Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෙම පද්ධති දෙකම එකිනෙකා මත යැපෙමින් ප්‍රතික්‍රියා දක්වයි. 21 වන ශතවර්ෂයේ දී ප්‍රතිශක්තිකරණ විද්‍යාවේ සියලුම විශේෂ අවකාශයන්හි පර්යේෂණ ඇත්වීමත් සමග එහි නිම්වළලු පුළුල් විය
සෛල, අවයව සහ පද්ධතිවල ප්‍රතිශක්තීකරණ ක්‍රියාවලි පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීම මෙහිදී සිදු කෙරිණ
තවද ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියෙන් පිට සිදුවන ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියා පිළිබදව  හැදෑරේ
සායනික ප්‍රතිශක්තිකරණවේදය 

සායනික ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාව යනු ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතියේ අක්‍රමිකතා නිසා හටගන්නා රෝග පිළිබඳව සිදුකරන අධ්‍යයනයයි
(ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතිය නිසි පරිදි ක්‍රියාකිරීමට අපොහොසත් වන අවස්ථා, අමතර ක්‍රියාකාරීත්වයන් සහ එහි සෛල කොටස්වල අසාමාන්‍ය වර්ධනය) මෙමගින් අනෙකුත් පද්ධතියන්හි රෝග ලක්ෂණ ඇති කිරීම සඳහා ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරීත්වයන් මුල්වන අවස්තාවන් පිළිබඳව ද අධ්‍යයනය කෙරේ
ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතියේ අක්‍රමිකතා නිසා ඇති වන රෝග කොටස් දෙකකට පුළුල් වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදේ
ඒවානම් ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතියේ ඇතැම් කොටස් ප්‍රමාණවත් පරිදි ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාර දැක්වීම‍ට අපොහොසත් වන ප්‍රතිශක්තිකරණ ඌණතා තත්වයන් සහ (උදා - Chronic gramulomatous disease) අදාල පුද්ගලයාගේ සිරුර තුළ ඇති සෛලවලට එරෙහිව ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණයක් ඇතිවන ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ තත්වයයි
(උදා - Systemic lupus erythematosus, රුමටොයිඩ් හන්දි ප්‍රදාහය, හෂිමොටෝ රෝගය සහ උග්‍රපේශි දුර්වලතාවය හෙවත් මයස්තීනියා ග්‍රාවිස් නම් රෝග තත්වයයි
ප්‍රතිශක්ති පද්ධතියේ වෙනත් දුර්වලතා වනුයේ විවිධ ආසාත්මික තත්වයන්ය
මෙහි දී හානිකර නොවන නොයෙකුත් සංඝටකයන් වෙත ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතිය අසාමාන්‍ය ලෙස තදින් ප්‍රතිචාර දක්වයි. (උදා - ඇදුම සහ වෙනත් ආසාත්මික ද්‍රව්‍ය) 

ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතිය කෙරෙහි බලපාන ප්‍රසිද්ධ රෝගයක් වනුයේ HIV වෛරසය මගින් ඇති කරන ඒඩ්ස් රෝගයයි
ඒඩ්ස් යනු CD4+(“උපකාර”) සෛල, T සෛල සහ මහාභක්ෂානු සෛල HIV වෛරසය මගින් විනාශයට පත් කරනු ලබන ප්‍රතිශක්ති කරන ඌණතා රෝගයකි
සායනික ප්‍රතිශක්ති වේදියෙකු බද්ධ කරන ලද අවයව සිරුර මගින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම වැළක්වීම පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරයි
ප්‍රතිශක්තිකරණවේදය
Subjects taught in medical school
T සෛල යනු සුදු රුධිර සෛල වලට අයත් වසා සෛල වර්ගයකි
මෙමගින් සෛල මගින් ඇති කරන ප්‍රතිශක්තිකරණය සදහා කැපීපෙනෙන කෘත්‍යයක් ඉටු කරයි
මේවා අනෙකුත් වසා සෛල වන B සෛල සහ NK සෛල වලින් වෙන්කොට හදුනාගත හැක්කේ එම සෛල වල මතුපිට පෘෂ්ටයෙහි T ‍ෛසල ප්‍රතිග්‍රාහක යනුවෙන් විශේෂ ප්‍රතිග්‍රාහක පිහිටා ඇති බැවිනි
මෙම සෛල වලට T සෛල යැයි හැදින්වනුයේ ඒවා හටගන්නා තයිමසය (Thymus) නම් ග්‍රන්ථිය නමිනි
ජීව විද්‍යාව
ස්නායු විද්‍යාව යනු ස්නායු පද්ධතියෙහි අක්‍රමිකතාවයන් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ විශේෂ අංගයකි
මෙමගින් මධ්‍යම, පර්යන්ත සහ ස්වයං සාධක යන ස්නායු පද්ධතියෙහි රෝග පිළිබඳ නිර්ණය කිරීම සහ ප්‍රතිකාර ක්‍රම පිළිබඳව හැදැරේ
තවද ඉහත කී පද්ධතීන්වල ආවරණ, රුධිර වාහිණී සහ මාංශපේශීන් වැනි අනෙකුත් සියලුම පටක වර්ග පිළිබඳවද එහිදී අධ්‍යයනය කරයි
කුඩා ළමුන්ට ඇති වන ස්නායු රෝග පිළිබඳව ප්‍රතිකාර කිරීම ළමා රෝග ස්නායුවේදීන් විසින් සිදු කරනු ලැබේ
ස්නායුවේදීයෝ සායනික පර්යේෂණ, සායනික අධ්‍යනයන් සහ මූලික පරිවර්තනාත්මක අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව ද හදාරති
එක්සත් රාජධානියෙහි ස්නායු වෛද්‍ය විද්‍යාව නම් ක්ෂේත්‍රය කෙරෙහි විවිධ වෘත්තිකයන්ගේ දායකත්වය ලැබේ
ජෛව වෛද්‍ය පර්යේෂණ සිදුකරන විද්‍යාඥයින්ව ස්නායු වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහිදී කාර්මික සහ රසායනාගාර යන උපක්ෂේත්‍රයන්හි විශේෂඥ දැනුම පිළිබඳව සිසුන්ට අවබෝධය ලබාගැනීම සඳහා තෝරා ගනු ලැබේ
ඉතිහාසය
ටෙපනේෂන් ලෙසින් හදුන්වන ශල්‍ය වෛද්‍ය ක්‍රමයේදි හිසරෑය
මානසික ආකෘතිය සහ හිස්කබලේ ඇතිවන තෙරපීම් සුවකිරිමේ අරමුණින් හිස්කබල විදීම හෝ ඇකිලිම සිදු කරයි
මෙම ක්‍රමය නවශිලා යුගයේදි පවා ලොව වටා විවිධ සංස්කෘතින් විසින් තම රෝගින් හට සිදු කර ඇත
500 වන සියවසේ දී ලියන ලද ඊජිප්තු ලිපි රේඛන වලට අනුව අතීත ඊජිප්තුවන් මොළයට වන හානිය පිළිබදව දැනුවත් තිබි ඇත
හිස්කබල පුරවන ද්‍රවයක් ලෙස මුල් කානිව මොලය හදුන්වන ලදි
ඊජිප්තුවේ අතීතයේ සිටම නවිකරණයේ දි මොළය සිරැරෙන් අයින් කර ඇත
එම යුගයේදි බුද්ධිය හදවත මගින් පාලනය කරන බව විශ්වාස කෙරිණි
හෙරඩෝටස් මමිකරණය පිළිබද විස්තර කරමින් කියා සිටියේ මමිකරණය සිදු කිරිමේදි මුලින්ම යකට කොක්කක් ආධාරයෙන් මොළය හා සම්බන්ධ සියලු කොටස් ඉවත් කරනු ලබයි
ඉතිරිව වන අනෙක් කොටස් සදහා බෙහත් දමයි
හිපොක්‍රටීස් සහ ඇරිස්ටෝටල් යුගය දක්වාම හදවත බුද්ධියෙහි මුලය බව විශ්වාස කෙරිණි
නමුත් මෙම තර්කය හිපොක්‍රටිස්ගේ ගෝලයෙකු වන ගැලන් විසින් ප්‍රකිශේප කරන ලදි
ඔහු රෝම ග්පැසියේටර් වෛද්‍යවරයෙකු වු අතර තම රෝගින් පරික්ෂා කරන විට ඔහුට නිරික්ෂණය වුයේ වුයේ එම රෝගින් හට මෝළයේ තුවාල සිදු වි විට මානසික ඉන්ද්‍රිය ශක්තිය නැති වන බවයි.

අබුල්කසිසි හි ඇල් ඇන්ඩලාස් වලදී ස්නායු ශල්‍ය සිකු කිරිමට අවශ්‍ය ද්‍රවය සහ තාක්ෂණය සොයා ගන්නා ලදි
ඉන්පසු ඇවරෝස් විසින් පාකින්සන් රෝගය මෙනින් ජසිටින් වැනි මොළය හා ආශ්‍රිත රෝග සොයා ගන්නා ලදි
මයිමෝනයිඩ් ස්නායු මානසික චිකිත්සාව හා සම්බන්ධ ආකෘතින් පිළිබදව ග්‍රන්ථයක් ලියමින් ජලභීතිකා රෝගය සහ බෙඩෝනා මත්ගතිය පිලිබදව විස්තර කරන ලදි
වර්තමානයේදි මොළයෙහි ක්‍රියාකාරිත්වය හා මොළය හා සම්බන්ධ ලෙඩ රෝග පිළිබදව පරික්ෂණ බොහොමයක් විවිධ රටවල් තුළ පැවැත්වේ
ස්නායු විද්‍යාවෙහි ප්‍රධාන අනු කොටස්
වර්තමානයේ ස්නායු විද්‍යාව සම්බන්ධයෙන් කරන අධ්‍යනයන් හා පරික්ෂණ ඇසුරින් ස්නායු විද්‍යාව  ප්‍රධාන අනු කොටස් කිහිපයකට බොදා දැක්විය හැකිය
ඒ අනුව ස්නායු විද්‍යාව 

1.අණුක සහ සෛලීය ස්නායු විද්‍යාව

2.හැසිරිම් හ සම්බන්ධ ස්නායු විද්‍යාව

3.පද්ධතී ස්නායු විද්‍යාව

4.සංවර්ධනාත්මක ස්නායු විද්‍යාව

5.ඡානාත්මක ස්නායු විද්‍යාව

6.න්‍යායික සහ සංඛ්‍යාත්මක ස්නායු විද්‍යාව

7.ලෙඩරෝග සහ වයස්ගත විම් 

8.ස්නායු ඉංජිනේරැ විද්‍යාව 

9.ස්නායු වාග් වේදය

10.ස්නායු වේදය

දළ විශ්ලේෂණය
20 වන සියවසේ දෙවන භගෙයේදී අණුක ජීව විද්‍යාව ස්නායු ජාලයන්  සහ සංඛ්‍යාත්මක ස්නායු විද්‍යාව හා සිදුනවු විප්ලවයන් නිසා ස්නායු පද්ධතිය පිළිබදව සිදුකළ විද්‍යාත්මක පරියේෂණයෙන් බොහෝ සෙයින් දියුණු විය
මෙසේ සිදුකළ විද්‍යාත්මක පරයේෂණයන් බොහෝ සෙයින් දියුණු විය
මෙසේ සිදු කළ විද්‍යාත්මක පරයේෂණයන් තුළින් නියුරෝනයක අභ්‍යන්තර ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබද අනුමාන කළ හැකි විය
තවද ස්නායු ජාලයන් තුළින් ඥානය, චිත්තවේගයෙන්, කායික ප්‍රතික්‍රියා නිර්මාණ්‍ය කරන අයුරැදු දැන ගැනිමට හැකි විය
ස්නායු පද්ධතිය නියුරෝන ජාලයක් සහ අනෙකුත් උදව්කාරක සෛල තුළින් නිර්මාණය වි ඇත
සෑම කර්තව්‍යයක් සදහාම ක්‍රියාකිරිමට අවක්‍ය කරන කෘත්‍යාත්මක පරිපථ නියුරෝන තුළින් නිර්මාණය වේ
එම නිසා ස්නායු විද්‍යාව විවිධ මට්ටම් ඔස්සේ අධ්‍යනය කළ හැකිය
ස්නායු විද්‍යාව අණුක මට්ටමින් සෛලි මට්ටමින් පද්ධතික මට්ටමින් අධ්‍යනය කළ හැකිය
නිරෝන අණුක සංඥාවන්ට ප්‍රචිකාර දක්වන ආකාරය සහ ආවේග වහක සංකීර්ණ සම්බන්ධක සකස් කරගන්නා අන්දම අණුක මට්ටමින් ස්නායු විද්‍යව පිලිබදව පරික්ෂණ සිදු කිරිමේදි අධ්‍යනය කරනු ලබයි
මෙහිදි අණුක විද්‍යව සහ ජාන උපයෝගී කරගනිමින් ස්නායු වර්ධනය වන ආකාරය සහ විනාශ වන ආකාරය පිළිබදව ද ගවේෂණය සිදු කරයි
සෛලීයය මට්ටමින් ස්නායු විද්‍යාව පිළිබදව පරික්ෂණය සිදු කිරිමේදි නියුරෝන  කායික විද්‍යාත්මකව සහ විද්‍යුත් රසායනික සංඥා ක්‍රියාකරවන ආකරය පිලිබද අධ්‍යනය කරයි
ස්නායු විද්‍යාව පිළිබද පද්ධතින් මට්ටමින් පරික්ෂණ සිදු කිරිදේ ස්නායු පරිපථයන් ව්‍යවච්ඡේදකව සහ භෞතික වේදිව කායික විද්‍යාත්මක ක්‍රියා සිදු කරන ආකරයට අධ්‍යනය කෙර්
උදාහරණය වශයෙන් ප්‍රතික්‍රියාවන් සිදු කිරිම ධාරණ ශක්තිය පවත්වාගෙන යන ආකාරයට පිළිබදව පරික්ෂණ පවත්වයි.

