Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
එක එක ශාඛ වර්ගය අනුව එක පලයක මදුළු 40ක සිට 80ක් විතර ප්‍රමානයක් තියෙන්න පුළුවන්
පලයේ පාට කහ, තැඹිලි, හෝ රතු වෙන්න පුළුවන්
දළ වශයෙන් එක මදුලක බීජ දෙකක් විතර තියෙනවා
මේවා වතුරේ ඉපිලෙන හෝ පාවෙන සව්රූපයෙන් (buoyant) හැදිලා තියෙන්නේ ඒවායේ අන්තරගත බීජ මුහුදු රැළි හෝ ගඟක් ඔස්සේ පාවෙලා ගොස් මාස කීපයකට පස්සේ වුනත් පැල විය හැකි පුළුවන් වෙන විදියට
වැටකෙයියා (Pandanus kaida) සහ දුනුකෙයියා (Pandanus thwaitesii) අතර වෙනස්කම්
වැටකෙයියා (Pandanus kaida - පැන්ඩේනස්  කයිඩා) සහ දුනුකෙයියා (Pandanus thwaitesii පැන්ඩේනස් ත්වෙයිටේසි) ශාඛ වර්ග දෙකක් වුනත් ඒවා අතර ඇත්තේ සුළු වෙනස් කම් කීපයක්
වැවෙන පරිසරය අනුව වෙනස්කම්
රුහුණු විශ්වවිද්‍යාලය සහ බාර්බේරියන් ආයුර්වේදික් රිසෝට් එක පවත්වා  ගෙන යන ලංකාවේ ඖෂධ ශාඛ වෙබ් අඩවිය අනුව වැටකෙයියා ලංකාවට ආවේණික දේශීය ශාඛයක් (23)
දුනුකෙයියා ඉන්දියාවේ සහ ලංකාවේ පහත රට තෙතමනය සහිත පරිසරයක වැවෙන ශාඛයක් වෙන අතර කුඹුරුවල වැටවල් ලෙස වගා කරන ශාඛයක් (3)
වැටකෙයියා මුහුදුබඩ ලවණ සහිත පරිසරයක වැඩෙන ආධාරක මුල් සහිත කඩොලාන ශාඛ ප්‍රභේදයක් කියලා කිව්වොත්  දුනුකෙයියා මිරිදිය ආශ්‍රිතව වෙල් හෝ ඇළවල් ළඟ දියසීරාව සහිත පහත් බිම්වල වැඩෙන එවැනිම ශාඛයක් කියලා කියන්න පුළුවන් (7)
උසේ සහ මුල් පද්ධතියේ ප්‍රමාණාත්මක වෙනස්කම්
මේ දෙකේ මූලිකම වෙනස් කම ඇත්තේ ප්‍රමාණයේ
වැටකෙයියා මීටර 2 සිට 4ක් දක්වා උසකට වැඩෙන අතර (23) දුනුකෙයියා ශාඛය මීටර් 1 සිට 1.8ක් නොහොත් මීටර් 1.5ක් පමණ උසට වැඩෙනවා (10)
වැටකෙයියාවල, ඝනව පැතිර නැති, කඳෙන් පහලට ඇදෙන ආධාරක මුල් හෙවත් කරු මුල් (Prop-Roots), දුනුකේ ශාඛයට සාපේක්ෂව කෙටියි
ඒ වගේම වැටකෙයියා මුල් සාපේක්ෂව අඩු සංඛ්‍යාවකින් සැදුනු පාදස්තයක් (basal) සහිතව පොළවට සම්බන්ධ වී තිබෙන ශාඛයක් (23)
පත්‍රයේ දිග, පළල අනුව වෙනස් කම්
වැටකෙයියා කොළේ මීටර් 3-4ක් අතර දිගක් ඇති, සෙන්ටි මීටර් 9ක් විතර පළල් පත්‍රයක් වුනත්, දුනුකෙයියා පත්‍රය මීටර් 2.2 සිට 2.8ක් දක්වා දිගකින් යුතු, සෙන්ටි මීටර් 3.2 ක් සහ 4.2ක් අතර පළල, වැටකෙයියාවලට සාපේක්ෂව කුඩා පත්‍රයක් (23), (3)
පත්‍ර දාරවල කටු සහ පැහැය අනුව වෙනස් කම්
වැටකෙයියා මෙන්ම දුනුකෙයියා පත්‍රයේ අයින් දාර දෙකේ සහ යට මැද දාරයේ කටු තිබුනත් තහවුරු කර ගත නොහැකි වූ මූලාශ්‍ර අනුව මිරිදිය ආශ්‍රිතව වැඩෙන දුනුකෙයියා ශාඛයේ කටු වැඩියි (7)
විද්‍යාචක්‍රවර්තී ලියූ බුත්සරණ පොතේ “කටු ඇතිවද ඇතුන්ට මිහිරි වූ වැටකෙහෙ කොළක් සේ” කියලා උපමා දෙමින් සඳහන් කරන්නේ කටු සහිත වැටකෙයියා පත්‍රය ගැන (8)
වැටකෙයියා මුළු කොළයම තද කොළ පාට බවකුත් දුනුකේ කොළය ඊට වඩා ළා පැහැයක් ගන්නා බවත් තහවුරු කළ නොහැකි මූලාශ්‍ර වලින් දැන ගන්න ලැබුනා (7)
වැටකේ, දුනුකේ කොළවල පැහැය පිළිබඳව “සිංහල බෝධි වංසයේ” අර්ථ විවරණයේ යම් දුර්මතයක් ඇති බව පේනවා
එහි “කහ වන් කොළයෙහි නිල් වන් ඉරි ඇති කේ ගස් ජාතිය දුනුකේ නමින් හැඳින්වේ” සහ “මුළු කොළය මැ තද කොළ පාට වර්ගය වැටකේ නමි” කියලා කිව්වත් දුනුකේ ශාඛයේ ඉරි ඇති බවක් සඳහන් වෙන්නේ නැහැ (9)
මල් අතර වෙනස
දුනුකෙයියා පිරිමි මලට සාපේක්ෂව ප්‍රමාණයෙන් විශාල වැටකෙයියා පිරිමි මල සෙන්ටි මීටර් 40-50ත් අතර දිගකින් යුක්ත වෙන නමුත් දුනුකෙයියා පිරිමි මලේ කුන්ත වැනි මනිපත්‍ර වල දිග සෙන්ටි මීටර් 35-40ත් අතර විතරයි (3), (23)
ජන කවියා පෙන්වා දුන් ප්‍රමාණාත්මක වෙනස් කම
මේ ප්‍රමාණාත්මක වෙනස් කම නිසා තමයි ගස් දන්නා අයට කොළ කඩා පාන්න අනවශ්‍ය බව පෙන්නුම් කරමින් අපේ පැරණි ජනකවියා “දුර එන කොට දුනුකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ” කියලා කීවේ
ඒ කිව්වේ එකම රන්වන් පැහැ දීප ශිඛාවක් බඳු සුන්දර පෙනුම වුනත් ඈත එන කොට දුනුකෙයියා මලක් වගේ තරමක් කුඩාවටත් ළංවෙන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ සාපේක්ෂව විශාලවත් පේනවා කියන එක (7)
අතුරු සටහනක් හැටියට මේ ජන කවිය සමහරු අනික් පැත්ත හරවලා “දුර එන විටදි වැටකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන විටදි දුනුකෙයියා මලක් වගේ” කියලා කියන බවත්, එහෙමත් නැත්නම් මේ මල් දෙකේ සමානත්වය වැඩි නිසා “දුර එන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන කොට රිදියෙන් කළ වැඩක් වගේ” කියලා වෙනස් කරලා කියන බවත් මතක තියා ගන්න ඕන
ඒ වගේම තුන්වන පදය “ගෙට එන කොට ගෙයි ඇවිලෙන පාන වගේ” කියලා, අන්තිම පදේ තම පෙම්වතියට, බිරිඳට, හෝ නෑනාට “මගෙ මැණිකේ / මගෙ නෑනා, මට මානෙල් මලක් වගේ” කියලත්, තවත් තැන් වල අම්මා ගැන සඳහන් කරමින් “මගෙ අම්මා මට මහනෙල් මලක් වගේ” කියලත් වෙනස්ව භාවිතයේ ඇති බවත් මතක තබා ගන්න ඕන
ප්‍රයෝජන  

මේ ශාඛ දෙකම ලංකාවේත් ඊටත් වඩා ඉන්දියාවේත් ප්‍රයෝජන රැසකට භාවිතා වෙනවා
ලිවීමට පත්‍රයක් ලෙස
ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමුවන සියවසේදී වළගම්බා රජු තම හිතවත් භික්‍ෂුන් වහන්සේ නමකට කේතකී පත්‍රයක ලියා ගම්වරයක් ප්‍රදානය කිරීමේ පුවත අනුව මේ පත්‍ර අතීතයේ දී තල් කොළ වගේම ලියන්න පාවිච්චි කරලා තියෙන බව පේනවා
සෙංකඩගල නුවර මල්වතු විහාරයෙහි ස්ථවීරයන් වහන්සේනමක් 1834 දී රචනා කළ “නරෙන්ද්‍ර චරිතාවලොකන ප්‍රදීපිකාවේ” සඳහන් වෙන විදියට “සඟනට බත් ගම් කොට වටනා පසට දුනුකේ පතෙහි සන්හස ලියා දී” කියලා කියන්නෙත් දුනුකේ පත්‍ර සන්නස් ලියන්න රජවරු භාවිතා කළ බවට සාක්ෂියක් දෙමින් (24)
බුදුන් පුදට
වැටකෙයියා මල් බුදුන්ට පූජා කිරීම වැඩි ආනිශංශ සහිතයි කියලා මතයක් ජනතාව අතර තියෙන්නේ කටු පඳුරක පිපෙන අමාරුවෙන් නෙළා ගත යුතු  සුවඳවත් මලක් වීම නිසා වෙන්න පුළුවන්
කුඹුරුවල වැටක් ලෙස 
ඉන්දියාවේ වගේම ලංකාවෙත් දුනුකෙයියා ශාඛය කුඹුරු වල මායිම් ළකුණු කෙරෙන වැටවල් හැටියට වවනවා (10) 

මෙතැන් සිට එන යොදා ගැනීම් ඉන්දියාව හෝ  රටකට හෝ මෙම වර්ගයේ වෙනත් ශාඛයක ප්‍රයෝජන වෙන්නත්, ඒවා ලංකාවට එතරම් අදාළ නැති වෙන්නත් පුළුවන්
ඖශධයක් ලෙස 
අපේ ඔසු පැල  අඩවිය අනුව වැටකේ ශාකයේ මුල්, මල්, දඬු, ගෙඩි, ඇට ආදිය “උණ, අපස්මාරය, ශ්‍රවණ ආබාධ, අක්ෂි රෝග, අජීර්ණය, කුසගිනි මදිකම, ඉරුවාරදය, දියවැඩියාව, මානසික රෝග, අර්ශස්, කුෂ්ඨ රෝග, වණ, ආමවාතය, මුත්‍ර අඩස්සිය, කැඩුම් බිඳුම්” ආදී රෝග තත්වයන් සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට ආයුර්වේදය ක්‍රමයේ දී යොදා ගන්න බවක් සඳහන් වෙනවා
ඒ වගේම වැටකෙයියා මොලයට හිතකර බවත්, රුධිරය පිරිසිදු කරන බවත්, වාජීකරණය සහ ස්වේද ජනක බවත්, වේදනා සමනය කරන බවත් එහි සඳහන්
ආහාරයට 
ඉන්දියාවේ දුනුකෙයියා පලයේ මදුළු තුළ ඇති සුවඳවත් තැඹිලි පැහැති පල්පයක් බඳු මාංසල කොටස උයා ආහාරයට ගන්නා බවක් වාර්තා වෙනවා
The distillate (kewra water, pandanus flower water) is quite diluted- it can be used by the teaspoon, often even by the tablespoon (11)
සුවඳවත් කිරීමට 
මෙම වර්ගයේ පිරිමි මල් වලින් ඉන්දියානුවන් සුවඳ තෙල් වර්ගයක් හිඳින බව පේනවා  (kevda oil / otto / kewra water) (11), (16)
පාපිසි, පන් මලු පෙට්ටි ආදිය විවීමට 
දුනුකේ ශාඛයේ කොළ පාපිසි, බුරුසු ආදිය තැනීමට අවශ්‍ය කෙඳි ලබා ගැනීමට ඉන්දියාවේ භාවිතා වෙන බව සඳහන් වෙනවා (10)
ඒ වගේම මෙහි පත්‍රවලින් ලණු වියන බවත් සඳහන් වෙනවා (11)
සිංහල සාහිත්‍යයේ කේතකී, වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා මල් ගැන සටහන්  

