Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
නිදහස් දිනය හා සමගින් සාමාන්‍යයෙන් ආශ්‍රිත වන්නේ,  ගිනිකෙළි, පෙළපාළි, මස් පැලහීම්, සැණකෙළි,  වෙළෙඳපොළ, විනෝද ගමන්, විවිධ ප්‍රසංග, බේස්බෝල් තරග, පවුල් යළිඑක්වීම් සහ,  දේශපාලන කථා සහ උත්සව වන අතර, එයට අමතරව, එක්සත් ජනපදයේ ඉතිහාසය, රජය සහ, සම්ප්‍රදායයන් සැමරෙන,  බොහෝ අනෙකුත් රජයේ සහ පෞද්ගලික ඉසව්ද පැවැත්වෙයි
නිදහස් දිනය යනු, එක්සත් ජනපදයෙහි ජාතික දිනය වෙයි
ආශ්‍රිත

නිදහස් දිනයන්
1776  වසර  යනු (MDCCLXXVI) ග්‍රෙගෝරියානු දිනදසුන ප්‍රකාර සඳුදා දිනයකින් ඇරඹුනු අධික අවුරුද්දක්  (සම්පූර්ණ දිනදසුනේ බැඳිය දැක්වෙනු ඇත) සහ  දින-11 ක් මන්දගාමි ජූලියානු දිනදසුන ප්‍රකාර සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹුනු අධික අවුරුද්දක් විය.
ඔස්කා ෂින්ඩ්ලර් (28 අප්‍රේල් 1908 –  9 ඔක්තොම්බර් 1974) යනු, වාර්ගික ජර්මානු කර්මාන්තකරුවෙක්, චරපුරුෂයෙක් සහ, නාසි පක්ෂයෙහි සාමාජිකයෙක් වන අතර,  හොලෝකාස්ට් වර්ගඝාතය තුලදී,  අධිවාසිත පෝලන්තය සහ  බොහීමියා සහ මොරේවියා ආරක්ෂිත රාජ්‍යය තුල පිහිටි ඔහුගේ එනැමල් භාණ්ඩ සහ  ඩෙඩි බෙහෙත් කම්හල් තුල සේවයේ යෙදවීමෙන්, යුදෙව්වන් 1,200 දෙදෙනෙකුගේ ජීවිතය බේරා ගැනීම පිළිබඳ ගෞරවය ඔහුට හිමි වෙයි
ෂින්ඩ්ලර්ස් ආර්ක් නමැති 1982 නවකතාවෙහි සහ, ඉන්පසුව පැමිණි  ෂින්ඩ්ලර්ස් ලිස්ට් නම් 1993 චිත්‍රපටයෙහි වස්තු විෂයය වූයේ ඔහු වන අතර, පළමුව ලාභ උපැයීම වෙතින් පොළඹවනු ලැබූ අවස්ථාවාදියෙක් වූ සහ පසුව  ඔහුගේ යුදෙව් සේවායුක්තයන්ගේ ජීවිත බේරා ගැනීමට අසාමාන්‍ය උපනයනය, මුරණ්ඩුබව සහ, කැපකිරීම යෙදවූ ඔහුගේ ජීවිත කතාව ඒවායින් පිළිබිඹු වෙයි
ස්විටෝ, මොරේවියාව හී ඇතිදැඩිවුනු ෂින්ඩ්ලර්, නාසි ජර්මනියේ චරපුරුෂ සේවාව වන අබ්වෙයා සමගින් 1936 වසරෙහිදී එක් වන තුරු රැකියාවන් කිහිපයක යෙදිණි
1939 වසරෙහිදී, ඔහු නාසි පක්ෂයට එක් විය
චෙකොස්ලොවේකියාවෙහි ජර්මානු අධිවාසයට පෙර 1938 වසරෙහිදී, දුම්රිය ගමනාගමනය හා හමුදා සේනාංක ගමනය පිළිබඳ තොරතුරු ජර්මානු රජය සඳහා ඔහු විසින් රැස් කරන ලදි
ඔත්තු බැලීමේ චෝදනා පිට චෙක් රජයෙන් ඔහු අත්අඩංගුවට ගත් නමුදු, 1938 වසරෙහි  මියුනික් ගිවිසුමෙහි කොන්දේසි මත නිදහස් කෙරිණි
1939 දී පෝලන්තයේ ක්‍රියාත්මක වෙමින්, දෙවන ලෝක යුද්ධය ඇරඹීමත් සමගම   පෝලන්තය ආක්‍රමණය කිරීමට පෙර, නාසිවරුන් වෙනුවෙන් තොරතුරු රැස්කිරීම ෂින්ඩ්ලර් විසින් දිගටම කරගෙන යන ලදි
ශ්‍රීමත් නිකලස් ජෝර්ජ් වින්ටන්  (උපත  නිකලස් වියට්හයිම්
19 මැයි 1909 – 1 ජූලි 2015) යනු,  දෙවන ලෝක යුද්ධය ඇරඹුමට ආසන්නයෙහිදී,  නාසි-අධිවාසිත චෙකොස්ලොවේකියාව වෙතින්, ඔවුනතරින් බොහෝමයක්  යුදෙව්වෝ වූ , ළමුන් 669 දෙනෙකු බේරා ගැනීම සංවිධානය කල, පසුව චෙක් කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට් නම් ලැබූ මෙහෙයුම සඳහා ගෞරවයට පාත්‍ර වන, බ්‍රිතාන්‍ය මානවවාදියෙකි
ළමුන් සඳහා නිවෙස් පිළියෙල කල  වින්ටන්,   ඔවුන් සුරක්ෂිත ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයට යැවීය
යුද්ධයෙන් පසුව, ඔහුගේ පරිශ්‍රමයන් පිළිබඳව වින්ටන් කිසිවකු හා සාකච්ඡා නොකල අතර, ඔහුගේ බිරිඳ විසින් ඔහු සිදු කල දෙය දැන ගත්තේ, දරුවන්ගේ දෙමව්පියන් සහ ඔවුන් භාර ගත්  පවුල් පිළිබඳ විස්තර ඇතුලත් ක්ෂේත්‍ර-පොතක්, 1988 වසරෙහිදී, ඔවුන්ගේ අට්ටාලයෙන් ඇය සොයා ගත් විටය
බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍යය විසින් ඔහු වෙත පටබැඳි නාමය වූයේ "බ්‍රිතාන්‍ය ෂින්ඩ්ලර්" යන්නයි
2014 ඔක්තොම්බර් 24 දිනදී, චෙක් ජනරජයෙහි ඉහළම ගෞරව නාමය වූ, ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ලයන්, චෙක් ජනාධිපති, මිලෝස් ෂෙමාන් විසින් ඔහු වෙත ප්‍රදානය කෙරිණි
ආශ්‍රිත

තවදුරටත් කියවීම් 
වින්ටන්, බාබරා (2014), ඉෆ් ඉට්ස් නොට් ඉම්පොසිබල්
ද ලයිෆ් ඔෆ් සර් නිකලස් වින්ටන්, මාටඩෝර්, ISBN 978-1-78306-520-2
හැරිස්, මාක් ජොනතන් සහ  ඕපන්හයිමර්, ඩෙබ්රා (2000), ඉන්ටු ද ආර්ම්ස් ඔෆ් ස්ට්‍රේන්ජර්ස්
ස්ටෝරීස් ඔෆ් ද  කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට්, බ්ලූම්ස්බරි

බාහිර සබැඳි 

සර් නිකලස් වින්ටන්ස් මීටිං විත් මෙවි ඔෆ් ද පීප්ල් හී සේව්ඩ් ("දැට්ස් ලයිෆ්" නම් බීබීසී වැඩසටහන 1988 දී විකාශය කෙරුණු)
නිකලස් වින්ටන් ෆිල්ම් වින්ස් එමී චෙක් රේඩියෝ සම්මුඛසාකච්ඡාව
ඕල් මයි ලව්ඩ් වන්ස් හී නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස්  සමාලෝචනය
නිකලස් වින්ටන් – ද පවර් ඔෆ් ගුඩ් – වෙබ්
ඉන්ටු දි ආම්ස් ඔෆ් ස්ට්‍රේන්ජර්ස්
ස්ටෝරීස් ඔෆ් ද  කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට් 

බේරාගත් එක් දරුවෙක් වන, මිලේනා ග්‍රෙන්ෆෙල්-බ්‍රේන්ස් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවක්

