Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
උත්තරන් තුළ ඔහු ඉච්ඡා සහ වීර්ගේ හදාගත් පුත්‍රයා වන කණ්හාගේ චරිතය නිරූපණය කළේ  ය
රූපවාහිනී වැඩසටහන්
 C
අර්වින්ද් / චින්ටු ලෙස
 ආහත්
හර්ෂ් ලෙස
 කහීන් තෝ හෝගා
අක්ෂත් ෂර්ගිල් ලෙස
 ක්‍යුන්කි සාස් භි කභි බාහු ති
කබීර් පටෙල් ලෙස
 සංගම්
සාගර් භාටියා ලෙස
 කාව්‍යාංජලි
වායු කපූර් ලෙස
 සාරා නච්කේ දිඛා
ඔහු ලෙසම
 සර්වගුණ් සම්පන්න
ආදිත්‍ය රාජේ දේශ්මුඛ් ලෙස
 උත්තරන්
කණ්හා ලෙස (2012-2014)
 මාන් කී අවාස් ප්‍රතිග්‍යා
අභිෂේක් ලෙස
 ඒක් වීර් කි අර්දාස්
වීරා
රාහුල් ලෙස
 ඩ්‍රීම් ගර්ල්
අභිමන්‍යු ලෙස

ආශ්‍රේයයන් 

ජීවත්වන්නෝ
ඉන්දියානු රූපවාහිනී නළුවෝ
ඉන්දියානු නිරූපණ ශිල්පියෝ
1977 උපත්
ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරා නළුවෝ
ජ්‍යෝත්ස්නා චන්දෝලා යනු ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියකි
ඇය භාගොන්වාලි-බාන්ටේ අප්නි ටක්දීර්හි මහා දේවී පාණ්ඩේගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය
2012 සිට, ඇය සසුරාල් සිමර් කා සෝප් ඔපෙරාව තුළ ඛුෂි සංකල්ප් භාරද්වාජ්ගේ චරිතය නිරූපණය කරන්නී ය
රූපවාහිනිය
2010 භාගොන්වාලි-බාන්ටේ අප්නි ටක්දීර්
මහා දේවි පාණ්ඩේ ලෙස
2012 මිසිස් කෞශික් කි පාන්ච් බාහුවෙයින්
අනාමිකා ලෙස
2012-වර්තමානය සසුරාල් සිමර් කා
ඛුෂි සංකල්ප් භාරද්වාජ්/ බිල්ලෝ රාණි/ කේ.බී. ලෙස
2014 සාව්ධාන් ඉන්ඩියා
2014 ක්‍රයිම් පෙට්‍රල්
2015 ජෝධා අක්බර්
මාන් බායි ලෙස
2016 සන්තෝෂි මා
බිට්ටෝ ලෙස

ආශ්‍රේයයන්

ජීවත්වන්නෝ
ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ
ඊලෝන් මස්ක් (/ˈiːlɒn ˈmʌsk/
උපත ලබන්නේ 1971, ජුනි, 28. ඔහු උපතින් ලද නම ඊලෝන් රීව් මස්ක්) යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ උපත ලද කැනේඩියානු ව්‍යාපාරික බලාධිපතියෙකි, ආයෝජකයෙකි, ඉන්ජිනේරුවෙකි, නිමැවුම්කරුවෙකි
මස්ක් කැනේඩියානු මවකට සහ දකුණු අප්‍රිකානු පියෙකුට දාව උපත ලැබූ අතර හැදී වැඩුණේ දකුණු අප්‍රිකාවේ ප්‍රිටෝරියා හි ය
මස්ක් ස්පේස් එක්ස්, ටෙස්ලා,නියුරොලින්ක්  හි  ප්‍රධාන විධායක නිළධාරි වෙයි
References 

[[ප්‍රවර්ගය
1971 උපත

ඊලෝන් මස්ක් යනු ලොව දනවත්ම පුද්ගලයා වන අතර ඔහු TESLA,SPACEX වැනි සමාගම් වල ප්‍රධානියා වේ
කාදලුම් කඩන්දු පෝගුම් (සිංහල
ආදරයෙන් ද සමත් විය යුතුයි) යනු 2016 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන-නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි
මෙය රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ නාලන් කුමාරස්වාමි විසිනි
මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ සී. වී. කුමාර් විසින් තිරුකුමාරන් එන්ටර්ටේන්මන්ට් බැනරය යටතේ ය
මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ විජයි සේතුපති සහ මැඩෝනා සෙබස්ටියන් විසිනි
2010 කොරියානු චිත්‍රපටයක් වන මයි ඩියර් ඩෙස්පරේඩොහි නිල ප්‍රතිනිර්මාණයක් වන මෙය 2016 මාර්තු 11 දින මුදාහැරුණේ යහපත් විචාරයන් සමගිනි
විවේක් ඔබරෝයි සහ නේහා ෂර්මා රඟන ජයන්තාභායි කි ලව් සිටෝරි (2013) හින්දි චිත්‍රපටයේ ද මීට සමාන කථාවක් ඇතුළත් ය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 

2016 චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චිත්‍රපට
දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
2010 දශකයේ ප්‍රහසන-නාට්‍ය චිත්‍රපට
2010 දශකයේ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපට
ඉන්දියානු ප්‍රහසන-නාට්‍ය චිත්‍රපට
ඉන්දියානු ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපට
දකුණු කොරියානු චිත්‍රපට ප්‍රතිනිර්මාණ
රාක්ෂ භවන යනු කොලම්බියා පික්චර්ස් සඳහා සෝනි පික්සර් ඇනිමේෂන් ස්ටුඩියෝස් විසින් නිපදවන ලද 2012 ත්රිමාන පරිගණක සජීවිකරණ චිත්‍රපටයකි
චිත්‍රපටය චිත්තවේගී හෝටලයට පැමිණෙන පුද්ගලයෙකු පසුපස යමින් සිටින අතර, ඔහු කුමරිය සමඟ විවාහ වීමට නොහැකි වේ
චිත්‍රපටය ආරම්භ කර ඇත චිත්‍රපට මාලාවක් - 2015 දී නිපදවන ලද දෙවන චිත්‍රපටය, හා තුන්වන චිත්‍රපටය 2018 දින තිරගත
සිව්වන චිත්‍රපටය ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී
මෙම චිත්‍රපටය බොහෝ විට සලකනු ලැබේ හොඳම චිත්‍රපට අතුරින් එකක් ලෙස විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලදී සෝනි පික්සර් ඇනිමේෂන් ස්ටුඩියෝස්
ඉංග්‍රීසි භාෂාව අනුවාදය 2012 අගෝස්තු දින තිරගත වන, එසේ හෙයින් සිංහල අනුවාදය 2014 දී හිරු ටීවී දින තිරගත
කුමන්ත්‍රණයක්

ජොනතන් නම් මිනිසෙක් කවුන්ට් ඩ්‍රැකියුලා විසින් පවත්වනු ලබන රාක්ෂයා හෝටලයට පැමිණේ
පසුව ජොනතන් ඩ්‍රැකියුලාගේ දියණිය සමඟ ආදරයෙන් බැඳී සිටී, මේවිස්
එහෙත්, ඩ්‍රැකියුලා මුලදී ඇයට ජොනතන් සමඟ විවාහ වීමට ඉඩ නොදෙන අතර දේවල් ටිකක් අමුතුයි
තමන්නා (සිංහල
දිවියේ අරමුණ) යනු 2016 පෙබරවාරි 1 සිට ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාව ඔස්සේ ප
00ට IST (UTC+5
30) ලොවපුරා විකාශය වූ හින්දි-භාෂා ඉන්දියානු රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරාවකි
මෙය ප්‍රකට ප්‍රහසන කතාමාලාවක් වූ සුමිත් සම්භාල් ලේගා විස්ථාපනය කරමින් විකාශය විය
මෙම කථාවට පසුබිම් වී ඇත්තේ ගුජරාටයේ, ජාම්නගර් වුවද, එය රූගත කෙරුණේ මුම්බායිහි ය
සාරාංශය
තමන්නා මගින් නිරූපණය වන්නේ ධාරා (අනූජා සාථේ විසින් නිරූපණය කරයි) නම් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩිකාවගේ කථා පුවතයි
ඇය ක්‍රිකට් ක්‍රීඩිකාවක වීමට සිදුකරන කැපකිරීම් මෙමගින් නිරූපණය වේ
ධාරාට ඇගේ පියා සහාය වන අතර ඇගේ මිත්තණියට ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව පිළිබඳ පැහැදිලි කර දෙයි
මනාව ක්‍රීඩා කරන ඇයගේ අනාගතය දීප්තිමත් බැව් පෙනේ
නමුත් ඇගේ පියාගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය අයහපත් අතට හැරීමත් සමග ඇයට මිහිර් සමග විවාහ වීමට එකඟ වන්නට සිදුවේ
මුලින් සතුටට පත්වන ඇය ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කිරීම අත්නොහරියි
නමුත් මඳ කලකින්ම ඇය ඔහුගේ දැඩි පුරුෂෝත්කර්ෂවාදී පැත්ත වටහා ගනියි
ධාරාට සිරකරුවකු මෙන් සලකන ඔහු ඇයව පාලනය කරන්නට තැත් කරයි
ඇගේ චරිතය පවා සැක කරන ඔහු තමන්ට දාව ධාරාට උපන් දියණිය වන ශුභංගි සිය ප්‍රධානියා වන දිවාකර්ගේ යැයි සිතන්නට පෙළඹෙයි
මිහිර්ගේ දැඩි සහ අපවාදාත්මක ක්‍රියාකලාපය හේතුවෙන් ධාරා ඔහුගෙන් දික්කසාද වන්නට සැරසෙයි
මිහිර් එය ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි
ධාරා විසින් යෝග්‍ය සාක්ෂි ඉදිරිපත් කරීමෙන් පසුව, මිහිර් සමග සේවය කරන තැනැත්තස්ගේ සාක්ෂිය ආධාරයෙන් කෙසේ හෝ ඇය දික්කසාදය ලබා ගනියි
අනතුරුව ඇය එම්. එන්. රෝයි ධාරාට මීරුට්හි පාසලක ක්‍රිකට් පුහුණුකාරිණියක ලෙස රැකියාවක් සොයාගනියි
මීරුට් වෙත පැමිණෙන ඇය කෝලාහල පිළිබඳ දැනගනියි
ඇඳිරි නීතියෙන් පසුව ඇය පුහුණු කිරීම් අරඹයි
හින්දු සහ මුස්ලිම් සිසුන් අතර ඇති නොසන්සුන් බව දකින ඇය පළමුව තනි කණඩායමක් තැනීමට තීරණය කරයි
ඉන් ඇය සාර්ථක වුවද, ක්‍රීඩකයන් දෙදෙනකු අතර ඇතිවන විරසකය හේතුවෙන් බුලාන්ද්ගන්ජ්හි නැවත කලබල ඇති වෙයි
ඇය ඉල්ලා අස්වීමට තීරණය කළ ද ශිෂ්‍යයන් ඇගෙන් සමාව ගන්නා අතර ඇය නැවත පුහුණු කිරීම් අරඹයි
බුලාන්ද්ගන්ජ් වෙත පැමිණෙන මිහිර් ධාරා වගකීම් විරහිත මවක බවත්, ඇය ශුභංගිගේ ළමාවිය ඇයට ලබා නොදෙන බව පෙන්වීමට සාක්ෂි රැස් කරයි
ඔහු ශුභංගිගේ භාරකාරීත්වය හිමි කරගනියි
චරිත නිරූපණය

 අනූජා සාථේ, ධාරා සෝලන්කි ලෙස (ප්‍රධාන කාන්තා චරිතය)
 දීපක් වාධ්වා, සංජේ ප්‍රතාප් සිං ලෙස (ප්‍රධාන පිරිමි චරිතය)
රාම් කපූර්, අවිනාශ් අරෝරා ලෙස
 විශාල් ගාන්ධි, මිහිර් ශුඛාඩියා ලෙස (ධාරාගේ හිටපු සැමියා)
 කේත්කී දේව්, බා ලෙස
 කිරාන් කර්මර්කර්, දීපක් සෝලන්කි ලෙස (ධාරාගේ පියා)
 රුචි සවර්න්, මෘදුලා ලෙස (ධාරාගේ මිතුරිය)
 ශෛලේෂ් ගුලාබනි, සමීර් ලෙස (මෘදුලාගේ සැමියා)
 රාජ්ලක්ෂ්මි සෝලන්කි, ධාරාගේ මව ලෙස
 හර්ෂ් ඡායා, පුහුණුකරු රෝයි ලෙස
 නිමිෂා වඛාරියා, මිහිර්ගේ මව ලෙස
 හිතේශ් රාවල්, විජේ අග්නිහෝත්‍රි ලෙස (මිහිර්ගේ පියා)
 හර්ෂිතා ඕජා, ලාබාල ධාරා ලෙස
 සුධාංශු පාණ්ඩේ, දිවාකර් ලිමායේ ලෙස (මිහිර්ගේ නව ප්‍රධානියා)
 අන්චල් සභර්වාල්, ලාවන්‍යා ලෙස
 සොනාලි කුල්කර්ණි, ධාරාගේ නීතිඥයා ලෙස
 රාජේශ් ඛේරා, නීතිඥයකු ලෙස
 රෝහිත් චන්දේල්, ඉම්රාන් ලෙස
 පංකජ් බෙරී, භානු ප්‍රතාප් ලෙස
 රාජු ඛේර්, විදුහල්පති ලෙස
 අනන්ග් දේසායි, පණ්ඩිත් චෞරාසියා ලෙස
 භවින් භානුශාලි, බෂීර් ඛාන් ලෙස
 හිමාංශු අරෝරා, අර්ජුන් සිං ලෙස
 තුෂාර් භාන්, බල්රාම් ලෙස
 තෂ්වි තැක්කර්, ශුභංගි ලෙස (ධාරාගේ දියණිය)
 ආරව් මාවි, අමීර් ලෙස
 ගුර්ප්‍රීත් වාලියා, සුල්තාන් ලෙස
 ජයේශ් කර්දක්, වීර් ලෙස
 විජේ රාවල්, රසාක් ලෙස
 මිරාජ් ජෝෂි, විරාත් ෂර්මා ලෙස
 සෞරභ් ප්‍රතාප්, පාර්වේස් ලෙස
 ශංකර් සච්දේව්, මිෂ්රා ජි ලෙස
 පෘථිවි සුට්සි, ගුරුතුමා ලෙස
 ශිෂිර් ෂර්මා, මුම්බායි පුහුණුකරු ලෙස
ගෆූර් චාචා ලෙස (මියගිය)

