි ඊජිප්තු ඉතිහාසයෙන් ලැබෙන සාක්ෂි අනුව පාරාවෝ පෙළපත් තුන්වන ඇමෙනෙම්හෙට් රජ විසින් (දොලොස්වන අධිරාජ්‍යයේ) ක්‍රි
1800 දී පමණ ෆ්යියුම් (faiyum) ක්ෂේම භූමි  ප්‍රදේශයේ වියලි කාලයේදී ප්‍රයෝජන ගත හැකි ලෙස වැඩිපුර වූ ජලය තැන්පත් කරන තුන්වන ස්වභාවික ජලාශයක් ලෙස භාවිතා කළ බව පෙනේ
මෙම වැඩිපුර ජලය මෙහි රැස්වනුයේ වාර්ෂිකව පිටාර ගලන්නා වූ නයිල් ගංගාවෙනි
800 දී පර්සියාවේ ක්වාන්ට්ස්වරු විසින් භාවිතා කළ වාරිමාර්ග ක්‍රම උපාංගයන් පැරණිම ක්‍රමවේද ලෙස අදටත් භාවිත ‍ෙකරේ
අද එම ක්‍රමවේදයන් ආසියාවේ මැදපෙරදිග හ‍ා උතුරු අප්‍රිකාණු රටවල ද  දැකිය හැකි වේ
මෙම ක්‍රියාවලියේ දී භූමි ගතව ඇති ජලය නල මාර්ග ඔස්සේ තද බෑවුම්වල හා ප්‍රපාතයන්ට විහිදී ඇති උමං මාර්ග හා සෘජුවම තැනූ ළිංවලින් සමන්විත ජලය ලබා ගැනීමේ දාමයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක විය
නොරියා(Noria) ජල චක්‍ර ක්‍රමයට (දිය පහරක ගලායන වේගයට අනුව ක්‍රියාත්මක වූ) ජලය භාවිතයක්ද මේ අවධියේදීම භාවිතයට ගැණුනි
ඒ උතුරු අප්‍රිකාවේ සිටි රෝමාණුවන් විසිනි
150 වන විට පෙර වළල්ලක් වටා සවිකර තිබූ බැහැලුම් ක්‍රමයට අමතර පීල්ලක සවිකල බැහැලුම් වලට වඩා ක්‍රමිකව ජලය පිරවෙන ලෙස දියුණු කරණ ලදී
300 දාතමින් පටන් ගත් ශ්‍රී ලංකාවේ පෞරාණික වාරිකර්මාන්ත ක්‍රමය පණ්ඩුකාභය රජ තුමාගේ කාලයේ සිට ඉදිරි ශතවර්ෂ 10ක් පුරා ලෝකයේ පැවති ක්‍රමවේදයන්ගෙන් විශිෂ්ටම හා සංකීර්ණම ක්‍රමයක් ලෙස පැවතුණි
උමං මාර්ග ඔස්සේ ජලය ගෙන යන මාර්ගවලට අමතරව සම්පූර්ණයෙන්ම කෘත්‍රීම ජලාශයක් ප්‍රථමවරට ඉදිකිරීමේ ‍ෙගෟරවය ද සිංහලයන් සතුව ඇත
පරාක්‍රම රජ සමයේ මෙම ක්‍රමවේදය වඩා පුළුල්ව පනගන්වන ලදී
ඉතා පැරණි ජල ඉන්ජිනේරුවන් ලෙස ක්‍රි
6වන ශත වර්ෂයේ වසන්ත හා සිසිර කාලයන් හි සිටි සුන්ෂු ආවෝද වොරින් රාජ්‍යසමයේ සිටි (ක්‍රි
5වන ශතවර්ෂය) එක්සුමන් බයෝද විශාල වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘතීන් ක්‍රියාත්මක කළෝය
256 දී චිනයේ ක්වින්(Qin) අධිරාජ්‍යයේ යෙච්වාන්(szechwan) ප්‍රදේශයේ Dujiangyan වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක ‍ෙකරිණි
එයින් අදටත් විශාල වගා බිම් ප්‍රමාණයකට ජලය සැපයේ
01වන ශතවර්ෂයේ හැන් අධිරාජ්‍ය සමයේ පහත් බිමක සිට උස් බිමකට ජලය ඇද ගන්නා පොම්ප ක්‍රමයක් භාවිතා කරන ලදී
මේවා පනගන්වන ලද්දේ පයෙන් පෑගීමෙන් ,ජල චක්‍ර හෝ ගවයන් විසින් ඇදන් යනු ලැබූ යාන්ත්‍රික රෝද වලිනි
මෙසේ සපයාගත් ජලය නාගරික නිවාසවල සාමාන්‍ය කටයුතු සඳහා,උයන්වතු සඳහා භාවිත කළ අතර ප්‍රධාන වශයෙන් වගා බිම් සඳහා ඇති
වාරිමාර්ගයන්ට ජලය සැපයීමට‍යොදා ගැණින
1441 දී එනම් 15වන ශතවර්ෂයේ දී කොරියානු ජාතිකයන් විසින් ප්‍රථම වරට ජලය මනින උපකරණයක් නිපදවන ලදී
ඒ චෝසන් අධිරාජ්‍ය සමයේ සිටි සේ යොන්ග් අජුගේ අනුග්‍රහය ඇතිව ජාන්ග් යන්ග් සිල් නැමති කොරියානු ඉංජිනේරුවකු විසිනි
මෙම උපකරණය වැසි ජලය ලැබෙන ජලාශවල භාවිතා කරන ලදී
මින් ලබාගන්නා තීරණ අනුව සැලසුම් ශිල්පීන්ට හා ගොවියන්ට සිය කටයුතු හොඳින් සංවිධානය කර ගැනීමට හැකි විය
වාරිමාර්ග කටයුතු වල වර්තමාන
20 වැනි ශත වර්ෂය වන විට ඩීසල් සහ විදුලි මෝටර් වල පැතිරීමත් සමග පලමු වතාවට භූගත ජලය පොම්ප කිරීමෙන් පොළව මතුපිටට ලබාගැනීම පෙරට වඩා කාර්යක්ෂම අන්දමින් සිදුවිය
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස භූගත ජල ප්‍රමාණය විශාල ලෙස අඩුවීම, ජලයේ තත්වය බාල වීම, පොළව ගිලා බැසීම සහ වෙනත් ගැටලු  මතු වයි. එමෙන්ම උතුරු චීන තැනිතලාව පන්ජාබ් ප්‍රදේශය සහ එක්සත් ජනපදයේ මහා නැති තලා ප්‍රදේශය වැනි කලාපයන්හි අනාගත ආහාර නිෂ්පානදය තර්ජනයට ලක්විය
වර්ෂ 2000 දී පමණ ලෝක මට්ටමින් වර්ග කි‍ලෝ මීටර් 2788000 (අක්කර මිලියන 689) ක කෘෂි කාර්මික ඉඩම් වල‍ට වාරිමාර්ග පහසුකම් සදහා සුදානම් කළ 68% ක ප්‍රමාණයක් පිහිටා තිබෙන්නේ ආසියාවේ වන අතර 17% ක් ඇමෙරිකාවේ ද,  9% ක් යුරෝපයේද, 5% අප්‍රිකාවේ ද, 1% ඕස්ට්‍රේලියානු කලාපයේද පිහිටා ඇත
මේවා යින්ද ඉතා හොඳින් වාරි පහසුකම් සපයා ඇති ඒකාබද්ධ ප්‍රදේශ වශයෙන් උතුරු ඉන්දියාවේ සහ පකිස්තානයේ ගංඟා සහ  ඉන්දු නදී අසබඩ ප්‍රදෙ‍්ශ, චීනයේ හායි හෙ හුආන්ග් හෙ සහ සැංග්සි ද්‍රෝණියේ ප්‍රදේශ, ඊජිප්තුවේ සහ භූතානයේ ගඟබඩ ප්‍රදේශ, මියුරි - මිසිසිපි ගංඟා ද්‍රෝණිය සහ කැලිෆෝනියාවේ සමහර ප්‍රදේශ හඳුනාගෙන ඇත
ලෝකයේ ජන ගහණය වැඩි ප්‍රදේශ සියල්ලේම වාගේ කුඩා වාරිමාර්ග පහසුකම් වලින් යුත් ප්‍රදේශ පැතිරී ඇත
වාරි ජලයේ ජල සම්පාදන මූලාශ්‍ර

