Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මොලයේ ආකෘතියේ ඇති වන අප්‍රකට වෙනස් වීම් සමඟ මෙන්ම උග්‍ර මනෝවිකාර තත්ත්ව සමඟද සම්බන්ධයක් පෙන්වයි. මොලයේ ක්‍රියාකාරිත්වයේ වෙනස්කම් පරීක්ෂා කිරීමට යොදා ගන්නා fMRI (Functional magnetic resonance imaging) හා PET (Positron emission tomography) වැනි ස්නායු මනෝවිද්‍යා පර්යේෂණ හා මොලයේ මුර්තන තාක්ෂණ ඉගැන්වීම්වල පෙන්වා දෙන පරිදි මෙකී වෙනස්කම් බහුලව ඇති වන්නේ නළලට අයත් ඛණ්ඩිකාවේ,  hippocampus (මොලයේ ප්‍රධාන අවයවයක්) සහ ශංඛක ඛණ්ඩක (බාහික මස්තිෂ්කයේ පිහිටි ප්‍රධාන කණ්ඩකයක්)යන පෙදෙස් වල වේ
තවද, මෙහිදී  Alzheimer රෝගය (උමතුව) ට වඩා අඩු හා කුඩා මොලයේ ධාරිතාවතක් පවතින අතර වාර්තා වන පරිදි මෙය නළලට අයිති බාහිකය ඇති පෙදෙසේ සහ ශංඛක ඛණ්ඩක වල වේ
මෙම පරිමාමිතික වෙනස්වීම ක්‍රමයෙන් වැඩි වන්නේදැයි හෝ රෝගය ආක්‍රමණයට පෙර පවතින තත්ත්වයක ඇත්දැයි නිශ්චිතවම කිව නොහැක
මෙම වෙනස් වීම්, හින්නෝන්මාදයේදී ඇති වන ස්නායු ඥාණාත්මක ඌණතාව සමඟ සම්බන්ධ වේ
එයට හේතුව, ස්නායු පරිපථය වෙනස් වීම වන අතර එය මාරුවෙන් මාරුවට අඟවන්නේ හින්නෝන්මාදය යනු ස්නායු වර්ධක ආබාධ සමූහයක එකතුවක් බවයි.

මොලයේ ස්නායු අන්තරාසර්ග (mesolimbic) මාර්ගයේ ක්‍රියාවලියට වෙතටද සැලකිය යුතු අවධානයක් යොමු කල යුතු වේ
එහිදී සොයා ගන්නා ලද කරුණක් නම් ස්නායු අන්තරාසර්ග සම්ප්‍රේෂක ක්‍රියාවලිය අවහිර කරන phenothiazine ඖෂධය (ප්‍රති මනෝව්‍යාධික තත්ත්ව වලදී හට ගන්නා කාබනික සංයෝගයක්) මගින් මනෝව්‍යාධික ලක්ෂණ අඩු කල හැක
මෙය තව දුරටත් සනාථ කිරීමට, ස්නායු අන්තරාසර්ග සම්ප්‍රේෂකය ක්‍රියාරම්භක කරන ඇම්පෙටමින් සම්බන්ධ කරුණද දැක්විය හැක
එහිදී, හින්නෝන්මාදයේ පෙන්නුම් කරන මනෝවිකාර ලක්ෂණය තවත් වැඩි කෙරෙන බව පැවසෙයි
හින්නෝන්මාදයේ එන වැදගත් ස්නායු අන්තරාසර්ග සම්ප්‍රේෂක උපන්‍යාසය මගින් යෝජිත වන්නේ D2 ප්‍රතිග්‍රාහක වල අත්‍යන්ත සක්‍රියනය හින්නෝන්මාදයට (ධනාත්මක ලක්ෂණ වලට) හේතු කාරක වන බවයි. නමුත්, අවරුදු 20 කට පමණ පාදක වූ D2 අවහිර වීමක් උපකල්පනය කළහොත් එය සෑම ප්‍රති මනෝව්‍යාධිකයකටම සුලභව බලපෑමක් එල්ල කරයි
PET සහ SPET මුර්තන ඉගැන්වීම් වල සාක්ෂි වලට අනුව එය 1990 මැද භාගය වන තෙක් පමණක් ඇති වූවක් නොවේ
මෙම dopamine උපන්‍යාසය දැන් දැක්වෙන පරිදි ඉතාමත් සරල වේ
එයට එක් හේතුවක් නම් දැන් පවතින ප්‍රති මනෝව්‍යාධික බෙහෙත් මිශ්‍රණ (atypical antipsychotic - ද්විත්යික පරම්පරාවට අයිති ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධ), පෙර පැවතී ඖෂධ මිශ්‍රණ (typical antipsychotic බෙහෙත් මිශ්‍රණ]) මෙන්ම ඵලදායි වන නමුත්, ඒවා serotonin ක්‍රියාවලියට බලපෑම් ඇති කරන අතර ස්නායු අන්තරාසර්ග සම්ප්‍රේෂක අවහිර වීමටද යන්තම් බලපෑම ඇති කිරීමයි
හින්නෝන්මාදයේ glutamate ස්නායු සම්ප්‍රේෂකය හා NMDA glutamate ප්‍රතිග්‍රාහකයේ ඔක්සිහෘත ක්‍රියාවලියටද අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වේ
එයට ප්‍රධානතම හේතුව හින්නෝන්මාදයට ගොදුරු වූ මොලය හා සම්බන්ධ පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයේදී එහි glutamate ප්‍රතිග්‍රාහකයේ අසාමාන්‍ය ලෙස දුර්වල තත්ත්වයක් වාර්තා වී තිබීමයි
තවද, phencyclidine හා ketamine වැනි glutamate-අවහිර කරන ඖෂධ වලට මෙම රෝගයේ රෝග ලක්ෂණ හා ඥානාත්මක ගැටලු ව්‍යාජ තත්ත්වයකින් පෙන්වීමට හැකියාවක් ඇති බව සොයාගෙන තිබේ
ඔක්සිහෘත glutamate ක්‍රියාවලිය හා hippocampal ක්‍රියාවලිය නළලට අදාළ කොටසේ දුර්වල ක්‍රියාකාරිත්වයට සම්බන්ධයක් ඇති අතර ස්නායු අන්තරාසර්ග සම්ප්‍රේෂකයට බලපෑමක් එල්ල කිරීමට glutamate වලට හැකියාවක් ඇත
හින්නෝන්මාදයේදී පෙන්නුම් කරන මෙම තත්ත්වයන් දෙකෙහිදීම glutamate මාර්ගය වැදගත් මැදිහත්කරුවෙකු (සහ ප්‍රයෝජ්‍ය වන) ලෙස ක්‍රියා කරනු දැකිය හැක
නමුත්, රෝගයේ එන ධනාත්මක ලක්ෂණ මෙකී glutamatergic බෙහෙත් මිශ්‍රණයට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට අසමත් වේ
රෝග විනිශ්චය

හින්නෝන්මාදයේ රෝග විනිශ්චය ඇමෙරිකානු මනෝචිකිත්සක සංගමයේ 5 වන සංශෝධනය වන Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM 5), හෝ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ - World Health Organization's International Statistical Classification of Diseases and Related Health  (ICD-10) මත පදනම් වේ
මෙහිදී සලකා බලනුයේ රෝගියාගේ තමන්-විසින් වාර්තා කර තිබෙන අත්දැකීම් සහ මානසික සෞඛ්‍ය වෘත්තියවේදියකු මගින් පරීක්ෂාවට ලක් කර වාර්තා කරන තිබෙන රෝගියාගේ හැසිරීමේ අසාමාන්‍යතා පිළිබඳව වේ
හින්නෝන්මාදයට අදාළ අඛණ්ඩව වාර්තා ගත වන ලක්ෂණ භාවිතා කරමින් රෝග විනිශ්චය සිදු කිරීමට පෙර එය නිශ්චිත යැයි හැඟෙන තුරු විශ්ලේෂණය කරයි
2013 වර්ෂය තෙක් මෙයට යම්කිසි විෂය මූලික පර්යේෂණයක් නොතිබුණි
නිර්ණායක
2013 වර්ෂයේදී, ඇමෙරිකානු මනෝචිකිත්සක සංගමය DSM (DSM-5) නම් 5 වන සංශෝධනය නිකුත් කරන ලදී
හින්නෝන්මාදයේ රෝග විනිශ්චය සිදු කිරීමට නම් අවම ලෙස මාසයක් තුලදී රෝග විනිශ්චය පිලිබඳ නිර්ණායක දෙකක්
එනම්, සමාජීය සහ වෘත්තිය ක්‍රියාවලින්ට අඩු තරමේ මාස 6කට වත් සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කරන නිර්ණායක දෙකක්වත් තිබිය යුතුය
අදාළ පුද්ගලයා මායාවන් වලින්, ව්‍යාජ දර්ශන වලින්, හෝ අසංවිහිත කථනයෙන් පීඩා විදිමින් සිටිය යුතුයි
දෙවන ලක්ෂණය ඝෘණාත්මක ලක්ෂණයක් හෝ දැඩි ලෙස සංවිධානය නොවූ හෝ ප්‍රකෝප වීම් සහිත හැසිරීමක් විය හැක
2000 දී පල කරන ලද DSM (DSM-IV-TR) සංස්කරණයේ සිට හින්නෝන්මාදයේ නිර්වචනය දිගටම එලෙසම පැවතුණත්, DSM-5 විසින් එහි වෙනස්කම් කිහිපයක්ම සිදු කර ඇත
උප වර්ග වර්ගීකරණය – කැටටෝනියාව (ප්‍රකෝප වීම් සමග සෑදෙන අපස්මාරය) සහ මානසික විකෘතභාවය ආදී – ඉවත් කර ඇත
සම්ප්‍රදායානුකූලව පෙර සංශෝධන වලදී දිගටම මේවා එලෙසටම පැවතුණත්, පසුව අනාවරණය කරගත් පරිදි මෙහි වැදගත්කම ඉතා අල්ප වේ
කැටටෝනියාව තවදුරටත් හින්නෝන්මාදය සමග දැඩි සම්බන්ධයක් නොපවතියි
යමෙකුගේ හින්නෝන්මාදය තත්ත්වය විස්තර කරන විට, පැහැදිලි සම්පූර්ණ විස්තර කිරීමක් උදෙසා, දැනට පවතින රෝගී තත්ත්වයත් එහි කලින් පැවති වර්ධනයත් අතර පැහැදිලි වෙනස අවබෝධ කර ගැනීම නිර්දේශ කර ඇත
Schneider ගේ පළමු-ශ්‍රේණියේ ලක්ෂණ යන විශේෂ ප්‍රතිකාරය තවදුරටත් නිර්දේශ නොවේ
හින්නෝන්මාදයෙන් වඩා පැහැදිලි වීමට Schizoaffective ආබාධය සීමාංකනය කිරීම වඩා යෝග්‍ය වේ
මනෝව්‍යාදී විද්‍යාව විෂය පථ අටක් සහිතව තක්සේරු කොට ඇත
– ව්‍යාජ දර්ශන හෝ උමතුව අත්දැක තිබේද වැනි කරුණු අනුව – මෙය සායන වලදී තීරණ ගැනීමට උපකාර වන බව නිර්දේශිතයි
ICD-10 නිර්දේශනය බොහෝ දුරට යුරෝපීය රටවල්වල භාවිත කරන අතර DSM නිර්දේශනය බ්‍රිතාන්‍යයේත් අනෙක් රටවල්වල විවිධ ප්‍රමාණ වලිනුත් භාවිත කරයි
තවද, එය පර්යේෂණ ඉගැන්වීම්වලත් පැතිර පවතියි
Schneiderian පළමු-ශ්‍රේණියේ ලක්ෂණ වලට ICD-10 නිර්දේශනය වැඩි අවධාරණයක් එල්ල කරයි
පුහුණුවේදී මෙම ක්‍රම දෙක අතර පැවතිය යුතු එකඟත්වය ඉහළ වැදගත්කමක් ගනියි
හිරිහැර කිරීමේ ලක්ෂණය මස 6කට වඩා වැඩියෙන් නමුත් මාස 6කට වඩා අඩුවෙන් පෙන්නුම් කර ඇත්නම් schizophreniform ආබාධයේ රෝග විනිශ්චය භාවිතා කරයි
මනෝව්‍යාධික ලක්ෂණ පවතින්නේ මාසයකට වඩා අඩු කාලයක් තුල සිට නම් කෙටි-මනෝව්‍යාධික-ආබාධය (brief psychotic disorder) නිර්ණායකයක් වන අතර තවත් බොහෝ තත්ත්ව නියම වශයෙන් සඳහන් කර නොමැති නම් මනෝව්‍යාධික ආබාධය (psychotic disorder not otherwise specified) ලෙසත් වර්ගකොට ඇත
schizoaffective ආබාධයේ රෝග විනිශ්චය දෙනු ලබන්නේ මනෝව්‍යාධික ලක්ෂණත් සමඟ මනෝභාවය පිළිබඳ ආබාධයේ ලක්ෂණත් පෙන්නුම් කරන විටදීය
සාමාන්‍ය වෛද්‍ය තත්ත්ව යටතේ වුවද මනෝව්‍යාධික ලක්ෂණ ඝෘජුවම කායකර්ම ප්‍රතිඵලයකට හේතු වන්නේ නම් එම තත්ත්වයට ද්විතියික වන මනෝවිකාරයක් යන්න රෝග විනිශ්චය වේ
පැතිරී පවතින වර්ධක ආබාධය (pervasive developmental disorder) හි ලක්ෂණ පෙන්නුම් කලත් ප්‍රමුඛ මායාවන් හෝ ව්‍යාජ දර්ශන හෝ පෙන්නුම් නොකරයි නම් එය හින්නෝන්මාදය ලෙස රෝග විනිශ්චය නොකරයි
උප වර්ග
DSM-5 සංශෝධිතයේදී DSM-IV-TR හි පැවති හින්නෝන්මාදයේ උප වර්ගීකරණ පහ ඉවත් කිරීමට යෝජනා කර ඇත
මානසික විකෘත භාවයක් ඇති වර්ගය
මායාවන් හා ව්‍යාජ ශබ්ධ ඇති වේ
නමුත් සිතීමේ අක්‍රමය, සංවිධානය නොවූ හැසිරීම් හෝ උද්වේගකාරී තත්ත්වයන් නොමැත
වධකයන් ලෙස හෝ/සහ විශාල ලෙස පෙනෙන මායාවන් වේ
නමුත් මීට අමතරව ඊර්ෂියාව, අධික භක්තිවන්තභාවය හෝ somatization (දේහික ලක්ෂණ හෝ මානසික පීඩනය ගැන කථා කර ඒවාට ඖෂධ ගැනීමට පෙළඹෙන) යන ලක්ෂණ පවතියි
(DSM code 295.3/ICD code F20.0)
 අසංවිහිත වර්ගය
ICD හිදී hebephrenic schizophrenia යන ලෙසින් හඳුන්වයි. සිතීමේ ආබාධය සහ සිත් නොගන්නා සුළු බව යන දෙකම පෙන්නුම් කරයි
(DSM code 295.1/ICD code F20.1)
 කැටටොනික් (ප්‍රකෝපවීම් සහිත) වර්ගය
කාරණය හුදෙක්ම ස්ථිර හෝ වික්ෂිප්ත බවක්, අනවශ්‍ය චලනයන් පෙන්නුම් කරයි
ප්‍රකෝපයෙන් සිහි මුලාව හෝ ස්ථිර චලනයක සිටීම - waxy flexibility] ද මෙයට අයත් ලක්ෂණ වේ
(DSM code 295.2/ICD code F20.2)
 වෙන් නොවුණ වර්ගය
මනෝවිකාර ලක්ෂණ පෙන්නුම් කළත් මානසික විකෘතභාවයක්, සංවිධානය නොවූ තත්ත්වයක් හෝ ප්‍රකෝපකාරී තත්ත්වයක් පෙන්නුම් නොකරයි
(DSM code 295.9/ICD code F20.3)
 අවශේෂ වර්ගය
බොහෝ අඩුවෙන් ධනාත්මක ලක්ෂණ පෙන්වයි. (DSM code 295.6/ICD code F20.5)