1909 උපත්
2015 මරණ
බ්‍රිතාන්‍ය බැංකුකරුවෝ
බ්‍රිතාන්‍ය ශතායුෂ්කයෝ
බ්‍රිතාන්‍ය සවිඥානික ප්‍රතිවිරෝධතයෝ
ප්‍රංශයේ සිටින බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රවාසිකයෝ
ජර්මනියේ වෙසෙන බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රවාසිකයෝ
බ්‍රිතාන්‍ය මානවවාදියෝ
 ජර්මානු-යුදෙව් සම්භවයක් සහිත බ්‍රිතාන්‍ය ජනයා
බ්‍රිතාන්‍ය තැරැව්කාරයෝ
ජුදා ආගම වෙතින් එංගලන්ත සභා ආගම වෙත මාරුවූවෝ
ඉංග්‍රීසි සමාජවාදියෝ
පූර්ව එංගලන්ත සභා සාමාජිකයෝ
කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට්
නයිට්ස් බැචලර් සම්මානලාභියෝ
 ඕඩර් ඔෆ් ද බ්‍රිටිෂ් එම්පයර් සම්මානලාභියෝ
 ස්ටෝව් පාසලෙහි උගැනුම ලද්දෝ
 හැම්ප්ස්ටඩ් හී ජීවත්වූවෝ
 ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ලයන් සම්මානලාභියෝ
 ඕඩර් ඔෆ් ටොමාෂ්  ගරිග්  මසයික් සම්මානලාභියෝ 
 හොලෝකාස්ට් වර්ගඝාතය තුලදී යුදෙව්වන් බේරාගැනීම
රාජකීය ගුවන් හමුදා ගුවන්භටයෝ
රාජකීය ගුවන් හමුදා නිලධාරියෝ
දෙවන ලෝක යුද්ධයේ නිරතවූ රාජකීය ගුවන් හමුදා කාර්ය මණ්ඩලය
ඉසුරුමුණිය පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකාවේ ඉසුරුමුණි විහාර පරිශ්‍රයේ පිහිටුවා ඇති ප්‍රාදේශීය කෞතුකාගාරයක් වේ
1984 වර්ෂයේ පිහිටුවන ලද කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ නඩත්තු වේ
සිව්පාදිකත්ව හෝ තිරස්කායත්ව ඉරියව්ව යනු, බාහු හෝ පා සතර භාවිතා කරමින් සිදුකරන, සතුන්ගේ භෞමික ජංගමන  ආකාරයකි
සාමාන්‍ය වශයෙන්  සිව්පාදිකත්ව ආකාරයට චලනය වන සතෙකු හෝ යන්ත්‍රයක් හැඳින්වෙන්නේ  සිව්පා ලෙසින් වන අතර, එහි අර්ථය වන්නේ  "කකුල් සතරක්" ඇති බවය
සිව්පාවුන්ගෙන් බහුතරය පෘස්ඨවංශික සතුන් වන අතර, පශු වර්ගයේ සතුන්, බල්ලන් සහ බළලුන් වැනි ක්ෂීරපායියන් සහ, කටුස්සන් වැනි  උරගයන් මෙයට අයත් වෙති
චතූර්පාදිකයෝ
භෞමික ජංගමනය
'සාරධර්ම' යනු සාරවත් වු ධර්මයයි
ලොව රදා පවතින්නේ සත්‍ය මතයි
සාරධර්ම මඟින් මිනිසා තුළ ගුණ ගරුක පුද්ගලයෙක් බිහිවෙන බව ඔබ අප හොදාකාරවම දන්නා කරුනකි
සාරධර්ම අප රැකිය යුත්තේ ඇයි
සාරධර්ම අප රැකිය යුත්තේ සමාජයේ යහපත් පුරවැසියෙකු ලෙස ජිවත් විමටය
සිංහල සංස්කෘතියට පමණක් නොව සෑම සංස්කෘතියක් තුළම යම් සාරධර්ම පද්ධතියක් ඇත
එම සංස්කෘතියේ අභිමානය කියාපාන මෙම සාරධර්ම  අප  සුරුකිය යුත්තෙ යුත්තේ අපගේ අනාගත පරපරම්පරාවට මේවා ආරක්ෂා  කළ යුතු නිසාය
දෙමාපියන්ට සැලකිම,වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරිම,ගුරුවරුන්ට කීකරු වීම,අන් අයගේ කථා වලට ඇහුම්කන් දීම ආදි  දේවල් හා සමාජයේ නිතර පිලිබිඹු කෙරෙන හොඳ සිරිත් සාරධර්ම වලට අයත් වේ
වර්තමාන ලංකාව ගත් කළ එහි සාරධර්ම පිරිහෙමින් පවති
මෙයට හේතුව වී ඇත්තේ නවීන  විලාසිතාවන් යැයි මට හැගේ
දෙමාපියන්ට සැලකීම වැනි යහපත් ක්‍රියා අද සමාජයේ ජීවත් වන ඇතැම් පුද්ගලයන් හෙලා දකින්නේ ඉතා පිළිකූල් අයුරිනි
මෙලෙස සාරධර්ම හෙළා දකින්නේ එය ලැජ්ජාවට කාරණයක් යැයි සිතා ගෙනය
තමා හදා වඩාගත් දෙමාපියන්ට සැලකිම උතුම් දෙයක් බව අපගේ ශාස්තුවරයාණන් වහන්සේ දේශනා කර තිබුනද අද සමාජය එය හෙළා දකින්නේ මන්ද
නවීන විලාසිතා ගත් කළ මේවා අනුකරණය මත පදනමි වි ඇත
නිරුවත් හෝ අඩනිරුවත් වශයෙන් සමාජයට පිවිසිම අලුත් විලාසිතාවක් වි ඇත
අතිත ශ්‍රි විභූතියකට උරුමකමි කියන සිංහළ ජාතිය අද පිරිහිමට ලක් වි ඇත්තේ අපට ආවෙිණික නොවු බටහිර සංස්කෘති අනුකරණය කරන නිසාවෙනි
අතිතයේ ගැමියන් නැතහොත් ගෙවිලියන් ඇද සිටියේත් මල් වැටුණ චිත්තය සහ අත්බෝරිචිචි හැටිටය මිස ශරිරයේ අඩක් දිස්වන්නට අදින නවින විලාසිතාවන් යැයි පවසන කැලි කෑලි වෙන් වු කැත අශෝභන  ඇදුමි නොවෙි
අපට ආවෙිණික නොවු බටහිර සංස්කෘතින් අනුගමනය කරන්නේ මන්ද
විශිෂ්ඨවුත් අභිමානවුත් සිංහල සංස්කෘතිකයට උරුමකමි කියන අපගේ සංස්ෘතිකය ඔවුනට නොගැලපෙන්නේ මන්ද
මෙිවාට පිළිතුරු ඇත්තේ ඔවුන් ලගමය
මෙම තත්වය සාරධර්ම විනාශ විමට තුඩු දෙන ප්‍රධාන කාරණාවන්ය
නවින විලාසිතා අනුගමනය කරන්නේ තාරුණ්‍යයයි
තම හදා වඩා ගත් අමිමාට තාත්තාට සැලකිම ලැජ්ජාවට කාරණයක් ලෙස සලකන වර්තමාන තාරුණ්‍ය නවින විලාසිතාවන්ගෙන් යුත් අඩනිරුවත් ඇදුමි අදින්නේ තමා හදා වඩා ගත් දෙමාපියන් ඉදිරියේය
මෙසේ දෙමාපියන් ඉදිරියේ සිට ගැනිමට පවා මොවුන්ට මෙම නිරුවත් ඇඳ සිටිය හැකිද
මෙයින් පෙනි යන්නේ සාරධර්ම වල පරිහානියයි
නැතහොත් සිංහල සංස්කෘතියේ පිරිහිමය
එම නිසා අද වන විට තාරුණ්‍යට අනාගතය පිළිබඳ තිරණයක් ගැනිමට සිදු වි ඇත
එය නමි අපගේ සාරධර්ම රුකගෙන ඉදිරියට යනවාද
නැතහොත් සිංහල සංස්කෘතිය පරිහානියට ලක් කරනවාද
මෙයින් අපට වඩාත් ගැලපෙන්නේ පරමිපරාවෙන් අපට උරුම වු සාරධර්ම රුකගෙන ඉදිරියට යාමයි
සාරධර්ම අප සුරකින්නේ කෙසේද
මෙයට නිවැරදි පිළිතුරු සැපයියහොත් අප දියුණූවායැයි සැලකිය හැකිය
සාරධර්ම නැමති ලෝක පාලන ධර්මය රුකිය යුත්තේ සමාජය දැනුවත් කිරිමෙනි
සාරධර්ම කියා අප අමුතුවෙන් වෙන් කිරිමට අවශ්‍යතාවයක් නැත
සමාජයේ ජිවත් විමෙිදී සාරධර්ම අප විසින් නිතැතින්ම පිළීබිඹු වෙි
වැඩිහිටියෙක් දුටු විට හුස්නෙන් නැගිටිම,වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරිම,ගුරුවරුන්ට කිකරු විම,වැඩිහිටියන් ඉදිරියේ සංවරව හැසිරිම අප විසින් කළ යුතු වෙි
මෙිවා හිතට ගැනිමෙන් සමාජයේ ජිවත් විය යුතුය
එවිට නිතැතින්ම සාරධර්ම අප තුළ රුකෙයි
සාරධර්ම අගයන සමාජයේ දියුණූව පිළබඳ අමුතුවෙන් බැලිය යුතු නොවෙි
සාරධර්ම සුරකින පුද්ගලයා දෙස දෙවියන් බලයි
මෙම නිසා ඔවුන්ගේ දියුණූව නිතැතින්ම සැලසේ
මෙලෙස අප සාරධර්ම වඩා වර්ධනය කර ගනිමින් අනාගත පරමිපරාවට අප දායාද කර යුතුය
හෙට දායාද කරන්නට තිඛෙන සාරධර්ම නැමති ජිව රුධිරය අද අප විසින් රැකදීම අපගේ පරම යුතුකමක් වේ
මම
ඵය ඔබ සැමගෙන් ආදරයෙන් ඉල්ලා සිටිමි                                       

 සාරධර්ම සපිරි සමාජයක් ගොඩ නගමු
දිනෙන් දින සිදුවන තාක්ෂණික වර්ධනයත් සමඟ සාරධර්ම කියන්නේ මොනවාද යන්න නොදන්නා තරමට අද සමාජය විකෘති වී ඇත
සාරධර්ම සමාජයෙන් පිරිහී ඇත
පුද්ගලයකුගේ කතා විලාසය, ක්‍රියා කලාපය හා හැසිරීම් රටාව යන සෑම දෙයක්ම සාරධර්ම හා බැඳී පවතී
සමාජයේ යහපත් පුරවැසියකු ලෙස ජීවත්වීමට සාරධර්ම අත්‍යවශ්‍යය
මුලින්ම සාරධර්ම ඉගෙන ගන්නේ තම පවුලෙනි
වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරීම, හොඳ වචන කතා කිරීම, යහපත් දේ සිදු කිරීම, අවංකකම, ඉවසීම, කරුණාව හා දයාව ආදියෙන් පවුල තුළින් වර්ධනය කරගනියි
එමෙන්ම සමාජයේ සම්බන්ධතා සමඟ ඒවා තවත් වර්ධනයට මෙන්ම පිරිහීමට ඉඩ ඇත
එනම් සමාජයේ ඇසුරු කරන සමවයස් කණ්ඩායම්, මිත්‍රයන් හා අයහපත් පුද්ගලයින් අනුව එය වෙනස් වනු ඇත‍
සාරධර්ම ගොඩනැගීමට හොඳම ස්ථානය පාසල වේ
මෙහිදී ගුරුවරයකු, පාසල් ශිෂ්‍යයකු හා ශිෂ්‍යයන්ගේ දෙමව්පියන් ලෙස ගිලිහි යන සාරධර්ම නැවත ගොඩනැඟීමට දායක විය හැක
සාරධර්මවලට දරුවාව පුරුදු කරවන්න ඔවුන් කුඩා කළ සිටම දෙමව්පියන් වගකීම ගත යුතුය
පාසලෙනුත් දහම්පාසලෙනුත් යහපත් ගුණාංග දරුවාට පුරුදු කළ යුතුය
වර්තමානයේ ළමයින් ඉගෙනීමට උපන් හපන් ඇති වුවද සාරධර්ම අතින් දුර්වලය
මනුස්සකම් නැත
අනෙකාට වඩා තරගකාරීත්වය අබිබවා යෑම අරමුණ වී ඇත
සාරධර්ම පිරිහිමට ජනමාධ්‍ය ප්‍රධාන හේතුවකි
රූපවාහිනියේ විකාශය වන මෙගා ටෙලි නාට්‍යයද සාරධර්ම කෙරෙහි බලපෑම් කරයි
ජනමාධ්‍යයන් දිනෙන් දින තරගකාරී වන මොහොතක එයින් යහපත් දෙයක් සමාජයට දායාද නොකෙරෙයි
දෙමව්පියන් වශයෙන් දරුවාට, පවුලේ සාමාජිකයන්ට උචිත වැඩසටහන් නැරඹීමට තෝරා ගත යුතුය
එමෙන්ම රූපවාහිනි තීරය තුළින් වෙනත් සංස්කෘතීන් නිරූපණය කිරීමේදී අප සංස්කෘතිය පිරිහී යනු ඇත
අප සංස්කෘතිය බිහි වී ඇත්තේ සාරධර්මවලට අනුකූලවය
කොරෝනා වසංගතය හමුවේ ළමා පරපුර, තරුණ පරපුර නිරන්තරයෙන් ජංගම දුරකථනය හරහා අධ්‍යාපන කටයුතු ,රැකියා කටයුතු සිදු කළේය
මෙහිදී සිදුවන්නේ සමාජයෙන් පවුලෙන් දරුවා, තරුණයන් දුරස් කිරීමයි
වර්තමානයේ වැඩිහිටි නිවාස ඉදීවීමටත්, සිරගෙවල්වල වැරදිකරුවන් වැඩි වීමටත් සහ මත්ද්‍රව්‍ය පානයට ඇබ්බැහි වීම් සිදුව ඇත්තේ නිසි සාරධර්මයන් රට තුළ නොමැති බැවිනි
අනෙකාට වඩා තමන් ඉදිරියට යන්න සිහින දකින ලෝකයක සාරධර්ම යනු නොවටිනා වචනයක් වී හමාරය
එළැඹෙන අවුරුද්ද උදා වේ ද වැඩිහිටියන්ට බුලත් දී වැඳ නමස්කාර කර පවුලේ සමාජයේ නැතිවී ගිය සබඳතා වර්ධනයට, සාරධර්මයන් නැවත යථා තත්ත්වයට වඩවා ගන්න උත්සාහ ගනිමු
පුද්ගලයෙක් සාරධර්ම , උගත්කමින් පරිපූර්ණ වූ කල ඔහු තුළ ඉතා වටිනාකමක් ඇත්තේය
රටක් සංවර්ධනයට භෞතික පරිසරය පමණක් නොව ජිවත්වන මිනිසුන්ගේ හැදියාව, සාරධර්මද ඉවහල්වනු ඇත
හි

පිරිහී ගිය සාරධර්ම නැවත ගොඩනැංවීමට හොඳම කාලය මෙයයි
සාරධර්ම යන්නට නිශ්චිත වූ නිර්වචනයක් ලබා දිය නොහැක
ආකල්ප, අගයන්, වටිනාකම් යන මේ සෑම දෙයක්ම සාරධර්ම සමඟ බැදී පවතී
ආකල්ප යනු ඕනෑම පුද්ගලයකුගේ සිතෙහි ඇති වන හොඳ හෝ නරක සිතුවිල්ලකි
එම සිතුවිලි වලට වටිනාකමක් මෙන්ම අගයක් ලබා දීම අපට සිදු කළ හැකිය
කෙසේ වෙතත් තවත් කෙනෙකුන් වෙනුවෙන් සිදු කරන ඕනෑම හොඳ, සත් ක්‍රියාවක් සාරධර්ම වලට අයත් වේ
සාරධර්ම නම් සදාචාරයයි
මිනිසාගේ හැසිරීම, ගමන බිමන, කතාබහ, ක්‍රියාකලාපය මේ  සෑම දෙයක්ම සාරධර්ම හා බැදි පවතී
ඇත්තටම කිවහොත් අද සමාජය දෙස බැලූ කළ සාරධර්ම විනාශයට පත්ව ඇත
දරුවන් හ‍ට දෙමාපියන් , දෙමාපියන් හට දරුවන්  නොමැති යුගයක් උදාවී ඇත
එමෙන්ම පාසල තුල ද මෙය මේ ලෙසටම සිදු වේ
ගුරු ගෞරවය ,සිසු විනය,   අද වන විට කෙමෙන් කෙමෙන් විනාශයට පත්ව යන ආකාරයක් දැක ගැනීමට හැකිය
ඉතින් මෙන්න මේ තත්වය නිසාම  පිරිහී යන සාරධර්ම ගොඩනැංවීම උදෙසා ඔබ සැම දැනුවත් කිරීමට අපි  හිතුවා
අවංකකම,ඉවසීම,කරුණාව,දයාව,ගෞරව කිරීම,හොඳ වචන කතා කිරීම,යහපත් දෑ සිදු කිරීම,වැඩිහිටියන්ට සැලකීම,පොදු දේපල සුරකීම