උල්පත් වලින් හා ළිංවලින් ලබා ගන්නා භූ ගත ජලය, ගංගා, විල්, ජලාශ වලින් ලබා ගන්නා ජලය, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයක් නොවන අපද්‍රව්‍යය  පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු ලබා ගන්නා ජලය වැඩිපුර තිබෙන ලවණ ඉවත් කිරීමෙන් සහ වැසිකිලි අප ජලය පිරිසිදු කිරීමෙන් ලබා ගන්නා ජලය ගොවිතැන් කටයුතු සඳහා ජලය ලබා ගන්නා මූලාශ්‍ර විය හැක
වාරි ජලය ලබා ගැනීමේ විශේෂ ක්‍රමයක් වන්නේ ජල ගැලීම් අවස්ථාවලදී එක් රැස් කර ගන්නා ජලයයි
මෙම ජලය වේලි, ඇල මාර්ග,අමුණු , උපයෝගී කර ගනිමින්  වියළුණු ගංගා පතුල්වලට හරවා විශාල ප්‍රදේශයකට බෙදා හරිනු ලැබේ
ඉන්පසු බිමෙහි රැඳී
තිබෙන තෙතමනය වගා කටයුතු සඳහා යොදා ගනු ලැබේ
ජල ගැලීම්වලදී එකතුකරගන්නා ලද ජලය යොදා ගෙන කරන ජල සම්පාදන ක්‍රමය විශේෂයෙන් භාවිතා වන්නේ අර්ධ ශුෂ්ක, ශුෂ්ක ප්‍රදේශ සහ කඳු ආශ්‍රීත ප්‍රදේශවලයි
ජල ගැලීම් අවස්ථාවලදී වැසි ජලය (එකතුකර ගන්නා ජලය ) ප්‍රයෝජනයට ගැනීම පිළිගත් ජල සම්පාදනය කිරීමේ ක්‍රමයක් වන නමුත් වැසි ජලය එවැන්නක් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් පිළි නොගැනේ
වැසි ජලය එකතු කර ගබඩා කිරීම යනු නිවෙස්වල වහලවල්වලට , මුඩු ඉඩම්වලට වැටෙන වැසි ජලය එකතු කිරීමයි
පසුව මෙම ජලය වගාබිම්වලට අරපරිස්සමෙන් යෙදීමයි
එබැවින් මෙම ක්‍රමය ජලය එක් රැස් කොට අරපරෙස්සමෙන් භාවිතා කරන ක්‍රමයක් ලෙස සැලකේ.

උද්‍යාන වාරිමාර්ග පද්ධති  - භූමි වාරිමාර්ග පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය

බොහොමයක් වානිජමය හා ගෘහස්ථ වාරිමාර්ග පද්ධති වේ
එනම් සියළු දේ භූමිය තුළ වළ දමා ඇත
ජල නළ, වතුරමල් හා වාරිමාර්ග වෑල්ව සඟවා ඇති එමඟින් වඩා පිරිසිදු හා ප්‍රදර්ශනාත්මක භූ දර්ශනයක් සපයන අතර ගෙවතු නළ හෝ අනිකුත් අංග අතින් එහි මෙහා රැගෙන යාමට සිදු නොවේ
ජල ප්‍රබව හා ජල නළ එලීම

ජල විදින පද්ධතිවල ආරම්භය වන්නේ ජල ප්‍රබවයකි
එය සාමාන්‍යයෙන් පවතින ජල මාර්ගයකට වූ ජල කරාමයක් හෝ ළිඳකින් හෝ පොකුණකින් ජලය ඉවතට අදින ජල පොම්පයක් විය හැකිය
ජලය පයිප්ප හරහා ජල ප්‍රබවයේ සිට වෑල්ව තුළින් ජල විදින වතුර මල්වලට ගමන් කරයි
ජල ප්‍රබවයේ සිට වාරිමාර්ග වෑල්ව දක්වා ඇති ජල නළ ප්‍රධාන ජල මාර්ග ලෙස හා වෑල්වවල සිට වතුර විදින දක්වා නළ මාර්ග ආංශික ජල මාර්ග ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ
වර්තමානයේ දී යොදා ගන්නා ජල නළ එලීම් වන්නේ HDPE හා MDPE හෝ PVC හෝ PEX ය
එයට හේතුව ඒවා ස්ථාපනය කිරීමට ඇති පහසු බව හා විඛාදනයට ඒවා දක්වන ප්‍රතිරෝධයයි
ජල ප්‍රබවයෙන් පසුව සාමාන්‍යයෙන් ජලය පරීක්ෂා වෑල්වයක් හරහා ගමන් කරයි
මෙමඟින් වාරිමාර්ග පද්ධතියේ ඇති ජලය නැවත ඇදීම වළක්වන අතර පිරිසිදු ජල සැපයුම් අඛණ්ඩව පවත්වා ගනී
පාලක, ප්‍රදේශ හා වෑල්ව

බොහොමයක් වාරිමාර්ග පද්ධති ප්‍රදේශවලට බෙදා ඇත
ප්‍රදේශයක් යනු තනි වාරිමාර්ග වෑල්වයක් හා නළ මඟින් එකිනෙක සම්බන්ධ වී ඇති වතුර විදින එකක් හෝ කිහිපයකි
මෙලෙස වාරිමාර්ග පද්ධතියක් ප්‍රදේශවලට බෙදා ඇත්තේ මුළු යායකට හෝ ක්‍රීඩාංගනයකට එකවර වතුර විදීම සඳහා ප්‍රමාණවත් තරම් පීඩනයක් හෝ ගැලීමක් ලබා ගත නොහැකි නිසාය
එක් එක් ප්‍රදේශයට වාරිමාර්ග පාලකයක් මඟින් වයරයක් හරහා පාලනය වන පරිනාලිකා වෑල්වයක් ඇත
වාරිමාර්ග පාලකයක් යනු යම් නිශ්චිත වේලාවක දී යම් ප්‍රදේශයකට ක්‍රියාත්මක වීමට හා එය විශේෂිත කාල පරාසයක් පුරාවට පවත්වා ගැනීමට සංඥා කරන යාන්ත්‍රික හෝ විද්‍යුත් උපාංගයකි
පාරිසරික තත්ව වලට අනුව ජලය දැමීමේ කාලය එමඟින්ම තීරණය කිරීමේ හැකියාව ඇති පාලක හැඳින්වීමට යෙදෙන වර්තමාන වදන වන්නේ ස්මාට් පාලක යන්නයි
ස්මාට් පාලක මඟින් වර්තමාන තත්ව තීරණය කරනු ලබන්නේ අදාල ප්‍රදේශය සඳහා වූ ‍ඓතිහාසික කාළගුණ දත්ත මඟින් එය ආර්ද්‍රතා සංවේදකයක් (ජල විභවය හෝ ජල අන්තර්ගතය) කාළගුණ ස්ථානයක් හෝ මේවායේ සංයුක්තයක් විය හැක
ජල විදින‍