References 
http
org/wiki/Neurology
ස්නායු පද්ධතිය
ජීව විද්‍යාව
ස්නායුවේදීන්  ඉහත දැක්වෙන රෝග නිර්ණය කිරීමට සහ ප්‍රතිකාර කිරීමක් සදහා බැදී සිටිති
ස්නායු රෝග සදහා ‍ශල්‍ය කර්මයක් මගින් ප්‍රතිකාර කිරීම අවශ්‍ය වූ විට ස්නායු වෛද්‍යවරයා එම රෝගියා ස්නායු  ශල්‍ය වෛද්‍ය වරයෙකු වෙතට යොමු කරයි
ඇතැම් රටවල ස්නායු වෛද්‍ය වරයෙකු සතුව ඇති නීතිමය වගකීමක් වනුයේ රෝගියෙකු මියගොස් ඇති බවට සැක ඇති වූ අවස්තාවන්වල දී මොළය මරණයට පත්වී ඇති බවට නිගමනය කිරීමයි
ස්නායු වෛද්‍යවරුන් විසින් ඇතැම් ප්‍රවේනිගත රෝගවල ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණයන් ස්නායු පද්ධතිය හා ආශ්‍රිතව ඇති වන විට ඒ සදහා ප්‍රතිකාර කරනු ලබයි
කොදු ඇට පෙළ සිදුරුකොට සුශුම්නාවෙන් තරල කොටස් ලබාගැනීමත් බොහෝ අවස්තාවන්හි දී සිදුකරනු ලබන්නේ ස්නායු වෛද්‍ය වරයෙකු මගිනි
ඇතැම් ස්නායුවේදීන් අමතක වීම, චාලක රෝග, හිසරදය, අපස්මාරය, නින්ද හා සම්බන්ධ රෝග, කාලිකව ඇතිවන වේදනාව පාලනය කිරීම,  multiple sclerosis හා අනෙකුත් ස්නායු රෝග යන උපක්ෂේත්‍රයන් කෙරෙහි වැඩි කැමැත්තක් දක්වති
අතිපිහිත වන ක්ෂේත්‍ර 

විශේෂ ක්ෂේත්‍රයන්හි සිදුවන අතිපිහිත වීම් රටකින් රටකට සහ එකම රටක විවිධ භූගෝලිය වෙනස්කම් අනුව  විවිධ වේ
හිසට ඇතිවන අනතුරක් මගින් වන දුබලතාවයන් සනායු ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු මගින් ප්‍රතිකාර කරනු ලබන අතර ඒ අනතුර හේතුවෙන් පසුකාලීනව ඇති වන ප්‍රතිවිපාක වලට ස්නායු වෛද්‍ය වරයෙක් මගින් විශේෂ පුනරුත්තාපන වෛද්‍ය ක්‍රම මගින් ලබාදෙනු ලැබේ
ආඝාතය ඇති රෝගීන් සදහා රෝහල්  තුළ සම්ප්‍රදායිකව ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදුන්න ද ස්නායු පද්ධතියෙහි ධමනිවල සැත්කම් සිදුකරන ස්නායු ශල්‍ය වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයක් බිහිවීමත් සමගත ආඝාතය ඇති රෝගීන් සදහා සුවිශේෂ ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදීමට හැකිවේ
JCAHO ආඝාත මධ්‍යස්ථාන පිහිටු වීමත් සමගම ස්නායු වෛද්‍යවරුන් මගින් ප්‍රාථමික සහ තෘතීය මට්ටමෙන් රෝහල් මගින් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රමවල කැපී පෙනෙන වෙනස්කම් ඇති කෙරුණි
ස්නායු පද්ධතියෙහි ඇතැම් ආසාදිත රෝග , ආසාදිත රෝග සදහා විශෙෂඥවරුන් මගින් ප්‍රතිකාර කරනු ලැබේ
සාමාන්‍ය වෛද්‍යවරු මගින් හිසරදය ඇතිවීමට මූලික හේතුව සොයාබලා බොහෝ අවස්තාවල දී ප්‍රතිකාර කරනු ලැබේ
සයටිකාව හා අනෙකුත් කාර්මික දෝෂ නිසා ඇති වන ස්නායු පද්ධතියෙහි රෝග තත්වයන් සදහා ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ සාමාන්‍ය වෛද්‍යවරුන් මගින් වන අතර ඔවුන් විශේෂ ප්‍රතිකාර ක්‍රම සදහා ස්නායු වෛද්‍යවරුන් හෝ ස්නායු ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන්වෙත යොමු කරනු ලැබේ
නින්දයාම හා සම්බන්ධ රෝග සදහා ශ්වසන රෝග පිළිබදව විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් ද ප්‍රතිකාර කරති
මස්තිෂ්කයෙහි දුර්වල තත්වයන් නිසා ඇතිවන Cerebral Palsy නම් රෝගය සදහා මුල් අවස්ථා වල දී ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ ළමා රෝග විශේෂඥවරුන් මගින් වන අතර රෝගියා එක් වයස් කාණ්ඩයක් දක්වා පැමිණි කල වැඩිහිටියන්ගේ ස්නායු රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කරනු ලබන ස්නායු වෛද්‍යවරයෙක් වෙත යොමු කෙරේ
සායනික ස්නායු මානසික විශේෂඥවරු (Clinical Neuropsychologist) රෝග නිර්ණය, පුනරුත්තාපන ක්‍රමෝපායන්,  සංජානන හැකියාවන් සහ දුර්වලතා වාර්තාකරණය සහ ඒවා කාලයත් සමග වෙනස්වන ආකාරය පිළිබද මැන බැලීම සදහා මොළයෙහි හැසිරීම හා සම්බන්ධ සම්බන්ධතාවයන් පිළිබද අධ්‍යයනය කරති
සායනික ස්නායු භෞතිකවේදය සදහා ඇති සම්බන්ධතාව 

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය හා ජර්මනිය වැනි ඇතැම් රටවල ස්නායු වෛද්‍යවරු ඉහත කී ක්ෂේත්‍රයෙහි විශේෂඥ දැනුම ලබා ඇත
මෙම ක්ෂේත්‍රය මගින් EEG, EMG  සහ ස්නායු පද්ධතියේ සන්නයන කෘත්‍ය පිළිබදව හැදැරේ
මෙය එක්සත් ජනපදය හා ස්වීඩනය වැනි රටවල ස්වාධීන ක්ෂේත්‍රයකි
org/wiki/Neurology#Clinical_tasks
මනෝ චිකිත්සාව යනු මිනිසාගේ මානසික රෝග පිළිබදව අධ්‍යනය කෙරෙන, ඒවා වළක්වා ගැනීම හා ප්‍රතිකාර කිරීම සදහා උපයෝගි කර ගන්නා වෛද්‍ය විද්‍යා‍ෙව් සුවිශේෂි අංශයකි
මනෝ විද්‍යාවේ සායනික යොදාගැනීම් අවට ලෝකය හා මානසික රෝගීන් අතර ප්‍රතකාර කිරීමේදි පාලමක් බවට පත්ව ඇත
මෙහි වූ පර්යේෂණ හා සායනික යොදා ගැනීම් විෂයාන්තර වේ
මේ නිසා මනෝ විද්‍යාවේ පර්යේෂණ හා ප්‍රයෝගික යෙදීම් අතර විවිධ උප ක්ෂේත්‍ර පවතී
මනෝ විද්‍යාඥයින් මනෝ විද්‍යාවේ නවීනතම ඖෂධ, රෝග නීර්ණය ක්‍රම හා රෝග/ වර්ගී කරනයන් භාවිතයට ගන්නා වෛද්‍ය වරයා හා රෝගියා අතර ඇති සම්බන්ධතාවය ඉතා හොද විශේෂඥාණයක් ඇති වෛද්‍යවරැන්වේ
බුද්ධ වර්‍ෂ පස්වන සියවසේ සිට පැවත එන මනෝ විද්‍යාව, මානසික රෝග අත්භූත බලවේගයක් නිසා හටගන්නා බවට ඇති වූ සංකල්පයත් සමග හටගත්තකි
එකල මෙකී මානසික රෝග සුව කිරීමේ වගකීම හා හැකියාව පැවරැනේ පුජක වරැන් වෙතය
මෑදභාගයේදී මානසික රෝගීන් සදහා රෝහල් ඉදි කරන ලද්දේ භාරකාර ආයතනයක් ලෙසටය
ඒවා විසින් මුලික ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදුනි
දහ අට වන සියවස වන විට මානසික රෝගීන් සදහා වඩාත්ම පුළුල් වූ ප්‍රතකාර ලබාදීම සදහා මානසික සෞඛ්‍ය ආයතනයක් පිහිටු වන ලදී
මෙලෙස මුල් අවදී වලදී ලද මැදිහත් වීම නිසා දහ නව වන සියවස වන විට රෝගීන් සංඛ්‍යාව ඉහළයත්ම ලබාදෙන ප්‍රතිකාර වල ගුණාත්මක භාවය පහල බැසීමක් හා අදාල ආයතන වල හා මනෝ විද්‍යාවේ කිර්තියටද හානිවීමක් සිදු වී ඇත
නමුත් විසි වන ශතවර්ෂයේදී රෝග පිලිබදව ජීව විද්‍යාත්මක අවබෝධයක් ලගබාගැනීම හා නව රෝග වර්ගී කරණ පද්ධතියක් හදුන්වා දීම නිසා මනෝ විද්‍යාව නව ජීවයක් ලබාගනී
මනෝ විද්‍යාව අසීරැ විද්‍යාත්මක දිශාවක් වෙත ගමන් කිරීම නසා එහි වෛද්‍ය වරයා හා රෝගියා අතර සබදතා වෙනස් මුහුණු වරක් ගනී
මේ වෙනස් වීම නිසා සමාජය තුල මනෝ විද්‍යාව කෙරෙහි සෘණාත්මක ආකල්පය නැතිවුණි
චින්තන රටාවේ වෙනස්වීම හා නව ප්‍රතිකාර ක්‍රම වල හදුන්වාදීම නසා මානසික රෝහල් ඉවත් කැර ගැනීමට පවා සිදුවුණි
මානසික රෝග හදුනා ගැනීම හා ප්‍රතිකාර ක්‍රම වේදයන්හි වූ කැපී පෙනෙන වෙනස්කම් නිසා ජීව විද්‍යාත්මක හා සමාජ විද්‍යාත්මක යන අංග දෙක අතර ඇති කුසලතාව හදුනා ගැනීමට ක්ෂේත්‍රය තුල වඩා නැඹුරැතාවක් ඇත
මේ නිසා වෙන් මානසික රෝග වල උපත, වර්ගී කරණය හා ප්‍රතිකාර ක්‍රම පිලිබදව කෙරෙන පර්යේෂණ සදහා කැපීපෙනෙන ඉල්ලුමක් ඇත
වෛද්‍යවේදය
මනෝ වෛද්‍යවේදය
ජීව විද්‍යාව
මනෝ විද්‍යාව
චර්ම රෝග පිළිබද අධ්‍යයන විද්‍යාව යනු සම සහ එහි ව්‍යුත්පන්නයන් (කෙස්, ශ්වේද ග්‍රන්ථි) පිළිබදව අධ්‍යයනය කෙරෙන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ එක් ශාඛාවකි
උපකොටස්