කේතකී, වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා මල් තුනම එකම අර්ථයකින් සිංහල සාහිත්‍යයේ යෙදිලා තියෙන බව පෙනුනත් වැඩි සඳහන් ඇත්තේ දුනුකෙයියා මල ගැන
දුනුකේ මල කාන්තා තුනු සපුවට උපමාවක් ලෙස
අපි ඉහතින් සඳහන් කරපු ““දුර එන කොට දුනුකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ” කවිය හැරුණු කොට ඔළිඳ කෙළි කවියක “දහසක් දීලා වලලු තනාලා දැතේ අතලා බලයි කලූ - [දුනුකේ මල] සේ උළු ගෙයි ඇඳ පිට ඔලිඳ කෙළින සැටි බලන් කලූ” කියන කොට අපිට මේ තරුණිය දුනුකේ මලට සමාන කරලා ලස්සන මානසික සිත්තමක් ඇඳගන්න පුළුවන්
දුනුකේ මල් කෙණ්ඩා වලට උපමා කිරීම
වෙස්සන්තර ජාතක කාව්‍යයේ දුනුකේ මල උපමා කරන්නේ ශක්‍රයාගේ කෙණ්ඩාවලට
ඒ “වන්ට දෙබැම බිගු වැලසේ මනනඳ - කෙන්ඩද දුනුකේ කැකුළු සේම සොඳ - තුන්ඩ පතුල් රන් පියුම‍ෙස මනනඳ - වන්ට මෙසේ සමුදෙන් සක්දෙව් රඳ” කියලා (36)
කෙණ්ඩා දුනුකෙයියා මලට සමාන කරන තවත් කවියෙක් තමයි ගලගම දෙවමිත්ත හිමි සිසුවර දික්වැල්ලේ සාමණෙරයන් ලියූ කහකුරුළු සන්දේශයේ දී
ඒ කතරගම මහසෙන් දෙවියන් ගේ “පරසිදු දියත මහසෙන් සුර රජුගෙ තොස - පැහැබඳු රුවන් යුග දඟ වැනියැකි කෙලස - සිකිනිඳු කර තැඹිලි දුනුකේ කැකුළු ලෙස - කොයිබඳු වීද උවමට ඒ කියන බස” කියන කවියෙන් මොනර කරක්, නොපිබිදුනු තැඹිලි මල් දෙකක් සහ දුනුකේ මලක් වැනි දෙවියන්ගේ කෙණ්ඩා යුවල, ඔහුගේ රන්වන් ශරීරයේ සහ ඔහු පැළඳ සිටින ස්වර්ණාභරණ වල රන්පැහැය නිසා ඇතිවිය හැකි වස් දොස් හැර පිරිසිදු කිරීමට තබපු උඩු යටිකුරු කර තැබූ කෝව දෙකක් වගේ කියලා (37)
දුනුකේ මලක ඇත් දත් කේතු හැඩය මටසිලිටි කෙණ්ඩා යුවලකට හොඳින් ගැළපෙන නිසා වෙන්නැති පියදාස සිරිසේනත් “කෙණඩා දුනුකේ කැකුළු සිරින් දිලුනේ” කියලා ලියන්නේ (38)
තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හාමුදුරුවෝ පරෙවි සන්දේශයේ දුනුකේ මල් කෙණ්ඩා වලට සම කරන්නේ “මුල් මේ ලොවට ඔහු දඟ යුවලට බැබළු - පුල් නූ තැඹිලි මල් හිසවුරු වැටුපුසිළු - නිල් ගෙළෙ ගෙළේ ලෙහෙළුන් දුනුකේ කැකුළු - තුල් කළ කල උවම් කිරි සයුරට හොවැළු” කියලා (25)
‘සිංහල විමානවස්තු ප්‍රකරණයේ’ත් මුගලන් මහ තෙරුන්වහන්සේ විසින් දෙව් දුවක ගේ රූප ශ්‍රියාව කුමන පිනකින් ලැබුනේ දැයි විචාරණ පාඨයක් වෙන “රඹකඳක් සේ දික්ව වට වූ මහත් ඌරු යුගලයෙන් ද, [දුනුකේ කැකුළු] වැනි කෙණ්ඩා සඟලින් ද, රන් මිරිවැඩි සඟලක් වැනි වූ පතුල් යුගලයෙන්දැ යි මෙසේ බබලන්නා වූ රූප ශ්‍රීයකින්” යන්නෙහිත් කෙණ්ඩා දුනුකේ මල්වලට සමාන කරනවා (39)
දුනුකේ මල බඹරුන් ඇදෙන සුවඳක් සහ රොන් සහිත මලක් ලෙස
ඒ වගේම තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන් පරෙවි සන්දේශය “පෙත් මග දකුණු දිග - රන්තැඹිලි රන් නරඹා - දුනුකේ කුසුම් රොණ තුළ - එතරව යා මො‍ලපුවෙන්” කියලා පරෙවියාට උපදෙසක් දෙන්නේත් (25), රාජාධිරාජසිංහ ලියූ අසදෘශ ජාතක කාව්‍යයේ “නිබඳ බිඟු රදනා - දුනුකේ කැකුළු සොබනා - සැදි නිවෙස එ වනා - දිලෙයි සහඳුන් වැටුප් ලෙසිනා” කියලා කියන්නෙත් දුනුකේ මලේ රොන් රස සහ ඊට මීමැස්සන් ඇදෙන බවට සාහිත්‍යමය සාක්ෂි සපයමින් (26)
මේ වගේම තොටගමුවේ ශ‍්‍රී රාහුල හිමියන්ගේ සැළලිහිණි සන්දේශයේ කවි දෙකක වන වර්ණනා කිරීමේ දී දුනුකේ ගැන සඳහන් කරන්නේ “වනසිරි පියුම්රා බඳ රනබරණ යුරු - වටසිරි සුපුල් ‘දුනුකේ මල්’ මුරුත තුරු - බිඟු පිරිවැරූ ඔලුපුලැඹුලවල තඹුරු - හිම සරි සිහිල් දිය හෙබ දැක යන් මිතුරු” කියලාත් “අවට සුපිපි සපු දුනුකේ සලළාන - හඬන තැනින් තැන විලිකුළු කිරළාන - පැසී නැමි කරල් රත් හැල් සහළාන - වඩින මැනවි මහ වෙල මැද වෙරළාන” කියලත් (27)
මලේ සුවඳ සහ ලාලිත්‍ය ගැන කියවෙන තවත් අවස්තාවක් තමයි පණ්ඩිත පැරකුම්බා රජු  ජාතකය මුල් කරගෙන ලියූ කව්සිළුමිණේ “මී කපුරු ගරු දුමින් සපු දුනුකේ ලඹ දුන් - මලිගිය මල්දම්ලැල් නරඟ රඟ බිම් වූ හල්” කියන කවිය
මේ කියන්නේ “මී, කපුරු, අගිල් ආදියෙහි දුමින් සුවඳවත් වුනු, එල්වන ලද සපු, වැටකේ මල්වලින් හා මාලතී මල් වැල්වලින් ද හෙබි ආපානශාලාව අනංගයාගේ නැටුම්හලක් මෙන්  විය” කියන එක (28)
තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හාමුදුරුවෝ පරෙවි සන්දේශයේ “පෙත් මග දකුණු දිග - රන්තැඹිලි රන් නරඹා - දුනුකේ කුසුම් රොණ තුළ - එතරව යා මො‍ලපුවෙන්” කියලා කළරැව්වා ට කියන්නේ දුනුකේ මලේ සුවඳ වඩවමින් (25)
කාන්තා වරලස සැරසීමට
කෝට්ටේ විහාරයක හිමිනමක් ලියූ ගිරා සන්දේශයට අනුව එකල කාන්තාවන් කොණ්ඩය සැරසීමට සුනුකේ මලේ පෙති යොදා ගෙන තියෙනවා
ගිරාව ඒ බව අපට කියන්නේ “දුන‍ුකේ පෙති ගොතා වරල ඉතායා - පිපි මල් රොන් ගතා තවර ගතායා - වියොවග යුද පතා එවන පෙතායා - එන වනසර කතා නොකර කතායා” කියලා (29)
වනාන්තර වල වැවෙන ශාඛයක් බව
දුනුකේ කැළෑ වල වැවෙන බවට ඉඟියක් සඳහන් වෙන්නේ තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන් සේනක පඬිතුමා වටා ඇති සක්තුභස්ත්‍ර ජාතකය ඇසුරෙන් ලියූ කාව්‍යශේඛරයේ
ඒ “දුනුකේ තැඹිලි තුරු - වට කළ මුහුළු සහයුරු - නාලිය රැඳි මහරු - පුවක් ළැහැබින් සැදුණු විසිතුරු” සහ “තරු බරිනි දෙරණට - බට නුබිනඩක් විලසට - මල්පුල් එක ලෙසට සුනිල් කැලයක් අතර මඟැ       දිට” කියලා (30)
දුනුකේ වෙනුවට වැටකෙයියා මලක් ගැන සඳහන් වෙන උපමාවක් දෙන්නේ ගුරුළුගෝමී ගේ මුණුපුරු කවීශ්වර ලියූ මයුර සන්දේශයේ “ගුවන් මණිහු කර නොපැවියැ දුන් බිමට - නුවන් පිනන පුල් වැටකේ පහන් වැට - ගෙවන් සුනිල වන සැප වන පැමිණි හට - ගෙවන් සෙමෙන් සිටැ මා වතැ යටත් යට” කියන කවියේ (31)
මේ කවියේ තේරුම තමයි “ගගන මිණේ හෙවත් සූර්යයාගේ රශ්මිය බිමට වැටෙන්න නුදුන්නා වු, පිපී ඇති වැටකේ මල් සහිත වැටකේ ගස් දුටු විට පහන් වැටක් දුටු කලක  මෙන් ඇස් ‍ පිනා යන, ආව අයට සැප දෙන ඉතා නිල් ගෙයක් වැනි වූ, වනයේ ගස් යට නතර වී විවේක ගනිමින් හදිස්සි නොවී වනය පසු කර යන්න කියලා (31)
මේ අනුව වැටකෙයි ගස් ඝනව පඳුරු ලා වැඩෙන බව විතරක් නෙවෙයි ඒවා යට සෙවණ සුවදායක බවත් පෙන්නුම් කරනවා
කෝකිල සන්දේශය - දෙවිනුවර ඉරුගල් කුලයට අයත් තිලක පිරුවන් හිමි “නද දුනුකේ මල් රොන් ඉවුරතේ - සෙද සැලුණෙන් නිලුපුල් සියපතේ - සොඳ විලඹුව දුන් තම නෙත වතේ - සඳ සුනු සඳ සුනු එක සිරි සුතේ” කියලත් “පැසුණු රස දොළුඹාන මහදඹාන - හැසුණු කනකරඹාන බඹරඹාන - දුනුකේ සලළ ලෙළාන මල් සළාන - වැනුකේ යුවළ කොළාන තල් තළාන” කියලත් දුනුකේ මල් ගැන සටහන් කරනවා (32), (33)
ජලාශ්‍රිත ශාඛයක් බව
කුඩලිගම රචනා කර අයිවෝ ඩෙනිස් ගයන “කේතකි පාටලි ගස් නටවා පිපි මල් බරවී” ගීතයේ ත් ලුහුඬින් කේතකී මල් ගැන කියවෙන්නේ එය ජලාශ්‍රිත ශාඛයක් බව දක්වමින්
අජන්තා රණසිංහ ලියලා සරත් දසනායක තනුවෙන් වික්ටර් රත්නායක ගයන චූඩා මාණික්‍යය චිත්‍රපටයේ “මල් ලියකම් රැඳි” ගීතයේ “රත්තරනින් සැදි කේතකි මං පෙත - අත්වැල් බැඳ යමු රත්තරනේ” යනුවෙනුත් සටහනක් එනවා
වර්ශාන ඍතුවේ හෙවත් මේඝ කාලයේ දුනුකේ මල් පූදින බව
ලීලාවතී රැජින දවස ලියැවුණු සසදාවේ වැසි සමය හෙවත් මේ උතු වැනුම් කවියක “දුනුකේ ලියන් මේ – හිමි දසන යැදැ දෙවියන් - රඳනා කැකුළු දෙ අත් – සිරි දින් දුන් මුදුන්හි” කියලා “දුනුකේ නමැති කාන්තාවන් මේඝ නමැති ස්වාමියා ගේ දර්ශනය පිණිසැ - දෙවතාවන් ආරාධනය කොටැ - මස්තකයෙහි දුන්නා වූ අඤ්ජලියෙහි ආකාරය, රඤ්ජමාන වූ කුඞ්මලය තෙමේ දුන්නේයැ” කියලා කියන්නේ දුනුකේ මලේ කේතු ආකාර හැඩය වඳින්නට එක් කළ දෑතක හැඩයට සමාන කරමින්
ඒ කවිය අනුව “ග්‍රීෂ්ම ඍතුයේ අවසාන භාගයෙහි දී දුනුකේ මල් කැකුළු ඇති වෙන බවත්
දුනුකේ ගස මුදුනෙහි කැකුළු ඇති වූ විට ඒවා වඳින්න දොහොත් මුදුන් දී බැන්දා වගේ බවත්
ඒ නිසා දුනුකේ නමැති කාන්තාවන් මේඝ නමැති ස්වාමියා ගේ දැක්ම පතා දෙවියන් යැදැ දොහොත් මුදුන් බැන්දා වගේ” කියලත් චිත්‍රයක් මවා ගන්න පුළුවන් (34)
සස දා කවේ තවත් කවියක “ගෙනැ විදු කග පතෙ ‘ව් – ගන රජ ‘රකට මුනි හට - සිදී දුනුකේ කැකුළු – කිරුළු බලා වැළහරින්” කියලා කියන්නේ “මේඝ ඍතුව රජෙකි
දුනුකේ කැකුළ ‍ඔහු ගේ කිරුළ යැ
කොක් පෙළ ඔහු ගේ මුතු හර යැ
විදු ලිය ඔහු ගේ කඩුව යැ
එ බඳු හේ බුදුනට රැකවල් පිණිසැ පැමිණි‍යකු වැන්නේයැ” කියලා අර්ථ ගන්වලා
ඒ අනුවත් වැසි කාලයේ මුල දුනුකේ කැකුළු ඇති‍ වෙන බවත් කොක්කු ද කළඑළි බසින බවත්, ග්‍රීෂ්මාවසානය ද වර්ෂා කාලයේ ආරම්භය ද ‍ඇති‍ වෙන බවත් පවසනවා (34)
මාතර යුගයේ පත්තායමේ ලේකම්ට සමකාලීන කවියකු වන කටුවාණේ දිසානායක මුහන්දිරම් ක්‍රිව 1773 දී සෝණක ජාතකය මුල් කර ගෙන ලියූ කව්මිණි මල්දමේ කවියකත් දුනුකේ මල් වැසි කාලය හා සම්බන්ධ කෙරෙන්නේ “පිපි මල් වෙලෙප් බැඳ - දුනුකේ කැකුළු පැහැනද - ලිය යහන වනගෙද - සුසැදියෙව් දසඹ මෙහිමිට සෙද” කියලා
පිපුණා වූ දුනුකේ මල් නමැති වියන් බැඳ, වනය නමැති නිවස තුල, මේඝ නමැති ස්වාමියා වෙනුවෙන් ලතා මඩුල්ලක් නමැති යහන සාදා, දිශා නමැති අඹුව බලා සිටිනවා වගේ කියලයි මේ කියන්නේ (35)
කටුවානේ කව්මිණි මල්දමේ තවත් කවියක වනය නැමති කාන්තාව වැස්ස නමැති ස්වාමියාට දල්වන ලද සුවඳ පහන් පෙළක් වගේ නිතර බිඟු රඳන සුවඳවත් දුනුකේ කැකුළු පෙනෙනවා කියලා කියන්නේ “බිඟු කැල නිති රඳන - දුනුකේ කැකුළු හොබවන - මෙ හිමිහට වන’ඟන - දිලෙව් සහදුම් වැටුප් පෙළ මෙන” කියලා (35)
ගසේ සහ මලේ පාට ගැන
දුනුකෙයියා මලේ වගේම ගසේත් පාට ගැන සඳහන් වෙන සස ජාතක කාව්‍යයේ තවත් කවියක් තමයි “සුනිල් වුව සිකි පිල් – ගල රන් ‍වනෙ ‘පැහැ සිරින් - බිඡී කැකුළු දුනුකේ – ගන නිල් පත ‘තුරින් පත්” කියන එක
මොනරාගේ පිල්වල තද නිල් පැහැය ද, මොනර කර හෙවත් බෙල්ලේ රන් පැහැය ද නිසා පත්‍ර තද කොළ (නිල්) පැහැති, රන්වන් පාට මල් කැකුළක් ඇති දුනුකේ ශාඛයේ “නිල් වන් කොළ සහ නිල් පත් අතුරින් ඇදුණු රන්වන් දුනුකේ කැකුල” මොනරෙකුට සමාන කරනවා (34)
බඹරුන්ට රිද්දන මලක් 
කේතකී මල් ගැන සංස්කෘත සටහනකින් කියන්නේ කේතකී මල “ඉතා මිහිරි සුගන්ධයක් ඇති රෝස පඳුරක කටු වගේ, කටු මල් පෙත්ත මත ඇති” බවත්, රොන්  ගන්න බඹරුන් ගිය විට උන්ගේ තටු ඒ කටුවලට ඉරෙන බවත්
