Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
උණ්ඩ 2500 ක් පැයක් ඇතුලත 1 km වේගයෙන් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම අවසන් වුයේ 4.30 ට කාලතුවක්කු නැවතීමෙන් අනතුරුවය
දිවෙන කාලතුවක්කු 2 වන ලෝක යුධ සංග්‍රාමයේ ‍සෝවියට් හි භාවිතා විය
මෙම දිවෙන කාලතුවක්කු ප්‍රහාර පාබල හමුදා ප්‍රහාර වලට සම්මත සහායකයා විය
රුසියානු කාලතුවක්කුවල සියුම් ප්‍රහාර සඳහා අවශ්‍ය නවීන සන්නිවේදන ජාල නැතිවුවද තුවක්කු බහුල විය
සටහන් 

{|

|Barrage artillery World War II
|-

{|
විලාසිතා ජන මාධ්‍යවේදය සහ අන්තර්ජාලය අතර සම්බන්ධය 

විලාසිතා පිළිබදව බිහිවූ ප්‍රථම වෙබ් අඩවිය 1995 ජනවාරි මස ඇරබුණු ෆැෂන් නෙට් වෙබ් අඩවියය
එහෙත් මෙවන් අඩවියක් සඳහා විශාල මුදලක් වැය වෙන්නේ එය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළඳකරණයක් මත රදා පවතින බැවිනි

සටහන් 

{|
ඉතිහාසය  

ශ්‍රීමත් ලූඩ්විග් ගට්මන් 1948 වර්ෂයේදී ක්‍රීඩා තරගයක් සංවිධානය කරන ලදී
මෙම තරඟ ස්ටෝක් මැන්ඩවිල් තරඟ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ අතර, ඊට දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී සුෂුම්නාව ආබාධිත වූ අයත්, වර්ෂ 1952 දී නෙදර්ලන්ත තරඟකරුවනුත් සහභාගී වීම නිසා අන්තර්ජාතික තත්වයට පත්කරන ලදී
පළමු ලෝක ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා උළෙල වර්ෂ 1960  රෝමයේදී පැවැත්විණි
එයට ආබාධිත වූ මලල ක්‍රීඩා කරුවන් රැසකගේ සහභාගීත්වය ලැබිණි, එය 9 වන ස්ටෝක් මැන්ඩවිල් තරඟාවලියද වේ
ශීත සෘතුවේදී පවත්වන ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා තරඟාවලිය පළමු වරට පවත්වන ලද්දේ ස්විඩනයේ ඕර්න්ස්කොල්ඩ්ස්වික් හිදීයි
ඒ වර්ෂ 1976 දී ය
මෙම ක්‍රීඩා ඔලිම්පික් තරඟ අවසානයෙන් දින තුනකට පසුව එම සත්කාරක නගරයේම එම පහසුකම් යටතේම පවත්වනු ලබයි‍
ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා පැවැත්වීමට අවසර ඉල්ලන නගර, තම ඉල්ලීමට මෙම ක්‍රීඩාද ඇතුලත්කළ යුතු අතර, ක්‍රීඩා දෙකම එකම සංවිධායක මණ්ඩලයකින් පාලනය කරනු ලබයි
සේයා පටලය මත හෝ රූප සංවේදකය මත පතනය වන ආලෝකය පාලනය කිරීම සඳහා ඡායාරූප කාචයක සිදුරු නැවතුම යොදාගත හැකියි
සිදුරේ ප්‍රමාණයේ සහ ෂටරයේ වේගයේ සුසංයෝගයෙන් තිරය ආලෝකයට විවෘතව පවතින ප්‍රමාණය පාලනය කෙරේ
වේගවත් ෂටර වේග වලින් ප්‍රමාණවත් තරම් ආලෝකය ලබා ගැනීම සඳහා විශාල සිදුරු ප්‍රමාණ අවශ්‍ය වන්නා සේම මන්දගාමී ෂටර වේග වලින් වැඩිපුර විවෘත වීම වැළැක්වීම සඳහා කුඩා වීදුරු ප්‍රවාහ අවශ්‍ය වේ
සාමාන්‍යයෙන් සිදුරු නැවතුම ලෙසට පටලයක් භාවිතා වේ
මෙය බොහෝ සෙයින් මිනිස් ඇසට සමාන වන අතර, එමඟින්  කාචයේ සඵල විශ්කම්භය පාලනය කෙරේ
සිදුරේ ප්‍රමාණය කුඩා කිරීමෙන් ක්ෂේත්‍රයේ ගැඹුර වැඩිවේ
මෙමඟින්  නාභිගත කරන වස්තුව නාභි තලයට සාපේක්ෂව පිහිටීම නීර්ණය කළ හැකිය
කාචයේ සිදුර සාමාන්‍යයෙන් F -අංකය මඟින්  හඳුන්වනු ලැබේ
මෙය නාභිය දුර හා සඵල සිදුරු විෂ්කම්භය අතර අනුපාතය වේ
සාමාන්‍ය කාචයකට F - නැවතුම් කිහිපයක් ඇත
ඡායාරූපකරණයේදී, 
'' එක් F- නැවතුම" යනු F - අංකයේ වෙනස්වීමෙන්   භාගයකි
සිදුරු ප්‍රමුඛතාවය යනු අර්ධ ස්වයංක්‍රීය කැමරාවක ඡායාරූපගත කිරීමට යොදා ගන්නා ප්‍රකාරයයි
මෙමඟින් ඡායාරූප ශිල්පියාට අවශ්‍ය පරිදි සිදුරු වෙනස් කිරීමට ඉඩදෙන අතර සුදුසු ෂටර වේගය කැමරාව මඟින්  තීරණය කරයි
සටහන් 

{|

|Aperture In photography
|-
දිලීර කලින් ශාක රාජධානියට ඇතුළත්කර තිබුණද, එය තව දුරටත් ශාක ලෙස නොසැලකේ. කළල ශාක සහ ඇල්ගී මෙන් නොව දිලීර ප්‍රභාසංශ්ලේෂක නොවන අතර මෘතෝපජීවී එනම් අවට පරිසරයේ ඇති ද්‍රව්‍ය බිඳ දමා දේහයට උරාගැනීමෙන් ආහාර ලබාගනී
තවද පරපෝෂී හා අනොන්‍යාධාරක විශේෂද ඇත
ශාක වර්ගයක් නොවන නමුත් අතීතයෙදී ශාක ලෙස සලකා තිබෙන අතර එය උද්භිද විද්‍යාඥයින්ගේ විෂය ධාරාවට ඇතුළත් යයි සළකා ඇත
දිලීර රාජධානියට අයත් ජීවීන්ගේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ
සියලුම දිලීර විෂමපෝෂීන් වේ
බොහොමයක් දිලීර සුත්‍රිකාකාර වේ
දිලීර සුත්‍රිකා රාශියක් එකට පැටලීමෙන් දිලීර ජාලය (මයිසීලියම) සාදයි
මෙවැනි දිලීර ජාල පියවි ඇසින් දර්ශනය කරගත හැකිය
Mucor, Rhizopus, Agaricus
නමුත් සමහර දිලීර ඒක සෛලික වේ
Saccharomyces 
ජලජ පරිසර වල ජීවත් වන දිලීර වලට කෂිකා ඇත
Allomyce
ඇතැම් සුත්‍රිකාකාර දිලීර සං සෛලීය වේ
(එනම් පොදු සෛල ප්ලාස්මයක් තුළ න්‍යෂ්ටි රාශියක් ඇත
)මේවායේ හරස් ආවාර නැත
(නිරාවාර වේ
ඇතැම් සුත්‍රිකාකාර දිලීර හරස් ආවාර මගින් සෛල වලට බෙදී ඇත
(සාවාර)
ඇතැම් හරස් ආවාර වල මැද සිදුරක් ඇත
ඒවා අසම්පුර්ණ හරස් ආවාර වේ
Agaricus
ඇතැම් සුත්‍රිකාකාර දිලීර වල හරස් ආවාරය මැද සිදුරක් නැත
ඒවා සම්පුර්ණ හරස් ආවාර වේ
Mucor
දිලීර වලට සෛල බිත්තියක් ඇත
එහි ප්‍රධාන සංඝටකය කයිටින් වේ
දිලීර අලිංගිකව මෙන්ම ලිංගිකවද ප්‍රජනනය සිදු කරයි
අලිංගික ප්‍රජනනය සිදු වන්නේ, 

බීජානුධානියක් තුළ අචල බීජාණු සෑදීම
Mucor
බාහිර පරිසරයට විවරව කොනිඩියා සෑදීම
Aspergillus, Penicillium 
චල බීජාණු සෑදීම
Allomyce    
දිලීර රාජධානිය- Kingdom - Fungi
සැකසුම - නුවන් චන්දිම 2016/12/27      Nuwan Chandima  -Biology  

බැක්ටීරියා මෙන්ම ඉතා පුලුල් ව්‍යාප්තියක් සහිත සෑම පරිසරයකම ( ආන්තික පරිසර තුලද )  දැකිය හැකි සූන්‍යෂ්ටික ජීවී ආකාරයක් ලෙස දිලීර හඳුනා ගතහැක
පෘතුවියේ ඇති ප්‍රධාන වියෝජකයින් ලෙස ක්‍රියා කරමින් ද්‍රව්‍ය චක්‍රීකරණයට දායක වේ
මියගිය ශාක හා සත්ත්ව කොටස් වල සංකීර්ණ කාබනික ද්‍රව්‍ය මතට බහිෂ්සසෛලිය ජීරක එන්සයිම ශ්‍රාවය කර ඒවා වියෝජනය කර පොෂණ ද්‍රව්‍ය අවශෝෂණය කර පෝෂණය වන ජීවීන් වියෝජකයින් වේ
ෆන්ගයි රාජධානියේ ප්‍රධාන වංශ  
කිටි්‍රඩියොමයිකෝටා  
සයිගොමයිකෝටා 
ඇස්කොමයිකෝටා  
බැසීඩියොමයිකෝටා

දිලීර වෙනුවෙන් වෙනම රාජදානියක් වෙන්කර ඇත්තේ ඇයි
දිලීර වල සුවිශේෂී ලක්ෂණය වන්නේ ඒවායේ සෛල බිත්තියේ කයිටින් අඩංගු වීමයි
ඒවා මීට පෙර ශාක යටතේ ගොනු කර ඇති නමුත් ඒවායේ හරිතප්‍රද වර්ණක නොමැති වීම සහ ශාකවලට සාපේක්ෂව විවිධ ව්‍යුහාත්මක ලක්ෂණ ඇති බැවින් ඒවා වෙනම රාජධානියක් ලෙස නම් කර ඇත
දිලීර
අගතා ක්‍රිස්ටි එංගලන්ත ජාතික ගත් කතුවරියකි
ඇය වඩාත් ප්‍රකට වූයේ අපරාධ පරීක්‍ෂණ නවකතා රචිකාවියක වශයෙනි
නවකතා සැට හයකට අධික සංඛ්‍යාවක් ඇය විසින් රචනා කරන ලදි
ඇය මේරි වෙස්ට්මාකොට් යන ආරූඪ නාමය භාවිතා කරමින් ආදර කතා මාලාවක් ද රචනා කළා ය
ඇගේ ඇතැම් නිර්මාණ සිනමාවට ද නැඟුණි
ද ඔරියෙන්ට් එක්ස්ප්‍රෙස් ඒ අතරින් වඩාත් කැපී පෙනෙන සිනමා කෘතියෙකි
ඇයගේ නිර්මාණ භාෂා හාරසියයකට අධික සංඛ්‍යාවකට පරිවර්තනය වී ඇත
ඉංගිරිසි අපරාධ කතා කලාවේ රැජිණ යන විරුදයෙන් ඇයව හඳුන්වනු ලැබේ
ඇගේ මව ක්ලැරිස්සා මාග්‍රට් වූවා ය
ඇයට වයස අවුරුදු දහයේ දී, ඇගේ පියා ෆ්‍රෙඩෙරික් අල්වා මිලර් අභාවප්‍රාප්ත විය
ඇයට මාග්‍රට් මැඩ්ජ් නම් සහෝදරයෙක් ද, ලුවී මොන්ටි මොන්ටැට් නම් සහෝදරියක් ද වූහ
අගතා කුඩා අවධියේ දී තම හැඟීම් ප්‍රමාණවත්ලෙස ප්‍රකාශ කර ගැනීමට අපොහොසත් වූ ලජ්ජාශීලී දැරියක වූ අතර ඇය මවට දැඩි සේ සමීප වූවා ය
ඇය පාසල් නොගිය අතර ඇයට පෞද්ගලික ගුරුවරියන් මාර්ගයෙන් අධ්‍යාපනය දෙනු ලැබී ය
1914 දී ඇය රාජකීය ගුවන් හමුදාවේ, ප්‍රහාරක යානා ගුවන් නියමුවෙකු වූ ආර්චි ක්‍රිස්ටි හා විවා පත් වූවා ය
එම විවාහයෙන් ඇය රොසාලින්ඩ් හික්ස් (1919 - 2004) නම් දුවක ලැබුවා ය
ඇගේ සැමියා පළමු ලෝක යුද්ධයට සහභාගී වන අතර ඇය හෙදියක් වශයෙන් කටයුතු කළා ය
එහි දී ලද විවේක කාලය තුළ දී ඇය රහස් පරීක්‍ෂක නවකතාවක් රචනා කළා ය
(එය ඇගේ ප්‍රථම නවකතාව වූ අතර එය "ද මිස්ටීරුයස් ඇෆ්ෆෙයාර් ඇට් ස්ටයිල්ස්" නම් විය
) නමුත් එම කෘතිය ප්‍රකාශයට පත් වූයේ, එය රචනා කොට වසර පහක් ඇවෑමෙන්, එනම් 1920 දී ය
පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පීඩාවට පත් වූවන්ගේ දුක්ඛ දෝමනස්සයන් ඇය කෙරෙහි ප්‍රබල බලපෑමක් ඇති කිරීමට සමත් විය
හෙදියක වශයෙන් කටයුතු කළ මේ අවධියේ දී ඇය විෂ වර්ග ගැන ද හොඳ අවබෝධයක් ලැබුවා ය
මෙම දැනුම අපරාධ පරීක්‍ෂණ නවකතා රචනා කිරීමේ දී ඇයට ඉවහලක් විය
1926 දී ඇගේ සැමියා අන් ස්ත්‍රියක හා ඇති කරගත්  ප්‍රේම සම්බන්ධයක් හේතුවෙන් ඇගෙන් දික්කසාද වීම ඉල්ලා සිටියේ ය
මේ වන විට මවගේ අභාවය නිසා දැඩි වේදනාවකට පත්ව සිටි ඇය මේ සිදු වීමෙන් පසු සති තුනකට අතුරුදන්ව සිටියා ය
පසුව ඇය කුඩා හෝටලයක නැවතී සිටිය දී පොලිසීය විසින් සොයා ගන්නා ලදි
ඇය පවසා සිටියේ තමා මතකය අහිමි වී යාමකට ගොදුරු වූ බවයි. මෙසපොටේමියාවට ගිය සංචාරයක් අතරදී මුණගැසුණු තරුණ පුරා විද්‍යාඥයෙකු වූ සර් මැක්ස් එඩ්ගාර් ලුසියෙන් මැලොවන් සමඟින් 1930 දී ඇය නැවතත් විවාහ දිවියට පත් වූවා ය
නවකතාකරුවෝ
ගෝලීය ප්‍රභාහීනය යනු පෘථිවියෙහි පෘෂ්ඨය මත පතිත වන ගෝලීය සෘජු   ප්‍රවිකිරණතා ප්‍රමාණයෙහි ක්‍රමානුකූල හායනය වන අතර 1950 ගණන් වලදී ඇරඹුනු ක්‍රමානුතූල මිණුම් වලින් අනතුරුව දශක කිහිපයක් පුරා මෙය නිරික්ෂණය කරමින්  පවතියි
මෙම ආචරණය ස්ථානය අනුව විචල්‍යතාවයක් පෙන්වූවද, සාර්වභෞමික වශයෙන් සැලකූ කල 1960–1990 දත්වා දශක තුනක් පුරා එහි  4% ගණයේ හායනයක් ඇස්තමේන්තුගත කර ඇත
කෙසේවෙතත්, 1991දී  පිනාටුබෝ කන්ද විදාහරණය නිසා ඇතිවූ විෂමතාවයක් වට්ටම් කිරීමෙන් අනතුරුව සමස්ත නැඹුරුවෙහි ඉතා කුඩා ප්‍රතිගමනයක් නිරික්ෂණය කර ඇත
මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන්   සල්ෆේට් එයරොසෝල් වැනි අංශුකයන්  වායුගෝලයට එක් වීම  වැඩි වීම නිසාවෙන් ගෝලීය ප්‍රභාහීනය ඇතිවන බව සැලකේ.