සමාජ රෝග සහ රුධිර වාහිණි පිළිබද අධ්‍යයන විද්‍යාව 
සමාජ විද්‍යාව යනු ලිංගාශ්‍රිත රෝග පිළිබද රෝග නිර්ණය හා ප්‍රතිකාර ලබාදෙන උපක්ෂේත්‍රයක් වන අතර රුධිර වාහිණී පිළිබද අධ්‍යයන විද්‍යාවේ දී ශිරා පද්ධතියේ ඇති වන ගැටළු පිළිබද අධ්‍යයනය කෙරේ
මෙම අංශ දෙකෙහිම විශේෂඥ දැනුමක් චර්ම රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය වරුන්ට ඇත
සිරුර අලංකරණය කිරීම පිළිබද චර්ම රෝග විද්‍යාව 
චර්ම රෝග ක්ෂේත්‍රයෙහි වැදගත් ස්ථානයක් ඉහත කී අංගයට හිමිවේ
චර්ම රෝග විශේෂඥයින් මෙහි මූලික නිර්මාතෘන්ය
වසර 1900 දී කුරුලෑ නිසා ඇතිවන කැළැල් සහ සම මතුපිට ඇති අනෙකුත් දුර්වලතා සහ ආබාධ මගහරවා ගැනීම සදහා චර්ම රෝග විශේෂඥයන් විසින් නොයෙකුත් ක්‍රමෝපායන් භාවිතා කරන ලදී
රූපාලංකාරය වැඩි කිරීම පිළිබදව විශේෂඥ දැනුම ලබා ඇති චර්ම රෝග විශේෂඥවරු විසින් වයස් ගත වීමේ  ලක්ෂණ නැවත යතා තත්වයට පත් කළ හැකි වේදනාකාරී නොවන ක්‍රමෝපායන් හදුනාගෙන ඇත
ආහාර සහ ඖෂධ අධිකාරිය මගින් සමෙහි ඇති රැළි සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමට Botox නම් ඖෂධය භාවිතා‍ කිරීමට අනුමැතිය ලබාදී ඇත
මෙමගින් ඇහි බැම හැකිලීමේ දී සහ ඇස් යට සමෙහි ඇතිවන රැළි අවම කිරීමට උපකාරී වේ
මුහුණහි සමෙහි ඇති වන රැළි හිරවීමට සහ ඒවා නැවත ඇති වීම අවම කිරීමට නොයෙකුත් පිරවුම් කාරක භාවිතා කෙරේ
මෙලෙස භාවිතා වන පිරවුම් කාරක ද්‍රව්‍යයන්හි වෙළද නාම වර්ග කිහිපයක් නම් Restylane, Perlane, Juvederm, Radiesse  සහ Cosmoplast ය
චර්ම රෝග විශේෂඥයින් නොයෙකුත් ශක්ති ජනක ප්‍රභවයන් භාවිතා කරමින් ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදීමේ පුරෝගාමීන් වන අතර ඒවා  නම්  රේඩියෝ සංඛ්‍යාත, අධෝරක්ත කිරණ, අති ප්‍රබල ආලෝක කිරණ සහ ප්‍රකාශගති ප්‍රතිකාර ක්‍රමයි
චර්ම රෝග පිළිබද සැත්කම් 
මේවා සිදුකරනු ලබන්නේ චර්ම රෝග විශේෂඥවරුන් මගිනි
චර්ම රෝග පිළිබදව ලබාදෙන පුහුණුවෙහි එක් වැදගත් අංගයක් වන්නේ සැත්කම් ක්‍රම පිළිබදව ලබාදෙන දැනුම වන අතර සියලුම චර්ම රෝග විශෙෂඥවරුන් සමෙහි සිදු කරන සැත්කම් පිළිබදව හොද පුහුණුවක් ලබා ඇත
උතුරු ඇමරිකාවෙහි සමෙහි රෝග සැත්කම් පිළිබදව එක් වසරක විශේෂ පුහුණුවක් මුලික පුහුණුවෙන් පසුව ලබාදේ
මෙහිදී ශුද්‍ර සැත්කම් ක්‍රම පිළිබදව ද පුහුණු වීම පිළිබදව අවධානයක් යොමු කෙරේ
(Mohs’ micrographic Surgery) මෙම ක්ෂේත්‍රය පිළිබදව කැමැත්තක් දක්වන බොහෝ චර්ම රෝග වෛද්‍යවරුන් American College of Mohs micrographic Surgery and Cutaneous Oncology සහ  American Society for Dermatologic Surgery යන ආයතනවල සාමාජිකත්වය ලබාගෙන පුහුණුව ලබාගනිති
සමෙහි රෝග පිළිබදව සැත්කම් සිදුකිරීමේ දී භාවිතාවන ක්‍රමෝපායන් වනුයේ ලේසර් කිරණ භාවිතය, සම්ප්‍රදායික සැත්කම් ක්‍රම, විද්‍යුත් සැත්කම්, ක්‍රියෝ සැත්කම්, ප්‍රකාශගති ප්‍රතිකාර ක්‍රම, මේද ඉවත් කිරීම, ඇසිපියෙහි සිදුකරන සැත්කම් මුහුණෙහි සමෙහි රැළි ඉවත් කිරීමට සිදුකරන සැත්කම් සහ ආලේප කරන හා එන්නත් කරන පිරවුම්කාරක වර්ග භාවිතා කරමින් සිදුකරන සැත්කම්ය
ඇතැම් විශේෂ පුහුණුව ලැබූ චර්ම රෝග පිළිබද ‍ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් Mohs’ සැත්කම් සිදුකරති
මෙය වරින්වර ඇතිවන ප්‍රතිකාර කිරීමට අපහසු සැත්කම් සදහාත් ලබාදෙන ඵලදායි ප්‍රතිකාර ක්‍රමයකි
ප්‍රතිකාර ක්‍රම
සම බාහිරව ලබාදෙන අ‍ාලේපන ප්‍රතිකාර ක්‍රම සදහා වඩාත් යෝග්‍ය වේ
සමෙහි  ඇතිවන ආසාදන රෝග සදහා ප්‍රතිජීවක ආලේපන ද ස්ටීරොයිඩ සහිත ආලේපන වර්ග විවිධ ආසාත්මිකතා නිසා ඇතිවන චර්ම රෝග සදහා ද භාවිතා කෙරේ
චර්ම රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් ප්‍රතිශක්ති කරණය වැඩි දියුණු කර ගැනීමේ ප්‍රතිකාර ක්‍රම හදුන්වා දී ඇත
ඒවා නම් සම මතුපිටෙහි ඇතිවන පිළිකාවන් සදහා ලබාදෙන  Imiquimod ආලේපන වර්ග සහ ඉන්නන් සදහා ලබාදෙන ප්‍රතිශක්තිකරණ එන්නත් ප්‍රතිකාර ක්‍රමයි
ආලේපන ප්‍රතිකාර ක්‍රම 
බහුතරයක් චර්ම රෝග සදහා ආලේපන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන් භාවිතා කෙරුණද මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ඖෂධ වර්ග ද භාවිතා කරයි
ප්‍රතිජීවක ඖෂධ, ප්‍රතිශක්තිකරණය මර්දනය කිරීමේ ඖෂධ හෝ ප්‍රතිශක්තිකරණය වැඩි දියුණු කර ගැනීමට භාවිතා කරන ඖෂධ වර්ග විවිධ සමෙහි පිළිකා හා රෝග තත්වයන් සදහා භාවිතා කරයි
Isotretinoin යනු උග්‍ර ලෙස කුරුලෑ ඇති වන අවස්ථාවන්හි දී ලබාදෙන ඖෂධයක් වන අතර එමගින් ජීවිත කාලය මුළුල්ලේම රෝගය නැවත ඇති වීම වළක්වාලයි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් Isotretinoin නිර්දේශ කිරීමේදී එය පාලනය කිරීමක් ආහාර සහ ඖෂධ අධිකාරිය මගින් සිදුකරයි
ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙසට ලේසර් තාක්ෂණය හදුන්වාදීමත්  සමගම විවිධ නව ප්‍රතිකාර ක්‍රමෝපායන් බිහිවෙමින් පවති
ආලෝක ප්‍රතිකාර ක්‍රම 
මෙහිදී පාරජම්බුලකිරණ භාවිතා කරනු ලැබේ
තවද මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගන්නා සහ ආලේප කරනු ලබන ඖෂධ ද සමෙහි රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමේ දී භාවිතා වේ
සැත්කම් මගින් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම 
නහර ගැට ගැසීම සහ ඇතැම් පිළිකා රෝග සදහා චර්ම රෝග ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු මගින් ලබාදෙන සැත්කම් ක්‍රම උපකාරී වේ
නහර ගැට ගැසීම සදහා එලෙස අවහිර වූ ශිරා සදහා එන්නත් ලබාදීම මගින් හෝ Nd
YAG ලේසර් ප්‍රතිකාර ක්‍රම මගින් සුවයක් ලබාදිය හැකිය
සමෙහි ඇතිවන පිළිකා සදහා ප්‍රතිකාර ලබාදීමේ දී Mohs සැත්කම් ක්‍රම, ක්‍රියෝ සැත්කම්, එක්ස්කිරණ හෝ ප්‍රතිශක්තිය වැඩි දියුණු කර ගැනිමේ ප්‍රතිකාර ක්‍රම වන  Imiquimod භාවිතා කෙරෙයි
මානසිකව ඇතිවන චර්ම රෝග 
මෙලෙස මානසික වශයෙන් හටගන්නා චර්ම රෝගයන් සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමේදී විවිධ මෝහන ක්‍රමෝපායන් සහ අනෙකුත් මානසික ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන් භාවිතා කෙරේ
ඇතැම් පුද්ගලයින්ගේ පෙර ජීවිතයේ අත්දැකීම් සුව නොවන චර්ම රෝග වලට හේතු ‍ලෙස හදුනාගෙන ඇත
‍පෙර භවයක සර්ප විසක් සරීර ගතවී පාදයක් මත ඇති වූ තුවාලය සුව කරගැනීමට ‍නොහැකිව පාදය වනවී මරණයට පත් කාන්තාවකගේ මේ භවයේ ද එම පාදය මත සුව නොවන චර්ම රොගයක් සැදී කුඩා කාලයේ සිටම පීඩා විදිමින් ජීවත් වී ඇත
2011 වසරේ දී ‍මෝහන චිකිත්සක ආචාර්ය ප්‍රියන්ත ඒකනායක මහතා එම කාන්තාව මොහන ප්‍රතිගමනයට ලක්කොට ‍පෙර සිදුවීම අනාවරණය කරගෙන delete method නමැති චිකිත්සක ක්‍රමවේදය භාවිත කරමින් සාර්ථකව ඇයව සුවපත් කරනු ලැබූහ
මාසයක් පමණ කල්ගතවීමෙන් පසු ඇයගේ තුවාල කැලැල්ද මැකීගොස් තිබුණි
මානසික ආතතිය දිගුකල් පැවතීම නිසා ද චර්ම රෝග හටගනී
ආතතියෙන් මිදෙන්න සිරුරට නිකුත්වන ඇඩ්‍රිනලීන් හෝමෝනය ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙන් පසු හටගන්නා කෝටිසෝල් නමැති රසායනිකය සිරුරට නිකුත් කෙරේ
ඒවා සිරුරෙහි පිට සම මත තැම්පත් වී සමට හානි සිදු කරයි
සම මත මේද හා විවිධ අපද්‍රව්‍ය තැම්පත් වී ආසාදන ඇතිවේ
කෝටිසෝල් සිරුරෙහි ප්‍රතිශක්තිය අඩු කරන බැවින් රෝග පැතිරීම වේගවත් වේ
බඩවැල් වල ඇතුළු බිත්ති වල හා විවිධ ඉන්ද්‍රිය වල අභ්‍යන්තරයේ ද විවිධ ආසාදන හටගනී
ලිහිලන අභ්‍යාස,භාවනාව,ක්‍රීඩා කිරීම හා මෝහන පුතිකාර වැනි සිරුරට ප්ලීස හෝමෝන නිකුත් කරන ක්‍රියා මගින් මේ තත්වය නිට්ටාවට සුව කළ හැකිය
උග්‍ර ශ්වසන රෝග සින්ඩ්‍රෝමය හෙවත් Sever acute respiratory syndrome (SARS) යනු SARS කොරෝනා වෛරසය මගින් (SARS – CoV) මිනිසුන්ට ඇති කරන ශ්වසන රෝගයකි
2002 නොවැම්බර් මාසයේ සිට 2003 ජුලි මාසය අතර කාලය තුළ මෙමගින් වසංගත රෝග තත්ත්වයක් ඇති වූ අතර එමගින් රෝගීන් 8096 දෙනෙක් ආසාදනයට ලක් වූ අතර මරණ 774 ක් සිදු වුණි
(මරණ අනුපාතිකය 9.6% ක් වුණි
) මෙම දත්ත 2004 අප්‍රේල් 21 වනදා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය මගින් නිකුත් කරන ලද ඒවාය
රෝග ලක්ෂණ 

මුල්ම අවස්ථාවලදී ඇති වන රෝග ලක්ෂණ වනුයේ උණ, ඇගපතෙහි ඇතිවන කැක්කුම, කම්මැලිකම, ආහාර ජීරණ පද්ධතියේ ඇති වන රෝග ලක්ෂණ, කැස්ස, උගුරෙහි ඇති වන වේදනාව සහ වෙනත් විශේෂ නොවූ රෝග ලක්ෂණයන්ය
සියළුම සාර්ස් රෝගීන්ට ඇතිවන පොදු රෝග ලක්ෂණය වනුයේ 380C (100.40F) ට වඩා ඉහළ මට්ටමකට හටගන්නා උණයි
රෝගයෙන් පසු අවධිවලදී හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවය ඇති වේ
රෝග ලක්ෂණ ඇති වනුයේ අදාල රෝග කාරක වෛරසයට නිරාවරණය වී දින 2 සිට 3 අතර කාලයක් ගත වූ පසුව වන අතර නමුත් දින 13 කට පසුව පමණ කාලයකට පසුව වුවද රෝගය ඇති වූ බවට වාර්තා වී ඇත
බොහෝ අවස්ථාවලදී රෝග ලක්ෂණ ඇති වනුයේ දින 2 සිට 3 අතර කාලයකදීය
මෙම රෝගීන්ගෙන් 10 % සිට 20% අතර සංඛ්‍යාවට කෘතිමව යන්ත්‍රයක් මගින් ශ්වසනය ලබාදීම අවශ්‍ය වේ
රෝග විමර්ශන ක්‍රම 

සාර්ස් රෝගීන්ගේ පපුවෙහි ලබාගන්නා එක්ස් කිරණ ඡායා රූප එක් එක් රෝගියා‍ට අනුව වෙනස් වේ
සාර්ස් රෝගය සදහාම ආවේනික පිහිටුමක් ගන්නා එක්ස් කිරණ ප්‍රතිබිම්භයක් නොමැති අතර පෙනහළුවල ඕනෑම කොටසක තැනින් තැන ඇතිවන අසාමාන්‍ය පිහිටීම් පොදුවේ දක්නට ඇත
රෝගය ඇති වී මුල් අවස්ථාවලදී ලබාගන්නා පපුවෙහි එක්ස් කිරණ ඡායා පිටපත නිරෝගී එකක් විය හැකිය
බොහෝ අවස්ථා වලදී රුධිරයෙහි සුදු රුධිර සෛල සහ රුධිර පට්ටිකා‍ ප්‍රමාණය පහත බසියි
රෝගය මුල් අවස්ථාවලදී සුදු රුධිරාණුවල නියුට්‍රෝෆීල ප්‍රමාණය ඉහළ යන අතර එයට සාපේක්ෂව වසා සෛල ප්‍රමාණය පහත බැසීමෙන් සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කළ සම්පුර්ණ සුදු රුධිරාණු ප්‍රමාණය පහත බසී. අනෙකුත් විද්‍යාගාර පරීක්ෂණ වලින් පෙන්නුම් කරන්නේ ලැක්ටේට් ඩිහයිඩ්‍රජනේස් , ක්‍රියටිනීන් කයිනෙස් යන එන්සයිම හා C – Reactive protein ප්‍රමාණය එහිදී ඉහළ යන බවයි.

