Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඒ තරමට බෙල්ලන්විල බොදු දන හද බැඳි උප සංස්කෘතියක් උත්පාදනය කර තිබෙයි
සත්තකින් මෙය ලාංකේය බෞද්ධ සංස්කෘතික උරුමයේ නව ලකුණක් නිර්මාණය කිරීමට සමත් වී සිටියි
බෙල්ලන්විල බෝධීන් වහන්සේ සතුව මහා බලයත් ඇතැයි බොහෝ බැතිමතුන් අතර පවතින්නේ දැඩි විශ්වාසයකි
විශේෂයෙන් ගර්භනී මව්වරු ආපදා උපද්‍රව සහිත බැතිමත්හු සෙත ශාන්තිය ප්‍රාර්ථනා කරමින් ලංකාවේ සතරදිග් භාගයෙන්ම බෝධි පූජා පැවැත්වීමට මෙම ස්ථානයට පැමිණෙති
ඒ තරමට බෙල්ලන්විල මහ බෝ සමිඳුන් වටා ගොනු වී ඇති පුරාවෘත්තය බලවත් ය
වත්මන් විහාරාධිපති බෙල්ලන්විල ධම්මරතන නා හිමිපාණන්ගේ අනුග්‍රහයෙන් විහාරාධිකාරී මහාචාර්ය බෙල්ලන්විල විමලරතන නා හිමිපාණන්ගේ නායකත්වයෙන් මෙම රජ මහා විහාරයෙන් කෙරෙන ශාසනික සමාජ මෙහෙවර රටේ අභිවෘද්ධියටද ආශිර්වාදයක් වී තිබෙයි
බෙල්ලන්විල විහාරයේ ඉතිහාසය

බෙල්ලන්විල රාජමහා විහාරස්ථානයේ පෞරාණිකත්වය දේවානම් පියතිස්ස රාජ්‍ය කාලය දක්වා දිවයයි
දෙවනපෑතිස් රජු සමයේ අනුරාධපුර මහමෙවුනා උයනේ රෝපණය කරන ලද, ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ දක්‍ෂිණ ශාඛාවෙන් පැන නැඟුණු දෙතිස් මහා බෝධීන් වහන්සේ අතුරෙන් එක් බෝධීන් වහන්සේ නමක් බෙල්ලන්විල පුද බිමෙහි රෝපණය කළ බව සිංහල බෝධිවංශයේ සඳහන් වේ
මේ අනුව බෙල්ලන්විල රෝපණය කර ඇත්තේ අනුරාධපුර මහ මෙවුනා උයනෙහි රෝපිත ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ දෙතිස්ඵල රුහ බෝධීන්ගෙන් එකකි
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ යුගයෙහි පැවැති ශ්‍රී විභූතිය, පෘතුගීසීන් විසින් විනාශ කිරීම නිසා බෙල්ලන්විල ද වනගත පෙදෙසක් බවට පත්වී ඇති බවත්, සියවස් දෙකක පමණ කාලයක් බෙල්ලන්විල වනගතව ජනශූන්‍යව පැවැති බවත් ඉතිහාසයෙහි සඳහන් වේ
විදේශිකයින්ගේ ආක්‍රමණයන්ට ගොදුරුව අඳුරු කාලපරිච්ඡේදයක පැවැති බෙල්ලන්විල 1850 වර්ෂයේ දී නැවත සොයාගැනීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ තේන්ගොඩගෙදර හිමිපාණන්ටය
ලන්දේසීන් අප රට පාලනය කරන අවදියේ ප්‍රවාහනය සඳහා යොදාගෙන ඇත්තේ බෙල්ලන්විල රාජ මහා විහාරස්ථානය අසළින් වැටී ඇති කටු ඇළයි
අදත් දක්නට ඇති මෙම කටු ඇළ හරහා කළුතර සිට කොළඹ දක්වා ඔරු පාරු උපයෝගි කරගනිමින් ගමන් ගත් බව සඳහන් වේ
මේ කාලයේ තේන්ගොඩගෙදර හිමිපාණන් වහන්සේ තොටියෙකුත් සමඟ පැපිලියාන දෙසට ඔරුවකින් ගමන් කරද්දී වනපෙතින් හේවිසි හඬක් ඇසී විශ්මයට පත්ව ඔරුවෙන් බැස හේවිසි නාදය ඔස්සේ වනය පීරමින් ඉදිරියට ගමන් කරද්දී බෙල්ලන්විල ඓතිහාසික බෝ සමිඳුන් දර්ශනය වී ඇති අතර ගැමියන් කැඳවා වනය හෙළි පෙහෙළි කර එම ඓතිහාසික බෝ සමිඳු මතුකරගෙන ඇත
බෙල්ලන්විල බෝ සමිඳුන්ට අධිගෘහිත බලසම්පන්න දෙවියකු සිටින බවත්, බෝ සමිඳු වනගතව සිටින සමයේ දෙවි දේවතාවුන් මෙම බෝධීන් වහන්සේට පුද පූජා පවත්වා ඇති බවත්, තේන්ගොඩගෙදර හිමිපාණන්ට ඇසුණු බෙර හඬ දෙවියන් විසින් පවත්වන ලද්දක් බවත් ජනප්‍රවාදයේ කියැවේ
බෙල්ලන්විල රාජමහා වෙහෙරට නැගෙනහිර දෙසින් පිහිටි වෙල්යාය මැද බෙල්ලන් සිටි විලක් පැවැති හෙයින් මෙම විල අයත් ග්‍රාමයට බෙල්ලන්විල යන නාමය පටබැඳි බව පැරැන්නන්ගේ මතයයි
බෙලිවනය, කුඹුරුයාය නිසා ‘බෙල්ලන්විල’ නාමය ඇතිවී යයි ද තවත් මතයකි
තේන්ගොඩගෙදර හිමිපාණන් බෙල්ලන්විල පුදබිම සොයාගැනීමෙන් පසු එහි විහාරාධිපති ධූරය දැරූ අතර, ඉන්පසු විහාරාධිපති ධූරයට පත්වූවෝ නම්, උඩුගම්පල ශ්‍රී රතනපාල නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, උඩුගම්පල ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ද ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, අභිධම්මිකාචාර්ය වෑබඩ ශ්‍රී සංඝරතන ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, අස්ගිරියේ දේවරක්‍ඛිත ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, බෙල්ලන්විල ශ්‍රී සෝමරතන නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ සහ වර්තමාන විහාරාධිපති බෙල්ලන්විල ධම්මරතන ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ය
විහාරස්ථානයේ ස්වර්ණමය යුගය

වර්ෂ 1946 දී බෙල්ලන්විල ශ්‍රී සෝමරතන නාහිමියන් ස්ථානයේ විහාරාධීපති ධූරයට පත් වීමෙන් පසුව නූතන ස්වර්ණමය යුගය ඇරැඹුණු බව සඳහන් කළ හැකියි
උන්වහන්සේ බෙල්ලන්විල ග්‍රාමයේ විහාරස්ථානයන් අතර සබඳතාවය ගොඩනඟමින් විහාරස්ථානයේ දියුණුවට සුවිශේෂ මෙහෙවරක් සිදුකරන්නට සමත් වූහ
පොළොන්නරු ජේතවනාරාමයේ අනුරුවක් අනුව ගොඩනැඟුන විහාර මන්දිරයත්, දෙමහල් ධර්ම ශාලාව, දේව මන්දිරය, සංඝාවාසය, සීමා මාලකය, ධාතු මන්දිරය, විහාරස්ථානයට ඇතුල්වන විශාල මකර තොරණ ආදිය ඉදි කරමින් බෙල්ලන්විල රාජ මහා විහාරය අංගසම්පූර්ණ විහාරස්ථානයක් බවට පත් කළේ සෝමරතන නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේයි
ත්‍රිවිධ රත්නයේත්, දෙවියන්ගේත්, ආශිර්වාදය ප්‍රදේශවාසීන්ට ලබාදීමේ අරමුණෙන් උන්වහන්සේ 1950 වසරේ දී ආරම්භ කරන ලද ඇසළ පෙරහර උඩරට පහතරට නැටුම් සහ අලි ඇතුන්ගෙන් සමන්විතව අති උත්කර්ෂවත් අන්දමින් සෑම වසරකම පැවැත්වෙයි
අද දක්වා අඛණ්ඩව පැවත එන බෙල්ලන්විල මෙම ඇසළ පෙරහර මංගල්‍යය අප දේශය පුරා ප්‍රචලිත වූ පෙරහර සංස්කෘතියේ ප්‍රබල සලකුණත් සටහන් කර තැබීමට සමත්ව ඇත
බෙල්ලන්විල ඇසළ පෙරහැර 

63 වසරකට වැඩි අත්දැකීම් සහ මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ ලක්‍ෂණ ගුරුකොට පැවැත්වෙන බෙල්ලන්විල ඇසළ පෙරහර මංගල්‍යය අගනුවර තදාසන්න පෙරහර අතුරෙන් අග්‍ර ස්ථානයක් හිමිකරගන්නේ ඉන් පිළිබිඹු වන සාම්ප්‍රදායික සංස්කෘතික අංග නිසා බව සඳහන් කළ හැකි ය
සෑම වසරකම බෙල්ලන්විල ඇසළ උත්සවය ආරම්භ වනුයේ ධර්ම දේශනා මාලාවකිනි
දින තුනක බෙල්ලන්විල ශ්‍රී සෝමරතන නාහිමි ගුණානුස්මරණ ධර්ම දේශනාවෙන් අනතුරුව සති පිරිත් දේශනය ආරම්භ වන අතර දොරකඩ අස්න දේවදූත පෙරහර සහ කුඹල් පෙරහර සති පිරිත අවසන් වන දිනයේ පැවැත්වේ
ඉන් එළඹෙන දින තුන මල් පෙරහර පවත්වනු ලබයි
ඉන් අනතුරුව පිළිවෙළින් පාවාඩ පෙරහරත්, රන්සිවිලි පෙරහරත්, රන්දෝලි මහා පෙරහරත්, පවත්වා පෞරාණික චාරිත්‍රානුකූලව දිය කැපීමේ මංගල්‍යය එළැඹෙන දින දවල් බොරලැස්ගමුව තොටුපලේ දී සිදුකර, බොරලැස්ගමුව පරාර්ථසාධන සමිතියේ දායකත්වයෙන් දෙවියන්ගේ දානය පිරිනමා දිය කැපීමේ පෙරහර විහාරස්ථානයට ගෙවදීමෙන් පසු විහාරස්ථානයේ දී ද දෙවියන්ගේ දානය පිරිනමා ඇසළ පූණ්‍යෙීත්සවයේ වැඩ කටයුතු නිමාවට පත් කෙරේ
එදා පටන් නන්දෙසින් විහාරස්ථානයට පැමිණෙන සැදැහැවත්හු බෝ සමිඳුන්ට බෝධි පූජා පැවැත්වීමෙන් සිය අභිමතාර්ථයන් ඉටු කර ගනිති
කිරිකැටි දරුවන් පවා බෙල්ලන්විල බෝ සමිඳු අභියස වැලිමළුවේ තබා සෙත් පතන්නේ මෙම බෝ සමිඳුන්ගේ ආශීර්වාදය ලබාගැනීමේ පරම පවිත්‍ර චේතනාවෙනි
බෙල්ලන්විල විහාරයේ ගොඩනැගිලි

විහාර මන්දිරය 
1950 වසරේ දී ඉදිකෙරෙන විහාර මන්දිරය, පොළොන්නරු ජේතවන ප්‍රතිමා ගෘහයේ ආකෘතිය අනුව ඉදි කරන ලද්දකි
මෙය පැරැණි හා නූතන යුග මිශ්‍රණයේ අසිරිමත් ඉදිකිරීමකි
පිවිසුම් වාහල්කඩින් ඇතුල් වන විටම ඉදිරියේ ඇති අටළොස්රියන් හිටි පිළිම වහන්සේ දැක ගැනීමට ලැබෙයි
බුදු මැදුරක් තුළ මෙවන් දසුනක් දකින්නට ලැබෙන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි
දෙපස ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේද ඉතාමත් සංයමයෙන් මනා අංග ලක්‍ෂණයන් මතු කරලමින් කළ විශිෂ්ට නිර්මාණයන් ලෙස නෙත් පහන් කරවයි. ඉතා දැකුම්කළු මතු බුදුවන මෛත්‍රී බෝසත් ප්‍රතිමාව පිට මාලයේ ඇති බුද්ධ පරිනිර්වානය නිරූපිත ප්‍රතිමා පෙළ බෙල්ලන්විල රජ මහා විහාර වංශ කතාව විචිත්‍රවත් කරනා නිමැවුම්ය
විහාර මැදුරේ මෑතදී ඇඳ ඇති බිතු සිතුවම් පෙළ නූතන බිතුසිතුම් කලාවේ සන්ධිස්ථානයක් මතු කර පෙන්වන සුළුය
සේවාවන් 

