Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
යටත් විජිත පාලන සමය තුළ බටහිර චින්තනයේ මෙන් ම එකල පැවැති දේශීය ආගමික චින්තනයේ ද ආභාසයෙන් හින්දුසමය තුළ විවිධ ප‍්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාර ඇතිවිය
80්‍ර ක් පමණ වූ හින්දු ජන බහුතරයක් වාසය කළ බි‍්‍රතාන්‍ය ඉන්දියාව 1947 දී ඉන්දීය ජනරජය  බවට පත්වීමත් සමග ම ආගමික පදනමක් මත කොටස්වලට වෙන්විය
20 වන සියවස තුළ ඉන්දීය ජනයා ලොව පුරා විසිර ගිය අතර ඔවුනගෙන් බොහෝ දෙනෙක් එක්සත් ජනපදයේ සහ එක්සත් රාජධානියේ පදිංචිව සිටිති
ඉන්දීය ජනරජය තුළ 1980 කාලයේ පමණ සිට හින්දු ජාතිවාදය බලවත් දේශපාලන බලවේගයක් ලෙස මතුවිය
1999 සිට 2004 දක්වා වූ කාලයේදී ඉන්දියාව තුළ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට පවා භාරතීය ජනතා පක්ෂයට හැකිවීමෙන් මේ බව පැහැදිලි වෙයි
පූර්වගාමියෝ

හින්දුසමයේ පූර්ව යුගය පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම්වලින් පමණක් දැනගත හැකි ඉන්දුනිම්න ශිෂ්ටාචාරයට අයත් ආගමික සම්ප‍්‍රදායයන් සහ ඉරානීය වෛදික ආගමික යුගය දක්වා දිවයයි
හින්දුසමය ලොව පවත්නා පැරණිතම ආගම ලෙස සැළකේ.

පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම්
ප‍්‍රාග් වෛදික ඉන්දුනිම්න ශිෂ්ටාචාරය පිළිබ`ද කැනීම්වලින් එකල මිනිසාගේ ආගමික චර්යා පිළිබ`ද සාක්ෂි එතරම් හමුවී  නොමැත
කෙසේවෙතත් ලැබී තිබෙන සාක්ෂිවලින් යම් යම් ආගමික විශ්වාස එකල පැවැති බවට සාධක හමුවෙයි
නිදසුනක් වශයෙන් සොහොන් බිමක කරන ලද කැණිම්වලින් පෞද්ගලික බඩුබාහිරාදිය ද සමග භූමදානය කරන ලද මළ සිරුරක් හමුවී ඇත
ඒ අනුව මරණින් මතු ජීවිතයක් පිළිබ`ද කිසියම් විශ්වාසයක් ඔවුන් තුළ පැවැති බව පෙනී යයි
කුඩා ප‍්‍රමාණයේ ප‍්‍රතිමා කිහිපයක් ද සොයාගෙන ඇත
ස්ත‍්‍රීන් තුළ පවත්නා ප‍්‍රජනනය පිළිබ`ද ස්වභාවික ශක්තිය සංකේතාත්මකව පිදීමක් එකළ පැවැති බවට ඒවා සාධක විය හැකිය
මාතෘ දෙව`ගන වන්දනාකිරීම පොදු ඇදහීමකට වඩා නිවෙස්වලට සීමාවූ වන්දනා ක‍්‍රමයක්ව පැවැති බව ද සිතිය හැකිය
ඉන්දු නිම්නයෙන් සොයාගත් පශුපති යනුවෙන් නම්කළ මුද්‍රාවක්

විසිතුරු අං සහිත පුරුෂ දෙවියෙකුගේ රූපයක් ද දැනට සොයාගෙන ඇත
ඔහු වටා ගවයින් රැුලක් සිටින හෙයින් එය  පශුපති (ගවරැුලෙහි ආරක්ෂකයා* යනුවෙන් පැවැසේ
එම රුව විනාශය පිළිබ`ද හින්දු දෙවියා සේ සැළකෙන ශිවට සමාන බවක් දක්නට ලැබේ
වර්තමාන ශිවාගමෙහි ස`දහන් වන ශිව දෙවියන් , පශුපති යන නම ද ඒ හා බැ`දුනු කථාන්තර පමණක් නොව වෛදික දෙවියෙකු වන රුද්‍ර යන නාමය ද හිිමිකරගෙන ඇත
පශුපති භාවනානුගෝගී ඉරියව්වෙන් සිටිනු දක්වනු ලැබේ
වර්තමාන හින්දුසමයේ තාන්ති‍්‍රක නිකායයන් විසින් ශිව, යෝගේෂ්වර වශයෙන් හ`දුන්වනු ලබන අතර හෙතෙම ආත්ම ඥානයේ ප‍්‍රවීණයා ලෙස ද පිළිගැනේ
බ‍්‍රහ්ම,  විෂ්ණු සහ ශිව යන ති‍්‍රමූර්තියට සමාන සේ පෙනී යන මුහුණු තුනකින් සමන්විත පශුපති ප‍්‍රතිමා ද අද දක්නට ලැබේ
එය වනාහි වසර පන්දහසක පමණ කාලයක් තිස්සේ අඛණ්ඩව පැවත එන ආගමික සම්ප‍්‍රදායයන්ගේ ආභාසය නූතන හින්දුසමය වෙත ලැබීමේ එක් ප‍්‍රතිඵලයකි
මධ්‍යකාලීන යුගය

මුස්ලිම් ආක‍්‍රමණය
8 වන සියවසේදී හින්දු පාලකයෝ ස්වකීය ආධිපත්‍යය හින්දුජනයා වෙසෙන භූමිප‍්‍රදේශ හරහා ව්‍යාප්තකිරීම ආරම්භ කළ අතර ඉන්දීය උප මහාද්වීපය තුළ ඉස්ලාම් දහම පැතිරවීම ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ සිදුවිය
ඉස්ලාම් දහමට හරවාගත් බොහෝ දෙනා ඉන්දීයාවේ දේශීය ආගමිකයින් වන හින්හු සහ බෞද්ධයෝ වූහ
ආගමට හරවාගැනීමේ කි‍්‍රයාවලියට උපයෝගී කරගත් සාධක අතර ආක‍්‍රමණිකයින් විසින් තර්ජනය කරනු ලැබීම, දේශපාලන වාසි, හින්න් හා බෞද්ධයින් විෂයෙහි ඇතිකළ පීඩාකාරී නීතිමය වාතාවරණ, එකල හින්දු සමාජයේ පැවැති පීඩාකාරී කුල ව්‍යුහය, අන්තර් විවාහ සහ වෙනත් ඉස්ලාමීය දේශවලින් ජනයා ආගමනයවීම යනාදිය වේ
බොහෝ මුස්ලිම් පාලකයෝ හින්දු ආගමික ප‍්‍රතිමා වන්දනාව හෙලා දුටුවෝය
මෙම අවස්ථාවෙන් ප‍්‍රයෝජනගත් මුස්ලිම් ජනයා වටිනා භාණ්ඩ තැන්පත්කර තිබූ හින්දු දේවාල කොල්ලකෑහ
තව ද ඉස්ලාම් ආගමට හරවාගත් හින්න් පහත් කොට ද සළකනු ලැබීය
ගෝව පරීක්ෂණ සභාව
ආසියාවේ පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යයට අයත් ඉන්දියාවේ ගෝව නගරයෙහි 1560 දී පිහිටුවන ලද ගෝව පරීක්ෂණ සභාවෙහි අරමුණ වූයේ මූලික වශයෙන් හින්න් කි‍්‍රස්තියානි ආගමට හරවා ගැනීමය
එහිදී ද දහස් ගණනක් ජනයා බොහෝවිට බලයෙන් හෝ වධබන්ධනවලට පත්කිරීම මගින් ආගමට හරවා ගන්නා ලදී
1545 දී ශාන්ත ප‍්‍රැන්සිස් ක්ෂේවියර් විසින් කරන ලද ඉල්ලීමකට අනුව 1552 දී ඔහුගේ මරණය සිදුවී වසර අටකට පසුව මෙම ආයතනය පිහිටුවනු ලැබීය
හින්දුසමයේ ස්වර්ණමය යුගය (ගුප්ත අධිරාජ්‍ය යුගය)

ගුප්ත රාජවංශය විසින් උතුරු ඉන්දියාව (වින්ද්‍යා කදුවැටියෙන් උතුරු පෙදෙස) පාලනය කරන ලද්දේ සතරවන සහ හයවන සියවස් අතර කාලයේදී ය
මෞර්ය අධිරාජ්‍යය තරමට ම පුළුල් නොවූව ද ගුප්ත පාලනය ඉන්දීය අර්ධද්වීපය තුළ පමණක් නොව යාබද ආසියානු රටවල ද ගැඹුරු සහ පුළුල් සංස්කෘතික බලපැමක් ඇතිකිරීමට සමත් විය
රමණීය කලාත්මක ගෘහනිර්මාණ ශිල්පක‍්‍රම මෙන් ම ප‍්‍රතිමාකලාවක් ද අනුගමනය කරමින් විවිධ දෙවිවරුන් උදෙසා දේවාල නිර්මාණය කිරීම එකල ආරම්භ විය
එපමණක් නොව වෛද්‍යවිද්‍යාව, පශු වෛද්‍ය කර්මය, ගණිතය, තාරකාවිද්‍යාව සහ තාරකා භෞතිකවිද්‍යාව වැනි විෂයයන් පිළිබද ග‍්‍රන්ථ ද එකල රචනා විය
ආර්යභට්ඨ සහ වරාහමිහිර වැනි ප්‍රකට ආචාර්යවරුන් වාසය කළේ මෙම යුගයේදී ය
ප‍්‍රබල මධ්‍යම ආණ්ඩුවක් ගුප්ත සමයේ පැවැතිය ද යම් ප‍්‍රමාණයක ප‍්‍රාදේශීය පාලනයකට ද එහිදී අවකාශය ලැබුණි
ගුප්ත සමාජය සංවිධානය වූයේ හින්දු අදහස් පදනම් කරගනිමිනි
දැඩි කුල ක‍්‍රමයක් ද පන්ති ක‍්‍රමයක් ද එහි විය
ගුප්ත යුගයේදී විද්‍යාත්මක හා කලාත්මක නිර්මාණ බිහි කිරීමට හැකිවූයේ එම යුගයේ පැවැති සාමය සහ සෞභාග්‍යය හේතුකොටගෙන ය
ඉන්දියාව සහ නේපාලය වැනි රටවල හින්දු ජනයා විසින් පවත්වනු ලබන වසන්ත උත්සවය හෝලි යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ
මෙය වර්ණෝත්සවය වශයෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ
උත්සවය ආරම්භ වනුයේ එලිමහනෙහි තනනු ලබන විශාල ගිනිමැලයක් මධ්‍යයේ හෝලිකා යනුවෙන් හැදින්වෙන යක්ෂණියක් පුලුස්සා දැමීමේ චාරිත‍්‍රයෙනි
මෙය ආන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශයේ හදුන්වනු ලබනුයේ ‘කාම දහනම්’ යනුවෙනි
ධූල්හෙන්ඩි යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන  දෙවන දිනයේදී ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් කි‍්‍රඩාශීලීව දමා ගසමින් ගතකරති
කාලගුණය වෙනස් වෙමින් පවතින වසන්ත සමයේදී වයිරස් උණ වැනි රෝග පැතිරීමට ඉඩකඩ ඇති බැවින් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන් විසින් නිර්දේශ කරනු ලබන ඖෂධීය ශාකවලින් සාදාගනු ලබන එකී වර්ණවත් කුඩුවල රෝග වැලැක්වීමේ වැදගත් ගුණයක්  ඇති බව ද පිළිගැනේ
පසළොස්වක දින සිට පස්වන දිනයේදී වර්ණ පිළිබද මෙම උත්සවය නිමා කරමින් රංග පඤ්චමී නම් දිනය උදාවෙයි
වර්ෂයේ පෙබරවාරි හෝ මාර්තු මාසවල අවසන් භාගයේදී දින දෙකක් තුළ හෝලි උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ ය
සටහන් 
හෝලිකා ආර්යන්ට විරුද්ව යුධ වැදුනු දේව මැවුම්වාදයට හා කුල වාදයට විරුද්ධවූ යක්ෂනියක් ලෙසද කියවේ
ඇය හිරණ්නම් යක්ෂයාගේ හා මානසගේ නැගනියයි
ඇය බමුණන් නොතකා හැරි බවත්, සුදුවස්ත්‍ර පමනක් ඇදීමට නියෝග කර පීඩාකාරි ලෙස ලෝකය පාලනය කල බවත් විශවාස කෙරේ
ඇගෙන් මිදීම හෝලි උත්සවයට පාදකවී ඇත
හින්දු ධර්මයේ යාග  

හින්දු ධර්මයේ යාජ්න (සංස්කෘත
යාජ්න, යාඩ්න ලෙස ඉංග්‍රීසිකරණය කල) යනු යාග පැවැත්විම පිළිබද පුද සිරිත් ක‍්‍රමයයි, (වොනියර්- විලියම්ස්) මේ සම්බන්ධව පිදිම, යැදුම, ප‍්‍රශංසාව, පිදවිල්ල, දේව පුජාව, යාග පැවැත්වීම* ව්දික කාලයේත් ප‍්‍රායෝගිකව ව්‍යුත්පන්න කරන ලදි
ඒවා දෙවියන්ගේ කැමැත්ත ලබා ගැනිම හෝ එක්තරා බලාපොරොත්තු ලබා ගැනිමට (තරම පුද සිරිත්) සිදුකරන ලදි
ගිනි පුජාවේ ඇති වැදගත්ම සංඝමය (අග්නි දෙවිය) ගිනි දෙවියාට සියල්ල පුජා කර දේවත්යට ලගා විමයි
වෛදික යාගය අපේක්ෂිත ලෙස පුජකවරයෙකු විසින් සිදු කරන අතර අමතර පුජකවරුන් වන හොටර් උසගාඞ්ර් විශේෂ භුමිකාවන් සිදුකරයි
මෙහිදි ඔවුන්ගේ සහායකයින් වෛදිය හය සජ්ජායනය හෝ ගායනා කිරිම සිදු කරනු ලැබේ
සාමාන්‍යයෙන් දේව පුජාව පවත්වන භුමිය මැද ගිනි ගොඩවල් එකක් හෝ තුනක් ඇති අතර ඒවා ගින්නට පුදනු ලැබේ
පුදනු ලබන ද්‍රව්‍ය දේව පුජා ලෙස සලකනු ලබන අතර ඒවාට විශාල ප‍්‍රමාණයේ ගිතෙල්, කිරි, ධාතුං, කෙකේ සත්ව මාංශ හෝ දේහයන් අයත් වේ
යාග සදහා ගතවන කාලය යාග වල වර්ගය මත රදා පවති
සමහරක් ඒවා මිනිත්තු කිහිපයකදි පැය හෝ දින ගනන් වල ද අවසාන වන අතර සමරහක් වා වසර ගණනක් පුරා පවති
මෙහිද පුජකවරුන් දෙවියන් සදහා පුජාවන් දිගටම සිදු කරන අතර ශුද්ධ වු පැදි ගායනා කරනු ලැබේ
සමහර යාග පුද්ගලිකව සිදුකරන අතර අනිත්වා විශාල පුද්ගලයන් සමුහයකගේ සහභාගිත්වය අනුව සිදු කෙරේ
සපු වෛදික යාජක වල කිරි නිෂ්පාදන (ගිතෙල් සහ යෝගට්) පළතුරු, මල් රෙදි යන මුදල් පිදිම සිදු කරනු ලැබේ
මේවා යාග, හෝම හෝ හවනට ලෙස හදුන්වයි.

