Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
කමාන්ඩෝ නිලධාරි පාඨමාලාව (ඉන්දියාව) ප‍්‍රතිත‍්‍රස්ත මර්දන යුද පාඨමාලාව (ඉන්දියාව), බලඇණි ආධාරක අවි පාඨමාලාව, (ඉන්දියාව) මාණ්ඩලික පාඨමාලාව (බංග්ලාදේශය) පාබල නිලධාරි උසස් පාඨමාලාව (ඇමරිකාව) ආරක්ෂක අධ්‍යයන පිළිබඳ රාජකීය විද්‍යාලයීය පාඨමාලාව (ආර්. සී. සී. එස්. එංගලන්තය යන විදෙස් පාඨමාලා සහ දේශීය

පාඨමාලා රැසක් ලුතිනන් ජෙනරාල් සරත් ෆොන්සේකා හදාරනු ලැබ ඇත
බලවේගය, ති‍්‍රවිධ බලය, රිවිරැස, යාල්දේවී, ජයසිකුරු, ජයශක්ති, වඩමාරච්චි, යාපනය කොටුව නිදහස් කර ගැනීමේ අණදෙන නිලධාරියා ලෙස ද කටයුතු කළේය
එපමණක් නොව දශක තිහකට ආසන්න කාලයක් උතුරු නැගෙනහිර සිදු වූ මෙහෙයුම් විශාල ප‍්‍රමාණයක් කැපී පෙනෙන රණවිරුවකු වූ සරත් ෆොන්සේකා මහතා යුද්ධයේ දී දැක් වූ දක්ෂතා වෙනුවෙන් රණවික‍්‍රම, රණශූර, විශිෂ්ට සේවා විභූෂණ, උත්තම සේවා ඇතුළු පදක්කම් ගණනාවකින් පිදුම් ලබා ඇත
කුඩා කළ පාසල් යන කාලයේ පටන් නිශ්ශබ්ද එහෙත් දැඩි චරිතයක් ලෙස දක්නට ලැබුණ සරත් ෆොන්සේකා මැතිතුමා කිසිකලෙක අයුක්තිය අසාධාරණය, වංචාව, බොරුව ඉවසුවේ නැත
පාසල් යන කාලයේ පටන් එවැනි දේවල්වලට විරුද්ධව කටයුතු කළ නිසා පාසලින් මවුපියන් වෙත පැමිණිලි ඉදිරිපත් වූ අවස්ථා ද විය
අසාධාරණයට බොරුවට එරෙහි ව කටයුතු කළ නිසා ඇතැම් හිතවත් පාසල් සිසුන් සරත් ෆොන්සේකාගෙන් ගුටි කෑ අවස්ථා බොහෝ ය
මවුපියන්ට පාසලින් මේ සිසුවා පිළිබඳ ලැබුණේ එවැනි පැමිණිලි ය
තරුණ වියට එළැඹ තම මිතුරකුගේ සොයුරියක වූ අනෝමා ෆොන්සේකා මහත්මිය සමඟ විවාහ වූ පසු බිහි වූ දියණියන් දෙදෙනා වූ අප්සරා ෆොන්සේකා සහ අපර්ණා ෆොන්සේකාට සරත් ෆොන්සේකා මහතා දැක්වූයේ අපිරිමිත සෙනෙහසකි
කුඩා කාලයේ පටන් කිසිම අවස්ථාවක කිසිම දෙයක් වෙනුවෙන් කඳුලක් නොහෙලූ මේ අභීත සෙන්පතියාගේ දෑසින් කඳුලක් පිට වූයේ තම වැඩිමහල් දියණිය විවාහ වී පිය උණුසුමෙන් පිටව ගිය දිනයේදීයි
මිනිසුන්ගේ තරාතිරම නොබලා අවංක නිහතමානි, ගතිගුණවලට ගරු කරන පුද්ගලයකු වූ සරත් ෆොන්සේකා මහතා තමා කනිෂ්ඨ නිලධාරියකු ලෙස යුද හමුදා රාජකාරියේ සිටිය දී ඇසුරු කළ හිතවතුන්, මාධ්‍යවේදීන් ආදි පිරිස හමුදාපති ධූරයට පත්වූවත් අමතක නොකළ විශිෂ්ට දුර්ලභ ගතිගුණවලින් පිරි අභීත සෙන්පතියෙකි
බුද්ධාගමට ලැදිව කටයුතු කරන ඒ මහතා නිවසින් පිටවන අවස්ථාව දක්වාත් නිවසට පැමිණෙන විටත් පිරිත් විකාශනය වීම එම නිවසේ දිනපතා අනිවාර්යයෙන් ම සිදුවන විශේෂ සිරිතකි
තම නිවස කිසිවිටෙකත් හමුදා කඳවුරක් කර නොගත් මේ විශිෂ්ට හමුදා නිලධාරියා තම ආදරණීය බිරිඳ දරුවන් සමඟ සාමාන්‍ය ජීවිතයක් ගත කිරීමට හැමවිට ම උත්සාහ කෙළේය
උතුරු නැගෙනහිර කි‍්‍රයාන්විත රාජකාරියේ යෙදී සිටි කාලයේ පටන් ම මෙම අභීත නිලධාරියාගේ සිත තුළ පැවතියේ ස්ථිරවම ත‍්‍රස්තවාදය මෙරටින් විනාශ කර අවසන් කළ යුතු බවය
එසේ කටයුතු කරන සමයේ ඇතැම් නිලධාරීන් අතින් සිදුවන වැරදි බොළඳ කි‍්‍රයා මොහු ඉවසා දරා සිටියේ ඉහළ නිලධාරින්ට ඒවා පෙන්වා දීමට තරම් අවස්ථාවක් නොමැති වූ නිසාය
යුද හමුදාපතිවරයා වශයෙන් එතුමා පත් වූ දිනයේ පැවති මාධ්‍ය හමුවේ දී තමා එල්. ටී. ටී. ඊ. යට අභියෝගයක් වන පුද්ගලයකු බව කියා සිටියේ ය
එතුමා එදා එසේ පැවසීමට හේතුව පැහැදිලි කරමින් පැවසුවේ කොටි සංවිධානය තමා හොඳින් දන්නවා
ඔවුන් එතුමා හොඳින් විනිශ්චය කර තිබෙන්නේ දුර්වල අයකු ලෙස නොවෙයි
එනිසා එතුමාටත් අවශ්‍යව තිබුණේ කොටි සංවිධානයට සහ ත‍්‍රස්තවාදයට අභියෝගයක් විය යුතු බව මිස සාමාන්‍ය දෙමළ ජනතාවට අභියෝගයක් වන හමුදා නිලධාරියකු වීමට නොවන බව ද එතුමාට ද අවශ්‍ය දෙමළ ජනතාව ත‍්‍රස්තවාදයෙන් මුදාගැනීමට යැයි ද හමුදාපතිවරයා වශයෙන් එදා පැවසී ය
එතුමා එදා ඒ පැවසූ වචනය ඒ ආකාරයෙන් ම ඉෂ්ඨ කළේ ය
ත‍්‍රස්තවාදීන් මේ අභීත සෙන්පතියාගේ කි‍්‍රයාපටිපාටිය කොටි බුද්ධි අංශ යොදා අවබෝධකරගෙන සිටින්නට ඇති බව පෙනී ගියේ ඉතා සූක්ෂම ලෙස හමුදා මූලස්ථානය තුළට මරාගෙන මැරෙන කාන්තාවක යවා එතුමා ඝාතනය කිරීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාවේය
එහෙත් එදා ජාතියේ වාසනාවට කොටි ඉලක්කය වැරදී එතුමා නිරුපද්‍රිතව යළි හමුදාපති ධූරයට පත් විය
රෝහල් ඇඳේ සිට ද එතුමා ප‍්‍රකාශ කළේ කොටි ප‍්‍රහාර තුනකින් මා බේරුණා
ත‍්‍රස්තවාදය මෙරටින් තුරන්කරන තුරු කොටින්ට මා විනාශ කිරීමට කවදාවත් ඉඩ ලැබෙන්නේ නැති බවයි.

කෙසේ වෙතත් යුද බිමේ අතිවිශිෂ්ටයකු වූ සරත් ෆොන්සේකා මහතා ඝාතනය කිරීමට ත‍්‍රස්තවාදීන් මාන බැලුවේ එතුමා යුද හමුදාපතිවරයාවීමටත් වසර ගණනාවකට පෙර සිට ය
කොටි මැඬලන්න අපට පුළුවන් ‘මගේ කාලය තුළ යුද්ධය අනිවාර්යයෙන් ම ජයග‍්‍රහණය කරනවා නිතරම එතුමා ප‍්‍රකාශ කළේ වසර 30ක් තරම් ඈතට දිවෙන යුද්ධයට ඉක්මන් විසඳුමක් සොයමින් හමුදාව මෙහෙයවීමේ නියමුවකු ලෙස සුවිශේෂි කාර්යභාරයක නියැලෙමිණි
එතුමා ත‍්‍රස්තවාදය සම්පූර්ණයෙන් ම විනාශ කර දමන බව තමා ස්ථිරවම විශ්වාස කරන බව මේ අභීත සෙන්පතියාගේ ආදරණීය බිරිඳ අනෝමා ෆොන්සේකා මහත්මිය දැඩි විශ්වාසයකින් යුතුව ප‍්‍රකාශ කළ අවස්ථා බොහෝ ය
දයාබර බිරිඳක් වශයෙන් ඇය පවුලේ වගකීම් තනිව ම උසුලමින් එතුමාට රට වෙනුවෙන් නිදහස්ව කටයුතු කිරීමට අවශ්‍ය නිහඬ පරිසරයක් ඇති කළාය
පසුගිය උතුරු නැගෙනහිර මානුෂීය මෙහෙයුම වෙනුවෙන් එතුමා දවසේ පැය 24 පුරා කළ කැපවීම ඇතුළු තොරතුරු දන්නේ ඇතැම් විට ටිකදෙනකු පමණක් විය හැකියි
කි‍්‍රයාන්විතයේ ඉලක්කයන් සපුරා ගැනීමට ආසන්න වන දින කීපය තුළ එතුමා රාති‍්‍රයට හරි හැටි ආහාර ගැනීමක් නින්දක් ලබාගත්තේ නැත
මෙහෙයුමේ යෙදී සිටින බළසේනාංකාධිපතිවරු සමඟ ඍජුවම සම්බන්ධ වෙමින් එතුමා තුළ වූ උපක‍්‍රමයන් කියා දෙන්නේ උතුරු නැගෙනහිර භූමියේ සිතියම දෙස බලාගෙන නොව දීර්ඝ කාලයක් පුරා ලබා තිබූ අත්දැකීම් මත මනස තුළ සටහන් වී ඇති සිතියම තුළින් ය
අද ත‍්‍රස්තවාදය සම්පූර්ණයෙන් ම විනාශ වී ඇත
යළි මෙරට ත‍්‍රස්තවාදයක් නැත
එතුමා වචනයෙන් කියූ දේ කි‍්‍රයාවෙන් ඔප්පු කළ ලොවේ දක්ෂතම යුද හමුදාපතිවරයා ලෙස ලෝකයම පිළිගෙන ඇත
මෙරට ජනතාව වසර තිහක් තිස්සේ විඳි දුක්ගිනි නිමාකර දීමට ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් කැප වූ අභීත සෙන්පතියාණෙනි, මෙරට ජනතාවගේ දෑසට පෙනෙන යම් දෙවි කෙනකු වේ නම් ඒ ඔබතුමා ය
රට ආරක්ෂා කළ මුරදේවතාවන් ය
ඔබතුමා ඇතුළු සමස්ත වීරෝධාර හමුදාවිරුවන් වෙනුවෙන් අපේ භක්තිය සැමදා පුද කරන්නේ අප‍්‍රමාණ වූ ගෞරවයෙනි
-විජයානි එදිරිසිංහ

එලෙස දිනමිණ පුවත්පත  එදා වාර්තා කළත් පසුව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය වෙනස් විය
2010 ජනවාරි මස 19 දින  දිනමිණ පුවත්පත 

භූමියක් සහිත ඊලමක් දීමට ෆොන්සේකා උත්සාහ කරනවා

ලෝක ව්‍යාප්ත කොටි සංවිධානයේ ප්‍රබල නායකයකු වන රුද්‍රකුමාර් මහතා සමඟ එක්ව භූමියක් නැති ඊලාම් රාජ්‍ය වෙනුවට භූමියක් සහිත ඊලාම් රාජ්‍යයක් ලබාදීමට සරත් ෆොන්සේකා මහතා කටයුතු කරන බව එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ භාණ්ඩාගාරික, ප්‍රවාහන ඇමැති ඩලස් අලහප්පෙරුම මහතා ප්‍රකාශ කළේය
උතුරු, නැඟෙනහිර පළාත් ඒකාබද්ධ කරමින් එම භූමියක් සහිත ද්‍රවිඩ ඊලාම් රාජ්‍යය ලබාදීමට ෆොන්සේකා මහතා කටයුතු කරන්නේ යැයි ද ඇමැතිවරයා පැවැසුවේය
ආයුධ රහිත කොටි සංවිධානයේ ගොදුරක් බවට පත්වෙමින් සරත් ෆොන්සේකා මහතා සිදුකරන මෙම ගනුදෙනුව දේශද්‍රෝහී බව ද ඇමැතිවරයා අවධාරණය කළේය
ෆොන්සේකා මහතා බලය පමණක් අරමුණු කරගනිමින් ලෝක ව්‍යාප්ත කොටි සංවිධානය සමඟ එක්ව ඔවුන්ට ගැතිව කටයුතු කිරීම කනගාටුවට කරුණක් බව ද ඇමතිවරයා පැවැසීය
මහවැලි කේන්ද්‍රයේ පැවැති එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ මාධ්‍ය හමුවකට සහභාගි වෙමින් ඇමැතිවරයා ඊයේ (18 දා) මේ බව ප්‍රකාශ කළේය
රටේ ඒකීයත්වය, ස්වෛරීත්වය නැති කිරීමට කටයුතු කරන විදේශීය බලවේගවලට ඉඩ නොදී ඒවා පරාජය කිරීමට ජනතාව සිය ඡන්දය භාවිතා කළ යුතු බවද ඔහු සඳහන් කළේය
මවුබිමට ආදරය කරන ජනතාව ලබන 26 වැනිදාට අතට ගත යුත්තේ නිල් කොඩියවත්, කොළ කොඩියවත්, රතු කොඩියවත් නොව ජාතික කොඩිය පමණක් බව ද ඇමැතිවරයා මෙහිදී කීය
විපක්ෂයේ සන්ධානයේ අධිරාජ්‍ය ගැති බලවේග පරාජය කර මවුබිම ජයග්‍රහණය කරවීමට ජනතාවට කළ හැකි උතුම්ම පින්කම වන්නේද ලබන 26 වැනිදාට ජාතික කොඩිය අතට ගෙන සිය ඡන්දය පාවිච්චි කිරීම යැයි ද හෙතෙම පැවැසීය
ජාතික හෙළ උරුමයේ නීති සම්පාදක, බස්නාහිර පළාත් ඇමැති උදය ගම්මන්පිල මහතා ද මේ අවස්ථාවට සහභාගි විය
චන්දිමා එදිරිමාන්න හා සන්ධ්‍යා කරුණාරත්න