ICD-10 විසින් තවත් අමතර වර්ග දෙකක් පැහැදිලි කර ඇත
පසු-හින්නෝන්මාද අවපීඩනය
හින්නෝන්මාද රෝගයේ විපාක ලෙස ඇති වන ධෛර්යය හීන කර අවපීඩනයට ලක් කරන තත්ත්වය වේ
මෙහිදී පහළ-මට්ටමේ ලක්ෂණද තවමත් දැකගත හැකි වේ
(ICD code F20.4)
 සාමාන්‍ය හින්නෝන්මාදය
මනෝවිකාරි තත්ත්ව නොමැතිව, ගුප්ත සහ ක්‍රමයෙන් වැඩි වන ඝෘණාත්මක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීමකි
(ICD code F20.6)

වෙනස්කම්

මනෝවිකාර ලක්ෂණය මගින් ද්විධ්‍රැව අක්‍රමය (bipolar disorder), අනුමාන පෞරුෂත්ව ආබාධය, මත්ද්‍රව්‍ය වලින් ඇතිවන මත් ගතිය සහ මත්ද්‍රව්‍ය-ප්‍රේරිත මනෝවිකාරය ඇතුළුව තවත් මානසික ආබාධ කිහිපයක්ම පෙන්නුම් කළ හැක
මායාවන් පෙනීමේ ආබාධදයේ (delusional disorder) දී විශ්මයජනක මායාවන් ("ඇති වී නැති වන") ඉදිරියෙහි පෙනී සිටියි
සමාජීය උද්වේගකාරී ආබාධයෙහිත්, පෞරුෂත්ව මඟ අවුරන ආබාධයේ සහ schizotypal පෞරුෂත්ව ආබාධයෙහිත් සමාජීය පසු බැසීමක් දැකිය හැක
schizotypal පෞරුෂත්ව ආබාධයෙහි හින්නෝන්මාදයට සමාන ලක්ෂණ ඇතිමුත් හින්නෝන්මාදයේදී තරම් ඒවා බරපතල නොවේ
අහම්බෙන් සිදු වුණා යැයි පවසනවාට වඩා යමෙකුගේ සිත තුළ බලපාන-අනිවාර්ය බවේ කැළඹීම (obsessive-compulsive disorder) (OCD) සමඟ හින්නෝන්මාදය බොහෝදුරට හට ගන්නා අතර එනමුත්, OCD හිදී සිත තුළ බලපවත්වන අදහස් වල සිටත්, හින්නෝන්මාදයේදී සිතේ ඇති වන මායාවන් දක්වා පෙන්නුම් කරන අදහස වටහා ගැනීමට අපහසුය
සුළු පිරිසක් දීර්ඝ කාලීනව පවතින දැඩි පසු බැසීමේ ලක්ෂණයකින් යුක්ත වේ
තවද, හින්නෝන්මාදය සහ එම රෝගය යැයි වැරදියට රෝග විනිශ්චය කළ වාර ප්‍රමාණය සමාන විය හැක
පරිවෘත්තිය බාධනය, අවයව පද්ධතියට සම්බන්ද වසංගත, උපදංශය, HIV ආසාදනය, අපස්මාරය (මීමැස්මොරය) සහ මොලේ ඇති වන තුවාල වැනි අවස්ථා වලදී දුර්ලභව පෙන්නුම් කරන හින්නෝන්මාදයට සමාන මනොවිකාර ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීමට බොහෝදුරට සාමාන්‍ය වෛද්‍ය ප්‍රතිකාරයක් සහ ස්නායුවේද පර්යේෂණයක් අවශ්‍ය වේ
ආඝාතය, ශරීරයේ පටක ඝන වීම, අධි තයිරොයිඩතාව, මන්ද තයිරොයිඩතාව සහ Alzheimer ආබාධය වැනි උන්මාද, Huntington ආබාධය, frontotemporal උන්මාදය සහ Lewy Body උන්මාදය යන තත්ත්වයන්ගෙන්ද හින්නෝන්මාදයේ-වැනි මනෝ විකාර ලක්ෂණ දැක ගත හැක
එම නිසා හින්නෝන්මාද තත්ත්වය උමතුකමෙන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීම ඉතාමත් අවශ්‍ය වන අතර දෘෂ්ඨි මායාවන්ගෙන්, උග්‍ර ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් සහ අඩු වැඩි වන සිහිය සහ මතුපිටට යටින් පවතින රෝගී තත්ත්වයෙන් ප්‍රභේදනය කල හැක
සමීක්ෂණ නැවත පුනරාවර්තව සිදු කරන්නේ විශේෂ වෛද්‍ය ඇගයීමක් සඳහා හෝ ප්‍රති මනෝව්‍යාදී ඖෂධ වලින් ලැබිය හැකි අහිතකර බලපෑම් බැලීමට වන අතර රෝගය නරක අතට හැරුණොත් පුනරාවත පරීක්ෂණයක් සිදු නොකරයි
ළමයින්ට ඇති වන ව්‍යාජ මායාවන්, සාමාන්‍ය ළමයින්ට ඇතිවන සිහින සිතිවිලි වලින් වෙන් කර හදුනා ගැනීමටද වග බලාගත යුතුය
වැළැක්වීම
පසුව රෝගය වර්ධනය විය හැකි බව පෙන්නුම්කරන විශ්වාස කල හැකි සලකුණු නොමැති බැවින් හින්නෝන්මාදය රෝගය වැළැක්වීම අපහසුය
හින්නෝන්මාදය වැළැක්වීමට ඇති පුර්ව මැදිහත්වීම් වල සඵලතාවය අවිනිශ්චිත වේ
කෙටි කාලීන වර්ධනයට හේතු වූ මනෝව්‍යාධික තත්ත්වය පිලිබඳ පුර්ව මැදිහත් වීමක සාක්ෂි තිබේ නම්, එම මිනුම් වලින් අවුරුදු පහකට පසුව උපකාරයක් ගත හැකි බව පැවසෙයි
පුර්ව ලක්ෂණ පෙන්නුම් කෙරෙන අවධියේදී හින්නෝන්මාදය වැළැක්වීමට උත්සාහ දැරීම මගින් යම් යහපතක් අත්කර ගැනීම අවිනිශ්චිත බැවින් වර්ෂ 2009 දී මෙය නිර්දේශ නොකරන ලදී
ඥාණාත්මක හැසිරීම් පිළිබඳ වූ චිකිත්සාවෙන් අවුරුදු පහක් පුරාවට තිබුණු ඉහළ අවධානමක් සහිත මනෝවිකාර අවධානම අඩු කිරීමට හැකි වනු ඇත
තවත් නිවාරණ මිනුමක් නම් කංසා, කොකේන් සහ ඇම්පෙටමින් වැනි ආබාධය වර්ධනය කල හැකි පානයන්ගෙන් වැළකීමයි
කළමනාකරණය

හින්නෝන්මාදයට ප්‍රාථමික ප්‍රතිකාරය වන්නේ මානසික සහ සමාජීය සංයුක්තයට නිතර උදව් ලබා දෙන ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධයි
බරපතල තත්ත්ව වලදී ස්වේච්ඡාවෙන් හෝ (මානසික සෞඛ්‍ය නීති අනුමත කරන්නේ නම්) බලහත්කාරයෙන් හෝ රෝහල් ගත කිරීමට සිදු වේ
1950 සංස්ථායනය ආරම්භ වීමේ සිට දීර්ඝ කාලීන රෝහල් ගත කිරීම අසාමාන්‍ය දෙයක් නමුත් තවමත් එය සිදු වන අවස්ථාද ඇත
මධ්‍යස්ථාන වල නැවැත්වීම්, ප්‍රජා මානසික සෞඛ්‍ය සමාජ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් පැමිණීම, අත් උදව් දෙන රක්ෂාවන්  සහ උදව් දෙන කණ්ඩායම් වැනි ජනතාවගේ උපකාර ලබා දෙන අවස්ථා සුලභ වේ
ක්‍රමවත් ව්‍යායාම හින්නෝන්මාදය සහිත පුද්ගලයින්ගේ ශාරීරික සහ මානසික සෞඛ්‍යයට ධනාත්මක බලපෑමක් එල්ල කරන බව සමහර සාක්ෂි වලින් පෙන්වා දී තිබේ
ඖෂධ