වාෂ්පිකරණය අඩුකිරීමෙන් ජල චක්‍රය වෙත එය මැදිහත් වී ඇති අතර සමහර ප්‍රදේශ වල වර්ෂාපතනය අඩුවීමට හේතුකාරක වී ඇත
ගෝලීය ප්‍රභාහීනය විසින් සිසිලන ආචරණයක්ද ඇති කරණ අතර ගෝලීය උණුසුම් වීම කෙරෙහි හරිතාගාර වායූන්ගේ බලපෑම  අඩුකිරීමට වක් ලෙසින් හේතු වූවා විය හැක
හේතු සහ ආචරණ 
මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසාවෙන්   වායුගෝලයෙහි එයරොසෝල් අංශූන් වැඩි වශයෙන් පැවතීම හේතුවෙන් ගෝලීය ප්‍රභාහීනය සිදුවන බවට විශ්වාස කෙරෙයි
එයරොසෝල් සහ අනෙකුත් අංශුකයන් විසින් සූර්ය ශක්තිය උරා ගෙන හිරු එළිය යළි අවකාශයට පරාවර්තනය කරයි
වලාකුළු බිඳිති සඳහා න්‍යෂ්ටි  ලෙසින්ද මෙම දූෂකයන්  ක්‍රියා කල හැක
මෙම අංශුන් වටා වලාකුළු තුල ඇති ජල බිඳිති  එකතු වීම සිදු වෙයි
බලපෑම්

නරක බලපෑම් 
 වර්ෂාව අඩුවීම

හොඳ  බලපෑම් 
 පෘථිවය උණුසුම්වීමේ පලපෑම අඩුකිරීම

තැටි වාෂ්පීකරණ දත්ත 

පසුගිය වසර 50 පමණ තුලදී, තැටි වාෂ්පීකරණය පිළිබඳව සැලකිල්ලෙන්  විමසා බලන ලදි
දශක ගණනක් තිස්සේ, තැටි වාෂ්පීකරණ මිනුම් පිළිබඳව කිසිවෙකු එතරම් අවධානයක් යොමු කලේ නැත
ආශ්‍රිත

දේශගුණය වෙනස්වීම
ගෝලීයකරණ විෂයයන්
ශ්‍රී ලංකාවේ වරායන් ලැයිස්තුවක් පහතින් දැක්වේ
ලංකාවේ සියළුම වරායන් හා තොටුපලවල් පාලනය වන්නේ  ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය මගිනි
ශ්‍රී ලංකාවේ වරායන් ලැයිස්තුව

බාහිර සබැදි

 ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය
 Ministry of Ports & Aviation 

ශ්‍රී ලංකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ආරම්භය 1911.08.16
ආරම්භක නාමය බ/හපුතලේ ස්වභාෂා පාඨශාලාව
නිර්මාතෘවරයා සිරිසුගත සාස‍නජෝතක අත්ථදස්සි ධම්මාතිරාම විනයාච‍ෙරිය හපුතලේ සිරි ජනානන්ද මහා නාහිමි
පිහිටීම ඌව පළාතේ, බදුල්ල දිස්ත්රිසක්කයේ, උඩුකිඳ කොට්ඨාසයේ,හපුතලේ මැතිරණ බල ප්රිදේශයේ, (දියතලාව ප්රසදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ), හපුතලේ ගම හා කඳුරුගමුව ග්රාටමාද්වයට මැදිව මනරම් උස් කදු භූමියක පිහිටා ඇත
විදුහලෙන් බිහිවූ ප්රයසිද්ධ පුද්ගලයින්
මහාචාර්ය පුංචිබණ්ඩාර සන්නස්ගල - සිංහල ශබ්දකෝෂයේ නිර්මාතෘ
මහාචාර්ය රත්නායක මහතා - ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්යා ලය
ආචාර්ය රංජිත් ප්රේහමසිරි - මොරටුව විශ්වවිද්යාරලය
ජ්යේ්ෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය චාන්දනී ලියනගේ - කොළඹ විශ්වවිද්යා ලය
උපුල් ශාන්ත සන්නස්ගල

ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
දියයට පුරා විද්‍යාව යනු ලවණ සහිත ජලයේ ‍නැවුම් ජලයේ හෝ ජලය සහිත ප්‍රදේශයන් යට වැළලුණු මනුෂ්‍ය ජීවිතයන්හි භෞතික අවශේෂයන් නිරාවරණය කිරීමේ විෂයයි
එය සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාවේ කොටසක් ලෙස බොහෝ විට සැලකේ. ජලය යට පවතින ස්ථාන වලට ළඟා වීමට ඇති අපහසුව නිසා දියයට පුරාවිද්‍යාත්මක කාර්යයන් වර්ධනය වුයේ නාවිකයන් විසින් තනන ලද කුසලතා හා ආයුධ භාවිතයෙනි
එම හේතුවෙන් දියයට පුරාවිද්‍යාව පරිපුර්ණ පුරා විද්‍යා පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත් වීම සඳහා ඉමහත් වෙහෙසක් දැරිය යුතු විය
දියයට පවතින පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන ලෙස නැව් හෝ ගුවන්යානා කොටස්, පාලම් හා වරාය වැනි දියමත තැනුනු ව්‍යුහ හෝ වරෙක ජනාවාසයන් ලෙස පැවතුනු ප්‍රදේශ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම නිසා ජලයෙන් යට වු ස්ථාන වැනි දේ ගත හැකිය
සුනිල් ෂෙට්ටි (තුලු
ಸುನಿಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ) (1966 අගොස්තු 11 උපත ලැබූ) සුප්‍රසිද්ධ සිනමා නළුවෙකු මෙන්ම චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙකු සහ උඩුපි ආහාර සඳහා විශේෂිත හොටල් හිමිකරුවෙකු සහ මද්‍යසාර සහ ඇඳුම් කඩපිල් හිමිකරුවෙක්ද වේ
ප්‍රධාන වශයෙන් බොලිවුඩ් සිනමාවෙහි ක්‍රියාකාරි මොහු මැන්ගලොරෙ අසල මුල්කි හි උපන්නේය
1992 බල්වාන් ඔහුගේ මංගල චිත්‍රපටය වූ අතර එය සාමාන්‍ය සාර්ථක චිත්‍රපටයක් විය
ඔහුගේ පළමු ජනප්‍රිය චිත්‍රපටය වුයේ ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් වූ “මොහ්රා (1994)” චිත්‍රපටයි
එම වසරේදීම අග භාගයෙදී “දිල්වාලේ” සහ “ගෝපි කිශන්” නැමති ප්‍රහසන චිත්‍රපටය ඔහු වඩාත් ජනප්‍රිය කරවීමට සමත් විය
1990 දශකයේ දී ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයන්හි දැක්වූ දක්ෂතා නිසා ඔහු සිනමා තරුවක් බවට පත් විය
1997 "බෝඩර්" නම් චිත්‍රපටයේ වීර චරිතය බොහෝ පැසසුමට ලක් විය
ඔහු තවදුරටත් “රෙෆුජී (2001)”, “ක්‍යමත්
සිටි අන්ඩර් ත්‍රෙට් (2003)” සහ LOC
“කර්ගිල් (2003)” වැනි චිත්‍රපටයන්හි දේශප්‍රේමි චරිත නිරූපණයෙහි යෙදුනි
හෙරා ෆෙරි (2000), ආවාරා පාගල් දීවනා (2002), ෆිර් හෙරා ෆෙරි (2006), මේ හූ නා සහ දෙ දනා දන් (2009) වැනි ජනප්‍රිය ප්‍රහසන චිත්‍රපටයන්හිද චරිත නිරූපණයෙහි යෙදුණි
2001 වසරෙදී “ධඩ්කන්” (2000) චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙන් හොඳම දුෂ්ටයාට හිමි ෆිල්ම් ෆෙයා සම්මානය දිනාගත් අතර SAIFF (South Asia International Film Festival) 2009 දී හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය  Red Alert
The War Within චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් හිමිකර ගන්න ලදී
චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙකු වශයෙන් මොහු සී/ස පොප්කොර්න් මෝශන් පික්චස් (Popcorn Motion Pictures Ltd) නැමති නිෂ්පාදන සමාගම පිහිටවූ අතර ඛෙල් (2003), රඛ්ත්
What If You Can See the Future සහ භගම් භග් (2006) යන චිත්‍රපට මෙමගින් නිර්මාණය විය
මෑත කාලෙය් දී ඔහු විවිධ සිනමා තරු රඟපෑ චිත්‍රපටයන්හි කුඩා චරිත නිරූපණයන්හි යෙදුණි
බොලිවුඩ් සිනමාවට අමතරව ඉංග්‍රීසි චිත්‍රපටයකට දායක වූ අතර 12B නම් දමිළ චිත්‍රපටයකද චරිත නිරූපණය කළේය
තවද, Sahara One හි විකාශය වූ Biggest Loser Jeetega නම් වැඩසටහනද මෙහයවීය
|
Sunil_Shetty
|-

බොලිවුඩ් රංගන ශිල්පියෝ
ශිල්පා ෂෙට්ටි (තුලු
1975 ජූනි 8) ඉන්දියානු සිනමා නිළියක සහ මෝස්තර නිරූපිකාවක වන අතර බාසිගර් (1993) ඇගේ මංගල චිත්‍රපටය විය
බොලිවුඩ්, දමිළ, තෙලඟු සහ කන්නඩා චිත්‍රපට 40 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකට ඇගේ දායකත්වය ලබා දී තිබේ
ඇයගේ පළමු ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය “ආග්” චිත්‍රපටයේ විය
තම රංගන දිවියේ විවිධ පසුබෑම් වලට ලක් වුවද නැවත එම ගිලිහුණු ජනප්‍රියත්වය ගොඩ නගා ගැනීමට ඇය සමත් විය
“දඩකන්” (2000) සහ “රිශ්තෙ” (2002) චිත්‍රපටයන්හි ඇය දැක්වූ දක්ෂතා ප්‍රශංසනීය වූ අතර “ෆිර් මිලෙන්ගෙ (2004)” හි එඩ්ස් රෝගියෙකුගේ චරිත නිරූපණය බොහෝ ගෞරව බුහුමානට පාත්‍ර විය
මාෆියා සම්බන්දකම් සම්බන්ධයෙන් සැකකාරියක වූ අතර වෙනත් ගැටලුකාරී අවස්ථා කිහිපයකටද ඇය පටලවණු ලැබීය
2006දී අසභ්‍ය දර්ශනයක් සම්බන්ධයෙන් චෝදනාවට ලක්ව අත් අඩංගුවට ගැනීමට වරෙන්ත්තුවක්ද නිකුත් කෙරුණි
2007 වසරෙදී බ්‍රිතාන්‍ය රූපවාහිනී වැඩසටහනක් වන "සෙලෙබ්‍රිට් බිග් බ්‍රදර්" (Celebrity Big Brother ) අතරතුර ඇය සහ ජඩ් ගූඩි, ජො ඔ'මේරා සහ ඩැනීලෙ ලොයිඩ් යන තරඟකරුවන් අතර ජාත්‍යන්තර වර්ගවාදී අර්බුදය පිළිබඳව විවාදයක් ඇතිවූ අතර තරඟය අවසානයේ ඇය 63%ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබාගනිමින් ජයග්‍රහණය කිරීමට සමත් විය
මෙට්‍රො” සහ “අප්නෙ” යන චිත්‍රපටයන්හි රංගනයෙහි යෙදුණි
මෙය ඇය පිළිබඳ නැවතත් ධානාත්මක කතිකාවතකට මුල පිරීය
සටහන 