වර්තමාන විහාරාධිපති සිංගප්පූරුවේ ප්‍රධාන සංඝනායක සිංගප්පූරුවේ බෞද්ධ පුස්තකාලයේ නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන අනුශාසක ආචාර්ය බෙල්ලන්විල ධම්මරතන නායක ස්වාමීන් වහන්සේගේ අවවාද අනුශාසනා පරිදි විහාරස්ථානයේ සේවාවන් නොපිරිහෙලා පවත්වාගෙන යාමට අප්‍රතිහත ධෛර්යයෙන් කටයුතු කරන විහාරාධිකාරි මහාචාර්ය බෙල්ලන්විල විමලරතන නා හිමියන් ආගමික සේවාවන්ට අමතරව ප්‍රජා සේවාවන් රැසක් ද ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි
සිසුන් 2500 අධික සංඛ්‍යාවක් ඉගෙනුම ලබන විහාරස්ථ ශ්‍රී බෝධිරාජ දහම් පාසලත්, පාසල් හැර ගිය සිසුන්ට වෘත්තිය පුහුණුවත් ලබාදී, රැකියාවන් සඳහා යොමු කරන ප්‍රජා සංවර්ධන පදනමත්, වැඩිහිටියන් සඳහා වූ දිවා සුරැකුම් මධ්‍යස්ථානයත්, මසකට වරක් පැවැත්වෙන වෛද්‍ය සායනය, ලේ දන්දීමේ කඳවුර, තෙමසකට වරක් පැවැත්වෙන විශේෂඥ වෛද්‍ය සායනය, නොමිලයේ ඇස් පරීක්‍ෂා කර ප්‍රතිකාර සහ ඇස් කණ්ණාඩි ලබාදීමත් හෘද සැත්කම් ආදිය සඳහා වෛද්‍යාධාර ලබාදීමත්, නිවාස නොමැති අයට නිවාස සාදා දීම මෙහිලා විශේෂයෙන් සඳහන් කළ හැකිය
විහාරාධිකාරි මහාචාර්ය බෙල්ලන්විල විමලරතන අනු නා හිමියන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ 2012 වසරේ සිට බෙල්ලන්විල ඇසළ පූණ්‍යෙීත්සවයේ සියලු කටයුතු සංවිධානය කරන්නේ විහාරස්ථ ඇසළ පෙරහර කොමිටිය මඟිනි
ඒ සඳහා විහාරස්ථ දායක සභාව, තරුණ බෞද්ධ සංවිධානය, තරුණ සංසදය, ශ්‍රී බෝධිරාජ කුලඟන සමිතිය ඇතුළු විහාරස්ථානයට සම්බන්ධ සියලු සංවිධානවල සහ ප්‍රදේශවාසීන්ගේ පූර්ණ අනුග්‍රහය ලැබෙන අතර පෙරහර කටයුතු මැනවින් සංවිධානය කිරීම සඳහා රාජ්‍ය ආයතන හා ප්‍රදේශයේ මහජන නියෝජිතයින්ගෙන් ලැබෙන සහයෝගය ද අති මහත් ය
විහාරස්ථානයේ දේවාල

ශ්‍රි විෂ්ණු , ශ්‍රි කතරගම, ශ්‍රි පත්තිනි, ශ්‍රී සමන් යන හතර මහා දේවාල ඇතුළු දේවාල දහයක් විහාරය තුල පවතියි
එමෙන්ම බෙල්ලන්විල ඇසළ මහා පෙරහැරෙහි සතර මහා දේවාල හතර පිළිවෙලින් පෙරහැරේ යයි
විහාරස්ථානයේ පිහිටි සියලු දේවාල පහතින් දැක්වේ
විෂ්ණු දේවාලය
කතරගම දේවාලය
සමන් දේවාලය
පත්තිනි දේවාලය
නාථ දේවාලය
ගණපති දේවාලය
දැඩිමුණ්ඩ දේවාලය
ගම්භාර දේවාලය

විහාර
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
පාලකයා කවර කරුණකදී වුව අන්තගාමී වනුයේනම් එවැනි රටක/රාජ්‍යයක සාධාරණය, යුක්තිය ඉෂ්ට නොවේ
අනිසා ජනතා සුබ සිද්ධිය උදෙසා පාලකයා සතර අගතියෙන් වැළැකිය යුතු බව  බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කලසේක
සතර අගති
ඡන්දා දෝසා භයා මෝහා, යෝ ධම්මං අතිවත්තතී

නිහීයති තස්ස යසෝ කාල පක්ඛේව චන්දිමා

ඡන්දා දොසා භයා මොහා යො ධම්මං නාති වෘකති

ආපුරති තස්ස යසො සුක්ඛ පකෙඡව චන්දිමා

ජන්දය – යමෙකුට හෝ යමකට ඇති කැමැත්තෙන් අගතියට යෑම
දෝස - යමෙක් හෝ යමක් සමග ඇති කරගන්නා ද්වේෂයෙන් අගතියට යෑම
භය – යමෙකුට හෝ යමකට ඇති බියෙන් අගතියට යෑම
මෝහ - මෝඩකමෙන් අගතියට යෑම
සූත්‍ර පිටකයේ දීඝ නිකායේ සඳහන් යටකී පළමු ගාථාවෙන් ප්‍රකාශ වන්නේ මෙම කරුණු සතරින් යමෙක් අගතියට පත්ව කටයුතු කරන්නේ නම්, අව පක්‍ෂයේ චන්ද්‍රයා මෙන් ඔහුගේ යසස පිරිහෙන බව යි
එසේ අගතියට නොයන තැනැත්තාගේ යසස පුර පක්‍ෂයේ චන්ද්‍රයා මෙන් ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වන බව දෙවැනි ගාථවෙන් අර්ථවත් වෙයි
ඡන්දය
 ද්වේශය
 භය
 මෝහය

ඡන්ද
මින් අදහස් වන්නේ යම් යම් දෑ ගැන ඇති පුද්ගල කැමැත්ත යි
ස්වතන්ත්‍රව ගන්නා තීරණ හා කළ යුතු නොකළ යුතු දෑ පිළිබඳ ගන්නා තීරණ මීට අදාල ය
එබැවින් පාලකයා යුක්තිය, සර්ව සාධාරණත්වය ඉටුවන පරිදි නිවැරැදි තීරණ ගැනීම අගතියෙන් වෙන් වීමෙකි
ද්වේශය
යුතුකම්, සුදුසුකම් හා සාරධර්ම පිළිබඳ යථාවබෝධය නොමැතිව සමගිය හා සාමදානය පිටුදැක කටයුතු කිරීම ‍ද්වේශය යි
රටවැසියා හෝ නිලධාරීනට දඬුවම් කිරීම ඔවුනගේ අභිවෘඬිය උදෙසා ම සිදුකළ යුතුවේ
එසේ නොමැතිව පාලකයා දැඩි අන්තවාදී දූෂිත මනෝභාවයකින් හෙබි නම් හේ තුළ මධ්‍යස්ථ සිතුවිලි ඇති නොවේ
යහ පාලනයක් උදෙසා ද්වේශය පිටුදැකිය යුතුබව බුදුදහම අවධාරණය කරයි
භය
මෙහිදී පාලකයා සෑමවිට ම මැති ඇමතීන්, සෙසු නිලධාරීන් හා ‍අන් පාලකයන් පිළිබඳ මහත් භීතියකින් පසුවීම භය නම් වේ
එහෙත් විශිෂ්ට චරිතයක් ඇති පාලකයා කිසිදු විටෙක බිය නොවේ
හෙතෙම බුද්ධිමත්ව ක්‍රියා කරයි
භය ඉස්මතු වනුයේ ආත්මාර්ථය නිසා ය
එබැවින් බියෙන් පෙලෙන පාලකයා ජනතාව ද නිලධාරීන් ද අයථා ලෙස පෙළීමට පත් කරන හෙයින් බුදුදහම භය අගතියක් ලෙස උගන්වයි.

මෝහය
මෝහය යනු මුළාව යි
රාජ්‍ය පාලනයේදී පාලකයාට තීක්‍ෂණ බුඬියක් තිබීම අත්‍යාවශ්‍ය ය
එබැවින් හේ මෝහය මුලිනුපුටා දැමිය යුතුය
එය සියළු වැරැදි ක්‍රියාවලට මුල්වන අකුසල මූලයක් හෙයින් එය අගතියක් ලෙස බුදුදහම උගන්වයි. පාලකයා බුඬිහීන, අඥාන මෝඩයකු නම් ඔහුට යහ පාලනයක් ගෙනයාම ඉතාමත් අපහසු ය
යුක්තිය, සාධාරණත්‍වය වටහා ගැනීමට පාලකයකු මුළාවෙන් තොරවිය යුතු ය
ඉන් අගතිගාමී නොවිය යුතු ය
මොණරා
ගස
දියමන්ති
ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාලයයන් ඇරඹුනේ කවර දිනකද, එදින සිටම විශ්වවිද්‍යාලයීය සිසුන් හා බැඳි ශ්‍රී ලාංකික විශ්වවිද්‍යාලයීය ශිෂ්‍ය ගැටළු පවතී
මෙම ගැටළු මෝදු වෙමින් ගැටුම් බවටද සමහරවිටෙක අරගල බවටද රාජ්‍ය විරෝධී කැරැලි බවටද පෙරලුනු අවස්ථා නැත්තේ නොවේ
ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාලයයන් වර්ග කිහිපයක් පවතියි
ප්‍රධාන වශයෙන් රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයයන්   15ක්ද,  රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයීය මණ්ඩප තුනක්ද, රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයීය අනුබද්ධ ආයතන 17 ක්ද ,  වෙනත් රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල ගණයට වැටෙන විශ්වවිද්‍යාල 4 ක්ද,  පිළිගැනෙන උපාධි පිරිනමන පෞද්ගලික/රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයීය ආයතන 8 ක් හා මෙරට පිළිගැනෙන විදේශ විශ්වවිද්‍යාල උපාධි ප්‍රදානය කරමින් පවතින පෞද්ගලික ආයතනයන් රාශියක්ද මෙරට පවතී
විශ්වවිද්‍යාලයීය සිසුන් හට අදාල වන ගැටළු අඩු වැඩි වශයෙන් පවතින්නේ මූලික වශයෙන්  රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයයන්, රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල මණ්ඩප හා විශ්වවිද්‍යාල අනුබද්ධ ආයතනයන්හී වන අතර රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල ගණයට වැටෙන අනෙකුත් විශ්වවිද්‍යාලයන්හීද මෙම ගැටළු පවතියි
පශ්චාත්-උපාධි පිරිනමන විශ්වවිද්‍යාල ආයතනයන්හි මෙම ආකාරයේ ගැටළු නොපවතින අතර උපාධි ප්‍රදානය කරන පෞද්ගලික ආයතනයන්හී පවතින ශිෂ්‍ය ගැටළු ජන සමාජ ස්ථරයෙහි නිරාවරණය වන අවස්ථා විරලය
ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාලයයන් ඇරඹුනු මුල් අවදියෙහිදී එම ආයතන ප්‍රධාන නගරයන්හී පැවතීම නිසා පිට පලාත් සිට පැමිණි සිසුන් මුහුණ පෑ ආර්ථික, නේවාසික සහ අනෙකුත් සාමාජීය ගැටළු සඳහා විසඳුම් නොලැබීම ඔස්සේ මෙම ගැටළු දේශපාලනික මුහුණවරක් ගෙන මෙතෙක් දක්වා නොවිසිඳ පැවතීම වර්තමාන ශිෂ්‍ය ගැටළු වලට අඩිතාලම දමනලද බව සැලකිය හැක
මෙම ගැටළු දේශපාලනිකරණය වීම හේතුවෙන් ඒවා විසඳීමට යමෙක් උත්සාහ ගත්තද දේශපාලන පිටපොත්ත විනිවිද මූලික ගැටළුව දැකීමට ඇති නොහැකියාවද මූලික ආබාධයක් ලෙස සැලකිය හැකිය
ඉතිහාසය