හින්නෝන්මාදය සඳහා පළමු පෙලේ මනෝ චිකිත්සක ප්‍රතිකාරය නම් දින 7-14 කින් පමණ රෝගයේ ධනාත්මක ලක්ෂණ අඩු කරන ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධයි
කෙසේ නමුත් මෙම ඖෂධ ඝෘණාත්මක ලක්ෂණ හා ඥාණාත්මක දුෂ්කෘතිය සැලකිය යුතු ලෙස දියුණු කිරීමට අසමත් වේ
තවද මෙම ප්‍රතිකාරයෙන් රෝගය නරක අතට පත් වීමේ අවධානමද අඩු කරයි
මෙම ඖෂධය පරිහරණයේ සිට අවුරුදු දෙකක් හෝ තුනක් යන තෙක් එහි ස්ථිර ප්‍රතිඵල ඇති බවට පුංචි සාක්ෂියක් තිබේ
මෙම ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධ භාවිත කිරීම හෝ නොකිරීම එහි ප්‍රයෝජන, අවධානම හා ඒ සඳහා යන වියදම මත පදනම් වේ
වර්ග කරන විට එය ආකෘතිකද, නොඑසේ නම් අනාකෘතික ඖෂධයක්ද යන්න විවාදයක් පවතියි
දෙකෙන්ම සමාන දායකත්වයක් ඇති අතර ලක්ෂණ නරක අතට හැරීමේ සීඝ්‍රතාව ආකෘතික වශයෙන් පෙනී සිටින විට අඩු මාත්‍රාවේ සිට මැදහත් මාත්‍රාව දක්වා වේ
40%-50% ක් පමණ හොඳ ප්‍රතිචාර දක්වන අතර 30%-40% ක් පමණ අසම්පූර්ණ ප්‍රතිචාර දක්වයි. එමෙන්ම, ප්‍රතිකාර ප්‍රතිරෝධය (සති 6ක් ඇතුළත විවිධ ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධ භාවිතා කළත් ලක්ෂණ වලට සතුටුදායක ලෙස ප්‍රතිචාර දැක්වීමට අසමත් වීම) 20% ක් පමණ වේ
අනෙක් ඖෂධ වලට ("ප්‍රතිකාර-ප්‍රතිරෝධී" හෝ "දුර්දාන්ත" හින්නෝන්මාදයේදී) දුර්වල ලෙස ප්‍රතිචාර දක්වන පුද්ගලයින්ට Clozapine සඵල ප්‍රතිකාරයක් විය හැක
නමුත් එහි 4% ක් පමණ පිරිසකට ලක්විය හැකි අවකණිකාසයිටතාව (agranulocytosis) නම් (සුදු රුධිරාණු සෛල ප්‍රමාණය අඩු කරන) බරපතල අතුරු ආබාධ තත්ත්වයක් ඇති විය හැක
අතුරු ආබාධ සලකන විට, නියම ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධ වැඩි ප්‍රමාණයක් extrapyramidal අතුරු ආබාධයට හවුල් විය හැකි අතර අනාකෘතික ඖෂධ භාවිතයෙන් බර සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කිරීමට, දියවැඩියාව හා පරිවෘත්තීය සංධාවයේ අවධානමක් ඇති විය හැක
අනාකෘතික ඖෂධ extrapyramidal අතුරු ආබාධ වලට ඉතාමත් අඩුවෙන් දායක වන නමුත් ඉහත කී වෙනස්කම් පමණක් වුවත් සැලකීමට බඳුන් කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් වේ
නව ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධ මඟින් දුර්ලභ නමුත් බරපතල ස්නායු සම්බන්ධ ආබාධයක් වන neuroleptic malignant syndrome (ස්නායු මාරක ආබාධය) වර්ධනය කිරීමේ හැකියාව ඇත්තෙන්ම අඩු කරන්නේද යන වග තවමත් අපැහැදිලිය
ඖෂධ දිනපතා ගැනීමට අකමැති හෝ නොහැකි පුද්ගලයින්ට තත්ත්වය පාලනය කර ගැනීම සඳහා දීර්ඝව ක්‍රියා කරන ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධ ගබඩාවක් වැනි සම්මිශ්‍රණයක් භාවිතා කල හැක
මෙය සාමාන්‍ය මුඛයෙන් ගනු ලබන ඖෂධ වලටත් වඩා රෝගය නරක අතට හැරීමේ අවධානම අඩු කරයි
මනෝ සමාජ මැදිහත්වීම් සංකලනයක් ලෙස භාවිතා කරන විටදී මෙම ප්‍රතිකාර පිළිබඳව දීර්ඝ කාලීන විශ්වාසයක් තිබිය යුතුය
අවුරුද්දකට වඩා වැඩි කාලයක් රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වා සිටියහොත් එවැනි පුද්ගලයින්ට ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධය නැවැත්වීම පිළිබඳව සලකා බැලිය හැකි බව ඇමෙරිකානු මනෝ චිකිත්සක සමාගම යෝජනා කරයි
මනෝ සමාජ
මනෝ සමාජ මැදිහත්වීම් ගණනාවක් හින්නෝන්මාදයට ප්‍රතිකාර ලෙස වැදගත් වනු ඇත
එවැනි කිහිපයක් ලෙස, පවුල හා සම්බන්ධ චිකිත්සාව, බලපෑමට පත් කරන සමාජය හා බැඳුණු ප්‍රතිකාරය, රැකියාවට අනුබලදීම, ඥාණාත්මක මැදිහත් වීම, කුසලතා පුහුණුව, ආර්ථික මැදිහත් වීම් ප්‍රතිඥාව සහ හොඳ කළමනාකරණයකට භාවිතා කරන මනෝ සමාජ මැදිහත් වීම් දැක්විය හැක
පවුල් චිකිත්සාව හෝ අධ්‍යාපනය, කෙනෙකුගේ මුළු පවුල් පද්ධතිය ගැනම කථා බහ කරන බැවින් එමඟින් රෝගය නරක අතට හැරීමත් රෝහල් ගත වීමේ අවශ්‍යතාවයත් අඩු කරයි
ඥාණාත්මක හැසිරීම් සම්බන්ධ චිකිත්සාවේ (cognitive-behavioral therapy - CBT) සඵලතාවේ සාක්ෂි අනුව ලක්ෂණ අඩු කිරීම හෝ රෝගය නරක අතට පත් කිරීමෙන් වැළකීම අඩු වේ
කලා හෝ නාට්‍ය චිකිත්සාව හොඳාකාරව පර්යේෂණයට භාජනය වී නොමැත
ගවේෂණ ඉසව්

minocycline භාවිතා කර හින්නෝන්මාදයට පිළියම් කිරීමෙන් තාවකාලීන ප්‍රතිලාභ ලබා ගත හැකි බව පර්යේෂණ වලින් අන්නවරණය වී ඇත
Nidotherapy හෝ හින්නොන්මාදයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින්ගේ වටාපිටාව වෙනස් කිරීමට උත්සාහ යෙදීමෙන් ඔවුන්ට ක්‍රියාවන් දැක්වීමේ හැකියාව වර්ධනය වන බවත් දැනට අත්දැක ඇත
නමුත්, එහි සඵලතාවය පිළිබඳව තවමත් නිසි සාක්ෂී නොලැබී ඇති බැවින් එය නිශ්චිතවම නිවැරදිදැයි ප්‍රකාශ කල නොහැක
මූලාශ්‍ර

බාහිර යොමු

 

 
Psychosis
Psychopathology
Psychiatric diseases and disorders
Psychiatric diagnosis
හැමිල්ටන් (/ˈhməltən/
2011 ජනගහනය 519,949
නාගරික ජනගහනය population 670,580
සංගනනය කළ නගරබද ජනගහනය population 721,053)යනු කනේඩියානු ප්‍රන්තයේ ඔන්ටරියොහි පිහිට වරාය නගරයකි
1982 යුද්ධයෙන් පසු ජොර්ජ් හැමිල්ටන් විසින් ඩුරන්ඩ් ගොවිපල මිලදි ගත් පසු බටහිර ඔන්ටාරියෝ විලෙහි බිහිවූ ජනාකිර්ණ සහ කර්මික කලාපය පසුව ගොල්ඩන් හෝස්ශොර් විය
2001 ජනවාරි පලමු වෙනිදා හැමිල්ටන් නගරය, පෙර වූ පැරණි නගරය, ප්‍රාදේශීය පළාත්බද මහ නගර සභාවේ පහළ ස්තරය සහ ප්‍රාදේශීය රජයේ ඉහළ ස්තරය ඒකාබද්ධ කර පිහිටුවන ලදී
එහිදී පරණ නගරයේ පදිංචිව සිටි පදිංචිකරුවන් හමිල්ටෝනියන්ස්වරු ලෙස නම් කෙරුණි
1981 සිට මෙම පුරවරය කැනඩාවේ 9වෙනි විශාලතම සහ ඔන්ටාරියෝහි 3වන විශාලතම නගරය වේ
රාජකීය උද්භිත උද්‍යානය, කැනේඩියානු වොප්ලේන් හෙරිටජ් කෞතුකාගාරය, බෘස් මාවත, මැක්මාස්ටර් විශ්වවිද්‍යාලය සහ මොහැව්ක් විද්‍යාලය හැමිල්ටන් තම නිවහන කරගෙන සීටී. කැනේඩියානු පාපන්දු ජයග්‍රහණයේ මැදුර, පහල හැමිල්ටන් නුවර හැමිල්ටන් නුවර ශාලාවට දකුණු පසින් දිස්වන අතර, ඊට විරුද්ධ පැත්තේ නැගෙනහිර දෙසින් කැනේඩියානු පාපන්දු ලීගයේ හැමිල්ටන් ටිය්ගර්-කැට්ස් නව ටීම් හොර්ටන්ස් පිටියේ ක්‍රීඩා කරමින් සිටිනු ඇත
ටිම් හොර්ටන්ස් පිටිය 2015 පැවැත්වෙන පැන් ඇමරිකානු තරග සඳහා ඉදි කළ ක්‍රීඩාංගනයකි
වෙනස් වූ පරිසර පද්ධතිය නිසා විවිධ රුපවාහිනී සහ චිත්‍රපටි නිෂ්පාදන රැසක් හැමිල්ටන් නගරයේ දර්ශන ගත කර තිබේ
හැමිල්ටන් රුපවාහිනී සහ චිත්‍රපට කාර්‍යන්ශය මෙම නිෂ්පාදන අධීක්ෂණය කරයි
2006 වසරේ නිකුත් වූ ග්ලෝබ් සහ මේල් පුවත් ලිපියෙහි ගෝ වෙස්ට්, යන් ආටිස්ට් ශීර්ෂය යටතේ අවධානයට ලක් කළ හැමිල්ටන් නගරයේ කලා සහ සංස්කෘතික පිබිදීම විශාල අවධානයක් දිනා ගත්තේය
මෙම ලිපිය තුලින් නගරයේ වූ කළා ගැලරි, සැටලීම් මැදිරි සහ චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය පිළිබඳව අවධානය යොමු කර තිබුණි
ඉතිහාසය 

පෙර- යටත් විජිත යුගයේ දුබල රතු ඉන්දියානුවන්හට මෙහි මුල් බිම්හි බහුතරයක් හිමිව තිබුණද, ක්‍රම ක්‍රමයෙන් විදේශීය ජාතීන් 5හකට(පසුව 6කට)(ඉරොකියුසිස්වරු) යටත් වෙමින් සිට අවසානයේ හුරෝන්වරුන්ට සහ ප්‍රංශ ජාතීන්ට එරෙහිව බ්‍රිතාන්‍යයන්ට සහය දැක්වීය
පහල නගරයේ රජ විදිය ලෙස පෙර හදුන්වන ලද ඉරොකිඔඉස් හවුලෙහි සාමාජිකයෙකු විසින් මොහැව්ක් මාවත ලෙස නම් කරන ලදි
1784දී 10,000ක් එක්සත් වූ රාජ්‍ය පාක්ෂිකයෝ උතුරු කැනඩාවේ(වර්තමානයේ දකුණු ඔන්ටාරියෝ)හි කුඉන්ටේ බොක්ක අවට සහ ඔන්ටාරියෝ ඇළ සහ මොන්ට්‍රියල් අතර වූ ශාන්ත ලෝරන්ස් ගඟ අවට පදිංචි වුහ
එතරම් තද රාජ්‍ය පාක්ෂිකයන් නොවුවත් පසුව මිල පහසුව සහ ඉඩම් සඳහා ඇමරිකනුවන්ද පසුව පදිංචි වුහ
ඒ සමගම බ්‍රිතාන්‍යයට පාක්ෂික ඉරොකිඔසිස්වරුද ඇමරිකාවේ සිට පැමිණ ඔන්ටාරියෝ ඇල අසල පදිංචි වුහ
ජෝර්ජ් හැමිල්ටන් විසින් හැමිල්ටන් නගරය නිර්මාණය කරන ලද අතර 1812 යුද්ධය අවසන් වීමත් සමගම බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජික ජේම්ස් ධුරෑන්ඩ් විසින් ගොවිපල ඉඩම් මිලට ගත්තේය
උතුරුකරයේ ඉඩම් හිමි නතානියෙල් හෝසන්, ජෝර්ජ් හැමිල්ටන් සමග එක්ව හැමිල්ටන් නුවර සඳහා උසාවි පරිශ්‍රයක් සහ බන්දනාගාරයක් සදහා වූ යෝජනාවලිය ඉදිරිපත් කරන ලදී
හැමිල්ටන් විසින් ඒ සදහා අවශ්‍ය ඉඩම සැපයීය
හොසන් සහ හැමිල්ටන් විසින් පසු කාලීනව නාගරික භුමිය බවට පත් වූ විකුණන ලද ඉඩම් ධුරන්ද්ට පැවරුහ
මුල් යුගයේ මෙම නගරය ගෝ දිස්ත්‍රික්කයේ තිබු සුවිශේෂම නගරය නොවේ
1832 වන තුරුම ස්ථිර බන්ධනාගාරයක් ඉදිනොකල අතර 1833 පෙබරවාරි 13 දින නගරසීමා සහ නගර පොලීසිය පිහිටු වීය
1846 ජුනි 6 දින පාර්ලිමේන්තු පනතකින් නගරය රාජකාරී නගරයක් ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී
නගරය කාලයත් සමග සංවර්ධනය වූ අතර ප්‍රමුඛ ගොඩනැගිලි කීපයක් ඒ සමග ඉදි විය
ඒ අතර කැනේඩියානු ග්‍රෑන්ඩ් ලොජ් (1985), බටහිර ෆ්ලට්බෝරා මෙතෝදිස්ත පල්ලිය (1879), පොදු පුස්තකාලය (1890) සහ රය්ට් හවුස් දෙපාර්තමේන්තු කොටුව (1893) වේ
1877-1878 වසර තුළ කැනේඩියානු පළමු වානිජ්‍ය දුරකතන සේවාව, ප්‍රථම බ්‍රිතාන්‍ය දුරකථන හුවමාරුව සහ දෙවන උතුරු ඇමරිකානු දුරකථන හුවමාරුව පිහිටුවන ලදී
නගරයෙහි කැට්රැන්ට් පවර් සමාගම සතු වූ අන්තර් නාගරික ඉලෙක්ට්‍රොනික දුම්රිය මාර්ගයද මෙකල ඉදි විය
කාර්මික වෙළඳ කටයුතු පුළුල් වීම සමග 1906දි ඇතිවූ හැමිල්ටන් වීදි දුම්රිය වර්ජනය හමුවේ වුවද හැමිල්ටන් ජනගහනය 1900 සිට 1914 දක්වා දෙගුණ විය
තවද 1910දි ස්ටේල්කෝ සහ 1912දි ඩොෆස්කෝ ලෙස යකඩ කම්හල් දෙකක්ද, 1914 සහ 1922 පිලිවෙලින් ප්‍රොක්ටර් සහ ගැම්බල් සහ බීච්-නට් අසුරන කම්හල නමින් නිෂ්පාදන කම්හලද ස්ථාපිත විය
1960 වන තුරු ජනගහනය සමග ආර්ථික වර්ධනය හමුවේ 1929දි පිගට් ගොඩනැගිල්ල ඉදිකර ටොරොන්ටෝහි වූ මැක්මාස්ටර් සරසවිය හැමිල්ටන් දක්වා ගෙන ආ අතර, දෙවන කැනේඩියානු ටයර් ඉස්ටෝරුව 1940දි ගුවන් තොටුපලද, ස්ටඩ්බ්‍රේකර් එකලස් කිරීමේ ඒකකය 1948ද  1934ද, පළමු ටීම් ටොරන්ට්ස් වෙළඳසැල 1964දීද පිහිටුවන ලදී
පසු කාලීනව විශාල වශයෙන් කාර්මික කම්හල් පාඩු ලබමින් වැසි යන තත්වයකට පත්වූ අතර ආර්ථිකය ප්‍රවාහනය, අධ්‍යාපනය සහ සෞඛ්‍ය වැනි සේවා අංශ කෙරේ යොමුවිණි
2001 ජනවාරි 01දින නව හැමිල්ටන් නගරය හැමිල්ටන් පළාත්බද නාගරිකය සහ අන්කාස්ටර්, ඩුන්ඩාස්, හැම්බ්‍රෝ, ග්ලැන්බ්රූක් සහ ස්ටෝනි ක්‍රීක් යන නගර එක්කර පිහිටු වීය
ඊට පෙර පැවති හැමිල්ටන් නගරයෙහි 331,121ක්වූ හමිල්ටෝනියන්වරු සමග 100ක් අසල්වැසි ප්‍රදේශ වූ අතර පසුව, 519,947 ලෙස ජනගහනය වර්ධනය විය
1997දි ප්ලාස්ටිමට් ප්ලාස්ටික් කම්හලේ ඇති වූ ගින්න සමග නගරය කලැබීමට පත් වූ අතර, මේ නිසා ජීවිත සහ දේපල හානි සිදු විය
රසායනික පිළිස්සුම් සහ කාබනික ද්‍රව්‍ය වාතයට මුසුවීමද ඊට අමතරව ටොන් 400ක් PVC ප්ලාස්ටික් විනාශවිණි
භූගෝලය 