සම්මාන

අන්තර්ජාතික විකාශය
ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහලෙන් හඬකවන ලද මෙම කතාමාලාව 2017 සැප්තැම්බර් 6 දින සිට ස්වර්ණවාහිනී නාළිකාවෙන් විකාශය වන්නේ "මේ මගේ සිහිනයයි" යන තේමාව යටතේ ය
බාහිර සබැඳි
 නිල වෙබ්අඩවිය

ආශ්‍රේයයන්

2010 දශකයේ ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලා
2016 ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම්
ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලා
2016 ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලා අවසන් වීම්
ස්ටාර් ප්ලස් රූපවාහිනී කතාමාලා
ඉන්දියානු රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරා
රූපවාහිනී කතාමාලා
රවී මෝහන් (උපත 1980 ජනවාරි 10) හෙවත් වඩාත් ප්‍රකටව ජෙයම් රවී,  යන වේදිකා නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ දෙමළ චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෙකි
කෘතහස්ත චිත්‍රපට සංස්කාරක මෝහන්ගේ පුත්‍රයා වන රවී නළුවකු ලෙස සිය ප්‍රවේශය සනිටුහන් කළේ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත නාට්‍ය චිත්‍රපටයක් වූ ජෙයම් (2003) තුළිනි
මෙය අධ්‍යක්ෂණය කළේ ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරු මෝහන් රාජා විසින් වන අතර නිෂ්පාදනය කළේ ඔහුගේ පියා විසිනි
මෙම ච්ත්‍රපටය ලද සාර්ථකත්වය නිසා ඔහු සිය වේදිකා නාමයට එය උපසර්ගයක් ලෙස ඈඳා ගත්තේ ය
ඔහු සිය සොහොයුරා සමගින් තවදුරටත් එම්. කුමාරන් සන් ඔෆ් මහාලක්ෂ්මි (2004), උනක්කුම් එනක්කුම් (2006), සන්තෝෂ් සුබ්‍රමනියම් (2008), තිල්ලාලංගඩි (2010) සහ වඩාත් මෑතක දී තනි ඔරුවන් (2015) වැනි චිත්‍රපටවල සහයෝගයෙන් කටයුතු කළේ ය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 

1980 උපත්
ජීවත්වන්නෝ
තෙලිඟු ජනයා
20වන සියවසේ ඉන්දියානු නළුවෝ
දෙමළ නළුවෝ
ඉන්දියානු දෙමළ ජනයා
චෙන්නායි ලොයොලා කොලීජියේ ආදිශිෂ්‍යයෝ
භරතනාට්‍යම් ප්‍රවීණයෝ
තමිල් නාඩු ප්‍රාන්ත ච්ත්‍රපට සම්මාන ජයග්‍රාහකයෝ
මදුරෛහි නළුවෝ
දෙමළ සිනමාවේ නළුවෝ
21වන සියවසේ ඉන්දියානු නළුවෝ
රෝහිත් ඛුරානා (උපත 1983 නොවැම්බර් 20) යනු ඉන්දියානු නිරූපණ ශිල්පියකු, චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී නළුවෙකි
ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වූයේ ඔහු නිරූපණය කළ කලර්ස් ටීවීහි උත්තරන් කතාමාලාවේ වංශ් චරිතය නිසායි
මෑතක දී ඔහු සසුරාල් සිමර් කාහි ශෞර්යා සිංහානියා ලෙස රංගනයේ යෙදුණේ ය
වෘත්තිය

රෝහිත් ඛුරානා සිය නිරූපණ වෘත්තිය ආරම්භ කළේ දිල්ලියේ ය
2001දී ඔහු චෝටි මා
ඒක් අනෝඛා බන්ධන් රූපවාහිනී කතාමාලාවේ සුළු චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය
පසුව ඔහු සිය රූපවාහිනී වෘත්තිය ඇරඹූයේ කලර්ස් ටීවී නාළිකාවේ  උත්තරන් කතාමාලාවේ වංශ්ගේ චරිතය නිරූපණය කරමිනි
පසුව ඔහු මිලේ ජබ් හම් තුම්හි ධෲව්ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය
එසේම ඔහු මායිකේ සේ බන්ධි දෝර් තුළ භාස්කර්ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය
2011දී, ඔහු හින්දි චිත්‍රපටයක් වූ මෙන් විල් බී මෙන්හි සුන්දර් ලෙස රංගනයේ යෙදුණේ ය
අනතුරුව ඔහු 2012 දෙමළ චිත්‍රපටයක් වූ බිල්ලා IIහි  සතිශ් කුමාර් ලෙස රංගනයේ යෙදුණේ ය
සංගමම් තෙලිඟු චිත්‍රපටයේ අභිරාම් නම් ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළ ඔහු පන්ජාබි චිත්‍රපටයක් වූ දිල් තයිනු කර්ඩා ඒ ප්‍යාර්හි පොලිස් නිලධාරියකු ලෙස රංගනයේ යෙදුණේ ය
2013 පන්ජාබි චිත්‍රපටයක් වූ සිං වර්සස් කොවුර්හි ද ඔහු පෙනී සිටියේ ය
2013දී, ඔහු සෝනි ටීවී නළිකාවේ වැඩසටහනක් වූ දිල් කි නසර් සේ ඛූබ්සූරත් තුළ මාධව් හෙවත් ආර්.ජේ. ඒහ්සාස්ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය
2013 නොවැම්බරයේ, ඔහු සසුරාල් සිමර් කාහි ශෞර්යා සිංහානියා නම් ඍණාත්මක චරිතය නිරූපණය කළේ ය
පෞද්ගලික දිවිය 
රෝහිත් සිය පාසල් මිතුරිය වන නේහා සමග විවාහ විය
ඔවුන් දෙපළට පුත්‍රයකු සහ දියණියක වේ
රූපවාහිනිය

චිත්‍රපටය

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 

1983 උපත්
ජීවත්වන්නෝ
ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෝ
ඉන්දියානු රූපවාහිනී නළුවෝ
හින්දි සිනමාවේ නළුවෝ
ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරා නළුවෝ
දිල්ලියේ නළුවෝ
21වන සියවසේ ඉන්දියානු නළුවෝ
අලගිය තමිල් මගල් (දෙමළ
அழகிய தமிழ் மகள்
සුන්දර දමිළ දියණිය) යනු 2017 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරාවකි
මෙහි ප්‍රධාන රචිත නිරූපණය කරන්නේ ශීලා, පූවි, සුබලක්ෂ්මී සහ අංජු අරවින්ද් විසිනි
මෙය 2016 සිට සී තෙලිඟු නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වන මුතියල මුග්ගු නම් තෙලිඟු රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ප්‍රතිනිර්මාණයකි
මෙය 2017 අගෝස්තු 28 දින සිට සී තමිල් නාළිකාව ඔස්සේ සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා දිනවල 19
00ට (IST) විකාශය වේ
මෙමගින් කියැවෙන්නේ පූංකෝඩි නම් ගම්බද දැරිය කබඩි ක්‍රීඩාව හේතුවෙන් චෙන්නායි වෙත ගොස් වැඩිදුර අධ්‍යාපනයට අවස්ථාව උදා කරගන්නා ආකාරයයි
සාරාංශය
පූංකොඩි (ශීලා රාජ් කුමාර්) කබඩි සහ භරතනාට්‍යම් සඳහා දක්ෂතා දක්වන දැරියක වන අතර, ඇය මෙම ක්‍රීඩාවෙන් ඉදිරියට ගොස් වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීමට සිහින මවයි. කෙසේනමුත්, ඇගේ මවගේ අඳුරු අතීතය හේතුවෙන් ඇගේ ගමනට නොයෙකුත් බාධා එල්ල වේ
පූංකෝඩිගේ ගුරුවරයා සහ ඇගේ මුත්තනුවන් විසින් ඇයව කබඩි තරගයකට සහභාගී කරන අතර, එමගින් ඇයට චෙන්නායි වෙත ගොස් උසස් අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට ශීෂ්‍යත්වයක් හිමි වේ
ඇගේ ප්‍රතිවාදිනිය වන දීපිකා (සුබලක්ෂ්මී රංගන්) ඇයව පහත ඇද දැමීමට තැත් කරයි
කෙසේනමුත්, පසුව දැනගන්නට ලැබෙන්නේ දීපිකා යනු පූංකෝඩිගේ අර්ධ-සොයුරිය බවයි. පූංකෝඩි විවිධ බාධකවල මුහුණදෙයි
මේ අතර දීපිකා, ජීවා (පූවි අරසු) සහ පූංකෝඩි තුන්කොන් ප්‍රේමයක පැටලෙති
මෙම සත්‍යය අනාවරණය වීමත් සමග ඇගේ පවුලට සහ දිවි ගමනට වන බලපෑම කථාවේ ඉදිරියට නිරූපණය වනු ඇත
චරිත නිරූපණය
 ශිලා රාජ් කුමාර්, පූංකෝඩි ලෙස
 පූවි අරසු, ජීවා ලෙස
 සුබලක්ෂ්මී රංගන්, දීපිකා ලෙස
 අංජු අරවින්ද්, සරෝජා‍ ලෙස
 සාක්ෂි සිවා
 ශාරි (සාධනා)
 රංජනී
 කන්නන් මෛ, මාරි ලෙස

නළුවරණය
මෙම ගම්බද ප්‍රේම කථා පුවත සී තමිල් නාළිකාවෙන් විකාශය වේ
එහි ප්‍රධාන චරිතය වන පූංකෝඩිගේ චරිතය නිරූපණය සඳහා නවක නිළි ශීලා රාජ් කුමාර් තෝරාගැනිණි
ලක්ෂ්මි වන්තාචු සහ ඩාන්සිං ඛිලාඩීස්හි ජයග්‍රාහක පූවි රසු මෙම වැඩසට‍හනේ ජීවා නම් ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණය කරයි
මෙය පූවි රසුගේ ප්‍රථම ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය ද වේ
ගංගා කතාමාලාවෙන් කීර්තියට පත් සුබලක්ෂ්මී රංගන් මෙහි දෙවන ප්‍රධාන චරිතයක් වන දීපිකාගේ රචිතයට තෝරාගැනිණි
අංජු අරවින්ද්, සාක්ෂි සිවා සහ ශාරි (සාධනා) ද මෙහි වැදගත් චරිත නිරූපණය කරයි
නිෂ්පාදනය
නිර්මාණාත්මක අධ්‍යක්ෂණය
කවිතා භාරතී
කලා අධ්‍යක්ෂක
කේ. සුරේෂ්
ධ්වනිපථය
මුරුගන්
සිනොමරූපණය
වී. කල්‍යාණ්
ප්‍රවර්ධන නිෂ්පාදක
එච්. රාජා

තේමා ගීතය
තේමා ගීතය නිමවන ලද්දේ විශාල් චන්ද්‍ර‍සේඛර් විසින් වන අතර, පසුබිම් ස්වර මාලා ජායි කිෂාන් විසින් නිර්මාණය කරන ලදී
ධ්වනිපථය

සටහන්
 මෙය ක්‍රීඩා පිළිබඳ ප්‍රථම දෙමළ කතාමාලාවයි.
 මෙය පූවි රසුගේ ප්‍රථම ප්‍රධාන චරිතය ද වේ
පූංකෝඩි සඳහා වන ප්‍රථම කතාමාලාව ද මෙයයි
වසර 2ක නිහැඬියාවකින් පසු අංජු අරවින්ද් නැවත රූපවාහිනී කතාමාලා වෙත පිවිසෙන්නේ මෙමගිනි
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 සී තමිල් නිල වෙබ්අඩවිය
 යූටියුබ් තුළ සී තමිල්
 සී එන්ටර්ටේන්මන්ට් එන්ටර්ප්‍රයිසස් ලිමිටඩ්
 එසෙල් සමූහය

