Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
සප්තප්‍රයාම සහ දසප්‍රයාම වැනි "ඒකාබද්ධ ඉසව්" ද පවතින අතර,  ඒවායේදී මලල ක්‍රීඩකයෝ ඉහත ඉසව් ගණනාවක් සඳහා තරග වදිති
විශේෂී ඉසව් හී විශිෂ්ට කාර්ය සාධනය පිළිබඳ වාර්තා,  ලෝක සහ ජාතික මට්ටමින් පවත්වාගනු ලබනුයේ, පුද්ගල මට්ටම දක්වාය
කෙසේවෙතත්, ඉසව්වෙහි නීති හෝ විධිනියම හෝ මලල ක්‍රීඩකයන් විසින් උල්ලංඝනය කලේ යැයි සැලකුණොත්, ඔවුන් තරගාවලියෙන් අයෝග්‍ය බවට සලකා ඉවත් කෙරෙන අතර ඔවුන් ලැබූ ලකුණු මකා දැමෙයි
ඉතිහාසය

ඉසව්

පුළුල් වර්ග තුනකට ජවන සහ පිටිය ඉසව්  බෙදා වෙන් කෙරෙයි
ජවන ඉසව්, පිටිය ඉසව්, සහ ඒකාබද්ධ ඉසව් ලෙසිනි
ඔවුන්ගේ කාර්යසාධනයන් උපරිම මට්ටමක පවත්වාගෙන යෑමේ අභිලාශය සහිතව, මලල ක්‍රීඩකයන්ගෙන් බහුතරයක් එක් ඉසව්වක් (හෝ ඉසව් වර්ගයක්) විෂයයෙහි විශේෂණිකෘත වන මුත්, ඒකාබද්ධ ඉසව් මලල ක්‍රීඩකයන්ගේ ඉලක්කය වන්නේ ශික්ෂණ කිහිපයක් තුල  සමර්ථ බවක් ප්‍රගුණ කර ගැනුමයි
ජවන ඉසව් වලදී සිදුවන්නේ විශේෂිත දුර ප්‍රමාණයන් පෙත ඔස්සේ දිවීම වන අතර— කඩුලු පැනීම සහ බාධක දිවීම ඉසව් වලදී— පෙත මත බාධක ස්ථාපනය කිරීම සිදුවිය හැකිය
කඩින් කඩ දිවීමේ තරගද ඇති අතර ඒවායේදී මලල ක්‍රීඩකයන්  විසින් කිසියම් නියමිත දුරක් අවසානයේදී තම කණ්ඩායම් සාමාජීකයන්ට යෂ්ටියක් හුවමාරු කෙරෙයි
පිටිය ඉසව් වර්ග දෙකක්ද ඇත
පැනීම්, සහ වීසිකිරීම් ඒවා වෙති
පැනීමේ තරග වලදී, මලල ක්‍රීඩකයින් විනිශ්චය කෙරෙනුයේ ඔවුන් විසින් සිදුකෙරුණු පැනීමේ දුර හෝ උස හෝ අනුව වෙයි
දුර සඳහා වන පැනීමේ ඉසව් වලදී කාර්ය සාධනය මනිනුයේ පිනුම් ලෑල්ලක් හෝ සලකුණක් හෝ සිට වන අතර, පැනීමට පෙර මෙම සීමාව ඉක්මවන මලල ක්‍රීඩකයෙකු තරග නීති රීති උල්ලංඝණය කලේ යැයි සැලකෙයි
උස සඳහා වන පැනීම් වලදී, මලල ක්‍රීඩකයෙකු විසින් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ හෝ සිරුර, හරස් දණ්ඩ බේරමින් හැසිරවිය යුත්තේ එය දරණ ධාරක වෙතින් දණ්ඩ ඉවත් නොවන බවට වග බලාගනිමිනි
පැනීමේ ඉසව් බහුතරයක් සඳහා සහය නොසැපයෙන මුත්, රිටි පැනීමේදී, ඒ සඳහාම තැනුනු රිටි භාවිතයෙන් මලල ක්‍රීඩකයන් විසින් තමන්ව සිරස් ලෙසින් ප්‍රවාලනය කෙරෙති
වීසිකිරීමේ ඉසව් තුලදී සිදුවන්නේ, කිසියම් නියම කෙරුණු තැනෙක සිට ආම්පන්නයක් (බරැති භාරයක්, හෙල්ලයක් හෝ කවපෙත්තක් වැන්නක්) වේගයෙන් දමා ගැසීම වන අතර, එම වස්තුව වීසි කෙරෙන දුර අනුව මලල ක්‍රීඩකයන් විනිශ්චය කෙරෙයි
ඒකාබද්ධ ඉසව් වලදී සිදුවන්නේ ඉහත මලල ක්‍රීඩකයින් කණ්ඩායම විසින්ම විවිධ ජවන සහ පිටිය ඉසව් ගණනාවක් සඳහා තරග වැදීමයි
එක් එක් ඉසව්වේ ඔවුන්ගේ කාර්ය සාධනය වෙනුවෙන් ලකුණු ලබා දෙන අතර සියළු ඉසව් අවසානයේදී වැඩිම මුළු ලකුණු ගණන ලබා ගත් මලල ක්‍රීඩකයා ජයග්‍රාහකයා වෙයි
අතීතයේ  උත්තරන්චල් ලෙසින් හැඳින්වුනු, උත්තරාඛණ්ඩ් යනු  භාරතයෙහි උතුරු පෙදෙසෙහි  ප්‍රාන්තයකි
මෙම ප්‍රාන්තය පුරා විසිරී පිහිටා ඇති බොහෝ ශුද්ධවූ  හින්දු දේවාලයන් සහ වන්දනාමය  කේන්ද්‍රස්ථාන නිසා මෙය බොහෝවිට  "දෙවිවරුන්ගේ දේශය" ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි
උත්තරාඛණ්ඩ් ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රසිද්ධයට පත්ව ඇත්තේ  හිමාලයෙහි, භාබර්හී සහ ටරායිහී ස්වභාවික සෞන්දර්යය එහි මනාව දර්ශනය වන නිසාය
අසබඩ පිහිටි උත්තර් ප්‍රදේශ් සතුව තිබූ හිමාලයානු වයඹ දිග දිස්ත්‍රික්ක උපයෝගී කරමින්   2000 නොවැම්බර් 9 වන දිනදී මෙම ප්‍රාන්තය තැනූ කල්හි, එය භාරතීය ජනරජයෙහි 27වන ප්‍රාන්තය බවට පත් විය
එහි මායිම් වන්නේ, උතුරු දිශාවෙන් ටිබෙට් ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රදේශය
නැගෙනහිරින් නේපාලයේ  ඈත-බටහිර පෙදෙසෙහි, මහාකාලි කලාපය
දකුණෙන් උත්තර් ප්‍රදේශ් සහ වයඹ දෙසින් හිමාචල් ප්‍රදේශ් යන භාරතීය ප්‍රාන්ත වෙති
ගුර්වාල් සහ  කුමාඋන් ලෙසින් ප්‍රාදේශික දෙකකට ප්‍රාන්තය බෙදෙන අතර, මුළු දිස්ත්‍රික්ක ගණන 13 ක් වෙයි
උත්තරාඛණ්ඩ් හී තාවතාලික අගනුවර වන්නේ ඩෙහෙරාඩූන් වන අතර, එය ප්‍රදේශයෙහි ප්‍රධාන දුම්රිය පොළක් සහ විශාලතම නගරයද වෙයි
ප්‍රාන්තයෙහි  මහාධිකරණය නෙයිනිතාල් වෙයි
ප්‍රාග්ඓතිහාසික කාලයන්හී සිට මෙම ප්‍රදේශයෙහි මිනිසුන් ජීවත්වූ බව පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි ඇත
ගුර්වාල් සහ කුමාඋන් හී පළමු ප්‍රධාන රාජවංශ අතර වූයේ ශිව ආගමෙහි මුල් ආකාරයන් ඇදහූ හා පොදු යුගයට පෙර 2වන සියවසෙහි විසූ කුනින්ඩාවරුන් වූහ
කල්සි හී අශෝක අධිරාජයාගේ ආඥා ස්තම්බ තිබීමෙන් ගම්‍ය වන්නේ මුල් අවදියෙහිම මෙම ප්‍රදේශයෙහි  බුද්ධාගම පැවති බවයි.  මධ්‍යතන යුගයෙහිදී මෙම ප්‍රදේශය කුමාඋන් සහ ගුර්වාල් රාජධානිය යටතේ ශක්තිමත්ව පැවතිණි
1803වන විට ප්‍රදේශය නේපාලයෙහි  ගුර්කා අධිරාජ්‍යයෙහි පාලනය යටතට පත්වූ අතර 1816දී ඉංග්‍රීසි-නේපාල යුද්ධය අවසන් වීමත් සමගම නූතන උත්තරාඛණ්ඩ්හී බොහෝ කොටස්  බ්‍රිතාන්‍යයන් වෙත  උත්ත්‍යක්ත  වූයේ  සුගවුලි ගිවිසුම යටතේය
පූර්වකාල කඳුරට රාජධානි වූ ගුර්වාල් සහ කුමාඋන් යන්නවුන් සාම්ප්‍රදායික සතුරන් වූ නමුත්, විවිධ අසල්වැසි වාර්ගික කණ්ඩායම් අසබඩින් වූ නිසාත්, ඔවුන් අතරවූ වෙන් කල නොහැකි සහ ඌනපූරක වූ භූගෝලීය, ආර්ථික, සංස්කෘතික, භාෂාමය, සහ ජනශ්‍රැතියන් නිසා ප්‍රදේශ අතර ප්‍රබල සම්බන්ධතා ගොඩනැගුණු අතර 1990 ගණන් වලදී ප්‍රාන්ත භාවය ලඟාකර ගැනුමෙහි ව්‍යාපාරයේදී එය තවදුරටත් ශක්තිමත් විය
ප්‍රාන්තයෙහි වැසියෙන් සාමාන්‍ය වශයෙන්  ගුර්වාලි  හෝ  කුමාඋනි ලෙසින් හැඳින්වෙනුයේ ඔවුන්ගේ සම්භවය සිදුවූ ස්ථානය අනුවය
භාරතයේ 2011 ජන සංගණනය අනුව උත්තරාඛණ්ඩ් ප්‍රාන්තයෙහි ජනගහණය 10,116,752 වූ අතර, එය භාරතයේ 19වන වඩාත් ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්තය විය
ජනගහණයෙන් වැඩි කොටසක් රාජ්පුත්වරුන් සහ බ්‍රාහ්මණයන් වෙති
ජනගහණයෙන් 88% කට වැඩි දෙනා හින්දු භක්තිකයෝ වෙති
සුළුතරය අතරින් ඉහළින් සිටින්නේ මුස්ලිම්වරුන් වන අතර, සීක් වරුන්, ක්‍රිස්තියානින්, බෞද්ධයන්, සහ  ජෛනයන් අනෙකුත් ප්‍රධාන ආගම් වෙති
ගුර්වාලි සහ  කුමාඋනි යනු ප්‍රධාන ප්‍රාදේශීය භෘසා දෙක වන අතර වඩාත් පුළුල් ලෙසින් කතා කරන භාෂාව වන්නේ  හින්දි භාෂාවයි.

ගංගෝත්‍රි හිදී ගංගා ගඟද  යමුනෝත්‍රි හිදී යමුනා ගඟද වශයෙන් හින්දු ආගමෙහි වඩාත් වැදගත් ගංගා දෙකක් ප්‍රදේශයෙන් ඇරඹෙයි
මෙම ගංගා දෙක හා සමග භද්‍රීනාත් සහ  කේදාර්නාත් එක්ව, හින්දුවරුන්ට ශුද්ධවූ වන්දනා ස්ථානයක් වන   චෝටා චාර් දාම් තනයි
ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙහි පැරණිතමය වන, ප්‍රාන්තයෙහි පිහිටි  ජිම් කෝබට් ජාතික වනෝද්‍යයානයෙහිදී, බෙංගාල කොටියා දැක ගත හැක
මෙයට අමතර වශයෙන්, විවිධ මල් සහ ශාක වර්ග සහිත යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් වන  පුෂ්ප මිටියාවතද මෙම ප්‍රාන්තයෙහිදී දැක ගත හැක
ශබ්ද නිරුක්තිය
උත්තරාඛණ්ඩ් නාමය බිඳී ඇත්තේ උතුරු දිශාව යන අරුත් දෙන උත්තරා (उत्तर) යන් සංස්කෘත වචනයද සහ, රට හෝ රටෙහි කොටස යන අරුත් දෙන කන්ඩ් (खण्ड्) යන වචන දෙක එක් වීමෙනි
ආදි  හින්දු ධර්ම ග්‍රන්ථයන්හී මෙම නම සඳහන් වන්නේ  කේඩකන්ඩ් (වර්තමානයෙහි  ගුර්වාල්) සහ මනස්කන්ඩ් (වර්තමානයෙහි  කුමාඋන්) යන්නන්හි ඒකාබද්ධ ප්‍රදේශය ලෙසිනි
උත්තරාඛණ්ඩ් යනු, ඉන්දියානු හිමාලය පෙදෙසෙහි මධ්‍යම ප්‍රදේශය සඳහා භාවිතා වූ පුරාතන පුරාණ ග්‍රන්ථමය (पौराणिक) පදයක්ද වෙයි
කෙසේවෙතත්, ප්‍රාන්ත ප්‍රතිසංවිධාන වැඩපිළිවෙලක නව අදියරක්  1998දී ඔවුන් විසින් ඇරඹුනු විට,  භාරතීය ජනතා පක්ෂය (බීජේපී)-නායකත්වය සැපයූ රජය විසින් සහ උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත රජය විසින්, මෙම ප්‍රදේශය සඳහා   උත්තරන්චල් යන නම ලබා දෙන ලදි
බෙදුම්වාදී වචනාර්ථයන් අඩුවෙන් දක්වතැයි ප්‍රෝක්ත බැවින් මෙම පදය තෝරාගැනුනේ යැයි පැවසුනද, මෙම වෙනස නිසාවෙන්,  වෙනම ප්‍රාන්තයක් වෙනුවෙන් සටනට බැස යිටි ක්‍රියාකාරීන් අතර අතිමහත් මතභේදයක් ඇතිවූයේ මෙය දේශපාලනමය පියවරක් ලෙසින් ඔවුන් අර්ථකථනය කල බැවිනි
කෙසේවෙතත්, මෙම පියවර වැලැක්වීමට ඔවුහූ අසමත් වූහ
නිල භාවිතය විලසින් උත්තරන්චල් යන නම භාවිතාව සඳහා  පනවන ලද මුත්,  උත්තරාඛණ්ඩ් යන නාමය ප්‍රදේශයෙහි ජනප්‍රියව පැවැතියේය
2006 අගෝස්තු මසදී, භාරතීය මධයම රජයෙහි කෑබිනට් මණ්ඩලය, උත්තරන්චල්  ප්‍රාන්තයෙහි ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රණ සභාවෙහි සහ උත්තරාඛණ්ඩ්  ව්‍යාපාරයෙහි ප්‍රමුඛ සාමාජිකයන්ගේ ඉල්ලීම් වලට අනුව,  උත්තරන්චල්  ප්‍රාන්තය උත්තරාඛණ්ඩ්  ලෙසින් යළි නම් කෙරුමට එකඟ විය
මේ සඳහා වන නීති රීති, ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාදායක සභාව විසින් 2006 ඔක්තොම්බර් මස සම්මත කර ගන්නා ලද අතර, ඹධ්‍යම රජයේ කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ සිසිර සැසිය වෙත පණත ඉදිරිපත් කලේය
පාර්ලිමේන්තුව විසින් පණත සම්මත කරන ලද අතර 2006 දෙසැම්බර් මසදී ජනාධිපති අබ්දුල් කලාම් විසින් එයට අත්සන් තබා  එය නීතිය බවට  ඇතුලත් කෙරිණි
ආශ්‍රිත

ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත
ඩේවිඩ් කොපර්ෆීල්ඩ් යනු චාල්ස් ඩිකන්ස්ගේ අටවැනි නවකතාව සඳහා යොදා ඇති සාමාන්‍යෙන් භාවිතා වන නාමයයි
මෙහි සම්පූර්ණ නාමය (The Personal History, Adventures, Experience and Observation of David Copperfield the Younger of Blunderstone Rookery) බොහෝ දීර්ඝ වේ
මෙය ප්‍රකාශයට පත් කළ ඇත්තේ 1850 වසරේදීය
ඔහුගේ අනෙකුත් නිර්මාණයන් මෙන්ම මෙයද මාලා කතාවක් ලෙස වසර දෙකක් තුළ පළවිය
මෙහි සිදුවීම් බොහොමයක් ඩිකන්ස්ගේ සැබෑ ජීවිතයේ සිදුවීම් වලට සමාන වේ
මෙම කෘතිය ඩිකන්ස්ගේ ස්වයංචරිතාපදානයකට ඉතා ආසන්න කෘතියක් ලෙස සැළකේ.
 
වික්ටෝරියානු යුගයේ ඉංග්‍රීසි නවකථා
ඉංග්‍රීසි නවකථා
සිංහල නවකථා
සිංහල පොත්
රෝහණ විජේවීර
1922 වසර

1922
ජනවාරි
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
උඳුවප් යනු චන්ද්‍ර මාසයකි
බෞද්ධ දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ අටවැනි (8) මාසය වේ
සිංහල දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ නවවැනි (9) මාසය වේ
ආශ්‍රිත
 බෞද්ධ දින දසුන
 සිංහල දින දසුන