	අපේක්ෂිත හින්දු විවාහයන් ද යාජන ක‍්‍රමයකි
මක්නිසාද යත් ගිනි දෙවියන් සියලූ විවාහයන් සදහා සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙස සැලකේ. බ‍්‍රාහ්මයින් සහ එක්තරා අනිකුත් කුලයන් සාථතංපවිත (ශුද්ධ වු නුල) උපනයන යන දිවියාවතේ අවස්ථාචෝචිත සිරිත් විරිත් පිලිවෙත් පිලිගනු ලබයි
යජංපවිත මගින් වේද හැදැරිමට යන යාග හෝ භෝම පැවැත්විමට පුද්ගලයන්ට ඇති අයිතිය නිරුපණය කරයි
කෝවිලේ සිදුකරන පිදිම ආගමික
්ටපසජ* ලෙස හදුන්වන අතර දේවත්වය ගිනි දෙවියා තුලින් සන්නිවේදනය වේ
අග්නි වෛදික ලෙස සලකනු ලැබේ
නුතනයේ කෝවිලෙහි පුද සිරිත් වෛදික සහ ආගමික පුද සිරිත් විල සංකලනයකි
හින්දු ධර්ම වල යාග සම්බන්ධ කොටස් වන කර්ම කන්ද කොටස මගින් බොහෝ යාග පිලිබද විස්තර කිරිම හෝ සාකච්ඡුා කිරිම සිදු කෙරේ
කේරලයේ සිට හම්බුදිරි බ‍්‍රාහ්මනයා මෙම පුරාණ පුද සිරිත් පැවැත් වු බ‍්‍රාහ්මනයෙකු ලෙස ප‍්‍රසිද්ධ වේ
අද පුද්ගලයින් සිය ගණනක් පමණක් මෙම යාග පැවැත්වීමට දන්නා අතර ඉතා සුලූ සංඛයාවක් ශුද්ධ වු ගිනි අඛන්ඩව පවත්වා ගැනිම සහ සාරවුට පුද සිරිත් පැවැත්විම හැකිව තිබේ
දහස් ගණනක් අග්නිනේරු හෝ මුලික අප්පසන ගිනි යාග දිනපතා පවත්වනු ලැබේ
යාගය - ගිනිදෙවියන් පිදීම - විවිධ පූජනීය අග්නි (ගිනි) 

විවාහ මංගල්‍ය අවස්ථාවේදී මනාලයා විසින් දල්වනු ලබන පූජනීය අග්නිය (ගින්න) "අග්න්‍යධන" යනුවෙන් හැඳින්වේ
අනතුරුව සිදු කෙරෙන යාග කර්මයේදී එය ඉන් කොටස් දෙකකට බෙදනු ලැබේ
එක් කොටසක් ගෘයාග්නි යනුවෙන් ද අනෙක් කොටස ශ‍්‍රෟතාග්නි යනුවෙන් ද හඳුන්වයි. ගෘයාග්නිය සම්බන්ධයෙන් වන පුදපූජා විධි පිළිබඳව ගෘහ්‍යසූත‍්‍ර නමැති ග‍්‍රන්ථයෙහි විස්තර කර ඇත
ශ්‍රෞතාග්නිය හා සම්බන්ධ පූජාවිධි විස්තර කර ඇත්තේ ශ්‍රෞතසූත‍්‍රයෙහි විස්තරය
එම පුදපූජා මෙහෙයවන්නෝ ශ්‍රෞතීන් යනුවෙන් හැඳින්වෙති
අත්‍යවශ්‍ය යාග 21 කින් 14 ක් ශ්‍රෞතාග්නියෙන් සිදු කෙරේ
එම යාග ගර්හපත්‍ය , ආහවනිය සහ දක්ෂිනාග්නි යනුවෙන් හැඳින්වෙයි
ගර්හපත්‍ය අග්නිය චක‍්‍රාකාර හැඩයක් ගන්නා අතර එය පූජා භූමියෙහි බටහිර පෙදෙසේ පිහිටුවනු ලැබේ
ගර්හපත්‍යයෙන් ලබාගන්නා අග්නියෙන් ඉතිරි අග්නිද්වය දල්වනු ලැබේ
දක්ෂිණාග්නිය අර්ධ කවාකාර වන අතර එය පූජා භූමියේ දකුණු පස පිහිටුවනු ලැබේ
එය භාවිතා කෙරෙන්නේ මියගිය පුද්ගලයින් වෙනුවෙන් සිදු කෙරෙන පූජා විධි සදහාය
ආහවනිය අග්නිය චතුරස‍්‍රාකාර වන අතර එය පූජා භූමියේ නැගෙනහිර පස පිහිටුවනු ලැබේ
හවීර් යාගය සහ සෝමයාග යනුවෙන් හැඳින්වෙන පූජාවන් විශේෂයෙන් ඉදිකෙරෙන යාඥා ආසන මත සිදු කෙරේ
පඤ්ච මහා යාග 

හින්දු සම්ප‍්‍රදායයෙහි (තෛතී‍්‍රය ආරණ්‍යක2.10) සඳහන් පරිදි පඤ්ච මහායාග හෙවත් මහායාග පහ මෙසේය

	දේව යාගය	- දෙවියන් උදෙසා කෙරෙන පූජාවන්ගෙන් සමන්විතය
පීතෘ යාගය	- මියගිය අය වෙනුවෙන් කෙරෙන පූජාවන්ගෙන් සමන්විතය
භූත යාගය	- මියගිය සියලූ දෙනා වෙනුවෙන් කෙරෙන බලි හෝ ආහාර පූජාවන්ගෙන් සමන්විතය
මනුෂ්‍ය යාගය	- අමුත්තන්ට ආහාර පාන වලින් කෙරෙන සංග‍්‍රහවලින් සමන්විතය
බ‍්‍රහ්ම යාගය	- චතුර්වේද මන්ත‍්‍ර ගායනා කිරීමෙන් සමන්විතය
ජ්‍යොතිෂ්තෝම 	- යාග කර්මය දෙව්ලොව දක්වා ඉහල මට්ටමකින් සිදුකිරීම මෙයින් අදහස් කෙරේ
පීතෘලෝක යාගය	- මුතුන්මිත්තන්ගේ ලෝකය සහ යම වෙනුවෙන් සිදුකෙරෙන යාගය
පඤ්චාග්නි යාගය	- මෙය ඡාන්දොග්‍ය උපනිෂදයෙහි සඳහන්වන යාගයකි
බ‍්‍රහ්ම ලෝකයෙහි ඉපදීම පිණිස මෙය හේතු වේ
ද්‍රව්‍යමය යාගය		- ධර්මශාලා, අන්නක්ෂේත‍්‍ර, අතිථිශාලා, අනාථාල්‍ය, විස්ය පිථා යන ශාලා ඒවා අවශ්‍ය පුද්ගලයින් වෙනුවෙන් විවෘත කිරීමදී සිදු කෙරේ
තපෝමය යාගය	- 	චන්ද්‍රයාන සහ චතුර්මාස්‍ය 

උග‍්‍ර තපෝවෘත අනුව ජීවත්වීම සදහා කැපවීම මෙහිදී සිදුවෙයි
නිදසුන් වශයෙන් මාස සතරක් තිස්සේ කොණ්ඩය සහ රැවුල බෑමෙන් වැළකී සිටීම, ඇතැම් ආහාරපාන ගැනීමෙන් වැළකීම හෝ දිනකට දෙවරක් ආහාර නොගැනීම මෙන්ම නිවසින් බැහර නොයාම
ස්වාධ්‍යාය යාගය	- වේද අධ්‍යයනයෙහි නියැලීම පිණිස කැපවීම
ප‍්‍රසස්තකර්මනී යාගය	- තමාගේ යුතුකම් ඉටුකිරීම
සිය වර්ණය කුමක්වුව ද එයට නියමිත යුතුකම් ඉටුකිරීම මෙයින් අදහස් කෙරේ
හරේර් නාමානුකිර්තානාන් යාගය - හරි දෙවිඳුන්ගේ බලමහිමය ඇසීම සහ ගායනා කිරීම

විවාහ යාගය	- හින්දු විවාහ උත්සව අවස්ථාවන්හිදී මෙය සිදුකරනු ලැබේ
හරේර් නාමානුකිර්තානාන් යාගය - හරි දෙවි`දුන්ගේ බලමහිමය ඇසීම සහ ගායනා කිරීම

විවාහ යාගය	- 

හින්දු විවාහ උත්සව අවස්ථාවන්හිදී මෙය සිදුකරනු ලැබේ
යාග
පාර්වතී දෙව`ගනගේ ප‍්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීමේදී විවිධ ස්වරූප අනුගමනය කර ඇති බැවින් ඇයට ම ආවේණික සුවිශේෂ ලක්ෂණ කවරේද යන්න තේරුම් ගැනීම පහසු නොවේ
ශිව දෙවියන් සමග පෙනී සිටින කල්හි ඇය සුපිපුණු පියුමක් දරයි
එහිදී ඇය අභය මුද‍්‍රාව දක්වන අතර සිය දරුවෙකු උකුල මත ර`දවාගෙන සිටින්නීය
රූමත් බවෙහි ලක්ෂණයක් සේ සැළකෙන බැවින් ඉදිරිය බලාසිටින විශාල නෙත්වලින් වෙනත් දෙව`ගනන්ගේ ප‍්‍රතිමා සමන්විත වන නමුදු ගැඹුරු භාවනාවක යෙදී සිට ඉන් නැගී සිටි අයෙකුගේ වැනි වූ පාර්වතියගේ නෙත්වල රැු`දී ඇති ම`දක් මලානික ස්වභාවය ගුප්ත බවක් දනවයි. හින්දු ආගමික ති‍්‍රත්වයට අයත් දෙවිවරුන් දෙදෙනෙකු වන බ‍්‍රහ්ම සහ ඊශ්වරගේ භාර්යාවන් සේ සැළකෙන සරස්වතිය සහ ලක්ෂ්මිය හුදෙකලාව නිරූපණය කිරීම දක්නට ලැබෙන අතර ඔවුන්ගේ ම වූ අනුගාමී බැතිමතුන් පිරිසක් ද සිටිති
එහෙත් පාර්වතිය එවැනි තත්වයකින් පසුගිය ශතවර්ෂ ගණනාව තිස්සේ වුව ද නිරූපණය වී නොමැත
පාර්වතී දෙව`ගන ඉතා ශෝභාසම්පන්නවත් අලංකාරවත් නිරූපණය කෙරේ
ඇයගේ වස්ත‍්‍ර අවබෝධය පිළිබ`ද වර්ණය සේ සැළකෙන කිරිසුදු පැහැය දරයි
සුදු පැහැය සියලූම වර්ණවල සංකලනයක් වන හෙයින් ඇය සියලූම ගුණවලින් සමන්විත බන බව එමගින් සංකේතවත් කෙරේ
මේ අනුව ඇය සත්ව, රජස්, තමස් යන ගුණ තුනෙන් යුතුවන හෙයින් ත්‍රෛගුණාත්මික ලෙස ද හැ`දින්වෙයි
අනෙක් අතට ඇය නිර්ගුණ ලෙස ද දැක්වෙයි
පාර්වතියට නෙත් තුනක් ඇත
ශිවගේ මෙන් හිස මුදුනෙහි කෙස් කළඹක් ද කේෂ කලාපයෙහි අඩස`දක් ද පැළ`ද සිටිනු දැකිය හැකි ය
12 වන සියවස දක්වා කාලයට අයත්වන පල්ලව සහ චෝල ප‍්‍රතිමාවල පාර්වතී දෙව`ගන හැමවිට ම විවෘත ළැම පෙදෙසකින් සහ පැළ`ද සිටින පූන නූලකින් ද යුතුව නිරූපණය කර ඇත
විවෘත ළැම දේවත්වයේ සළකුණක් ලෙස පැරණි ඉන්දියාවේ සළකනු ලැබීය
ඇ`දුම්වලින් සංකේතවත් කරනුයේ ශාරීරික සහ ලෞකික බන්ධන වන අතර නිරුවත් බව මගින් බන්ධනවලින් තොර දේවත්වය දැක්වෙයි
ඉන්දියානු ආගමික ප‍්‍රතිමා පිළිබ`ද ශබ්ද කෝෂයෙහි ස`දහන්වන පරිදි පාර්වතිය සිය අත් සතරින් නවගුණවැලක් ද කැඩපතක් ද සීනුවක් සහ යම් පලතුරු විශේෂයක් ද දරන්නීය
පාර්වතී දෙව`ගනගේ වාහනය ලෙස දක්වා ඇත්තේ දුර්ගා දෙව`ගනගේ මෙන් සිංහයෙකි
ඇතැම් විටෙක එය සිංහ ධෙනුවක් සේ ද නිරූපනය කර ඇත
කෙසේවෙතත් මහාගෞරී වැනි පාර්වතියගේ ඇතැම් ස්වරූපවලදී ඇයගේ වාහනය වනුයේ ශිවගේ වාහනය වන නන්දී නම්  පූජනීය ගවයා ය
ඍග්වේදයේ අන්තර්ගතය

