Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ව. 5 වන සියවස ආරම්භයේදී  පැවති ආකාරය විස්තර කර ඇත
ෆා හිඑන් හිමිගේ ගේ ලංකා චාරිකා විස්තරය 

බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ජේම්ස් ලෙග් විසින් පරිවර්තනය කරන ලද "A RECORD OF BUDDHISTIC KINGDOMS" පොතෙහි ලංකාව පිලිබඳව විස්තර අඩංගු පරිච්ඡේද 37, පරිච්ඡේද 38 හා පරිච්ඡේද 39 පරිවර්තනයක් පහතින් ඇල අකුරුවලින් සටහන් කොට ඇති අතර උපුටා ගත් පරිවර්තන මූලාශ්‍රය දක්වා ඇත
37වැනි පරිච්ඡේදය 
CHAPTER XXXVII

TO CHAMPA AND TAMALIPTI
STAY AND LABOURS THERE FOR THREE YEARS
TAKES SHIP TO SINGHALA, OR CEYLON

චම්පා රාජධානියේ (නූතන චම්පානගර් විය යුතුය)බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල චාරිකා කල මා ඉන් පසු විශාල වරායක් සහිත තමලිප්ටි නගරයට ලඟාවුනේය
මෙහි විශාල ආරණ්‍ය සේනාසන 22ක් ඇති අතර විශාල භික්ෂු පිරිසක් ඒවායේ මහණදම් පුරයි
මෙහි වසර 3ක් නැවතී, ඉන්දියානු සංචාරයේදී ලබාගත් පුස්ථක චීනබසට හැරවීමේ කාර්යයේ නිරතවුනේය
(තමලිප්ටි නගරය යනු නූතන බටහිර බෙංගාලයේ කල්කටා නුවර අසලින් ගලාබසින හූග්ලි නදිය මුහුදට වැටෙන තැන පිහිටි විශාල වරායක් සහිත වෙළඳ නගරයක් විය යුතුය
ඓතිහාසික වාර්තා අනුව ඉන්දියාවත්, ලංකාවත් අතර වෙළඳ සබඳතාවල කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට මෙම වරාය පත්ව තිබුණි)

වසර තුනක් තමලිප්ටි නගරයේ ගතකල ෆා සි යෙන් ශීත සෘතුව ආරම්භයේ විශාල වෙළඳ නෞකාවක නැගී සිංහල දේශය බලා යාත්‍රා කලේය
තමලිප්ටියේ සිට යොදුන් 700ක් ඈතින් පිහිටි සිංහල දේශයට ලඟාවීමට දින 14ක් ගතවිය
විශාල දූපතක් වූ මෙය නැගෙනහිර සිට බටහිරට යොදුන් පනහකුත්, උතුරේ සිට දකුණට යොදුන් තිහකුත් විශාලත්වයෙන් යුතුය
මෙම දිවයින වටා කුඩා දූපත් ගණනාවක් ඇති අතර අනර්ඝ මුතු මේවායින් ලැබේ
රටෙහි රජු මේ මුතු ගොඩගැනීම රාජ පාලනයට යටත්කරගෙන ඇති අතර ලැබෙන මුතුකැට දහයකින් තුනක් බදු ලෙස රජුට ගෙවිය යුතුය
(යොදුනක් යනු කිලෝමීටර් 14ක දුරක් බව විකිපීඩියාවේ දැක්වේ
ඒ අනුව ෆා සී යෙන්ගේ යාත්‍රාව ගමන්කොට ඇති දුර කිලෝමීටර් 8000ක් පමණ වේ
එහෙත් බටහිර බෙංගාලයේ හුග්ලි නදියේ මෝයකටෙහි සිට ත්‍රිකුණාමල වරායට ඇති දුර කිලෝමීටර් 1800 ගණකි - සිතියම බලන්න
ඒ අනුව එක්කෝ ෆා සී යෙන් ගේ භාවිතයට අනුව Yu-Yen යන්න යොදුන ලෙස ගැනීම පරිවර්තන දෝශයකි
මෙහි ෆා සී යෙන් සිය විස්තරයේ "රජු" ලෙස හඳුන්වන්නේ ක්‍රි
ව 410-432 අතර අනුරාධපුරයේ රජකල මහානාම රජු විය යුතුය
ඔහුගේ පාලන කාලය ඉතා සාමකාමි, සමෘධිමත් කාලයක් විය
නැතහොත් ෆා සී යෙන්ට ලැබුණු තොරතුරු වැරදි විය යුතුය
එසේම ෆා සී යෙන් ලංකාවේ දිග පලලද පටලවා සටහන් කොට ඇතිවා පමණක් නොව එයද සැබෑවට වඩා විශාල ලෙස සටහන් කොට තිබේ
කෙසේ වෙතත් මේ සටහන් තබන විට ෆා සී යෙන් භික්ෂුව වයස 75ත් ඉක්මවා සිටි අතර මෙය ලියන ලද්දේ මීට වසර 1600කට පමණ පෙර බවද අප අවබෝධකරගත යුතුය
තමන්ට වෙළඳුන්ගෙන් අසන්නට ලැබූ විස්තර ඔහු සටහන් කරන්නට ඇති අතර ඒවායේ නිරවද්‍යභාවය ගැන එතරම් උනන්දු නොවන්නට ඇත්තේ ඔහුගේ ගමනේ අරමුණ බුද්ධ ධර්මය අඩංගු ග්‍රන්ථ චීනයට ගෙන යාම මිස දේශගවේෂණය නොවූ නිසා වන්නට ඇත
)

38වැනි පරිච්ඡේදය 
CHAPTER XXXVIII

AT CEYLON
RISE OF THE KINGDOM
FEATS OF BUDDHA
TOPES AND MONASTERIES
STATUE OF BUDDHA IN JADE
BO TREE
FESTIVAL OF BUDDHA'S TOOTH
ඈත අතීතයේදී මෙම දිවයිනේ මිනිසුන් නොසිටි අතර නාගයින් හා භූතාත්ම පමණක් වාසය කොට ඇත
මොවුන් සමග වෙළඳුන් වෙළඳාම් කල අතර මෙම වෙළඳාම් සිදුවුනේ නාගයින් හෝ භූතාත්ම වෙළඳුන් හා හමුවීමෙන් නොවේ
නාගයින් හා භූතාත්ම තමන්ට විකිණීමට ඇති දෑ හා ඒවායේ මිළගණන්ද දක්වා සැඟව සිටින අතර එම මිළ තබා වෙළඳුන් බඩු රැගෙන ගියහ
කෙසේ වෙතත් කලක් යන විට මේ රටෙහි ඉතා හිතකර දේශගුණය හා සෞම්‍ය පරිසරය නිසා බොහෝ වෙළඳුන් මෙහි පැමිණ පැළපදියම් වූහ
මෙලෙස අතිවිශාල වෙළඳ ප්‍රජාවක් පදිංචිවූ මේ දූපත සෞභාග්‍යමත් රාජ්‍යයක් බවට පත්වී ඇත
දේශගුණය ඉතා හිතකර අතර ශීත හා ග්‍රීෂ්ම සෘතු අතර වැඩි වෙනසක් නැත
වසරේ සෑම කාළයකම ඉතා හොඳින් ගහකොල වැඩේ
එනිසාම නිශ්චිත වගා කාලයක් නැති අතර රටවැසියන් කැමති කැමති කාලයට ගොවිතැන් කරති
නාගයින් දමනය කිරීම සඳහා ගෞතම බුදුන් මෙරටට පැමිණ ඇති අතර, උන් වහන්සේ නාගයින්ට තම බළපරාක්‍රමය පෙන්වීම සඳහා එක් පයක් නාගයින්ගේ අගනගරයේද අනෙක් පය සමනොල කන්ද මුදුනේද තබා පෙලහරක් පෑහ
ඉන් නාගයින් බුදුන්ගේ අසමසම බලය අවබෝධකර ගත්හ
නාගයින්ගේ නගරයේ බුදු පාසටහන පිහිටි තැන රියන් 400ක් උස ස්ථූපයක් ගොඩ නගන ලදී (HERBEET A
GILES සිදුකල පරිවර්තනයේ මේ ස්ථූපය අඩි 400ක් උස බව දක්වා ඇත)
මෙම ස්ථූපය "Wu wei shan - no fear hill  - බිය නොමැති කන්ද" ලෙස ෆා සී යෙන් හඳුන්වයි. මෙම සුවිසල් ස්ථූපය අභයගිරි චෛත්‍යය විය යුත්තේ එම ස්ථූපය අසල අභයගිරි නම් සුවිසල් ආරණ්‍යයක් ඇති බවද ඔහු සඳහන් කොට ඇති නිසා මෙන්ම බිය නොමැති කන්ද, යනු අභයගිරි (මරණ බිය නොමැති කන්ද) ලෙස පහසුවෙන් අර්ථදක්වා ගත හැකි නිසාය
අභයගිරි ආරණ්‍යයේ භික්ෂුන්වහන්සේ 5000ක් වැඩ විසූ බව ෆා සී යෙන් ලියා තබා ඇත
අභයගිරි විහාරයේ පිලිම ගෙය තුල කොළපැහැ පළිඟුවලින් (සර්පන්ටයින් නම් තද කොළපැහැ පාෂාණය)  නිමැවූ විශාල බුදුපිලිමයක් විය
අඩි විස්සක් පමණ උසවූ මෙම පිළිමයේ සුරත මත මිළකළ නොහැකි තරම් වටිනා විශාල මුතුකැටයක් තබා ඇත
මෙම පිලිමගෙය තුලදී වරක් සේද වටාපතක් පළිඟු බුදුපිලිමයට පිලිගන්නවන චීන ජාතික වෙළෙන්දෙක් ෆා සී යෙන්ට හමුවිය
තම රට වැසියෙකු මෙම දුරු රටෙහි දැකීමෙන් තම සිත තුල දැඩි ප්‍රීතියක් ඇතිවූ බව ෆා සී යෙන් සටහන් කොට ඇතත් චීන වෙළෙන්දා පිලිබඳව විස්තරයක් නොමැත
(කෙසේ වෙතත් ෆා සී යෙන් චීන වෙළෙන්දෙකු හමුවූ බවට පැවසීම සත්‍යයක් බව, අනුරාධපුරයෙන් චීන කාසි හමුවීමෙන් තහවුරු වේ
, චීන වෙළඳුන් එකල ලංකාව වෙත විශාල ලෙස වෙලඳාම සඳහා පැමිණි බව මෙම චීන කාසි තහවුරු කරයි
)