2011 නොවැම්බර් මස 19 දින  දිනමිණ පුවත්පත 

සුදු කොඩි නඩුවට ෆොන්සේකා වරදකරු වෙයි

වසර තුනක් හිරගෙට

සරත් ෆොන්සේකා මහතා සුදු කොඩි නඩුවෙන් වැරැදිකරු වේ
කොළඹ මහාධිකරණය ඔහුට වසර 03ක සිර දඬුවමක් ඊයේ (18) උදේ නියම කළේ ය
සුදු කොඩි රැගෙන යටත් වීමට පැමිණෙන එල්.ටී.ටී.ඊ. නායකයන් මරා දමන ලෙස ආරක්ෂක ලේකම්වරයා බ්‍රිගේඩියර් ශවේන්ද්‍ර සිල්වාට පවසා තිබුණා යැයි කියන ව්‍යාජ ප්‍රකාශයක් ෆොන්සේකා මහතා මාධ්‍ය මගින් හෙළිකොට තිබිණැයි චෝදනා එල්ල වී තිබුණි
මෙසේ යටත්වීමට පැමිණෙන අය මරාදමන බවට කළ ව්‍යාජ ප්‍රකාශයක් පළ වූයේ සන්ඩේ ලීඩර් පත්‍රයේ කර්තෘ ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් මහත්මියට සරත් ෆොන්සේකා මහතා විසින් ලබා දුන් තොරතුරු මතය
නඩුව විභාග කළ ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලේ සභාපති විනිසුරු දීපාලී විජේසුන්දර මහත්මිය සහ විනිසුරු ඉසෙඩ්.එම්.රෂීන් මහතා ගේ තීන්දුව අනුව අධි චෝදනාවට ෆොන්සේකා මහතා වරදකරු විය
විනිසුරු ඩබ්ලිව්.ටී.එම්.පී.බී.වරාවැව මහතා විත්තිකරු චෝදනාවලින් නිදොස් බවට තීරණය කළේ ය
සිරදඬුවමට අමතරව රුපියල් පන්දහසක දඩ මුදලක් ගෙවීමටද විත්තිකරුට නියම කෙරුණි
-ශිරෝමි අබයසිංහ

හයිකෝප් නඩු තීන්දුව 
2012 මාර්තු 15 දිනදී කොළඹ මහාධිකරණයේදී හයිකෝප් නඩුවේ තීන්දුව ප්‍රකාශ කල මහාධිකරණ විනිසුරු සුනිල් රාජපක්ෂ,  හිටපු හමුදාපති සරත් ෆොන්සේකා  මහතා හයිකොප් නඩුවෙන් නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට නියෝග කළේය
ආශ්‍රිත

  සරත් ෆොන්සේකායන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව

බාහිර සබැඳි
  ජෙනරාල් සරත් ෆොන්සේකායන් ගේ නිල වේබ් අඬවිය 
  ජෙනරාල් සරත් ෆොන්සේකායන් ගේ ඡායාරූප එකතුවක්
 ජෙනරාල් සරත් ෆොන්සේකායන් ගේ වේබ් අඬවියක්
  ජනාධිපතිට යැවු ලිපියේ සඳහන් විශ්‍රාම ගැනීමට හේතු වු කරුණු 16  
  රණ දෙරණ රැකගත් මහ සෙන්පති  
  භූමියක් සහිත ඊලමක් දීමට ෆොන්සේකා උත්සාහ කරනවා  
  සුදු කොඩි නඩුවට ෆොන්සේකා වරදකරු වෙයි  
  රණවිරුවන්ට විවෘත ලිපියක්  

චරිත කතා

ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදා නිලධාරීන්
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ලෝවාමහාපාය යනු ක්‍රි
1 වන සියවසේදී මහා විහාරයේ ඉදි කරනු ලැබූ උපෝසථාගාරයකි
මෙය අනුරාධපුරයේ පිහිටා ඇත
එහි වහලය ලෝහ උළු වලින් කල නිසා ලෝහ ප්‍රාසදය යනුවෙන්ද හැඳින්විනි
ලෝවාමහා ප්‍රාසාදය කරවන ලද්දේ දුටුගැමුණු රජතුමා විසිනි
මෙහි මහල් නමයක් වූ බව වංශ කථා වල සඳහන් වේ
දැනට මැදින් ඇති කුඩා ගොඩනැගිල්ල නවීන එකක් වන නමුදු මහා විහාරයේ පෝය කර්ම සඳහා බෝධිමළු පරපුරේ භික්ෂූන් වහන්සේලා තවමත් මෙම ස්ථානය පාවිච්චි කරනු ලබයි
මෙය සාදන ලද්දේ තව්තිසා දෙව්ලොව "බරණී" නැමැති දිව්‍යාංගනාවගේ රන් මාළිගයේ ආකාර සැලැස්මට අනුවයි.ඒ සඳහා රහතන් වහන්සේලා අට නමක් වැඩම කළ සේක
ගෘහ නිර්මාණශිල්පය 
ලෝවාමහාපාය රුවන්වැලිසෑයටත් ශ්‍රී මහා බෝධියටත් අතර මැද ස්ථානයක පිහිටා තිබේ
අතීතයේ මෙහි දාන ශාලාවක්, ආවාස ගෙයක් සහ උපෝසථාගාරයක්ද තිබුණි
එහි සීමා මාලකයක්ද තිබුණු අතර පෝය දිනවල භික්ෂූන් වහන්සේලා එකතු වී පොහොය කර්ම කිරීම එහිදී කරන ලදී
මහල් නමයකින් යුක්ත වූ ප්‍රාසාදයක් වන මෙහි සෑම මහලකම කාමර 100 බැගින් තිබූ බව පැවෙස්
මෙහි පහතම මාලය පෘතක්ජන භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද, දෙවන මහල ත්‍රිපිටකධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද, තෙවැනි සිව්වැනි හා පස්වන මහල් පිළිවෙලින්  සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද ඉතිරි මහල් රහතන් වහන්සේලාට ද වෙන්කර තිබී ඇත
ගොඩනැගිලල චතුරස්‍රාකාර වන අතර පැත්තක දිග අඩි 400 කි
120) එහි වහල තනා තිබුනේ තඹ හා බෙලෙක් මිශ්‍ර  ලෝකඩ වලින් සාදන ලද උළු කැටවලිනි
එහෙයින් ඊට ලෝවාමහාපාය යන නම යෙදුණි
මෙහි ගල් කණු පේළි 40 කි
එක් පේළියකට ගල් කණු 40 ක් බැගින් යොදා ඇති මුළු ගල්කණු ගණන 1600 කි
මේ සියල්ල උසින් එක සමානය
ටැම් මත වූ ටැම්හිස් ඝණ රූප හා මල් ලියකම් වලින් අලංකාර කර ඇත
ගොඩනැගිල්ල නිම කිරීමට අවුරුදු 6 ක් ගත වූයේ යයි පැවෙස්
ලෝවාමහාපාෙයේ සැළැස්ම තව්තිසා දෙව්ලොව “භරණී” නම් දෙවගනගේ ප්‍රාසාදයට සමානව සෑදුවේ යැයි විශ්වාස කරන අතර ප්‍රාසාදය මැද “වෙෙශ්‍රවණගේ’’  නාරි වාහනයට සමාන මණ්ඩපයක් ද ඉදිකර තිබූ බව සදහන් වේ
ඉතිහාසය, දායකත්වයන් හා ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම් 

දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් පළමු වරට මෙම ස්ථානයේ අඩමසකට වරක් භික්ෂූන් වහන්සේලාට  “පාතිමොක්කය” කියවීම සදහා පොහොය ගෙයක් ඉදිකළ අතර දුටුගැමුණු රජු විසින් එය නව මහල් ප්‍රාසාදයක් ලෙස විශාල කර වහලයට ලෝහ උළු සෙවිලි කරවා තනවන ලදි
සද්ධාතිස්ස රජුගේ රාජ්‍ය කාලයේදී මෙම ගොඩනැගිල්ල ගින්නක් නිසා සම්පූර්ණෙයන් විනාශ වූ නිසා එය සත් මහල් කරවා යලි ඉදි කරන ලදි
ඉන්පසු භාතිකාභය රජු, ආමණ්ඩ ගාමිණී අභය රජු, ගෝඨාභය රජු, 1වන ජෙට්ඨතිස්ස රජු, ධාතුසේන රජු, 1වන අග්ගබෝධි රජු, 4වන අග්ගබෝධි රජු, මානවම්ම රජු ආදී රජවරුන් රැසක් ලෝවාමහාපාය අළුත්වැඩියා කිරීමට කටයුතු කර ඇත
දෙවන සිරිනාග රජුගේ කාලයේ දී යලිත් ගොඩනැගිල්ල ගිණිගෙන දැවීම නිසා මහල් පහකින් යුතුව යලිත් ඉදිකරන ලදි
මහසෙන් රජ සමයේදී රජු මිත්යා දෘශ්ඨික භික්ෂුවකගේ බසට රැවටී ලෝවාමහාපාය ඇතුළු මහා විහාරයම විනාශ කිරීම නිසා කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්ණ රජු විසින් එය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලදි
1වන සේන රජුගේ කාලයේ දී පාණ්ඩයින් විසින් ලෝවාමහාපාය කෝල්ල කන ලද අතර 2වන සේන රජු එය පිළිසකර කර රන් බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් තැන්පත් කරන ලදි
10 වන සියවස අගභාගයේ දී ඇති වූ චෝල ආක්‍රමණ වලින් ලෝවාමහාපාය සම්පූර්ණෙයන් විනාශ වූ අතර ඉන්පසු අවසන් වරට එය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද්දේ 12 වන සියවසේ දී පොළොන්නරුව රාජධානියේ රජ කළ මහා පරාක්‍රමභාහු රජු විසිනි
එහෙත් අනුරාධපුරය අභාවයට යාමත් සමග යලිත් ලෝවාමහාපාය අභාවයට ගිය අතර අද අපට දක්නට ලැබෙන්නේ එම මහා පරාක්‍රමභාහු රජුගේ ප්‍රතිසංස්කරණ වල නටඹුන්ය
වෙනත් 
අනුරාධපුරයෙන් නව යොදුනක් දුර “කසාතොට” අසල “දිඹුලාගල” සිටින්නවුන්ට ද බටහිරින් මුහුදේ යොදුනක් දුරින් සිටින්නවුන්ට ද ලෝවාමහාපාය පෙනුණු බව ‘‘මහාවංශ ටීකාවේ’’ සදහන් වේ
බාහිර සබැඳුම්
 ලෝවාමහාපායේ ඡායාරූප

අනුරාධපුරය
මහා විහාරය
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
සාතන් ඇදහීම යන්නෙන් එකිනෙකට සම්බන්ධ විවිධ විශ්වාස සහ සමාජයීය සංසිද්ධි ගනනාවක් අදහස් වේ
මේවායේ පොදු ලක්ශන සහ සංකේතාර්ථයන් සහ සාතන්හෝ ඒ හා සමාන දෙයක් ඇදහීම හෝ පිදීම දක්නට ඇත
සාතන් ගැන මුලින්ම සඳහන් වන්නේ හීබෘ බයිබලයේයි
එහිදී සාතන් දේවදූතයෙකුවන අතර මනුශ්‍යයන්ගේ ඇදහීමට තර්ජනයක් වේ
සාතන් ඇදහීමේ ආගම් ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට වෙන් කර දැක්විය හැකියි
දේවවාදී සාතන් ඇදහීම
 අදේවවාදී සාතන් ඇදහීම

ල'වේ 

ලෝකයේ වැඩියෙන්ම ජනප්‍රිය සාතන් ආගම වන ල'වේ (LaVey) සාතන් ආගම ආරම්භ කරන ලද්දේ  ඇන්ටන් සෑන්ඩර්ස් ල'වේ (Anton Szandor LaVey) විසිනි
ලුසිෆර් ආගම 
ලුසිෆර් ආගම යනු ලුසිෆර් නම් දේවදූතයාගේ ගති ලක්ශන ඇදහීමේ ආගමකි
මෙය සාතන් ඇදහීමේ ආගම සමඟ බොහෝ විට එක්ව යයි
නමුත් ලුසිෆර් යනු සාතන් ගේ ආලෝකමත් (බුද්ධි ප්‍රභාව, Illuminati) ස්වාභාවයයි
References 