රෝග නිර්ණයකට එළඹිය හැකි පරීක්ෂණ 

2003 වසරේ අප්‍රේල් 12 වනදා සාර්ස් ඇති කිරීමට හේතු කාරක වන කොරෝනා වෛරසයෙහි ආර්.එන්.ඒ. පිහිටුම සොයා ගැනීමත් සමගම රෝගය නිෂ්චිතවම නිර්ණය කරගැනීම සදහා භාවිතා කළ හැකි රෝග නිර්ණය කිරීමේ කට්ටල නිෂ්පාදනය කර ඇති අතර ඒවායෙහි භාවිතය පිළිබදව අත්හදා බැලීම් සිදු කෙරෙමින් පවති
රෝග නිර්ණය කර ගැනීමේ ක්‍රමෝපායන් තුනක් මේ වන විට බිහිවී ඇත
ඉන් පළමු වැන්න වනුයේ ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) හෙවත් සාර්ස්වලට එරෙහිව සිරුර තුළ නිෂ්පාදනය කර ගන්නා ලද ප්‍රතිදේහ හදුනා ගැනීමට යොදා ගන්නා ලද පරීක්ෂණයයි
නමුත් මෙය වලංගු වනුයේ රෝග ලක්ෂණ ඇති වී දින 21 කට පසුවය
දෙවැන්න වනුයේ රෝග ලක්ෂණ ඇති වී දින 10 කට පසුව ප්‍රතිදේහ හදුනාගත හැකි Immunofluorescence assay නම් පරීක්ෂණ වන අතර මෙය සදහා විශේෂිත අන්වීක්ෂයක් හා එය ක්‍රියාකරවීම සදහා පුහුණුව ලද ක්‍රියාකරවන්නෙකු අවශ්‍ය වන බැවින් වැඩි මුදලක් සහ ශ්‍රමයක් වැය කර සිදු කළ යුතු පරීක්ෂණයකි
අවසාන පරීක්ෂණය වන්නේ Polymerase Chain reaction (PCR) පරීක්ෂණය වන අතර එය මගින් රෝගියෙකුගේ, රුධිරය, සෙම, පටක සාම්පල හා මළපහවල අන්තර්ගත සාර්ස් වෛරසයෙහි ප්‍රවේනික ද්‍රව්‍ය හදුනා ගත හැකිය
මෙම පරීක්ෂණය සුවිශේෂ එකක් වන නමුත් එහි සංවේගතාවය එතරම් ඉහළ නොවේ
මෙමගින් අදහස් වනුයේ PCR පරීක්ෂණය සදහා ඉතා තදින් ප්‍රතිචාර දක්වන පුද්ගලයෙකු සාර්ස් රෝගය ඇත්තෙකු ලෙසට නම් කළ හැකි නමුත් එම පරීක්ෂණය සදහා ප්‍රතිචාර නොදක්වන රෝගියෙකු හට සාර්ස් රෝගය නොමැති බවට තහවුරු කළ නොහැක
org/wiki/Severe_acute_respiratory_syndrome
කථන හා වියාධි විද්‍යාව යනු පුද්ගලයෙකුගේ කථනය, භාෂාව, සංජායනය හඩෙහි ඇතිවන ආබාධ, ගිලීමේ අපහසුතා සහ ඒවා සදහා පුනරුප්තාපනය හා නිවැරැදි කිරීම් ප්‍රතිකාර ලබාදෙන  ක්‍රමවේදයකි
කථනය හා භාෂා ව්‍යාධිවිද්‍යාඥයින් හෝ  කථන හා භාෂා චිකිත්සකවරුන් විසින් මෙකි රෝගීන්ගේ හඩ ඉපදවීම, කථනය වැඩිදියුණු කිරීම, ගිලිමේ අපහසුතා සහ භාෂා අවශ්‍යතා පාසල් වලදී, රෝහල් වලදී සහ වෙනත් ස්ථාන වලදී කථන චිකිත්සාව මගින් ප්‍රතිකාර ලබාදේ
සන්නිවේදනය සදහා කථනය (උච්චාරණය, කටහඩ හැසිරවීම, වේගය, තීව්‍රතාවය,) (ධ්වනි විද්‍යාව, ශබ්ද අධ්‍යන විද්‍යාව, රූපකාරය, ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය, අර්ථ විචාරය, උපයෝගි බස සම්බන්ධ වාග් විද්‍යාව) කථන හා ව්‍යවහාරික භාෂාව, (ලිවීමේදි හා කියවීමේදි භාවිතා වන) සහ මුහුණෙන් වන හැගීම් ප්‍රකාශ කිරීම් හා ඉරියව් අන්තර්ගත වේ
මුඛයේ ස්වරාලයේ සහ ග්‍රසනිකාවට අයත් ගැලීමේ ක්‍රියාවලිය ආශ්‍රත රෝග කථන චිකිත්සාව යටතේ ප්‍රතිකාර කරනු ලැබේ
රෝයේ තීව්‍රතාවය හා ස්වභාවය අනුව ඒ සදහා ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ශාරීරික සුවතා ව්‍යායාම, නිරතුරුවම සිදුකරන පුහුණු වීම්, සන්නිවේදනය වැඩිදියුණු කිරීම සදහා ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍යක්‍රම භාවිතා කිරීම වැනි ඒවා වේ
කථන චිකිත්සාව සදහා සංඥා භාෂාව හා පින්තූර මගින් සංකේත ක්‍රම භාවිතා කිරීම සිදුවේ
භාෂා චිකිත්සකවරුන් ගිලිමේ ඇති අපහසුතාවන් සදහා ප්‍රතිකාර කිරීම සදහාද පුහුණු වී ඇත
මෙය,

	කථන හා භාෂා ව්‍යාධි විද්‍යාව (SLP) ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ කැනඩාවේද
	එක්සත් රාජධානියේ, අයර්ලන්තන් හා දකුණු අප්‍රිකාවේ කථන හා භාෂා චිකිත්සාව ලෙසද 
	ඕස්ට්‍රේලියාවේ  කථන ව්‍යාධි විද්‍යාව ලෙසද 
	නවසිලන්තයේ කථන භාෂා චිකිත්සාව ලෙසද හැදින්වේ
මීට අමතරව වෙනත් ආකාර වලින් ද මෙය විස්තර කොරේ
මෙය කථනය ඇති කරන්නා වු අවයව වල ඇති වන රෝගි තත්වයන් කෙරෙහි ප්‍රතිකාර ලබාදෙන්නා වු වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක අධ්‍යනයකි
කථන අවයව වන්නේ මුඛයා උගුර, ස්වර තන්තු හා පෙනහළුය
ස්වර තන්තු වල හා ස්වරාලයේ ඇති පිළිකා ස්වර තන්තු වල අක්‍රමිකතා සහ කථනය ඇති කරන අවයව වල කථන පාලනයෙහි අක්‍රමිකතා සදහා මෙහිදි ප්‍රතිකාර කෙරේ
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සාමාන්‍ය වෛද්‍යවරුන්ද කථනය හා සම්බන්ධ රෝග තත්ත්ව සදහා පුහුණු කොට ඇත
මෙම කථන චිකිත්සාව වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ තවත් උපක්ෂේත්‍රයකි
මෙම කථන චිකිත්සකවරුන් කථන අපහසුතා සහ ගිලීමේ අපහසුතා පිලිබදව ප්‍රතිකාර කරති
මෙමගින් ස්වරාලයේ අක්‍රමිකතා උගුර බැරැන්ඩිවීම සහ ගැස්ට්‍රයිස්ට් රෝගය හා සම්බන්ධ ආහාර උගුරට ඒම හදුනාගැනීම සහ ප්‍රතිකාර කිරීම සිදු කෙරේ
මෙම කථන චිකිත්සකවරුන් මගින් ප්‍රතිකාර ලබන රෝගීන් අතරට කථන  ආබාධ ඇති කුඩා ළමුන්, ස්වරාල සැත්කම් කරන ලද රෝගීන්, ගිලිමේ අපහසුතා ඇති රෝගීන් සහ ස්වරාල අබාධ ඇත්තවුන් අන්තර්ගතවේ
දුර්අක්‍ෂරතාව
අක්‍රමවත් වර්ණයක් හෝ හැඩයක් සහිතව සමෙහි ඇතිවන උපන් ලපයක් චර්ම රෝග පිළිබද විශේෂඥ වෛද්‍ය වරයෙකු මගින් පරීක්ෂා කොට බැලීම  මගින් එය බරපතල සහ ජීවිතයට අවධානම් එල්ල කරන සමෙහි පිළිකා විශේෂයක් වන මාරාන්තික මෙලනෝමාවක් දැයි යන්න නිර්ණය කළ හැකිය
ඇසට පෙනෙන දේ පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීමෙන් සහ ඩර්මොටොස්කෝපික පරීක්ෂණයකින් පසුව (මෙය ඉහත කී ආකාරයේ උපන් ලපයකින් ආලෝකය පරාවර්ථනය කිරීමක් සිදුනොවී දර්ශනය කරගත හැකි නව උපකරණයකි
) චර්ම රෝග විශේෂඥයකු විසින් සැක සහිත උපන් ලපයෙහි කොටසක් ලබාගෙන බයොප්සි පරීක්ෂාවකට ලක්කරයි
මෙය මාරාන්තික පිළිකා කාරක ඇත්නම් එය මුළුමනින්ම ඉවත් කරනු ලැබේ
සායනික ඉතිහාසය 

වෛද්‍යවරයෙකු හමුවීමට ගිය විට ඔහු මුලින්ම රෝගය පිළිබදව අවබෝදයක් ලබාගන්නේ රෝගියා විසින් හෙළි කරන තොරතුරු වලිනි
අනෙකුත් සමෙහි රෝගවලින් නිවැරදි රෝග නිර්ණයක් ලබාගැනීම සදහා වෛද්‍යවරයා විසින් වඩාත් සවිස්තර ලෙස රෝග ලක්ෂණ ඇති වූ කාලසීමාව, රෝගය ඇති වීමේ රටාව, කැසීමක් හෝ වේදනාවක් ඇත්ද යන වග විවිධ ආහාර වර්ග හිරු එළිය ඇතැම් ඖෂධ හා ඇදුම් මගින් රෝගයෙහි තත්වය උත්සන්න කරත් ද නැත්ද යන වග පිළිබදව තොරතුරු ලබාගැනේ
සමෙහි රෝග ඇති වීම සදහා වෙනත් නිදන් ගත රෝගයක් ඇති බවට සැක කෙරෙන අවස්ථාවන්හි දී අමතර සවිස්රාත්මක ලෙස රෝග ලක්ෂණ පිළිබදව ප්‍රශ්න කිරීමක් සිදුකරන අතර එමගින් රෝගයට හේතුව අවබෝධකර ගත හැකිය
(Lupus erythematosus රෝගීන්ට  හන්දිපත් වේදනාව ඇති වන අවස්ථාවන්හි දී )

රෝගියා පරීක්ෂා කිරීම 

චර්ම රෝග පිළිබද රෝග නිර්ණයකට පැමිණිමේ දී රෝගය ඇතිවන්න‍ාවූ අවයවය දැක බලා ගැනිමේ හැකියාව ලැබීම මගින් රෝග නිර්ණය කිරීමට පහසු වේ
රෝගියා පරීක්ෂා කිරීම සිදුකරනු ලබන්නේ දිප්තිමත් ආලෝකයක් සහිතවය
මෙහිදී ඇතැම් දිලීර රෝග සහ දුර්වර්ණ ලප ඇති අවස්ථාවන්හි දී වෛද්‍යවරයා විසින් Wood’s ආලෝකය භාවිතා කරනු ලබන අතර Dermatoscope නම් උපකරණය මගින් සැක සහිත කැළල වඩා විශාල කොට දර්ශනය කර ගත හැකිය
මෙම උපකරණය මගින් සාමාන්‍ය උපන් ලපයක් මෙලනෝමාවක් මගින්ද Seborrheic Keratosis සාමාන්‍ය ලපයකින් ද වෙන්කර ගත හැකිය
සමෙහි ඇති වන රෝග පිළිබදව රූප විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයක් එම රෝග පිළිබදව නිර්ණයකට ඒම සදහා උපකාරී වේ
සමෙහි රෝග පිළිබදව රෝග නිර්ණයන් හට පැමිණීමේ දී රෝග ලක්ෂණ සහ අදාල තුවාලයෙහි පැතිරීම උපකාරීවේ
ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව 

සැක සහිත ආසාදිත සමෙහි ඇති පැල්ලමෙන් ලබා ගන්නා ලද කොටස් වර්ධක මාධ්‍යයක වර්ධනය කිරීම මගින් හෝ ග්‍රෑම් වර්ණකය මගින් වර්ණ ගැන්වීමෙන් රෝගය ඇති කිරීමට හේතු වන ව්‍යාධිජනකයා හදුනා ගත හැකි අතර සෘජුවම අදාල ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ලබාදිය හැකිය
බයොප්සි පරීක්ෂණය 
ඇතැම් අවස්ථාවන්හි දී සමෙහි ඇතිවන පිළිකා තත්වයක් පිළිබදව සැක සහිත නම් චර්ම රෝග විශේෂඥවරයා විසින් අදාල ප්‍රදේශය හිරිවැට්ටවීමකින් පසුව කුඩා පටක කොටසක් ලබාගෙන ව්‍යාධිවේදය පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් ඇති චර්ම රෝග විශේෂඥවරයෙකු ලවා පරීක්ෂා කර ගැනීමකින් නිවැරදි රෝග නිර්ණයකට එළ‍ෙඕ.