{|

|
Shilpa_Shetty
|-
ගංඟා ඉවුරු වල තනා ඇති තොටුපොල අතර (ඇතැම් තැනක කලපුවක තොටුපොල අතර) ඔරු, පාරු පදවන්නා තොටියා නමින් හැඳින්වෙයි
විකිරණ රසායන  විද්‍යාව 
 
විකිරණ රසායන  විද්‍යාව යනු විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය පිළිබද රසායනයයි
විකිරණශීලී න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා පිළිබද අධ්‍යයනය

විලයනය හා විඛණ්ඩනය වැනි න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා අධ්‍යයනයට විකිරණ - රසායනය හා විකිරණශීලී රසායනය යන අංශ දෙකේම සම්මිශ්‍රණයක් යොදා ගනී
ඒ අනුව මිනිය හැකි ප්‍රමාණ අනුව නව මූලද්‍රව්‍ය වෙන් කර ගැනීමට හැකි විය
න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන චක්‍රය හා බැඳුණු රසායනය  

න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන චක්‍රයේ කිසියම් හෝ කොටසක් සම්බන්ධ රසායනයයි
ඒ අනුව කැනීමේ සිට ලෝපස් ක්‍රියාවලිය හා වැඩි දියුණු කිරීම හා ඉන්ධන නිෂ්පාදනය දක්වායි
(චක්‍රයේ ඉදිරිපස අවසානය) තවද මෙයට චක්‍රයේ පසු පස අවසානයට පෙර  (in-pile)  හැසිරීමට ද ඇතුලත් වේ
සාමාන්‍ය හා අසාමාන්‍ය තත්ත්ව

න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන චක්‍රය හා සම්බන්ධ න්‍යෂ්ටික රසායනය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකිය
නැවත භාවිතය

නීතිය

එක්සත් ජනපදයේදී න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන අපද්‍රව්‍ය ගබඩාවේ තැන්පත් කිරීමට ‍පෙර එක් වරක් පමණක් ජීව ප්‍රතික්‍රියාකාරක තුළ භාවිතයට ගනී
නූතනයේ ඉදිරිපත් කර ඇති දීර්ඝ කාලීන සැලැස්ම වන්නේ භාවිතා කළ ඉන්ධන ගැඹුරු ගබඩා තුළ ඇසිරීමයි
මෙම නියමය එක්සත් ජනපදය විසින් අනෙකුත් රටවල් සදහා උදාහරණයක් ලබා දීමට දැරූ ප්‍රයත්නයක් වුවත් බොහෝ රටවල් භාවිතා කළ න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන නැවත භාවිතය සිදු කරන ලදී
(BNFL ඉදිරිපත් කළ දෙයට සමාන)

පියුරෙක්ස් (PUREX)  රසායනය

නූතන ක්‍රමය වන්නේ නයිට්‍රික් අම්ලයෙන් යුරේනියම් හා ප්ලූටෝනියම් නිස්සාරණයට ට්‍රයිබියුටයිල් පොස්ෆේට් / හයිඩ්‍රොකාබන් යොදා ගැනීමයි
පියුරෙක්ස් ද්‍රව - ද්‍රව නිස්සාරකයක් යොදා ගැනීමයි
නයිට්‍රේට 2ක් හා ට්‍රයිඑතිල් පොස්පේට 2ක් ඇති ඩයිඔක්සොයුරේනියම් (dioxouranium(VI))  සංකීර්ණයේ ආදර්ශ සංයෝගයක් X  - කිරණ ස්ඵටික විද්‍යාව මගින් විදහා දක්වා ඇත
නයිට්‍රික් අම්ලයේ භාවිත ඉන්ධන දියකර අද්‍රාව්‍ය ද්‍රව්‍ය ඉවත් කර ඉතා ක්‍රියාකාරී ද්‍රවයෙන් යුරේනියම් හා ප්ලූටෝනීයම් නිස්සාරණය කරගනු ලැබේ
ඉන්පසු නිස්සාරිත කාබනික කලාපයෙන් වැඩිමනත් යුරේනියම් හා ප්ලූටෝනියම් හා විඛණ්ඩන ඵල ස්වල්පයක් පමණක් අඩංගු මාධ්‍යට ක්‍රියාකාරී ද්‍රවයක් තනා ගනු ලැබේ
ඉන්පසු ලෝහ දරා සිටින කාබනික කලාපයෙන් කෙමෙන් කෙමෙන් ලෝහය ඉවත් කරමින් යුරේනියම් හා ප්ලූවොරීන් පමණක් අඩංගු ජලීය ද්‍රාවණයක් සාදනු ලැබේ
විකිරණ මගින් ට්‍රයිබිවුටයිල් පොස්ෆේට්, ඩයිබියුටයිල් හයිඩ්‍රජන් පොස්ෆේට් බවට පත් විය හැක
(අඩු අම්ල සාන්ද්‍රණ නිස්සාරණ ප්‍රමාණය වැඩිවේ) ඩයිබියුටයිල් හයිඩ්‍රජන් පොස්පේට්හි බලපෑම අඩු කිරීමට සාමාන්‍යයෙන් කරන්නේ භාවිතා කරන ලද කාබනික ස්ථරය සෝඩියම් කා‍බනේට්වලින් සේදීමයි
අනාගත භාවිතයට උචිත නව ක්‍රමවේද

පියුරෙක්ස් ක්‍රියා පටිපාටිය යූරෙක්ස් (UREX = URanium Extraction)  ක්‍රියා පටිපාටියක් දක්වා නවීකරණය කළ හැකිය
එමගින් යූකා මවුන්ටන් (Yucca Mountain)  වැනි මහා පරිමාණ න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය බැහැරලන ස්ථානවල ඉඩ පහසුකම් ඉතිරි කර ගත හැකිය
යුරෙක්ස් ක්‍රියාපටිපාටිය ද පියුරෙක්ස් ක්‍රියාපටිපාටියක් වන අතර එය ප්ලූටෝනියම් නිස්සාරණය වැළැක්වීම සදහා නවීකරණය කළ හැකිය
පළමු නිස්සාරණයට පෙර ප්ලූටෝනියම් ඔක්සිහාරකයක් එකතු කිරීමෙන් මෙය සිදු කළ හැකිය
AHA)  එකතු කිරීමේ අංශය හා ක්‍රියාවලියේ පිරිපහදු අංශයයි
එමගින් PUREX  ක්‍රියා පටිපාටියේ ප්ලූටෝනියම් නිස්සාරණ වඩා වැඩි බාධාවක් දක්වයි. 
 
ට්‍රයි බියුටයිල් පොස්පේට් TBP  සමග නිස්සාරක කාරකයක් , ocryl(phenyl) – N,N – dibutyl carbamoylmethyl phosphine oxide (CMPO)  යොදා ගැනීමෙන් පියුරෙක්ස් ක්‍රියාවලිය ට්රූඑක්ස් (TRUEX
එය නිර්මාණය කර ඇත්තේ පාර යුරේනිතලෝහ (Am / Cm)  අපද්‍රව්‍ය වලින් ඉවත් කිරීමටය
මෙහිදී අපද්‍රව්‍යවල ඇල්ෆා ක්‍රියාකාරීත්වය අඩු කරන අතර එමගින් ඉතා පහසුවෙන් අපද්‍රව්‍ය බැහැර කළ හැකිය
DIAMide Extraction)  ක්‍රියාවලියේ වාසියක් වන්නේ කාබන්, හයිඩ්‍රජන් , නයිට්‍රජන් හා ඔක්සිජන් හැර වෙනත් මූල ද්‍රව්‍ය අඩංගු  කාබනික අපද්‍රව්‍ය උත්පාදනය නොවීමයි
මෙම ක්‍රියාවලියේදී ද භාවිතා කරන්නේ ද්‍රව්‍යතා යාන්ත්‍රණයක්ය
තෝරාගත් ඇක්ටිනයිඩ නිස්සාරණය (Selective ActiNide Extraction)  කුඩා ඇක්ටිනයිඩ කළමණාකරණයේ අංශයක් ලෙස මෙමගින් යෝජනා කර  ඇත
ඒවා ලැන්තනයිඩ හා ත්‍රී සංයුජ කුඩා ඇක්ටිනයිඩ ඩයමෙක්ස් හෝ ට්රූඑක්ස් වැනි ක්‍රියාවලි මගින් ඉවත් කරගත යුතුය
ඇමරිසියම්  (americium)  වැනි මූල ද්‍රව්‍ය කාර්මිකව නැවත භාවිත කිරීමට හෝ ඉන්ධන ලෙස භාවිතා කිරීමට නම් ලැන්තනයිඩ ඉවත් කළ යුතුය
විවිධ මතුපිටවලට විඛණ්ඩන ඵල අවශෝෂණය
        

න්‍යෂ්ටික රසායනයේ තවත් වැදගත් අංශයක් වන්නේ විවිධ මතුපිටවල් සමග විඛණ්ඩන ඵල ප්‍රතික්‍රියා කරන ආකාරයයි
මෙහි අරමුණ සාමාන්‍ය තත්ත්ව යටතේ දී අපද්‍රව්‍ය බහාලුම් වල හා අනතුරු තත්ත්ව යටතේ දී ජව ප්‍රතික්‍රියාකාරක තුළ විඛණ්ඩන ඵල නිකුත් වීමේ හා සංරචණවීමේ සීග්‍රතා පාලනය කිරීමයි
ක්‍රෝමේට , මොලිබ්ඩේට , 99TcO4  ඇනායනවලට ලෝහ මතුපිට සමග ප්‍රතික්‍රියාකර විඛාදනයට ලක්වී ප්‍රතිරෝධී පටලයක් සෑදිය හැකිය
දරුණු  ජව ප්‍රතික්‍රියාකාරක අනතුරකදී අයඩින් 131 නිදහස් වීම න්‍යෂ්ටික බලාගාර තුළදී ලෝහ මතුපිට අවශෝෂණයෙන් පාලනය කරගත හැක
ඉතිහාසය

8වන සියවසේ සිටි ආදි අරාබියානු රසායන විද්‍යාඥ ජාබීර් ඉබන් හයියන් (ජෙබර්)
මෙම සල්ෆියුරික් අම්ලය සොයා ගැනීම කෙරෙහි මහත් පිටුවහලක් වන ලදී
පසුව මෙම අම්ලය 9 වන සියවසේදී ආදි පර්සියානු භෞතික විද්‍යාඥ ඉබන් සකරියා අල් - රාසි (රාසිස්) විසින් නැවත අධ්‍යයනය කරන ලදී
මොහු අයන් (III)  සල්ෆේට් හෙප්ටහයිඩ්‍රේට් FeSO4.7H2O  ,  කොපර් (II) සල්ෆේට් පෙන්ටහයිඩ්‍රේට් CuSO4.5H2O  වැනි ඛණිජ වියළි ආසවනය කර මූලද්‍රව්‍ය ලබා ගන්නා ලදී
තාප ගත කරන විට ඉහත ඛණිජ පිළිවෙලින් iron(II)  oxide  හා copper (II) oxide  වශයෙන් වියෝජනය විය
එයින් ජලය හා සල්ෆර් ට්‍රයොක්සයිඩ් ද ලැබිණි
මෙම ප්‍රතිඵල දෙක එක්ව සල්ෆියුරික් තනුක ජලීය ද්‍රවණයක් ලබා ගැනීමට හැකි විය
මෙම ක්‍රමය අරාබි හා පර්සියානු ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධනවල පරිවර්ථන මගින් ද 13 වන සියවසේ ජර්මාණු ඇල්බටස් මැග්නස් වැනි ආදි රසායන විද්‍යාඥයන් ගේ පොත්පත් මගින් ද යුරෝපය පුරා ප්‍රචලිත විය
සල්ෆියුරික් අම්ලය මධ්‍යකාලීන යුරෝපියානු ආදි රසායන විද්‍යාඥයන් විසින් ‘වයිට්‍රල්’(vitriol) ලෙස හදුන්වා ඇත
මෙම වයිට්‍රල් (vitrol) යන නාමය සල්ෆර් ලවණයේ වීදුරුමය ස්වභාවය නිසා ලතින් භාෂාවෙන් වූ ‘vitres’ (වීදුරු) යන්නෙන් ජනිත වූවකි
මෙම වීදුරු වැනි ලවණ සදහා උදාහරණ ලෙස Copper(II) Saltate ( නිල් වයිට්‍රල්) හෝ රෝමන් (Roman)  වයිට්‍රල්  Zinc sulfate (සුදු වයිට්‍රල්)  iron(II) sulfate  (කොළ වයිට්‍රල්)    iron(III) sulfate   (චන්ද්‍රයාගේ වයිට්‍රල්) , Cobalt (II) sulfate (රතු වයිට්‍රල්)