යම් ප්‍රදේශයක් ක්‍රියාත්මක වීමේ දී ජලය ආංශික මාර්ග හරහා පැමිණ ජල විදිනවල හිස් අසලින් අවසන් වේ
බොහොමයක් විදිනවල පතුලෙහි පොට සහිත ඇතුළත් කිරීම් ඇති අතර එමඟින් එයට නලයක් සම්බන්ධ කිරීමට ඉඩ ලබා දෙයි
ජල විදින සාමාන්‍යයෙන් ස්ථාපනය කර ඇත්තේ ඒවායේ හිස භූමි මට්ටමේ පවතින ලෙසය
ජලය පීඩනය භාජනය කළ විට එම හිස් භූමිය ඉවතට මතු වී වෑල්ව වැසී ජලය ගැලීම නවතින තෙක් අදාල ප්‍රදේශයට ජලය විදීම සිදු වේ
ආංශික මාර්ගයේ තවදුරටත් ජල පීඩනය නොපවතින විට ජල විදින හිස නැවත භූමිය තුළට කිඳා බසිනු ඇත
වාරි ක්‍රම වල ගැටළු
	මතු පිට ජල අයිතීන් සඳහා තරඟය
භූගත ජලය ක්ෂය වීම
පොළව කිඳා බැසීම (උදා- නිව් ඕර්ලියන් , ලුසියානා)
	ඉහල වාෂ්පීකරණයක් සහිත ප්‍රදේශ වල විශ සහිත ප්‍රදේශ වල ලුණු තැන්පත් වීම
මෙම තත්වයෙන් මිදීම සඳහා එම ලවණ ක්ෂය කිරීමේ ක්‍රමයක් හෝ ලුණු දියවී ගලා යෑමට පරිවහන ක්‍රමයක් යෙදිය යුතුය
නැතහොත් වාෂ්පීකරණය අවම කිරීම සඳහා ආවරනයක් යෙදිය යුතුය
වැඩිපුර ජල සම්පාදනය, බෙදාහැරීමේ සමානාත්වය දුර්වල වීම හෝ කළමණාකරනය නිසා ජලය රසායන ද්‍රව්‍ය අපතේ යෑම ජල දූෂණයට හේතුවක් වීම
ගොවිපල සතුන් ප්‍රවාහනය ලෙස හැඳින්වෙනුයේ නැව් , දුම්රිය,මහාමාර්ග හෝ ගුවන් යානා මගින් සජීවී සතුන් ප්‍රවාහනය කිරීමයි
මෙසේ සතුන් ප්‍රවාහනය කිරීම සඳහා හේතු ගණනාවක් පවතින අතර ඒ අතරට අලෙවි කිරීම , වෙන්දේසි කිරීම , ප්‍රජනන කටයුතු සඳහා භාවිතය , එවැනි සතුන් සඳහා වන ප්‍රදර්ශන සඳහා ඉදිරිපත් කිරීම , රෝඩියෝ වැනි විනෝදාත්මක තරඟ සඳහා ඉදිරිපත් කිරීම , වෙළඳ උත්සව සඳහා ඉදිරිපත් කිරීම , මස් පිණිස භාවිතයට ගැනීම සහ උලා කෑම් කටයුතු සඳහා අවස්ථාව සැලසීම අයත් වේ
ආරම්භක යුගයට අයත් වාර්ථා

දැනට පිළගන්නා පරිදි ලිඛිත සාක්ෂි සහිත ප්‍රථම ගොවිපල සතුන් ප්‍රවාහනය 1607 වසරේදී බ්‍රිතාන්‍යය නෞකාවක් සුසාන් කොන්ස්ටන්ට් (Susan Constant) ඔස්සේ සිදු විය
මෙම නැවෙහි මගීන් වූයේ ජේම්ස් ටවුන් ප්‍රදේශය වෙත ගමන් කරමින් සිටි ජනපද නිර්මාණ කරුවන් වේ
කාලයත් සමග නව ලෝකය දියුණු වූ අතර ඒ සමගම බ්‍රිතාන්‍යය නෞකා සඳහා ගොවිපල සතුන් ප්‍රවාහනය එදිනෙදා කටයුත්තක් බවට පත් විය
ප්ලයිමවුත් සහ ෆිලඩෙල්පියා ප්‍රදේශ වෙත පිරිසිදු පෙළපතින් යුතු වූ ගොවිපල සතුන් ආනයනය කිරීම සිදු වේ
17 වැනි ශත වර්ෂය වන විට ගවයින් සහ අසුරන ලද මස් අඩංගු නෞකා නිරන්තරයෙන්ම ෆිලඩෙල්පියාවේ සිට බටහිර ඉන්දීය දූපත් කරා ගමන් කිරීම සිදු විය
සාමාන්‍යයෙන් සාගර ඔස්සේ ගොවිපල සතුන් ප්‍රවාහනය කරන විට ගමන අතර තුර සතුන්ගෙන් 50% හෝ ඊට ඉහල ප්‍රතිශතයක් මරණයට පත් වීම සාමාන්‍යය සිද්ධියක් විය
මේ සඳහා ආහාර සැපයීමේ දුර්වලතා , අඩු ඉඩකඩ සහ සාගරයේ රළු ස්වභාවය හේතු වී යැයි සැලකේ.