සාතන් පිදීම
සාතන් ආගම්
වීදි නාට්‍ය ඉතිහාසය
ගාමිණී කේ.හත්තොටුවේගම
වීදි නාට්‍ය යනු මුදල් ගෙවන නිශ්චිත පේ‍්‍රක්ෂක පිරිසක් නොමැතිව එළිමහන් පොදු ස්ථානවල රඟ දක්වනු ලබන වේදිකා රංගනයන් වේ
මෙම ස්ථාන වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන, රථ ගාල්, විවේකස්ථාන හා මං මාවත් වැනි  ඕනෑම ස්ථානයක් විය හැකිය
මිනිසුන් විශාල පිරිසක් ගැවසෙන  ඕනෑම තැනක වීදි නාට්‍ය දැකිය හැකිය
මේවායේ රඟ දක්වන්නන් වීදි ගායකයින් මෙන්ම, තම ප‍්‍රධාන කටයුතු ප‍්‍රචලිත කිරීම සඳහා නාට්‍ය සමාගම් හෝ කණ්ඩායම් විසින් යොදවනු ලැබූවන් ද විය හැකිය
සමහර අවස්ථාවලදී නාට්‍ය ඉදිරිපත් කරන්නන් උත්සව, ළමා ප‍්‍රදර්ශන හෝ පෙරහැරවල් සඳහා යොදවනු ලැබූවන් විය හැකිය
එහෙත් බොහෝ විට වීදි නාට්‍යකරුවන්ට ගෙවීමක් නොකෙරෙන අතර, වීදියේ දී සිදු කරන කාසි එක්රැුස් කිරීමක් මගින් මුදල් උපයා ගනීි
වීදි නාට්‍යවලදී සරල ඇඳුම් හා භාණ්ඩ යොදා ගන්නා අතර, සාමාන්‍යයෙන් නාද තාක්ෂණය අඩුවෙන් යොදා ගනිමින්, නළුවන්ගේ හඬ හා ශරීර හැකියාවන් ඒ වෙනුවෙන් උපයෝගී කර ගනිති
ඒ අනුව නර්තනය, අභිරූපණය හා අත්තල හැඟීම් වඩාත් ජනප‍්‍රිය වේ
පේ‍්‍රක්ෂකයින් ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා එම ඉදිරිපත් කිරීම් ඉතා පැහැදිළිි, හඬ සහිත හා සරල ඒවා විය යුතුය
වීදි නාට්‍ය අනෙකුත් එළිමහන් රංගන, එනම්, පේ‍්‍රක්ෂකයින් වෙන් කොට තබන හා මුදල් අය කිරීම් සහිත උද්‍යාන රංගනවලින් වෙන් කොට හඳුනා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ
සමහර අවස්ථාවලදී වීදි නාට්‍ය පෙන්වීම සඳහා පාලනාධිකාරිය මගින් අවසර හෝ බලපත‍්‍ර ලබා ගත යුතුය
වීදි නාට්‍ය යනු පැරණිතම නාට්‍ය සම්ප‍්‍රදායකි
බොහෝමයක් ප‍්‍රධාන නාට්‍ය වර්ග මුල්කාලීනව වීදි නාට්‍ය ස්වරූපයෙන් පැවතුණු ඒවා විය
(උදාහරණ
දුක්ඛ
ප‍්‍රාප්තිය රඟ දක්වන ආගමික නාට්‍ය* වසර 100කට ඉහත විවිධ නාට්‍ය, සංගීත ශාලා හා විවිධ ප‍්‍රසංගවල සේවය කරමින් නළුවන් සිය ඡීවිකාව සපයා ගත් අතර, දැන් ලොව පුරා ප‍්‍රසිද්ධ වීදි නාට්‍ය කණ්ඩායම්වල සේවය කරන නළුවෝ සිටිති
නූතන වීදි නාට්‍ය කලාවේ වඩාත් සිත් ගන්නා සුළු ලක්ෂණය වන්නේ එයටම විශේෂිත වූ සමාඡීය, දේශපාලනික ස්ථාවර යයි
‘නියම’ වේදිකා නාට්‍යයක් නැරඹීමට හැකියාව නොමැති පුද්ගලයින්ට වීදි නාට්‍ය නැරඹීය හැකිය
එම නාට්‍ය සකස් කොට ඇත්තේ, නැරඹීමට කැමති  ඕනෑම කෙනෙකු සඳහා ය
පේ‍්‍රක්ෂකයකු වියදම් කිරීමට අසීරු නම්, එය නොමිලේ පෙන්වනු ලැබේ
'ගමට දැනුම' යනු තොරතුරු තාක්ෂණය සම්බන්ධ විෂය කරුණු ගම් මට්‍ටමට ගෙන යාමට සුළුවෙන් අරඹන ලද ව්‍යාපාරික ලාභාපේක්ෂාවෙන් තොර ස්වේච්ඡා ව්‍යාපෘතියකි
ඇරඹුම
කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ පරිගනක තාක්ෂණ ආයතනයේ(UCSC) 2002/2003(A) කණ්ඩායමේ මිතුරන් පිරිසක් ඔවුන් රැකියා ප්‍රවිශ්ටය ලද පසු 2007 වසර මැද භාගයේ තමන් ලද නිදහස් අධ්‍යාපනයට ප්‍රති උපකාර කළ හැකි ක්‍රමයක් ඇතිදැයි සාකච්ඡා කළහ
එහිදී සුළුවෙන් හෝ ඈත දුර බැහැර පාසලකට යම් අධ්‍යාපනික වටිනාකමක් සහිත හෝ පාසල් ගමනට උපකාරී වන ද්‍රව්‍යමය ආධාරයක් කිරීම සුදුසු බවට එකඟත්වයක් ඇතිවිය
පාසල් ද්‍රව්‍යන්ද සමග 2008 වසරේ ජනවාරි මස රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ග්‍රාමීය පාසලකට ගිය පිරිස එක් සුවිශේෂී කරුණක් නිරීක්ෂනය කළහ
එනම් එතරම් ඈත ප්‍රදේශයකද එම පාසලට ඉතා හොඳ තත්වයක පරිගනක විද්‍යාගාරයක් අන්තර්ජාල සබඳතාවක් සහිතව ලබාදීමට රජය කටයුතුකොට තිබීමය
පරිගනක තාක්ෂණය උගැන්වීමට සුදුසු කෙනෙකු සොයාගැනීමට විදුහල්පතිතුමා උනන්දුවක් ගන්නා අයුරු දැකගත හැකිවිය
අනෙකුත් සම්පත් නැතත් එම කටයුත්තට සහාය දෙන මෙන් ඔහු ඉල්ලීමක්ද කළේය
උසස් අධ්‍යාපනය ලබන අවධියේදී වැඩමුළු පවත්වා තිබූ අත්දැකීමත් නිදහස් අධ්‍යාපනයෙන් ලද දැනුම බෙදාහදා ගැනීමට තිබූ ආශාවත් නිසා මේ පිළිබඳ වැඩිදුර සොයා බැලීමට අදහසක් ඇති විය
තවදුරටත් කරුණු අධ්‍යනය කරනවිට පෙනී ගියේ ලංකාවේ ඈත දුරබැහැර සැළකිය යුතු පාසල් ප්‍රමාණයකට අංගසම්පූර්ණ පරිගනක විද්‍යාගාර මෙන්ම ඒ සඳහා යෝග්‍ය පෙළපොත්, අතිරේක පොත් ආදියද ලැබී ඇති බවයි.එහෙත් ප්‍රමාණවත් තරම් තොරතුරු තාක්ෂණ ගුරු මාපියන් නොමැති නිසා එම සම්පත් උපරිම ලෙස ප්‍රයෝජනයට නොගැනෙන බව පසක් විය
පාසල් දරුවන් මෙන්ම ඇතැම්විට වැඩිහිටි ගුරු මාපියන් තුලද පර්ගනකය සම්බන්ධයෙන් වන දුර්මත සහ අනවබෝධය තොරතුරු තාක්ෂණය ගමට යාමට අවහිරයක්ව ඇති අයුරු දකින්නට ලැබුණි
මෙම සියළු තත්වයන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පරිගනකය සහ තොරතුරු තාක්ෂණය සම්බන්ධයෙන් මූලිකම සිද්ධාන්ත සරල උදාහරණ ආශ්‍රයෙන් ඒ සඳහා ආශාවක් ඇතිවන පරිදි නිබන්ධනගත කොට බෙදාදීමේ අදහස ඇතිවිය
විකාශනය සහ වර්තමානය
තොරතුරුතාක්ෂණය සම්බන්ධව දැනුම වඩාත් ක්‍රමාණුකූලව සම්ප්‍රේශණය කිරීම සඳහා බහුතරයක් සිසු දරුවන්ට අවබෝධ වන පරිදි සරළ මාතෘකා ඔස්සේ සිංහල මාධ්‍යයෙන් නිබන්ධන සැකසීම ඇරඹුනි
ව්‍යාපෘතිය ව්‍යාප්ත කිරීමට ප්‍රථම අත්හදාබැලීමක් ලෙස මුද්‍රිත නිබන්ධන කුඩා පොත් ලෙස රත්නපුර ප්‍රදේශයේ පාසලකට වැඩමුළුවකදී බෙදාදෙන ලදී
එහිදී  තරුණ සිසු දරුවන්ගෙන් ඉතා ප්‍රබෝධමත්(Inspiring) මෙන්ම වැදගත් ප්‍රතිචාර ගණනාවක් ලැබුණි
එම ප්‍රතිචාර 'ගමට දැනුම' ඉදිරියට ගෙන යායුතු ආකාරය තීරණය කරගැනීමට මහත්සේ පිටිවහලක් බවට පෙරලුනි
ඔවුන්ගේ උද්‍යෝගීමත් ඉල්ලීම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඕනෑම කෙනෙකුට ඕනෑම අවස්ථාවක පහසුවෙන් නොමිලේ ලබාගතහැකිවන පරිදි සම්පත් අන්තර්ජාලයේ ගබඩා කරන ලදී
එහිදී හැකි අයට 'ගමට දැනුම' ව්‍යාපෘතිය පවත්වාගෙන යන්නන් සමග සම්බන්ධවී ගැටළු විසඳාගැනීමට සහ අදහස් ප්‍රකාශකිරීමට අවශ්‍ය පහසුකම්ද සපයා ඇත
තවද 'ගමට දැනුම' වැඩමුළු පිළිබඳ විස්තරාත්මක තොරතුරුද අන්තර්ජාලයට මුදාහැරින
තොරතුරු තාක්ෂණය පිලිබඳ මූලික අවබෝධයක් ලබාගැනීමට අදහස්කරන ඕනෑම පාසලකට හෝ වෙනත් එවැනි ස්ථානයකට ඉඩ ලැබෙන පරිදි පැමිණ වැඩමුළු පවත්වා දැනුම බෙදාහදා ගැනීමට 'ගමට දැනුම' සාමාජිකයෝ සැදී පැහැදී සිටිති
නිබන්ධන සහ වැඩමුළු ව්‍යුහය
'ගමට දැනුම' වැඩමුළු සඳහා භාවිතාවන නිබන්ධන මූලිකවම සකසා ඇත්තේ පවර්පොයින්ට් ස්ලයිඩ්ස්(PPT) ලෙසය
ඒවා බහුතරය සිංහල මාධ්‍යයෙන් සකසා ඇති නිසා සිංහල යුනිකෝර්ඩ් නොමැති පද්ධතියක වුවද භාවිතාකිරීමට හැකිවන පරිදි පී.ඩී.එෆ්.(PDF) ආකාරයටද සකසා ඇත
පරිගනකය සම්බන්ධයෙන් ඇති මූලික දැනුම පාදක කොටගෙන නිබන්ධන පියවර 3කට බෙදා ඇත
මුල් පියවරට අන්තර්ගත වන්නේ බහුලවම භාවිතාවන මූලික දැනුමට ප්‍රයෝජනවත්වන සරල මාතෘකා 5කි
1 පියවර - හැඳින්වීම
1) පරිගනකය
2) අන්තර්ජාලය
3) පරිගනක ජාලගතකරණය
4) ඔෆිස් (ඕපන් ඔෆිස් සහ මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස්)
5) පරිගනක වෘත්තීන්

දෙවන පියවර ඉලක්ක කරනුයේ යම් මූලික පැහැදිලි අවබෝධයක් සහිත පරිශීලකයන්ට ඉදිරිගමනට උපකාරීවන ප්‍රධාන අංශ කීපයක් ගැන දළ අදහසක් ඇතිකිරීමට යොදාගතහැකි මාතෘකා කීපයක් සාකච්ඡා කිරීමය
2 පියවර - මධ්‍ය මට්ටම)
1) Operating Systems and PC Maintenance - Microsoft and Unix like systems, software installation and updating, hardware maintenance troubleshooting  
2) An Introduction to Programming Languages - VB, Java, HTML, A glimpse of C++ and MFC
3) Programming and Multimedia Tools - Adobe Flash, Adobe AIR, GWT, Joomla, 3D Max, Adobe Dream Viewer, Photoshop, Video Editing etc
4) Networking Solutions - LAN, WAN, WiFi, Bluetooth, Infrared, Firewalls, Network Security etc
තෙවන පියවර ලෙස අනුපූරක නැතහොත් ඌණපූරක මාතෘකා කීපයක් සාකච්ඡා කෙරේ
මේවා විෂය හා කෙළින්ම බැඳී නොතිබුනත් පුද්ගල දියුණුවට හා සාමාන්‍ය දැනුමට ප්‍රයෝජනවත් වෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ
3 පියවර - අනුපූරක
1) පූර්විකාව - අභිප්‍රේරණ ඉදිරිපත්කිරීම
2) උසස් අධ්‍යාපනය, තෘතීය අධ්‍යාපනය, වෘත්තීය පුහුණුව හා රැකියා අවස්ථා - Some Experience Sharing