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයය 
පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයය  සඳහා 1940 ගණන් වල  මුල් අවදියෙහි පේරාදෙණියෙහි, නිව් පේරාදෙණිය එස්ටේට් නම් ස්ථානය තෝරාගෙන 1945 දී දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහි අවසානයද සමගින් ඇරඹුනු ගොඩනැගීම් කටයුතු 1952 වන විට අවසන් වී ඇත
කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයයෙහි පැවැති සමහරක් පීඨ, අධ්‍යයනාංශ හෝ පාඨමාලා  පේරාදෙණිය වෙත ගෙන විත් ඇති අතර, 1960 වන විට ස්වභාෂා උගැන්වීම් ඇරඹී ඇත
ත්‍රෛභාෂික උගැන්වීම් ද සමගම ශිෂ්‍ය ඇතුළුවීම අතිශයින් ඉහළ ගොස් ඇත
ආරම්භයේදී, මාර්ස්, ජයතිලක,  අරුනාචලම්, සංඝමිත්තා, හිල්ඩා ඔබේසේකර, විජේවර්ධන, අක්බාර් හා අයිවර් ජෙනිංන්ස් වැනි ශිෂ්‍ය නේවාසිකාගාර ශාලාවන් පිහිටුවා ඇති නමුත්, මෙම ශිෂ්‍ය ආපතනයද හා සමගින් 1961 දී  “නො-නේවාසික සංකල්පය” ඉදිරිපත් වී නේවාසිකාගාර ශාලා වලින් බැහැර නේවාසික ස්ථාන සොයා යෑමට ශිෂ්‍ය ප්‍රජාවට සිදුවී ඇත
විශ්වවිද්‍යාලයය සිසුන්ගෙන් පිරී ඉතිරී ගොස් ඇති අතර උපාධි අපේක්ෂක සිසුන් හට ලබා දුන් පහසුකම් කෙමෙන් වියැකී ගොස් ඇත
1960 ගණන් වල මැද භාගය වන විට සියළු දෙවන වසර සිසුන්හට  පෞද්ගලික නේවාසික ස්ථාන වල පහසුකම් මත යැපීමට සිදුවී ඇත
1960 දී 1756 ක් පමණක් වූ මුළු ශිෂ්‍ය ප්‍රමාණය 2008/2009 අධ්‍යයන වර්ෂය වන විට 8819 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත
වර්තමානයෙහිදී ශිෂ්‍යගහණයෙන් තුනෙන් දෙකකට පමණක් විශ්වවිද්‍යාලයය තුල නේවාසික පහසුකම් සැලසෙයි
බාහිර සබැඳි
විකිලීක්ස් යනු වෙනත් මුලාශ්‍ර වලින් ලබා ගත නොහැකි රහසිගත ලේබන නිර්නාමික මුලාශ්‍ර වලින් සපයා ගනිමින් ඒවා පල කරන සංවිධානයකි
විකිලීක්ස් වෙබ් අඩවිය 2006 වසරේ සන්ෂයින් ප්‍රෙස් ආයතනය විසින් අරඹන ලද අතර වසරක් තුල මෙම අඩවියට ඇතුලත් කරන ලද ලියවිලි ප්‍රමාණය මිලියන 1.2 ඉක්මවා ඇත
මෙම සංවිධානය චීන රජයට විරුද්ධ පුද්ගලයින් හා ඇමරිකාව,තායිවානය,යුරෝපය,ඔස්ට්‍රේලියාව හා දකුණු අප්‍රිකාව යන රටවල මාධ්‍යවේදීන්, ගණිතඥයින් සහ නව සමාගම් ආරම්භ කරන්නන් විසින් පිහිටවා ඇත
ඕස්ට්‍රේලියානු මාධ්‍යවේදී ජුලියන් ඇසෙන්ජ් මෙම සංවිධානයේ අධ්‍යක්ෂක ලෙස කටයුතු කරයි
මෙම වෙබ් අඩවිය ලියාපදිංචි කොට තිබූ 'every DNS' සමාගම මීට සේවා සැපයීමෙන් ඉවත්වූ අතර අඩවි පරිපාලකයන් පවසනුයේ එය ඉතා ඉක්මණින් යථා තත්‍වයට පත් කරලන බවයි.

වර්තමානයේ එම අඩවියේ තොරතුරු අඩංගු mirror sites මගින් විකිලික්ස් අඩවියට ඇති වාරණයට එරෙහිව කටයුතු කෙරේ
බාහිර සැබැදි
නිල වෙබ් අඩවිය (2010 දෙසැම්බර් 15 වැනිදා සිට සක්‍රීයයි)
ෆේස්බුක්
ටුවිටර්
IRC server
//sunshinepress
9999/ (SSL required) -
හයිමනය (Hymen) යනු යෝනි මාර්ගය තුළ එය සුළු වශයෙන් ආවරණය කරමින් පිහිටන පටලයකි
සාමාන්‍ය සිංහල ව්‍යවහාරයේ දී මෙය කන්‍යා පටලය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි
මෙය යෝනි විවරයහි  කොටසක් ලෙස පවතින අතර  යෝනියට සමාන සැකැස්මකින් යුතු ය
හයිමනයහි විශේෂ කායවේදීය අරමුණක් හෝ කාර්යභාරයක් ඇති බවක් නො පෙනේ
සාමාන්‍යයෙන් ළමාවියේ දී හයිමනය බාහිර ස්වරූපය විසින් අඩසඳාකාර (මුද්දත හැඩයෙන් යුතු) වුවත් එය විසින් වෙනත් ස්වරූපයන් ද දැරිය හැකි ය
මෙය තුනි සහ ඇදෙනසුලු බවේ සිට තරමක් ඝන සහ අනම්‍ය වූ ස්වභාවයන්ගෙන් ද පැවතිය හැකි අතර ඇතැම් විට  මුළුමනින් ම නො පිහිටීමට ද පුලුවන
ඇතැම්විට ගැහැනියක් ප්‍රථම වරට යෝනිමය සංසර්ගයේ නියුතු වීමේ දී  තාවකාලික රුධිර වහනයක් සහ මඳ වේදනාවක් ඇති කරමින් හයිමනය බිඳී යාමට පුලුවන
නමුත් මෙය හැමවිට ම සිදු නොවේ
එහෙත් වෛද්‍ය පරීක්ෂණ, ස්වයං වින්දන‍ය සහ ශාරීරික ව්‍යායාම වැනි වෙනත් අවස්ථාවන්වල දී ද එය බිඳී යාමට හැකිය
බිඳී යාමෙන් පසු ව හයිමනය ස්වභාවික ව යළි යථා තත්ත්වයට පත් නො වුනත් සැත්කමක් තුළින් එය යළි සැකසීමට හැකියාව ඇත
ඇතැම් සංස්කෘතීන් විසින් හයිමනය කන්‍යාභාවය පිළිබඳ නිර්ණායකයක් ලෙස සැලකුවද  මෙවැනි තත්ත්වයන් නිසා හයිමනය කන්‍යාභාවය මිනුම් කිරීමට වලංගු සාධකයක් නො වන තැනට පත් ව ඇත
විකසනය
හයිමනය විකසනය වීම ඇරඹෙන්නේ කලල අවධිය (embryogenesis) තුළ ය
ගැබ්ගැනීමෙන් තෙවන සතියේ සිට දෙවන ත්‍රිමාසිකය (Trimester) දක්වා කාලය තුළ දී ප්‍රජනක කලාපය (Genital tract) විකසනය වීම සිදුවන අතර යෝනිය විකසනය වීමෙන්  අනතුරු ව හයිමනය බිහි වෙයි
හත්වන සතියේ දී මෞත්‍රගුදීය ආවාරය (Urorectal septum) බිහිවන අතර එ මගින්  ගුදමාර්ගය සහ මෞත්‍රලිංගික කෝටරකය (Urogenital sinus) විභේදනය කරනු  ලැබේ
නමවන සතියේ දී මුලර් ප්‍රණාළ (Müllerian ducts) පහළට ගමන් කරමින් මෞත්‍රලිංගික කෝටරකයට  (Urogenital sinus) ඇතුළු වී  ගර්භාෂයෝනික කුහරය (Uterovaginal canal) සාදනු ලැබේ
දොළොස්වන සතියේ දී මුලර් ප්‍රණාළ එකට එක් වී උනලේරියාව (Unaleria) නම් ප්‍රාක් ගර්භාෂයෝනික කුහරයක් සාදනු ලැබේ
පස්වැනි මාසය පමණ වනවිට යෝනි කුහරයේ විකසනය සම්පූර්ණ වී ඇති අතර චීන-යෝනික බල්බයන් (Sinovaginal bulbs)
එනම් මුලර් ප්‍රණාළ සහ මෞත්‍රලිංගික කෝටරකය මුණගැසෙන  ස්ථානය,  සිදුරු වීමෙන් භ්‍රෑණික හයිමනය (Fetal Hymen) ඇති වේ
සාමාන්‍යයෙන් මෙය උපතට පෙර හෝ උපතින් ටික කලකට පසු ව සිදු වේ
හයිමනයට ස්නායු සැපයුමක් නො පවතින අතර අලුත උපත ලැබූ බිළිඳියන් තුළ මවගේ හෝර්මෝනවල බලපෑම හේතුවෙන් හයිමනය ඝණ, ලා රෝස සහ අධික වූ පෘෂ්ඨයකින් (නැමුම් සහ නෙරීම් සහිත වීම නිසා) යුතු වේ
මුල් දෙවසරේ සිට සිව්වසර දක්වා කාලය තුළ ළදැරිය මෙම තත්ත්වය පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය හෝර්මෝන නිපදවා ගනී
ඔවුන්ගේ හයිමනික විවරය මණ්ඩලාකාර (වෘත්තාකාර) හැඩයකට පත් වෙයි
පශ්චාත් නවජ (post-neonatal age) වියේ දී හයිමනික විවරයෙහි වටප්‍රමාණය දළ වශයෙන් සෑම වසරක ම 1mm ප්‍රමාණයකින් වැඩි වෙයි
දැරියක් යෞවනෝදයට පත්වීමේ දී හයිමනය බෙහෙවින් ප්‍රත්‍යාස්ථ බවට පත් වෙයි
යෞවනෝදයේ දී ටැම්පනයක් භාවිත කිරීම හේතුවෙන් හෝ ලිංගික සංසර්ගයේ නිරතුරු ව යෙදීමෙන් හෝ හයිමනික විවරය පුළුල් වීමට පුලුවන
අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූ පරිදි  ප්‍රථම සංසර්ගයේ දී රුධිර වහනයක් අත්විඳ  ඇත්තේ ස්ත්‍රීන්ගෙන් 43%ක ප්‍රතිශතයක් පමණි
කාන්තාවන් බහුතරයකගේ ම හයිමනික විවරය නො බිඳීමට ප්‍රමාණවත් තරම් විශාලනය වන බව මෙයින් පැහැදිලි වෙයි
යම්කිසි මෙවලමක් හෝ එකවර ඇඟිළි කිහිපයක් ඇතුළු කිරීමක දී ද  හයිමනය වියල් වීම හෝ බිඳී යාම සිදුවිය හැකිය
හයිමනයේ ශේෂයන් carunculae  myrtiformes යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
ස්ත්‍රී දූෂණයක් හෝ ළමා ලිංගික අපයෝජනයක් සම්බන්ධයෙන් සැකයක් පවතින අවස්ථාවක දී  හයිමනයේ ස්වභාවය පිළිබඳ ව අධිකරණ වෛද්‍ය  පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමට නියෝග කළ හැකිය
කෙසේනමුත් හයිමනයහි ස්වභාවය පමණක් ම ලිංගික සංසර්ගයක් සිදු වූ බවට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂියක් නොවේ
ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම්
සාමාන්‍යයෙන් හයිමනයේ ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම් තුනි සහ ඇදෙනසුලු බවේ සිට තරමක් ඝන සහ අනම්‍ය වූ ස්වභාවයන් දක්වා විවිධ වූ පරාසයක පැතිරිය හැකි අතර ඇතැම් විට  මුළුමනින් ම නො පිහිටීමට ද පුලුවන
වෛද්‍යමය මැදිහත්වීමක් අවශ්‍ය වන්නේ ඔසප් රුධිරය බැහැර කිරීම මුළුමනින් ම වළක්වන හෝ එය සැළකිය යුතු අන්දමින් සීමා කරන එනම් අජිද්‍ර වූ හයිමනයක් පවතින විට පමණි
මෙවන් අවස්ථාවක දී ඔසප් රුධිරය බැහැර කිරීමට ඉඩකඩ සලසා දීමටත් ලිංගික සංසර්ගයේ දි දුෂ්කරතාවක් ඇති නොවනු පිණිසත් ශල්‍යකර්මයක් සිදුකිරීමට අවශ්‍ය විය හැක
හෝර්මෝන මට්ටමේ සහ ක්‍රියාකාරීත්ව මට්ටමේ (activity level) බලපෑම මත නවයොවුන් වියට නොපන් දැරියන්ගේ හයිමනික විවරය විවිධ හැඩයන් ගනී
බහුලව ම දැකගත හැකි වන්නේ මුද්දත හැඩයයි
අජිද්‍ර - හයිමනික විවරයක් නොපවතී
යෞවනෝදයට ප්‍රථම එය ස්වාභාවික ව නිවැරදි නොවුනහොත් ඔසප්   රුධිරයට බැහැර වීමට ඉඩ සැලසීම පිණිස සුළු සැත්කමක් ඇවැසි වනු ඇත
ක්ෂුද්‍රවිවරීය - ඇතැම්විට හයිමනික විවරයක් නැති ලෙස පෙනී ගියත් වඩා හොඳින් පරීක්ෂා කළ විට ඉතා කුඩා විවිර සමූහයක් හඳුනාගත හැකි ය
බෙදීගිය - හයිමනික විවරය තුළ විවරය අහුරමින් පිහිටි පටලමය තීරු එකක් හෝ වැඩි ගණනක් පැවතිය හැකි ය
යෞවනෝදයෙන් පසු ඊස්ට්‍රජන් ප්‍රමාණය සහ ක්‍රියාකාරීත්ව මට්ටම මත හයිමනික පටලයෙහි ඝණ බව වැඩිවිය හැකි අතර, බොහෝවිට විවරය කඩතොලු සහිත වීම සහ අස්ථිර හැඩයක් ගැනීමත් සිදු වේ
බාල දැරියන්ගේ නම් ඉරීගිය හයිමනයක් සාමාන්‍යයෙන් බොහෝ ඉක්මනින් සුව වී යා හැකිය
නවයෞවනියන් තුළ හයිමනික විවරය ස්වාභාවික ව ම පුළුල් විය හැකි අතර හැඩයේ සහ දිස්වන ආකාරයේ විවිධත්වය ද වැඩි වෙයි
සංස්කෘතිකමය ආකල්පය
ඇතැම් සංස්කෘතීන්හි හයිමනය කන්‍යාභාවය නම් සංකල්පය සමඟ බැඳී තිබීම හේතුවෙන් සංස්කෘතිකමය අගයක් සහිත යමක් බවට පත් වී ඇත
මෙම සංස්කෘතීන්හි ගැහැනියක් විවාහ වන විට නො බිඳුණු හයිමනයක් තිබීම ගෞරවණීය යමක් ලෙස සැලකෙයි
මේ හේතුවෙන් ඇතැම් ස්ත්‍රීන්ට ශල්‍යකර්ම තුළින් හයිමනය ප්‍රතිස්ථාපනය කරගැනීමට සිදු වී ඇත
වෙනත් සතුන් තුළ
ප්‍රජනක පද්ධතියේ විකසනය වීමේ පොදු බව හේතුවෙන් චිම්පන්සියන්, අලියන්, මැනටියන්, තල්මසුන්, අශ්වයන් සහ ලාමාවන්  වැනි සතුන් රැසක් තුළ හයිමනය පවතී
සබැඳි ලිපි
 කන්‍යාපටල ප්‍රතිස්ථාපන සැත්කම්