සී තමිල් රූපවාහිනී කතාමාලා
දෙමළ රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරා
දෙමළ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත රූපවාහිනී කතාමාලා
තමිල් නාඩු නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලා
2010 දශකයේ දෙමළ රූපවාහිනී කතාමාලා
2017 දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම්
දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්කරණය
මහාලක්ෂ්මී (දෙමළ
மகாலட்சுமி) යනු 2017 ඉන්දියානු දෙමළ භාෂා පවුලේ සෝප් ඔපෙරාවකි
මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ කාව්‍යා ශාස්ත්‍රි, වල්ලබ්, අංජලී රාඕ සහ ලෝකේශ් විසිනිa
නිජංගල් කතාමාලාව විස්ථාපනය කරමින් මෙය 2017 මාර්තු 6 සිට සඳුදා සිට සෙනසුරාදා දක්වා දිනවල ප
30ට (IST) සන් ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වේ
මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ විෂන් ටයිම් ඉන්ඩියා ප්‍රයිව්ට ලිමිටඩ් ආයතනය විසින් වන අතර, අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ ශාන් කාර්තික් සහ එම් කේ. අරුන්තවරාජා විසිනි
චරිත නිරූපණය
 කාව්‍යා ශාස්ත්‍රි, මහාලක්ෂ්මී ලෙස
 වල්ලබ්, අරවින්ද් ලෙස
 අංජලී රාඕ, අංජලී ලෙස
 ලෝකේශ්
 දිල්ලි කුමාර්, සුබ්‍රමණි ලෙස
 මෝහන් ෂර්මා, විස්වනාතන් ලෙස
 ප්‍රියා, ජානකී ලෙස
 රාජසේඛර්
 සන්තානම්
 වීණා වෙංකට්
 අනුරාධා ක්‍රිෂ්ණමූර්ති, මීනාක්ෂි ලෙස
 යුවන්රාජ් නේත්‍රන්
 සතියා

නළුවරණය
සන් ටීවී ඔස්සේ විකාශය වන මෙම කතාමාලාව විෂන් ටයිම් ඉන්ඩියා ප්‍රයිවට් ලිමිටඩ් සන්නාමය යටතේ වෛදේහි රාමමූර්ති විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද්දකි
මෙහි ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කරන කාව්‍යා ශාස්ත්‍රිගේ ප්‍රථම දෙමළ රූපවාහිනී කතාමාලාව මෙයයි
ඇය වඩාත් ප්‍රචලිත වූයේ සී ටීවී නාළිකාවෙන් විකාශය වූ කුංකුම් භාග්‍යා හි කන්නඩ ප්‍රතිනිර්මාණය වූ ශුභවිවාහ කතාමාලාවේ රංගනයේ යෙදීම නිසායි
අංජලී රාඕ ද මෙහි චරිත නිරූපණයෙන් දායක විය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 නිල වෙබ්අඩවිය 
 යූටියුබ් තුළ සන් ටීවී
 සන් ටීවී ජාලය  
 සන් සමූහය  

සන් ටීවී රූපවාහිනී කතාමාලා
දෙමළ රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරා
දෙමළ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත රූපවාහිනී කතාමාලා
තමිල් නාඩු නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලා
2010 දශකයේ දෙමළ රූපවාහිනී කතාමාලා
2017 දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම්
දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්කරණය
රෙක්කෛ කට්ටි පරක්කුදු මනසු (දෙමළ
றெக்கை கட்டி பறக்குது மனசு) යනු ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරාවකි
මෙහි ප්‍රධාන රචිත නිරූපණය රකන්නේ සිද්ධාර්ත් සහ සමීරා විසිනි
සෑම සතියේ දිනකම ප
30ට (IST) සී තමිල් නාළිකාව ඔස්සේ මෙය විකාශය වේ
මෙහි පළමු කථාංගය 2017 ජූනි 19 විකාශය විය
මෙම වැඩසටහන නිෂ්පාදනය කරන්නේ සයිද් අන්වර් සහ සමීරා ෂෙරීෆ් විසිනි
මෙය 2016 වර්ෂයේ සී මරාඨි නාළිකාවෙන් විකාශය වූ තුජ්හ්‍යාත් ජීව් රංගාලා නම් මරාඨි-භාෂා රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ප්‍රතිනිර්මාණයකි
කථාපුවත
ප්‍රේම වෘත්තාන්ත කතාමාලවක් වන මෙමගින් ගොවියකු සහ මල්ලව පොර ශිල්පියකු වන තමිල් (සිද්ධාර්ත්) සහ අලුතෙන් ගම්මානයට පැමිණෙන උගත් පාසල් ගුරුවරියක වන මලර් (සමීරා) අතර ඇතිවන ප්‍රේමය නිරූපණය වේ
ඔවුන්‍ගේ වෙනස් අදහස්, ජීවන රටාවන් සහ චර්යාවන් හේතුවෙන් කථාව තවත් රසවත් මෙන්ම සංකීර්ණ ද වී ඇත
චරිත නිරූපණය
වර්තමාන
 සිද්ධාර්ත්, තමිල් ලෙස
 සමීරා, මලර් ලෙස
 ශාන්ති විලියම්ස්, තයාරම්මා ලෙස (තමිල් සහ ශක්තිව රැකබලාගන්නා තැනැත්තියයි) (කථාංගය 41 සිට)
 ශ්‍රීලතා, ධනලක්ෂ්මී ලෙස (තමිල්ගේ මව)
 අශ්වින් කාර්තික්, ශක්ති ලෙස (තමිල්ගේ බාල සොහොයුරා)
 වන්දනා, නන්දිනී ලෙස (ශක්තිගේ බිරිඳ)
 දීපා, ගංගා ලෙස (න්නදිනීගේ සේවිකාව)
 රාගවී රේණු, කාජල් ලෙස (මලර්ගේ හොඳම මිතුරිය)
 කේ. සංකරනාරායණන්, විශ්වනාතන් ලෙස (මලර්ගේ පියා)
 ශීලා (මලර්ගේ මව)
 අරිවු අලගන් තමිල්ගේ හොඳම මිතුරා ලෙස
 කාර්ති
අශාන් ලෙස
මාරි ලෙස

හිටපු 
 වඩිවුක්කරසි, තයාරම්මා ලෙස (කථාංග 1 සිට 36 දක්වා)

නළුවරණය
මෙහි ප්‍රධාන චරිතය වන තමිල්ගේ චරිතය වෙනුවෙන් එන් පෙයර් මීනාක්ෂි, ඔෆිස් වැනි කතාමාලාවලින් කීර්තියට පත් සිද්ධාර්ත් ‍තෝරාගැනිණි
සිද්ධාර්ත් නැවත රංගනයේ යෙදෙන්නේ වසර දෙකකට පසුවයි. පගල් නිලවු කතාමාලාව හේතුවෙන් ප්‍රකට වූ සමීරා මෙහි මලර්ගේ චරිතය සඳහා තෝරාගැනිණි
දෙමළ බසින් ප්‍රතිනිර්මාණය වූ ප්‍රථම මරාඨි-භාෂා කතාමාලාව මෙයයි
මෙය වඩිවුක්කරසි සහ ශ්‍රීලතා යන නිළියන් රංගනයෙන් දායක වූ ප්‍රථම සී තමිල් කතාමාලාවයි. එසේම මෙය සමීරාගේ දෙවන දෙමළ කතාමාලාව ද වේ
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 සී තමිල් නිල වෙබ්අඩවිය
 යූටියුබ් තුළ සී තමිල්
 සී එන්ටර්ටේන්මන්ට් එන්ටර්ප්‍රයිසස් ලිමිටඩ්
 එසෙල් සමූහය
 රෙක්කෛ කට්ටි පරක්කුදු මනසු කතාමාලා‍වේ සම්පූර්ණ කථාංග නරඹන්න 

සී තමිල් රූපවාහිනී කතාමාලා
දෙමළ රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරා
දෙමළ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත රූඵවාහිනී කතාමාලා
තමිල් නාඩු නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලා
2010 දශකයේ දෙමළ රූපවාහිනී කතාමාලා
2017 දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම්
දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්කරණය
රූපවාහිනී කතාමාලා
යාරඩි නී මෝහිනී (දෙමළ
யாரடி நீ மோகினி) යනු 2017 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා ත්‍රාසක සෝප ඔපෙරාවකි
මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ සංජීව්, ෆාතිමා බාබු, නචතිරා සහ චෛත්‍රා විසිනි
2017 අප්‍රේල් 24 දින සී තමිල් නාළිකාව ඔස්සේ විකශය ඇරඹි මෙය සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා ප
30ට (IST) විකාශය වේ
නන්දිනී කතාමාලාවෙන් පසු මෙය දකුණු ඉන්දියාවේ දෙවන ඉහළම පිරිවැයක් දරා නිපදවූ රූපවාහිනී කතාමාලාව ලෙස සැලකේ.

කථාපුවත
මුතාරසන් (සංජීව්) යනු ධනවත් ඉඩම්හිමියකුගේ මුණුපුරායි
ඔහුගේ මව වියෝවීමෙන් පසු, ඔහුගේ පියා නිලම්බරී (ෆාතිමා බාබු) සමග විවාහ වේ
නිලම්බරී තමන්ව මරාදමන්නට තැත් කරන බැව් නොදන්නා ඔහු ඇයට ගෞරව කරමින් විශ්වාස කරයි
මේ අතර, ඔහුගේ ඥාති සොයුරියක වන වෙන්නීලා (නචත්තිරා) ඔහුට පෙම්කරන අතර, ඇයට ඔහු සමග විවාහ වීමට ඇවැසි වේ
නීලම්බරී රහසේම ඔහුට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණ කරන්නේ ඔහුගේ පියාගේ දේපළ සිය දරුවන්ට ලබාගැනීමටයි
කෙසේනමුත්, අවසන් කැමැත්තේ ඇති වාක්‍යයක් හේතුවෙන් ඇයට බාධා වේ
එම වාක්‍යයේ සඳහන් වන්නේ මුතාරසන්ගේ බිරිඳ අත්සන් කළ යුතු බවයි. මේ නිසා නිලම්බරී සිය ඥාති දියණිය වන ස්වේතා (චෛත්‍රා) මුතුට විවාහ කරදෙන්නට සැරසෙයි
මේ අතර, චිත්‍රාගේ (මුතාරසන්ගේ මියගිය බිරිඳ) අවතාරය නිලම්බරීගේ කුමන්ත්‍රණ ව්‍යර්ථ කරන්නට උත්සාහ දරයි
චරිත නිරූපණය

ප්‍රධාන චරිත
 සංජීව්, මුතාරසන් හෙවත් මුතු ලෙස
 නචතිරා, වෙන්නීලා ලෙස
 ෆාතිමා බාබු, නිලම්බරී ලෙස (මුතාරසන්ගේ සුළු මව)
 ච්‍රෛතා, ස්වේතා ලෙස
 යමුනා චින්නදුරෛ, චිත්‍රා (අවතාරය)‍ ලෙස

සහාය රචිත
 මින්නල් දීපා
 බාරත්
 මගිමා
 අර්වින්ද් ඛාතරේ
 හැරිස් ආතිත්‍යා

නළුවරණය
සංත්‍රාස ප්‍රේම වෘත්තාන්තයක් වන මෙම කතාමාලාව නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ වී. ශංකර් රාමන් සහ මධු මෝගන් විසිනි
තිරුමති සෙල්වම් සහ මානඩ මයිලඩ හේතුවෙන් ජනාදරයට පත් සංජීව්මෙහි ප්‍රධාන චරිතය වන මුතුරාසන්ගේ චරිතයට තෝරාගැනිණි
සංජීව් මෙසේ කතාමාලවක රංගනයේ යෙදෙන්නේ කරෛ කතාමාලාවෙන් පසුවයි. නිළි නච්චතිරා මෙහි ප්‍රධාන චරිතයක් වන වෙන්නීලාගේ චරිතය නිරූපණය කරයි
මෙහි ප්‍රධාන එදිරිවාදිනියගේ චරිතය වන ස්වේතාගේ චරිතය සඳහා චෛත්‍රා තෝරාගැනිණි
සටහන්
 මෙය දකුණු ඉන්දියානු රූපවාහිනියේ දෙවන ඉහළම පිරිවැයක් දරා නිපදවූ කතාමාලව විය හැකි යැයි පැවසේ
සංජීව් මෙලෙස රූපවාහිනී කතාමාලාවලින් යළි දක්නට ලැබෙන්නේ වසර 3ක නිහැඬියාවකින් පසුවයි.
 ෆාතිමා බාබු රූපවාහිනියට යළි පැමිණෙන්නේ වසර 10කට පසුව වීම ද විශේෂත්වයකි
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 සී තමිල් නිල වෙබ්අඩවිය
 යූටියුබ් තුළ සී තමිල්
 සී එන්ටර්ටේන්මන්ට් එන්ටර්ප්‍රයිසස් ලිමිටඩ්
 එසෙල් සමූහය
 යාරඩි නී මෝහිනී කතාමාලාවේ සම්පූර්ණ කථාංග නරඹන්න 