ක්‍රියා පටිපාටිය සහ සම්පත් දායකත්වය 
'ගමට දැනුම' ව්‍යාපෘතියේ මූලිකම සහ ප්‍රධානම අරමුණ තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳව ඇති දුර්මත සහ අනවබෝධය දුරුකොට එය වඩාත් යහපත් හෙටදිනක් සඳහා උපයෝගී කරගන්නේ කෙසේදැයි ආශාවක් ඇතිවන පරිදි යම් විභවයක්(Potential) සහිත පිරිසක් සමග සාකච්ඡාවේ යෙදීමයි
එහිදී පරම අපේක්ෂාව(Ultimate Goal) වන්නේ තොරතුරු තාක්ෂණය ලංකාවේ අනාගතය අර්ථාන්විත කිරීම සඳහා ගම් නියම්ගම් සිසාරා සියළු ක්ෂේත්‍රයන් ආලෝකමත් කරනු ඇතැයි යන්නයි
'ගමට දැනුම' කුඩා උත්සාහයක් වුවද එය යම් ආරම්භක පදනමක් දැමීමට සුළුවෙන් හෝ උපකාරී වනුඇතැයි යන්න සම්පත් දායකයන්ගේ විශ්වාසයයි
අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීමට 'ගමට දැනුම' නිබන්ධන සැකසීමේදී පහත ක්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කර ඇත
1) නිබන්ධන මාධ්‍ය ලෙස බහුතරයකට වඩා හොඳින් අවබෝධ වන සිංහල භාෂාව භාවිතා වේ
භාෂාමය අපහසුතා නිසා ආරම්භයේදීම තොරතුරු තාක්ෂණ විෂයෙන් ඈත්වීම වැළැක්වීමට මෙසේ සිදුකරන ලදී
එහෙත් ක්‍රමිකව හැකි සෑම ස්ථානයකම තොරතුරු තාක්ෂණ ලෝකයේ භාවිත වන ඉංග්‍රීසි වදන් වරහන් තුල දක්වන ලදී
ඉන් අපේක්ෂා කරනුයේ කාලයත් සමග නොදැනුවත්වම ඔවුන්ගේ ඉංග්‍රීසි වචන භාවිතය පිළිබඳ අනවශ්‍ය බිය මගහැරී යනු ඇති බවයි.

2) තොරතුරු තාක්ෂණය සම්බන්ධ කාරණා විස්තර කිරීමේදී සහ එහි ඇති අවශ්‍යතාවන් මෙන්ම ප්‍රයෝජන ගෙනහැර දැක්වීමේදී හැකිතාක් සරළ උදාහරණ යොදාගෙන ඇත
තොරතුරු තාක්ෂණය හා බැඳී පවතින සංකල්ප(Concepts) අපට නොතේරෙන එහා ලෝකයකින් ආ ඒවා(Alien Concepts) නොවන වග ඒත්තු ගැන්වීමට අපට එදිනෙදා හමුවන අපට බොහෝසෙයින් සමීප සැබෑ ලෝකයේ උදාහරන(Real World Examples) සමග පරිගනක තාක්ෂණය ගලපන ලදී
3) ස්වභාවයෙන්ම ඉතා දිගු නිබන්ධන කියවීමට බහුතරයක් අකමැති නිසා නිබන්ධන හැකිතාක් කෙටිකර සකසන ලදී
සියළු නිබන්ධන එකතුකොට පොතක් සෑදුවහොත් ඇතැම්විට පොත ලොකු වැඩි යයි කියා කියවීමට අලස වියහැකි පිරිස අවම කරගැනීමට මේවා මුද්‍රණය කරනු ලබන්නේද එක් මාතෘකාවට එක් කුඩා පොත බැගිනි
මෙහි තවත් ප්‍රයෝජනයක් ඇත
එනම් එකම අවස්ථාවකදී වැඩි පිරිසකට විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ පොත් පරිශීලනයට අවස්ථාව සැළසීමයි
4) නිබන්ධන භාවිතා කරන්නන් උද්‍යෝගීමත් කොට එය අවසානය දක්වා පවත්වාගෙන යාමට ස්ථානෝචිතව සිත් ඇදගන්නා රූප සහ උදාහරන යොදාගන්නා ලදී
5) සියළු නිබන්ධන ඔනෑම පද්ධතියක අපහසුවකින් තොරව පරිශීලනය කිරීම සඳහා පී.ඩී.එෆ්.(PDF) ආකාරයට වර්ණ(Colored) සහ කළු සුදු(Gray Scale) ලෙස දෙයාකාරවම සකසා ඇත
විශේෂයෙන්ම කළු සුදු නිබන්ධන සකසා ඇත්තේ ඉක්මණින් මුද්‍රණය කරගැනීමේ පහසුව පිණිසය
6) සියළු නිබන්ධන නොමිලේ ඕනෑම අවස්ථාවක ඕනෑම කෙනෙකුට  ලබාගතහැකි පරිදි අන්තර්ජාලයට මුදාහැර ඇත
7) ගැටළු නිරකරණය කරගැනීමට හෝ වෙනයම් කටයුත්තකට සම්පත් දායකයන් හා ඕනෑම කෙනෙකුට සම්බන්ධ වියහැකි පරිදි අන්තර්ජාල පහසුකම් සකසා ඇත
8) ගමට දැනුම ව්‍යාපෘතියේ සියළු අංශ හැකිතරම් සරළව සහ ඒකකාරී ගලායාමක් සහිතව(Integrity) පවත්වාගෙන යාමට කොන්දේසි විරහිතව උත්සාහ කර ඇත
ඒ සඳහා නිබන්ධන සංස්කරණ විස්තර(Versioning) සහිතව පවත්වාගෙන යාම, එකම පියවරට අදාල නිබන්ධන වල පසුබිම(Background) එකම ආකාරයට පවත්වාගෙන යාම, විවිධ මාතෘකා සාකච්ඡා කිරීමේදී එකම එළඹුමක්(Approach) යොදාගැනීම ආදිය සිදුකරන ලදී
PHP හෙවත් 'Hypertext Preprocessor', පළමුව ගතික වෙබ් පිටු සැකසීම සදහා නිර්මාණය කරන ලද සර්ව කාර්ය විධානාවලි පරිගණක භාෂාවකි
එය HTML වෙබ් පිටු තුළට කාවැද්දිය හැකි වන අතර සාමාන්‍යයෙන් වෙබ් සේවාදායකයක් ඒ සදහා හැඩගස්වා ගැනීමෙන් පසු භාවිතා කරනු ලැබේ
PHP බොහෝමයක් සේවාදායකයන් තුළ ස්ථාපනය කළ හැකි වෙයි
මේ වනවිට වෙබ් අඩවි මිලියන 20 ක් සහ වෙබ් සේවාදායකයන් මිලියනයක් විසින් PHP භාවිතා කරනු ලබයි
PHP සර්ව මෙහෙයුම් පද්ධති මෟදුකාංගයකි
එනම් එය මෙහෙයුම් පද්ධති බොහොමයක් මත කිසිදු වෙනසකින් තොරව භාවිතා කළ හැක
PHP පළමුව ආරම්භ කරනු ලැබූයේ රාමුස් ලර්ඩොෆ් (Rasmus Lerdorf) විසින් 1995 දීය
එතැන් සිට අඛණ්ඩ වර්ධනයක් PHP වල දැකිය හැකිවිය
මේ වන විට මූලික PHP ගොඩ නැංවීමේ කටයුතු PHP කණ්ඩායම විසින් කරගෙන යනු ලබයි
විධිමත් නියමාවලියක් නොමැති නිසා මේ කණ්ඩායමේ කාර්යයන් පොදු පිළිගැනීම බවට පත්වී තිබේ
PHP, PHP බලපත්‍රය යටතේ නිකුත් කරනු ලබන නිදහස් මෘදුකාංගයකි
මේ GNU GPL ට අනුකූල නොවන්නේ නාමයේ වෙනස් කම නිසාය
PHP විධාන රේඛාව (Command prompt) මත ක්‍රියා කරන මෘදුකාංගයක් බවටද දැන් පරිවර්තනය වෙමින් පවතින අතර ග්‍රාපිකරූපී මෘදුකාංගයක් ලෙසද භාවිත වේ
ඉතිහාසය 
PHP පළමුව 'පුද්ගලික මුල් පිටු' (personal home pages) යන තේරුම ලැබෙන පරිදි භාවිතා කර ඇත
ආරම්භක යුගයේදි (1994දී පමණ) මෙය රාමුස් ලරඩොෆ් විසින් C පරිගණක භාෂාවෙන් ලියන ලද පොදු වාහල මුහුණත් (CGI) ද්වීමය ගොනුවක්, perl විධානාවලියක් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට භාවිතා කිරීමෙන් මෙහි ආරම්භය සිදු විය
මෙම මෙවලම බොහෝ දුරට භාවිතයට ගන්නා ලද්දෙ ප්‍රචාරණ කටයුතු හා වෙබ් අඩවියට පැමිණෙන අමුත්තන් ගැන තොරතුරු එකතු කරගැනීමටත්ය
මෙම ද්විමය ගොනුව තම ආකෘති පරිවර්තකය සමග සම්බන්ධ කර ගැනීමෙන් ඔහු PHP/එෆ් අයි නැමැති මෘදුකාංගය නිපදවීය
මෙයට ඉතා ඉහල හැකියාවන් පැවතිණ
මෙයට C පරිගණක බසින් ඉතා විශාල දායකත්වයක් ලැබුන අතර දත්ත සමුදායන් සමග සම්බන්ධ වීම ආදි හැකියාවන් පැවතුණු බැවින් සරල ගතික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කිරීම පහසු විය
1995 ජූනී 8 වැනිදා පොදු ජනයා වෙනුවෙන් PHP නිකුත් කෙරිණ
මෙහි මූලික අරමුණ වූයේ ගැටලු හා වැරදි සහිත තැන් නිවැරදිව හදුනාගැනීමයි
මෙය PHP2 ලෙස නම් කරනු ලැබූ අතර එයට අද පවතින බොහෝ මූලික හැකියාවන් පැවතිණ
මේ අතර perl බසට සමාන විචල්‍ය දැක්වීමේ ක්‍රමය, ආකෘති පත්‍ර භාවිතය හා HTML පිටු අතරට කාවැද්දිය හැකිවීම දැක්විය හැක
කාරක රීති බොහෝදුරට perl බසට ලං වුවත් මෙය සීමාසහිත වූත් සරල වූත් හා ස්ථීර වූත් බසක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක්විය
Technion IIT, හි රැකියා කරන ඊශ්‍රායලීය ජාතික සෙව් සුරාකි හා ඇන්ඩි ගට්මන්ස් විසින් 1997 දි PHP විග්‍රහකය නැවතත් ලියන ලදි
මෙය PHP3 බවට පත්වීමට උපකාරී වූ අතර නව අර්ථ දැක්වීමද මෙයට ලැබෙන්නේ මෙතැන් සිට ය
PHP3 ද බොහෝ කාලයක් පොදු ජනයා අතර පර්යේෂණ මට්ටමෙන් භාවිතයට ඉඩසලස්වා දෙන ලදි
අනතුරුව 1998 ජූනි මාසයෙදී නිල වශයෙන් PHP3 නිකුත් කරන ලදි
සෙව් සුරාකි හා ඇන්ඩි ගට්මන්ස් නැවතත් PHP මාධ්‍යය වෙනස් කිරීමෙන් සෙන්ඩ් යාන්ත්‍රණය (Zend Engine) බිහිවිය
ඒ 1999 දීය
ඔවුන් මෙහිදී සෙන්ඩ් තාක්ෂණායතනයද පිහිටවූහ
2000 මැයි 22 වන දින PHP4 සෙන්ඩ් යාන්ත්‍රණ අංක 1.0 සමඟ නිකුත් විය
2008 දී 4.4.9 දක්වා මෙම ශාඛාව විහිදිණි
තව දුරටත් PHP4 වර්ධනය කිරීම සිදු නොවේ
මේ සමගම මෙයට සපයන ලද ආරක්ෂක යාවත්කාලීන කිරීම්ද ඇණ හිටින ලදි
PHP5 නිකුත් වූයේ 2004 ජූලිමස 13 වන දිනයි
මේ සදහා දියුණු කරන ලද වස්තු කේන්ද්‍රික ප්‍රවේශයේද (object oriented) සහායද එක් කරන ලදි
PHP පන්ති දත්ත විස්තාරකය, සහ තවත් බොහෝ දියුණුකිරීම් මෙහිදී හදුන්වා දෙන ලදි
වසර 2008 වන විට පවතින් එකම ස්ථාවර සංස්කරණය PHP5 වෙයි
PHP6ද මේ වන විට PHP5ට සමාන්තරව දියුණු කරමින් පවතී
ප්‍රධානතම වෙනස්කම් ලෙස register_globals ඉවත් කීරීම, මායා ඉදිරිපත් කිරීම් (magic quotes), ආරක්ෂක ක්‍රමය (safe mode) ඉවත් කිරීම දැක්විය හැක
මේවා ඉවත් කිරීමට මුලික හේතුව පද්ධති වල ආරක්ෂාවට මේවා තර්ජනයක් වීමයි
තව දුරටත් magic quotes වෙනුවට addslashes () විධානය භාවිතා කල හැකිය
නැතහොත් දත්ත සමුදාය නිර්මාණය කල ආයතනයට විශේෂ වු ක්‍රමයක් මේ සදහා භාවිතා කල හැකිය
PHP6 දි ඉවත් කරනු ලැබු විධාන PHP 5.3 දී භාවිතා නොකරන ලෙස උපදෙස් දී තිබේ
මේවා භාවිතයේදී අනතුරු ඇඟවීමක් බලාපොරොත්තු විය හැක (එහෙත් මෙම අනතුරු ඇඟවීම් නොදක්වා සිටීමටද PHP ඉතාම පහසුවෙන් හැඩ ගැස්විය හැක)
2008 පෙබරවාරී 5 වෙනිදා සිට බොහෝ ඉහල පෙළේ ආයතන PHP4 සදහා සහය දැක්වීම අත්හිටුවන ලදි
මෙයට මූලික හේතුව PHP ගොඩනගන්නන්ගේ එකමුතුව විසින් PHP4 සිට PHP5 දක්වා සංක්‍රමණයට අනුබල දෙනු ලැබූ නිසාය
වර්තමානයේදි PHP යුනිකෝඩ් සදහා සහාය නොදක්වයි. PHP 6දි යුනිකොඩ් සහාය ලැබෙනු ඇත
ඉන්පසුව ඉංග්‍රිසි නොවන භාෂා වලින් දත්ත පන්ති (classes) ඉදිරිපත් කිරීමටත්, විධාන සටහන් කිරීමටත් භාවිත කරන්නන්ට හැකියාව ලැබේ
මීට අමතරව දත්ත අතරටද වෙනස් භාෂා ගෙන යාමේ හැකියාව ලැබේ
වර්තමානයේද ඉංග්‍රිසි නොවන බසක් අණු ලකුණු වැලක් (string) ලෙස සටහන් කිරීමේ හැකියාව පවතී
එහෙත් එය දත්ත අතරට ගෙන යාමක් ලෙස හැදින්විය හැකි නොවේ
PHP බිටු 32 (bit) මෙන්ම බිටු 64 (bit) පද්ධති මතද ක්‍රියාත්මක වෙයි
නමුත් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා ඉදරිපත් කර ඇති සංස්කරණය බිටු 32 දී පමණක් ක්‍රියා කරයි
මෙහෙයුම් පද්ධති ගැලපීම් ක්‍රමවිධි යොදාගනිමින් අපට මෙම තත්වය මඟ හරවා ගත හැක
භාවිත 
PHP යනු සර්ව කාර්ය විධානාවලි භාෂාවකි
මෙය විශේෂයෙන්ම සුදුසු වන්නේ වෙබ් නිර්මාණයන් සදහායි
PHP සාමාන්‍යයෙන් වෙබ් සේවාදායකයක් මත ක්‍රියාත්මකක වේ
ඔනෑම PHP දත්ත සටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම සිදුකරනු ලබන්නේ PHP ධාවකය (runtime) මගිනි
මේ ක්‍රමය මගින් ගතික වෙබ් පිටු නිරුපණය කිරීම සිදු කරනු ලැබේ
මීට අමතරව විධාන රේඛාව මත විධාන සටහන් කිරීම මගින්ද සේවාලාභියා සතුව ඇති විචල්‍ය පරිශිලක අතුරු මුහුණතක් භාවිතයෙන්ද ක්‍රියාත්මක විය හැක
බොහෝ වෙබ් සේවා දායකයන් හා මෙහෙයුම් පද්ධති මත PHP පහසුවෙන් ස්ථාපනය කල හැක
තව දුරටත් මෙය බොහෝ පරිගණක දත්ත ගබඩා සමගද භාවිතා කල හැක
PHP සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් මෘදුකාංගයකි (නිදහස් බව පවතින්නේ මුදල් මත නොවේ)
එම නිසා අවශ්‍ය නම් PHP මුලාශ්‍ර කේත සමපූර්ණයෙන්ම ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව තමාට අවශ්‍ය ලෙස වෙනස් කම් කර භාවිතා කිරීමටද හැකියි
පටන්ගැනීමේදි PHP භාවිතා කරනු ලැබූයේ පෙරහනයක් ලෙසිනි
මූලික වශයෙන් එය දත්ත සමුදායක් (බොහෝවිට අක්ෂර) හා PHP විධාන සහිත ව සටහනකින් ආදානය කර ගනු ලැබේ
ඉන් අනතුරුව එල සකස් කර තවත් දත්ත සමුදායක් ලෙස ප්‍රතිදානයනට යොමු කරනු ලැබේ
සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිදානය HTML වේ
PHP4 සිට විධාන විග්‍රහකය දත්ත ද්වියාංගී කේත ලෙස ප්‍රතිදානය කරනු ලැබේ
එම දත්ත අවසාන ප්‍රතිඵලය බවට පත් කරනු ලැබූයේ සෙන්ඩ් යාන්ත්‍රණය මගිනි
මෙය සමස්ත ක්‍රියාකාරීත්වය සීග්‍ර කිරීමට හේතුවක් විය
වර්තමානය වන විට PHP හි මූලික අරමුණ සේවාදායක විධානාවලි සටහන් කිරිමයි
මෙහි ක්‍රියාකරීත්වය මයික්‍රාසොෆ්ට් ආයතනයේ Active Server Pages හා ඔරකල්හි (පෙර සන් මයික්‍රොසිස්ටම්ස්) Java Sever Pages වල ක්‍රියා කාරීත්වයට සමාන වෙයි
මේ වන විට PHP සතුව බොහෝ දත්ත සැකිලි අන්තර්ගතව ඇත
මේ නිසා ඉතා සිග්‍රව මෘදුකාංග ගොඩනැංවීම සිදුකල හැක
මින් සමහරක් ලෙස CakePHP, Symfony, CodeIgniter සහ Zend Framework හදුන්වා දිය හැක
වෙබ් නිර්මාණකරණයේදී LAMP හා WAMP මෘදුකාංග කට්ටල බොහෝ සෙයින් ජනප්‍රිය වී ඇත
මෙහිදි LAMPP යනු Linux, Apache, MySql, හා PHP ත් WAMP යනු Windows, Apache, MySql, PHP යන්නත් වෙයි
(P අකුරින් සමහර අවස්ථා වලදී python , perl ද දැක්වේ)
2007 අප්‍රේල් මස වන විට වෙබ් අඩවි මිලියන 20 PHP සහිත සේවාදායකක වල ස්ථාපනය කර ඇත
PHP මොඩුයලය මේ වන විට් වඩාත්ම ජනප්‍රිය Apahe මොඩුලය බවට පත්වී ඇත
වැදගත් බොහෝ වෙබ් අඩවි මේ වන විට PHP වලින් නිර්මණය කර ඇත
මේවා අතර Facebook හි මුහුණත, විකිපීඩියා (මීඩියාවිකි), Yahoo
, MyYearbook, Digg, ජූම්ලා, වර්ඩ්ප්‍රෙස්, මුල් දින වල YouTube, Drupal සහ Tagged විශේෂ වේ
ආරක්ෂාව 
ඇමරිකාවේ ජාතික අවදානම් සහිත දත්ත ගබඩාවේ පරිගණක මෘදුකාංග සියල්ලකම පාහේ ඇති අඩුපාඩු සටහන් කර ඇත
මේ දත්ත ගබඩාවෙ අඩංගු දත්ත වලින් 2004 වන විට 20% PHP වලට අදාල විය
2005 වන ටික 28%ද, 2006 වන විට 43% 2007 දී 36% හා 2008 වන විට 35% යනාදි වශයෙන් මෙහි අගයන් සටහන් විය
මේ බොහොමයක් ගැටළු දුරස්ථ පරිගණකයක් මගින් තොරතුරු ලබාගනීමේ තර්ජනයන් පිලිබදව වේ
විශේෂයෙන් දත්ත මූලයන්ගෙන් තොරතුරු සොරාගැනීමත්, අනවශ්‍ය විධානාවලි ගොනු ක්‍රියාත්මක් කරවා ගැනීමත් මෙහිදි විශේෂයෙන් දැක්විය හැකි වේ
මේ බොහොමයක් වැරදි වලට හේතුව පරිගණක භාෂාව නොව භාවිතා කරන්නන් නිවැරදි තත්ත්ව පාලනයකින් තොරව උපදෙස් කේතගත කිරිමයි
පරිගණයක භාෂාවේ ඇති අඩුපාඩු නිසා සිදු වන ගැටළු, මුළු ප්‍රමාණයෙන් 1%ටත් අඩුය
මෙය, සමහර පරිගණක භාෂා කේතකරුවන් විශ්වාස නොකිරීමක් දැකිය හැක
මෙහිදි දත්ත පිටස්තරයෙකු විසින් ඇතුළු කිරීමේදි අනුගමනය කල යුතු ක්‍රම යනාදිය එහිදිම පරික්ෂාවට ලක්කරනු ලැබේ
මෙවැනි ක්‍රමයක් PHP සදහාද හදුන්වා දීමට කටයුතු කරනු ලැබුවද එය බොහෝ අවස්ථාවන්හීදි ප්‍රතික්ෂේප විය
වාග් රීතිය 