සිංහල ගීත සාහිත්‍යයේ කේතක කටු සහිත බව අඟවමින් මීට සමානව සඳහන් වන එක තැනක් තමයි වසන්ත බණ්ඩාර දිසානායක ලියලා ගුණදාස කපුගේ තනු යොදලා ගයන “දොඹ මල් කැලෑවේ” ගීතයේ “රෑ පිණි පොදේ සීත මිටියාවතේ මේ [කේතකී මල් වනේ] - සඳ සේ උදාවූ සෙනෙහේ නිමාවේ ද” කියන කොටසත්, “කඩු තුඩු මතින් එන්න කුර ගාව ගාවා - හිනැහී දෙතොල් ඉරි තලා”කියන කොටසත් (5)
ඒ වගේම ධර්මසිරි ගමගේ ලියා ප්‍රේමසිරි කේමදාස තනු රචනා කර නිරංජලා සරෝජිනී සහ අබේවර්ධන බාලසූරිය ගයන “බඹරෙකු හැඬුවා” ගීතයේ   “ලන්ද එහා ඇති ඕවිට පාමුල, කේතකි මල මට බහ දුන්නා” කොටසෙත් කියැවෙන්නේත් රූමත් වුවත් රිදවන මලක් ගැන (6)
ප්‍රත්‍යය ශතකය "සුගන්ධං කේතකී පුෂ්පං කණ්ටකෛඃ පරිවේෂ්ඨිතම් - දුෂ්ටාමාත්‍යා යථා රාජා කණ්ටකෛඃ පරිවේෂ්ඨිතං" ලෙස කියන්නේ "මිහිරි සුවඳ වහනය කරන්නා වූ කේතකී පුෂ්පයෝ කටු සමූහයෙන් ගැවසීමෙන් නෙළා ගත නොහැකිව නිෂ්ප්‍රයෝජන වේ ද, එමෙන්ම දුෂ්ට අමාත්‍යයන් විසින් පිරිවරන ලද රජු ද, ලෝකයාට නිෂ්ප්‍රයෝජන වන්නේ ය" කියලා (53)
උල් සහිත බව
ගීත ගොවින්දයේ ජයදේව ගෝස්වාමි කේතකී මල් දුටුවේ විරහිනියන් ගේ හදවත පසාරු කරන්න බලා සිටින අනංග කුන්තායුධ වගේ කියලා (2)
සස දා කාව්‍යයේත් දුනුකේ මල විරහිනියන්ට සම්බන්ධ කරනවා
ඒ “ගෙනැ සුපුල් දුනුකේ – පෙති රන් ඔඩම් සුවහස් - ගල ලේ බොන්නට වනන් – දැවැ වන් මේ මහ රකුස්” කියලා (35)
මේ කියන්නේ එකිනෙකා හමු විය නොහැකි නිසා විරහි විරහිනියන්ට මේඝ හෙවත් වැසි කාලය එතරම් හොඳ නැති බවත්, ඒ නිසා පිපුණු දුනුකේ මලේ මනිපත්‍ර මේඝ නමැති රකුසා විරහීන් ගේ ගෙළ රුධිරය බොන්න දික් කරපු දිවක් වගේ කියලා
දුනුකේ වතු වංශය
එළු අත්තනගලු වංශය “දුනුකේ වතු වංශයෙහි උපන්නා වූ” දේව ප්‍රතිරාජයන ගැන සඳහන් කිරීමෙන් මෙනමින් වංශයක් තිබුණු බවත් පේනවා (40)
“මී හං” වලින් (
) “මී ග‍ඟෙහි” දුනුකේ මල් හට ගන්නා බව
ධර්මසේන හිමියන් ලියූ “සද්ධර්ම රත්නාවලියේ”, “මට්ටකුණ්ඩලී වස්තුවේ” වෙන සඳහන අනුව පේන්නේ “මී හං” (
) වලින් දුනුකේ හටගන්නා බවට විශ්වාසයක් පැවති බව. අදාළ කොටස තමයි “මුන්දෑ මහණ වෙලා මෙසේ නුවණ නැතිවන්ට කාරණ කවරේ ද යත්
මේ චුල්ලපන්ථක සාමණේරයන් දෑ කසුප් බුදුන් සමයෙහි මහණ ව මහා නුවණැති ව නුවණ මඳ නමෙක් පාළි උගන්නා නියාව අසා, සමහර නුවණැති කෙණෙකුන්ට ඇති නුවණ නිසා [මී හං වලින් දුනුකේ ගස් නැගෙන්නා සේ], දි ලාපු තැන් හී තණ නැගෙන්නා සේ, තල මුරුවට ල තැනින් හත් තන ගස් නැගෙන්නා සේ, එබඳු උද්දාම ගුණයක් ඇතිවන හෙයින් අන්ධ ගතික සම් රජ්ජා වන තරම් ව සිනාසී වේසා ලූ දෑය” කියන එක (41)
මෙවැනිම අදහසක් විද්‍යාචක්‍රවර්තී ලියූ “බුත්සරණ” ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වෙන්නේ “මීග‍ඟෙහි නැඟ ද [දුනුකේ මල්] රජදරුවන් හිසින් පලඳනා සේ, මිනිස් ලොවැ මිනිස් කුසින් උපන ද තමන්ගේ ශ්‍රී පාදය දෙවි බඹුන් මුදුනෙහි පලඳවන ගුණ සුවඳින් සියලු ලොව එක සුවඳ කළ බුදුන්” කියලා (42)
මෙම “මී හං” සහ “මී ග‍ඟ” කියන්නේ මොනවා ද කියා අවබෝධයක් නැතත් “මහනෙල් නෙලුම් මඩෙන් ඉපදුනත් හිසේ පළඳිනවා” වගේ අර්ථයක් දෙන බව පේනවා
සිංහල බසේ කේතකී කියන සංස්කෘත වචනයේ පරිවර්තනයක් හැටියට වැටකෙයියා යෙදෙන තැන් සහ වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ශාඛ දෙකක් ලෙස හඟවමින් යෙදෙන අවස්ථා
සිංහල සාහිත්‍යකරුවන් සමහර විට කේතකී මල් වල සිංහල වචනය ලෙස වැටකෙයියා භාවිතා කරලා තියෙනවා වගේම , කේතකී සහ දුනුකෙයියා ගස් ජාති දෙකක් ලෙසත් සඳහන් කරලා තියෙනවා
කේතකී යන්න වැටකෙයියා ලෙස පරිවර්තනය කළ හෝ ඊට සමානව යොදපු අවස්ථා
කේතකී යන්න සිංහලෙන් වැටකෙයියා ලෙස පරිවර්තනය කරපු එක අවස්ථාවක් තමයි ජානකීහරණයේ සිංහල පරිවර්ථනයේත් එහි 76 වන කවියේ එන “නවවිබෙොධමනොහර [කේතකී කුසුම] ගර්හගතඃ සහ කාන්තයා - අවිදිතානිලවෘෂ්ටිභයාගමඃ සුඛමශෙත චිරාය ශිලී මුඛඃ” සංස්කෘත පාඨය සිංහලට නගන්නේ “නව [වැටකේ කුසුම] - තුළැ වන් පියඹ හා තම සපදි නොම දත් වැසි බිය - හොත්තේ සුව සෙ බෝ කල්” කියලා (22)
කේතක සහ දුනුකෙයියා දෙවර්ගයක් හැටියට යොදපු උදාහරණ
කේතක සහ දුනුකෙයියා දෙවර්ගයක් හැටියට යොදපු උදාහරණයක් “මහාබෝධිවංශ ග්‍රන්ථ පදයේ” “කෙතක, දුනුකේ
අසොක, හෝපලු” සහ “කෙතකි ධූලි, දුනුකේ භළුයෙන්” ලෙස සටහන් කිරීමෙන් පේනවා (43)
ඩී.ඊ. හෙට්ටිආරච්චි වෙසතුරු දා සන්නෙ ලියමින් “පිපී සිටි කෙතකා” සහ “දුනුකේ ගස් ද” කියලා සටහන් කිරීමත් ඒ වගේ උදාහරණයක් (44)
රාජාවලිය, පූජාවලිය, ථූපවංසය වගේ ග්‍රන්ථ “දුනුකේ , වැටකේ” දෙකම ගැන එක තැන සඳහන් කිරීමෙන් මේ දෙක වර්ග දෙකක් බව පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරනවා
සිංහල සහ පාලි ශබ්දකෝෂ කේතක, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා ගැන දරන ස්ථාවරය
කේතකී පිළිබඳව
සිංහල සහ පාලි ශබ්දකෝෂත් මේ විදියටම කේතකී සහ වැටකෙයියා දුනුකෙයියා එකම වර්ගයක් ද නැද්ද යන්න ගැන එක මතයක ඉන්න බවක් පේන්නේ නැහැ
උදාහරණ විදියට ඩේවිස්-ස්ටීඩි පාලි-ඉංග්‍රීසි, ශබ්දකෝෂයේ කේතක යන්න මල් වර්ගයක ලෙස පමණක් හඳුන්වනවා (54)
කාටර් ශබ්දකෝෂයේ “කේ, කේතක, කේතකී”, කියන නම් දීලා “මූදුකෙයියා” කියන වදන බලන්න කිව්වත් ඒ ගැන වෙනම සටහනක් නැහැ (45)
Sinhala Explanatory ශබ්දකෝෂයේ “කේතකී" යනු - වැටකේ දුනුකේ ඇතුළත් උද්භිද ගණය ලෙස හඳුන්වනවා” (47)
වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ගැන
කාටර් ශබ්දකෝෂය දුනුකෙයියා, දුනුකේ, screw-pine, හෙවත් Pandanus ftidus (Pandan) යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන බව කියනවා (45)
මධුර ඉංග්‍රීසි–සිංහල ශබ්දකෝෂය වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා යන ශාඛ වර්ග දෙකම හඳුන්වන්නේ ඉංග්‍රීසි පොදු නාමය වෙන screw pine කියලා (46)
ක්ලවුග් ශබ්දකෝෂයේත් දුනුකේ සහ දුනුකෙයියා යන්න screw-pine වර්ගයේ ප්‍රභේදයක් ලෙසත් එහි විද්‍යාත්මක නාමය Pandanaceae පවුලට අයත් Pandanus ftidus හෝ Pandanus Humilis ලෙසත් කියනවා (48)
ගුණසේන මහා ශබ්ද කෝෂය අනුව වැටකෙයියා / වටකෙහෙ / වැටකේ යනු "කටු සහිත සිහින් දිග කොළ ද, ආධාරක මුල් ද ඇති දිය සීරා තැන්වල වැවෙන ගසක්" ලෙසත් "කේතකී" ලෙසත් එහි විද්‍යාත්මක නාමය pandanus tectorius ලෙසත් හඳුන්වනවා
මේ හැරුණු විට වැටකෙයියා ගෙඩියේ හැඩය ඇති මාලුවෙකුටත් මේ නම භාවිතා කරන බව එහි සඳහන් වෙනවා
එහි වැටකේ ගහින් බිමට ඇදෙන ආධාරක මුල් වැටකේ අරළු හෝ වැටකේරළු නමින් හැඳින්වෙන බවත් සඳහන්
දුනුකෙයියා / දුනුකේ යනු "දිග කොළ සහිත සුවඳති මල් සහිත මුහුදු බඩ ප්‍රදේශවල සහ ගඟ බඩ ප්‍රදේශ වල වැවෙන වැටකේ වැනි ගස් වර්ගයක්" කියලා එහි උද්භිද විද්‍යා නම ලෙස pandanus foetidus යන්න දෙනවා
එහි කේතක / කේතකී යනු "ශාක වර්ගයක්" ලෙසත් වැටකේ, දුනුකේ, කේ වර්ග ලෙසත් සඳහන් කරනවා (49)
වැටකෙයියා දුනුකෙයියා ගැන වැරදි මත
වැරදි මත
වැටකේ සහ දුනුකේ ගස් වර්ග දෙක ගැන යම් යම් වැරදි මතත් ප්‍රකාශ වෙන බව පේනවා
උදාහරණ හැටියට “සිංහල බෝධි වංසයේ” අර්ථ විවරණයේ “කහ වන් කොළයෙහි නිල් වන් ඉරි ඇති කේ ගස් ජාතිය දුනුකේ නමින් හැඳින්වේ” කියලත් “මුළු කොළය මැ තද කොළ පාට වර්ගය වැටකේ නමි” කියලා කිව්වත් දුනුකේ ශාඛයේ කොළයෙහි ඉරි ඇති බවක් පේන්න නැහැ
අපේ ඔසු පැල වෙබ් අඩවිය කියන්නේ (4) Pandanaceae පවුලට අයත් Pandanus kaida නමින් හැඳින්වෙන ලංකාවට සහ ඉන්දියාවට ආවේණික ශාඛයේ, පිරිමි ශාඛය දුනුකෙයියා ලෙසත්, ස්ත්‍රී ශාඛය වැටකෙයියා ලෙසත් හඳුන්වන බව. මෙයත් වැරදි මතයක් බව පේනවා
මීට සමාන ලංකාවේ ඇති වෙනත් ශාඛ වර්ග
මේ හැරුණු කොට කෙයියා (Pandanus ceylanicus Solms aka Pandanus porrittianus Martelli) නමින් ලංකාවට පමණක් ආවේණික (Endemic to Sri Lanka) වැල්ලවාය සහ මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කවලින් හඳුනා ගත්, කිරිඳි ඔයේ ගඟ බඩ හැදෙන, පත්‍ර මළානික අළු පැහැති කොළ පැහැයක් ගන්නා ශාඛයක් ගැන සඳහන් වෙනවා (12), (13), (14), (15)
මෙහි වැඩිපුර විස්තර ලෙස - “Erect or ascending or partly prostrate shrubs, stems emitting slender prop-roots up to 40 x 1.5 cm
Stems pale-greyish-tan, annulate by leafscars about 1-1.5 cm apart, main trunk reaching 2-3 m in length, up to about 6 cm in width
Leafy branches 1.5-4 cm diameter, leafscars 1.5-4 mm apart
Leaves generally curved, mostly 60-120 cm long, 2-3.5 cm wide
prickles at the base of the leaf 3-5 mm long
greenish-white” - ලෙස සඳහන් වෙනවා
තවත් කේ වර්ගයක් හැටියට හීන් කෙයියා (Scirpodendron ghaeri) සඳහන් වුනත් ඒ ගැන වැඩි තොරතුරක් සඳහන් වෙන්නේ නැහැ (17)
මූදුකෙයියා (Pandanus odoratissimus or Pandanas tectorius) යනුවෙන් සඳහන් වෙතත් මේ කියන්නේ මුහුද අද්දර වැවෙන වැටකෙයියා ගස ගැනමයි කියලා අනුමාන කරන්න පුළුවන්
ඊට එක හේතුවක් තමයි (Pandanus tectorius) ශාඛය වගේම Pandanus odoratissimu හෙවත් Pandanus odorifer කියන ශාඛ වර්ග දෙකම වැවෙන්නේ ඔස්ට්‍රේලියාව මැලේෂියාව සහ පැසිෆික් දූපත් වල වීම (18), (19)
ඒ වගේම "වැටකෙයියා ගෙඩිය උඩ තිබුනත් බිම තිබුනත් දෙකම එකයි” කියලා ප්‍රස්තාපිරුළකුත් තියෙනවා
මේ ප්‍රස්තාපිරුළ ගැන ජෝන් සෙනෙවිරත්න (1936 - 52) සඳහන් කරන්නේ “වැටකෙයියා (Pandanus fascicularis or Pandanus odoratissimus) මූදුකෙයියා නමිනුත් හඳුන්වන බව” කීමෙනුත් පේන්නේ වැටකෙයියාම මූදු කෙයියා නමින් හැඳින්වෙන බවක්
නිගමනය
මේ අනුව නිගමනය කරන්න පුළුවන් සංස්කෘත සහ පාලි සාහිත්‍යයේ හැඳින්වෙන කේතකී හෝ කේතක ශාඛය ලංකාවේ වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ලෙස හඳුන්වන ශාඛයම නොවුනත් ඒ සියල්ලම Pandanaceae පවුලේම එකිනෙකට ගොඩක් සමාන ලක්ෂණ ඇති, නමුත් සුළු වෙනස් කම් ඇති ශාඛ තුනක් බව.