ලංකාවේ රජු මධ්‍යම ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වන ලද පූජනීය බෝ පැළයක් නගර මධ්‍යයේ සිටුවා ඇති අතර එය දැන් ඉතා විශාල ලෙස වැඩී ඇත
මෙම බෝ ගසේ සෙවන යට විහාර මන්දිරයක්ද ඇති අතර එය තුල ගෞතම බුදුන්ගේ හිඳි පිලිමයක් ඇත
බෞද්ධ භික්ෂූන් හා සාමාන්‍ය ජනතාව වැළ නොකැඩී මෙම බෝධි වෘක්ෂය වැඳපුදා ගැනීමට පැමිණෙති
එමෙන්ම නගරයේ බුදුන්ගේ දන්ත ධාතුව තැම්පත් කල විහාරයක්ද ඇත
රජු සිල්වත් ජීවිතයක් ගත කරන අතර රටවාසීන්ද ඉතා භක්තිමත් පිරිසකි
මෙම රාජ්‍යය පිහිටවූ දා සිටම කිසිදු අහේනියක්, දුර්භික්ෂයක් හෝ කැරළි කෝළාහාලයක් හටගෙන නොමැති අතර රටවැසියන් සුඛිත-මුදිත ජීවිත ගත කරති
නගරයේ වෙහෙර විහාරවල භාණ්ඩාගාරවල පරිත්‍යාග ලෙස ලැබුණු රන් රිදී මුතු මැණික් වලින් පිරී ඇති බව පැවසේ
එක් රජෙකු (රජු කවුදැයි සඳහන් කොට නොමැත ) දිනක් මෙවැනි සඟ-සතු භාණ්ඩාගාරයකට ඇතුලුවූ අතර එහි හාත්පස දිස්වූ මහානර්ඝ වස්තුව දැක දැඩිලෙස ලෝභ සිත් ඔහුට පහලවූ බව පැවසේ
කෙසේ හෝ මෙම වස්තුව තමන් සතුකරගත යුතු බවට රජුට සිතුන මුත්, දින තුනකට පසු තමන් කරගන්නට හැදූ අකුසලය පිලිබඳව බලවත් ලෙස කම්පාවී තමන්ගේ අකුසල සිතුවිල්ල පිලිබඳව භික්ෂූන් වහන්සේට පවසා උන්වහන්සේලාගේ දෙපා මත හිස තබා සමාව ගත් බව පැවසෙනවා
සංඝ භාණ්ඩාගාරවල ඇති මහානර්ඝ වස්තූන් දැකීමෙන් ඕනෑම අයෙකුට දැඩි ලෝභ සිතුවිලි පහලවන බව අවබෝධ කරගත් රජු, භික්ෂූන් වහන්සේ හමුවී සංඝාඥාවක් පමුණුව වන ලෙස ඉල්ලා සිටියා
එම සංඝාඥාව අනුව කිසිදු රජෙකුට සඟසතු භාණ්ඩාගාර වලට ඇතුලුවීම තහනම් කලයුතු අතර භික්ෂුවක් වුවද උපසම්පදාවෙන් සතලිස් වසරක් යනතුරු සංඝ භාණ්ඩාගාරවලට ඇතුලුවීම තහනම් කලයුතු වනවා
ඉහල නිළතල දරන්නන්, ධනවත් වෙළෙන්දන් මෙන්ම අරාබි/පර්සියානු සම්භවයක් ඇති ධනවත් වෙළෙන්දන්ද නගරයේ වාසය කරති
ඔවුන්ගේ නිවාස ඉතා අලංකාරය
නගරයේ ප්‍රධාන වීථි හා අතුරු මාර්ග ඉතා හොඳින් සකසා නඩත්තු කොට තිබේ
නගරයේ ප්‍රධාන වීථි සතරෙහිම ධර්මශාලා පිහිටුවා ඇති අතර සෑම මසකම 8වැනි, 14වැනි හා 15වැනි දිනවල මෙම ධර්මශාලාවල ධර්මාසන පිහිටුවා දහම් දෙසන අතර එම දහම් ඇසීම සඳහා ගිහිපැවැදි විශාල පිරිස් පැමිණේ
සිංහල රාජ්‍යය පුරාම 60,000ක පමණ භික්ෂු පිරිසක් වාසය කරන බව පැවසෙනවා
මෙම භික්ෂූන් සඳහා රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරවලින් දන් භාණ්ඩ පිරිනැමෙන අතර රජු විසින් නගරයේ තැන් තැන් වල තවත් භික්ෂූන් 5000කට දිනපතා දන් පිලියෙල කරන දානශාලා ඇතිකොට තිබෙනවා
සෑම වසරකම තුන්වැනි මාසයේ දන්ත ධාතුව ප්‍රදර්ශණය කරන අතර ඊට දින දහයකට පෙර අලංකාර ඇතෙකු පිට නැගි අණබෙරකරුවෙකු බෝධිසත්වයානන් වහන්සේ බුදුවීම සඳහා සිදුකරන ලද ඇස් ඉස් මස් දන්දීම පිලිබඳව අණබෙර ගසමින් නගරවාසීන්ට ඇසෙන්නට කියවනු ලැබේ
ඉන් පසු බුද්ධ දේශනාව හා බුද්ධ පරිනිර්වාණය පිලිබඳවද විස්තරයක් කියවනු ලබන අතර දින 10කින් බුදුන්ගේ පූජනීයවූ දන්තධාතුව අභයගිරියේදී ප්‍රදර්ශණය කරනබවත්, පින් කැමති අය මේ සඳහා වීථි මංමාවත් පිරිසිදුකොට අලංකාර සැරසිලි වලින් සරසා දළදා වඳින්නට යන පිරිස් සඳහා මල් හා සුවඳ කුඩු සැපැයීමට ස්ථාන සකස් කරන ලෙස නගරවාසීන්ට දැනුම් දෙනු ලැබේ
මෙසේ දින 10ක් නගරය පුරා ඇතුපිට අණබෙර යැවීමෙන් පසුව රජු විසින් දළදා මාලිගාවේ (අනුරාධපුර රාජධානියේ දළදා මාළිගාව ) සිට අභයගිරියට යන මාර්ගය දෙපස බුදුන්වහන්සේ පෙරුම් පිරූ කාලයේ ඉපදුනු විවිධ ආත්මභවයන් පිලිඹිඹු කෙරෙන අලංකාර පිලිරූ 500ක් කරවා ප්‍රදර්ශණය කරන අතර මෙම පිලිරූ අතරින් දළදාව අභයගියට රැගෙන යයි
දින 19ක් පුරාවටම දිවා රාත්‍රී නොකඩවා ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම මල්, පහන් සුවඳදුම් පූජා කරමින් දළදා වඳින අතර  දින දහනවයකට පසු නැවතත් දළදාව, දළදා මාළිගාවට වඩම්මනු ලැබේ
අභයගිරි විහාරයට නැගෙනහිරින් කඳුගැටයක් ඇති අතර මෙහි චෛත්‍යයක් ඇත
භික්ෂූන් වහන්සේ 2000ක් පමණ මෙම භූමියේ වාසය කරන බව පැවසෙනවා
මෙම ආරණයේ ධර්මගුප්ත නම් සුප්‍රකට තෙරනමක් සතලිස් වසරක් පුරා භාවනායෝගීව වාසය කරනවා
ධර්මධර සිල්වත් උතුමෙකුවූ ධර්මගුප්ත රටවැසියන් දැඩි භක්තියක් දක්වනවා
(ෆා සී යෙන් සඳහන් කරන චෛත්‍යය ඇති කඳුගැටය මිහින්තලාව බව බොහෝ විද්වතුන් පිලිගන්නවා)

39වැනි පරිච්ඡේදය 
CHAPTER XXXIX

CREMATION OF AN ARHAT
SERMON OF A DEVOTEE
නගරයේ දකුණට වන්නට මො-හො-පි-හො-ලෝ නම් විශාල විහාරයක් ඇත
(අනුරාධපුර මහා විහාරය)
මෙහි භික්ෂූන් 3000ක් පමණ වැඩ වාසය කලහ
මින් එක් භික්ෂූන් වහන්සේනමක් ඉතාමත් ශ්‍රද්ධාවෙන් යුතුව, සියලුම විනයකර්ම අකුරට පිලිපදිමින් ඉමහත් පූජනීය පැවිදි දිවියක් ගතකලේය
එම තෙරණුවන්ගේ පූජනීය ගතිපැවතුම් නිසාම ඔහු රහතන්වහන්සේ නමක් බව නගරවාසීන් මෙන්ම රටවැසියන්ද විශ්වාස කලේය
මෙම තෙරණුවන් වයෝවෘද්ධව මරණාසන්නව සිටින මොහොතේ උන්වහන්සේගේ අවසාන කටයුතු සැළසුම් කිරීම සඳහා රජු භික්ෂුන්වහන්සේලා හමුවට ගියේය
මෙහිදී රජු මේ තෙරණම රහතන්වහන්සේ නමක්දැයි භික්ෂූන්ගෙන් විචාල අතර එසේයයි පිලිතුරු ලැබුණි
ඒ අනුව රහතන්වහන්සේ නමකගේ පිරිණිවන් චාරිත්‍ර සිදුකලයුතු ආකාරය මහාවිහාර භික්ෂූන්වහන්සේගෙන් විචාල රජු නියමාකාරයෙන් අවසන් කටයුතු සංවිධානය කලේය
මහාවිහාර භූමියේ තෝරාගත් ස්ථානයක සඳුන් ආදී සුවඳ දරයෙදූ දරසෑයක් පිලියෙලවූ අතර රහතන්වහන්සේගේ දේහය සුදෝසුදු රෙදිවලින් හොඳින් ඔතන ලදී
ඉන්පසු එය දෝලාවක තැන්පත්කොට චිතකය වෙත ගෙනියන ලදී
ආදාහන පූජෝත්සවය සඳහා රජු හා සියලු කුළවල රටවැසිය එක්වූ අතර මල් හා සුවඳ දුම් පුදමින් සිදුකරන ලද පූජාවලින් අනතුරුව සුවඳ තෙල් වත්කොට ගිණිදල්වන ලදී
චිතකය දැල්වෙද්දී බොහෝ ශ්‍රද්ධාවත් ජනය සිය උඩුකය වස්ත්‍රය ගලවා චිතකය වෙත චාරීත්‍රානුකූලව විසිකරන ලදී
අවසානයේ නොපිලිසුනු අස්ථි කොටස් එකතුකොට දාගැබක් තනවා නිධන්කරන ලදී
(ෆා සී යෙන් සඳහන් කරන ආකාරයට ඔහු අනුරාධපුරයට ලඟාවන විට මෙම රහතන් වහන්සේ පිරිනිවන් පා තිබූ අතර එම උතුමාගේ අවසන් කටයුතුවලට සහභාගී  වන්නට හැකිවිය )

ධර්මානුකූලව දිවිගෙවූ රජු (මහානාම ) බොහෝ වෙහෙරවිහාර කරවූ අතර විහාරකර්මාණ්තයක් කරන්නට පලමු මහා සංඝයා රැස්කරවා දන් පිලිගන්වා ඉන් අණතුරුව රනින් සරසන ලද ගවයින් දෙදෙනෙකු ඇදි රන් නගුලක් මගින් භූමියේ සළකුණු ඇඳ විහාරකර්මාණ්තයේ සීමා සළකුණු කරන ලදී
මේ කටයුත්ත රජු විසින්ම සිදුකරන ලද අතර ඉන්පසු විහාරයේ පැවැත්ම හඳහා බදු හා රාජකාරි සඳහා ගම්වර ප්‍රකාශයට පත්කොට ඒ ගම්වර ප්‍රධානය පිලිබඳ රාජකීය විධානය ලෝහ පත් ඉරිවල ලියවා පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට මෙම බදු හා රාජකාරි සිදුවන ආකාරයට රාජ අණක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරනවා
පරිශීලනය කල මූලාශ්‍ර

ග්‍රන්ථ නාමාවලිය 
 Legge, James 1886. A Record of Buddhistic Kingdoms
Being an account by the Chinese Monk Fa-Hien of his travels in India and Ceylon (A
399-414) in search of the Buddhist Books of Discipline
Oxford, Clarendon Press
New York, Paragon Book Reprint Corp
1965. ISBN 0-486-21344-7
 Beal, Samuel
Translated by Samuel Beal
1884. Reprint
1969. (Also contains a translation of Faxian's book on pp
xxiii-lxxxiii)
Hodge, Stephen (2009 & 2012), "The Textual Transmission of the Mahayana Mahaparinirvana-sutra", lecture at the University of Hamburg 
 Rongxi, Li
Dalia, Albert A
The Lives of Great Monks and Nuns, Berkeley CA
Numata Center for Translation and Research
 Sen, T
The Travel Records of Chinese Pilgrims Faxian, Xuanzang, and Yijing, Education About Asia 11 (3), 24-33
 Weerawardane, Prasani (2009)
Dusty Roads, Stormy Seas and Transcendence, biblioasia 5 (2), 14-18

Chinese explorers
Translators to Chinese
Jin dynasty (265–420) Buddhists
Liu Song Buddhists
Pilgrimage accounts
337 උපත්
Chinese travel writers
Historiography of India
Explorers of India
422 deaths
Chinese Buddhist monks
Jin dynasty (265–420) translators
Liu Song translators
People from Changzhi
Writers from Shanxi
Sixteen Kingdoms people
තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කය යනු දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ වූ දිස්ත්‍රික්ක 32 අතුරින් එක් දිස්ත්‍රික්කයකි
එහි මූලස්ථාන නගරය තන්ජාවූර් වේ
2011 වර්ෂය වන විට දිස්ත්‍රික්කයේ ජනගහනය 2,405,890 ක් පමණ විය
භූගෝලීය පිහිටුම

තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කය මධ්‍යම තමිල්නාඩුව තුල භූගෝලීය වශයෙන්  යන ඛණ්ඩාංකයන්හී පිහිටා තිබේ
දිස්ත්‍රික්කය ඊසාන දිගින් නාගපට්ටිනම් දිස්ත්‍රික්කයටත්, නැගෙනහිර දිගින් තිරුවරූර් දිස්ත්‍රික්කයටත්, දකුණු දිගින් බෙංගාල බොක්කේ පෝක් සමුද්‍ර සන්ධියටත්, බටහිරින් පුඩුකෝට්ටේ දිස්ත්‍රික්කයටත්, මායිම්ව පවතී
ජනගහනය
2011 ජන සංගණනයට අනූව, තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කයේ සමස්ථ ජනගහනය 2,405,890 පමණ වන අතර ස්ත්‍රී පුරුෂ අනුපාතය, ස්ත්‍රීන් 1,035කට පුරුෂයෝ 1,000 ක් ලෙස සටහන් විය
වයස අවුරුදු හයට වඩා අඩු ජනගහනය 238,598 ක් පමණ වූ අතර ඉන් 121,949 ක ප්‍රමාණයක් පිරිමි දරුවන් හා 116,649 ක ප්‍රමාණයක් ගැහැණු දරුවන් විය
දිස්ත්‍රික්කයේ සාමාන්‍ය ලිවීමේ හා කියවීමේ හැකියා ප්‍රතිශතය 74.44%, වන අතර එය සමස්ථ රටේ ප්‍රතිශකය වූ 72.99% සමග සසඳන විට ප්‍රමාණාත්මකව ඉහල අගයක පවතී
දිස්ත්‍රික්කයේ සමස්ථ නිවාස ප්‍රමාණය 605,363 පමණ වන අතර ශ්‍රම බලකාය 974,079 ක් පමණ වේ
ඉන් 117,321 ක ප්‍රමාණයක් වගාකරුවෝද, 327,673 ක ප්‍රමාණයක් කෘෂිකාර්මික කම්කරුවෝද, 26,430 ක ප්‍රමාණයක් ගෘහස්ථ කර්මාන්තකරුවෝද, 363,060 ප්‍රමාණයක් අනෙකුත් කම්කරුවෝද, 139,595 ප්‍රමාණයක් උපාන්තික කම්කරුවෝද, 12,592 ප්‍රමාණයක් උපාන්තික වගාකරුවෝද, 87,688 ක ප්‍රමාණයක් උපාන්තික කෘෂිකාර්මික කම්කරුවෝද, 4,770 ක ප්‍රමාණයක් උපාන්තික ගෘහස්ථ කර්මාන්ත සේවකයෝද, 34,545 ක ප්‍රමාණය අනෙකුත් උපාන්තික කම්කරුවෝද විය
ආර්ථිකය