References 
http
org/wiki/Dermatology#Diagnosis
ක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය
ජීව විද්‍යාව
පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාව () යනු පිළිකා වල වර්ධනය, රෝග නිර්ණය, ප්‍රතිකාර ක්‍රම සහ වළක්වා ගැනීම පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබන වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි එක් ශාඛාවකි
පිළිකා රෝග පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් ඇති වෛද්‍ය වරයෙකු පිළිකා රෝග විශේෂඥවරයෙක් නම් වේ
Oncology යන වදන ග්‍රීක භාෂාවෙන් ගෙඩියක් යන තේරුම ඇති onkos  සහ අධ්‍යයනය යන තේරුම ඇති  - ology යන වචන වලින් බිදි ආවකි
පිළිකා රෝග විශේෂඥයකු විසින් පිළිකා රෝගියෙකුට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී භෞත චිකිත්සකයින්, උපදේශකයින් සහ සායනික ජාන විද්‍යාව යන අංග වල උපකාර ලබාගනී
වෙනත් ආකාරයකින් පැවසුව හොත් පිළිකාරෝග පිළිබද විශේෂඥවරයෙකු‍ට රෝගියෙකුට ප්‍රතිකාර ලබාදීමේදි ව්‍යාදි වේදියෙකුගේ උපදෙස් ලබාගනිමින් අදාල පිළිකාවෙහි නියම ජීව විද්‍යාත්මක තත්වය පිළිබද අවබෝධයක් ලබාගත යුතුය
පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාවේදි
පිළිකා රෝග හදුනා ගැනීම
	ප්‍රතිකාර කිරීම (උදා - ශල්‍යකර්ම, රසායනික චිකිත්සාව, විකිරණ චිකිත්සා සහ අනෙකුත් ක්‍රම)
	සාර්ථක ප්‍රතිකාර ක්‍රම වලින් පසු පිළිකා‍ රෝගීන් පිළිබද සොයා බැලීම
පිළිකා රෝග මගින් අසාධ්‍යයට පත් වු රෝගින් හට සහනයක් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදීම
පිළිකා රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමේ දී ආචාර ධර්ම පිළිබද සැලකීමට ගැනීම
රෝග විමර්ශනය කිරීම
පිළිබද අවධානය යොමු කෙරේ
ජනගහනයක් තුළ හෝ
ප්‍රවේනි ගත උරුමයක් ඇති (පියයුරු පිළිකා) පිළිකාවන් සහිත රෝගීන්ගේ ඥාතීන්
ප්ලාස්ටික් සැත්කම් යනු පුද්ගලයෙකුගේ පෙනුම හෝ  දේහයේ ක්‍රියාකාරීත්වය වෙනස් කර ගැනීම සදහා විවිධ ශල්‍ය වෛද්‍ය හා ශල්‍ය වෛද්‍ය නොවන උපක්‍රම භාවිතා කරමින් සිදුකරන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ විශෙ‍්ෂ වූ අංගයකි
මේවා කෙනෙකුගේ රූප සෝබාව වර්ධනය කරගැනීමට හෝ යම් අවයවයක්  යතා තත්ත්වයට පත්කර ගැනීම සදහා සිදුකරගනු ලබන සැත්කමක් විය හැකිය
පෙනුම වර්ධනය කරගැනීම සදහා මෙම සැත්කම් සිදුකිරීමේදී බාහිර රූප සෞන්දර්යය කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු  කෙරේ
මේ නිසා ප්ලාස්ටික් සැත්කම් ඇතැම් අවස්ථාවලදී රූ වඩවන ශල්‍ය කර්මයක් යන වැරදි තේරුම් ඇතිව ව්‍යවහාර වේ
ඇතැම් අවස්ථා වලදී රුව වඩවන හා ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කරන අංග දෙකම ඉටු කරන සැත්කම්ද සිදු කෙරේ
ප්ලාස්ටික් යන වචනය ප්ලාස්ටිකොස් යන ග්‍රීක වදනින් බැදී එන්නකි
මෙය ‍ෙවනස් කිරීම හෝ හැඩ කිරීම යන අරුත් දේ
පොලිමර් ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් සෑදුනු  අප එදිනෙදා භාවිතා කරන ප්ලාස්ටික් සමග මෙහි කිසිදු සබදතාවයක් නොමැත
ප්ලාස්ටික් සැත්කම් සිදුකරන වෛද්‍යවරු සිරුරේ ඇට, කාටිලේජ, පේෂි, මේදය හා සමෙහි හැඩගැන්වීම් සහ වෙනස් කම් ඇති කරති
නිර්මාණාත්මක ප්ලාස්ටික් සැත්කම් 

මේවා පහත සඳහන් අවස්ථාවලදී සිරුරේ ක්රියාකාරීත්වයේ සිදුවන වෙනස්වීම් යථාතත්ත්වයට පත්කරගැනීම සඳහා සිදු කෙරේ
පිලිස්සීම
	මුහුණේ අස්ථි බිදීයාම වැනි අනතුරු නිසා වන තුවාල
	උපතේදී පිහිටන අසාමාන්‍යතා
	නොයෙක් රෝග හෝ ආසාදන නිසා වන වෙනස් වීම්
පියයුරු පිලිකා වලදී, හිසෙහි හා ගෙලෙහි ඇති වන පිලිකා හා බඩවැලෙහි වූ පිළිකා

ඉහත කී සැත්කම් සාමාන්‍ය යෙන් සිදු කරනු ලබන්නේ දේහයේ ක්‍රියාකාරීත්වය වර්ධනය  කිරීම සඳහා වුවද සාමාන්ය පෙනුම ආසන්න වශයෙන් හෝ ලබාදීම සඳහා ද ඒවා සිදුකෙරේ
මෙම සැකත්කම් සඳහා රක්ෂණාවරණයක් සිදුකරන අතර අදාල සැත්කමට අනුව එය විවිධ වේ
මෙලෙස බහුලව සිදු කරන ශල්‍ය කර්ම වන්නේ පියයුරු පිලිකා වලදී පියයුරු ඉවත කල පසු ඒවා නැවත පෙර පරිදිම යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සිදු කරන ශල්‍ය කර්ම , තල්ලෙහි හා තොල් වල ඇති වන විකෘත්ති තා, අධිකව පිලිස්සීම නිසා සිදුවන විකෘති, උපතින්ම බාහිර කන පිහිටා නොමැති රෝගීන්ට එය නැවත යථාතත්ත්වයට පත් කිරීම සහ හිසෙහි හා ගෙලෙහි සැත්කම් මගින් ඇති වන හිදස් පිරවීම සඳහා වන සැත්කම්ය
සිරුරේ කැළල වැසීම සදහා අදාල ස්ථානයේ පටක කොටස් නොමැති වූ විට ශල්‍ය වෛද්‍ය වරුන්  ක්ෂුද්‍ර සැත්කම් ක්‍රම භාවිතා කෙරේ
මෙහිදී සම පේශී, ඇට , මේද, සහිත වූ පටක කොටස් ඉවත් කොට ඒවා දේහයේ වෙනත් ස්ථානයක මිලිමීටර් 1 - 2 ප්‍රමාණයේ ධමනි ශිරා සහිත රුධිර සැපයුම සමග බද්ධ  කිරීම සිදුකෙරේ
මූලාශ්‍ර