වයිට්‍රල් ඉතා වටිනා ආදි කාලීන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස සැලකූ අතර එය ‘දාර්ශනිකවාදි‍යාගේ පාෂාණය’ ලෙස භාවිතා කිරීමට  අදහස් කරන ලදී
ඉතා පිරිසිදු වයිට්‍රල් අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය ප්‍රතික්‍රියා කරවීමට යොදා ගන්නා මාධ්‍යයක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී
රත්‍රන් සමග අම්ල ප්‍රතික්‍රියා නොකරන හෙයින් මෙය බොහෝ දුරට වැදගත් විය
ආදි රසායනික ක්‍රමවල ප්‍රධාන අරමුණ වූයේද මෙය නිපදවීමයි
ආදි රසායන විද්‍යාවට වයිට්‍රල් මගින් වූ සේවය ආදි රසායනික ආදර්ශ පාඨයක් වන ‘Visita Interora Terrae Rectiticando Invenies Occultum Lapidem’ යන්නෙන් දැක්වේ
මෙහි අදහස් පෘථිවි අභ්‍යන්තරය පිරිසිදු කරන විට ඔබට සැඟවුණු පාෂාණයක් සොයා ගත හැක යන්නයි
මෙම පාඨය 15 වන ශතවර්ෂයේ වූ ආදි රසායන විද්‍යාඥ බැසිලස් වැලන්ටිනස්ගේ ‘ලසොක් දෙස්’ ආශන වාදයේ සදහන් වේ
17 වන සියවසේ දී පරමාණු - පෘතුග්‍රීසි රසායන විද්‍යාඥයෙක් වූ ජෝන් ග්ලේබර් විසින් සල්ෆියුරික් අම්ලය , සල්ෆර් හා සෝල්ට්පීටර් (පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් -  KNO3)  හුමාලයේ දී දහනයෙන් නිපදවන ලදී
සොල්ට් පීටර් වියෝජනයේදී සල්ෆර් , SO3  බවට ඔක්සිකරණය කරයි
SO3  ජලය සමග සල්ෆියුරික් අම්ලය සාදයි
1736 දී ලන්ඩනයේ ඹෟෂධවේදියෙකු වන ජෝගුවා වෝඩ් විසින් ප්‍රථම වරට මහා පරිමාණයෙන් සල්‍ෆියුරික් නිපදවීමට මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරන ලදී
1746 බර්මින්හැම් හිදී ජෝන් රෝබන් විසින් කලින් යොදාගන්නා ලද වීදුරු භාජන වෙනුවට වඩා ශක්තිමත් , ලාභදායී හා වඩා කාර්යක්ෂම ඊයම් කුටීර ක්‍රමය භාවිතා කරන ලදී
මෙම ඊයම් කුටීර ක්‍රමය සල්ෆියුරික් අම්ල කාර්මිකව නිපදවීමට හේතුවක් වන ලදී
ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයකින්ම පසුව රටවල් දෙකකම මෙම ක්‍රමය සල්ෆියුරික් අම්ලය නිපදවීමේ සම්මත ක්‍රමය ලෙස යොදා ගනී
ජෝන් රෝබක් විසින් සාදන ලද අම්ලයේ සාන්ද්‍රණය 35 – 40% පමණ විය
පසුව ප්‍රංශ රසායන විද්‍යාඥ ජෝසප්දුවිස් ගේලුසැක් හා බ්‍රිතාන්‍ය රසායන ජෝන් ග්ලෝවර් විසින් කරන ලද ඊයම් කුටීර ක්‍රමයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයක් පසුව මෙම සාන්ද්‍රණය 78% දක්වා වැඩි කර ගත හැකිවිය
කෙසේ නමුත් ඩයි වර්ග වැනි සමහර ද්‍රව්‍ය නිපදවීමේ රසායනික ක්‍රියාවලි සදහා මීට වැඩි සාන්ද්‍රණයෙන් යුත් සල්ෆියුරික් අවශ්‍ය විය
18 වන ශත වර්ෂය පුරාවටම මෙසේ අධි සාන්ද්‍ර අම්ලය නිපදවූයේ මුල් ආදි රසායනික ක්‍රියාවලියකට සමාන වූ තාක්ෂණයකින් යුත් ඛණිජ වියළි ආස්‍රැත මගිනි
පයිරයිටීස් (Iron disulfide – FeS2)  වාතයේ රත් කිරීමෙන් ලබා ගන්නා අයන් සල්ෆේට් (Iron II Sulfate)  නැවත ඔක්සිකරණය කර Fe2(SO4)3  ලබා ගෙන එය 4800C  ට රත් කර වියෝජනයෙන් පසු Iron(II) Oxide හා SO3 (sulfer trioxide)  ලබා ගනී
S ඉන්පසු SO3  වායුව ජලය තුළින් යැවීමෙන් අවශ්‍ය සාන්ද්‍රණයෙන් යුත් සල්ෆියුරික් ලබාගත හැක
නමුත් මෙම ක්‍රමයේ මිළ අධික නිසා  මහා පරිමාණ ක්‍රියාවලි සදහා යොදා ගැනීමට නොහැකි විය
1831 දී බ්‍රිතාන්‍ය විනාකිරි වෙළෙන්දෙක් මත පෙරිග්‍රීන් ෆිලිප්ස් විසින් SO2  හා අධි සාන්ද්‍රික සල්ෆියුරික් නිපදවීමේ වැදගත් වාණිජමය ක්‍රමයක් වන ස්පර්ශ ක්‍රමය සොයාගන්නා ලදී
වර්තමාන ලෝකයේ රටවල් බොහොමයක සල්ෆියුරික් නිපදවන්නේ මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරගෙනය
භෞතික ගතිගුණ

සල්ෆියුරික් අම්ල වර්ග
100%ට ඉතාම ආසන්න ‍සල්ෆියුරික් අම්ලය නිෂ්පාදනය කළ හැකි මුත් , තාපාංකයේ දී එමගින් SO3  මුක්ත වී 98.3% සල්ෆියුරික් අම්ලය නිෂ්පාදනය වේ
ධ්‍රැවීයතාව සහ සන්නායකතාව
නිර්ජලීය H2SO4  ඉතාමත් ධ්‍රැවීය ද්‍රවයක් වන අතර පාර විද්‍යුත් නියතය 100ට ආසන්න වේ
රසායනික ගතිගුණ

ජලය සමග ප්‍රතික්‍රියාව 
සල්ෆියුරික් අම්ලයේ සජලන ප්‍රතික්‍රියාව බෙහෙවින් තාපදායක වේ
සාන්ද්‍ර සල්ෆියුරික් අම්ලයට ජලය එක් කළ හොත් එය සීඝ්‍රයෙන් ප්‍රතික්‍රියා කොට ද්‍රව ජලය වාෂ්ප බවට පත්වී ස්පෝටනයක් සිදුවිය හැක
එබැවින් සැමවිටම අම්ලයට ජලය එක් නොකොට ජලයට අම්ලය එකතු කිරීම වඩාත් සුදුසු වේ
මෙම ද්‍රාවණයන් දෙකෙහි සාපේක්ෂ ඝණත්වයන් හේතු කොටගෙන මෙවැනි ආරක්ෂාකාරී පියවරක් අනුගමනය කිරීමට සිදුව ඇත
සල්ෆියුරික් අම්ලයේ ඝනත්වයට වඩා ජලයේ ඝනත්වය අඩුය
එබැවින් අම්ලය මත ජලය පාවීමේ නැඹුරුතාවයක්   ඇත
මෙම ප්‍රතික්‍රියාවේ දී පළමුවෙන් හයිඩ්‍රොසෝනියම් අයන ද ඉන්පසු ඒවායෙන් සල්‍ෆේට අයන ලබා දෙන බවට නිගමනය කළ හැක
H2SO4 + H2O → H3O+ + HSO4−,

HSO4− + H2O → H3O+ + SO42−

සල්ෆියුරික් අම්ලය සජලනය වීම තාපගතිකව වාසිදායක බැවින් එය ඉතා හොද සජලකාරකයක් වේ
ජලය කෙරෙහි සල්ෆියුරික් අම්ලය දක්වන ආකර්ෂණ බලය ඉතා ප්‍රභල බැවින් එය අනෙක් සංයෝගවල අඩංගු හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් පරමාණු ඉවත් කිරීම සිදු කරයි
උදාහරණයක් ලෙස සාන්ද්‍ර සල්ෆියුරික් අම්ලය සමග පිෂ්ඨය (C6H12O6)n  මිශ්‍ර කළ විට සල්ෆියුරික් අම්ලය මගින් මූලද්‍රව්‍ය කාබන් සහ ජලය උරාගනී
(එමගින් අම්ලය තනුක වේ)

(C6H12O6)n → 6C + 6H2O

සාන්ද්‍ර සල්ෆියුරික් අම්ලය කඩදාසියක් මතට ඉසීමෙන් මෙම ප්‍රතික්‍රියාවේ බලපෑම නිරීක්ෂණය කළ හැක
එහිදී කඩදාසියේ ඇති සෙලියුලෝස් ප්‍රතික්‍රියාකොට පිළිස්සුණු ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කරන අතර ගින්නකින් ඇතිවූ දැලිමෙන් කාබන් තැන්පත් වී තිබෙනු නිරීක්ෂණය කළ හැක
සුදු සීනි මේස හැන්දක් තරම් ප්‍රමාණයකට සල්ෆියුරික් අම්ලය එක් කළ විට ඉහත ප්‍රතික්‍රියාව හොඳින් නිරීක්ෂණය කළ හැක
එහිදී දැඩි , කළු පැහැති, සවිවර කාබන් තීරුවක්  එසැණින් මතුවන අතර එම කාබන් දැඩි කැරමල් (උණු කළ සීනි ) ගන්ධයකින් යුක්ත වේ
වෙනත් ප්‍රතික්‍රියා  
අම්ලයක් ලෙස සල්ෆියුරික් අම්ලය ද බොහෝ ක්ෂාර සමග ප්‍රතික්‍රියා කොට ඊට අනුරූප සල්ෆේටය ලබා දේ
copper(II)sulfate  උදාහරණයක් ලෙස සැලකිය හැක
මෙම නිල් පැහැති කොපර් ලවණය විද්‍යුත් ‍ලෝහාලේපනය සඳහා ද දිලීර නාශකයක් ලෙසද සුලභව භාවිතා වේ
copper(II)oxide (CuO)  , සල්ෆියුරික් අම්ලය සමග ප්‍රතික්‍රියාවෙන් මෙම ලවණය සාදා ගනී
CuO + H2SO4 → CuSO4+ H2O

දුර්වල අම්ලයන් ඒවායේ ලවණය‍න්ගේ විස්ථාපනය කිරීමට ද සල්ෆියුරික් අම්ල භාවිතා වේ
සල්ෆියුරික් අම්ලය  සමග  සෝඩියම් ඇසිටේට් ප්‍රතික්‍රියාවෙන් ඇසිටික් අම්ලය විස්ථාපනය වීම මීට උදාහරණ වේ
H2SO4 + CH3COONa → NaHSO4 + CH3COOH

(මේ ආකාරයෙන්ම සල්ෆියුරික් අම්ලය සහ පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් අතර ප්‍රතික්‍රියාවෙන්   පොටෑසියම් බයිසල්ෆේට් අවක්ෂේපය නිෂ්පාදනය කරගත හැක
) නයිට්‍රික් අම්ලය  සමග එක් වූ විට සල්ෆියුරික් අම්ලය අම්ලයක් මෙන්ම සජලකාරකයක් ලෙස ද හැසිරී නයිට්‍රෝනියම් අයන (NO2+)  සාදනු ලැබේ
ඉලෙක්ට්‍රොෆිලික ඇරෝමැටික ආදේශක කිරීම් අඩංගු නයිටෝකරණ ප්‍රතික්‍රියා සඳහා මෙම නයිට්‍රෝනියම් අයන ඉතා වැදගත් වේ
(ඔක්සිජන් පරමාණුවක ප්‍රතික්‍රියා සඳහා වැදගත් වේ)
ඔක්සිජන් පරමානුවක් මත ප්‍රෝටොනීකරණය සිදුවන මෙවන් ප්‍රතික්‍රියා කාබනික රසායනයේ බොහෝ ප්‍රතික්‍රියා සඳහා වැදගත් වේ
ෆිෂර් එස්ටරීභවනය සහ මධ්‍යසාර ජල විච්ඡේදනය එවැනි ප්‍රතික්‍රියාවේ
සල්ෆියුරික් අම්ලය එක් විස්ථාපන ප්‍රතික්‍රියාවක් මගින් බොහෝ ලෝහ සමග ප්‍රතික්‍රියා කොට හයිඩ්‍රජන් වායුව සහ අනුරූප ලෝහ සල්ෆේට නිෂ්පාදනය කරයි
තනුක සල්ෆියුරික් , යකඩ ,ඇලුමිනියම් , සින්ක් , මැංගනීස්, මැග්නීසියම් සහ නිකල් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරන නමුත් ටින් සහ කොපර් ලෝහ සමග ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට නම් සල්ෆියුරික් අම්ලය උණු සාන්ද්‍ර තත්වයේ පැවතිය යුතුය
ඒ කෙසේ වුවත් ලෙඩ් සහ ටංස්ටන් යන ලෝහ සල්ෆියුරික් අම්ලය හමුවේ ප්‍රතික්‍රියා නොකරයි
සල්ෆියුරික් අම්ලය යකඩ සමග පහත දක්වා ඇති අයුරින් ප්‍රතික්‍රියා කරන අතර ඉහතින් සදහන් අනෙකුත් ලෝහයන්ගෙන් ‍බොහෝමයක් ද ඒ ආකාරයෙන්ම ප්‍රතික්‍රියා කරයි
නමුත් ටින් සල්ෆියුරික් අම්ලය සමග මීට වෙනස් අයුරකින් ප්‍රතික්‍රියා කරන අතර හයිඩ්‍රජන් වෙනුවට සල්පර් ඩයොක්සයිඩ් නිෂ්පාදනය කරයි
Fe(s) + H2SO4(aq) → H2(g) + FeSO4(aq)
Sn(s) + 2 H2SO4(aq) → SnSO4(aq) + 2 H2O(l) + SO2(g)

