Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඊට උපකාරීවන තවත් ඒකාබද්ධ සමාජීය වගකීමක් වනුයේ ස්වාධීන මැදිහත්කරුවන්ගේ සහ විශේෂයෙන් රජයේ කාර්ය භාරයයි
රොබට් රීච් වැනි ඒකාබද්ධ සමාජීය වගකීම් පිළිබඳව ක්‍රියාකරන විචාරකයන් පවසන පරිදි ව්‍යාපාරයන්ට වගකීමකින් යුතුව සිය ව්‍යාපාරය පවත්වාගෙන යාම සඳහා, රාජ්‍යයන් මගින් සමාජීය වගකීම් පිළිබඳව නීති සහ රෙගුලාසිවලට අනුකූල න්‍යාය පත්‍රයක් සකස් කර දිය යුතුය
රජය මඟින් රෙගුලාසි ගැටලූ රැසක් ඇතිකර ඇත
සංස්ථාවක සියලූ ක්‍රියාකාරිත්වයන් ආවරණය කිරීමට මේ රෙගුලාසි වලට නොහැකිවී ඇත
එබැවින් නීතියේ සමහර විවාදාත්මක අඳුරු පැතිකඩයන් නිසා ඉසිලීමට දුෂ්කර නීතිමය ක්‍රියාදාමයකට පැටලීමට සිදුවී ඇත
(සකොනි 2004)
කාබනික අපද්‍රව්‍යයන්ගෙන් හඞ්සන් ගඟ දුෂණය කළ ජෙනරල් ඉලෙක්ට්‍රික් සමාගම ගඟ පිරිසිදු කිරීමට අපොහොසත් වීම උදාහරණයක් ලෙස දැක්විය හැකිය
සමාගම තමන්ගේ වගකීම පිළිබඳව නීතිමය මාර්ගයකට අවතීර්ණ වී ඇති අතර ගඟ පිරිසිදු කිරීම ඇණහිට ඇත
(සුල්ලිවාන් සහ ෂියාෆො 2005) දෙවැනි ගැටළුව වන්නේ රෙගුලාසි මගින් ජාතික ආර්ථිකය මත පැටවිය හැකි මූල්‍ය බරය
ආර්ථික පාඩුව සහ ජාතික ඇල්ම සලකා ඕස්ට්‍රේලියානු ෆෙඩරල් රජය 1997 කියොටෝ(Kyoto Pact)ලේඛණයට එකඟත්වය පළකිරීම මගහැර ක්‍රියාකිරීම
බල්කෙලි විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් ඇති නිදසුනක් ලෙස ගෙනහැර පායි
ඕස්ට්‍රේලියානු රජයේ ස්ථාවරය වූයේ මෙම ගිවිසුමට අත්සන් කළහොත් ආර්ථික සහයෝගිතා සහ සංවර්ධන සංවිධානයේ අනෙකුත් රටවලට වඩා සැලකිය යුතු ආර්ථික පාඩුවක් දැරීමට තම රටට සිදුවෙන බවය
(බල්කෙලි 2001, පිටුව 436*
සංස්ථාපිත සමාජීය වගකීම් කියොටෝ(Kyoto Pact) හි දොස් දකින්නන් වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන පරිදි සංවිධාන මගින් රජයට බදු ගෙවීමට හේතුව නම් ව්‍යාපාරයන් නිසා ඇතිවිය හැකි දරුණු පාරිසරික බලපෑම් වළක්වා ගැනීමයි
සමාජීය අර්බුද සහ ප්‍රතිවිපාක 
 

අර්බුදයක් ඇතිවූ වහාම අවධානය යොමුවන්නේ ඒකාබද්ධ සමාජීය වගකීම් කෙරෙහිය
1989 ඇලස්කාහිදී එක්සන් වැල්ඩස් (Exxon Valdez) සිද්ධියෙන් පසු පරිසර කළමනාකරණය කෙරෙහි ක්‍රියාකාරී වූයේ සීරීස් මූලධර්මය (ගේරස් සහ කොහෙන් 2006)
සෙල්ලම් බඩු නිෂ්පාදනයෙහි දැවැන්තයෙක් වූ මැටල් (Mattel) සමාගම විෂ ඊයම් සහිත තීන්ත වර්ගයක් පාවිච්චි කිරීම නිසා ලොව වටා තිබූ දස ලක්ෂ ගණනක් සෙල්ලම් බඩු ආපසු කැඳවීමට සිදුවූ අතර අවදානම් කළමනාකරණය සහ තත්ත්ව පාලන පිළිවෙතක් ආරම්භ කිරීමට ද සිදු වීම තවත් උදාහරණයකි
දහස් ගණනක් පක්ෂීන් ඊයම් විෂ වීමෙන් මරණයට පත්වීම සම්බන්ධයෙන් වගකීමට බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ එස්පරන්ස් නගරයේ මැගලන් මෙටල්ස් සමාගමට සිදුවීම තවත් උදාහරණයකි
එම සමාගමට වහාම සිය ව්‍යාපාරය නවතා ස්වාධීන පාලන ආයතන සමග එක්ව පරිසරය පවිත්‍ර කිරීමට සිදුවිය
සටහන් 

| Social_awareness_and_education
|}
{|
කොන්සලේෂන් ඔෆ් ෆිලෝසෆි () යනු බෝතියස් විසින් වසර 524දී පමණ ලියන ලද දර්ශන විද්‍යාත්මක කෘතියකි
මධ්‍යතන සහ මුල් පුනරුද ක්‍රිස්තියානි ධර්මය පිළිබඳ අපරදිගෙහි පළවුනු අතිශයින් වැදගත් සහ ආභාෂයාත්මක කෘතිය සහ සම්භාව්‍ය යැයි නම් කළ හැකි අවසන් මහා අපරදිග කෘතිය ලෙසින් එය විස්තර කර ඇත
දර්ශන විද්‍යාවේ සැනසිල්ල 

දර්ශන විද්‍යාවේ සැනසිල්ල ලියන ලද්දේ නඩු විභාගය වන තෙක් සිරගතව සිටි වසරක කාලයක් තුළ දීය
අවසානයේ භයංකර නඩු තීන්දුවක් ඔස්ට්‍රොගොතික් රජු වූ තියොඩරික් ද ග්‍රේට් විසින් ඔහුට දෙන ලදී
බෝතියස්, රෝමයෙහි බලයෙන් ඉතා ඉහළින් සිටි අතර රාජද්‍රෝහී වීමෙන් බලයෙන් පහළට ඇද වැටුණි
සතුටේ හා දෙවියන්ගේ ස්වභාවය සැලකිල්ලට ගනිමින්, දෙවියන් පාලනය කරන ලෝකයෙහි අකුසලයන් පවතින ආකාරය (දේව යුක්තිවාදයේ ගැටළුව ) සහ අස්ථිර වූ වාසනාවක් අතරෙහි පවා සතුට ලබාගත හැකි ආකාරය ආනුභවික එම අත්දැකීම් ඇතුළත් ග්‍රන්ථයෙහි ඇතුළත් වේ
දෙවියන් බොහෝ විට සම්බන්ධ කොට තිබුණත් මෙය දැඩි ලෙස ආගමට නැඹුරු වූ ග්‍රන්ථයක් නොවේ
ජේසුස් වහන්සේට හෝ ක්‍රිස්තියානි ධර්මයට හෝ වෙනත් ආගමකට හෝ සම්බන්ධ නොකළත් එම සම්බන්ධය ඇතැයි බොහෝ විට උපකල්පනය කරයි
දෙවියන්, අමරණීය හා සියල්ල දන්නා කෙනෙකු ලෙස පමණක් නොව සෑම යහපතකම උල්පත ලෙස පෙනී සිටී.

බෝතියස් විසින් ග්‍රන්ථය ලියන ලද්දේ, ඔහු සහ කාන්තා දර්ශන වාදය අතර සංවාදයක් ලෙසයි
ඇය කීර්තියේ හා සමෘධියේ අස්ථිර ස්වභාවය පිළිබඳ බෝතියස් සමඟ සාකච්ඡා කරමින් ඔහුව සනසන ලදී
("වාසනාව විසින් යමෙකු අත්හරින තෙක් ඔහු කිසිදිනෙක සැබෑ ලෙස ආරක්ෂිත නොවේ
"), මනසෙහි පරම ශ්‍රේෂ්ඨත්වය "එකම සැබෑ යහපත" යැයි ඇය විසින් හඳුන්වයි.සතුට පැමිණෙන්නේ එමඟින් බවත් යමෙකුට සැබෑ ලෙස ඇත්තේ ඔහුගේ දැහැමි බව පමණක් බවත් ඇය තරයේ කියා සිටින්නේ වාසනාවේ අස්ථිර බවෙන් එය විනාශ නොවන නිසාවෙනි
බෝතියස්, දෛවයේ ස්වභාවය හා නිදහස් කැමැත්ත, අයහපත් මිනිසුන්ට යහපත සිදුවීමට හේතුව සහ යහපත් මිනිසුන් විනාශයට පත්වීමට හේතුව , මනුෂ්‍ය ස්වභාවය, දැහැමි බව සහ යුක්තිය වැනි දෑ පිළිබඳ ප්‍රශ්න කිරීම් සිදු කරනලදී
දෙවියන් සියල්ල දන්නේ දැයි හෝ සියල්ල පෙනෙන්නේ දැයි හෝ මිනිසාට නිදහස් කැමැත්ත තිබේදැයි ඔහු විමසන විට, ඔහු නිදහස් කැමැත්තේ ස්වභාවය, නියති වාදයට එදිරිව කතා කරන ලදී
උපුටා දැක්වීමක් ලෙස බෝතියස් හි වී.ඊ. වොට්ස්, දෙවියන් අශ්ව කරත්ත තරඟයක් නරඹන ප්‍රේක්ෂකයෙක් වැනි යැයි කියා තිබේ
ඔහු රියදුරු සිදුකරන ක්‍රියාව බලා සිටී. නමුත් එය ඔවුන්ට බලපෑමක් සිදු නොවේ
බෝතියස් පවසන ආකාරයට මිනිසා ස්වභාවයෙන්ම යහපත් වන අතර පාපකර්මයක් සිදුකළවිට සතුන්ගේ තත්වයට පත්වේ
යුක්තිය මත, ඔහු කියන ආකාරයට අපරාධ වැරදි ලෙස යෙදවිය යුතු නොවේ
කරුණාවෙන් හා ගෞරවයෙන් සැළකිය යුත්තකි
පැමිණිල්ල මෙහෙය වන්නා සහ අපරාධකරු අතර පැවතිය යුත්තේ වෛද්‍යවරයා සහ රෝගියා අතර පවතින සම්බන්ධතාවයට ප්‍රතිසම වන සබැඳියාවකි
මෙම ග්‍රන්ථයෙහි, බෝතියස් ආගමික ප්‍රශ්න සඳහා ක්‍රිස්තියානි ධර්මයට සම්බන්ධ නොවී දර්ශන වාදය හා සම්භාව්‍ය ග්‍රීක සම්ප්‍රදාය මත පමණක් පිහිටා පිළිතුරු සපයන ලදී
භක්තිය හා හේතුව අතර සමඟියක් ඇති බව ඔහු විශ්වාස කළේය
ක්‍රිස්තියානි ධර්මයෙන් සොයාගත් සත්‍යයන් සහ දර්ශන වාදයෙන් සොයාගත් සත්‍යයන් අතර වෙනසක් නොමැත
හෙන්රි චැඩ්වික් පවසා ඇත්තේ, " ක්‍රිස්තියානි ධර්මයට විශේෂ වූ යමක් සැනසිල්ලෙහි අන්තර්ගත වී නැත්නම් එහි අන්තර්ගතයක් ද නොමැති අතර විශේෂයෙන් මිත්‍යාදෘෂ්ටිකයා ප්ලතෝනිකවාදියෙක් වුවත් ඔහු ක්‍රිස්තියානිකයෙකි
නමුත් එය ක්‍රිස්තියානික ක්‍රියාවක් නොවේ
බලපෑම 

කැරොලින්ගියන් යුගයේ සිට මධ්‍ය යුගයේ හා ඉන් එපිට අවසානය දක්වා, යුරෝපයෙහි සමෘද්ධිමත් සාහිත්‍යයෙහි ඉතා පුළුල් ලෙස අනුගමනය කරන ලද කාර්යය විය
රාජතාන්ත්‍රිකයන්, කවියන්, ඉතිහාසඥයන් මෙන්ම දාර්ශනිකයන් සහ දේවධර්මධරයන් විසින් කියවන ලද ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධ සහ බලගතු දාර්ශනික ක්‍රියාවක් විය
බෝතියස් විසින් අපරදිග මධ්‍යකාලීන ලෝකයට සම්භාව්‍ය යුගයෙහි සිතිවිලි ඇතිකර දෙන ලදී
බෝතියස්, "අවසාන රෝමානුවා සහ පළමු ශාස්ත්‍රඥයා ලෙස බොහෝ විට සැලකේ.

මධ්‍ය යුගයේ ආගමික භක්තිය, ග්‍රන්ථයෙහි දාර්ශනික පණිවුඩය සමඟ මනාව ගැලපේ
මුදල්, බලය වැනි ලෝකයෙහි භාණ්ඩ සෙවීමෙන් වැළකී අභ්‍යන්තරික දැහැමි බව සෙවීමට පාඨකයන් පොළඹවන ලදී
යහපත වෙනස් කිරීමට උදව් කිරීමේ ආදර්ශයක් සැපයීමට අරමුණක් අකුසලයට තිබුණි
අකුසලයෙන් පෙළෙන අතරතුරේ, දැහැමි ලෙස පෙනෙන්නට වුණි
ප්‍රේමයෙන් මුළු විශ්වයම පවතින්නට දෙවියන් නියම කොට ඇත
දෙවියන් යදින්නා සහ ප්‍රේමයෙහි යෙදීම සැබෑ සතුටට මඟ පෙන්වන්නෙකි
ද කොන්සලේෂන්ස් ඔෆ් ෆිලෝසෆි හි අර්ථය, එහි දෛව වාදයේ කරුණු හා එහි නිහතමානී ක්‍රිස්තියානි ධර්මය සමඟ සම්බන්ධකමින් පෙන්වයි.