PHP සැලකිල්ලට ගනුලබන්නෙ එයට අදාල පරිසිමයන් (delimiters) අතර පවතින කේත පමණි
එයින් පිටත පවතින කිසිදු සටහනක් විග්‍රහ කිරීමෙන් එය වලකී
වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ පරිසීමකය ලෙස <
php හා <
හදුන්වා දිය හැක
මේ අතර තුර පවතින ඔනැම සටහනක් php වාග් රීති වලට අනුකූල විය යුත අතර ධාවන කාලය තුලදී එය විග්‍රහ කර ප්‍රතිඵල ලබා දීමට PHP කටයුතු කරයි
<scirpt language=php> අකාරයට ද මෙය භාවිතා කල හැක
<% %> ආකරයෙන්ද මෙය භාවතා කල හැකි මුත් එය වඩාත් සුදුසු ක්‍රමයක් ලෙස සැල කිය නොහැක
මන්ද එල සෙවා දායකය මත රදා පවතින බැවිනි
මේ සියලු ක්‍රමයන්හි මූලික අරමුන සාමාණ්‍ය html PHP සටහන් වලින් වෙන් කර හදුනා ගැනීමයි
මෙහි මුල් අකාරයේ පරිසීමකය එනම් <
php > <
> XHTML හා XML සටහන් වලදී නිවැරදි සැකසුම් රීති වලට පරිවරතනය වේ
මේ අනුව PHP අවසානයේදී තම දත්ත රදවා තබා ගන්නෙ XML සටහන් ආකාරයටයි
විචල්‍ය යන් $ ලකුණක් මගින් ආරම්භ කල යුතුය
නමත් භාවිතයට පෙර නිරූපණයක් අපේක්ෂා නොකරයි
(" ") මගින් විචල්‍යයක අගය අනුලකුණු වැලක්(string) තුල සටහන් කිරීමට හැකියාව ලැබේ
හිස් පේලි ගැන සැලකීමක් දක්වනු නොලැබේ
විධාන දෙකක් වෙන් කිරීම සදහා (
) භාවිතා කරනු ලබයි
සටහන් තැබීම සදහා /* */ ත් // # යන ක්‍රම තුනම භාවිතයට ගත හැක
මෙහිදී // හා # එක පේලියේ සටහන් තැබීම සදහා භාවිතා කරනු ලැබේ
දත්ත වෙබ් බ්‍රව්සරය වෙතට ප්‍රතිදාන කිරීම සදහා මූලික වශයෙන් සුප්‍රසිද්ධ echo විධානය භාවතිතා කරයි
PHP හි මූලික පද බොහෝ C බස මත ගොඩ නැගුන ඉහල භාශාවල රිතින්ම භාවතයෙන් ගොඩ නැගී ඇත
if , for ,while ආදිය අනෙකුත් පරිගණක භාශාවල අරුතම ගෙන ඒ. කාර්යයන් වෙන් කිරීමෙ ක්‍රමයද java, C, C++ Perl ආදියට බොහේ සමාන කම් දක්වයි.