සල්ෆියුරික් අම්ලය ඇරෝමැටික සංයෝග හමුවේ ඉලෙක්ට්‍රොෆිලික ඇරෝමැටික ආදේශක ලෙස ක්‍රියාකර අනුරූප සල්ෆොනික් අම්ලය ලබාදේ
භාවිත

කාර්මික නිශ්පාදනය

සල්ෆියුරික් අම්ලය වෙළද රසායනික ද්‍රව්‍යයක් වූ අතර එය නිපදවීම රටක කාර්මික ශක්තිය පෙන්වන දර්ශකයක් විය
සල්ෆියුරික්  අම්ලය ලෝකයේ ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කරන්නේ (ලෝකයේ නිෂ්පාදනයෙන් 60% ක් පමණ) ෆොස්පේට් පොහොර හා ට්‍රයිසෝඩියම් ෆොස්පේට් වැනි ක්ෂාලක නිපදවීමට උපයෝගී වන ෆොස්පරික් අම්ලය ‘තෙත් ක්‍රමයෙන්’ නිපදවා ගැනීමටයි
මෙම ක්‍රමය සදහා ෆොස්පේට් නිධි භාවිත කරන අතර වාර්ෂිකව ටොන් මිලියන 100 ක් ක්‍රියාවලිය සදහා යොදා ගනී
නිවැරදිම සංයුතිය නොවූවත් මෙම අමුද්‍රව්‍ය ෆ්ලූවොරෝ ඇපටයිඩ් ලෙස පහත දක්වා ඇත
මෙය කැල්සියම් සල්ෆයිඩ් , හයිඩ්‍රජන් ‍ෆ්ලූවෝරයිඩ් (HF)  හා පොස්පරික් අම්ලය නිපදවීමට 93% සල්ෆියුරික් සමග පිරියම් කරනු ලබයි
HF හයිඩ්‍රො ෆ්ලූවෝරීන් අම්ලය ලෙස පද්ධතියෙන් ඉවත් කරයි
මෙම සමස්ත ක්‍රියාවලිය
-

Ca5F(PO4)3 + 5 H2SO4 + 10 H2O → 5 CaSO4
2 H2O + HF + 3 H3PO4.

වැදගත් නයිට්‍රජනීය පොහොරක් වන ඇමෝනියම් සල්ෆේට් , ලෝහ හා වානේ නිපදවන පිරියතයන්හි ඇති කෝක් පිරියත මගින් සෑදෙන අතුරු ඵලයකි
කෝක් තාප වියෝජනයෙන් නිපදවූ ඇමෝනියා වැයවූ සල්ෆියුරික් සමග ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙන් ඇමෝනියා ස්ඵටීකරණය වී ඇමෝනියම් ලවණ (යකඩ ඇති නිසා දුඹුරු පැහැ වේ) නිපදවන අතර මෙම ලවණ කෘෂි රසායන කර්මාන්තයට අපනයනය කරයි
සල්ෆියුරික් අම්ලයේ තවත් වැදගත් භාවිතාවක් නම් ඇලුමිනියම් සල්ෆේට් හෝ ‘කඩදාසි ඇලම්’  සෑදීමයි
මෙය කඩදාසි පල්ප කෙඳි මත වූ සබන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කර ජෙලටිනීමය ඇලුමිනියම් කාබොක්සිලේට් සාදයි
මෙය රළු කඩදාසි පෘෂ්ඨ මත සල්පර් කෙඳි කැටි ගැසීම සඳහා උපකාරී වේ
තවද ඇලුමිනිම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් , ජලයේ අපද්‍රව්‍ය පෙරීමට ද ජලය පිරියම් කිරීමට හා ජලයේ රසය වැඩි කිරීමට උපයෝගී කරගනී
ඇලුමිනියම් සල්ෆේට් නිපදවනු ලබන්නේ පහත ආකාරයටය
Al2O3 + 3 H2SO4 → Al2(SO4)3 + 3 H2O
සල්ෆියුරික් අම්ලය රසායනික කර්මාන්තවල විවිධ භාවිතාවන් සඳහා උපයෝගී කර ගනී
උදාහරණයක් ලෙස නයිලෝන් නිෂ්පාදනයේදී භාවිතාවන කැප්‍රොලැත්ටම් බවට සයික්ලොහෙක්‍සනෝන්ඔක්සිම් පත් කිරීමට අම්ල උත්ප්‍රේරණයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
මෑන් හෙයිම් ක්‍රමයේදී ලුණු මගින් හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය නිපදවී‍මට මෙය භාවිතා කරයි
සල්ෆර් - අයඩීන් චක්‍රය 
සල්ෆර් අයඩීන් චක්‍රය යනු හයිඩ්‍රජන් ලබා ගැනීමට සිදු කරන තාප රසායනික ක්‍රයාවලි කිහිපයකි
මෙම ක්‍රියාවලි කිහිපයේ සමස්ත ප්‍රතික්‍රියකය ජලය වන අතර සමස්ත ප්‍රතිඵලය ඔක්සිජන් හා හයිඩ්‍රජන් වේ
2 H2SO4 → 2 SO2 + 2 H2O + O2
(830C)

I2 + SO2 + 2 H2O → 2 HI + H2SO4
(120C)

2 HI → I2 + H2
(320C)

මෙම ක්‍රියාවලි චක්‍රයක් ලෙස සලකන විටදී සල්‍ෆර් හා අයඩින් සංයෝග නැවත ලැබෙන අතර නැවත ප්‍රයෝජනය සඳහා යොදා ගනී
මෙම ක්‍රියාවලිය තාප අවශෝෂක වන අතර ශක්තිය තාපය වශයෙන් සැපයීමට අධික උෂ්ණත්වලදී සිදුවිය යුතුය
සල්ෆර් අයඩීන් චක්‍රයක් හයිඩ්‍රජන් සඳහා පමණක් ඉල්ලුමක් ඇති වෙළද පොළක් සඳහා ඉලක්ක කර සෑදිය යුතුය
ඒ සදහා ‘හුමාල නිපදවීම’ ක්‍රමයේදී මෙන් හයිඩ්‍රොකාබන අවශ්‍ය නොවේ
සල්ෆර් - අයඩීන් චක්‍රයක් හයිඩ්‍රජන් ලබා ගැනීම සඳහා ඉතා සාර්ථක ක්‍රමයක් ලෙස සොයාගෙන ඇති නමුත් සාන්ද්‍රිත අධි උෂ්ණත්වයන්හි ඇති විඛාදන අම්ලයක් මහා පරිමාණයෙන් භාවිතා කිරීමේදී සිදුවන ආරක්ෂක උවදුරු පිළිබද ගැටළු පවතී
කර්මාන්තමය පිරිසිදුකාරකයක් ලෙස
විදුලි ගෘහ භාණ්ඩ හා මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ පිරිවටන තහඩු හා යකඩ කූරු යකඩ මළ, ඔක්සයිඩ හා අනෙකුත් අපද්‍රව්‍ය හැරීමට යකඩ හා වානේ කර්මාන්තයේදී බොහෝ වශයෙන් සල්ෆියුරික් යොදා ගනී
භාවිතා කරන ලද අම්ලය නැවත ‘වැය වූ අම්ල’ ප්‍රතිචක්‍රීකරණ (SAR)  පිරියතය තුළින් යවා ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරයි
මෙම පර්යේෂණ මගින් වැයවූ අම්ලය ස්වභාවික වායුව , පිරිපහදු වායුව , ඉන්ධන තෙල් හෝ ඉන්ධන ප්‍රභව සමග දහනය කරවයි. මෙම දහන ක්‍රියාවලිය වායුම සල්‍ෆර් ඩයොක්සයිඩ් (SO2)  සහ සල්ෆර් ට්‍රයොක්සයිඩ් (SO3)  සාදන අතර එම වායු මගින් නව සල්ෆියුරික් අම්ලය සාදා ගනී
SAR පිරියතයක් ලෝහ විරුවන පිරියතයක , තෙල් පිරිපහදුව හා තොග වශයෙන් සල්ෆියුරික් අම්ලය භාවිතා වන කර්මාන්ත ශාලා අසල සාදයි
එයට හේතුව වන්නේ වැයවන අම්ලය බැහැර  කිරීමේ හා නැවත මිළදී ගැනීමේ පිරිවැයට වඩා එය නැවත ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීමේ පිරිවැය අඩු වීමයි
බොහෝමයක් සල්ෆියුරික් පෙට්‍රෝලියම් පිරිපහදුවේ දී යොදා ගනී
උදාහරණයක් ලෙස , අයිසො බියුටේන් හා අයිසො බියු‍ටීන් එකිනෙකට ප්‍රතික්‍රියා කරවා ගැසොලින් (පෙට්‍රොල්)හි ඔක්ටේන් අංකය වැඩි කිරීමේ  සංයෝගයක් වන අයිසො ඔක්ටේන් සාදා ගැනීමේදී උත්ප්‍රේරකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
සල්ෆියුරික් අම්ලය , ලෙඩ් - අම්ල (මෝටර් රථ) කෝෂවල ‘අම්ල’ ව‍ශයෙන් භාවිත වන dyestutts ද්‍රවණ සෑදීමේදී ඉතා වැදගත් වේ
සල්ෆියුරික් අම්ලය ඉතා සාන්ද්‍ර විට විජලකාරකයක් ලෙස හැසිරේ
වැඩිදුර විස්තර සඳහා ‘ජලය සමග ප්‍රතික්‍රියාව’ බලන්න
සල්ෆියුරික් අම්ලය නිසා විය හැකි අනතුරු

පරීක්ෂණාගාර අනතුරු 

 
සල්ෆියුරික් අම්ලයේ විඛාදක , ක්‍රියාවලිය එය ජලයත් සමග දක්වන අධික තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාව හේතුවෙන් වේගවත් වේ
සල්ෆියුරික් අම්ල නිසා සිදුවන පිළිස්සීම් අනෙකුත් ප්‍රබල අම්ල (උදා
හයිඩ්‍රක්ලෝරික් අම්ලය) මගින් සිදුවන පිළිස්සීම්වලට වඩා ප්‍රබලය
කෙසේද යත් පිළිස්සීම්වලට අමතරව ජලය සමග දක්වන අධික තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාව නිසා ජනිතවන තාපයෙන් ශරීර පටකවලට හානි පැමිණේ
සාන්ද්‍රණයෙන් ඉහළ සල්ෆියුරික් අම්ලය පිළියෙල කිරීම ඉතා අනතුරු දායකය
නමුත් සාමාන්‍ය විද්‍යාගාර භාවිතයට ගන්නා තනුක කරන ලද (ආසන්න වශයෙන් (1M, 10%) සල්ෆියුරික් අම්ලයට වුවද කඩදාසියක් අගුරු කිරීමට එය නියමිත ස්වරූපය යම් කාලයක් ලබා දුන් විට හැකිය
1.5M ට සම හෝ වැඩි ද්‍රාවන විඛාදක වශයෙන් නම් කිරීමටත් 0.5 ත් 1.5 ත් අතර ද්‍රාවණ උත්ප්‍රේරක වශයෙනුත් නම් කළ යුතුය
සධුම සල්ෆියුරික් අම්ලය (ඔලියම්) පාසල්වල භාවිතයට නිර්දේශ කොට නොමැත
එයට හේතු වී ඇත්තේ එය අනතුරුදායක වන බැවිණි
සමට මෙන්ම අනෙකුත් විඛාදක පෘෂ්ටයකට සල්ෆියුරික් අම්ල බිදු වැටුණු විට ප්‍රථමාධාර වශයෙන් විශාල ජල ප්‍රමාණයක් මගින් විනාඩි 10 හෝ 15 හොඳින් සේදීම මගින් පිළිස්සුණු ස්ථානය සිසිල් කර ගැනීමෙන් අම්ලය නිසා සිදුවන පිළිස්සීමෙනුත් , දෙවන වශයෙන් සිදුවන අනතුරුවලින් ආරක්ෂා වීමත් සිදුවේ
සල්ෆියුරික් අම්ලය වැටුණු ඇදුම් ඉවත් කොට ඊට යටින් ඇති සම හොඳින් සේදිය යුතුය
අත්‍යාවශ්‍යයෙන් අම්ලය ජලයට එක් කිරීම හැර අන් ක්‍රමයක් භාවිතා නොකළ යුතුය
ඒ මගින් ජලයේ අධික තාප ධාරිතාව ප්‍රයෝජනයට ගත හැක
එසේම එය පිපුරුමක් බවට පත්විය
6M (35%) ට වැඩි ද්‍රාවණ පිළියෙල කිරීම ඉතා අනතුරු සහිතය
කාර්මික අනතුරු 
සල්ෆියුරික් අම්ලය දැවෙනසුළු නොවූවත් , අපතේ යාමක් නිසා ලෝහ සමග ක්‍රියා කොට හයිඩ්‍රජන් වායුව මුදාලිය හැකිය
සල්ෆියුරික් කර්මාන්තයෙන් සිදුවිය හැකි ප්‍රධාන අනතුරු 2 කි
සල්ෆියුරික් අම්ලය විඛාදකයක් ලෙස නොසලකන අතර එහි ඇති ප්‍රධානතම අවධානම වනුයේ සම සමග ස්පර්ශ වීම නිසා සිදුවන පිළිස්සීම් හා එහි එයරසෝල ආශ්වාස වීමය
ඉතා අධික සාන්ද්‍රණයෙන් යුත් එයරසෝලවලට නිරාවරණය වූ විට ඇස්වලට , ශ්වසන ප්‍රදේශයට හා ශ්ලේෂ්මල පටලයට ඉතා අධික වේදනාවක් දැනිය හැකිය
තව දුරටත් නිරාවරණය වීම නිසා ‘පල්මෝනරි එඩීමා’ නම් තත්ත්වයට පත් විය හැක
අඩු සාන්ද්‍රණවලට බොහෝ කලක් නිරාවරණය වීම නිසා දන්ත විඛාදනය වන බව වාර්තාවේ
මෙය සියලු ක්ෂේත්‍රවල දැකිය හැකිය
ශ්වසන ප්‍රදේශයට ඇතිවිය හැකි අවදානම පිළිබද තීරණයක් ගැනීම වර්ෂ 1997 වන තෙක් අවිනිශ්චිතව පැවතුණි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සල්ෆියුරික් අම්ලය සදහා නීතියෙන් අවසර ලද නිරාවරණ මට්ටම (permissible exposure limit [PEL]) 1mg/m3 කි
සල්ෆියුරික් අම්ල අධිග්‍රහනය විටමින් B12 ඌනතාවයට Vitamin B12 deficiency මග පාදන අතර එය මද සරු භාවයට හේතුවේ
මෙම හේතු නිසාවෙන්  සුසුම්නාවට බහුලව හානි සිදුවේ
නමුත් දෘෂ්ටික ස්නායුවෙහි මයලීන් අඩු වීම හා ගලයෝසිය සිදුවේ
සල්ෆියුරික් අම්ලය පරිහරණයට අදාළ නීතිමය සීමා කිරීම්
අන්තර්ජාතික වාණිජ සල්ෆියුරික් කර්මාන්තය , එක්සත් ජාතීන්ගේ තහනම් ගනුදෙනු මත්ද්‍රව්‍ය හා මනෝ ව්‍යාදික ද්‍රව්‍ය ගණුදෙණු සංගමය United Nations Convention Against Illicit Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic Substances මගින් වර්ෂ 1988 සිට සල්ෆියුරික් අම්ලය  පාලනය කරනු ලබයි
එහි සල්ෆියුරික් අම්ලය II වන ලැයිස්තුවේ සදහන් වනුයේ මනෝව්‍යාධික ද්‍රව්‍ය තැනීමට නිරතුරුව භාවිතා වන රසායනික ද්‍රව්‍යයක් ලෙසිනි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සල්ෆියුරික් අම්ලය II වන ලැයිස්තුවේ අන්තර්ගත කොට ඇති අතර එය අත්‍යාවශ්‍ය හා පුරෝගාමි රසායන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස පනතට එකග වන පරිදි සකසා ඇත
සල්ෆියුරික් අම්ල ගනුදෙනු , ප්‍රවාහන , අපනයන හා ආනයන කටයුතු ඇමරිකානු ඖෂධ වලංගුභාවය පිළිබද අධිකාරයේ බලපෑම යටතේ සිදු කරයි
Felix ist cool
Emre ist der coolste
වායු යනු  පදාර්ථයේ සම්භාව්‍ය අවස්ථා තුනෙන් (අනෙකුත් ඒවා නම් ඝන හා ද්‍රව  වෙති) එකකි
උච්ච උෂ්ණත්වයකදී වායුවක් අධික ලෙස අයනීකෘතවී ප්ලාස්මා අවස්ථාවට පත්විය හැකි අතර එය පදාර්ථයෙහි සම්භාව්‍ය අවස්ථාවක් සැටියට නොගැනෙයි
ශබ්ද නිරුක්තිය