යන මෙම සියල්ල සාරධර්ම ලෙස හදුන්වා දිය හැකිය
ඇත්තටම සාරධර්ම ගොඩනැංවීමට හොඳම නවාතැන තමයි පාසල කියන්නෙ
ඔබ ගුරුවරයකු , පාසල් ශිෂ්‍යයකු , පාසල් යන දරුවන් සිටින දෙමාපියකු වෙන්න පුළුවන් ඉතින් එහෙනම් සමාජයේ සිටින වගකීමක් ඇති පුරවැසියකු ලෙස ඔයාටත් පුළුවන්  ඉදිරි අනාගතයේ බිහිවන්නා වූ අපේ දරුවන් උදෙසාවත්  ගිලිහි ගිය සාරධර්ම ගොඩනැංවීමට දායක වන්න
වර්තමාන පාසල් පද්ධතිය දෙස බලන කල සාරධර්ම සඳහා ප්‍රබල අභියෝගයක් පාසල් පද්ධතිය තුල එල්ල වී අැත
කෙසේ වෙතත් ගුරුවරයකු , විදුහල්පතිවරයෙකු හා දෙමාපියකු ලෙස විනය ගරුක සිසු දරු කැලැක් බිහි කිරීමේ  වගකීම අප සැමටම ඇත
අද සමාජයේ සාරධර්ම පිරිහීමට මූලිකවම බලපා ඇත්තේ ජනමාධ්‍යයයි
රූපවාහිනිය තුලින් විකාශය වන මෙගා ටෙලි නාට්‍යය තුලින් පවා සාරධර්ම  පිරිහී යෑමට හේතු වී ඇත
එමගින් දැන් සිටින තරුණ පිරිස සදාචාරය වැරදි ලෙස හැසිරවීමට පණිවිඩ ලබා ගනී
දෙමාපියන් ලෙස ඔබටද වගකීමක් ඇත
අධ්‍යාපනය ලබන සිසු දරුවන් සිටින ඔබගේ නිවසේ රූපවාහිනිය නැරඹුවද දෙමාපියන් ලෙස ඔබ දරුවන්ටත් ගැලපෙන වැඩසටහන් , ටෙලිනාට්‍ය නැරඹීමට වග බලා ගත යුතුය
තවද පාසල තුල පැවති සාරධර්ම වලට එල්ල වන බලපෑම් හා අභියෝග ජය ගැනීමට සුදුසු      ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට වැඩිහිටියන් ලෙස අපට පුළුවන
ඒ අනුව

සිසුන් හට උගන්වනු ලබන විෂය  කරුණු වලට අමතරව ඒ සඳහා අනුගාමී උපමා කතා, චරිත කතා අනුසාරයෙන් සිසුන්ට සදාචාරය ගැන දැනුමක් ලබා දිමට හැකිය
එමෙන්ම  සිංහල සාහිත්‍ය තරඟ, ඉංග්‍රීසි දින තරඟ, කලා උළෙල, ක්‍රිඩා උත්සව වැනි අවස්ථා යොදා ගනිමින් සිසුන් හට විධිමත් හැසිරීම් රටාවක් හුරු කල යුතුය
කණ්ඩායම් හැගීම් තුලින් එකමුතුව, සහයෝගය, සහෝදරත්වය යන දෑ මනා ලෙස  කියා දීමට හැකිය
පාසල තුලින් සියලුම සිසු දරුවන් හට නායකත්වය ලබා දිය යුතුය
නායකත්වය මගින් දරුවන්ට සාමූහිකත්වය පුරුදු කළ හැකිය
එමෙන්ම පංතිකාමරය තුලින් දරුවන් හට ලබා දෙන  පොත පතේ දැනුමට අමතරව තවත් බොහෝමයක් දෑ ජීවිතයට ලබා දිය හැකිය
පාසල් පද්ධතියේ බලවත් ලෙස සාරධර්ම පිරිහී යාම නිසා ඇති වන ගැටලු අවම  කර ගැනීමට  ගුරුවරුන් , දෙමාපියන්, සිසුන් යන මේ සෑම දෙනාම එකට එක්ව පලදායි වැඩ පිළිවෙලක් ක්‍රියාත්මක කල යුතුය
එමෙන්ම දෙමාපියන් , වැඩිහිටියන් ලෙස තම දරුවන් හරි මාර්ගයට ගෙන    හරි දේ පමණක් කිරීමට යොමු කිරීම මෙන්ම හොඳ නරක දරුවන්ට කියා දී තම දරුවන් යහපත් පුරවැසියකු ලෙස සමාජයට දායාද කිරීමට උත්සහා විය යුතුය
සාරධර්ම මග යමින් සමාජයටත් රටටත් ඔබටත් කරදරයක් නැති දරු  පරපුරක් බිහි කිරීමට වැඩිහිටි අපත් අද සිට මේ නැති වී ගිය සාරධර්ම  රැක ගැනීමට අධිඨන් කර ගනිමු
සාර ධර්ම දිනයට පාසල් වල විශේෂ වැඩසටහන් 
සදාචාර සම්පන්න යහපත් දරු පරපුරක් බිහිකරලීම සඳහා පාසල් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් මූලික කරගත් සාරධර්ම වැඩසටහන් පාසල් තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අරමුණින් සෑම වර්ෂයකම ජනවාරි මස 24 වනදා සාරධර්ම දිනයලෙස නම් කර ඇත
පුර්ණකාලීනව වර්ෂය පුරා සිසුන් ද ඇතුලුව පාසල් පද්ධතියට අයත් සියලු ප්‍රජාව සම්බන්ධ කර ගෙන සුදුසු වැඩසටහන් පාසල් තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීමට මේ අනුව පියවර ගෙන ඇත
සාරධර්ම දිනය යෙදී ඇතිජනවාරි 24 වනදා පෙ.ව. 7.30 සිට පෙ.ව. 8.00 දක්වා පාසල් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්, අධ්‍යයන අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලය හා දෙමව්පියන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් මේ සම්බන්ධව විශේෂ හඳුන්වාදීමේ මූලික වැඩසටහනකින් ආරම්භ කර යෝජිත ආදර්ශ සාරධර්ම වැඩසටහන් කීපයක් ද එදිනට ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය
යෝජිත ආදර්ශ සාරධර්ම වැඩසටහන් අතර මාපිය, ගුරු, වැඩිහිටි සම්භාවනා වැඩසටහන්, සදාචාරවත් මාධ්‍ය භාවිතය, පරිසර සංරක්ෂණය, දෛනිකව ක්‍රියාත්මක කළයුතු සදාචාර සංවර්ධන වැඩසටහන්, යහපත් මිතුරන් ආශ්‍රය තුළින් ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීම, අසරණයන්ට පිහිටවීම සහ ගිලානෝපස්ථානය වැනි වැඩසටහන් අතරින් කිහිපයක් ද එදිනට සංවිධානය කර ක්‍රියාත්මක කිරීමට පියවර ගත යුතු බව අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය මගින් සියලුම පළාත් අධ්‍යාපන ලේකම්වරුන්, පළාත් අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරුන්, කලාප අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරුන් මගින් සියලුම පාසල් විදුහල්පතිවරුන්, සියලු පරිවෙණාධිපතිවරුන්, විද්‍යාපීඨ කොමසාරිස්වරුන් ඇතුලු සියලු අධ්‍යයන අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩල දැනුවත් කර තිබේ
2015 කෝපා අමෙරිකා යනු,  කෝපා අමෙරිකා තරගාවලියෙහි 44වන පියවර වන අතර, දකුණු ඇමරිකාවෙහි ජාතික කණ්ඩායම් සඳහා ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය වන මෙය,  2015 වසරෙහි  ජූනි 11 දින සිට ජූලි  4 දින දක්වා චිලි  රාජ්‍යයෙහි පැවැත්විණි
මෙම තරගාවලිය සංවිධානය කරන ලද්දේ, දකුණු ඇමරිකාවෙහි පාපන්දු පාලක  ආයතනය වන කොන්මෙබොල් විසිනි
විදුරු නිෂ්පාදනය
ුවඳින් ඔපවත් කර වන්නට හැකි වූ බැවිනි
ක්ෂුද්‍ර ඡිවින් වර්ගී කරනය අනුව කොටස් 4 කි
ප්‍රභාස්වයන්පෝෂීන්
ප්‍රභාවිෂමපෝෂින්
රසායනිකස්වයන්පෝෂීන්
රසායනික විෂමපොෂි

	ප්‍රභාස්වයන්පෝෂීන්
ශක්තිප්‍රභවය ආලොකය
කාබන් ප්‍රභවය Co2
E
X= සයෙනොබැක්ටීරියා------දම් සල්පබැක්ටීරියා

	ප්‍රභාවිෂමපෝෂින්
 ශක්තිප්‍රභවය ආලොකය
කාබන් ප්‍රභවයකාබනික කාබන්
E
X= දම් නොවන සල්ප බැක්ටීරියා-------හරිත නොවන සල්පබැක්ටීරියා

	රසායනිකස්වයන්පෝෂීන්
ශක්තිප්‍රභවය රසායනික ද්‍රව්‍ය
කාබන් ප්‍රභවය Co2
E
X=   නයිට්‍රෝමොනස්--------නයිට්‍රෝබැක්ටීරීයා

	රසායනික විෂමපොෂි
ශක්තිප්‍රභවය කාබනික දව්‍ය
කාබන් ප්‍රභවය කාබනික කාබන්
E
X=   බොහෝ බැක්ටිරියා
ප්‍රොටසෝවාවන්

ක්ෂුද්‍ර ඡිවින් ශ්වසනය සදහා O2 ලබාගන්නා ආකාරය අනුව කොටස් 4 කි
	ස්වායු ක්ෂුද්‍රජිවීන්
	වෛකල්පිත නිර්වායු ක්ෂුද්‍රජිවීන්
	අනිවාර්ය නිර්වායු ක්ෂුද්‍රජිවින්
	ක්ෂුද්‍රවාතකාමී ක්ෂුද්‍රජීවීන්

	ස්වායු ක්ෂුද්‍රජිවීන්
O2 පරිබෝජනය කරමින් ශ්වසනය සිදුකරන ක්ෂුද්‍රජීවීන් වේ  O2 අනිවාර්යයෙන්ම තිබිය යුතුය
E
X = ඇක්ටොබැසිටස් (විනාකිරි නිපද වීමට)
              රයිසොබියම්   රනිල ශාක වල නයිට්‍රජන් තිරකිරිමට

	වෛකල්පිත නිර්වායු ක්ෂුද්‍රජිවීන්
O2 ඇතිව හෝ නැතිව යන දෙආකාරවම ජීවත්වියහැකි
E
X =Yeast බේකරි කර්මාන්තයට
	Salmonella ආහාරමාර්ගයේ රොග ඇතිකරයි

	අනිවාර්ය නිර්වායු ක්ෂුද්‍රජිවින්
  නිර්වායුතතුවයක පමනක් දිවි ගෙවිය හැකිය O2 නැතිව ජිවත් වියහැකි
E
X = Clostridium
	ක්ෂුද්‍රවාතකාමී ක්ෂුද්‍රජීවීන්
ඉතාඅඩු O2  සාන්ද්‍රනයක් සහිත පරිසරවල ජීවත් O2  වැඩි සාන්දුනය මොවුන්ට විශසහිතය

බැක්ටිරියා

 	පෘතුවිය මත පුළුල් ව්‍යාප්තියක් දක්වන ජිවීකාන්ඩය වේ
බැක්ටීරියා සෛලය ප්‍රාග් න්‍යෂ්ටික සෛල සන්විධානයක් පෙන්වයි.
 	සෛලයේ පිටතින් ප්‍රාවරනය නම් කොපුවක් පවති
මෙය මගින් සෛලය පරිසර තත්වයන්ගෙන් ආරක්ශා කරයි
ප්‍රාවරයට ඇතුලතින් සෛල බිත්තිය ඇත
එමගින් සෛලයේ හැඩය හා පුපුරායාමෙන් වලක්වා ගනී
බැක්ටරියා සෛල වල හැඩයන්

දන්ඩාකාර(සිලින්ඩරාකාර)Bacillus

''''

  ගොලාකාර(Coccus)
 

  කොමාකාර(Vibrio)

 Cocobacillus
 

දගර ගැසුනු

බැක්ටිරියා ප්‍රජනනය සිදුකරන්නේ අලිංගික විභාජනය මගිනි

	මාතෘ සෛලය         ද්විඛන්ඩනය               දුහිතෘ සෛල

   බැක්ටිරියාවල වැදගත් කම
විනාකිරි,ප්‍රතිජීවක,ඖෂධ වර්ග,චිස්,ජීවවායු නිපද විමට
බැක්ටිරියා වියොජකයින් බැවින් කැලි කසල වියොජනයට
ජලයේ පවතින දුෂක ඉවත් කිරීම හා පිරියම් කිරීමට
බැක්ටිරියාවල අහිතකර බලපැම්
උගුර වනවීම
කොළරාව
උණසන්නිපාතය

		                දිලීර

පෘතුවිය මත වෙසෙන ප්‍රධාන වියෝජිකයින් දිලීර වේ
අපද්‍රව්‍ය මත මෘතොප ජීවීන් ලෙසද සත්ව හා ශාක මත පරපෝෂීන් ලෙසත් මෙවුන් දිවිගෙවයි.
දිලීර සෛලයේ බාහිරින්ම සෛල බිත්තිය පවතී සෛල බිත්තිය නිමවී ඇත්තේ කාබොහයිඩ්‍රිටයක් වන කයිටීන්වලිනි
බිත්තියට අතුලතික් ප්ලාස්ම පටලය පවතී එහි (න්‍යෂ්ටිය,මයිටකොන්ඩියා,රිත්තකය,සන්චිත ආහාර)පවති
සෛලයේ ඇති මයිටකොන්ඩියා මගින් සෛලයට ශක්තිය ලබාදෙයි
දිලීර සෛලයේ ඇති ප්‍රධාන සංචිත ආහාරය ග්ලයිකෙජන් වේ
සත්‍ය න්‍යෂ්ටියක් හා පටලවලින් වටවු ඉන්ද්‍රිකා පවතින නිසා සූන්‍යෂ්ටික සෛල සන්විධානයක් පවතී
දිලීර ප්‍රජනනය සිදුකරන්නේ බීජාණු නම් කුඩා ඒකක මගිනි
දිලීර ප්‍රධාන වර්ග 4 කි
කයිට්‍රිඩියෝමයිසිටීස්
සයිගොමයිසිටීස්
ඇස්කොමයිසිටීස්
බැසිඩියෝමයිසිටීස්