හැමිල්ටන් පිහිටා තිබෙන්නේ දකුණු ඔන්ටාරියෝහි, නයගරා පෙනින්සුලා බටහිරදිග සහ ඔන්ටාරියෝ ඇළට බටහිරට වන්නටය
නගරයේ බොහෝ ප්‍රදේශයක් දකුණු නගරයද ඇතුලත්ව පිහිටා තිබෙන්නේ දකුණු වෙරලාසන්නවය
භුගොලියව ගෝල්ඩ් හොස්ශෝව්ට වඩා ආසන්නව හා ටොරොන්ටෝ සහ බෆලෝ, නිව්යෝක් මධ්‍යයේ හැමිල්ටන් නුවර පිහිටා ඇත
භෞතිකව හදුනා ගතහැකි ස්ථාන අතර උතුරු කෙලවරේ හැමිල්ටන් වරාය සහ නගරය හරහා ගලායන නයගරා මොහොර නගරය ඉහළ සහ පහල කොටස්වලට නගරය වෙන් කරයි
නගරයේ උසම ස්ථානය ඔන්ටරියෝ ඇළ මට්ටමේ සිට මීටර් 250 (820')ක් උසක් පවතී
දේශීය ඉතිහාස මත පල කරන්නවුන්ගේ සියලුම වාර්තා වලට අනුව මෙම දිස්ත්‍රික්කය ස්වදේශීය උදාසීන ජාතික මිනිසුන් විසින් අටිවන්දරෝනියා ලෙස හදුන්වා ඇත
මුල්ම හැමිල්ටන් පදිංචිකරුවන් වුයේ බේ මෙකස්සා(අලංකාර ජලය) අබෝජියන්වරුය
හැමිල්ටන්, කියුබානු රචක මේරි සෝඩර්ස්ටෝම් විසින් රචනා කරන ලද "Green City" කෘතියේ "People Nature and Urban Places" විස්තර කරන නගර 11න් එකකි
එම කෘතියේ සෝඩර්ස්ටෝම් විසින් 1930හිදී විසු තෝමස් සොඩශෝම්  සහ එම පවුල පිළිබඳව වර්ණනා මුඛයෙන් විස්තර කර ඇත්තේ ඔවුන් විසින් ගොඩනගන ලද උද්‍යාන, හරිත බිම් සහ මං මාවත් නිසාය
හැමිල්ටන් වරාය Beachstrip නම් විශාල වැලි පරයකින් යුක්ත ස්වභාවික වරායකි
මෙම වැලි පරය හිම යුගයේ ගඟේ ජලය උස් පහත් වීම නිසා ඇති වුවක් ලෙස සලකන අතර එය ගිනිකොන දිග සිට මධ්‍යම පහළ නගරය හරහා මොහොර දක්වා දිවෙයි
හැමිල්ටන් ගැඹුරු මුහුදු තොටුපලට පටු නැව් ඇල මාර්ගයක් වැටි ඇති අතර එය හරහා යන QEW's Burlington Bay James N
Allan Skyway සහ Lower Canal Lift පාලම් වැටි ඇත
1788 සහ 1793 අතර කාලයේ ඉහල ඇල නියම්ගම් මිනුම්කර නම්කරන ලදි
මෙම ප්‍රදේශය මුලදී හදුන්වා ඇත්තේ Head-of-the-Lake ලෙසය
Barton(දැන් Downtown හැමිල්ටන්) නින්ද ගමෙහි උපන් John Ryckman විස්තර කරන පරිදි 1803දී මෙම නුවර ගන කැලැවකි
වෙරළ අන්තයට ලඟා විය නොහෙකි තරම් ගණව වැවී තිබු මෙහි මිනිසුන් ඇති කල ඌරන් වලසුන් විසින් දඩයම් කරන ලදී
එම නිසා මුල් පදිංචි කරුවන්ට වලසුන් සමග පොර බැදීමට සිදුවිය
වෘකයන් පාත්තයන් සහ බැටළුවන් ආහාරයට ගත් නිසා පදිංචිකරුවෝ ඔවුන්ටද උගුල් ඇටවීය
මුල් පදිංචි කරුවකු සහ දේශපාලන නායකයෙකු වූ ජෝර්ජ් හැමිල්ටන් බර්ටෝන් ගමේ උතුරු කොටසේ භුමිභාගය 1815දී පිහිටුවීය
නැගෙනහිර-බටහිර යා කෙරෙන ඉන්දියානුවන් විසින් ගොඩ නංවන ලද අඩි පාරවල් ඔහු විසින්ද පවත්වාගෙන ගිය අතර උතුරු දකුණු මාවත් ජාලාකාරව ඔහු ගොඩ නැගීය
නැගෙනහිර-බටහිර මාර්ග James Street සහ Highway 6 හමුවන ලෙස වීය
තවද උතුරු-දකුණු මාවත් King Street සහ Highway 8 හමු වන ලෙස විය
1816දී මුළු නගර සැලැස්මම ප්‍රසිද්ද කරනලදී
ජෝර්ජ් හැමිල්ටන් විසින් ඇමෙරිකානු දේශ සීමාවල භාවිත කල සහ ඉහල කැනඩාවේ යොදා ගත් කොටු සැළැස්ම උපයෝගී කරගත්තේය
හැමිල්ටන් Conservation Authorityයට හෙක්ටයාර 4500(අක්කර 11100)ක ඉඩම් සමග 310ක් ස්ථාන වල වූ හෙක්ටයාර 1077(අක්කර 2661)ක පතන බිම් අයත් විය
උයන් සියල්ලම පාහේ නයගරා මොහොර හා සමගාමිව ඉදි වී ඇති අතර, පයින් ගමන් කල හැකි බ්රුස් ට්‍රෛල්ද නයගරා මොහොර හරහා වැටි ඇත
තවද හැමිල්ටන් නුවර 100කට අධික දියඇලි සහ කඳුරැලි වලට නිවහන වෙයි
ඉන් විශාල ප්‍රමාණයක් ද ඇත්තේ බ්රුස් ට්‍රෛල් සහ නයගරා මොහොර ආසන්නවය
දේශගුනය 
හමිල්ටන්හි වෙනස්වන සුළු මහද්වීපික තෙත් දේශගුණයක් පවතී
නමුත් මෙම දේශගුණය කැනඩාවේ අනෙක් ප්‍රදේශ හා සසදන විට මධ්‍යම සෞම්‍ය දේශගුණයකි
හමිල්ටන්හි ඔන්ටාරියෝ ඇල සමග ඇති මොහොර නගරය ප්‍රධානව කොටස් දෙකකට වෙන් කරන අතරම වෙන් කර හඳුනාගත හැකි දේශගුණ වෙනස්කම් පෙන්වයි. ඒ අතරම පරිසර දුෂණය සහ කර්මාන්ත වර්ධනය මේ සදහා තවත් හේතුවකි
වානේ කර්මාන්තය සහ රථවාහන මගින් වායු දුෂණය මෙයට බලපා ඇත
පහළ නගරය ඔන්ටාරියෝ විලෙහි ගිනිකොන දිග Dfa climate zoneයට අයත් අතර, ඉහල නගරය Dfb climate zoneයට අයත්ය
මුල් වසන්ත දිනයන්හි සවස් යාමයේ ඇළවල උෂ්ණත්වය පහළ යන අතර වෙරළ ප්‍රදේශ විශේෂයෙන් සිසිල් වෙයි
ඒ සඳහා බලපාන්නේ ඊසානදිග වඩදියයි
ජනවිකසනය 

2006 කැනේඩියානු සංගණනයට අනුව පදිංචිකරුවන්ගෙන් 20%කට වැඩි පිරිසක් කැනඩාවේ උපන්නවුන් නොවේ
කැනඩාවේ නගර අතරින් හමිල්ටන්හි තෙවනුව වැඩිම ජනගහනයක් වෙසෙන අතර දෙවෙනි වන්නේ ටොරොන්ටෝ 49% සහ වැන්කුවර් 39% වලට පමණි
2001 සිට 2006 දක්වා සමයේ විදේශික උපත් ජනගහනය 7%කින් ඉහල ගොස් ඇති අතර හැමිල්ටන් නුවර මුළු ජනගහනයද(CMA) 4.3%කින් ඉහල ගොස් ඇත
නමුත් 2001දී හැමිල්ටන් වෙත පැමිණෙන සංක්‍රමණික පදින්ච්කරුවන්ගේ ප්‍රතිශතය 1.9% ලෙසම විය
20800ක් ලෙස ඉහල ගිය සංක්‍රමණිකයන්ට හැමිල්ටන් නිවහන විය
ඉන් අඩක්ම ආසියානු සහ මැදපෙරදිග විසුවන් වේ
තවද 23%ක ප්‍රමාණයක් යුරෝපියන් වේ
හමිල්ටන්හි වෙසෙන්නවුන්ගෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් ඉතාලි, ඉංග්‍රීසි, ස්කොට්ලන්ත, ජර්මානු සහ අයර්ලන්ත පරම්පරා වලින් පවත එන්නවුන්ය
පුද්ගලයන් 10දෙනෙකුගෙන් 3දෙනෙකු පවසන පරිදි ඔවුන්ගේ මුල් ජනවර්ගය ඉංග්‍රීසි වේ
එලෙසම සෑම ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයන් 5දෙනෙකුගෙන් එක්අයකු පවසන පරිදි ඔහු හෝ ඇය තනිව හෝ වෙනත් ජනවර්ගයක පුද්ගලයන් සමග වාසය කරයි
2011 කැනේඩියානු සංගණනය ජනවාර්ගිකත්වය පිළිබඳව සමීක්ෂණය නොකළ අතර 2011දී පැවති NHS-National Household Servay මෙම දත්ත හෙළි කළේය
සමීක්ෂණයට දායක වූ 509,635න් 125,010 (හෝ 24.5%)ක් දෙනා සංක්‍රමණිකයන්ය
27,750ක් දෙනා(5.4%) සංක්‍රමණය වී ඇත්තේ 2001 සහ 2011 අතර කාලයේය
සංක්‍රමණය වූ රටවල් අනුව පහත අනුපිළිවෙලින් දක්වා ඇත
11,610 (9.3%)
පෝලන්තය
5,950 (4.8%)
ඉන්දියාව
5,930 (4.7%)
පෘතුගාලය
5,775 (4.6%)
පිලිපීනය
5,285 (4.2%)
ක්‍රොඑශියාව
4,840 (3.9%)
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
4,290 (3.4%)
ඉරාකය
3,855 (3.1%)
චීනය (හොං-කොං සහ මැකාවු ඇතුළුව)
3,740 (3.0%)
ජර්මනිය
3,345 (2.7%)