ඍග්වේද ගීතිකා විවිධ දෙවිවරුන් වෙනුවෙන් කැපකර ඇත
ඔවුන් අතුරින් ප‍්‍රධාන වනුයේ සතුරන් නැසීම වෙනුවෙන් වීරත්වයෙන් පැසසුම් ලබන ඉන්ද්‍ර, ගිනි දෙවියා වන අග්නි, සෝම යුශය හෝ එය ලබාගන්නා පැලෑටිය වන සෝම යන දෙවිවරු ය
ආදිත්‍ය හෙවත් අසුරයින් ද මිත‍්‍ර, වරුණ සහ උෂස් (අරුණෝදයේ දෙව`ගන* ද සමාන වැදගත් කම් දරති
තව ද ඍග්වේදයේදී යදිනු ලබන ෙදිවිවරුන් අතර සවිතෘ, විෂ්ණු, රුද්‍ර, පූෂන්, බ‍්‍රහස්පතී හෙවත් බ‍්‍රහ්මනස්පති මෙන් ම දේවත්වාරෝපණයට ලක් කළ ස්වභාවික සංසිද්ධීන් වන ද්‍යවුස් පිතා (බබලන අහස හෝ දිව්‍යමය පියා*, පෘථිවි (මහ පොළොව හෝ මිහිකත*, සූර්ය (සූර්යයා නම් දේවතාවා*, වායු හෝ වාත (සුළ`ග* , ආපස් (ජලය*, පර්ජන්‍ය (අකුණු සහ වර්ෂාව*, වාච් (වචන*, බොහෝ ගංගා (විශේෂයෙන් සප්ත, සින්ධු සහ සරස්වතී යන ගංගාවෝ* ද වෙති
ඍග්වේදයෙහි අන්තර්ගත මන්ත‍්‍රවල අතිරේක දෙවිවරුන්, පුද්ගලයින්, සංකල්ප සහ සංසිද්ධීන් ද ස`දහන් වන අතර ඓතිහාසික සිද්ධීන් ගැන ද විවිධ තැන්වල කරුණු දැක්වෙයි
වෛදික ආර්යයයන් ලෙස හැ`දින්වූ මුල් කාලීන වෛදික ජනයා සහ ඔවුනගේ සතුරන් ලෙස සැළකෙන දස්‍යුන් අතර පැවැත් අරගලය පිළිබ`ද තොරතුරු මෙහිලා වැදගත් තැනක් ගනී
හින්දු ජනයා බහුතරයක් වෙසෙන ඉන්දියාවේ සහ නේපාලයේ පවත්වනු ලබන ආගමික වතාවත් හි එළකිරි අදත් වැදගත් ස්ථානයක් හිමිකර ගනියි
දිල්ලිය වැනි ප‍්‍රධාන නගරවල පිහිටි කාර්ය බහුල වීදිවල පවා ගරු ගාම්භීර ලෙස ගවදෙන්නු නිදහසේ සැරිසරති
ඔවුනට කිසියම් ආහාරයක් හෝ පළතුරක් දීමට ලැබීම ඇතැම් දෙනා මහත් භාගයයක් කොට ද සළකති
ගවදෙනුන් ඝාතනය කිරීම තහනම් කර ඇති ප‍්‍රදේශවලදී කිසියම් පුද්ගලයෙකු ගවදෙනක ඝාතනය කිරීම හෝ ඇයට තුවාලයක් සිදු කිරීම ඒ පුද්ගලයා සිරගත කළහැකි වරදක් වෙයි
ගවඝාතනය පිළිබද වර්තමාන තත්වය 

බටහිර බෙංගාලය සහ කේරළය යන ප‍්‍රාන්ත දෙක හැරුණුවිට ඉන්දියාවේ අනෙකුත් ප‍්‍රදේශවල ගවදෙනුන් ඝාතනය කිරීමට අවසර දෙනු ලැබ ඇත්තේ යම් යම් සීමාවන්ට යටත්ව ය
ප‍්‍රාදේශීය දේශසීමා හරහා ඝාතනය කිරීම පිණිස දෙනුන් ප‍්‍රවාහනය කිරීම තහනම් වුව ද ඝාතනය සදහා මෙම ප‍්‍රාන්ත වෙත දෙනුන් ගෙනයාම් නිරතුරුව සිදුවෙයි
මුම්බායි වැනි මහා නගරවල පෞද්ගලික ඝාතනාගාර ද කි‍්‍රයාත්මක වෙයි
ඉන්දියාව තුළ නීත්‍යානුතූල ගවඝාතනාගාර 3,600 ක් පමණ කි‍්‍රයාත්මක වන අතර නිත්‍යානුකූල නොවන ඝාතනාගාර 30,000 ක් පමණ කි‍්‍රයාත්මක වෙතැයි ගණන් බලා ඇත
ඒවා වසා දැමීමට දරන ලද ප‍්‍රයත්න ද දැඩි ලෙස අසාර්ථක වී ඇත
සටහන් 

|
Sacred_cow
|-
හින්දුසමය අනුව සන්‍යාස යනු ගෘහස්ත ජීවිතය අතහැර දැමීමේ ප‍්‍රතිපදාවය
මෙය වර්ණධර්ම හා ආශ‍්‍රම ධර්ම පද්ධතියේ උසස්තම සහ අවසන් අදියර වෙයි
සාම්ප‍්‍රදායිකව මෙම තත්වයට පත්වනුයේ වයස අවුරුදු පනහක් හෝ එයට වඩා වයස්ගත වූ පුද්ගලයෝ ය
නොඑසේ නම් සිය ඉදිරි ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන් ම අධ්‍යාත්මික ගවේෂණය සදහා කැප කිරීමේ අභිප‍්‍රායයෙන් යුතු තරුණ තවුසෝ ය
සන්‍යාස දිවියට පත්වන පුද්ගලයින් සන්‍යාසී ලෙස හෝ සන්‍යාසින් යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ
සන්‍යාස යන සංස්කෘත වදනෙහි අරුත වනුයේ ගිහිගෙය අතහැර යාම හෝ අතහැර දැමීම ය
සමාජ ආගමික සන්දර්භය තුළ සන්‍යාසී වර්ග ගණනාවක් ඇත
සාම්ප‍්‍රදායිකව විවිධ මට්ටමේ පිළිවෙත් පුරණ ආරණ්‍යවාසී තවුසන් සතර වර්ගයකි
මෑත ඉතිහාසය තුළ ඒකදණ්ඩ සහ ති‍්‍රදණ්ඩ යනුවෙන් හැදින්වෙන කහ සිවුරු හැදගත් තවුසන් වර්ග දෙකකි
මෙයින් පළමුවැන්න ශංඛකරාචාර්ය සම්ප‍්‍රදායට අයත් වන අතර  දෙවැන්න විවිධ වෛශ්නව සම්ප‍්‍රදායවලට අයත් වූවෝ වෙති
ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකු වූ සිද්ධාන්ත සරස්වතී විසින් මෙකී සම්ප‍්‍රදායයන් බටහිර ලෝකයට හදුන්වා දෙනු ලැබ ඇත
සන්‍යාසී ජීවිතය කිසිදු වස්තුවක් හිමිකරගැනීමෙන් තොරව යෝග භාවනා ප‍්‍රගුණ කිරීමෙන් ගතවෙයි
කෙසේවෙතත් ඇතැම් සම්ප‍්‍රදායනට අනුව තෝරාගත් දෙවි කෙනෙක් විෂයයෙහි යාඥාකිරීම මගින් භක්තිය හෙවත් භක්ති භාවනාව ප‍්‍රගුණ කිරීමෙන් ගතකරනු ලැබේ
භක්තිපූර්වක සම්ප‍්‍රදායයන්හි විමුක්තිය ලැබෙනුයේ දෙවියන් හා එක්වීමෙන් වන අතර යෝග පූර්වක සම්ප‍්‍රදායයන්හි විමුක්තිය වනාහි ඉහල ම චිත්ත සමාධිය පිළිබද අනුභූතිය යි
අද්වෛත සම්ප‍්‍රදාය අනුව සියලූ ම අවිද්‍යා දුරලීම සහ බ‍්‍රහ්මන් හා ආත්මන් එකක් ම බව අවබොධ කර ගැනීම විමුක්තිය වන්නේ ය
කි‍්‍රෂ්ණ විසින් භගවද්ගීතාවේදී සනයාස යන්න විස්තර කරනු ලබනුයේ මෙසේ ය
ලෞකික ආශා පදනම් කරගත් සියලූම කි‍්‍රයා අතහැර දැමීම ප‍්‍රාඥයෝ සන්‍යාස යනුවෙන් හදුන්වති
සියලූ ම කි‍්‍රයාවන්ගේ ප‍්‍රතිඵල අතහැර දැමීම ත්‍යාග යනුවෙන් ද ප‍්‍රඥාවන්තයෝ හදුන්වති
ඓතිහාසික හින්දු සමාජය සාම්ප‍්‍රදායිකව බ‍්‍රාහ්මණ , ක්ෂති‍්‍රය, වෛශ්‍ය සහ ක්ෂුද්‍ර යනුවෙන් පන්ති හෙවත් වර්ණ සතරකින් සමන්විත වූ අතර එයින් සතර වැනි වර්ණය ක්ෂුද්‍රයෝ විය
පශ්චාත් වෛදික ඉන්දීය සමාජය තුළ ක්ෂුද්‍රයින්ට පැවරී තිබුණු කාර්යභාරය වූයේ මෙහෙකරුවන් ලෙස සේවය කිරීම ය
ආරම්භය 

ඉන්දු ආර්ය භාෂාවන්හි හෝ මුල් කාලීන ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාවන්හි වචන තුළින් අනෙකුත් වර්ණවල ප‍්‍රභවය සොයා ගතහැකි වුව ද ක්ෂුද්‍ර යන වචනයෙහි මූලය ඒ තුළින් පැහැදිලිව දැකගත නොහැකි ය
ඉරාණීය පැරණි ආගමික ග‍්‍රන්ථය වන අවෙස්තාවෙහි ජන කණ්ඩායම් කිහිපයක් ගැන සදහන් වෙතත් කිසියම් ජන කොටසක් යටත් කර ගැනීමක් ගැන එහි සදහන් නොවේ
ක්ෂුද්‍ර ජනයා ඇතැම් විට හදුන්වනු ලබන දාස , දස්‍යුස් හෝ පානී යන වදන් අයිරානීය ඒවා විය
දාස යන්නෙන් අදහස් කරන ලද්දේ කිසියම් ගෝත‍්‍රයකි
යම් ජන කොටසක් යටත් කර ගැනීමක් සම්බන්ධයෙන් පැරණි ඉන්දීය ග‍්‍රන්ථ තුළින් ද පිළිබිඹු නොවන අතර ක්ෂුද්‍රයින්  සමාජයේ එක්තරා කොටසක් ලෙස පමණක් සලකන ලද බව ද පෙනී යයි
නිරුක්තිය 

ක්ෂුද්‍ර යන වදනෙහි නිරුක්තිය වෛදික යුගය දක්වා දිවයයි
වේදනාවෙන් පෙළෙන එහෙයින් මානසික හෝ කායික සහනයක් අවශ්‍ය පුද්ගලයා යන්න එහි මුල් අරුත ලෙස ගත හැකි වන හෙයින් ක්ෂුද්‍ර යන්න කවර පුද්ගලයෙකු වුව ද ඇමතිය හැකි වදනක් වන නමුත් පසු කාලයේදී එය කිසියම් වර්ණයක් හෙවත් සමාජ පන්තියක් හදුන්වන වදනක් බවට පත්විය
තව ද ඍග්වේදයෙහි පුරුෂ සූක්තය අනුව ක්ෂුද්‍රයෝ උපත ලද්දේ මහා පුරුෂගේ හෙවත් බ‍්‍රහ්මගේ පාදයෙනි (පද්භ්‍යාම් ක්ෂුද්‍රෝ අජායත)
ඉගැන්වීමේ කටයුතුවල නිරත බ‍්‍රාහ්මණයෝ බ‍්‍රහ්මගේ මුවින් ද පාලන කටයුතවල නිරත ක්ෂති‍්‍රයයේ බ‍්‍රහ්මගේ බාහුවෙන් ද වාණිජ කාර්යයන්හි නිරත වෛශ්‍යයෝ ඔහුගේ කලවායෙන් ද ජනිත වූ බව සදහන් වන බැවින් පාදයෙන් උපන් ක්ෂුද්‍රයෝ සමාජයේ අනෙකුත් සියලූ ම ජන කණ්ඩායම්වලට සහාය වන පිරිසක් බව යථෝක්ත ප‍්‍රකාශයෙන් සංකේතවත් කෙරේ
අවාසනාවකට මෙන් යථෝක්ත වේද මන්ත‍්‍රය වරදවා අර්ථකථනය කිරීම නිසා නූතන හින්දු සමාජය තුළ ඇතැම් විට නොසන්සුන් බව හා අවුල් වියවුල් ඇතිවන අවස්ථා ද දැකිය හැකිය
සටහන් 
හින්දු ආගම
ස්මෘති හෙවත් ‘මතකයෙහි පවත්නා දේ’ යනුවෙන් හදුන්වනු ලබනුයේ සුවිශේෂ හින්දු ආගමික ග‍්‍රන්ථ සමූහයකි
ස්මෘති යන්නෙන් සාමාන්‍යයෙන් ශ‍්‍රැතියට අයත් නොවන ග‍්‍රන්ථ හදුන්වන බැවින් ඒවා අධිකාරීත්වයෙන් ශ‍්‍රැතියට වඩා  ද්විතීයික ලෙස සළකනු ලැබේ
වර්ගීකරණය