සී තමිල් රූපවාහිනී කතාමාලා
දෙමළ රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරා
දෙමළ සංත්‍රාස ප්‍රබන්ධ රූපවාහිනී කතාමාලා
දෙමළ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත රූපවාහිනී කතාමාලා
තමිල් නාඩු නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලා
2010 දශකයේ දෙමළ රූපවාහිනී කතාමාලා
2017 දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම්
දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්කරණය
හෝමෝ සැපියානුවන් නැගෙනහිර අප්‍රිකාවෙහි පළමු පහලවීම පෙන්නුම් කිරීමත් සමග ඇරඹෙන අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය, වර්තමානය දක්වා පැවතඑන්නේ ප්‍රකීර්ණක සහ දේශපාලනමය ලෙසින් ප්‍රවර්ධනය වෙමින් පවතින ජාතික රාජ්‍යයන් මාලාවක ඇටවුමක් ලෙසිනි
උප-සහරානු අප්‍රිකාවෙහි විශාල කොටස් වලදී මුහුණදීමට සිදුව ඇති ලිඛිත මූලාශ්‍රයන්හී දුර්ලභත්වය හේතුවෙන් අප්‍රිකානු අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයෙහි පර්යේෂකයන්හට අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය යන්න මහත් අභියෝගයක් බවට පත්ව ඇත
වාචික ඉතිහාසය ලේඛන ගතකිරීම, ඓතිහාසික වාග් විද්‍යාව, පුරා විද්‍යාව සහ ප්‍රවේණි විද්‍යාව වැනි ශාස්ත්‍රීය ශිල්පක්‍රම ඉතා වැදගත් වී ඇත
අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ හෝමෝ සේපියන්ස් ගේ නැඟී ඒමත් සමඟ ආරම්භ වන අතර විවිධ හා දේශපාලනික වශයෙන් වර්ධනය වන ජාතික රාජ්‍යයන් රැසකගෙන් අණ්ඩ දමන ලද සිතියමක් සේ දිස්වන වර්තමානය දක්වා පැවතේ
ශිෂ්ටාචාරයේ  වාර්තාගත ඉතිහාසය ඇරඹෙන ලද්දේ කුෂ් රාජධානියේ තුළ වන අතර ඉන් පසුව පුරාණ මිසරය, සහේලය, මාඝ්‍රෙබ්, හා අප්‍රිකා ශෘංගය තුළ ද වේ
මධ්‍ය යුගයේ (ක්‍රි
ව. 5-15 සියවස්) දී, ඉස්ලාමය අරබියාවෙන් බටහිර දෙස ඊජීප්තුවටත් මාඝ්‍රෙබ් හා සහේලය දෙසටත් පැතිරුණි
යුරෝපීය යටත් විජිතකරණයට පෙර වැදගත් අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන් අතර අජුරාන් අධිරාජ්‍ය, දා'අමත්, ඇඩල් සුල්තානය, වෝර්සැන්ගාලි සුල්තානය, න්රි (එරි
) රාජධානිය, නොක් සංස්කෘතිය, මාලි අධිරාජ්‍යය, සොන්ඝායි අධිරාජ්‍ය, අෂාන්තී අධිරාජ්‍යය, ඝානා අධිරාජ්‍යය, මොසි රාජධානි, මුතාපා අධිරාජ්‍යය, මපුන්ගුබ්වේ රාජධානිය, සයින් රාජධානිය, සෙන්නාර් රාජධානිය, සලූම් රාජධානිය, බෙයෝල් රාජධානිය, කෙයෝර් රාජධානිය, සිම්බාබ්වේ රාජධානිය, කොන්ගෝ රාජධානිය, කබූ අධිරාජ්‍යය, පුරාණ කාතේජය, නුමීදියාව, මෞරිටේනියාව, එක්සම් අධිරාජ්‍ය වේ
7 වන සියවස මැද සිට රාශිදුන් කලීෆය හා මකුරියා රාජධානිය අතර ක්‍රි
ව. 652 දී දෙවන දොන්ගෝලා සටනට පසුව ඇති වූ සටන් විරාමයෙන් පසුව අරාබි වහල් වෙළඳාමෙහි දී මුස්ලිම් අරාබීන් විසින් අප්‍රිකානුවන් වහල්ලු ලෙස අල්ලා ගන්නා ලදී
ආසියාතිකයින් හා යුරෝපීයයන් ද සමඟ ඔවුන් රතු මුහුද, ඉන්දියානු සාගරය, හා සහරා කතර හරහා ප්‍රවාහනය කරන ලදී
15 වන සියවස අග සිට, පෘතුගීසීන් අත්ලාන්තික වහල් වෙළඳාමේ කොටසක් වශයෙන් මුලින්ම වෙළඳාම හරහාත් පසුව බලහත්කාරයෙනුත් වහලුන් ලබා ගැනීමත් සමඟ යුරෝපීයයන් වහල් වෙළඳාමට එක් විය
ඔවුන් විසින් වහල් සේවයට අල්ලා ගන්නා ලද බටහිර, මධ්‍යම, හා දක්ෂිණ අප්‍රිකානුවන් එතෙර රටවලට ප්‍රවාහනය කරන ලදී
19 වන සියවස අග හා 20 සියවස මුල, අප්‍රිකාව සඳහා පොර වැදීමත් සමඟ අප්‍රිකාවේ යුරෝපීය යටත් විජිතකරණය සීඝ්‍රයෙන් දියුණු විය
යටත් විජිතකරණයට පෙර අප්‍රිකාවේ විශේෂ්‍ය භාෂා හා ගති පැවතුම් සහිත විවිධ රාජ්‍යයන් හා ස්වාධීන ඒකක 10,000ක් දක්වා පමණ තිබූ බව බොහෝ දෙනාගේ විශ්වාසයයි
නිදහස සඳහා මහාද්වීපයේ විවිධ පැතිවලින් ඇති වූ අරගලත් දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු දුර්වල වූ යුරෝපයත් නිසා 1960 අප්‍රිකාවේ වර්ෂයෙන් සංක්‍රාන්තියට පැමිණි යටත් විජිතහරණය සිදු විය
මහාද්වීපයේ විශාල කොටසක ලිඛිත මූලාශ්‍ර හිඟ වීම හේතුවෙන්, විශේෂයෙන්ම වැදගත්ම ටිම්බක්ටූ අත්පිටපත් වලින් බොහොමයක් විනාශ වීම නිසා, අප්‍රිකානු අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයේ අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය ගවේෂණය කිරීම අභියෝගාත්මක වී ඇත
එහි දී මුඛ ඉතිහාස වාර්තා, ඓතිහාසික වාග් විද්‍යාව, පුරාවිද්‍යාව, සහ ජාන විද්‍යාව වැනි උපක්ෂේත්‍රයන් තීරණාත්මක වේ
ප්‍රාග් ඉතිහාසය

පුරාණ ශෛල (පැලියොලිතික) යුගය 
හඳුනාගෙන ඇති පළමු හොමිනීඩයන් (මනුජයන්) අප්‍රිකාව තුළ විකාශනය විය
පාෂාණීය ධාතු විද්‍යාවට අනුව, මුල් හොමිනීඩයන්ගේ හිස් කබල ව්‍යුවහය, අප්‍රිකාව තුළම විකාශය වූ මහා වානරයන් වන ගෝරිල්ලන් හා චිම්පන්සීන්ගේ එම ව්‍යුවහයට සමාන වන නමුත් හොමිනීඩයෝ ඔවුන්ගේ දෑත් නිදහසේ තබා ගැනීමට ඉඩ ලබා දුන් දෙපා සංචරණ ක්‍රමයකට හුරු වී සිටියහ
අප්‍රිකාව වියැළී යමින් සවානා බිම් වනාන්තර අතික්‍රමණය කරමින් පැවති කාලයක, මෙය ඔවුන් හට වනාන්තර පෙදෙස් වල මෙන්ම විවෘත සැවානා වල ද වාසය කළ හැකි වන තීරණාත්මක වාසියක් සලසන ලදී
මෙය සිදුවන ලද්දේ අවුරුදු මිලියන 10ත් 5ත් අතර කාලයකට පෙරයි
වසර මිලියන 4ක් පෙර වන විට, ඔස්ට්‍රලෝපිතකස් හොමිනීඩ විශේෂයන් කිහිපයක් දක්ෂිණ, නැගෙනහිර, හා මධ්‍යම අප්‍රිකාව පුරා විකසනය වී පැවතුණි
ඔවුන් මෙවලම් භාවිතා කරන්නන් වූ අතර මෙවලම් තනන්නන් ද විය
ඔවුන් මස් සොයමින් සැරිසැරූ අතර සර්ව භක්ෂකයින් විය
ආසන්න වශයෙන් වසර මිලියන 3.3ක් වන විට, අනෙකුත් විලෝපිකයින් විසින් මරන ලද ගොදුරු පැහැර ගැනීමට හා ඒවායේ අස්ථිවලින් පුතිමාංස හා මිදුළු වෙන් කර ගැනීමට ප්‍රාථමික ගල් මෙවලම් පළමු වරට යොදා ගන්නා ලදී
දඩයම් කිරීමේ දී, හෝමෝ හැබිලිස් විශාල විලෝපිකයින් හා සටන් කරන්නට අසමත් වන්නට ඇති අතර දඩයම්කරු වනවාට වඩා තවදුරටත් බොහෝ විට ගොදුර බවට පත් වන්නට ඇත
හැබිලිස් කැඳැලි වලින් බිත්තර සොරකම් කරන්නට ඇති අතර කුඩා සතුන් දඩමසට අල්ලා ගැනීමටත් දුර්වල වූ වඩා විශාල සතුන් (පැටවුන් සහ මහලු සතුන්) අල්ලා ගැනීමටත් සමත් වන්නට ඇත
එම මෙවලම් ඔල්ඩෝවන් ලෙස වර්ග කර ඇත
වසර මිලියන 1.8කට පමණ පෙර, පළමු වරට හෝමෝ අර්ගෑස්ටර් අප්‍රිකාවෙන් ෆොසිල වාර්තාවේ දක්නට ලැබුණි
වසර මිලියන 1.5කට පෙර හෝමෝ අර්ගෑස්ටර්ගෙන් හෝමෝ ඉරෙක්ටස් විකාශනය විය
මෙම විශේෂයේ මුල් සාමාජිකයින්ගෙන් සමහරක්, හැබිලිස්ට වඩා සමීපතා දක්වමින්, තරමක් කුඩා මොළ සහිත වූ අතර ප්‍රාථමික මෙවලම් භාවිතා කරන්නන් විය
මොළය ප්‍රමාණයෙන් වර්ධනය වූ අතර, හෝ
ඉරෙක්ටස් ක්‍රමක්‍රමයෙන් ආශූලියන් ලෙස හඳුන්වන වඩාත් සංකීර්ණ ගල් ආයුධ තාක්ෂණයක් දියුණු කර ගන්නා ලදී
පළමු දඩයක්කාරයන් වන්නට ද ඉඩ ඇති, හෝ
ඉරෙක්ටස් ගින්දර නිපදවා ගැනීමේ කලාව මැනවින් ප්‍රගුණ කරන ලද අතර අප්‍රි-යුරාසියාවේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ජනාවාස කිරීමට හා සමහර විට පසු කලෙක හෝමෝ ෆ්ලොරෙසියෙන්සිස් බිහි වීමට මූලික වූ අප්‍රිකාවෙන් පිටතට ගිය පළමු මනුජයා ද වේ
සමහර මෑත කාලීන රචකයන් හෝමෝ ජ්‍යෝර්ජිකස් අප්‍රිකාවෙන් පිටත විසූ පළමු හා වඩාත් ප්‍රාථමික මනුජයා ලෙස යෝජනා කරන නමුත් බොහෝ විද්‍යඥයන් හෝ
ජ්‍යෝර්ජිකස්,  හෝමෝ ඉරෙක්ටස් විශේෂයේ මුල් හා ප්‍රාථමික සාමාජිකයෙකු ලෙස සලකනු ලබයි
අවම වශයෙන් වසර 200,000-150,000කට පෙර හෝමෝ සේපියන්ස් දක්ෂිණ හා නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ විසූ බව ෆොසිල වාර්තාව පෙන්වයි. ("අප්‍රිකාවෙන් පිටතවාදය"ට අනුව ) වසර 40,000කට පමණ පෙර, අප්‍රිකාවෙන් පිටතට එම විශේෂයේ පැතිරීම නවීන මානවයා විසින් ලොව ජනාවාස කිරීම සඳහා මඟ පාදන ලදී
10,000 වන විට හෝමෝ සේපියන්ස් අප්‍රි-යුරාසියාවේ බොහෝ පෙදෙස් වල පැතිර සිටියේය
ඔවුන්ගේ විසිරයාම භාෂාමය, සංස්කෘතීමය, සහ ප්‍රවේණි සාක්ෂි වලින් සොයා යා හැක
තාරකා විද්‍යාව කටයුත්තක වල මුල්ම සාක්ෂිය හමුවන්නේ ඉෂන්ගෝ කි
23,000 හා 18,000 අතරට දාතම කරනු ලබන ලද ඉෂන්ගෝ අස්ථිය මත දිස්වන චන්ද්‍ර දින දර්ශනයෙනි
මානවයාගේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික අතීතය පුරාවටම රණකාමය නොතිබෙන්නට ඇති බවත් එය ඔත් ජීවන රටාව, ගොවිතැන, හා වඩාත් සංකීර්ණ දේශපාලනික පද්ධති නැඟී ඒමත් සමඟ ආරම්භ වුණු බවට විද්වතුන් තර්ක කර ඇත
කෙසේ වෙතත්, කෙන්යාවේ ටර්කානා පළාතේ නටාරුක් භූමියෙන් සොයා ගන්නා ලද, වසර 10,000කට පෙර වෙනත් කණ්ඩායමක් විසින් හිතාමතා කළ පහර දීමක් හේතුවෙන් මියගිය 27 දෙනෙකුගේ ශේෂ කොටස්, කණ්ඩායම් අතර ගැටුම් වලට වඩා දිගු ඉතිහාසයක් ඇති බව පෙන්වයි.