කයිට්‍රිඩියෝමයිසිටීස්
ප්‍රධාන වශයෙන් ජලජ වාසී වේ
සයිගොමයිසිටීස්

	ඇස්කොමයිසිටීස්

බැසිඩියෝමයිසිටීස්	

දිලීරවල වැදගත්කම
ප්‍රතිජීවක,එන්සයිම නිපදවීමට
කාබනික අපද්‍රව්‍ය වියෝජනය සදහා
බේකරි කර්මාන්තයේදී
මද්ද්‍යසාර හා වයින් නිපදවීමේදී
ප්‍රෝටසෝවාවන්

මොවුන් ජලාවාසී ජිවත් වන ඒකසෛලික ජීවීන් වේ
පැරමීසියම් 					

ඇමීබා
 
එවුග්ලිනා

   උදාහරන වේ
ඇමීබා 
 තේත්භෟමික පරිසර වල හෝ ජීවීදේහ තුල පරපෝෂිතයකු ලෙස ජීවත්වෙයි
  අලිංගික ප්‍රජනනය ද්විකන්ඩනය මගින්හෝ බහුකන්ඩනය මගින් සිදුවේ
	පැරමීසියම්

 
	මිරිදියේ වෙසෙන ඒක සෛලික ජීවියෙකි
අලිංගික ප්‍රජනනය වැඩිවශයෙන් සිදුවේ
	එවුග්ලිනා
ජලාවාසීව ජිවත් වේ
ඒක සෛලික ජීවීන් වේ
ඇල්ගී
 

	විශේෂ ලක්ෂණ
Pradeep sanjeewa
විරු සිසු සමරු එළිමහන් රංග පීඨය කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨය පිහිටා ඇති රාගම මණ්ඩපයේ ඉදිකර ඇත
මෙය උතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලය ආණඩුවට පවරාගැනීමේ සටනේදී මරාදැමූ සිසුන් ප්‍රධානකොට සටනට දාකකවූ සියළු සිසුන් සඳහා වූ ස්මාරකයක් ලෙස සැලකේ.

අදහස

ඉදිකිරීම

සැලසුම
පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලයේ වල ආකෘතිය ඇසුරින් සැලසුම් කරඇත
විවෘත කිරීම
අදාල සටනේදී මරාදැමූ පද්මසිරි ත්‍රීමා විතාරණ සහ වෙනුර එදිරිසිංහ යන සිසුන්ගේ මවුවරු දෙපල සහ ඒ.එන්.එස්. කුලසිංහ  විසින් උත්වාකාරයෙන් ක්‍රි
ව. 1998 වසරේදී විවෘත කෙරිනි
මූලාශ්‍ර

කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලය
උතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලය
ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාර - ශ්‍රී ලංකා
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න

 විහාරස්ථානය සදහා අලුවිහාරේ බලන්න
 ගම්මානය සදහා අළුවිහාරය,ගම්මානය බලන්න
 මාතුල අලුලෙන

වෙනත්
 ඇලික් අළුවිහාරේ
 රංජිත් අළුවිහාරේ
 වසන්ත අළුවිහාරේ
 බර්නාඩ් අළුවිහාරේ
18 වන සියවසේ ලියවුන මෙම  කෘතියේ කතුවරයා නාවින්නේ ධම්මදස්සී හිමි ය
මෙහි  අනුරපුරයුගයේ ඉතිහාස තොරතුරු ඇතුළත් වෙයි
වළගම්බා රජ දවස ථූපාරාමය යේ වැඩසිටි  කුන්තගත්තතිස්ස මහරහතන් වහන්සේ මහාවිහාරයේ  භික්ෂූන් වහන්සේලා ද එකතුව  ලෝවාමහාපාය ට රැස්ව ත‍්‍රිපිටකය ග‍්‍රන්ථාරූඪ කිරීමට තීරණය කළ බව කියවේ
තවද  කුන්තගත්තතිස්ස මහරහතන් වහන්සේගේ පරපුරෙන් අස්ගිරි විහාරය ඇරඹුණු බව ද අස්ගිරි තල්පතෙන් කියවේ
මහායාන ධර්‍ම ග්‍රන්ත අතුරින් උසස් යයි පොදුවේ පිලිගන්නා ග්‍රන්තයකි
මහායාන ධර්‍මය ඈත පෙරදිග කරා යාමේදී, ප්‍රතමයෙන් ඒ රටවලට ගියා වූ ද, එ‍මෙන්ම ඒ රටවල ඉතා ගැඹුරු ආකාරයෙන් මුල් බැසගත්තා වූ ද සූත්‍රයයි
ආරම්භය අවිනිශ්චිතයි
ව. 1 වන විට, සංස්කෘත බසින් සැකසී තිබී ඇතැයි සැලකේ. ක්‍රි
ව. 255 සිට 601 දක්වා චීන පරිවර්තන 6 ක් කෙරී ඇත
ව. 401 දී චීනයට පැහැරගෙන යනු ලැබූ කුමාරජීව හිමියන් කළ පරිවර්තනය උසස්ම ලෙස සැලකේ. ජපානයේ මෙම සූත්‍රයට ජීවමාන බුදුන්වහනන්සේට මෙන් “නමුම්‍යේෙහා් රෙන්ගෙ ක්‍යේ“ ලෙස නමස්කාර නරති
මෙම සූත්‍රය භක්තියෙන් කියවීමේදී බුදුන්දැකිය හැකිය
-හැදින්වීම

ආශ්‍රය
අළුවිහාරය යනු මධ්‍යම පළාතේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි  ගම්මානයකි
අළුවිහාරය රජමහ විහාරය මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත
ආශ්‍රිත ලිපි
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි
Department of Census and Statistics -Sri Lanka

Populated places in Central Province, Sri Lanka
Matale District
වනිගසේකර මුදියන්සේ රාලහාමිලාගේ ඇලික් අළුවිහාරේ හෙවත් ඇලික් අළුවිහාරේ ( 1926 දෙසැම්බර් 20 - 2009 මැයි 17 ) එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය මුල් කරගෙන සිය දේශපාලන කටයුතු මෙහෙයවු ශ්‍රී ලංකික දේශපාලනඥයකි
දළදා  පෙරහැර

දන්ත ධාතූන් වහන්සේ කිත්සිරි මෙවන් රජ දවස සිට ම බෞද්ධයාගේ පූජෝපහාරයට ලක් වේ
මෙම උතුම් දන්ත ධාතූන් වහන්සේට හා සතර මහා දෙවිවරුන්ට ගෞරව දැක්වීම සදහා දළදා පෙරහැර පවත්වනු ලබයි
දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පැවැත්වෙන පෙරහැරවල් දළදා පෙරහැර නම්වේ
දළදා පෙරහැරේ අාරම්භය
අනුරාධපුර යුගයේදී ආරම්භවී ඇති සම්ප්‍රදායකි
ව 313 දී අනුරපුරයේ කිර්ති ශ්‍රී මේඝවර්ණ රජු දවස ගුහශිව රජුගේ දියණිය වු හේමමාලා කුමරියත් බෑණනුවන් වු දන්ත කුමාරයාත් විසින් මෙරටට රැගෙන ආ දන්ත ධාතුන් වහන්සේ මෙරට බෞද්ධ ජනතාවගේ ප්‍රධාන ජාතික මෙන්ම ආගමික සංකේතය බවට පත්ව ඇත
සෙංකඩගල දළදා පෙරහැර

දළදා පෙරහැර ඉංග්‍රීසි පාලන සමයේදී පවා පෙර පැවති ආකාරයෙන්ම පැවැත්වූ බව සදහන් වේ
වර්තමානයේ ද පැරණි චාරිත්‍ර අනුගමනය කරමින් පෙරහැර පවත්වයි.පෙරහැර ආරම්භ වන්නේ ඇසල පුර පොයදිනට නැකත් අනුව කප් සිටුවිමෙනි
ශ්‍රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ අශාඩ් පෙරහැරේ ආකෘතියකි
ආශ්‍රිත ලිපි
 සෙංකඩගල පෙරහැර මංගල්‍යය

දළදා පෙරහැර
සමුච්චය හා ද්‍රව සිමෙන්ති වලින් සමන්විත වන්නාවූ සහ සබැඳී  කාලය ගතවත්ම දැඩි බවට පත්වන්නාවූ, සංයුක්ත ද්‍රව්‍යයක් කොන්ත්‍රීට් ලෙසින් හැඳින්වෙයි
ඇත් සේනාව
 අස් සේනාව
 රිය සේනාව
 පාබල සේනාව

යුද්ධ හමුදා ඉතිහාසය
ආර්ය සංස්කෘතියේ  මංගල හා පුද පූජා අවස්ථා සඳහා යොදාගන්නා ඊතණ, සමන්පිච්ච පොහොට්ටු, හුනු සහල් , එළඅබ, විළඳ යන ඔෟෂධ වර්ග පහ ලද පස් මල් නමින් හැඳින්වේ
වචනයේ අර්ථයෙන් පෙන්වන මල්  වර්ග පහක් මෙයින් අදහස් නොකෙරේ

ඊතණ

සමන්පිච්ච පොහොට්ටු

සුන්සහල්

සුදු අබ

විළඳ

ලද පස් මල්
ශ්‍රී ලංකාවේ වී ගොවිතැනේ වල් පැලෑටි
ශ්‍රී ලංකාවේ වල් පැලෑටි
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
 කලාඳුරු (පැලෑටිය)
 කලාඳුරු (ශ්‍රාවය)
භාහිර සබැඳි 

කන
ඔන්ලයින් හමුවීම පහසු කර දෙන Fuze'

නොමිලේම ඔබට ඉ-කොන්ෆරන්සින් කල හැකි සේවා මෙම වෙබ් අඩවියෙන් සපයයි
ප්‍රසන්ටෙශන්,
ලිපි ලේකන සහ Images ෂෙයාර් කර ගන්නට මෙය හොද වෙබ් සේවයකි
|https
com |

ෆයිල් සහ පාස්වර්ඩ් බැකප් කොට දෙන 'Secure Safe'

මම වෙබ්අඩවියෙන් නොමිලේ ලබා දෙන සේවය මගින්,ෆයිල් සහ පාස්වර්ඩ් වැනි Data පහසුවෙන්
නැවත ලබා ගත හැකි සේ තැන්පත් කොට තබන්නට පුළුවන
|http
securesafe
com |
බුදු දහමේ චිර පැවැත්ම සඳහා සිදු කෙරුණ විවිධ ක්‍රියාකාරකම් අතර ධර්ම සංගායනා ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගනියි
ධර්ම සංගායනාවක් යනු ‘‘බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනාකරන ලද ධර්මය හා පනවන ලද විනය භික්ෂූන් වහන්සේලා එක් වී සජ්ායනා කිරීම˜ යැයි සරල ව අර්ථකථනය කළ හැකි ය
එය තරමක් විස්තරාත්මක ව ඉදිරිපත් කළ හොත්,ඉන් අදහස් වන්නේ ශාසනාභිවෘද්ධිකාමී මහ තෙරවරුන් විසින් බුද්ධ වචනය ඒකරාශි කොට වැරැදි අදහස් ඇතුළත් වී ඇත්නම් එAවා නිවැරැදි කොට ඇති වන ගැටලූ ධර්ම විනයට අනුව විසඳමින්, ශාසන ශෝධනයක් ඇති කරලීම අරමුණු කොට ගෙන සිදු කරන ක්‍රියාවලියකි
මේ උතුම් අරමුණ පෙරදැරි ව සිදු කළ සංගායනා පිළිබඳ ව ශාසන ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ
එ් අනුව ථේරවාදී බෞද්ධ සම්ප‍්‍රදාය මගින් පැවැත්වූ සංගායනා හයකි
ඉන් පළමු වැන්න බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් තෙමසක් ගිය තැන මගධ රාජ්‍යයේ රජගහ නුවර දී ද, දෙවැන්න බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වසර සියයක් ගිය තැන විශාලා මහනුවර දී ද, තෙවැන්න බුදුරදුන් පිරිනිවන් පා වසර 236 ක් ගිය තැන පැළලූප් නුවර දී ද පවත්වා ඇත
හතර වන ධර්ම සංගායනාව ක‍්‍රි
පළමු වැනි සියවසේ ලංකාවේ මාතලේ අලූවිහාරයේ දී ද, පස් වන හා හය වන සංගායනාව මියැන්මාරයේ දී (බුරුමය) ද පවත්වා ඇත
මීට අමතරව භාරතයේ ම පැවති හතර වන ධර්ම සංගායනාවක් ගැන ද ඉතිහාසයේ සඳහන් වෙයි
එය ථේරවාදී සම්ප‍්‍රදායට අයත් නොවෙයි
මාමක භාණක තෙරවරුන් විසින් මුඛ පරම්පරාවෙන් පවත්වාගෙන ආ ත‍්‍රිපිටක ධර්මය ග‍්‍රන්ථාරූඪ කිරීම මෙහි දී සිදු විය
එය ශී‍්‍ර ලාංකික ගෞරවනීය මහා සංඝරත්නය විසින් කරන ලද උතුම් යුග මෙහෙවරකි
සංගායනාව පැවැත්වීමට හේතු  