2014 පෙබරවාරි නගර කවුන්සිලය මගින් හැමිල්ටන් නුවර නාගරික සේවාහි ලැයිස්තුගත නොවූ සංක්‍රමණිකයන්ට තම පදිංචිය ගැන අවදානමක් එක් කරමින් හැමිල්ටන් නුවර ආරක්‍ෂිත පුරවරයක් යනුවෙන් නම් කළේය
හැමිල්ටන් නගරය සතුව විශාල ප්‍රංශ ජාතිකයන් පිරිසක් වෙසෙන අතර ඔවුන්ට ප්‍රංශ බසින් ප්‍රාදේශීය සේවා ලබා දෙයි
ඔන්ටාරියෝහි නගර කාර්යාලයෙහි අවම වශයෙන් 5000ක් ප්‍රන්ශවරු සිටින බැවින් ද්වි භාෂාමය සේවා සැපයීම වැදගත්ය
ප්‍රංශ පාසල් සහ පල්ලි දැකිය හැකි අතර 1971දී ඉදි කල සංස්කෘතික සහ සමාජ මධ්‍යස්ථානයක්ද හමිල්ටන්හි තිබේ
හැමිල්ටන් පදිංචියට පැමිණි පිටස්තර ජාතීන් අතර පෙර යුගොස්ලෝවියව, පෝලන්තය, ඉන්දියාව, චීනය, පිලිපීනය, සහ ඉරාකය ප්‍රධාන වේ
වයස අවුරුදු 14 හෝ ඊට අඩු ජනගහනය 17.8%ක් වන අතර අවුරුදු 65ට වැඩි 14.9%ක්ද වෙසෙන හැමිල්ටන් නුවර සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව වසර 39.6කි
විශාල වශයෙන් භාවිතා වන ආගම ක්‍රිස්තු ධර්මය වන අතර සංක්‍රමණික ආගම්ද වර්ධනය වෙමින් පවතී
67.6%ක් ක්‍රිස්තු ධර්මයද, 6.5%ක් එක්සත් පල්ලි භක්තිකයන්ද, 6.4%ක් අන්ග්ලිකන්වරුද, 3.1%ක් ප්රෙස්බෙටෙරියන්වරුද, 2.9%ක් ක්‍රිස්තියානු ඔතොඩොක්ස්වරුද, 3.7%ක් ඉස්ලාම්වරුද, 0.9ක් බෞද්ධයන්ද, 0.8ක් සික්වරුද සහ 0.7ක් යුදෙව්වන්ද වශයෙන් හැමිල්ටන්හි වෙසේ
පහත තොරතුරු 2011 NHS සමීක්ෂණ ප්‍රතිපල වේ
ආර්ථිකය  

 ගොඩනැගිල්ල

ඔන්ටාරියෝහි ප්‍රධානම නිෂ්පාදන කටයුත්ත නිෂ්පාදනයයි
තවද ටොරොන්ටෝ-හැමිල්ටන් ප්‍රදේශය කැනඩාවේ වැඩියෙන්ම කාර්මීකරණය වූ නගරයයි
ඔශාවා ප්‍රදේශයේ සිට ඔන්ටාරියෝ ඇළෙහි බටහිරදිග සිට නයගරා ඇල්ල දක්වා ප්‍රදේශය හදුන්වන්නේ ගෝල්ඩන් හෝස්ෂු ලෙසය
එහි ජනගහනය ආසන්නව 2006දී මිලියන 8.1ක් විය
වෙස්ටර්න් හවුස් ජනාධිපති හර්බට් එච්. රොජ් විසින් හැමිල්ටන් 1954 ජනවාරි 12 දින වානිජ්‍ය මණ්ඩලයේදී පැවැත්වූ කතාවේදී සදහන් කලේ "හැමිල්ටන් පසුගිය වසර 50 තුලදී පමණක් අත් කරගෙන ඇති සංවර්ධනය හැමිල්ටන්, ටොරොන්ටෝ නගර ඇතුළුව මෙම ප්‍රදේශයේ ඇති පුරවර ප්‍රමාණයෙන් පෙනීයයි
"

60%ක් වානේ නිෂ්පාදනය කරන්නේ කැනඩාවේ Stelco සහ Dofasco කර්මාන්තශාලා වලය
තවද හැමිල්ටන් නුවර කැනඩාවේ වානේ අගනගරය ලෙසද හඳුන්වයි.  2004 වසරේ Stelco බංකොලොත් වීම සමග  2007 අගෝස්තු 26 දින United States Steel Corporation විසින් Stelco C$38.50ක කොටස් අගයකට මිලදී ගන්නාලද අතර එය සමස්ත වශයෙන් 76%ක Stelcoහි කොටස් හිමිකමකි
1999දි කැනඩාව තුල වඩාත් ලාභ උපයන වානේ කම්හලවූ Dofasco 2000 වසරේදී උතුරු ඇමරිකාව තුලද ලභාදායිම වානේ නිෂ්පාදකයා විය
එය සතුව 7300ක් සේවක පිරිසක් වාර්ෂිකව වානේ ටොන් මිලියන 4ක වානේ ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය සදහා දායක විය
කැනඩාවේ සමස්ත පැතලි රෝල් කළ ශීට් වානේ නිෂ්පාදනයෙන් 30%ක් වූ Dofasco වර්තමානයේ ලොව විශාලතම වානේ නිෂ්පාදන Arcelor Mittal මවු සමාගම පවතියි
1940දි John C
Munro Hamilton International Airport භාවිත කරන ලද්දේ යුධ සමයේ ගුවන් හමුදා පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසය
දැන් එය TradePort International Corporation විසින් පරිපාලන කටයුතු මෙහෙය වේ
එම සමාගම 1996 තිබු 90,000ක් වූ මගී ධාරිතාව වසර 2002 වන විට 900,000 දක්වා සීග්‍ර ලෙස වර්ධනය කර ගන්නා ලදී
ගුවන් තොටුපලෙහි මාධ්‍ය කාලීන අරමුණු අතර මගී ධාරිතාව මිලියන 5ක් දක්වා සේවා සැපයීම කැපී පෙනෙයි
Hemson Consulting මගින් පලකෙරුනු වාර්තාවට අනුව 2031 වන විට රැකියා 90,000ක් ගොඩ නැගිය හැකි අතර ඒ සදහා අවශ්‍ය හෙක්ටයාර 1000ක තරම් ඉඩම්ද හැමිල්ටන් නුවර සතු වේ
නමුත් විරුද්ධ මත දරන පාර්ශවයන්ගේ අදහසට අනුව මෙම ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමට ප්‍රථම බදු ගෙවන ජනතාවගේ පහසුව සැලසීමට කටයුතු කිරීම වැදගත්ය
අපරාධ 
"සමස්ත දරුණු අපරාධ දර්ශකය"ට අනුව කැනඩාවේ 2001 වසර වන විට හැමිල්ටන් නුවර 21 වන ස්ථානයේ පසු විය
නමුත් 2010 පොලිස් වාර්තා වලට අනුව හැමිල්ටන් 21වන ස්ථානයේ සිට දෙවන ස්ථානයට පත්ව ඇත
පරිපාලනය 

[[File
Federal Building Hamilton
JPG|left|thumb|බේ ස්ට්‍රීට්හි Federal Buildingගොඩනැගිල්ල
හැමිල්ටන් වැසියන් අයත් වන තුන් ආකාර වූ පරිපාලන ව්‍යුහයක් පවතී
ෆෙඩරල් නියෝජනය යටතේ සාමාජිකයන් 5දෙනෙකු පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන අතර එම සාමාජිකයන් 5දෙනා Ancaster—Dundas—Flamborough—Westdale, Hamilton Centre, Hamilton East—Stoney Creek, Hamilton Mountain, සහ Niagara West—Glanbrook කොට්ටාශ වලින් තෝරා පත් කර ගැනේ
දිස්ත්‍රික් මට්ටමෙන් තෝරා ගන්නා සාමාජිකයන් 5දෙනා ඔන්ටාරියෝහි මෙම පංච ප්‍රදේශයන්හි නීති සම්පාදනය සදහා දායක වෙති
නාගරික මට්ටමේදී එක නගරාධිපතිවරයකු කොට්ටාශ 5හටම පත් වන අතර හැමිල්ටන් නුවර ප්‍රාදේශික 15ට වෙන වෙනම නාගරික මන්ත්‍රීවරු හැමිල්ටන් නුවර කවුන්සිලයට තෝරා පත් කර ගැනේ
එයට අමතරව සැම ප්‍රදෙශිකයකම පාසල් කටයුතු අධීක්ෂණය සදහා පාසල් මණ්ඩල භාරකරුවකුද මෙහිදී තෝරා ගැනේ
නගර සභා ඡන්දය සැම වසර 4කටම වරක්ම පවත්වන අතර අවසන් වරට 2010 ඔක්තෝම්බර් 25 දින පවත්වන ලදී
ඒ අනුව මීලග මැතිවරණය 2014 ඔක්තෝම්බර් 27 දිනට යෙදි ඇත
හැමිල්ටන් නගර කවුන්සිලයට පාලන බලතල ලබාදි ඇත්තේ ඔන්ටාරියෝ නාගරික මණ්ඩලය මගිනි
ඔන්ටාරියෝ දිස්ත්රික්කයේ අපරාධ සංග්‍රහය මුලිකවම අපරාධ සහ දඬුවම් සම්බන්දව විස්තර ඇතුලත් අතර හැමිල්ටන් පොලිස් සේවය සාමුහික සහ ප්‍රාදේශීය නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ලා බැඳී සිටියි
තවද හැමිල්ටන් නුවර සැලකිය යුතු තරම් හමුදා බලයක් පවතින අතර එයට හේතුව වන්නේ John Weir Foote Armoury පිහිටා ඇත්තේ Royal Hamilton Light Infantry නිවහන, 11th Field Hamilton-Wentworth Battery සහ Argyll and Sutherland Highlanders නිවහන කරගනිමින් පහල නගරයේ James Street Northහි මධ්‍යයේ වීමයි
අධ්‍යාපනය 
හැමිල්ටන් නුවර තැපැල් ඉගෙනුම් ද්විතීක අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථාන කීපයක්ම පිහිටුවා ඇති අතර එම මධ්‍යස්ථාන මගින් සෘජු සහ වක්‍ර රැකියා රැසක්ම අධ්‍යාපන සහ පර්යේෂණ ක්ෂේස්ත්‍රයන්හි ජනිත කර ඇත
1930දී හැමිල්ටන් වෙත ගෙන ආ McMaster විශ්ව විද්යාලය වර්තමානයේ 22,000ක් සිසුන් ඉගෙනුම ලබන සේම ඉන් 3න් 2ක්ම හැමිල්ටන් නුවරට පිටින් පැමිණි ශිෂ්‍යයෝය
ඔන්ටාරියෝහි පිහිටි Brock University] of St
Catherines මුලිකවම ගුරු පුහුණුව සදහා පිහිටුවන ලද්දකි
හැමිල්ටන්හි විද්යාල අතර, 
 McMaster Divinity College, 1957දි ඇරඹි Baptist Convention of Ontario and Quebec අනුබද්ධිත ක්‍රිස්තියානි පුජක විද්‍යාලයකි
Mohawk College,1967 ඇරඹි ව්‍යවහාරික කලා සහ තාක්ෂණය පුර්ණකාලීන සිසුන් 10,000ක්, අර්ධකාලීන සිසුන් 40,000ක් සහ පුහුණු සිසුන් 3000කින් යුක්ත වේ
Columbia International College කැනඩාවේ විශාලතම පෞද්ගලික නවාතැන් සහිත පාසලයි
රටවල් 73කින් පැමිණි සිසුන් 1700ක් මෙහි ඉගෙනුම ලබයි
Redeemer University College, 1982දි ඇරඹි නිදහස් කලාව සහ විද්යාව පිලිබඳ පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාලයකි
හැමිල්ටන් කලා සංරක්ෂනාගාරය ප්‍රදේශයේ තරුණ නළු නිළියනට, නැටුම් කරුවනට, සංගීතඥයන්ට, ගායකයන්ට සහ දෘශ්‍ය කලාකරුවන්ට විවිධ අවස්ථා ගෙන එයි
මෙම පාසැල යතුරු පුවරු චිත්‍රාගාරයක්, විශාල නර්තන චිත්‍රාගාර කීපයකින්, නුර්තන ශාලා සහ 300 දෙනෙකුට ආසන පහසුකම් ඇති සංගීත ශාලාවකින් යුක්ත වෙයි
මෙහිදී HCA වැඩසටහන් 90කින් අවුරුදු 3-93ත් අතර ඕනෑම කෙනෙකුට තම කලා කුසලතා සංවර්ධනය සදහා එකම වහලක් යටින් සේවා ලබා ගත හැක
1973දි ඇරඹි හැමිල්ටන් සාහිත්‍ය කවුන්සිලය ලාභ උපයීම අරමුණු කර නොගත් ආයතනයක් වන අතර එමගින් මුලික කියවීම, ලිවීම, ඉංග්‍රීසි කතාකරන අය සදහා ගණිතය ලෙස විවිධ විෂය ඉගැන්වේ
මෙහිදී ඒක පුද්ගල ගුරු-ගෝල ආකාරයට නොමිලේ ඉගෙනුම් කටයුතු සිදු කෙරෙයි
හමිලන්හි Centre for Cultural Renewal and Cardus ද්වි බුද්ධි මණ්ඩලයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය,සමාජීය, සංස්කෘතික, ආර්ථික, අධ්‍යාපනය වැනි ක්ෂේස්ත්‍ර වල ක්‍රියාකාරීත්වයට සෘජුව දායක වන අතරම, LexView Policy Journal සහ Comment Magazine ප්‍රකාශයටපත් කරයි
සංස්කෘතිය 

හැමිල්ටන් නුවර සතු ඓතිහාසික සහ සාමාජීය පසුබිම විදහා දැක්වෙන ස්ථාන රාශියක් පවතියි
ඒ අතර Canadian Warplane Heritage Museum,  National Historic Site (කැනඩාවේ වඩාත් ප්‍රකට වන්දනාමාන කරන ස්ථානයකි), Dundurn Castle (Upper Canadaහි අගමැති වෙසෙන නිල නිවසයි), Royal Botanical Gardens, Canadian Football Hall of Fame, African Lion Safari Park, Cathedral of Christ the King සහ Workers' Arts and Heritage Centre
1914දි අරඹන ලද හමිල්ටන්හි කලා ගැලරිය ඔන්ටාරියෝහි තෙවන විශාලතම පොදු කලා ගැලරිය වේ
McMaster Museum of Art (MMA), 1967දි අරඹන ලද අතර මෙහි 7000කට අධික ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ එකතුවක් පවතී
ඒ අතර ඓතිහාසික, නවීන මෙන්ම අධ්‍යතන යුගයේ කලා ඇතුලත්ය
හැමිල්ටන් නුවර සතුව නාට්‍ය සංස්කෘතියද පවතී
වෘත්තීය සමාගමක් වන Theatre Aquarius සහ නවක සමාගම් Players' Guild of Hamilton සහ Hamilton Theatre Inc
හි ක්‍රියාකාරීන් වේ
Woody Harrelson රහස් පරීක්ෂකයකු ලෙස රංගනයේ යෙදුනු 2009 තිර ගත වූ Defendor චිත්‍රපටය රූ ගත කර ඇත්තේ මෙහිය
එහි "Hammer Town" ලෙස කිහිපවරක්ම යොදා ගෙන ඇත්තේ හැමිල්ටන් සහ ටොරොන්ටෝ ප්‍රදේශයි
විශිෂ්ට පුද්ගලයන්

සහෝදරි නගර 
හැමිල්ටන් නුවර Flint, Michigan නුවර සහෝදරි නුවරක් ලෙස Canusa Gamesහිදී 1958දී එක්ව කටයුතු කර ඇති අතර එහිදී නවක ක්‍රීඩකයන් සදහා විශාල අවස්ථාවක් සැලසී ඇත
1957 සිට පවත එන මෙම නුවර අතර සම්බන්ධය කැනඩාවේ මෙන්ම ඇමරිකාවේද පැරණිම සම්බන්ධතාවයි.