දත්ත වර්ග 

PHP සංඛ්‍ය මතකයේ තබා ගැනීම සිදු කරන්නනෙ ඒ ඒ මෙහෙයුම් පද්ධතියට විශේෂ වන ආකාරයටය
සාමාණ්‍යයෙන් බිටු 32 පූර්ණ සංඛ්‍යා ලෙසයි
මෙහිදි විටෙක + හො - බව නොදක්වා ඇති සංඛ්‍යා + හො - බව දක්වා ඇති සංඛ්‍යා බවට පරිවරථනයක් සිදු විය හැක
මෙය අනෙකුත් භාශා වලට වඩා මෙහදි වෙනස් කමක් දක්වයි. සංඛ්‍ය දක්වීමේද පාදය 10, 16 , 8 භාවිතා කිරීමේ නිදහස පවතී
දශම සංඛ්‍ය දැක්වීම සිදුවන්නේද මෙහෙයුම පදිධතියට විශෙෂ වන ආකරයටයයි
මෙහිදී සාමාණ්‍ය දශම තිත භාවතා කල හැකි අතර නැතහොත් විද්‍යාත්මක අංකනය භාවතා කල හැක
PHP සතුව බූලියන(සත්‍ය හො අසත්‍ය බව) දැක්වීමේ ක්‍රමයක් ද පවතීත මෙය Java හා C++ වල ආකාරයම ගනී
මෙහදි 0 අසත්‍ය ලෙසත් 0 නොවන ඔනැම සංඛ්‍ය වක් සත්‍ය ලෙසද ගනී
null වර්ගය කිසිදු අගයක් නොමැති විචල්‍යක් දැක්වීමට භාවතා කරයි
null වරගයට අදාල විය හැකි එකම අගය NULL වේ
Resource දත්ත වර්ගයට අදාල වන දත්ත බොහොවිට වෙනත් මාධය වලින් ලබාගන්න ලද සමපත්වේ
මෙවැනි සමපත් ලබාගනු ලබන්නෙ එකතු කරනු ලැබු දිගුවකිනි(extention)
උදාහරණ ලෙස පිනතුර, දත්ත ගොනු දැක්විය හැක
දත්ත ආරාවකට (Arrays) PHP වල භාවතා කල හැකි ඔනැම දත්ත වර්ගයක් දරාගත හැක
එනම් සංඛ්‍යා, වස්තූන්, අණු ලුකණු වැල් යනාදි ඔනෑම වර්ගයක්
දත්ත අනුපිලිවෙල මෙහිදි ආරක්ෂාකාරීව පවතී
මෙහදි යතුරු හා අගයන් යන දෙකම ආරකෂා කාරීව පවතින අතර ඔනැම මොහොතක මේවා මාරු කිරීමද කල හැක
සම්මත PHP ලේඛනාගාරය (library) සාමාණ්‍යයෙන් පවතින ගැටලු පහසුවෙන් විසදා ගැනීමේ ක්‍රම ශිල්ප හදුන්වා දෙයි
ශ්‍රිත 
 
PHP සතුව ශ්‍රිත (functions) සිය ගණනක් ඇත
තව සමහරක් අමතර දිගු ආශ්‍රයෙන් ලබා ගත හැක
මෙම ශ්‍රිත ඉතා හොදන් PHP වෙබ් අඩවිය තුල ලේඛණගත කර තිබේ
නමුත් මෙහිදි නාමික සමප්‍රදායන්ගේ ඇති වෙනස් කම් සැලකිල්ලට ගත යුතුය
තවමත් PHP සතුව පොටවල් (threads) කිහපයක් හරහා ක්‍රියාත්මක වීමේ ක්‍රමයක් නොමැත
එහෙත් කාර්යයන් කිහිපයක් එක විට කිරීමේ හැකියාව එය සතුව පවතී
අතීතයේ 
අතීතයේදී කාර්යයක් කරගැනීමට/ ශ්‍රිතයක් ක්‍රියාත්මක කරගැනීමට එහි නමෙන්ම කතා කල යුතුය
නැතහොත් එම ශ්‍රිතයේ නම අඩංගු විචල්‍යයක් භාවිතා කළ යුතුයි
භාවිත කරන්නන් හට අවශ්‍ය වන ශ්‍රිත ඔනෑම මොහොතක නිර්මාණය කර ගැනීමට පුළුවන
ශ්‍රිත අවශ්‍ය නම් කේත රාමු තුල වුවද අර්ථ දැක්වීම සිදු කළ හැක
එනම් එම ශ්‍රිතය විග්‍රහ වෙනවාද නැද්ද යන්න තීරණය වන්නේ කේතයන් ක්‍රියාත්මක වන මෙහොතේදීමය
ශ්‍රිතයක් ආමන්ත්‍රණය කිරීමේද සෑම විටම වරහන් භාවිතා කළ යුතුය
මෙය බල නොපන එකම අවස්ථාව පරාමිතීන් එකක්වත් නොගන්නා පන්තියක් මගින් වස්තුවක් සකස් කිරීමේදීය
එහිදී new යන වචනය භාවිතා කල යුතුමය
PHP මගින් නාමයක් නොමැති ශ්‍රිතයක් වුවද ගොඩනැංවිය හැක
මෙහිදී create
function() යන ශ්‍රිතය භාවිතා කළ යුතුයි
මේවා සම්පූර්ණයෙන්ම නාමයක් රහිත ශ්‍රිත ලෙස හදුන්වා දීමට නොහැක
කෙසේ වුවත් ශ්‍රිතයක් ක්‍රියාත්ම කරවා ගැනීමට අනිවාර්යෙන්ම එහි බැදියක් හරහා යා යුතුයි
නැතහොත් $function
name() යන්න භාවිතා කල හැක
නවතම 
PHP වැසූ දත්ත කොටස් වලට සහයෝගය ලබා දීමට මේ වන විට කටයුතු කර ඇත
ඉතාම නිවැරදි නාම රහිත ශ්‍රිත සකස් කර ගැනීම සදහා මෙම ක්‍රමය භාවිතා කළ හැකියි
function getAdder($x)
 //r එකතු කරන්න යන අර්ථය ගෙන ඒ. 
 {
    return function ($y) use ($x) {
        return $x + $y
}
 
 $adder = getAdder(8)
echo $adder(2)
// "10" යන අගයය දර්ශණය කරවයි.
 //

මෙහිදී getAdder() යන ශ්‍රිතය $x යන විචල්‍ය මගින් ආවරණයක් සකස් කර ගෙන ඇත
මෙහි use යන වදන මෙම ශ්‍රිතයට ඉහල අති $x භාවිතා කරන ලෙස උපදෙස් දීම සිදු කරනු ලබයි
මෙම අභ්‍යන්තර ශ්‍රිතය $y ලෙස තවත් පරාමිතියක් ලබාගනු ලබයි
මෙය එම විචල්‍ය දෙකෙහි එකතුව ඉදිරිපත් කරනු ලබයි
වෙනත් ආකාරයකට දැක්වුව හොත් එම ශ්‍රිතය ගබඩා කර තැබීමක් මෙහිදී දැකිය හැක
වස්තූන් 
මූලික වස්තු කේන්ද්‍රික හැකියාව PHP3 හිදී හදුන්වා දෙන ලද අතර PHP4 හිදී තව දුරටත් වැඩිදියුණු කරන ලදි
PHP5 දී මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතත් මුල සිට රචනා කරන ලදී
මෙහිදී එහි අඩංගු විශේෂාංග ගණන වැඩි කරන ලද අතර ක්‍රියාකාරීත්වයද වැඩි දියුණු කරන ලදි
මුල් අවස්ථා වලදි වස්තූන්ට සලකන ලද්දේ මූලික දත්ත වර්ගයක් ලෙසයි
මෙහි ඇති ගැටළුව වන්නේ වස්තුව වෙනත් තැනකට ගෙන යාමේදී මළු වස්තුවම නව ස්ථානයට පිටපත් වීමයි
හේතුව, වස්තූන් හදුනාගන්නා ලද්දේ එහි අගයන්ගෙන් මිස එහි බැඳීම ආශ්‍රයෙන් නොවීමයි
PHP5 විසින් private හා protected ආකාරයට විචල්‍යයන් දැක්විය හැකි විය
ඒ සමගම සාරාංශ පන්ති හා අවසාන පන්ති සාරංශ ශ්‍රිත අවසාන් ශ්‍රිත යනාදියද හදුන්වා දෙන ලදි
තව දුරටත් පන්ති වල අරම්භයෙද් ක්‍රියත්මක වන යෙදීම් යනාදියද වැරදි හදුනා ගැනීමට සමමත ක්‍රමයක්ද අළුතින්ම හදුන්වා දෙන ලදි
මුහුණත් ක්‍රමයක්ද මෙහිදී හදුන්වා දෙන අතර බහු කුල ප්‍රවෙණිගත කිරීමද අඩංගු විය
foreach යෙදීම සමඟ වස්තූන් භාවිතා කීරීමේ හැකියවන්ද ඉදිරිපත් කරන ලදි
සථිර විචල්‍යයන්, නාමයක් සමග සම්බන්ධ කරන ලදී (එහි ඇති බැදීමකට සම්බන්ධ නොකර)
භාවිත කරන්නා වස්තුවේ පිටපතක් clone වදන භාවිතයෙන් ගොඩ නැගුවහොත් සෙන්ඩ් යාන්ත්‍රණය මුලින්ම _clone() යන ශ්‍රිතය පන්තිය තුල හදුන්වා දී ඇත්දැයි සොයා බලනු ලැබේ
එසේ හදුන්වා දී නොමැති අවස්ථා වලදී සාමාන්‍යයෙන් පවතින ශ්‍රිතය භාවිතා කරනු ලැබේ
මෙය එම වස්තුවේ අගයන් සම්පූර්ණයෙන්ම පිටපත් කරනු ලබයි
_clone() ශ්‍රිතය පන්තිය තුළ හදුන්වා දී ඇත්නම් එය අදාල වස්තුවේ අගයන් පිටපත් වන්නෙ කෙසේද යන්න ගැන වගකීම් සියල්ල දරාගත යුතුය
භාවිතා කරන්නන්ගේ පහසුව තකා යාන්ත්‍රණය, අදාල වස්තුවේ සියලුම අගයන් පිටපත් කිරීමට පහසුකම් සලස්වා ඇත
එම නිසා අවශ්‍ය වන්නෙ අවශ්‍ය තැන්හීදී සුදුසු වෙනස්කම් කිරීම පමණි
වේග ප්‍රශස්තිකරණය 
වෙනත් විධානාවලි භාෂාවන් අයුරින්ම මෙහි කේතද මනුෂ්‍යයින්ට කියවිය හැකි ආකාරයෙන් රදවා තබාගනු ලැබේ
පසුව එය අවශ්‍ය අවස්ථාවේදි සකස් කර ධාවනය කරනු ලැබේ
මෙසේ වෙබ් පිටුව වෙත පිවිසෙන සෑම අවස්ථාවකම මුල සිට පිටුව සම්පාදනය කර ඉදිරිපත් කරනවාට වඩා එක වරින් සකස් කර ද්වියාංගී කේත රදවා තබා ගත හැකි මෙවලම්ද පවතී
phc, roadsend)

කේත වැඩි දියුණු කරන මෙවලම් වල අදහස වෙබ් පිටුව දිස්වීමට යන කාලය අවම කිරීමයි
ස්වභාවයෙන්ම PHP සම්පාදක වල ලක්ෂණය වනුයේ සකස් කරන අතරතුර එහි ප්‍රශස්තිකරණද සිදු වීමයි
උදාහරණ ලෙස eAccelerator නම් දිගුව භාවිතා කළ හැක
ප්‍රශස්තිකරණය කළ හැකි තවත් ආකාරයක් වන්නේ වෙබ් පිටු නැවත භාවිතා කළ හැකි පරිදි 'Opcode' පරිගණක මතක පෙදෙසේ රදවා තබා ගැනීමයි
Opcode මතකය පොදුවේ භාවිතා කරනු ලැබෙන නිසා සෑම පිවීසීමටකටම වෙබ් පිටුව මුල සිට සංස්කරණය කිරීම අනවශ්‍ය වේ
Opcode මතක‍ය PHP6 සමග ඉදිරිපත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන අතර සෙන්ඩ් ප්‍රජාව වෙත ඉදරිපත් කරන ලද සංස්කරණය සමග මේ වන විටද ඇත
සම්පත් 
PHP සමග ලබාදෙනු ලබන නිදහස් දත්ත පුස්තකාලය මගින්, සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය වන බොහෝ ක්‍රියාදාමයන් ඉතා පහසුවෙන් කරගත හැක
මේ අතර FTP සේවාදායකයන් සම්බන්ධ කර ගැනීම, දත්ත ගබඩා සම්බන්ධ කර ගැනීම, එය තුලටම සමබන්ධ කරන ලද SQL සම්බන්ධතාවය (PostgreSQL, MySQL හා SQLite, LDAP විශේෂ වේ)
C පරිගණක භාෂාවේ ඇති බොහෝ පහසුකම් PHP සමග ආරම්භයේ සිටම පවතී
ඔබට අවශ්‍ය පහසුකම් සහිත දිගුව C බසින් නිමවා ඉන්පසු PHP සමග භාවිතා කිරීමේ හැකියාවද පවතී
මේවා PHP සමගම සම්පාදනය කළ හැකි අතර, නැතහොත් ගතික ආකාරයෙන් ධාවන අවස්ථාවේදීම ලබාගෙන භාවිතා කළ හැක
මෙවැනි දිගු වින්ඩෝස් මෙහෙයුම පද්ධතියේ API සදහා සහය දැක්වීමට, UNIX ආකාරයේ පද්ධති වල ක්‍රියාකාරීත්වයට සහාය දැක්වීමට, බහු බයිට් අනුලකුණු වැල් සදහා සහාය දැක්වීම සදහා හා සමහර දත්ත සම්පිණ්ඩක භාවිතයට යොදා ගත හැක
සාමාන්‍යයෙන් භාවිත නොවන ක්‍රියාකාරීත්වයන් ලෙස අන්තර්ජාල චැට් සදහා දක්වන සහාය, සේවාදායකය මත රූප නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව, කථන හැකියාව ආදියද වැදගත්වේ
මෙම දිගු ලබාගත හැකි පහසුම මග PHP සමාජයේ දත්ත පුස්තකාලය භාවතා කිරීමයි
සෙන්ඩ් ආයතනය PHP භාවිත කරන්නන් සහතික කිරීම සදහා විභාග ක්‍රමයක් ද දැනට හදුන්වා දී ඇත
මූලාශ්‍ර

මේ ලිපිත් බලන්න 
 නිදහස් හා විවෘත මූලාශ්‍ර මෘදුකාංග
 ජාවා (පරිගණක ක්‍රමලේඛන බස)

බාහිර පිටු 
PHP නිලවෙබ් අඩවිය
 [Tutorial] php basics (sinhala)