කෘෂිකර්මාන්තය පහළ වීම 
ක්‍රි
16,000ට ආසන්න කාලයේ, රතු මුහුදු කඳු වල සිට උතුරු ඉතියෝපියානු උස්බිම් දක්වා, ගෙඩි, තෘණ හා අල වර්ග ආහාර සඳහා රැස් කරන ලදී
13,000-11,000 වන විට, මිනිස්සු කැලෑ ධාන්‍ය රැස් කිරීම ඇරඹූහ
මෙය බටහිර ආසියාව දක්වා පැතිරුණු අතර එහි දී එහි තිබූ කැලෑ ධාන්‍ය වර්ග වන තිරිඟු සහ යව ගෘහස්තකරණයට ලක් විය
10,000 සහ 8,000 අතර, ඊසානදිග අප්‍රිකාව තිරිඟු සහ බාර්ලි වගා කරන්නට සහ නිරිතදිග ආසියාවෙන් ගෙනෙන ලද බැටළුවන් හා හරක් ඇති කරන්නට විය
අප්‍රිකාවේ පැවති තෙත් දේශගුණ අවධියක් විසින් ඉතියෝපියානු උස්බිම්, කඳුකර වනාන්තරයක් බවට හරවන ලදී
6500-5500 ආසන්නයේ ඔමොටික භාෂා කතාකරන්නන් විසින් එන්සෙත් ශාකය ගෘහස්තකරණය කර ගන්නා ලදී
ක්‍රිතපූ
7000 ආසන්නව, ඉතියෝපියානු උස්බිම් වල පදිංචිකරුවන් විසින් බූරුවන් ගෘහස්තකරණය කර ගන්නා ලද අතර ක්‍රි
4000 වන විට ගෘහස්තකරණය වූ බූරුවන් නිරිතදිග ආසියාවට පැතිර තිබුණි
කුෂිටික් භාෂා කතා කරන්නන් ගව පාලනයෙන් තරමක් ඈත් වෙමින්, ක්‍රි
5500 හා 3500 අතර ටෙෆ් හා කුරක්කන් ගෘහස්තකරණය කරගන්නා ලදී
වයඹදිග අප්‍රිකාවේ සහේලය හා සහරා වල සැවානා හා ස්ටෙප්ස් (පතන
) තුළ, නයිලී-සහරීය භාෂා කතාකරන්නන් සහ මන්ඩේ ජනවර්ග ක්‍රි
8000ත් 6000ත් අතර කැලෑ මෙදේරි (තණහාල්), අප්‍රිකානු වී, සහ ඉදල් ඉරිඟු එකතු කිරීම හා ගෘහස්තකරණය ඇරඹූහ
පසුව අලාබු, පත්තක්කා, එඬරු, සහ කපු ද එකතු කර ගෘහස්තකරණය කරන ලදී
මිනිසුන් කැලෑ හරක් වෘත්තාකාර කටුවැට වලින් වටකර තබන ලද අතර එමඟින් උන් හීලෑ (ගෘහස්තකරණය) විය
තවද ඔවුහු කුඹල් භාණ්ඩ සෑදීම හා ගලින් ජනාවාස (ටිෂිට් හා වලෙතා බලන්න) සෑදීම ද ඇරඹූහ
අස්ථි-තුඩැති මණ්ඩා භාවිතා කොට මසුන් ඇල්ලීම, වැඩි ව තිබූ වර්ෂාවෙන් සෑදුණු දියපහර හා විල් ගණනාවක් තුළම ප්‍රධාන කාර්යයක් විය
බටහිර අප්‍රිකාව තුළ, තෙත් අවධිය සමඟින් සෙනෙගාලයේ සිට කැමරූනය දක්වා පැතිරුණු වැසිවනාන්තරය හා කැලෑබද සැවානා පරිසරයක් පහළ විය
9000 හා 5000 අතර, නයිජර්-කොංගෝ භාෂා කථකයකින් අප්‍රිකානු තාල වර්ගයේ කටුපොල් හා රාෆියා ශාක ගෘහස්තකරණය කරන ලදී
පළමුව, බීජ ශාක වන කවුපි හා අප්‍රිකානු රටකජු යන දෙක ද පසුව බණ්ඩක්කා හා  කෝලා ද ගෘහස්තකරණයට ලක් විය
බොහෝ ශාක වැඩුණේ වනාන්තර තුළ වූ හෙයින් නයිජර්-කොංගෝ කථකයන් විසින් කැලෑ පැහැයීම සඳහා ඔපදමන ලද ගල් පොරොවන් නිපදවන ලදී
දක්ෂිණ අප්‍රිකාවෙන් වැඩි කොටසක්, දඩයම හා රැස් කිරීමෙහි නිරත වූ පිග්මි ජනවර්ග හා ඛොයිසාන්වරුන්ගෙන් ජනාවාසව තිබුණි
පැරණිතම ගල් කලා වලින් සමහරක් ද ඔවුන් විසින් නිපදවන ලදී
සහාරාව කාන්තාරකරණය වීමට යන්තම් පෙර, ඊජිප්තුවේ දකුණුදෙස (වත්මන් සුඩානය) වර්ධනය වූ ප්‍රජාවෝ නවශිලා විප්ලවයට පූර්ණව සහභාගී වූවෝ වූ අතර, ගෘහස්තකරණය වූ සතුන් හා ශාක සමඟ පදිංචි හා අර්ධ-එඬේර ජීවන රටාවක් අනුගමනය කළහ
නබ්තා ප්ලායා වලින් සොයාගෙන ඇති මහශිලාවන්, ස්ටොන්හෙන්ජ් ස්මාරකයට වඩා අවුරුදු 1,000ක් පමණ පෙර කලකට දිවෙමින් ලොව පැරණිතම පුරාතාරකාවිද්‍යා උපකරණ වලට උදාහරණ වන බව යෝජනා වී ඇත
නබ්තා ප්ලායාහි දක්නට ඇති සමාජය තුළ විවිධ මට්ටමේ අධිකාරීන් පැවතීම මඟින් දැක්වෙන සමාජසංස්කෘතීමය සංකීර්ණභාවය නිසා එය නවශෛලමය නබ්තා සමාජය හා පුරාණ ඊජීප්තු රාජධානිය යන දෙකෙහිම පදනම වන්නට ඇතැයි යෝජනා වී ඇත
5000 වන විට, අප්‍රිකාව වියළි අවධියකට එළැඹි අතර සහරා පෙදෙසේ දේශගුණය ක්‍රමයෙන් වඩා වියළි විය
ජනගහනය සහාරාව අතහැර, ඔවුන් ස්ථිර හෝ අර්ධ ස්ථිර ජනාවාස තනාගත් නයිල් ගඟේ දෙවන දහර ඇල්ලට පහළ නයිල් නිම්නය ද ඇතුළුව, සෑම දෙසටම ගමන් කළහ
මධ්‍යම හා පෙරදිග අප්‍රිකාව තුළ තද හා අප්‍රපතන වර්ෂා අඩු කරමින් ප්‍රධාන දේශගුණික අවපාතයක් සිදු විය
එතැන් පටන්, පෙරදිග අප්‍රිකාව තුළ වියළි තත්ත්වයන් පැවත ඇත
මධ්‍යම අප්‍රිකාව 
මධ්‍යම අප්‍රිකාවෙන්, අවුරුදු 100,000කටත් පෙර කාලයට අයත් අයත් පුරාවිද්‍යා සොයාගැනීම් කර ඇත
චෑඩ් විලට කි
60ක් (සැත
37ක්) පමණ නිරිතදිගින් වන චෑඩ්හි (ද්)සිලූම් වලින්, ක්‍රි
පළමු සහස්‍ර වර්ෂ කාලය දක්වා දිවෙන, විශාල ලෙස පැතිරී ඇති බිත්ති සහිත ඉදිකිරීම් කලාප හා ජනාවාස මෑතක දී සොයාගෙන ඇත
වෙළඳාම හා වැඩි දියුණු වූ කෘෂිකාර්මික ක්‍රම වඩාත් නවීන සමාජයන්ට රුකුල් දුන් අතර සඕ, කානෙම්, බෝර්නු, ෂිලූක්, බගියර්මි, සහ වදායි මුල් ශිෂ්ටාචාරයන්ට මඟ පාදන ලදී
1000 ආසන්නයේ, බන්ටු සංක්‍රමණිකයන් මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ මහා විල් පෙදෙසට පැමිණ තිබුණි
පළමු සහස්‍රය මැද වන විට දී, බන්ටු ජනවර්ග වර්තමාන ඇන්ගෝලාව දක්වාම දකුණු දෙසට වන්නට පදිංචිව සිටියහ
ලෝහ කර්මය 

අප්‍රිකාවේ ක්‍රි
4 වන සහස්‍රය තුළ විරවනය කරන්නට යෙදුණු පළමු ලෝහ වනුයේ ඊයම්, තඹ, හා ලෝකඩයි
පූර්වවාංශික කාලයේ දී, ඊජීප්තුවේ තඹ විරවනය කෙරුණු අතර අවම වශයෙන් ක්‍රි
3000ට පසු වැඩි කලක් යන්නට මත්තෙන් ඊජීප්තුවේ හා නූබියාවේ ලෝකඩ භාවිතයට පැමිණියේ ය
නූබියාව තඹ මෙන්ම රත්රන් සඳහා ද ප්‍රධාන ප්‍රභවයක් විය
ඊජීප්තුවේ රත්රන් හා රිදී භාවිතය පූර්වවාංශික කාලය දක්වා දිවේ
ඈයර් කඳු, වර්තමාන නයිජර්, තුළ ක්‍රි
3000 හා 2500 අතර, නයිල් නිම්නයේ වූ වර්ධනයන්ගෙන් වෙන්ව ස්වාධීන ලෙස තඹ විරවනය කරන ලදී
එහි දී භාවිතා කරන ලද ක්‍රියාවලිය එම ප්‍රදේශයට ආවේණික වන්නේ එය ප්‍රදේශයට පිටතින් රැගෙන ආවක් නොවන බව දක්වමින් වන අතර එය ක්‍රි
1500 පමණ වඩාත් පරිණත භාවයට පත්විය
1 වන සහස්වස වන විට, යකඩ කර්මාන්තය වයඹදිග අප්‍රිකාව, ඊජීප්තුව, හා නූබියාවට හඳුන්වා දී තිබුණි
සන්ගේටෝ අන් හෝල්ට අනුව, මධ්‍යම අප්‍රිකා ජනරජයේ හා කැමරූන්හි,  ක්‍රි
3000 සිට 2500 දක්වා අතර කලක පමණ විය හැකි, යකඩ විරවනය කළ බවට සාක්ෂි ඇත
670 දී, ඇසිරියානුවන් විසින් යකඩ ආයුධ භාවිතයෙන් නූබියානුවන් ඊජීප්තුවෙන් ඉවතට තල්ලු කර දමනු ලැබුණු අතර ඉන් පසු නයිල් නිම්නයේ යකඩ භාවිතය පුළුල්ව පැතුරුණි
මෙරෝඒ නූබියානු නගරය හරහා යටි-සහරීය අප්‍රිකාවට යකඩ පැතිරීමේ කල්පිතය තවදුරටත් බහුලව පිළි නොගනී
බටහිර අප්‍රිකාවේ ලෝහ කර්මාන්තය, නයිජර්හි ටර්මිට් වලින් බටහිරදෙස පිහිටි එගාරෝ වල ක්‍රි
2500 තරම් පෙර කලකට දාතම කර ඇති අතර එහි යකඩ කර්මාන්තය ක්‍රි
1500 වන විට එහි තිබී ඇත
මධ්‍යම අප්‍රිකාව තුළ, ක්‍රි
3 වන සහස්වස තරම් පෙර කලක පවා යකඩ කර්මාන්තය තිබුණු බවට සාක්ෂි ඇත
යකඩ විරවනය ඊජීප්තුවට ළඟා වීමට පෙර ක්‍රි
1000 හා 600 අතර කාලයේ චෑඩ් විල හා අප්‍රිකානු මහා විල් අතර පෙදෙසේ වැඩිදියුණු විය
500ට පෙර, ජොස් නිම්නයේ නොක් සංස්කෘතිය ඒ වන විටත් යකඩ විරවනය කරමින් සිටියහ
පුරාතන යුගය 
උතුරු අප්‍රිකාවේ පුරාණ ඉතිහාසය වෙන් කළ නොහැකි සේ පැරණි ආසන්න පෙරදිග පුරාණ ඉතිහාසයට බැඳී පවතී
මෙය පුරාණ මිසරය හා නූබියාවට විශේෂයෙන් ම සත්‍ය වේ
අප්‍රිකා ශෘංගය තුළ එක්සුම් රාජධානිය විසින් වර්තමාන එරිත්‍රියාව, උතුරුදිග ඉතියෝපියාව, සහ අරාබි අර්ධද්වීපයේ බටහිරදිග කොටසේ වෙරළ ප්‍රදේශය පාලනය කරන ලදී
පුරාණ මිසර වැසියෝ පන්ට් (ප්වෙනෙට්
) දේශය සමඟ ක්‍රි
2350 දී සබඳතා ඇති කර ගත්හ
පන්ට්, පුරාණ මිසරයේ වෙළඳ හවුල්කරුවෙක් වූ අතර එය වර්තමාන සෝමාලියාව, ජිබූටි හෝ එරිත්‍රියාවේ පිහිටා තිබෙන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ
කාතේජය වැනි ෆිනීෂියානු නගර මධ්‍යධරණී යකඩ යුගයේ හා සම්භාව්‍ය පුරාතන යුගයේ පාර්ශවකරුවන් විය
යටි-සහරීය අප්‍රිකාව එම කාලයේ අඩු හෝ වැඩි වශයෙන් ස්වාධීන ලෙස වර්ධනය විය
පුරාණ ඊජීප්තුය (මිසරය) 