සටහන්
ව. 191 දී අධිරාජ්‍යයාගේ නෑයෙකු වන ලී යු බලා පත්කිරීම පිළිබඳ සහාය රජයේ නිලධාරින් අතර සාකච්ඡා පැවතුණු අතර, ක්‍රමයෙන් එහි සාමාජිකයන් අතර අවුල් වියවුල් ඇතිවිය
හැන්ස් පාලකයෝ බලය තහවුරු කිරීම වෙනුවට තම පෞද්ගලික හමුද බලය වැඩිකර ගැනීමේ අරමුණින් යුතුව, (මෙම රාජ්‍ය අස්ථාවර අවස්ථාවේ දී පවා) එකී බලධරයන් බොහෝ දෙනා කටයුතු කර ඇත
හෑන්ස් අධිරාජ්‍යය යුධකාමීන් කීපදෙනෙකු අතර බෙදී යන ලදී
යු ආන් ෂාඕ  තම උසස් නිලධාරියෙකු වන හෑන් ෆු උපක්‍රමයෙන් හා වංචාවෙන් පළවා හැර යේ ප්‍රදේශයේ උතුරු කොටසේ බලට තහවුරු කරගත්තේය
කහ ගංගාවේ උතුරු කොටස වන කෝකෝ පාලනය පැවති කළ ගෝන්ග් ෂුන් සෑන්ට එරෙහිව, යු ආන් හි දකුණු දිග දක්වා ද යු ආන් ෂු හා ලියු බියාඩි නම් හුවායි ගංගා නිම්න ප්‍රදේශය හා යැංග්සි ප්‍රදේශය පාලනය කළ නායකයින් ට එරෙහිව ද සටන් කළේය
ඇත දකුණු දිග ප්‍රදේශයේ තරුණ සටන්කාමීයෙකු වන සුන්සේ විසින්  සුන් ජි ආන්ගේ අකල් මරණයෙන් පසු එම ප්‍රදේශයේ බලය තහවුරු කරගෙන ඔහුගේ පහළ පෙළේ නිලධාරියෙකු වන යු ආන් ෂුං හට එහි පාලනය භාර කරන ලදී
බටහිර දෙසින් වූ සිය පාලන ලියු සෑංග් විසින් අල්ලාගත් අතර වයඹ දිග පෙදෙස  එනම් ‍‍ඩෝංග් ෂුඩ් මුල් පතාන ප්‍රදේශය පාලනය කරන ලද්දේ සිලියැංග් හි මා  ටොග් වැනි සුඵ පරිමාණ යුධකාමීන් කිහිප දෙනෙක් විසිනි
තම සාර්ථක්තවය ගැන දැඩි ආත්ම විශ්වාසයකින් සිටි ‍ඩොංග් සුඩ් තමා විසින්ම හදාවාඩාගත් පුත්‍රයෙකු වන ල් බුහා මයිලනුවන් වූ  වැංග් යුන් අතින් මරණයට පත් වු අතර ඊට එරෙහිව  ඩොංග් සුමිගේ ආධාරකරුවන් වන ලි සියු, ග්ඕ සි , සෑංග් ජි (භූගේ සියුගේ මයිලනුවන්) සහ පැන්චවු විසින් වෑන් යුන් හා ඔහුගේ මුළු පවුලම ඝාතනය කරන ලදී
උතුරු ප්‍රදේශයේ විසු යුද කාමියෙකු වන සැංග් යැංග් වෙතට පලාගිය ලු යු ආන් ෂා ඕ හා සම්බන්ධ වනතුරු ඔහු සමඟ විමසුවේය
නමුත් පැහැදිලි ලෙසම ලු යු තුළ වෙනත් අයෙකුට ආධාර කිරීමේ ප්‍රයත්නයක් දක්නට ලැබිණි
ව. 195 අගෝස්තු සියැංග් අධිරාජ්‍යයා ආධාරකරුවන් සොයා ගනු පිණිස ලී රජුගේ පාලන ප්‍රදේශයෙන් පැනගොස් නැගෙනහිර දෙසට ඉත අන්තරායික ගමනය යෙදුණි
ව. 196 වන විට කාඕ කාඕ විසින් ඔහුව පිළිගන්නා විට ඔහු සුළු පරිමාණ බලකාමීන් හා එකතු වී හෝ සිටියේය
මෙම පූර්ව උපදේශ සුන් යුගේ යොජනාවක් වූ අතර කාඕ කාඕ ට ඉතා වැදගත් ප්‍රවණතාවක් විය
පාලන තන්ත්‍රය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා අනෙකුත් යුධකාමීන් පාලනය කරගෙන ඔවුන් තමන්වෙත නම්මවා ගැනීමේ නිත්‍යානුකූල අයිතියක් කාඕ කාඕ වෙත ඇති බවත් එය කළහැක්කේ නියම අධිරාජ්‍යයාට ආධාර කිරීමෙන් බවත් සුන් යු අවධාරණය ක‍ළේය
වෙරි රාජධානියේ පුරෝගාමි ප්‍රදේශ පාලනය කළ කාඕ කාඕ තම හමුදාව 189 දී ශිත සෘතුවේ දී වර්ධනය කර ගත්තේය
යුධෝපක්‍රම කීපයක් හා සටන් කීපයකට පසුව එහු ඩයි ප්‍රදේශය පාලනයට ගෙන කහ ගංඟා විප්ලවකාමින්ගේ පිල් කිහිපයක්ම පරාජයට පත් කළේය
මෙහේතුවෙන් ෂැංග් මිආමි හා මෙන් ගොන්ස් විසින් පාලනය කළ දේශීය යුධ හමුදාවන්ගේ ආධාරය ඔහු වෙත ලැබිණි
මෙය ඔහුගේ ප්‍රථම විශාල හමුදාව වූ අතර ඔහු ආසන්න‍ වශයෙන් කහ තලප්පාකති විප්ලවකරුවන් 300,000 ක් පමණ තම හමුදාවට බදවා ගැනීමට සමත් විය
එසේම නැගෙනහිර ක්වින්ගේ ප්‍රදේශයේ කල්ලි හමුදා කණ්ඩායක්ද තම හමුදාවට එක්කර ගත්තේය
196 දී ඔහු අධිරාජ්‍ය අධිකරණයක් ජු චැන්ග් හි විශාල බදු බරක් පැටවුවද (50% - 60% වගා ඵලදාව) ගොවියන් මෙසේ වඩාත් ස්ථාවර හා ආරක්ෂිත ස්ථානයක වගා කිරීමට කැමති විය
මෙය පසුව ඔහුගේ දෙවන සාර්ථක්වය ලෙස නම් කරන ලදී
සටහන් 

{|

|Three_Kingdoms Rise_of_Cao_Cao
|-
{|
රාජධානි තුන - ෂූන්ග් ලියෑන්ගේ උතුරු ගවේෂණය 

ෂූන්ග් ලියෑන්ගේ දකුණේ යුධ මෙහෙයුම සාර්ථකව අවසන් වීමත් සමඟම වූ-ෂු සහ ෂු හමුදාවන්ගේ මිත්‍ර සන්ධානයද අවසන් වීම නිසා  ෂු හමුදා භට පිරිස් උතුරේ සටන් සඳහා යොමු විය
ව. 227 දී ෂුන්ග් ලියෑන් තම ප්‍රධාන ෂු භට පිරිස් හැන්‍ෂන්ග් ගේ දෙසට මාරු කර, වෙයි(Wei) සමඟ එක්ව ඊසාන දෙසින් සටන් ආරම්භ කළේය
ෂුන්ග් තම හමුදාවන් කිෂාන් ප්‍රදේශය දෙසට මෙහෙයවන අතරතුරදී සතුරු හමුදාවන් නොමඟ යැවීමට ජී දුර්ගය දෙසින්  පහර දෙන ලෙසට ජනරාල් ෂැයෝ සුන් (Zhaoyun) හට අණ කළේය
කෙසේ වුවත් පෙරමුනේ සටන් වදින මා ෂු හමුදාවන් උපක්‍රමශිලිව පසුබැසීම නිසා ෂු භට පිරිස්ද නැවත පිටුපසට ගැනීමට සිදුවිය
ඊළග හයවසර තුළදී ෂුන්ගේ ලියෑන් ප්‍රහාර කිහිපයක් සිදුකිරීමට උත්සාහ කළද, සැපයුම් අවහිරතා නිසා ජයග්‍රහණය සීමා විය
ෂුන්ගේ ලියෑන් තම අවසාන විශිෂ්ට යුධ මෙහෙයුම වෙයි (wei) ගංගාවේ දකුණු තැනිතලාවේ දී 234 දී මෙහෙයවන ලදි
කෙසේ වුවත් ෂුන්ග් ලියෑන්ගේ මරණයත් සමඟම ෂු හමුදා පසුපසට ගැනීමට සිදු වුවත්, වෙයි ගේ මෙහෙයවීම යටතේ සටන් ඉදිරියට ‍කරගෙන යන ලදි
ෂුන්ග් ලියෑන්ගේ මරණය පිළිබඳ සීමා යී දැනගැනීමත් සමඟ ඉතා තදින් ප්‍රහාර එල්ල වීම නිසා ඉක්මණින්ම ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරමින් පසුබෑමට ෂු හමුදාවන්ට සිදුවිය
රක්ත ගල්පර සංග්‍රාමය

208 දී කා‍ඕ කාඕ අධිරාජ්‍යය ඉක්මනින් ඒකාබද්ධ කිරීමට දකුණට අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගියෝය
ලියු බියාවෝ ගේ පුතු වු ලියු කොන්ග් ලියන්ගේ පළාත යටත් කරගත් අතර, කාවෝට ජියන්ග්ලින් වලින් සෑහෙන විශාල කොටසක් අල්ලා ගැනීමට හැකි විය
කෙසේ වුවත් පහළ යැන්ග්සි වල සන්සේ හට විරෝධය පෑම ජයග්‍රාහී සන් කුවන් දිගින් දිගටම කරගෙන ගියේය
ඔහුගේ උපදේශකයා වු ලුසු, උතුරින් මෑතකදී පැමිණි සරණාගතයකු වු ලියු බී සමඟ මිත්‍ර සන්ධානයක් ගොඩනගා ගත්තේය
සන්සේ ගේ දිව්රීමෙන් බැඳුනු සොහොයුරා වන සොවුයු සන් කුවන්ගේ ගුවන් හමුදා‍වේ අණ දෙන නිළධාරියෙකු‍ ලෙස පත්කර ඔහු සමඟ සන් පවුලේ පරිනත නිළධාරියෙකු‍ වන චෙන්ග් පූ තැබීය
ඔවුන්ගේ 50,000 පමණ සංයුක්ත හමුදාව කා‍ඕ කාඕගේ නැව් හමුදාවට 200,000 පමණ ශක්තිමත්  බලකායක් එම සීත සෘතුවේ දී රෙඩ් ක්ලිෆ් වලදී මුණ ගැසුණි
පෙර සුදානමක් නොමැති හමුදා ගැටුමකින් පසුව කා‍ඕ කාඕගේ නැව් හමුදාවට මෙය වෙඩි තැබීමේ සැලසුමින් ආක්‍රමණය ‍පටන් ගැණුනු අතර  එය කා‍ඕ කාඕ තීරණාත්මක පරාජයකට පත් කර, අතර ඔහුගේ හමුදාව නැවතත් සීසිකඩ කරවා උතුරට පලවා හැරියේ ය
රොඩි කිලිෆ් වලදී ලබා ගත් එක්සත් ජයග්‍රහණයෙන් ලියුබි යන සන් කුවන්ගේ මෙන්ම ෂූ හා වූ ප්‍රදේශවල ද පැවැත්ම ස්ථාවර වුයේය
නැවතත් උතුරට පැමිණීමෙන් පසු කා‍ඕ කාඕ 211 දී ඔහුගේ බලය තහවුරු කර ගනිමින් උතුරු බටහිර ප්‍රදේශ වල සියලු දෑ ලබා ගත්තේය
ඒ පිළිබද ඔහු සතුටට පත්විය
ඔහු ප්‍රගතියකින්  යුතුව  ඔහුගේ තත්ත්වයන් හා බලය වැඩිකර ගත්තේ ය
එසේම අවසානයේ 217 දී ඔහුව පාලනය කළ රූකඩ හැන් අධිරාජ්‍යයා විසින් වෙයි හි කුමරයා ලෙස ඔහු පත්කරන ලදි
ලියු බී දුර්වල ජින්ග් හමුදා නායකයින් වන හැන්ෂෝන්,  ජින් ෂොවුන්, ෂාවෝ ෆදන් හා ලියු ඩියු පරාජයට පත් කරමින් සිය ප්‍රදේශයට ඇතුලු වී පසුව 214 දී ජින් ප්‍රදේ‍ශයේ අණ දෙන්නා වු ගුවන් යු ඉවත් කර ලියු සැන්ග් එහි  පාලකයා ලෙස  පත් විය
දකුණු නැගෙනහිර හා හිනී හි කා‍ඕ කාඕට එරෙහිව පැවති ආරක්ෂක ක්‍රියාවලි‍වලදී චි  වසර ගණනාවක් මැදිහත් වූ සන් කුවන් පසුව ඔහුගේ  අවදානය ජින් කලාපයට හා මධ්‍යම යැන්ග්සි කලාපයට යොමු කළේය
සන්ධානයන් අතර ආතතියක් දෘශ්‍යමාන ලෙසද වර්ධනය විය
219 දී ලියුවේ ජයග්‍රාහිව ෆැන් ෂොන්ග් කා‍ඕ කාඕ ගෙන් බලෙන් අල්ලා ගත්තේය
එසේම ගුවන් යු ෆැන් යටත් කර ගැනීම සඳහා වැටලීමේ නිරතව තිබු නිසා සන් කුවන්ගේ ප්‍රධාන අණ දෙන්නා වු ලු මෙන්ග් රහසේම ජින් කලාපය යටත් කරගත්තේය
ඔහුගේ බලකාය ගුවන් යානා  බලෙන් හරවා ගන්නා ලදි
සටහන් 

|Three_Kingdoms Zhuge_Liang
27s_Northern_Expeditions
|-
රෝම හමුදාවේ සංග්‍රාම ඉතිහාසය  