චන්ද්‍ර මාස
උඳුවප්
බැබිලෝනියානු හා ඇසිරියානු ශිෂ්ටාචාරවලදි මිනිසුන්ගේ ධාන්‍ය අස්වනු මිලට ගන්නා වෙළඳුන්ගෙන් බැංකු ක්‍රම වල ආරම්භය වශයෙන් පිලිගැනේ
එය ඉතාමත් ප්‍රාථමික වශයෙන් දියුණුවෙමින් පවතින යුගයක් බැවින් මූල්‍ය ක්‍රමවල වටිනාකම එදවස ඔවුනට නොතේරෙන්නට ඇති
නමුත් මේ ධාන්‍ය අස්වනු මිලට ගන්නා මෙම කණ්ඩායම් අද බිහි වී ඇති විශාල බැංකු සමාගම්වලට පාදම වැටුනු බව ඔබ විටෙක පිලි නොගන්නවා විය හැක
අද බිහිවී ඇති විශාල මූල්‍ය සමාගම් විසින් ලබා දෙන සේවා හා විශාල පරතරයක් එදා බැබිලෝනියානු හා ඇසිරියානු ශිෂටාචාර තුල දක්නට ලැබෙන මේ ධාන්‍ය වෙළඳුන් මිලට ගන්නා ධාන්‍ය අතර පවතී
ඒ ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙදාහ වන විට ඇසිරියානු හා බැබිලෝනියානු ශිෂ්ටාචාරවල දක්නට ලැබෙන බංකු ක්‍රමයයි
නමුත් මීට වසර සියගණනකට පසුව බිහි වෙන ග්‍රීසිය තුල පොලියට ණය ලබා දෙන සේවයක් බිහි විය
එය පසුව විරාජමානව වැජබෙන රෝම අධිරාජ්‍ය තුලදීද මෙය දක්නට ලබේ
මෙම පොලියට ණය ලබා දෙන සේවා ආගමික ස්ථානවල ක්‍රියාත්මක විය
මොවුන් විසින් සමාජයේ ඉහල පැලැන්තියේ වෙසෙන ප්‍රභූන්ට මෙන්ම ඉහළ නිල තල ඇති ධනවත් පුද්ගලයන්ගේ ධනය එක්‍රැසි කොට එයට පොලී ගෙවීමක් සිදු කරනු ලැබූහ
මහජනයා හට එම එකරැස් කර ගත් මුදල් ලබා දී එකතු කරගන්න පොලියෙන් කිසියම් ප්‍රතිශතයක් එමමුදල් තැන්පත් කරුවන්ට ඔවුන් ලබා දෙයි
රෝම හා ග්‍රීසිය තුල දක්නට ලැබුනු ණයට ලබා දීම අතීතයේදී චීනය හා ඉන්දියාවේද දක්නට ලැබුනි
එය ඉතාමත් ප්‍රාථමික නමුත් බැබිලෝනියානු ශිෂ්ටාචාර ක්‍රමයට වඩා ඉතා ඉහල පිලි ගනීමක් ලැබුනි
නමුත් පුනරුද සමයේදී මූල්‍ය ක්‍රම ඉතාමත් ඉහලින් පැවතුනි
ඉතාලිය විසින් අද පවහින නවීන බැංකු වල ආරම්භය සනිටුවහන් වුනි
එකල යුරෝපයේ ධනවත් වෙළෙඳ නගර වූ ෆ්ලෝරන්ස්, වැනීසිය ජිනෝවා වැනි ඉතාලි වෙළෙඳ නගර තුල බැ\කු ක්‍රම දක්නට ලැබුනි
බාර්ඩි පෙරුසි පරම්පරාව විසින් මුලු යුරෝපය පුරාම ෆ්ලෝරන්ස් නගරය පදනම් කොට ගෙන බැංකු බිහි විය
නමුත් ඉතාමත් සුප්‍රසිද්ධ බැංකුවක් ලෙස ප්‍රසිද්ධ මෙඩිසි බැංකුව ගියෝවෙනි මෙඩිසි විසින් 1397දී අරම්භ කරන ලදී
බැංකු ක්‍රම වල ඉතාමත් දියුණු පරිචයක් ඈම්ස්ටර්ඩෑම් නගරය තුලදී දාහත්වන සියවසේදී ලන්දේසී පාලන යුගයේදී ඇති විය
අලුතින් නව සංකල්ප 17වන සියවසේදී මෙන්ම දහ අටවන සියවසේදී ලන්ඩනය  නගරය මුල්කරගෙන බිහි වූ බැංකු ව්සින් ඉදිරිපත් කලහ
නමුත් විසිවන සියවසේදී අන්තර්ජාලය හා පරිගණක ගත මෙහෙයුම් නිසා ගණු දෙනු කරුවන් වෙත හා එම කාර්යය මණ්ඩලයන් වෙත ඉතාමත් පහසුවෙන් මෙම බැංකු සේවා ලබා දීමට හැකි විය
මුදල් 
බැංකු වල ඉතිහාසය අධ්‍යනයේදී මුදල් වල ඉතිහාසය ද එකිනෙකට බද්ධ විෂය දෙකකි
මන්ද මුදල් භාවිතයක් නොමැතිව බැංකු ක්‍රම ගැන විස්තර කිරීම ඉතාමත් අපහසු බැවිනි
නමුත් මෙහිදී බැංකු බිහි වීමට මුදල් ඉතා විශේෂ ක්‍රියාදාමයක් ඉටු කල ද, අතීතයේදී මෙය ආහාර ද්‍රව්‍ය භාවිතා කොට ගෙන සිදු විනි
මන්ද ක්‍රිස්තු පූර්ව 9000 වන විට ආහාර ද්‍රව්‍යවලට ඉතාමත් ඉහල ඉල්ලුමක් හා පිලිගැනීමක් ඇති වූ බැවිනි
එකල වෙළඳාම වෙනුවට බාටර් ක්‍රමය වශයෙන් හැඳින්වූ ක්‍රමයක් තිබිණි
එමගින් එකිනෙකා අතර භාණ්ඩ හුවමාරුව මගින් තම අවශ්‍යතා ඉටු කරගනු ලැබිනි
ක්‍රිස්තු පූර්ව 2500 වන විටදී ඔබ්සිඩියම් භාවිතය මගින් වෙළෙඳාම සිදුකරනු ලැබිනි
මධ්‍යධරණී මුහුද ආශ්‍රිත වෙරළ ප්‍රදේශයන්හී ඔබ්සිඩියම් ඉතා ඉහල වශයෙන් දක්නට ලැබිනි
සර්ඩිනියා ඉතා සුප්‍රකට ඔබ්සිඩියම් නිධියක් පවතින ස්ථානයකි
නමුත් ඉතා දුර්ලභ ඔබ්සිඩියම් ලෝහය නිසා වෙළඳ අවස්ථා තඹ හා රිදී ලෝහයන්ට බැර විනි
ඒ තුන්වන සියවසේදීය
නමුත් දොලොස්වන සියවසේදී දඩයම් යුගය අවසානයේදි හා කෘෂිකාර්මික යුගය ආරම්භයේ දී මානව වර්ගයාගේ පැවැත්ම ජලය ආශ්‍රිත නිම්නයන් හීදී ඇති විනි
එමගින් දඩයම් යුගයේදී මෙන් සත්ව දඩයම් කිරීම් පසෙක ලා සත්ත්වයන් ඇති කිරීම හා ගොවිතැන් කිරීම නිසා මානව ජීවන තත්ත්වය උසස් විනි
එමගින් වෙළඳාම ආරම්භ වීම හා විදිමත් මූල්‍ය ක්‍රම වල අවශ්‍යතාව පැන නැගිනි
මුල් යුගයේ බැංකු ක්‍රම 
අතීතයේදි රටේ ධනය පූජනීය ස්ථානවල තැන්පත් විනි
එය රටේ ආරක්ෂිත හා ප්‍රධානම දෙවොලේ තැන්පත් කිරිනි
මෙය මහජනතාව හට ගනු දෙනු කිරීමට නොහැකිය
එය රටේ රජතුමා විසින් අත්‍යාවශ්‍ය ගොඩනැගීම් හා විවිධ උත්සව අවශ්‍යතා වලට පම්ණක් යොදා ගැනිනි
ඉන්දීයාව හා චීනය විසින් සොයා ගත් ඇබකසය ගනිත් කර්ම සිදු කිරීම ඉතා පහසු කරලීය
එනම් මෙසපොතේමියානු හා ඉන්දුනිම්න ශිෂ්ටාචාර වලදී ඇබකසය මගින් ධාන්‍ය ගබඩාවන් ගණිත් කර්ම සිදු කිරීම ඉටු කෙරිනි
මෙසපොතේමියානු ශිශ්ටාචාරයේදී මැටි ලේකන මගින් මෙම ගනිත කර්ම සටහන් කෙරිනි
මෙමගින් අනාගතයේදී ඇතිවන අවශ්‍යතාවලට යොදා ගැනීම සඳහා විශේශ ස්ථානයක මෙස්පොතේමියානු ශිශ්ටාචාරයෙඔ ඇති දේවස්ථාන ආශ්‍රිතව තැන්පත් කෙරිනි
ඊජිප්තුව තුලද විශේෂ විදිහට සකසන ලද  පූජනීය ස්ථාන වලදී ධනය තැන්පත් කිරිනි
එය ආරක්ෂාවට හා අත්‍යාවශ්‍ය අවස්ථාවල ප්‍රයෝජන තකාය
අනෙකුත් අධිරාජ්‍යන් වලද මෙන්ම ඊජිප්තුව තුලද ධාන්‍ය වල ඉතාමත් වැදගත් ස්ථානයක් අනෙකුත් ලෝහ වලට මෙන්ම තිබිනි
ධාන්‍ය බැංකු ඉතාමත් විශාල ප්‍රමාණයක් ගොවි ජනපද ආශ්‍රිතව මෙන්ම එකිනෙක නගර ආශ්‍රිතව ස්ථානගත් කර තිබිනි
වේද යුගවලදී මෙන්ම බුද්ධ යුගයේදීද "ආදේශ" නම් ක්‍රමයක් තිබිනි
එමගින් මුදල් ණයට ගත් පුද්ගලයා විසින් විනිමය බිලක් ලෙස ක්‍රියා කරන ලිපියක් ලභා දීම එහිදී සිදුවිනි
එමගින් එය වෙන පුද්ගලයෙක් වෙත් ලබා දී ගනුදෙනු කිරීමේ හැකියාවක් එයට තිබිනි
චීනයේදී කින් අධිරාජයාගේ සමය වන විටදී චීන මුදල් ක්‍රමය සම්මත් මුදල් ඒකකයක් බිහි විනි
එමගින් චීනය පුරා ගනුදෙනු කිරීම ඉතාමත් පහසු විනි
මධ්‍යතන යුගයේ බැංකු ක්‍රම 
වර්ථමාන බැංකු ක්‍රම වලට පාදම මධ්‍යතන යුගයේදී ඉතාලියේ සිදු විනි
මධ්‍යතන යුගයේදී සේද මාවතේ ඉතාමත් වැදගත් කේන්ද්‍රස්ථානයක පිහිටි ඉතාලිය මෙම බැංකු ක්‍රම ඉතාමත් විදිමත් විදිහට පවත්වා ගෙන ගියහ
ධාන්‍ය ආරක්ෂාව මංකොල්ල කරුවන්ගෙන් මෙන්ම ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් ධනය ආරක්ෂා කරගැනීමට මෙම මූල්‍ය බැංකු ඉතාමත් වැදගත් ක්‍රියවන් රැසක් ඉටුකරනු ලැබිනි
මුලදි මූල්‍ය පාලනය යුදෙව් ජාතිකයන් විසින් ඉටු කරනු ලැබිනි
මොවුන් ඉතාලියේ වෙළෙඳ නගර වල සිට මෙම ව්‍යාපර වල නිරත විනි
නමුත් යුදෙව්වන් හට මුලු ඉතාලිය පුරා නොසිට පිසා වැනි නගර වල ඔවුන් තම මූල්‍යා ව්‍යාපර දියත් කෙරිනි
එකල පල්ලිය විසින් ගොවීන් හට ඉතාමත් ඉහල බදු අය කරගනිමින් සිටියහ
එබැවින් පල්ලියෙ ඇති නය පිය වීම සඳහා යුදෙව් ජාතික ණය ලබා දෙන්නන්ගෙන් පොලියට නය ලබා ගනු ලැබිනි
යුදෙව් ජාතිකයන් අතීතයේ සිට සහන දායි අන්දමට ණය සැපයීම සිදු කොට ඇත
මෙම යුගයේදී ඉතා වේගයෙන් බැංකු ක්‍රම දියුණුවට පත්විය
ගොවීන්ගෙන් ධාන්‍ය මිලදී ගැනීම හා ඒවාට ණය සැපයීම නිසා මෙම බැංකු කරුවන් දියුණුවට හා ඇදිකා ලාභ ඉපැයූහ
එබැවින් ඔවූහූ බෙන්ච් නමින් හැඳින්වූක
පසු කාලයේදී බෑන්ක් ලෙස එය වෙනස් විය
මොවුන් අනෙකුත් අයට ණයට දීම හා බැංකු තැන්පතු පවත්වා ගෙන ගියහ
මුල්ම බැංකුව 
ඉතාලි බැංකු කරුවන්, ලොව ප්‍රථම බැංකුව ස්ථාපිත කලේ වැනීසිය
ඒ 1157 වර්ශයේදී
මැසාඩිට අනුව මෙය වැනීසි වැසියන්ගේ අතිරික්ත මුදල් ආරක්ෂිතව තැන්පත් කිරීමට දෙවෙනි අර්බන් පාප් වහන්සේ විසින් නියොග කරන ලද්දක් බවය
මෙහි කිසියම් ප්‍රතිශතයක් යටතේ ණය් දීමද සිදු කරනු ලැබිනි
එය සාමාන්‍ය ප්‍රතිශතය සීයට හතරකි
මෙහිදී මුදල් තන්පත් කරුවන්ට කිසියම් ප්‍රතිශතයක් පොලී ගෙවීමක්ද හඳුන්වා දී ඇත
මෙය පසු කාලීනව වැනීසි බැංකුව ලෙසද හඳුන්වනු ලැබිනි
එහි ආරම්භක ප්‍රාග්ධනය ඩුකාට්ස් ලක්ෂ පනහකි
එය දොලොස් වෙනි සියවසේ සිට 1797දී ඇතිවුනු ප්‍රංශ ආක්‍රමණය දක්වා එය ක්‍රියාත්මක වූ බව වාර්ථා වේ
එය යුරෝපයේ ස්ථාපිථ ප්‍රථම රාජ්‍ය බැංකුව ලෙසද හැඳින්වේ
ෆ්ලෝරන්සය පදනම් කොට ගෙන යුරෝපය ධනවත්ම හා බලගතු පවුල් බැංකු කටයුතු ආරම්භ කෙරිනි
මෙහිදී අසියෝලී සහ මොසී මෙන්ම බාර්ඩී සහ පෙරුසි වැනි පවුල් විශේශ තැනක් ගනී
මොවුන් මුලු යුරෝපය පුරාම තමන්ගේ ශාකා ව්‍යාප්ත කෙරිනි
මුලු යුරෝපයේ පිහිටි ප්‍රසිද්දම බැංකුව ලෙස මෙඩිසි බැංකුව නම් කල හැක
එය 1397 සිට 1494 දක්වා පැවැත්විනි
එය ජියෝවෙනි ඩි බෙසි ඩි මෙඩිසි විසින් ආරම්භ කරන ලද බව පැවසේ
1327 වන විට ලෝකයේ බැංකු කටයුතු පිලිබඳ ප්‍රසිද්ධම රට විදිහට ඉහාලිය පත්විය ඇවිගොන් නැමැත්තා හට මුලු ඉතාලිය පුරාම ශාකා 43 තිබී ඇත
කෙතරම ප්‍රසිද්ද වීද යත් එංගලන්තයේ තෙවන එඩ්වර්ඩ් රජතුමාද ඉතාලි බැංකුවලින් නය ලබා ගත් බැවි පැවසේ
නමුත් ඉතාලි බැංකුවල පිරිහීම ඉතාමත් ක්ටි කාලයකදී සිදු විය
එනම් බාර්ඩි පවුලේ බැංකුව 1343දී මෙන්ම 1346 දී පෙරුසි පවුලේ බැංකුවද කඩා වැටිනි
නමුත් ඉතාලි බැංකුවල ආගමන්යත් එක්කම ආරම්බවුනු ප්‍රංශයේ ලොම්බාර්ඩ් මුදල් සමාගමක් නගරයෙන් නගරයට ගොස් මුදල් ගනුදෙනු කරන ලද බැවි පැවසේ
මෙම සංචාරක ලොම්බාර්ඩ් ගමන්ගතය ආරම්බ වන්නේ  විසි දෙවෙනි ජෝන් පාප් වහන්සේගේ උපන් ස්ථානය වන කහරෝස් සිට ෆිගේක් වලටයි
නමුත් 1400 වන විට යුරෝපා දේශපාලනය කිසියම් ඉතාලි විරෝධී පසුබිමක් ඇති විය
ඇරගොන්හී පලවෙනි මාර්ටීන් රජතුමා ඉතාලි බැංකුකරුවන් තහනම් කෙරිනි
එංගලන්තයේ හතරවෙනි හෙන් රි රජතුමා එංගලන්තයේ ඉතාලි බැංකු ගණුදෙණු තහනම් කෙරිනි
මොවුන් සමහරක් හිර ගත කිරීම් \ද සිදු කරන ලදී
1410දී ඉතාලි බැංකු කරවන් හට පැරීසියට පැමිණීමද තහනම් කරන ලදී
නමුත් 1407දී ආරම්බ කරන ලද ශාන්ත ජෝජ් බැංකුව ජිනෝවා හීදී අරම්භ කරන ලදී
එය මධ්‍යදරණී මුහුදු කලාපයේ නිල බැංකු සේවා සපයන්න ලෙසද නම් කරනු ලැබිනි
කෙසේ වෙතත් ඉතාලි බැංකු ආධිපත්‍ය කෙමෙන් කෙමෙන් බටහිර යුරෝපය වෙතට යනු මෙම අවදියේදී දක්නට ලැබිනි
රිදී අර්බුදය, 1390 වන විට වැනීසියට වඩා යුරෝපයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලට රිදී අඩුවෙන් ගලා යාමක් දක්නට ලැබිනි
රිදී ආකරයක් වුනු කට්නා හරා 1370දී වසා දමන ලද බැව් පවසේ
එය සිගිස්මන්ඩ් රජ යටතේ පවති කාලයේදී එය නිල වශයෙන් වසා දැමිනි
1450 වන විටදී වයඹ දිග යුරෝපයේ පිහිටි රිදී ආකරද වසා දැමීමට සිදු වූයේ ඒවායේ රිදී ඉල්ලම් අඩුවීම හේතු කොට ගෙනය
ප්‍රංශයේ අවසාන මූල්‍ය ගනුදෙනු සමාගම්ද කඩා වැටිනි
ප්‍රංශයේ පිහිටි ඩෙප්ට් වරායද මූල්‍ය හිඟය නිසා වසා දැමිනි
1455 වන විට තුර්කීන් විසින් සර්බියානු රිදී ආකරද වසා දැමිනි
අවසාන බොස්නියානු රිදීආකරයද තුර්කින් ආක්‍රමණිකයින් විසින් අල්ලා ගත්තේ 1460දීය
මූල්‍ය හිඟය ඉතා විශාල ලෙස යුරෝපය පුරා විහිදී ගියහ
වැනිසීයානු බංකු බොහෝමයක් මුදල් හිඟය නිසා වසා දැමිනි
ඉතාලියේ දෙවෙනි විශාල නගරය වූ ෆ්ලෝරන්ස් හී ස්ට්‍රොසී බැන්කුවද මෙනිසා වසා දැමිනි
1401දී ස්පාඥ්ඥයේ බාසිලෝනාහි ප්‍රථමවරට වනිසියානු ක්‍රමය යටතේ බැංකුවක් පිහිටුවන ලදී
එය Taula de Canvi නම් වේ
ඔටෝමානු අධිරාජ්‍ය යටතේ Halil İnalcik බිහිවූ පාලකයා දහසය වන ශතවර්ෂයේදී මැරානෝ යුදෙව් ජාතිකයන් අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයෙන් පන්න දැමීමෙන් පසු යුරෝපයට ධනවාදී තාක්ෂනික ශිල්පක්‍රම ආදේශ කලේය
එනම් වෙළෙඳාම පදනම් කොට ගත් ආර්ථිකයක් යන්නය
දහසය වන සියවසේදී තුර්කියේ ස්තාන්බුල් නුවර ප්‍රධානවශයෙන් මූල්‍ය සම්පත් භාවිත කිරීම ග්‍රීසී ජාතිකයන් හා යුදෙව් ජාතිකයින් විසින් කරනු ලැබිනි
මෙම යුදෙව් ජාතිකයින් සවොම පාහේ අයිබීරීයා අර්ධද්වීපයෙන් පන්න දමූ මැරානෝ ජාතිකයින් වූහ
මොවුන් අයිබීරියාවෙන් පැන යන අත ඉතා විශාල වශයෙන් ධනයද රැගෙන ආහ
එකල ඔටෝමානු අධිරාජ්‍යෙයේ ප්‍රසිද්ධම බැංකුව මැරානෝ ජාතිකයෙක් වූ මෙන්ඩ්ස් සතු විය
ඔහු එය 1552 වන විට ස්තාන්බුල් හී ස්ථාපිත කලහ
ඇල්වෙරෝ මෙන්ඩ්ස් 1588දී ස්ථාන්බුල් වෙත පැමිනෙද්දී ඔහු සතුව රත්තරන් ඩුකාට්ස් 85,000 පමන තිබී ඇති බව වාරතා වේ
මොවුන් මෙය තුර්කි අධිරාජ්‍යාගේ ආරක්ෂාව ඇතිව කරගෙන ගියහ
මෙන්ඩ්ස් පවුලට යුරෝපයේ මෙන්ම මුලු ඔටෝමානු අධිරාජ්‍යයේ මූල්‍ය හා වානිජ්‍ය බලය අත්පත් කරගත්හ
මොවුන් දහාටවන හා දහනම වන සියවස් දක්වා සියවස් පහක් දක්වා තම වෙළෙඳ ආධිපත්‍ය රැකගත්හ
මොවුන් ආර්මෙනියානු ජාතිකයින් මෙන් පොලියට ණය දිම හා මුදල් තැන්පතු පවත්වා ගෙන ගියහ
මොවුන් ඉස්ලාම් නීතිය අනුව තමන්ගේ මූල්‍ය කටයුතු පවත්වා ගෙන ගියහ
ජර්මනිය සහ පෝලන්තය අනෙකුත් යුරෝපා රටවල මෙන්ම බැංකු පිහිටා තිබුනි
දකුණු දිග බැංකු සේවා සපයන බලය ෆගස් නමැති 1485-1560 දක්වා ජර්මන් පවුල සතුව පැවතිනි
උතුරු දිග ජර්මනියේ බැංකු ආධිපත්‍ය ලන්දේසි සොහොයුරන් දෙදෙනෙක් වූ හැන්ස් හා පෝල් නමැති බෙරෙන් නමැති පවුල සතුවිය
ඔවුන් බෙරෙන් බර්ග් බැංකු ලෙස හඳුන්වනු ලැබිනි
එය 1590 සිට වර්ථමානය දක්වා පැවතෙන පැරණි පෞද්ගලික බැංකුවයි.
නෙදර්ලන්තය දාහතවන සියවස වන විට ඕලන්දය, නැතහොත් ලන්දිසි ආක්‍රමණ නවලෝකය හා ජපානය දක්වා විහිදී ගියේ ඉතාමත් වේගයෙනි
මන්ද ලන්දේසි සතුව පැවතින ඉතා අනෙකුත් යුරෝපා රාජ්‍යයන්ට සාපේක්ෂ කුඩා භූමි බාගයක් නිසා ඔවුන් විදේශ ආක්‍රමණ දියත් කිරීමෙහිලා බලපාන්න ඇත
කෙසේ වෙතත් ඔවුන් නැවත තම මව් බිම වෙත ගෙන ආ වටිනා රං රිදී ලෝහ ඔවුන්ගේ ඈම්ස්ටර්ඩෑම් අගනුවර පිහිටි ඈම්සට්‍රඩෑම් බැංකුව තුලට ඉතා විශාල වශයෙන් ඉහත කී ලෝහ තැන් පත් විය
එබැවින් ඔවූහු එංගලන්තය හා යුරෝපය පුරා තම බැංකු ශ්‍රෙෂ්ත්‍රයේ ආධිපත්‍ය විහිදුවාලීමට සමත් විය
දාහත සහ දහඅට වන සියවස් 
දහසයවන සියවසේ අවසාන බාගය හා දාහතවන සියවස ආරම්භයේදී සාමාන්‍ය බැංකු ක්‍රම යුරෝපය පුරා ක්‍රියාත්මක විනි
එනම් මුදල් තැන්පතු, මුදල් ණයට දීම, මුදල් හුවමාරුව වැනි ක්‍රියා එකල එම බැංකු ශ්‍රේෂ්ත්‍රයේ සිදුවිනි
ඔවුන් එකල රත්‍රං හා රිදී සංචිත තැන්පත් කිරීම ආදී කටයුතුද සිදු විනි
සමාන්‍ය ගණුදෙනු කටයුතු සඳහා රත්‍රං හා රිදී කාසී භාවිත කෙරිනි
නව බැංකු කටයුතුද මේ ආතරේ මේ බැංකු ශ්‍රේෂ්ත්‍රයට එක්විනි
මුදල් ණයට දිම තුලින් ව්‍යාපාර දියුණු කි\අරලීමට හැකි බැවි එකල සොයාගෙන තිබිනි
එම නිසා මුදල් ණයට දීම ව්‍යාපාර ශ්‍රේෂ්ත්‍රයේ ඉතා සුලභ ලක්ෂනයකි
ඈම්ස්ටර්ඩෑම් බැංකුව නව බැංකු සොයා ගැනීම නිතර සිදුකෙරිනි
යටත් විජිත වාදය ඉතා ඉහල ලෙස යුරෝපය පුරා ජනප්‍රිය වන විට නව ලෝකය පිහිටි රටවල ඉතා වටින දුර්ලභ වස්තු හා ඛණිජ සම්පත්වලින් යුරෝපය ධනවත් විනි
එම නිසා පෞද්ගලික බැංකුවලට අමතරව ඉතා ආරක්ෂිත තම රටෙ රං සංචිත ප්‍රමාණය තන්පත් කිරීමට මධ්‍ය බැංකු ක්‍රමයේ අවශ්‍යතාව ඈම්සට්‍රඩෑමය හා ලන්ඩනයට තදින්ම දැනුනි
දහඅට සහ දහනම වන සියවස් 
දහ අට සහ ද නම වන සියවස් තුලදී මහාමර්ග සහ දුම් රිය මාර්ග සං වර්ධනය නිසා මෙන්ම ප්‍රංශයේ ඇති වුනු නපෝලියන්බොන්පාට්ගේ ආගමනය නිසාවෙන් රට රට වල් විධිමත් බැංකු ක්‍රම බිහි වීමට අවශ්‍යතාවක් පැනනැගුනි
එනම් මධ්‍ය බැංකු සම්ප්‍රධාය ආරම්භයද මෙනිසා වේගවත් වුනි
මුල්ම මධ්‍ය බැංකුව ස්වර්ජස් රික්ස්බෑන්ක් ලෙස 1668 දී ඕලන්දයේදී අරම්භ විය
එංගලන්ත මහ බැංකුව 1694දීද ආරම්භ වුනි
තවද වානිJඅ පරමාර්ථයෙන් ක්‍රියා කරන නව බැංකු ක්‍රමයක්ද බිහි විනි
1776 වන විටද උතුරු ඇමෙරිකාවේ වානිජ බැංකු තුනක් පමණි
නමුත් මෙකල ඉතා විශාල ලෙස වානිJඅ බැංකු ආරම්භ විය
උදාහරනයක් ලෙස ස්කොට්ලන්ත වාණිජ බැංකුව (Commercial Bank of Scotland ), නිව් සවුත් වේල්ස් බංකුව (Bank of New South Wales)
අතීතයේදී මෙන්ම යුදෙව් ජාතිකයන් (Jewish) මෙකලද  ඉතා විශාල ලෙස බැංකු ශ්‍රේෂ්ත්‍රයේ සිටියහ
ඔවුන් යුරෝපයේ මෙන්ම එක්සත් ජනපදයේද ඔවුන් ඉතා අගනා මෙහෙවරක් සිදු කරමින් සිටියහ
අනෙකුත් යුදෙව් නොවන බැංකු හා සසඳන විට යුදෙව් ජාතික බැංකු ඉතාම් සාර්ථකලෙස තමන්ගේ කටයුතු සිදුකරගෙන ගියහ
රොත්ස්චයිල්ඩ් පවුල (Rothschild Family) යුරෝපා බංකු ශ්‍රේෂ්ත්‍රයේ ඉතා මත විශාල සේවාවක් ඉටුකල පවුලක් විය
ඔවුන්ගේ බැන්කුව වීන් ඉතා විශාල වියදමකින් යුත් සියුස් ඇළ වෙනි ව්‍යාපෘතීන් ඉතාමත් සාර්ථක ලෙස ඉටු කරදීමට සමත් විය
ඔවුන් හට ඉතා විශාල වශයෙන් ධනය තිබීම එයට හේතුවක් ලෙස සැලකේ. යුරෝපය ඉතාමත් සීග්‍ර ලෙස කාර්මීකරණය වීම නිසාවෙන් ඔවුන්ගේ බැංකුව ඉතා මත ප්‍රසිද්ධ විය
මන්ද ඉහත කී මෙන් ඉඔතා විශාල වශයෙන් මිල අධික ව්‍යාපෘති සිදු කල නිසාවෙනි
ඔවුන් එංගලන්තයේ ලන්ඩනය, මේෆෙයාර් (Mayfair, London) හී ඉතා විශාල දේපල ප්‍රමාණයක් තිබීය
ඉතා විශාල ප්‍රමානයක වූ සමගම් කිහිපයකම ආරම්භය රොත්ස්චයිල්ඩ් පවුල හා සම්බන්ද වේ
එනම් Allaiance Assurance (1824) දැන් Royal and Sun Alliance, Chemin de Fer du Nord (1845), Rio Tinto Group (1873),  Socit Le Nickel (1880) දැන් Eramet, Imtal (1962) දැන් Imerys, De Beers, Cecil Rhodes සමාගම් හා ර්හොඩේශියා කොලොනියද ඔවුන්ගේ නිර්මාණ වේ
එක්සත් ජනපදය, දහනම වන සියවස් හී ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුල ඉතාමත් වේගයෙන් කාර්මිකරණය හා වෙළෙඳාම දියුණු විය
එබැවින් ඔවුන් ඉතා නම්‍ය ශීලී ක්‍රම උපායන් අනුගමනය කරමින් බැංකු ක්‍රමයේ දියුණුවක් සිදු කිරීමේ අවශ්‍යතාව දැනුනි
එම  නිසා ජනපදය විසින් පවුල් අතර තිබූ එකාධිපත්‍ය අවම කොට පෞද්ගලික අංශයේ ඒකාධිපත්‍ය වැඩි කරලීමට උනන්දු විය
එම නිසා කෝපරේශන් නැමැති සංකල්පය මුවහත් කිරීමට ඔවුනට අවකාශ ලැබිනි
Morgan & Co එයට උදාහරණයක් ලෙස ගත හැක
දහනම වන සිය වස අගභාගයේදී බැංකු ශ්‍රේෂ්ත්‍රය තුල ඉතා විශාල ලෙස නැගී සීටිමක් දක්නට ලැබිනි
නව ආයෝජන දියත් කිරීම, ණයට දීම ආදී කරයුතු වලට අමතරව මුදල් නිර්මාණය වැනි භාර්දූර කාර්ය්යන් පවා ඉතා සර්ථක ලෙස ඉටු විනි
මන්ද අතීතයේ මෙන් නොව බැංකු ශ්‍රේෂ්තරය තුල ක්‍රියා කිරීම නිසා වඩා හොඳ පිලිගැනීමක් ඇති බැවිනි
විසිවන සියවස 
විසිවන සියවස බැංකු ශ්‍රේෂ්තරය මෙතෙක් විරූ නොවූ දරුණු කඩා වැටීමකට ලක්විය
එය මහා බිඳ වැටීම ආදී නම් වලින්ද හඳුන්වනු ලැබීය
මන්ද සෑම තන්පත් ඩොලර් එකකටම ඩොලර් නමයක් ණය වීමයි
එය කොතරම දරුණු කඩා වැටීමක් යත් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පමණක් බැංකු 744ක් කඩා වැටිනි
එය 1929දී සිදු වූ මෙය1933 වන විටත් ස්තීර පිලියක්මක් සෙවූහ
බැංකු රටේ ප්‍රධාන මහ බැංකුව යටතේ ක්‍රියාතමක නොවීමත්, ඒවා හිතුමතේ ක්‍රියා කිරීමත් හේතු කොට ගෙන සිදු වූ දෙයක් බවට නිගමන කෙරිනි
තව තවත් දේ එයට බලපාන බව පසුව සොයා ගැනිනි
මෙම මහා දරුණු බිඳ වැටීම නිසා කුඩා පරිMආන හා මහා පරිමාන ව්යාපාර රැසල්ක් කඩා වැටිනි
කෙසේ වෙතත් මේ සිදූ වීම හේතුකොට ගෙන ලොව පුරා පිහිටි බැංකු 9000ක කඩා වැටුනු බව පිලිගැනිනි
කෙසේ වෙතත් 1929න් පසුව බැංකු ශ්‍රේෂ්ත්‍රය නැවත් පිබිදීමකට ලක්විය
එනම් නව සොයා ගැනීම් විසිවන සියවස තුල සිදු වීමයි
ලෝක බැංකුව 
දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානය වන් විට බ්‍රිටොන් වුඩ්ස් ක්‍රමය අනුව ලෝක බැංකුව හා ලෝක මූල්‍ය අරමුදල පිහිටුවිනි
එයින් පසුව තුන්වන ලෝකයේ රටවල් වල හා බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත රටවල වානිජ්‍ය බැංකු පිහිටුවීම ආරම්භ විනි
1971 වන විට තුන්වන ලෝකයේ රටවල් වල බැංකු කිහිපයකම කඩා වැටීම සිදු විනි
එනම් එම රටවල වියදම් ඉතා විශාල ලෙස ඉහල යාමයි
මෙම ලෝක බැංකුව මගින් තුන්වන ලෝකයෙ රටවල් නැවත් ගොඅඩ නැගීම සිදු කිරීමට අවශ්‍ය ධනය ලබා දීම ද දක්වා සිදු කරගෙනු යනු ලබයි
බැංකු
කෘෂිකර්මය යනු  එක්සත් ජනපදයෙහි ප්‍රධාන කර්මාන්තයක් වන අතර එම රට ආහාර පිළිබඳ ශුද්ධ නිර්යාතකරුවෙකු වෙයි
2007 දී පැවැකි නෘෂිකර්මය පිළිබඳ අවසන් සංගණනය ප්‍රකාර, මධ්‍යයනයක් වශයෙන් එක් ගොවිපොලකට  සරියක් සහිතව,  ක  මුළු භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරමින්, ගොවිපොල මිලියන 2.2 ක් පැවැති බව නිරාවරණය කර ගෙන ඇත
කෘෂිකාර්මික ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍යය

ඉතාමත් උපද්‍රව සහිත කර්මාන්ත අතුරින් එකක් ලෙස කෘෂිකර්මය සැලකෙයි
> මාරක සහ මාරක-නොවන අනතුරු, වැඩ-ආශ්‍රිත පෙනහළු රෝග, ශබ්දය-ප්‍රේරිත ශ්‍රවණ හානිය, සමේ රෝග, රසායනික-ආශ්‍රිත අසනීප, සහ රසායනික භාවිත සහ හිරු එලියට එකදිගට නිරාවරණය හා සම්බන්ධ සමහරක් පිළිකා ආදිය වැලඳීමේ අධික අවදානමකට ගොවියෝ ලක්ව සිටිති
සාමාන්‍ය වසරකදී,  එ
හී කම්කරුවන් 516 ක් පමණ ගොවිපොල ආශ්‍රිත කාර්යයන්හිදී මිය යති (1992–2005)
සෑම දිනකම, කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් 243 පමණ  වැඩ බිමෙහි කටයුතු අත්හිටුවන තරමේ  අනතුරුවලට ලක්වන අතර, මෙයින් 5% පමණ ස්ථීර  අපහායනයන් ඇති කරයි
කෘෂිකර්ම-ආශ්‍රිත මාරක අනතුරු වලට ප්‍රමුඛතම හේතූන් වන්නේ ට්‍රැක්ටර පෙරලීම වන අතර වසරකට මරණ 90 සඳහා එය වග කියයි
වෘත්තිය ආරක්ෂණය සහ සෞඛ්‍යය සඳහා ජාතික ආයතනය නිර්දේශ කරනුයේ ට්‍රැක්ටරයන්හී  පෙරලීමෙන් ආරක්ෂිත වන ව්‍යුහයන් භාවිතා කිරීමෙන් පෙරලීම-ආශ්‍රිත මාරක අනතුරු සඳහා ඇති අවදානම අවම කරගන්නා ලෙසයි
2004 වසර තුලදී ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 1.26 පමණ දරුවන් හා වයස 20 ට අඩු යෞවනයන්  ගොවිපොල වල ජීවත්වූ අතර, මෙම තරුණයන්ගෙන් 699,000 පමණ ගොවිපොල වල රැකියාවෙහි යෙදුනහ
ගොවිපොල වල ජීවත්වූ තරුණයන්ට අමතරව, අතිරේක දරුවන් හා යෞවනයන් 337,000 ක්,  2004 වසරෙහිදී,   එ
ගොවිපොල වල කටයුතු සඳහා කුළියට යොදවනු ලැබූහ
සාමාන්‍ය වශයෙන්, ගොවිපොල කටයුතු වලදී දරුවන් 103ක් වාර්ෂීකව මිය යති (1990–1996)
මෙම මරණ වලින් දළවශයෙන්  සියයට 40 ක ප්‍රතිශතයක්  වැඩ-ආශ්‍රිත ඒවා වූහ
2004දී, ඇස්තමේන්තුගත දරුවන් හා යෞවනයන් 27,600 ක් ගොවිපොල වලදී අනතුරුවලට ලක්වූහ
මෙම අනතුරුවලින් 8,100 ක් ගොවිපොල කටයුතු නිසා විය
කෘෂි කර්මාන්තය යනු තරුණයින්ට ඉතා අනතුරු ගෙන දෙන කර්මාන්තයකි
1992 සහ 2000 අතර කාලය තුල වැඩ කිරිමේදි අනතුරට පත් තරුණයින්ගේ සංඛ්යානව 42% කි
වයස 15 – 17 කාණ්ඩ වල තරුණයින්ගෙන් කෘෂි කර්මාන්තයේ නියැලෙන තරුණයින්ට ඇති වන මරණීය තුවාල වෙනත් ක්ෂේත්රුයන්ට වඩා සිව් ගුණයකින් වැඩිය
කෘෂි කර්මාන්තයේදි තරුණයින්ට යන්ත්රද සූත්ර් වැනි අනතුරු විය හැකි උපකරණ සමගද, සීමිත ප්‍රදේශවලද, උස් ස්ථාන වලද, සතුන් සමගද, වැඩ කිරීමට සිදු වේ
1990 – 1996 කාලය තුල ගොවිපලවල් වල සිදු වූ ළමා මරණ සංඛ්යාුවේ සාමාන්යණය 103 කි
මෙයින් 40% ක ප්රිමාණයක් මිය ගොස් ඇත්තේ ගොවිපලේ වැඩ කරමින් සිටියදීය
ද්විතයික අභිලාශයක් හේතුකොට ප්‍රාථමික අභිලාශය සම්බන්ධ වෘත්තීමය තීන්දුවලට හෝ ක්‍රියාමාර්ගවලට අයුතු බලපෑමක් ඇතිවීමට සම්භාවිතාව නිර්මාණය කරන්නාවූ තත්‍වයන් අභිලාශ අතර ගැටුම ලෙස අර්ථදැක්වේ
අභිලාශ අතර ගැටුම ඇත්වන්නේ පුද්ගලයෙක් හෝ සංවිධානයක් අභිලාශයන් කීපයක් සමග කටයුතුකරමින් තිබියදී ඉන් අභිලාශයක් (හෝ අභිලාශ කීපයක්) නිසා අනෙක් අභිලාශයක් වෙනුවෙන් සිදුකරණා කටයතු දූෂ්‍ය වීමට ඇති සසම්භාවී නැඹුරුව නිසාය
නෛතික ආචාරධර්ම
පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ නාමාවලියේ දීඝ නිකාය සූත්‍රයෙහි ඇතුලත් “එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම”  (දීනි 33) හි සාරිපුත්ත ස්වාමීන් වහන්සේ සඳහන්කර ඇත්තේ‚ බුදුන්වහන්සේ අධිත්ථාන ය වර්ග හතරකට බෙදා ඇති  බවටය
ඒ පහත සඳහන් ව ඇති අයුරෙන්ය
ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනෙහිර පළාතේ අම්පාර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ පොතුවිල් ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත
විශාල වෙරළ පෙදෙසක් අසල පිහිටි පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමක් සහිත ථේරවාද පන්සලකි
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිටි පිළිමයක් හා බෝධිසත්වවරුන් හෝ අතීත පාලකයන් යැයි සැලකෙන පිළිම දෙකක් සහිත කැටයම් වලින් යුත් ශෛලමය පිළිම ගෙයක් හා ගල් කනු ඇත
විහාරමහා දේවිය ගොඩ බට ස්ථානය මෙය බවටද ජනශ්‍රැතියේ විශ්වාසයක් ඇත
මෙය අනුරාධපුර  යුගයේදී කාවන්තිස්ස රජු විසින් ඉදිකරන ලද බව පිලිගැනේ
වර්තමානයේද මෙම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇත
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල භාෂාව භාවිතා කරන රටකි
ශ්‍රී ලංකාව දිගු හා සංකීර්ණ ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන ජාතීන් ගණනාවක් ම ජීවත්වන රටක් නිසා භාෂා සහ උප භාෂා ගණනාවක් ඇත
අසල්වැසි ඉන්දියාව ඇතුළු පෘතුගාලය, නෙදර්ලන්තය, බ්‍රිතාන්‍ය සහ මැලේසියාව වැනි රටවල බලපෑම් ද ශ්‍රී ලංකා භාෂාව තුල දැකගත හැකි වෙයි
භාවිතා වන භාෂා සහ උප භාෂා