18 ශත වර්ෂය

1848 වර්ෂය වන විට චිකාගෝ ප්‍රදේශයෙන් සිදුකළ මස් අපනයන 10% ප්‍රතිශතයකින් ඉහළ ගොස් තිබුණි
පොදු පිලිගැනීම වන්නේ චිකාගෝ වෙත මුල් වරට සජීවී ගවයින් ප්‍රවාහනය කිරීම 1867 වර්ෂයේදී කෙන්සාස් - පැසිපික් දුම්රිය මාර්ගය ඔස්සේ සිදු වූ බවයි. එහිදී දුම්රිය පෙට්ටි 20 පමණ ප්‍රමාණයක ගවයින් අඩංගු කොට අදාල දුම්රිය පෙට්ටි ඇබිලේන් , කෙන්සාස් දුම්රිය පොළ හරහා කෙන්සාස් පැසිෆික් දුම්රිය මාර්ගය ඔස්සේ චිකාගෝ ඇසුරුම් පර්යන්ත වෙත යවන ලදී
මෙම සිදුවීමත් සමග ගොවිපල සත්ව කර්මාන්තයේ විශාල පරිවර්තනයක් සිදු විය
ඒ අනුව ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයේ දුම්රිය නැවතුම් වෙත ගවයින් රැස්කොට එම ගවයින් ප්‍රමුඛ පෙලේ මස් සැකසුම් සහ ඇසුරුම් ආයතන වෙත දුම්රිය ඔස්සේ ප්‍රවාහනය කිරීම ආරම්භ විය
මෙහිදී ප්‍රවාහනය සඳහා යොදාගත් මාර්ගයන් අවම දුර ප්‍රමාණයන් සහිත ගවයින්ට වැඩිම ආහාර ප්‍රමාණයක් සැපයිය හැකි සහ එමගින් ඔවුන්ගේ ප්‍රමාණය වඩාත් ඉහළ නංවා ගත හැකි ආකාරයට ඉතා සැළසුම් සහගතව තෝරාගත් ඒවා වේ
මේ සමගම ප්‍රධාන වශයෙන් ගවයින් මිලට ගැනීම සිදු වූ ස්ථානයන් වෙත ගවයින් එක් රැස්කොට දක්කාගෙන ඒම සඳහාත් එම ගවයින් අදාල ස්ථානවල රඳාවා ගැනීම සඳහාත් ගොපල්ලන් යෙදවීම සිදු වේ
මෙම ක්‍රියාවලිය තුළ ගවයින්ගේ මරණ අනුපාතිකය 3% පමණ වූ බව ගොපල්ලන් වාර්තා කොට ඇත
දුම්රිය මාර්ග තව දුරටත් පැතිර යාම , මස් සැකසුම් තාක්ෂණය ප්‍රචලිත වීම සහ ශීතකරණ තාක්ෂණය වැඩි දියුනුවීම යන හේතුවල ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් 1867 වර්ෂයේදී මුල් වරට ශීතකරණය කරන ලද දුම්රිය පෙට්ටි නිර්මාණය වූ අතර ඒවා සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍ර නිකුත් කරන ලදී
මේ සමගම ක්‍රමයෙන් ගවයින් රංචු වශයෙන් දක්කාගෙන ඒමේ අවශ්‍යතාව මගහැරී ගිය අතර 1889 වර්ෂය වන විට ඒ සඳහා යොදාගත් මාර්ගයන් පවා මතකයෙන් ඈත් විය
ශීත කළ ප්‍රවාහන ක්‍රමවල වැඩි දියුණුවත් සමග සකස් කළ මස් සඳහා වෙළඳපොළක් නිර්මාණය විය
මේ සමගම සකස් කර ඇසිරූ මස් ප්‍රවාහනය විශාල ලෙස ඉහළ ගිය අතර මේ සමගම දුම්රිය මගින් සජීවී ගවයින් ප්‍රවාහනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය අහෝසි විය
අවසානයේදී එය අලාභදායී ක්‍රමයක් බවට පත් විය
19 වැනි ශතවර්ෂය

විසිවන සියවසේ ආරම්භක අවධියේදී සකස් කර අසුරන ලද මස් වෙළඳපල සඳහා ප්‍රධාන ප්‍රවාහන මාර්ගය ලෙස දුම්රිය භාවිතා විය
මේ යුගය වන විට ලොරි රථ භාවිතයෙන් අත්‍යවශ්‍ය පාරිභෝගික ද්‍රව්‍යය ප්‍රවාහනය  කිරීමේ කර්මාන්තය එහි ආරම්භක අවධියේ විය
20වන ශත වර්ෂයේ මැද භාගය වන විට ලොරි රථ සඳහා ශීතන හැකියාවෙන් යුත් ට්‍රේලර් නිපදවීමත් සමගම මස් ප්‍රවාහනය සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන්ම ලොරි රථ භාවිතය ආරම්භ විය
මේ සමගම දුම්රිය මාර්ග නඩත්තු කිරීම නිසිලෙස සිදු නොවූ අතර කෙටි කලකින්ම ඒවා අභාවයට පත්විය
මෙහිදී මෙම පරිවර්තනයට එක් හේතුවක් වූයේ දුම්රිය ආයතනවලට තම සේවාදායකින් සඳහා ලොරි රථ කරුවන් තරම් විකල්ප ක්‍රමවේද ලබාදිය නොහැකි වීමයි
ලොරි රථ මගින් සජීවී ගවයින් ප්‍රවාහනය වඩාත් ලාභදායී එමෙන්ම මානුෂික ක්‍රමවේදයක් වූ අතර අදාල ගවයින් ප්‍රවාහනය සඳහා භාර ගැනීම සහ අවශ්‍යය ස්ථාන කරා ප්‍රවාහනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලොරි රථ දුම්රිය‍ට වඩා ඉහළ නම්‍යය ශීලී තාවයක් දක්වන ලදී
මේ අනුව ලොරි රථ භාවිතයෙන් වඩාත් පහසුවෙන් වෙන්දේසී සහ මස් සැකසුම් ආයතන වෙත ගවයින් ප්‍රවාහනය කිරීම සිදුකළ හැකි විය
මෙම ලොරි රථ කර්මාන්තය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ පවතින දැවැන්ත මහාමාර්ග පද්ධතිය නිර්මාණය කිරීම සඳහා දායක වේ
වර්තමානය 

වර්තමානය වන විට බොහෝ විට ගවයින් සහ සකස් කොට ඇසුරුම්කරණය කරන ලද මස් ලොරි රථ ආයතන මගින් සිදු කෙරෙන අතර ඔවුන් සතුව මේ සඳහා විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද ට්‍රේලර් පවතී
බහු බෝග ගොවිතැන හෙවත්  බහු බෝග වගාව () යනු සම්ප්‍රදායික ගොවිතැනේ දක්නට ලැබෙන එකම ඉඩෙහි තනි වැවීම් කාලයක් තුලදී එක්වර බෝග දෙකක් හෝ කිහිපයක් වගා කිරීමේ ක්‍රමයයි
එය බහුවගා ආකාරයකි
එයට පළමු බෝගයෙහි ඵලදාව නෙලීමෙන් පසු දෙවන බෝගය වගා කිරීමේ ද්විත්ව වගා කිරීමේ ආකාරය හෝ පළමු බෝගයේ ඵලදාව නෙලීමට පෙර දෙවන බෝග‍ය ආරම්භ කිරීමේ පිලිවයන වගා කිරීමේ ආකාරය ගත හැක
මීට සම්බන්ධ ක්‍රියාවක් වන සහය වගා කිරීම සමහරක් විට උද්‍යාන කරණයේදී හා එළවළු හා පළතුරු කඩිනම් වගාකිරීම් වලදී යොදා ගැනේ
බහු වගාකිරීමට එක් උදාහරණයක් වන්නේ තත්කාලි + ලූණු + මැරිගෝල්ඩ්
මැරිගෝල්ඩ් මගින් තත්කාලි වල සමහරක් පලිබෝදකයන් පලවා හරිනු ලබයි
බහු වගාකිරීම් බොහෝමයක් කෘෂිකාර්මික සම්ප්‍රදායන්වල දැක ගත හැකිය
ඉන්දියාවේ ග්‍රාවල් හිමාලයාහි බරණාජා ලෙස හදුන්වන ක්‍රියාවකට එකම පාත්තියක ශාකවර්ග 12 ක් හෝ ඊට වඩා වගා කිරීම අයත් වන අතර එම බෝග වලට විවිධ බෝංචි, මුං ඇට හා මෙනේරි අයත්වන අතර විවිධ අවස්ථා වලදී ඒවා වගා කරයි
වී ගොවිතැනේදී බහු වගා කිරීම සදහා විශේෂයෙන් වියළ සෘතුවක් පවතින ප්‍රදේශ වලට කාර්යක්ෂම ජල යෝජනා ක්‍රමයක් අත්‍යවශ්‍යවෙයි
තෙත් කාලය තුළදී ඇද හැලෙන වර්ෂාව එම කාලය තුළදී සහල් වගා කිරීමට අවශ්‍ය තත්ත්වය ලබාදෙන නමුත් වසරෙහි අනෙක් භාගය අතරතුරදී වාරිමාර්ග පද්ධතියකින් තොරව කුඹුරු වෙත ජලය යැවීමට නොහැකි වෙයි
ආසියාවෙහි හරිත විප්ලවය අධි ඵලදාවකින් යුත් සහල් ප්‍රභේද නිෂ්පාදනයට මග පෑදු අතර ඒවාට දින 100 ක කුඩා වැවීම් කාලයක් පමණක් අවශ්‍ය විය
නමුත් සාම්ප්‍රදායික ප්‍රභේද සදහා 150 – 180 දින ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ
මේ හේතුව නිසා බහු වගා කිරීම ආසියානු රටවල වඩාත් ප්‍රචලිත විය
බහු වගා කිරීමේ එක් ආකාරයක් වන්නේ අන්තර් වගා කිරීමයි
මෙහිදි ප්‍රධාන බෝගය අතර ඉතිරිවී ඇති අවකාශ වල අතිරේඛ බෝගයක් වගා කරනු ලැබේ
ආශිත
 නයිට්‍රජන් තිර කිරීම