ඉතාලියේ ප‍්‍රධාන නගරය වූ සහ ක‍්‍රි
9 වන සියවසේ සිට ක‍්‍රි
5 වන සියවස තෙක් යුරෝපා ආසියාව සහ උතුරු අප‍්‍රිකාව පාලනය කළ ඓතිහාසික රෝමයේ ඉතිහාසය බැඳී පවතින්නේ යුද ඉතිහාසයත් සමග ය
මෙම ඉතිහාසය වනාහී, රෝම හමුදාවේ ගොඩබිම් සටන් වේ
මෙම සටන් ඉතාලි අර්ධ ද්වීපයේ අසල්වැසියන් යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව දියත් කළ මූලික ආරක්ෂක සටන්වලින් ආරම්භ වී අධිරාජ්‍ය නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස වෙන්වීමෙන් පසුව හන්, වැන්ඩල් හා ජර්මානු ගෝත‍්‍රවල ආක‍්‍රමණවලින් ආරක්ෂාවීමට දියත් කළ අවසන් අරගලය දක්වා දිවේ
රෝම හමුදා ඉතිහාසය තුළ මධ්‍යධරණි මුහුද වටා ඇති භූමිය යටත් කර ගැනීමට කරන ලද සටන් හැරුණු කොට, මුහුදු සංග‍්‍රාම ඉතා අවම ය
ඊට හේතුව නම්, පළමු පියුනික් යුද්ධයෙන් පසුව එහි නෞවක ආධිපත්‍යයට තර්ජනයක් එල්ල නොවීමය
රෝම හමුදාව මුලින්ම සටන් කළේ සිය අසල්වැසියන් සහ එත‍්‍රැස්කාන්
ෑඑරමිජ්බ* නගරවලට එරෙහිව ය
පසුව මධ්‍යධරණි කලාපයේ සහ ඉන් අනතුරුව බි‍්‍රතාන්‍යය හා සුළු ආසියාව
්ිස් – පසබදර* යන ප‍්‍රදේශවලට පැතුරුණි
බොහෝ ශිෂ්ටාචාරවල මෙන් රෝම හමුදාව ද කරුණු 3ක් සඳහා සේවය කළේය
එනම්, දේශසීමා ආරක්ෂා කර ගැනීම, යටත් වැසියන් මත ආධිපත්‍යය පැතිරවීම සහ අභ්‍යන්තර සාමය පවත්වාගෙන යාමයි
මුල සිටම රෝම හමුදාව මෙය ආදර්ශයක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය අතර, එහි සංග‍්‍රාම මින් හේතු එකක් හෝ දෙකක් මත පදනම් විය
පළමුව, සාමාන්‍යයෙන් ප‍්‍රති ප‍්‍රහාර වැළැක්වීමක් ලෙස ආරම්භ කළ දේශසීමා පුළුල් කිරීමේ සටන් ය
මෙමගින් විශාල භූමි ප‍්‍රමාණ අත්පත් කර ගැනීමේ හැකියාව ලැබුණු අතර, ලොව ජනගහණයෙන් 10/4ක් පදිංචිව සිටින තරම් වූ බිම් ප‍්‍රමාණයක් සහිත ලොව තුන්වන විශාලතම අධිරාජ්‍යය බවට පත් විය
දෙවනුව, රෝමයේ ආරම්භක යුගයේ සිට බිඳ වැටෙන තෙක් එය පීඩාවට පත් කළ සිවිල් යුද්ධයයි
රෝම හමුදාවන් ගැන තිබූ භයානක අදහස් හා ඔවුන්ගේ ජයග‍්‍රහණ මාලාව කෙසේ වුවද, ඔවුන් පරාජය කළ නොහැකි වූවන් නොවීය
ශත වර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ ඔවුහු සිය නොහැකියාවන් ගොඩ නඟාගත් අතර, එය ඔවුන්ගේ අන්ත පරාජයන්ට මඟ පෙන්වීය
එසේ වුවත්, සටන් ජයග‍්‍රහණය කරන නමුත්
යුද්ධයෙන් පරාජය වීම වූ කලී රෝමයේ සතුරන් වූ පයිරස්වරුන්ගේ හා හැනිබාල්වරුන්ගේ ද ඉරණම විය
රෝම සංග‍්‍රාම ඉතිහාසය යනු අන් කිසිවක් නොව, අන්ත පරාජයන් යටපත් කරන ලද අප‍්‍රතිහත ධෛර්්‍යය පිළිබඳ ඉතිහාසයය

සටහන් 

|Campaign_history_of_the_Roman_military
|}
{{Infobox single
| Name = බ්ලඩ් ඔන් ද ඩෑන්සිං ‍ෆ්ලෝ
| Cover = MJ-BOTDF Single
jpg
| Artist = Michael Jackson
| Album = Blood on the Dance Floor
HIStory in the Mix
| Released = March 21, 1997
| Format = Compact Disc, 7", 12"
| Recorded = 1991 – 1997
| Genre = New jack swing, R&B, rock, dance-pop, Hi-NRG
| Length = 4
11
| Label = Epic
| Writer = Michael JacksonTeddy Riley
| Producer = Michael JacksonTeddy Riley
| Last single = "Stranger in Moscow" (1996)
| This single = "Blood on the Dance Floor"(1997)
| Next single = "HIStory/Ghosts"(1997)
| Misc =  {{Extra track listing
| Album          = Blood on the Dance Floor
HIStory in the Mix
| Type           = studio
| prev_track     =  
| prev_no        = 
| this_track     = "Blood on the Dance Floor "
| track_no       = 1
| next_track     = "Morphine"
| next_no        = 2
}}

}}
"බ්ලඩ් ඔන් ද ඩෑන්සිං ‍ෆ්ලෝ'" (සිංහල තේරුම - නැටුම් බිමේ රුධිරය)යනු මයිකල් ජැක්සන් ගායනා කරන ගීතයකි
එම ගීතය නිකුත් කලේ නැවත සංකලනය කළ ඇල්බමයක පළැමුවැන්න ලෙසටය
1991 දීඅනතුරුදයකබව'' නිකුත් කරන අවස්තාවේ ජැක්සන් සහ ටෙඩී රිලේ එක්ව මෙම ගීතය නිර්මාණය කරන ලදි
කෙසේ වුවත් එය බලාපොරොත්තු වූ  තරම් වාරතාගත නොවූ අතර 1997 දී වානිජමය නිකුත් කිරීමට පෙර කුඩා වෙනසකටද භාජනය කර ඇත
ජැක්සන්ට පිහියෙන් අනීමට පෙර ඔහු විසින් වරදට පොළඹවාගත් "සුසී" නමැති කොල්ලකාර කාන්තාවක් ගැන මෙම ගීතයෙන් කියැවේ
සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් (උතුරු ඇමෙරිකවේ සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ්) යනු සාමාන්‍ය තත්ව යටතේ ජලාකර්ශක සුදු පැහැති ඝනයක් ලෙස පවතින අකාබනික සංයෝගයකි
එය සෝඩියම් ෆ්ලෝරයිඩ් හෝ පොටෑසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් වලට වඩා ඉතා හොඳින් ද්‍රාවය වන අතර, හොඳින් විඝටනය වේ
සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් නිර්ජලීය තත්ව යටතේ පවතින අතර, ජලය උරාගනීමක් සිදුවූ විට රික්තකයක් තුල100 C ක උෂ්නත්වයක් ලබා දීමෙන් ඝන තත්වයට නැවත පත්කල හැක
මෙය අනෙකුත් ද්‍රාවය ෆ්ලෝරයිඩ ලෙසම මෘදු භෂ්මයකි
මේ සංයෝගයේ විශේෂත්වය වනුයේ එය ඉහලම අයනික තාවයකින් යුතු සංයෝගයක් වීමය
සීසියම් පහත්ම විද්‍යුත් ඍණතාවයක් පෙන්නුම් කරන අතර ෆ්ලෝරීන් ඉහලම විද්‍යුත් ඍණතාවයක් පෙන්නුම්කිරීම එම ඉතා ඉහල අයනිකතාවයට හේතුවේ
සංයෝගය හා එහි ගුණ 
සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් නිපදවනු ලබනුයේ හයිඩ්‍රොෆ්ලෝරික් අම්ලය, සීසියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් හෝ සීසියම් කාබනේට් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරවා නිර්ජලීය කිරීමෙනි
සාමාන්‍යයෙන් සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රතික්‍රියා කරනු ලබනුයේ ෆ්ලෝරයිඩ් අයන හේතු කොටගෙනය
එම නිසා එය ෆ්ලෝරයිඩ සමග සම්බන්ධවන සියලුම ප්‍රතික්‍රියා සදහා ප්‍රතික්‍රියා දක්වයි.
නිදසුනක් ලෙස
2 CsF + CaCl2 → 2 CsCl + CaF2

ස්එටිකරූපීතාවය 
සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් හේලයිට් ව්‍යූහය ආකාරවේ
සීසියම් කැට අයන (Cs+) හා ෆ්ලෝරයිඩ් ඇන අයන (F−) බැදී පවතිනුයේ සෝඩියම්ක්ලෝරඩ් සංයෝගයේ සෝඩියම් කැට අයන (Na+)හා ක්ලෝරින් ඇන අයන(Cl−) ඝනව බැදී පවතින ආකාරයටය
සීසියම් කැටායනය ෆ්ලෝරයිඩ් ඇනායනය වලට වඩා විශාල වන නමුත් ලිතියම්, පොටෑසියම්, සෝඩියම් හා රුබීඩියම් හේලයිඩ වල කැටායනය, කැටායනයට වඩා කුඩාවේ
යොදාගැනීම්