ශාසන ඉතිහාසය විමසීමේ දී පුස්තකාරූඪ සංගීතිය පැවැත්වීමට ලාංකේය භික්ෂූන් 
වහස්සේලා පෙළඹවූ හේතු ගණනාවක් හඳුනා ගත හැකි ය
1.බුදු දහම ලංකාවට ලැබුණු දා පටන් එය ආරක්ෂා කරමින් පවත්වා ගෙන එනු ලැබුවේ මහා විහාරීය භික්ෂුන් වහන්සේලා විසිනි
එ් සඳහා රාජ්‍ය අනුග‍්‍රහය නොමඳ ව ලැබුණි
නමුත් ක‍්‍රි
පළමු සියවසේ බලයට පත් වට්ඨගාමිණි අභය හෙවත් වළගම්බා රජු දෙවන වර බලයට පත් වීමත් සමග මේ තත්ත්වයේ වෙනසක් ඇති විය
එම රජු විසින් තමන්ට දෙවන වර බලයට පත් වීමට උපකාර කළ කුපික්කල මහා තිස්ස හිමියන්ට ප‍්‍රතිඋපකාරයක් වශයෙන් අභයගිරිය කරවා පූජා කිරීමත් සමග ශාසනික අර්බුදයක් මෙරට නිර්මාණය විය
රජු අභයගිරි පාර්ශ්වයට හිතවත් ව කටයුතු කිරීමත් එම පාර්ශ්වය ඉන්දියාවෙන් පැමිණි ධර්මරුචි නම් භික්ෂුවගේ ඉගැන්වීම් ගුරුකොට ක‍්‍රියා කිරීමත් නිසා මහාවිහාරික භික්ෂූන් වහන්සේලා ආරක්ෂා කළ ථේරවාද බුදු දහමට අභියෝගයක් එල්ල විය
ධර්මරුචි තෙරුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් ථේරවාදී බුදුදහමට පටහැනි විය
අනාගතයේ දී එම දහම ථේරවාදී බුදු දහමට හානි කරනු ඇතැයි ලක්දිව තෙරවරුන් තුළ ඇති වූ සැකය මෙම සංගීතිය පැවැත්වීමට හේතු වූ එක් කරුණකි
කෙටියෙන්

2.වළගම්බා රාජ්‍ය සමයේ බැමිණිතියා නම් සාගතයක් ද ඇති විය
මේ සාගතයට වසර දොළහක් මුළුල්ලේ පැවති මහා නියඟය බලපෑවේ ය
එම වකවානුවේ ගිහි ජනතාව මෙන් ම භික්ෂූන් වහන්සේ ද ආහාර අහේනියෙන් පෙළුණහ
ත‍්‍රිපිටකය කට පාඩමින් පවත්වා ගෙන ආ සමහර භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සාගතය නිසා අහේනියෙන් අපවත් වූහ
ඇතැම් භික්ෂූන් වහන්සේලා ඉන්දියාවට වැඩම කොට ජීවිතය ආරක්ෂා කර ගත්හ
තවත් පිරිසක් හාමතේ මියයතත් ලක්බිම හැර නොයාමට තීරණය කොට මහවැලි ගගේ වැලි තලාවේ වැතිර ත‍්‍රිපිටකය කට පාඩම් කළ බව සඳහන් වේ
සාගතය අවසානයේ ඉතිරි වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා මහා විහාරයට රැුස්වූ අතර දහම කට පාඩමින් ම පවත්වා ගෙන යාම මෙවන් තත්ත්වයක් යටතේ අනතුරුදායක බව අවධානයට යොමු කළහ
3.වළගම්බා රාජ්‍ය සමය යුද ගැටුම්වලින් පිරුණකි
සිහසුනට පත් ව නොබෝ කලකින් දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි ආක‍්‍රමණිකයෝ වළගම්බා රජතුමා පළවා හැර සිහසුන අත්පත් කර ගත්හ
ආක‍්‍රමණිකයන් සත් දෙනෙකු සිටි බව ද ඔවුන් එකිනෙකා මරා ගනිමින් දාහතර වසරක් රට පාලනය කළ බව ද සඳහන් වේ
භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මග පෙන්වීම ද දේශ හිතෛෂී ජන නායකයන්ගේ හා ප‍්‍රජාවගේ අනුග‍්‍රහය ද ඇති ව වළගම්බා රජතෙමේ අවසන් ආක‍්‍රමණිකයා පළවා හැර සිහසුනට පත් විය
මෙම දීර්ඝකාලීන යුද වාතාවරණය ශාසනික සංවිධානයේ යහපැවැත්මට මෙන් ම ථේරවාද බුදු දහමේ චිරස්ථිතියට ද හානිකර ලෙස බලපෑවේ ය
මුඛ පරම්පරාවෙන් ධර්මය පවත්වා ගෙන ගිය ගුරු ශිෂ්‍ය භික්ෂූහු විසිර නොමිලේ බෙදාහැරීම ස`දහාය 104ගියහ
යුද බිය නිසා විටෙක වනගත වූහත හුදෙකලා වූහ
ධර්මය මුඛ පරම්පරාවෙන් ගෙන යාමට අවශ්‍ය කාය චිත්ත විවේකය ද නැති විය
මේ තත්ත්වය තුළ යුද ගැටුම් අවසන් වූ පසු ති‍්‍රපිටක ධර්මයේ සුරක්ෂිත බව සඳහා එය ග‍්‍රන්ථාරූඪ කිරීමේ වැදගත්කම තෙරුන් වහන්සේලාට පෙනී ගියේ ය
4.ලක්දිව ඇතැම් භික්ෂූන් වහන්සේලා ශාසනික පිළිවෙතින් පිරිහී යාම ද අලූවිහාර සංගායනාව පැවැත්වීමට මහ තෙරවරුන් පෙළඹවූ තවත් කරුණකි
ධර්ම විනය මුඛ පරම්පරාවෙන් පවත්වාගෙන යෑමේ වගකීම පිළිවෙතින් පිරිහී යමින් සිටින ස`ග පරපුර විසින් නිසි ලෙස ඉටු නොකරනු ඇතැයි මහ තෙරවරුන් තුළ සැකයක් ඇති වී යැයි සිතිය හැකි ය
මහා නිද්දේසයට ඇතුළත් ධර්ම කරුණු දැන සිටි එක ම භික්ෂුව ද දුසිල් ජීවිතයක් ගතකළ බව සඳහන් වේ
මේ තත්ත්වය ද ත‍්‍රිපිටක ධර්මය ග‍්‍රන්ථාරූඪ කිරීමේ අවශ්‍යතාව ඇති කළ බව සැලකිය හැකි ය
5.ලාංකේය භික්ෂූන් වහන්සේ මෙකල කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදී සිටියහ
ග‍්‍රන්ථ ධුරය වඩන භික්ෂූන් හා විදර්ශනා ධුරය වඩන භික්ෂූන් වශයෙනි
ග‍්‍රන්ථ ධුරය වැඩූ භික්ෂූහු විදර්ශනා ධුරය වැඩූ භික්ෂූන්ට වඩා ප‍්‍රබල වූහ
ග‍්‍රන්ථ ධුරය වැඞීම 
සඳහා ත‍්‍රිපිටකය ලේඛනාරූඪ කිරීම වඩාත් වැදගත් වීම ද මෙම සංගායනාව පැවැත්වීමට හේතු වී තිබේ
6.මේ වන විට ධර්මය ඇසීමටත්, ඉගෙනීමටත්, එ් පිළිබඳ පර්යේෂණ පැවැත්වීමටත් ඇතැමුන් තුළ උනන්දුවක් ඇති වී තිබේ
එබඳු කටයුතු මුඛ පරම්පරාවෙන් පමණක් පවත්වාගෙන යාම අපහසු බව ඔවුනට වැටහිණි
ත‍්‍රිපිටකය ලේඛනගත කිරීමෙන් එයට විසඳුම් ලබා ගත හැකි බව තේරුම් ගැනිණි
මෙබඳු හේතු ගණනාවක් පදනම් කරගෙන ක‍්‍රි
පළමු සියවසේ මාතලේ අලූවිහාරයේ දී ප‍්‍රදේශීය නායකයෙකුගේ අනුග‍්‍රහ ඇති ව භික්ෂූන් වහන්සේ පන්සීයකගේ සහභාගිත්වයෙන් හතර වන ධර්ම සංගීතිය පවත්වන ලදි
එහි දී සිදු වූයේ පාලි භාෂාමය වූ ථේරවාද ති‍්‍රපිටකය ග‍්‍රන්ථාරූඪ කිරීමයි
උපුටා ගැනීම 

☻ ○ බුද්ධ ධර්මය 10 ශ්‍රේණිය පොතේ 19 වන පාඩමින් උපුටා ගන්නා ලදී
○ ☻

බුදු දහම සහ බුද්ධාගම
ආණමඩුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි
ඒ වගේ ශ්‍රි ලංකාවේ උසම සහා ලස්සනම ඔරලෝසුකණුව පිහිටන්නේද ආණමඩුවේ

සංචාරක ආකර්ෂණ
 පරමකන්ද රජ මහා විහාරය - ආණමඩුව පරමකන්ද පිහිටි පරමකන්ද රජ මහා විහාරය ක්‍රි
89-77 වළගම්බා රජ සමයට අයත් විහාරයක් ලෙස විශ්වාස කෙරේ
වර්ථමානයේ මෙම ස්ථානය පුරාවිද්‍යා ස්ථානයක් ලෙස සංරක්ෂණය කොට තිබේ
*තෝනිගල සෙල් ලිපිය, ආණමඩුව - තෝනිගල පිහිටි සෙල් ලිපි ද්විත්වය මෙරට දිගම සෙල්ලිපි ලෙස සැළකේ. එය පුත්තලම-කුරුණෑගල මාර්ගයේ, පුත්තලම සිට කිලෝ මීටර 24 ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
 තෝනිගල සෙල් ලිපිය, ආණමඩුව - මෙරට දිගම සෙල්ලිපිය ලෙස සැළකෙන ආණමඩුව පිහිටි තෝනිගල සෙල් ලිපිය, පුත්තලම-කුරුණෑගල මාර්ගයේ, පුත්තලම සිට කිලෝ මීටර 24 ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ
තෝනිගල සෙල් ලිපිය, වවුනියාව -  වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කයට අයත් තෝනිගල සෙල් ලිපිය වවුනියාව-හොරොව්පොතාන මාර්ගයේ තිලක්කුලම ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ
ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ආණමඩුව පිහිටි තෝනිගල සෙල් ලිපිය මෙරට දිගම සෙල්ලිපිය ලෙස සැළකේ. එය පුත්තලම-කුරුණෑගල මාර්ගයේ, පුත්තලම සිට කිලෝ මීටර 24 ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ
ජනප්‍රවාද
ආණමඩුව තෝනිගල ප්‍රදේශය වටා විජය හා කුවේණි සම්බන්ධ ජනප්‍රවාදයක් වේ
විජය සහ කුවේණි සිය දරුවන්ද සමඟ අවසාන කාල පරිච්ඡේදයේ ආණමඩුව ප්‍රදේශයේ වාසය කළ බව තෝනිගල සෙල්ලපිය හා පරමාකන්ද රජ මහා විහාරයේ වූ සෙල් ලිපිය සාක්ෂි දරයි
විජය හා කුවේණිගේ නෑදෑයින් අතර හටගත් සටනින් ජයගත් විජය රජු පසුව කුවේණිය හැර දමා යන අවස්ථාවෙදී, ඔහු පසුපස ලුහුබැඳ ගිය කුවේණියට නවතින ලෙස දන්වා විජය රජතුමා විසින් අණ ඉරක් ගලේ ඇද ගිය බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ
එතැන් සිට කුවේණිය ලතෝනි දුන් බවත්, එම ස්ථානය ලතෝනිගල වශයෙන් හැදින්වූ බවත්, පසුව තෝනිගල වූ බවත් එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ
තෝනිගල ගිරි ලිපිය 1
මෙම ගිරි ලිපිය, ක්‍රි
ව. 1වන සියවසේ ගාමිණී අභය රජ සමයට අයත් වේ
පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් නිර්මිත වේ
අන්තර්ගතය
ප්‍රමුඛ අභයගේ පුත් ප්‍රමුඛ තිස්සගේ වැව අවගිරික-තිස්ස-පබ්බත විහාරයේ පැමිණි නොපැමිණි සිව් දිග භික්ෂූන් වහන්සේලාට ප්‍රධානය කර ඇත
ගාමිණී අභය රජ විසින් අවනගරක සහ තව්රිකියනගරක යන ස්ථාන දෙකද එම විහාරයට නියම කරන ලදී
ප්‍රමුඛ අභයගේ පුත් තිස්ස විසින් මෙම දීමනා පැමිණි නොපැමිණි සිව්දිග සංඝයාට නියම කරවන ලද බැව් සදහන්ය
තෝනිගල ගිරි ලිපිය 2

මෙම ගිරි ලිපියද, ක්‍රි
අන්තර්ගතය
ප්‍රමුඛ (ප්‍රධාන) අභයගේ පුත් වූ තිස්ස විසින් මෙම වැවද, ගාමිණී අභය රජ විසින් අවනගරක හා තව්කිරිය යන ස්ථාන දෙකද, අවගිරික තිස්ස පබ්බත විහාරයෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත පූජා කල බව මෙම ශිලා ලිපියෙහි දැක්වේ
මේවාද බලන්න
තෝනිගල සෙල් ලිපිය, වව්නියාව

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ වව්නියාව දිස්ත්‍රික්කයට අයත් තෝනිගල සෙල් ලිපිය වවුනියාව-හොරොව්පොතාන මාර්ගයේ තිලක්කුලම ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ
ව. හතරවන සියවසට අයත් මෙම තෝනිගල සෙල් ලිපිය මගින් එකල ලක්දිව පැවති දේශපාලනික, සාමාජයීය, ආගමික හා ආර්ථික තොරතුරු පිළිබද කරුණු රැසක් අනාවරණය කරනු ලබන අතර එය බැංකු ක්‍රමය හා බදු අය කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් වූ ලොව පැරැණිම ලියැවිල්ල ලෙසද සැලකේ.