ස්මෘති ග‍්‍රන්ථ වර්ගීකරණය කිරීම විවාදාත්මක කරුණක් වන අතර දැනට යෝජිත වර්ගීකරණ සම්බන්ධයෙන් පවා ගැටලූ පවතී
එයින් එක් වර්ගීකරණයක් පහත දැක්වෙයි
1. ධර්මශාස්ත‍්‍ර හෙවත් නිති
මෙය ග‍්‍රන්ථ 18 කින් සමන්විත වන අතර එක් එක් ග‍්‍රන්ථය ඒ ඒ යුග හා සම්බන්ධ වේ
2. ඉතිහාස
මෙහි ග‍්‍රන්ථ 4 කි
මහා කාව්‍ය හෝ මහාභාරත වීරකාව්‍ය සහ රාමායණය එයට අයත් වෙයි
3. පුරාණ
ග‍්‍රන්ථ 18 ක් මගින් මෙය නියෝජනය වෙයි
මේවා ද්විතීයික ආගමික ග‍්‍රන්ථ සේ සැළකෙන අතර විෂ්ණු හෝ ශිව දෙවියන් වෙත විශේෂ අවධානය යොමු කරමින් සම්පාදනය වී ඇත
4. වේදාංග
මෙය ශික්ෂා, ව්‍යාකරණ, චන්දස්, නිරුක්ත, ජ්‍යොතිෂ සහ කල්ප යන සය වර්ගයක ලේඛණවලින් සමන්විත ය
5. ආගම හෙවත් ධර්ම
මෙය වෛෂ්ණව, ශෛව සහ සක්ත යන ප‍්‍රධාන අංශවලින් යුක්ත ය
තව ද මෙය මන්ත‍්‍ර, තන්ත‍්‍ර සහ යන්ත‍්‍ර යනුවෙන් ද වර්ග කළ හැකි ය
6. දර්ශන
මෙය දාර්ශනික චින්තන නිකාය සයක් මගින් නියෝජනය කෙරේ
එනම් න්‍යාය, වෛශෙෂික, සාංඛ්‍ය, යෝග, පුර්ව මීමාංසා සහ උත්තර මීමාංසා යනුවෙනි
හින්දු ග්‍රන්ථ
පූජා සහ පූජාවන්හි දී අනුගමනය කෙරෙන පිළිවෙත්

මැනැවින් ඉටුකෙරෙන පූජවකදී පහත දැක්වෙන පියවර අනුගමනය කෙරේ
1. දේවාරාධනය
  2. පිළිගැන්වීම
  3. ආයාචනය
  4. නිමකිරීම
  5. ධෝවනය සහ බෙදාදීම

ආරාධනය
දේවාලයක් තුළ පිහිටි  ප‍්‍රතිමාවක් හෝ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් හෝ දෙවියන්ට ආරාධනය කිරීම පළමුව සිදු කරනු ලැබේ
මෙකී තාවකාලික සංකේතය ප‍්‍රතිමාවක් හෝ දෙවියන් සංකේතවත් කෙරෙන පහත දැක්වෙන අංගවලින් එකක් හෝ විය හැකිය
x	භාෂාවේ සහ ඥානයේ දෙව`ගන වන සරස්වතිය වෙනුවෙන් තීන්ත භාජනයක්, පෑනක් සහ මල් කිනිත්තක්
x	ශිව වෙනුවෙන් ශෛලමය ශිව ලිංගයක්
x	විෂ්ණු වෙනුවෙන් හැඩ ගැන් වූ පාෂාණයක්

කෙසේවෙතත් බොහෝ පූජාවන්හිදී ගංගා නදියේ ජලයෙන් පුරවාගත් මැටි කලයක් සහ අඹ කොළ මත තබන ලද පොල් ගෙඩියක් සංකේතයක් ලෙස භාවිත කෙරේ
ඇතැම් පූජාවන්හිදී ප‍්‍රතිමා කිහිපයක් ම භාවිත කරන අතර පූජාව පවත්වනු ලබනුයේ කවර දෙවි කෙනෙක් වෙනුවෙන් වුව ද සංකේතාත්මකව විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි
පිළිගැන්වීම

පූජා භාණ්ඩ දෙවියන්ට පිළිගැන්වීමේදී දෙවියන් පිළිගැනීම සහ පූජා භාණ්ඩ ඔවුන්ට කැපකිරීම පහත දැක්වෙන අනුපිළිවෙල අනුව සිදු වෙයි
1.  ආසනයක් පිළිගැන්වීම
  2.  පා ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම
  3.  අත් ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම
  4.  පානය පිණිස පැන් පිළිගැන්වීම
  5.  ස්නානය කරවීම
  6.  සිරස ස්නානය කරවීම
  7.  අසුන් ගැන්වීම
  8.  ඇ`දුම් පූජා කිරීම
  9.  පූන නූල පැළ`දවීම
  10. ස`දුන් ආලේපය පූජා කිරීම
  11. සහල් පූජා කිරීම
  12. පුෂ්ප  පූජා කිරීම
  13. ස්තෝත‍්‍ර ගායනය
  14. සුව`ද දුම් පූජා කිරීම
  15. ආලෝක පූජා කිරීම
  16. ආහාර පූජා කිරීම
  17. පළතුරු පූජා කිරීම
  18. බුලත් පූජා කිරීම

මේ සියල්ල ඉන්දීය සමාජය තුළ ගෞරවණීය අමුත්තෙකු විෂයයෙහි සිදු කෙරෙන සංග‍්‍රහ වේ
‘එතෙ ගන්ධපුෂ්පේ
නමඃ
ඕම්
එතෙ ආධිපත්‍යෙ ශී‍්‍ර විෂ්ණවෙ නමඃ
’ යන සරළ ගායනයකින් ද පූජාව සමන්විත වෙයි
සියලූම පූජාවන්ගේ අධිපතීත්වය විෂ්ණු බව පිළිගැනෙන හෙයින් විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි
ආහාර පූජා කිරීම වඩාත් විසිතුරු ලෙස සිදුකෙරේ
ආහාර පූජා කිරීමේදී ඒවා රතු වස්ත‍්‍රයකින් ආවරණය කිරීම ද  කරනු ලැබේ
ආයාචනය
පූජාවන්හි ඉතාමත් ම නිර්මාණාත්මක අංගය ආයාචනය සේ සැළකිය හැකිය
ශුද්ධ ග‍්‍රන්ථ සජ්ඣායනය, භක්ති ගීත ගායනය සහ නර්තනය ද මන්ත‍්‍ර ගායනයෙහි යෙදෙමින් පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වීම ද මෙයට අන්තර්ගත වෙයි
නිමකිරීම
යහපත අයැදිමින් ද වරදක් සිදුවූයේනම් කමාව අයැදිමින් ද සියලූම පූජා භාණ්ඩ දෙවියන් උදෙසා නැවත වරක් කැප කරමින් දෙවියන් වටා ප‍්‍රදක්ෂිණා කිරීම මෙහිදී සිදුවෙයි
සක් පිඹීම, ඝන්ඨා නාදකිරීම සහ බෙර වාදනය ද මෙහිදී සිදු කෙරේ
ධෝවනය සහ බෙදාදීම
දෙවියන්ට ආරාධනය කරනු ලැබූයේ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් නම් එය ජලයෙහි ගිල්වා ධෝවනය කිරීම පිණිස විශේෂ උත්සවයක් පවත්වනු ලැබේ
පූජාවෙන් අනතුරුව ප‍්‍රසාද යනුවෙන් හ`දුන්වනු ලබන පූජා භාණ්ඩ බැතිමතුන් සහ පූජකයින් වෙත බෙදා දීම සිදු වෙයි
හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පය
සංකේත
	
හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පයෙහි දැක්වෙන හින්දු දෙවිදේවතාවෝ, පුරාණෝක්තීන්හි පිළිබිඹුවන චරිත සහ ඒ හා සබැඳි සංකේත කිහිපයක් පහත දැක්වෙයි
දෙවියා හෝ දේවතාවා 		අදාල සංකේතය			    සටහන  

බ්‍රහ්ම                        පියුම,හංසය                                               ලෝක නිර්මාණය පිළිබද සංකේතය       

විෂ්ණු		        පියුම,නාග,චක‍්‍රය,සක්ගෙඩිය, යගදාව,නිල් පැහැය

ශිව                         තෙවැනි ඇස,නාගයා, අඩසඳ, බෙරය, දිවිසම, ත්‍රිශුලය,ශිවලිංගය,
                      

ලක්ෂ්මී                      පියුම, බකමූණා                                             ධනය හා සෞභාග්‍ය පිළිබඳ සංකේතය 

පාර්වතී	                සිංහයා                                                    සරුබව පිළිබද සංකේතය,

ශිවගේ භාර්යාව සරස්වතී	පියුම, මයුරා, හංසයා
වීණාව,                          සුදු පැහැය	ඉගෙනුම සහ කලාවපිළිබඳ සංකේතය

රාමා                       දුන්න සහ ඊතලය	                                  ධාර්මිකත්වය පිළිබඳ සංකේතය,

විෂ්ණුගේ අවතාරය ක්‍රිෂ්ණා     ගවදෙන, කිරි, වස්දණ්ඩ මයුර පිහාටු, නීලකාල වර්ණය 

විෂ්ණු ගේ අවතාරය ගනේෂ    මූෂිකයා (මීයා )				          ශුභ අනාගතය පිළිබඳ සංකේතය

හනුමන්			යගදාව                                                    භක්තිය පිළිබඳ සංකේතය,

ශිවගේ අවතාරය

හින්දු සක්‍රමේන්තු  

හින්දු සක්‍රමේන්තු යනු හින්දු භක්තිකයින්ට උතුම් වු භෞතික වස්තූන් හෝ සළකුණුයි
බොහෝ විට මේවා පූජා කටයුතු ඇතුළු ආගමික කටයුතු වලට යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය වේ
තිලකය 

නළලේ හෝ ශරීරයේ වෙනත් තැනක අඳිනු ලබන සළකුණකි
මෙය ආගමික භක්ති පෙන්නුම් කරන ලකුණක් සේ සැළකේ. හින්දු භක්තිකයන් නිතරම තිලක තබන අතර, උත්සව අවස්ථාවලදී විශේෂයෙන්ම තිලක තබයි
තිලකයේ හැඩය අදහනු ලබන දේවතාව අනුව වෙනස් වේ
උදාහරණයක් ලෙස "U" හැඩති තිලකය විෂ්ණු භක්තිකයන් තබනු ලබන අතර, ශිව භක්තිකයන් සමාන්තර ඉරි තුනක් ලෙස තිලක තබනු ලබයි
මේවා කහ, සාදිලිංගම්, අරන් කහ, මැටි හා අළු භාවිතා කර තබනු ලබයි
විවාහක හින්දු කතුන් විවාහය හැඟවීමට අලංකාර සාදිලිංගම් තිත් හෝ බිංදු නළල මත තබනු ලබයි
මෙය බටහිර රටවල භාවිතා වන මඟුල් මුදුවට සමාන වේ
දකුණු ඉන්දියානුවන් මෙය "පොට්ටු" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
"පොට්ටු" හෝ "තිලක" තබන ස්ථානය, හැඩය, ප්‍රමාණය අදහනු ලබන දෙවියන් අනුව වෙනස් වේ
උදාහරණයක් ලෙස උතුරු ඉන්දියානු තිලකය කොණ්ඩය සමඟ මදක් පහළින් තබනු ලබන අතර දකුණු ඉන්දියානුවන් එය ඇහිබැමි අතර මැදින් තබයි
නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ (වි‍ශේෂයෙන් බටහිර බෙංගාලයේ) විශාල තිලක දුර්ගා දේවියට ඇති භක්තිය පෙන්නුම් කිරීමට නළල මත තබනු ලබයි
විභූති 

විභූති යනු ගින්දර සම්බන්ධ වන්නා වු පූජා ක්‍රම වලින් ලබාගන්නා ශුද්ධ අළුයි
ගින්දරෙන් ඇතිවන්නා වු අළු ස්වභාවිකවම පවිත්‍ර ලෙස සැළකේ. මෙම අළුවලින් නළලේ සමාන්තර  ඉරි තුනක් අදිනු ලැබේ
ඉන් පෙන්නුම් කරන්නේ ශිව භක්තියයි
සමහරක් හින්දු බැතිමතුන් මෙම ඉරිතුන මත "U" සළකුණක් තබයි
මෙය මිශ්‍ර ලෝහයෙන් අඳිනු ලැබේ
මෙමඟින් ශිව - විෂ්ණු සංයෝගය දැක්වේ
ශරීරයෙහි  හටගැන්ම දුවිලි හා අළුවලින් බවද, එය නැවතත් අළු හා දුවිලි බවට පත්වන බවද, අළු ශරීරයේ ආලේපයෙන් පෙන්නුම් කරයි
අළු යනු අස්ථිරත්වයේ සළකුණයි
මේ අතර ඇති අන්සියල්ල මායාවකි
විභූති ගැල්වීමෙන් පෙන්වනුයේ එම පුද්ගලයා නරක සිතුවිලි මැඬලන බවත්, (රාගය,වෛරය, ඊර්ෂ්‍යාව, තණ්හාව) එසේ නොකලහොත් දුක් කරදර ඇතිවන බවත් දන්නා බවයි.