සැත්කම්
ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව
ක්‍රීඩා කිරීමේදී හා ව්‍යායාම් කිරීමේදී අස්ථි හා මාංශපේෂීන් හි ඇතිවන ආබාධ වළක්වාගැනීම , හදුනාගැනීම හා ප්‍රතිකාර කිරීම සදහා වු විශේෂ වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයන් මේ නමින් හැදින්වේ
මෙම ක්‍රීඩා වෛද්‍ය කණ්ඩායමට අදාල ක්‍රීඩකයා හැරුණු විට කායික වෛද්‍යවරයෙක් , ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙක් , මලල ක්‍රීඩා පුහුණු කරුවන් හා අනෙකුත් පුහුණු කරුවන් , භෞත චිකිත්සකයින් හා වෙනත් පුද්ගලයින් අයත්වේ
ක්‍රීඩාවෙහි ඇති තරගකාරීත්වය නිසාම ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ප්රධාන අරමුණ වනනේ අදාල රෝගියා ඉක්මනින් සුවපත් කර ගැනීමයි
මෙමගින් මෙම ක්ෂේත්‍රයෙහි නව ක්‍රමෝපායන් හා අදහස් ඇතිවී තිබේ
ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව යන්න බොහෝ විට අර්ථ දක්වීම අපහසු වේ
එසේ වන්නේ එය සෞඛ්‍ය සේවකයින් , පර්යේෂකයින් සහ අධ්‍යාපනවේදීන් සහභාගීකරවා ගන්නා විවිධත්වයකින් යුක්ත වෙසෙසියාවක් බැවිනි
මෙමගින් ප්‍රතිකාර කිරිම සහ පුනරුත්ථාපනයට අමතරව වලක්වාගැනීම පිළිබදවද අවධානය යොමු කෙරේ
මෙහි පුළුල් පරාසයක් ඇතත් ක්‍රීඩා සම්බන්ධ‍ෙයන් ඇතිවන ආබාධ මාංශ පේශීවල හා අස්ථිවල හටගන්නා බැවින් එය විකලාංග වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේම අංගයක් ලෙස බොහෝ දෙනා සිතති
ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව මීට අමතරව තවත් බොහෝ පුළුල් පරාසයක විහිදී පවතී
ක්‍රීඩාවේදී ඇතිවන රෝගාබාධ හෝ අනතුරු පරිසරාත්මක ශාරීරික සහ මානසික යන හේතුන් නිසා ඇතිවිය හැකිවේ
ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව හෘද රෝග , ශ්වසන රෝග , චර්ම රෝග , අක්ෂි රෝග , පුනරුත්තාපනය හා විකලාංග වේදය , දන්ත වෛද්‍ය , භෞතවේදය , ජීව කාර්මික විද්‍යාව හා අනතුරු පිළිබදව අධ්‍යයනය කෙරෙන විශේෂඥ ක්ෂේත්‍රයකි
උදාහරණයක් ලෙසට පුහුණුවීම් සිදුකරන අවස්ථාවන්හිදී සිදුවන දේශගුණික විපර්යාස හා භූමි මට්ටමේ වෙනස්වීම් අදාල ක්‍රීඩකයාගේ දක්ෂතා අඩපණ වීමක් සිදුවිය හැකි අතර එය ජීවිතයටද තර්ජනයක් එල්ල කරයි
ක්‍රීඩිකාවන්ගේ මාස්ශුද්ධියේ වු අක්‍රමිකතා , අස්ථිවල ඝණත්වය හා සම්බන්ධ රෝග , ආහාර , වයස්ගතවීම හා ගැබිනි සමය ආශ්‍රිතව ඇතිවන අපහසුතා පිළිබදව ප්‍රතිකාර කිරීම සදහා පුළුල් පරාසයක් ඔස්සේ ව්‍යාප්ත වු දැනීමක් අවශ්‍ය වේ
අන්තරාසර්ග පද්ධතිය ආශ්‍රිත රෝග හා ක්‍රීඩකයන්ගේ අනෙකුත් රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමට වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සහ ක්‍රීඩාව සම්බන්ධ විශේෂඥ දැණුම අවශ්‍ය වේ
ක්‍රීඩාවේදී නොයෙකුත් ඖෂධ වර්ග භාවිතා කිරීම , මත් ද්‍රව්‍ය වර්ග භාවිතය පාලය කිරීම සහ ක්‍රීඩකයින්ගේ ලිංග නිර්ණය කිරීම සංකීර්ණ මානසික , නීතිමය හා සෞඛ්‍යමය ගැටළු පැනනංවයි. ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩා අවස්ථාවන්හිදී විදෙස් රටවල්හි අදාල දේශගුණයට ඔරොත්තු දෙන පරිදි ක්‍රිඩකයින්ගේ සෞඛ්‍ය තත්වය සමතුලිතව පවත්වා ගැනීම තවත් ගැටළුවකි
මෙමගින් නව ක්ෂේත්‍රයන්හි අධ්‍යයනයන් හා වඩාත් ව්‍යාප්ත වු සායනික හා මුලික විද්‍යාවන් ආශ්‍රිත සමීක්ෂණයන් වැඩි දියුණු වී ඇත
ප්ලාස්ටික් සැත්කම් බුද්ධ වර්ෂ 700 තරම් දිගු ඉතිහාසයකට දිවෙයි
අතීත ඉන්දියාවෙහි බුද්ධ වර්ෂ 8 වන සියවසේ මුල් යුගයේ විසූ සුශ්‍රැත නම් වෛද්‍යවරයා හට හම බද්ධ කිරීමේ සැත්කම් සිදු කිරීම‍ට හැකියාව කිබූ බවට වාර්තා ඇත
සුශ්‍රැත සම්හිතයෙහි ඔහු විසින් සිදු කරන ලද නාසයෙහි සහ කනෙහි සැත්කම් පිළිබදව විග්‍රහ කෙරේ
18 වන ශත වර්ෂයේ අග භාගය වන තෙක්ම ඉන්දියාවෙහි පැවති ප්ලාස්ටික් සැත්කම් පිළිබදව වූ දැනුම ගැන Gentleman’s Magazine නම් කෘතියෙහි සදහන් වේ
බුද්ධ වර්ෂ පළවන සියවසෙහි මුල භාගයෙහි විසු රෝමාණුවන් හට විනාශ වූ කණක් බද්ධ කිරීම වැනි සරළ ක්‍රමෝපායන් සිදු කිරීමට හැකියාව තිබූ බවට සාක්ෂි ඇත
1465 දී රචිත ග්‍රන්ථ වලට අනුව අධෝව්‍යපනිය පිළිබදව (Hypospadias) වර්ගීකරණයක් විස්තරාත්මකව සදහන් කර ඇත
මෙහිදී බාහිර මුත්‍ර විවරය පිහිටීම පිළිබදව විස්තරාත්මක විග්‍රහයක් ලබාදී ඇත
තවද උභයාර්ථ ලිගේන්ද්‍රිය පිළිබදව වර්ගීකරණය හා විස්තර කිරීමක් කර ඇත
පහලොස් වන ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ දී යුරෝපයෙහි Heinrich Von Pfolspeundt  විසින් සුනඛයන් විසින් කා දමා විනාශ කරනු ලැබූ නාසයක් නැවත පුනරුත්ථාපනය කිරීම පිළිබදව විග්‍රහ කර ඇත
මෙය සිදු කිරීම අතෙහි පිටුපසෙහි ඇති සම කොටසක් ඉවත් කර එය අදාල ස්ථානයට බද්ධ කිරීම මගින් කෙරේ
නමුත් හිසෙහි හෝ මුහුණෙහි සිදු කරන සැත්කම් සදහා ඇති අවධානම හේතු කොට ගෙන 19 වන සහ 20 වන ශත වර්ෂයන් වන තෙක්ම ඒවා බහුලව  සිදු නොවුනි
නිර්වින්දන ක්‍රම පිළිබදව සොයාගැනීම් ඇති වීමට ප්‍රථම සිදු කරන ලද සියලුම සැත්කම්වල දී රෝගියාට අතිශය වේදනාකාරී තත්වයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වුණි
සැත්කම් නිසා ඇතිවන බැක්ටීරියා ආසාදන ප්‍රමාණය විෂබීජහරණ ක්‍රම හා ජීවානුහරණ ක්‍රම හදුන්වාදීමත් සමගම කැපී පෙනෙන ලෙස පහත වැටුණි
තවද පෙනිසිලින් සහ සල්ෆර් අන්තර්ගත ප්‍රතිජීවක ඖෂධ හදුන්වාදීමත් සමගම ඉහතකී ආසාදනයන් වළක්වා ගැනීමට හැකියාවන් ලැබුණි
1791 දී Chopart විසින් බෙල්ලෙන් ලබා ගන්නා ලද පටක කොටසක් භාවිතා කර තොලෙහි සැත්කමක් සිදු කරන ලදී
1814 දී Joseph Carpue විසින් රසදිය මගින් සිදු කරන ලද ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් හේතුවෙන් සිය නාසය අහිමි වූ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා සේවකයෙකු හට සැත්කමක් සාර්ථක ලෙස සිදුකරන ලදී
කාල්ෆර්ඩිනන්ඩ් නම් ජර්මානු ජාතික ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු විසින් 1818 දී ඔහු විසින් නාසයෙහි සිදු කරනු ලැබූ සැත්කම් පිළිබදව ග්‍රන්ථයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
ඔහු විසින් මුල් යුගවල දී සිදු කරන ලද සැත්කම් ක්‍රමයට වඩා නිදහස් සම බද්ධ කිරීමේ ක්‍රමයක් උපයෝගී කර ගනිමින් නව ඉතාලි ක්‍රමයක් භාවිතා කරන ලදී
1845 දී Johann Friedrich Dieffenbach විසින් නාසයේ සිදු කරන සැත්කම් පිළිබදව විස්තරාත්මක විග්‍රහයක් රචනා කරන ලදී
මෙය Operative Chirurgie ලෙස නම් කරන ලද අතර පුනුරුත්ථාපනයට පත් කරන ලද නාසයක් නැවත සැත්කමකට භාජනය කිරීම මගින් එහි පෙනුම වැඩි දියුණු කර ගත හැකි අන්දම විස්තර කරන ලදී
ඇමරිකානු උගුර ,කන , නාසය පිළිබද විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු වූ ජෝන් රෝ විසින් තරුණ කාන්තාවකගේ නාසයෙහි වූ ගැටිත්තක් සැත්කමක් මගින් ඉවත් කර යථා තත්වයට පත් කරන ලදී
1892 දී Robert Weir විසින් ගිලුණු නාසයක සිදු කරන ලද බද්ධ කිරීමේ සැත්කමක් අසාර්ථක වුණි
1896 දී ජර්මානු ජාතික මුත්‍රා රෝග පිළිබද විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු වූ  James Israel හා 1889 දී ඇමරිකානු ජාතික  George Monks  විසින් නාසයෙහි වූ ආබාධයක් සදහා සාර්ථකව අස්ථි බද්ධ කිරීමක් මගින් සැත්කමක් සිදුකරන ලදී
1898 දී ජර්මානු ජාතික විකලාංග ‍ශල්‍ය වෛද්‍යවරයකු වන Jacques Joseph  විසින් ප්ලාස්ටික් සැත්කම් පිළිබදව මුල්ම සදහන් කිරරීමක් සිදුකරන ලදී
1928 දී ඔහු විසින් Nasenplastik und Sonstige Gesichtsplastik ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මුල්ම ප්ලාස්ටික් ශල්‍ය වෛද්‍යවරයා වූයේ වෛද්‍ය John Peter Mettauer  ය
1827 දී විදලිත තල්ල (Cleft Palate)  සහිත රෝගියකු හට ඔහු විසින් නිර්මාණය කරගන්නා ලද උපකරණ භාවිතා කරමින් මුල්වරට සැත්කමක් සිදු කරන ලදී
නවසීලන්ත ජාතික උගුර ,කන , නාසය පිළබද විශේෂඥවරයකු වූ සර් හැරල්ඩ් ගිලීස් විසින් පළමු වන ලෝක යුද්ධයේ දී මුහුණෙහි තුවාල නිසා විකෘතිතා ඇතිවූ රෝගීන්හට නුතන ප්ලාස්ටික් සැත්කම් ක්‍රම සිදු කරන ලදී
ඔහු විසින් කරන ලද වැඩ කටයුතු ඔහුගේ ආදි ශිෂ්‍යයකු වූ Archibald McIndoe විසින් දෙවන ලෝක යුධ සමයේ දී වඩා ව්‍යාප්ත කරන ලදී
ඔහු  RAF ගුවන් සේවකයන් දරුණු ලෙස පිලිස්සුම් තුවාල ඇති අවස්ථාවන්හි දී ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදුන් පුද්ගලයන් අතරින් ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගනී
Archibald McIndoe විසින් සිදු කරන ලද පර්යේෂණාත්මක ප්‍රතිකාර ක්‍රම පසුකාලීනව Guinea Pig Club ඇති වීම සදහා හේතු වුණි
20 වන ශතවර්ෂයේ දී ප්ලාස්ටික් සැත්කම් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඉමහත් වූ විශේෂ  ඥාණයක් ලබා ගති
වෛද්‍ය Vilray Blair යනු මෙම ක්ෂේත්‍රයෙහි එක් නිර්මාතෘවරයකු වන අතර ඔහු සෙන්ලුවිස් මිසූරි හි වොෂින්ටන් සරසවියෙහි  ප්ලාස්ටික් සහ ප්‍රතිසංස්කරණ සැත්කම් පිළිබදව ප්‍රධානියා විය
ඔහු විසින් පළමුවන ලෝක යුද්ධයේ දී සංකීර්ණ වශයෙන් මුඛය හා හණු ප්‍රදේශයෙහි තුවාල ඇතිවූ සෙබලුන්හට ප්‍රතිකාර කරන ලද අතර ඔහු විසින් රචිත ‘ මුහුණ ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ ශල්‍ය විද්‍යාව’ ප්‍රකාශනය මගින් එම ‍ක්ෂේත්‍රයෙහි විශේෂඥ දැනුම ලබාගත හැකිය
ඔහු දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළබදව දැණුමක් නොමැතිව ඇමරිකානු මුඛ සහ ප්ලාස්ටික් සැත්කම් සංගමයට තේරී පත් වූ මුල්ම ශල්‍ය වෛද්‍යවරයා වන අතර ඔහු විසින් පසු කාලීනව ප්ලාස්ටික් සැත්කම් ක්ෂේත්‍රයෙහි ප්‍රමුඛයන් වූ ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් සදහා දැනුම ලබා දී ඇත
org/wiki/Plastic_surgery#History
ව්‍යායාම භෞතවේදය යනු ව්‍යායාම කිරීමේ දී මිනිස් සිරුරේ ක්‍රියාකාරීත්වය හා සැකැස්වීම වෙනස්වන අන්දම පිළිබදව සිදුකරන අධ්‍යයනයකි
මේ සදහා ව්‍යායාමයේ දී සිරුරේ ඇතිවන ප්‍රතිචාර පිළිබද ව පුළුල් දැනීමක් හා සැලකිය යුතු මට්ටමක අධ්‍යයනය කිරීමත් අත්යාවශ්‍ය වේ
ව්‍යායාම භෞතවේදීන් ද අධ්‍යයනය කෙරෙනුයේ මිනිස් ශක්ති පරිවහනය , ශක්තිය වැයවීම , ශක්ති ජනනය කිරීමේ හැකියාව , ස්නායු පද්ධතිය , ශ්වසන පද්ධතිය , රුධිර  සංසරණය , අස්ථි හා මාංශ පේශී , අන්තරා සර්ග පද්ධතිය , රෝග ඇතිවීම පාලනය කිරීම , පුහුණු විමේ ක්‍රම අවට පරිසරයේ බලපෑම සහ ශක්ති ජනක ක්‍රම ආදිය ගැනයි
ව්‍යායාම භෞත ‍වේදය විවිධ රසායනික ක්ෂේත්‍රවල විශේෂණය වී ඇත
ඒවා නම් හෘද පුනරුත්තා පනය , සමීක්ෂණ මත පදනම් වූ ව්‍යායාම භෞතවේදය (උදා - උණුසුම දරා ගැනීමේ ක්‍රියාකාරකම් , භූමියෙහි උස වෙනස්වීම අනුව ක්‍රියාකාරකම්වල වෙනස්වීම , ද්‍රව තුලිතතාව , සෛල තුළ ලැක්ටේට් යාන්ත්‍රණය , චාලක ක්‍රියා , සහ පේශී තන්තුවල ඇදීමේ හැකියාව) සහ රෝග හා ආබාධ වළක්වා ගැනීම සදහා ශාරීරික සුවතාවය වර්ධනය කරගැනීමේ වැඩසටහන් ආදියයි
ඕස්ට්‍රේලි‍යාවේ ව්‍යායාම භෞතවේදය 

ව්‍යායාම භෞතවේදියෙකු යනු ශාරීරික සුවතාවය පිළිබදව වූ ක්ෂේත්‍රයන්හි ව්‍යායාම , පුනරුත්ථා පන සෞඛ්‍ය හා ශාරීරික යෝග්‍යතාව පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් ඇති වෘත්තිකයෙකි
ශාරීරික සුවතාවය හා පුනරුත්තාපනය පිළිබදව ඇති දැනුම් සම්භාරය ඉහළ යත්ම එහි විවිධ ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ විශේෂඥයින්ගේ නැගී ඒම කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත
ව්‍යායාම භෞතවේදියෙකු මගින් වෘත්තිමය සේවාවන් විවිධ ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ සැපයේ
ඒවානම් චිකිත්සක් හා පුනරුත්ථා පන ක්‍රමයක් ලෙසට ව්‍යායාම යොදා ගැනීම , රෝග වළක්වා ගැනීම සහ ස්වාධීනව හොදින් ක්‍රියාකාරී වීම සදහා යන ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේය
ව්‍යායාම
ශ්‍රී ලංකාව සතුව එයටම ආවේණික වු සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය ක්‍රමයක් ඇත
මෙම ක්‍රමය සියවස් ගණනාවක සිට දිවයින තුළ පුරුදු පුහුණු කොට ඇත
වඩාත් වැදග් වන්නේ දේශීය චිකිත්සා හෙවත් සිංහල වෙදකම යනුවෙන් හැදින්වෙන ලංකා‍වට පමණක් ‍ආවේණික වු දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමයයි
ඉතිහාසය  