සඳහන් තැන්

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
Vaginal Corona ස්විඩීෂියානු ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපන සංගමය ලියූ පොත්පිංචක්
Magical Cups and Bloody Brides—කන්‍යාභාවයේ ඉතිහාසය
20 Questions About Virginity—Interview with Hanne Blank, author of Virgin
The Untouched History
Discusses relationship between hymen and concept of virginity
Putting tampon in painlessly Radiology (US - ultrasound) of Hydrocolpos
Evaluating the Child for Sexual Abuse ඇමරිකන් ෆැමිලි ෆිසීෂියන් වෙතින් 
My Corona
The Anatomy Formerly Known as the Hymen & the Myths That Surround It Scarleteen, Sex education for the real world

යෝනි මාර්ගය
රිසානා නෆීක් යනු සෞදි අරාබියේ ගෘහ සේවිකාවක් ලෙස රැකියාවකට ගොස් වයස 17දී බිළිඳෙකු මරාදැමීමේ චෝදනාවට ෂරියා නීතිය යටතේ මරා දැමූ ශ්‍රී ලංකික තරුණියකි
පවුල් පසුබිම 
රිසානා නෆීක්,  මුත්තුර් ප්‍රදේශයෙහි වසන දුගී පවුලක වැඩිමහලු දියණිය වූවාය
ඇයට සොහොයුරු සොහොයුරියන් තිදෙනෙකු සිටි අතර  දර කපන්නෙක් වූ ඇයගේ පියාට ස්ථිර රැකියාවක් තිබුණේ නැත
සෞදි අරාබියේ රැකියාව 
රිසානා නෆීක් 2005 වසරේ මැයි මාසයේ සෞදි අරාබියේ මෙහෙකාරියක් ලෙස රැකියාවට යන ලදී
එසේ යාමේදී එවකට වයස අවුරුදු 21 ලෙස ගමන් බලපත්‍රයේ වයස යොදා තිබුණු ඇගේ සැබෑ වයස අවුරුදු 17 ක් විය
2007 ජුනි මාසයේ දී ඇය විසින් කුඩා දරුවකුට කිරි පෙවිමේදී ඒ දරුවා මිය ගොස් ඇත
ගෙහිමියන් ගේ චෝදනාවට අනුව ඇය මෙම දරුවාව ගෙල සිර කර මරා දම ඇති අතර , ඇගේ ප්‍රකාශයට අනුව දරුවා මිය ගොස් ඇත්තේ කිරි හිරවීමෙන්ය
අපරාධ චෝදනාව 
2005 මැයි 25 වැනිදා දහවල් 12.30ට පමණ දරුවාට බෝතලෙන් කිරි පොවද්දී කටිනා හා නාසයෙන් කිරි ආ බව රිසානා දුටුවාය
කිරි පිට උගුරේ යාම ඊට හේතුවයි. ඇය දරුවාගේ උගුර පිරිමැද්දාය
ඒ සමගම දරුවා ඇස් පියා ගත්තාය
සිව් හැවිරිදි දරුවාගේ මරණය සම්බන්ධයෙන් එදිනම ඇය අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය
දරුවා මැරූබවට ඇය පාපොච්චාරණයක් ද පොලිසියට කළාය
නඩු විභාගය 
අගවිනිසුරු අබ්දුල්ලා අල් රොසයිමි ප්‍රමුඛ ත්‍රිපුද්ල විනිශ්චය මණ්ඩලයකින් ඇය වැරදි කාරිය කර 2007 ජූනි 16 වැනි දා මරණ දඬුවමට නියම කරනු ලැබීය
එයට ඇපෑලක් ඉදිරිපත් කළ හැකි බව ඇයට දැන්වීය
ඒ අනුව 2007 ජූලි 15
 
මේ අතර දරුවාගේ පියා හමු වීමට ගත් උත්සාහය අසාර්ථක විය
මෙවැනි දඬුවමකට නියමකළ හැකි අයකුට බලය ඇත්තේ එම පවුලේ ප්‍රධානියාගේ කැමැත්ත ලැබුණහොත් පමණි
ඒ සඳහා වන්දි මුදලක් ගෙවා එසේ සමාව ලබාගත හැකි බව සෞදි නීතියේ සඳහන්වේ
රියාද් නුවර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඇපෑල විභාග කර මුල් තීන්දුව තහවුරු කෙළේය
රිසානාට නිදහස ලබා දෙන්නැයි මහින්ද රාජපක්ෂ ජනපතිගේ ඉල්ලීම ඇතුළත් ලිපියක් ශ්‍රි ලංකා විදේශ අමාත්‍යංශය 2010.10.25 සෞදි රජතුමාට ඉදිරිපත්  කළේය
අසියා මානව හිමිකම් සංවිධානය ඇය වෙනුවෙන් ඇපෑලේදී නීතිඥ ගාස්තුද ගෙවීමට ඉදිරිපත්  විය
දරුවාගේ මව් පියන් සමග කතා බහ කර බේරුමක් කර ගැන්නැයි සෞදි රජතුමා සෞදි නුවර සමථ මණ්ඩලයට එම සිද්ධිය යොමු කෙළේය
බොරු ලියවිලි හදා රිසානා රට යැවූ රැකියා නියෝජිතයන් දෙදෙනාට කොළඹ මහාධිකරණය දෙවසර බැගින් සිර දඬුවම් නියම කර රුපියල් හැට දහස බැගින් රිසානාගේ මව්පියන්ට නියෝග කැරිණි
රිසානාගේ මව සහ පියා රිසානා බැලීමට එරටට ගියහ
2013 නව වසර උදාවීමත් සමග සෞදි අරාබි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය රියාද් බලධරයනට දැන්වූයේ රිසානා නෆික් මරා දඬුව පැණවීම ඉතා ආසන්න බවයි. ඒ සිද්ධියත් සමග මහින්ද රාජපක්ෂ ජනපති 2013 ජනවාරි 5 වැනිදා සෞදි රජතුමාට දෙවැනි ආයාචනය ද කරමින් රිසානා බේරාදෙන ලෙස ඉල්ලීමක් කෙළේය
අභියාචනා
පළමුවන විජයබාහු  (  I වන විජයබාහු / මහා විජයබාහු / විජය බා )  ක්‍රි
ව. 1055 සිට 1110 දක්වා පොළොන්නරුව අග නගරය කර රාජ්‍ය කර වු ශ්‍රේෂ්ඨ සිංහල රජ කෙනෙකි
රාජ්‍ය ලේ උරුමය ඇතිව එතුමා උපන්නේය, එකල  ශ්‍රී ලංකාවේ කොටසක් ආක්‍රමණික ඉන්දියාවෙහි චෝල අධිරාජ්‍යයයන් විසින් පාලනය කරන ලදි
1055 දි රුහුණ හෙවත් දක්කිණදේශයේ පාලනය බාර ගත් එතුමා පසුව වසර 17 ක දිගු සටන් මෙහෙයුමකින් පසු 1070 දි චෝල ආක්‍රමණිකයන් සම්පුර්ණයෙන්ම  ශ්‍රී ලංකාවේන් එලවා දැමිමට සමත් විය
සියවසකට පසු ශ්‍රී ලංකාව නැවත එක්සත් කිරිමට එමගින් එතුමාට හැකිවිය
එතුමාගේ පාලන කාලය තුල  බුද්ධ ධර්මය නැවත පිහිටුවිමටත් යුද්ධය නිසා විනාශ වු යටිතල පහසුකම්, වෙහෙර විහාර, ගොඩනැගිලි ආදිය අළුත් වැඩියා කිරිමටත් කටයුතු කරන ලදි
මුල් කාලීන ජිවිතය
විජයබාහු , කිත්ති ( කීති ) යන නාමයෙන්  ක්‍රි
ව. 1039 දි  දක්කිණදේශයේ  රුහුණු රාජධානියේ උපත ලැබීය
එතුමා  රුහුණු පාලකයා වු මොග්ගල්ලාන රජු හා ලෝඛිත බිසවගේ පුතණුවන්ය
එකල ශ්‍රී ලංකාව දකුණු ඉන්දීය චෝල ආක්‍රමණිකයන්ගේ ග්‍රාහණයට නතු වුවත්  රුහුණ  සිංහල රජවරුන් විසින් චෝල පාලකයන්ට එරෙහිව  බලපෑම් කරමින්  පාලනය ගෙන යන ලදි
එතුමාට වයස 15 දි රුහුණේ  රාජ්‍යයත්වයට පත්විමේ අරමුණ ඇතිව  ආක්‍රමණිකයන්ගේ ප්‍රධානියෙකු වු ලෝකිස්සර පරාජය කරන ලදි
ව. 1055 දි  විජයබාහු නමින් රුහුණේ  රාජ්‍යයත්වයට පත්විය
චෝල හමුදාවන් විජයබාහු  රජුගේ හමුදාවන්ට එරෙහිව නිතර  නිතර ප්‍රහාර එල්ල කලත් ඒවා මැඩපවත්වා,   ක්‍රි
ව. 1058 දි රුහුණ සම්පුර්ණයෙන්ම  දකුණු ඉන්දීය චෝල ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් නිදහස් කර, සම්පුර්ණ රුහුණු පාලනය  එතුමාගේ යටතට ගැනිමට සමත් විය
පොළොන්නරුව අල්ලාගැනිමේ පළමු වෑයම
රුහුණ ආරක්ෂිත ස්ථානයක් බවට පත්කිරීමෙන් අනතුරුව එකල අගනගරය වූ පොළොන්නරුව ආක්‍රමණය කිරීමේ පිපාසාවෙන් මඩිනු ලැබූ හෙතෙම 1066 දී පොළොන්නරුව වෙත තම මංගල ප්‍රහාරය මෙහෙයවා , මද කලෙකට එය තම ග්‍රහණයට නතු කරගත්තේය
එනමුදු දකුණු ඉන්දීය ආධාරයෙන් බල ගැන්වුනු සොලී(චෝල) හමුදා වන් නැවතත් ප්‍රහාර එල්ල කළෙන් විජයබාහු තෙම නැවත පසු බැස්සේය
එසේ පසුබැස වාකිරිගල දී නැවත සංවිධානය වුනු විජයබාහු පොළොන්නරුව තම ග්‍රහණයට ගැනීමේ නැවුම් වෑයමක්  දියත් කළේය
එවිට පාලන බලය සඳහා සටන් වැදි වෙනත් පාර්ශවයන්  විසින් දියත් කළ කැරළි සඳහාද මුහුන දීමටද සිදුවිය
ඒවාද විජයග්‍රහණය කළ විජයබාහු ස්වකීය හමුදාවන් පොළොන්නරුව නැවත ගැනීමේ අදිටනින් යුතුව මෙහෙයවුවද සොලීන් අතික්‍රමණය කිරීමට නොපොහොසත් වූයේය
පොළොන්නරුවට දෙවනි වර පහර දීම