රුද්‍රාක්ෂ 

මේවා රුද්‍රාක්ෂ ගසෙන් ලබා ගන්නා ඇටවේ
හින්දු පුරාණ කතා අනුව මෙය ශිව දෙවියන්ගේ (රුද්‍ර ලෙසද හඳුන්වයි) කඳුළු නිරූපණය කරයි
මේවා මාලයක් ලෙස අමුණා සකසා ගන්නා කොන්තය (අක්ෂමාලාව) යාතිකා කිරීමේදී හෝ භාවිතා කිරීමේදි භාවිත කරයි
තයි පොංගල්

තයි පොංගල් යනු දෙමළ ජනයා විසින් පවත්වනු ලබන උත්සවයකි
තමිල්නාඩු වැනි දෙමළ ජනයා බහුතරයක් වෙසෙන පෙදෙස් මේ ස`දහා වැඩි ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
කිරි ඉතිරවීම මෙහිදී දැකිය හැකි විශේෂ සිද්ධියකි
මැටි කලයක දමා කිරි ඉතිරවීම පවුලේ අනාගත සෞභාග්‍යය සනිටුහන් කරන්නක් ලෙස මෙහිදී සළකනු ලැබේ
තයි පොංගල් කාෂිකාර්මික අස්වැන්න හා සම්බන්ධ උත්සවයක් වේ
සෞභාග්‍යය ල`ගා කරදුන් සොබාදහමට තුති පුදකිරීම මෙහි ප‍්‍රධාන අරමුණ සේ සැළකිය හැකි ය
මෙම උත්සවය සාමාන්‍යයෙන් ජනවාරි 14 හෝ 15 යන දින වලදී පැවැත්වෙයි
භොජන සංග‍්‍රහ පැවැත්වීම, ත්‍යාග ප‍්‍රදානය සහ නෑ හිතවතුන්ගේ නිවෙස්වලට ගොස් ඔවුන් සමග සුහදතාව වර්ධනය කරගැනීම මෙහිදී දැකිය හැකි විශේෂ සිද්ධීන් වේ
ආශ‍්‍රම ධර්ම පද්ධතිය අනුව මනුෂ්‍යයාගේ ආයු කාලය වසර සියයක් පමණ වූවක් ලෙස ගෙන  එය වසර විසිපහ බැඟින් වන කාල පරිච්ඡේද සතරකින් සමන්විත වූවක් සේ සලකනු ලැබේ
එම එක් එක් අවධි වල දී සාක්ෂාත් කරගතයුතු පරමාර්ථ ද වන්නේ ය
ඒවා මෙසේ ය
අර්ථ,ධර්ම,කාම සහ මෝක්ෂ යන අරමුණු සාක්ෂාත් කරගැනීම පිණිස මෙම ආශ‍්‍රම ධර්ම අනුගමනය කිරීම හේතුවෙතැයි හින්දුහු විශ්වාස කරති
වැවකින් ජලය බෙදා හැරිමේදි ඇති විය හැකි පීඩනයෙන් වේල්ල ආරක්ෂා කර ගැනීමේදි උපක්‍රමයකි
වැවෙන් ළිඳට වතුර බසින බෝක්කුවක්
 ළිඳේ සිට බන්ධනයෙහි පිටස්තර බෑවුමෙහි අඩිය දක්වා බඳින ලද ජලය පිට කරන ‍‍බෝක්කුවක්
 ගැඹුරට කනින ලද විවෘත ඝෘජුකෝණාස්‍ර ළිඳක් හෝ වළක් බිසෝ කොටුවේ දිය මුදා හරිනු ලබන දොරෙහි විවරය ලොකු කිරීමට හෝ කුඩා කිරීමට ඔසවන හා පහත් කරන උපකරණය"මොහොල,නම්වේ
වැවක තියෙන විශිෂ්ඨතම නිර්මාණය තමයි බිසෝ කොටුව කියලා කියන්නෙ
බිසෝ කොටුව කියන්නෙ වැවේ පතුලෙ නිර්මාණය කරලා තියෙන හරි හතරැස් ලිදකට
ලිදේ එක පැත්තක තියෙන සිදුරකින්, වැව් ජලය ඇතුල් වෙනවා
ඊටම ප්‍රති විරුද්ධ දිශාවේ තියෙන සිදුරෙන් ඒ වැව් ජලය, ගල් නළයක් හරහා සොරොව්වට යනවා
බිසෝ කොටුව හැම වෙලේම වතුරෙන් පිරිලා තියෙන්නෙ
සොරොව්ව අරින කොට, බිසෝ කොටුව ස්වයoක්‍රීය විදිහට ලීවරයකින් (මොහොල) ක්‍රියා කරන්න ගන්නවා
ඊට පස්සෙ සොරොව්වට ජලය ගෙනියනවා
බිසෝ කොටුව නිසා වැවේ වතුර ගලාගෙන යෑමේ වේගය පාලනය වෙනවා
ඒ කියන්නේ වතුර පීඩනයට බාධකයක් එල්ල කරනවා
ඒකෙන් වැවේ බැම්ම ආරක්ෂා වෙනවා
මේ වගේ විශ්මිත නිර්මාණයක් ලෝකයේ කිසිම රටක නෑ
මේක දැකලා බ්‍රිතාන්‍යයේ පුරාවිද්‍යාඥයන් හිටන් පුදුම වුණා
පරණවිතාන මහතා දක්වන්නේ සොරොව්ව හරහා බැහැර කරනු ලබන වැව් ජලයේ වේගය බිඳ දැමිම බිසෝ කොටුවේ ප්‍රධාන කාර්යය බවයි
වැවක අංග
සාම්ප්‍රදායික සිංහල දැණුම
මහ වැව්
ශ්‍රී ලංකාව
හේමරත්න ලියනආරච්චි (1938 ජුනි 12 - 2011 ඔක්තෝබර්) ශ්‍රී ලාංකික නවකතාකරුවෙකි, කෙටිකතාකරුවෙකි, පරිවර්තකයෙකි, විචාරකයෙකි
ඔහු පාදඩයකුගෙන් (1965), අන්තිම දා (1967), හා මම රාත්‍රිය වෙමි යන නවකතා තුනෙහිත්, මතක සටහන් (1964), හා සපුමල්ගේ ලෝකය (1991) යන කෙටිකතා සංග්‍රහ දෙකෙහිත් කතුවරයා ය
මීට අමතරව ඔහු ‍ෂේක්ස්පිය‍ර්ගේ සමකාලීන ශ්‍රේෂ්ඨ නාට්‍ය රචකයෙකු වූ ක්‍රිස්ටෝෆර් මාර්ලෝගේ Dr
Faustus නමැති කෘතිය සිංහල නාට්‍ය අනුමණ්ඩලයේ ආරාධනයක් පරිදි "ෆෝස්ටස්" නමින් සිංහලට පෙරළන ලදුව 1999දී සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් පළ කෙරිණ
ගුරුවරයෙකු වශයෙන් හා පේරාදෙණිය ගුරු විදුහලෙහි ඉංග්‍රීසි භාෂාව හා සාහිත්‍යය පිළිබඳ කථිකාචාර්යවරයෙකු වශයෙන් සේවය කළ හේමරත්න ලියනආරච්චි මහතා විශ්‍රාම යන විට පේරාදෙණිය ගුරු විද්‍යාලයේ අධිපතිව සිටියේ ය
බටහිර සාහිත්‍යයේ විචාරයේ ඉතිහාසය නමින් සිළුමිණ පුවත්පතට ඔහු ලියූ ලිපි පෙළ පාඨක-විචාරක දෙපක්ෂයේ ම ඇගැයීමට පාත්‍ර විය
2011 ඔක්තෝබර් මස අභාවප්‍රාප්ත වන විට හෙතෙම එම ලිපි පෙළ පොතක් වශයෙන් මුද්‍රණය කිරීමට සූදානම් වෙමින් සිටියේ ය
ඊට අමතර ව ගමේ උදවිය නමැති කෙටිකතා සංග්‍රහයක් ද ග්‍රීක පුරාණෝක්ති පිළිබඳ විශ්ව කෝෂයක පරිවර්තනයක් ද පළ කිරීමට නියමිත ව පැවතිණ
මූලාශ්‍ර

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
1938 උපත්
2011 මරණ
මෙම ලිපිය ලංකාවේ ඇති වැව් පිළිබඳවය
ඔබගේ සෙවුමට වඩාත් ගැලපෙන ලිපිය තෝරාගන්න

 මහ වැව් නාමාවලිය
 ගම් වැව් නාමාවලිය

වැව්
මහරගම  යනු   කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් නගරයකි
එය කිරුලපන  සිට දිවෙන A4 හයිලෙවල් මාර්ගයේ කොළඹ සිට 15 කි
දුරකින් ද නුගේගොඩ හා කොට්ටාව අතර පිහිටි නගරයක් වන අතර පිළිකා රෝහල පිහිටා ඇත්තේ ද මෙම නගරයේ ය
වර්තමානයේ මහරගම නගරය පාළනය වන්නේ මහරගම නගර සභාවෙනි
1958 ‍පෙබරවාරි මස 15 ‍වෙනි දින ‍කෝට්ටේ ගල්කිස්ස ගම් සභා‍වේ දියුණූ කළ ප්‍රදේශයක් ‍ලෙස ගැසට් පත්‍රයක් මඟින් ප්‍රකාශයට පත්කර මහරගම සුළු නගර සභා‍ව ස්ථාපනය කර ඇත
මුලින් ‍කොට්ඨාශ ගණන 6 ක් වූ අතර මාම්‍‍‍පේ කැස්බෑවට අයත් ‍ගොඩිගමුව පන්නිපිටිය ප්‍රදේශ එකතු කිරී‍මෙන් 1965 වර්ෂ‍යේ පමණ ‍කොට්ඨාශ අටකින් යුත් සුළු නගර සභාවක් බවට පත්කර ඇත
මහරගම පමුණුව පුදේශය රෙදිපිළි පිලිබඳව  ලංකාවේ ඉහලම වානිජ නගරය වේ
මෙහි ව්‍යාපාරික කටයුතු ඇරඹෙන්නේ පාන්දර 4.00ට පමනය
මේ වේලාවේ දී සාමාන්‍ය ජනයාගේ අවශ්‍යතා සඳහා ව්‍යපාරිකයන් විශාල පිරිසක් ද ගැනුම්කරුවන් විශාල පිරිසක් ද දැකගත හැකිය
පෙ.ව 9.00 වන විට මෙම ව්‍යාපාරිකයන් ඉවත්ව යන අතර මධ්‍යම පාන්තිකයන් සඳහා ව්‍යාපාර ඇරඹෙයි
නගරයේ සිට වෙනත් ප්‍රධාන නගර වෙත ධාවනය වන බස්රථ ගණනාවකි
කොට්ටාව මාතර අධිවේගී මාර්ගයේ ගාල්ල සහ මාතර නගර වෙත සෑම මිනිත්තු කිහිපයකට වරක් බස්රථ ධාවනය කෙරේ
පිලිකා රෝහලට පැමිනෙන්නන් සඳහා මහනුවර ඇඹිලිපිටිය සූරිය වැව නාවලපිටිය,හැටන් ආදී ප්‍රදේශකරා බස් රථ ධාවනය වේ
කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගය දිවෙන්නේද මහරගම නගරය මධ්‍යයෙනි
නාවින්න, මහරගම, පන්නිපිටිය, කොට්ටාව, මාලපල්ල ආදී දුම්රිය ස්ථාන මහරගම නගරසභා බල ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත
නගරයේ සහ ආසන්නයේ පිහිටි වැදගත් ස්ථාන කිහිපයක් 
 ජාතික තරුන සේවා සභාව  
 ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය
 පිළිකා රෝහල
 නාවින්න ආයුර්වේද පර්යේෂණ ආයතනය
 කොට්ටාව-මාකුඹුර අධිවේගී මාර්ග පිවිසුම
 කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගය
 පන්නිපිටිය ධර්මපාල විද්‍යාලය

නගරයේ සහ නගරයේ අවට පිහිටි ප්‍රධාන පාසල් 
 ජනාධිපති විද්‍යාලය
 විද්‍යාකර බාලිකා විද්‍යාලය
 බුවනෙකබා මහා විද්‍යාලය
 ධර්මාශෝක විද්‍යාලය
 මහරගම මාධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
 පන්නිපිටිය ධර්මපාල විද්‍යාලය බෞද්ධ කණිෂ්ඨ විද්‍යාලය පන්සල පාර

නගරයට අවට පිහිටි වෙනත් වැදගත් ස්ථාන 
 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල, 
 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණය
දන්ත රෝහල

මහරගම හරහා හයිලෙවල් මාර්ගයේ කොළඹ දක්වා ධාවනය වන බස් රථ සේවා 
138 - කොට්ටාව / හෝමාගම,
138/2 - මත්තේගොඩ,
138/3 - රුක්මල්ගම,
138/4 - අතුරුගිරිය,
122 - අවිස්සාවේල්ල / රත්නපුරය,
125 - පාදුක්ක - ඉංගිරිය

මහරගම දක්වා ධාවනය වන බස් සේවා 
138 - කොළඹ, පිටකොටුව,
112 - කොටහේන,
119 - දෙහිවල,
119 - නුගේගොඩ,
993 - මාලඹේ,
122/1 - අවිස්සාවේල්ල (SLTB),
124 - ඉහල බෝපේ,
128/1 - මූනමලේවත්ත,
125/1 - ඉංගිරිය / පාදුක්ක,
129 - මොරගහහේන (SLTB),
192 - මොරටුව,
280 - හොරණ,
341 - පිළියන්දල,
341/1 - කටුවාවල,
341/2 - බෝකුන්දර /වෑවල,
345 - කටුවාවල,
990 - විද්‍යාල හංදිය (දඹහේන / වීරමාවත),
990/1 -  දඹහේන,
212 - ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල (නවරෝහල),
991 - ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල (නවරෝහල),
994 - හෝකන්දර (පොල්වත්ත හරහා),
996 - කටුකුරුන්ද