අන්තර්ගතය
දේව නැමැත්තකු විසින් ධාන්‍ය බැංකුවක් හා එහි ‍පොලියෙන් පන්සලක් නඩත්තු කිරීම සම්බන්ධව ක්‍රියාත්මක වූ ආකාරය පිළිබද කියැවෙන ලිඛිත තොරතුරු මෙහි සඳහන් වේ
මේවාද බලන්න
තෝනිගල සෙල් ලිපිය, ආණමඩුව

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
උඩරට නාමාවලිය

 සේනාම්මත වික‍්‍රමබාහු රජු (ක‍්‍රි
ව. 1469-1511)
 ජයවීර බණ්ඩාර රජු (ක‍්‍රි
ව. 1511-1551)
 කරල්ලියද්දේ බණ්ඩාර රජු (ක‍්‍රි
ව. 1551-1581)
 පළමුවන රාජසිංහ රජු (ක‍්‍රි
ව. 1581-1591)
 පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජු (ක‍්‍රි
ව. 1592-1604)
 සෙනරත් රජු (ක‍්‍රි
ව. 1604-1635)
 දෙවන රාජසිංහ රජු (ක‍්‍රි
ව. 1635-1687)
 දෙවන විමලධර්මසූරිය රජු (ක‍්‍රි
ව. 1687-1707)
 ශ‍්‍රී වීර පරාක‍්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු (ක‍්‍රි
ව. 1707-1739)
 ශ‍්‍රී විජය රාජසිංහ රජු (ක‍්‍රි
ව. 1739-1747)
 කීර්ති ශ‍්‍රී රාජසිංහ රජු (ක‍්‍රි
ව. 1747-1781)
 රාජාධිරාජසිංහ රජු (ක‍්‍රි
ව. 1781-1798)
 ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රජු (ක‍්‍රි
ව. 1798-1815)
ආර්ථීකය 

රටේ බොහෝ පිරිසක් ජීවත් වූයේ ගම්වල ය
ඒ ගම්වල වැසියන්ගේ ජීවිත වර්තමානයට සාපේක්ෂව ඉතා සරල ආකාරයට හැඩ ගැසී තිබිණි
බොහෝ දෙනාගේ ජීවන වෘත්තිය වූයේ ගොවිතැන යි
ඇතැමුන් හේන් ගොවිතැන්වල යෙදුණ අතර සෙසු අය කුඹුරු ගොවිතැන්වල නිරත වූහ
ජීවත් වීම සදහා සතුන් ඇති කිරීම පැවතිණි
ඊට අමතරව නොයෙක් වෘත්තීන්වල යෙදුණු පිරිස් ඔවුන්ට ම වෙන් වූ ගම්වල ජීවත් වූහ
ගොවිතැන 

ශ‍්‍රී ලංකාවේ පැරණි සමාජයේ වාසය කළ බොහෝ ගැමියන්ගේ ප‍්‍රධාන ජීවන වෘත්තිය වූයේ ගොවිතැන යි
සතුන් ඇති කිරීම හෙවත් පශු පාලනය ද ගොවිතැන් කටයුතුවලට ම තදානුබද්ධව පවත්වා ගෙන ගිය කටයුත්තකි
ගොවිතැන් කටයුතු ආකාර දෙකකට සිදු කෙරිණි
ඉන් පළමුවැන්න හේන් ගොවිතැන යි
දෙවැන්න මඩ ගොවිතැන හෙවත් කුඹුරු ගොවිතැනයි
මේ අතරින් වඩාත් පැරණි හේන් ගොවිතැන බව ඓතිහාසික සහ පුරාවිද්‍යාත්මක මූලාශ‍්‍රය මඟින් තහවුරු කරයි
බුත්සරණ නම් සාහිත්‍ය කෘතියේ සෙහෙන් යනුවෙන් ද සිංහල උම්මග්ග ජාතකයේ සේන් යනුවෙන් ද සෙල්ලිපිවල ‘පිටිබිම්’ යනුවෙන් ද හ`දුන්වා දී තිබෙන්නේ පැරණි කාලයේ තිබූ හේන් ය
හේන් ගොවිතැන 

හේන් ගොවිතැන යනු ගොඩ ගොවිතැනකි
තමන්ට අවශ්‍ය ප‍්‍රමාණයේ ධාන්‍ය සහ එළව`ඵ වවා ගැනීමට ප‍්‍රමාණවත් තරමේ ඉඩම් කොටසක් මහකැලෑවකින් වෙන් කොට ගෙන එය කපා ගිනි තැබීමෙන් හේනක් සකස් කර ගනු ලැබේ
මෙහි දී විශාල ගස් කපා නොදැමීමට වග බලා ගැනේ
මුලික වශයෙන් එළිපෙහෙලි කර ගත් කැලෑ කොටස ගිනිතැබීමට පෙර සියලූ සතුන්ට ඉන් ඉවත් වන ලෙස ශබ්ද නගා කෑ ගැසීම සිදු කරන්නේ හේන අයත් ගොවියා විසිනි
අලූතින් ගිනිතබා ගත් හේනක් හ`දුන්වන්නේ නවදැලි හේන නමිනි
එවැනි හේන් ඉතා සරුසාර ය
නවදැලිසේන යන යෙදුම සද්ධර්මරතනාවලියේ ද යෙදී තිබේ
ශ‍්‍රි ලංකාවේ ඇතැම් පළාත්වල නවදැලි හේන යන යෙදුමට වෙනත් තේරුමක් දී තිබේ
කුරක්කන්, කොල්ලූ, උ`දු, මුං, ඉරි`ගු, මෑ, තණහාල්, අසමෝදගම්ල අමු යන පැළෑටි නවය දලූ ලා සරුවට වැවුණු හේන් නවදැලි හේන් යනුවෙන් හැ`දින්වෙන බව ඉන් කියැවේ
කාලයක් අතහැර දමා යළිත් වගා කිරීම අරඹන හේන් හැ`දින්වීමට ‘කනත්ත’ යන වචනය භාවිත කරන්නේ අනුරාධපුර පළාතේ ගැමියන් ය
හේන් වගාවේ දී අනුගමනය කෙරෙන සාමාන්‍ය ක‍්‍රමය වූයේ වරක් දෙවරක් වගා කළ හේන ඉන් පසු අතහැර දැමීම යි
කාලයක් එසේ අතහැර දමා තිබීමෙන් එතැන යළිත් කැලෑව හට ගනී
එනිසා පැරණි හේන් වගාව කිසිවිටෙකත් පරිසරයට අනිසි බලපෑමක් ඇති නොකළේ ය
හේන්වල වගා කරන ලද දේ අතර උ`දු, මෑ, මුං, කුරක්කන්, ඉරි`ගු, තල, අමු, අබ, දුරු, තණහාල් යන ඇට වර්ග ද කරබටු, තිබ්බටු, වම්බටු, අ`ඵපුහුල් සහ වට්ටක්කා යන එළව`ඵ වර්ග ඇල් වී වර්ග සහ අල වර්ග උක්ගස් සහ කපු ද විය
වගා කරන ලද්දේ ඒවාට ම වෙන් වූ හේන්වල ය
ඒ කාලයේ රටට අවශ්‍ය වු රෙදි සහ හකුරු නිපදවීමට ප‍්‍රමාණවත් තරමින් කපු වගාව සහ උක් වගාව මෙරට දියුණු වී තිබිණි
වැටුප් ලබමින් උක් කර්මාන්තයේ යෙදී සිටි කම්කරුවන් ගැන වංසකථාවල ස`දහන්ව තිබේ
ඉතිහාසයේ දීර්ඝකාලයක් තිස්සේ රටට අවශ්‍ය හකුරු රට තුළම නිපදවා ගැනීමට අපේ මුතුන්මිත්තෝ සමත් වූහ
ක‍්‍රිස්තු වර්ෂයෙන් දහසයවන සියවස වන තුරු මෙරටට සීනී ආනයනය නොකළ බව විද්වත්හු පෙන්වා දෙති
හේනක් කොටන්නේ තමන් වාසය කරන නිවසට තරමක් ඈත ප‍්‍රදේශයක බැවින් හේනේ අස්වැන්න ලබා ගන්නා තුරු ගොවියෝ හේනේ ඉදි කරන ලද පැල්පතක තාවකාලිකව ලැගුම් ගනිති
හේන වනසතුන්ගෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීමට හේන වටා ඉදි කරන ලී වැට හ`දුන්වන්නේ ‘ද`ඩුවැට’ යන නමිනි
හේනේ උස් ගසක ඉදි කරන කුඩා පැල්පත හැදින්වෙන්නේ ‘පැල’ නමිනි
රාත‍්‍රි කාලයට හේනට පැමිණෙන සතුන්ගෙන් තම හේන ආරක්ෂා කර ගැනීමට ගොවියා රැුය පහන් කරන ලද්දේ මෙම පැලේ ය
හේන් වගා කිරීම වෙනුවෙන් ඇතැම් රජවරුන්ගේ කාලවල දී බදු අය කර ගෙන තිබේ
කැති අඩ, කෙටූ කනබ අය යනුවෙන් සෙල්ලිපිවල හදුන්වා දී තිබෙන්නේ එවැනි බදු වර්ග දෙකකි
පොළොන්නරුවේ රජ කළ නිශ්ශංක මල්ල රජතුමා (ක‍්‍රි
ව 1187 -1196) එම බදු වර්ග දෙක අහෝසි කළ බව එරජු විසින් කරවන ලද සෙල්ලිපිවල සඳහන් වේ
පුරාණ කාලයේ ජනගහනය අධික නොවුයෙන් හේන් වගාව සිය ජීවන අවශ්‍යතා ස`දහා ප‍්‍රමාණවත් වෘත්තියක් විය
මඩ ගොවිතැනක් ලෙස වී වගාව ආරම්භ වුයේ වැඩිවන ජනගහනයට අවශ්‍ය කරන ආහාර වැඩිවැඩියෙන් නිපදවීමට ය
පුදපූජා ඇදහිලි විශ්වාස
රජගල, හෝ රජගලතැන්න/රාස්සගල යනු ඝන වනාන්තරයකින් වැසී ගිය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 1038 (316 මීටර) පමණ උස්වූ, ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ ,උහන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ පිහිටි අයිතිහාසික වශයෙන් ඉතා වැදගත් වූ පෞරාණික නටඹුන් සහිත කඳු වැටියක් වේ
පැරණි නටඹුන් 600කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ අක්කර 1080ක් පමණ පුරා විහිදී ගිය මෙම පුරාවිද්‍යා භූමිය අනුරාධපුරය මිහින්තලා පුරාවිද්‍යා භූමියට පමණක් දෙවන වන බැව් පැවසේ
පිහිටීම 
අම්පාර,මහඔය මහා මාර්ගයේ අම්පාර සිට කිලෝ මීටර 24ක් පමණ දුරින් පිහිටි රජගලතැන්න ප්‍රදේශයේ මෙම පුදබිම පිහිටා තිබේ
ඉතිහාසය

මෙම ස්ථානයෙහි මුල් ඉතිහාසය නිශ්චිත නොවූවත්, ක්‍රි
1 වන සියවසට අයත් ශිලා ලිපි හමුවීම නිසා එම සමයේ පමණ සිට මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩවසන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
කෙසේ නමුදු, මෙහි ඉතිහාසය මෙරට බුදු දහමේ පූර්ව අවධියට විහිදෙන බැව් ශිලා ලිපියකින් ප්‍රකාශ වේ
එයට අනූව ලංකාද්වීපයට බුදු දහම රැගෙන පැමිණි මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ රජගලතැන්න විහාරයට වැඩි බව සඳහන් වේ
මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ පිළිබඳ සඳහන් ශිලා ලිපි ද්විත්වයක් මෙරට සොයාගෙන තිබෙන අතර ඉන් එකක් රජගල පුරාවිද්‍යා භූමියෙන්ද
අනෙක මිහින්තලය පුදබිමෙන්ද සොයා ගෙන තිබේ
පැරණි සාධක අනූව මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ සහ උන්වහන්සේ සමග පැමිණි ඉට්ටිය තෙරුන්ගේ භෂ්මාවශේෂ මෙහි වූ සෑයක තැන්පත් කර ඇති බැව් පැවසෙයි
"රාස්සගල" නාමය 