මෙම නගරද හැමිල්ටන් නුවර හා සහෝදරි නගර ලෙස සැලකේ
Pittsburgh (U
)
  Fukuyama (Japan) (since 1976)
  Ma'anshan (China) (since 1987)
  Mangalore (India) (since 1968)
  Monterrey (Mexico) (since 1993)

  Racalmuto (Italy) (since 1986)
  Sarasota, Florida (U
) (since 1991)
  Shawinigan, Quebec (since 1958)
  Valle Peligna (Italy) (since 1990)

Other city relationships
Porto Alegre, (Brazil)

මේවාද බලන්න 

 Greater Toronto and Hamilton Area
 Hamilton ravine system
 Metrolinx

සටහන්

යොමුව

බාහිර සම්බන්දක 

 
Niagara Escarpment
Populated places established in the 1810s
Populated places on the Great Lakes
Port settlements in Ontario
අයිරින් සුළි කුණාටුව 1999 වසරේ අත්ලාන්තික් සුළු කුණාටු සමයේ දකුණු ෆ්ලොරිඩාව තරමක් දුරට විශාල හානියක් සිදු කෙරූ සුළි කුණාටුවකි
ඉන්දියානු ධජය සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියානු ව්‍යවස්ථාව පහත ආකාරයට විස්තර කර තිබේ
"ධජයෙහි ඉහල කොටසෙහි ඝණ කහ (Kesari) වර්ණයෙන්ද ,පහළ කොටස කොළ පැහැයෙන්ද වේ
මධ්‍ය ප්‍රදේශය සුදු පැහැ වන අතර එහි මධ්‍යයේ පිහිටි අශෝක චක්‍රය තද නිල් පැහැයෙන් සමාන පරතරයකින් යුක්ත ගරාදි 24 කින් සමන්විත වේ
"වත්මන් ඉන්දියානු ධජය, ඉන්දියානු රාජ්‍යයේ රාජ්‍ය ධජය බවට  පිළිගනු ලැබූයේ 1947 ජුලි 22දා පවත්වන ලද ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රණ සභාවෙහිදීය
මෙම ධජය, ඉන්දියාව ජනරජයක් වූ පසුව ද තබා ගනු ලැබිණි
ඉන්දියාවේ "ත්‍රිවර්ණ" යන පදය සෑම විටම ඉන්දියානු ධජය සිහිපත් කෙරේ
මෙම ධජයෙහි පදනම වනුයේ පින්ගලි වෙන්කයියා විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසයහි ධජය වන ස්වරාජ් ධජයයි
ධජය, නීතියට අනුව සෑදිය යුත්තේ මහත්මා ගාන්ධි විසින් ප්‍රකට කරන ලද ක්හාඩි නම් වූ විශේෂයෙන් අතින් නිම වන ලද කපු හෝ සේද රෙදි වර්ගයකිනි
ධජයේ නිමැවුම් ක්‍රියාවලිය හා පිරිවිතරයන් පනවනු ලබන්නේ ඉන්දීය ප්‍රමිති ආයතනයයයි
ධජයේ නිෂ්පාදනයේ අයිතිය දරණු ලබන්නේ ක්හාඩි ප්‍රවර්ධන හා ග්‍රාමීය කර්මාන්ත අධිකාරිය විසින් වෙන් කරන ලද ප්‍රාදේශීය කණ්ඩායමකටයි
කර්නාටක ක්හාඩි ග්‍රාමෝද්යෝග සම්යුක්ත සංහා 2009 හිදී ධජයෙහි තනි නිෂ්පාදකයා බවට පත් විය
ධජයේ භාවිතය නියම කරනු ලැබුයේ ඉන්දියානු ධජයේ ව්‍ය්වස්ථා සංග්‍රහය විසින් වන අතර රාජ්‍ය ලාංජනයේ නීතීන් ද අදාළ වේ
මූලික ව්‍යවස්ථාව අනුව පෞද්ගලික පුරවැසියන්ට ජාතික දිනයන්හිදී එනම් නිදහස් දිනය(ඉන්දියාව) හා ජනරජ දිනය(ඉන්දියාව) න්හිදී හැර අනෙකුත් දිනයන්හිදී භාවිතා කිරීම තහනම් වී තිබුණි
2002 හිදී පෞද්ගලික පුරවැසියන්ගේ අභියාචනයක් විභාග කිරීමෙන් අනතුරුව නවීන් ජින්දාල් විසින් ඉන්දියාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මඟින් ඉන්දියානු ආණ්ඩුවට ලද නියෝගයකින් පෞද්ගලික පුරවැසියන්ට ධජය භාවිතය සඳහා ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සිදු විය
පසුව ඉන්දියානු අමාත්‍ය මණ්ඩල සංගමය ධජය සීමිත භාවිතයන් සඳහා ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සිදු කෙරිණි
සංශෝධනයෙහිදී අමතර භාවිත සඳහා එනම් කිසියම් ආකාරයේ ඇඳුම් සඳහා යොදා ගැනීමට 2005 දී ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් ඉඩ අවස්ථා ලැබුණි
ධජයේ ගඟනාවතරණයෙහි මූලලේඛනය සහ එහි භාවිතයෙහි වෙනත් ජාතික හා ජාතික නොවන ධජයෙහි සම්බන්ධතාවය ධජ ව්‍යවස්ථාවට අනුව පාලනය කරනු ලැබිණි
ඝන කහ වර්ණයෙන් ධෛර්යය සහ පරිත්‍යාගය නිරූපණය කෙරේ
සුදු වර්ණයෙන් සත්‍ය, සමඟිය සහ පවිත්‍රතාවය ද, කොළ වර්ණයෙන් සමෘද්ධිය සහ අශෝක චක්‍රය මඟින් ධර්මය (ධාර්මිකතාවය) ද නිරූපණය කෙරේ
මෝස්තරය හා ගොඩනැඟිමේ කරුණු 