ලිපිය සැකසුම
චිරාන් වින්ඩ්සර්

යොමු මූලාශ්‍ර
1. Gardentia net - Ketaki, Kevada, Keya

2. Gita Govinda of Jayadeva Goswami 

3. Ayurvedic Plants of Sri Lanka - Dunukeiya

4. අපේ ඔසු පැල - වැටකේ 

5. ගී පැදුර - දොඹ මල්කැලෑවේ 

6. ගී පැදුර - බඹරෙකු ඇඬුවා

7. සාකච්චා
දිනාලි පෙරේරා, ජයනාත් පෙරේරා, අරුණ රණවක, රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ

8. බුත්සරණ- විද්‍යාචක්‍රවර්තී

9. සිංහල බෝධි වංසය - විවරණය

10. Useful Tropical PlantsPandanus thwaitesii

11. Pandanus odorifer

12. Pandanus ceylanicus Solms

13. Pandanus ceylanicus Solms

14. Pandanus ceylanicus Solms

15. Pandanus ceylanicus Solms

16. Pandanus

17. Biodiversity of Sri Lanka

18. Pandanus tectorius

19. Pandanus odorifer

20. Mana shiksha - Teachings for the mind - Raghuntha dsa Gosvm

21. Sri Bhaktivinod Thakur - Jaiva Dharma 

22. ජානකීහරණය සිංහල පරිවර්තනය

23. Ayurvedic Plants of Sri Lanka wetakeiya

24. නරෙන්ද්‍ර චරිතාවලොකන ප්‍රදීපිකාව

25. පරෙවි සන්දෙශ කාව්ය වර්ණනාව

26. අසදෘශ ජාතක කාව්‍ය

27. සැළලිහිණි සන්දේශය

28. කව්සිළුමිණ

29. ගිරා සන්දේශය

30. කාව්‍යශේඛර මහා කාව්‍ය

31. මයුර සන්දේශය

32. කෝකිල සන්දේශ කාව්ය

33. කෝකිල ස‍‍‍ඳෙස

34. සස දා විවරණය

35. කව්මිණි මල්දම

36. වෙස්සන්තර ජාතක කාව්‍ය

37. කහකුරුළු ස‍න්දේශය

38. පියදාස සිරිසේන නවකථා එකතුව- 02-පියදාස සිරිසේන නැවත කියවීම

39. සිංහල විමානවස්තු ප්‍රකරණය

40. එළු අත්තනගලු වංශ විවරණය

41. සද්ධර්ම රත්නාවලිය

42. බුත්සරණ

43. මහාබෝධිවංශ ග්‍රන්ථ පදය

44. වෙසතුරු දා සන්නෙ

45. චාර්ල්ස් කාටර් සිංහල-ඉංග්‍රීසි ශබ්දකෝෂය  Carter, Charles
A (1924) Sinhalese-English dictionary, The Ceylon Observer Printing Works London, Probsthain & Co
Colombo

46. මධුර කුලතුංග (2002) මධුර ඉංග්‍රීසි–සිංහල ශබ්දකෝෂය, Madura English-Sinhala Dictionary – Online

47. Sinhala Dictionary Resources

48. ක්ලවුග් ශබ්දකෝෂය - Clough, B (1892) Sinhalese English Dictionary, Wesleyan Mission press, Kollupitiya

https
org/details/sinhaleseenglish00clourich

49. විජේතුංග, හර්ශ්චන්ද්‍ර (2017) ගුණසේන මහා සිංහල ශබ්ද කෝෂය, ඇම්
ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම, කොළඹ 11

50. Pandanus amaryllifolius

51. මළලසේකර ශබ්දකෝෂය

52. සෙනෙවිරත්න, ජෝන් (1936) Dictionary of the Proverbs of Sinhalese - Asian Educational Services
168. ISBN 9788120619791 - Free PDF Available online

53. ප්‍රත්‍යය ශතකය

54. Davids T
Rhys and Stede William (1921) The Pali Text Society's Pali-English Dictionary
Megachile pluto එසේත් නැත්නම් වොලස්ගේ යෝධ මී මැස්සා යනු විශාල මී මැසි විශේෂයකි
ආශ්‍රිත
 ඇල්ෆ්‍රඩ් රසල් වොලස්

මූලාශ්‍ර
කායවර්ධන පරිපූරක (ඉංග්‍රීසි
Bodybuilding supplements) යනු ව්‍යායාම කිරීමේදී දේහයේ මාංශපේශී වර්ධනය සහ මේද දහනය සඳහා ගන්නා අතිරේක නිෂ්පාදන වේ
වේ-ප්‍රෝටීන, ක්‍රියටීන, අත්‍යාවශ්‍ය ඇමයිනෝ අම්ල සහ මේද දහනක ඉන් කිහිපයකි
ඇල්ෆ්‍රඩ් රසල් වොලස් () යනු බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පාරිසරික විද්‍යාඥයෙකු සහ ගවේෂකයෙකු වේ
පරිණාමවාදය සහ ස්වභාවික වරණයට අදාළ නියමයන් ඉදිරිපත් කළ ශ්‍රේෂ්ට ජෛව විද්‍යාඥයෙක් වන නිසා මෙන් ම චාල්ස් ඩාවින් විද්‍යාඥයා ඉදිරිපත් කළ පරිණාමවාදය "ඩාවින්-වොලස් ස්වභාවික වරණවාදය" ලෙස අද හඳුන්වයි.