අන්තර්ජාල භාෂා
නිදහස් හා විවෘත මූලාශ්‍ර භාෂා
හොඳ ම ලිපි
ද ගැඩ්ෆ්ලයි (ඇට මැස්සා) යනු  එතල් ලිලියන් වොයිනිච් විසින් රචිත නවකතාවක් වන අතර, එය 1897 (එක්සත් ජනපදය, ජූනි
එක්සත් රාජධානිය, එම වසරෙහිම සැප්තැම්බර්) දී ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි
1840දී,  ඔස්ට්‍රියාවෙහි ආධිපත්‍යයට හසුව පසුවූ ඉතාලියෙහි පැවැති, මහත් ගාලගෝට්ටි, කැරැලි හා නැග සිටීම් වලින් අනූනවූ යුගය පසුබිම් කරගෙන රචනය කර තුබූ මෙම කතාන්තරය වෙලී පැවැතියේ,  තරුණ ව්‍යාපාරයක සාමාජීකයෙකුව සිටි  එහි කථා නායක ආතර් බර්ටන්  හා,  ඔහුගේ එදිරි වාදී පාඩ්රේ  මොන්ටාමෙලී ගේ ජීවිත වටාය
ආතර් හා ඔහුගේ පෙම්වතිය ජෙමා අතර වූ ඛේදාන්ත සම්බන්ධය පිළිබඳ පුවතද කතාන්තරය පුරා සමගාමීව වෙලී පැවතිණි
මෙය, විශ්වාසය, මුලාවෙන් මිදීම, විප්ලවය, ප්‍රේම වෘත්තාන්තය, හා වීර්යය පිළිබඳ කතාවකි
තේමාවන්

මෙම පොත ප්‍රාථමික වශයෙන්  විප්ලවවාදය හා විප්ලවවාදීන් හා සහසම්බන්ධ සංස්කෘතියක් වටා ගෙතී ඇත
ඇටමැස්සා හෙවත් ආතර් පිළිබිඹු කරන්නේ,  වැඩිහිටි වත්ම,  නික්ෂේපණයෙන් මිදී,  ලෝකය තුල තම නියමාකාර තරාතිරම හඳුනාගෙන,  පවතින ලෝකයෙහි අකටයුතු වලට එරෙහිව සටන් වදින, ඛේදාන්ත විචිත්‍රාද්භූත වීරයෙකුගේ ප්‍රතිමූර්තියකි
ප්‍රධාන චරිතධාරී ආතර් හා සමග ඇතිවන, ඔවුන්ගේ ඛේදාන්ත සබැඳියාවන් තුලින්,  ඔහුගේ පෙම්වතිය ජෙමා, සහ ඔහුගේ පූජකයා පාඩ්රේ මොන්ටොමේලි, ආදරයේ විවිධ  ප්‍රතිභාසයන්
ආගමික, ප්‍රේමාන්විත සහ පවුල් තුල පවතින වශයෙන් නිරූපණය කරති
මෙම චිත්තවේගයන් හා සසඳනු ලැබෙන ආතර් විසින් එළිදරවු කරගන්නා දේ, විප්ලවවාදී ලෙසින් පෙන්නුම් කෙරෙයි
ආතර්ගේ පැවැත්මෙහි වූ 'ශුද්ධත්වයෙහි' සිට, ඇටමැස්සාගේ  ඉරණමෙහි පිළිබිඹු කරන රූපික ස්වරූපය දක්වාවූ පරාසය සහ ආතර් හා මොන්ටොමේලි අතර වූ සැබෑ සබැඳියාව අනාවරණය කෙරීම ඔස්සේ,  ආගමික හා විප්ලවවාදී චිත්ත හැඟීම් අතර සහසම්බන්ධය වෙත ප්‍රවේශයක් විශේෂයෙන් අරමුණු වී ඇති බවක් පෙනේ
පූජනීය වර්ණනයන් හා වෙළෙමින් ඇටමැස්සාගේ ඉරණම පිළිබඳ ආවර්ජනයන් සිදුකෙරෙන පොතෙහි කූටප්‍රාප්තිය තුලදී මෙය වෙසෙසින් සුප්‍රකාශ වෙයි
ඇටමැස්සා හා ජේසුස් වහන්සේ අතර රූපික සැසඳුමක් කෙතෙක් දුරට සිදු කල හැකිදැයි යන්න විවාදයට තුඩු දෙන කරුණකි
ඉතාලියේ, විශේෂයෙන්ම  ඇල්ප්ස්හි භූ දර්ශනය, පොත පුරාවටම පැතිර ඇති ප්‍රධාන මාතෘකාවක් වන අතර,  ඒ පිළිබඳ අලංකාර විස්තරය, පාත්‍ර වර්ගයාගේ අදහස් හා මනෝභාවයන් මොනවට විදහා දක්වයි.

පසුබිම
ඉතිහාසඥ රොබින් බෲස් ලොක්හාට් පවසන පරිදී, සිඩ්නි රියෙලි — බ්‍රිතාන්‍ය රහස් තොරතුරු සේවය විසින් සේවයට යොදා ‍ගෙන තිබූ රුසියානු-ජාතික වික්‍රමකියෙකු හා රහස් ඔත්තුකරුවෙකු  — හට 1895දී ලන්ඩනයේදී එතල් වොයිනිච් මුණගැසුණි
අවසන් භාගික වික්ටෝරියානු සාක්ෂරතා කරලියයෙහි මෙන්ම රුසියානු විප්‍රවාසි කවයන්හිද, එතල් වොයිනිච් වැදගත් තැනැත්තියක වූවාය
ලොක්හාර්ට් පවසන පරිදී, රියෙලි හා වොයිනිච් අතර ලිංගික සම්බන්ධතාවයක් පැවැති අතර, දෙදෙනා එක්ව ඉතාලියෙහි සංචාරයක යෙදුනහ
මෙම සොබාසෞන්දර්යීය චාරිකාවෙහිදී, රියෙලි "ඔහු‍ගේ පෙම්වතියට සිය හද ගැබ විවර කොට," රුසියාවෙහි ඔහුගේ අපූර්ව යෞවනය පිළිබඳ කතාන්තරය හෙළිකල බවක් පෙනේ
ඔවුන්ගේ කෙටි හාදකම කෙළවරවූ විට, 1897දී වොයිනිච් විසින් විචාරාත්මක ප්‍රසාදයට පාත්‍ර වු ඇයගේ නව කතාව, ද ගැඩ්‍ෆ්ලයි (ඇට මැස්සා) ප්‍රකාශයට පත් කල අතර, එහි ප්‍රධාන චරිතය වූ ආතර් බර්ටන්, සිඩ්නි රියෙලි ගේ දිවියේ මුල් අවදිය මත පදනම් ව ඇති බව පෙනේ
කෙසේවෙතත්, ලොක්හාට් ගේ විචිත්‍රාද්භූත විස්තරය අඩමාන යැයි බැහැර කරන රියෙලි ගේ නමගිය චරිතාපදාන කතෘ ඇන්ඩෘ කුක්,  ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ අදහසක් දක්වමින් කියා සිටින්නේ, ඒ වෙනුවට රියෙලි විසින් වොයිනිච් ගේ අන්තගාමී, ප්‍ර-විප්‍රවාසි අදහස් ‍නාගරික පොලිසියේ විශේෂ ඒකකයෙහි විලියම් මෙල්විල් වෙත සමහරවිට දන්වා යවන්නට ඇති බවය
ජනප්‍රසාදය
පොතෙහි ප්‍රධාන මාතෘකාව සැබෑ  විප්ලවවාදියෙකුගේ වීමත් හා, එහි එන ආගම සහ අරගලය පිළිබඳ ආවර්ජනාවන්ද මතවාදී ලෙසින් සුදුසු හා සාර්ථක බවක් පෙන්නුම් ක‍රයි
ද ගැඩ්ෆ්ලයි (ඇට මැස්සා),  සෝවියට් සංගමය හා චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව තුල අත්‍යන්ත ජනප්‍රසාදයට පාත්‍ර වූ අතර විශාල සංස්කෘතික බලපෑමක් එල්ල කෙරුමට සමත් විය
සෝවියට් සංගමය තුල ද ගැඩ්ෆ්ලයි (ඇටමැස්සා) අනිවාර්ය කියවීම් පොතක් වූ අතර වැඩියෙන්ම අ‍ලෙවි වූ පොත වෙමින්, වොයිනිච් ‍ගේ මරණය සිදුවන විට, සෝවියට් දේශය තුල පමණක්   ද ගැඩ්‍ෆ්ලයි පිටපත්  2,500,000 ක් විකිණී තිබූ  බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත
1955 දී, සෝවියට් අධ්‍යක්‍ෂක ඇලෙක්සැන්ඩර් ෆැජ්න්ට්ස්සිමර් විසින් ග්‍රන්ථය () යන එම නමම දැරූ චිත්‍රපටයකට අනුවර්තනය කරන ලදි
රචක ඩිමිට්‍රි ෂොස්ටාකොවිච් විසින් සංගීත විහ්නය රචනය කරන ලදි ( ද ගැඩ්ෆ්ලයි සූට් බලන්න)
මෙම සංගීත විහ්නයෙහි  රොමෑන්ස් කොටස ඉමහත් ජනාදරයට පාත්‍ර විය
අසූ ගණන් වලදී, රියෙලි, ඒස් ඔෆ් ස්පයිස්  බී.බී.සී. රූපවාහිණී  කතා මාලාවෙහිද  ෂොස්ටාකොවිච් ගේ ගැඩ්ෆ්ලයි තේමා සංගීතය භාවිතා වුනි
චිත්‍රපට අනුවර්තන 
 1928.  සෝවියට් ජෝර්ජියානු චිත්‍රපටය (ක්‍රාසානා) අධ්‍යක්‍ෂණය කොටේ මාඩ්ජානිෂ්විලි
1955. සෝවියට් අධ්‍යක්‍ෂක ඇලෙක්සැන්ඩර් ෆැජ්න්ට්ස්සිමර් විසින් ග්‍රන්ථය () යන එම නමම දැරූ චිත්‍රපටයකට අනුවර්තනය කරන ලදි
ද ගැඩ්ෆ්ලයි සූට් නම ලද සංගීත විහ්නය රචනය කරන ලද්දේ ඩිමිට්‍රි ෂොස්ටාකොවිච් විසිනි
මෙම සංගීත විහ්නයෙහි  රොමෑන්ස් කොටස ඉමහත් ජනාදරයට පාත්‍රවූ අතර, ඔත්තුකරු සිඩ්නි රියෙලි පිළිබඳව තැනුනු රියෙලි, ඒස් ඔෆ් ස්පයිස් කතා මාලාවෙහි තේමා සංගීතය ලෙසින් භාවිතා වුනි
1980. නිකොලයි මැෂ්චෙන්කො තැනූ හා ඇව්ඩ්‍රෙයි කාරිටොනොව්, සර්ගෙයි බොන්ඩාර්චුක් සහ  ඇකටාසියා වර්ටින්ස්කායා දායකත්වය සැපයූ චිත්‍රපටය
ආශ්‍රීත

බාහිර සබැඳි 
 

1897 නවකතා
ඇමරිකානු නවකතා
චිත්‍රපට සඳහා අනුවර්තනය කරගැනුණු නවකතා
ස්වාභාවික දර්ශනය හෝ ස්වභාවධර්මය පිළිබඳ දර්ශනය (ලතින් බසින් ෆිලෝසොෆියා නැචුරාලිස්), නූතන විද්‍යාවට පෙර පැවති ස්වභාවධර්මය හා භෞතික ලෝකය පිළිබඳ අධ්‍යයනය හැඳින්වීම සඳහා යොදා ගනී
එය භෞතික විද්‍යාව වැනි ස්වභාවික විද්‍යාවන්හි පුරෝගාමියා ලෙස සැලකේ. 

විද්‍යාවේ විවිධ ආකාර ඓතිහාසිකව වර්ධනය වූයේ දර්ශනයෙන් හෝ වඩාත් නිවැරදිව පවසනවානම් ස්වාභාවික දර්ශනයෙනි
පුරාණ විශ්ව විද්‍යාල තුල සංස්ථාපිත ස්වාභාවික දර්ශනය පිළිබඳ පදවි මේ කාලයේ හොබවනු ලබන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් භෞතික විද්‍යා මහාචාර්යවරුන් මගිනි
විද්‍යාව හා විද්‍යාඥයින් පිළිබඳ සංකල්පනාව විහිදී යන්නේ දහනමවන සියවස දක්වා පමණි (වෙබ්ස්ටර්ගේ නමවැනි විද්‍යාලයීය ශබ්දකෝෂය "විද්‍යාඥයා" වදනේ මූලාරම්භය 1834 ලෙස දක්වයි)
ඊට පෙර "විද්‍යාව" යන වදන හුදෙක් දැනුම යන අර්ථය සඳහා භාවිතා කෙරුණු අතර විද්‍යාඥයා යනුවෙන් වදනක් භාවිතයේ නොතිබිණි
1687 එළි දක්වන ලද අයිසැක් නිව්ටන්ගේ විද්‍යාත්මක ග්‍රන්ථය හැඳින්වූයේ ස්වාභාවික දර්ශනයේ ගණිතමය මූලධර්ම (The Mathematical Principles of Natural Philosophy) යනුවෙනි
වදනේ ආරම්භය හා පරිණාමය 