සහරාව කාන්තාරීකරණයෙන් පසුව, ජනාවාස නයිල් නිම්නය වටා සංකේන්ද්‍රණය වූ අතර එහි පූජ්‍ය ප්‍රභූධානි ගණනාවක් ඇති විය
වඩාත්ම ජනගහන පීඩනයක් තිබූ කලාප පැවතියේ පහළ ඊජීප්තුවේ නයිල් ඩෙල්ටා කලාපයේ, ඉහළ ඊජීප්තුවේ, සහ නූබියාවේ නයිල් නදියේ දොන්ගෝලා පැතිරුමේ දෙවන හා තුන්වන දහර ඇලි පෙදෙස දිගටත් ය
මෙම ජනගහන පීඩනය හා වර්ධනය ඇති කරන ලද්දේ, තිරිඟු හා බාර්ලි ඇතුළු නිරිතදිග ආසියා භෝග වගා කිරීමත් බැටළුවන්, එළුවන්, හා හරක් ඇති කිරීමත් විසිනි
ජනගහන වර්ධනය වගා විම් සඳහා තරඟයක් සහ වගාවන් නිසි ලෙස නියාමනය කරගෙන යාමේ අවශ්‍යතාව මතු විය
පූජ්‍ය ප්‍රභූධානි අතර නිලතන්ත්‍ර ඇති කිරීමෙන් නියාමනය කිරීම සිදු කරන ලදී
ප්‍රභූධානි අතර පළමු සහ බලවත්ම ප්‍රභූධානිය, ටා-සෙටි, ක්‍රි
3500 දී පිහිටුවන ලදී
පූජ්‍ය ප්‍රභූධානි සංකල්පය ඉහළ හා පහළ ඊජීප්තුව පුරාම පැතිර තිබුණි
පසු කාලයේ, ඉහළ හා පහළ ඊජීප්තුවේ, ප්‍රභූධානි වඩා පුළුල් දේශපාලනික දේහයන් බවට සම්පිණ්ඩය වීමට පටන් ගත් අතර, ක්‍රි
3100 දී නාර්මර් (මීනීද්ස්) විසින් මිසරය එක් දේශපාලන දේහයක් ලෙස එක්සත් කිරීමත් සමඟ එය සංක්‍රාන්තියට පත් විය
පූජ්‍ය ප්‍රභූවරයෙක් ලෙස පෙනී සිටීම වෙනුවට ඔහු දිව්‍යමය රජෙකු ලෙස පෙනී සිටියේය
ඉහළ හා පහළ ඊජීප්තුවේ පූජ්‍ය ප්‍රභූධානි තුළ පැවති සමේෂ්වරවාදය හෙවත් බහුදේවවාදයක් තුළ එක් දෙවියෙක් පමණක් වන්දනා කිරීම, බහුදේවවාදී පුරාණ ඊජීප්තියානු ආගම බවට පත් විය
නිලතන්ත්‍ර පාරාවෝවරු වටා වඩාත් මධ්‍යගත බවට පත් වූ අතර විද්සියර්වරු, ආණ්ඩුකාරවරු, බදු රැස්කරන්නන්, ජෙනරාල්වරු, කලාකරුවන්, සහ තාක්ෂණ ශිල්පීන් විසින් මෙහෙයවනු ලැබුණි
ඔවුහු බදු එකතු කිරීම, ප්‍රධාන පොදු කටයුතු සඳහා ශ්‍රම සංවිධානය කිරීම, සහ වාරිමාර්ග පද්ධති, පිරමීඩ, පූජස්ථාන, ඇළ මාර්ග ඉඳිකිරීම යන කාර්යයන්හි නිරත වූහ
සතර වන වංශ කාලයේ (ක්‍රි
2,620-2,480), නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී කලාපය සමඟ දැව, නූබියාව සමඟ රත්රන් හා සම්, පන්ට් සමඟ කට්ටකුමංජල්, හා එමෙන්ම බටහිර ලිබියානු පෙදෙස් සමඟ ද දිගු දුර වෙළඳාම වර්ධනය විය
පැරණි රාජධානිය පුරාවටම ඊජීප්තුව ඇගේ මූලික පද්ධති, ආයතන, සහ සංස්කෘතිය, සෑමවිටම මධ්‍යගත නිලතන්ත්‍ර සහ පාරාවෝ දේවත්වය හරහා සංවර්ධනය කරන ලදී
ක්‍රිස්තු පූර්ව සතරවන සහස්වසින් පසුව, ඊජීප්තුව ඇගේ දක්ෂිණදිග හා බටහිරදිග අසල්වැසියන් වෙත සෘජු යුධමය හා දේශපාලන බලපෑම් එල්ල කරන්නට විය
2200 වන විට, පාරාවෝ ගේ බලයට අභියෝග කළ නෝමවල ආණ්ඩුකාරයන් අතර ප්‍රතිවාදී බව සහ නයිල් ඩෙල්ටාව තුළට ආසියාතිකයන්ගේ ආක්‍රමණ නිසා පැරණි රාජධානියේ ස්ථාවරත්වය අඩපණ ව තිබුණි
ඉන් දේශපාලනිකව බෙදීම සහ අස්ථාවර බව සහිත කාලයක් වූ පළමු අතරමැදි කාලය ආරම්භ විය
ප්‍රාග් ඉතිහාසය

ආශ්‍රිත 

 පුරාතන අප්‍රිකානු රාජධානි
 Economic history of Africa
 African historiography
 Historians of Africa
 List of history journals#Africa
 පූර්ව-යටත් විජිත අප්‍රිකාවේ රාජධානි ලැයිස්තුව
 අප්‍රිකාව තුළ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ පරායත්ත භූමිප්‍රදේශ ලැයිස්තුව
 Outline of Africa#History of Africa
 Africa-Europe relations
 Africa-United States relations
 Africa–China relations
 Soviet Union-Africa relations

සටහන්

භාහිර සබැඳි 
 "Race, Evolution and the Science of Human Origins" by Allison Hopper, Scientific American (5 July 2021)
Worldtimelines
uk – Africa The British Museum
2005
 The Historyscoper
The Story of Africa BBC World Service
Wonders of the African World, PBS
African Art Metropolitan Museum of Art
African Kingdoms, by Khaleel Muhammad
Mapungubwe Museum at the University of Pretoria
 Project Diaspora
Kush Communications | Media Production Company London
ත්‍රිශා ක්‍රිෂ්ණන් (උපත 1983 මැයි 4), හෙවත් ඒකනාමිකව ත්‍රිශා යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියක සහ නිරූපිකාවකි
වර්තමානයේ ඇය ප්‍රමුඛ නිළියක ලෙසින් සිය ස්ථානය ගොඩනගා ගෙන ඇත
ඇයව ජනයා විසින් හඳුනාගත්තේ මදුරාසි රූ රැජින (1999) වැනි රූමතියන් තේරීමේ තරගවලිනි
අනතුරුව ඇය චිත්‍රපට කර්මාන්තය වෙත දොරටු විවර කරගත්තා ය
දැනට ඇය දෙමළ,තෙලිගු,හින්දි,කන්නඩ හා මලයාලම් භාෂා චිත්‍රපටි රගපා ඇත
1999 දෙමළ චිත්‍රපටයක් වූ ජෝඩි තුළ සහාය චරිතයක් නිරූපණය කිරීමෙන් පසු 2002දී ඇය මෞනම් පේසියදේ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණය කළා ය
පසුව සාමි (2003) සහ ගිල්ලි (2004) වැනි සාර්ථක චිත්‍රපට තුළින් දෙමළ සිනමාවත්, වර්ෂම් (2004) වැනි චිත්‍රපට තුළින් තෙලිඟු සිනමාවත් ප්‍රවිෂ්ට වූවා ය
පසුව 2010දී, ඇය සිය බොලිවුඩ් ආගමනය සනිටුහන් කළේ ඛට්ට මීඨා චිත්‍රපටය තුළිනි
2019 මෙවසරේ ඇයගේ සිහින චිත්‍රපටය ලෙස තිරගත වූ පේට්ට චිත්‍රපටයේ සුපිරි නළු රජිනිකාන්ත් සමග ඇය රගපා ඇත
සම්මානනීය චිත්‍රපට 
ඇයගේ හොඳම චිත්‍රපට ලෙස සැලකෙන්නේ අභියුම් නානුම් (2008) සහ වින්නෛතාණ්ඩි වරුවායා (2010) චිත්‍රපටයන් ය
මින් දෙවනුවට සඳහන් චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඇය ප්‍රියතම වීරවරිය සඳහා විජයි සම්මානය හිමි කරගත් අතර ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම දෙමළ නිළිය සම්මානය සඳහා නිර්දේශ වූවා ය
2016 දී කොඩි දෙමළ චිත්‍රපටයට ඇය siima හොදම ත්‍රාසජනක නිළිය ලෙස සම්මාන ලැබුවාය
නුව්වොස්තනන්ටේ නේනොඩ්ඩාන්ටනා (2005) සහ ආදාවරි මතලකු අර්ධලු වෙරුලේ (2007) වෙනුවෙන් ඇය තවත් දෙවරක් එම සම්මානය සිමිකර ගත්තා ය
වර්ෂම් තෙලිඟු චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඇය සිය ප්‍රථම දකුණු ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය හිමි කරගත්තා ය
දෙමළ සිනමාවේ සාර්ථකත්වයෙන් ඉහළ නිළිය ලෙස 2010 වසරේ තමිල්නාඩු රාජ්‍ය සම්මානයද ජූරි සම්මානයක්ද ඇය හිමිකරගත්තාය
නුව්වොස්තනන්ටේ නේනොඩ්ඩාන්ටනා චිත්‍රපටයට හොඳම නිළිය ලෙස 2010 වසරේ ආන්ද්‍රා ප්‍රාන්ත රාජ්‍ය සම්මානයද ඇය හිමිකරගත්තාය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

 
 ත්‍රිශා සඳහා රොට්න් ටොමැටෝස්හි ඇති ගිණුම

දෙමළ සිනමාවේ නිළියෝ
ඉන්දියානු නිරූපිකාවෝ
තෙලිඟු සිනමාවේ නිළියෝ
හින්දි සිනමාවේ නිළියෝ
ජීවත්වන්නෝ
1983 උපත්
ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ ජයග්‍රාහකයෝ
නන්දි සම්මානලාභියෝ
එතිරාජ් කාන්තා විද්‍යාලයේ ආදිශිෂ්‍යාවෝ
කලෛමාමණි සම්මානලාභියෝ
ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියෝ
21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නිළියෝ
තමිල් නාඩු ප්‍රාන්ත චිත්‍රපට සම්මාන ජයග්‍රාහකයෝ
චෙන්නායිහි නිළියෝ
උදයනිධි ස්ටාලින් තමිල්නාඩුවේ නියෝජ්‍ය මහ ඇමති යනු දෙමළ චිත්‍රපටවල කටයුතු කරන ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරයකු සහ නළුවෙකි
ස්ටාලින් චිත්‍රපට කර්මාන්තය වෙත පිවිසියේ චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරයකු සහ බෙදාහරින්නකු ලෙස රෙඩ් ජයන්ට් මූවීස් නම් ඔහුගේ නිෂ්පාදන ස්ටූඩියෝව ඔස්සේයි
ඔහු කුරුවි (2008), ආදවන් (2009) සහ මන්මදන් අම්බු (2010) වැනි චිත්‍රපට නිර්මාණය කොට ඇත
අනතුරුව රංගන ශිල්පියකු ලෙස ඔහු සිය වෘත්තිය ආරම්භ කළේ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපටයක් වූ ඔරු කාල් ඔරු කණ්ණාඩි (2012) තුළිනි
එතැන්සිට ඔහු ඔහුගේම චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය කරමින් රංගනයේ නියැළෙයි
ආශ්‍රේයයන්