ආශ්‍රිත
 වොලස්ගේ යෝධ මී මැස්සා

සටහන්

මූලාශ්‍ර
ගල් ගැඩෝට් වර්සානෝඋපත 1985 අප්‍රේල් 30) ඊශ්‍රායල නිළියක සහ නිරූපිකාවක වේ
ආශ්‍රිත

ජීවත්වන්නෝ
රංගන ශිල්පීන්
1985 උපත්
PlayerUnknown's Battlegrounds (pubg) යනු දකුණු කොරියාවේ වීඩියෝ ක්‍රීඩා සමාගමක් වන බ්ලූහෝල් හි අනුබද්ධ සමාගමක් වන puka සංස්ථාව විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද සහ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඔන්ලයින් බහුකාර්ය යුධ රාජකීය ක්‍රීඩාවකි
මෙම ක්‍රීඩාව පදනම් වී ඇත්තේ බ්‍රෙන්ඩන් “ප්ලේයර් නොදන්නා” ග්‍රීන් විසින් අනෙකුත් ක්‍රීඩා සඳහා නිර්මාණය කරන ලද අතර එය 2000 ජපන් චිත්‍රපටය වන බැට්ල් රෝයල් විසින් දේවානුභාවයෙන් සහ ග්‍රීන් ගේ නිර්මාණාත්මක මඟ පෙන්වීම යටතේ ස්වාධීන ක්‍රීඩාවක් දක්වා ව්‍යාප්ත විය
ක්රීඩාව තුළ, ක්රීඩකයන් සියයක් දක්වා දූපතකට පැරෂුට් කර, තමන්ම මරා දැමීමෙන් වැළකී අනෙක් අය kill ාතනය කිරීම සඳහා ආයුධ සහ උපකරණ සොයති
ක්‍රීඩාවේ සිතියමේ පවතින ආරක්ෂිත ප්‍රදේශය කාලයත් සමඟ ප්‍රමාණයෙන් අඩු වන අතර, දිවි ගලවා ගත් ක්‍රීඩකයින් හමුවීමට බල කිරීම සඳහා දැඩි ප්‍රදේශවලට යොමු කරයි
අවසන් ක්‍රීඩකයා හෝ කණ්ඩායම සිටගෙන වටය ජය ගනී
මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සඳහා සටන් බිමන් ප්‍රථම වරට 2017 මාර්තු 20 වන දින ස්ටීම් හි මුල් ප්‍රවේශ බීටා වැඩසටහන හරහා නිකුත් කරන ලද අතර එය 2017 දෙසැම්බර් 20 වන දින සම්පූර්ණ නිකුතුවක් සහිතව නිකුත් කරන ලදී
එම මාසයේම මයික්‍රොසොෆ්ට් ස්ටූඩියෝස් විසින් එක්ස්බොක්ස් වන් සඳහා එක්ස්බොක්ස් ගේම් පෙරදසුන වැඩසටහන හරහා නිකුත් කරන ලදී
නිල වශයෙන් 2018 සැප්තැම්බර් මාසයේදී නිකුත් කරන ලදී
එම වසරේම, ප්ලේස්ටේෂන් 4 සඳහා වරායකට අමතරව, ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සහ iOS සඳහා නොමිලේ සෙල්ලම් කළ හැකි ජංගම අනුවාදයක් නිකුත් කරන ලදී
සටන් බිමන් යනු වඩාත්ම අලෙවි වන සහ වැඩිපුරම ක්‍රීඩා කරන ලද වීඩියෝ ක්‍රීඩා වලින් එකකි
2018 ජුනි මාසය වන විට ලොව පුරා පිටපත් මිලියන පනහකට වඩා අලෙවි වී ඇති අතර ජංගම අනුවාදය ඇතුළත් කිරීමේදී ක්‍රීඩකයින් මිලියන 400 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටී.

යුධ පිටියට විචාරකයින්ගෙන් ධනාත්මක සමාලෝචන ලැබුනු අතර, ක්‍රීඩාවට යම් තාක්ෂණික අඩුපාඩු තිබුණද, එය ඕනෑම නිපුණතා මට්ටමක ක්‍රීඩකයින්ට පහසුවෙන් ළඟා විය හැකි සහ නැවත ධාවනය කළ හැකි නව ආකාරයේ ක්‍රීඩා ඉදිරිපත් කළ බව සොයා ගත්හ
යුධ රෝයල් ප්‍රභේදය ජනප්‍රිය කිරීම මෙම ක්‍රීඩාවට හේතු වූ අතර එහි සාර්ථකත්වයට පසුව නිල නොවන චීන ක්ලෝන ගණනාවක් නිෂ්පාදනය කරන ලදී
ක්‍රීඩාවට වසරේ සම්මාන කිහිපයක් ද හිමි විය
PUBG සංස්ථාව විසින් කුඩා තරඟාවලි කිහිපයක් පවත්වා ඇති අතර ක්‍රීඩාව ජනප්‍රිය ක්‍රීඩකයෙකු බවට පත්වීමට ඔවුන් කැමති බැවින් ක්‍රීඩාව ප්‍රේක්ෂකයන්ට විකාශනය කිරීම සඳහා ක්‍රීඩාවේ මෙවලම් හඳුන්වා දී ඇත
ඉන්දියාව, නේපාලය සහ ඉරාකය වැනි සමහර රටවල එම ප්‍රදේශවල ළමයින්ට හානිකර සහ ඇබ්බැහි වී ඇති බවට චෝදනා කරමින් ක්‍රීඩාව තහනම් කර ඇත
යාන් ඔය, ශ්‍රී ලංකාවේ පස්වෙනියට (5) දිගම ගංගාව (ඔය) වේ
දිග ආසන්න වශයෙන්  වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ ඔයවල්
ශ්‍රී ලංකාව කුණාටු, සුනාමි, ගං වතුර සහ නායයෑම් ස්වභාවික විපත් ලෙස අත්විඳින රටකි
කුණාටු
 වර්ෂ 2000 ශ්‍රී ලංකා සුළි කුණාටුව

ගං වතුර සහ නායයෑම්
 මීරියබැද්ද නායයාම 2014

සුනාමි
 2004 සුනාමිය

දුර්භික්ෂ
 බැමිණිතියා සාය

භාහිර සබැඳි
 

ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික විපත්
හැමිල්ටන් ඇල, පුත්තලම සිට කොළඹ දක්වා දිවෙන  දිගැති ඇල මාර්ගයකි
ඕලන්ද ජාතිකයින් ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ පාලනය කරනා කාලයේ ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය උනේ කොළඹ නගරයයි
කුරුඳු වෙළඳාම මගින් අධික ලාභයක් උපයා ගත් ලන්දේසි ජාතිකයින් තම වෙළඳ භාණ්ඩ පිට පළාත් වලින් කොළඹට ගෙන ඒමට ඇල මාර්ග කීපයක් නිර්මාණය කලා ඒ අතරින් එකක් තමයි හැමිල්ටන් ඇල නැතිනම් ඕලන්ද ඇල (Dutch Canel) මේ ඇල මාර්ගය කැළණි නදිය මුහුදට වැටෙනා කොළඹ මෝදර ප්‍රදේශයේ සිට දිවයිනේ වයඹ ප්‍රදේශයේ පුත්තලම දක්වා දිව යන කිලෝමීටර් 100 ක් පමණ දිග ඇල මාර්ගයක්
ඕලන්ද ජාතිකයින් කල්පිටිය, පුත්තලම, මීගමුව ආදී ප්‍රදේශ වලින් එකතු කොටගත් කුරුඳු සහ පුවක් වැනි වෙළඳ දව්‍ය කොළබ දක්වා ගෙන ආවේ මෙම ඇල මාර්ගයෙන් බව කිය වෙනවා
පසු කලෙකදී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයින්ගේ පාලනයට ශ්‍රී ලංකාව පත්වීමත් සමග මෙම ඇල නැවත සංවර්ධනය කොට තිබෙනවා
හැමිටන් ඇල යන නාමය ලැබුනේ ශ්‍රී ලංකාවේ යටත්විජිත දේශීය ආදායම් සහ වාණිජ කටයුතු බාර නිලධාරිවරයා වශයෙන් සිටි Gavin Hamiltonගේ අධීක්ෂණය යටතේ Etkinson නම් පුද්ගලයාගේ මෙහෙයවීමෙන් සිදුවූ ප්‍රතිසංස්කරණ වලට ලක්වීමෙන් පසුව බව පැවසෙනවා
කෙසේ වෙතත් මෙම ජල මාර්ගය තැනීමත් සමග ලවන ජලය ඇල මාර්ගය ඔස්සේ රට තුල පැමිණීම හේතුවෙන් මුතුරාජවෙල භූමිය ආශ්‍රිතව පැවැති සස්ශ්‍රීක කුඹුරු ඉඩම් වගාකල නොහැකි තත්වයට පත්වූ බවත් ඒ හේතුවෙන්ම ඒ ප්‍රදේශයේ ජනයා අතර මෙම ඇල මාර්ගය මෝඩ ඇල ලෙස නාමකරණය වූ බවත් සඳහන්
බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රී මහානායක මාහිමිපාණන් වහන්සේ වහන්සේ මෙම පාර්ශවයේ මහානායක ධූරය දරා තිබේ
වර්තමානයේ මහානායක ධූරය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා ස්වාමීන් වහන්සේ උසුලයි
කළ්‍යාණි යෝගාශ්‍රම සංස්ථාවේ නිර්මාතෘවරයා වන්නේ බෝධිසත්ව ගුණෝපේත කඩවැද්දූවේ ජිනවංශ මහා ස්වාමීන් වහන්සේය
Franois-Marie Arouet එසේත් නැත්නම් වොල්ටෙයාර් යනු ප්‍රංශ ජාතික දාර්ශනිකයෙකි
වෝල්ටෙයාර් නාට්‍ය, කවි, නවකතා, රචනා, ඉතිහාස සහ විද්‍යාත්මක ප්‍රකාශන ඇතුළුව සෑම සාහිත්‍යමය ස්වරූපයකම පාහේ කෘති නිෂ්පාදනය කරමින් බහුකාර්ය සහ සාරවත් ලේඛකයෙක්  වී   ඇත
20 000 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ පොත් සහ පත්‍රිකා 2 000 කට වඩා ලිවීය
ඔහු ජාත්‍යන්තර වශයෙන් කීර්තිමත් සහ වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථක වූ පළමු කතුවරුන්ගෙන් කෙනෙකි
ඔහු සිවිල් නිදහස වෙනුවෙන් විවෘතව පෙනී සිටි අයෙක් වූ අතර කතෝලික   සභාවේ හා  ප්‍රංශ රාජාණ්ඩුවේ දැඩි වාරණ නීතිවලින් නිරන්තර අවදානමකට ලක්ව සිටියේය
ඔහුගේ ප්‍රධාන මතයක් වූවේ කකතෝලික සභාව සහ රාජ්‍ය වෙන් විය  යුතු බවයි
ආශ්‍රිත 

 Boulevard Voltaire
 List of liberal theorists
 Mononymous persons
 Voltaire Human Rights Awards, Australia
 Voltaire Foundation
 Voltaire Prize for Tolerance, International Understanding and Respect for Differences, University of Potsdam, Germany

මූලාශ්‍ර

විස්තරාත්මක සටහන්

උපහරණ

භාහිර සබැඳි
අධිකාරී පාලනය (ඉංග්‍රීසි
Authority control) යනු විකිපීඩියාවේ ලිපි සඳහා හඳුනාගැනීමේ අංකයක් ලබාදෙන ආකාරයක් වේ
ආශ්‍රිත
 Knowledge Organization Systems
 පුස්තකාල වර්ගීකරණ පද්ධති
Dewey Decimal Classification
 කොන්ග්‍රස් පුස්තකාල වර්ගීකරණය
 Ontology (information science)
 Proprietary services
 ResearcherID
 Registration authority
 Simple Knowledge Organization System (SKOS)

මූලාශ්‍ර

පුස්තකාලමය සුචිකරණය සහ වර්ගීකරණය
Metadata
තොරතුරු
තොරතුරුවේදය
Library science terminology
ට්‍රිපොලි, ලිබියාව වෙතින් පිටත පිහිටි ටජූරා රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානය තුල ජනයා සිය ගණනක් රැඳී සිටියදී,   ජනරාල් කලීෆා හෆ්ටාගේ  ලිබියානු ජාතික හමුදාව විසින් 2019 ජූලි 3 දිනදී එය වෙත ගුවන් ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන ලදි
යුරෝපය වෙත ළඟා වීමට උත්සාහ කරන සංක්‍රමණිකයන් සහ අනාථයින් සඳහා ධාරණ පහසුකමක් ලෙසින් මෙම රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානය භාවිතා කරමින් සිටින ලද අතරදී නේවාසික පහසුකමක් ලෙසින් භාවිතා කෙරුනු ඇහුරුම් අංගනයක් අහසින් බෝම්බ හෙලීම නිසා විනාශ විය
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය ප්‍රකාශ කලේ  පහසුකම තුල "ජනයා 600 දෙනෙකු ජීවත්වූ බව දැන සිටි" බවයි. අවම වශයෙන් ජනයා 53 දෙනෙකු මිය ගිය අතර 130 දෙනෙකු තුවාල ලදහ
මුල් හැවිල්ල පොත, සමකාලීන පොත්වල උපුටා ගැනීම් සහ ගීතය සඳහා බලන්න 

“කුකුළු හැවිල්ල” හෙවත් “දුදනො’ද බිඳ ලද තෙද කඳ” හෙවත් “මගෙ කුකුළා නැසූ එකා” කවි පද රචනය ගැන අන්තර්ජාලයේ ඇති විවිධ අරුත් සහ මතිමතාන්තර විමසීමක්

කවි පද බැඳීම
රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්*

තනුව, සංගීතය සහ ගායනය
සුනිල් ශාන්ත

ගනුෂක රන්දුල ලියන පරිදි
"හැවිල්ල" පැදි පොත ලියූවේ
රැයිපියෙල් තෙන්නකෝනුන් ය

ඊට 'විවිසුව' (විචාරය) ලියූවේ කුමාරතුංග මුනිදාසයන් ය
එහි අරුත් පැහැදිලි කරනු පිණිස 'විවරුව' (විවරණය) ලියූවේ ජයන්ත වීරසේකරයන් ය
එහි වූ 'කුකුළු හැවිල්ලෙන්' කොටසක් ගීයක් කෙළේ සුනිල් සාන්තයන් ය
'කුකුළු හැවිල්ල' පැදි පෙළ ඇතුළත් වන්නේ රැ
තෙන්නකෝනුන් ගේ "හැවිල්ල" නම් පැදි පොතේ ය
"හැවිල්ල"වනාහි පිටු 112කින් යුතු කුඩා කවි පොතෙකි
රැ
තෙන්නකෝනුන් එය ලියා හමාර කොට එහි අත් පිටපත කුමරතුඟු මුනිදසුන් වෙත රැගෙන ගියේ 1940 සැප්තැම්බර 07, වැනි දා, සෙනසුරාදා ය
අනතුරු වැ කුමාරතුංග මුනිදාසයන්, ජයන්ත වීරසේකරයන්, රැ
තෙන්නකෝනුන් ඇතුළු පිරිස එය කියවා බලා නැවැත සකසා පාණදුරේ පහන් පහරෙහි  මුද්‍රණය කොට පළමු වැනි වරට පළ කෙළේ 1940 දෙසැම්බර 01 වැනි දා ය
මේ තොරතුරු සියල්ල කුමරතුඟු මුනිදසුන් සකස් කළ සුබස සගනුවේ 2 වැනි වෙළුමේ 12, 13, 14, වැනි කලප්වල සඳහන් වේ
1954 දී දෙ වැනි වරට මරදානේ අනුල පහරෙහි ලා "හැවිල්ල"  මුද්‍රණය කැරිණි
" 