ස්වාභාවික දර්ශනය, අප වර්තමානයේ ව්‍යවහාර කරන ස්වාභාවික විද්‍යා (ලතින් බසින් "දැනුම" යනුවෙන් අරුත දෙන සයන්ෂියා-scientia යන්නෙන්) යන වදනටත් පෙර සිට භාවිතා වූ අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයක් හැඳින්වීමට භාවිතා කල වදනයි
එවිට එය "ස්වභාවධර්මයේ ක්‍රියාකාරීත්වය" පිළිබඳ දැනුම හෝ අධ්‍යනය පිළිබඳව වූවක් විය
ස්වාභාවික දර්ශනය, ස්වභාවධර්මය වටහා ගැනීමට හෝ විස්තර කිරීමට සිදු කරන, පොදු අනුභූතීන් හා විතර්කණ වල විශ්ලේෂණ හා සංශ්ලේෂණ කාර්යයන් වලට අදාල වන අතර, විද්‍යාව යන වදන දහසය වන ශත වර්ශයේදීත් ඊට ඉහතදීත් අනන්‍ය වශයෙන්ම භාවිත වූයේ දැනුම හෝ අධ්‍යයනය යන්නට පර්යාය පදයක් ලෙසිනි
"ස්වාභාවික විද්‍යාව" වදනෙහි භාවිත වන අයුරින් "විද්‍යාව" යන්න, නූතනයේදී විද්‍යාව නැමැති අර්ථය අත්කර ගත් අතර, විද්‍යාත්මක ක්‍රමය මගින් පාලනය කරනු ලබන පර්යේෂණ (විශේෂ අනුභූතීන්) තුලින් දැනුම අත්කර ගැනුම එයටම විශේෂ වූ, ස්වාභාවික දර්ශනයට වඩා ඉහලින් පිහිටි අධ්‍යයන කොටසක් බවට පත් විණි
පාදුවා සරසවියේ ස්වාභාවික දර්ශනයේ මහාචාර්ය ලෙස පත් වූ පළමු පුද්ගලයා වන්නේ ජැකෝපෝ සැබරෙල්ලා (Jacopo Zabarella) ය
14වන හා 15වන ශතවර්ෂ වලදී, ස්වාභාවික දර්ශනය දැන් භෞතීය විද්‍යාව නමින් හැඳින්වෙන දේ හැඳින්වීමට යොදා ගන්නා ලදී
19වන ශතවර්ශයේ මැද භාගයේ සිට, විද්‍යාඥයින්ට භෞතික විද්‍යාවටත් රසායනික විද්‍යාවට එකවර දායක වීමට අපහසු වූ විට එය භෞතික විද්‍යාව ලෙස පමණක් හැඳින්වුණ අතර ඔක්ස්ෆර්ඩ් සරසවියේ උපාධි නාමයන් සඳහා තවමත් ඒ ආකාරයෙන්ම භාවිතා වේ
ස්වාභාවික දර්ශනය, නූතන විද්‍යාවේ අනෙකුත් පුරෝගාමියා වූ ස්වාභාවික ඉතිහාසයෙන් වෙනස් වූයේ, එහි ඇතුලත්ව තිබූ තර්කණය හා ස්වභාවධර්මය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම් (හා ගැලීලියෝට පසු ප්‍රමාණාත්මක තර්කණය) හා අදාලවය
ස්වාභාවික ඉතිහාසය ඉඳුරාම ගුණාත්මක හා විස්තරාත්මක විය
ස්වාභාවික දර්ශනයේ විෂය පථය 

ප්ලේටෝගේ පැරණිතම සංවාදයක් ලෙස විශ්වාස කරන ලියැවිල්ලක(Charmides) විද්‍යාවන් නැතහොත්  ද්‍රව්‍යාත්මක ප්‍රථිපල නිපදවන දැනුම් සම්භාරයන් හා එසේ නොවන ‍දේ අතර බෙදා වෙන්කිරීමක් දක්නට ලැබේ
ස්වාභාවික දර්ශනය, දර්ශනවාදයන්හි ප්‍රායෝගික අංගයකට වඩා න්‍යායාත්මක අංගයක් ලෙස වර්ගීකරණය වී ඇත (ආචාර විද්‍යාව හා සමානවම)
ස්වාභාවය පිළිබඳ වූ දර්ශනවාදී දැනුම උපයෝගී කරගන්නා හා ශාස්ත්‍රයන් සඳහා මග පෙන්වන විද්‍යාවන්  ප්‍රායෝගික ප්‍රථිපල නිපදවන නමුත් මෙම අතිරේක විද්‍යාවන් (උදා
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව) ස්වාභාවික දර්ශනයන් ඉක්මවා යන බව සැලකේ.

ස්වාභාවික දර්ශන අධ්‍යයනය විසින් විපර්යාසය යථාර්තය ලෙස පූර්වකල්පනය කරයි
මෙය පැහැදිලිව පසක් වන ලෙස පෙනුනත් විපර්යාසය සිදුවෙන බව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති දර්ශනවාදීන් සිට ඇත
ප්ලේටෝගේ ගුරුවරයෙකු වන පාමනයිඩීස්, ග්‍රීක දර්ශනවාදියෙකු වන සෙක්ස්ටස් එම්පිරිකස් හා ඇතැම් පෙරදිග දර්ශනවාදීන් මෙම කාණ්ඩයට අයත් වේ
"අඥෙයවාදය හා තිරස්චීන ඇදහිල්ල" (Scepticism and Animal Faith) යන ග්‍රන්ථයේ ‍ජෝජ් සන්තානයා විසින් විපර්යාසයේ යථාර්තය ඔප්පු කිරීමට නොහැකි බව පෙන්වා දීමට උත්සහ කර ඇත
ඔහුගේ තර්කණය ස්ථිරසාර නම්, භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වීමට යමෙකු විසින් තමාගේ ඉන්ද්‍රියයන් විශ්වාස කල  යුතු තරමට තමාගේ සැක සහිත බව මැඩ පවත්වා ගත යුතුය
නැතහොත් ප්‍රති-යථාර්තවාදය මත විශ්වාසය තැබිය යුතුය
ෂෙලින්ග්ගේ සිට ස්වාභාවික විද්‍යාව තුල අධ්‍යයනයට ලක්වෙන විපර්යාස ආකාරය පරිණාමය වෙනුවට ප්‍රවර්ධනය බවට පත් වී ඇත
ප්‍රවර්ධනය යනු කලින් පැවසිය හැකි දිශානතික විපර්යාසයයි
පරිණාමය යනු වෙනස් කල නොහැකි ලෙස ඓතිහාසිකව මැදහත් තොරතුරු රාශීභූත වීමයි
රෙනේ ඩෙකාට්ගේ ද්වෛතවාදී පාරභෞතික පද්ධතිය තුල පදාර්ථ හා මනස යනුවෙන් ද්‍රව්‍යය වර්ග දෙකක් පවතී
මෙම පද්ධතියට අනුව "පදාර්ථ" වන සියලු ද්‍රව්‍යය නිර්ණායන හා ස්වාභාවික —එම නිසා ස්වාභාවික දර්ශනයට අයිති වන—වන අතර "මනස" වන සියලු ද්‍රව්‍යය චේතනාත්මක හා අස්වාභාවිකය
එය දර්ශනයේ විෂය පරාසයෙන් පිටතට අයත් වේ
ස්වාභාවික දර්ශනයේ අංග හා විෂය කාරණාව

ස්වාභාවික දර්ශනයේ ප්‍රධාන අංග ලෙස තාරකා විද්‍යාව හා අජටාකාශ විද්‍යාව, ස්වභාවධර්මය මහා පරිමාණයෙන් අධ්‍යයනය කිරීම
හේතු විද්‍යාව, (නෛසර්ගික හා සමහර අවස්ථා වලදී පරායත්ත) හේතූන්
ආකස්මිකය, සම්භාවිතාව හා සසම්භාවිතාව අධ්‍යයනය
මූල ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ අධ්‍යයනය
අපරිමිතය හා (තථ්‍ය හා අතථ්‍ය) අසීමිතය පිළිබඳ අධ්‍යයනය
පදාර්ථය පිළිබඳ අධ්‍යයනය
යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, චලනයේ හා විපර්යාසයේ පරිවර්තනය පිළිබඳ අධ්‍යයනය
ස්වභාවධර්මය හෝ විවිධ ක්‍රියා ප්‍රභව පිළිබඳ අධ්‍යයනය
ස්වාභාවික ගුණාංග පිළිබඳ අධ්‍යයනය
භෞතික රාශීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය
භෞතික වස්තූනි අතර සම්බන්ධතා පිළිබඳ අධ්‍යයනය
සහ කාලය හා අවකාශය පිළිබඳ දර්ශනය ගෙන හැර දැක්විය හැක
(ඇඩ්ලර්, 1993)

ස්වාභාවික දර්ශනයේ ඉතිහාසය

 17වෙනි ශත වර්ෂයට පෙර ස්වාභාවික දර්ශනයේ ඉතිහාසය සඳහා භෞතික විද්‍යාවේ ඉතිහාසය, රසායන විද්‍යාවේ ඉතිහාසය හා තාරකා විද්‍යාවේ ඉතිහාසය වෙත යොමු වන්න
ස්වාභාවික දර්ශනය තුල විශේෂ පුද්ගලයින්
අල්zසන් ගේ දෘෂ්ටි විද්‍යාව පිළිබඳ ග්‍රන්ථය තුලින් හා ස්වභාවධර්මය අධ්‍යයනය කිරීමට වඩා ප්‍රායෝගික හා 'ප්‍රශ්න කිරීමට ලක්වීමට ලැදි' මාර්ගයක් සඳහා යෝජනා ෆ්‍රැන්සිස් බේකන් ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විද්‍යාත්මක ක්‍රමය බිහි වීම අතරතුර, රොබට් බොයිල්, ස්වභාවධර්මය හා පාරභෞතිකය අතර වෙනස පිළිබඳව උත්පාදක කර්තව්‍යයක් ලෙස සැලකෙන ස්වභාවධර්මය පිළිබඳ ග්‍රාම්‍ය සංකල්පනය තුලට ස්වාධීන විමසුමක් (A Free Enquiry into the Vulgarly Received Notion of Nature)යන ග්‍රන්ථය ලියා පළ කරන ලදී
1686 දී රචනා කරන ලද මෙම ග්‍රන්ථය ස්වාභාවික දර්ශනය, විද්‍යාව බවට පරිවර්තනය වීම සඳහා චිත්‍රය සැකසීම පිළිඹිබු කලේය
එය, මධ්‍යතන යුගයන්හි ගුරුකුලවාදය වෙතින් විප්ලවීය වෙන්වීමක් නිරූපණය කලේය
පූර්වගයා තුල පැවති කුලවාදී ආයිත්තම් කිහිපයක් ස්වාභාවික දර්ශනයේ අංග විසින් රඳවා තබා ගත් නමුත්,  ස්වාභාවික දර්ශනය තර්කානුකූල වශයෙන්ම ඉන්ද්‍රියානුභවික විය
ස්වභාවධර්මය විස්තර කිරීමට ඉන් පෙර සිදූ වූ ප්‍රයත්නයන් එසේ නොවීය
විද්‍යාව හා ස්වාභාවික දර්ශනය අතර වැදගත් ප්‍රභේදක ලක්ෂණයක් වන්නේ ස්වාභාවික දර්ශනවාදීන් පොදුවේ තමන්ගේ අදහස් ප්‍රායෝගික ආකාරයට අත්හදා බැලීමට නොසිතීමයි
ඒ වෙනුවට ඔවුහු ප්‍රපංච නිරීක්ෂණය මගින් 'දාර්ශනික' සිද්ධාන්ත වලට එළඹ ගත්හ
මෙවැනි මාර්ගයක් ඔහුගේ සම්පරීක්ෂණාත්මක උත්සහයන්හිදීත් ඔහුගේ රචනා තුලදීත් භාවිතා කල පළමුවැන්නා වන බොයිල් සහ බේකන් (සහ මෙවැනි කාරණා වලදී බොයිල් හා බේකන් හට අනුප්‍රාණයක් වූ ගැලීලියෝ), ස්වභාව ධර්මය පිළිබඳ සතුටුදායක අවබෝධයක් ලබා ගත හැකි වන්නේ, හුදෙක් විචාරශීලී මාර්ගයක් වෙත හෝ ලබා ගන්නා ලද අධිකාරියක් වෙත කරනු ලබන අනන්‍ය ආශ්‍රේයයන් වලට වඩා, ප්‍රායෝගික සම්පරීක්ෂණාත්මක නිරීක්ෂණ තුලින් බවට නිශ්චයකට එළඹ සිටියෝය
ගැලීලියෝගේ 'ස්වාභාවික දර්ශනය' ඉතා සුළු වශයෙන් විද්‍යවෙන් වෙනස් වූවත්, ඔහුගේ පර්යේෂණ හා ලියැවිලි අතර සම්බන්ධය, බොයිල් පසුව අවධානය කල ආකාරයට සුපරීක්ෂාකාරීව වාර්තාගත කරනු ලබන ප්‍රායෝගික විද්‍යාත්මක පර්යේෂණාත්මක නිරීක්ෂණ දත්ත සමඟ අපිළිවෙල වීමට වඩා, ආවේණිකව දාර්ශනික වේ
ඔහුගේ භාවිතය 'ස්වාභාවික දර්ශනය' ලෙස බොයිල් හැඳින්වූවත්, ඔහු හඳුන්වා දුන් නව්‍යකරණයන් මූල-විද්‍යාවෙන් විද්‍යාවට සංක්‍රමණය වීම නිරූපණය කරන්නන් ලෙස දැකිය හැක
මෙම නව්‍යකරණයන් අතර, පර්යේෂණාත්මක ප්‍රථිපල, අසාර්ථක වූ පර්යේෂණ වල පවා, ප්‍රකාශනයට බල කිරීමකුත්, නිරීක්ෂණාත්මක ප්‍රකාශයන් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා පර්යේෂණ ප්‍රතිගුණනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවයකුත් දක්නට ඇත
'ස්වාභාවික දර්ශනය' හා 'විද්‍යාව' වදන් අතර විලක්ෂණය ඇති වූයේ බොයිල් මිය ගිය පසු බැවින්, ඔහුගේ කර්තව්‍යයන් සඳහා 'ස්වාභාවික දර්ශනය' යන වදනේ භාවිතය, පෙර මූල-විද්‍යාවන් සමඟ කාල විරෝධී ඒකාබද්ධ වීමක් ලෙස සැලකිය හැක