ගොවිතැන
කාබනික ගොවිතැන්කරණය යනු කෘෂිකර්මාන්තයේ එක් ආකාරයක් වන අතර එහිදී කෘතීම පොහොර හා පලිබෝධනාශක, ශාක වැඩීම් පාලක, පශු සම්පත් පෝෂණ ආකලන හා ජානමය වශයෙන් නවීකරණය කරන ලද පටක භාවිතා නොකරයි
කාබනික වගාකරුවන් විසින් පාංශු නිෂ්පාදිතය පවත්වා ගැනීමට හා පලිබෝධකයන් පාලනය කිරීම සඳහා හැකිතාක් දුරට වගා භ්‍රමණය, හරිත පොහොර, කොම්පෝස්ට්, ජීව විද්‍යාත්මක පලිබෝධ පාලනය හා යාන්ත්‍රික වගා කිරීම භාවිතා කරයි
කාබනික ගොවිතැන්කරණය බොහෝ විට සාම්ප්‍රදායික රසායනික ගොවිතැන්කරණය සමඟ වෙනස්කම් දක්වයි. කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය තිරසාර කෘෂිකර්මාන්තයේ උප අංශයක් ලෙස සැලකිය හැකි අතර වෙනස වන්නේ කාබනික වීම සඳහා නීතිමය සම්මත සමඟ එකඟවීමට යම් සහතික කිරීමක් අවශ්‍ය වන නිසාය
කාබනික ක්‍රම කෘෂි පරිසර විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ දී අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ
ව

1990 සිට කාබනික නිෂ්පාදන සඳහා වූ වෙළඳ පොළ සීඝ්‍ර වේගයකින් වර්ධනය වී ඇති අතර එය වාර්ෂිකව 20- 25% ට පමණ වේ
තවද මෙමඟින් කාබනික වශයෙන් කළමණාකරණය වන ගොවිතැන් පළවල මේ හා සමානව දියුණු වීමක් ඇති කර ඇත
ලොව පුරා දළ වශයෙන් වර්ග කිලෝ මීටර 306000 පමණ (හෙක්ටයාර මිලියන 30.6) කාබනිකව වගා කරනු ලැබේ
මීට අමතරව 2005 දී කාබනික කැලෑ නිෂ්පාදන දළ වශයෙන් හෙක්ටයාර මිලියන 62ක පමණ වගා කොට තිබුණි
(IFOAM 2007
10) 

කාබනික කෘෂිකාර්මික ක්‍රම ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පාලනය වන අතර බොහොමයක් ජාතීන් විසින් නීතිමය වශයෙන් බල ගන්වා ඇත
ඒවා බොහොමයක් පදනම් වන්නේ 1972 දී ආරම්භ කරන ලද කාබනික සංවිධාන සඳහා ජාත්‍යන්තර ඡත්‍ර (umbrella) සංවිධානයක් වූ කාබනික කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපාරය සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර ෆෙඩරේෂනය මඟින් ඇති කළ සම්මත මතය
කාබනික ගොවිතැන්කරණයේ අභිමතාර්ථය පහත පරිදි අර්ථ දක්වා ඇත
“ගොවිතැන්කරණයේ දී, සැකසීමේ දී, බෙදා හැරීමේ දී හෝ පරිභෝජනයේ දී කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයේ ක්‍රියාව වන්නේ පසෙහි සිටිනා කුඩාම ජීවියාගේ සිට මනුෂ්‍යයා දක්වා ජෛව පද්ධති හා ජීවීන්ගේ සෞඛ්‍ය වැඩි දියුණු කිරීමයි”