කෘෂිකර්මාන්තය
තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කය කාවේරි ඩෙල්ටා කලාපය ආශ්‍රිතව පිහිටා තිබීම හේතුවෙන් ප්‍රාන්තයේ සාරවත් භූමි ප්‍රමාණයක් හිමි පෙදෙසක් බවට පත්ව තිබේ
එසේම තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ ප්‍රධානතම වී නිෂ්පාදන කලාපය වීම හේතුවෙන්, මෙම දිස්ත්‍රික්කය, තමිල්නාඩුවේ සහල් බඳුන ලෙස හැඳින්වෙයි
කාවේරි ගංගාව හා එහි අතු ගංගා මගින් දිස්ත්‍රික්කයේ ජල අවශ්‍යතා පිරිමසනු ලැබේ
වී වගාවට අමතරව, ගොවියන් විසින් අනෙකුත් බෝග වශයෙන් පොල් සහ උක් වගා කරනු ලබයි
මූලික වශයෙන් කෘෂිකර්මය මත පදනම් වූ ආර්ථිකයක් පැවතීම හේතුවෙන්, දිස්ත්‍රික්කයේ කර්මාන්තමය වර්ධනය කෘෂි-පදනමකට සීමා වී තිබේ
තෙල් සහ සහල් ඇඹරුම්හල් විශාල සංඛ්‍යාවක් දිස්ත්‍රික්කය පුරා දැකගත හැකිවේ
සංචාරක ආකර්ෂණ

වසර දහසකට වඩා පැරණි යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කොට තිබෙන, පළමුවන රාජ රාජ චෝල විසින් ලදිකරන ලද තන්ජාවූර් පිහිටි පෙරවුඩේයාර් කෝවිල (බ්‍රිහදීශ්වරර් කෝවිල) සහ දෙවන රාජ රාජ චෝල විසින් 12 වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද කුම්බකෝනම් වලට ආසන්න දරසුරාම් නගරයේ පිහිටි ලෝක උරුමයක් වූ අයිරවතේශ්වර කෝවිලද, තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධානතම සංචාරක ආකර්ෂණය සහිත ස්ථාන ලෙස සැළකේ.

මේවාද බලන්න 
 තන්ජාවූර්
 චෝල නාඩු

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්ට් ඩිවලොප්මන්ට් ඔතෝරිටි 

ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක
ඉන්දියාව
ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
තායිපේ, (,  වචනාර්ථයෙන් අදහස් වන්නේ "තායිවානයේ උතුර" යන්නයි) නිල වශයෙන් තායිපේ නගරය ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර (), තායිවානයේ අගනුවර හා විශේෂ මහ නගර සභාවක් වේ
තායිවානයේ උතුරු කෙළවරෙහි පිහිටා ඇත
වර්ෂ 2009 වන විට 2,693,672ක ජනගණයක් වාර්ථා වී ඇති අතර නව තායිපේ හා කීලන්ග් වැනි ආසන්න නගර වල ජනගහණයද ඇතුළත්ව 6,900,273 පිරිසක් එහි ජීවත් වේ
එය ලෝකයේ 40 වැනි වැඩිම ජනාකීර්ණ නාගරික ප්‍රදේශය වේ
තායිපේ යනු තායිවානයේ ඇති දේශපාලන, ආර්ථික, අධ්‍යාපන, හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර, චීන භාෂාව කතා කරන ලෝකයේ ප්‍රධාන කේන්ද්රස්ථාන අතරින් එකකි
තායිපේ නගරය ගෝලීය නගරයක් ලෙස සලකන අතර, ප්‍රධාන අධි-තාක්ෂණික කාර්මික ප්‍රදේශයකි
දුම්රිය මාර්ග, අධිවේගී දුම්රිය, මහාමාර්ග, ගුවන් තොටුපළ, හා බස් රථ මාර්ග ආදිය දිවයිනේ සියලු කොටස් සමග තායිපේ නගරය සම්බන්ධ කරනු ලබයි
නගර තුළ ගුවන් තොටුපලවල් දෙකක් පිහිටා ඇත
ඒවා නම් තායිපේ සෝන්ග්ශන් ගුවන් තොටුපල හා තායිවාන් ටඕයුආන් ගුවන් තොටුපලයි
තායිපේ 101, චියැං කායි-ෂෙක් අනුස්මරණ ශාලාව, ඩාලොන්ග්ඩොං බැඔආන් විහාරය, හසිං ටියාං කොං, මෙංග්ජියා ලෝන්ග්ශන් පන්සල, නැශනල් පැලස් කෞතුකාගාරය, ජනාධිපති කාර්යාල ගොඩනැගිල්ල, තායිපේ ගෙස්ට් හවුස්, සිමෙන්ඩිංග් ඇතුළු නගරය පුරා විසිරි රාත්‍රී වෙළෙඳපොළ ඇතුළත්ව විවිධ ලෝක ප්‍රකට වාස්තු විද්‍යා හෝ සංස්කෘතික ස්ථාන සඳහා නිවහනක් වී ඇත
ඉතිහාසය 
හන් චීන ජාතිකයන් සැලකිය යුතු ලෙස ආගමනය වීමට පෙර, තායිපේ ද්‍රෝණි ප්‍රදේශය ප්‍රධාන වශයෙන් කේටගලන් මුල් ආදිවාසීහු විසින් ජනාවාස වී පැවතුනි
හැන් සංක්‍රමණිකයන් සංඛ්‍යාව ක්‍රමයෙන් 18 වන සියවසෙහි මුල් බාගයේදී ඉහළ යන ලදී
මෙය සිදුවූයේ ක්විං රාජවංශ පාලනය යටතේ ප්‍රදේශයේ සංවර්ධනය කටයුතු කිරීම සඳහා රජය අවසර ලබා දීමෙන් පසුවයි. 1875 දී, දිවයිනේ උතුරු කොටස නව තායිපේ ප්‍රාන්තයට ඇතුළත් කරන ලදී
1886 දී චීන ක්විං රාජවංශය විසින්, තායිවානය ෆුජියාන් පළාතෙන් වෙන් වූ විට තායිපේ නගරය තායිවාන් පළාතේ තාවකාලික අගනුවර බවට පත් කරන ලදී
1894 දී තායිපේ නිල වශයෙන් පළාත් අගනගරය බවට පත් කරන ලද කරන ලදී
ජපානය පළමු චීන-ජපන් යුද්ධයෙන් පසු ශිමොනොසේකි ගිවිසුම යටතේ 1895 දී තායිවානය අත්පත් කර ගත්තේය
පසුව තායිවානය ඉම්පීරියල් ජපානයේ යටත් විජිතයක් බවට පත්විය, එහි අගනුවර වූයේ තායිපේ නගරයයි
එහිදී තායිපේ නගරය තයිහොකූ ප්‍රාන්තය යටතේ පාලනය කරන ලදී
දියුණු මට්ටමේ දුම්රිය මාර්ග නිර්මාණය කිරීම සදහා තායිවානයේ ජපන් පාලකයන් උසස් නගර සැලසුම්කරණ වැඩ පිළිවෙලක් ආරම්භ කලේ ය
තායිපේ වැදගත් ස්ථාන හා සංස්කෘතික ආයතන ගණනාවක් මෙම කාලය සිට දිව එයි
මුල් ජනාවාස 
තායිපේ ද්‍රෝණි ප්‍රදේශය ලෙස හඳුන්වන ප්‍රදේශයේ දහඅටවන ශතවර්ෂයට පෙර කේටගලන් මුල් ආදිවාසීහු ජීවත් වුනි
1709 දී ෆුජියාන් පළාතේ ක්විං රාජවංශය විසින් හන් චීන ජාතිකයන් ප්‍රධාන වශයෙන් තායිපේ ද්‍රෝණි ප්‍රදේශයේ පදිංචි කරන ලදී
ජපන් නීති පද්ධතිය 
පළමු චීන-ජපන් යුද්ධය පරාජය වීම නිසා චීනය ශිමොනොසේකි ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස 1895 දී ජපාන අධිරාජ්‍යා තායිවානයේ බලය අත්පත් කරගන්නා ලදී
එයට පසුව තායිපේ නගරය තයිහෝකු යන ජපන් නාමයෙන් හදුන්වන ලදී
පසුව එය අගනුවර ලෙස රඳවා ගනු ලැබූ අතර ජපාන යටත් විජිත රජයේ දේශපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස ඉස්මතු විය
මෙම කාලය තුල ජපානය විසින් හදුන්වා දෙන ලද නීති පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක විය
යුධ නීතිය හා නූතන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය 
1947 දී චියැං කායි-ෂෙක් යටතේ කේඑම්ටී ආණ්ඩුව තායිපේ අනුභූති සිදුවීම් ආරම්භ වීමත් සමග චියැං පක්ෂපාත හමුදා විසින් දේශීය ජනගහනය දිවයින පුරා මර්ධනය කිරීමට තුඩුදුන් පෙබරවාරි 28 සිද්ධියට අදාල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තායිවාන දිවයින පුරා යුධ නීතිය ප්‍රකාශ කෙරුනි
වසර දෙකකට පසු, 1949 දෙසැම්බර් 7 දින, චීනය විසින් චියැං සහ කුවෝමිංටාන්ග් හට චීන සිවිල් යුද්ධය පැවති කොමියුනිස්ට්වාදී අර්ධද්වීපයෙන් පලා යාමට බල කරන ලදි
1990 තායිපේ දිස්ත්‍රික්ක 16 වත්මන් දිස්ත්රික්ක 12 බවට පත්කර තහවුරු කරන ලදී
ලී ටෙන්ග්-හුයිගේ ජනාධිපතිත්වය තුළ, නීති සම්පාදකයන් විසින් නියමිත මැතිවරණයක් හරහා ජනාධිපතිවරුන් තෝරාගැනීමට නීති සැකසීමත් සමග නූතන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආරම්භ විය
භූ ගෝලීය පිහිටුම 
තායිපේ නගරයේ උතුරු තායිවානයේ තායිපේ ද්‍රෝණියේ පිහිටා ඇත
නගරය දකුණින් සින්ඩියාන් නදියෙන් හා බටහිරින් ටම්සුයි නදියෙන් මායිම් වී ඇත
කදු මුදුන් දෙකක් වන, සීසින් කන්ද සහ ඩාටුන් කන්ද නගරයේ ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත
දේශගුණික රටාව 
තායිපේ නගරයට මෝසම්-බලපෑමක් ඇති තෙතමනය සහිත උපනිවර්තන දේශගුණික රටාවක් ඇත
(Köppen
Cfa)
ග්‍රීස්ම කාලය දිගු කල් පවත්නා, උණුසුම් හා තෙතමනය සහිත, ඉඳ හිට අධික වැසි කුණාටු හා සුලිසුලං සමග වන අතර, ශීත කාලය සාමාන්‍යයෙන් කෙටි වන අතර තරමක් උණුසුම් හා සාමාන්‍යයෙන් ඉතා මීදුම සහිත වේ
වායු ගෝලයේ ගුණාත්මකභාවය 
ආසියාවේ අනෙක් නගර හා සසඳන විට, තායිපේ නගරයේ වායු තත්ත්ව කළමනාකරණය සඳහා "විශිෂ්ට" හැකියාවන් ඇත
එහි වැසි සහිත කාළගුණය, වෙරළ අසල ස්ථානය සහ දැඩි පාරිසරික නීති රෙගුලාසි අවම වශයෙන් අග්නිදිග ආසියාවේ කාර්මික අර්ධද්වීපයක් ලෙස චීනයේ නගර වලට සාපේක්ෂව සැලකිය යුතු සෞඛ්‍ය ගැටලුවක් බවට පත් වෙමින් පවතින වායු දූෂණය වළක්වා ඇත
නගරයේ අලංකරණය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 

 තායිපේ නගරාණ්ඩුවේ නිල වෙබ් අඩවිය
 තායිපේ නගර සභාව 

ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
තායිවානය
නගර
අගනගර
සංගීත භාණ්ඩ