භෞතික ගති ලක්ෂණ

මුලින් සඳහන් කරන ලද අංශුන්ගේ විද්‍යුත් ස්වභාවය නිසා ඒවා අවට අවකාශයේ බල ක්ෂේත්‍රයක් නිර්මාණය වෙයි
අංශු දෙකක් අතර මෙම බල ක්ෂේත්‍රවල අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා අන්තර් අනුක ආකර්ෂණ බල ඇතිවේ
අංශු දෙක අතර දුර මත රඳා පවතින මෙම අන්තර් අණුක ආකර්ෂණ බල මගින් ඒවායේ චලිතයට හා තාප ගතික ගුණවල‍ට බලපෑම් ඇති කරයි
සාමාන්‍යයෙන් මෙම අංශු උෂ්ණත්වය හා පීඩනය හමුවේදී විශාල ප්‍රමාණයකින් එකිනෙකින් ඈත් වෙයි
මෙය ඉතා කුඩා‍ආකර්ෂණ බලයක් සඳහා හේතු වේ
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙහි යෙදීම් බොහෝමයක් සඳහා අන්තර්ගත අණුක ආකර්ෂණ බල නොසලකා හැරිය හැක
වායුවක් පහත සඳහන් ගති ගුණද පෙන්ණුම් කරයි
ඝන හා ද්‍රව සමග සැසඳීමේදී සාපේක්ෂව අඩු ගණත්ව හා දුස්ස්‍රාවීතාව
උෂ්ණත්වය හා පීඩනය හමුවේදී ඉතා විශාල ලෙස ප්‍රසාරණයට හා සංකෝචනයට භාජනය වෙයි
එම නිසා වායු සම්පීඩය යයි හඳුන්වයි. 
අඩංගු භාජනය තුළ ඉක්මණින් සමජාතීය මිශ්‍රණයක් ලැබෙන සේ ව්‍යාප්ත වෙයි
මහේක්ෂීය 
පද්ධතිය විශ්ලේෂණය කිරීමේදී දිග පිළිබඳ පරිමාණයක් තිබීම අපේක්ෂිතය
විශාල දිග පරිමාණය මහෙක්ෂ පද්ධතිය සදහා අදාල වන අතර වඩා කුඩා දිග  පරිමාණ ක්ෂුද්‍ර මට්ටමේ පද්ධති සඳහා අදාල වේ
මහේක්ෂ පද්ධතිවල දී මනින සංරචක, වායුවක් පද්ධතියක් මත හෝ එහි වටපිටාව මත ඇති කරන ප්‍රවේගය, පීඩනය හෝ උෂ්ණත්වය මැන විශාල පරිමාණ බලපෑම් වැනි ඒවා වෙයි
ද්‍රව ගතික සමීකරණවල විවිධ ආකාර, Navier-Stokes සමීකරණය හා Euler සමීකරණය වැනි ගණිතමය සමීකරණ චලනය වන වායුවල පීඩනය, ඝනත්වය, උෂ්ණත්වය හා ප්‍ර‍ෙව්ගය අතර සම්බන්ධතා‍ ආදර්ශනය සඳහා ගොඩනගා  ඇත
පීඩනය 
අඩංගු භාජනයේ බිත්තිමත අඩංගු වායුව මගින් ඇති කරන පීඩනය සරළ චාලක සිද්ධාන්ත මගින් පැහැදිලි කළ හැක
වායු අංශු ඒ මේ අත අහඹු චලිතයේ යෙදෙන අතර ඒවා භාජනයේ බිත්ති සමග මෙන්ම එකිනෙක සමග ද ගැටේ
මෙම අංශු සියල්ල ස්කන්ධය, ගම්‍යතාව හා ශක්තිය යන සංස්ථිතික විය යුතු භෞතික  ලකෂණ පෙන්නුම් කරයි
(ආදී යන්ත්‍ර විද්‍යාවට අනුව ගම්‍යතාව යනු ස්කන්ධ හෝ අර්ධ ප්‍රවේගයේ වර්ගයේත් ගුණිතයෙන් ලැබෙන අගයයි)
අංශු භාජනයේ බිත්තිවල ගැටීම නිසා ඇතිවන සියළු බලවල සියළු සංරචකවල එකතුව භාජන බිත්තියේ වර්ගඵලයෙන් බෙදූ විට පීඩනය ලැබේ
එමනිසා පීඩනය චලනයවන අංශුවල රේඛීය ගම්‍යතාවල සාමාන්‍ය ලෙස ද පැවසිය හැක
පොදු දුර්මනයක් වන්නේ වායු පීඩනය විස්තර කිරීමට අණු එකිනෙක හා ගැටීම අත්‍යවශ්‍ය වන බවයි. නමුත් මේ සඳහා ඒවායේ අහඹු ප්‍රවේගය ප්‍රමාණවත්ය
උෂ්ණත්වය 
ඕනෑම භෞතික පද්ධතියක උෂ්ණත්වය එය තැනී ඇති පරමාණු හා අණුවල චලිතයේ ප්‍රතිඵලයකි
සංඛ්‍යානමය යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ දී උෂ්ණත්වය යනු අංශුවක අඩංගු මධ්‍යයන චාලක ශක්තිය පිළිබඳ මිනුමකි
මෙම ශක්ති ගබඩාවක ආකාරය අංශු වල ස්වතන්ත්‍රතා ප්‍රමාණය මගින් කියැවේ( ශක්ති තත්ව) අංශුවලට විවිධ ප්‍රවේග පවතින අතර එක් අංශුවක ප්‍රවේගය අනෙකුත් අංශු සමග ගැටුම් නිසා නිතර වෙනස් වේ
වේග පරාසය සාමාන්‍යයෙන් මැක්ස්වෙල් - බෝල්ට්ස්මාන් ව්‍යාප්තිය මගින් පැහැදිලි කෙරේ
විශිෂ්ට පරිමාව 
තාපගතික විශ්ලේෂණයක් සිදුකිරීමේ දී ඝටන  විත්ති ගුණ පිළිබඳ කතා කිරීම අත්‍යවශ්‍යය
වායු ප්‍රමාණය මත රඳා පවතින ගුණ විත්ති ගුණ ලෙසද වායු ප්‍රමාණය මත රඳා නොපවතින ගුණ ඝටන ගුණ ලෙස හැඳින්වේ
විශිෂ්ට පරිමාව ඝටනා ගුණයකට උදාහරණයක් වේ
මන්ද යත් විශිෂ්ට පරිමාව යනු පදාර්ථ ඒකක ස්කන්ධයක් මගින් අයත් කරගන්නා පරිමාව වන හෙයිනි
පරිම‍ාව හා විශිෂ්ට පරිමාව අතර වෙනස වන්නේ විශිෂ්ට පරිමාව ස්කන්ධයෙන් ස්වායත්ත වීමයි
ඝනත්වය වායුවල අණුවලට නිදහසේ චලනය විය හැකි නිසා වායුවක ස්කන්ධය සාමාන්‍යයෙන් විදහා දක්වන්නේ එහි ඝනත්වයෙනි
ඝනත්වය යනු ඒකක පරිමාවක ස්කන්ධයයි
සරළව විශිෂ්ට පරිමාවේ විලෝමයයි
වායු සදහා ඝනත්වය විශාල පරාසයක් තුළ වෙනස් විය හැක
එසේ වන්නේ වායු අණු අහඹු චලනයේ යෙදෙන බැවිනි
මහේක්ෂීය ලෙස ඝනත්වය යනු වායුවක තත්ව විචල්‍යයන් පිළිබඳව කිසියම් ක්‍රියාවලියක් තුළදී ඝනත්වයේ වෙනස්වීම තාප ගතික නියමවලට අනුකූලව සිදුවේ
අහඹු චලිතයේ යෙදෙන අංශු විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇති බව දී තිබුණද ස්ථිතික වායුවක් සදහා මුළු භාජනය පුරාම ඇත්තේ සමාන ඝනත්වයකි
එම නිසා ඝනත්වය අදිශ රාශියකි
එනම් එය විශාලත්වයක් ඇති දිශාවක් නැති සරළ භෞතික රාශියකි
නිත්‍ය ස්කන්ධයක් ඇති භාජනයක පරිමාව වායුවේ ඝනත්වයට සමානුපාතික බව චාලක සිද්ධාන්ත මගින් පෙන්වා දිය හැක
අන්වීක්ෂීය 
අන්වීක්ෂීය පරිමාණයකදි මනිනු ලබන්නේ අණුක මට්ටමේ රාශීන්ය
අණුක හෝ අංශුමය චලිතය විස්තර කිරීම සදහා විවිධ සිද්ධාන්ත හා ගණිතමය ආදර්ශන බිහිවී ඇත
වායුන්ට අදාල ආදර්ශන කිහිපයක් පහත පෙළ ගස්වා ඇත
චාලක වාදය

චාලක වාදය (හෝ වායු පිළිබද චාලකවාදය) වායුවල අණුක සංයුතිය හා චලිතය සලකමින් පීඩනය , උෂ්ණත්වය හෝ පරිමාව වැනි මහේක්ෂීය ගුණ විස්තර කිරීමට යත්න දරයි
මෙම වාදය කියා සිටින්නේ පීඩනය ඇති වන්නේ සර් අයිසැක් නිව්ටන් අනුමාන කළ පරිදි  අණු අතර ස්ථිතික විකර්ෂණයෙන් නොව විවිධ ප්‍රවේගවලින් චලනය වන අණු එකිනෙක ගැටීම නිසා කියාය
මෙය අණුක චාලනවාදය ලෙස ද  ගැටුම් පිළිබදවාදය ලෙස  ද හදුන්වයි.

බ්‍රවුනීය චලිතය

 
බ්‍රව්නීය චලිතය යනු තරලයක් තුළ ඇති අංශුවක අහඹු චලිතය විස්තර කිරීමට යොදා ගන්නා ගණිතමය අකෘතියකි
අංශු පිළිබදවාදය ලෙසද මෙය හදුන්වයි. 