මහරගම හරහා කොළඹ සිට ධාවනය වන දුරගමන් බස් සේවා

99 - බදුල්ල / වැලිමඩ / පස්සර, 122 - රත්නපුර / ඇඹිලිපිටිය / සුරියවැව / හම්බන්තොට

මහරගම දක්වා ධාවනය වන දුර ගමන් බස් සේවා 
69 - මහනුවර,
99 - පඹහින්න

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
Smith  ආරම්භ කළ අනෙක් විශේෂිත ශිල්ප ක්‍රමය වනුයේ ආපසු චලිතයයි
(Reverse Motion) එකම ක්‍රියාව නැවතත් දෙවැනි වරටත් සිදු කරන අතරම එම ක්‍රියාව යටිකුරු කැමරාවක් මඟින් චිත්‍රපටයට නඟමින් හා දෙවැනි විරුද්ධ දෙයෙහි අග කොටස මුලට සම්බන්ධ කරමින් ඔහු මෙය සිදු කළේය
මෙම උපාංගය යොදා ගනිමින් නිපදවූ මුල්ම චිත්‍රපටය වන්නේ “ ටිප්සි”, “ටොප්සි”, “ටර්වේ” සහ “ද එවේකන්ඩ් සයින් පේන්ටර්”ය
එවේකන්ඩ් සයින් පේන්ටර්හි පෙන්වනු ලැබුවේ සළකුණු සිත්තරෙක් සළකුණක් අක්ෂරය කිරීම, ආපසු මුද්‍රණය කරනු ලබන එම සළකුණ ප්‍රමිත මුද්‍රණයටම යාවීම හා සළකුණේ චිත්‍රය සිත්තරාගේ පින්සලෙහි අතුරුදහන් වීමයි
මෙම ශිල්ප ක්‍රමයෙහි කලින්ම ඇතිවූ පැවැත්මේ උදාහරණය වනුයේ 1900, සැප්තැම්බරයට කලින් නිපදවූ ස්මිත්ගේ “ජැක් ගොඩනැඟූ නිවසයි”
මෙහිදී පෙන්වනු ලැබූවේ කුඩා පිරිමි ළමයෙක්, කුඩා ගැහැණු ළමයෙකු බිල්ඩින් බ්ලොක්ස් යොදා ගෙන ගොඩනැඟූ මන්දිරයකට තට්ටු කරන ආකාරයයි
“ආපසු” යැයි සඳහන් කරමින් මාතෘකාව දිස්වී අනෙක් අතට ක්‍රියාව නැවත සිදු කර එම හේතුවෙන් මන්දිරය ඔහුගේ ප්‍රහාරය යටතේ නැවත ඍජු වේ
ඉදිරියට චලිත වීමේ ප්‍රතිවිරුද්ධ රාමුවෙන් රාමුව ආපසු මුද්‍රණය කිරීම මඟින් “සෙ‍සිල් හෙප්වර්ත්” මෙම ශිල්ප ක්‍රමය වැඩිදුර ගෙනයන ලදී
එම නිසා මූලික ක්‍රියාව ආපසු කිරීමේ මුද්‍රණයක් නිපදවීය
මෙය සිදු කිරීම සඳහා ඔහු විසින් විශේෂිත කාච මාර්ගයෙන් එම ප්‍රමාණයේම පින්තූරයක් ලබාදෙන ප්‍රක්ෂේපණයක් කැමරාවෙහි දොරටුවට ප්‍රක්ෂිත විශේෂිත යන්ත්‍රයක් නිපදවන ලදී
මෙම සැකසුම භාවිතයට පැමිණියේ “ප්‍රක්ෂේපණ මුද්‍රණ යන්ත්‍රය” නමින් හා අවසානයෙහි “ප්‍රකාශ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර” නමිනි
මේවා යොදා ගනිමින් හෙප් වර්ත්  “නාන අය” (The Bathers) නමින් 1900 දී සිනමා පටයක් නිපදවීය
එහි නාන අය ඇඳුම් උනා තබා ජලයට පැමිණීම දිස් වන්නේ ජල උල්පතක් ආපස්සට දිස්වීමක් හා ඇඳුම් මායාවක් ආකාරයෙන් ඔවුන්ගේ සිරුරු දෙසට නැවත පියඹා ඒමයි
1900 කාලයෙහි වෙනස් ආකාරවල වේගයෙන් යුත් කැමරා භාවිතයට පැමිණියේය
රොබට් පෝල්ගේ “On a run away motor car through” පිකඩලි සර්කස් (1899) නිපදවිම සඳහා කැමරාව ඉතා සෙමින් මාරැ කරන ලදී
එම නිසා සාමාන්‍ය තත්පරයට රාමු 16 කදී ප්‍රක්‍ෂේපණය කරන විට දර්ශණය ඉතා වේගයෙන් ගමන් කරන ආකාරය දිස් විය
සෙසිල් හෙප්වර්ත් මෙහි විරුද්ධ බලපෑම “ද ඉන්දියන් චෙප්” හා “ද සෙඩ්ලිට්ස් පවුඩර්” (1901) සිනමා චිත්‍රපට නිපදවීමට යොදා ගන්නා ලදී
එහිදී රතු ඉන්දියානු නාවිකයින් සිරි සිරි හඬ නඟන උදරයට යොදා ගන්නා ඹෟෂධ ගොඩක් ආහාරයට ගනී
එය උදරය දීර්ඝ ලෙස විශාල වීමට හේතු වේ
ඔහු බැලුමක් ආකාරයෙන් වටේට පැණීම කැමරාව තත්පරයට රාමු 16 කට වඩා වේගවත්ව කරකැවීම මඟින් පෙන්නුම් කරන ලදී
“මන්ද චලිතය” නමින් හඳුන්වනු ලබන්නේ මෙම බලපෑමයි
1906 සිට 1914 කාලවකවානුව - සිනමා ඉතිහාසය සජීවීකරණය භාවිතය  

තනි රූපරාමුවක සජීවිකරණය පළමු වරට භාවිතා වුයේ 1907 දී එඞ්වින්
පෝටර් ගේ ‘ද ටෙඩි බෙයාර්ස් ’ සහ ජේ. සුටුවර්ට් බැලැක්ටන්ගේ ‘වර්ක් මේඞ් ඊස් ’ යන සිනමා පටවලය
පසුව ටික කලක් ඇතුළත යුරෝපය තුළ මෙම ක‍්‍රමවේදය ව්‍යාප්ත විය
‘පාතේ සමාගම අනුරු භාවිතයෙන් සජීවීකරණ කටයුතු කිරීමට සමත් විය
මෙම සජීවීකරණ කටයුතු ඔවුන් 1908 දී නිපද වූ ‘ස්කොල්ප්චර් මොඩර්න් ’ නම් චිත‍්‍රපටයේ දැක ගත හැකිවිය
ප්‍රංශයේ භාවිතා වූ සිතුවම් ආශ‍්‍රයෙන් නිර්මාණය කළ සජීවිකරණයන් ‘ෆැන්ටස්මැගෝර් ’ නම් චිත‍්‍රපටයේද තවත් චිත‍්‍රපට රාශියකද දැක ගත හැක
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සජීවීකරණයන් මඩාත් ප‍්‍රචලිත වූයේ කාටුන් චිත‍්‍ර ශිල්පියකු වූ ‘වින්සර් මැක්කේ ’ විසින් භාවිතා කළ සජීවීකරණ සිතුවම් නිසාය
1895 සිට 1906 දක්වා සිනමා කර්මාන්තය 

1896 වන විට එවකට භාවිතයට ගැනුණු කයිනෙටොස්කෝපය අභාවයට යමින් පැවති අතර විශාල පිරිසකට එකට සිට චිත‍්‍රපට නැරඹිය හැකි ප‍්‍රක්ෂේපණ යන්ත‍්‍රයක (ප්‍රොජෙක්ටරයක්) අවශ්‍යතාව මතුවිය
ඒ අනුව එඞ්සන් ආයතනය ආර්මට් සහ ජෙන්කින්ස් විසින් නිපදවන ලද ප්‍රොජෙක්ටර් වර්ගයක් හඳුන්වා දීමට කටයුතු කළේය
එය මුලදී ‘ෆැන්ටස්කෝප් ’ ලෙස හැඳින්වූ අතර පසුව ‘විටාස්කෝප්’ ලෙස නම් කරන ලදී මෙම හඳුන්වා දීමත් සමඟ විවිධ වර්ගයේ ප‍්‍රක්ෂේපණ යන්ත‍්‍ර නිපදවූ අතර ඒවා මිලිමීටර් 480 චිත‍්‍රපට පෙන්වීම සඳහා සැකසු ඒවා විය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වූ ‘ඇමෙරිකන් මියුටස්කොප් ’ නම් සමාගම වඩා සාර්ථක ප‍්‍රක්ෂේපණ යන්ත‍්‍ර වර්ගයක් නිපදවීම කටයුතු කළ අතර එය හැඳින්වූයේ ‘මියුටස්කෝපය’ යන නමිනි
මෙය මිලිමීටර් 70 චිත‍්‍රපට පෙන්වීම සඳහා නිපදවා තිබිණ
මීට අමතරව එම ආයතනය මඟින්ම ‘බයෝ ග‍්‍රාෆ් ’ නම් තවත් ප‍්‍රජෙක්ටර් වර්ගයක් නිපදවුණු අතර එය පොසිටිව් පට භාවිතයෙන් සිනමා පටය ප‍්‍රදර්ශණයේලා සමත් එකක් විය
ප‍්‍රංශයේ ‘ලූම්රේ ’ ආයතනය 1896 - 1906 කාලවකවානුවේ ලෝකය පුරා මහත් ප‍්‍රසිද්ධයක් ඉසිලූ සිනමා ආයතනයකි
එමඟින් ලොව පුරා  ඕනෑම රටකට කැමරා ශිල්පීන්, කැමරා උපකරණ සැපයීම, සිනමා පිටපත් කිරිමේ කටයුතු ආදී සේවාවන් සිදු කෙරිණ
1898 වන විට ප‍්‍රංශයේ සිටි වඩාත් විශාල වෘතන්ත චිත‍්‍රපට සංඛ්‍යාවන් නිෂ්පාදනය කළ නිෂ්පාදනකයා වුයේ ජෝර්ජස් මිලීස්ය
ලෝකයේ දිගු චිත‍්‍රපට නිපදවීමේ පුරෝගාමියා මොහුය
එවකට නිපදවනු මිනිත්තුවක ධාවන කාලයක් ඇති චිත‍්‍රපට වෙනුවට ඊට වැනි ධාවන කාලයක් ඇති චිත‍්‍රපට නිපදවීමේ පුරෝගාමීයා මොහුය
එවකට නිපදවුනු මිනිත්තුවක ධාවන කාලයක් ඇති චිත‍්‍රපට වෙනුවට ඊට වැඩි ධාවන කාලයක් ඇති චිත‍්‍රපට නිපදවීම ඊට හේතුවිය
1900 දී චාර්ල්ස් පාතේ චිත‍්‍රපට නිෂ්පාදනයට පිවිසියේ ‘පාතේ ෆි‍්‍රයර්ස් ’ නම් වෙළඳ නාමයන් සමඟය
1905 වන විට ලෝකයේ විශාලතම චිත‍්‍රපට නිෂ්පාදන සමාගම බවට ආයතනය පත්විය
එංගල්න්තය පුරාද චිත‍්‍රපට නිෂ්පාදකයන් රැසක් බිහි වූ අතර සෙයිල් හෙප්වර්ක් ඒ ලා ප‍්‍රකටම අයෙකි
ඔහුගේ ආයතනය වසරක චිත‍්‍රපට 100 නිෂ්පාදනය කිරීමට සමත් විය
1895 සිට 1906 කාලවකවානුව තුළ භාවිත වූ සිනමා තාක්‍ෂණය 

මූල් වකවනු වල සිනමා කැමරාව බොහෝ විට ත‍්‍රිපාදකයන් වන සවිකර චලන වලින් තොර රූප රාමු පටිගත කිරීම සඳහා භාවිතා වු නමුත් කැමරා චලන අවශ්‍ය වූ අවස්ථාවලදී ඒ සඳහා වාහනයක් භාවිතා කරන ලදී
මෙවැනි චලන භාවිත වූ අවස්ථාවන් සිනමා ඉතිහාසයේ ප‍්‍රථමයෙන් සඳහන් වනුයේ ‘ලූමිර් ’ කැමරා ශිල්පියකු විසින් 1896 දී කැමරා ගතකළ දුම්රියක් ජෙරුසලමෙන් පිටත් වීමේ ජවනිකාවේදී සහ 1898 දී විවිධ සිනමා පට සඳහා කැමරාගත කළ චලනය වන දුම්රියන්ගේ ජවනිකාවන්හිදීය
1897 දී රොඩට් ඩබ්ලිව් පෝල් විසින් ප‍්‍රථම වරට ති‍්‍රපාදකයන් වන භ‍්‍රමණ වන කැමරා රඳවනයක් භාවිතා කර රූපගත කිරීම් කරන ලදී
මෙය භාවිතයෙන් වික්ටෝරියා මහ රැජිණයේ රිදි ජුබ්ලි උත්සව තුළදී සංස්කරණයෙන් තොරව එකම දර්ශණයක් ලෙස සියළු අවස්ථාවන් රූපගත කරන ලදී
චිත‍්‍රපට චිත‍්‍රාගාර බිහිවීම ඇරඹුණේ 1897 බිහි වූ ජෝර්ජස් මිලීස්ගේ චිත‍්‍රාගාරයේ සමඟය
මෙහි වීදුරු වහලක්ද වීදුරු බිත්ති තුනක්ද අන්තර්ගත විය
මෙම අන්තර්ගතය භාවිතයෙන් හෙවණැලි රහිත ආලෝකකරණය කිරීම් කරගැනිම පහසු වූ අතර ස්වභාවික හිරුඑලිය ද ආලෝකකරණය සඳහා භාවිතා විය
1895 සිට 1906 දක්වා කාල වකවානුවේ සිනමා ප‍්‍රදර්ශණය 