* මෙතුමන්ගේ නම විවිධ මූලාශ්‍ර වල විවිධ අක්ෂර වින්‍යාසයයන් භාවිතා කරමින් ලියා ඇති බව පෙනේ
රැයිපියෙල් (11)
රැයිපියල් (13,3)
රැපියෙල් (18, 2)
රැ තෙන්නකෝන් (6,8) දක්වන්න පුළුවන්
ගනුෂ්ක රන්දුල මොහුගේ නම ගැන කියන්නේ "එසේ ම එය "රැපියල්" හෝ "රැයිපියල්" හෝ ද නො වේ
ඔවුන් ගේ මුල් නම රෆායෙල් (Raphael) ය
ඒ ඉංගිරිසි නම ඔවුන් සිංහල කොටගත්තේ "රස වූයේ ද පිය වූයේ ද"  යන විග්‍රහ වාක්‍යයෙන් කියැවෙන වන පරිදි "රස+පිය+ලු > රැසි+පිය+ලු > රැහිපියෙලු > රැයිපියෙලු > රැයිපියෙල්" යනුවෙනි" කියලා
මෙම ගීතය ගැන ලියැවුණු මනරම්ම විස්තරය මෙහි අංක 13 මූලාශ්‍රය හැටියට යොදලා තියෙන මනරංජන රාජසේකර වත්තෙගේ ගේ ආශ්වාද චින්තා 03 - කුකුළු හැවිල්ල ලිපිය කියලයි මම දකින්නේ
ඒ ලිපියත් ඒ වගේම ඩබ්ලිව්. ඒ. අබේසිංහ සිළුමිණ පුවත්පතට ලියූ යොමු මූලාශ්‍ර අංක 3 හි ඇති ලිපියත් අනිවාර්යයෙන්ම කියවන්න කියලා ඉල්ලීමක් කරන්නේ ඒ ලිපි දෙක මෙවන් යකින් ආදේශ කළ නොහැකි සුපිරිම මට්ටමේ ලිපි දෙකක් නිසා
ඒ වගේම මතක් කළ යුතු කාරණයක් තමයි මේ ලිපිය සැකසීමේ දී බෙහෙවින් උපකාර වූයේමට හමුව ඇති වටිනාම මුහුණු පොත් සමූහයක් වන "සිංහල වියරණ හා පදරුත් (Sinhala Vocabulary and Grammar) මුහුණු පොත් සමූහයේ" 2016 වසරේ දී “මගෙ කුකුළා නැසූ එකා දදය නුඹගෙ පාළු ය කා යන්නෙහි අර්ථය කුමක් ද
”, යන මැයින් තමලු මලිත්ත පියදිගම පල කළ පෝස්ටුව සහ ඊට තමලු සහ වියරණ ඇදුරකු වන ශාන්ත කුමාර සපයා තිබූ දායකත්වය
හැඳින්වීම 

රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් ගේ 1940 “හැවිල්ල” නම් කවි පොතෙන් උපුටා ගෙන සුනිල් ශාන්තයන් තනු යොදා ගායනය කරන “කුකුළු හැවිල්ල” තේරුම් ගන්න නම් ඊට පෙර එන කවි ටිකත් කියවන්න වෙනවා
තමන්ගේ කුකුළා තවත් ගැමියකු විසින් සොරකම් කර මරා කා දැමීමට ලක් වූ ගැමි ගැහැණියක් ඇගේ නිවස ආසන්න පරිසරයක ඇති නා ගසක් යට ඇති මල් පැලකට (දේවතාවන්ට පහන් දැල්වීම සඳහා තනන කුඩා පැල සංහිඳ, flower-shed used for offering flowers to the gods) ගිහිල්ලා, කතරගම කඳ දෙවියන්ගෙන් සහ ඒ ගහේ වසන නාග රාජයාගෙන් වෘක්ෂ දේවතාවගෙන් හොරා මරා දමන ලෙස කරමින් කරන පළි ගැහීමක්, ශාපයක් හෙවත් හැවිල්ලක් තමයි මේ කවියේ එන්නේ
ඇයට මේ කුකුළා වටිනවා වෙන්න පුළුවන්
ඊටත් වඩා තමන්ට කළ “කැත වැඩේට” ඇයට දැඩි කෝපයක් වගේම හිත් වේදනාවකුත් තියෙනවා
අපේ සංස්කෘතිය අනුව ලෙහෙසියෙන්ම කරන්න පුළුවන් දේ මේ ගැහැණිය කරනවා
ඒ තමයි දෙවියන් ඉදිරියේ පළි ගසා හොරාට දඬුවම් කරන ලෙස ඉල්ලා, ඒ වෙනුවෙන් බාරයක් වීම
කුකුළා වගේ සිය දහස් ගුණයක් වටිනා දේවල් දෙවියන්ට බාර වෙලා දෙන්න පොරොන්දු වෙන්නේ කුකුළාට වඩා ඇයගේ හිත් වේදනාව සහ කෝපය මත ඇති වූ පළිගැනීමේ චේතනාව ඇයට කොච්චර වැදගත් ද යන්න ගම්‍ය කරමින්
තමන්ට හිරිහැරයක් කළත් ඊට වෛර නොකර මෛත්‍රී කිරීම, කෙනෙකුට අයහපතක් හෝ විශේෂයෙන්ම මරණය ප්‍රාර්ථනා නො කිරීම වගේ බෞද්ධ ප්‍රතිපත්තිවලට විරුද්ධ මේ කාන්තාව කරන්නා වගේ යම් යම් සිරිත් විරිත් අපේ සංස්කෘතියේ තියෙනවා
ඇය මෙහි දී දෙවියන්ගේ ධජයේ ඉන්න කුකුළා මතක් කරමින් කුකුළු හොරා ඇයට විතරක් නොව දෙවියන්ටත් අවැඩක් කළ එකෙකු නිසා ඔහුගෙන් පළිගන්න කියා යදින්නේ මනෝ විද්‍යාත්මක උපක්‍රමයකුත් පාවිච්චි කරමින්
ඒ විතරක් නෙවෙයි දෙවියන්ද වැඩක් කර දෙන්නේ අල්ලසක් ලැබුනොත් පමණක් යන්නත්, රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්ගේ උපහාසයට භාජනය වෙනවා
රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් මේ කවියෙන් සිංහල ජන සමාජයේ ඇති මේ වගේ පුරුදු වලට උපහාසාත්මකව සියුම්ව පහර දෙන්නේ එය කරන කෙනා ගැන අපේ හිතේ කෝපයක් නොව අනුකම්පාවක් ඇති කරමින්
බොහෝ දෙනෙක් මෙම පද රචනයෙන් රෞද්‍ර රසයක් මතුවන බව පවසන නමුත් (5- පර්සි ජයමාන්න, 12 - වෝල්ටර් මාරසිංහ) තවත් සමහරු මෙය අඳෝනාවක් ලෙසත් දකිනවා (13)
මුල් කවියේ දී යම් සංයමයකින් යුතුව දෙවියන් ආමන්ත්‍රණය කළත් දෙවැනි කවියේ පටන් "එකා", "යකා", "මකා" ආදී වචන භාවිතා කරමින් කෝපයෙන් කෙරෙන ශාපයක් හැවිල්ලක් බවට පත් වෙනවා
මේ ගැන පහදලා දෙන ඩබ්ලියු
ඒ. අබේසිංහ කියන්නේ “කවියට පාදක වනුයේ, තමා සතුව සිටි කුකුළකු මරා අනුභවයට ගත් කුකුළු හොරකු ගැන, කතරගම කඳ දෙවිඳුන්ට කරන හැවිල්ලකි
දෙස් තැබීමක් හෙවත් සාප කිරීමකි
තව එකම බදාදා දවසක් එළඹෙන්නට පෙර, මේ සොරා වනසන මෙන්, කඳ සුරිඳුගෙන් කවියා ඉල්ලා සිටියි
එය යාතිකාවක් නොවෙයි
හුදු දේව ආයාචනයක් ද නොවෙයි
ඒ නම්, පලිගැහිල්ලකි
මෙම රචනය හැවිල්ලක් වන්නේ, ඒ අරුතිනි” කියලා
කවියට යන්න ඉස්සර අපි “හැවිල්ල” කියන වචනයේ අර්ථය ශබ්දකෝෂ කිහිපයක් ඇසුරෙන් විමසලා බලමු
මහා ගුණසේන ශබ්දකෝෂය
හැවිලි - ශාපය, දොස් කීම,
 Sinhalese Explanatory Dictionary
අවොල්, දෙස්කීම, ශාප කිරීම, අනර්ථයක් වේවායි පැතීම,
 වෙබ්ස්ටර් ශබ්දකෝෂය
curse අවලාදය, දැහැවිල්ල, දැහැවෙනවා, දෙස් තබනවා, පළිගහනවා, මිග කියනවා, රිදී මකනවා, ශාප කරනවා, ශාප ගෙන දෙනවා, සහගහනවා, සාපය, හවනවා
 චාර්ල්ස් කාටර් ශබ්දකෝෂය
හවනවා
ඇවිල්ල, අවනවා, දෙස්බස, to curse, imprecate curses

කුකුළු හැවිල්ල - පසුබිම සහිත කවිය 

මූලාශ්‍ර
1,  6, 10, 14

1. පහන් තිර තෙල් මල්

ගොබොලු බෑයක් අතිනුත්

දුකඳුරු කඳක් සිතිනුත්

ගත් ලියක් මඟැ වූවා
2. එ ලිය නා වදලට

යනවා දුටු සවසඳර

සැලෙමින් ඇයට පළමු වැ

දිවැ වන්නේ යැ, එ තැනට
3. ඇඳිරි සේයක් සේ

වදැලැ මල් පැල වෙතැ වූ

එ අඟන ගොබොලු බෑයෙහි

තෙල් එවැ වැටිය ලූවා
4. සිතැ අඳර නස්නට

කෝ ගින්න දැල්ලූ ඕ

අඳර මල් පැලැ පැලැවු

එ ගොබොලු පහන දල්වා
5. සතනැ සැටි පෑ දිළි

ගිනි කබලෙක් එ තැන වී. 

එයට දුම්මල සුනු ලත

නැඟිණි දුම් දෙව් යස පෑ
6. පහනේ සිළුව වැඳැ

සරා එ වටා මල් රැස

බුලත් කොළයෙකැ පඬුරක්

සදා එ පසෙකැ තබමින්,

7. මල් පැල ඉදිරියේ 

දෙ දණ බිමැ ඇනැ හිඳ ගත්

ඕ දොහොත් මුඳුනේ බැඳැ

සල සරින් මෙ ගයා ලූ

8.1. දුදනො'ද බිඳ

ලද තෙද කඳ

කඳ දෙව් රද

සාමිනේ
8.2. මගෙ කුකුළා නැසූ එකා

දදය ඔබ ගෙ පාළු යකා

තව එක බුද දිනක් තකා

ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා

8.3. බලා එල්ල

හෙළුව හෙල්ල

මුලැ මැ බෙල්ල

මරු තැනේ,

8.4. කතරගමට රුහුණු රටේ

හිඟා කකා, ලබන විටේ

පයින් මැ ගොස් ඇවිදැ වටේ

පොළොවැ උලා නළල් ඇටේ

8.5. දිගට ඇදී

නැඟැ පැහැදී

මහ හඬ දී 

“දෙවියනේ,”