තනි වායු (පරමාණු හෝ අණු) නිරීක්ෂණය සදහා වූ නූතන තාක්ෂණික සීමා තුළ දී සිදු කළ හැක්කේ සෛද්ධාන්තික ගණනය කිරීම් මගින් ඒවායේ චලිතය ගැන අදහස් ඉදිරිපත් කිරීමයි
නමුත් එම චලිතය බ්‍රව්නීය චලිතයෙන් වෙනස් වේ
එයට හේතුව බ්‍රව්නීය චලිතය ඇති වන්නේ අදාල අංශු සමග වායු අණු එකක් හෝ කිහිපයක් වේගයෙන් ගැටීමෙන්, විටින් විට වෙනස් වන වායු අණුවල ඝර්ෂණ බල නිසා ඇති වන සුමට ඇදීමක් හේතුවෙන් වන බැවිනි
මෙම අංශුව ( සාමාන්‍යයෙන් පරමාණු මිලියන් හෝ බිලියන ගණනක අඩංගු) අක්- වක් මාර්ගයක චලිත වුවද , තනි වායු පරමාණුවක් පරීක්ෂා කිරීමේදී බලාපොරොත්තු විය හැකි තරම් අක්වක් චලිතයක් නිරීක්ෂණය කළ නොහැක
අන්තර්අණුක බල

භෞතික විද්‍යාවේදී, රසායන විද්‍යාවේ දී හා ජීව විද්‍යාවේ දී අන්තර් අණුක ආකර්ෂණ බල යනු ස්ථායී අණු අතර හෝ මහාපරිමාණ අණුවල ක්‍රියාකාරී භාණ්ඩ අතර ඇති වන බලයි
අණු ද්වි පරමාණුක නිදහස් මූලද්‍රව්‍ය හා තනි පරමාණු අතර ඇතිවන ක්ෂණික ආකර්ශන අන්තර් අණුක ආකර්ෂණ බලවලට අයත් වේ
අස්ථායී නිසා අයනික හා සහ සංයුජ බන්ධනවලින් වෙනස් වන අතර මේවා ඇති වන්නේ අංශුවල ක්ෂණික ධ්‍රැවීකරණය නිසාය
අණුවක හෝ පරමාණුවක ව්‍යුහයෙහි ඉලෙක්ට්‍රෝන චලන නියමිත ස්ථානයක් නොමැති නිසා ඉලෙක්ට්‍රෝන හරියටම ව්‍යාප්ත වී නොතිබීමේ හැකියාවක් ඇත
එම නිසා විද්‍යුත් ආරෝපණ ද හරියටම ව්‍යාප්ත නොවී තිබිය හැක
සරල ආකෘතිය  
වායුවක් විස්තර අනාවරණය කිරීමට ගණිතමය ආකෘතියක් යටතේ නිර්මාණය කරන ලද සමීකරණයකි
අද වන විට එකදු තනි සමීකරණයකින් සියලු තත්ත්ව යටතේ වායූන්ගේ ගති ලක්ෂණ නිවැරදිව දක්වා නොමැත
නමුත් යම් යම් තත්ත්ව හා උපකල්පන යටතේ එකඟවන සමීකරණ කිහිපයක් ඇත
වායු ආකෘති ‘තාත්වික වායු’ ‘කල්පිත’ හා ‘පරිපූර්ණ’ වශයෙන් පුළුල්ව සාකච්ඡාවට ලක් කෙරේ
ඉහත එක් එක් ආකෘතිවලට අදාළ උපකල්පනද අන්තර්ගත වේ
එය තාප ගතික පද්ධතියක අධ්‍යයනය පහසු කරයි
තාත්වික වායු
තාත්වික වායු ක්‍රියාවලි උපකල්පන මත පදනම වූවකි
පහත උපකල්පන

සම්පීඩ්‍යතා ක්‍රියා 
විචල්‍ය තාප ධාරිතා 
වැන්ඩවාල් බල 
 අසමතුලිත තාප ගතික ක්‍රියා
අණුක විඝටනය පිළිබඳව වාද හා විවිධ සංයුති යටතේ මූලික ප්‍රිතික්‍රියා

බොහෝ යෙදීම් සදහා ඉහත කරුණු පිළිබඳ වැඩි දුර අධ්‍යයනයක් අවශ්‍යවේ
උදාහරණයක් ලෙස තාත්වික වායු ක්‍රියාකාරිත්වය වැදගත්වන අංශයක් වන අභ්‍යවකාශ පටලයක් නැවත පෘථිවි ගත වීමේදී ඇතිවන අධික පීඩනය හා තාපය ගැන අධ්‍යයනය කිරීම අද දින වන විට සිදුවේ
කල්පිත වායු 

පරිපූර්ණ වායු යනු තාත්වික වායු තව දුරටත් උපකල්පන යොදා සුළු කිරීමකි
එනම් සම්පීඩ්‍ය සාධකය මෙහිදී 1 වශයෙන් යොදා ගනී
එම නිසා විචල්‍ය තත්ත්ව යටතේ කල්පිත වායු නියමය පිළිපදී
ඉහත ආසන්න කිරීම් ඉංජිනේරු ශිල්පයේදී සුදුසුය
ආසන්න කිරීම් නිසා සත්‍ය සංයෝග අතර වෙනස යම් සැලකිය යුතු පරාසයක පවතියි
උදාහරණයක් ලෙස, පරිපූර්ණ වායුවේදී යොදා ගන්නා උපකල්පන මගින් මෙම විශ්මිත දහන කුටීරය තුළ සිදුවන දහනය පැහැදිලිව ඉදිරිපත් කිරීමට හා ගණනය සිදුකළ හැකිය
පරිපූර්ණ වායු
අර්ථ දැක්වීම අනුව අන්තර් අණුක ආකර්ෂණ බල නොසලකා හැර ඇත
කල්පිත වායූන් හිදී කරන ලද උපකල්පන සියල්ල ද මෙහිදී උපකල්පනය කරනු ඇත
ඊට අමතරව පහත උපකල්පනද අන්තර්ගත කර ඇත
අන්තර් අණුක ආකර්ශන බල නොසලකා හැර ඇත
අන්තර් අණුක ආකර්ශන බල නොසලකා හැරීම නිසා පරිපූර්ණ වායුවක් පවතින අවස්ථාව චාලක වාදය හෝ ස්ථිත යාන්ත්‍රික විද්‍යාව මගින් පහසුවෙන් පැහැදිලි කළ හැකිය
පරිපූර්ණ වායුවේ අර්ථ දැක්වීම තව දුරටත් දෙආකාරයකට සරල කළ හැකි අතර සමහරක් ග්‍රන්ථ මෙය අතහැර හෝ සංයුක්ත කොට සරල කිරීම් ඉදිරිපත් කොට ඇත
පැහැදිලිව අවබෝධ කිරීමට මෙම සරල කිරීම් වෙන වෙනම ඉදිරිපත් කොට ඇත
තාපජ පරිපූර්ණ
 වායුව තාප ගතික සමතුලිතතාවේ සිටී  රසායනිකව ප්‍රතික්‍රියා නොකරයි
අභ්‍යන්තර ශක්තිය, එන්තැල්පිය සහ විශිෂ්ට තාපය උෂ්ණත්වයේ පමණක් ශ්‍රිත වේ
e = e(T) h = h(T) de = CvdT dh = CpdT මෙවැනි උපකල්පනයක් ආදර්ශනය සදහා උපකාරීවේ
උදාහරණයක් ලෙස අක්ෂීය සම්පීඩකය ගත් විට එහි උෂ්ණත්වය තාපජ පරිපූර්ණ ආකෘතියෙන් පිට පැනීමට තරම් ප්‍රමාණවත් නොවේ
තාප ධාරිතාවට විචලනය වීමට ඉඩ ඇත, එනමුත් උෂ්ණත්වයට හා අණුවලට මැදිහත් වීමට අවසර නොමැත
කැලරික පරිපූර්ණ
සියළුම සීමා කිරීම් හා උපකල්පන කරන ලද වායු ආකෘතියට පහත උපකල්පනය ද ඇතුළත් කරනු ලැබේ
නියත විශිෂ්ට තාපය (Constant Specific Heats)

e = CvT h = CpT කෙසේ වුවත් මෙය සීමා කිරීම් අධික වූ වායු ආකෘතියක් වුවද එයට සෑහෙන තරම් නිරවද්‍ය ගණනයක් කිරීමට අවකාශ තිබිය හැකිය
උදාහරණයක් වශයෙන් අක්ෂීය සම්පීඩකයේ සම්පීඩන ක්‍රියාවලිය , අප ඉහත සලකා බලන ලද උදාහරණයේදී (නියත පීඩනය තාප ධාරිතාව Cp සහ විචල්‍ය පීඩනයේ තාප ධාරිතාව Cp) සසඳන ලද සරල කිරීම් හා සිදුවන අපගමනය අනෙක් සාධක සම්පීඩක ක්‍රියාවලියට එකතු වන විට අවසාන ප්‍රතිඵලය කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් Cp නියතව පැවතුණත් හෝ නැතත් එල්ල කළ හැකිය
(සම්පීඩකයෙහි අවකාශය , මායිම් ස්ථරය , ඝර්ෂණ හානිය , නිෂ්පාදන අපද්‍රව්‍යය ආදිය වේ
)

ඉතිහාසමය නිපදවීම්
ඇතැම් විට බොයිල්ගේ නියමය, අවස්ථා සමීකරණයක ප්‍රථම ප්‍රකාශනය විය හැකිය
වායුවේ පීඩනය

විශේෂ මාතෘකා

සම්පීඩ්‍යතාවය 
සම්පීඩ්‍යතා සාධකය (Z)  යොදාගනු ලබන්නේ සත්‍ය වායුවක පරිපූර්ණ  වායු සමීකරණය වෙනස් කිරීමෙන් ගණනය කිරීම සදහා වේ
පරිපූර්ණ  වායු සමීකරණය වඩා නිරවද්‍යව යොදා ගැනීමට මෙය භාවිතා කරනා අතර ඇතැම් විට එය   (fudge –factor)  නමින් ද හඳුන්වයි. සාමාන්‍යයෙන් 2හි අගය 1ට ඉතා ආසන්න වේ
රෙනෝල්ඩ්ස් අංකය (Reynolds Number)
තරල ගති විද්‍යාවේදී රෙනෝල්ඩ්ස් අංකය තරලයේ අභ්‍යන්තර බල හා දුස්‍රාවී බල අතර අනුපාතයක් වන අතර එය තරල ගති විද්‍යාවේදී යොදාගන්නා වැදගත් මාන රහිත අංකයක් වේ
අනෙකුත් මාන රහිත අංකයන් මෙන්ම රෙ‍නෝල්ඩ්ස් අංකය ද ගති විද්‍යාවේ නිවැරදි බව පෙන්වන‍ හොඳ මිණුම් දණ්ඩක් ද වේ
දුස්ස්‍රාවීතාවය 
උදාහරණ - අප මුලින් දැනගත් පරිදිම පීඩනය බිත්තියක් මත ලම්භකව ක්‍රියා කිරීම
(සාමාන්‍යයෙන්)
එම බලයේ අපසාරී සංරචකය වායුවේ දුස්ස්‍රාවීතාවය මත රඳා පවතී
වස්තුවක් වායුවක් හරහා ගමන් කිරීමේදී දුස්ස්‍රාවීතා බලපෑම වඩාත් වැදගත් වේ
ආකූලතාවය 
තරල ගති විද්‍යාවේදී ආකූතාවය හෝ ආකූල ප්‍රවාහය යනු එහි ලාක්ෂණික ව්‍යාකූලවීම අනුමානිකව වෙනස්වීමයි
මෙහිදී අඩු ගම්‍යතා විසරණයක් හා විශාල ගම්‍යතා සංවහනයක් මෙන්ම කාලය හා අවකාශය හමුවේදී පීඩනය හා ප්‍රවේගය වෙනස්වීම් වේ
මායිම් ස්ථරය (Boundary Layer) 
අංශු ඒ හරහා ගමන්කරන වස්තුවක පෘෂ්ඨියට ඇලේ
මෙම අංශු ස්ථරය මායිම් ස්ථරය ලෙස හැඳින්වේ
වස්තුවේ පෘෂ්ඨය මතදී අංශුව පෘෂ්ඨයේ ඝර්ෂණය නිසා නිෂ්ඵල වී පැවතීම අනිවාර්යෙන්ම සිදුවන්නකි
මායිම් ස්ථරය සමග ඇති වස්තුවේ හැඩයට එම මායිම් ස්ථරය හරහා බලපෑමක් ඇති කිරීම මගින් එහි හැඩය වෙනස් කිරීමට හැක
තවද “මායිම් ස්ථරය” පෘෂ්ඨයෙන් වෙන් කිරීමට ද හැක
එලෙස වෙන් කිරීමේ දී අනිවාර්යෙන්ම එය නැවතත් තවත් පෘෂ්ඨයක් සාදා ගනිමින් ගලා යාමේ මාර්ගය වෙනස් කර ගනී
මේ සඳහා පැරණි උදාරණයක් නම් ව‍ායු පත්‍ර නිපදවීමයි
(stalling airfoil)

උපරිම එන්ට්‍රොපිය පිළිබඳ මූලධර්මය 
මුළු නිදහස් ශක්ති ප්‍රමාණවල එකතුව අනන්තය කරා ළගා වන්නට එම පද්ධතියම එහි මහේක්ෂ අවස්ථාවට ළගාවීමට සමරූපීවම එය එහි උපරිම ගුණාකාරය බවට ද පත්වේ
තාපගති සමතුලිතතාවය 
තාපගති සමතුලිතතාවය යොදාගනු ලබන්නේ පද්ධතිය තුළ හටගන්නා ශක්ති වෙනස ප්‍රමාණවත් තරම් අණු අතර ගැටීම ඇතිවීමට තරම් විශාල කාල පරිමාණයක සිදු වන විට පරමාණු එකිනෙක වේගයෙන් ගැටීමෙන් පිටවන ශක්තිය පරමාණු තමන් සතු ශක්තිය වශයෙනුත් ශක්තිය විවිධ ප්‍රභේද වශයෙන් ද පද්ධතියේ පවතිනා මුළු ශක්තිය සියළුම පරමාණු අතර සමතුලිතතාවය පවතින පරිදි බෙදී‍ යන්නේ නම් පමණි
(දර්ශීය පද්ධතියක වුවද මෙය සිදු වීමට ගතවන්නේ නැනෝ තත්පර කිහිපයක් පමණි)