පුරාවිද්‍යාඥයින් පවසන පරිදි, රාක්ෂයන්ට වැදුම් පිදුම් කල රාක්ෂ ගෝත්‍රිකයින් මේ ප්‍රදේශයේ ජීවත්ව සිටි නිසා මෙම කන්දට රාස්සගල යන නාමය යෙදෙන්නට ඇතැයි පැවසේ
රජගල විහාරය 
දුටුගැමුණු රජතුමාගේ සහෝදර සද්ධාතිස්ස රජගේ පුත් ලජ්ජිතිස්ස රජතුමා (ක්‍රි
119-109) විසින් මෙම විහාරය ආරම්භ කල බව මහාවංශය සාක්ෂි දරයි
ලජ්ජ්තිස්ස රජු විසින් කරවූ ශිලා ලිපි කිහිපයක් රජගලින් හමුවී ඇත
මීට අමතරව අනුරාධපුර යුගයේ සිටි කුටකණ්ණ තිස්ස රජු, භාතික තිස්ස රජු, මහසෙන් රජු, බුද්ධදාස රජු සහ දප්පුල රජු වැනි රජවරුන්ගේ සමයන්හී මෙම ස්ථානය වැඩිදියුණු කරවා තිබේ
පැරණි නම්
අනුරාධපුර යුගයේදී මෙම ස්ථානය ගිරිකුම්බිල විහාරය, අරියාකර විහාරය, අරිත්තරා වෙහෙර  වැනි නම් වලින් හඳුන්වා ඇත
දීපවංශය, මහාවංශය, සහස්සවත්තුප්කරණය, අට්ඨකථා, රසවාහිනිය, සද්ධර්මලංකාරය වැනි ග්‍රන්ථ වල මෙම ස්ථානය පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් වේ
නටඹුන්

රජගල පුරාවිද්‍යා භූමියෙහි කාල වකවානු ගණනාවකට අයිති ශිලා ලිපි සමූහයක් දැකගත හැකිවේ
ඒ අතර කටාරම් ලිපි හා ගිරි ලිපි වේ
ඉන් වඩාත්ම අවධානයට ලක්වන පුරාවිද්‍යාත්මක සාධකය වන්නේ මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ පිළිබඳව සඳහන් වන ශිලා ලේඛනය වේ
එමගින් මහින්දාගමනය සම්බන්ධ වංශකථාව තවදුරටත් සනාථ කරනු ලබයි
රජගල පිහිටි අනෙකුත් නටබුන් අතර අඩක් වැඩ නිමකළ හිටි බුද්ධ ප්‍රථිමාව, දිය පිහිල්ල හා ඊට සම්බන්ධ සුවිසල් ශිලාමය පාත්‍රා, පුන්කලස දෝතින් රැගෙන සිටින ආකාරය දැක්වෙන මුරගල හා නාග රාජු හා රාජිනිය දැක්වෙන මුරගල ආදිය දැකගත හැකි වේ
මීට අමතරව ශිලාමය පාත්‍රා සහිත ස්ථානයට ඉහලින් ගල් පුවරු යොදා ඉදි කළ පැරණි උළුවස්ස සහිත ගල් ලෙන ඉදිකොට තිබේ
එසේම කාලය අනිෂ්චිත ප්‍රාථමික ගුහා සිතුවම් සමූහයක් සහ අනුරාධපුර යුගයට අයත් යැයි සැලකෙන බිතු සිතුවම් කොටස් කිහිපයක් සහිත චිත්‍ර ලෙනක්ද මේ පුදබිමේ දැකගත හැකිවේ
රජගල ලෙන් ලිපිය
ක්‍රි
2-1 සියවසට අයත් මෙම ලෙන් ලිපිය පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් යුක්ත වේ
මෙහි අන්තර්ගතයෙහි, දෙවියන්ට ප්‍රිය වූ ගාමිණී තිස්ස මහ රජුගේ පුත් තිස්ස කුමාරයාගේ භාර්යාව වූ උපාසිකා ශාමිකාගේ ලෙන, ලෙස දක්වා ඇත
ගැලරිය

ආශ්‍රිත

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
බැස්ටීල් දිනය යනු,  සෑම වසරකම ජූලි 14 දිනදී සැමරෙන ප්‍රංශ ජාතික දිනය සඳහා, ඉංග්‍රීසි කතා කරන රටවල භාවිතා වන නම වෙයි
ප්‍රංශයෙහිදී, එය විධිමත් ලෙසින්  ලා ෆෙට් නැසියොනල් (ජාතික උත්සවය) ලෙසින් සහ පොදු වශයෙන් ලෙ කැත්‍රොස් ජුලියෙ (ජූලි දහහතර වන දින) ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි
1789 ජූලි 14 දිනදී බැස්ටීලයට පහරදීම හා සමග ප්‍රංශ විප්ලවය ඇරඹීම සහ 1790 ජූලි 14 දිනදී ප්‍රංශ ජාතිකයන්ගේ එක්සත්බව පිළිබඳ පැවැත්වූ  ෆේටෙ ඩු ලා ෆිඩියරෂොන් උත්සවය,  ප්‍රංශ ජාතික දිනය විසින් සැමරෙයි
ප්‍රංශය පුරා උත්සව පැවැත්වෙයි
ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක 5ක ප්‍රධාන උණුදිය උල්පත් 10ක් වර්ථමානය වන විට හඳුනාගෙන තිබේ
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
වහව උණුදිය උල්පත්
මහඔය උණුදිය ලිං
කපුරැල්ල උණුදිය උල්පත්
ජයන්තිවැව උණුදිය උල්පත
මුතුගල්වෙල උණුදිය උල්පත

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය
අඩම්පනේ උණුදිය උල්පත්

ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය
ගෝමරන්කඩවල උණුදිය උල්පත්
කන්නියා උණුදිය ලිං

පොලොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කය
නෙළුම්වැව උණුදිය උල්පත්

හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය
මදුනාගල උණුදිය ලිං

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
කපුරැල්ල උණුදිය උල්පත ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත් අතුරින් උෂ්ණත්වය වැඩිම උණුදිය උල්පත ලෙස සැළකේ. උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 55-56C අතර විචලනය වේ
පිහිටීම
චෙන්කලඩි-පදියතලාව මාර්ගයේ මහඔය 69 හන්දියෙන් හැරී, කපුරැල්ල උණුදිය උල්පත් වෙත පිවිසිය හැකි වේ
මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
ජයන්තිවැව උණුදිය උල්පත ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ කිවුලේගම, පල්ලන් ඔය මාර්ගයේ ජයන්තිවැව ආසන්නයේ පිහිටා තිබේ
උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 34.1C පමණ වේ
පිහිටීම
සියඹලාණ්ඩුව-අම්පාර මාර්ගයේ වඩිනාගල හරහා මෙම ජයන්තිවැව උණුදිය උල්පත වෙත පිවිසිය හැකි වේ
මදුනාගල උණුදිය ලිං හෝ මහපැලැස්ස උණුදිය ලිං ශ්‍රී ලංකාවේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ මදුනාගල ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ
උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 44-46C අතර විචලනය වේ
මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
නෙළුම්වැව උණුදිය උල්පත්  ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබේ
උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 45C ක් පමණ වේ
මුතුගල්වෙල උණුදිය උල්පත හෝ ගුරුකුඹුර උණුදිය උල්පත ශ්‍රී ලංකාවේ මහඔය-මහියංගනය මාර්ගය ආසන්නයේ මාදුරු ඔය ජාතික වනෝද්‍යානය තුල පිහිටා තිබේ
මහඔය උණුදිය ලිං ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ මහඔය නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 2ක් පමණ ඇතුලට වන්නට පිහිටා තිබේ
වෙනස් උෂ්ණත්වයන්ගෙන් සමන්විත වූ උණුදිය ලිං 7කින් යුක්ත මෙහි වැඩිම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් 55ක් පමණ වේ
ගෝමරන්කඩවල උණුදිය උල්පත් හෝ රන්කිහිරය/උල්පොත උණුදිය උල්පත් ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති උණුදිය උල්පත් 2ක් වේ
එහි උෂ්ණත්වය ආසන්න වශයෙන් සෙල්සියස් 42 ක් පමණ වේ
රන්ගිරි උල්පොත බෞද්ධ විහාරයද මෙම ප්‍රදේශය ආසන්නයේ පිහිටා තිබේ
පිහිටීම
ත්‍රිකුණාමලය-හොරොව්පතාන මාර්ගයේ කින්නියා පන්කුලම පසුකර කම්ඹකෝට්ටේ ඔස්සේ මෙම උණුදිය උල්පත් වෙත පිවිසිය හැකි වේ
කන්නියා උණුදිය ලිං ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති උණුදිය ලිං 7ක් වේ
උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 42C ක් පමණ වේ
ඉතිහාසය
අතීතයේදී මෙම ස්ථානයෙහි පැරණි බෞද්ධ විහාරයක් තිබූ බවට සාධක පවතියි
ඇතුළුවන ස්ථානයෙහි බෞද්ධ ආරාමයක නටඹුන් දැකගත හැකි වන අතර මෙම උණුදිය උල්පත් එම බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයෙහි කොටසක් හා එකල භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් පරිහරණය කරනු ලැබ තිබෙන බැව්ද පැවසෙයි
එසේම බෞද්ධ ගොඩනැගිලි වල ශේෂ වූ නටඹුන් රැසක් මේ ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව විසිර පවතින අතර, ඉන් බොහොමයක් එල්ටීටීඊ යුධ සමයේදී විනාශයට පත්ව ඇති ආකාරයක් දැකගත හැකි වේ
එල්ටීටීඊ ත්‍රස්තවාදීන් විසින් මෙම ප්‍රදේශ පාලනය කල සමයේදී, මෙම ස්ථානය හා තිබූ බෞද්ධ සම්බන්ධය යටපත්ව තිබූ අතර එකල මෙම ස්ථානය අසල වූ හින්දු මාරි අම්මාන් කෝවිල විසින් පාලනය කරන ලදී
නමුත් පසුකාලීනව මෙම ස්ථානය පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතට පවරා ගැනුණු අතර එමගින් මෙම ස්ථානය හා සම්බන්ධ පුරාවිද්‍යාත්මක ඉතිහාසය මතුකරගන්නා ලදී
පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට අනූව කන්නියා උණු වතුර ලිං, වෙල්ගම් වෙහෙර බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයෙහි කොටසක් සේ සැළකේ.

මෙම ස්ථානය සමග රාවණා රජු සම්බන්ධ හින්දු ජනප්‍රවාදයන්ද පවතියි
මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ප්‍රභාස් රාජු' () (උපත ඔක්තෝම්බර් 23, 1979) මෙම තෙළිඟු සිනමා තුල අනන්යව ඔහුගේ කටයුතු සඳහා ප්රසිද්ධ ඉන්දීය සිනමා නළුවෙකි
ප්රාබෑෂ් තෙලිඟු නළු ඥාති වේ ප්රාබෑෂ් 2002 නාට්ය චිත්රපට , Eshwar සමග චිත්රපටයේ මංගල දර්ශනයද කළේය
ඔහුගේ නිර්මාණ බොක්ස් ඔෆිස් වැනි Varsham (2004), Chatrapathi (2005), Chakram (2005 ), Billa (2009) මහතා පරිපූර්ණ (2011 ), Mirchi (2013) සහ Baahubali ලෙස පිහිටුවද්දී ඇතුළත් වනුයේ
මෙම ආරම්භය (2015) [3 ] 2014 දී ඔහු බොලිවුඩ් චිත්රපටය Prabhudeva විසින් අධ්යක්ෂණය ක්රියාකාරී ජැක්සන් පෙනී සිටියේය
ඔහු Baahubali තරු
ද ආරම්භය (2015 ), ඉන්දීය සිනමා සඳහා වැඩිම ආදායම් ඉපයූ විවෘත වාර්තා කළ
වහව උණුදිය උල්පත් ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පදියතලාව පිහිටා ඇත
එහි උණුදිය උල්පත් 18ක් පමණ තැනින් තැන විසිර පවතී
උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 42-45C අතර විචලනය වේ
සෝනක්ෂි සින්හා (උපත් 1987 ජූනි 2) ඉන්දියානු නිළියක හා rapper වේ
ආශ්‍රිත  

1987 උපත්
සිනමාව
ඉන්දියානු සිනමාව
ඉන්දියාව
රියාස් ඛාන්  (මලයාම්
റിയാസ് ഖാന്‍, ) (උපත 9 සැප්තැම්බර් 1972) කිහිපයක් මලයාලම්, දෙමළ, කන්නඩ, තෙළිඟු, හින්දි සහ චිත්රපට කටයුතු කර ඇති කළ ඉන්දීය සිනමා නළුවෙකි
නිවත්තක චෙිතිය මහා විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා ඇති පාසලකි
එය අනුරාධපුර නගරයේ පැරණිතම පාසල් අතරින් එකකි
නිවත්තක චෙිතිය මහා විද්‍යාලය 1AB ගනයේ පාසලක් වන අතර වර්තමානයේ ද්වීතීක යන අංශයෙන් පමණක් අධ්‍යාපන කටයුතු පැවැත්වේ
අතීතය