1069-1070 කාලය තුළ දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩුවේ චෝල අධිරාජ්‍යයේ සිවිල් යුද්ධයක් ඇති වූ අතර එය රට කැළඹීමට ලක් විය
[12] පොළොන්නරුවේ චෝල හමුදාව අඩු වැඩි වශයෙන් හුදකලා වී සිටියදී විජයබාහුට නැවත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට අවස්ථාවක් සලසා දෙමින්, චෝල අධිරාජ්‍යය තුළ ඇති වූ උත්සුකයන් ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි අධිරාජ්‍යය අවධානය යොමු කිරීම වැළැක්වීය
බුරුමය, පාණ්ඩ්‍ය වැනි චෝළයන් පරාජය කිරීමට බොහෝ රාජධානිවල සහාය ඔහුට ලැබී ඇත
වලවේ ගඟට දකුණින් පිහිටි මහානාගකුලයෙන් ආරම්භ වූ විජයබාහු පෙරමුණු තුනකින් පොළොන්නරුවට පහර දීමට ත්‍රිවිධ හමුදාවන් පිටත් කළේය
දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන ඕනෑම ශක්තිමත් කිරීමක් සමඟ කටයුතු කිරීම සඳහා එක් හමුදාවක් රටේ බටහිර වෙරළ දිගේ මහාතිත්ත වරායට යවන ලදී
ඉන්පසුව, මෙම හමුදාවෙන් කොටසක් පොළොන්නරුව දෙසට ගමන් කර වයඹ දෙසින් ප්‍රහාර එල්ල කළ අතර අනෙක් කොටස ශක්තිමත් කිරීම් පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා වරායන් අල්ලා ගත්හ
නැඟෙනහිරෙන් පොළොන්නරුවට පහර දීමට මාගම හරහා නැඟෙනහිරෙන් දෙවන හමුදාවක් යවන ලදී
තුන්වන සහ ප්‍රධාන බලවේගය රජුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් රට පුරා ඉදිරියට ගියේය
මෙම ත්‍රිවිධ හමුදාව විසින් වට කරන ලද පොළොන්නරුව විජයබාහු රජුගේ හමුදාව නගරයට ඇතුළු වීමට පෙර මාස හතක් වටලනු ලැබීය
1070 දී විජයබාහු පොළොන්නරුවේ පාලකයා බවට පත් විය
[12][15] එකල ශ්‍රී ලංකාව හැඳින්වූයේ තම්බපන්නි යනුවෙනි
රාජ්‍ය පාලනය

පොළොන්නරුව ජයග්‍රහණයෙන් පසු විජයබාහුට තවත් කැරලිවලට මුහුණ දීමට සිදු විය
1072 හෝ 1073 දී රුහුණේ විජයබාහු ලෙස කිරුළු පැළඳ වසර දහඅටකට පසුව සහ වසර දාහතක් පැවති හමුදා මෙහෙයුමකින් පසුව සිදු වූ ඔහුගේ රාජාභිෂේකය ප්‍රමාද කිරීමට මෙය හේතු විය
පොළොන්නරුව "විජයරාජපුර" ලෙස නම් කර අගනුවර ලෙස තෝරාගෙන පොළොන්නරුව රාජධානියේ පළමු සිංහල රජු බවට විජයබාහු පත් විය
රාජාභිෂේක මංගල්‍යය පැවැත්වුණේ රටේ පැරණි අගනුවර වූ අනුරාධපුරයේ මේ සඳහා ඉදිකරන ලද මාලිගාවකයි
[16] විජයබාහු කන්නෝජ්හි ජගතිපාලගේ දියණිය ලීලාවතී තම බිසව ලෙස ගත්තේය
ඔහු කාලිංගයේ සිට තිලෝකසුන්දරී නම් කුමරිය සමඟ විවාහ වූයේද කාලිංගයන් සමඟ සබඳතා ශක්තිමත් කර ගැනීමේ අදහසිනි
චෝල පාලන සමයේදී සහ යුද්ධ සමයේදී මෙරට බුද්ධාගමට බොහෝ දුක් විඳීමට සිදු වූ අතර බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා අඩු විය
බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ උපසම්පදාවට (පැවිද්දට) අවශ්‍ය වන පැවිදි භික්ෂූන් වහන්සේලා පස් නමක් මුළු රටේම සොයා ගත නොහැකි විය
රට තුළ බුදුදහම නැවත ස්ථාපිත කිරීම සඳහා විජයබාහු බුරුමයේ අනව්රහ රජුගෙන් උපකාර ඉල්ලා සිටියේය
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බුරුමයෙන් පැවිදි භික්ෂූන් වහන්සේලා ලංකාවට එවන ලදී
මෙම භික්ෂූන් වහන්සේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවිදි කරවා පිටකය ඉගැන්වීමෙන් බුදුදහම නැවත ස්ථාපිත කිරීමට උපකාර කළහ
[17] මෙයට අමතරව අතහැර දමා විනාශ වූ බෞද්ධ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද විජයබාහු විසින් පිළිසකර කළේය
බුදුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දළදා වහන්සේ වැඩම කිරීම සඳහා පොළොන්නරුවේ නව විහාරයක් ද ඉදිකරන ලදී
ත්‍රිපිටකයේ අර්ථකථනය වෙනස් වූ විට දෙරටේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකතු වී ධර්ම ග්‍රන්ථවල පිළිගත හැකි අනුවාදයක් ඇති කළ බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ
එකිනෙකා
විජයබාහු විසින් නව වැව් කිහිපයක් ඉදිකිරීමට අමතරව යුද්ධ සමයේදී විනාශ වූ රජරට වැව් ගණනාවක් ප්‍රතිසංස්කරණය කළේය
රට ප්‍රධාන වශයෙන් වී වගාව මත යැපුණු බැවින් රජරට ප්‍රදේශයේ මෙම වාරි පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම රටේ සංවර්ධනයට වැදගත් විය
1084/1085 දී පමණ බටහිර චාලුක්‍යයට යවන ලද විජයබාහුගේ සමහර තානාපතිවරුන්ට ඔවුන්ගේ හිරිහැරවලට ලක් වූ විට චෝල රාජධානිය සමඟ තවත් ආරවුලක් ඇති විය
කෙසේ වෙතත්, චෝල අධිරාජ්‍යයට එරෙහි තවත් යුද්ධයක් සඳහා රජුගේ තීරණය විජයබාහුගේ හමුදාවේ සේවය කළ වේලක්කාර කුලී හේවායන් ඔහුට එරෙහිව කැරලි ගැසීමට හේතු විය
කැරලිකරුවන් විසින් හමුදාපතිවරුන් කිහිප දෙනෙකු මරා දැමූ අතර රජ මාලිගය ගිනිබත් කරන ලදී
විජයබාහු නැවතත් වාකිරිගලට පලා ගිය නමුත් නැවත පොළොන්නරුවට පැමිණ කැරැල්ල මැඩ පවත්වමින් එය යළි අත්පත් කර ගත්තේය
කැරලි නායකයන් අල්ලා මරා දමන ලදී
විජයබාහු ශ්‍රී පාදයට මාර්ග ඉදිකිරීම සහ වන්දනාකරුවන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා අම්බලම නම් ගිමන්හල් තැනීම සම්බන්ධයෙන් ද ප්‍රසිද්ධය
[18] ඔහු වන්දනාකරුවන්ගේ සහ සිද්ධස්ථානයේ සේවය සඳහා ගම් සහ වගාවන් ද ලබා දුන්නේය
මෙය පළමුවන විජයබාහු රජු විසින් පිහිටි "අඹගමු" සෙල්ලිපියේ සටහන්ව ඇත
ආශ්‍රිත
 අඹගමුව සෙල් ලිපිය
 මහාවංශය
 සිංහලේ රාජාවලිය
 ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසය
 විජයබාහු පාබල රෙජිමේන්තුව

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
රජවරු
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
රජරට රාජධානිය
‍යූරි ඇලෙක්සෙයෙවිච් ගගාරින් (රුසියානු
Ю́рий Алексе́евич Гага́рин, උපත 1934 මාර්තු 9 – විපත  1968 මාර්තු 27)  යනු සෝවියට් අජටාකාශ ගාමියෙකි
1961 අප්‍රේල් 12 වෙනි දින අභ්‍යාවකාශයට ගිය ඔහු,අභ්‍යාවකාශයට ගිය පළමු මිනිසා සහ පොළොව වටා කක්ෂ ගතවූ පළමු මිනිසා බවට පත් විය
මොහු සෝවියට් සංගමයේ වීරයා (Hero of the Soviet Union) සම්මානය ලැබූවෙකි
මුල් ජීවිත කාලය 
යුරී ගගාරීන් 1934 මාර්තු 9 වන දින සෝවියට් සංගමයේ ක්ලුෂිනො ග්‍රමයේ උපත ලැබීය
ඔහුගේ පියා සහ මව සමූහ ගොවිපලක කම්කරුවන් දෙපලකි
‍ හතර දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක තුන් වෙනියාවු යූරී ව රැකබලා ගැනීම වැඩිමහල් සොයුරිය ට හාර විය
සොවියට් අභ්‍යාවකාශ වැඩසටහනේ කර්යභාරය 
1960 දි යුරී සහ තවත් 19 දෙනෙකු සෝවියට් අභ්‍යාවකාශ වැඩසටහන සදහා තෝරා ගැනින
වොස්ටොක් 1 අභ්‍යාවකාශ වැඩසටහන යටතේ වර්ෂ 1961 අප්‍රේල් 12 වන දින වොස්ටොක් 3KA-3 ‍යානයෙන් කක්ෂගත වූ යුරි අභ්‍යාවකාශයට ගමන් කල පළමු මිනිසා ලෙස ඉතිහාස ගත වූයේ ය
මෙම ගමනේ දී  ඔහුව "සෙඩාර්"(Russian
Кедр) යන සංඥා නාමයෙන් හඳුන්වන ලදී
අභ්‍යාවකාශ ගමනින් පසු යුරී ලොව පුරා ඉතා ජනප්‍රිය අයෙක් බවට පත් විය
ලෝ වටා සංචාරය අතරතුර වරක් ඔහු ශ්‍රී ලංකාවට  ද පැමිණියේ ය
මරණය හා මරණයෙන් පසු කාලය 
1968 මාර්තු 29 දින, ප්‍රහාරක ගුවන් යනා පුහුනුවක් අතරතුර දි යුරි සහ ඔහුගේ සහායකයා ඔවුන් ගේ  මිග්-15UTI වර්ගයේ යානය අනතුරට පත්වීමෙන් මියගියේය
පිලැටලී සහ මුදල් විද් යාව

බාහිර සබැඳි 

 Yuri Gagarin - The First to Fly
 Gagarin's photos
 Obituary, NY Times, 28 March 1968 Yuri Gagarin Killed As Test Plane Falls
  Юрий Гагарин
Дорога в космос — his book in Russian (HTML)
  Photo, Audio and Video with Yuri Gagarin , online version of CD created to his 70th anniv
on the homepage of Russian state archive for scientific-technical documentation (RGANTD)
Article in online Encyclopedia of cosmonautics  A lot of information about the first human's flight to space
Gagarin's flight 3D visualization — contains the real record of his conversation with the Earth during the spaceflight
  Annotated transcript of Gagarin's radio conversations with ground stations, starting 2hrs (4
10 UTC) before launch 
 Gagarin — detailed biography at Encyclopedia Astronautica
 List (with photos) of Gagarin statues 
   11 minutes long interview of Yuri Gagarin by The Finnish Broadcasting Company in 1961 
 Yuri's Night - World Space Party
 50th Anniversary of Yuri Gagarin's flight into space