8.6. රනින් කුකුළු රුවක් පුදමි

රිදියෙන් බිජුවටක් පුදමි

රන් දුනු හී දෙකක් පුදමි

රුවට රිදී රුවක් පුදමි

8.7. කතරගමේ

බල මහිමේ 

දුටු ද එ මේ
හැම තැනේ

8.8. කියමින් නම'කුරු ඔබගේ‍

බොළඳුන් ගෙ ද කිරි තුඬ'ගේ

රඟ දෙන්නට වඩමි අගේ

එකති'න් හිමි සඳිනි මගේ

8.9. දුදනො'ද බිඳ

ලද තෙද කඳ

කඳ දෙව් රද

සාමිනේ
8.10. මට කළ මෙ විපත අනේ

බලා ගන්නැ දෙවියනේ
වැජැඹෙන නා මෙ විමනේ

බලන්නැ
නා සාමිනේ

1-7 දක්වා ඇති පසුබිම් කවිවල වචනාර්ථ සමහරක් 

 ගොබලු පහනක් = ගොබලු- ලොඳ ඉදෙන්නට පෙර එහෙත් යන්තමින් වතුර ඉදී ඇති ළපටි කුරුම්බා ගෙඩියක පලුවක් පහනක් ලෙස හදා ගෙන
 වදල = වදුල, ගස් වැල් වලින් සෙවණ වුනු, අඳුරු වුනු තැන
 සවසඳර = අඳර - අඳුර, අන්ධකාරය - සවස+අඳර, සවස්+අ+අඳර, - සවසඳර - පූර්ව ස්වර ලෝප සන්ධිය (සන්ධි වන පද දෙකෙන් පළමු වන පදයේ අග ස්වරය හෙවත් පූර්ව ස්වරය ලොප් වී, ඉවත්වී දෙවන පදයේ මුල් ස්වරය හා ගැළපීම) (
)
 සේයක් = සේයාවක්, හෙවනැල්ලක්, සෙවණැල්ල, ඡායාව, පිළිබිඹුව පිළිමය, shade, shadow, image
 එවැ = එ ධාතුව (තෙල්) එවා, පමුණුවා, ලැබෙන්න සළස්වා
 පැලැවු = පලවා හැරියා

1-7 දක්වා ඇති පසුබිම් කවි ගැන කෙටි කතාබහක් 

කුකුළා මරා කෑ තැනැත්තාගෙන් පළිගන්න නොහැකි වූ අසරණ කමත්, ඒ නිසා ඇගේ හිතේ ඇති කෝපයත්, දෙකම මේ පද රචනය තුළ ඇතුළත් වෙලා තියෙනවා
“පහන් තිර තෙල් මල් ගොබොලු බෑයක් අතිනුත්” “දුකඳුරු කඳක් සිතිනුත්” ගත් ලියක් " යන කවි පදයෙන් ඇයගේ මේ ශෝකය මනාවට පෙන්වනවා
හැවිල්ල කවියේ රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් මේ නා ගස් වදුලේ ඇති අඳුර තව දුරටත් වර්ධනය කරන්නේ ඒ ලිය "නා වදලට - යනවා දුටු සවසඳර - සැලෙමින් ඇයට පළමු වැ - දිවැ වන්නේ යැ, එ තැනට" කියලා
මෙහිදී බොහෝ දුරට රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් මේ අඳුරු තැන සවස අන්ධකාරය නිසා තවත් අන්ධකාර වීම මෙවැනි සිරිත්වලට සියුම්ව නමුත් සානුකම්පිතව පහර ගැසීමට යොදන රූපකයක් වෙන්න පුළුවන්
මෙහි දී රැයිපියෙල් පහර ගහන්නේ දෙවියන් යැදීමටම නොවුනත්, පළිගැනීමේ සිරිතට සහ පලිගැහීමේ සිරිතට
මෙවැනි පහර ගැසීමකින්වත් තොරව එවන් චාරිත්‍ර වල නියැලෙන ගැමියාගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන්ම බලමින් නමුත් එවන් චාරිත්‍ර තමන් පිළිනොපදින බවත් පෙන්වමින් රැයිපියෙල් (1940) "හැවිල්ල" ලියූ යුගයේම ලියැවුණු ඇති විශිෂ්ටම කාව්‍ය පන්තියක් වෙන විමලරත්න කුමාරගමගේ (1948) "අය්යනායක"
මේ කවි දෙකේ සමානතාවක් හැඟෙන්නේ "අය්යනායක" කවියේ සංහිඳ, සංහිඳ පාමුල හවස් කාලේ දැල්වෙන පහන, දෙවියන් පිළිබඳව ඇති ගැමි විශ්වාසයේ බරපතළ කම, පළිගැහීමට විතරක් නෙවෙයි ඕනෑම කරදරයකට ගැමියා දෙවියන්ගේ පිහිට පතන හැටි, බාර වීම, කෙම්මුර දවස්, ආදී සියල්ල එකට කැටි කර දක්වන නිසා
අපි කතා කරන සන්දර්භයට අදාළ කවි කීපයක් විතරක් මෙතැන දැම්මා
සම්පූර්ණ කවිය පසු සටහනින් බලන්න
බුදු ගුරු ශනි හිරුට හිමි හැම දවස් වල

මේ සංහිඳේ එළියක් ඇත සවස් කල

ලෙඩ දුක් වලින් මිදුමට බාරයක් කළ

හැම දෙන එතැන රැස්වෙති ගම ගෙවල් වල

වන පෙත දැවෙන විට වැද මළ හිරුගෙ රත

ගනඳුර වසන විට ආලෝකයෙහි නෙත

සඳරැස් ගලන විට තෙරපී සෙවන මත

එක දෙවියෙක් නොවේ දාහක් එතැන ඇත    

සංහිඳ ළඟ බාරයට කිරි ඉතිරීම 

කෙම්මුර දවස්වල පානින් සැරසීම

වන අතු කඩා ගස් දෙබලක දැවටීම

මා නොකෙරුවත් නො කෙළෙමි එය ගැරහීම

“අඳර මල් පැලැ පැලැවු - එ ගොබොලු පහන දල්වා” යන දෙපදයෙන් පෙන්වන පරිදි මල් පැලේ අඳුර මකන්න ඇය දල්වන්නේ ගොබලු පහනක් වුනත් ඇයගේ සිත තුළ ඇති අඳුර මකන්න ඇය දල්වන්නේ කෝ ගින්න හෙවත් ක්‍රෝධ ගින්න
කවියා මෙය කියන්නේ "සිතැ අඳර නස්නට - කෝ ගින්න දැල්ලූ ඕ" කියලා රිද්මයානුකූලව. මිනිස් සත්වයාගේ ස්වභාවය පෙන්නුම් කිරීමට තෙන්නකෝන් උපයෝගී කර ගන්නේ ගිනි කබලක්
ගිනි කබලට දුම්මල සුනු ලත් විට මොකද වෙන්නේ කියලා තෙන්නකෝන් නොකියා කියන්නේ "සතනැ සැටි පෑ දිළි, ගිනි කබලෙක් එ තැන වී. එයට දුම්මල සුනු ලත" කියලා
ඇය මේ හැවිල්ල කරන්න පෙර පහන් දැල්ලට වැඳ, පහන වටා මල් වලින් සරසා, බුලත් කොළයක කාසියක් ඔතා එය මල් පැලේ තබා සූදානම් වෙන ආකාරය රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් අපේ හිතේ සිනමාගත කරන්නේ "පහනේ සිළුව වැඳැ - සරා එ වටා මල් රැස - බුලත් කොළයෙකැ පඬුරක් - සදා එ පසෙකැ තබමින්" කියන කවියෙන්
ඈ මෙම හැවිල්ල ගායනා කරන්නේ මල් පැල ඉදිරියේ දෙ දණ බිමැ ඇනැ වාඩි වී දොහොත් මුඳුනේ බැඳැ ගෙන "සල සරින්"
එහෙමත් නැතිනම් සෝකයෙන් සහ කෝපයෙන් සැලෙන වෙව්ලන හඬකින්
හැවිල්ල පිහිටෙන් ඇගේ හිතේ තාන්දු වී තිබුණු කෝපය පිට වීමත් සමගම අවසාන කවිය වෙන කොට නැවත මෙය ඇගේ ශෝකය පල කිරීමක ස්වරූපයට හැරෙනවා
අවසානය වන විට හැවිල්ලේ කෝපය අඩුවීගෙන යන විට මේ කාන්තාව කෙරෙහි අනුකම්පාවක් සහ ඇයගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් බැලීමට හැකි වෙන ආකාරයට පද රචනය වගේම තනුවත් නිර්මාණය වෙලා තියෙනවා
කවි සියල්ලට පොදුවේ බලපාන අන්වය පද අරුත් විමසීම 

මේ එක්කම හැම කවියක අන්වය එහෙමත් නැති නම් ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය විමසන්න එම වචනයේත් පදරුත් විමසලා ඉඳිමු
අනුව ගිය දෙය, වාක්‍යයක පද පිළිවෙළ
 චාර්ල්ස් කාටර් ශබ්දකෝෂය
අනුපූර්‍වය ක්‍රමය, the succession of words
 Glossary of Literature Appraisal Terms
අන්වය, පදයෝජනය Syntax, පද අන්වය Construe
 Sinhala Explanatory Dictionary
වාක්‍යයක පද පිළිවෙළ, අනුපිළිවෙළ
 වෙබ්ස්ටර්
context අන්වය, පද සම්බන්ධය, පාඨ සම්බන්ධය, පෙළ යෙදුම, සංදර්හය, සන්දර්භය, සන්දර්හය, අනුක්‍රමය, sequence

කවියෙන් කවිය පදරුත් විමසීම

පළමු කවිය
කවිය
දුදනො'ද බිඳ

ලද තෙද කඳ

කඳ දෙව් රද

සාමිනේ
අන්වය / ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය
දුදනො'ද බිඳ, තෙද කඳ ලද, කඳ දෙව් රද සාමිනේ
සරල තේරුම
නපුරු ගති ඇති ජනයාගේ බලය බිඳ දැමීම හේතුවෙන් විශාල තේජස් ස්කන්ධයක් ලබාපු ස්කන්ධ දිව්‍ය රාජයාණෙනි
කියා දෙවියන්ට කරන ආමන්ත්‍රණයක්
වචනාර්ථ
දුදනො'ද = දුදන + ඔද - පූර්ව ස්වර ලෝප සන්ධිය - සන්ධි වන පද දෙකෙන් පළමු වන පදයේ අග ස්වරය හෙවත් පූර්ව ස්වරය ලොප් වී, ඉවත්වී දෙවන පදයේ මුල් ස්වරය හා ගැළපීම - දුදන+ඔද - දුදන්+අ+ඔද - දුදන්+ඔද - දුදනොද
 දුදන = නපුරු ගති ඇති දුර්ජනයා ගේ, දුර්‍ජන, දුෂ්ට, wicked, immoral, vicious,
 ඔද = සවිය, ශක්තිය, බලය, වීර්ය, ආඩම්බරය, ද්ර්පය
 බිඳ = බිඳ දමා, දුර්වල කර, කඩා දමා
 කඳ = ස්කන්ධය, සමූහය, රාශිය, ගොඩ, විශාල ප්‍රමාණය
 තෙද = තේජසක්, තේජ යන ගින්නට සම්බන්ධ වචනයෙන් බිඳුණු කාන්තිය, ආනුභාවය, ප්‍රතාපය යන අරුත් ඇති
 ලද = ලබාපු (මෙය මුල් හැවිල්ල පොත - මූලාශ්‍රය 6- සහ මූලාශ්‍රය 10 හි ලද ලෙස සටහන් වෙතත්, මූලාශ්‍රය 1 සහ සුනිල් ශාන්ත ගැයුමෙහි බඳ තෙද කඳ ලෙස වෙනස් කර ඇති බව පේනවා
මුල් හැවිල්ල පොතේ ජයන්ත වීරසේකර කරන විවරුවේ "ලදැ" යන්න “බඳ” ලෙස වෙනස් විය යුතු බවට සඳහන් කර ඇති අතර ඔහු ඊට දෙන හේතුව වන්නේ “දුදන ඔද බිඳැ තෙද කඳ බඳ කඳ දෙව් රද සාමිනේ යැයි පද සබඳ වෙයි
‘ලදැ යනු ‘බඳ’ වියැ යුතු” යන්න පමණයි
එසේ ගත් විට තේරුම ලෙස ජයන්ත වීරසේකර සඳහන් කරන්නේ “දුදනන් ගේ එඩි බිඳැ තෙද රැස බැන්දා වූ, පිහිට වූ කඳ දෙව් සාමිනේ” යන්න
කෙසේ වෙතත් රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්ගේ මුල් යෙදුම ලෙස “දුදනන් ගේ එඩි බිඳැ තෙද රැස ලද්දා වූ, ලබපු කඳ දෙව් රජ සාමිනේ” කියලා ගැනීම මට නම් වඩා රසවත්
කඳ දෙව් රද = ස්කන්ධ දිව්‍ය රාජ
 සාමිනේ = ස්වාමීනි
කියා කෙරෙන ගෞරවාන්විත ආමන්ත්‍රණයක්
දෙවන කවිය
මගෙ කුකුළා නැසූ එකා

දදය ඔබ ගෙ පාළු යකා

තව එක බුද දිනක් තකා

ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා

අන්වය
විශාල වශයෙන්ම මත භේදයට ලක්වෙන මේ දෙවැනි කවියේ අන්වය මූලික වශයෙන් දෙවිදියකටත් සුළු වශයෙන් තවත් දෙවිදියකටත් ලෙස අවම වශයෙන් හතර විදියකටවත් අර්ථ දක්වන නිසා මේ ගැන තරමක දීර්ඝ විමසුමක් කෙරේවි
මේ කවියේ අන්වය ගැන මා දරන අදහස මුල් අදහසට සමාන වුනත් මේ හතරටම වඩා සුළු වශයෙන් හෝ වෙනස් නිසා ඒ ගැන අවසානයටම කතා කරන්නම්
මගෙ කුකුළා නැසූ එකා, [එමෙන්ම] ඔබ ගෙ දදය පාළු යකා, තව එක බුද දිනක් තකා ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා / මගෙ කුකුළා නැසූ ඔබගේ කොඩිය පැහැර ගත් අධම මිනිහාව තව එක බදාදා දවසක් ජීවත් වෙන්න ඉඩ නොතියා මරා දාලා
මෙම අරුත 14 මූලාශ්‍රයේ ශාන්ත කුමාර ඉතා හොඳින් පැහැදිලි කර දෙන නිසා එය උපුටා ගැනීමක් ලෙසම දක්වන්නම් [උපුටා ගැනීම ආරම්භය] 