වසර තුනදාහක කාලයක් පුරා පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පැවත එන වට්ටෝරු ක්‍රම පදාක කර ගැනීමෙන් ශ්‍රී ලංකා‍ව තුළ එය ආවේණික වු දේශීය ආයුර්වේද පද්ධතියක් ගොඩ නැංවී ඇත
වෛද්‍යවරුන් වශ යෙන් ප්‍රචලිත ව සිටි පුරාණ රජවරුද ආයුර්වේදයේ ජීවනය සහ දීර්ඝ කාලීන පැවැත්ම තහවුරු කිරීම සදහා කැපී පෙනෙන ප්‍රයත්නයක් ගත්හ
ව. 398 දී විසු බුද්ධදාස රජතුමා ආයුර්වේදයෙහි ලා බොහෝ බලපෑමක් ඇතිකළ වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස සදහන් කළ හැකිය
'සාරාර්ථ සංග්රහය' නමින් එතුමා විසින් රචනා කළ සවිස්තරාත්මක ලේඛනය අද දින පවා ශ්‍රී ලාංකික වෛද්‍යවරු පරිහරණය කරති
පුරාණ සෙල්ලිපි මගින්ද ආදි ශ්‍රී ලංකාව තුළ ශතවර්ෂ ගණනාවක් මුළුල්ලේ සංවිධානාත්මක වෛද්‍ය සේවාවක් පැවති බවට සාක්ෂි ඇත
ලෝකයේ ප්‍රථමවරට රෝගීන් වෙනුවෙනුම කැපවුණු ආරෝග්‍යශාලා පද්ධතියක් පිහිටුවන ලද්දේ ශ්‍රී ලංකාවේ බවට වාර්තා වීඇත
මිහින්තලා  කදු මුහදුනේ ලොව ප්‍රථම ආරෝග්‍ය ශාලාව පැවති බවට විශ්වාස කරන ගොඩනැගිල්ලක නටඹුන් ඇත
මෙම නටඹුන් කෙරෙහි ආකර්ශනය වන විදේශිකයෝද ‍ඒවායේ ශ්‍රී විභූතිය දැක මවිත වෙති
එකළ පැවති රෝග සුව කිරීම සහ රෝගීන්ට ලබා දුන් සත්කාර පිළිබද සංකේතාත්මක හැගීමක් මෙම ස්ථාන වලට ගිය අපට දැනේ
දුරාතීතයේදී ආයුර්වේද වෛද්‍යවරු සමාජ  අනුක්‍රමාධිපත්‍යයෙහි උතුම් ස්ථානයක් හිමි කර ගත්තේ ඔවුන්ට රාජකීය අනුග්‍රහය හා උපකාරය ලැබීම හේතුකොටගෙනය
'ඔබට රජෙකු වීමට නොහැකි නම් වෙදෙකු වන්න' යනු මේ හේතුවෙන් ගොඩ නැගුණු ප්‍රසිද්ධ කියමනකි
බුද්ධාගමෙහි ආගමනයක් සමග ආයුර්වේදය සහ රාජකීයයන් අතර පැවති අන්තර් සම්බන්ධතාවය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය කෙරෙහි ද බලපෑම් ඇති කොට ඇත
ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයෙහි ඉලක්ක

	රෝග වලක්වා ගැනීම
	රෝග වලට ප්‍රතිකාර කිරීම හා සුව කිරීම 

මෙම ඉලක්ක මගින් තුන් වැදෑරුම්  ආකාරයකට සෞඛ්‍යය වර්ධනය කර ගැනීමට බලාපොරොත්තු වෙයි
මානසික
	ශාරීරික
	අධ්‍යාත්මික

කුමාර තන්ත්‍රය

ආශ්‍රිත 
 සිංහල අත් බෙහෙත්
 ආයුර්වේදය
රෝග ලක්ෂණ බොහොමයක් දක්නට ලැබෙන්නේ  දකුණු ජගන ලේනයේය
(Right iliac fossa) උදර කුහරයේ බිත්තිය ස්පර්ශ කිරීම ඉතා කුඩා පීඩනය කිරීමකට වුවද සංවේදී වේ
තවද, උදර කුහරයේ බිත්තිය මත පීඩනයක් යොදා අත ඉවතට ගැනීමේදී අධික වේදනාවක් ඇති වේ
උණ්ඩුකපුච්ඡය මහාඅන්ත්‍රයට පිටුපසින් පිහිටි අවස්ථා වලදී උදරකුහරයේ දකුණු පස පහළ කොටසෙහි ඉහත සදහන් කල පරිදි පීඩනයක් යෙදුව ද වේදනාවක් ඇති නොවනුයේ වාතය පිරී විස්තාරණය වී ඇති මහාඅන්ත්‍රයේ කොටස මගින් යොදනු ලබන පීඩනය ආසාදනය වූ උණ්ඩුකපුච්ඡය මත ක්‍රියාත්මක වීම වළක්වාලීම හේතුවෙනි
තවද,උණ්ඩුකපුච්ඡය ශ්‍රෝණිමේඛලාව තුළ පිහිටා ඇති අවස්ථා වලදී ද වේදනාවක් ඇති ‍ෙනාවේ
මෙහි දී  ගුදමාර්ගය තුළට ඇගිල්ලදමා පරීක්ෂා කිරීමේදී ගුදමාර්ගය සහ මුත්‍රාශය අතර ඇති කොටසෙහි වේදනාවක් ඇතිවේ
කහින විට McBurney’s Point  නම් උදරකුහරය මත ඇති ස්ථානයෙහි වේදනාවක් ඇති වීම උණ්ඩුකපුච්ඡය ආසාදනය වී ඇති අවස්ථාවන් වලදී ඒ බව දැන ගැනීමට ඇති පහසුම සහ වේදනාව අවම මාර්ගයයි
උදර කුහරය ස්පර්ශ කිරීමේදී රෝගියා උදර කුහරයේ බිත්තිය තද කිරීමකට ලක් කරමින් වේදනාවට පත්වන්නේ නම් එය පරිතාන ප්‍රදාහය ඇති බවට තද බල සාක්ෂියකි
එවිට වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි  සැත්කමක් මාර්ගයෙන් උණ්ඩුකපුච්ඡය ඉවත් කළ යුතුය
අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ වනුයේ
Rovsing’s ලක්ෂණය  

මෙහිදී වම් ජගන ලේනය (Left iliac fossa)  මත තද පීඩනයක් යෙ‍දීම මගින් දකුණු ජගන ලේනයෙහි  හි වේදනාවක් ඇති වේ
මෙය සොයාගනු ලැබුයේ Niels Thorkild Rovsing විසිනි
මෙම ලක්ෂණය උණ්ඩුකපුච්ඡ ප්‍රදාහය හදුනාගැනීමට භාවිතා කෙරේ
අවරෝහණ මහාන්ත්‍රිකය මත යොදන පීඩනයක් මගින් උදරකුහරයේ දකුණු පස පහළ කොටසෙහි වේදනාවක් ඇති වේ
Psoas ලක්ෂණය 

ඇතැම් අවස්ථා වලදී ආසාදිත උණ්ඩුකපුච්ඡය උදරකුහරයෙහි Psoas නම් පේෂිය මත පිහිටන අතර මෙහිදී රෝගියා දකුණු කකුල උකුල් ඇටය ලගින් නැවී සිටින අන්දමට පිහිටුවා ගැනීමෙන් වේදනාව අවමකර ගනී
Obturator ලක්ෂණය 

මෙ‍හිදී ආසාදිත උණ්ඩුකපුච්ඡය Obturator internus නම් පේශිය සමග ස්පර්ශව පවතී
උකුල් ඇටය ලගින් පාදය නැවීමෙන් සහ ඇතුළතට කරකැවීමෙන් එම පේශි සංකෝචනය වේ
මෙමගින් අධශ්ඡඨරය (Hypogastriem) පෙදෙසෙහි වේදනාවක් ඇති වේ
org/wiki/Appendicitis#Signs
ටයිපොයිඩ් උණ හෙවත් උණ සන්නිපාතය ඇති වනුයේ Salmonella enterica serovar Typhi නම් බැක්ටීරියාව මගිනි
මෙය ලොව පුරා බහුලව ඇති අතර රෝගය ව්‍යාප්ත වන්නේ ආසාදිත රෝගියෙකුගේ මළද්‍රව්‍ය මගින් අපවිත්‍රවු ආහාර හෝ ජලය පරිභෝජනයට ගැනීමෙනි
මෙලෙස  ශරීර ගත වන බැක්ටීරියාවන් රුධිරය තුල ගුණනය වී ආහාර ජීරණ පද්ධතිය තුලට අවශෝෂණය වීමෙන් පසුව මළ පහ සමග පිටතට බැහැර කෙරේ
මෙම ජීවි විශේෂය ග්‍රෑම් වර්ණකයෙන් වර්ණ නොගැන්වෙන කුඩා දන්ඩක හැඩ ඇති බැක්ටිරීයාවක් වන අතර එහි ඇති කෂිකාව මගින් චලනය සිදු කර ගනී
මේ බැක්ටිරීයාව 370 C වු උෂ්ණත්වයෙහි හොදින් වර්ධනය වේ
(සාමාන්‍ය මිනිස් දේහ උෂ්ණත්වය)

රෝග වලක්වා ගැනීම 
නිවැරදි සනිපාරක්ෂක ක්‍රම සහ සෞඛ්‍යාරක්ෂිත ක්‍රම අනුගමනය කිරීම මගින් ටයිපොයිඩ් උණ වලක්වාගත හැකිය
ටයිපොයිඩ් උණ සතුන්ට ඇති නොවන අතර එමනිසා රෝගය ව්‍යාප්ත වනුයේ එක් මිනිසකු‍ෙගන් තවත් මිනිසකුට පමණි
මිනිසුන්ගේ මල පහ සහ මුත්‍රා පරිභෝජනය කරනු ලබන ආහාර සහ පානීය ජලය සමග ස්පර්ශ වීමට හැකියාව ඇති වටපිටාවක් පමණක් ටයපොයිඩ් උණ ව්‍යාප්ත වේ
එම නිසා සුපරික්ෂාකාරීව ආහාර පිලියෙල කිරීම සහ එයට පෙර දෑත් හොදින් සොදා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය මගින් ටයිපොයිඩ් උණ වළක්වා ගැනීම සදහා එන්නත් වර්ග දෙකක් මේවන විට සොයා ගෙන ඇත
මේවා නම් ජීවි මුඛ එන්නතක් වන Ty21a සහ එන්නත් ගත කරනු ලබන VI පොලිසැකරැයිඩ එන්නතක්ය
මෙම වර්ග දෙකෙන්ම 50% සිට 80% දක්වා ආරක්ෂාවක් ලබාදෙන අතර ටයිපොයිඩ් උණ බහුලවම ඇති ප්‍රදේශ වලට යන සංචාරකයින්ට එය ලබාදෙනු ලැබේ
අජීවි සම්පුර්ණ බැක්ටීරියා සෛලය මගින් නිෂ්පාදනය කරන ලද පැරණි එන්නතක්ද ඇති අතර එය ඉහතින් සදහන් කරන ලද අළුත් එන්නත් වර්ග දෙක නොමැති රටවල් සදහා ලබාදේ
නමුත් මෙම එන්නතින් ඇති අතුරු විපාක ඉතා ඉහල බැවින් (එන්නත් ගතකරනු ලබන ස්ථානයෙහි වේදනාව සහ ආසාදනය වීම) මෙම එන්නත තවදුරටත් නිර්දේෂ නොකෙරේ
‍

රෝග ව්‍යාප්තිය 

මළපහ ද්‍රව්‍ය මත ලැගුම් ගන්නා පියාඹන කෘමීන් මගින් දුර්වල සනීපාරක්ෂක සහ සෞඛ්‍ය ක්‍රමයක් ඇති වටපිටාවක අදාල බැක්ටීරියාව ව්‍යාප්ත විය හැකිය
වැසිකිලි ගිය පසු හොදින් අත්සේදීම සහ ආහාර ද්‍රව්‍ය ඇල්ලීමට ප්‍රථමයෙන් ද අත් සොදා ගැනීම පිලිබදව පොදු ජනතාව දැනුවත් කිරීම සහ උනන්දු කිරීම මගින් රෝගය තවදුරටත් ව්‍යාප්ත වීම පාලනය කල හැකිය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ රෝග පාලන මධ්‍යස්ථානය මගින් හෙලි කර ඇති දත්ත වලට අනුව පානීය ජලය ක්ලෝරීන් කරණය කිරීම මගින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුල ටයිපොයිඩ් උණ පැතිරීම කැපීපෙනෙන ලෙස අඩුවී ඇත
ආසාදිත පුද්ගලයෙක් රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වා අදාල බැක්ටිරීයාව සිරුර තුල රැගෙන යන පුද්ගලයෙකු විය හැකිය
නමුත් ඔහුට අනෙකුත් පුද්ගලයින් ආසාදනය කිරීමේ හැකියාව ඇත
රෝග පාලන මධ්‍යස්ථානයට අනුව ටයිපොයිඩ් උණ ඇති රෝගීන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 5% ප්‍රමාණයක් රෝගය සුවවීමෙන් පසුව වුවද රෝග කාරක බැක්ටිරීයාව සිරුර තුල රැගෙන යයි
ලෝක ප්‍රසිද්ධව ඇති මෙලෙස රෝග ලක්ෂණ නොමැතිව අදාල බැක්ටීරීයාව රැගෙන යන පුද්ගලයකුවන්නේ ටයිපොයිඩ් මේරීය
ඇය ඇයගේ ජීවිත කාලය තුල පුද්ගලයින් 47 දෙනෙකුට රෝගය ඇති කල අතර ආසාදිත රෝගීන් තිදෙනෙකුට මරු කැදවු තරුණ කෝකියෙකි
සම්පුර්ණ වශයෙන් හොද සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක් ඇති පුද්ගලයෙක් මගින් වසංගත රෝග තත්ත්වයක් ඇති  කල මුල්ම අවස්ථාව ලෙස මෙය හැදින්වේ
රෝග
වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී පාචනය යනු, නිරතුරුවරම තරලමය ආකාරයට මළපහ පිටවීමයි
පාචනය බොහෝ පුද්ගලයන් තුළ අප්‍රසන්න හැගීමක් ඇති කළ ද සාමාන්‍යය සහ දරුනු තත්ත්වයේ පාචනයන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ළදරු මරණ ඇති වීම කෙරෙහි ප්‍රධාන බලපෑමක් ඇති කරයි
ලොව පුරා පාචනය ප්‍රධාන වශයෙන් ඇති වන්නේ ‘ආන්ත්‍රික ප්‍රදාහය‘ හේතුවෙනි
ඇතිවීමට හේතු