1977 උපත්
ජීවත්වන්නෝ
චෙන්නායිහි චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෝ
ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ ජයග්‍රාහකයෝ
ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෝ
කරුණානිධි පවුල
චෙන්නායිහි නළුවෝ
දෙමළ සිනමාවේ නළුවෝ
දෙමළ චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෝ
අරණ්මනෛ 2 යනු සුන්දර් සී. විසින් රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2016 දෙමළ ප්‍රහසන සංත්‍රාස චිත්‍රපටයකි
මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ සුන්දර්, හංසිකා, සිද්ධාර්ත්, ත්‍රිශා, සූරි, කෝවෛ සරලා සහ මනෝබලා විසිනි
වෛභාව් රෙඩ්ඩි මෙහි ආරාධිත නිරූපණයක් සිදු කරයි
2014 සාර්ථක චිත්‍රපටයක් වූ අරණ්මනෛහි දෙවන කොටස වන මෙම චිත්‍රපටය 2016 ජනවාරි 29 දින මුදාහැරිණි
පසුව මෙය තෙලිඟු බසින් හඬකවා කාලවතී ලෙස ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි
මෙම චිත්‍රපටය ද අනුගාමී කථාවකින් සමන්විත අතර එය නන්දිනී නම් රූපවාහිනී කතාමාලාවක් ලෙස විකාශය කෙරේ
කෙසේනමුත් එහි රංගනයේ යෙදෙන්නේ වෙනස්ම නළුනිළි පිරිසකි
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

2016 චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චිත්‍රපට
දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
ඉන්දියානු අනුගාමී චිත්‍රපට
දෙමළ අනුගාමී චිත්‍රපට
සුන්දර් සී. අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට
ඉන්දියානු ප්‍රහසන සංත්‍රාස චිත්‍රපට
2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
හිප්හොප් තමිලාගේ චිත්‍රපට ස්වරමාලා
සයිස් සීරෝ හෙවත් දෙමළෙන් ඉන්ජි ඉඩුප්පලගි (සිංහල
අඟලේ ඉණැති රූමතිය) ලෙස හැඳින්වෙන්නේ 2015 තෙලිඟු-දෙමළ ද්වීභාෂා ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපටයකි
මෙය අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ ප්‍රකාශ් කෝවෙලමුඩි විසිනි
මෙම චිත්‍රපටය සමගාමිව තෙලිඟු සහ දෙමළ භාෂාවලින් නිර්මාණය විය
ප්‍රසාද් වී පොට්ලූරි විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ අනුෂ්කා ෂෙට්ටි විසින් වන අතර ආර්යා, ඌර්වශී, ප්‍රකාශ් රාජ් සහ සොනාල් චෞහාන් සහාය රංගනයෙන් දායක වෙති
මෙය ඕඩියාවලින් ඡාටි ටාලේ ඩිං ඩොං ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය විය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 

2015 චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චිත්‍රපට
දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට
2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
2010 දශකයේ තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට
ඉන්දියානු ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපට
බහුභාෂා චිත්‍රපට
එම්. එම්. කීරවානිගේ චිත්‍රපට ස්වරමාලා
2010 දශකයේ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපට
ඉතු කතිර්වේලන් කාදල් (සිංහල
මේ කතිර්වේලන්ගේ ආදරයයි) යනු එස්. ආර්. ප්‍රභාකරන් විසින් රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2014 දෙමළ පවුලේ නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි
මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ උදයනිධි ස්ටාලින් සහ නයන්තාරා විසිනි
සන්තානම් සහ සුන්දර් රාමු ද වැදගත් චරිත නිරූපණය කරන අතර සාරන්‍යා පොන්වන්නන් සහ චායා සිං සහාය රංගනයෙන් දායක වේ
මයිල්සාමි ද මෙසි පසුබිම් නිරූපණයක් සිදු කරයි
රෙඩ් ජයන්ට් ෆිල්ම්ස් වෙතින් නිෂ්පාදිත මෙහි සිනෙමාරූපණය සිදුකරන ලද්දේ බාලසුබ්‍රමනියම් විසිනි
මෙහි කලා අධ්‍යක්ෂණය වී. සෙල්වරාජ් විසින් සිදුකරන ලදී
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 

මදුරෛහි රූගත වූ චිත්‍රපට
2010 දශකයේ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපට
ඉන්දියානු ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චිත්‍රපට
2014 චිත්‍රපට
හැරිස් ජයරාජ්ගේ දෙමළ චිත්‍රපට ස්වරමාලා
තෙලිඟු බසින් හඬකැවුණු දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
භ්‍රමණය වන සමුද්දේශ රාමුවක් යනු භ්‍රමණය වන වස්තුවක් තුළ පිහිටන විශේෂ ලක්ෂයක් ලෙස ගෙන තෝරා ගනු ලබන එකිනෙකට ලම්බක x,y,z, අක්ෂ පද්ධතියකට භ්‍රමණය වන සමුද්දේශ රාමුවත් යැයි කියනු ලැබේ
මෙහිදී සමුද්දේශ රාමුව තුළ සිටින පුද්ගලයාට සාපේක්ෂව භ්‍රමණය වීම සිදුවෙයි
පෘථිවිය එවන් රාමුවකට හොඳම උදාහරණයයි
සේට්ටෛ (සිංහල
අලාභය) යනු ආර්. කන්නන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ 2013 ඉන්දියානු දෙමළ ප්‍රහසන චිත්‍රපටයකි
2011 හින්දි-භාෂා චිත්‍රපටයක් වන දිල්ලි බෙලි චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් වන මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ආර්යා, අංජලී, සන්තානම්, ප්‍රේම්ජි අමරේන් සහ හංසිකා මොට්වානි විසිනි
2012 මැයි 7 දින චෙන්නායිහි රූගත කිරීම් ඇරඹි මෙය, 2013 අප්‍රේල් මස මුදාහැරිණි
තෙලිඟු බසින් හඬකැවුණු මෙම චිත්‍රපටය ක්‍රේසි ලෙස ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි
මෙහි ධ්වනිපථය ජනවාරි 30 දින මුදාහැරිණි
චිත්‍රපටය 2013 අප්‍රේල් 5 දින මුදාහැරිණි
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 

2013 චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චිත්‍රපට
දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චිත්‍රපට ප්‍රතිනිර්මාණ
ඉන්දියානු ප්‍රහසන චිත්‍රපට
2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
ඉන්දියානු කළු ප්‍රහසන චිත්‍රපට
යූටීවී මෝෂන් පික්චර්ස් චිත්‍රපට
මුම්බායි පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට
මුම්බායිහි රූගත වූ චිත්‍රපට
එස්. තාමන්ගේ දෙමළ චිත්‍රපට ස්වරමාලා
තෙලිඟු බසින් හඬකැවුණු දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
බෝගන් (සිංහල
සුඛ පරමවාදියා හෝ විනෝදකාමියා) යනු 2017 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා අධිස්වාභාවික සංත්‍රාස චිත්‍රපටයකි
මෙය රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ ලක්ෂ්මන් විසිනි
මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ප්‍රභූ දේවා (ප්‍රභූ දේවා ස්ටූඩියෝස්) සහ ගනේෂ් විසිනි
චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ජෙයම් රවී, අර්වින්ද් ස්වාමි සහ හංසිකා මොට්වානි විසිනි
අක්ෂරා ගෞඩා, වරුන්, නාගේන්ද්‍ර ප්‍රසාද් සහ නස්සර් සහාය රංගනයෙන් දායක වෙති
ඩී. ඉමාන් විසින් සංගීත නිර්මාණය කරන ලද මෙම චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන කටයුතු 2016 මාර්තුවේ ඇරඹිණි
එය 2017 පෙබරවාරි 2 දින මුදාහැරිණි
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 

2017 චිත්‍රපට
දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චිත්‍රපට
2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
ඩී. ඉමාන්ගේ චිත්‍රපට ස්වරමාලා
ඉන්දියානු ක්‍රියාදාම සංත්‍රාස චිත්‍රපට
අනන්‍යතා සොරකම පිළිබඳ චිත්‍රපට
ඉන්දියානු සංත්‍රාස චිත්‍රපට
චෙන්නායිහි රූගත වූ චිත්‍රපට
පුදුචෙරිහි රූගත වූ චිත්‍රපට
චෞරත්ව මතභේදයට ලක් වූ නිර්මාණ
විජය ගුරුනාථ සේතුපති (උපත 1978 ජනවාරි 16) හෙවත් වඩාත් ප්‍රකටව විජයි සේතුපති ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ චිත්‍රපටවල රංගනයේ යෙදෙන ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවකු, නිෂ්පාදකවරයකු, පද රචකයකු  සහ දෙබස් රචකයෙකි
තමිල් නාඩුව තුළ ඔහු "මක්කල් සෙල්වන්" (ජනතාවගේ නළුවා) ලෙස ප්‍රචලිත ය
ගණකාධිකාරිවරයකු ලෙස කටයුතු කළ සේතුපති රංගන වෘත්තිය කෙරෙහි යොමු විය
ඔහු රංගන වෘත්තියට පිවිසියේ පසුබිම් නළුවකු ලෙස වසර පහකට අධික කාලයක් සුළු චරිත නිරූපණය කරමිනි
ඔහු සිය ප්‍රථම ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළේ සීනු රාමසාමිගේ තේන්මේර්කු පරුවකාට්රු (2010) චිත්‍රපටයේ ය
අනතුරුව සුන්දරපාණ්ඩියන් (2012) චිත්‍රපටයේ දුෂ්ට චරිතයක් නිරූපණය කළ ඔහු සිය රංගන ප්‍රතිභාව ප්‍රදර්ශනය කළේ පීසා (2012) සහ නාඩුවුල කොන්ජම් පක්කාත කානෝම් (2012) චිත්‍රපට තුළිනි
අනතුරුව ඔහු සූදු කව්වුම් (2013), ඉදර්කුතානේ ආසෛපට්ටායි බාලකුමාරා (2013), පන්නෛයාරුම් පද්මිණියුම් (2014), නානුම් රෞඩි දාන් (2015), සේතුපති (2016), කාදලුම් කඩන්දු පෝගුම් (2016), ධර්ම දුරෛ (2016), කාවන් (2017) සහ වික්‍රම් වේදා (2017) වැනි සාර්ථක චිත්‍රපට ගණනාවකම ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ අතර මේ සියල්ල ආර්ථික අතින් මෙන්ම ව්චාරක අතින් ද සාර්ථක විය
මෙය විජයි සේතුපති දෙමළ සිනමාවේ ජනප්‍රිය "ඉන්දියානු චිත්‍රපට තරුවක්" බවට පත්කළේ ය
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 
 
 විජයි සේතුපති ඡායාරූප සඳහා වීතිහි ඇති ගිණුම

දෙමළ නළුවෝ
ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෝ
1978 උපත්
ජීවත්වන්නෝ
දෙමළ සිනමාවේ නළුවෝ
චෙන්නායිහි නළුවෝ
විරුදුනගර් දිස්ත්‍රික්කයේ ජනයා
සංචිත