ක්‍රම 

කැලිෆෝනියාහි කැපේ ප්‍රදේශයේ මිශ්‍ර එළවළු කාබනික වගාවක්
පසු බිමෙහි ඇති පැල ඉණි වැ‍ට නිරීක්ෂණය කරන්න
“නිවැරදි ලෙසම කාබනික ගොවිතැන් පොළක් යනු නියමිත ක්‍රම හා ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන හා අනෙක්වා බැහැර කරන දෙයක් නොවෙයි
එය සම්පුර්ණත්වය, ස්වාධීනත්වය හා යම් ජීවි ප්‍රභේදයක මෘදු පරාධීනත්වය ඇතුළත් ස්වාභාවික පද්ධතියක ව්‍යුහයේ අනුකරණයක් තුළ තනා ඇති ව්‍යුහයකින් යුත් දෙයකි
Wendell Berry , “The gift of good land” 
සාකල්‍යය යන වදන කාබනික ගොවිතැන් කරණය විස්තර කිරීමට නිරන්තරයෙන් යෙදේ
කාබනික ගොවිතැන්කරණය ප්‍රධානතම අංගයක් වන්නේ පසෙහි සෞක්‍යය නගා සිටුවීමයි
බෝග භ්‍රමණය , හරිත පොහොර , ආවරණ වගා කොම්පෝස්ට් යෙදීම හා කොළරොඩු වැස්මවල් වැනි විවිධ ක්‍රම ඒ සඳහා යොදා ගනී
කාබනික වගා කරුවන් විසින් බීජ ආහාර වැනි පොහොර වර්ග හා පාෂාණ පොස්පේට් හා පොටෑෂ් හි ස්වාභාවිකව පවතින ආකාරයක් වූ ග්‍රීන් සෑන්ඩ් වැනි විවිධ ඛනිජ කුඩු වර්ග භාවිතයට ගනී
මෙම ක්‍රම මගින් ඛාදනය පාලනය කිරීමට ජෛව විවිධත්වය නගා සිටු වීමට හා පසෙහි සෞඛ්‍යය තත්වය වැඩි කිරීමට සහය ලබා දේ
පලිබෝධ පාලනය මගින් සත්වමය පලිබෝධකයන් (කෘමීන් ඇතුළුව) , දිලීර , වල් පැළ හා රෝග පිළිබඳ අවධානය යොමු කරයි
කාබනික පලිබෝධ පාලනයට බොහොමයක් තාක්ෂණික ක්‍රමවල සමුච්චිත උත්සාහයක් ඇතුළත් වේ
එම තාක්ෂණික ක්‍රමවලට පිළිගත හැකි මට්ටමක් දක්වා පලිබෝධ හානිකරණයට ඉඩ ලබාදෙන, වාසිගෙන දෙන ජීවීන් උනන්දු කරවන හෝ හඳුන්වාදෙන , ආරක්ෂිත බෝග තෝරාගැනීම හා බෝග භ්‍රමණය කිරීම හා පේළි ආවරණ හා උගුල් වැනි යාන්ත්‍රික පාලන තාක්ෂණික ක්‍රම ඇතුළත් වේ
මෙම තාක්ෂණික ක්‍රම මගින් පලිබෝධ පාලනයට අමතරව පාංශු සංරක්ෂණය හා වැඩි දියුණු කිරීම , පොහොර කරණය 
, පරාගනය , ජල සංරක්ෂණය , ඍතු දිගු වීම, etc වැනි වාසි ලබා දේ
මෙම වාසි සියල්ලගේම සම්පූර්ණ බලපෑම සිදුවන්නේ ගොවිපලෙහි සෞඛ්‍ය්‍ය මතයි
වඩා කාර්යක්ෂම පළිබෝධ පාලනයක් සඳහා පලිබෝධ ජීවන චක්‍ර හා අන්තර් ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ දැඩි තේරුම් ගැනීමක් අවශ්‍යය වේ
වල් පැළ, ආවරණ වගා හා කොළරොඩු වැස්මවල් භාවිතය හරහා , යාන්ත්‍රිකව හා උෂ්ණත්වමය වශයෙන් පාලනය කරණු ලැබේ
සම්මතයන් 
කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය නිෂ්පාදන ක්‍රම වේදයන් සදහා පවතින පාලක රෙගුලාසි සහ ඇතැම් අවස්ථා වලදී අවසාන ඵලය යන කරුණු වලින් සාමාන්‍ය කෘෂිකර්මාන්තයෙන් වෙනස් වෙයි
1970 දශකයේ තරම් ඈත අවදියේ පටන් කෘෂිකර්මාන්තයේ යෙදෙන්නවුන්ට ස්වකැමැත්තෙන් එකඟ වී ක්‍රියා කොට කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය පිළිබද සහතිකයක් ලබාගත හැකි ආකාරයේ සම්මත රෙගුලාසි ඉදිරිපත් කිරීමට පෞද්ගලික ආයතන පෙලඹී සිටියහ
1980 දශකයේදී රාජ්‍යය යාන්ත්‍රණය තුලද කාර්මික නිෂ්පාදනය සම්බන්ධ නීති මාලාවන් නිර්මානය වීම ආරම්භ විය
1990 දශකයේ පටන් මෙම සම්මතයන් නියමාකාරයෙන් නීති ගත කිරීම ආරම්භ විය
මේ අතරින් වඩාත් විශේෂිත අවස්ථාවක් ලෙස යුරෝපීය සංවිධානය මගින් වැඩි දියුණු කොට ඉදිරිපත් කළ යුරෝපානු පරිසර රෙගුලාසි සැලකිය හැක
2007 වසර වන විට කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය සම්බන්ධයෙන් රටවල් 60 කට අධික සංඛ්‍යාවක් තුළ සම්මත රෙගුලාසි පනවා තිබුණි
1991 දී යුරෝපා සංගමය විසින් කාබනික නිෂ්පාදන සලකුණු කිරීම පිළිබද මුල්ම පාලන යාන්ත්‍රණය හදුන්වා දෙන ලද අතර එය රටවල් 12 ක් තුළ නීතිමය වශයෙන් ක්‍රියාත්මක විය
මේ අනුව නිෂ්පාදනයක් කාබනික නිෂ්පාදනයක් ලෙස හැදින්වීම සදහා ඊට අදාල සහතික කිරීම ලබා ගැනීම අනිවාර්යය වු අතර මෙය කාබනික නිෂ්පාදන ලෙස සැලකුණු ආනයනයන් සදහා ද වලංගු විය
මෙසේ නිෂ්පාදන සහතික කර ගැනීම නීතිමය අවශ්‍යතාවයක් බවට පත් වීමත් සමග පාරිභෝගිකයා තුළ කාබනික නිෂ්පාදන පිළිබද පැවති විශ්වාසය වර්ධනය විය
කාබනික කෘෂි කර්මාන්තයට අදාළ අන්තර් ජාතික සැලසුම් ක්‍රම වේද සපයනු ලබන්නේ IFOAM ආයතනය මගිනි
මෙම සංවිධානයේ සාමාජිකයන් සදහා කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය IFOAM ආයතනයේ සම්මතයන් සහ Principles of Organic Agriculture සම්මුතිය මත පදනම් වෙයි
IFOAM ආයතනයේ සම්මතයන් අතරට IFOAM මූලික සම්මතයන් සහ IFOAM පිලිගැනීමේ පටිපාටිය අයත්වෙයි
IFOAM මූලික සම්මතයන් ලෙස හැදින්වෙනුයේ සම්මතයන් හදුන්වාදීම සදහා වන සම්මතයන් පද්ධති මේවා අන්තර් ජාතික වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ක්‍රම වේදයක් ඔස්සේ නිර්මාණය කෙරෙන අතර ඒවා මගින් කාබනික නිෂ්පදානය සහ සැකසුම් කරණයෙන් නූතන මට්ටම පෙන්නුම් කෙරෙයි
මේවා සදහා වන වඩාත් නිවැරදි අර්ථ කථනය ලෙස සැලකිය හැක්කේ මේවා ලෝකය පුරා දිගින් දිගටම කාබනික නිෂ්පාදන ක්‍රම වේදයන් වර්ධනය කිරීම සදහා දීර්ඝ කාලීනව ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින ක්‍රියාවලියක් ලෙසයි
මේවා මගින් ජාතික සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රමිති කරණ සහ සහතික නිකුත් කිරීමේ ආයතන වෙත ප්‍රාදේශීය තත්ත්වයනට අනුකූල වන පරිදි විස්තරාත්මක ප්‍රමිතිකරණ සම්මතයන් නිර්මාණය කිරීම සදහා දළ සැකසුමක් ලබාදීම සිදු කෙරෙයි
රටින් රටට සම්මත කොට ගෙන ඇති ප්‍රමිති එකිනෙකට වෙනස් වෙයි
නූතන කාලය තුළ යුරෝපා සංගමය (1990 දශකය), ජපානය (2001) සහ එක්සත් ජනපදය (2002) යනාදි වශයෙන් රටවල් ගණනාවක් කාබනික නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලි සදහා නීති හදුන්වා දී ඇත
මේ හැරුණු විට රාජ්‍ය නොවන ජාතික සහ අන්තර් ජාතික සංවිධාන ඒවා එක එකකට විශේෂ වු නිෂ්පාදන ප්‍රමිතීන් පවතී
කාබනික නිෂ්පාදනයන් නීතිමය වශයෙන් පාලනය කෙරෙන රටවල් තුළ අදාළ ආයතන ක්‍රියාත්මක වීම සදහා රාජ්‍ය පිළි ගැනීම අවශ්‍ය වේ
1993 වසරේ යුරෝපා සංගමයේ 2092/91 රෙගුලාසි ක්‍රියාත්මක වීමත් සමග එක්සත් රාජධානිය තුළ කාබනික ආහාර නිෂ්පාදන ක්‍රියා වලිය දැඩි ලෙස නීතිරීති වලට යටත් කොට ඇත
ව්‍යාප්තිය 