වායු
{{Infobox school|name           = විජයබා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය 
|image          = Vnc_logo
jpg
|founder        = ආර්. ඩී. සිරිසේන, සී. ඩබ්ලිව්. ඩබ්ලිව්. කන්නග්ගර
|established    = ජනවාරි 1946
|type           = රජය විසින් අරම්භ කළ පාසලකි
|caption        = ආදර්ශ පාඨය
|motto          = නොනවතින්න පෙරට යන්න
|type           = රජය විසින් අරම්භ කළ පාසලකි
|grades         = පළමු වසරේ සිට 13 වසර දක්වා පන්ති
|enrollment     = 3000
|gender         = මිශ්‍ර පාසලකි
|lower_age      = 6
|upper_age      = 19
|colours        = ලෝහිත, කහ, නිල් සහ කොළ

|principal      = ජේ.ඒ.අයි.යූ. ජයකොඩි
|campus         = අක්කර 27 (110,000 ව.මී
)
|coordinates    = 
|location       = මහව
|country        = ශ්‍රී ලංකාව  
|website        = www
vijayaba
lk
}}විජයබා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය''', මහව, 1946 ආරම්භ වු රජයේ පාසලක් වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා වු සී. ඩබ්ලිව්. ඩබ්ලිව්. කන්නග්ගර මහතා විසින් ආරම්භ කළ මුල් මධ්‍ය මහා විද්‍යාල 25 න් එකකි
ඔහුගේ අදහස වුයේ අධ්‍යාපනය නගරබද පාසල් වලින් පිට පිහිටි ගම්බද පාසල් වල සිටින සිසුන්ටද අවශ්‍ය අධ්‍යාපන පහසුකම් ලබා දීමයි
වර්තමානය වන විට විජයබා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය මහව අධ්‍යාපන කලාපයේ ප්‍රමුඛතම පාසල බවට පත් වී අවසන් අතර එහි ඉගෙනුම ලබන සිසුන් සංඛ්‍යාව තුන්දාහසකට අධික සංඛවක් වේ
ඉතිහාසය

පාසල් ගීත

විපුල විරාජිත නම අපරාජිත
සකල කලා ශිල්පාධාරිණි
විද්වත් සදනා තකෂිලාව අප
මහව විජයබා මැදි විදුහල වේ
ඉපැරණි යාපව්වේ රජ දහනේ
විජය ධජය වැන්නේ පෙදෙසට
ළහිරු කිරණ වන්නේ
//

විදු එළියෙන්නේ නැණ දල්වන්නේ
සමත් ලොවේ අභිෂේක ලබන්නේ
තේජසාර වු ධීර වීර වු
දරු දැරියන්ගේ නිජ බිම වන්නේ
තම්බපන්නි දීපේ ආලෝකේ
මිණි පහනක් වැන්නේ පෙදෙසට
සොමි කිරණක් වන්නේ
//

ගැමුණු විජයබා පැරකුම් මහසෙන්
හෙළ විරු වැනි විරු බිහි කරවන්නේ
යහ ගුණ මුතුහර ගෙළ සරසන්නේ
දේශ දීප ජය මග පෙන්වන්නේ
ස්වර්ණ දීප හොබවන මාතාවණි
භක්කි ප්‍රණාමය වේ
////

නිවාස
සිසුන් කාණ්ඩ සතරකට වෙන්කරනු ලබයි
–  විජය
 –  අභය
 –  අනුර
 –  මිහිදු

සියළුම නිවාස එකට එකතු වී සියලුම ප්‍රධාන ක්‍රීඩා ක්‍රීඩාකර තම තම නිවාස සඳහා  ජයග්‍රහණ ගෙන ඒමේ අයුරින් මෙම අන්තර් නිවාසන්තර ක්‍රීඩා උත්සවය අවුරුදු දෙකකට වරක් පවත්වා සිසුන්ගේ දක්ෂතා හා හැකියාවන් මනිනු ලබයි
ක්‍රීඩා

 මලල ක්‍රීඩා
 බාස්කට්බෝල්
 ක්‍රිකට්

 රගර්
 පාපන්දු

 වොලිබෝල්
කරාටේ

සමාජ හා සමිති

 Birds Observation Circle
 Cadets Troop
 වාණිජ සමාජය

 ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍ය සංගමය
 තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ සමාජය
 මාධ්‍ය ඒකකය
 ඡායාරූප සංගමය

 විද්‍යා සමාජය

ආදී විදුහල්පතිවරු

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
විජයබා මධ්‍යමහා විද්‍යාලයේ වෙබ් අඩවිය - නිල වෙබ් අඩවිය 
විජයබා මධ්‍යමහා විද්‍යාලයේ අතිරේක වෙබ් අඩවිය 

ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්
ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
මධ්‍ය මහා විද්‍යාල
ආරම්භක මධ්‍ය මහා විද්‍යාල
නිවසේ රැගුම්හලහි ඇති ප්‍රක්ෂේපණ තිරය මගින් අධි - සුපැහැදිලි රෑපවාහිනි ප්‍රතිබිම්බයක් ප්‍රදර්ශනය කරනු ලැබේ
අධි පැහැදිලි රෑපවාහිනිය (HDTV) සම්ප්‍රදායික රපෑවාහිනි පද්ධති (NTSC, SECAM, PAL) වලට වඩා වැඩි විභේදනයක් ඇති සංඛ්‍යාත රූපවාහිනි විකාශනය පද්ධතියක් වේ
HDTV සංඛ්‍යාත විකාශනය වේ
එයට හේතුව ප්‍රමාණවත් විඩියෝ සම්පිඩනය භාවිතා වුවන් සංඛ්‍යාක රෑපවාහිනියට අඩු සංඛ්‍යාත පරායස් අවශ්‍ය විමයි
HDTV – නුතනපද්ධති

ආවේණික චන්ද්‍රිකා HDTV පද්ධතියක සංඝටක

1.HDTV මොනිටර්ය මන්තුව 

2.HD චන්ද්‍රිකා රිසිවරය

3.සම්මත චන්ද්‍රිකා කැටිය

4.HDMI රැහන DVI –D සහ ශ්‍රව්‍ය රැහැන් හෝ ශ්‍රව්‍ය සහ දෘශ්‍ය රැහැන් 

HD සුදානම් රපෑවාහිනියකට අමතරන ලෙස HD රැපවාහිනිය පැලිම සදහා අනිකුත් උපකරණ අවශ්‍ය වේ
අමරත පෙට්ටියක් යොදා ගැනිමටත් තොරව රැහැන් සහිත රෑපවාහිනි යන්ත්‍ර මගින් HD සන්ධාරය නිරෑඵනය කර ගත හැක
ඒවා තුළ QAM සවිකළ ඇති අතර/හෝ Cable CART ඇතුලත් කර ඇත
අධි පැහැදිලි ප්‍රතිබිම්බ මුලාශ්‍ර වලට භෞම විකාශිය සෘජු විකාශ චන්ද්‍රිකා සංඛ්‍යාන රැහැන් අධි පැහැදිලි BD තැටි අන්තර්ජාල අවශ්නය කිරිම (Download) ක්‍රිඩා පරිශුය 3 සහ X box 360  ක්‍රිඩා ස්විචය පාලක පුවරැ අයත් වේ
ඉතිහාසය 
අධි-විභේදන යන යෙදුම බ්‍රිතාන්‍යයේ 1930 හා 1940 යුග වලදී භාවිතයට පටන් ගත් 405 තීරු කලු-සුදු රූපවාහිනි පද්ධති විස්තර කිරිමට භාවිතා කරන ලදි
අද වන විට ඇමරිකානු 525-තීරැ NTSC පද්ධතිය හා යුරෝපානු 625-තීරු PAL හා SECAM පද්ධති සම්මත විභේදන ලෙස හදුන්වයි. ප්‍රංශ 819-තීරු කලු සුදු පද්ධති අධි-විභේදන ලෙස කලින් සැලකුවද 1986 පසු එය ‍එලෙස හදුන්වන්නේ නැත
1958 දී යුධමය අවශ්‍යතා සදහා සෝවියට් සංගමය මගින් 1125 තීරු විභේදනයක් සහිත රූපවාහිනි පද්ධතියක් නිපදවන ලදි
1969 දී ජපන් ප්‍රචාරක NHC මගින් පළමු 5
3 දෘෂ්ටි අනුපාතයක් සහිත පාරිභෝගික අධි-විභේදන රූපවාහිනිය නිපදවන ලදි
ඇමරිකාවේ පලමු 5
3 අනුපාතයක් ඇති රූපවාහිනි පද්ධතිය 1981 දී ප්‍රදර්ශණය කරන ලදි
1983 දී අන්ර්ජාතික විදුලි සංදේශ සංගමය මගින් වැඩකරන පාර්ශවයක් HDTV අන්තර්ජාතික සම්මතයක් බිහිකිරිමේ අරමුණින් පිහිටවන ලදි
මෙමගින් කල එක් නිර්දේශයක් 16
9 අනුපාතයක් සහිත නිරූපිත වර්ණමිතියක් ඇති, 1080i (1080 සක්‍රිය ලෙස අතුරු ලියු තීරු ඇති විභේදනයක් ඇති) ප්‍රස්තාරිත විධියක් ඇති HDTV සම්මතයයි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ HDTV තාක්ෂණය 1990 දී පමණ ඩිජිටල් HDTV ග්‍රෑන්ඩ් අලායනස් මගින් හදුන්වාදෙන ලදි
යුරෝපයේ ප්‍රතිසම 1.125-තීරු HD MAC පිළිබද පරීක්ෂණ ප්‍රචාරණ 1990 සිදුකලද මහජන ප්‍රචාරණ සේවයක් දක්වා එය දියුණු නොවිණ
එම පද්ධතිය ''අධි-දෘෂ්ටි" (High Vision) ලෙස හදුන්වන අතර එයට 5
3 අනුපාතික, 1.125" අතුරු ලියු තීරු, 60 ක්ෂේත්‍ර / තප්පරයට සහිත පද්ධතියක් අඩංගු වේ
අද

ප්‍රචාරක ස්ථාන ආකෘති වි‍මර්ශනය 
අඩුම තරමින් දෙගුණයක රේඛිය විභේනයක් HDTV වලට සම්මත-විභේදන රූපවාහිනී (SDTV) වලට වඩා තිබෙන බැවින් සාමාන්‍යය DVD හෝ ප්‍රතිසම (Analog) රූපවාහිනි වැඩි විස්තර සපයයි
HDTV සම්ප්‍රේෂණයේ තාක්ෂණික සම්මත 16
9 දර්ශනානුපාතය "letterboxing" හා විරූපිත ඇදීම් වලින් තොරව ‍හසුරුවන නිසා කාර්යක්ෂම රූප විභේදන වැඩිවීමක් ඇතිකරයි
ප්‍රචාරණයට සුදුසුම ආකෘතිය විඩීයෝ ග්‍රාපිත රූප සැටහිම් මාධ්‍යය වර්ගය හා රූප ලක්ෂණ මත රුද්‍ර පවතී
ක්ෂේත්‍ර හා රාමු සීඝ්‍රතාවය ප්‍රභව හා විභේදන සමඟ ගැලපිය යුතුය
නිවැරදිතාවයේ හිඟයක් නොමැතිව සම්ප්‍රේෂණය කරීමට නම් තිබෙන කලාප පළලට වඩා වැඩි කලාප පළලක් ඇති අධි විභේදන ප්‍රභවයක් අවශ්‍යය විය හැක
සංකෝචිත නැති ප්‍රභව හා සැසදීමේදී, HDTV සංචිත හා සම්ප්‍රේෂණ පද්ධති වල භාවිත හානි සංකෝචනය ලැබෙන රූප විකෘති කිරීමත් සිදුකරයි
සමකාලීන පද්ධති 
චන්ද්‍රිකා HDTV පද්ධතියක සංරචක

1.	HDTV මොනිටර 
2.	HD චන්ද්‍රිකා ආදායකය
3.	සම්මත චන්ද්‍රිකා තැටිය
4.	HDMI රැහැන්, DVI – D හා ශ්‍රව්‍ය රැහැන්, හෝ ශ්‍රව්‍ය හා අඩංගු දෘශ්‍ය රැහැන්

HD සූදානම්ව ඇති රූපවාහිනියක් හැරුණු කොට HD රූපවාහිනී නැරඹීමට වෙනත් උපකරණයක් අවශ්‍යය වේ
Cable – ready රූපවාහිනී පද්ධතිවලට භාහිර පෙට්ටියක් යොදා නොගෙන HD අන්තර්ගත ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ හැකියාව ඇත
ඒවායේ සවි කර ඇති QAM ටියුනරයක් හා / හෝ CableCARD ඇතුළත් කිරීමට ස්ථානයක් ඇත
HD රූප ප්‍රභව වලට භූමි විකාශන, සෘජු විකාශන චන්ද්‍රිකා, සංඛ්‍යාංක රැහැන්, HD තැටිය BD, අන්තර්ජාල බාගත කිරීම්, හා ප්ලේ ස්ටේෂන් 3 හා X box 360 ක්‍රීඩා උපාංග ඇතුළත් වේ