 දවුල
 තම්මැට්ටම
 හොරණෑව
ද හින්දු යනු ඉංග්‍රීසි-භාෂාවෙන් නිකුත් කරනු ලබන දිනපතා ඉන්දියානු පුවත්පතකි
1878 වසරේ ආරම්භ කරනු ලැබූ එය 1889 වසරේදී දිනපතා මුද්‍රණය වන පුවත්පතක් බවට පත්විය
එහි ප්‍රධාන මූලස්ථානය චෙන්නායිහී පිහිටුවා තිබේ
2013 දෙසැම්බර් වන විට පුවත්පත් මිලියන 1.39ක සාමාන්‍ය විකුණුම් ප්‍රමාණයක් හිමිකරගනිමින් ද හින්දු පුවත්පත ඉන්දියාවේ වැඩිම සංසරණයක් සහිත පුවත්පත් අතරින් දෙවන ස්ථානයට පත්විය
2012 ඉන්දියානු පාඨක සමීක්ෂණයට අනූව, ඉන්දියාවේ තෙවැනියට වැඩිම ප්‍රමාණයක් කියවන ඉංග්‍රීසි පුවත්පත වන්නේද මෙම පුවත්පතයි
(ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා හා හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස් පුවත්පත් වලට පසුව) සමීක්ෂණයට අනූව එහි පාඨක ප්‍රමාණය මිලියන 2.2 ක් සේ දැක්වෙයි
ද හින්දු පුවත්පතේ විශාලතම පුවත්පත් සංසරණ පදනම දකුණු ඉන්දියාව සතුවන අතර, කේරල සහ තමිල් නාඩු ප්‍රාන්තයන්හී වැඩිම ප්‍රමාණයක් කියවන ඉංග්‍රීසි පුවත්පතද ලෙසද මෙම පුවත්පත හැඳින්වේ
සමාගම සතු සේවකයින් ප්‍රමාණය 1,600 ක් පමණ වන අතර එහි වාර්ෂික පිරිවැටුම 2010 වසරේදී ඩොලර් මිලියන 200 ක් පමණ විය
ග්‍රාහක පිරිස හා දැන්වීම් ප්‍රචාරණය, ආයතනයේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග බවට පත්ව තිබේ
1995 වසරේදී ද හින්දු පුවත්පත, අන්තර්ජාල පුවත් කලාපයක් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ ප්‍රථම ඉන්දියානු පුවත්පත බවටද පත්විය
2014 ඔක්තෝම්බරය වන විට, පුවත්පත ප්‍රාන්ත අටක, ස්ථාන 18 කදී මුද්‍රණය කෙරිණ
ඊට අමතරව ද හින්දු පුවත්පත වර්ථමානයේ ඉස්ලාමාබාද්, කොළඹ, ඩකා, කත්මණ්ඩු, බෙයිජිං, මොස්කව්, පැරිස්, ඩුබායි, වොෂින්ටන්, ඩී.සී., ලන්ඩන් හා අඩිස්අබාබා යන විදේශීය නගරයන්හී සිය ප්‍රාදේශීය කාර්යාල පිහිටුවා තිබේ
ඉතිහාසය
ද හින්දු පුවත්පත 1878 සැප්තැම්බර් 20වන දින මැඩ්‍රාස්හීදී, සතිපතා පුවත්පතක් ලෙස ආරම්භ කෙරුණි
පුවත්පතේ ප්‍රථම කලාපය පිටපත් 80 ක පමණ ප්‍රමාණයකින් සමන්විත සමන්විත වූ අතර, සුබ්‍රමනියා අයියාර් එහි පළමු සංස්කාරකවරයා විය
1883 වර්ෂයේදී පුවත්පත සතියකට තෙවතාවක් ලෙසත් 1889 දී දිනපතා සවස් පුවත්පතක් ලෙසත් මුද්‍රණය කෙරිණි
එක් පත්‍රයක මිල ඇනා 4ක් විය
අන්තර්ජාල කලාපය
ද හින්දු පුවත්පතේ පළමු අන්තර්ජාල කලාපය 1995 දී දියත් කරනු ලැබූ අතර වර්ෂ 14 කට පසුව 2009 අගෝස්තු 15 වන දිනදී පළමු වරට එය බීටා සංස්කරණයක් වශයෙන් හා 2010 ජුනි 24 වන දිනදී සම්පූර්ණ සජීවී වෙබ් අඩවියක් ලෙස දියත් කරන ලදී
1965 වසරේදී ද ටයිම්ස් විසින් ද හින්දු පුවත්පත ලොව හොදම පුවත්පත් 10 අතුරින් එකක් ලෙස නම් කරන ලදී
මතබේදයට ලක්වීම්
ද හින්දු පුවත්පත ශ්‍රී ලංකා දමිළ ජනයාගේ අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධ කරුණු වලදී සිංහල පක්ෂාතීත්වයක් දක්වන බවට චෝදනා එල්ල වී තිබේ
එසේම ශ්‍රී ලංකා දමිළ ජනයාට එරෙහිව ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව විසින් සිදුකෙරූ අපරාධ හෙළිදරවු කිරීම හේතුවෙන් තමා හින්දු පුවත්පතින් නෙරපා දැමූ බවටද ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලන විචාරකයෙකු වූ ඩේවිඩ් ජෙයරාජ් විසින් වරෙක ද හින්දු පුවත්පතට චෝදනා එල්ල කරනු ලැබිණි
කෙසේ නමුදු 2005 නොවැම්බරයේදී හින්දු පුවත්පතේ ප්‍රකාශක එන්. රාම් වෙත ශ්‍රී ලංකාව විසින් විදේශිකයෙකු වෙත පිරිනමන ඉහළම සිවිල් සම්මානය වූ "ශ්‍රී ලංකා රත්න" සම්මානය හිමි විය
මූලාශ්‍ර

ඉන්දියාව
ආසියානු පුවත්පත් පිළිබඳ අංකුර ලිපි
ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
පුවත්පත්
2015 නොවැම්බර් පැරිස් ප්‍රහාර යනු 2015 නොවැම්බර් 13 වැනිදා, සිකුරාදා, රාත්‍රියේ සිට 14 වැනිදා, සෙනසුරාදා, අලුයම දක්වා කාලය තුල ප්‍රංශයේ පැරිස් අගනුවර ස්ථාන කිහිපයකදී සිදුවූ වෙඩිතැබීම් සහ බෝම්බ පිපිරීම් මාලාවකි
මධ්‍යම යුරෝපීය වේලාවෙන් (එදින ප්‍රංශ වේලාවෙන්) 13 වැනිදා ප
ව. 9
16 සිට කණ්ඩායම් 3ක් විසින් පැරීසියේ විවිධ ස්ථාන වලදී එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රහාර 6ක් දියත් කරන ලදී
එක් ප්‍රහාරයකදී මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ පිපිරීම් 3ක්ද, තවත් ප්‍රහාරයකදී එක් මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ පිපිරවීමක්ද, තවත් ප්‍රහාර 4ක් ලෙස සිදුකල වෙඩිතැබීම් 4ක්ද සිදුවිය
එයින් එක් බෝම්බ පිපිරීමක් උතුරු පැරීසියේ ශාන්ත ඩෙනිස් උපනගරයේ ස්ටේඩ් දි ෆ්‍රාන්ස් ක්‍රීඩාංගනය අසලදී සිදුවිය
එය සිදුවන අවස්ථාවේ ප්‍රංශ ජනාධිපති ෆ්‍රන්ශුවා හොලැන්ඩේද එහි පැවති ජර්මනිය සහ ප්‍රංශය අතර පාපන්දු තරඟයක් නරඹමින් සිටියේය
පිපිරීමත් සමග ඔහුව වහාම එම ස්ථානයෙන් ඉවත් කිරීමට ආරක්ෂක නිලධාරීන් කටයුතු කරන ලදී
වඩාත් බරපතලම සිදුවීම වූයේ බැටක්ලාන් රඟහලේ සිදුවූ වෙඩි තැබීමය
එහිදී සිදුවූ ප්‍රාණ ඇපකරුවන් බේරාගැනීමේ මෙහෙයුම අවසන් වූයේ 14 වෙනිදා අලුයම 12
58 ට ය
සමස්ථ ප්‍රහාර මාලාවෙන් 130 දෙනෙකු මියගියහ
එයින් වැඩිම පිරිසක්, එනම් 89 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වූයේ බැටක්ලාන් රඟහලේ සිදුවූ වෙඩි තැබීමෙනි
368 දෙනෙකු මෙම ප්‍රහාර මාලාවෙන් තුවාල ලබා රෝහල් ගත කළහ
එයින් 80කගේ පමණ තත්වය බරපතල විය
මියගිය සිවිල් වැසියන් 130 දෙනාට අමතරව ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය සිදුකල 7 දෙනෙකු, ඔවුන් විසින්ම මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ පුපුරුවා ගැනීමෙන් ජීවිතක්ෂයට පත්වූහ
ඔවුන් සමහරකගේ සිරුරු අසල තිබී සිරියානු සහ ඊජිප්තු ව්‍යාජ විදේශ ගමන් බලපත්‍ර කිහිපයක් හමුවිය
පැරිස් වේලාවෙන් 13 වැනිදා ප
ව. 11
58 ට ජාතිය ඇමතූ ප්‍රංශ ජනාධිපති ෆ්‍රන්ශුවා හොලැන්ඩේ හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශයට පත්කළේය
එමෙන්ම ප්‍රංශයේ දේශසීමා සහ ගුවන්තොටුපලවල් ද වසා දැමිණි
දින ගණනක ශෝක කාලයක්ද ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි
නොවැම්බර් 14 වෙනිදා දහවල් ඉස්ලාම් රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදීන් විසින් ප්‍රහාරයේ වගකීම භාරගත්හ
දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසු ප්‍රංශය මුහුණ දුන් බරපතලම ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය මෙය වන අතර 2004 මැඩ්රිඩ් දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාර වලට පසු යුරෝපයේ සිදුවූ දරුණුම ත්‍රස්ත ක්‍රියාවද වේ
2015 ඔක්තෝබර් මාසයේ සිට ප්‍රංශය විසින් සිරියාවේ සහ අනෙකුත් මැදපෙරදිග රටවල ඉස්ලාම් රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදී ඉලක්ක වෙත ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කළේය
ප්‍රංශයට මෙම ප්‍රහාර මාලාව එල්ල කිරීමට හේතුව ලෙස ඉස්ලාම් රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදීන් පෙන්වා දුන්නේ සිරියානු සිවිල් යුද්ධයට සහ ඉරාක සිවිල් යුද්ධයට ප්‍රංශය මැදිහත් වීමයි
මෙම ප්‍රහාර මාලාවේ වගකීම භාරගැනීමත් සමගම ඊට සති කිහිපයකට පෙර කාලය තුල සිදුවූ ත්‍රස්ත ක්‍රියා රැසක වගකීම ඉස්ලාම් රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදීන් විසින් භාරගැනුනි
ඔක්තෝබර් 30 වැනිදා සිදුවූ මෙට්‍රොජෙට් 9268 පියාසැරිය යානය උඩුගුවනේදී පුපුරුවාහැරීම සහ නොවැම්බර් 11 වැනිදා ලෙබනනයේ බීරූට් අගනුවර සිදුවූ ද්විත්ව බෝම්බ ප්‍රහාරය ඒ අතර වේ
මෙම ප්‍රහාරය හෙලා දකිමින් ලෝක නායකයෝ සහ සාමාන්‍ය ජනතාවද සමාජ ජාල වෙබ් අඩවි හරහා ප්‍රකාශ නිකුත් කළහ
14 වෙනිදා අලුයම පැරිස් නුවර අයිෆල් කුලුනේ ආලෝකය නිවා දැමුණු අතර දින කිහිපයක් දක්වා එය සංචාරකයන්ට වසා තැබිණි
එක්සත් ජනපද කැපිටල් ගොඩනැගිල්ල, සිඩ්නි ඔපෙරා රඟහල, නිව්යෝර්ක් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය ඇතුළු ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ ගොඩනැගිලි රැසක් ප්‍රංශ ධජයේ වර්ණ වලින් ආලෝකවත් කෙරිණි
මෙම ප්‍රහාර මාලාවට පිළිතුරු ලෙස ප්‍රංශය විසින් නොවැම්බර් 15 වැනිදා අල්-රක්ඛා හි පිහිටි ඉස්ලාම් රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදී ඉලක්ක වෙත ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කළහ
මෙම ප්‍රහාර එල්ල කල ප්‍රහාරකයින් සෙවීමේ මෙහෙයුම් වහාම ආරම්භ විය
නොවැම්බර් 18 වෙනිදා අලුයම ප්‍රංශ පොලිස් විශේෂ වැටලීම් ඒකකයක් විසින් පැරීසියේ උතුරු උපනගරයක් වන ශාන්ත ඩෙනිස් හි නිවාස සංකීර්ණයක් වටලන ලදී
එහිදී පැය කිහිපයක වෙඩි හුවමාරුවකින් පසු මෙම ප්‍රහාරයේ මහමොලකරු ලෙස සැලකෙන අබ්දෙල්හමීඩ් අබාවුද් නැමැත්තා ජීවිතක්ෂයට පත්විය
එහිදී ඔහුගේ ඥාති සොහොයුරියක් මරාගෙන මැරෙන බෝම්බයක් පුපුරුවාගැනීමෙන් ජීවිතක්ෂයට පත්වූවාය
තවත් සැකකරුවන් 8 දෙනෙකු පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගැනිණි
පොලිස් නිල සුනඛයෙක් සහ නිලධාරීන් 5 දෙනෙකු එහිදී තුවාල ලැබූහ
මෙම ප්‍රහාර මාලාවෙන් පසු, ඊට සම්බන්ධ යැයි සැකකෙරෙන සලාහ් අබ්දෙසලාම් නමැති 26 හැවිරිදි බෙල්ජියන් ජාතිකයා සහ තවත් ත්‍රස්තයින් සොයා බෙල්ජියම පුරා සෙවීමේ මෙහෙයුම් වහාම ඇරඹිණි
ඔහුගේ එක් සොහොයුරෙක් වන බ්‍රහිම් මෙම ප්‍රහාර මාලාවේදී මියගියේය
ඔහුගේ තවත් සොහොයුරෙක් වන මොහොමඩ් නොවැම්බර් 14 වැනිදා බ්‍රසල්ස් නුවරදී අත්අඩංගුවට ගෙන ප්‍රශ්න කර නිදහස් කරන ලදී
මෙම ත්‍රස්තවාදීන්ගෙන් බ්‍රසල්ස් නගරයටද ප්‍රහාරයක් එල්ල විය හැකි බවට ලැබුණු තොරතුරු මත පැරිස් ප්‍රහාර මාලාවෙන් පසු එළඹුණු දින කිහිපයක කාලය තුල බ්‍රසල්ස් නගරයේද ආරක්ෂාව තර කරන ලදී
මූලාශ්‍ර