කාබනික සංයෝග සදහා යොදාගැනීම 
සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් ඉතා හොඳින් විඝටනය වන නිසා එය අදාල ලවණ වලට වඩා ඉහල ප්‍රතික්‍රියාවක් දක්වන ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රභවයකි
තවද නිර්ජලීය ෆ්ලෝරයිඩ් අයන ලබාගැනී සඳහා යොදාගනුලබන ටෙරා-එන්-බියුටයිලමෝනියම්-ෆ්ලෝරයිඩ් ( tetra-n-butylammonium fluoride / TBAF) හා TAS-ෆ්ලෝරයිඩ් ( TAS-fluoride / TASF) වෙනුවට අවම ජලාකර්ෂකයකින් යුතු විකල්පයක් ලෙස සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් (CsF) භවිතාවේ
භස්මයක් ලෙස 
අනෙකුත් ද්‍රාවය ෆ්ලෝරයිඩ සමඟ සලකන විට හයිඩ්‍රෝෆ්ලෝරික් අම්ලයේ පවතින අඩු ආම්ලිකතාවය එය මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ භෂ්මයක් ලෙස සැලකීමට හේතු වී ඇත
ෆ්ලෝරයිඩ වල අඩු න්‍යෂ්ටිකතාවය නිසා එය කාබනික රසායනයේ භාවිතාකලහැකි ප්‍රයෝජනවත් පදනමකි
Knoevenagel ඝනීභවන ප්‍රතික්‍රියාවේදී පොටෑසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් හෝ සෝඩියම් ෆ්ලෝරයිඩ් වලට වඩා ඉහල ප්‍රතිඵල ලබාදීමට සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් සමත්වේ
C-F බන්ධනය නිර්මාණයවීම 
සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් යනු Organofluorine රසායනික විද්‍යාවේ බහුලව භාවිතාවන ෆ්ලෝරයිඩයකි
සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ්, හෙක්සාෆ්ලෝරෝඇසිටෝන් සමග ප්‍රතික්‍රියාවෙන් සීසියම් පර්ෆ්ලෝරෝඇල්කොක්සයිඩ් ලවණය සාදන අතර එය අනෙකුත් අනුරූප සෝඩියම් හෝ පොටෑසියම් ලවණ මෙන්නොව 60 C දී ස්ථායිව පවතී
එය ඉලෙක්ට්‍රෝන ඌණ ඇරිල් ක්ලෝරයිඩ, ඇරිල් ෆ්ලෝරයිඩ වලට පරිවර්තනය කරනු ලබයි
මෙය හේලෙක්ස් ප්‍රතික්‍රියාව ලෙස හැඳින්වේ
විඝටක කාරකයක් ලෙස 
Si-F බන්ධනයේ ඇති ප්‍රබලතාවය නිසා ෆ්ලෝරයිඩ් අයන කාබනික රසායනයේ ඇති සිලිකන් ඉවත්කිරීමේ ප්‍රතික්‍රියාව පිටු පෙළ
(desilylation reaction) සඳහා උපයෝගීවේ
සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් එවැනි සිලිකන් කාණ්ඩ ඉවත්කිරීමේ ප්‍රතික්‍රියා වලට යෝග්‍යතම නිර්ජලීය ෆ්ලෝරයිඩයකි
විද්‍යාගාරයේදී සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් යොදාගැනෙන ප්‍රධානතම අවස්ථාවක් වනුයේ සිලිකන් කාණ්ඩ ඉවත්කිරීමේ ප්‍රතික්‍රියාවයි. සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් වල නිර්ජලීය ස්වභාවය ප්‍රතික්‍රියාවතුලදී ජලාකර්ෂක අතරමැදීන් ඉවත්කිරීමට යොදාගනුලැබේ
THF හෝ DMF තුල පවතින සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් ද්‍රාවණය පුළුල් පරාසයක පවතින ඕගනෝසිලිකන් (Organosilicon) සංයෝග වලට පහරදීමෙන් ඕගනෝසිලිකන් ෆ්ලෝරයිඩ හා කාබනියන් (Carbanion) නිපදවනු ලබන අතර ඉන්පසු එය ඉලෙක්ට්‍රෝෆිල සමග ප්‍රතික්‍රියාකරයි
පහත උදාහරණය සලකන්න
සිලිකන් ඉවත්කිරීමේ ප්‍රතික්‍රියාව (desilylation) තවදුරටත් Silyil protecting groups ඉවත්කිරීමටද යොදාගනු ලබේ
වෙනත් භාවිත 
තනි ස්ඵටිකරූපී ලවණ ගැඹුරු ආරෝපණ කිරණවලට පාරදෘශය වේ
මේ හේතුව නිසා එය සමහර විටෙක අධෝරක්ත වර්ණාවලීකෂණය සදහාද යොදාගනුලබේ
පූර්වෝපාය 
අනෙකුත් ද්‍රාවය ෆ්ලෝරයිඩ ලෙසම, සීසියම් ෆ්ලෝරයිඩ් යනු මධයම ලෙස විෂසහිත සංඝටකයකි
, එමනිසා අම්ල සමග මිශ්‍රකිරීම සිදුනොකල යුතුය
එයට හේතුවනුයේ එමගින් ඉතා විශසහිත හයිඩ්‍රෝෆ්ලෝරික් අම්ලය නිපදවීමයි
සීසියම් ධනායන (Cs+) හෝ සීසියම් ක්ලෝරයිඩ් සාමාන්‍යයෙන් විශසහිත ලෙස නොපිලිගැනේ
වෛරස් යනු ස්ජීවි ධාරක් සෛල තුළ පමණක් ප්‍රජනනය සිදු කළ හැකි ජෛව කාරකයකි
වෛරසයකින් ආසාදනය වූ විට ධාරක සෛල තුළදී, එහි අනන්‍ය හා සර්වසම පිටපත් දහස් ගණනක්, අසාමාන්‍ය වූ වේගයකින් නිපදවීම සඳහා පෙළඹවනු ලැබේ
අනෙකුත් ජිවීන් මෙන් නොව, වෛරස් වලට බෙදීමට හැකි සෛල දක්නට නැත
නව වෛරස් ගොඩනැගෙන්නේ ආසාදිත ධාරක සෛල තුළයි
දැනට වෛරස් 2000කට අධික සංඛ්‍යාවක් සොයාගෙන ඇත
වෛරසයක කොටස් දෙකක් හෝ තුනක් අඩංගුයි
ජානමය කොටස DNA හෝ RNA ඉතා දිග අණු වලින් සෑදී ඇති අතර එමඟින් ප්‍රවේණික තොරතුරු රැගෙන යයි
දෙවැන්න ප්‍රෝටීන් ආවරණය
ජානමය කොටසට ආරක්ෂාව සපයයි
සමහර වෛරස් වල මේදයෙන් සෑදුනු ආවරණයක් ඇති අතර, ධාරක සෛලයක් තුළ අඩංගු නොවන අවස්ථා වලදී ඒවාට රැකවරණය සපයයි
වෛරස් වල හැඩය සරල හෙලික්සීය සහ ඉකොසහෙඩ්රල් ආකාරයේ සිට සංකීර්ණ ව්‍යුහ දක්වා වෙනස් වේ
වෛරස් බැක්ටීරියා වලට වඩා 100 වාරයක් ප්‍රමාණයෙන් කුඩාය
වෛරස් විවිධ ක්‍රම වලට ව්‍යාප්ත වේ
ශාක වෛරස් ශාකයෙන් ශාකයට පැතිරෙන්නේ කෘමීන් මගින් හෝ වෙනත් වාහක ජීවීන් මගිනි
සමහර සත්ත්ව වෛරස් රුධිරය උරාබොන කෘමීන්ගෙන් ව්‍යාප්ත වේ
එක් එක් වෛරසය පැතිරෙන විශේෂ ක්‍රමයක් ඇත
Influenza වැනි වෛරස් වාතය මගින් පැතිරේ
කැස්ස හා කිවිසුම් යාම තුළින් වෛරසය වාතයට එකතු වේ
Norovirus වැනි වෙනත් එකක් සම්ප්‍රේශණය වන්නේ මුහුණ-මුඛය ආශ්‍රිත මාර්ගයකිනි
අපිරිසිදු අත්, ආහාර හා ජලය මගින් එය සිදුවේ
Rotavirus සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙන්නේ ආසාදිත ළමයින් හා සෘජු ස්පර්ශ වීමෙනි
මානව ප්‍රතිශක්ති ඌනතා වෛරසය, HIV, ලිංගාශ්‍රිත ක්‍රියා වලින් සම්ප්‍රේශණය වන ප්‍රධාන වෛරස් වලින් එකකි
වෛරස් වල සම්භවය අපැහැදිලිය
සමහර විට Plasmids/ප්ලාස්මිඩ වලින් සම්භවය වූවා විය හැක
ප්ලාස්මිඩ සෛල අතර ගමන් කළ හැකි DNA කොටස් වේ
අනෙක්වා බැක්ටීරියා වලින් පරිණාම වූවා විය හැක
වෛරස් ආසාදන මගින් මිනිසාට සහ සතුන්ට රෝග බෝවේ
එසේ වූවත් ඒවා අවසන් කෙරෙන්නේ ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතිය මගිනි
බොහෝ විට ධාරකයාට ජීවිත කාලය පුරා පවතින ප්‍රතිශක්තිකරණයක් වෛරසයට එරෙහිව ඇතිවේ
ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වෛරස් කෙරෙහි වෛරස් කෙරෙහි බලපෑමක් නැත
එහෙත් ජීවිතයට අනතුරුදායක ආසාදන සඳහා ප්‍රතිවෛරස් ඖෂධ දැන් වැඩි දියුණු කර ඇත
දීර්ඝකාලින ප්‍රතිශක්තියක් ඇති කරන එන්නත් මගින් සමහර වෛරස් ආසාදනය වළක්වා ගත හැක
වෛරස් සොයා ගැනීම 

1884 දී, චාර්ස් චෙම්බර්ලන්ඩ්(Charles Chamberland) නමැති ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාඥයා, බැක්ටීරියා වලට වඩා කුඩා සිදුරු සහිත පෙරහනක් සොයා ගන්නා ලදී
අද මේවා Chamberland පෙරහන් හෝ Chamberland-Pasteur පෙරහන් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ
මෙම පෙරහනෙන් පෙරන ලද ද්‍රාවණයකින් බැක්ටීරියා සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කිරීමට පුළුවන
1890 ගණන් වල මුලදී දිමිත්‍රි ඉවනොස්කි(Dimitri Ivanovski)නැමැති රුසියන් ජීව විද්‍යාඥයා දුම්කොළ විචිත්‍ර වෛරසය සොයා ගැනීමේදී මෙම පෙරහන භාවිතා කරන ලදී
ඔහුගේ පරීක්ෂණයේදී ආසාදිත දුම්කොළ මිරිකා ලබාගත් නිස්සාරකය, ඉහත පෙරහනෙන් පෙරන ලදී
පෙරනයේ ආසාදිත ද්‍රව්‍ය ඉතිරි වී තිබුණි
එම කාලයේදිම වෙනත් විද්‍යාඥයින් කිහිපදෙනෙකුම එම ආසාදිත කාරකය බැක්ටීරියා වලින් වෙනස් වන බව සනාථ කරන ලදී
ඔවුන් රෝග බෝ කරන බවත් බැක්ටීරියා වලට වඩා සිය ගුණයකින් කුඩා බවත් සොයා ගන්නා ලදී
1899 දී ලන්දේසි ජාතික මාර්ටිනස් බෙයිජරින්ක් (Martinus Beijerinck) බෙදෙන සෛල තුලදී පමණක් මෙම කාරකය බහුගුණනය වන බව සොයා ගන්නා ලදී
එහි විශේෂ ව්‍යුහය දැක්වීමට ඔහුට නොහැකි වූවත්, එය "ද්‍රාව්‍ය සජීවි විශබීජයක්" ලෙස නම් කරන ලදී
20 වැනි ශත වර්ෂය මුලදී ඉංග්‍රීසි ජාතික විද්‍යාඥයෙක් වූ ෆෙඩ්‍රික් ට්වොර්ට් (Frederick Twort) විසින් වෛරස් බැක්ටීරියා ආසාදනය කරන බව සොයා ගන්නා ලදී
ප්‍රංශ-කැනේඩියානු ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාඥයෙක් වන ෆෙලිස් ඩි හෙරෙල් (Flix d'Herelle) විස්තර කරන අන්දමට, ඒගාර් මත වවන ලද බැක්ටීරියා වගාවක මිය ගිය බැක්ටීරියා සහිත ප්‍රදේශය තුල වෛරස් විශාල සංඛ්‍යාවක් සිටි බව නිරීක්ෂණය කර ඇත
1931 දී ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂය සොයා ගැනීමෙන් පසුව ජර්මන් ජාතික ඉංජිනේරුවන් වන අර්නස්ට් රුස්කා(Ernst Ruska) සහ මැක්ස් ක්නෝල්(Max Knoll) හට වෛරස් වල පලමු ප්‍රතිභිම්බ හමු වී ඇත
1935 දී ඇමරිකන් ජීව විද්‍යාඥයකු හා වෛරස් විද්‍යාඥයකු වන වෙන්ඩල් මර්ඩිත් ස්ටැන්ලි(Wendell Meredith Stanley) දුම්කොළ විචිත්‍ර වෛරසය පරීක්ෂා කර එය වැඩිපුරම සෑදී ඇත්තේ ප්‍රෝටීන් වලින් බව සොයා ගන්නා ලදී
ඉන් ටික කලකට පසු මෙම වෛරසය ප්‍රෝටීන් සහ RNA වලට වෙන් කරන ලදී
කලින් විද්‍යාඥයින්ට තිබූ ගැටළුව නම් ජීවී සත්ත්වයින් භාවිතා නොකර වෛරස් වර්ධනය වන්නේ කෙසේද යන්නයි
1931 න් පසුව ඇමරිකන් ව්‍යාධි විද්‍යාඥයකු වන අර්නස්ට් විලියම් ගුඩ්පැස්ට්ටර්(Ernest William Goodpasture) විසින් influenza සහ තවත් වෛරස් කිහිපයක් සංසේචනය නොවුණ කිකිළි බිත්තරයක වගා කරන ලදී
සමහර වෛරස් කිකිළි බිත්තර වල වර්ධනය නොවේ
1949 දී ජෝන් ෆැරැන්ක්ලින් එන්ඩස්(John Franklin Enders),තෝමස් හක්ල් වෙලර්(Thomas Huckle Weller) සහ ෆෙඩ්‍රික් චැප්මන් රොබින්ස්(Frederick Chapman Robbins) විසින් පෝලියෝ වෛරසය ජීවී සත්ත්ව සෛල රෝපණයක වර්ධනය වීමට සලස්වා ඉහත ගැටළුවට විසඳුම සොයා ගන්නා ලදී
දැනට වෛරස් විශේෂ 2000කට අධික සංඛ්‍යාවක් සොයා ගෙන ඇත
සම්භවය 
ජීවය ඇති සෑම තැනකම වෛරස් හමු වේ
සමහර විට ජීවී සෛල පරිනාම වූ පළමු අවස්ථාවේ සිටම වෛරස්ද පැවතුණා විය හැක
වෛරස් සම්භවය අපැහැදිලියි
හේතුව ඒවායේ පොසිල් නොමැති නිසා ඒවායේ පැතිරීම අවබෝධ කර ගත හැක්කේ අණුක තාක්ෂණ ක්‍රම මඟින් පමණක් වීමයි
මෙම ශිල්ප ක්‍රම මඟින් ඉතා පැරණි DNA හෝ RNA පිළිබඳ විශ්වාසදායක තොරතුරු ලබා ගත හැකි වුවත් බොහො වෛරස් විද්‍යාගාර වල සංරක්ෂණයකොට, තැන්පත් කර ඇත්තේ අවුරුදු 90කට අඩු කාලයකට මෙපීට සිටයි
වෛරස් පූර්වජයන් පිලිබඳ සොයා ගැනීම් වලදී අණුක ක්‍රම සාර්ථකව යෙදිය හැකි වූයේ 20 වෙනි ශතවර්ෂය් සිටයි
වෛරස් සම්භවය පිලිබඳ වාද 3ක් ඇත
ප්‍රතිගතික වාදය /පිරිහීමේ වාදය (Regressive theory)

ආරම්භයේදී වෛරස් විශාල ධාරක සෛල තුල කුඩා පරපෝශිත සෛල ලෙස ඇති විය
කාලයක් ගත වීමේදී පරපෝශිත සෛලයක් ලෙස පැවතීමට අවශ්‍ය නොවීය
rickettsia සහ chlamydia වැනි බැක්ටීරියා දර්ශ, වෛරස් වැනි ජෛව සෛල වේ
ඒවාට ප්‍රජනනය කල හැක්කේ ධාරක සෛල තුළ පමණයි
මෙම වාදයට අනුව ඔවුන්ගේ අනිවාර්ය පරපෝශිතාවයට හේතුව වන්නේ ජීව්‍ය සෛල වලින් පිටතදී නොමැරී ජීවත් වීම සඳහා අවශ්‍ය ජාන නැති වී යාමයි
සෛලීය සම්භව වාදය (Cellular origin theory)

සමහර සෛල වර්ග පරිනාමය වී ඇත්තේ, විශාල ජීවීන්ගේ ජාන වලින් ගැලවී ගිය DNA හෝ RNA කැබලි වලින් බව කියැවේ
සමහර විට මෙම ගැලවී ගිය DNA ප්ලාස්මිඩ වලින් ලැබුණ ඒවා විය හැක
ප්ලාස්මිඩ යනු සෛලයෙන් සෛලයට ගමන් කළ හැකි බැක්ටීරියා වලින් පරිණාමය වූ DNA කොටස් වේ
සහපරිනාම වාදය (Coevolution theory)