මූලාශ්‍ර 

සෝවියට් සංගමයේ වැසියන්
රුසියානු ජනයා
අයිස්හොකී ක්‍රීඩකයින්
අභ්‍යවකාශගාමීන්
අභ්‍යවකාශය යනු පෘථිවිය සහ වෙනත් විශ්වීය වස්තූන් වලට එපිටින් පවතින අවකාශයයි
මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් අවකාශයක් (රික්තයක්) නොවන අතර අඩු ඝනත්වයෙන් යුත් අංශූන් (ප්‍රධාන වශයෙන් හයිඩ්‍රජන් සහ හීලියම් වායුවලින් සැදි ප්ලාස්මා), විද්යුත් චුම්භක විකිරණ, චුම්භක ක්ෂේත්‍ර, නියුට්‍රිනෝ, දුහුවිලි සහ අන්තරීක්ෂ විකිරණ වලින් සමන්විත වේ
පෘථිවි වායුගෝලය සහ අභ්‍යවකාශය වෙන් කරන සීමාව ලෙස සාමාන්‍යයෙන් සැළකෙන්නේ කි
100 ක් උසින් පිහිටා ඇති (මනඃකල්පිත) කාර්මන් රේඛාවයි. එහෙත්, උන්නතාංශය සමග වායුගෝලීය පීඩණය අඩු වන්නෙ ක්‍රම ක්‍රමයෙන් බැවින්, වායුගෝලය අවසන් වී අභ්‍යාවකාශය ඇරඹෙන යම් උසක් නිශ්චිතවම කිව නොහැක
මිනිසා අතීතයේ සිටම අභ්‍යවකාශය පිළිබඳ උනන්දුවක් දැක්වූවද, භෞතිකව අභ්‍යවකාශය ගවේෂණය කිරීම ඇරඹුනේ විසිවෙනි ශතවර්ෂයේදී ය
මුලදී අධි-උන්නතාංශ වායු බැලූන මගිනුත්, පසුව රොකට් යානා යොදාගෙනද අභ්‍යවකාශ තරණය සිදු කෙරුනි
පෘථිවිය වටා කක්ෂයකට මුලින්ම ඇතුලු වුනු කෘතීම වස්තුව වූයේ 1957 සෝවියට් සංගමය විසින් අභ්‍යවකාශගත කරන ලද ස්පුට්නික් 1 චන්ද්‍රිකාව යි
1961 වර්ෂයේ දී සෝවියට් අභ්‍යවකාශගාමී යූරි ගගාරීන් අභ්‍යවකාශය තරණය කළ ප්‍රථම මිනිසා බවට පත් විය
අභ්‍යවකාශ ගමන් ඉතා මිල අධික මෙන්ම ඉතාම අනතුරුදායකද වන අතර, එනිසා මිනිසුන් සහිත අභ්‍යවකාශ ගමන් මේ තාක් පෘථිවි කක්ෂයට සහ චන්ද්‍රයා වෙතට පමණක් සීමා වී ඇත
එහෙත්, මිනිසුන් රහිත අභ්‍යවකාශ යානා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සෑම ග්‍රහලෝකයක් වෙතම ගමන් කර තිබේ
මූලාශ්‍ර

අභ්‍යවකාශය
ආඩියාගල යනු කදු වලල්ලකින් පෙරමුන ලත් ගම්මානයකි
එය පිහිටා ඇත්තේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ, පලාගල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේය
ආඩියාගල අවට ඇති වැදගත් කම් , ජාතික නාමල් උයන , කලා වැව , අවුකන , විජිතපුරය රෑස්වෙහෙර, සහ වැදගත් කමකින් යුත් වීරකැපෙටිපොල සැකවී සිටිය දී අල්ලා ගත්තේ පරවහගම ,  ගම්මානයේ දීය එම ස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ ද ආඩියාගල ගම්මානයට යාබදවය, එමෙන්ම අනුරාධපුරයේ ඉතාම ප්‍රචලිත පාසලක් වන ආඩියාගල නවෝද්‍යා විද්‍යාලය පිහිටා ඇත්තේ එම ගම්මානයේය
අනුරාධපුර
Within Hinduism a large number of personal gods are worshipped as murtis
These beings are either aspects of the supreme Brahman, avatars of the supreme being, or significantly powerful entities known as devas
The exact nature of belief in regards to each deity varies between differing Hindu denominations and philosophies
Often these beings are depicted in humanoid, or partially humanoid forms, complete with a set of unique and complex iconography in each case
In total, there are 330 thousands of these supernatural beings in various Hindu traditions
Notes

External links
A chart of the main Hindu deities  (with pictures)
Hindu God - General Information

හින්දු දෙවිවරු
වැලන්ටිනා ව්ලැඩිමිරොව්නා තෙරෙශ්කෝවා (රුසියානු
Валенти́на Влади́мировна Терешко́ва) (උපත , 1937 මාර්තු 6) අභ්‍යාවකාශයට ගිය පලමු කාන්තාවයි.ඇය විශ්‍රාමික සෝවියට්  කාන්තා අභ්‍යවකාශගාමීයෙක් වන අතර සෝවියට් ගුවන් හමුදවේ මේජර් ජෙනරාල් වරියකි
සමාජ ක්රියාකාරකම් 
2011 දී ඇය යාරොස්ලාව් ප්‍රාදේශීය ලැයිස්තුවේ එක්සත් රුසියානු පක්ෂයෙන් රුසියාවේ රාජ්‍ය ඩූමා වෙත තේරී පත් වූවාය
Tereshkova, Elena Mizulina, Irina Yarovaya සහ Andrey Skoch  සමඟ එක්ව, ක්‍රිස්තියානි සාරධර්ම ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වූ අන්තර් පාර්ශවීය නියෝජ්‍ය කණ්ඩායමක සාමාජිකයෙකි
මෙම හැකියාව තුළ ඇය රුසියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සංශෝධන හඳුන්වා දීමට සහාය වූ අතර, ඒ අනුව "ඕතඩොක්ස්වාදය රුසියාවේ ජාතික හා සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයේ පදනමයි
" 2011 දෙසැම්බර් 21 දින සිට ෆෙඩරල් ව්යුහය සහ පළාත් පාලන ස්වයං පාලනය පිළිබඳ රාජ්ය Duma කමිටුවේ නියෝජ්ය සභාපති
ආශ්‍රිත
 සෝවියට් සංගමය
 රුසියාව
 වොස්ටොක් 6
 ස්වෙට්ලනා සවිට්ස්කායා

කාන්තා අභ්‍යවකාශගාමීන්
අභ්‍යවකාශගාමීන්
තැලික් අම්ලය (IUPAC systematic name
benzene-1,2-dicarboxylic acid) C6H4(CO2H)2සුත්‍රය සහිත ඇරෝමැටික ඩයිකාබෝක්සිලික් අම්ලයකි
එය අයිසෝතැලික් අම්ලයේත් ටෙරීතැලික් අම්ලයේත් සමාවයවිකයකි
තැලික් අම්ලය වාණිජමය වටිනාකමින් අඩු වුවත් එහි ව්‍යුත්පන්නයක් වන තැලික් ඇන්හයිඩ්රයිඩ් (Phthalic anhydride) වාණිජමය රසායන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස විශාල පරිමාණයෙන් නිපදවයි.

නිෂ්පාදනය
1836 දී ප්‍රංශ ජාතික රසායනාඥයෙක් වන ඔගස්ටස් ලුරන්ට් විසින් නැප්තලීන් ටෙට්‍රාක්ලෝරයිඩ් ඔක්සිකරණයෙන් තැලික් අම්ලය ලබාගන්නා ලදී
ලැබූ ඵලය නැප්තලීන් වල ව්‍යුත්පන්නයක් යන විශ්වාසය මත ඔහු විසින් නැප්තලෙනික් අම්ලය ලෙස නම් කරන ලදී
ස්විට්සර්ලන්ත ජාතික රසායනාඥයෙක් වූ ජාන් චාර්ල්ස් ගලිසාර්ඩ් ඩි මරිනැක් විසින් නිවැරදි සුත්‍රය නිශ්චය කර ඊට අදාලව වර්තමානයෙහි පවතින නාමය ලබා දෙන ලදී
නැප්තලීන් උත්ප්‍රේරක ඔක්සිකරණයෙන් කෙලින්ම තැලික් ඇන්හයිඩ්‍රයිඩ් බවට හරවා ඇන්හයිඩ්‍රයිඩය  ජලවිච්චේදනයෙන් තැලික් අම්ලය නිෂ්පාදනය කෙරේ
ප්‍රතික්‍රියා හා භාවිතයන්

රෝධනය කල නලයකදී (ජලය පිටවීම වලක්වන ලද)  ද්‍රවාංකය 190 C ක් වූ සුදු පැහැති ස්ඵටිකයකි
භාහිරට විවෘත අවස්ථාවේදී අම්ලය 210 C දී විලයනය වෙයි
වැඩිපුර හුණු (කැල්සියම් කාබනේට්) සමඟ රත්කළ විට කාබොක්සිල්හරණය හරහා බෙන්සීන් ලබාදෙයි
තැලික් අම්ලයට එස්ටරීකරණය විය හැකි වුවත් එස්ටරීකරණ ප්‍රතික්‍රියාව සඳහා භාවිතා වනුයේ වඩා බහුලව පවතින, වඩා ප්‍රතික්‍රියාශීලී වූ තැලික් ඇන්හයිඩ්‍රයිඩයයි
එය pKa (ආම්ලික විඝටන නියතය) අගයන් 2.89 හා 5.51 වූ ද්වී භාෂ්මික අම්ලයකි
තැලික් අම්ලයේ මොනො පොටෑසියම් ලවනය වන පොටෑසියම් හයිඩ්‍රජන් තැලේට් විශ්ලේෂනාත්මක රසායන විද්‍යාවේදී  ප්‍රාමාණික අම්ලයක් ලෙස භාවිතා වෙයි
තැලික් අම්ලය සෝඩියම් සංරසය සමග ඔක්සිහරණයට ලක් කල විට සයික්ලෝහෙක්සාඩයිඊන් ව්‍යුත්පන්නයක් ලබා දෙයි
සමාවයවික
තැලික් අම්ලය, බෙන්සීන්ඩයිකාබොක්සිලික් අම්ලයේ සංයුතිය සහිත සමාවයවික තුනෙන් එකකි
අනෙක් සමාවයවික දෙක අයිසෝතැලික් අම්ලය හා ටෙරිතැලික් අම්ලය වෙයි
ඇතැම් විට " තැලික් අම්ල " යන යෙදුම මගින් මෙම සමාවයවික කුලය හඳුන්වන මුත් "තැලික් අම්ලය" යන්නෙන් විශේෂයෙන්ම හඳුන්වන්නේ ඔතෝ- සමාවයවිකයයි
ආරක්ෂාව 
The toxicity of phthalic acid is low with LD50 (mouse) of 550 mg/kg
However, many phthalate esters have been implicated as endocrine disruptors
මේවාත් බලන්න
 අයිසොතැලික් අම්ලය
 ටෙරීතැලික් අම්ලය
 තැලේට්
 ටෙරීතැලේට්
 පොටෑසියම් හයිඩ්‍රජන් තැලේට්, අම්ල-භෂ්ම අනුමාපනයන්හිදී ප්‍රාථමික ප්‍රාමාණිකයක් 
 තැලික් ඇන්හයිඩ්රයිඩ්

ආශ්‍රිත

 Merck Index, 9th ed, #7178

භාහිර යොමු
International Chemical Safety Card 0768

Dicarboxylic acids
Benzoic acids
Phthalates
දෑත් එක් කර ආයුබෝවන් හෝ ආයිබෝං කීම‍ සිංහලයන්ගේ සුභ පැතීමි ක්‍රම අතර මුලික තැනක් ගනී
ආයුබෝවන් යන්නෙහි අර්ථය ආයුෂ බොහෝ වෙිවා යන්නයි
මෙය ශ්‍රී ලංකාවට පමණක්ම සුවිශේෂී වූ පිළිගැනීමෙී ක්‍රමයකි
යොමුව 

සිංහල සිරිත්
ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ (වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ) රජු සිංහල රාජ වංශයේ අන්තිම සිංහල රජුයි
එතුමා ක්‍රි
ව.1707 සිට 1739 දක්වා මහනුවර රාජධානියේ රාජ්‍යත්වයට පත් විය
එතුමා  II වන විමලධර්මසූරිය රජුගේ පුත්‍රයායි
ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු වයස 17 දි  සිහසුනට පත් වූ අතර වසර 32 රාජ්‍යය පාලනය කලේය
එතුමා උගත් මෙන්ම ශ්‍රද්ධාවන්ත රජ කෙනෙකු ලෙස සළකනු ලැබුවේය
පෙර රාජ්‍යත්වය දැරූවන් මෙන් එතුමාද ලන්දේසි ආක්‍රමණිකයන් සමග සමාදානයෙන් කටයුතු කලේය
එමෙන්ම එතුමා සාහිත්‍ය හා ආගමික චිරස්ථිතිය උදෙසා මහඟු කැපවිමක් කලේය
එතුමාගේ බිසව දකුණු ඉන්දියාවේ මදු‍රෙයි නගරයේ නායක්කර් රාජකීය පවුලේ කුමාරිකාවක් විය
රජුට සිහසුනට පත් කිරිම සදහා දරුවෙකු ලැබුණේ නැත
එම නිසා රජු ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස තම පළමු බිසවගේ සහෝදරයා නම් කළේය(ශ්‍රී විජය රාජසිංහ රජ), එමගින් සිංහලේ රාජාවලිය අවසන් වන තුරු.උඩරට පාලනය කරන ලද දුර්වලම පාලකයා මොහුය
රජු මුහුණ දුන් ප‍්‍රධාන අභියෝගය  
ශ‍්‍රී වීර පරාක්‍රම නරෙන්ද්‍රසිංහ රජු මුහුණ දුන් ප‍්‍රධාන අභියෝගය වූයේ උඩරට රාජ සභාවේ රදල ප‍්‍රධානීන්ගේ බලය වර්ධනය වී තිබීමය
මෙම තත්ත්වය සමනය කර ගැනීම සඳහා ඔහු නායක්කර් පරම්පරාවේ ඥතීන්ට උඩරට රාජ සභාවේ තනතුරු ලබා දුණි
බුදු දහම වැළඳ ගෙන දිගු කලක් භික්ෂූන් ඇසුරේ හැදී වැඩුණු මෙතුමා වැලිවිට සරණංකර හිමියන්ගේ උපදෙස් පරිදි බුරුමයෙන් උපසම්පදාව මෙරටට ගෙන ඒමට කටයුතු කළත් එම ව්‍යායාමය සාර්ථක නොවී ය
ශ‍්‍රී විජය රාජසිංහ රජු දකුණු ඉන්දියානු කුමාරියක් සරණ පාවා ගත් නමුත් දරුවන් නොසිටි බැවින් රාජ්‍ය උරුමකරුවකු නොතබා ම වර්ෂ 1739 දී මිය ගියේය
දස්කොන්  
ශ‍්‍රී වීර පරාක්‍රම නරෙන්ද්‍රසිංහ රජුගේ රාජසභා සභිකයෙක් ලෙස සැලකෙන දස්කොන් , පේද්‍රෝ ද ගැස්කොන් නම් නාමයෙන් සිංහලයට බිදී ආවකි
ප්‍රංශ ජාතික පියෙකුගේ හා පෘතුග්‍රීසී ජාතික මවකගේ පුතු වන මොහු, සිංහල භාෂාව මැනැවින් හැදෑරූ අයෙකි
රජුගේ ඉන්දීය බිසවක වූ ප්‍රමිලා කුමරිය සමග අනියම් සම්බන්ධතාවක් ඔහුට තිබී යැයි ජනප්‍රවාදයෙහි එයි
එවකට (1709 දී) මොහු රජුගේ මහ අදිකාරම් ධුරයේ කටයුතු කරන්නට තරම් රජුගේ කුළුපග මිතුරෙක් විය
මේවාද බලන්න
 මහාවංශය
 සිංහලේ රාජාවලිය
 මහනුවර නායක්කාරවරු