පැරීසිය
ප්‍රංශය
ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර
ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර - සිදුකල වසර අනුව
ත්‍රස්තවාදය
නොවැම්බර්
2014 දෙසැම්බර් වන විට, මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව සතුව, 19 GW (ගිගා වොට් 19) ක ධාරිතාවයක් නිපදවිය හැකි න්‍යෂ්ටික බලාගාර 23ක් ඇත
එමෙන්ම 25.7 GW (ගිගා වොට් 25.7) ක ධාරිතාවයකින් යුත් න්‍යෂ්ටික බලාගාර 26ක් ඉදිකරමින් පවතී
වර්ෂ 2020 වනවිට අතිරේක බලාගාර හරහා එම ධාරිතාව 58 GWe (ගිගා වොට් ඉලෙක්ට්‍රිකල් 58) දක්වා වැඩිකර සැපයීමට සැලසුම් කර ඇත
චීනයේ ජාතික සංවර්ධන හා ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිෂන් සභාව විසින් පවසන ආකාරයට ඔවුන්ගේ අරමුණ වන්නේ 2020 වන විට න්‍යෂ්ටික බලය විසින් නිෂ්පාදනය කරන චීනයේ විදුලි ප්‍රතිශතය වත්මන් 2% සිට 6% ක් දක්වා ඉහළ නැංවීමයි
(ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ 20% සහ ප්‍රංශයේ 74% හා සසඳන විට)
න්‍යෂ්ටික බල ශක්තිය, 2014 දී මුළු නිෂ්පාදනයෙන් 2.4% කට දායකවී ඇත
එය බිලියන 123.8 kWh (කිලෝ වොට් පැය බිලියන 123.8) කෙසේ වෙතත්, න්‍යෂ්ටික බලය පුළුල් කිරීම මන්දගාමී වීමට තුඩුදී ඇති හේතු වන්නේ ඉන්ධන හිඟය, උපකරණ, සුදුසුකම් ලත් බලාගාර කම්කරුවන්, සහ ආරක්ෂා-පරීක්ෂක නිලධාරීන්ය
වායුගෝලයේ ගුණාත්මක බාවය, දේශගුණික විපර්යාස සහ පොසිල ඉන්ධන හිඟකම් වැනි ගැටලු ගැන අවධානයට ලක්කර න්‍යෂ්ටික බලය චීනයේ ගල් අඟුරු බලාගාර වලට විකල්පයක් ලෙස පරීක්ෂාවට ලක් කර ඇත
චීනයේ ප්‍රධාන වශයෙන් න්‍යෂ්ටික බලය ආශ්‍රිතව කටයුතු කරන සමාගම් 2ක් ඇත, උතුරු-නැගෙනහිර චීනයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වන චීනයේ ජාතික න්‍යෂ්ටික සංස්ථාව හා චීන ප්‍රධාන න්‍යෂ්ටික බලශක්ති සමූහය - කලින් චීන ඩුවාංග්ඩොන් න්‍යෂ්ටික බලශක්ති සමූහය ලෙස හඳුන්වන ලදී - දකුණු දිග චීනයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වේ
මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව විසින් ITER ව්‍යාපෘතිය හරහා න්‍යෂ්ටික විලයන ප්‍රතික්‍රියා හරහා විදුලිය නිශ්පාදනය කිරීම සංවර්ධනය කරමින් පවතී, මේ සදහා හෙෆෙයි වල EAST ලෙස හැඳින්වෙන පර්යේෂණාත්මක [[[න්‍යෂ්ටික විලයන ප්‍රතික්‍රියාකාරක]] බලාගාරය ඉදි කරන ලදී, එමෙන්ම න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය සදහා විකල්ප මාධ්‍යයක් ලෙස තෝරියම් ඉන්ධන චක්‍රය භාවිතා කිරීමට පර්යේෂණ හා සංවර්ධන කටයුතු කෙරෙමින් පවතී
චීනය අන්තර් ජාතික සහයෝගය සහ තාක්ෂණය හුවමාරු කිරීමද ධෛර්යමත් කරනු ලැබේ, නමුත් න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියක නිෂ්පාදන හා සැලසුම් මත ස්වයං-විශ්වාසය උපරිම කිරීමට අවශ්‍යය
ACPR1000 සහ AP1000 වැනි අධි පීඩිත ජල ප්‍රතික්‍රියාකාරක නුදුරු අනාගතයේ දී ප්‍රධාන තාක්ෂණය වේ
මේ සියවසේ මැද භාගය වන විට වේග නියුට්‍රෝන ප්‍රතික්‍රියාකාරක ප්‍රධාන තාක්ෂණය වන බව පෙනෙන්නට ඇත
දිගු කාලීන සැලසුම් අනුව 2030 වනවිට 200 GW (ගිගා වොට් 200) හා 2050 වන විට 400 GW  (ගිගා වොට් 400) නිපදවීමට අරමුණු කර ඇත
වේග නියුට්‍රෝන ප්‍රතික්‍රියාකාරක හරහා 2100 වන විට 1400 GW (ගිගා වොට් 1400) නිපදවීමට සැලසුම් කර ඇත
චීනය, CPR-1000 අධි පීඩිත ජල ප්‍රතික්‍රියාකාරකය සංවර්ධනය හරහා ප්‍රතික්‍රියාකාරක අපනයන කරන්නන් බවට පත්වී ඇත
ඉතිහාසය 
1970 පෙබරවාරි 8 දින, චීනය තම පළමු න්‍යෂ්ටික විදුලි බලාගාරය, හා 728 ඉන්ස්ටිටියුට් (දැන් ෂැංහයි න්‍යෂ්ටික ඉංජිනේරු පර්යේෂණ හා නිර්මාණ ආයතනය ලෙස හදුන්වයි) ආරම්භ කරන ලදි
1991 දෙසැම්බර් 15 දින චීනයේ පලමු න්‍යෂ්ටික බලශක්ති ප්‍රතික්‍රියාකාරකය වන කුයින්ෂන් න්‍යෂ්ටික විදුලි බලාගාරයේ ඇති 228 MWe අධි පීඩිත ජල ප්‍රතික්‍රියාකාරකය විදුලි බල පද්ධතියට සම්බන්ධ කරන ලදී
භූ ගෝලීය පිහිටුම් 

චීනයේ බොහෝ න්‍යෂ්ටික බලාගාර මුහුදු තීරයේ ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් සිසිලනය සඳහා සෘජු-එක්-වරක්-චක්‍රය හරහා මුහුදු ජලය භාවිතා වේ
නිව්යෝක් ටයිම්ස් පුවත්පත චීනයේ විශාල නගර අසල සිය න්‍යෂ්ටික බලාගාර තැබීමෙන්, මිලියන ගණනාවක් මිනිසුන් කිසියම් අනතුරක දී විකිරණ වලට නිරාවරණය විය හැකි බව අවධානයට ලක්කර ඇත
චීනයේ අසල්වැසි ගුවාංග්ඩොංග් හා ලින්ගාඕ න්‍යෂ්ටික බලාගාර හොංකොං ආවරණය වන කිලෝමීටර් 75 අරයක් තුළ මිලියන 28 ක් මිනිසුන් ජීවත් වේ
චීනය high level waste (HLW) නිධිය ගෝබි කාන්තාරයේ ඉදිකිරීම ඇගයීමට ලක් විය
බොහෝ විට 2041 දී පමණ බේයිෂන් අසල ඉදිකිරීම් ආරම්භ කරනු ඇත
න්‍යෂ්ටික බලය ආශ්‍රිතව කටයුතු කරන සමාගම්  
 චීනයේ ජාතික න්‍යෂ්ටික සංස්ථාව
 චීන ප්‍රධාන න්‍යෂ්ටික බලශක්ති සමූහය
 චීනයේ ජාත්‍යන්තර න්‍යෂ්ටික යුරේනියම් සංස්ථාව

අනාගත ව්‍යාපෘති 
නව ව්‍යාපෘති සඳහා අනුමැතිය ලබාදීම ෆුකුෂිමා අනතුරත් සමග බෙහෙවින් අඩුමට්ටමකට පත්වුනි, 2012 ඔක්තෝබර් මාසයේදී රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව විසින් සම්මත ඉලක්කය ලෙස ඉදිකිරීම් යටතේ පවතින 30 GWe ද සමග 2020 වසර වන විට 60 GWe බවට පත් විය
2015 තිබූ ඉලක්ක අනුව 2030 වනවිට 150 GWe නිපදවා විදුලි අවශ්‍යතාවයෙන් 10% ක් සැපයීමත්, 2050 වන විට 240 GWe නිපදවමින් විදුලි අවශ්‍යතාවයෙන් 15% ක් සැපයීමත් අරමුණු කර ඇත
කෙසේ වෙතත්, පශ්චාත් ෆුකුෂිමා මන්දගාමිත්වය නිසා 2030 වන විට 120 GWe පමණක් නිපදවිය හැකි වෙතැයිද පවසා තිබේ
ඉදිකරමින් පවතින න්‍යෂ්ටික බලාගාර 

MW = මෙගා වොට්

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 චීනයේ න්‍යෂ්ටික බල ශක්තිය  – ලෝක න්‍යෂ්ටික සංගමය
 න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරකයන් සිතියම්
චීනය
 චීන NPP සංවර්ධන කෙටි දළ විශ්ලේෂණය, ෂැංහයි න්‍යෂ්ටික ඉංජිනේරු පර්යේෂණ හා නිර්මාණ ආයතනය, 2011 ජුනි 23
 
 

න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
චීනය
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ආසියාව
මූකලන් තෙලිස්සා වදන සර්ප විශේෂ 2ක් සඳහා භාවිතා කෙරේ
අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
මූකලන් කුණකටුවා
  පොළොං තෙලිස්සා හෙවත් කුණකටුවා
ආශ්‍රිත ලිපි
 දෙපත් නයා

මූලාශ්‍ර
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
 දෙපත්නයි ගණය
 ලංකා දෙපත්නයා
ආශ්‍රිත ලිපි
 මහ එරමිණියා