පාචනය බොහෝ විට ඇති වනුයේ වෛරස ආසාදනය, පරපෝෂිතයන් හෝ බැක්ටීරියා ධූලක මගිනි
සෞඛ්‍ය ආරක්ෂිත ජීවන තත්ත්වයක් සහිත ප්‍රමාණවත් පරිදි ආහාර සහ පිරිසිදු ජලය ඇති නිරෝගී පුද්ගලයෙකු වෛරස ආසාදනයක් මගින් දින කිහිපයක් තුළ යථා තත්ත්වයට පත්වේ
කෙසේ වුවද රෝගි සහ මන්ද පෝෂණයට ලක් වූ පුද්ගලයින්ට  පාචනය ඇති වූ කල්හි ඔවුන් අධිකව විජලනයට පත් වන අතර නිසි ප්‍රතිකාර නොලැබුණ හොත් එය ඔවුන්ගේ ජීවිත අවධානමට ලක් කරයි
පාචනය ඇතැම් අවස්ථා වලදී අතීසාරය, Montezuma’s Revenge, කොළරාව සහ බැක්ටීරියානු ආහාර විෂවීම   යන බැරෑරුම් රෝග තත්ත්වයන්හි ලක්ෂණයක් වන අතර ඇතැම් විට එය Crohn’s disease හෝ බිම්මල් විෂවීම යන රෝග තත්ත්වයන් ඇති බව පෙන්නුම් කරයි
උණ්ඩුකපුච්ඡ ප්‍රදාහය ඇති රෝගීන්ට සාමාන්‍යයෙන් පාචනය ඇති නොවුනද උණ්ඩුකපුච්ඡය පුපුරා ගොස් ඇති අවස්ථාවලදී පාචනය ඇති වේ
ලැක්ටෝස් නම් සීනි වර්ගය ජීර්ණය කළ නොහැකි රෝගීන්ට කිරි ආහාර ගැනීමේදී පාචනය ඇති වේ
පාචනය ඇති අවස්ථාවන්හිදි දේහයෙන් ඉවත් වන තරල ප්‍රමාණය නැවත යතා තත්ත්වයට  පත් කරගැනීම සදහා ප්‍රමාණවත් පරිදි පානීය ද්‍රව්‍ය ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ
මෙලෙස ගන්නා පානීය ද්‍රව්‍යයන් පෝෂක ද්‍රව්‍ය ලවණ සහ ලුණු අන්තර්ගත වන පරිදි ගැනීම වඩාත් උචිත වේ
බොහෝ පුද්ගලයන් හට මීට වඩා ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම අනවශ්‍ය වේ
පහත දැක්වෙන අවස්ථා වලදී පාචනය ඇති වන විට වෛද්‍ය උපසදස් ලබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ
ළදරුවන්ට පාචනය ඇති වන අවස්ථා
	කුඩා ළමුන් හට මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් හෝ දරුණු ලෙස පාචනය ඇති වන අවස්ථා
	පාචනය සමග රුධිරය පිටවන අවස්ථා
	දින දෙකකට වඩා පාචනය පවතින අවස්ථා
	උදරයෙහි වේදනාව, උණ සහ බර අඩු වීම වැනි රෝග ලක්ෂණ ඇති වන අවස්ථා
	සංචාරකයින් හට පාචනය ඇති වන අවස්ථා (මෙ‍හිදී බොහෝ විට පාචනය ඇති වනුවය් පරපෝෂීන් මගිනි
)
	ආහාර ද්‍රව්‍ය අලෙවි කරන්නන් හට පාචනය ඇති වන අවස්ථා (මොවුන් අන්අයටද පාචනය ඇති කිරීමට වැඩි සම්භාවිතාවක් ඇත)
	රෝහල් දිවා සුරකුම් මධ්‍යස්ථාන වැඩිහිටි සුරකුම් මධ්‍යස්ථාන වැනි ආයතන වල පාචනය ඇති වන අවස්ථා

කුඩා ළමයින්ගේ පාචන රෝග නිර්ණය කිරීමට දර්ශකයක් භාවිතා කිරීම
මූලාශ්‍ර

රෝග
පාචනයේ වර්ග 4 කි
ස්‍රාවීය පාචනය , ආස්‍රැති පාචනය, ආහාර මාර්ගයේ චලනයන් හා සම්බන්ධ පාචනය සහ ආසාදිත පාචනය
ස්‍රාවීය පාචනය 

ස්‍රාවීය පාචනය යනු ආහාර මාර්ගයේ සක්‍රීයව සිදුවන ස්‍රාවයන්ගේ වැඩිවීමක් හෝ අවශෝෂණය අඩුවීමක් නිසා හටගන්නකි
මෙහිදී ආහාර මාර්ගය ආකෘතියේ  සුළු වෙනස්වීමක් ඇති අතර බොහෝ අවස්ථා වලදී ආකෘතිය සාමාන්‍ය මට්ටමින් පවතී
මේ ආකාරයේ පාචනය ඇති වීමට ප්‍රධානතම හේතුව වන්නේ ක්ලෝරයිඩ් අයන වැනි ඇනායන ශ්‍රාවය වේගවත් කරන කොළරා ධූරක මගින් ඇති කරන පාචනයයි
මෙහිදී ආන්ත්‍රික කුහරය තුළ ආරෝපිත අයන වල සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීම සදහා සෝඩියම් අයන ජලය සමග පිටතට ගමන් කරයි
ආස්‍රැති පාචනය  

ආස්‍රැති පාචනය ඇතිවන්නේ අන්ත්‍රය තුළ ආස්‍රැතික ද්‍රව්‍යයන්ගේ ප්‍රමාණය ඉහළ ගිය විට අන්ත්‍රය තුළින් අධිකව ජලය ඉවත්වන බැවිනි
මෙය ආහාර ජීරණයෙහි අක්‍රමිකතාවය නිසා ඇති විය හැකිය
උදා - අග්න්‍යාසයෙහි රෝග, සිලියැක් රෝගය
මෙහිදී ආහාර මාර්ගයේ කුහරය තුළ ඉතිරිවන පෝෂක පදාර්ථ වෙතට සිරුර තුළින් ජලය අවශෝෂණය කොට පාචනය ලෙස සිරුරෙන් ඉවත් කරයි
ආහාර මාර්ගයේ චලනයන් හා සම්බන්ධ පාචනය 

මෙය ඇති වන්නේ ආහාර ජීරණ පද්ධතියෙහි චලනයන් අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ ගිය විටයි
මෙලෙස ආහාර ද්‍රව්‍ය ඉතා වේගයෙන් ගමන් කරන විට ප්‍රමාණවත් පරිදි පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය සහ ජලය අවශෝෂණය කිරීමට කාලයක් නොලැබේ
මේ නිසා වැඩි ජල ප්‍රමාණයකින් යුක්තව මළ ද්‍රව්‍ය පාචනය ලෙස බැහැර කෙරේ
වේගස් ස්නායුව ශල්‍ය කර්මයක් මගින් ඉවත් කිරීමේදී, දියවැඩියාව නිසා ස්නායු දුර්වල වීමේ දී සහ මාස්ශුද්ධිය ඇතිවීමේ දී වන සංකූලතාවයක් ලෙසට ඉහත කී පාචනය ඇතිවිය හැකිය
ආසාදිත පාචනය 

ආසාදිත පාචනය ඇති වන්නේ ආහාර මාර්ගයේ ශ්ලේෂ්මල පටක හෝ අංගුලිකා වලට හානිවීමක් සිදුවීමේදීය
මෙමගින් ප්‍රෝටීන වලින්  අනුන තරලයක් අක්‍රීයව බැහැර කෙරෙන අතර මෙලෙස හානිවන තරලයන් නැවත සිරුරට අවශෝෂණය කරගැනීමේ හැකියාව අවම වේ
ඉහත සදහන් කළ පාචන වර්ග තුනෙහිම ලක්ෂණ මෙම වර්ගයේ පාචනයට ඇත
බැක්ටීරියා ,වෛරස , පරපෝෂි ආසාදන සහ ආහාර මාර්ගයෙහි ආසාදනයන් ඇති කරන ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතියේ ගැටළු නිසාද ආසාදිත පාචනය ඇති වේ
අධික ලෙස මුත්‍රා  පිටවීම, දැඩිලෙස තිබහ ඇතිවීම සහ ආහාර රුචිය වැඩිවීම යනු දියවැඩියාවේ ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ තුනයි
මෙමගින් නිතර නිතර මුත්‍රා පිටවීම නිසා වරින්වර ජලය පානයට ගැනීම අවශ්‍ය වීම සහ කුසගින්න ඉහළයාමක් සිදුවෙයි
පළමු වන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති විශේෂයෙන් කුඩා ළමුන්ට ඉහත කී රෝග ලක්ෂණ ඉක්මනින් ඇති වේ
කෙසේ නමුත් දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති රෝගීන්ට රෝග ලක්ෂණ මතුවීම පමාවන නමුත් ඇතැම් අවස්ථා වලදී තදින් රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන අතර විටෙක රෝග ලක්ෂණ නොමැතිව වුවද දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති වේ
පළමු වන වර්ගයේ දියවැඩියාවේ දී වේගවත් සහ කැපී පෙනෙන ලෙස බරෙහි අඩුවීමක් සිදුවන අතර ඇග පතෙහි තෙහෙට්ටුවද ඇති වේ
බර අඩුවීම හැරුණු කළ අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ සියල්ලක්ම පාලනය නොකල දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති රෝගීන්ට අති විය හැකිය
රුධිරයෙහි ග්ලුකොස් සාන්ද්‍රණය වකුගඩුවල ග්‍ලුකෝස්වල දේහලීය අගයට වඩා ඉහළ ගිය විට වකුගඩු වල අවිදුර සංවලිත නාලිකාවෙහි ග්ලුකොස් අවශෝෂණය අසම්පුර්ණ වන බැවින් මුත්‍රා සමග ග්ලුකෝස් පිට වේ
මුත්‍රා වල ආශ්‍රැතික පීඩනය ඉහළයාම නිසා වකුගඩු වලින් ජලය ප්‍රතිශෝෂණ කිරීම වැළකීමේන් මුත්‍රා නිෂ්පාදනය කිරීමේ වේගය වැඩි වන අතර සිරුරින් වැඩි වශයෙන් ජලය ඉවත් වෙයි
මෙලෙස ආශ්‍රැතිය නිසා සිරුරේ සෛල වලින් ඉවත් වන තරල පරිමාව මගින් විජලනය ඇති වීම වැළක්වීම සදහා අදාල රෝගියාට නිතරම පිපාසය ඇති වේ
දිගුකාලීනව රුධිර ග්ලුකෝස් මට්‍ටම ඉහළයාම හේතුවෙන් ඇසෙහි අක්ෂි කාචය තුළට වැඩි ග්ලුකොස් ප්‍රමාණයක් අවශෝෂණය වීමෙන් එහි හැඩය වෙනස් වීමෙන් රෝගියාගේ දෘෂ්ටියෙහි වෙනස්කම් ඇති වේ
ඇස් පෙනීම බොදවීම දියවැඩියාව ඇති බවට හදුනා ගැනීම සදහා වඩාත් බහුලවම දක්නට ඇති රෝග ලක්ෂණයකි
පළමු වන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති රෝගීන් හට ඉතා ඉක්මනින් ඇස්පෙනීම දුර්වල වන අතර දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති අයගේ දෘෂ්ටිය පරිහානියට පත් වනුයේ ක්‍රම ක්‍රමයෙන් දිගුකාලයක් තුළදීය
සාමාන්‍යයෙන් පළමුවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති රෝගීන් දියවැඩියාව නිසා ඇති වන කීටෝන අම්ලතාවය සමග මුල් වරට රෝගය ඇති බවට හදුනා‍ගැනේ
මෙහිදී  අදාල රෝගියාගේ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවල අක්‍රමිකතාවයක් ඇති වන අතර රෝගියා හුස්ම ගැනීම වේගවත් හා ගැඹුරු එකක් වන අතර (Kussmaul breathing) හුස්ම වල ඇසිටෝන දුගදක් නිකුත් කරයි
තවද අධිකව මුත්‍රා පිටවීම, ඔක්කාරය, වමනය, උද‍රයෙහි වේදනාව සහ සිහිකල්පනාවෙහි වෙනස් වීම ඇති වේ
කීටෝන අම්ලතාවය වඩාත් දරුණු තත්ත්වයකට පත් වු විට එමගින් කෝමා තත්ත්වයක් ඇති විය හැකි අතර මරණයද ලගා කර දිය හැකිය