මූල් කාලයේ චිත‍්‍රපට ප‍්‍රදර්ශණය කෙරුණේ වෙනත් උත්සව අතරතුර විශේෂ අවස්ථාවක වලදී පමණි
පසුව විවිධ තැන්හි ගොඩනඟන ලද ශාලා තුළද ජංගම ප‍්‍රදර්ශණ  කුටි  තුළඳ චිත‍්‍රපට ප‍්‍රදර්ශණයට කටයුතු සැලසිණ
මෙසේ චිත‍්‍රපට ප‍්‍රදර්ශකයක් ලෙස වෙනම වෘත්තිකයන් පිරිසක් බිහි වූ අතර චිත‍්‍රපට නිෂ්පාදකයින් විසින් ඔවුනට ප‍්‍රදර්ශණය වෙනුවෙන් දීමනාවක් ගෙවනු ලැබීය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දී නෙගට්ව් පටයේ අඩියක් සඳහා ශත 15 ද බි‍්‍රතාන්‍යයේදී අඩියක් සඳහා සිලිං එකක් ගෙවනු ලැබීය
හස්ත වර්ණගත චිත‍්‍රපට සඳහා මෙම අගයන් දෙගුණයක් හෝ තෙගුණයක් විය
හස්ත වර්ණගත චිත‍්‍රපට යනු එඞ්සන්ගේ කයිනෙටස්කෝපය භාවිතයෙන් ප‍්‍රදර්ශණය කරන ලද අනිත් වර්ණගන්වන ලද චිත‍්‍රපටය
ඇමරිකානු මියුටස්කෝප්, බයෝග‍්‍රාෆ් වැනි සමාගම තම චිත‍්‍රපට ප‍්‍රදර්ශණය තමන් විසින්ම සිදුකරන ලද අතර කිසිවෙකුට ඒවා ප‍්‍රදර්ශණය සඳහා අයිතියක් ලබා නොදෙන ලදී
ලොව ප‍්‍රථම සිනමා ශාලාව වනුයේ පීටර්බර්ග් හි 1905 දී ගොඩනැගු ‘ද නිකලොඞ්යොන් ’ ශාලාවයි. මෙහි එක් වරක් දී මිනිත්තු කීපයක ධාවන කාලයක් සහිත චිත‍්‍රපට කිපයක් පැය එක හමාරක් කාලයක් පුරා ප‍්‍රදර්ශණය කළ අතර සතියක් පාසා එම චිත‍්‍රපට පෙළ වෙනස් කරනු ලැබීය
එතැන් පටන් මෙම ක‍්‍රමය අනුගමනය කළ බොහෝ ප‍්‍රදර්ශකයක් අතින් සිනමා ශාලා විශාල වශයෙන් ලොව බොහෝ රටවල ගොඩනැගෙන්නට විය
1895 සිට 1906 කාලවකවානුව තුළ භාවිතා වූ සිනමා ප‍්‍රයෝග 

එඞ්සන් ආයතනය මඟින් නිපදවන ලද ‘ ද එක්සිකියුෂන් ඔෆ් මේරි, ක්වීන් ඔෆ් ස්කොට්ස් ’ නම් මිනිත්තුවක ධාවන කාලයක් සහිත චිත‍්‍රපටයේ රැජිණගේ හිස් ගසා දැමීමේ අවස්ථාවක් දැක්වේ
මෙහිදී විශේෂ ප‍්‍රයෝග අවශ්‍ය වූ අතර ඒ සඳහා කරන ලද්දේ පළමුව නළුවා දංගෙඩිය මත හිස තබා සිටින අවස්ථාව රූගත කර පසුව කැමරාව මදකට ක‍්‍රියා විරහිත කොට හිස රහිතව සකස් කරන ලද අනුරුවක් දං ගෙඩිය අසල තබා නැවත කැමරාව කි‍්‍රයාත්මක කොට රූගත කිරීමයි
සංස්කරණයේදී අවස්ථා දෙක එක් කරන ලද විට ප්‍රේක්ෂකයාට විශ්වාසනිය අයුරින් දර්ශණය නිම වී තිබිණ
ජෝර්ජස් මිලීස් විසින් නිපදවන ලද ‘ද වැන්ෂින්ග් ලේඞ්’ නම් චිත‍්‍රපටය තුළ ද පෙර සඳහන් කරන ලද ලෙසම විශේෂ ප‍්‍රයෝග භාවිත වූයේ එහි කාන්තාවක් අතුරුදහන් වීමේ අවස්ථාවක් රූගත කිරීමට සිදු වූ නිසාය
ජී.ඒ. සමිත් විසින්ද විශේෂ ප‍්‍රයෝග තම සිනමා පට වලදී භාවිතා කරන ලද ඔහු භාවිත කළේ එකම නෙගටිව් පටය තුළ අවස්ථා දෙකකදී රූගත කරන ක‍්‍රමයකි
එනම් ඔහුගේ ‘ද කෝසිකන් බ‍්‍රදර්ස් ’ නම් සිනමා ලද්දේ මෙම ක‍්‍රමය භාවිතයෙන් නෙගට්වි පටය දෙවරක් නිරාවරණය කිරීම මඟිනි
මෙසේ එක දර්ශණයක් මත තවත් දර්ශණයක් රූගත කිරීම මඟින් විශේෂ ප‍්‍රයෝග උපදවා ගැනීම පසුව වඩා ජනප‍්‍රය වූ අතර ජෝර්ජස් මිලීස් ‘ද කේවි ඔෆ් ද ඞීමන්ස් ’, ‘ද ට‍්‍රබල්සම් හෙඞ්ස් ’ යන චිත‍්‍රපට සඳහා මෙම ක‍්‍රමය භාවිතා කළේය
1895 සිට 1906 කාලවකවානුව සිනමා ඉතිහාසය වෙනත් විශේෂ ප‍්‍රයෝග 

ජී.ඒ. සමිත් විසින් ගොඩනැගු තවත් විශේෂ ප‍්‍රයෝගයක් වුයේ ක‍්‍රියාව විරුද්ධ පසට ගෙනයාමේ ක‍්‍රමයකි
ඔහු මෙය සිදු කළේ එකම ජවනිකාව නැවත වරක් කැමරාව උඩ යට මාරුකොට රුගත කර පසුව එම නෙගට්ව් පටය පළමු පටයට සම්බන්ධ කිරීම මඟිනි
‘මිප්ස් ටොප්ස් ටර්වි’ සහ ‘ද  ඕක්වර්ඞ් සයික් පේන්ටර් ’ නම් චිත‍්‍රපට වල මෙම ක‍්‍රමය භාවිත විය
1900 ට පෙර නිපදවන ලද  ස්මිතිගේ ‘ද හවුස් දැට් ජැක් බිල්ට්’ නම් චිත‍්‍රපටයේද මෙවැනිම ජවනිකා අනතර්ගතය
සෙසිල් හෙප්වර්ත් මෙම ක‍්‍රමය තවදුරටත් වැඩිදියුණු කොට භාවිතා කළ අතර ඔහු කළේ නෙගටිව් පටය ඉදිරිපස චලන සහ පිටුපස චලන ලෙෂ කොටසින් කොටස් පිටපත් කිරීම මඟින් මෙය සිදු කිරීමයි
ඔහු මේ සඳහා විශේෂිත පිටපත් කිරීමේ උපකරණයක් නිපදවුයේය
මෙය ‘ප්‍රොජෙක්ෂන් පි‍්‍රන්ටර් ’ ලෙසද ‘ඔප්ට්කල් පි‍්‍රන්ටර්ස් ’ ලෙස ද හැඳින්විණි
1900 දී හෙප්වර්ත් ‘ද බේදර්ස් ’ නම් චිත‍්‍රපටය නිපදවුයේ මෙම යන්ත‍්‍රය භාවිතයෙනි
1900 වකවානුවේ දී විවිධ කැමරා ද්වාර වේගද භාවිතා වුයේය
රොබට් පෝල්ගේ ‘ඔන් අ රන් අවේ මෝටර් කාර් තෘ පිකාඩිලි සර්කස් ’ නම් චිත‍්‍රපටයේ මෙය භාවිතා විය
එහිදී කැමරා ද්වාර සෙමින් චලනය වූ අතර තත්පරයට රූපරාමු 16ක ප‍්‍රක්ෂේපණ යන්ත‍්‍රයකින් එය ප‍්‍රදර්ශණය කිරීමේ දී වඩා වැඩි වේගයකින් රූප රාමු චලනය වන බව පෙනිණ
සෙසිල් හෙප්වර්ත් මෙයට විරුද්ධ ප‍්‍රයෝග එනම් රූපරාමු චලනය සෙමින් සිදුවීමේ ක‍්‍රමය සොයාගත් අතර එය ඔහුගේ ‘ද ඉන්දියන් චෙෆ් ඇන්ඩි ද සීඞ්ලට්ස් පවුඩර් ’ නම් සිනමා පටයේ දී භාවිතා කළේය
අද භාවිතවන ‘ස්ලෝ මෝෂන් ’ නැතිනම් අඩු චලන ප‍්‍රයෝග ආරම්භ වුයේ මෙසේය
1895 සිට 1906 කාල වකවානුව - වෘතාන්ත චිත‍්‍රපට නිෂ්පාදනය 

ප‍්‍රථම වරට එක් රූප රාමුවකට වඩා වැඩි රූප රාමු සංඛ්‍යාවක් සහිතව නිපදවූ චිත‍්‍රපට වුයේ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ ජීවීතය අළලා එවකට නිපදවූ චිත්‍රපටයන්ය
මින් පළමුවැන්න 1897 දී නිපදවීය
මෙම චිත‍්‍රපට එක දිගට නොකඩවා පෙන්වූ එවා නොවන අතර දේශන, ගීතිකාවන් ආදිය අතර තුරදී විටින් විට දර්ශණය ප‍්‍රදර්ශණය කරන ලදී
1897 දී ජොර්ජස් මිලීස් විසින් ග්‍රීසිය සහ තුර්කිය අතර පැවති සංග‍්‍රාමය අළලා නිපදවූ චිත‍්‍රපටය ද මෙවැනිම රූපරාමු රුසක් සහිත විය
1899 දී ඔහු විසින් නිපද වූ බහුරුපරාමු චිත්‍රපට වඩාත් දිගු ධාවන කාලයක් සහිත ඒවා විය
මිලීස් නිපදවූ ‘සින්ඩෙරල්ලා’ චිත‍්‍රපටයේ සිට ඔහු සංස්කරණයේදී රූපරාමුවෙන් රාමුවට මාරුවීමේදී දියවී යැමේ ප්‍රයෝගයක් භාවිතා කළේය
නමුත් මින් කතා සන්දර්භයට හානි පැමිණුනු අතර පේක්‍ෂකයා හට කතාන්තරය තේරුම් ගැනීමේ අපහසුතා මතුවිය
චිත‍්‍රපට අඛණ්ඩතාවය නම් ක‍්‍රමයේ බිහිවී 

අදවන විට චිත්‍රපටයක රූපරාමු අතර ශබ්දය අතර කාලය අතර පවතින අඛණ්ඩතාවය සිනමාවේ අනවශ්‍ය අංගයක් බවට පත්ව ඇත
1902 වකවානුවේදී දිගු වෘතාන්ත චිත‍්‍රපට නිපදවීමට යොමුවූ එඞ්වින් එස්. පෝටර් ඔහුගේ සෑම චිත‍්‍රපට රුපරාමුවක් අතරම දිය වී යැමේ ක‍්‍රමවේදයන් භාවිතා කළේය
එනම් එක් රුපරාමුවක් ක්‍රමයෙන් සෙමින් අතුරුදන් වන අතර අනෙක් රූපරාමුව ඒ සමඟම ක්‍රමයෙන් සෙමින් මතු වී එයි
ජෝර්ජස් මිලිස් සහ ‘පාතේ සමාගමද මෙම ක්‍රමවේදයම භාවිතා කළහ
1902 දී නිපදවුණු ජොර්ජස් මිලීස්ගේ ‘අට්‍්‍රස් ටූ ද මුත් ’ නම් දිගු චිත‍්‍රපටය ලැබු ජනප්‍රියතාවය සමඟම තව තවත් දිගු චිත්‍රපට බිහි වූ අතර මේවායේ එකිනෙකට වෙනස් රූප රාමු රැසක් එකට බද්ධ වී තිබිණ
උදාහරණයක් ලෙස ජේමිස් විලියම්සන්ගේ ‘ස්ටොප් තීෆ් ’ නම් චිත‍්‍රපටයෙ මස් වෙළෙන්දෙක්ගෙ න්  මස් කැබැල්ලක් සොරාගැනීම, ඔහු සහ බල්ලන් පිරිසක් සොරා පසු පස හඹා යාම, සොරා බල්ලන්ට හසුවීම ලෙස රූප රාමු තුනක් විය
මෙම අවධියේ නිපදවුණු බොහෝ චිත‍්‍රපට මෙසේ එකෙක් පසු පස අනෙක ලූහුබැඳ යාමක් දැක්වෙන චිත‍්‍රපට වූ නිසා ඒවා ‘චේස් ’ චිත‍්‍රපට ලෙස හැඳින්විණ
1963 වකවානුව තුළදී ද ‘චේස් ’ චිත‍්‍රපට රුසක් බිහිවූ අතර ‘ ද පික්පොකට් ’, ‘ඩෙයාර්න්ග් ඬේලයිට් ’ , ‘ඩෙස්පරේට් පෝචින්ග් අෆ්රේ ’ මෙවැනි චිත‍්‍රපට විය
මෙම වකවානුවේ බිහි වූ ‘ද ගේ‍්‍රට් ටේ‍්‍රන් රොබරි ’ නමැති චිත‍්‍රපටයේ වූ කාලය අතර අඛණ්ඩතාවය වඩා කතාබහට ලක් විය
මෙසේ විවිධ පර්යේෂණ හරහා විවිධ සිනමාකරුවන් විසින් වඩා උචිත අඛණ්ඩතා විධික‍්‍රම සිනමාවට හඳුන්වාදෙනු ලැබීය
1906 සිට 1914 කාලවාකවනුව සිනමා ඉතිහාසය - අතීතලෝකන ගොඩනැගීම
බොහෝ වෘතාන්ත චිත‍්‍රපටවලදී අතීතාවලෝකනයන් ඇතුළත් වේ
අතීතානලෝකනය යනු වර්තමානයේ සිදුවීමක සිට අතීත සිදුවීමකට යාමයි
නැවත එම අතීත සිදුවීම අවසන් වු විට වර්තමානයටම එනු ලබයි
අතීතයේදී මෙය බොහෝ විට චිත‍්‍රපටයේ එන චරිතයක අතීතය පිළිබඳ සිහින දැකිමක් ලෙස ඉදිරිපත් විණි
1901 දී ‘පාතේ ’ සමාගම නිපද වු ‘ද ස්ටෝරි ඔෆ් අ ක‍්‍රයිම් ’ නම් චිත‍්‍රපටයේ එවැනි ජවනිකා අඩංගු විය
නමුත් ප‍්‍රථම වරට අතීතාවලෝකනයක් සහිතව ඉදිරිපත් කළ චිත‍්‍රපටය ලෙස සැලකෙන්නේ ‘ වීටාග‍්‍රාෆ් ’ නිපදවු ‘නැපෝලියන් මැන් ඔෆ්ඩෙස්ටිනි’ නම් චිත‍්‍රපටයයි
එය 1909 දී නිපදවන ලද්දකි
ඉන්පසු වර්ෂ වලිදී, මෙම ක‍්‍රමය චරිතයක් තම අතීත සිදු විම් ප්‍රේක්ෂකයාට පහදා දීම ලෙස චිත්‍රපටවල භාවිතවිය
ලූගි මැගීගෝ ‘ගෝල්ඩන් වෙනඩින් ’ (1911) සහ එඞ්සන් සමාගමේ ‘ද පාසර් ’ (1912) නම් චිත‍්‍රපට දෙකෙහි මෙය සිදු කෙරිණ
ජාතික ආරක්ෂාව 