මූලාශ්‍ර
 කිංග්ස් ඇන්ඩ් රූලර්ස් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා

1739 මරණ
මෙගා ස්ටාර් යනු ස්වර්ණවාහිනී රූපවාහිනීය විසින් නළු නිලියන් යොදා ගනිමින් පවත්වනු ලැබූ reality TV වැඩසටහනකි
ගාලු කොටුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල ප්‍රදේශයේ පිහිටි පෘතුගීසීන් විසින් ඉදිකරන ලද බලකොටුවකි
පසුව එය 17 වන සියවසේදී ලන්දේසීන් විසින් නවීකරණය කරන ලද අතර මේ වන විට එය අවුරුදු 400 ක අතීතයකට හිමිකම් කියයි
වර්තමානයේ කොටුවට පිවිසීම සඳහා දොරටු දෙකක් භාවිතා කෙරේ
රජයේ කාර්යාල ගොඩනැගිලි රැසක්ම කොටු පවුර ආශ්‍රිතව වර්තමානය දක්වා ම පවත්වගෙන යන ලදි
නමුදු මේ වන විට ඒවා ටිකින් ටික ඉවත්  කරමින්  පවතී
ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කරන ලද ගාලු කොටුව සුන්දර මෙන්ම ඉපැරණි වස්තුවකි
ගාලු කොටුව පිහිටා තිබෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ගිනිකොණ මුහුදු තීරයේ ය
එය 1588 දී පෘතුගීසින් විසින් නිමවූවකි
පසුව ලන්දේසීන් විසින් එය 17 වන ශත වර්ෂයේදී පුළුල් ලෙස නවීකරණය කරන ලදී
එය පෘතුගීසින් විසින් ලොවට දායාද කල ආශ්චර්යමත් නිමැවුමකි
ගාලු කොටුව පෞරාණික වටිනාකමකින් යුක්ත බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් පිළිගෙන ඇත
එය ලන්දේසි ගෘහ නිර්මන ශිල්පය පිලිබඳ කදිම නිදසුනකි
ලන්දේසි කොටුව හෝ ගාල්ලේ පවුර ලෙස ද හදුන්වයි. ලන්දේසි කොටුව ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද්දකි
ගාලු කොටුව ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන සංචාරක ආකර්ශනයකට හිමිකම් කියන ප්‍රදේශයකි
එය ශ්‍රී ලංකාවට ඇති වාස්තුවිද්‍යාත්මක සහ පුරාවිද්‍යාත්මක දායාදයකි
පෘතුගීසි බලකොටු
ලන්දේසි බලකොටු
ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික සමනළයා වන මෙම සමනළයා ශ්‍රී ලංකාව පුරා ම ව්‍යාප්ත වී ඇති සමනළ වර්ගයකි
තටු විහිදූ විට තටු අතර පරතරය මිලි මීටර් 165ත් 180ත් අතර වේ
ඉදිරි තටු කළු පැහැති වේ
පසු තටු කළු පැහැති වුවත් එහි මැද කහ පැහැති හෝ රන්වන් පැහැයකින් යුක්ත වේ
ව්‍යාප්තිය
 ශ්‍රී ලංකාව පුරාම ව්‍යාප්ත වී ඇති මෙම සමනලයා  ඉතා සුලබ සමනළයෙකි
මූලාශ්‍ර
 Bingham, C
(1907) Fauna of British India
Vol 2.

බාහිර සබැඳුම්
Online guide to Butterflies of Sri Lanka  Images of the adult and life stages, descriptions
www
butterflycorner
net (english/german)
ARKive  Photos
vidusara
com/2010/03/24/news4.html 

සමනලයින්
උක්කුවා නම් පුද්ගලයාට කිරිබින්දු හා රනා නම් දරුවන් දෙදෙනෙකු වූ අතර , කිරිබින්දු (දුව) පියසේන නම් පුද්ගලේයෙක් 1939.7.27 දින දිග විවාහයක් මගින් විවාහ කරගන්නා ලදී
මෙම විවාහයෙන් කලකට පසු කිර්රිබින්දු ගේ සහෝදරයා වූ රනා ගේ බිරිද මිය ගිය අතර , කිරිබින්දු දිග විවාහයකට ඇතුලත් වුවද තම මුල් ගෙදර අත් හැර නොගොස් තම සහෝදරයාගේ දරුවන් තිදෙනා රැක බලා ගනිමින් ජිවත් විය
One Ukkuwa had two children
a daughter named Kiribindu and a son named Rana
Kiribindu married one Piyasena on 27.7.1939. The marria a was registered as a diga marriage
Snortly before Kiribindu's marriage her brother Rana's wife had died leaving her husband Rana and their three children Jayasinghe (1st defendant - appellant) Mathupala (3rd defendant - respondent) and Somawathie (4th defendant - respondent)
Kiribindu though married in diga did not leave the mulgedera but stayed on and looked after her brother Rana's three children
Piyasena died in 1946 but Kiribindu did not re-marry
She continued to live in the Mulgedera
Her father Ukkuwa died in 1957. Rana died in 1971 leaving as heirs his three children aforesaid
In an earlier action D
Kegalle L/16312 in respect of another land between Rana and Kiribindu (reported in 1979 (2) N
73) it had been held by the Supreme Court on a construction of section 9 of the Kandyan Law Declaration and Amendment Ordinance, No
39 of 1938 that after dissolution of a marriage of a diga married woman she can re-acquire her lost right to succeed to her paternal inheritance by change of her residence to the mulgedera
The decision in L/16312 was by the District Judge held to be res Judicata in the present action which Kiribindu filed for partition of six lands on the basis of inheritance from Ukkuwa
The other questions were whether Kiribindu was in fact a binna - married daughter or alternatively whether she had regained rights of succession appropriate to that of a binna - married daughter by continuously residing in the mulgedera and/or by maintaining a close connection with it by staying there to look after the children of her brother Rana
ආශ්‍රිත 
ලෝනෙට් වෙත වූ නඩු වාර්තා  

නීතිය
සිංහල නීතිය
නඩු තීන්දු
කප්පරවල්ලිය පැළැටිය ඉරිවේරිය පැළැටිය හා බොහොදුරට සමාන ය
එහෙත් වෙනස්කම් දෙකක් දක්නට ලැබේ
එනම් කප්පරවල්ලිය පත්‍රය ඉරිවේරිය පත්‍රයට වඩා තද සුවඳකින් යුක්ත විමත් කප්පරවල්ලිය පත්‍ර මාංසල බවින් ද වැඩිවිමත්ය
පැළැටි

රුපාකරය
සෙ
මි 30-90 පමණ උස පැළැටියෙකි
කැඩුණු දරයකින් යුක්ත බෙහෙවින් මාංසල පත්‍ර පළළ්ය
තියුනු සුගන්ධයකින් යුක්තය
ලා දම් පැහැ නාලාකාර මුල් දිග නටුවක පරතර ඇතිව වලයාකාරව හටගනි
පැල කර මස දෙක තුනකින් මල් හට ගනී
ඖෂධ සඳහා ගැනෙන කොටස්
සම්පුර්ණ පැළැටිය ම ඖෂධ සඳහා භාවිතා වෙ
වැවෙන ප්‍රදෙශ
ශ්‍රි ලංකාවෙ සියලුම ප්‍රදේශවල වැවේ
පහතරට හා මැදරට සිසිල් තෙත් ප්‍රදෙශවල වඩාත් හොදින් වැවේ
ඖෂධිය ගුණ 
සෙම හ වාතය සමනය කරයි
වෙදනාව හ විස නසයි
කැස්ස සහ ඇදුම සුව කරයි
පණුවන්ට ගුණදායකයි
මුත්‍ර ගල් නසයි
අහාර ජිර්ණය වැඩි කරවයි.රුචිය  වැඩි කරයි
පිනසට ගුණයි
ග්‍රහනි දොස් ද නසයි
අත් බෙහෙත්

අතිසාරයට හා බඩෙ කැක්කුමට

කප්පරවල්ලිය වණ්ඩුවෙ තම්ඹ මිරිකාගත් යුෂ මෙස හැන්දක් මි පැණි හො දෙහි ඉස්ම සමග පානය කිරිම

ඇස් රුදාවට

කප්පරවල්ලිය යුෂ ඇස් වටෙ ගැම
අදුමට

කප්පරවල්ලිය කොළ වන්ඩුවෙ තම්බා ගත් යුශට සිනි ,මි පණි,තිප්පිලි කුඩු දමා බීම

වගාව 
ලපටි  අතු කැබලි ඉතා ඉක්මනින් මුල් ඇද දළු දමයි
වර්ෂා කලයෙදි දඬු සිටු වීම කළ යුතුයි
මල් පීපීමට පෙර ලපටි දළු මගින් නව පැළ ලබාගැනිම සිදුකල යුතුයි
සිසිල් සහ තෙත් ස්ථානවල හොඳින් වැඩෙ
පොච්චි වල, පටු මාවත් දෙපස වැවිමට ඉතා යොග්‍ය වෙ
මාළු යනු ජලජ ජීවීන් කොට්ඨාශයක් වේ
ඔවුන්ට සාමාන්‍යයෙන් කරමල්, යුගල වරල් සහ  කොරපොතු වලින් වැසී ඇති දිගු ශරීරයක් ඇත
මසුන් ප්‍රදාන කොටස්  තුනකින් යුක්ත වේ
එනම් අස්ථි මාළු (Osteichthyes), හකු රහිත මාළු (Agnatha) සහ කාටිලේජ මාළු (Chondrichthyes)
දැනට සොයගෙන ඇති ආකාරයට, විවිධ වර්ගයේ මත්ස්‍ය විශේෂ 33,000කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර පෘෂ්ඨවංශී සතුන්ගේ වඩාත් විවිධාකාර කාණ්ඩය වන්නේ මාළු ය
සත්‍යය වශයෙන්ම ලෝකයේ විවිධ මාළු වර්ග කීයක් සිටීදැයි කිසිවෙකු දන්නේ නැත, තවත් බොහෝ දේ නිරන්තරයෙන් සොයා ගැනේ
අපට ඉක්මනින්ම විශේෂ 35,000කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් හෝ දන්නා විශේෂ 40,000ක් පමණ සොයාගත හැකිවනු ඇත
මත්ස්‍යයන් ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකි පැරණිතම ජීවීන් වූයේ කේම්බ්‍රියානු යුගයේදී ප්‍රථමයෙන් දර්ශනය වූ මෘදු ශරීර සහිත චෝඩේට් (chordates) ය
ඔවුන්ට සැබෑ කොඳු ඇට පෙළක් නොතිබුණද, ඔවුන්ගේ අපෘෂ්ඨවංශික සගයන්ට වඩා කඩිසර වීමට ඉඩ සලසන නොටෝකෝඩ් (Notochord) ඔවුන් සතුව තිබුණි
මත්ස්‍යයන් පැලියෝසොයික් යුගය (Paleozoic Era) හරහා අඛණ්ඩව පරිණාමය වෙමින් විවිධ ආකාරවලට විවිධාංගීකරණය විය
පැලියෝසොයික්හි බොහෝ මසුන් විලෝපිකයන්ගෙන් ආරක්ෂා කරන බාහිර සන්නාහයක් නිපදවා ඇත
හකු සහිත පළමු මත්ස්‍යයා සිලුරියන් යුගයේදී දර්ශනය වූ අතර ඉන් පසුව බොහෝ (මෝරුන් වැනි)  බලවත් සාගර විලෝපික මසුන් බිහිවිය
මාළු