වෛරස් පරිනාම වන්නට ඇත්තේ, ජීවය මුලින්ම පොළව මත පහළ වූ කාලයේදී DNA සහ ප්‍රෝටීන් වල සංකීර්ණ අණු වලින් විය හැක
ඒවා අවුරුදු මිලියන ගණනක සිටම සෛලීය ජීවිත මත යැපෙන්නට ඇත
ව්‍යුහය 

වෛරියෝන් නමින් හැඳින්වෙන වෛරස් කොටස් වල අන්තර්ගත වන්නේ DNA හෝ RNA වලින් සෑදුන ජාන වේ
ඒ වටා කැප්සිඩ් නමින් හැඳින්වෙන ආරක්ෂිත ප්‍රෝටීන් ආවරණයක් දැකිය හැක
කැප්සිඩය සෑදී ඇත්තේ කැප්සොමියර නමින් හඳුන්වන ඉතා කුඩා සහ අනන්‍ය ප්‍රොටීන් අණු වලිනි
මෙම කැප්සොමියර වල සැකසුම විසිතල(icosahedral/20-sided)හෝ හෙලික්සීය හෝ වඩාත් සංකීර්ණ හෝ විය හැක
න්‍යෂ්ටිකකැප්සිඩය(nucleocapsid)නමින් හඳුන්වන DNA හෝ RNA වටා පිහිටි ඇතුළත ආවරණයක්ද ඇති අතර එය ප්‍රොටීන් වලින් සැදී ඇත
සමහර වෛරස් 'කවරය' ලෙස හැඳින්විය හැකි ලිපිඩ/ මේද ආශයිකා වලින්ද වට වී ඇත
ප්‍රමාණය 
වෛරස් කුඩාම ආසාදන කාරකය වන අතර ඉලෙක්ට්‍රොන අන්වීක්ෂයෙන් පමණක් දැකිය හැකි වේ
වෛරස් ආලෝක අන්වීක්ෂයෙන් දැකිය නොහැක
එනිසා ඒවා උප-අන්වීක්ෂීය ලෙස සැලකේ. එහි ප්‍රමාණ පරාසය 20-300 න්ම් දක්වා වේ
ඒවා කොතරම් කුඩාද යත් 1cm ක් දක්වා ඇදීමට, පැත්තෙන් පැත්ත 30,000 සිට 750,000 වාරයක් දක්වා ඇදිය යුතු වේ
ජාන 

ජාන සෑදී ඇත්තේ DNA සහ RNA වලිනි
ජීවියෙකුගේ ජෛව තොරතුරු අඩංගු වන්නේ DNA හෝ RNA තුළයි
බොහෝ ජිවීන් යොදා ගන්නේ DNA වුවත් බොහොමයක් වෛරස්වල ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍ය ලෙස ඇත්තේ RNA ය
DNA හෝ RNA වෛරස් තුළ තනි දාම ලෙස හෝ ද්විත්ව හෙලික්සිය ලෙස පවතී
වෛරස් ඉතා සීඝ්‍රයෙන් ප්‍රජනනය කරයි
හේතුව ඔවුන්ට ඉතා සුළු ජාන සංඛ්‍යාවක් පමණක් තිබීමයි
මිනිසාගේ දැකිය හැකි 20,000 - 25,000 ක් පමණ වූ ජාන සංඛ්‍යාව හා සසඳන කළ ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරසයට ඇත්තේ ජාන 8ක් පමණි
රොටෝ වෛරස් වලට ඇත්තේ ජාන 11කි
මෙම ජාන වෛරස් කොටස් වන ව්‍යුහීය ප්‍රෝටීන් සෑදීමට හෝ වෛරසයෙන් ආසාදනය වන සෛල තුළ පමණක් දැකිය හැකි ව්‍යුහමය නොවන ප්‍රෝටීන් සෑදීමට හෝ දායක වේ
සියළුම සෛල සහ බොහෝ වෛරස DNA පොලිමරේස් සහ RNA පොලිමරේස් යන එන්සයිම නිපදවයි.ඒවා මඟින් DNA සහ RNA වල නව පිටපත් සාදයි
වෛරස් වල පොලිමරේස් එන්සයිම සාමන්‍යයෙන් ධාරක සෛලයට වඩා කාර්යක්ෂම ලෙස DNA සහ RNA සාදයි
කෙසේ වෙතත් RNA පොලිමරේස් එන්සයිම බොහෝ විට වැරදීම් සිදු කරන අතර RNA වෛරස් නිතරම විකෘති මාදිලි ඇති කිරීමට මෙය හේතු වේ
සමහර RNA වෛරස් වල ජාන අඛණ්ඩ RNA අණු නොවන අතර ඒවා වෙන්ව පවතී
උදාහරණයක් ලෙස ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරසය ගතහොත් RNA වලින් සෑදුනු වෙන් වූ ජාන 8ක් එහි ඇත
ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරස් මාදිලි දෙකක් එකම සෛලයකට ආසාදනය වුවහොත් ඉහත ජාන මිශ්‍ර වී නව වෛරස් මාදිලි සෑදීමට පුළුවන
මෙම ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිසමූහනය(reassortment)

ප්‍රෝටීන් සංස්ලේෂණය 

ජීවිතයට ප්‍රෝටීන් අත්‍යාවශ්‍යයි
සෛල DNA මත ලියවුණු ප්‍රවේණික තොරතුරු මත ඇමිනො අම්ල වලින් නව ප්‍රෝටීන් නිපදවයි. සෑම ප්‍රෝටීනයක්ම විශිෂ්ඨයි
එක් කෘත්‍යයක් පමණක් ඉටු කරයි
එනිසා සෛලයකට අළුත් යමක් කිරීමට අවශ්‍ය නම් එය අළුත් ප්‍රෝටීනයක් නිපදවිය යුතුයි
වෛරස් සෛල වලට නව ප්‍රෝටීන් නිපදවීම සඳහා බල කරයි
ඒවා සෛලයට අවශ්‍ය නොවුණද, වෛරසයට ප්‍රජනනය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වේ
ප්‍රෝටීන් සංස්ලේශණය මූලික පියවර දෙකකින් යුක්තයි
ඒවා නම් ප්‍රතිලේඛනය(Transcription) සහ පරිවර්තනය(Translation) යනුවෙනි
'ප්‍රතිලේඛනය' යනු
ජාන කේතය(genetic code) නමින් හඳුන්වන DNA මත ඇති ප්‍රවේණික තොරතුරු යොදා ගෙන පණිවුඩකාරක RNA(messenger RNA / mRNA) යනුවෙන් හඳුන්වන RNA වර්ගය නිපදවීමේ ක්‍රියාවලියයි
මෙම mRNA, ප්‍රොටීන් නිපදවීම සඳහා යොදා ගන්නා රයිබොසෝම වෙතට, සෛලය තුළින් ප්‍රවේණි කේතය රැගෙන යයි
මෙය 'පරිවර්තනය' ලෙස හැඳින්වේ
හේතුව ඇමිනො අම්ල වලින් සෑදෙන ප්‍රෝටීන් ව්‍යුහය නිර්ණය කරනු ලබන්නේ මෙම mRNA කේතය මඟින් බැවිනි
කේතයෙන් ගෙන යන තොරතුරු න්‍යෂ්ටික අම්ල භාෂාවෙන්, ඇමිනො අම්ල භාෂාවට පරිවර්තනය කෙරේ
වෛරස් වල අඩංගු සමහර RNA ජාන තවදුරටත් විකරණය නොවී කෙළින්ම mRNA අණුවක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
මේ හේතුව නිසා මෙම වෛරස් ධන සංවේදී RNA වෛරස් ලෙස හැදින්වේ
මේ අනුව මෙම RNA, RNA වෛරස් වලට mRNA වෙනුවෙන් ලැබෙන වාසිදායක පිටපතක් වේ
සෛලය තුළ DNA මගින් mRNA නිපදවන ක්‍රමය අනුගමනය කරන වෛරස්, සෘණ සංවේදී RNA වෛරස් ලෙස හැඳින්වේ
මෙම වෛරස් විශේෂ රිට්‍රො වෛරස්(retrovirus) ලෙස හැඳින්වෙන අතර, සම්පූර්ණ වෙනස් හැසිරීමක් දක්වයි. ඔවුන් සතුව ඇත්තේද RNAය
එහෙත් ධාරක සෛල තුලදී ඔවුන්ගේ RNA මඟින් DNA පිටපත් සාදයි
මෙම DNA ධාරක සෛලය සමඟ එක්ව, mRNA පිටපත් සෑදීම සාමාන්‍ය ක්‍රමයට සිදු කරයි
ජීවන චක්‍රය 

වෛරසයකින්, සෛලයක් ආසාදනය කළ විට, ඒ තුළ වෛරස් පිටපත් දහස් ගණනක් සෑදීම සඳහා බල කෙරේ
මෙය සිදු කරනු ලබන්නේ වෛරසයේ DNA හෝ RNA මගින්, නව වෛරස් කොටස් සකස් කිරීමට අවශ්‍ය, වෛරස් ප්‍රෝටීන් සෑදීම මඟිනි
වෛරස් ජීවන චක්‍රයක් සම්පූර්ණ කිරීමේදී, ජීවී ධාරක සෛලයක් තුළ, එකිනෙකට අනුගාමිව යන මූලික පියවර 6ක් පසු කරයි
ග්‍රහණය කිරීම/අධිග්‍රහණය (Attachment)
මෙහිදී ධාරක සෛල මතුපිට ඇති විශේෂිත අනුවකට වෛරසය බැඳීම සිදුවේ
මෙම විශිෂ්ඨතාව ඉතා සීමිත සෛල වර්ග කිහිපයකට සීමා වේ
උදාහරණයක් ලෙස මානව ප්‍රතිශක්ති ඌනතා වෛරසය(HIV) මිනිසාගේ T සෛල පමණක් ආසාදනය කරයි
හේතුව gp120 කාණ්ඩයට අයත්, එහි මතුපිට ප්‍රෝටීනයට ප්‍රතික්‍රියා කළ හැක්කේ, CD4 සහ T සෛල මතුපිට ඇති අනෙකුත් අණු සමඟ පමණි
ශාක වෛරස් සම්බන්ධ වනුයේ ශාක සෛල සමග පමණි
ඒවාට සතුන් ආසාදනය කළ නොහැක
මෙම යාන්ත්‍රණය පරිණාම වී ඇත්තේ, වෛරසයට ප්‍රජනනය කළ හැකි ධාරක සෛල තෝරා ගත හැකි වන පරිදි වේ
විනිවිද යාම(Penetration)
අධිග්‍රහණයට පසුව ධාරක සෛලයට ඇතුල් වීමේ ක්‍රියාවලියයි
අන්තඃභක්ෂකතාවය මඟින් හෝ ධාරක සෛලය සමඟ පෑහීම මඟින් වෛරසය ධාරක සෛලය තුලට ගමන් කරයි
නිරාවරණය වීම(Uncoating)
වෛරස් එන්සයිම මගින් හෝ ධාරක එන්සයිම මගින් වෛරල් කැප්සිඩය සෛලය තුලදී විනාශ කිරීම මෙහිදී සිදු වේ
එමගින් වෛරස න්‍යෂ්ටික අම්ලය නිරාවරණය වීම සිදුවේ
ප්‍රතිවලිත වීම(Replication)
සෛලය විසින් mRNA සෑදීම මෙම වෛරසය සෑදීමට අවශ්‍ය ප්‍රෝටීන් කොටස් නිපදවන පියවරේදී සිදු වේ
ධාරක් සෛලය සතු DNA හෝ RNA නිපදවීමේ හැකියාව යොදා ගෙන වෛරසයේ DNA හෝ RNA නිපද වේ
mRNA මගින් ප්‍රෝටීන් නිපද වේ
සැකසුම් කිරීම(Assembly)
සෛල තුලදී, අළුතින් සෑදුන වෛරල් ප්‍රෝටීන් සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල එකට එකතු වී, සිය ගණනක් නව වෛරස් කොටස් සැදීම මෙම පියවරේදී සිදු වේ
නිදහස් වීම(Release)
මෙහිදී සිදු වන්නේ නව වෛරස් ධාරක සෛලයෙන් මිදී නිදහස් වීමයි
බොහොමයක් වෛරස් මෙය සිදු කරන්නේ, ජීරණය/ජාරණය නමැති ක්‍රියාවලියක් මගින්, ධාරක සෛලය පුපුරවා හැරීමෙනි
HIV වැනි අනිකුත් වෛරස්, අංකුණය නමැති ක්‍රියාවලියක් මගින්, වඩා මෘදු ලෙස නිදහස් වීම සිදු වේ
ධාරක සෛලය මත ආචරණ 