ගෝලීය සැපයුමේ සිදුවන බිදවැටීම් වලින් ආරක්ෂා වීම සදහා ඇතැම් ජාතීන් ප්‍රමාණවත් ගෘහස්ථ නිෂ්පාදනයක් තුළින් ගෘහස්ථ අවශ්‍යතා තෘප්තිමත් කර ගැනීමට උත්සාහ කරයි
විදේශීය ආහාර නිෂ්පාදකයින් මත සැලකිය යුතු ලෙස යැපීම යුධමය වාතාවරණයක් තුලදී සිදු වන අවහිර වීම් හා වෙළෙද කටයුතු පිළිබඳ ඇතිවන තාවකාලික තහනම නිසා රටකට උපක්‍රමශීලිව බලපෑම් එල්ල විය හැකිය
ප්‍රමාණවත් ගෘහස්ථ ආහාර නිෂ්පාදනයක් පවත්වාගෙන යාම තුළින් රටකට දේශපාලනික හේතු නිසා ඇති වන සැපයුම් කම්පන තුළින් ආරක්ෂා විය හැක
ගෘහස්ථ නිෂ්පාදකයන්ට දේශීය හා ජාත්‍යන්තර වෙළඳ පොළවල් විවෘත කිරීම සදහා කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිපත්ති යොදා ගත හැකිය
මෙය ඔවුන්ට තනියම නැගීසිටීමට හැකිවන තෙක් සිදු කරන තාවකාලික ක්‍රියාමාර්ගයකි
සමහර විට එය නිෂ්පාදිතයේ තරඟකාරීත්වය වැඩි කිරීමට හෝ විදේශීය තරඟකාරීත්වය කප්පාදු කිරීමට යොදා ගත හැකිය
මෙහිදි රජයට මැදිහත් වීමේ පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවුවත් ශුද්ධ වශයෙන් වාසි දායක් තත්ත්වයක් උදාවේ
එයට හේතුව ඒ තුළින් අපනයන කර්මාන්තය ශක්තිමත් වීමත් ආනයන දුර්වල වීමත්ය
පරිසර සංරක්ෂණය සහ භූමි කළමණාකරණය 

බොහෝ රටවල වැඩි භූමි ප්‍රමාණයක් වගාබිම් වලින් හා නොදියුණු ඉඩම් සමන්විත වේ
පරිසර සංවර්ධනය පිලිබද උනන්දුවක් දක්වා අනෙකුත් පාර්ශවයන්ට වඩා ඉඩම් හිමියන් පරිසර ප්‍රතිපත්ති තුළින් ධෛර්යමත් කළ හැක
උදාහරණ වශයෙන් සුවිශේෂි වගාක්‍රම වන වගාව ඉඩම් එලිකිරීම දුෂණය අඩු කිරීම වැනි ක්ෂේත්‍ර පිළිබද දැනුවත් කළ හැක
ග්‍රාමීය දුගීබව හා විරැකියාව සමනය කිරීම 

තමන්ගේ යැපීම් වලට මෙන්ම ආදායමක් උපයා ගැනීමටද මිනිසුන් අතිරේඛ වගාවන් කෙරෙහි යොමු වේ
මෙය බොහෝ විට තුන් වන ලෝකයේ ගොවියන්ගෙන් පිරි රටවලට අදාල වුවත් පෝලන්තය වැනි සංවර්ධිත රටවලට ද අදාළ වේ
පෝලන්තයේ ඉතා ඉහළ විරැකියා අනුපාතයකට හිමිකම් කියන අතර ගෙවිපලවල් විශාල ප්‍රමාණයකින් සහ යැපුම් කෘෂිකර්මයේ නියුතු ග්‍රාමීය ජනගහනයකින් සමන්විත වේ
මිල පාලනය දුප්පත් ගැමියන්ට උපකාරයක් වශයෙන් යොදා ගත හැක
බොහෝ රටවල් මෙවැනි සුභ සාධන ක්‍රම භාවිතා කරන අතර ඒ තුළින් දුප්පතුන්ට පහසුවෙන් ආහාර ලබා ගැනීමට හැකිවේ
මේ නිසා මිනිසුන්ගෙන් බදු අයකර මූල්‍යමය ආධාර සැපයීම අවශ්‍ය නොවේ
කාබනික කෘෂිකර්මය පිළිබද තොරතුරු ලබාදීම 

පෞද්ගලික ක්‍රියාකාරකම් තුළින් සමහර අවස්ථා වලදී අනෙකුත් පාර්ශවයන්ට සමාජ පිරිවැය දැරීමට සිදුවන බව ශුභ සාධන ආර්ථික න්‍යායෙන් පෙන්වා දෙයි
කාලීන කෘෂිකර්මය පලිබෝදනාශක දුෂණය හා නයිට්‍රේට් දුෂණය (Nitrate Pollutiol) හරහා සමාජ පිරිවැය ඇති කරයි
මීට අමතරව කෘෂිකර්මය විශාල ජලය  ප්‍රමාණයක් භාවිතා කිරීමත් දුර්ලභ සම්පත් භාවිතා කිරීමත් මෙම තත්ත්වය තවත් ත්‍රීව කරයි
පලිබෝධ නාශක අඩු වශයෙන් භාවිතා කරන සහ නයිට්‍රේට් අඩු වශයෙන් පිට කරන කෘෂිකාර්මික කටයුතු සදහා බදු සහන ලබා දිය යුතු බව සමහර ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙයි
මෙවැනි කෘෂිකාර්මික කටයුතු සහනාධාර වලින් ශක්තිමත් කළයුතු බව ඔවුන්ගේ අදහසයි
2002 වර්ෂයේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වාර්ෂික සහනාධාර වලින් 65% ක් එනම් දළ වශයෙන් ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 16.5% ක් ඉහළම සිටින ගොවීන් 10% ක් අතරේ බෙදී යයි
එයට හේතුව සහනාධාර නිෂ්චිත පාරිභෝගික භාණ්ඩ හා සම්බන්ධ වී පැවතීමයි
අනික් අතින් කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය සදහා උදවු වශයෙන් ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 5 ක් ද අවුරුදු 5 ක කාලසීමාවක් සදහා වු පර්යේෂණ සදහා ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 15 ක් ද ලබාදී ඇත
ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති පාදක කරගත් ප්‍රතිපත්තිමය උපාය මාර්ග
එක් එක් රාජ්‍යයන් දේශීය නිෂ්පාදන ධෛර්යමත් කිරීම සඳහා සහනාධාර ගෙවයි. නිෂ්පාදන වෙළඳ පොළෙහි නිදහස් වෙළදාම වෙනස් කිරීම සඳහා එවැනි සහනාධාර ගෙවීම් අවශ්‍ය වෙයි
මෙම වන්දි මගින් නිෂ්පාදකයින්ගේ ඇතැම් නිෂ්පාදන වියදම් රජයට මාරු කරයි
එසේ කරන්නේ එම නිෂ්පාදනවල වෙළඳපොළ මිළ පවත්වා ගැනීම සඳහාය
ලෝක මිළ අඩු කිරීමට දුන් බටහිර ආහාර  සහනාධාරය ඩොලර් මිලියන 360 ක නාස්තියක් විය
දශක ගණනාවක් තිස්සේ තුන්වැනි ලෝකය එහි ප්‍රධාන නිෂ්පාදනය වූ ආහාර සඳහා උපයාගෙන ඇත්තේ නිදහස් වෙළඳපොළ මිලෙන් භාගයක් පමණි
පාරිභෝගික ද්‍රව්‍යය සඳහා දෙන සහනාධාර වෙළඳපොළ වෙනස් කිරීමට යොදා ගත හැක
මිළ පාලනය 

මිළ පහළ යාම සහ ඉහළ යාම නිෂ්පාදනයක අඩුම මිළ හා උපරිම මිළ නියම කරයි
මිළ පාලනයෙන් නිදහස් වෙළඳපොලේ ප්‍රතිඵල වෙනස් වේ
මිළ පහළ දැමීමෙන් පරිභෝජනය වැඩි වී භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය වැඩි වීම දිරිමත් කරයි
ඉහළ දැමීමෙන් භාණ්ඩ පරිභෝජනය සීමා කෙරේ
මේ නිසා පහත සඳහන් ප්‍රථිඵල ඇති වේ
1)	වෙළඳාම බාධා ඇති වීම

2)	තහනම් කරන ලද ක්‍රමයට මිළ දී ගැනීම සහ විකිණීම  - පාලනය යටතේ ඔවුන් විකුණන බැවින් අනියම් ආකාරයට බෙද‍ා හැරීම කරති
3)	අඩු හුවමාරුව - මෙය සිදුවන්නේ ඉහත කී පාලනය හේතුවෙනි
4)	අතිරික්තය - මිළ පහළ බැසීම

5)	හිඟය - මිළ ඉහළ යාම

ආනයන තහංචි

ආනයනය ද්‍රව්‍යය ඒම වැළැක්වීම සඳහා රජයකට වෙළඳ තහංචි දැමිය හැකිය‍
එසේ නැතහොත් ආනයන බඩුවල දේශීය මිළ ඉහළ දැමීමට නීති පැනවිය හැක
මෙසේ කිරීම දේශීය නිෂ්පාදකයින්ට පක්ෂපාතී වීමකි
org/wiki/Agricultural_policy#Objectives_of_market_intervention
වායුගෝලීය විද්‍යා යනු වායුගෝල එහි ක්‍රියාවලිය සහ බලපෑම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය ක්‍ෂේත්‍රයන් කීපයක් ආවරණය කෙරෙමින් යෙදෙන වදනකි
කාලගුණ විද්‍යාව වායුගෝලීය රසායන විද්‍යාව සහ වායුගෝලීය භෞතික විද්‍යාව යන අංශවලින් වායුගෝල විද්‍යාව සමන්විත වන අතර ප්‍රධාන වශයෙන් කාලගුණ අනාවැකි පිළිබඳව අවධානය යොමු කරනු ලැබේ
දේශගුණ විද්‍යාව මගින් දිගුකාලීන මෙන්ම කෙටි කාලීන වායුගෝලීය වෙනස්වීම් අධ්‍යයනය කරන අතර ස්වභාවික දේශගුණික වෙනස්වීම් හේතුවෙන් ඇතිවන මධ්‍යනය දේශගුණික තත්ත්වයන් සහ කාලය අනුව ඒවායේ වෙනස්වීම් ද අධ්‍යයනය කෙරේ
‍වායුගෝලීය විද්‍යාව ග්‍රහලෝක පිළිබඳ විද්‍යා ක්ෂේත්‍රය සඳහා ද පුළුල් වී ඇති අතර එමගින් සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඇති ග්‍රහලෝක වල වායුගෝලයන් පිළිබඳව ද අධ්‍යයනය කෙරේ
වායුගෝලීය රසායනය

වායු ගෝලිය රසායනය යනු වායු ගෝලිය විද්‍යාවෙහි එක් ශාඛාවක් වන අතර එමගින් පෘතුවියෙහි වායු ගෝලයේ රසායනය සහ අනෙකුත් ග්‍රහලෝකයන්හි වායුගෝලයන්හි රසායනය පිලිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබයි
මෙය බහුවිධ ක්ෂේත්‍රයක් වන අතර එමගින් පරිසර රසායනය, භෞතික විද්‍යාව, කාලගුණ විද්‍යාව, පරිගණක ආකෘති අනුරූපනය, සාගර විද්‍යාව, භූ ගර්භ විද්‍යාව හා යමහල් පිලිබද අධ්‍යයන විද්‍යාව ඇතුළු වෙනත් ක්ෂේත්‍රයන් කෙරෙහි පර්යේෂණ සිදු කිරීමට ප්‍රමුඛතාවය දක්වයි. මෙකී පර්යේෂණ දේශ ගුණ විද්‍යාව වැනි  වෙනත් පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රයන් සමඟ ද බැඳී පවතී
වායු ගෝලයෙහි සංයුතිය සහ රසායන හේතු ගණනාවක් නිසාම වැදගත් වේ
නමුත් ප්‍රාථමික වශයෙන් එයට හේතු වන්නේ වායු ගෝලය සහ එහි ජීවත් වන ජිවය අතර පවත්නා අන්තර් සම්බන්ධතාවයන්ය
පෘතුවියෙහි වායු ගෝලයෙහි සංයුතිය මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වයන් නිසා වෙනස්වීම් වලට ලක්වෙමින් පවතින අතර මින් ඇතැම් වෙනස්වීම් මානව සෞඛ්‍යයට, වගාවන්ට සහ ජෛව පද්ධති වලට හානි දායක වේ
මෙලෙස අහිතකර අන්දමින් වායු ගෝලිය රසායනයට බලපෑම් ඇති කල අවස්ථාවන්ට උදාහරණ නම් අම්ල වැසි, මිහිතලය උණුසුම් වීම සහ ප්‍රකාශ රසායනික මීදුම් ඇති වීමයි
වායු ගෝලය පිළිබඳව රසායනය මගින් ඉහත කී ගැටළු ඇති කිරීම සඳහා හේතු කාරක වන දේවල් පිලිබදව සොයා බැලීමට ලක්කිරීමක් සිදු කරන අතර එමගින් ප්‍රායෝගික අවබෝධයක් ලබාගැනේ