මෙහි අරුත දෙයයුරකින් ගතහැකි බව පෙනේ
ඊට පද අන්වය පද බෙදුම හා ල ළ අකුරු යෙදුම බලපාන බව ද පෙනේ
[පළමු අන්වය පිළිබඳ ව]
කවියා යෙදු ලෙස ම ගත හොත් "මගෙ කුකුළා නැසූ එකා ඔබගෙ දදය පාළු යකා, තව එක බුද දිනක් තකා ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා" මෙහි අරුත "මගේ කුකුළා නැසූ කෙනා, ඔබෙ කොඩිය පැහැරගත් කෙනා, තව එක බුද දිනක් තකා නොතියා වනසා" යන්න යි
"පාළු" යනු "පැහැරගත්" යන අරුතින් යකා (තැනැත්තා ) යන්නට විශේෂණය කොට යොදා ඇත
[උපුටා ගැනීම අවසානය]

මෙම අරුත 14 මූලාශ්‍රයේ සුදත් මුණසිංහ පැහැදිලි කරන්නේ “පළමුවැනි අර්ථය
“මගේ කුකුළා මරාපු එකා ඔබගේ ධජය පැහැරූ යක්ෂයා, තව එක බදාදා දිනයක් වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන්න ඉඩ නොදී, මකාපන්” කියලා
මෙතන "මකා" කියන එක "මකලා" කියලා මිසක් "මකාපන්" කියලා ගන්න පුළුවන් ද කියන එක මට සැක සහිතයි
"පහළ" හෙවත් "පැහැර ගත්" කියන අතීත කාල ක්‍රියා පදය එහෙමත් නැත්නම් පූර්ව ක්‍රියාව මූලිකව හැදෙන විශේෂණය, "පහළු", ලෙස "පැහැරූ - පැහැර ගත්තු" කියන විශේෂණය විදියටත් යොදනවා
"පහළු" යන්න “පාළු” ලෙස නාම විශේෂණයක් විදියටත් යොදනවා (උදා
පාළු දදය = පැහැර ගත්තු කොඩිය)
“පාළු” කියන වචනයට හරිස්චන්ද්‍ර විජයතුංග සැකසූ “මහා ගුණසේන ශබ්දකෝෂයේ” දෙන එක අරුතක් වෙන්නේ "පැහැර ගත්, පහළු (ක්‍රියා පදය)" කියන එක
මෙය "යකා" කියන නාම පදයට නාම විශේෂණයක් ලෙස "කොඩිය පැහැර ගත්තු" කියලා යෙදෙනවා කියලයි මමත් හිතන්නේ
මෙතන "මගෙ කුකුළා නැසූ" කියන නාම විශේෂණයෙන් හඳුන්වන "එකා" කියන නාම පදයෙන් හැඳින්වෙන කෙනාම "දදය ඔබගෙ පාළු / පැහැර ගත්" කියන නාම විශේෂණයෙන් විස්තර වෙන නාම පදය වෙන "යකා"ටම යෙදෙනවයි කියලයි මම විශ්වාස කරන්නේ
ඒ කිව්වේ “එකා යකා” කියන්නේ එකම කෙනාට
කොඩිය පැහැර ගත් කියන අර්ථයේ දී, කොඩිය කියන්නේ කුකුළා නෙවෙයි කියලා යමෙකුට තර්ක කරන්න පුළුවන් වුනත්, පුරාවෘත අනුව ධජය බවට පත් වුනේ කුකුළාම හෙවත් එම සවරූපය ගත් අසුරයාම නිසා ධජයම තමයි කුකුළා කියන්නේ
මෙම මතයේ ඉන්න උදවිය අතර 1940 මුල් හැවිල්ල පොතේ විවරුව ලියූ ජයන්ත වීරසේකර (6), ශාන්ත කුමාර (14), සුදත් මුණසිංහ (14), වරුණ මනම්පේරි (14) සහ මේ අදහස් එකතුව කරන මාත් කියන පස් දෙනා ඉන්නවා
“මගෙ කුකුළා නැසූ එකා (කුකුළා) කා ඔබගේ දදය පාළු ය” / “මගේ කුකුළා නැසූ කෙනා, කාලා ඔබේ කොඩිය හිස් ය” 

"පාළු" යන්න "නාම විශේෂණයක්" ලෙස ගත් විට එහි අර්ථය "කිසිවක් හෝ කිසිවෙක් නැති, ජන ශූන්‍ය, කිසිම බඩු බාහිරාදියක් නැති, ගහ කොළ නැති, පාවිච්චි කරමින් සිට අතහැර දැමූ, පාවිච්චි නොකෙරෙන (unoccupied, unemployed, unprepared, uncultivated, waste, devastated, destroyed, desolate)

" ලෙසත් "පාළු" යන්න "නාම පදයක්" ලෙස ගත්විට "පාළු තත්වය, පාළුබව, අත් හැර දැමූ" ලෙසත් අරුත් ගැන්වෙන බව ගුණසේන මහා ශබ්දකෝශය පෙන්වා දෙනවා
මේ හැර පාළු නාම පදයක් ලෙස ගත්තහම "තනිකම, හිස් බව" වගේ අර්ථත් ගන්න පුළුවන්
බොහෝ දෙනෙක් “පාළු” යන්න මේ අරුතින් ගෙන මේ කවිය අර්ථ දක්වන බව පේනවා
ඒ කිව්වේ කොඩිය “පාළු කර හිස් කර, ශුන්‍ය කර” ඇත යන අදහසින්
මෙම අරුතත් 14 මූලාශ්‍රයේ ශාන්ත කුමාර ඉතා හොඳින් පැහැදිලි කර දෙන නිසා එය උපුටා ගැනීමක් ලෙසම දක්වන්නම්

[උපුටා ගැනීම ආරම්භය]

[දෙවන අන්වය පිළිබඳ ව]
"මගෙ කුකුළා නැසූ එකා (කුකුළා) කා ඔබගේ දදය පාළු ය" එවිට අරුත "මගේ කුකුළා නැසූ කෙනා, කාලා ඔබේ කොඩිය හිස් ය"
මෙතැන කා පූර්ව ක්‍රියාවකි
ය නිපාතයකි
පාළු යනු හිස් ය
[උපුටා ගැනීම අවසානය]

සුදත් මුණසිංහ මේ අන්වය තුළින් මතුවෙන අර්ථය සඳහන් කරන්නේ "දෙවැනි අර්ථය
මගේ කුකුළා මරපු එකා, ඔබගේ ධජය කා දැමීමෙන් පාළු වී ඇත
තව එක බදාදා දිනයක් වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන්න ඉඩ නොදී මකාපන්" කියලා
මෙතැනත් මට ඇති එකම ප්‍රශ්නය "මකා" යන්න "මකාපන්" ලෙස නොව "මකා දමා" යන අරුත දෙන එක (14)
එහිම සුදත් මුණසිංහ කියන්නේ මේ විදියට අන්වය හෝ අරුත ගත්තොත් කවියේ පළමු පද දෙක සහ අවසාන පද දෙක අතර සම්බන්ධතාවයක් නැති බවක් (“Yet, there is no connection between the first two lines and second two lines”)
මුල් පද දෙකේ අන්වය මෙහෙම ගත්තහම කවියේ තුන්වැනි සහ හතර වැනි පදයේ අන්වය ආ යුත්තේ “තව එක බුද දිනක් තකා ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා” ලෙස නම් එයට උක්තයක් හෝ කර්මයක් නැති වීම නිසා මකන්නේ කාව ද, කවුරුන් විසින් ද, යන ප්‍රශ්න ඉතිරි කරමින් සම්පූර්ණ අර්ථයක් දෙනවයි කියලා මට හිතෙන්නේ නැහැ
සුචරිත ගම්ලත් "ගී මිණිආර 1" කෘතියේ මෙම මතය ඉදිරිපත් කරමින් කියන්නේ "මෙහි ගායනයේ එක් පොඩි පරහකට තිබෙන්නේ 'දදය ඔබගෙ පාළු ය කා' යන්න, 'දදය ඔබගෙ පාළු යකා' යි ගායනා කිරීමයි" කියලා
සුචරිත ගම්ලතුත් කඳ සුරිඳුන්ගේ කොඩියේ ලාංඡනය වෙන කුකුළා මරා කෑවාට පස්සේ කොඩිය හිස් වෙනවා යන අර්ථයේ ඉන්නවා (4)
ඒ. අබේසිංහ "කුකුළු හැවිල්ල" නමින් සිළුමිණ පුවත්පතට ලියන ලිපියේ මේ කවියේ පද බෙදීම කරලා තියෙන්නේ "පාළුය කා" ලෙස කියලා කියනවා (3)
නමුත් මේ ලිපි දෙකම කවියේ ප්‍රාථමික මූලාශ්‍රය නොවන නිසා, එ ලෙස පද බෙදීම රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් කළ බවට හෝ ඔහු එසේ අනුමත කළ බවට සාධක වෙන්නේ නැහැ
උපුටා ගැනීම ක
ගනුෂ්ක රන්දුල

"දදය ඔබ ගෙ පාළු ය කා"

"මෙය උළා කෑවේ 'ඉසි ඇසි තෙන්නකෝන්' මැයින් දසක දෙකකට පමණ පෙර සුචරිත ගම්ලතුන් 'ඉරිදා දිවයිනට' සැපැයූ 'සති සිතු මිණි' තීරු ලිපියෙකිනි
මේ තීරු ලිපිය "සති සිතු මිණි" පොත් පෙළේ පළමු වැන්නේ 28 වැනි පිරිසිඳිය ලෙස නැවැත පළ කොට තිබේ
ගම්ලතුන් එහි කියන්නේ, මේ හැවිල්ල කරන ගැමි ලිය ගේ කුකුළා සොර කම් කළ තැනැත්තා කතරගම දෙවියන් ගේ කොඩිය කා දමා පාළු කළ බවෙකි
මන්ද යත් කතරගම දෙවියන් ගේ කොඩියේ ඇත්තේ කුකුළෙකි
එබැවින් ගැමි ලිය ගේ කුකුළා මරා කෑ එකා කෙළේ කතරගම දෙවියන් ගේ කොඩිය කා දමා එය පාළු කිරීම යි
"

මේ බහුතර මතයේ, සුචරිත ගම්ලත් (4), ඩබ්ලිව්. ඒ. අබේසිංහ (3), මනරංජන රාජසේකර (13), මලී මලියසේන (14), තිස්ස දොඩන්ගොඩ (7), තේජන අබේදීර (2), එස්. වේරගොඩ (14), පොත් ගුල්ලා (9), ගයා දේශාන්ජලී පීරිස් (14) කියන නම දෙනෙකු ඉන්න බව පේනවා
“මගෙ කුකුළා නැසූ එකා ඔබ ගෙ දදය කා පාළු ය” “මගේ කුකුළා මැරූ පුද්ගලයා ඔබ ගේ හෙවත් කඳ දෙවියන් ගේ ධජය ආහාරයට ගැනීමෙන් පැහැර ගත්තේ ය” 

තවත් සමහරු මෙහි අන්වය, “මගෙ කුකුළා නැසූ එකා ඔබ ගෙ දදය කා පාළු ය” (14-තමලු පියදිගම) කියලා ගන්නවා
මේ අනුව අර්ථය ලෙස සපයන්නේ “මගේ කුකුළා මැරූ පුද්ගලයා ඔබ ගේ හෙවත් කඳ දෙවියන් ගේ ධජය ආහාරයට ගැනීමෙන් පැහැර ගත්තේ ය” කියලා (14-තමලු පියදිගම)
ශාන්ත කුමාර 14 මූලාශ්‍රයේ දී මේ අරුත ගැන පවසන්නේ “[මේ] පද අන්වය වියරණ නයින් තකුහුරු බවක් නැත
පාළු යන්න "පහර" ධාතුවෙන් උපන් බව කියයි නම් එහි වනුයේ "පැහැරගත් " යන අරුත මිස " පැහැරගත්තේ ය
" යන්න නොව. පහර ධාතුවෙන් නිපන් පාළු යන්න ආඛ්‍යාතය සේ යොදා ගන්නේ කෙසේ ද
කවියේ පද අන්වය ගැනීමේ දී වියරණ ද නොමරා අරුත්බර රසවත් පද පිළිවෙළ යෙදුම මනාය
එබැවින් ‘මගෙ කුකුළා නැසූ එකා නුඹගෙ දදය කා පාළු ය’ ලෙස දක්වන පද අන්වය නොමැනවි
වියරණ බිදී අරුත ද සැඟවී යයි” කියලා
ශාන්ත කියන දෙය තහවුරු කරමින් "පහළ", "පහළු", කියන පද දෙකටම ගුණසේන මහා ශබ්දකෝෂය දෙන අර්ථය වෙන්නේත් "පැහැර ගත්" යන්න මිස "පැහැර ගත්තේය" යන්න නෙවෙයි
විමසුමට ලක් කළ මූලාශ්‍ර තුළ මේ අන්වය සහ අර්ථය ඉදිරිපත් කළ එකම කෙනා තමලු පියදිගම