වෛරසය විසින් ධාරක සෛල මත විශාල පරාසයක ව්‍යුහමය සහ ජෛවරසායනික ආචරණ ඇති කරයි
මේවා සෛල ව්‍යාධි ආචරණ(cytopathic effects) ලෙස හැඳින්වේ
බොහොමයක් වෛරස් ආසාදන වල ප්‍රථිඵලය වන්නේ ධාරක සෛල මිය යාමයි
මෙයට හේතු වන්නේ
සෛල ජාරණය වීමෙන් පුපුරා යාම, සෛල පෘෂ්ඨිය පටල වෙනස් වීම සහ සෛල ස්වයං ජීරණය(apoptosis/cell suicide) වීමයි
සාමාන්‍යයෙන් සෛල මිය යාම සිදු වන්නේ, වෛරස් කොටස් සෑදීමට අවශ්‍ය ප්‍රෝටීන් නිපදවීම හේතුවෙන්, සෛලයේ සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරිත්වය නැවතීම නිසයි
සමහර වෛරස් ආසාදිත සෛලයට සැළකිය යුතු වෙනසක් ඇති නොකරයි
මෙවැනි වෛරස් ධාරක සෛල තුළ සුප්තව(අක්‍රියව) සිටින අතර, ක්‍රියාකාරී නොවන සුළු ආසාදන සංඥා කිහිපයක් පෙන්නුවද, සෛලයේ සාමන්‍ය ක්‍රියාකාරිත්වය සිදු වේ
එහෙත් වෛරසය ධාරකයා තුළ නොනැසී, මාස කිහිපයක් හෝ අවුරුදු කිහිපයක් සුප්තව සිටී. මෙය හර්පීස් වෛරසය(herpes viruses) සඳහා සුලභව සිදු වන්නකි
Epstein-Barr වෛරස් වැනි සමහර වෛරස සෛල වලට මාරක තත්ත්වයක් ඇති නොකර ප්‍රගුණනය වේ
එහෙත්  papilloma වෛරස් වැනි ඒවා ස්ථාපනය වීම හේතුවෙන් පිළිකා ඇති විය හැක
සෛල DNA, වෛරස් නිසා තුවාල වූ විට සහ සෛලයට එය නැවත අළුත්වැඩියා කර ගත නොහැකි වූ විට, බොහෝ විට ඇපොප්ටෝසිස්(apoptosis) ක්‍රියාරම්භනය වේ
ඇපොප්ටෝසිස් හි එක් ප්‍රතිඵලයක් වන්නේ, සෛලය විසින්ම තුවාල වූ, DNA විනාශ කිරීමයි
සමහර වෛරස් වලට ඇපොප්ටෝසිස් සීමා කිරීමේ යාන්ත්‍රණ ඇත
එවිට වෛරස් ප්‍රජනිතය ඇති වනතුරු ධාරක සෛලය නොමැරේ
HIV උදාහරණයකි
වෛරස් හා රෝග 

සාමාන්‍ය සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව උණ පැපොල යනාදිය සුලභ මානව වෛරස් රෝග වේ
ඉබොලා(Ebola) සහ ඒඩ්ස් බරපතල වෛරස් රෝග වේ
බොහොමයක් වෛරස් රෝග කාරක නොවන හෝ සුළු රෝග තත්ත්ව ඇති කරයි
ඒවා හානිකර නොවන ඒවා වන අතර ඒවා "කාරුණික(benign)" ලෙස හැඳින් වේ
බොහෝ හානිකර වෛරස් විස්තර කරන්නේ ප්‍රචණ්ඩකාරී ඒවා ලෙසයි
ආසාදනය වන සෛල වර්ගය මත වෛරස් රෝග විවිධ වේ
සමහර ඒවා ජීවිත කාලය පුරා පවතින දිගු කාලින ඒවා වේ
ඒවා ධාරක ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණ වලට එරෙහිව ශරීරය තුල වෛරස් ප්‍රජනනය අඛණ්ඩව සිදු කරයි
මේ තත්වය හෙපටයිටිස් B සහ හෙපටයිටිස් C වෛරස් සඳහා සුලභ වේ
දිගින් දිගටම වෛරසයකින් ආසාදනය වන මිනිසුන් වාහකයන් ලෙස සැලකේ. ඔවුන් වෛරස් රඳවා ගෙන සිටින සංචායකයන් වේ
ජනගනයක් තුල වාහකයන් ඉහල අගයකින් පවතී නම්, එය වසංගතයක් ලෙස සැලකේ.

වෛරස් ව්‍යාප්ත වීමේ ක්‍රම කිහිපයක් ඇතත්, එක් එක් වෛරස් මෙම ක්‍රම වලින් එකක් හෝ දෙකක් පමණක් ව්‍යාප්තිය සඳහා යොදා ගනී
ශාක ආසාදනය කරන වෛරස් රැගෙන යන ජීවීන් වාහකයන් ලෙස සැලකේ. සතුන් හා මිනිසුන්ට ආසාදනය වන සමහර වෛරස් ද වාහකයන් මගින් ව්‍යාප්ත වේ
සාමාන්‍යයෙන් මොවුන් රුධිරය උරා බොන කෘමින් වේ
කෙසේ වෙතත් කෙළින්ම පුද්ගලයන්ගෙන් පුද්ගලයන්ට, සතුන්ගෙන් සතුන්ට හා සතුන්ගෙන් මිනිසුන්ට සම්ප්‍රේශණය වන අවස්ථාද බහුලයි
සමහර ආසාදක වෛරස් (norovirus සහ rotavirus)ව්‍යාප්ත වන්නේ අපවිතනය වූ ආහාර හා ජලය, අපිරිසිදු අත්, පොදු භාණ්ඩ සහ ආසාදිත පුද්ගලයන් සමග ඉතා කිට්ටු සම්බන්ධතා මගිනි
මේ අතර සමහරක් වාතය මගින් පැතිරේ
(nfluenza වෛරස්) HIV, හෙපටයිටිස් B and හෙපටයිටිස් C වැනි වෛරස් සුලභව සම්ප්‍රේශණය වන්නේ අනාරක්ෂිත ලිංගික සම්බන්ධතා සහ අපවිත්‍රනය වූ විදින කටු මගිනි
ආසාදනය සහ වසංගත තත්ත්වයන් ඇති කරන විවිධ ආකාරයේ වෛරස් පැතිරීම වළක්වන ආකාරය දැන සිටීම වැදගත් වේ
ශාක රෝග 

ශාක වෛරස් බොහොමයක් ඇති නමුත් පොදුවේ ඒවායින් සිදු කෙරෙන්නේ අස්වැන්න අඩු කිරීම නිසා ආර්ථික වශයෙන් පාලනය කිරීම අවශ්‍ය වේ
ශාක වෛරස් ශාකයෙන් ශාකයට පැතිරෙන්නේ වාහකයන් මගිනි
සාමාන්‍යයෙන් කෘමීන් මගිනි
සමහර දිලීර, නෙමටෝඩා පනුවන් සහ තනි සෛල ජීවීන්ද වාහකයන් ලෙස සමහර විට ක්‍රියා කරයි
ආර්ථික වශයෙන් සලකා බලා, ශාක වෛරස් පාලනය කිරීමේදී, වාහකයන් විනාශ කිරීම හෝ වල් පැලැටි වැනි විකල්ප ධාරකයන් ඉවත් කිරීම සාමාන්‍යයෙන් සිදු කෙරේ
ශාක වෛරස් වලට ප්‍රජනනය කල හැක්කේ ශාක සෛල තුල පමණක් නිසා ඒවා මිනිසාට හෝ සතුන්ට හානිකර නැත
බැක්ටිරියා භක්ෂක 

බැක්ටිරියා භක්ෂක යනු බැක්ටීරියා ආසාදනය කරන වෛරස්වේ
බැක්ටිරියා භක්ෂක ආකාර 5100ක් පමණ ඇත
මේවා සාගර පරිසර විද්‍යාවේදී වැදගත්වේ
ආසාදිත බැකිටීරියා පුපුරුවා හැරීමෙන් පරිසරයට කාබනික සංයෝග නැවත නිදහස් කල හැක
එමගින් ජීව්‍ය කාබනික වර්ධනය උත්තේජනය කෙරේ
බැක්ටීරියා භක්ෂක මිනිසාට හානිකර නොවන නිසාත් පහසුවෙන් විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගැනීමට ප්‍රයෝජනවත් වේ
හානිකර නොවන බැක්ටීරියා දර්ශ මත රැදි ඇති පැසිමට ලක් කිරීමෙන් සාදන(fermentation) ඖෂධ හා ආහාර කර්මාන්ත වලදී මෙම වෛරස් මඟින් ගැටළු ඇති වීමට පුළුවන
සමහර බැක්ටීරියා ආසාදන ප්‍රතිජීවක මඟින් මර්දනය කිරීම දුෂ්කරවේ
මෙවැනි අවස්ථා වල ආසාදිත මිනිසුන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා බැක්ටීරියාභක්ෂක යොදා ගනී
ධාරක ප්‍රතිරෝධය

සතුන්ගේ සහජාස ප්‍රතිශක්තිය 

මිනිසා ඇතුළු සතුන්ට වෛරස් වලට එරෙහිව ස්වාභාවික ආරක්ෂණ ක්‍රම ඇත
සමහරක් විශිෂ්ඨ නොවන ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණවේ
වෛරසය කුමක් වුවද එමඟින් ධාරක ආරක්ෂාව සැපයේ
මෙම සහජ ප්‍රතිශක්තිය වෛරසයට නැවත නැවත නිරාවරණය වීමෙන් වර්ධනය නොවන අතර,මුල් ආසාදනය පිළිබඳ මතකයක් ධාරකයා තුළ ඉතිරි නොවේ
සතුන්ගේ නිරෝගී සම,විශේෂයෙන් එහි මතුපිට,මැරුණ සෛල වලින් සැදී ඇති අතර විවිධ ආකාරයේ වෛරස් වලින් ධාරකයා ආසාදනය වීම ඉන් වලකයි
ආමාශයේ ඇති සංඝටක වල ආම්ලිකතාවය අප ගිලින ආහාරයේ ඇති වෛරස් විනාශ කරයි
මෙම බාධක මඟ හැර වෛරස් ධාරක දේහයට ඇතුල් වූ විට,වෙනත් සහජ ආරක්ෂණ මගින් දේහය තුල ආසාදනය පැතිරීම වලක්වයි.වෛරස් දේහයට ඇතුල් වූ විට දේහය තුල interferon නමැති විශේෂ හෝමෝනයක් නිපදවේ
එමගින් වෛරසය ප්‍රජනනය කිරීම නවතාලමින් ආසාදිත සෛලය සහ අවට සෛල විනාශ කර දමයි
සෛලය තුල RNA වෛරස් විනාශ කරන එන්සයිමද අඩංගුවේ
මේවා RNA interference ලෙස හැදින්වේ
සමහර රුධිර සෛල වෛරස් ආසාදිත සෛල ගිල දමමින් විනාශ කරයි
සතුන් තුළ අනුවර්තී ප්‍රතිශක්තිය 

වෛරස් වලට එරෙහිව විශිෂ්ඨ ප්‍රතිශක්තිකරණයක් ඇති විය හැකි වන අතර ඒ සඳහා lymphocytes නමැති රුධිර සෛල ප්‍රධාන කාර්ය භාරයක් ඉටු කෙරේ
ලිම්පොසයිට වෛරස් ආසාදනය පිලිබඳ 'මතකය' ඉතිරි කරයි
එමගින් ප්‍රතිදේහ නමැති විශේෂ අණු වර්ගයක් නිපදවේ
මෙම ප්‍රතිදේහ වෛරස් සමග සම්බන්ධ වී සෛලය ආසාදනය වීම නවතා දමයි
ප්‍රතිදේහ විශිෂ්ඨ වරණීයතාවයක් පෙන්වන අතර එක් වෛරස් විශිෂ්ඨයකට පමණක් පහරදීම සිදුවේ
මූලික ආසාදනයක් සිදු වීමේදී,ශරීරය විවිධ ආකාරයේ ප්‍රතිදේහ නිපදවයි.කෙසේ වෙතත් වෛරස් ආසාදනය වීමෙන් පසුව ප්‍රතිදේහ ශරීරයේ ඉතිරි වන අතර, ධාරකයාට ජීවිත කාලය පුරා පවතින ප්‍රතිශක්තිකරණයක් එම වෛරසය සඳහා ලැබේ
ශාක ප්‍රතිරෝධය/ Plant resistance
ශාක වල වෛරස් වලට එරෙහිව කාර්යක්ෂම ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණ ඇත
එයින් වඩාත් කාර්යක්ෂම එකක් වනුයේ ප්‍රතිරෝධී ජාන(R genes)
R ජානය මඟින් සුව්ශේෂ වෛරසයකින් ආසාදනය වූ සෛලය හා ඒ අවට ප්‍රදේශය මරණයට පත් කර වෛරසය පැතිරීම වලකයි
එම ස්ථානය විශාල ලපයක් ලෙස දැකිය හැකිය
ආසාදනය වූ විට සමහර ශාක සැලිසිලික් අම්ලය, නයිට්‍රික් ඔක්සයිඩ් සහ සක්‍රිය ඔක්සිජන් අණු වැනි ස්වාභාවික විෂබීජනාශක ද්‍රව්‍ය නිපදවා වෛරසය මරා දමයි
බැක්ටීරියාභක්ෂක වලට දක්වන ප්‍රතිරෝධීතාව/Resistance to bacteriophages 

බැක්ටීරියාභක්ෂක වලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා බැක්ටීරියා වලට ඇති ප්‍රධාන ක්‍රමය වන්නේ, ආගන්තුක DNA විනාශ කරන එන්සයිම ඔවුන් විසින්ම නිපදවා ගැනීමයි
මෙම එන්සයිම සීමාකාරී එන්ඩොනියුක්ලියේස් (restriction endonucleases) ලෙස හැඳින්වේ
මෙය බැක්ටීරියාභක්ෂක, බැක්ටීරියා සෛලයට ඇතුල් වන අවස්ථාවේදී වෛරල් DNA කපා දමනු ලැබේ
මිනිසා සහ වෙනත් සතුන්ගේ වෛරස් රෝග වලක්වා ගැනීම සහ ප්‍රතිකාර කිරීම