විස්සයි20 තරගාවලිය

පළමු තරගය

දෙවන තරගය

තුන්වන තරගය

References

External links
 Series home at ESPN Cricinfo

2017 in Pakistani cricket
International cricket competitions in 2017
Current cricket tours
Multi-national cricket tours of Pakistan
පළමුවන රාජසිංහ රජතුමා  සීතාවක රාජධානියේ රජතුමෙකි
එතුමාගේ මහත් එඩිතර බව හා දේශප්‍රේමීත්වය පිළිබඳව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ
සීතාවක රාජධානියේ මායාදුන්නේ රජතුමාට දාව ටිකිරි බණ්ඩාර නමින් උපත ලැබූ මෙතුමාට පෘතුගීසි හමුදා සමඟ සිදු කළ බිහිසුණු සටන් වලින් පසුව "රාජසිංහ" යන නාමය ලැබිණි
එහි සිංහයන්ගේ රජු හෝ රාජකීය සිංහයා යන තේරුම ඇත
සිහසුනට පත්වීම 
සාමාන්‍යයෙන් මෙතුමා 1433 සිට 1544 දක්වා රජකම් කළ බවට වාර්තා වේ
නමුත් ද ක්වේරෝස්ට අනුව මායාදුන්නේ රජතුමා විසින් 1578 දී තම රාජධානිය රාජසිංහ රජතුමාට පවරන ලදී
1581 දී මායාදුන්නේ රජතුමා මරණයට පත් විය
ඉන් පසු රාජසිංහ රජතුමා සිංහාසනයට පත් විය
තම පියා වන මායාදුන්නේ රජතුමාගේ මරණය සමඟ රාජසිංහ රජතුමාගේ සම්බන්ධයක් ඇති බවට එකිනෙකට පරස්පර තොරතුරු විවිධ මූලාශ්‍රවල ඇත
කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ සමයේදී තිබ්බොටුවාවේ බුද්ධරක්ඛිත ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් ලියන ලද මහාවංසයේ 4වන පරිච්ඡේදයේ දී රාජසිංහ රජු විසින් මායාදුන්නේ පියරජුව ඝාතනය කළ බව සඳහන් වෙයි
චූල රාජාවලිය ද රජුගේ පීතෘ ඝාතනය ආනන්තරීය පාප කර්මයක් ලෙස බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් සැලකීම නිසා රජු සහ භික්ෂූන් වහන්සේ අතර ගැටුම් හට ගත බවත් එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රජු බෞද්ධ විරෝධී පිළිවෙතක් අනුගමනය කළ බවත් සඳහන් කරයි
කෙසේ නමුත් ඉතිහාස විචාරකයන් විශ්වාස කරන්නේ රාජාවලිය හා අලකේශ්වර යුද්ධය වැනි වැදගත් මූලාශ්‍රවල මෙම පීතෘ ඝාතන සිද්ධිය සඳහන් නො වීම නිසා රජු විසින් තම පියරජුව ඝාතනය කිරීම සැක සහිත සහ මතභේදාත්මක කරුණක් බවයි. රෙබෙයිරෝ පවා රජුගේ පීතෘ ඝාතනයක් ගැන වාර්තා කර නැත
සෙංකඩගල රාජධානියට පැමිණි ලන්දේසී දූතයකු වන ස්පිල්බර්ජන් විසින් කන්ද උඩරට රාජධානියේ පමණක් රාජසිංහ රජුගේ පීතෘ ඝාතනයක් පිළිබඳ කට කතාවක් පැතිර යමින් තිබූ බව වාර්තා කර ඇත
ක්වේරෝස් යනු සීතාවක රාජසිංහ රජු කෙරෙහි නුරුස්නා ගතියක් තිබූ අයෙකු බව බොහෝ ඉතිහාසඥයන් දන්නා කරුණකි
මේ අනුව රාජසිංහ රජු පීතෘ ඝාතනයක් කළේ නම් ක්වේරෝස් විසින් අනිවාර්යයෙන්ම එය වාර්තා කරනු ඇත
ක්වෙරෝස්ගේ දීර්ඝ විස්තරය අනුව මායාදුන්නේ පියරජු මරණයට පත් වී ඇත්තේ 85වැනි වියේදී ස්වභාවික හේතුවකින් ය
ක්වෙරෝස්ට අනුව රාජසිංහ රජතුමා තම පිය රජුගේ අභාවය දැනගත් විට චිරප්‍රසිද්ධ කොළඹ කොටුව වටලා සිටි අතර තුර ආපසු සීතාවක බලා පැමිණ ඇත
සංග්‍රාම 
රජතුමාගේ මූලික යුද්ධය සිංහල රාජ්‍යත්වයේ ස්වෛරීබව ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව සිදු කළ ද එතුමාට අනේක විධ ප්‍රාදේශීය නායකයන්ගේ අභ්‍යන්තර සේනා සමඟ සටන් කිරීමට ද සිදු විය
එම ප්‍රාදේශීය නායකයන්ට ඍජුව හෝ වක්‍රව පෘතුගීසි සේනාවල සහය ලැබිණි
ටිකිරි බණ්ඩාර කුමරුගේ එවැනි එක් වික්‍රමයක් වූයේ එතුමාගේ මස්සිනා වූ වීදියේ බණ්ඩාර කුමරු සමඟ ඇති වූ සංග්‍රාමයයි
මායාදුන්නේ රජු විසින් එම යුධ ව්‍යාපාරය වීදියේ බණ්ඩාර කුමරු විනාශ කිරීම සඳහා ආරම්භ කරන ලද්දේ (1) මායාදුන්නේ රජුගේ දියණිය වූ ටිකිරි කුමරියට ඇගේ සැමියා වූ වීදියේ බණ්ඩාර කුමරු විසින් සිදු කළ අවමානය සහ (2) සෙංකඩගල පාලකයාට එරෙහිව මායාදුන්නේ රජු විසින් ඇරඹි යුද්ධයට උපකාර නො කිරීම යන හේතු නිසාය
සීතාවක සහ පෘතුගීසි ඒකාබද්ධ හමුදා විසින් පැලන්දේ පිහිටි වීදියේ බණ්ඩාර කුමරුගේ බලකොටුවට පහර දුන් අතර කුමරුව දෙවුන්දර දක්වා පළවා හැරීමටත් ටිකිරි කුමරියව අල්වා ගැනීමටත් ඔවුන්ට හැකි විය
සීතාවක හමුදාව මෙහෙයවන ලද්දේ දොළොස් වන වියේ පසු වූ ටිකිරි බණ්ඩාර කුමරු විසිනි
වීදියේ බණ්ඩාර කුමරු තම ඉතිරි හමුදාව සෙංකඩගල හමුදාව සමඟ ඒකාබද්ධ කර සීතාවක හමුදාවන්ට පහර දීම උදෙසා සල්පිටි කෝරළයට ළඟා විය
එහිදී ටිකිරි බණ්ඩාර කුමරු විසින් වීදියේ බණ්ඩාර කුමරුව නැවතත් පරාජයට පත් කරන ලදී
වීදියේ බණ්ඩාර කුමරු කන්ද උඩරටට පලා ගිය අතර සෙංකඩගල හමුදා සමඟ නැවත අලුත් නුවරට පැමිණියේ ය
අලුත්නුවර දී බිහිසුණු සංග්‍රාමයකින් පසු ටිකිරි බණ්ඩාර කුමරු විසින් වීදියේ බණ්ඩාර කුමරුව තීරණාත්මකව පරාජය කරන ලදී
අලකේශ්වර යුද්ධය කෘතියට අනුව මෙම සංග්‍රාමය අති බිහිසුණු සහ ඓතිහාසික වූ අතර මෙම සංග්‍රාමයෙන් පසු ටිකිරි බණ්ඩාර කුමරුට "රාජසිංහ" යන නාමය යෙදිණි
රාජාවලිය සඳහන් කරන්නේ රජුන්ගේත් රජු වූ සිංහයා යන අරුත ඇති රාජසිංහ යන විරුද නාමය මෙම සුප්‍රසිද්ධ සංග්‍රාමයෙන් පසු ටිකිරි බණ්ඩාර කුමරුට ලැබුණු බව ය
රාජසිංහයන් විසින් පෘතුගීසින්ට එරෙහි තම යුද්ධය කරන අතර තුර දී කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජු විසින් තම සෙංකඩගල රාජධානිය ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා පෘතුගීසි හේවායන් යොදා ගන්නා ලදී
මෙම පෘතුගීසි ආක්‍රමණිකයන් සමඟ වූ සම්බන්ධතාවයෙන් කෝපාවිෂ්ට වූ රාජසිංහ රජතුමා පේරාදෙණියේ වීරසුන්දර මුදලිගේ උපකාර ඇතිව තම හමුදාව 1583 දී බලන කපොල්ල දක්වා මෙහෙයවා කරලියද්දේ බණ්ඩාරව පළවා හරින ලදී
පෘතුගීසීන් සමඟ වූ මුල්ලේරියාව සටන අද දක්වාම ඇති අතිශය බිහිසුණුම සංග්‍රාමය වේ
සිංහල හමුදා විසින් මුළු පෘතුගීසි හමුදාවම පරාජය කරන ලදී
විස්තරයන්ට අනුව මුල්ලේරියාව වෙල් යාය පෘතුගීසි හේවායන්ගේ ලෙයින් රත් පැහැ ගැන් වී තිබී ඇත
යුරෝපීය හමුදාවක් ආසියා භූමියක දී ලැබූ දරුණුම පරාජය මෙය ලෙස සඳහන් වේ
ක්වෙරෝස්ට අනුව රජු විසින් කේරල හෙවත් මලබාර් හමුදාවන්ගේ සහය ඉල්ලා සිටිය ද රාජකීය නාවික හමුදාවක් නොමැති වීම නිසා සිංහල තොටුමුණු පෘතුගීසි ප්‍රහාරයන්ට නිරතුරුව ලක් විය
එනිසා කොළඹ කොටුවට 1581 දී හා 1587 දී එල්ල කළ වටලෑම් ප්‍රහාරයන් විශිෂ්ට ලෙස සිදු කළ ද තම අරමුණ වූ ආක්‍රමණිකයන් රටින් තුරන් කිරීම අත්හැර දැමීමට රජතුමාට සිදු විය
සීතාවක රාජධානියේ බිඳ වැටීම 
රාජසිංහ රජු විසින් අරිට්ඨ කීවෙණ්ඩු නම් දකුණු ඉන්දීය සම්භවයක් ඇත්තෙකු තම අග්‍ර පුරෝහිත ලෙස පත් කළ අතර ඉන් අනතුරුව ඔහුගේ උපදෙස් අනුව කටයුතු කළේය
ඔහුට රජු විසින් මාන්නම්පෙරුම මොහට්ටාල නම් නම්බු නාමය ද ප්‍රදානය කරන ලදී
රජු විසින් තම යකඩ දෝලියේ උප බිසවකගේ දියණියක් මොහුට ආවාහ කර දීමට ද කටයුතු කරන ලදී
රජු හින්දු ආගම වැළඳ ගත බව ද සඳහන් වේ
රජු විසින් සීගිරිය, ශ්‍රී පාදස්ථානය ආදී වැදගත් බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ආශ්‍රිතව බ්‍රාහ්මණයන් පදිංචි කර වූ බවට ද වාර්තා වේ
එමෙන්ම මාන්නම්පෙරුම මොහට්ටාලගේ උපදෙස් පරිදි රජු බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ගණනාවක්ම විනාශ කළ බව ද සඳහන් වේ
සංඝනායක හිමිපාණන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ ජනයා අතර වූ අතෘප්තිය රාජධානියේ බිඳ වැටීමට බල පෑ ප්‍රධාන හේතුවක් විය
සෙංකඩගල රාජධානිය අත්පත් කර ගැනීම හා රාජකීයයන් විශාල ප්‍රමාණයක් මරා දැමීම ද රාජධානියේ පරිහානියට බල පෑ බව විශ්වාස කෙරේ
බුද්ධ ශාසනයට එරෙහිව රජුගේ කෲර ක්‍රියා නිසා සංඝනායක හිමිපාණන් වහන්සේලාගේ ද මැදිහත්වීමෙන් රාජ විරෝධී කැරලි පවා ඇති විය
මෙනිසා රජු සහ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර ගැටුම් ඇති විය
සත් කෝරලේ ප්‍රදේශයේ දී පොතුපල බණ්ඩාර කුමරු විසින් පෘතුගීසීන්ගේ ද සහය ඇතිව රජුට විරුද්ධව කැරැළි ගසන ලදී
මෙම කැරැල්ල මැඩපවත්වන ලද අතර කැරැල්ලට නායකත්වය දුන් සියල්ලන්ගේම හිස් ගසා දමන ලදී
මන්දාරම්පුර පුවත කෘතියට අනුව කොනප්පු බණ්ඩාර කුමරුවා සෙංකඩගල රජ කරවීම සඳහා භික්ෂූන් වහසේලා ද මැදිහත් වී ඇත
මෙම කුමන්ත්‍රණය එළිවීමෙන් පසු සිය ගණනක් භික්ෂූන් වහන්සේලා ඝාතනය කර ඇත
මන්දාරම්පුර පුවතට අනුව එක් අවස්තාවක දී භික්ෂූන් වහන්සේලා 121නමක් රාජසිංහ රජු විසින් ඝාතනය කර ඇත
ඒ අතර සීතාවක මහනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ද සිටි බව එම කෘතිය සඳහන් කරයි
මායාදුන්නේ රජුට හා ටිකිරි බණ්ඩාර කුමරුට ලැබුණු ශක්තිමත් මහජන සහයට ප්‍රධාන හේතුවක් වූ මහා සංඝ රත්නයේ ආශීර්වාදය හා අනුශාසනාව මේ අනුව ඉතා ඉක්මනින් නැති විය
මන්නාරම සිට සෙංකඩගලට පැමිණි කොනප්පු බණ්ඩාර කුමරු විසින් එහිදී කැරැල්ලක් මෙහෙයවන ලදී
පළමුව කොනප්පු බණ්ඩාර විසින් අරිට්ඨ කීවෙණ්ඩු යටතේ එවන ලද සේනාංකය ද දෙවනුව රාජසිංහ රජු විසින්ම මෙහෙයවන ලද සේනාංකය ද පරාජයට පත් කරන ලදී
රාජාවලියට අනුව රාජසිංහ රජු විසින් එකොළොස්වන වියේ පටන් මෙලෙස වික්‍රමාන්විත ලෙස සටන් කළ කිසිදු රජෙක් නොමැති වූ බව සඳහන් කරමින් තම සේනා සමඟ පසු බසින ලදී
රජු තවදුරටත් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ මේ පුද්ගලයාට බොහෝ කුසලතා ඇතිමුත් දැන් මාගේ හැකියාවන් සියල්ල අහිමි වී ඇති බවය
බලන කපොල්ලේදී සිදු වූ පරාජයෙන් පසු පසු බසින් සිටි රජු 1592 මාර්තු මාසයේ දී මරණයට පත් විය
අභාවයට හේතුව වී ඇත්තේ ආපසු සීතාවක බලා එන විට පෙතන්ගොඩ දී උන කටුවක් ඇනීමෙන් ඇති වූ තුවාලයක් නිසා ය