2007 වර්ෂය වන විට කාබනික වගාබිම ලෝකය පුරා විසිරී පැවතීම
කෙසේ නමුත් මෙම කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන සදහා වඩාත් ශක්තිමත්ම වෙළද පොළ ඉල්ලුම උතුරු ඇමරිකාව සහ යුරෝපය ආශ්‍රිතව වේ
2001 වසරේ සිදු කළ ඇස්තමේන්තු වලට අනුව ඩොලර් බිලියන 20 ක කාබනික කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන වෙළද පොළින් පිලිවෙලින් උතුරු ඇමරිකානු සහ යුරෝපානු වෙළද පොළ වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 6 ක් සහ 8 ක් විය
ලෝකයේ කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයට භාවිතා වන කෘෂිබිම් වලින් 39% ක් ඔස්ට්‍රේලියාවට අයත් වෙයි
සංඛ්‍යාත්මක වශයෙන් ගත් කළ එය හෙක්ටයාර මිලියන 11.8 කි
කෙසේ නමුත් මෙම බිම් ප්‍රමාණය 97% ක් විශාල ලෙස පැතිරුණු සත්ත්ව පාලන බිම් වෙයි
මේ හේතුවෙන් ඔස්ට්‍රේලියානු කාබනික කෘෂි නිෂ්පාදන වල මූල්‍ය වටිනාකම ඇමරිකාවෙහි එම අගයට සාපේක්ෂව 5% ක් පමණ වෙයි
යුරෝපයට අයත් කාබනික ගෙවිබිම් ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර් මිලියන 6.9 වන අතර එය ලෝක කාබනික කෘෂි බිම් ප්‍රමාණයෙන් 23% ක් පමණ වෙයි
ලතින් ඇමරිකානු රටවල් සදහා මෙම ප්‍රතිශතය 19% ක් වන අතර සංඛ්‍යාත්මකව එම බිම් ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර් මිලියන 5.8 කි
ආසියාවට අයත් බිම් ප්‍රමාණය ප්‍රතිශතයක් වශයෙන් 9.5% ක් ද උතුරු ඇමරිකාවට අයත් ප්‍රතිශතය 7.2% ක් ද වන අතර අප්‍රිකානු මහද්වීපයට අයත් ප්‍රතිශතය 3% කි
ඔස්ට්‍රේලියාව හැරුණු විට පහත රටවල් සතුව ඉහළතම කාබනික වගා බිම් ප්‍රදේශ පවතියි
ආජන්ටිනාව (හෙක්ටයාර් මිලියන 3.1), චීනය (හෙක්ටයාර් මිලියන 2.3) සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (හෙක්ටයාර් මිලියන 1.6)
කෙසේ නමුත් ඔස්ට්‍රේලියාව මෙන්ම ආජන්ටිනාවෙහි ද කාබනික බිම් ප්‍රමාණය වැඩි කොටසක් තණ බිම් වෙයි
කාබනික ක්‍රම වේද ඇසුරෙන් කළමණාකරණය කෙරෙන භූමි ප්‍රමාණය සැලකු කළ එක්සත් ජනපදයට පසුව ඉතාලිය, ස්පාඤ්ඤය, ජර්මනිය, බ්‍රසීලය, උරුගුවේ සහ එක්සත් රාජධානිය විශාල කාබනික බිම් ප්‍රමාණ සතු රටවල් වේ
වර්ධනය
2001 වසර වන විට කාබනික ලෙස නිෂ්පාදිතයැයි සහතික කරන ලද නිෂ්පාදනයන්ගේ සමස්ථ වෙළද පොළ වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 20 ක් වේයැයි ඇස්තමේන්තු කරන ලදී
2001 වසර වන විට එම අගය ඩෙලර් බිලියන 23 ක් වු අතර 2005 වන විට එය ඩොලර් බිලියන 33 ක් දක්වා ඉහළ ගියේය
2006 වසර වන විට මෙම අගය ඩොලර් බිලියන 40 ක් වේයැයි Organic Monitor සංවිධානය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
2001 වසරේ සිට 2005 වසර දක්වා සමස්ථයක් ලෙස ගත් කළ වෙළද වටිනාකම ඉහළ යෑමේ අගය 10.6% ක් වේ
නූතන වසර කිහිපය තුළ යරෝපය සහ උතුරු ඇමරිකා ප්‍රදේශය තුළ කාබනික කෘෂි බිම් ප්‍රමාණයෙහි විශාල වර්ධණයක් සිදු විය
මෙම මහද්වීප දෙකෙහිම කාබනික කෘෂි බිම් ප්‍රමාණය වසර 2004 සිට 2007 දක්වා වු කාලය තුළ දැක්වු වර්ධනය හෙක්ටයාර් මිලියන 0.5 ක් බැගින් වෙයි
එක්සත් ජනපදය සදහා ප්‍රතිශතයක් ලෙස ගත් කළ මෙම වෙනස 29% ක් වෙයි
කෙසේ නමුත් මෙම මහද්වීප සැලකීමේදී ඒ එක් එක් මහද්වීප තුළ කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය සදහා බලපෑ සාධක තරමක වෙනසක් දක්වයි. ඉහත දක්වන ලද කාලසීමාව තුළ කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයෙහි පාරිසරික හිතකාමි ස්වභාවය හේතුවෙන් යුරෝපා සංගමය විසින් ගොවිතැන සදහා ලබාදුන් සහනාධාර වැඩි වශයෙන් කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයේ යෙදෙන්නන් සදහා වෙන්කරන ලදී
මේ අතරතුර එක්සත් ජනපදයේ නිදහස් වෙළද පොළ රටාවක් ක්‍රියාත්මක විය
මේ හේතුවෙන් 2001 වසර වන විට යුරෝපයේ ගොවිබිම් වලින් 3% ක් කාබනිකව කළමණාකරණය සිදු වු නමුත් එක්සත් ජනපදය සදහා එම ප්‍රතිශතය 0.3% ක් විය
2005 වසර වන විට යුරෝපයට අයත් කාබනික බිම් ප්‍රමාණය 3.9% ක් වු අතර එක්සත් ජනපදය තුළ එම අගය 0.6% ක් විය
IFOAM ආයතනයේ ලෝක කාබනික කෘෂි කර්මාන්තය
2007 වසර සදහා සංඛ්‍යාත්මක දත්ත සහ නව ප්‍රවණතාවන් යන නමින් නිකුත් කළ වාර්තාව තුළ 2007 වසරෙහිදී සංඛ්‍යාත්මකව තම රටෙහි කාබනික කෘෂිබිම් ප්‍රමාණය වඩාත් වැඩි වශයෙන් ඉහළ නංවා ගත් රාජ්‍යයන් සහ ප්‍රතිශතයක් ලෙස ඉහළම කෘෂිබිම් ප්‍රමාණ වර්ධනයක් පෙන්වු රාජ්‍යයන් අන්තර් ගත වෙයි
මේවා අතර වඩාත් වැඩි සංඛ්‍යාත්මක වර්ධනයක් පෙන්වු රාජ්‍යයන් අතර පළමු සහ දෙවන ස්ථාන පිළිවෙලින් එක්සත් ජනපදය සහ ආජන්ටිනාව යන රටවලට ද තෙවැනි ස්ථානය චීනයට ද හිමිව ඇත
චීනය සතුව 2005 වසර වන විට කාබනික කෘෂිබිම් හෙක්ටයාර 300000 ක් පැවති අතර 2006 වන විට එම අගය හෙක්ටයාර මිලියන 3.5 ක් පමණ විය
ප්‍රතිශතයක් ලෙස ගත් කළ මෙය 1000% කට ද වඩා වැඩි වර්ධනයක් ය
මෙම වර්ධනයට එක් හේතුවක් ලෙස සැලකිය හැක්කේ 2002 වසරේදී IFOAM ආයතනය මගින් චීන කාබනික ආහාර සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයක් වෙත ප්‍රමිති සහතිකයක් නිකුත් කිරීමයි
2005 වසර අවසාන වන විට 200‍වසරේදී ආරම්භ වු වසර තුනක පරිවර්තන කාලසීමාව අවසාන වේ
විකිණීම හා වෙළඳාම 
කාබනික ගොවිතැන් කිරීම - විකිණීම හා වෙළඳාම