සිංහල භාෂාව
ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල ජනතාව, නැගෙනහිර නොවන මරක්කල ජනතාව, වැදි ජනතාව, මැලේ ජනතාව සහ චීන සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි
සිංහල භාෂාව පුරාණ බ්‍රාහ්මීය ප්‍රභවයන්ගෙන් සම්භවය වූ භාෂාවක් වෙයි
 දකුණේ සිංහල උප භාෂාව
 උඩරට සිංහල උප භාෂාව
 වැදි උප භාෂාව
 රජරට උප භාෂාව

දෙමළ භාෂාව
ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ සහ මරක්කල ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි
 යාපනේ දෙමළ උප භාෂාව
 වතුකර දෙමළ උප භාෂාව
 නැගෙනහිර මරක්කල උප භාෂාව

මැලේ භාෂාව
ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දුනීසියානු සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

ඉංග්‍රීසි භාෂාව (බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි උප භාෂාව)
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉංග්‍රීසි භාෂාව වර්තමානය වන විට බහුලව භාවිතා වෙයි
ජාත්‍යන්තරය සමග බැඳෙන සූචක භාෂාව ලෙස ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිලි ගැනේ
මලයාලි භාෂාව
ප්‍රධාන වශයෙන් අහිකුණ්ඨීක ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

අප්‍රිකානු භාෂාවක්
සිරම්බිඅඩි ප්‍රාදේශයේ අප්‍රිකානු සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

නෛතික භාෂා
 ජාතික භාෂා - සිංහල සහ දෙමළ 
 රාජ්‍ය භාෂා - සිංහල සහ දෙමළ 
 සන්ධාන භාෂාව - ඉංග්‍රීසි
 ඉගැන්වීමේ මාධ්‍යය - සිංහල භාෂාවෙන් හෝ දෙමළ භාෂාවෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීමට හිමිකම ඇත
පරිපාලන භාෂාව - සිංහල  සහ දෙමළ
 පොදු ලේඛන තබාගැනීමේ භාෂාව - සිංහල  භාෂාව හෝ දෙමළ භාෂාව හෝ ජනාධිපතිවරයා විසින් විධානකරන වෙනත් භාෂාවක්
 නීති පැනවීමේ භාෂාව - සිංහල සහ දෙමළ  (ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පරිවර්තනයක් ද සහිතව)
 අධිකරණයේ භාෂාව - සිංහල හෝ දෙමළ හෝ එම භාෂා දෙක ම

භාෂා- ශ්‍රී ලංකා
මහපල්ලේගම යනු සබරගමුව පළාතේ කෑගල්ල දිස්තික්කය තුළ පිහිටා ඇති රමණීය දියුණු වෙමින් පවතින ගමකි
වරකාපොළ ප්‍රාදේශීය ලේකම් බල ප්‍රදේශය තුල අංක 87   ග්‍රාම නිලධාරි කොට්ඨාශය  මහපල්ලේගම වෙයි
අවසන් සංගණනය අනුව එහි මුළු ජනගහණය 1832  වූ අතර එයින් 900 දෙනෙකු පුරුෂයින් සහ 932 දෙනෙකු  ස්ත්‍රීන් වූහ
Picidae කුලයට අයත් කුරුල්ලෝ පොදුවේ කෑරල්ලු (ඒක වචනය
කෑරලා) ලෙස හැඳින්වේ
Picidae (කෑරල්ලු)
කුරුලු කුල
තිබ්බතයත් ඉන්දුනීසියාවත් අතර හමුවන කුරුලු විශේෂ 26ක් පමණ කොට්ටෝරු කුලයට අයත්වේ
කොට්ටෝරුවෝ
ගිරවා  වනාන්තර ආවේණික හා දේශීය වශයෙන් පොදු කුරුළු සහ මැද කඳු තෙත් පහත් බිම් හොඳින් ගෙවතුවලද උද්යාන
ද වියළි පහත් බිම් බෝගහවත්ත ප්රදේශවලයි
ගිරවා එල්ලී  තදින්ම arboreal පක්ෂි හා සාමාන්යයෙන් හුදකලා, කුරුල්ලන් හෝ යුගල වශයෙන් එකා මෙන්
කෙසේ වෙතත් ඉහත පක්ෂි එම විශේෂ මිතුරන් අවම වශයෙන් 50 ක් සමග Meethirgala රක්ෂිතයේ ෂිටිම් වතු හරහා ගමන්, එය ආහාර රැළ අල්ලා ගන්නා ලදී
එය පළතුරු, මල් මල් පැණි, බීජ හා රා-ලාච්චු භාජන වල එකතු ගස් ද යුෂ මත පෝෂණය කරනවා
කිරිදෙන එය කෝණ සියල්ල ආකාරයක දී අවිනිශ්චිතයි ඉතා නොසන්සුන් වීම ලාක්ෂණික හැසිරීම ඇත
එය හඬිනි, කොළ රිකිල්ලක්ම සිට පහතට එල්ලා හිස නිදා ගන්නවා
ගසක් කුහරය තුළ ගිරවා ආරයන් මාර්තු සිට ජූනි දක්වා එල්ලී හා යම් කලකට  අගෝස්තු මාසයේ සිට සැප්තැම්බර් දක්වා
කාන්තා කොළ අද්දර සිට nibbled තීරු සමග කූඩු තනන හා 2-3 සුදු වර්ණය බිත්තර
ගිරා ගෝත්‍රයේ විශේෂ 330ක් පමන ගිරවු හෙවත් සැබෑ ගිරවු නමින් හැඳින්වේ
ගිරාමලිත්තෝ
එලොක්‍යුශන් යනු භාෂාවක විධිමත් කථනයේ උච්චාරණය, ව්‍යාකරණය, විලාසය සහ ශබ්ද ලීලාව පිලිපබඳ අධ්‍යයනයයි
වාග්අලංකාරය
කොළඹ යන්නෙන් මේවා අදහස් විය හැක
කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම නගරය සහ වෙළඳ අගනගරය 
 කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය, කොළඹ නගරයද ඇතුලත් ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයක්
 කොළඹ ගුවන්තොටුපළ (වක්‍රෝත්තිහරණය), කොළඹ ආසන්නයේ පිහිටි ගුවන්තොටුපළ දෙක මෙයින් අදහස් වේ
 කොළඹ ක්‍රමය, ආසියා පැසිපික් රටවල ආර්ථික හා සමාජ සහයෝගීතා සංවිධානය
කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු  බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි
බස්නාහිර පළාතේ පිහිටි  කොළඹ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි
වර්තමානයෙහිදී  ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 19 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2010 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 1,709,209 සිටියහ
ජනාධිපතිවරණ

1982 ජනාධිපතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1982 ඔක්තොම්බර් 20 දිනදී පැවැත්වුණු පළමුවන ජනාධිපතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල
1988 ජනාධිපතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1988 දෙසැම්බර් 19 දිනදී පැවැත්වුණු දෙවන ජනාධිපතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල
පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණ

1989 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1989 පෙබරවාරි 15 දින පැවැත්වූ 9වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල
1994 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
1994 අගෝස්තු 16 දිනදී පැවැත්වුණු 10වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය
පළාත් සභා මැතිවරණ