එන්නත් 

එන්නත් කිරීම වෛරස් රෝග වලකන එක් ක්‍රමයකි
එන්නත් මගින් ස්වාභාවික ආසාදනය උත්තේජනය කර ප්‍රතිශක්තීකරණ ප්‍රතිචාර ඇති කරන නමුත් රෝගය ඇති නොකරයි
පෝලියෝ, සරම්ප, කම්මුල් ගාය සහ රුබෙල්ලා(ජර්මන් සරම්ප) වැනි රෝග නිසා සිදු වූ හානි සහ මරණ හේතුවෙන් මේවා සොයා ගැනීම සිදු කෙරුණි
මිනිසාගේ වෛරස් ආසාදන 13ක් වලක්වා ගැනීම සඳහා එන්නත් ලබා ගත හැකිය
එසේම සතුන්ටද එන්නත් භාවිතා කෙරේ
එන්නක සජීවී හෝ මරණ ලද වෛරස් අන්තර්ගතය
සජීවී එන්නත් වල දුර්වල කරන ලද වෛරස් අඩංගු වේ
එහෙත් දුර්වල ප්‍රතිශක්තීකරණයක් ඇති පුද්ගලයන් සඳහා මෙම එන්නත් ලබා දීම අනතුරුදායක වේ
මෙවැනි පුද්ගයන්ට දුර්වල කරන ලද එන්නත් මඟින්ද මුල් රෝගයම වැලඳීමට පුළුවන
ජෛව තාක්ෂණය හා ජාන ඉංජිනේරු ශිල්ප ක්‍රම මඟින් එන්නත් නිර්මාණය කල හැක
(designer vaccines)
මෙවැනි මොස්තර එන්නත් වල ඇත්තේ වෛරසයේ ප්‍රෝටීන කැප්සිඩ පමණි
හෙපටයිටිස් B එන්නත් ඒ ආකාරයේ එකකි
කිසිවිටකත් රෝගකාරක නොවන නිසා මේ ආකාරයේ එන්නත් වඩාත් ආරක්ෂාකාරී වේ
ප්‍රතිවෛරස් ඖෂධ 

පසුගිය වසර 20 ක කාලයක් පුරා ප්‍රතිවෛරස් ඖෂධ වැඩිදියුණු විය
ප්‍රතිවෛරස් ඖෂධ බොහෝවිට නියුක්ලියොසයිඩ වලට සමාන
DNA තැනුම් ඒකක වලට සර්වසම නොවන නමුත් ඒවාට කිට්ටු සමානකමක් ඇති අණු වේ
වෛරස් DNA ප්‍රතිවලිත වීම ආරම්භ වූ විට මෙම ව්‍යාජ තැනුම් ඒකක එම ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ වේ
ඒ සමගම ප්‍රතිවලිත වීම අපරිණත අවස්ථාවේදී නවතී
ව්‍යාජ තැනුම් ඒකක වල තවදුරටත් තැනුම් ඒකක බඳවා ගැනීමේ අත්‍යවශ්‍ය ලක්ෂණ දක්නට නොලැබේ
එනිසා DNA නිශ්පාදනය නවතී
තවදුරටත් වෛරස් වලට ප්‍රජනනය සිදු කල නොහැකි වේ
නියුක්ලියොසයිඩ තුල්‍ය ව්‍යුහ සඳහා උදාහරණ ලෙස හර්පීස් වෛරස් ආසාදනයට එරෙහිව දෙන aciclovir ද, ඒඩ්ස් සහ හෙපටයිටිස් B සඳහා ලබා දෙන lamivudine ද ගත හැක
මෙයින් වඩා පැරණි සහ නිතර අනුමත කරන්නේ aciclovir ඖෂධයයි
ප්‍රතිවෛරස් ඖෂධ වෛරස් ජීවන චක්‍රයේ විවිධ අවස්ථා ඉලක්ක කරයි
HIV වෛරසය ආසාදක වීම HIV-1 protease නමැති එන්සයිමය මත රඳා පවතී
ප්‍රෝටියේස් නිශේධක / protease inhibitors නමැති ඖෂධ කාණ්ඩය ඉහත එන්සයිමය සමඟ බැඳී එහි ක්‍රියාකාරිත්වය නවතා දමයි
හෙපටයිටිස් C
RNA වෛරසයක් මඟින් සෑදේ
ආසාදිත මිනිසුන්ගෙන් 80% කට රෝගය දීර්ඝකාලීන වේ
නිසි ප්‍රතිකාර නොගතහොත් ඔවුන් ජීවිත කාලය පුරාම ආසාදිත වේ
එයට කාර්යක්ෂම ප්‍රතිකාරයක් ලෙස යොදා ගන්නේ නියුක්ලියොසයිඩ් සමරූපී ඖෂධයක් වන ඉන්ටර්ෆෙරෝන් සමඟ සංයුක්ත කරන ලද ribavirin නමැති ඖෂධයයි
හෙපටයිටිස් B නිදන්ගත රෝග වාහකයන් සඳහාද මීට සමාන ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය කෙරේ
lamivudine සහ වෙනත් ප්‍රති ඖෂධ මේ සඳහා භාවිතා කෙරේ
මෙම රෝග දෙකෙහිදීම ඖෂධ මඟින් වෛරසයේ ප්‍රජනන ක්‍රියාවලිය නවත්වන අතර, ඉන්ටර්ෆෙරෝන් මඟින් ඉතිරි ආසාදිත සෛල විනාශ කෙරේ
HIV ආසාදන වලදී, වෛරස් ජීවන චක්‍රයේ විවිධ අවස්ථා ඉලක්ක කොට ගත්, ප්‍රතිවෛරස් ඖෂධ කිහිපයක එකතුවක් භාවිතා කෙරේ
වෛරසය ධාරක සෛලයට සවි වීම වලකන ඖෂධ ඇති කරන, සමහර ඖෂධ නියුක්ලියොසයිඩ් සමරූපී වේ
තවත් සමහරක් වෛරස් ප්‍රජනනය සඳහා යොදා ගන්නා එන්සයිම වලට විෂ වේ
මෙම ඖෂධ සාර්ථකව යොදා ගැනීමට වෛරසය ප්‍රජනනය කරන ආකාරය දැනගැනීම වැදගත් වේ
පරිසරය තුළ කාර්යභාරය 

ජලජ පරිසරය තුළ වඩාත්ම බහුල ජෛවී ද්‍රව්‍යය වෛරස්ය
මුහුදු ජලය තේ හැන්දක මිලියනයක් පමණ වෛරස් ඇත
එසේම ලවණ ජලයේ සහ මිරිදිය පරිසර පද්ධති වල යාමනය සඳහා ඔවුන් අත්‍යාවශ්‍ය වේ
මෙම වෛරස් වලින් බොහොමයක් බැක්ටීරියාභක්ෂක වේ
ඒවා ශාක හෝ සතුන්‍ට හානිකර නොවේ
ඔවුන් ජලජ ක්ෂුද්‍රජීවී ප්‍රජාවේ ඇති බැක්ටීරියා ආසාදනය කර විනාශ කරයි
සාගර පරිසරය තුළ කාබන් ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සඳහා වඩාත්ම වැදගත් යාන්ත්‍රණය මෙයයි
බැක්ටිරීයා සෛල තුල ඇති කාබනික අණු නිදහස් කිරීමෙන් නව බැක්ටීරියා සහ ඇල්ගී වර්ධනය උත්තේජනය කිරීම වෛරස් මඟින් සිදු වේ
සාගරයේ ජෛව ස්කන්ධයෙන් 90%ක්ම ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගෙන් යුක්තවේ
දිනකට ආසන්න වශයෙන් මෙම ජෛව ස්කන්ධයෙන් 20% ක් වෛරස් මගින් මරණයට පත් කරන බව ගණන් බලා ඇත
සාගරයේ බැක්ටීරියා සහ ආකීයා මෙන් 15 ගුණයක් වෛරස් අඩංගුයි
හානිකර ඇල්ගී උඩු මණ්ඩි සීඝ්‍රයෙන් විනාශ කිරීම සඳහා වෛරස් වග කියනු ලැබේ
බොහෝ විට වෙනත් සාගර ජීවීන්ද මරණයට පත් වේ
වෙරලෙන් ඈතට සහ ගැඹුරු ජලයේ වෛරස් සංඛ්‍යාව සාපේක්ෂව අඩුයි
හේතුව එම ස්ථානවල ධාරකයන් සංඛ්‍යාව අඩු වීමයි
සාගර ක්ෂීරපායින්ද වෛරස් ආසාදන වලට ගොදුරු විය හැක
1988 සහ 2002 දී, යුරෝපයේ වරාය ආශ්‍රිත සීල් මසුන් phocine distemper වෛරස් රෝගයෙන් දහස් ගණනක් මිය යන ලදී
caliciviruses, herpesviruses, adenoviruses සහ parvoviruses ඇතුළු බොහොමයක් වෛරස් සාගර ක්ෂීරපායි ගහණය තුල සංසරණය වී ඇත
නෙල්සන්ගේ කුළුණ යනු 1805 දී   ට්‍රැෆල්ගාර් සටනෙහිදී මිය ගිය අද්මිරාල් හොරේෂියෝ නෙල්සන් සිහිවීම පිණිස   මධ්‍යම ලන්ඩනයේ  ට්‍රැෆල්ගාර් චතුරස්‍රයෙහි පිහිටුවා ඇති ස්මාරකයකි
විලියම් රේල්ටන්ගේ සැලසුමක් ප්‍රකාර £47,000 ක වියදමක් දරා  1840 සහ1843 අතරතුර කාලයේදී මෙම ස්මාරකය ඉදිකරන ලදි
මෙම කුළුණ කොරින්තියානු  ශෛලියට අනුව ඩාට්මූර් කළුගලෙන් තනා ඇත
ක්‍රේග්ලිට් වැලිගලෙන් තැනුනු නෙල්සන්ගේ ප්‍රතිමාව ඊ. එච්. බේලි විසින් නිර්මාණය කෙරුණු අතර 1867 දී  එක් කරන ලද පාදමෙහි වන ලෝකඩ සිංහයන් සතරදෙන සැලසුම් කළේ ශ්‍රීමත් එඩ්වින් ලැන්ඩ්සීර් විසිනි
අත්පත් කරගත් ප්‍රංශ තුවක්කු භාවිතයෙන් වාත්තු කෙරුණු, එකක් අඩි 18 සමචතුරස්‍ර වන්නාවූ  ලෝකඩ පේකඩ පුවරුසතරකින්  පාදම අලංකරණය කොට ඇත
ඒවා විස්තර කරන්නේ ශාන්ත වින්සන්ට් තුඩුවෙහි සටන, නයිල් සටන, කෝපන්හේගන් සටන සහ ට්‍රැෆල්ගාර්හිදී නෙල්සන්ගේ මරණයයි
මූර්තිශීල්පීන්ගේ නම් පිළිවෙලින්  මස්ග්‍රෙව් වොට්සන්, විලියම් එෆ් වුඩින්ටව්, ‍ජෝන් ටර්මවුත් සහ ජෝන් එඩ්වඩ් කැරිවු වෙති
2006දී එය £420,000 ක වියදමක් දරා ප්‍රතිසංස්කරණය කෙරුණු අතර   මෙම අවස්ථාවෙහිදී එය මැණ බලා සොයා ගත්තේ කලින් සිතුවාට වඩා මීටර 4.4 ක් කොට බවයි.  පාදමෙහි පතුලෙහි සිට නෙල්සන්ගේ හිස්වැසුමෙහි මුදුන දක්වා ගත් කළ සම්පූර්ණ ස්මාරකය අඩි 169  අඟල් 3 (51.59 මීටර) උසය
ගොඩනැගීම සහ ඉතිහාසය
නෙල්සන් සාමිවරයා වෙනුවෙන් මහජන අනුග්‍රාහකත්වයෙන් ස්මාරකයක් ගොඩ නැගීමට කටයුතු පිළියෙල කෙරුමට  1838 පෙබරවාරි මාසයෙහිදී වංශාධිපතියන්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන් හා අනෙකුත් උසස් කුලවතුන් 121 කින් සැදුම්ලත් කණ්ඩායමක් විසින් කමිටුවක් පිහිටුවා ගත් අතර, එය සඳහා ට්‍රැෆල්ගාර් චතුරස්‍රය තුල අළුතින් නිම කරන ලද ජාතික  චිත්‍රාගාරය ඉදිරිපසින් ඉඩකඩ  ලබාදීමට රජය එකඟ විය
වියදම £20,000 සහ £30,000 අතර වෙතැයි ඇස්තමේන්තුගත කොට සැලසුම් තෝරාගැනුම සඳහා තරගයක් පැවැත්විණි
සැලසුම් ඉදිරිපත් කිරීමට අවසන් දිනය 1839 ජනවාරි 31 විය
වෙලින්ටන්හී ආදිපාදවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් රැස්වූ උප-කමිටුවක් විසින් තෝරාගත් ජයග්‍රාහක සැලසුම විලියම්  රේල්ටන් විසින් ඉදිරිපත් කළ එකක් වූ අතර එය නෙල්සන්ගේ ප්‍රතිමාවකින් මස්තකප්‍රාප්ත වන්නාවූ හා අඹන ලද සිංහයන් සතර දෙනෙකු විසින් පාර්ශවකෙරෙන්නාවූ  කොරින්තියානු කුළුණක් සඳහා විය
කුළුනෙහි පාදම වෙත පියගැට පෙළ සිංහයන් අතරින් ඉහළට ඇදී යායුතුව තිබුණි
තවත් යෝජකයන් කිහිප දෙනෙක් විසින්ද කුළුණු සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කෙරිණි
මූර්ති වලින් වට කෙරෙණ ඔබලිස්ක ටැඹක්  යෝජනා කළ  එඩ්වඩ්  හොජස්  බේලි විසින් දෙවන ස්ථාන ත්‍යාගය දිනාගන්නා ලදි
තරගය පැවැත්වුනු ආකාරය පිලිබඳ ඉදිරිපත්වුනු විවේචන හමුවේ එය නැවත පැවැත්වීමට සිදුවිය
මදක් සංශෝධිත සැලසුමක් රේල්ටන් විසින් ඉදිරිපත් කර තිබුණු අතර නෙල්සන්ගේ ප්‍රතිමාව ඊ එච් බේලි විසින් සිදු කළ යුතු බවට කොන්දේසියක්ද සහිතව එය නැවතත්  ජයග්‍රාහක සැලසුම බවට ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණි
මුල් සැලසුම වූයේ, පාදම සහ ප්‍රතිමාව ඇතුළු කුළුණ  අඩි 203 ක් උස සහිත වීමට වුවද,  ස්ථායිතාව පිළිබඳ සැක සංකා සැලකිල්ලට ගෙන අඩි 98 ක කුළුණු කඳක් සහිතව  අඩි 170 ක් දක්වා එහි උස අඩු කරන ලදි
පාදම කළුගලින්ද කඳ ක්‍රේග්ලිට් වැලිගලෙන්ද නිමැවීමට නියමිතව තිබූ නමුදු ගොඩනැගීම ඇරඹීමට පෙර කඳද කළුගලෙන් නිමැවීමට තීරණය කෙරිණි
කබොක් අත්තිවාරම සඳහා කැණීම් කටයුතු 1840 ජූලි මස වන විට ආරම්භ විය
රූප එකතුව