කාබනික ගොවිතැන් කිරීම ගොවිතැන් කිරීමෙන් ඇරඹෙන නමුත් එහිදී ගොවීන් විසින් ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කිරීම හා විකිණීම සිදු වේ
කාබනික වෙළඳාමට දූරාවලි ව්‍යුහයක් තිබේ
නිෂ්පාදනයේ පදනම ව්‍යාප්ත කිරීම හා වෙළඳාම හරහා පාරිභෝජකයන්ට සැබඳී තිබිය යුතුය
මෙම කාබනික නිෂ්පාදනයේ හා වෙළඳපොළෙහි සංයුතිය රටෙන් රටට හා නිෂ්පාදන‍යෙන් නිෂ්පාදනයට දේශගුණය, දේශීය ප්‍රවණතා, පාරිභෝජක ඉල්ලුම හා රජයෙන් ලැබෙන සහාය වැනි විචල්‍යතා මත පදනම්ව වෙනස් වේ
එක්සත් ජනපදය වැනි සමහරක් ප්‍රදේශවල දී කාබනික ආහාර නිෂ්පාදනය කාබනික වෙළඳ පොළෙහි ප්‍රමාණයට සාපේක්ෂව කුඩා විය හැක
එයට හේතුව අධික ආනයනයයි
යුරෝපා එකමුතුව වැනි අනෙකුත් ප්‍රදේශ වඩා වැඩි තුලනයකින් යුක්ත වේ
බෙදා හරින්නන් 

එක්සත් ජනපදයේ කාබනික ගොවිපලවලින් 75%ක් හෙක්ටයාර 2.5ට වඩා කුඩා වන අතර කැලිෆෝනියාවේ වූ 2%ක් වූ ගොවිපලවල් විකිණීම්වලින් හරි අඩකට වඩා වගකියනු ලැබේ
(Lotter 2003
4) කුඩා ගොවිතැන් කණ්ඩායම් එකට එකතු වී ඕගනික් වැලි (Organic Valley) Inc වැනි ආයතන පිහිටුවා ගෙන ඔවුන්ගේ භාණ්ඩ වඩාත් කාර්යක්ෂමව වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කරයි
කෙසේ නමුත් පසුගිය වසර 20 පුරාවට එම සමූපකාර බෙදා හරින්නන් නැති වීම හෝ ඉවතට ගෙන යාම සිදු වී ඇත
දේශීය සමාජවාදියෙකු වන ෆිලිප් එච්. හෝවර්ඩ් විසින් එක්සත් ජනපදයේ කාබනික කර්මාන්තයේ ව්‍යුහය හා පරිවර්තනය පිළිබඳ පර්යේෂණයක් සිදු කර ඇත
ඔහු විසින් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ 1982 දී පා‍රිභෝජක සමූපකාර බෙදා හරින්නන් 28 දෙනෙකු සිටි නමුත් 2007 වසර වන විට සිටියේ 3ක් පමණක් බවයි.ඔහුගේ පර්යේෂණය පෙන්වා දුන්නේ බොහොමයක් කුඩා සමූපකාර General Mills, Heinz, ConAgra, Kellog වැනි බහු ජාතික සමාගම්වලට සම්බන්ධ වී ඇති බවයි. මෙම පෙන්වා දීම මඟින් පාරිභෝජකයන් හා ජනමාධ්‍යකරුවන් අතර වංචා කිරීම හා සම්මත විකෘති කිරීම සම්බන්ධයෙන් යම් සැලකිල්ලක් වර්ධනය කරනු ලැබීය
අනාගතය 

“The Future of Foods” නම් ඩෙබෝරා කූන්ස් රාශියක් විසින් නිර්මාණය කරන ලද චිත්‍ර පටයේ සදහන් පරිදි 1994 වසර වන විට කාබනිකව වගාකෙරුණු ආහාර ද්‍රව්‍ය සදහා ඇමරිකානු වෙළද පොලේ වු ඉල්ලුම ඩොලර් බිලියන 1 ක් පමණ වු අතර 2003 වන විට එම අගය ඩොලර් බිලියන 13 දක්වා වර්ධනය වී ඇත
ක්‍රමයෙන් වැඩි වන පාරිභෝගික ඉල්ලුම ගොවීන්ට තම වගා කටයුතු කාබනික ක්‍රමයන්ට පරිවර්තනය කිරීම සදහා එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වෙයි
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ කාබනික ගොවිතැන් කටයුතු ප්‍රචලිත වීම සදහා ආහාර වල සුරක්ෂිත භාවය පිළිබද පාරිභෝගිකයන් අතර දැනුම වර්ධනය වීමත් පාරිසරික ගැටලුත් හේතු වී ඇත
පාරිභෝගිකයන් අතර කාබනික ගොවිතැන කෙරෙහි ධනාත්මක ආකල්පයක් පවතින බව අධ්‍යයන මගින් හෙලිවී ඇත
සෞඛ්‍යමය සහ සදාචාරාත්මක හේතු පිළිබද වැඩි අවධානයක් යොමු වීමත් සමග පාරිභෝගිකයින් කාබනික ගොවිතැන කෙරෙහි වැඩි යොමු වීමක් පෙන්වන අතර ඒ ආශ්‍රිතව දැරිය යුතු අමතර වියදම පවා දැරීමට ඔවුහු සුදානම් බව පෙනෙන්නට තිබේ
කෙසේ නමුත් විද්‍යාත්මක චින්තකයින් කාබනික ගොවිතැනෙහි ප්‍රතිඵල පිළිබද නිතර වාද කරති
විශේෂයෙන්ම මෙම තත්ත්වය අනාගත කෘෂිකාර්මික ගැටලු සම්බන්ධයෙන් ප්‍රබලව දැකගත හැක
බොහෝ දොනගේ විශ්වාසය වන්නේ අනාගතයේදී කෘෂිකර්මාන්තය කෙරෙහි එල්ල වන දැඩි ඉල්ලුම දරා ගැනීමේ හැකියාව කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයට නොමැති බවයි. මෙහිදි විශේෂයෙන් සැලකිය යුතු වන්නේ නූතනයේ භාවිතා වන බොහෝ කෘෂිකාර්මික යන්ත්‍රෝපකරණයන් සහ ක්‍රමවේද කෘෂි විද්‍යාඥයන් විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද ඒවා වීමයි
කෙසේ නමුත් තවත් පිරිසකගේ මතය වන්නේ තිරසාර කාබනික ගොවිතැන පිලිබද පුර්ණ පර්යේෂණ තවමත් සිදුව නොමැති බැවින් තවදුරටත් එය අනාගත කෘෂිකාර්මික ක්‍රමවේදය බවට පත්වීමේ හැකියාවක් පවතින බවයි. 

බොහෝ කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයේ යොදානන්නන්ගේ විහ්වාසය වන්නේ ලොවවටා කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය ක්‍රමයෙන් ප්‍රචලිත වන නමුත් එහි වර්ධනය වලකන සෘණාත්මක බලපෑම් රැසක් පවතින බවයි. කෙසේ නමුත් කෘෂි විද්‍යාඥයන් බොහෝ විට කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයේ ලාභදායි බව සහ පාරිසරික හිතවාදි ගුණාංග පිළිබදව එකඟ නොවෙයි