ආරම්භය
පූජ්‍ය බුස්සේ ධම්ම රකඛිත හිමිගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ක්‍රි
ව. 1934 වර්ෂයේ මැයි මස පළමුවෙනි දින නිවත්තක චෙිතිය මහා විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදි
ආරම්භයේදී එය හඳුන්වනු ලැබුවේ බෞද්ධ පාසලක් ලෙසින් වුවද අද වන විට මෙම පාසල මිශ්‍ර පාසලක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ
ළමුන් 6 දෙනෙකුගෙන් යුතුව අනුරාධපුර නිවත්තක චෙිතිය බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන භූමියේ මෙම පාසල ප්‍රථමයෙන් ආරම්භ කරන ලදි
පළමු නිල විදුහල්පතිතුමන් වූයේ අශෝක ජයරත්න මැතිඳුන්ය
අශෝක ජයරත්න මැතිඳුන්ගේ සමයේ ගුරු මණ්ඩලයේ ගුරුවරුන් 5ක් සේවය කර ඇත
නාමය
අරහත් මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ අනුරාධපුරයට වැඩම කල කාලයේ උන්වහන්සේ නිර්වාණ සමාපත්තියට සමවැදී විවේක සුවයෙන් සිටි ස්ථානයක් ලෙස මෙම ස්ථානය කට වහරෙහි හැදින්වේ
එම නිසා මෙම ස්ථානයට නිවත්තක චෙිතිය යන නාමය යෙදුණු බව විශ්වාස කරයි
නිවත්තක චෙිතිය මහා විද්‍යාලයේ අද දවස 

අක්කර 6ක පමන භූමි භාගයක් පුරා පැතිර ඇති පාසලේ 1 වසරේ සිට 13 වසර දක්වා පංති පැවැති අතර වර්තමානය වන විට එය 6 වසරේ සිට 13 වසර දක්වා පමනක් පවත්වනු ලබයි
සිසුන් 4010ක ශිෂ්‍යය ධාරිතාවයකට 2015 වසර තුල මෙම විද්‍යාලය අධ්‍යයනය ලබා දී ඇත
සිප් සතර ලබා දීම සඳහා S
කුසුම් තිලක් විදුහල්පතිතුමන්ගේ වර්තමාන ප්‍රධානත්වය යටතේ 140ක අදුරු මඩුල්ලක් සිටිති
සමිති සහ සංගම් 
බෞද්ධ සංගමය
ශිෂ්‍ය නායක සංගමය
බාලදක්ෂ සමාජය
තොරතුරු තාක්ෂණ සමාජය
පරිසර සංගමය
මහජන බැංකුව
ශිෂ්‍ය භට බලකාය
බාලදක්ෂ
සෞඛ්‍යධාන

නිවාස 

පාසලේ නිවාසාන්තර තරග වලදී ශිෂ්‍යයන් නිවාස 4කට බෙදනු ඇත
පැරකුම්
පාට -  රතු
තිස්ස
පාට -  තද කොල
ගැමුණු
පාට -  කහ
විජය
පාට -  නාවික නිල්

පුරාණ සිංහලේ රජවරුන්ගේ නම් වලින් නිවාස නම් කර ඇත
නිවාසාන්තර මලල ක්‍රීඩා උත්සවය සෑම වසර 4කටම වතාවක් පැවැත්වේ
විදුහල්පතිවරු
ව්‍යාපම් ලෙස කෙටියෙන් හැඳින්වෙන මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ව්‍යවසායික පරික්‍ෂා මණ්ඩල් යනු ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත ආණ්ඩුවට අයත් වෘත්තීමය විභාග මණ්ඩලයයි
මධ්‍ය ප්‍රදේශ්
ව්‍යාපම් වංචාව ලෙස හැඳින්වෙන්නේ කෙටියෙන් ව්‍යාපම් ලෙස හැඳින්වෙන මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ව්‍යවසායික පරික්‍ෂා මණ්ඩල් හරහා සිදුවූ බවට සැලකෙන මහා පරිමාන විභාග වංචා දාමයකිි
ඉඟිණිමිටිය ජලාශය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ ඉඟිණිමිටිය ප්‍රදේශයේ ඉදි කොට තිබෙන ජලාශයක් වේ
එය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ විශාලතම ජලාශය ලෙස සැළකේ. දඹුලු කඳු පන්තියෙන් හට ගන්නා මී ඔය කිලෝ මීටර 4.88 ක පමණ දුරකදී  හරස් කිරීමෙන් ජලාශය ඉදි කොට තිබේ
මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ ජල වේලි

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කය
තුඩුගල ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ තුඩුගල ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ
උස ප්‍රමාණය අනූව මෙම දියඇල්ල මෙරට 268වන උසම දියඇල්ල ලෙස සැළකේ.

මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
ඉඟිණිමිටිය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පලාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රදේශයකි
ආශ්‍රිත ලිපි 
 ඉඟිණිමිටිය ජලාශය
කවටයාමුණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ  මධ්‍යම පළාතේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ මාතලේ නගරයේ සිට උතුරු දෙසට වන්නට පිහිටි  ප්‍රදේශයකි
කවටයා නැමති බලසම්පන්න මිනිසා විසින් ඉදිකළ අමුණ පිහිටි නිසා මෙම ගම්මානය කවටයාමුණ නම් වී පවතියි
ඓතිහාසික කවටයාමුණ රජමහා විහාරය මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත
ආශ්‍රිත ලිපි 
 කවටයාමුණ රජමහා විහාරය

මූලාශ්‍ර 
 www
ඇළ අකුරු පෙළ
ģ
හත්ථිකුච්චි විහාරය (රාජාංගනය නටඹුන්) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාත කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි එෙෙතිහාසික බෞද්ධ පුදබිමක් වේ
මෙම විහාරය අනුරාධපුර – පාදෙණිය මාර්ගයෙහි මහගල්කඩවල සිට කිලෝ මීටර් 3.5 දුරින් පිහිටා තිබේ
ඉතිහාසය
වර්ථමානයේ මෙම විහාරය ක්‍රි
ව. 251-253 අතර සමයේ රජකම් කල සිරිසඟබෝ රජතුමා තම හිස දන්දුන් ස්ථානය ලෙස ප්‍රචලිත වේ
සිරිසඟබෝ සිදුවීමට අදාල බොහොමයක් නිවැරදි පුරාවිද්‍යා සාධක මෙම එෙෙතිහාසික ස්ථානයෙන් හමුවීම ඊට හේතුව සේ සැළකේ. කෙසේ නමුදු අතීත ලේඛනගත ලියවිල්ලක් මගින්, මෙම විහාරය හා සිරිසඟබෝ සිදුවීම අතර සම්බන්ධයක් මෙතෙක් හෙළිනොකිරීම හේතුවෙන්, ගම්පහ පිහිටි අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරය තවමත් සිරිසඟබෝ රජ තම හිස දන්දුන් ස්ථානය ලෙස පිළිගැනේ
සිරිසඟබෝ සිද්ධියට සම්බන්ධ සාධක
අනුරාධපුරයේ සිය රජකම අත්හල සිරිසඟබෝ රජතුමා දහවල් හෝරාව පසුවී අනුරාධපුර ඉස්සරමණ විහාරයෙන් දකුණු දිශාවට පිටත්ව ගොස් රාත්‍රිය වන විට, ඔහු පැමිණ සිටි ස්ථානයේදී භාවනානුයෝගීව සිටි බව වංශකථා වල සඳහන් වේ
අනුරාධපුර නගරයේ සිට දකුණු දිශාවට වන්නට සැතපුම් 13 ක් පමණ ඈතින් පිහිටි මෙම විහාරයට පාගමනක් ඔස්සේ හෝරාවක පමණ කාලයකින් සේන්දු විය හැකිවේ
පසුව බත්මුලක් රැගත් අනුරාධපුරයේ සිට නික්ම පැමිණි දුගියා, හෝරාවක පමණ ගමනකින් පසු සිය ආහාර ගැනීමට ලගාවූ පර්වත මුදුනකදී භාවනානුයෝගීව සිටි සිරිසගබෝ රජු හමුවී තිබේ
බත්මුලක් රැගෙන පා ගමණින් පැමිණි දුගියාට ගම්පහ අත්තනගල්ල ප්‍රදේශයට පැමිණීමට ඇති සම්භාවිතාව අවම යැයි පිළිගැනේ
සිරිසඟබෝ රජුගේ හිස දුගියා විසින් ගෝඨාභය රජුට ගෙනවිත් දුන් පසු, ගෝඨාභය රජු විසින් සිරිසඟබෝ රජු හිස දන් දුන් ස්ථානයට පැමිණ හිස සුන් දේහය මිහිදන් කොට එතැනිහී වටදාගෙයක් සහිත චෛත්‍යයක් හා බෝධිඝරයක් පිහිටවූ බව පැවසෙයි
මෙම හත්ථිකුච්චි විහාර භූමියෙහි ඊට අනුරූප නටඹුන් දැකගත හැකිවේ
හත්ථිකුච්චි විහාර බෝධිඝරයහි අඩි තුනක් පමණ උස්වූ හා අඩි අටක් පමණ දික්ව ගඩොලින් කෙරූ චතුරස්‍රාකාර ඉදිකිරීමක් දැකගත හැකිවන අතර ඉන් එක් පසෙක කවාකාර ගල් ස්ථම්භයක් තබා තිබේ
ශී‍්‍ර ලංකාවේ වෙනත් බෝධිඝරයක දක්නට නොමැති මෙම ඉදිකිරීම සිරිසඟබෝ රජතුමා මිහිදන් කිරීමට තැනූවක් විය හැකි බව පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතය වේ
පසෙක වූ කවාකාර ගල් ස්ථම්භය මගින් හිස සුන් මළසිරුරෙහි අඩුව පිරවෙන බැව් විශ්වාස කෙරේ
සිරිසඟබෝ රජු හිස දන් දුන් ස්ථානයේ, ඉර හඳ නොදුටු පොකුණක් වූ බැව් වංශ කථාවන්හි විස්තර වේ
මෙම හත්ථිකුච්චි විහාරයේ සිරිසගබෝ රජු හිස දන්නා යැයි සැළකෙන පර්වත මස්තක ලෙන ආසන්නේ ඊට අනුරූප හිරුගේ හෝ සඳුගේ ඡායාව නොවැටෙන ස්වභාවික පොකුණක් පිහිටා තිබේ
එසේම මෙම ලෙනට පහලින් පර්වතය පාමුල බෝධිඝරය පිහිටා තිබෙන අතර, ලෙනෙහි සිට අයෙකු බිමට වැටුණහොත් පතිත වන්නේ එම බෝධිඝරය පිහිටි ස්ථානයට වේ
විහාර ගිරි ලිපි
විහාර පර්වතයේ හා එහි පාමුල ක්‍රි
ව. 2වන සියවසේ සිට ක්‍රි
ව. 9වන සියවස දක්වා කාලයට අයත් ගිරි ලිපි 50 කට අධික ප්‍රමාණයක් දැක ගත හැකි වේ
ඒ අතර වහරල ලිපි (වහල් බවින් මිදීම) බහුල වශයෙන් සටහන් කොට ඇත
අපර බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් මෙම ගිරි ලිපි සමන්විත වේ
ගැලරිය

මේවාද බලන්න
හත්ථිකුච්චි කෞතුකාගාරය
හත්ථිකුච්චි පබ්බත

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි
හත්තිකුච්චි

ශ්‍රී ලංකාවේ විහාර
වටදාගෙවල්
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
නිදහස් අනුස්මරණ ශාලාව ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ස්මාරකයක් වේ
එය ශ්‍රී ලංකාව නිදහස සැමරීම සඳහා ඉදි කරන ලදී
එය කුරුඳුවත්ත, කොළඹ නිදහස් චතුරශ්‍රයේ පිහිටා ඇත
නිදහස් අනුස්මරණ කෞතුකාගාරය ද මෙහි පිහිටා ඇත
ආශ්‍රිත 

කොළඹ
තරංග–අංශු ද්විත්වය යනු,  සෑම  මූලික අංශුවක්  හෝ  ක්වොන්ටමීය ස්ථිතියක් හෝ විසින්  අංශූන්හී ගුණාංග පමණක් නොව, තරංග වල ගුණාංගද ප්‍රදර්ශනය කරන බව කියැවෙන පරිසිද්ධිය වෙයි
ක්වොන්ටම්-පරිමාණයෙහි වස්තූන්ගේ  චර්යාව සම්පූර්ණයෙන්ම විස්තර කිරීමට,  "අංශුව" හෝ “තරංගය" යන සම්භාව්‍ය සංකල්ප වෙතින් නොහැකි බව එය විසින් සංවාදයට ලක් කෙරෙයි
අයින්ස්ටයින් ලිවූ පරිදී
"සමහරවිටෙක එක් සිද්ධාන්තයක් සහ අන් සමහරවිටෙක අනෙක් සිද්ධාන්තයක් හෝ භාවිතා කල යුතු බවට අපට සිතෙතත්, විටෙක ඒ දෙකෙන් කුමන එකක් හෝ භාවිතා කිරීමට සිදු වෙයි