එරමිණියා ගණය
එරමිණියා ගණය
ආශ්‍රිත ලිපි
 මහ උඳුපියලිය
 ඇත් උඳුපියලිය
2012 වසර වන විට,  පකිස්තානයෙහි න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය සපයන ලද්දේ  වරලත්-වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර තුනක් මගිනි
සිවිල් න්‍යෂ්ටික බලාගාර ගොඩනගා ඒවා ක්‍රියාත්මක කල, ලෝකයේ පළමු මුස්ලිම් රට වන්නේ පකිස්තානයයි
මෙම බලාගාර ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් තනි වගකීම දරන  විද්‍යාත්මක සහ න්‍යෂ්ටික රාජ්‍ය කාර්යාංශය වන්නේ පකිස්තානු න්‍යෂ්ටික බලශක්ති කොමිසම (PAEC) වෙයි
2012 වසර වන විට, ෆොසිල ඉන්ධන වෙතින් නිපැයුනු 62%, ජල විදුලි බලශක්තිය වෙතින් නිපැයුනු 33%  සහ ගල් අඟුරු විදුලිය වෙතින් නිපැයුනු 0.3% හා සමගින් සැසඳුනු විට, වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර වෙතින්, පකිස්තානයෙහි නිපැයුනු විදුලියෙන් දළ වශයෙන් 3.6% පමණ නිපැයිණි
න්‍යෂ්ටික අවි-නොපැතිරවීමේ ගිවිසුම අත්සන් නොකල මුත්  ජාත්‍යන්තර පරමාණු බලශක්ති කාර්යාංශය හා සමගින් හොඳ ස්ථාවරයක සිටිනා න්‍යෂ්ටික අවි සන්නද්ධ රාජ්‍ය්‍යන්  සතර ( ඉන්දියාව, ඊශ්‍රායෙලය සහ, උතුරු කොරියාව හා සමගින්) අතුරින් පකිස්තානයද එකකි
2050 වසර වන විට න්‍යෂ්ටික බලාගාර 32 ක් තැනීමට පකිස්තානය සැලසුම් කරයි
ඉතිහාසය
ජනාධිපතිවරයාගේ විද්‍යා උපදේශක ලෙසින්, මහාචාර්ය (සහ පසුව නොබෙල් ත්‍යාගලාභී) අබ්දුස් සලාම්, ජනාධිපති අයුබ් ඛාන් එකඟ කරවා ගත්තේ,   කරච්චි අසබඩ ස්ථානයක, පකිස්තානයෙහි පළමු වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාරය පිහිටුවීමටය
කරච්චි න්‍යෂ්ටික බලාගාරය (KANUPP) ලෙසින් හැඳින්වෙන මෙම වාණිජ බලාගාරය,  කැනේඩියානු   පීඩන බැර ජල ප්‍රතික්‍රීයකයක් වන, කුඩා 137 MWe  CANDU ප්‍රතික්‍රීයකයකි
න්‍යෂ්ටික ඉංජිනේරුවරයෙක් වන, පීඒඊසී හී පාර්වේස් බට්, ව්‍යාපෘති අධ්‍යක්ෂක විය
KANUPP බලාගාරය එහි ක්‍රියාකාරකම් ඇරඹුවේ 1972 වසරෙහිදී වන අතර, එහි නිල ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සිදු කලේ, ජනාධිපති සුල්ෆිකාර් අලි භූතෝ සහ පීඒඊසී සභාපති  මුනීර් අහමඩ් ඛාන් විසිනි
ජාත්‍යන්තර සුරැකිතාවයන් යටතේ වන KANUPP බලාගාරය,   ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඌතිත ජවයක් සහිතවය
1969 වසරෙහිදී, ප්‍රංශයෙහි  කොමීසැරියා අ ලෙනෙයෝර්ජි ඇටොමික සහ එක්සත් රාජධානියෙහි  බ්‍රිටිෂ් නියුක්ලියර් ෆුවල්ස් පීඑල්සී (BNFL) විසින් පීඒඊසී හා සමගින් ගිවිසුමට එළඹුනේ ප්ලූටෝනියම් සහ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියායන යන්ත්‍රෝපකරණ පකිස්තානයට සපයන ලෙසටයි
ගිවිසුම පරිදී, බලාගාර සහ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියායන පහසුකම් වල ප්‍රධාන සැලසුම්කරුවෝ පීඒඊසී ඉංජිනේරුවෝ වූයේ, බීඑන්එෆ්එල් සහ සීඊඒ විසින් අරමුදල්, තාක්ෂණික ආධාර සහ න්‍යෂ්ටික ද්‍රව්‍ය සපයන අතරතුරය
ව්‍යාපෘති පිළිබඳ කෘත්‍යයන්  1972 වසර දක්වා ඇරඹුනේ නැති අතර, ඉන්දියාවේ  ස්මයිලින් බුද්ධා - න්‍යෂ්ටික අත්හදාබැලීම —1974  වසරෙහි සිදුවූ බලාපොරොත්තු නොවූ න්‍යෂ්ටික අත්හදාබැලීමක්— හේතුවෙන්, පීඒඊසී හා සමගින් සියළු ව්‍යාපෘති බීඑන්එෆ්එල් විසින් අවලංගු කරන ලදි
1974 වසරෙහිදී, PARR-II ප්‍රතික්‍රීයකය ක්‍රියාත්මක කෙරුණු අතර, එහි ව්‍යාපෘති අධ්‍යක්ෂකවරුන් වූයේ මුනීර් අහමඩ් ඛාන් සහ හෆීස් කුරේෂි වූහ
PARR-II යනු දේශීය ප්‍රතික්‍රීකයක් වන අතර,  පීඒඊසී හී ඉංජිනේරුවරුන්ගේ සහ විද්‍යාඥයින්ගේ අනුග්‍රහය යටතේ තැනිණි
1977 වසරෙහිදී, එ
රාජ්‍ය ලේකම් හෙන්රි කීසිංගර් විසින් යෙදවුනු පීඩනය මධ්‍යයේ, සීඊඒ විසින් පීඒඊසී සමග සිදු කල සියළු ව්‍යාපෘති වහාම අවලංගු කෙරිනි
එක්සත් රාජධානියෙහි සහ ප්‍රංශයෙහි උපකාරය නොමැතිව, පීඒඊසී ඉංජිනේරුවන් විසින් ප්ලූටෝනියම් න්‍යෂ්ටික ප්‍රතිසැකසුම් යන්ත්‍රෝපකරණ— නිව් ලැබ්ස් — සහ ප්ලූටෝනියම් ප්‍රතික්‍රීයකය — කූෂාබ් න්‍යෂ්ටික සංකීර්ණය නිම කලහ
මෙම බලාගාර දෙකම පීඒඊසී විසින් පාලනය කෙරෙන වාණිජ බලාගාර විය
1989 වසරෙහිදී, මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව විසින් පකිස්තානය සමග ගිවිසුමක් අත්සන් කලේ, අයිඒඊඒ සුරැකිතාවයන් යටතේ 300 MWe CHASNUPP-I බලාගාරය  ලබාදීමටය
1990 වසරේදී, ප්‍රංශය සහ සෝවියට් සංගමය යන රටවල් දෙකම විසින්, අයිඒඊඒ සුරැකිතාවයන් යටතේ වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර සපයන ලෙසට පකිස්තානයෙහි ඉල්ලීම සලකා බලන ලදි
එනමුදු, සෝවියට් සංගමය සහ ප්‍රංශය සමගින් වූ මෙම එකඟතා පිළිබඳ එ
නොසතුට,  පකිස්තානය සඳහා ඇමරිකානු තානාපතිවර  රොබට් ඕකිලිගේ ප්‍රකාශයක් තුලින් දැක්වෙත්ම මෙම ගිවිසුම් අවලංගු කෙරිණි
2000 වසර වන විට, චීනය විසින් පීඒඊසී සමගින් එහි කොන්ත්‍රාත්තුව විස්තීරණය කර ඇති අතර, 2011 ඔක්තොම්බර් වන විට III, සහ  IV බලාගාර ගොඩනැගීමෙහිලා උපකාර සපයයි
II 2011 වසරෙහි අප්‍රේල් මාසයේදී නිම කරන ලදි
එහි බලශක්තිය සඳහා වන ඉල්ලුමෙහි වැඩිවීම නිසා, පකිස්තානු රජය විසින් රට පුරා න්‍යෂ්ටික බලාගාර පිහිටුවන ලෙසට පීඒඊසී වෙත නියෝග පනවා ඇත
පීඒඊසී පවසන පරිදී, ඉලක්කය වන්නේ, වසර 2030 වන විට, 8800 MW ධාරිතාවක විදුලිය ජනනය කිරීමයි
අග්‍රාමාත්‍ය යූසුෆ් රසා ගයිලානි විසින් පකිස්තානු ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය  2010 වසරෙහිදී  ප්‍රකාශයට පත් කල අතර,   පකිස්තානයෙහි අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ නිල නිවස්න වන අග්‍රාමාත්‍ය ලේකම් කාර්යාලයෙහිදී හිදී සාධ්‍යතා වාර්තාව ඉදිරිපත් කරන ලදි
වර්තමානයෙහි පීඒඊසී සැලසුම් කරමින් සිටින්නේ  KANUPP-II—1100 MWe බලාගාරයකි — සහ KANUPP-III — 1100 MWe — න්‍යෂ්ටික බලාගාරයන්හී ගොඩනැගීම් කටයුතු වල පෙරමුණ ගෙන ක්‍රියාකිරීමටය
වාණිජ බලාගාර දේශිය වශයෙන් ගොඩනැගෙමින් පවතින අතර, ප්‍රාරම්භක කටයුතු  2009 වසරෙහිදී අත්හිටුවන ලදි
2010 වසරෙහිදී,  න්‍යෂ්ටික බලශක්ති ඉන්ධන සංකීර්ණය (පීඑන්පීඑෆ්සී) — න්‍යෂ්ටික යළි-සැකසුම් යන්ත්‍රාගාරයක් — පිහිටුවන ලදි
පීඒඊසී විසින් ගොඩනැගීම් කටයුතු, සැලසුම් කටයුතු සහ නඩත්තු කටයුතු සඳහා මූලිකත්වය සපයන ලද අතර,  චීනය සහ අයිඒඊඒ විසින් පහසුකම සඳහා අරමුදල් සපයන ලදි
2013 නොවැම්බර් 26 දිනදී, අග්‍රාමාත්‍ය නවාෂ් ෂෙරීෆ් විසින්, කරච්චි නගරය අසබඩ,   2200 MW ඒකාබද්ධ ධාරිතාවකින් යුතු  න්‍යෂ්ටික බලාගාර දෙක සඳහා මුල්ගල් තැබීමේ උත්සවය පවත්වන ලදි
පකිස්තාන න්‍යෂ්ටික බල ප්‍රතික්‍රීයක 
අද දිනය වන විට, වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර තුනක් පමණක් ක්‍රියාකාරී තත්ත්වයෙහි පවතියි
වර්තමාන සහ අනාගත වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර පිළිබඳ විස්තර සපයන ලැයිස්තුවක් පහත සැපයෙයි
ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවය

මහජන චීන  සමූහාණ්ඩුව 

මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව මුලදී සිටම පකිස්තානයේ න්‍යෂ්ටික බලශක්ති උත්පාදන වැඩසටහන සඳහා ප්‍රබල වාචික සහ උද්‍යෝගමත් අනුග්‍රාහකයෙක් විය
1970 ගණන් වලදී සුල්ෆිකාර් අලි බූතෝ  අග්‍රාමාත්‍යවරයා වශයෙන් චීනයෙහි සංචාරයක යෙදීම සිදුවූ  පළමු අවස්ථාව දක්වා ඈත අතීතයට චීන-පකිස්තාන සබඳතා විහිදී යයි
ආශ්‍රිත

 
ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
Herpestes is a genus of the මුගටි කුලයේ (Herpestidae)
It is the type genus of the family
It contains the following ten species, with a number of subspecies, and one extinct species
Short-tailed mongoose, Herpestes brachyurus
 H
brachyurus
 H
hosei 
 H
javanensis
 H
palawanus
 H
parvus
 H
sumatrius
 අළු මුගටියා, Herpestes edwardsi
 H
edwardsi
 H
ferrugineus
 H
lanka
 H
montanus
 H
nyula
 බොර මුගටියා, Herpestes fuscus
 H
fuscus
 H
flavidens
 H
maccarthiae
 H
rubidior
 H
siccatus
 Egyptian mongoose, Herpestes ichneumon
 H
ichneumon
 H
angolensis
 H
cafra
 H
centralis
 H
funestus
 H
mababiensis
 H
numidicus
 H
parvidens
 H
sabiensis
 H
sangronizi
 H
widdringtonii
 Small Asian mongoose, Herpestes javanicus
 H
javanicus
 H
auropunctatus
 H
exilis
 H
orientalis
 H
pallipes
 H
palustris (Bengal mongoose)
 H
peninsulae
 H
perakensis
 H
rafflesii
 H
rubrifrons
 H
siamensis
 H
tjerapai
 Long-nosed mongoose Herpestes naso
 Collared mongoose, Herpestes semitorquatus
 H
semitorquatus semitorquatus
 H
uniformis
 හෝතම්බුවා, Herpestes smithii
 H
smithii smithii
 H
thysanurus
 H
zeylanius
 Crab-eating mongoose, Herpestes urva
 H
urva
 H
annamensis
 H
formosanus
 H
sinensis
 මහ මුගටියා, Herpestes vitticollis
 H
vitticollis
 H
inornatus
 † Herpestes lemanensis (†=extinct)