මත්ස්‍යයන් බොහෝ ජල මූලාශ්‍ර වල බහුලව දක්නට ලැබේ
උස් කඳු වල ඇති ඇළ දොළවල සිට, ගැඹුරුම සාගරවල ගැඹුර දක්වා සෑම ජලජ පරිසරයකම පාහේ මසුන් ජීවත්වේ
මසුන් චලතාපීන් (Ectothermic)වේ
එනම් පරිසර උෂ්ණත්වය වෙනස් වන විට ඔවුන්ගේ ශරීර උෂ්ණත්වය වෙනස් කිරීමට ඔව්න්ට හැකිය
මාළු ලොව පුරා මිනිසුන් සඳහා වැදගත් සම්පතක් වේ
විශේෂයෙන් ආහාර සඳහා මසුන් යොදාගන්නා අතර වාණිජ හා යැපුම් ධීවරයින් මසුන් ඇල්ලීම හෝ සාගරයේ පොකුණුවල (ජලජීවී වගාවේ) මසුන් දඩයම් කිරීම රිම කරනු ලබයි
මීට අමතරව මිනිසුන් විනෝදාස්වාදය සඳහා මසුන් ඇල්ලීම, සුරතල් සතුන් ලෙස තබා ගැනීම ආදී දේවලටද මසුන් යොදාගනී
මෙහි මත්ස්‍ය පලනය(Fish keeping) වැදගත් කර්මාන්තයක් වන අතර සුරතල් මසුන් සඳහා විශාල ඉල්ලුමක් ඇත
එසේම මත්ස්‍යයන් දෙවිවරුන්, ආගමික සංකේත සහ චිත්‍ර, පොත්පත් සහ චිත්‍රපට ආදී විෂයයන් වලදී  විශාල  සංස්කෘතික කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත
අහස
දක්නය යනු ආයුධයක් හෝ වෙනත් උපකරණයක් ඉලක්ක ගත කිරීමට උපකාර කිරීමට භාවිතා වන ප්‍රකාශ උපකරණයකි
ප්‍රකාශ උපකරණ
ගිනිඅවි කොටස්
අලගක්කෝනාර නැතහොත් අලකේශ්වර( දෙමළ
அழகக்கோன் ) යනු 3 වන වික්‍රමබාහුගේ රජුගේ කාලයේ (1357-1374 ) ශ්‍රී ලංකාවේ  සිටි සේනාධිනායකයෙකි
සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ ඔහුගේ පවුලට මලයාලම් සමිභවයක් ඇති බවයි , සමහරෙක් ඔවුන්ගේ ආරමිභය ඉන්දියාවේ  තමිල්නාඩු වල කාංචිපුර යයි පවසති
13 වන සියවසේ පමණ ශ්‍රී ලංකාවට  පැමිණි ඔවුන්,ශ්‍රී ලංකාවට අනුව හැඩගැසුණි
එම පවුලේ එක් සාමාජිකයෙක් ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන අගනුවර වන ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ ආරමිභයට මූලික විය
එකල ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ හා රයිගම බලකොටු  , යාපන රාජධානියෙහි ආර්ය චක්‍රවර්ති ගේ ආක්‍රමණයන්ට එරෙහි ව භාවිතා කරන ලදි
ව 1411 දි චින අද්මිරාල්  ෂැන් හේ  විසින් අලගක්කෝනාර පවුලේ නායක වු  වීර අලකේශ්වර  ඔවුන්ගේ සිර භාරයට ගත් පසු එම පවුලේ බලය බෙහෙවින් පිරිහුණි
පවුල් සම්භවය
එම පවුලේ ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි මුල්ම  සාමාජිකයා නිශ්ශංක අලගක්කෝනාර නම් විය
ඔහු ඉන්දියාවේ වාංචිපුර හෝ කාංචිපුර සිට පැමිණියේය
එකල ඔහුගේ මව්බිම මුස්ලිම් ආක්‍රමණ වලට ලක්වී තිබුණි
ප්‍රධාන වශයෙන් වෙළදාමට හිත යොමු කල අලගක්කෝනාරවරු එයින් ධනවතුන් බට පත් විය
අවසානයේදි 14 වන සියවසේ ගම්පොළ රාජධානියේ ප්‍රමුඛ දේශපාලන බලයක් ඇති වුවන් බවට පත් විමට ඔවුනට හැකියාව ලැබිණ
මෙයට ඔවුන් බෞද්ධයන් බවට පත්වීමද මහඟු පිටුවහලක් විය
රයිගම් කෝරළ ජනප්‍රවාද අනුව ඇත්තේ මීට වඩා වෙනස් අදහසකි
දුරාතයේ පටන් පැවති රවි ශෛලාෂ හෙවත් ඉරුගල් පරපුරේ හිරුගොත් හෙවත් සූරාය ගුප්ත කුමරුත් දේවානම් පියතිස්ස රජුගේ දියැණිය මයුරවතී දේවියත් එක්ව සෑදුනු වංශය ගිරි වංශය නමින් හැදින්විය
මෙම ගිරි වංශයේ කීර්තිමත් භික්ප්‍ෂූන්ර වහන්සේලා, පාලකයින්, ප්‍රභූන්, සාහිත්‍යධරයන් බිහිවිය
රදළ ග්‍රාම හෙවත් රයිගම ඔවුන්ගේ ජන්ම ප්‍රවිනිය විය
මහා පරාකුමබාහු රජ සමයේ වංචි පුරයෙන් පැමිනෙන ප්‍රභූවරයෙක් මෙම ගිරි වංශයෙන් විවාහ ප්‍රප්ථිව රයිගම් පුරය වාසභූමි කර ගනී
ඔහුට ලැබෙන ගෞරව නාමයක් වන්නේ අලකේෂ්වර අභිදානයයි
ඉන් අනතුරුව ගිරි වංශයේ පුතුන් හා බෑණා වරුන් අලකේෂ්වර විරුදය භාවිතා කර ඇති බව පෙනේ
මේවාත් බලන්න 
පස්වන බුවනෙකබාහු රජ
තුන්වන වික්‍රමබාහු රජ

මූලාශ්‍ර

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
Kings of Gampola, Sri Lanka 
The new Parliament 

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
වළගම්බා හෙවත්  වට්ඨ ගාමිණී අභය(වළගම්බාහු) ක්‍රි
103 සිට 77 දක්වා අනුරාධපුරය අග නගරය කර රාජ්‍ය කර වු සිංහල රජ කෙනෙකි
එතුමා රාජ්‍යයත්වයට පත් වි මාස 5 කට පසු කැරළි හා දකුණු ඉන්දිය ආක්‍රමණ හමුවේ පරාජයට පත් වි සිහසුන අහිමිවිය
නමුත් වසර 14 කට පසු ආක්‍රමණිකයන් පරාජය කර නැවත සිහසුන ලබාගැනිමට එතුමාට හැකි විය
මාතලේ අළුවිහාරයේදි  මුල්වරට ත්‍රිපිටකය ග්‍රන්ථාරූඪ කිරිම එතුමාගේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ඇතිව සිදුවු මහඟු ක්‍රියාවලියකි(මේ සදහා ප්‍රාදේශීය පාලකයෙක් සහය වූ බව සදහන් වෙතත් වළගම්බා අනුග්‍රහය දැක්වූබවක් මහා වංශයේ නොදැක්වේ)
ඒමෙන්ම විශාල වෙහෙර විහාර කරවිමටද එතුමා කටයුතු යොදන ලදි
ඒයින් අභයගිරි විහාරය හා ස්ථූපය, රන්ගිරි දඹුළු රජමහා විහාරය ප්‍රධාන තැනක් ගනී
සද්ධාතිස්ස රජු දුටුගැමුණු රජුගේ සහෝදරයා වේ
ඔහුට පුතුන් සිව් දෙනෙකු සිටියේය
එම පුතුන් පිළිවෙළින් ලජ්ජිතිස්ස, ථුලත්තන,ඛල්ලාඨනාග හා වට්ට ගාමිණී අභය (වළගම්බා) විය
සද්ධාතිස්ස රජු ක්‍රි
137 සිට 119 දක්වා වසර 18ක් රාජ්‍ය පාලනය කළේය
ඔහුගෙන් පසු ථුලත්තන රජු දින 40ක්, ලජ්ජිතිස්ස රජු වසර 10ක් බැගින් පාලනය කිරීමෙන් පසු ඛල්ලාඨනාග රජුට රජකම හිමිවිය
වට්ට ගාමිණී අභය රජු " වළගම්බා " නමින් රජ වීම

ඛල්ලාඨනාග රජුගේන් පසුව රජකම හිමිවිය යුත්තේ වළගම්බා රජුට වුවද මහාරට්ඨ නැමැති සෙනෙවි කෙනෙකු විසින් ඛල්ලාඨනාග රජු මරා රාජ්‍ය පැහැර ගන්නා ලදි
දින කිහිපයක් තුළ තම සොහොයුරා මැරූ පලිය ගත් වට්ඨ ගාමිණී අභය කුමරු මහාරට්ඨ සෙනෙවි මරා දමා වළගම් අභා හෙවත් වළගම්බා නමින් ක්‍රි
103 දී පළමු වරට රජකමට පත් විය
වළගම්බා රජුගේ අගමෙහෙසිය වූයේ සෝමා දේවියයි
පුතා මහානාග කුමාරයා වේ
සොමදෙවිය සිහි විමට වලගම්බා රජු විසින් සොමවතිය නිර්මාණය කරන ලදි
`1==සිහසුනට පත් වීම ==
වළගම්බා රජු , සද්ධාතිස්ස රජුගේ හතර වෙනි පුතුයි
එතුමාගේ වැඩිමහල් සහෝදයන් වු ථුලත්තන , ලජ්ජිතිස්ස ( ලැමිණිතිස් ) , බල්ලාඨනාග යන රජවරුන් මෙතුමාට කලින් රාජ්‍යයත්වය දැරීය
බල්ලාඨනාග රජු මරා දමා මහාරක්කත නම් රජුගේ සෙනවියා සිහසුන පැහැරගෙන තිබුණි
වළගම්බා රජු සිහසුනට පත්වූයේ මහාරක්කත ඝාතනය කිරීමෙනි
කැරළි හා ආක්‍රමණ 
වළගම්බා රජු සිහසුනට පත්වන විට රටතුළ පැවතියේ ව්‍යාකූල දේශපාලන වතාවරණකි
රජුගේ පළමු රාජ්‍ය වර්ශය තුල රෝහණයේ නකුල ග්‍රාමයේ ථිය හෙවත් තිස්ස නම් බ්‍රහ්මණ වංශිකයකු  සිහසුන පතා කැරැල්ලක් ඇතිකොට තිබේ
එම කාලයේදීම පංච ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණය හෙවත් සප්ත ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණය සිදුවිය
ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණිකයන් හත් දෙනකුගේ නායකත්වයෙන් යුතු හත්දහසක සේනාවක් ලක්දිව ආක්‍රමණය කර තිබේ
මොවුන් වළගම්බා පරාජය කොට අනුරාධපුරයේ බලය අල්ලාගෙන තිබේ
සත් ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණය සහ තීය බ්‍රාහ්මණයාගේ කැරැල්ල  

වළගම්බා රජු රාජ්‍යත්වයට පත්වී මාස 5ක පමණ කාලයක් ගතවූ පසු තිස්ස හෙවත් තීය නම් බ්‍රාහ්මණයෙකු විසින් රජුට එරෙහිව රුහුණු ප්‍රදේශයේ නකුල ග්‍රාමයේ කැරැල්ලක් ඇති කොට විශාල ව්‍යසනයක් සිදු කරන ලදි
පැරණි ඉතිහාස ග්‍රන්ථවලට අනුව ඒ වන විටත් තීය බ්‍රාහ්මණයා විසින් වසර 16ක් ලංකාවේ රුහුණු ප්‍රදේශය පාලනයට නතු කරගෙන තිබුණි
සත්ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණය   

තීය බ්‍රාහ්මණයාගේ කැරැල්ල අතරතුර ලංකාව ආක්‍රමණය කළ සත්ද්‍රවිඩයින්ගෙන් රජුට මහත් හිරිහැරයක් විය
රජු තීය බ්‍රාහ්මණයට සත් ද්‍රවිඩයින් පරාජය කළහොත් තම රාජ්‍යය ඔහුට දෙන බවට පවසා සිටියේය