ඉන්දියානු ධජ ව්‍යවස්ථාවට අනුව ඉන්දියානු ධජයේ සමානුපාතය 2
3 වන අතර (ධජයෙහි දිග, ධජයෙහි පළලින් 1.5 කි)ධජයෙහි ඉරි ත්‍රිත්වය (ඉන්දියානු ඝන කහ (කේසාරි ව්‍යවස්ථාවේ පරිදි), සුදු සහ ඉන්දියානු කොළ පාට) පළල හා දිග සමාන විය යුතුය
අශෝක චක්‍රයෙහි ප්‍රමාණය ධජ ව්‍යවස්ථාවෙහි නියම වශයෙන් සඳහන් කර නොමැති වුවත්, අශෝක චක්‍රයෙහි සමාන පරතරයකින් යුත් ගරාදි විසි හතරකින් යුක්ත විය යුතුය
4.3.1 ඡේදයට අනුව "IS1
ඉන්දියානු ධජය සඳහා නිමැවුම් ප්‍රමිතීන්"
මේ සඳහා අශෝක චක්‍රයෙහි නව ආකාර ප්‍රමාණ්යන්හි තොරතුරු ඇතුළත් වගුවක් දැක්වේ
ධජ ව්‍යවස්ථාවට අනුව සහ IS1 අනුව අශෝක චක්‍රය ධජයෙහි දෙපැත්තෙන්ම තද නිල් පැහැයෙන් මුද්‍රණය හෝ පින්තාරු කළ යුතුය
පහත දැක්වෙනුයේ ඉන්දියානු ධජයේ වර්ණයන්හි ප්‍රබේදනයේ වෙනස්කම් දක්වමින් විශේෂණය කරන ලද ලැයිස්තුවකි
එහිදී තද නිල් පැහැය බහැර කරන ලද අතර 1931 CIE වර්ණ වට්ටෝරුවට අනුව නිම කරන ලද "IS1
ඉන්දියානු ධජයේ නිමැවුම් ප්‍රමිතීන්" අර්ථ දක්වා ඇත
තද නිල් පැහැය ප්‍රමිතියට අනුව IS
1803-1973 ට අනුව නිශ්චය කළ හැක
සංකේතනය 
1921 දී ගාන්ධි, ඉන්දියානු ජාතික සභාවට ධජය පිළිබඳව යෝජනා කරනු ලැබිණි
ධජය නිර්මාණය කරනු ලැබූයේ මචිලිපට්නම්හි කෘෂිකාර්මිකයෙක් වන පින්ගලි වෙන්කයියා විසිනි
මධ්‍යයෙහි සාම්ප්‍රදායික කටින රෝදය ගාන්ධිගේ අරමුණ වන ස්වකීය ඇඳුම් නිෂ්පාදනය කිරීමට විශ්වාසයක් ඇති ඉන්දියානුවන් තැනීම සංකේතවත් කරයි
මෝස්තරය පසුව වෙනස් කරන ලද අතර එහි සුදු තීරුව මධ්‍යයේ අනෙකුත් ආගමික ප්‍රජාව සහ කටින රෝදය සඳහා පසුබිමක් සපයනු ලැබිණි
දෙවනුව නිකායවාදී සම්බ්න්ධය මඟ හැරීමට වර්ණ තීරු තුනකින් සමන්විත සංකලනය ඝන කහ පාට, සුදු සහ කොළ පැහැය මඟින් ධෛර්යය සහ පරිත්‍යාගය ද,සාමය සහ සත්‍ය ද, භක්තිය සහ වීරත්වය අනුපිළිවෙලින් පෙන්නුම් කෙරේ
ඉන්දියාවට නිදහස ලැබී දින කිහිපයකට පෙර 194 අගෝස්තු 15 දින, විශේෂයෙන් පත් කරන ලද ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රණ සභාවේදී සියළු පාර්ශවයන්ට සහ ප්‍රජාවට ධජය පිළිගත හැකි සේ තිබිය යුතු බවට තීරණය කෙරිණි
එම නිසා ස්වරාජ් ධජයෙහි වෙනස් කරන ලද සංස්කරණය තෝරා ගත් අතර ත්‍රිවර්ණයන් එනම් ඝන කහ පැහැය, සුදු සහ කොළ පැහැය එලෙසම රඳවා ගැනිණි
කෙසේ වුවද චාකා වෙනුවට අශෝක චක්‍ර්‍රය යොදා ගනිමින් නීතිය සදාකාලීන චක්‍රයක් බවට නිරූපණය කෙරිණි
දර්ශනවාදියෙකු වන සර්වපාලී රාධක්‍රිෂ්ණන්, පසුකාලීනව පළමු ඉන්දියානු උප ජනපති සහ දෙවන ඉන්දියානු ජනපති, ධජයෙහි තිබිය යුතු ලක්ෂණ මෙසේ පැහැදිලි කළේය
ඉතිහාසය 
19 වන සියවසේදී ඉන්දියාව බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට යටත්ව තිබුණි
එම අවධියේදී ඉන්දියානු නිදහස් ව්‍යාපාරයේ පුරෝගාමීන් විසින් විවිධ රාජකීය අවස්ථා සඳහා විවිධ මෝස්තර වලින් යුත් ධජ බොහෝ ගණනක් භාවිතා කර තිබුණි
1857 කැරැල්ල හේතුවෙන් ස්ථාපනය කරන ලද බ්‍රිතාන්‍ය ආධිපත්‍යට අනුව එක් ධජයක අවශ්‍යතාවයේ අදහසක් ඉන්දියාව පාලනය කරන බ්‍රිතානන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරුන්ට ඇති විය
ඉන්දියාවේ තරුව(ධජය) නිර්මාණය, අපරදිග වංශාවලි ප්‍රතිපත්ති පදනම් කර ගත් හෙයින් අනෙකුත් බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතයන්ගේ එනම් කැනඩා හා ඕස්ට්‍රේලියා ධජයන්ට සමානත්වයක් පෙන්නුම් කෙරිණි
එක්සත් රාජ්‍ය ධජයෙහි ඉහළ වම් කොටසේ නිල් ධජය ද ඉන්දියානු තරුව රාජකීය කිරුළෙහි වැස්මෙන් සම්පූර්ණ වී දකුණු මධ්‍යයේ පිහිටා තිබේ
ඉන්දියාවේ විසඳිය යුතු කරුණු සඳහා ඉන්දීය තරුව නමින්, වික්ටෝරියා රැජින විසින් ඉන්දියාවේ  ඉන්දියානු ගෞරවනීය කටයුතු වල ආධිපත්‍ය හෙබවීමට ඉන්දියාවේ තරුව ලෙස හැඳින්වූ නයිට් අධිපති තනතුරක් නිර්මාණය කරන ලදී
පසුව සියලු ඉන්දියානු රාජකීය අවස්ථා සඳහා ධජය යුරෝපීය වංශාවලිය පිලිබඳ සංකේත යොදා ගනිමින් වෙනස් කර ධජය එසවීමට අවස්ථාව ලැබිණි
20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී එනම් VII වන එඩ්වර්ඩ් රජතුමාගේ රාජාභිෂේකය සමයේ අධිරාජ්‍යය සංකේතවත් කරමින්, ඉන්දියානු අධිරාජ්‍යයේ සංකේතය නියෝජනයේ අවශ්‍යතාවය පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් ආරම්භ විය
ඉන්දියානු මහජන කටයුතු සේවයේ නියුතුව සිටි බ්‍රිතාන්‍ය සාමාජික විලියම් කෝල්ඩ්ස්ට්‍රීම් රාජ්‍යයේ තරුව, අධිරාජ්‍යයේ සංකේතය නිරූපණය කෙරෙන්නක් බවට පත් කිරීමට ප්‍රයත්නයක් දියත් කළේය
එහිදී ඔහු පොදු මතය හා අදාළත්වය පිළිබඳ සැළකිලිමත් විය
ඔහුගේ යෝජනාව ප්‍රශංසනීය ලෙස ආණ්ඩුව පිළි නොගත් අතර කර්සන් අධිපති  විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද්දේ ධජ ප්‍රමාණය වැඩි වීම යන ප්‍රායෝගික හේතුව නිසාවෙනි
මේ කාල වකවානුවේදී ඉන්දියාවේ ජාතිවාදීන්ගේ අදහස වූයේ ආගමික චාරිත්‍ර නිරූපණය කිරීමටය
සංකේත සඳහා ඇතුළත් වූයේ ගනේශ,අධිනීතිඥ බල් ගන්ධාර් ටිලක් Bal Gangadhar Tilak , කාලි , අධිනීතිඥ ඔරෝබින්ඩෝ ගෝෂ් සහ බන්කිම් චන්ද්‍ර චත්තෝපාද්‍ය
අනෙකුත් සංකේතය වූයේ ගවු මාතා (එළදෙන)
සියළුම සංකේතයන්  හින්දු සංකේත වන අතර මුස්ලිම් ජනයා සංකේතවත්ව යෝජනා වී නොතිබුණි
1905 බෙංගාලයේ බෙදුම හේතුවෙන් නව ධජයක් හඳුන්වා දී රට තුළ විවිධ ජාතීන්ගේ එක්සත් බව රැක ගැනීමට හැකි විය
වන්දේ මාත්‍රම් ධජය, කොටසක් ස්වදේශීය ගමන බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහිවූ අතර ඉන්දියානු ආගමික සංකේත නිරූපණය කරමින් අපරදිග මෝස්තයට හැඩ ගැන්වී තිබුණි
ත්‍රිවර්ණ ධජයෙහි කොළ පැහැ පටියෙන් නෙළුම් මල් 8 කින් සමන්විත වූ අතර එය  පළාත් 8 නිරූපණය කෙරිණි
ඉර සහ අඬසඳ පහළ රතු පටියෙන් ද, බන්දේ මාත්‍රම් නම් සටන් පාඨය හින්දි භාෂාවෙන් කහ පටියේ මධ්‍යයේ සඳහන් වී ඇත
ධජය කල්කටාවේදී කිසියම් උත්සවයකදී එලි දක්වා ඇති අතර පුවත්පත් වලින් කෙටියෙන් හඳුන්වා දී තිබේ
ධජය වර්තමාණ ආණ්ඩුවේ හෝ දේශපාලනික වාර්තා වල සඳහන් නොවූව ද, ඉන්දියානු ජාතික සභාවේ සැසි වාර වලදී භාවිතා වේ
මඳක් වෙනස් කළ සංස්කරණය පසුව බිකාජි කාමා මහත්මිය විසින් ස්ටුඩ්ගාඩ්හි පැවති දෙවන සමාජවාදී ජාත්‍යන්තර හමුවේදී භාවිතා කෙරෙණි
ධජයේ විවිධ භාවිත සීමා වී තිබෙනුයේ එය ඉන්දීය ජාතීන්ගේ උද්යෝගය ඇති කිරීමට නොහැකි වී ඇති හෙයිනි
ඒ කාල සීමාවදේදීම ධජය සඳහා තවත් යෝජනාවක් ප්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකු වන ස්වාමි විවේකන්දගේ  ශිෂ්‍යාවක වන කන්‍යා සහෝදරිය නිවේදිතා ඉදිරිපත් කළාය
ධජයෙහි මධ්‍යයේ අකුණක් සහ දාරයේ පහන් එකසිය අටකින් ද,වන්දේ මාත්‍රම් නම් ශීර්ෂ පාඨය අකුණ වටේ සඳහන් වී තිබිණි
එයද 1906 දී ඉන්දියානු ජාතික සභාවේදී ඉදිරිපත් කෙරිණි
තවත් විවිධ යෝජනා ඉදිරිපත් වුවත් ජාතිවාදීන්ගේ අවධානයට ලක් නොවුණි
1916 දී මධුරාසි පාලන පෙදෙසෙහි ශේෂ්ඨාධිකරණ සභික අරමුදලින් සාදන ලද ග්‍රන්ථයක පිංගලී වෙන්කයියා විසින් නව මෝස්තර තිහක් ඉදිරිපත් කර තිබුණි
මෙම යෝජනා සහ නිර්දේශ ධජයේ ඉදිරි ගමන ප්‍රාණවත් කෙරිණි
එම වර්ෂයේදීම ඇනී බේසන්ට් සහ බාල් ගන්ධාර් තිලක් විසින් නව ධජයක් සාදන ලද්දේ ඉන් කොටසක් ඉන්දියානු ස්වදේශීය නීති ව්‍යාපාරයේ ලෙසට්ය
ධජයෙහි ඉහළ ව්ම් කෙළවරෙහි එක්සත් අධිරාජ්‍යයේ ධජය ද,ඉහළ දකුණු කෙළවරෙහි තරුව සහ අඬසඳ ද, පහළ දකුණු කෙළවරෙහි සිට විකර්ණී ලෙස විදහා පෙන්වන තරු හතක් ද, පසුබිමෙහි රතු පටි පහක් හා කොළ පටි හතරක් එකක් හැර එකක් වන ආකාරයෙන් සමන්විත වී තිබේ
මෙම ධජය පළමු රාජ්‍ය විරෝධය මුල් පිරීමක් ලෙස සළකා කෝවයි නඩුකාරතුමා එහි භාවිතය තහනම් කරන ලදී
මෙම තහනම යොදා ගන්නා අවස්ථා හා ජාතික ධජයේ වැදත්කම පිළිබඳ මහජන විවාද සඳහා තුඩු දුන් හේතුවක් විය
1920 මුල් භාගයේදී ජාතික ධජය පිළිබඳ බොහෝ සාකච්ඡා වලට ලක් වූයේ බ්‍රිතාන්‍යය යටත් ව්ජිතයන්  බ්‍රිතාන්‍යය හා අයර්ලන්තය සමඟ සාම ගිවිසුම් වලට එළඹීමත් සමඟය
1920 මුල් භාගයේදී ඉන්දියානු නියෝජිත මණ්ඩලයට ජාතික ගිවිසුම අනුව ඉන්දියානු ධජයක් භාවිතයේ අවශ්‍යතාවක් පැන නැඟුනු අතර මෙය බ්‍රිතාන්‍ය-ඉන්දියානු ආණ්ඩුවට ධජය ජාතියේ සංකේතයක් බවට ප්‍රාණවත් කර   සෑදීමට පෙළඹ්වීමක් ද විය
1921 අප්‍රියෙල් මස මොහන්දාස් කර්මචාන්ඩ් ගාන්ධි විසින් තරුණ ඉන්දියාව නම් සඟරාවේ ලියනු ලැබුවේ ඉන්දියානු ධජයක අවශ්‍යතාවයත්, යෝජනා කරනු ලබන ධජයෙහි මධ්‍යයේ චක්‍රය හෝ කටින රෝදයක් පිලිබඳවය
තවද එහි කටින රෝදය කරළියට ගෙනාවේ ලාලා හන්සරාජ් වන අතර ගාන්ධි විසින් වෙන්කයියා වෙත මෝස්තරයට කටින රෝදය හා රතු, කොළ පටි යොදා නිර්මාණය කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙන ලදී
රතු පැහැයෙන් හින්දු ආගමිකයන් ද, කොළ පැහැයෙන් මුස්ලිම් ආගමිකයන් ද වේ
ගාන්ධිතුමා හට එම ධජය සභා වාරයේදී ඉදිරිපත් කිරීමට අවශ්‍ය වුවත් නියමිත කාලයේදී නොලැබීම හේතුවන් වෙනත් ධජයක් එහිදී යෝජනා විය
ගාන්ධිතුමා පසුව ලියා තිබුණේ පමා වීම බලාපොරොත්තු නොවුවක් වුවත් අනෙකුත් ජාතීන් ඉන් නිරූපණය නොවූ බව වටහා ගත් බවත්ය
ඉන් පසුව ඔහු සුදු පැහැය යොදා ගනිමින් අනෙකුත් ජාතීන් නිරූපණය කළේය
අවසානයේදි ආගමික හා දේශපාලනික සංවේදී ධජයක් නිර්මාණය කළ අතර පසුව ඔහු එය අනාගමික අර්ථ කථනයක් නිරූපනණය වන සේ රතු පැහැයෙන් මිනිසුන්ගේ කැප කිරීම ද, සුදු පැහැයෙන් පවිත්‍රතාවය ද, කොළ පැහැයෙන් බලාපොරොත්තුව ද නිරූපණය කෙරෙණි
1923 අප්‍රියෙල් 13 දින නාග්පූර් පළාත් සභාවෙහි ස්වේච්ඡා සේවක අනුස්මරණ පෙරහැරේදී ජාලියාවාලා බග් මසාක්හි, වෙන්කයියා නිර්මාණය කරන ලද ස්වරාජ් ධජයේ කටින රෝදය සහිත ධජය ඔසවන ලදී
එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් සභිකවරුබන් සහ පොලීසිය අතර ගැටුමක් ඇති වී පුද්ගලයන් පස් දෙනෙකු සිර ගත වීමට සිදු වීමය
සියයකට අධික විරෝධතාකරුවන් රැස්වීම අවසානයේ විරෝධතාවය පළ කළහ
පසුව මැයි පළමු වනදා නාග්පූර් පළාත් සභා ලේක්ම් ජම්නලාල් බජාජ් ධජයේ සත්‍යග්‍රහය නමින් ජාතියේ අවධානය ධජයේ වෙනසක් කරා ගෙන ගියහ
සත්‍යග්‍රහ  වර්ධනයත් සමඟ ව්‍යාපාරය ඇතුලත බෙදීමක් සිදු විය
එනම් ගාන්ධිගේ පාර්ශවය සහ ස්වරාජ් පාර්ශවය ලෙසටය
අවසානයේදී සියළු සභිකයින්ගේ රැස්වීමක් ජුලි මාසයේදී පවත්වනු ලැබිණි
එහිදී ජවහර්ලාල් නේරු සහ සරෝජනී නායිදු මුල් වී ධජ ව්‍යාපාරයකට අනුමත කළහ
ධජයේ ව්‍යාපාරය පාලනය කරනු ලැබූයේ සාරදා වල්බායි පටෙල් වන අතර එහි පෙන්නුම් වුයේ මහජන සහභාගිත්වය සහ සාමාන්‍ය ජනතාවයි. අවසානයේදී මිනිසුන් 1500 ක් බ්‍රිතාන්‍ය-ඉන්දියාවට විරුද්ධව අත් අඩංගුවට ගැනිණි
ධජ ව්‍යාපාරය පාලනය කරනු ලැබුයේ සාරද වල්ලබ්බායි වන අතර සාමාන්‍ය ජනතාව විසින් මහජන පෙරහැරකදී එය ඉදිරිපත් කරන ලදී
බොම්බේ ක්‍රෝනිකල් වාර්තාකරණයට අනුව මෙම ව්‍යාපාරය ගෙන ගියේ සමාජයේ සිටින ගොවියෝ, ශිෂ්‍යයෝ, වෙළෙන්දෝ, කම්කරුවෝ, සහ රාජ්‍ය සේවකයෝය
මේ අතරතුරදී මුස්ලිම් සහභාගිත්වය සාමාන්‍ය තත්වයක පැවති අතර සාමයේ ව්‍යාපාරයට කාන්තා දායකත්වය අවම මට්ටමක පැව්තුණි
ගාන්ධි විසින් ධජය පිළිබඳ ආන්දෝලාත්මක හා ප්‍රවේගකාරී ලිපි ලියා පල කිරීමත් සමඟ ඒ සඳහා දේශපාලනික පිළිගැනීමක් නාග්පුර් සිද්ධියත් සමඟ ඇති විය
පුවත්පත් වාර්තා, කතුවැකි සහ ලිපි කතෘ විසින් විවිධ සඟරා වල ප්‍රකාශ කරන ලද අතර එහිදී ධජය හා ජාතියේ සම්බන්ධතාවය මනා ලෙස ඔප්පු කර ඇත
ජාතික ධජයේ ගෞරවනීයත්වය ආරක්ෂා කිරීම යන සංකල්පය නිදහස් සටනේ අඛණ්ඩව ගෙන යාමට රුකුලක් විය
මේ අතරතුරේදී මුස්ලිම් පිරිස පරික්ෂාකාරී ලෙස ස්වරාජ් ධජය ගැන සළකා බැලූ අතර එහිදී මුස්ලිම් නායකයින්ගේ සම්මේලනය කිලාෆැට් ව්‍යාපාරය විසින් එය ජාතික ධජය ලෙස පිළිගැනුණි
ජාතික ව්‍යාපාරයට අගුණ කියන්නෙක් වන මොතිලාල් නේරු ක්ෂණිකවම ස්වරාජ් ධජය ජාතික එකමුතුකමේ සංකේතයක් ලෙස පිලිගැනිණි
මේ ආකාරයට ඉන්දියානු සමාජය තුළ ධජය වැදගත් නිර්මාණයක් බවට පත් විය
අතීතයේදී අසමානතාවයට විරෝධතාවය දක්වන ලද බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියානු රජය වැදගත් විචාරණයක් නව ධජය සඳහා  ලබා දුන් අතර ඒ සඳහා ප්‍රතිපත්තීන් හඳුන්වා දෙන ලදී
බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුව ධජයේ පොදු භාවිතය පිළිබඳව, බ්‍රිතාන්‍ය නියමයන්ට අනුව, බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියානු රජයට කියා සිටියේ නඟර සභා වලට අරමුදල් ආපසු දෙන ලෙස සහ දේශීය රජයට ස්වරාජ් ධජය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට අවස්ථාව දෙන ලෙසත්ය
ස්වරාජ් ධජය නිළ ධජය බවට 1931 සමුළුවේදී පත් විය
පසුව ධජය නිදහස් ව්‍යාපාරයේ සංකේතයක් බවට පත් විය
1947 අගෝස්තු මස ඉන්දියාවට නිදහස ලබා ගන්නා ලද අතර විධායක සභාව පිහිටුවන ලදී
1947 ජුනි 23 දින නිදහස් ඉන්දියාවට ධජයක් තෝරා ගැනීමට මේ සඳහාම කමිටුවක් පත් කරන ලද අතර එහි ප්‍රධාන සාමාජිකයින් ලෙස රජේන්ද්‍ර ප්‍රසාද් සහ මවුලානා ආබුල් කලම් අසාද්, සරෝජිනි නයිදු, සී. රාජගෝපාලචාරි, කේ.එම්. මුන්ශි සහ බී.ආර්. අම්බේකාර්ය
1947 ජුලි 14 වන දින ජාතික ධජය, යෝග්‍ය සංශෝධනයන් සමඟ ඉන්දියානු ජාතික සභාව නිර්දේශ කරන ලදී
එය සියළුම පාර්ශවයන් සහ සමාජය විසින් පිළි ගන්නා ලදී
එය ජාතීන් අතර ගැටුමක් ඇති නොවන පරිදිය තීරණය කරන ලදී
සම්මේලන ධජයෙහි ඇති කැරකැවෙන රෝදය වෙනුවට ධර්මචක්‍ර ධර්මය හා නීතිය නිරූපණය කරමින් ධජය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී
කෙසේ වෙතත් නේරු විසින් ධජයෙහි වෙනසෙහි ස්වභාවය, කැරැකැවෙන රෝදයට වඩා ප්‍රායෝගික බවත් එහි සමමිතික බවත් විස්තර කරන ලදී
ගාන්ධි මෙම වෙනසට සම්පූර්ණයෙන් කැමති නොවුවත් අවසානයේදී එය පිළිගැනිණි
ධජය 1947 ජුලි 22 වනදා නේරු විසින් විධායක සභාවේදී ඝන කහ පාට, සුදු සහ තද කොළ පැහැය සමාන කොටස් වලින් යුක්ත විය යුතු බවත් අශෝක චක්‍රය නිල් පැහැයෙන් සුදු පසුබිමේ මධ්‍යයේ පහිටිය යුතු බවත් යෝජනා කරන ලදී
එහිදී නේරු ධජ දෙකක් ඉදිරිපත් කරන ලද අතර එක් ධජයක් ක්හාඩි-සේද සහ අනෙක ක්හාඩි-කපු වලින් නිම වූවන්ය
එහිදී යෝජනාව ඒකමතිකව අනුමත කෙරෙණි
1947 අගෝස්තු 15 සිට 1950 ජනවාරි 26 දක්වා ජාතික ධජය ලෙස ඉන්දියානු රාජ්‍ය පිළිගත් අතර පසුව ඉන්දියානු සමූහාණ්ඩුව විසින් එය තවදුරටත් ජාතික ධජය ලෙස පිළිගැනිණි
නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය 