මූලාශ්‍ර 

Herpestes
ආශ්‍රිත ලිපි
 කළවැද්දෝ
ශීර්ෂ පෙළ 
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රුසියාව තුළ විද්‍යාව හා තාක්ෂණය අවබෝධන යුගයේ පටන් වේගයෙන් සංවර්ධනය විය
ඉගෙනුම් හා නව සොයාගැනීම් වල දේශීය සම්ප්‍රදාය ශක්තිමත් කරමින්, මහා පීටර් විසින් රුසියානු විද්‍යා ඇකඩමිය හා ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය මෙන්ම මහාප්‍රාඥයයෙකු වූ මිහායිල් ලොමොනොසෝව් විසින් මොස්කව් රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය පිහිටුවන ලදී
19 වන සහ 20 වන සියවස් තුල රටෙහි විශිෂ්ට විද්‍යාඥයන් විශාල පිරිසක් බිහිවිය, ඔවුන් විසින් භෞතික විද්‍යාව, තාරකා විද්‍යාව, ගණිතය, පරිගණක විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව සහ භූගෝල විද්‍යාව යන විෂය ක්ෂේත්‍රයන්ට වැදගත් දායකත්වයන් සපයන ලදී
රුසියානු නව නිපැයුම්කරුවන් සහ ඉංජිනේරුවන් විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව, නාවික යාත්‍රා නිපදවීම, ගුවන්යානා නිපදවීම, අවි ආයුධ නිපදවීම, සන්නිවේදන කටයුතු, තොරතුරු තාක්ෂණය, න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය සහ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය වැනි ක්ෂේත්‍රයන්වල කැපීපෙනෙන දස්කම් දක්වා ඇත
මෑතක දී, 1990 ගණන් වල සිදුවූ අර්බුදය විද්‍යාව හා තාක්ෂණය සඳහා රාජ්‍ය සහයෝගය උග්‍ර ලෙස අඩු කිරීමට හේතු විය
බුද්ධිගලන සංක්‍රමණයන් මගින් බොහෝ රුසියානු විද්‍යාඥයන් හා විශ්ව විද්‍යාල උපාධිධාරීන් යුරෝපයට හෝ එක්සත් ජනපදයට සංක්‍රමණය විය
2000 ගණන් වල නව ආර්ථික උත්පාත රැල්ල මත තත්ත්වය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, එරට ආණ්ඩුව නවීකරණය හා නව සොයාගැනීම් දිරිගැන්වීම ඉලක්ක කර ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කර ඇත
රටේ තාක්ෂණික සංවර්ධනය සඳහා වන වත්මන් ප්‍රමුඛතාවන්ට බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව, තොරතුරු තාක්ෂණය (පොදු නිෂ්පාදන සහ  අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය සමඟ ඒකාබද්ධ නිෂ්පාදන දෙකම ඇතුළුව), න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය හා ඖෂධ ඇතුළත් වේ
ඉතිහාසය 

18 වන සියවසේ ආරම්භය සමග මහා පීටර් ගේ ප්‍රතිසංවිධාන ක්‍රියාවලි (රුසියානු විද්‍යා ඇකඩමිය හා ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාල‍යේ නිර්මාතෘ) සහ එවැනිම ශූරයෙකු වූ මහාප්‍රාඥය මිහායිල් ලොමොනොසෝව් ගේ (මොස්කව් රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයේ නිර්මාතෘ) ක්‍රියාකාරීත්වය රුසියාවේ විද්‍යාව හා නව නිපැයුම් සංවර්ධනය සදහා මහත් දායකත්වයක් සපයා දුනි
බොහෝ ප්‍රකට රුසියානු විද්‍යාඥයින් සහ නිමැවුම්කරුවන් සංක්‍රමනිකයන් විය, පළමු හෙලිකොප්ටරය නිපදවිම සම්බන්ධයෙන් ගෞරවයට පාත්‍රවන ඊගෝර් සිකෝස්කයි, බොහෝ විට රූපවාහිනියේ පියා ලෙස හදුන්වන ව්ලැඩිමීර් ස්වෝරිකින්, උත්සර්ජන පද්ධතිය සහ සංකීර්ණ පද්ධති සම්බන්ධයෙන් ගෞරවයට පාත්‍රවන රසායන විද්‍යාඥ ඉල්යා ප්‍රිගෝගිනේ (1977 රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය), ආර්ථික විද්‍යාඥයින් වන සීමොන් කුස්නෙට්ස් (1971 නොබෙල් ත්‍යාගය) සහ වසීලි ලියොන්ටෙෆ් (1973 නොබෙල් ත්‍යාගය), භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වන ජියෝජි ගැමෝව් (මහා පිපිරුම් වාදයේ කර්තෘ), ලෝකයේ ප්‍රථම භ්‍රමණ හිස රෙකෝඩරය නිර්මාණය කළ ඉංජිනේරු ඇලෙක්සැන්ඩර් එම්. පොනියාටොෆ්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සමාජ විද්‍යාවේ සංවර්ධනය ඉතා වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කල සමාජ විද්‍යාඥ පයිටිරිම් සොරොකින් ඔවුන් අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමිකර ගනියි
විද්‍යාව හා අධ්‍යාපනය

භෞතික විද්‍යාව 

රුසියානු භෞතික වි‍ද්‍යා පාසල් දියුණු වීමට පටන් ගත්තේ ලොමොනොසෝව් විසින් බලශක්ති සංරක්ෂණ නීතියට පූර්වාසන්නතම පදාර්ථ සංරක්ෂණ නීතිය ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසුවය
විද්‍යුත් ගති විද්‍යාව සම්භවය වූ කාලය තුළ, වැසිලි පෙට්‍රො විසින් 1802 දී විදුලි චාප ආචරණය සොයා ගන්නා ලදී එමෙන්ම හෙයින්රිච් ලෙන්ස් විසින් ලෙන්ස් නීතිය සොයා ගන්නා ලදී
නිකොලේ උමෝව් විසින් උමෝව්-පොයින්ටින් දෛශික ආවශ්‍යක සංකල්පය සොයා ගන්නා ලදී එමෙන්ම 1873 මුල් බාගයේදී, ස්කන්ධය හා ශක්තිය අතර සම්බන්ධය පෙන්නුම් කිරීම සඳහා  යන සමීකරණය ඉදිරිපත් කරමින් ස්කන්ධය හා ශක්තිය අතර සම්බන්ධය පෙන්නුම් කළ පළමු විද්‍යාඥයා බවට පත්විය
ඇලෙක්සැන්ඩර් පොපොව් ගුවන් විදුලි නව නිපැයුම් කරුවන් අතර විය
ගණිතය 
ගණිතය ක්ශෙත්‍රයට අදාලව ජ්‍යාමිතියේ කොපර්නිකස් හෙවත් නිකොලායි ලැබොචෙව්ස්ක්යි, නූතන භෞතික විද්‍යාව සදහා වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කරමින් නන්-යුක්ලීඩ් ජ්‍යාමිතිය සොයාගන්නා ලදී
නූතන ප්‍රශස්ත පාලන න්‍යාය හදුන්වා දීම, ස්ථලකය සහ ක්‍රියාකාරී විශ්ලේෂණය සදහා විශාල දායකත්වයක් ලබාදීම වැනි ක්‍රියාවන් සිදුකල හා සාමාන්‍ය ස්ථලක‍යේ "මධ්‍යම ප්‍රමේයය" හදුන්වා දුන් කතුවරයා වන ලෙවී පොන්ට්‍රායගින් වැනි ගණිතඥයන් රුසියාවේ විද්‍යාව හා තාක්ෂණයෙහි ගණිතය විශය ක්ශේත්‍රයට අදාලව විශාල මෙහෙයක් සිදුකර ඇත
20 වැනි සියවසේ ප්‍රධාන පෙළේ ගණිතඥයෙකු වන ඇන්ඩ්‍රෙයි කොල්මොගොරෝව් සම්භාවිතාව පිලිබඳ නවීන න්‍යායේ පදනම වර්ධනය කිරීම හා ආකුලතාව, ගණිත තර්ක ශාස්ත්‍රය, ස්ථල විද්‍යාව, අවකල සමීකරණ, කුලක වාදය, ඔටෝමාටා න්‍යාය, තොරතුරු න්‍යාය, ඇල්ගොරිතම න්‍යාය, ගතික පද්ධති, ආනුමානික කාර්යක්‍රමය, අනුකලනය, ප්‍රතිෂ්ඨීත යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, ගණිතමය වාග් විද්‍යාව, ගණිතමය ජීව විද්‍යාව සහ ව්‍යාවහාරික විද්‍යා යන
ගණිතමය ක්ශේත්‍ර පුළුල් පරාසයක ප්‍රධාන දායකත්වයක් සපයා ඇත
තාරකා විද්‍යාව 
රුසියානු විද්‍යාඥයන් බොහෝමයක් විසින් තාරකා විද්‍යා විශය ක්ශේත්‍රයට අදාලව විශිෂ්ට දායකත්වයක් සපයා ඇත
රසායන විද්‍යාව 

ලොමොනොසෝව් රුසියානු විද්‍යාඥයන් අතරින් පළමු රුසියානු රසායන විද්‍යාඥයා විය, ඔහු වීදුරු වල විද්‍යාවේ නිර්මාතෘවරයාය
නූතන රසායන විද්‍යාවේ ප්‍රධාන රාමුව වන ආවර්තිතා වගුව නිර්මාණය කලේ දිමිත්‍රි මෙන්ඩලීෆ් විසින්ය
විද්‍යාඥ ඇලෙක්සැන්ඩර් බට්ලෙරෝව් විසින් කාබනික රසායනයේ ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඉටු කරන ලදී එමෙන්ම ඔහු රසායනික ව්‍යුහ න්‍යායේ නිමාණකරුවෙක් විය
ව්ලැඩිමීර් ශුකොව් විසින් පළමු බිඳීම් ක්‍රමය නිර්මාණය කරන ලදී
සර්ජි ලෙබෙඩෙව් විසින් පළමු වාණිජමය හා මහා පරිමාණයෙන් සකස් කළ හැකි කෘතිම රබර් වර්ගය (පොලිබියුටඩයිඊන් කෘතිම රබර්) නිර්මාණය කරන ලදී
නිකොලයි සෙම්යොනෝව් විසින් රසායනික පරිවර්තයන් වල යාන්ත්‍රණය පැහැදිලි කිරීමට විශාල දායකත්වයක් සැපයීය (1956 රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය)
ජීව විද්‍යාව 
ජීව විද්‍යා ක්ශෙත්‍රයට අදාලව දිමිත්‍රි ඉවානොව්ස්ක්යි විසින් 1892 දී වෛරස සොයා ගන්නා ලදී
නිකොලායි ලුනින් විසින් 1881 දී විටමින් සොයා ගන්නා ලදී
අයිවන් පැව්ලොව් ව වඩාත් හොදින් හදුනන්නේ සම්භාවිත තත්වාරෝපණය සංසිද්ධිය විස්තර කිරීම හා මොළයේ කාර්යයන් අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා එය භාවිතා කිරීම සදහායි
ඉල්යා මෙචනිකෝව් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය පිලිබදව විමර්ශනය කිරීමේ පුරෝගාමියකු විය (1908 වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය)
විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව 
නිකොලෙයි බෙනාර්ඩොස් විසින් චාප පෑස්සුම් ක්‍රමය හඳුන්වා දෙන ලදී, පසුව එය තවදුරටත් නිකොලෙයි ස්ලැව්යනෝව්, කොන්ස්ටන්ටින් ක්‍රෙනෝව් සහ අනෙකුත් රුසියානු ඉංජිනේරුවන් විසින් සංවර්ධනය කරන ලදී
ඇලෙක්සැන්ඩර් ලොඩ්යගින් හා පාවෙල් යබ්ලොච්කෝව්, විදුලි ආලෝකය නිපදවීමේ පුරෝගාමීන් ලෙස කටයුතු කරන ලදී
එමෙන්ම මිහායිල් ඩොලිවෝ-ඩොබ්‍රොවොල්ස්ක්යි විසින් වර්තමානයේ බහුලව භාවිතා වන තෙකලා විදුලිබල පද්ධති නිර්මාණය කිරීම හා හඳුන්වා දීම සිදුකරන ලදී
ඔලෙග් ලොසෙව් බොහෝ විට ආලෝක විමෝචක දියෝඩ (LED) වල නිපැයුම්කරු ලෙස සැලකිය යුතු වේ
නිකොලා ටෙස්ලා විසින් විවාදාත්මකව නවීන විදුලිබලය සොයාගන්නා ලදී, ඔහු ප්‍රාර්ථනාව වූයේ විදුලි බලය නිදහසේ ලබාගැනීමට හැකිවීමයි
වෛද්‍ය විද්‍යාව

සමාජ විද්‍යා හා ආර්ථික න්‍යායන්

පෘථිවි විද්‍යා 
වැසිලි ඩොකුචායීව් (1845-1902), පාංශු විද්‍යාවට පදනම් දැමීම සම්බන්ධයෙන් ගෞරවයට ලක්වේ
ව්ලැඩිමීර් වර්නැඩ්ස්කයි (1863-1945), භූ රසායන විද්‍යාව, ජීව භූ රසායන විද්‍යාව සහ විකිරණ භූ විද්‍යාව යන ක්ශේත්‍ර වල ආරම්භකයෙකි, එමෙන්ම ගැඹුරින් ජෛව ගෝල හා මානසගෝල යන සංකල්ප වර්ධනය කිරීමට දායක විය
වාග් විද්‍යාව