ආශ්‍රිත
අබිමඑල් ගුස්මන් (1937- ) පේරු රාජ්‍යයෙහි ක්‍රියාත්මක වූ දරුණු ත්‍රස්තවාදී ව්‍යාපාරයක් වූ "දිදුලන මාර්ගය" කණ්ඩායමේ නායකයා ය
අරෙකුඉපා නගරයේදී 1937 වසරේ උපත ලද ඔහු, 1960 දශකයේ මුල පටන් අයකුචෝ නගරයේ සැන් ක්‍රිස්ටොබාල් දි හුඅමන්ගා ජාතික සරසවියෙහි දර්ශනවාදය පිලිබඳ මහාචාර්යවරයා විය
ඔහු එකල පටන් මාක්ස්වාදියෙකු වූ අතර පේරු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය-රතු ධජය කණ්ඩායමේ නායකයෙකු විය
1970 දී ඔහු විසින් "පේරු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය-දිදුලන මාර්ගය" අරඹන ලදී
එම පක්ෂයේ මූලික දර්ශනය වූයේ මාර්කස්-ලෙනින්-මාඕ වාදය ය
පසුව එයට ගොන්සාලෝ චින්තනයද එකතු විය
සභාපති ගොන්සාලෝ යනු ඔහුගේ සහචරයින් විසින් ගුස්මන් හඳුන්වාදුන් එක නමකි
1980 දී සිය ආයුධ සන්නද්ධ "ජනතා අරගලය" ඇරඹි "දිදුලන මාර්ගය" කණ්ඩායම 1990 දශකය ආරම්භ වන විට රටේ ප්‍රදේශ ගණනාවකට තර්ජනය කරමින් තිබිණ
නමුත් 1992 සැප්තැම්බර් 12 දා පේරු රටේ අගනුවර වන ලීමා නගරයේදී ගුස්මන් අත්අඩංගුවට පත් වූ පසු එහි ක්‍රියාකාරකම් බෙහෙවින් අඩපණ විය
ජීවිතාන්තය තෙක් සිර දඬුවමකට යටත් කරන ලද ගුස්මන් අදද පේරු රාජ්‍යයේ සිර ගතව සිටී.

ත්‍රස්තවාදී නායකයන්
මැසිඩෝනියානු යුද්ධය හටගත්තේ රෝමය හා මැසිඩෝනියාව (උතුරු ග‍්‍රීසිය* අතර ය
එය ආරම්භ වූයේ V වන පිලිප් රජු දෙවන පියුනික් යුද සමයේ හැනිබාල්වරුන්ට සෙබළුන් සැපයීමත් සමග ය
ඉන්පසුව ඇති වූ යුද ගැටුම් මාලාව අවසන් වූයේ ග‍්‍රීසිය රෝම ජනරජයට ඈඳා ගැනීමෙනි
පළමුවන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය 

ක‍්‍රි
217 දී මැසිඩෝනියාවේ V වන පිලිප් රජු ට‍්‍රාසිමේන් විල අසල යුද්ධයෙන් පරාජයට පත්විය
ඉලිරියාහි ඒකාධිපතියකු වූ දිමිත‍්‍රියස් ෆේරෝස්, හැනිබල්වරුන් සමග ඒකරාශී වීමට පිලිප් උනන්දු කරවීය
පිලිප් නාවික හමුදාවක් සකස් කළ අතර, ඉලිරියාව හරහා ඔවුන් ඉතාලියට ගෙන යාමට ඔහුට අවශ්‍ය විය
රෝමන් හමුදාව බල ඇණියක් යවා පිලිප් නතර කළහ
රෝමානු හමුදාව ඇපලෝනියාව සමීපයේ සිටින බවට පිලිප්ට ආරංචි විය
තමාට රෝම බල ඇණිය පරාජය කළ නොහැකි බව දත් පිලිප් නැවත මැසිඩෝනියාවට පැමිණුනි
එහෙත් ඇත්ත වශයෙන්ම රෝම බල ඇණිය එතරම් විශාල එකක් නොවීය
නමුත්, පිලිප්ට මේ නිසා ඉතාලියට යාමට තිබූ අවස්ථාව ගිලිහී ගියේය
214 දී පිලිප් නැවත වරක් ඇපලෝනියාවට යාත‍්‍රා කොට නගරය වට කළේය
රෝමානු අණ දෙන්නා වූයේ මාකස් වැලරියස් ලිවිනස් ය
ඔහුට සිය බල ඇණියට අමතරව 6000 ක භට කණ්ඩායමක් සිටියහ
ඔහු පිලිප්ට පහර දීම පිණිස ක්වින්ටස් නේවියස් ක‍්‍රිස්ටා යටතේ 200ක භට පිරිසක් පිටත් කර හැරීය
පිලිප්ගේ හමුදාව මුළුමනින්ම විනාශ විය
එහෙයින් ඔහුට ඉතාලියට යාමට යළිත් නොහැකි විය
මේ අනුව, පිලිප්ට යුද්ධය ජයග‍්‍රහණය කිරීමට සැබෑ හැකියාවක් නොවීය
ඔහු දිගටම සටන් කළ ද පරාජයට පත්විය
205 දී ඔහු රෝමය සමග සමගි සන්ධානයකට පැමිණ යුද්ධය අවසන් කළේය
රෝමය තවදුරටත් පිලිප් විසින් හැනිබාල්වරුන්ට සෙබලූන් සැපයීම නතර කර දැමීය
දෙවන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය 

ක‍්‍රි
200 දී ඇරඹි දෙවන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය කෙටි එකකි
පිලිප් තවදුරටත් මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් අනුව යමින් රෝමය අත්පත් කර ගැනීමට කැමැත්තෙන් සිටියේය
ඔහු ග‍්‍රීක පාලකයකු වූ සෙලූසිඞ් හි තුන්වන ඇන්තියෝකස් සමග ඒකරාශී විය
රෝමය එහිදී ටයිටස් ෆ්ලැමිනියස් යටතේ පිලිප්ට පහර දීමට හමුදාවක් එවීය
197 දී ෆ්ලැමිනියස්ගේ හමුදාව අතර සිනොසිපල් හිදී යුද්ධයක් ඇතිවිය
ෆ්ලැමිනියස් සිය හමුදාවේ බටහිර අනු කණ්ඩය හා එක්ව සටන් කළ අතර, පිලිප් ගේ හමුදාව ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ යුද උපක‍්‍රම පාවිච්චි කළේය
එහෙත් රෝම හමුදාව ඉතා දක්ෂ විය
සටනේ මූලික අදියරේදී පිලිප් ඉදිරියෙන් සිටි නමුත්, එය ඉතා අසීරු විය
රෝම හමුදාව එම අසීරු කලාපයේ දී වඩා සාර්ථක වූහ
පිලිප් තම හමුදාවට අණ කළේ තම ඊතල අතහැර දමා කඩුවලින් සටන් කරන ලෙසය
එහෙත් ෆ්ලෙමිනියස් සටන් කිරීම සඳහා අලි ඇතුන් ද යොදවා තිබිණි
ඔහු සිය සේනාංක 20ක් (සෙබලූන් 4,000ක් පමණ) පිලිප්ගේ බටහිර බල මුළුවලට පහර දීමට යෙදවීය
එමගින් පිලිප්ගේ හමුදාව විනාශ විය
රෝමය, ග‍්‍රීසිය නිදහස් රටක් බවට ප‍්‍රකාශ කොට ඉන් ඉවත් විය
ඉන් අනතුරුව සුපිරි බලය ග‍්‍රීසිය වෙතින් රෝමයට මාරු වූ අතර, දෙවන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය නිමාවට පත්විය
තුන්වන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය 

ක‍්‍රි
171 දී පිලිප් මියගොස් ඔහුගේ පුත් පර්සියස් බලයට පත්විය
පර්සියස් අනෙකුත් ග‍්‍රීක රාජ්‍ය සමග සහයෝගිතාවන් ඇති කර ගත්තේය
රෝමානුවන් මින් බියට පත්ව මැසිඩෝනියාවට එරෙහිව යුද ප‍්‍රකාශ කළ අතර, එමගින් තුන්වන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය ආරම්භ විය
පළමු වසර 2 ක තුළ යුද්ධය සාමාන්‍ය තත්ත්වයෙන් පැවතුණු නමුත්, ක‍්‍රි
168 දී ලූසියස් ඒමිලියස් පෝලස් මැසිඩෝනියාවට හමුදා ප‍්‍රහාරයක් එල්ල කළේය
පිඞ්නා ඡුහාබ්) හි දී ඔවුහු සටන් වැදුණාහ
දෙවන මැසිඩෝනියානු යුද්ධයේ දී සිදු වූවාක් මෙන් රෝම හමුදාව මගින් පර්සියස් ගේ හමුදාව විනාශ කර දමනු ලැබූ අතර, පර්සියස් පැන යාම නිසා යුද්ධය නිමාවට පත්විය
සිව්වන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය 

පර්සියස් අල්ලාගෙන රෝමයට ගෙන යාමෙන් පසුව, ස්වාධීනව තිබූ මැසිඩෝනියාව නාම මාත‍්‍රික ජනරජ හතරකට වෙන් විය
ග‍්‍රීක නගරයක් වන එපීරස් මැසිඩෝනියාවට එරෙහි වූවක් වන නමුත්, ක‍්‍රි
167 දී එයට පහර දීමට පෝලස්ට නියෝග කෙරිණි
එම නගරය විනාශ කොට එහි 150,000ක් පමණ වූ වැසියන් වහලුන් ලෙස විකුණන ලදී
ඉන්පසු වසර කීපය තුළ ග‍්‍රීසිය සාමකාමි විය
එහෙත්, ක‍්‍රි
150 දී පමණ පර්සියස්ගේ පුතකු බව ප‍්‍රකාශ කළ ඇන්ඩි‍්‍රස්කස් විසින් කැරැල්ලක් සඳහා නායකත්වය ගත්තේය
රෝමානුවෝ හතරවන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය ආරම්භ කළහ
ඔවුහු මැසිඩෝනියාවට හමුදාවක් යවා කැරැලිකරුවන් මර්දනය කොට එය නව රෝම ප‍්‍රාන්තයක් බවට පත් කරන ලදී
ග‍්‍රීසියේ අනෙක් ප‍්‍රදේශවල ද එලෙසම සිදුවිය
කැරැල්ල මැඩ පැවැත්වීමෙන් පසුව රෝමය ඉතිරි ස්වාධීන නගර ග‍්‍රීසියට ඇඳා ගත්හ
මාස්ටි‍්‍රච්ට් ගිවිසුම ( පෙරදී යුරෝපියානු සංගමය පිළිබඳ ගිවිසුම) 1992 පෙබරවාරි 7 වන දිනදී   නෙදර්ලන්තයේ  මාස්ටි‍්‍රච්ට්හිදී  යුරෝපියානු ප්‍රජාවේ සාමාජිකයන් විසින් අක්සන් තබන ලදී
1991 දෙසැම්බර් 9-10 දිනයන්හීදී, මෙම නගරයම, ගිවිසුම කෙටුම්පත් කල යුරෝපියානු කවුන්සිලය සඳහා සත්කාරකත්වය සැපයීය
ඩෙලෝර් කොමිසම පැවතියදී, 1993 නොවැම්බර් 1 දිනදී එය බලාත්මක වීමත් හා සමගම,  එය විසින්  යුරෝපියානු සංගමය තැනුනු අතර තනි යුරෝපියානු ව්‍යවහාර මුදල, යුරෝ තැනීමට පාදක විය
ඇම්ස්ටර්ඩෑම්, නිස් සහ ලිස්බන් යන ගිවිසුම් මගින් මාස්ට්‍රිච්ට් ගිවිසුම සංශෝධනය කර ඇත
මෙයද බලන්න යුරෝපියානු සංගමයේ ගිවිසුම්
අන්තර්ගතය 

මෙම ගිවිසුමට අදාළ වෙනම ප්‍රොටකොලයක් මගින් යූරෝ හඳුන්වා දුන් අතර, යුරෝපා සංගමයේ බලකණු තුනක් නම් කොට තිබේ
( යුරෝපා ප‍්‍රජාව, පොදු විදේශ හා ආරක්ෂක ප‍්‍රතිපත්තිය, යුක්තිය හා අභ්‍යන්තර කටයුතු* මින් දෙවැන්න යුරෝපා දේශපාලන සහයෝගිතා සංගමය පදනම් කරගෙන ගොඩ නැඟුුවක් වන අතර, ගිවිසුම හරහා එය පුළුල් විය
තුන්වැන්න නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම, අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය, සිවිල් අධිකරණ කටයුතු, සරණාගතයින් හා සංක‍්‍රමණය පිළිබඳ ව අදාළ වේ
යුරෝපා ප‍්‍රජාව අදාළ වන්නේ ආර්ථික, සාමාජීක හා වෙළඳ කරුණු පිළිබඳ ව ය
යුරෝපා කොමිසම හා යුරෝපා යුක්ති අධිකරණය සාමාජීක රාජ්‍ය විසින් පත්කරනු ලැබුව ද, ඒවායින් ස්වාධීනව ක‍්‍රියාත්මක වේ
යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව පත් කරනු ලබන්නේ සාමාජික රාජ්‍යවල ජනතාව විසිනි