1988 පළාත් සභා මැතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1988 ජූනි 2 දිනදී පැවැත්වුණු පළමුවන බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල
1993 පළාත් සභා මැතිවරණය
1993දී පැවැත්වුණු දෙවන බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයේදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහාවූ ප්‍රතිඵලය
ජනවාරි
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
අවුරුද්දේ දින
ජනවාරි 2013 යනු වත්මන් වසරෙහි පළමු මාසයයි
එය ඇරඹුනේ අඟහරුවාදා දිනක වන අතර දින 31 කට පසුව, එය බ්‍රහස්පතින්දා දිනක අවසන් වෙයි
එය වත්මන් මාසයයි
විශ්වයේ තාපමය අභාවය යනු විශ්වයෙහි අත්‍යන්ත ඉරණම ලෙසින් යෝජනා කර ඇත්තක් වන අතර, එය ප්‍රකාර  තාපගතික යෝජ්‍ය ශක්තිය නොමැති තත්වයකට විශ්වය හායනය වන අතර, එබැවින් ශක්තිය පරිභෝජනය කරන කිසිම ක්‍රියාවලියක්  (පරිගණනය සහ ජීවය ඇතුළුව) තවදුරටත් පවත්වාගෙන යෑමේ හැකියාවන් එයට නෙපවතියි
තාපමය අභාවය යන්නෙන් කිසිම නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වයක් අදහස් නොවේ
එහිදී සිදුවන්නේ උෂ්ණත්ව අන්තරයක් හෝ වෙනයම් ක්‍රියාවලියක් හෝ  කාර්යය සිදු කිරීමට උපයෝජනය කල නොහැකි වීමයි
ලියොනාර්ඩෝ පීසා,  ලියොනාර්ඩෝ පිසානෝ, ලියොනාර්ඩෝ බොනාච්චි,  ලියොනාර්ඩෝ ෆිබොනාච්චි ලෙසින්, හෝ, බොහෝ සුලබ ලෙසින්, සරල වශයෙන්   ෆිබොනාච්චි ලෙසින් හැඳින්වුනු,  ලියොනාර්ඩෝ පිසානෝ  බිගෝල්ලො (1170 පමණ –  1250 පමණ)  යනු, සමහරුන් විසින්   විසින්   " මධ්‍යතන යුගයන්හී විසූ වඩාත් නිපුණතා සහිතවූ බටහිර ගණිතඥයා"  ලෙසින් සැලකෙන,  ඉතාලියානු ගණිතඥයෙකු විය
නූතන ලෝකය තුල ෆිබොනාච්චි ප්‍රචලිත වන්නේ  ප්‍රාථමික ලෙසින් ඔහුගේ 1206 ප්‍රකාශය ලිබර් ඇබකයි (ගණනය කිරීමේ පොත) තුලින්, හින්දු–අරාබි සංඛ්‍යාංක පද්ධතිය යුරෝපය තුල පැතිරවීම සහ, ඔහු විසින් සොයා නොගත්, නමුක් ලිබර් ඇබකයි තුල නිදසුන් වශයෙන් භාවිතා කෙරුණු, ඔහු අනුව යමින් ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා ලෙසින් නම් කෙරුණු, සංඛ්‍යා අනුක්‍රමයක් වෙනුවෙනි
සටහන්

1250 දී වූ මරණ
1170 දී වූ උපත්
13 වන සියවසෙහි ලතින් ලේඛකයෝ
13 වන සියවසෙහි ඉතාලියානු ගණිතඥයෝ
ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා
ඉතාලියානු රෝමානු කතෝලිකයෝ
මධ්‍යතන යුරෝපියානු ගණිතය
සංඛ්‍යා න්‍යායවාදියෝ
පීසා හී ජීවත්වූවෝ
ගණිතය
මාළු, ඉස්සෝ, දැල්ලෝ ආදිය ලුණු දමා අව්වේ වියලා ගැනීමෙන් හෝ දුමේ දමා වියලා ගැනීමෙන් කරවල  හෙවත් කරෝල සාදාගනු ලැබේ
මසුන් කල්තබා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස කරවල බවට පත්කිරීම සිදුකරයි
ආශ්‍රිත ලිපි
 උඹලකඩ

කරවල
කෙලවල්ලන් තම්බා, දුම්ගසා, වේලාගැනීමෙන් උම්බලකඩ (හෝ උම්මලකඩ හා උඹලකඩ) සාදාගනු ලැබේ
මාලදිවයිනේ නිෂ්පාදනයක් වන උම්බලකඩ එරට සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාරයට ගනු ලැබේ
ලක්ෂද්වීපය, කේරළය සහ තමිල් නාඩුව වැනි දකුණු ඉන්දියානු ප්‍රාන්තවල ද උම්බලකඩ භාවිත වෙයි
ආහාර රස ගැන්වීමට උම්බලකඩ භාවිත වන අතර, ඝන කිරීමේ කාරකයක් ලෙසත්, ප්‍රෝටීනයක් ලෙසත් භාවිත වෙයි
ව. 2006
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
1924 වසර
1816 වසර
ව. 20වන සියවස
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
රත්ගමයා යනු බ්ලොග් ලිවීම තුලින් බිහි වූ චරිතයකි
මඃකල්පිත විකට චරිත
දෘශ්‍ය ආලෝකයට වඩා ඉහළ සංඛ්‍යාතයක් ඇති විද්‍යුත් චුම්භක තරංග විශේෂයකි
සුර්යයා ගෙන් නික්මෙන මෙම තරංග නිසි ප්‍රමාණයෙන් ලැබීමෙන් සම වර්ණවත්වීම හා සමේ විටමින් ඩී සංශ්ලේශණය සිදුවේ
එහෙත් ප්‍රමාණයට වඩා මෙම කිරණ වලට නිරාවරණය වීමෙන් ජාන විකෘතිවීම,සමේ පිළිකා ඇතිවීම,දෘෂ්ටිවිතානයට හානිවීම හා සමට හානිවීම සිදුවිය හැක
ප්‍රතිදීප්ත බල්බ තුළ ආලෝකය නිපදවීමෙදී මෙම කිරණ ඇතිකර ප්‍රතිදීප්ත සංයෝග මත වැටීමෙන් දෘශ්‍ය අලෝකය නිපදවයි. වස්තුවල ඉරිතැලීම් හා පිපිරීම් සොයා ගැනීමටත් ව්‍යාජ මුදල් නෝට්‍ටු හඳුනාගැනීමටත් යොදාගැනීමටත් පාරජම්බුල කිරණ භාවිතා කරයි
පාර ජම්බූල යනු 'ජම්බූල'ට ඉහළින් පිහිටි යන්නයි
ජම්බූල (දම්) යනු දෘශ්‍ය ආලෝකය සෑදී ඇති වර්ණ හතෙන් සංඛ්‍යාතය වැඩි ම වර්ණය වන අතර පාරජම්බූල කිරණ යනු ජම්බූල වර්ණයට වඩා ඉහළ සංඛ්‍යාත පරාසයට අයත් මිනිස් ඇස සංවේදී නොවන කිරණ වර්ගයකි
මිනිස් ඇසට නොපෙනුන ද, මී මැස්සන් වැනි කෘමීන් පාරජම්බූල කිරණ ස`දහා සංවේදී බව සොයාගෙන ඇත
සූර්ය ආලෝකයේ පාරජම්බූල කිරණ කුඩා ප්‍රමාණයක් අඩංගු ය
විද්‍යුත් විසර්ජන මගින් සහ රසදිය වාෂ්ප ලාම්පු මගින් ද පාරජම්බූල කිරණ නිපදවෙයි
මෙම කිරණ මගින් මිනිස් සිරුරේ විටමින් D නිපදවන නිසා යම් ප්‍රමාණයකට සූර්ය ආලෝකයට නිරාවරණය වීම ප්‍රයෝජනවත් ය
එසේ වුව ද අධික ව පාරජම්බූල කිරණවලට නිරාවරණය වීමෙන් ඇසෙහි සුද සහ සමෙහි පිළිකා ඇති විය හැකි ය
රෝහල්වල විෂබීජ විනාශ කිරීමට පාරජම්බූල කිරණ භාවිත වෙයි
සමහර රසායනික ද්‍රව්‍ය පාරජම්බූල කිරණවලට නිරාවරණය වූ විට දිලිසීමක් ඇති වෙයි
බැංකු වැනි ආයතනවල මුදල් නෝට්ටුවල ඇති රහස්‍ය සංකේත පරීක්ෂා කිරීමට මෙම සංසිද්ධිය භාවිත වෙයි
සමහර රෙදි සෝදන කුඩු වර්ගවලට මෙවැනි රසායනික වර්ග එකතු කෙරෙයි
එම කුඩු භාවිත කර සේදූ රෙදි හිරු එළියට නිරාවරණය වූ විට බැබළීමක් ඇති වෙය

විද්‍යුත් චුම්භක වර්ණාවලිය
අව්වෙන් සහ වැස්සෙන් ආරක්ෂාවීම සඳහා භාවිතාකරන උපකරණයකි
වැස්ස
අවුව
ආම්පන්න
ස්පාඤ්ඤ-භාෂිත යන්නට පර්යාය පදයක් ලෙසින් සාවද්‍ය ලෙසින් භාවිතා වුවද, ලැටිනෝ  හෝ  යනු පරපුරෙන් හෝ උපතින් ලතින් ඇමරිකානු  ජනයා හැඳින්වීමට එක්සත් ජනපදයෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා වන පදයකි
ස්පාඤ්ඤ-භාෂිත යන්න සම්භවයෙන් හෝ පරපුරින් හෝ ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කථා කරන පුද්ගලයන්  හැඳින්වෙන පටු පදයක් වන අතර,  සම්භවයෙන් හෝ පරපුරින් හෝ ලතින් ඇමරිකානුවන් වන බ්‍රසීලියානුවන්ද ඇතුළු ඕනෑම අයෙකු හැඳින්වීමට "ලැටිනෝ" යන පදය නිතර භාවිතා වෙයි
ආශ්‍රිත

එක්සත් ජනපදයෙහි වාර්ගික කණ්ඩායම්
වර්ගනාම
ඇමරිකාවේ කතා කරන පරපුරට අයත් මිනිසුන්ගේ පෙළපත ගැන සහ ඔවුන්ගේ අත්දැකිම් ගැන අධ්‍යනයක් ලතින් අධ්‍යනයෙන් සිදුවෙයි
අප්‍රිකානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය, ආසියානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය සහ ස්වදේශිය ඇමරිකානු අධ්‍යනය වැනි අනෙකුත් ජනවාරගික අධ්‍යනයන් මෙන්ම් ලතින් අධ්‍යනයේදී ලතින් ජනතාවගේ ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය දේශපාලනය සහ අත්දැකිම් ගැන කථා කරයි
සමාජ විද්‍යාව ඉතිහාසය, සාහිත්‍යය දේහපාලනික විද්‍යාව හා ලිංගක අධ්‍යනය වැනි නොයෙකුත් අධ්‍යනයන් ලතින් අධ්‍යනයේ යෙදෙන උගතුන්ට තම අධ්‍යනයට යොදා ගනී
ඉතිහාසය

සංගණ්‍ය විද්වතුන් 

 Gloria F
Illan Stavans – Lewis - Sebring ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය පිළිබඳ මහාචාර්ය Amherst විද්‍යාලයේ ලතින් ඇමෙරිකානු සහ ලතින් සංස්කෘතිය පිළිබඳ මහාචාර්ය

ප්‍රධාන පාඨමාලා/අධ්‍යයනාංශ

	චිකානෝ අධ්‍යයන ආයතනය - UC Santa Barbara හි - ආරම්භය 1969

	චිකානෝ අධ්‍යයන පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - UCLA හි - ආරම්භය 1969

	ලතින් අධ්‍යයන වැඩ සටහන -  Corell විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1987

	ලතින් ක්‍රියාමාර්ග පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය UC Berkley ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1988

	ස්පාඤ්ඤ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - Arizona ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1989

	චිකානෝ/ ලතින් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - US Santa Cruz හි - ආරම්භය 1990

	De Estudios pertoriguenos මධ්‍යස්ථානය - CUNY Hunter විද්‍යාලය - ආරම්භය 1991

	Caban පර්යේෂණ ආයතනය - Florida ජාත්‍යන්තර විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1991

	Dominacan අධ්‍යයන ආයතනය - Cuny නගර විද්‍යාලය - ආරම්භය 1994

	ලතින් අධ්‍යාපන ආයතනය - Noterdame විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1999

	ලතින් වල දියුණුව සඳහා වූ මධ්‍යස්ථානය - Smithsonian ආයතනය - ආරම්භය 1998

	Pew ස්පාඤ්ඤ මධ්‍යස්ථානය - ආරම්භය 2001
සෝයුස් අභ්‍යාවකාශ ‍යානය යනු රුසියනු අභ්‍යාවකාශ වැඩසටහන සදහා කොරලියෙව් සැලසුම් ආයතනය මගින් 1960 දී නිර්මාණය කරන ලද මේදක්වා සේවාවේ පවතින අභ්‍යාවකාශ යාන පෙළකි
රුසියනු වොස්ක්හොඩ් අභ්‍යාවකාශ යානයට පසුව පැමිණි සෝයුස් යානය මුලින් නිර්මණය කරන ලද්දේ සෝවියට්-රුසියනු සඳ මත ගොඩබසීමේ වැඩසටහනේ කොටසක් ලෙසය
සෝයුස් යානා අභ්‍යවකශ ගතකරනු ලබන්නේ සෝයුස් රොකට්ටු මගිනි
මෙම සෝයුස් රොකට්ටු වර්ගය රුසියාව තුල බහුලවම භාවිතා වන සහ වඩාත්ම විශ්වාසදායක රුසියනු රොකට්ටුව වේ
සෝයුස් අභ්‍යාවකාශ ‍යානය, වොස්කොඩ් අභ්‍යවකාශ යානයෙන් පසුව භාවිතයට පැමිණි අතර එය මුලින් ගොඩනගනු ලැබුවේ සෝවියට් චන්ද්‍ර වැඩසටහන් වල කොටසක් ලෙසය
එය කසකස්තානයේ බයිකොනූර් කොස්මොඩ්‍රෝමය වෙතින් Soyuz රොකට්ටුවක් මත දියත් කෙරේ
2011 දී අභ්‍යවකාශ ෂටල විශ්‍රාම ගැන්වීම සහ SpaceX Crew Dragon හි 2020 demo පියාසැරිය දක්වා, ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයට හෝ ඉන් පිටතට කාර්ය මණ්ඩලය ගෙනයාමට ඇති එකම මාධ්‍යය ලෙස සෝයුස් සේවය කළ අතර, ඒ සඳහා එය විශාල වශයෙන් දැනුදු භාවිතා වේ
එම කාලය තුළ චීනය, කාර්ය මණ්ඩල සහිත Shenzhou ගුවන් ගමන් දියත් කළද, ඒ කිසිවක් ISS වෙත ගමන් කළේ නැත
දර්ශන විද්‍යාත්මක අරමුණු
ලතින් භාෂාව කලෙක යුරෝපයේ භාවිතා වූ සාර්වත්‍ර ශාස්ත්‍රීය භාෂාව වුවද, ලියකියවිලි ලේඛනයට හෝ එදිනෙදා දේශනයන් සඳහා හෝ ශාස්ත්‍රඥයෝ තව දුරටත් එය භාවිතා නොකරති
1960 ගණන් වලදී දෙවන වතිකානු ප්‍රතිසංස්තරණ වල කොටසක් ලෙසින් රෝමානු කතෝලික සභාව පවා එහි ආගමික ජනවන්දනා වතාවන් (ට්‍රයිඩෙන්ටින් දිව්‍ය පූජාව වැනි) ලතින් භාෂාවෙහි සිට ස්වදේශීය ස්වභාෂා දක්වා නවීකරණය කලේය
කෙසේවෙතත්, 21වන සියවස දක්වා ශාස්ත්‍රීය ප්‍රමුඛ ආවශ්‍යයකයක් ලෙසින් පැවතීමට ලතින් භාෂාව සමත් වී ඇත
OAO S
Korolyov Rocket and Space Corporation Energia නැතහොත් RSC Energia ලෙසද හදුන්වන කොරලියෙව් සැලසුම් ආයතනය රුසියානු අභ්‍යාවකාශ යානා සහ අභ්‍යාවකාශ මධයස්ථාන කොටස් නිෂ්පාදන සමාගමකි
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ සිටි මහමුදලිවරයෙකු වූ එන්. ඩී. ආතර් ද සිල්වා විජේසිංහ සිරිවර්ධනගේ මාලිගය රිච්මන්ඩ් කාසල් නම් වේ
එය කළුතර පලාතොට අක්කර 42ක භූමිභාගයක ඉදිකොට තිබේ
වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ මහා බාරකරුගේ පාලනයේ පවතී
ඉතිහාසය
ආතර් ද සිල්වා වරක් ඉන්දියාවේ සිදුකල සංචාරයකදී දුටු මහාරාජා මන්දිරයක් පිළිබඳව සිත් ඇතිවීම මෙම මන්දිරය ඉදිකිරීමට හේතු පාදක වී යැයි තොරතුරු සඳහන් වේ
ඒ අනූව ඉදිකරනු ලැබූ රිච්මන්ඩ් කාසල් මැදුරෙහි ගෙවැදීම, ආතර් ද සිල්වා විසින් 1910 වර්ෂයේ මැයි 10 වන දින පැවැත්වූ සිය විවාහ මංගල්‍යය සමගම සිදුකරන ලදී
එතැන් පටන් වර්ෂ 31ක් දරුවන් නොමැතිව සිය මැතිණියද සමග රිච්මන්ඩ් කාසල් හී දිවි ගෙවූ ආතර් ද සිල්වා, කිසියම් හේතුවක් මත 1941 ජූලි මස 4 වැනි දිනදී නොතාරිස් එස්. ජේ. එස්. කදිරගාමර් ඉදිරිපිටදී අත්සන් කොට, රිච්මන්ඩ් කාසල් ඇතුළු තමා සතු සියළු වත්කම් ශ්‍රී ලංකාවේ මහා භාරකාර දෙපාර්තමේන්තුවට පවරා දෙන ලදී
ඒ මෙම මන්දිරය ඔහුගේ ඇවෑමෙන් අනතුරුව අනාථ දරුවන් වෙනුවෙන් රැකවරණය සළසන ස්ථානයක් බවට සහ අනෙකුත් වතුපිටි වල ආදායම එම දරුවන්ගේ නඩත්තුව වෙනුවෙන් වෙන්විය යුතු බවට අවසන් කැමැත්ත ප්‍රකාශ වන පරිදිය
ගෘහය
රිච්මන්ඩ් මැදුරෙහි ඉදිකිරීම් වෙනුවෙන් අමුද්‍රව්‍ය සමහරක් විදේශ රාජ්‍යයන්ගෙන් රැගෙන ආ බව පැවසෙයි
මැදුරට අවශ්‍ය ගඩොල් හා උළු ඉන්දියාවෙන්ද, තේක්ක හා ඕක් දැව බුරුමයෙන්ද, ජනෙල් වීදුරු ආදිය ඉතාලියෙන් හා නාන කාමර හා ගෙබිම මැටි පුවරු එංගලන්තයෙන්ද ගෙන්වා ගත් බව සඳහන් වේ
මෙම අමුද්‍රව්‍ය කොළඹ වරායේ සිට කළුතරට නැව් මගිනුත්, එතැන් සිට කළු ගඟ ඔස්සේ බත්තල් මඟිනුත් මන්දිරය ඉදි වන භූමිය වෙත ගෙන එනු ලැබ තිබේ
ගෘහයෙහි වූ සම්පූර්ණ උළුවහු ප්‍රමාණය 99 ක් වේ
ජනෙල් ප්‍රමාණය 38 කි
පහත මාලයේ හා උඩු මහලේ වූ කාමර ප්‍රමාණය 14 කි
ඉන් බිම් මහලේ කාමර 5ක්ද, කන්තෝරු කාමර 2ක්ද, පින්තූර කාමරයක් හා නැටුම් ශාලාවක් වේ
මීට අමතරව පෝටිකෝවක්, බැල්කනියක්, මැද සාලයක් හා මැද මිදුලක් එහි දැකගත හැකි වේ
උඩුමහලේ කාමර 6ක්, නාන කාමර සහිත වැසිකිලි 4ක්, බැල්කනියක් හා තවත් එක් හිස් අවකාශයක් වේ
උඩු මහලට නැගීම වෙනුවෙන් තරප්පු පේලි දෙකක් තිබෙන අතර ඉන් එකක් සේවකයින්ගේ භාවිතය පිණිස ඉදිකොට තිබේ
උඩුමහලට නගින තරප්පු පෙල මදක් ඉහලට වන්නට කොටසේදී, දෙපසට බෙදී යන අයුරින් තනා තිබේ
නිදන කාමරයන්හී බිත්ති, ශබ්ද පිටතට හා ඇතුලතට ගලා ඒම වැළකෙන පරිදි ඉදි කොට තිබේ
බිත්තියක් අඩියකට වඩා පළල් වන අතර එහි මධ්‍යයේ හිස් අවකාෂයක් රැඳෙන පරිදි ලෑලි කූඩුවක් සකස් කොට ඒ මත බදාම යොදා ඇත
උද්‍යානය
රිච්මන්ඩ් කාසල් උද්‍යානයෙහි නිමවන ලද පොකුණක් දැක ගත හැකි වන අතර බිත්ති වලට සවිකොට ඇති සිංහ මුහුණු මගින් පොකුණට ජලය ගලා එන ආකාරයට එය නිමවා තිබේ
එසේම ග්‍රීක කැටයම් ශිල්පයට සමාන වූ කිරිගරුඩෙන් නෙලන ලද ප්‍රථිමා දොළහක් සහ, මුදලිගේ නිදන කාමරයට මුහුණලා කුඩා දරුවන් සත් දෙනෙකුගේ හා එය මධ්‍යයේ දරුවක නලවන මවකගේ ප්‍රථිමා මෙම උද්‍යානයෙහි දැකගත හැකිවේ
වත්මන
වර්ථමානයේ මෙහි රිච්මන්ඞ් කාසල් පූර්ව ළමා විය සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයක් හා පිරිමි ළමයින් සඳහා රැක බලා ගැනීමේ මධ්‍යස්ථානයක් වේ
ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
කළුතර - මනෝ ප්‍රනාන්දු - ISBN 955-8818-00-3
රිච්මන්ඩ් කාසල් මන්දිරය
ලංකාව පාලනයකල බටහිර ජාතිකයෝ විසින් තෝරාගත් ස්වදේශිකයනට ලබාදුන් තානාන්තරයකි
යටත්විජිත ලංකාව
එල්ලොරු ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, එල්ලෝරා ( )  යනු,   මහාරාෂ්ට්‍ර ඉන්දියානු  ප්‍රාන්තයෙහි    අවුරන්ගබාඩ් නගරයට  වයඹ දෙසින්  පිහිටි සහ  රාෂ්ට්‍රකූට රාජවංශය විසින් තනවා ඇති පුරාවිද්‍යාත්මක අඩවියකි
එහි ඇති ඉතා උසස් ගුහා නිසාම ප්‍රචලිත එල්ලෝරා, ලෝක උරුම අඩවියකි
එල්ලෝරා වෙතින් නිරූපණය වන්නේ  ඉන්දියානු ගලෙහි-නෙළූ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයෙහි  පරම නිදර්ශනයකි
"ගුහා" 34 – සත්‍යවශයෙන්ම චරනන්ද්‍රි කඳු වල සිරස් මුහුණත කැණීම වෙතින් තැනුනු ව්‍යුහයන් වෙති
බෞද්ධ, හින්දු සහ ජෛන ගලෙහි-නෙළූ දේවාල සහ විහාර සහ මතාවන් 5වන සියවස සහ 10වන සියවස අතර තනා ඇත
සමීපයෙහි තනා ඇති, බෞද්ධ ගුහා 12 (ගුහා 1–12), හින්දු ගුහා 17 (ගුහා 13–29) සහ ජෛන ගුහා 5 (ගුහා 30–34), ප්‍රදර්ශනය කරනුයේ  ඉන්දියානු ඉතිහාසයෙහි මෙම යුගයේ පැවැති ආගමික සුසංයෝගයයි
එය,  ඉන්දීය පුරාවිද්‍යාත්මක මිනින්දෝරු ආයතනය යටතේ පවතින රක්ෂිත ස්මාරකයකි
ශබ්දනිරුක්තිය
වෙරුල් හෝ එලුරා ලෙසින්ද හැඳින්වෙන එල්ලෝරා යන නාමය, එලපුර යන පුරාතන නාමයේ විකෘතවූ ආකාරයයි
බෞද්ධ ගුහා

මෙම ගුහා තනා ඇත්තේ 5වන සිට 7වන සියවස දක්වා කාලය තුලදීය
ගුහා 1-5 පළමු අදියරෙහි (400-600) සහ ගුහා 6-12 පසු අදියරකදීද (මධ්‍ය 7වන - මධ්‍ය 8වන සියවස) ලෙසින්, පස්වන සහ අටවන සියවස අතර තැනුනු බෞද්ධ ගුහා, මුලදීම තැනුනු නිර්මාණ වලින් කිහිපයක් බවට පෙරදී  විශ්වාස කෙරුණු මුත්, නවීන විද්වතුන්ට වර්තමානයේදී පැහැදිලිව ඇත්තේ සමහරක් හින්දු ගුහා (27,29,21,28,19,26,20,17 සහ 14), මෙම ගුහාවලට පෙරදී නිමවී ඇති බවයි. මුලින්ම තැනී ඇති බෞද්ධ ගුහාව වන්නේ ගුහා 6 වන අතර, එයින් පසුව 5,2,3,5 (දකුණු පාර්ශවය), 4,7,8,10 සහ 9 තැනී ඇත
අවසනට තැනී ඇත්කේ 11 සහ 12 ගුහාය
සියළුම බෞද්ධ ගුහා  630-700 අතරතුරදී තනා නිම කොට ඇත
මෙම නිර්මාණ බොහෝවිට විහාර හෝ ආශ්‍රමයන් වෙතින් සමන්විත වී ඇත
මේවා කඳු මුහුනත කැණීමෙන් නෙලා ඇති විශාල, මහල්-කිහිපයකින් සමන්විත ගොඩනැගිලි වන අතර, විසුම් කුටි, නිදන කුටි, මුළුතැන් ගෙවල් සහ අනෙකුත් කුටි වලින් සමන්විත විය
1778 වසර
විකිපීඩියා විශ්වකෝෂය ලොව විශාලතම ඔන්‍ ලයින් විශ්වකෝෂය වේ යම් තැනක් හෝ ස්මාරකයක් පිළිබද තොරතුරු බලා ගන්නට ඕනෑ නම් විකිපීඩියා වෙබ්අඩවියට ගොස් පිවිස සොයා බැලීම කළ යුතුය එහෙත් එය එසැනින් කල හැක්කක් නොවේ දැන් එම අපහසුව මග හරවමින්  යන එන ඕනෑ තැනක තිබෙන විශේෂ ස්ථානායක ,ගොඩනැගිල්ලක ඕනෑම තැනක විස්තර එසැනින් කියවන්නට කිව්
කෝඩ් යොදා ගන්නට විකිපීඩියා කටයුතුවල යෙදෙමින් පවතී  යම් තැනක තිබෙන කිව්
කෝඩ් එකක් කිව්
කෝඩ් ස්කෑනරයක් මගින් ස්කෑන් කල විට ඊට අදාළ  විකිපීඩියා වෙබ් පිටුව විවුර්ත වේ
පෙනුම අතින් ගත්කල  මෙම කිව්
කෝඩ්  එකක් සුදු පාට  පසු බිමක කලුපාටින් සටහන් කල තිත් රටාවකි
මෙම තිත් රටාව හරි හතරැස් ප්‍රදේශ‍යක හෙවත් සමචතුරස්‍රාකාර පිහිටුවා තිබේ
මෙම තිත් රටාවෙන් පනිවුඩයක් නිරුපනය කෙරේ එනම් එය මොඩියුලයකි
බිත්තියක ,බිල්බෝඩ් එකක හෝ වෙනත් දැන්වීම් පුවරුවක කිව්
කෝඩ් ඇද තබන විට මෙම මොඩියුලය ඉතා විශාල වෙයි
එහෙත්  ඒවා කියවන විට  ඉමේජය අවශ්‍ය පරිධි කුඩා වේ
බිත්තිය මත තබන කිව්
කෝඩ් එක ජංගම දුරකථනය හරහා චායාරූප ගත කොට එහි කියවෙන තොරතුරු වලින් අදාළ වෙබ්අඩවියට පිවිසිය හැකිබව දනිමු
කිව්
කෝඩ් වල තවත් විශේෂ ලක්ෂණය වන්නේ තොරතුරු ඉක්මනින් කියවිය හැකි වීමයි කිව්.ආර්(Quick response)යන නමහි තේරුම එයයි
කෝඩ් තාක්ෂනය යොදා ගැනීම ගැන විකිපීඩියා ආයතනය පරීක්ෂණ කිරීම ඇරබුයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපතක් වන ගිබ්‍රල්ටාවෙනි වසර 50000 කට එපිට කාලයේ මානවයන් විසු ලෙන් සමුහයක් මේ දුපතේ තිබේ එය ලොව ප්‍රකට සංචාරක පුඅරවරයකි මෙහි තිබෙන ආදීවාසී විසු ලෙන් 200 කට වැඩි ගණනකගේ විස්තර කීමට ඒවායේ කිව්
ආර්.කෝඩ් සවිකොට තිබේ මෙමගින් විස්තර හොදින් දන ගන්නට පුළුවනි සංචාරක මග පෙන්වන්නෙක් වෙනත් මුලාශ්‍ර වත් එවිට ඕනෑ වන්නේ නැත
මෙය ගැන විකිපීඩියා ප්‍රදානින් පැවසුවේ තමන්ට ඇත්තේ එකම අරමුණක් බවත් එනම්  ඔන්‍ ලයින් විශ්වකෝෂය  ඔෆ් ලයින් විශ්වකෝෂයක් බවට පත්කර ලෝකයට සම්බන්ධ කිරීම පමණක් බවය කිව්
ආර්.කෝඩ් ඒ සදහා ඇති පහසුම ක්‍රමය බවයි
--61.245.172.35 17
36, 9 ජනවාරි 2013 (යූටීසී)දහම් ප්‍රදීප් චතුරංග
විකිපීඩියා විශ්වකෝෂය ලොව විශාලතම මාර්ගගත (Online) විශ්වකෝෂය වේ
යම් තැනක් හෝ ස්මාරකයක් පිළිබඳ තොරතුරු බලා ගන්නට ඕනෑ නම් විකිපීඩියා වෙබ් අඩවියට ගොස් පිවිස සොයා බැලීම කළ යුතුය
එහෙත් එය එසැනින් කල හැක්කක් නොවේ
දැන් එම අපහසුව මග හරවමින්  යන එන ඕනෑ තැනක තිබෙන විශේෂ ස්ථානායක, ගොඩනැගිල්ලක, ඕනෑම තැනක විස්තර එසැනින් කියවන්නට කිව්
කෝඩ් යොදා ගන්නට විකිපීඩියා කටයුතුවල යෙදෙමින් පවතී
යම් තැනක තිබෙන කිව්
කෝඩ් ස්කෑනරයක් මගින් ස්කෑන් කල විට ඊට අදාළ  විකිපීඩියා වෙබ් පිටුව විවෘත වේ
මෙම තිත් රටාවෙන් පණිවුඩයක් නිරුපණය කෙරේ
එනම් එය මොඩියුලයකි
එහෙත්  ඒවා කියවන විට  ඉමේජය අවශ්‍ය පරිදි කුඩා වේ
කෝඩ් එක ජංගම දුරකථනය හරහා ඡායාරූප ගත කොට එහි කියවෙන තොරතුරු වලින් අදාළ වෙබ් අඩවියට පිවිසිය හැකි බව දනිමු
කෝඩ් වල තවත් විශේෂ ලක්ෂණය වන්නේ තොරතුරු ඉක්මනින් කියවිය හැකි වීමයි කිව්.ආර් හෙවත් Quick response යන නමහි තේරුම එයයි
කෝඩ් තාක්ෂණය යොදා ගැනීම ගැන විකිපීඩියා ආයතනය පරීක්ෂණ කිරීම ඇරඹුවේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපතක් වන ගිබ්‍රල්ටාවෙනි
වසර 50000 කට එපිට කාලයේ මානවයන් විසු ලෙන් සමුහයක් මේ දුපතේ තිබේ
එය ලොව ප්‍රකට සංචාරක පුරවරයකි
මෙහි තිබෙන ආදීවාසී විසු ලෙන් 200 කට වැඩි ගණනකගේ විස්තර කීමට ඒවායේ කිව්
ආර්.කෝඩ් සවිකොට තිබේ මෙමගින් විස්තර හොදින් දැන ගන්නට පුළුවන
සංචාරක මග පෙන්වන්නෙක් වෙනත් මුලාශ්‍ර වත් එවිට ඕනෑ වන්නේ නැත
මෙය ගැන විකිපීඩියා ප්‍රධානින් පැවසුවේ තමන්ට ඇත්තේ එකම අරමුණක් බවත් එනම් මාර්ගගත (Online) විශ්වකෝෂය නිර්මාර්ගගත (Offline) විශ්වකෝෂයක් බවට පත්කර ලෝකයට සම්බන්ධ කිරීම පමණක් බවය
කිව්.ආර්. කෝඩ් යනු ඒ සදහා ඇති පහසුම ක්‍රමය බව ඔවුන් වැඩිදුරටත් පවසා සිටියෝය
කුංකුම යනු ලොව මිල අධිකම කුළුබඩු විශේෂයයි
සැෆරෝනු, සැෆ්‍රෝන්,  ලෙස පර්සියානු, තුර්කි සහ ඉංග්‍රීසි බසින් හඳුන්වන කුංකුම සකස් කරනු ලබන්නේ සැෆ්‍රෝන් ක්‍රෝකස් නම් පැලෑටියේ හටගන්නා මලේ රේණු වලිනි
සාමාන්‍යයෙන් මලක රේණු 3ක් පමණ හටගන්නා අතර කිලෝ එකක පමණ ප්‍රමාණයක් සකස් කර ගැනීමට ඉතා විශාල මල් ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වීමත්, ඒවා සකස් කිරීමට විශාල මිනිස් ශ්‍රමයක් වැය කිරීමට සිදුවීමත් නිසා මෙය මිල අධික වීමට හේතු වේ
කුංකුම වල නිජ භූමිය පර්සියාව හෙවත් වර්ථමාන ඉරානය ලෙස සැලකේ. වර්ථමානයේ පවා උසස්ම වර්ගයේ කුංකුම නිශ්පාදනය කරනු ලබන්නේද ඉරානය වන අතර ලෝක කුංකුම නිශ්පාදනයෙන් 90%-93%ක් පමන නිශ්පාදනය වන්නේ ඉරානයේය
ඊට අමතරව ග්‍රීසිය, ඇෆ්ගනිස්ථානය හා මොරොක්කෝවේද කුංකුම වගා කෙරේ
ලෝක කුංකුම නිශ්පාදනය වසරකට ටොන් 250ක් පමණි
මූලාශ්‍ර

කුංකුම
Thopsan's plum pudin structure of atom
Here are some information about the subject of atomicastructure suggested by sir
Thompsan
උපුල් ඉන්ද්‍රනාත තේනුවර ලාංකීක ඡයාරූපශිල්පියෙකි
ඔහු මුලින් ම කැමරාවක් අයිති කොට ගෙන ඡායාරෑපකරණය ආරම්භ කළේ 1977 වසරේ දී ය
ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ දී ඔහු වඩා දක්ෂ වූයේ රචනා කරණයට ය
වරක් ජනරජ දින සාහිත්‍ය තරගයේ දී ද, තවත් වරක් සමස්ත ලංකා සාහිත්‍ය තරගයක දී ද රචනා අංශයෙන් අම්පාර දිස්ත්‍රක්කයේ දක්ෂතම රචකයා වීම එහි තේනුවරයන් දැක්වූ අනුපමේය දස්කම් වලට නිදසුන්වේ
තර්ස්ටන් විද්‍යාලයයේ අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටියදී ම 1979 වසරේ ඔක්තෝබර් 04 දින ඔහු ගුරුවරයකු ලෙස කොළඹ කොටහේනේ ශාන්ත ලුසියා මහා විද්‍යාලයට පත්වීමක් ලබයි
ඊට පෙර ලේක් හවුසියේ යොවුන් ජනතා පුවත්පතේ නිදහස් චිත්‍ර සහ අක්ෂර නිර්මාණ ශිල්පියකු ලෙස සේවය කර ඇත
ඈඩවර්ටයිසින් ආයතනයක ප්‍රධාන සැලසුම් ශිල්පියකු ලෙස ද, ජාතික තලයේ පුවත්පත් ගණනාවක රූ රටා සංස්කාරක සහ ප්‍රධාන ඡායාරූප ශිල්පී ලෙස ද, සිල්ක්ස්ක්‍රීන් මුද්‍රණ ක්ෂේත්‍රයේ විප්ලවකාරයකු ලෙස ද, පරිගණකාශ්‍රිත ප්‍රතිරූප සංස්කරණ ශිල්පයේ සිවිල් වැසියකු ලෙස ද ආදී රැකියාවන් ගණනාවක් ම පසු කොට කොට තිබෙන ඉන්ද්‍රනාත තේනුවර අද නවකයන් පුහුණූ මධ්‍යස්ථානයක් පවත්වාගෙනයයි
ඡායාරූප ශිල්පියෝ
චරිත කතා
ග්‍රහලෝකයක් යනු තාරකාවක් හෝ තාරකා අවශේෂයක් වටා පරිභ්‍රමණය වන සහ තම ගුරුත්වාකර්ෂණය මඟින් ගෝලීය හැඩයක් ගත හැකි, භ්‍රමණය වීමට තරම් විශාලවන “තාප න්‍යෂ්ටික වියලනය” ඇති කිරීමට තරම් විශාල නොවූ අසල්වැසි ග්‍රහවස්තු සිය කලාපෙන් ඉවත් කරළීමට සමත් අභ්‍යවකාශ වස්තුවකි
ග්‍රහලෝකය යන පදය ඉතිහාසය, ජ්‍යෝතිෂය, විද්‍යාව, මිථ්‍යා කථා සහ ආගම සමඟ බැඳී ඇත
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ග්‍රහලෝක පහක් පියවි ඇසට පෙනේ
මේවා බොහෝ මුල් සංස්කෘතීන් විසින් දිව්‍යමය හෝ දේවතාවන්ගේ දූතයන් ලෙස සලකනු ලැබීය
විද්‍යාත්මක දැනුම දියුණු වෙත්ම, ග්‍රහලෝක පිළිබඳ මානව සංජානනය වෙනස් වූ අතර, අසමාන වස්තූන් ගණනාවක් ඇතුළත් විය
2006 දී ජාත්‍යන්තර තාරකා විද්‍යා සංගමය (the International Astronomical Union)(IAU) සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුළ ග්‍රහලෝක නිර්වචනය කිරීමේ යෝජනාවක් නිල වශයෙන් සම්මත කළේය
මෙම අර්ථ දැක්වීම මතභේදාත්මක වන්නේ එය “ග්‍රහ ස්කන්ධය” බොහෝ වස්තූන් ඒවා කක්‍ෂගත වන්නේ කොතැනද යන්න මත පදනම්ව බැහැර කරන බැවිනි
1950 ට පෙර සොයාගත් ග්‍රහ වස්තූන් අටක් වර්තමාන අර්ථ දැක්වීම යටතේ “ග්‍රහලෝක” ලෙස පැවතුනද, සෙරස් (Ceres), පල්ලස් (Pallas ), ජූනෝ (Juno) සහ වෙස්ටා (Vesta) (සූර්ය ග්‍රහක පටියේ ඇති සෑම වස්තුවක්ම) සහ ප්ලූටෝ කලක් විද්‍යාත්මක ප්‍රජාව විසින් ග්‍රහලෝක ලෙස සලකනු ලැබූ වස්තූන් ග්‍රහලෝකයේ වර්තමාන අර්ථ දැක්වීම යටතේ තවදුරටත් ග්‍රහලෝක ලෙස නොසලකයි
ටොලමි විසින්  සිතුවේ ග්‍රහලෝක, පෘථිවිය වටා කක්‍ෂගත වී ඇතිබව හා ඒවාට භ්‍රමණකක්‍ෂ චලිතයන් ඇති බවය