ජාතික ධජය සඳහා මෝස්තරය හා නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය කරනු ලබන්නේ ඉන්දියානු ප්‍රමිති ආයතනය විසින් නිකුත් කරනු ලබන ලේඛන තුනකට අනුකූලවය
සියළු ධජයන් නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ ක්හාඩි නම් වූ සේද හෝ කපු රෙදි වලිනි
මෙම ප්‍රමිතීන් නිර්මාණය කරන ලද්දේ 1968 වන අතර 2008 දී යාවත්කාලීන කරන ලදී
නීතියට අනුව ධජයන් ප්‍රමාණ නවයකට ප්‍රමිතීන් සකසා තිබේ
එහි විශාලතම ධජය (6.3 න් 4.2 මීටර(අඩි 21xඅඩි 14))  මහාරාස්ත්‍ර ආණ්ඩුව විසින් මුම්බායි මන්ත්‍රාලය පරිපාලන මූලස්ථාන ගොඬනැඟිල්ලෙහි  ඉගිල්වණු ලැබිණි
1951 හිදී ඉන්දියාව ජනසමූහාණ්ඩුවක් වූ පසු ඉන්දියානු ප්‍රමිති ආයතනය විසින් ධජය සඳහා නිල පිරිවිතරයන් පළ කරනු ලැබිණි
මෙම පිරිවිතරයන් 1964 දී නැවත සංශෝධනය අන්තර්ජාතික ඒකක ක්‍රමය අනුව ඉන්දියාවේදී සම්මත කර ගන්නා ලදී
1968 අගෝස්තු 17 වනදා මෙම පිරිවිතරයන් තව දුරටරත් සංශෝධනය කරන ලදී
පිරිවිතරයන් විසින් ඉන්දියානු ධජයේ සියළුම අවශ්‍යතාවයන් සැපිරෙන ආකාරයට එන්ම් ප්‍රමාණය, සායම් වර්ණය ,වර්ණයේ අගය, දීප්තතාවය, නූල් සංඛ්‍යාව සහ හණ කඹය
මෙම සියළුම මාර්ගෝපදේශය සිවිල් හා අපරාධ නීතියට අනුගත වන අතර නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේ වැරදි සඳහා දඬුවම් ලැබීමට, දඩ ගැසීම් සහ බන්ධනාගාර කොන්දේසි වලට යටත් විය යුතුය
ක්හාඩි හෝ අතින් නිපදවන ලද රෙදි පමණක් ධජ නිෂ්පාදනය සඳහා භාවිතා කෙරෙන අතර වෙනත් රෙදි වලින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ධජ, එසවීම අවුරුදු තුනක් දඩ මුදල් සමඟ බන්ධනාගාර දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදකි
ක්හාඩි සඳහා අමු ද්‍රව්‍ය ලෙස කපු හෝ සේද හෝ වූල් සීමා කෙරෙන අතර ක්හාඩි වර්ග දෙකක් භාවිතා වේ
පළමු ක්හාඩි රෙදි ධජයේ බඳ සාදන අතර  දෙවන ක්හාඩි දුඹුරු පැහැති දළ රෙදි ධජය කණුවෙහි රැඳවීමට භාවිතා වේ
ක්හාඩි දළ රෙදි යොදා ගනිමින් සාම්ප්‍රදායික නොවන ගෙතීමක් සිදු කරන අතර එය නූල් තුනක් යොදා ගනිමින් ගෙතීම සිදු කරයි
මෙම වර්ගයේ ගෙතුම ඉතා දුර්ලභ වන අතර මෙම හැකියාව ඇත්තේ විසි දෙනෙකුටත් වඩා අඩු පිරිසකටය
මෙහි මඟ පෙන්වීමට අනුව සෙන්ටිමීටරයේ කොටුවකට ගැට 150ක් ද, එක් ගෙත්තමකට මැහුම් ගැට හතරක් සහ අඩියක බර ග්‍රැම් 205 ක් නිසියාකාරව තිබිය යුතුය
(ටයිරැන්ගා)ඉන්දියානු ධජය ඉන්දියාවේ සංකේතයකි
වියන ලද ක්හාඩි රෙදි ලබා ගනුයේ අත් යන්ත්‍ර අංශයන් වන උතුරු ප්‍රදේශයේ කර්නාටකහි ධාර්වද් සහ බගල්කොට් දිස්ත්‍රික්ක වලින්ය
වර්තමාණයේ ඉන්දියාවේ හබ්ලිහි කර්නාටක ක්හාඩි ග්‍රාමයෝග සම්යුක්ත සංහා එකම බලපත්‍ර සහිත නිෂ්පාදන සහ සැපයුම් අංශය වේ
එම නිෂ්පාදන අංශයේ අවසර ගැනීම සඳහා වෙන් කර ඇත්තේ ක්හාඩි සංවර්ධන හා ග්‍රාමීය කර්මාන්ත අධිකාරිය වන අතර එම ආයතනයට වැරදි භාවිත බලපත්‍ර අහෝසි කිරීමට බලය ඇත
ජාතික ධජය සඳහා අතින් ගොතන ලද ක්හාඩි මූලිකවම නිෂ්පාදනය කරනුයේ ධාර්වද් දිස්ත්‍රික්කයේ ගරාග් නැමැති කුඩා ගම්මානයකය
එම මධ්‍යස්ථානය ගරාග්හි පිහිටවනු ලැබූයේ 1954 දී වන අතර එහිදී ධජ නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානයට බලපත්‍ර ලබා ගැනුණි
වරක් වියන ලද ද්‍රව්‍ය ඉන්දියානු ප්‍රමිති ආයතනය වෙත පරීක්ෂාවට යැවිය යුතුය
තත්ව පරීක්ෂාවෙන් පසුව අනුමත කළ ද්‍රව්‍ය නැවත කර්මාන්තශාලාවට යවනු ලැබේ
ඉන් පසුව එය කොටස් තුනකට බෙදන අතර ඒවා නම් සායම් කරන ලද ඝන කහ, සුදු සහ කොළ වශයෙනි
අශෝක චක්‍රය සඳහා සුදු රෙද්දෙහි දෙපැත්තම ස්ටෙන්සිල් හෝ පින්තාරු කිරීම හෝ එම්බ්‍රොයිඩර් කිරීම සිදු කරනු ලබේ
එහිදී චක්‍රය එහා මෙහා පෙනෙන නිසා හා සමමුහුර්ත වන බැවින් පරිස්සම් වීම වැදගත් වේ,අවශ්‍ය විශාලත්වයෙන් යුත් එක් වර්ණයකින් එක් පටියක් වන සේ ගත් පටි තුන එකිනෙකට මසා ගනු ලබන අතර පිරිවිතරයන්ට අනුකූල විය යුතුය
අවසාන නිමැවුම මැද ඇසුරුම් කෙරේ
ඉන්දියානු ප්‍රමිති ආයතනය විසින් පරීක්ෂා කරනු ලබන අතර පසුව විකිණිය හැකි තත්වයට පත් වේ
මූලලේඛය 

ධජයෙහි ප්‍රදර්ශනය සහ භාවිතය පාලනය කරනු ලබන්නේ ඉන්දියානු ධජ ව්‍යවස්ථාව වන අතර 2002 (ධජ ව්‍යවස්ථාවේ අනුප්‍රාප්තිකයා
-ඉන්දියා ධජ ව්‍යවස්ථාවේ මුල් පිටපත)
ලාංජනය සහ නම් (අනිසි භාවිත වැළැක්වීම) දක්වන පනත, 1950
සහ ජාතික ගෞරවනීය නිග්‍රහ කිරීම් වැළැක්වීමේ පනත
ජාතික ධජය හෙළා දැකීම සහ අපහාස කිරීම හෝ ධජ ව්‍යවස්ථාවේ ඇතුළත් නියෝග උල්ලංඝනය කිරීම දඞුවම් ලැබිය හැකි අතර නීතියට අනුව අවුරුදු 3ක් බන්ධනාගාර ගතකිරීමට හෝ දඩ වලට යටත් වීමට හෝ දෙකම සිදු විය හැක
රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාව පවසන ආකාරයට ධජය බිම හෙලීම හෝ වතුරට දැමිම හෝ ඇඳුම් ආකාරයට සාදා ගැනීම නොකළ යුතුය
ධජයෙහි උඩු පැත්ත පහළට යොමු වන සේ හෝ යමක ගිල්වා තැබීම හෝ බඩු එල්ලා තැබීම හෝ නොකළ යුතුය
ධජය තුළ කිසිවක් නොලිව යුතුය
ධජය එළි මහනේ තිබෙන විට උද්යේ සිට හවස් වනතුරු කාළගුණය නොසළකා ඔසවා තැබිය යුතුය