තාක්ෂණය

ගුවන් තාක්ෂණය 

රුසියානු ගුවන් යානා ඉංජිනේරු ඉතිහාසය මුල් පුරෝගාමීයා වන්නේ ඇලෙක්සැන්ඩර් මොස්හායිස්ක්යි ය
ඔහු 1881 දී ඔහුම නිර්මාණය කළ ගුවන් යානයක් (monoplane)  පියාසර කිරීමට පළමු උත්සාහයක් ගෙන ඇත
තනි තනි නිපැයුම්කරුවන් ගණනාවක් ගුවන් යානා තාක්ෂණය සදහා වැදගත් දායකත්වයක් සපයා ඇත, ක්නැප්සැක් පැරෂූටයක් නිර්මාණය කරන ලද ග්ලෙබ් කොටෙල්නිකොව්, පීඩන ඇඳුම හඳුන්වා දුන් ඉව්ගෙනයි චෙර්ටොව්ස්ක්යි එම නිමාණකරුවන් අතර ප්‍රධාන තැනක් ගනියි
ගුවන් යානා නිෂ්පාදනය නූතන රුසියානු ආර්ථිකයේ විද්‍යාව-ප්‍රධාන අධි තාක්ෂණික අංශ වලින් එකක් වන අතර විශාල සේවකයන් සංඛ්‍යාවක් සේවයෙහි යොදවා ඇත
ගුවන් යානා නිෂ්පාදන රටේ අවි අපනයනයෙන් අඩකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකි
අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය 

විශාලතම රුසියානු සාර්ථකත්වයන් ඇත්තේ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණයේ සහ අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ ක්ෂේත්‍රයේය
සෛද්ධාන්තික අජටාකාශවිද්‍යාවේ පියා ලෙස හැදින්වෙන කොන්ස්ටන්ටින් සියෝල්කොව්ස්කයි රුසියානු ජාතිකයෙකි
වර්ෂ 1957 දී පළමු පෘථිවි කක්ෂ කෘතිම චන්ද්‍රිකාව වන ස්පුට්නික් 1 අභ්‍යවකාශ ගත කරන ලදී
1961 අප්‍රියල් 12 වන දින අභ්‍යවකාශයට ගිය පළමු මිනිස් සංචාරය සාර්ථකව යූරි ගගාරීන් විසින් කරන ලදී
රුසියාව වැඩිම චන්ද්‍රිරිකා අභ්‍යවකාශ ගත කරන රට වේ
එමෙන්ම අවකාශ සංචාරක සේවාවන් සඳහා ප්‍රවාහන පහසුකම් සපයන එකම සැපයුම්කරුවා ය
යුද තාක්ෂණය 
ප්‍රකට රුසියානු යුද්ධ ටැංකියක් වන T-34, II වන ලෝක යුද්ධයේ හොඳම යුද ටැංකිය වේ
ඉතිහාසයේ වැඩිම වාර ගණනක් නිර්මාණය වූ T යුද ටැංකි මාලාවේ තවත් හොදම යුද ටැංකි T-54/55 දැක්විය හැකිය
පළමු පූර්ණ වායු ටර්බයින යුද ටැංකිය T-80 වන අතර වඩාත් නූතන රුසියානු යුද ටැංකිය T-90 වේ
ලොව පුරා ගිනි අවි අලෙවියන් වලින් 30% ක් සඳහා වූ හිමිකම් කියන අතර රටවල් 80 කට පමණ අවි අපනයනය කරයි
පරිගණක තාක්ෂණය 
සර්ජි ලෙබෙඩෙව් විසීන් 1950 දී MESM ලෙස හැදින්වෙන යුරෝපා මහද්වීපයේ ප්‍රථම විශ්වීය වැඩසටහන්ගත පරිගණකය නිර්මාණය කරන ලදී
පළමු ත්‍රියංගී පරිගණක වින්‍යාසය 1958 දී සර්ජි සොබොලෙව් සහ නිකොලේ බෘරුසෙන්ට්සෝව් විසින් නිර්මාණය කරන ලදී
වාහන කර්මාන්තය 
නිවා මෝටර් රථය ජාත්‍යන්තර සාර්ථකත්වය ලබා ගනිමින් පළමු ඕෆ්-රෝඩ් වාහනය විය, තවමත් කැනඩාවට, දකුණු ඇමරිකාවට හා යුරෝපයට අපනයනය කරයි
දුම්රිය මාර්ග 
අයිවන් පොල්සුනෝව් විසින් රුසියාවේ පළමු වාෂ්ප එන්ජිම නිර්මාණය කිරීම හා ලෝකයේ ප්‍රථම ද්විත්ව-සිලින්ඩර් එන්ජිම නිර්මාණය කරන ලදී
න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය 
සබ්මැරීන හා නැව් සඳහා පළමු න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක සමග පළමු න්‍යෂ්ටික විදුලි බලාගාරය නිර්මාණය සදහා ඊගෝර් කර්චටෝව් විසින් උපදෙස් දෙන ලදී
NS Lenin ලොව ප්‍රථම න්යෂ්ටික බලයෙන් පණගැන්වෙන නෞකාව මෙන්ම පළමු න්‍යෂ්ටික බලයෙන් පණගැන්වෙන සිවිල් යාත්‍රාව විය
NS Arktika උත්තර ධ්‍රැවය වෙත ළඟා වූ ප්‍රථම නෞකාව බවට පත් විය
ආශ්‍රිත 

රුසියාව
ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
යුරේසියානු ඉතිහාසය
විද්‍යාව
තාක්‍ෂණය
තාක්ෂණයේ ඉතිහාසය
විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
භෞතික විද්‍යාව
තාරකා විද්‍යාව
ගණිතය
රසායන විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
පරිගණක විද්‍යාව
ප්‍රනාබ් කුමාර් මුඛර්ජී (
1935 දෙසැම්බර් 11) යනු 13 න් වන සහ වත්මන් ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරයා වේ
ඔහුගේ ධූර කාලය 2012 වසරේ ජූලි මස සිට ඇරඹුණි
දශක 6ක් පුරා විහිදුනු පුළුල් දේශපාලන අත්දැකීම් සහිත ඔහු ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නායකවරයෙකු හා ඉන්දියානු රජයේ අමාත්‍යධූර ගණනාවක් හොබවා ඇති දේශපාලඥයෙකුද වේ
2012 ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කිරීමට පෙරාතුව ඔහු ඉන්දියාවේ මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස 2009-2012 අතර කාලය තුල කටයුතු කරන ලදී
1969 වසරේදී, එවක අග්‍රාමාත්‍ය ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ සහය සමග කොංග්‍රසයෙන් ඉන්දීය පාර්ලිමේන්තුවේ ඉහළ අසුන රාජ්‍ය සභාවට තේරී පත්වීම, මුඛර්ජීගේ දේශපාලන දිවියේ සුවිශේෂී සංධිස්ථානයක් සේ සැළකේ. හිමිකරගත් ජනප්‍රසාදයත් සමග ඔහු, ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ 1973 කැබිනෙට්ටුවේ තවත් එක් විශ්වාසදායී අමාත්‍යවරයෙකු බවටද පත්විය
1975-77 සමයේ ඉන්දියාවේ හටගත් මතභේදාත්මක අභ්‍යන්තර අර්බුදයේදී අනෙකුත් සමහර කොංග්‍රස් නායකයින්ට සේ ඔහුටද චෝදනා එල්ල විය
ඉන්දිරා ගාන්ධි මැතිණියගේ පුත් රජීව් ගාන්ධිගේ අග්‍රාමාත්‍ය සමය තුලදී, මුඛර්ජී කොංග්‍රසය තුල පසෙකට තල්ලු කරනු ලැබ තිබුණි
1984 වසරේ ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ ඝාතනයෙන් පසු ඇගේ තනතුරට පත්වීමට සුදුසු පුද්ගලයා වන්නේ අත්දැකීම් මද රජීව් ගාන්ධි නොව තමන් බව ඔහුගේ දර්ශනය වී තිබීම ඊට හේතු විය
කෙසේ නමුදු බල අරගලය හමුවේ තම ස්ථානය රැකගැනීමට අපොහොසත් වූ ඔහු රශ්ත්‍රීය සමාජ්වාදී කොංග්‍රසය නමින් ස්වකීය දේශපාලන පක්ෂයක් ගොඩ නගාගත් අතර එම පක්ෂය 1989 වර්ෂයේදී, රජීව් ගාන්ධි සමග පොදු එකඟතාවයකට එළැඹීමෙන් අනතුරුව, කොංග්‍රසය හා ඒකාබද්ධ කෙරුණි
1991දී පී. වී. නරසිංමා රාඕ විසින් ඔහු ඉන්දීය සැළසුම් කොමිසමේ ප්‍රධානියා ලෙස හා 1995දී ඉන්දියාවේ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යවරයා ලෙස පත්කරනු ලැබිණ
කොංග්‍රසය මූලික කොට ගත් එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානය (UPA) 2004 වසරේදී බලයට පත්වීමෙන් අනතුරුව, ප්‍රථම වරට මුඛර්ජී ලෝක් සභාවේ අසුනක් දිනාගන්නා ලදී
2012 වසරේදී ඉල්ලා අස්වන තුරු ඔහු ඉන්දියාවේ මන්මෝහන් සිං රජයේ දෙවැනියා ලෙස ක්‍රියාකරන ලදී
2012 ජූලි මසදී එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානයේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා බවට පත්වූ ඔහු  ජනපතිවරණයේදී 70% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් හිමිකර ගනිමින් සිය ප්‍රතිවාදියා වූ පී. ඒ. සංමා පහසුවෙන් පරාජයට පත් කොට, ඉන්දියාවේ 13න් වන ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය
මුල් අවධිය
බෙංගාලයේ (වර්ථමානයේ බටහිර බෙංගාලය) බිර්භම් දිස්ත්‍රික්කයේ මිරාතිහී, බෙංගාලි බ්‍රාහ්මී පවුලකට දාව  ප්‍රනාබ් මුඛර්ජී උපත ලැබීය
ඔහුගේ පියා ඉන්දීය නිදහස් අරගලයේ ක්‍රියාධරයෙකු හා 1952-1964 කාලය තුල බටහිර බෙංගාල ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ, ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රස් නියෝජිතයෙකු විය
ඔහුගේ මව රාජලක්ෂ්මී නම් වූවාය
සිය මූලික අධ්‍යාපනය සූරි හී සූරි විද්‍යාසගර් විද්‍යාලය වෙතින් හැදෑරූ ඔහු, පසුව කොල්කටා විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුලත්ව දේශපාලනවේදය හා ඉතිහාසය වෙනුවෙන් වූ එම්ඒ උපාධිය හා නීති පීඨයෙන් එල්එල්.බී උපාධිය හිමිකරගන්නා ලදී
ඉන්දීය ජනපති ලෙස
2012 ජුනි 15 වනදා එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානය යටතේ මුඛර්ජී ඉන්දීය ජනාධිපතිධූර අපේක්ෂකවරයා ලෙස නම් කෙරුණි
2012 ජූලි 19 වනදා ජනපතිවරණය පැවැත්වීමත්, 22වනදා ප්‍රතිපල නිකුත් කිරීමත් සිදුවිය
මෙහිදී ජනාධිපති අපේක්ෂකයෝ 81දෙනෙකු නාමයෝජනා ඉදිරිපත් කොට තුබුනද ඉන් ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සන්ධානයේ පී. ඒ. සංමාගේ නාම යෝජනාව හැරුණු විට අනෙකුත් යෝජනා ප්‍රතික්ෂේප විය
2012 ජුනි 28 වනදින ජනපතිධූර අපේක්ෂකත්වය වෙනුවෙන් ඉල්ලුම් කිරීම වෙනුවෙන් මුඛර්ජී එම මස 26වන දිනදී එවක රජයෙන් ඉල්ලා අස්විමට කටයුතු කරන ලදී
ජනපතිවරණයේදී ඔහු 713,763 මනාප ප්‍රමාණයක් හිමිකරගනිමින්, 315,987ක මනාප ප්‍රමාණයක් හිමිකරගත් සංමා අභිබවා ඉන්දීය ජනපතිධූරයට තේරී පත්විය
පුද්ගලික දිවිය
ප්‍රනාබ් මුඛර්ජී 1957 ජූලි 13 වන දිනදී, බංග්ලාදේශයතුලදී උපත ලත් සුර්වා මුඛර්ජී හා විවාහ වන ලදී
සුර්වා වයස අවුරුදු 10දී ඉන්දියාවේ කොල්කටා වෙත සංක්‍රමණය වූ කාන්තාවක් බැව් පැවසේ
ඇය 75වන වියේ 2015 අගෝස්තු මස 18 වන දිනදී හදවත් රෝගයක් හේතුවෙන් මිය යන ලදී
ඔවුනට පුතුන් දෙදෙනෙකු සහ එක් දියණියක වේ
මූලාශ්‍ර

1935 උපත්
ඉන්දියාව
ඉන්දියානු නායකයන්
ඉන්දියානු ජාතික කොන්ග්‍රසයෙහි සභාපතිවරුන්
ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරු
ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ඉන්දියාවේ රාජ්‍ය නායකයෝ
කොටහේන ශාන්ත ලුසියා ආසන දෙව්මැදුර (), ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ ප්‍රදේශයේ පිහිටි දෙව්මැදුරකි
ආශ්‍රිත 
 කොටහේන ශාන්ත බෙනඩික් විද්‍යාලය
 බම්බලපිටියේ යහපත් එඩේරා කන්‍යාරාමය

මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ දෙව්මැදුරු
කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක