Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ක්‍රෙම්ලිනයේ ශතවර්ෂ තුනක රොමොනොව් වරුන්ගේ පාලනය අවසන් වූ අතර ජනරජයක් බවට පත් රුසියන් අධිරාජ්‍යයේ බලය ජෝර්ජි ල්වොව් කුමාරයාගේ තාවකාලික රජයක් යටතට පැවරින
ඔවුන් නියෝජනය කලේ ප්‍රභූන් හා ඉඩම් හිමියන් ප්‍රමුඛ රාජාණ්ඩු විරෝධී යුදවාදී මධ්‍යස්ථ වාමාංශය වන අතර කම්කරුවන්ගේ හා සෙබළුන් නියෝජනය කලේ එහි සෘජු පාර්ෂ්වකරුවකු නොවූ සෝවියට් සභා නියෝජනය කල යුද විරෝධී බොල්ෂෙවික් පක්ෂය විසිනි
වෙනත් වචන වලින් කිවහොත් රටේ නිළ අධිකාරිය ලිබරල් වාදීන් අත පැවතුන අතර ප්‍රායෝගික බලය බොල්ෂෙවික් වරු සතු විය
මේ වන විට ස්විට්සර්ලන්ර්තයේ සිටි බොල්ෂෙවික් නායක ලෙනින්ට සියරට බලා පැමිණිමට උවමනා වුවද යුද්ධය නිසා ගමනාගමන මාර්ග වැසී තිබිණ
මේ වන විට පෙරමුණු දෙකක සටනකින් හෙම්බත්ව සිටි ජර්මනියේ අරමුණ වූයේ රුසියාවේ යුද විරෝධී බලවේග ශක්තිමත් කරවීම තුලින් ඈ යුද්ධයෙන් ඉවත් කරවීමයි
තම භූමිය හරහා ලෙනින් ඇතුළු පිරිසට සීල් තැබූ දුම්රිය මැදිරියක ගමන් පහසුකම් සැලසීමට ජර්මන් සෙනෙවි මන්ඩලය කටයුතු කලේ එබැවිනි
මෙනයින් බලන කල තාවකාලික පාලනය බිඳ දැමූ ඔක්තෝබර් විප්ලවය ජර්මනියේ එක් වැදගත් උපාය මාර්ගික අවශ්‍යතාවක් බව පෙනේ
මන්ද යත් නොවැම්බරයේ බලයට පත් සෝවියට් රජයේ පළමු කාර්යය වූයේ නැගෙනහිර පෙරමුණ අත්හිටුවීමත්, ජර්මනිය හා සාමය ඇතිකොට ගැනීමත්, ලෙනින්ට ඉමහත් අවමානයක් ගෙන දුන් බ්‍රෙෂ්ට්-ලිව්ස්කි ගිවිසුම හරහා බෝල්ටික් කලාපය, ෆින්ලන්තය හා යුක්‍රේනය ඇතුළුව සාර් වරු විසින් සියවස් ගණනාවක වෑයමෙන් දිනාගත් භූමියෙන් වර්ග සැතපුම් දහතුන් ලක්ෂයක් ඒ වෙනුවෙන් පවරා දීමට බොල්ෂෙවික් වරු එකඟ වීමත් නිසාය
මෙම පියවරට රාජාන්ඩුවාදීන්, ප්‍රභූන් හා ලිබරල් වාදීන් හා මැදහත් වාමංශිකයන් පමණක් නොව ඇතැම් බොල්ෂෙවික් වාදීන්ද දැඩි සේ විරුද්ධ වූ බව සැලකිය යුතුය
ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි විදේශ ඇමති පිළිබඳ කොමිසාර් ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වූ අතර සමාජ විප්ලවවාදීන් සෝවියට් සභා වලින් ඉවත් වූහ
විප්ලවයේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් මෙම භූමිකැප කිරීම සාධාරණ බව ලෙනින්ගේ තර්කය විය
කැඩෙට් වරු පෙන්වා දුන්නේ ඉඩම් හා පාන් වෙනුවෙන් විප්ලවය සඳහා සහභාගීවූ ගොවියන්ගේ හා කම්කරුවන්ගේ පැත්තෙන් බලන කල විප්ලවයක් වෙනුවෙන් රුසියාවේ කෘෂි බිම් වලින් පහෙන් දෙකක් හා කර්මාන්ත ශාලා වලින් තුනෙන් එකක් කැපකිරීමට වඩා සාර්ගේ පාලනය පවත්වාගෙන යාම යහපත් බවයි. වඩාත් විනාශ කාරී වූයේ විප්ලවයට එරෙහිව පැනනැඟුන සිවිල් යුද්ධයයි
සාම ගිවිසුම නිසා උරණ වූ රාජාණ්ඩු වාදීන්, ලිබරල් වාදීන්, අරාජිකවාදීන්, මංකොල්ල කරුවන් යනාදී එකී නොකී සියළු දෙනා සෝවියට් පාලනයට එරෙහිව නැඟි සිටි අතර බොල්ෂෙවිකයන් පන්නා දමා නව පාලනයක් ස්ථාපිත කොට රුසියාව යලි යුද්ධයට ඈඳාගැනීමට මාන බැළූ සෙසු යුරෝපීය ජාතීන්ගේ සහාය ඔවුනට නොඅඩුව ලැබිණ
පීන්ලන්ත බොක්කට හා කොකේසස් කඳුකරය බටහිර මිත්‍ර හමුදා ආක්‍රමණය කලෝය
මෙන්ෂෙවිකයෝ ජෝර්ජියාවේ බලය අල්ලගත් අතර දොන් පෙදෙසේ කොසෑක් වරුද ස්වාදීනත්වය ප්‍රකාශ කලහ
දැවැන්ත රුසියානු අධිරාජ්‍යයෙන් 1918 දී සෝවියට් පාලනය යටතේ ශේෂ වූයේ පැවතියේ මොස්කොව් හා ලෙනින්ග්‍රාඩ් ලෙස යලි නම් කෙරුන ශාන්ත පීටර්ස්බර්ගය ඇතුළු කුඩා බිම් කඩක් පමණි
පාන්, ඉඩම් හා සාමය මාස කිහිපයකට පෙර තමා වටා එක්‍ රොක් වූ ජනයාගෙන් සැලකිය යුතු පිරිසක් බ්‍රෙෂ්ට්-ලිටොව්ස්කි ගිවිසුමේ කොන්දේසි හේතුවෙන් බොල්ෂෙවික් පාලනයට එරෙහිව ප්‍රතිවිප්ලවයට සහාය දක්වන බව ලෙනින් දැනසිටියේය
දේශප්‍රේමය මත පදනම් ව පෝෂණය වූ අධ්‍යාත්මයක් සහිත රුසියානුවන් අපේක්ෂා කලේ ගෞරවාවින්ත සාමයක් මිස භූමිය සතුරාට හැර දැමීම නොවේ
සාමය සඳහා ගණුදෙනු කිරීමේදී භූමි ඈඳාගැනීමක් හෝ හැර දැමීමක් සිදු නොවන බවට ඔක්තෝම්බරයේදී බොල්ෂෙවික් වරු විසින් ඔවුනට ශපථ කොට තිබිණ
සිවිල් යුද්ධය තුල ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් සතු ප්‍රධානතම ශක්තිය වූයේ මිත්‍ර ජාතීන් දුන් සීමාසහිත ආධාර නොව රුසියානු ජාතික අධ්‍යාත්මය තුල මුල් බැසගත් මෙම දේශප්‍රේමයයි
විප්ලවය නිසා රුසියාව නැවතත් මධ්‍යතන යුගය කරා ආපස්සට ගොස් ඇතැයි මැසිවිලි නැගිණ
සාර් වරුන්ගේ මහිමය උළුප්පා දැක්වුන දේශප්‍රේමය වෙනුවට පන්ති සටන ආදේශ කිරීම තුලින් සිවිල් යුද්ධයට දේශපාලන වශයෙන් වෙනස් අර්ථකථනයක් ලබා දීමට ලෙනින් උත්සහ කලේය
ධනේශ්වර ක්‍රමය අර්බුදය කරා ගමන් බව පෙන්වා දුන් ඔහු ඉදිරියේදී ඇතිවන යුරෝපය තුල විප්ලව මාලාවක් තුලින් මහාද්වීපය තුල සාමජවාදය ගොඩනැගීමෙන් අනතුරුව මේ භූමි ගැටළු විසඳි යනු ඇති බවට නැවත නැවතත් සහතික විය
(රුසියාවේ අත්දැකීම් මත කොමියුනිස්ට් විප්ලවය රාජාන්ඩුවාදයට වඩා බිහිසුනු උවදුරක් ලෙස යුරෝපය විසින් මෙ වනවිට සැලකූ බව ජර්මන් විප්ලවයේ හා හන්ගේරියානු විප්ලවයේ ප්‍රථිපලය තුලින් පෙනේ) පැවැත්ම සඳහා අරගලයක යෙදී සිටි සෝවියට් පාලනය මේ අවස්ථාවේ ජාත්‍යන්තර විප්ලවය තම න්‍යාය පත්‍රයේ අංක එකට ගැනීම හාස්‍යජනක ලෙස පෙනුනද, ඒ පිටුපස වූයේ බ්‍රෙෂ්ට්-ලිටොව්ස්කි ගිවිසුමේ අපවාදය පිටු දැකීමේ අවශ්‍යතාවය බව පෙනේ
මේ සම්‍යප්‍රයෝගය බරපතල ලෙස තැකූ ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි ප්‍රමුඛ කන්ඩායම එය ප්‍රායෝගිකව අත්හදා බැලීමට තැත් කිරීමෙන් සිදු වූයේ ලිබරල් වාදය හා බොල්ෂෙවික් වාදය අතර දැවැන්ත දෘෂ්ඨිමය පරතරය නිරාවරණය වීම පමණක් නොව යුරෝපය හා සෝවියට් පාලනය රාජ්‍යතාන්ත්‍රික අතින්ද වඩාත් දුරස්ථ වීමයි
රුසියාව ඉතිහාසයේ අසීරුතම අවස්ථාවකට මුහුණ දෙමින් සිටියාය
වරක් යුරෝපයේ රීති නිර්ණය කල ඒ බලසම්පන්න අධිරාජ්‍යය ව්‍යාකූලත්වයෙන් පිරි අරාජිකත්වයකට ඇද වැටී තිබිණ
විප්ලවයක් තුලින් පාන් ඉඩම් හා සාමය දිනා ගැනීමට සිතූ ඈට වඩාත් වේදනාකාරී සිවිල් යුද්ධයකට හා සාගතයකට මුහුණ පෑමට සිදුව තිබිණ
මෙවන් අසීරු තත්වයක් යටතේ ඇරඹුන රුසියාවේ සිවිල් යුද්ධය ජයග්‍රහණය කිරීමට බොල්ෂෙවික් වරු සමත් වූයේ කෙසේද
1918 මැද භාගය වනවිට සාර් හමුදාවෙන් උරුම වූ පැරණී රයිපල් තොගයක් හා ඉෂෝර්ස්කි-ෆියට් නමති කබල් යුද්ධ මොටෝ රථ දුසිම් කිහිපයක් හැරුන කල ප්‍රමාණවත් නිළ ඇඳුම් හෝ ආහාර පවා එකල බොල්ෂෙවික් වරුන්ට නොතිබූ අතර සයිබීරියාව අත්පත් කොටගත් හිටපු යුද නිළධාරියෙකු වූ අද්මිරාල් කොල්චැක්ගේ සුදු හමුදා විසින් යූරල් ප්‍රදේශයේ සිරභාරයේ පසුවූ සාර් තුමා මුදාගෙන රාජාණ්ඩුව යලි පිහිටුවනු ඇති බවට ආරංචි පැතිරිණ
මේ ඇසූ බොල්ෂෙවික් වරු සාර් පවුල සමූලඝාතනය කලහ
එමඟින් ප්‍රතිවිප්ලව වාදීන්ට සටන පවත්වාගෙන යාමට ඇති වැදගත් හේතුවක් අහෝසි වන බව ලෙනින්ගේ තක්සේරුව විය
ප්‍රතිවිප්ලවයේ පසුබෑමට දෙවැනි හේතුව වූයේ 1918 නොවැම්බරයේදී ජර්මනිය යටත් වීමත් සමඟ යුද්ධය අවසන්වූ බැවින් සෝවියට් ආන්ඩුව පෙරලිම සඳහා තවදුරටත් පරිශ්‍රමයක් දැරීම අනවශ්‍ය බව සිතූ බටහිර මිත්‍ර සන්ධානය ප්‍රතිවිප්ලව වාදීන්ට සැපයූ අධාර සැලකිය යුතු මට්ටමින් කපා හැරීමයි
යුරෝපයේ සාමය ස්ථාපිත වීමත් සමඟ සිවිල් යුද්ධයේ සටන් වැදුන විදේශීය සෙබළුන්ට පෙරලා සිය රටවල් බලා යාමට දැක්වූ ආශාව ස්වභාවිකය
තමාට පසුබැසීමේ කොරිඩ්ඩෝරයක් ලබා ගැනීමට හිලවු වශයෙන් අද්මිරාල් කොල්චැක් බෙල්ෂෙවික්වරුන්ට පාවා දීමට චෙක් ලීජන භටයන් කටයුතු කිරීම මීට හොඳ නිදසුනකි
විප්ලවයට සාපේක්ෂව සිවිල් යුද්ධයෙදී අත්දුටු අඩු ජනතා සහභාගීත්වයත් හේතුවෙන් ඉහත තත්වයන් යටතෙ පවා ප්‍රතිවිප්ලවය ජය ගැනිම බොල්ෂෙවික් වරුනට සිහිනයක් වීමට තවදුරටත් ඉඩ තිබුන බව බැහැර කල නොහැක
නුවූයේ තවත් ප්‍රධාන තුන් වන සාධකයක් විසින් තත්වය සමතුලනය කිරීම නිසාය
ඒ තීරණාත්මක සාධකය නම් මාක්ස්වාදී බොල්ෂෙවික් න්‍යායන් තුල වූ දේශපාලන නොගැලපීම් වසන් කරමින්, පන්ති අරගලය නැමති නොගැලපුන ආදේශකය තුලින් පවා රුසියානුවන්ගේ දේශප්‍රේමි අධ්‍යාත්මය උත්තේජනය කිරීමට සමත්වූ රතු හමුදාවේ නොසැලෙන අධිෂ්ඨානයයි
Chamara Siriwardene

සිවිල් යුද්ධය

අඩ සියවසක් පුරා ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ පැතූ රුසියානුවන්ගේ දෘෂ්ඨි කෝණයෙන් බලන කල ඔක්තෝබර් විප්ලවය යනු කබලෙන් ලිපට වැටීමකි
සාමකාමී ප්‍රතිසංස්කරණ තුලින් කිරීටය සතු බල තල වලින් කොටසක් ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට පැවරීම හා දේශපාලන නිදහස ස්ථාපිත කිරීම යන 1905 ඉල්ලීම් තුලින් පවා ඔවුන් අපේක්ෂා කලේ රුසියානු අධිරාජ්‍යය යුරෝපය තුල වඩාත් ශක්තිමත් තත්වයට කිරීමයි
1917 පුළුල් යුරෝපීය යුද්ධයක වගකිවයුතු වැඩකොටසක් ඉටු කරමින් සිටි රුසියාවට ඒ මොහොතේ අව්ශ්‍ය වූයේ ප්‍රතිසංස්කරණ මාලාවක් තුලින් අධිරාජ්‍යය දේශපාලන වශයෙන් වඩාත් ස්ථාවර වීම මිස රුසියානුවන් උනුන් කුලක් කාගන්නා ප්‍රචණ්ඩ අභ්‍යන්තර පන්ති සටනක් ඇරඹීම ද නොවේ
බොල්ෂෙවික් වරුන්ගේ චෙකා පොලිසිය (KGB සංවිධානයේ මී මුත්තා) සාර්ගේ වෘත්තියමය ඔක්නාරා පොලිසියට වඩා අතිශය භයානක විය
ප්‍රචණ්ඩ විප්ලවයක් වෙනුවට ලිබරල් ප්‍රතිසංස්කරණ මාලාවක් හරහා ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවක් පිහිටුවී නම්, අනාගත වර්සෙල්ස් ශමථ ගිවිසුමේ ප්‍රධාන කොන්දේසි ක්‍රෙම්ලිනය තුල කෙටුම්පත් කරනු ලැබීමට බොහෝ ඉඩ තිබූ බව බැහැර කල නොහැක
සෝවියට් වරුන්ගේ බලයේ ප්‍රධානතම බල කණු දෙකවූ අඩ සියවසකට පෙර වහල් මෙහෙයෙන් මුදවනු ලැබ සිටි ග්‍රාමීය ගොවීන් හා සාක්ෂරතාවයෙන් තොර නාගරික කම්කරුවන්ට මෙම තත්වය ගැන අවබෝධයක් නොතිබීමේ ප්‍රථිපලය වූයේ පාන් ඉඩම් හා සාමය වෙනුවට රුසියාවට සිවිල් යුද්ධයකට හා සාගතයකට මුහුණ පෑමට සිදුවීමය
එහි වරද පැටවුනේ කුලාක් (Kulak) නමින් හැඳින්වුන සෝවියට් විරෝධී යැයි සැක කෙරුන සුළු ඉඩම් හිමියන්ටය
ඔවුන්ගේ ධාන්‍ය තොග බලාත්කාරයෙන් අත්පත් කොටගෙන බෙදා දීමට බොල්ෂෙවික් වරු කටයුතු කිරීම නිසා දෙපාර්ශ්වය අතර ‘පන්ති සටන්’ ඇති විය
මෙම තත්වය ශ්‍රේෂ්ඨ සෝවිය ගත්කරු මිහයිල් ෂෝලොහොව් ගේ ‘පෙරලූ නැවුම් පස’ යන කෘතියේ මැනෙවින් විස්තර කොට තිබේ
කෙසේ වුවද වඩාත් සුවිශේෂී වන්නේ නව සෝවියට් පාලනයද තම බලකේන්ද්‍රය නිවහන ලෙස පන්ති සටනේ කෙලිබිම වූ ශාන්ත පීටර්ස්බර්ගය වෙනුවට රුසියානු දේශප්‍රේමයේ මුදුන් මල්කඩ වූ ක්‍රෙම්ලිනය තෝරා ගැනීමයි
පන්ති සටන ගැන දේශනා කල ලෙනින් තම බිරිඳ හා සොයුරිය සාර් වරුන්ගේ නිවහනේ පළමු මහලේ පදිංචි වීම බටහිර ගත්කරු ජෝර්ජ් ඕවෙල් විසින් තම ‘ගොවිපලේ පෙරලිය’ (Animal Farm) කෘතිය තුලින් දැඩි සමච්චලයට ලක් කලද, අපක්ෂපාතී පාඨකයාට එමඟින් හැඟී යන්නේ දේශපාලනයේදී කුමන න්‍යායන් දෙසා බෑවද, ජාතික අධ්‍යාත්මයේ හද ගැස්ම ගැන ලෙනින් හොඳ අවබෝධයකින් පසුවූ බවය
ක්‍රෙම්ලිනය යනු පාලකයාගේ නිවහන නොව රුසියාවේ නිවහන බව ඇලෙක්සැඩර් පුෂ්කින් පවසා ඇත
1918 අගෝස්තුවේදී මොස්කොව් හි කම්හලක කම්කරුවන් අමතා සිය මොටෝ රථයට ඇවිද ගිය ලෙනින්ට ෆැනී කැප්ලන් නැමති මෑතකදී බොල්ෂෙවික් පක්ෂයෙන් වෙන්වී ගිය සමාජ විප්ලවවාදී ක්‍රියාකාරිනියක විසින් වෙඩි තබන ලදි
උන්ඩ දෙකක් වැදීමෙන් බරපතල තුවාල ලැබූ මුත්දිවි ගලා ගැනීමෙහිලා හේ සමත් විය
දහසය වියේ පටන් විප්ලවීය දේශපාලනයේ යෙදී සිරබත් කෑ ෆැනී වාමාංශික දේශප්‍රේමියෙකි
ලෙනින් රුසියාවට ද්‍රෝහී වූ නිසා ඔහුට වැඩි තැබූ බව ප්‍රශ්න කිරීම් වලදී ඈ සෘජුවම කියා සිටියාය
ඈට මරණ දඬුවම හිමි වූ අතර එය රුසියාව පුරා ඉදිරි දශක කිහිපය තුල අරක් ගත් ‘රතු භීෂණයේ’ ඇරඹුම විය
විප්ලව විරෝධීන් අත්ඩංගුවට ගැනීමේ, රදවා ගැනීමේ, හා දඬුවම් පැමිණවීමේ පුළුල් බලතල පවරන ලද චෙකා පොලිසිය දිවා රෑ විරුද්ධවාදීන් හඹා යන්නට විය
සියළු සතුරන් අනුකම්පා විරහිතව මැඩලීමට බොල්ෂෙවික් වරු අදිටන් කොට ගත්හ
ලෙනින් ස්වය ලබන විට විරුද්ධ මතධාරීන් සෝවියට් පාලන කලාපය තුල නුවූ තරම්ය
දේශපාලන නිදහස අතින් ගත් කල තත්වය රාජාණ්ඩු පාලනය බොහෝ අයහපත් බව පෙනුනද ගැටළුව වූයේ ඒ බව යන්තමින් හෝ ප්‍රකාශ කිරීමට තරම් හෝ තත්වයක් දැන් රට තුල නොතිබීමය
චෙකා පොලිසිය පවත්වාගෙන ගිය එලිමහන් කඳවුරු අසූ හතරක් තුල සිරකරුවෝ පණස් දහසක් රඳවනු ලැබ සිටියහ
අඩු අධ්‍යාපනය ලත් කම්කරුවන් බහුතරකින් සැදුම් ලත් රතු හමුදාවට වෘත්තියමය නායකත්වකින් තොරව සිවිල් යුද්ධය ජයගත නොහෙන බවද ලෙනින් මෙ වනවිට අවබෝධ කොටගෙන සිටියේය
ඉමහත් කැපවීමෙන් යුතුව සටන්කලද රතු හමුදා සෙබළු විනය හා ශාස්ත්‍රීය අවබොධය අතින් දුර්වල වූහ
නැවතත් සිය න්‍යායන්ට පුටුපාමින් සාර් හමුදාවේ හිටපු නිලධාරීන්ගේ සේවය ලබා ගැනීමට ඔහු තීරණය කලේ මෙම තත්වය යටතේය
මෙමඟින් සිදුවුන පූර්ණ ප්‍රතිසංවිධානයත්, යුද්ධ දුම්රියක නැඟුන ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි ජංගමශීලී රෙජිමේන්තුවක් සමඟ තැනින් තැනට ගමන් කරමින් සතුරාට විස්මිත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමත්, ජර්මනිය යටත්වීමත් සමඟ මිත්‍ර ජාතින් ප්‍රතිවිප්ලව වාදීන්ට දුන් සහාය අත්හිටුවීමත් නිසා 1919 වන විට නැගෙනහිර, දකුණු හා බෝල්ටික් පෙරමුණු වල තීරණාත්මක ජයග්‍රහණ අත්පත් කොටගනිමින් සෝවියට් බලය ස්ථාවර කිරීමට රතු හමුදාව සමත් විය
එහෙත් මේ වන විට තවත් බලගතු අභියෝගයක් සෝවියට් රාජ්‍යයට එල්ල වෙමින් තිබිණ
ඒ යුද්ධාවසානයත් සමඟ නැවත උපන් පෝලන්තයයි
රුසියානු අධිරාජ්‍යයට තරමටම සෝවියට් පාලනයටද වෛර කල ඔවුන් උත්සහ දැරුවේ නැගෙනහිර දෙසට සිය දේශසීමා ව්‍යාප්ත් කිරීමටයි
1920 දී පෝලන්ත හමුදා යුක්‍රේනය ආක්‍රමණය කලේ මහා අටමාන් සීමොන් පෙත්ල්යූරාගේ සෝවියට් විරොධී කොසෑක් බල ඇණි වල පුර්ණ සහාය මතය
බටහිර යුක්‍රේනයේ හා දොන් පෙදෙසේ සිදුවූ සටන් වලදී සෝවියට් සිවිල් යුද වීරයා වූ සෙම්යොන් බුඩිඔනි ගේ අසරු හමුදා විසින් ඔවුන් පරාජය කල අන්දම නිකොලායි ඔස්ට්‍රොව්ස්කිගේ ‘වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි’ පොතේ අපූරුවට පිළිබිඹු කොට ඇත
මෙහිදී තම ජාත්‍යන්තර විප්ලව සිහිනයේ නැවත එල්බගත් ලෙනින් පෝලන්තය ආක්‍රමණය කරන ලෙස රතු හමුදාවට නියම කලේ, පෝලන්ත නිර්ධන පන්තිය ඒ හා සමගාමීව විප්ලවයක් දියත් කරනු ඇතැයි යන පදනම් විරහිත උපකල්පනය තුලිනි
ජර්මන් බැවේරියාවේ හා හංගේරියාවේ අත්දැකීම් වලින් පාඩම් උගෙන සිටි ට්‍රොට්ස්කි පවා ලෙනින්ගේ විනිශ්චය කෙරෙහි සැක ඇති කොටගත්තේය
ඔහුගේ සැකය නිවැරදි බව පෙනීගියේ විස්ටුලා ඉවුරු මතදී රතු හමුදාවේ සිඳී යාමත්, කැරලි ගසනු වෙනුවට පෝල්වරු වොර්සෝව වෙනුවෙන් සටන් වැදිමට ඉදිරිපත් වීමත් නිසාය
වෝර්සෝවේ ගේට්ටු දකිමින් පසුබැසීමට රතු හමුදාවට සිදු වූ අතර රීගා හි ඇති කොටගත් සාමගිවිසුමට අනුව දේශසීමා නගර කිහිපයක් පෝල්වරුනට භාර දීමට සෝවියට් රජයට සිදුවිය
එදා යුද්ධයකට මුහුණදී සිටි රුසියන් අධිරාජ්‍යය අභ්‍යන්තර වශයෙන් අස්ථාවර කිරීම සදාචාරාත්මක වශයෙන් මතභේදාත්මක ක්‍රියාවක් වුවද, දේශපාලන අර්ථයකින් ගත් කල ඔක්තෝබර් විප්ලවය විශිෂ්ඨ ව්‍යාපෘතියකි
එය එසේ මෙසේ පුද්ගලයෙකුට කල හැකි කාර්යයක් නොවේ
එහෙත් පෝලන්ත ආක්‍රමනය විසින් පෙන්නුම් කලෙ ඒ විචක්ෂණ භාවය ලෙනින් තුලින් කෙමෙන් වියැකෙමින් පවතින වගයි
ලෙනින් මේ වනවිට බොල්ෂෙවික් පක්ෂය තුල දේවත්වයට ආසන්න තත්වයෙහි ලා සලකනු ලැබිණ
අදෙවවාදී නව දහමක් වැලඳගැනීමෙන් භක්තිමත් රුසියානු හදවත් තුල ඇතිවූ අධ්‍යාත්මික රික්තය පිරවීමෙහිලා අර්ථයෙන් ගත් කල මෙහි ඒ හැටි අරුමයක් නැත
සන්සන්දනාත්මක ගත් කල ක්‍රෙම්ලිනයේ නව පාලකයා අඩු භූමි ප්‍රදේශයක් පාලනය කලද, තම පූර්ව ගාමියා වූ සාර්ට වඩා බොහෝ ආඥාදායක බලතල භුක්ති වින්දේය
සාර්ට වඩා දරුනු ලෙස එ බලතල ක්‍රියාවෙහි යෙදවීය
එහෙත් පෞද්ගලිකව ලෙනින් ඉතා කාරුණික පුද්ගලයකු බව ප්‍රකටය
ඔහු නිතර අන් අය ගැන සොයා බැලූ අතර ඉතා වැදගත් සාකච්ඡාවන් අතර පවා සිය බළලා සුරතල් කලේය
එහෙත් ලෙනින්ගේ පසුකාලීන විනිශ්චයන් පමණක් නොව ඇතැම් මූලධර්ම ගැනද සැක පහල කල එක් සගයෙක්ද විය
ජෝර්ජියානු ජාතික මැරවරයෙකු වූ හේ අවශ්‍ය අවස්ථාවන්හිදී අතිශය තීරණාත්මක ලෙස කටයුතු කිරීමෙන් ලෙනින්ගේ සිත් දිනාගත් අයෙකි
1906 දී බොල්ෂෙවික් පක්ෂයට අරමුදල් රැස්කිරීම සඳහා ටිබ්ලිස් නුවර බැංකුවක් කොල්ල කෑමෙන් ඉමහත් ප්‍රසිද්ධියක් ලද ඔහු විශ්වාස කලේ ජාත්‍යන්තර විප්ලවය මත ලංසු තැබීම පමණක් නොව පන්ති සටන යන තේමාව තුලින් බොල්ෂෙවික් පක්ෂයේ හා විශේෂයෙන්ම රතුහමුදාවේ දෘෂ්ඨිය මෙහෙයවනු ලැබීමද විශාල වරදක් බවයි. එය දේශප්‍රේමය ලෙස නිවැරදි යුතු බව මේ දරදඬු ජෝර්ජියානුවා විශ්වාස කලේය
අයිසොෆ් බෙසැරියෝනිස් දුගෂ්විල්ලි ඒ ජෝර්ජියානුවාගේ නමයි
ඔහු ඉතිහාසය තුල ප්‍රකට වූයේ ජෝසොෆ් ස්ටැලින් නමිනි
Chamara Siriwardene

පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් උපන් රුසියන් විප්ලවය

පළමු ලෝක යුද්ධය සියවස් ගණනාවක් පුරා යුරෝපය හෙල්ලූ බලගතු රජ පෙළපත් ගනනාවක ඇද වැටීම සනිටුහන් කලේය
පරාජිත ජර්මනියේ හෝහෙන්සෝර්ලන් වරු හා ඔස්ට්රියාවේ හැප්ස්බර්ග් වරුන්ටත් කලින් මේ ඉරණමට මුහුන පෑවේ යුද්ධය නිසා ආර්ථික හා  දේශපාලන වශයෙන් බුන්වත් බවට පත් රුසියාවේ සාර් වරුය
1914 සර්බියාවේ ගෞරවය වෙනුවෙන් ඔස්ට්‍රියාවට එරෙහිව හමුදා කැඳවූ  රුසියාව සැබවින්ම ඒ යුද්ධයට මුහුන දීම සඳහා සූදානමකින් නොසිටියාය
ඒ වන විටත් ඇරඹී තිබුන රුසියානු හමුදාවේ සන්නද්ධ කරණ වැඩපිළිවෙල සම්පූර්ණ වීමට නියමිතව තිබුනේ 1917 වසරේදීය
එසේ වුවද සර්ව-ස්ලාව් බල කාමයත්, ගෝත්රයේ ‘වැඩිමහල් සහෝදරයා’ ලෙස සුළු ජාතීන්ගේ විශ්වාසය රැකගැනීමේ අභිලාෂයත් විසින් යුද වදින ලෙස ඔවුනට බලකොට තිබිණ
යුද්ධයට අවතීර්න වීමේදී ඈ සතුවූ තීරණාත්මක වාසිය නම් හැප්ස්බර්ග් වරු යටතේ සේවය කල ස්ලාව් ඔත්තු කරුවන්ගෙන් සතුරාගේ සැලසුම් ගැන කලින් අසා දැන ගැනීමට සාර්තුමා ගේ අණදෙන නිළධාරියා වූ නිකොලස් නිකොලායෙවිච් අග්රාදිපාද තුමාට හැකි වීමයි
මේ හේතුවෙන් 1914 ජුලි මාසයේ පෝලන්ත ගැලීෂියාව ආක්රමණය කල කොසෑක් හමුදා නැගෙනහිර ප්රසියාව දෙසට ගමන් කලහ
මහත් කලබලයට පත් ජර්මන් සෙනෙවි මණ්ඩල ප්රධානී හෙල්මුත් වොන් මෝල්ට්කේ (කණිෂ්ඨ) විසින් පැරිසිය අත්පත් කොට ගැනීමට ඉතා ආසන්නව සිටි ජර්මන් බටහිර පෙරමුණෙන් අසරු ඩිවිෂණයක් හා කෝර්ප්ස් බල ඇණි දෙකක් නැගෙනහිර පෙරමුනට යැවීමට ගත් තීරණයේ විපාකය වූයේ දීර්ඝ හා වෙහෙසකර යුද්ධයකි
එහෙත් මුලින්ම හති වැටුනේ රුසියාවයි. 1916 අවසානයේ  කොකේසස් කඳුකරයේදී ඔටෝමන් තුර්කිවරු පරාජය කිරීමෙන් අනතුරුව ඈ සතු අවසන් ශක්තිය ද සිඳීණ
ගොවි බිම්වලින් කෝටි එකහමාරක ශ්‍රම බලකායක් යුද පෙරමුණට යැවීම හේතුකොට ගෙන බිත්තරයක මිල හතර ගුණයකින්ද, බටර් රාත්තලක් පස් ගුණයකින්ද ඉහල යද්දී ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් නුවර වෙළඳ සැල් වල පිටි හෝ ඉන්ධන නොවීය
ආහාර ඇඳුම් හා උණ්ඩ හිඟ වූ පෙරමුණේ සෙබළු තව දුරටත් නිළධාරීන්ගේ අණ පිළිපැදීම ප්රතික්ෂේප කලෝය
දෑවුරුද්දක් යුද වැදී සෙබළුන් පනස් ලක්ෂයක් අහිමි වීමෙන් අනතුරුවද ලද නිශ්චිත ලාභයක් දැක්වීමෙහිලා අපොහොසත්වූ නිකොලස් සාර් තුමාට එරෙහිව රටතුල දැඩි අමනාපයක් ලියලා යද්දී  දැවැන්ත මහජන නැගිටීමක අවදානම හමුවේ හමුදාවේ පක්ෂපාතීත්වය පිළිබඳ අධිරාජයාගේ 'ඔක්නාරා' රහස් පොළිසිය පවා අනතුරු අගවා තිබිණ
ඉක්මන් දේශපාලන ප්රතිසංස්කරණයක වැදගත් කම රාජකීය ඩූමාව හෙවත් ඉහල මන්ත්රී් මණ්ඩලය පවා ඉතා ගරුසරු ඇතිව නිර්දේශ කලද සාර්තුමා නොවේ ඒ කිසිවක් තැකුවේ
රජයට හා නිළධාරීන්ට බලතල පැවරීමට හේ අකැමති විය
“එයාල අද පත්  වෙලා හෙට අස් වෙලා යාවි
වෙන හැමදෙයක්ම ගැන ගැන මම වග රුසියාවට හා දෙවියන්ට කියන්න ඕන,” සාර්තැන කීවේලු
හයිමොෆීලියාවෙන් පෙළුන සාර්තුමාගේ පුතනුවන්ට ප්රතිකාර කිරීමෙන් රටේ අතිශය බලවත් වූ ග්රිිගෝරි රස්පුටින් නැමති නූගත් සයිබීරියානු පූජකයාගේ අවකල් ක්රියා නිසා වැසියෝ වඩාත් සාර් පාලනය කෙරේ කලකිරුනාහ
වංශවතුන් පිරිසක් විසින් උපායෙන් කැඳවාගෙන ගොස් වස දැමූ වයින් පානය කිරීමට දී මෙම උමතු පාදිලියා වෙඩි තබා මරා දැමූ විට පවා සාර්තුමා තත්වයේ බැරෑරුම් කම අවබෝධ කොටගත් බවක් නොපෙනේ
යුද්ධාරම්භයේ රුසියාව සතු වූ දුම්රිය එන්ජින් විසි දහසකින් 1917 වන විට ඉතිරිව තිබුනේ නව දහසකි
දුම්රිය මැදිරි හැට දහසක් සේවයේ යෙදවිය නොහැකි විය
ප්‍රවාහනය අඩාල වීමේ ප්රතිපලය වූයේ මාර්තු මස වන විට රට තුල ආහාර හිඟය වඩාත් දැඩි විමයි
කුසගින්න දැරිය නොහැකිව වීථි බට ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් නුවර කම්කරුවෝ පාන් සොයමින් කඩ සාප්පු කඩා බිඳ දමන්නට වූහ
එහෙත් පොලිසිය ඔවුනට අමානුෂික ලෙස පහර නොදෙන්නට එය දැවැන්ත විරෝධතාවක් බවට පත් නොවීමට තවදුරත් ඉඩ තිබිණ
නගරයේ කම්කරුවෝ වැඩ වැරූ අතර වීථි බැස පොලිසිය හා ගැටුන දස දහස් ගණන් ජනයා රාජකීය පාලනයට එරෙහිව උද්ඝෝෂනය කලෝය
උපරිම බලය යොදා කැරළිකරුවන් මැඩපවත්වන ලෙස කෝපවූ සාර්තුමා හමුදාවට නියම කලද, කාන්තාවන් පෙරමුණ ගත් පෙලපාලි වලට වෙඩි තැබීමට නගරාරක්ෂක බල ඇණිය මැලි විය
නගරය සන්සුන් කරනු වෙනුවට සෙබළුන්ද විරෝධතා කරුවන් කරුවන් හා එක්ව ඇති වග ඇසූ අධිරාජයා රාජකීය දුම්රියේ  නැඟී එකෙනෙහිම පීටර්ස්බර්ගය කරා සැපත් වූයේ පෞද්ගලිකව මැදිහත්වී තත්වය පාලනය කිරීමේ අටියෙනි
අවසන් මොහොත දක්වා බලයේ රැදී සිටීමට හේ තැත් කලේය
කෙසේවුවද නගරයේ හමුදා ප්රධානී නිකොලායි රුස්කි ජනරාල් තැන අධිරාජයාට බලකොට කියා සිටියේ මහජනයා මෙන්ම සෙබළුන්ද නොසෑහෙන සේ කුපිතව සිටි බැවින් සිහසුන හැර යාම වඩාත් සුදුසු බවයි. 
“නැත්නම් ඔබ වහන්සෙගෙ ආරක්ෂාව ගැන වග කියන්න මට බැහැ ඔන්න
” පාලන බලය තාවකාලික කමිටුවකට පැවරූ රාජකීය ඩූමා සභා තෝමෝද විසිර ගියාය
මාර්තු 02 දා සාර්තුමා ඉතා අකමැත්තෙන් සිහසුන හැර යාමේ සන්නසට අත්සන් කලේ අන් කල හැකි දෙයක් නුවූ තැනය
ජෝර්ජි ල්වොව් කුමාරයාගේ මූලිකත්වයෙන් ලිබරල් මතධාරීන් විසින් පිහිටවූ රුසියාවේ තාවකාලික රජය විප්ලවයේ ගාමක බලය වූ වැඩකරන ජනයාගේ නියෝජනයෙන් තොරවීම බොහෝ ගැටළු වලට මුල් වූ බව පෙනේ
සෝවියට් ගත් කතු නිකොලායි ඔස්ට්රොවව්ස්කි සඳහන් කලේ දුර බැහැර පෙදෙස් වල ජනයා මෙම දේශපාලන පෙරැලිය හෝ එහි අර්ථය අත් දුටුවේ වඩාත් අඩුවෙන් බවය
“දිනක් නගරයට යුද්ධ දුම්රිය පැමිණියේය
අත්පටි බැඳගත් විදුහල් සිසුන් දෙදෙනෙකු සමඟ ඉන් බට සෙබළු පිරිසක් දුම්රිය පොල ඉදිරිපිට බාධක අටවා නගරය භාර මහළු කල්නල් තැන සිරභාරයට ගත්හ
රුසියාවේ විප්ලවයක් සිදුවී ඇති බව නගර වැසියන් දැන ගත්තේ එවිටය
අනතුරුව සියල්ල පෙර පරිදිම සිදුවිය”         
බටහිරට හිතවත් ල්වොව් කුමාරයාගේ අදහස වූයේ ධනේෂ්වර ආර්ථික පිළිවෙතක් තුල යුද්ධය තවදුරටත් දිගටම පවත්වාගෙන යාමයි
මේ හේතුව නිසාම සෙබළුන් හා නාවුකයන් තාවකාලික රජයට වෛර කල අතර ගොවියන් හා කම්කරුවන් පසුවූයේ පෙබරවාරි විප්ලවයෙන් තමාට අත්වූ සුගතියක් නැතයි යන හැඟීමෙනි
ඔවුන් නියෝජනය කල බොල්ෂෙවික් පිළේ නායකයා වූයේ සාර් පාලන විසින් රාජද්රෝයහී චෝදනා මත පිටුවහල් කරනු ලැබ ස්විට්සර්ලන්තයේ සිට තම අනුගාමිකයන් මෙහෙයවූ ව්ලැදිමීර් ඉල්යීච් ලෙනින්ය
බොහෝ උපාය දත් පුළුල් නළලක් සහිත ලෙනින් ද බුද්ධිමතෙක් මෙන්ම උපන්ගෙයි කෛරාටිකයෙකි
සියරට බලා යාමට ඔහු උත්සුක වුවද ඊට හරහට හිටියේ යුද්ධය හේතුවෙන් සිවිල් ගමනා ගමන මාර්ග සියල්ල වැසී තිබීමය
බොල්ෂෙවික් පාලනයක් යටතේ රුසියාව යුද්ධයෙන් ඉවත් වනු ඇතැයි කල්පනා කල ජර්මන් වරු මුද්රාා තැබූ විශේෂ දුම්රිය මැදිරියක් තුල ලෙනින් හා ඔහුගේ බිරිය ඇතුළු තිස් දෙදෙනෙකුට සුරිච් නුවර සිට ජර්මනිය හරහා ස්වීඩ්නය දක්වා ගමන් පහසුකම් සැලසූහ
බොල්ෂෙවික් නායකයා යලිත් සියරට බලා පැමිණිම ඇවිලෙන ගින්නට ඉන්ධන හැලීමක් හා සමාන විය
ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග්හිදී  දුම්රියෙන් බට ලෙනින් මුලින්ම කලේ තාවකාලික රජය දැඩි ලෙස විවේචනය කරමින් පංති පදනම මත එක්සත් වන ලෙස ගොවීන් කම්කරුවන් සෙබළුන් හා නාවුකයන්ගෙන් අයැද සිටීමයි
ඔවුහු ඔහුට සවන් දුන්හ
ධනපතීන්ගේ දේපොල ජනසතු කරන මෙන් ඉල්ලමින් හා සියලු බලය ‘සෝවියට්’ නමින් හැඳින් වූ ජනතා කවුන්සිල් සභා  වෙත පවරන මෙන් බල කරමින් ඉදිරි දින තුල ඔහු දියත් කල මහා උද්ඝෝෂණ ව්යායපාරය හමුවේ ලිබරල් වාදී තාවකාලික රජය දෙදරා ගියේය
අන්ත වාමාංශය මැඩලීමෙහිලා ලිබරල් වාදීන් තුල වූ සූදානමට වූ බාධාව වූයේ සාර් හමුදාවේ නිළධාරීන් විසින් බලය අත්පත් කොට ගැනීමට තැත් කරණු ඇති බවට තාවකාලික රජයේ නායකයන්ට තොරතුරු ලැබී තිබීමය
බොල්ෂෙවික් වරුන්ගේ සහායෙන් තොරව එවන් තත්වයකට මුහුණ දීමට බියවූ වූ ලිබරල් වරු ලෙනින්ගේ සහාය පැතූහ
ලෙනින්ද ඊට කැමති විය
උද්ගතවූ කදිම වාතාවරණය තුල සන්නද්ධ නැගිටීමක් සඳහා නිසි කල් එලැඹ ඇතැයි තාවකාලික රජයේ ‘කපටි ආරක්ෂකයා’ වූ ලෙනින්ගේ විශ්වාසය විය
ඔක්තෝබර් මාසය වන සිට ඔහු විසින් අණදුන් ‘විප්ලවීය යුද කවුන්සිලය’ බලය පැහැර ගැනීමට ගැනීමට සැලසුම් කරමින් සිටි බව  වන විට රහසක් විය හැකි වූයේ අන්ධයකුට හො බිහිරෙකුට පමණි
(මෙය 1989 ජුනි මස ලංකාවේ තත්වයට සම කොට හැකි විය) කෙසේවුවද පිපිරීමට මුල් වූයේ 1917 නොවැම්බර් 6 දා උදෑසන තාවකාලික රජයට පක්ෂපාතී මිලිෂියා කණ්ඩායමක් වූ ‘කැඩෙට්’ වරු විසින් පීටර්ස්බර්ග් නුවර බොල්ෂෙවික් මුද්රණාලයට කඩා වැදී එහි වූ යන්ත්ර සූත්රා හා ආම්පන්න පොඩි පට්ටම් කොට පුවත්පත් තොගයට ගිණි තැබීමයි
දහවල එය ආපසු අත්පත් කොටගත් බොල්ෂෙවික් පක්ෂයේ ‘රතු ආරක්ෂකයෝ’ රජයේ ආයතන වලට පහර දී මධ්යමම ටෙලිග්රාලප් කාර්යාලය සිය අණසකට ගත්හ
නොවැම්බර් 7 දා උදෑසන බොල්ෂෙවික් හිතවාදී නැවියන් පටවාගෙන පීරට්ස්බර්ග් වරායට යාත්රා කල යුද නැව් පහකි
මේ ඇසූ තාවකාලික රජයේ අගමැති අලැක්සැන්ඩර් කෙරෙන්ස්කි ආධාර පිණිස අතිරේක බල ඇණි සොයා ඇමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන් ඉල්ලා ගත් මෝටර් රථයකින් එදා උදෙන්ම නගරයෙන් පිට විය
එය ඔහුගේ වාසනාවකි
රතු ආරක්ෂකයන් ඔහුගේ මූලස්ථානය වූ ‘ශීත මන්දිරය’ වැටලූ කල එය රැකවල් කල කැඩෙට් වරු පලා ගියහ
කාන්තා බැටෑලියනයේ සාමාජිකාවෝ අවි බිම තබා යටත් වූවෝය
රෑ 9.45 ට ‘අවුරෝරා’ නැමති යුද නැවේ සිට පුස් වෙඩිල්ලක් තබන ලදී
තෙපැයකින් ගොඩනැගිල්ලට ඇතුළු වූ සන්නද්ධ බොල්ෂෙවික් වරු කල යුත්තේ කුමක් දැයි නොදැන තවමත් වාද විවාද වෙමින් සිටි තාවකාලික රජයේ කැබිනෙට් සාමාජික පිරිස සිරභාරයට ගත්හ
රටේ පාලනය ගොවීන් කම්කරුවන් හා සොල්දාදුවන්ගෙන් සෑදුන ‘විප්ලවීය යුද කවුන්සිලය’ විසින් පවරා ගත් බවත් රුසියාවේ නිර්ධන පංතියේ ආඥාදායකත්වයක් පිහිටුවන ලද බවත් පුළුල් නලලක් හා ගිරා හොටක් බඳු නාසයක් සහිත ලෙනින් කියා සිටියේය
රුසියාවේ සාර් පාලනය ඇදවැටීම හා ඔක්තෝබර් විප්ලවය පළමු ලෝක යුද්ධයේ පළමු තීරණාත්මක අතුරු ඵලයයි
කෙසේ වුවද වැඩ කරන ජනයාගේ සතුටට හේතුවූ දේපොල සාමුහිකකරණය කිරීමේ හා ප්රාග්ධනය වෙනුවට ශ්රමය මත නිෂ්පාදනයේ ප්රතිලාභ බෙදා හැරීමේ බොල්ෂෙවික් පිළිවෙත මහා ධනවතුන්ට හා ඉහල මධ්යම පාංතිකයන්ගේ කෝපයට හේතු වූ බව නොකිවමනාය
තාන්න මාන්න හා වරප්රසාද අහිමි කොට නින්දා කරනු ලැබූ ප්‍රභූන්  හා හිටපු යුද නිළධාරීන් හමුවේ වූ විකල්පය නම් දිවි නොතකා සෝවියට් රජයට එරෙහිව නැඟී සිටීමයි
එය පැවැත්ම වෙනුවෙන් පංති දෙකක් අතර කෙරුන ලේ වැකුන සිවිල් අරගලයකි
ළදරු 'රතු හමුදාවට ' ප්රරතිවිප්ලවයකට මුහුණ දෙමින් සිටින අතරතුර තවදුරටත් යුද්ධයක් පවත්වාගෙන යාමේ අර්ථයක් හෝ හැකියාවක් නුදුටු ලෙනින් ජර්මන් ආණ්ඩුවෙන් සාමය ඉල්ලා සිටියේය
නැගෙනහිර පෙරමුණේ සටන් නැවැත්වීමේ ගිවිසුම අත්සන් තබන ලද්දේ 1918 මාර්තු 03 දා බ්රෙෂ්ට්-ලිටොව්ස්ක් හිදීය
රුසියාව තුල වූ පශ්චාත්-විප්ලව අභ්යන්තර වියවුලේ උපරිම වාසිය භුක්ති විදීමට ඉටාගත් ජර්මනියට බෝල්ටික් කලාපයෙන්, දොන් නිම්නයෙන්, පෝලන්තයෙන්, හා කොකේසස් කඳු වැටියෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් ඇතුලත් වන පරිදි වර්ග සැතපුම් 13 ලක්ෂක් විශාල භූමි භාගයක සියළු හිමිකම් පවරා දීමට අසරණව සිටි සෝවියට් රජයට සිදුවිය
"කරන්න දෙයක් නැහැ
තමුසෙගෙ ලෝක විප්ලවය වෙනුවෙන් අපිට මේ විලි ලැජ්ජ නැති පියවර ගන්නම වෙනවා," මධ්යිම කමිටු රැස්වීම අතරතුර තව දුරටත් එකල මෙකල වෙමින් සිටි ලියොන් ට්‍රොට්ට්ස්කි ඇතුළු දැඩි මතධාරීන් අමතා ලෙනින් කීය
බොල්ෂෙවික් නායකයා මෙම භූමි හානිය දුටුවේ සාමය උදා කරගැනීමේ වන්දියක් ලෙස නොව ප්රසතිවිප්ලවය මැඩ පැවැත්වීමේ අනිවාර්ය පිරිවැයක් ලෙසටය
රුසියන් විප්ලවයේ හද සසල කල ඛේදවාචකය වූයේ රොමොනොව් රජ පවුලේ ඉරණමයි
විදෙස් රටක රැකවරණ සූදානම් කෙරෙන තුරු තාවකාලික රජය විසින් යූරල් කඳුකරයේ මන්දිරයක සුව පහසු ලෙස ජීවත් වූ ඔවුන් භාර ගැනීමට බ්‍රිතාන්‍යය හෝ ප්‍රංශය කැමැති නුවූයේ එය සිය රටවල් තුල නොසන්සුන්තාවයට හේතුවනු ඇතැයි බියෙනි
කෙසේ වුවද ඔක්තෝම්බරයේ හටගත් දෙවන විප්ලවයක් මඟින් නිර්ධන පන්තිය රුසියාවේ බලය අත්පත් කොටගැනීමේ පුවත සාර්තුමා උපහාසයෙන් යුතුව රසවිඳි බව පෙනේ
‘රස්තියාදුවෙකු’ ලෙස තමා දුටු ලෙනින්ගේ බලය අවතක්සේරු කල හිටපු අධිරාජයා සුදු හමුදා විසින් ඔවුන් නොපමාව විනාශ කොට දමනු ඇතැයි සිතුවා විය යුතුය
එහෙත් ඔහු සිතු පරිදි කරුණූ සිදු නොවීය
රතු ආරක්ෂකයන් ගේ අඩස්සියට පත් ඔහු කෙරේ පැනවෙන සීමාවන් කෙමෙන් වැඩි විය
1918 මාර්තු මස සිට මාලිගයේ සිටි සේවකයන් දස දෙනෙකු ඉවත් කෙරුන අතර රතු හමුදා සොල්දාදුවන්ට දෙන සාමාන්ය ආහාර සලාකය මත යැපීමට රජ පවුලට සිදුවිය
බ්රෙෂ්ට්-ලිටොව්ස්කි ගිවිසුම ගැන සාර්තුමා දැන ගත්තේ සුඛෝපභෝගී ආහාර ලෙස වර්ග කෙරුන කෝපි හා බටර් රහිතව තම උදෑසන හීල ගනිමින් සිටියදී කියැවූ පත්තරයකිනි
තමා මුදා ගැනීමටද, යලි බලයේ පිහිටුවීමටද අදිසි කුමන්ත්රණ රැසක් දියත් වෙන බව හිටපු අධිරාජයාගේ එකායන විශ්වාසය විය
අනතුරුව දෙමහල් නිවසක රඳවනු ලැබූ රජ පවුල ජුලි මාසයේ 18 දා  අළුයම දෙකට නැඟිටුවූ රතු ආරක්ෂකයෝ බිම්මහලට පැමිණෙන ලෙස ඔවුනට නියම කලෝය
රජ පවුල අවනත විය
සිරකරුවන්ට මරණ දඬුවම ලබා දීමට සෝවියට් අධිකාරිය තීරණය කොට ඇති බව ඔවුනට දැනුම් දෙන ලද්දේ අනතුරුව එහි පැමිණි ‘චෙකා’ හෙවත් සමස්ත-රුසියන් අති විශේෂ කොමිසමේ සාමාජික පිරිසක් විසිනි
විමතියට පත් නිකොලාස් සාර් කෑ ගෑවේය
” 
චෙකා නිළධාරීන් පිළිතුරු සැපයූවේ වෙඩි වරුසාවකිනි
මුලින්ම ඇද වැටුනේ හිටපු අධිරාජයා හා දේවියයි
සිය ඇඳුම් තුල සඟවාගෙන සිටි කිලෝ එකහමාරකට ආසන්න දියමන්ති හා මැණික් නිසා දෝ පළමු වෙඩි මුරයෙන් තුවාල ලබා දිවි ගලවාගත් ඇනස්ටාසියා, තත්යානා, ඕල්ගා, හා මාරියා කුමරියනයෝ බයිනෙත්තු වඉන් ඇණ මරා දමනු ලැබූහ
රොමොනොව් රජ පවුල ජීවතුන් අතර සිටීමම රාජාණ්ඩුව යලි පිහිටුවීමට යත්න දරන ප්රතිවිප්ලවවාදීන්ට සටන් වැදීම සඳහා යුක්ති යුක්ත හේතුවක් සපයන බව තීරණය පහදමින් ලෙනින් පෙන්වා දුන්නේය
රුසියාව යලි යුද්ධයට පටලවා ගැනීමේ අරමුණින් සෝවියට් විරෝධී බලවේග වලට සහාය දීමට බටහිර රටවල් ඉදිරිපත් වීම නිසා හේ පසුවූයේ කෝපයෙනි
පසු කලෙක බොල්ෂෙවික් වරු පොදුවේ අනුගමනය කල සිය නායකයාගේ මෙවන් සීමාන්තික ආකල්ප හැත්තෑ වසරකට පසු ඔවුන්ගේ ඇද වැටීමට මූලිකව බලපෑ බව ඉතිහාසය අපට කියයි
සිවු මසකට පලමු ලෝක යුද්ධයෙන් පරාජය වූ ජර්මනියේ ද වාමාංශික විප්ලවයක අනතුර පහල වූ කල  හෝහෙන්සෝර්ලන් පෙළපතේ විල්හෙල්ම් අධිරාජයා කල් ඇතිවම සිහසුන හැරදමා සිය පවුල සමඟ මධ්‍යස්ථ නෙදර්ලන්තයට පලා ගියේ රොමොනොව් රජ පවුලේ ඉරණම තුලින් පාඩම් උගෙන සිටි  නිසාලු
(c) Chamara Siriwardene

වෘක වලස් දීගය

ජාත්‍යන්තර විප්ලවය පිළිබඳ ලෙනින් ප්‍රමුඛ බොල්ෂෙවික් වරු තුල වූ සිහිනය විස්ටුලා ඉවුරු මත හටගත් ව්‍යසනයෙන් බොඳ ව ගියද, ඉමහත් ධෛර්යයෙන් යුතුව සටන් වැදුන රතු හමුදාව අභ්‍යන්තර ප්‍රතිවිප්ලවය මැඩලීමෙහිලා සමත් විය
සිවිල් යුද්ධයේදී මියගිය, තුවාල ලද හා අතුරුදන්වූවන්ගේ ගණන ලක්ෂ හැත්තෑවේ සිට එකසිය විස්ස දක්වා ඇස්තමේන්තු ගතව ඇත
මෙම තත්වයට මුහුණ දීම සඳහා 1917 ඉදිරිපත් කල පාන්, ඉඩම් හා සාමය යන උද්යෝග පාඨය වෙනුවට ‘යුද්ධ කොමියුනිස්ට් වාදය’ (War Comminism) නැමති අපූරු සංකල්පයක් ඉදිරි කලේය
මෙමඟින් ආර්ථිකය මුළුමනින්ම රජයේ පාලනයට කෙරුන අතර නිෂ්පාදනය සඳහා ශ්‍රමය පැපයීම මහජනයාට අනිවාර්ය කෙරින
අතිරේක කෘෂි නිෂ්පාදන ගෙවීමකින් තොරව පවරා ගන්නා ලදී
දුම්රිය සේවය රතු හමුදාව යටතට පැවරිණ
ලෙනින් මෙය අර්ථ කථනය කලේ මාක්ස්වාදය තුලින් ‘පූර්ණ කොමියුනිස්වාදය’ (Pure Communisnm) කරා ලඟාවීමේ අතරමැදි අවස්ථාවක් ලෙසය
ලෙනින්ගේ යුද්ධ කොමියුනිස්ට් වාදය සිවිල් යුද්ධයට මුහුණදීමට මහෝපකාරී වුවද එය රටේ සමස්ත ඵලදායීතාව අඩුකිරීමට හේතු විය
පවරාගත් අස්වැන්න පිටරටට විකුනා බොල්ෂෙවික් නායකයන් සුරසැප විඳින බවට සෝවියට් විරොධීන් කල ප්‍රචාර හේතුවෙන් ගොවියෝ වගා කිරීම ප්‍රතික්ෂෙප කල අතර මේ හේතුවෙන් යුද්දයට පෙර පැවති තත්වයට සාපේක්ෂව වගාබිම් ප්‍රමාණය 62% දක්වාද අස්වැන්න 37% දක්වාද පහත වැටිණ
ගොවි බිම් විනාශ වීමෙන් හටගත් සාගතය හා තයිපොයිඩ් වසංගතය හේතුවෙන් මියගිය ගණන තිස් ලක්ෂයකි
එහෙත් අභිනව රාජ්‍යය එහි පූර්ව ගාමියා වූ රුසියානු අධිරාජ්‍යය හා කිසිසේත් සමකල හැකි නොවීය
එය ආර්ථික වශයෙන් අබල දුබල වූ, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වශයෙන් හුදෙකලා වූ එය මේ වනවිට පළමු ලෝක යුද්ධයේ වැරදි කරු ලෙස වර්සෙල්ස් ගිවිසුම මඟින් හෙලා දකිනු ලැබ සිටි ජර්මනියේ තත්වයට සමාන විය
ජර්මනියේද කොමියුනිස්ට් විප්ලවයක් දියත් කිරීමට බොල්ෂෙවික් වරු තැත් කලද එය දරුණු ලෙස මැඩලන ලදී
මේ වනවිට යුරෝපීය දේශපාලනය තුල දැකිය හැකි නව ප්‍රවනතාව වූයේ මධ්‍යස්ථ වාමාංශිකයන් පවා දැඩි මතධාරී කොමියුනිස්ට් වරු මැඩලීමේ අවශ්‍යතාව පිලිගනිමින් ඔවුනට එරෙහිව ජාතිකවාදී දක්ෂිණාංශය හා අත්වැල් බැඳ ගැනීමයි
ලෙනින්ගේ යුද විරෝධය තුලින් පිළිබිඹු වූයේ හුදෙක් බලය අත්පත් කොටගැනීමේ අවශ්‍යතාව මිස මානව හිතවාදය නොවන බව ඔහුගේ ‘චෙකා’ පොලිසිය විසින් සිදුකල භීම අපරාධ ආරංචි වීමෙන් යුරෝපය ඇතිකොටගත් වැටහීම වූ අතර පන්ති පදනම මත ජාතික හැඟීම් භෙද බින්න කිරීම රුසියානුවන්ට තරමට ඔවුනටද රුචි නොවීය
මීට දිය හැකි බාහිර උදාහරනය නම් කියුබානු විප්ලවයයි
ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ පවා බැටිස්ටාට එරෙහිව තම අවසන් ජයග්‍රහණය ලබා ගත්තේ අමෙරිකානු බහු ජාතික සමාගම් හා ඔවුන්ගේ දේශීය ජුන්ටා නියෝජිතයන්ට එරෙහිව කල අරගලයක් ලෙස මිස කියුබානුවන් අතර පන්ති සටනක් දියත් කිරීමේ අර්ථයෙන් නොවේ
පළමු ලෝක යුද්ධය අතරතුර ජර්මනිය විසින් රුසියාවේ පාලනය අස්ථාවර කිරීම සඳහා ලෙනින්ට වක්‍ර ලෙස සහාය වූ බව සැබෑය
1917 අප්‍රේල් මාසයේ ස්විට්සර්ලන්තයේ සිටි ලෙනින්ට සියටර බලා පැමිනීමට ජර්මනිය හරහා කොරිඩෝරයක් නොලැබිණි නම් ඔක්තෝබර් විපල්වය සිදු නොවීමට ඉඩ තිබිණ
මෙම සහයෝගීතාව බිඳ වැටීමට හේතුවූයේ බ්‍රෙෂ්ට්-ලිටොව්ස්කි ගිවිසුම හරහා ජර්මනිය රුසියානු අධිරාජ්‍යයට අයත් භූමිය කොල්ල කෑමත්, බොල්ෂෙවික් වරු විසින් ජර්මනිය තුල කොමියුනිස්ට් විප්ලවයක් දියත් කිරිමට උත්සහ කිරීමත් නිසාය
පන්ති පදනම මත ජාතිය භේද භින්න කිරීමට සූදානම් නුවූ මාක්ස් ගේ ලේ උරුමක්කරුවන් වූ ජර්මානුවන්ගේ මතය වූයේ නිර්ධන පන්තිය රටට අවශ්‍ය ශ්‍රමය ලබා දෙන මාර්ගයක් විනා රටේ පාලනය භාර කිරීමට සුදුසු සමාජ-අනුඛණ්ඩයක් නොවන බවය
කෙසේ වුවද පශ්චාත් විප්ලවීය රුසියාවට හා පශ්චාත් පළමු ලෝක යුද ජර්මනියට තම දෘෂ්ටිමය විරසකය මදකට පසෙකලා සම්මුතියක් කරා එලැඹීමට බල කරනු ලැබූයේ පළමු ලෝක යුද්ධයේ ජයාග්‍රාහකයන් විසින් ඔවුන් රාජ්‍යතන්ත්‍රික වශයෙන් හුදෙකලා කරනු ලැබ සිටීමයි
යුරෝපයේ ඩයිනසෝරයන් ගේ තත්වයට පත්ව සිටි ජර්මනිය හා රුසියාව යන හිටපු බලවතුන් දෙදෙනාම ජාතීන්ගේ සංගමයට ඇතුලත් කරගනු ලැබ නොසිටි අතර දැන් ජාත්‍යන්තර රීති තීරණය කරනු ලැබුවේ බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය හා රුසියාවේ සාර් පාලනය බිඳ වැටීමෙන් පසු යුරෝපයේ නව ආරක්ෂකයා ලෙස බෞතීස්ම ලැබූ එක්සත් ජනපදය විසිනි
මෙය දෙරටටම අතිශය කටුක අත්දැකීමක් වූ බවට සැක නැත
මෙ තත්වය මත 1922 අප්‍රේල් මසදී ඇති කොටගත් ගිවිසුමේ ප්‍රකාශිත අර්ථය වූයේ දෙපාර්ශ්වයම එකිනෙකාගේ භූමි ප්‍රදේශ සඳහා තමා කී අයිතිවාසිකම් අත් හැර දැමීම වුවද ඊට රහස් ඇමුණුමක් තිබිණ
මිත්‍ර පාක්ෂික නිරීක්ෂකයන්ට කිසිදා නොදැකිය හැකි මධ්‍යම හා දකුණූ රුසියාවේ රහස් පරිශ්‍රයන් තුල වර්සෙල්ස් ගිවිසුම මඟින් ජර්මනියට තහනම් කරන ලද කාලතුවක්කු, යුද ටැංකි හා ගුවන්යානා නිපදවීමට බොල්ෂෙවික් වරු පහසුකම් සැලසූ අතර ඒ වෙනුවෙන් ලෙනින්ට ඉතා අවශ්‍යව තිබූ බටහිර තාක්ෂණික ඥාණය රතු හමුදාවට ලබා දීමට ජර්මන්නු එකඟ වූහ
එහෙත් දේශපාලික වශයෙන් කොහෙත්ම සාධාරණීකරණය කල හැකි නොවූ මෙම ගිවිසුමට ජර්මනියේ දක්ෂිණාංශය තුලින් එල්ල වූයේ දැඩි විරොධයකි
දිනකිහිපයකට පසු ජර්මන් විදේශ ඇමති වෝල්ටර් රදනොව් ජාතිකවාදීන් විසින් ඝාතනය කරන ලදී
එහෙත් ලෙනින්ට එවන් ගැටළුවක් මතු නුවූයේ රුසියාව තුල එවැනි විරෝධතා නැඟීමට තරම් ධෛර්යයක් හෝ අවබෝධයක් ඇති අයවලුන් ඉතිරිව නොසිටීම නිසාය
ලෙනින් සහෝදරයා හැමවිටම නිවැරදිය යයි පැවසූ බොල්ෂෙවික් වරු එතැකින් කරුණ සමාප්ත කලහ
අනෙත් අතට පක්ෂයේ මතය ගැන සැක පහල කිරීම සෝවියට් පනය තුල දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදකි
රතු හමුදාව විසින් ඉමහත් වෑයමකින් මුදවා ගනු ලැබූ යුක්‍රේනය, බෙලෝරුසියාව හා ට්‍රාන්ස්කොකේසස් ප්‍රදේශ සමඟ ඒකාබද්ධ වූ රුසියානු ෆෙඩෙරේෂනය 1922 දී සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජ සංගමය (USSR) ස්ථාපිත කරන ලදී
සාර් අධිරාජ්‍‍යයේ සෝවියට් මුහුණු වර ලෙස සැලකිය හැක
මේ තුල ඒ ඒ ජාතීන්ට තම සංස්කෘතික අනන්‍යතාව රැකගැනීමට ඉඩ ලැබුන අතරම දේශපාලන වශයෙන් ඔවුන් ක්‍රෙම්ලිනයේ දැඩි ග්‍රහණයට නතුව සිටියහ
එම බන්ධනයේ අදිසි හස්තය වූයේ බොල්ෂෙවික් පක්ෂය නොව චෙකා පොලිසියයි
ඉමහත් දුෂ්කරතා මැද රුසියාව තවත් යුගයක් කරා එලැඹෙමින් සිටියාය
පරිපාලන මය වශයෙන් අධිරාජ්‍යයක සිට සිට ෆෙඩරල් ව්‍යුහයක් කරා සක්‍රමණය වූ ඈ ආර්ථික වශයෙන් වඩාත් පරිහානියට මුහුණ පෑවද, එම අභියෝගයට මුහුන දීමෙහි ලා ධෛර්යය හා ජයගැනීමේ අධිෂ්ඨානය රුසියානුවන් තුල නොමඳව ඉතිරිව තිබිණ
ලෙනින් අවබෝධ කොට නොගත් කරුණ නම් ඒ ධෛර්යය හා අධිෂ්ඨානය බොල්ෂෙවික් වරු උරුම කොට ගන්නා ලද්දේ පන්ති හැභීම නොව ජාතික හැඟීම තුලින් බවයි. බොහෝ රුසියානුවන් සටන් වැදුනේ බොල්ෂෙවික් වරු වෙනුවෙන් නොව ක්‍රෙම්ලිනය තුලින් කෙරුන ඔවුන්ගේ නියෝජනය වෙනුවෙනි
ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් නුවර සීත මාලිගයේ සිට ක්‍රෙම්ලිනයට තම මූලස්ථානය ගෙනයාමට ලෙනින් ගත් තීරණය සෝවියට් පාලනයේ සුජාත භාවය මහජන අද්‍යාත්මය තුල සාධාරණිකරණය කරලීම සඳහා පමණටත් වඩා සෑහිණ
ඒ සෝවියට් පාලනයේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ලෙනින් ගත් වඩාත්ම තීරණාත්මක පියවරයි
නව ආර්ථික පිළිවෙතක් තුලින් ඉදිරියට යාමට අභිනව සෝවියට් ස්ංගමය ඉමහත් වැර වෑයමක් දැරුවාය
එය ආඥාදායකත්වයක් තුලින් සපුරා ගැනීම වෙනමම කරුණකි
බොල්ෂෙවික් උපාය මාර්ග ඔවුන් ආදර්ශ කොටගත් මාක්ස්වාදී දැක්ම හා තවදුරටත් කොහෙත්ම නොපෑහුනද, ඔවුන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සතුරන්ද ශාන්තුවරු නුවූ බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ
මන්දයත් පැවැත්ම පිළිබඳ අභියෝගය නොහොත් ප්‍රතිවිප්ලවයක බිය තවත් සෑහෙන කලක් ගත වනතුත් පහ නොවීම නිසාය
පුරාණ සාර් වරුන්ගේ නිවහන තුල කලක් නිතර ඇසුන නැටුම් ගැයිම් වැයුම් තවදුරටත් නොවීය
එ වෙනුවට එහි දැන් දෝං කාරය දුන්නේ නිති කුමන්ත්‍රණ බියෙන් පසුවූ විප්ල්වවවාදීන්ගේ නොවසිලිමත් ඝෝෂාවයි. Chamara Siriwardene

සංක්‍රාන්ති සමය

වෙඩි ප්‍රහාරයෙන් ලද තුවාල වල අතුරු ආබාධවලින් සුවය නොලද ලෙනින් මේ වනවිට එක්තැන්ව සිටියේය
‘යුද්ධ කොමියුනිස්ට් වාදය’ තුලින් සිවිල් යුද්ධය ජය ගැනීමට බොල්ෂෙවික් වරුනට හැකිවුවද, ගම්බද ගොවීන් තුල සෝවියට් පාලනය කෙරේ වෛරයක් ඇති කරවීමට මෙන්ම නිෂ්පාදනයේ ඵලදායීතාවය හීන වීමට එය හේතු වූ ඒ වන විට ඔහුට අවබෝධවී තිබිණ
නව ‘නිදහස් ආර්ථික පිළිවෙතක්’ (New Economic Policy) රුසියාව තුල ස්ථාපිත කිරීමට ඔහු උත්සුක වූයේ ඒ නිසාය
මෙමඟින් පිළිබිඹු වූයේ පුද්ගල අවශ්‍යතා අසීමිතය යන ආර්ථික විද්‍යා මූලධර්මය ධනවාදය තුල මෙන්ම සමාජවාදය තුලද සක්‍රිය ව තිබූ බවයි. සිය නිෂ්පාදන වල පූර්ණ ප්‍රතිලාභය භුක්තිවිඳීමට ඇති මිනිස් ආශාව යන අර්ථයෙන් ගත් කල, ධනපතියා හා නිර්ධනයා අතර වෙනසක් දක්නට නොලැබිණ
කෙසේ වුවද ජාත්‍යන්තර ව්ප්ලවය වෙනුවෙන් තවදුරටත් පෙනී සිටි ට්‍රොට්ස්කිගේ මතය වූයේ නව නිදහස් ආර්ථික පිළිවෙත ධනවාදය කරා ආපසු යාමක් බවයි. ඒ හේතුවෙන් ලෙනින් හා ට්‍රොට්ස්කි අතර මත භේදයක් පැන නැඟින
වෘත්තිය සමිති රතු හමුදාවේ පාලනයට නතු කිරීමට ට්‍රොට්ස්කි දැරූ තැත ලෙනින්ගේ දැඩි විවේචනයට භාජනය විය
ජෝසොෆ් ස්ටැලින් බොල්ෂෙවික් පක්ෂයේ මහ ලේකම් ධුරයට පත් වීමට තුඩු දුන්නේ ද මෙම තත්වයයි
1924 ලෙනින් මියගියේ බොල්ෂෙවික් පක්ෂය තුල දැවැන්ත බලඅරගලයකට මුල පුරමිනි
සියළු කටයුතු සියතට ගත් මහ ලේකම් ජෝසොෆ් ස්ටැලින් අවමංගල්‍යය සංවිධානය කලේ ලෙනින්ගේ වැන්දඹූවගේ අදහස් පවා නොතකාය
මහ ලේකම් ලෙස තම හිතවතුන් වැදගත් ස්ථාන වලට පත් කිරීමේ බලය ඔහුට තිබූ බැවින් තම අභිමතය මද්‍යම කාරක සභාව මත පැණවීමේ හැකියාව ඔහුට තිබිණ
බොල්ෂෙවික් නායකයාගේ මල සිරුර බෙහෙත් ගල්වා රතු චතුරස්‍රයේ තැන්පත් කෙරුන අතර ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් නුවර ලෙනින්ග්‍රෑඩ් ලෙස නම් කරන ලදී
ලෙනින්ගේ ප්‍රතිරූපය මත දේවත්වයක් ආරෝපණය කිරීම තුලින් ඔහුගේ අනුපාප්තිකයා ලෙස සිය බලය තහවුරු කොටගැනීම ස්ටැලින්ගේ අභිප්‍රාය වූ බව පෙනේ
ඔහුගේ විරුද්දවාදියා වූයේ බොල්ෂෙවික් පක්ෂයේ දැඩි මතධාරී වාමාංශය නියෝජන කරමින් ජාත්‍යන්තර විප්ලවය වෙනුවෙන් තවදුරටත් පෙනී සිටි ට්‍රොට්ස්කිය
ට්‍රොස්ට්ස්කි පිලේ මතය වූයේ ලෙනින්ගේ නව ආර්ථික පිළිවෙත තුලින් සෝවියට් සංගමය නැවතත් ධනවාදය කරා ගමන් කරන බවකි
එහෙත් එක් රටක සමාජවාදය ගොඩ නැඟීම තම ඉලක්කය කොටගත් ස්ටැලින් ඕනෑම විරුද්ධවාදියෙකු මැඩලීමට පසුබට වූයෙ නැත
තමාට අවාසි සහගත කරුණූ රැසක් අඩංගු ලෙනින්ගේ දේශපාලන අන්තිම කැමැත්ත (Political Testement) නොතකා හැරීමට පක්ෂයට බල කල ඔහු, ලෙනින්ගෙ වැන්දඹූ බිරිඳට මෙසේ පැවසීළු
“ඔබට අපි කියන විදියට වැඩ කරන්නම වෙනවා
නැත්නම් මට සිද්ධ වේවි ඔබ ලෙනින්ගේ සැබෑ බිරිඳ නෙවෙයි කියල නිවේදයක් නිකුත් කරන්න
පක්ෂයට ඕනම දෙයක් කරන්න පුළුවන්, ඒ ගැන නම් සැකයක් තියාගන්න එපා.” එක් රටක සමාජවාදය් ගොඩනැගීමේදී ස්ටැලින්ගේ අනුගමනය කල ආර්ථික ප්‍රධාන උපාය මාර්ග වූයේ සාමුහික ගොවිපොල ක්‍රමය හඳුන්වා දීමය
මාක්ස් දේශනා කල ‘පූර්ණ කොමියුනිස්ට්කරණය’ පෘථග්ජන ජන සමජයක ප්‍රායෝගික නොවන බව සිතූ ඔහු සුළු ගොවියන්ගේ දේපොල පොදු අයිතියෙන් බැහැර කල අන්දම හා ඊට හේතුවූ තත්වය සිය ‘පෙරලූ නැවුම් පස’ කෘතිය තුලින් ශ්‍රේෂ්ඨ ගත්කරු මිහයිල් ෂොලොහොව් මැනැවින් විස්තර කරයි
රුසියානු සමාජය තුල යාකොව් ලුකීච්ලා හා ෂුකාර් සීයලා බොහෝ විසුවද දවීදොව් ලා සිටියේ අල්පයකි
විප්ලවය හා සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන් පසුබෑමකට මුහුණ දුන් රුසියාව තුල සීඝ්‍ර කාර්මීකරණයකට භාජනය කිරීමද ස්ටැලින්ගේ ප්‍රමුඛතා ඉලක්කයක් විය
රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සම්බාධක හේතුවෙන් බටහිර ශිල්පීය ඥාණය තවදුරටත් ලබා ගැනීමට හැකියාවක් නුවූ හෙයින් ඔහු ජර්මනිය හා රහස් සබඳතා තවදුරටත් තර කිරීමට උත්සුක වූයේ ට්‍රොට්ස්කි ඇතුළු දැඩි මතධාරී වාමාංශයේ විරෝධතා තුට්ටුවකට මායිම් නොකරමිනි
ආර්ථික අවපාතයකට මුහුන පා සිටි ජර්මනියට රුසියාවේ අමුද්‍රව්‍ය හා කෘෂි නිෂ්පාදන ඉතා අවැසි වූ අතර ඒ වෙනුවට රුසියාවට තාක්ෂණීක උපකරණ සැපයීමට ජර්මන්නු කැමති වූහ
වර්සෙල්ස් ගිවිසුම විසින් අවි නිපැයුම ජර්මනියට තහනම් කොට තිබූ බැවින් මේ වන විට කෲප් (Krupp) හා ජන්කර්ස් (Junkers) වැනි ජර්මන් අවි සමාගම් වලට රුසියාව තුල සිය රහසිහත කම්හල් පවත්වාගෙන යාමටද බොල්ෂෙවික් වරු පහසුකම් සලසා තිබිණ
මේ අවි මිලදී ගැනීමට රතු හමුදාව කැමැත්තෙන් සිටි අතර මෙහිදී ජර්මන් දක්ෂිණාංශය නියෝජනය කල මහා කර්මාන්ත හිමියන්ගේ එකම ඉල්ලීම වූයේ මොස්කොව් පාලනය යටතේ වූ ජර්මන් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සිය යුදවිරෝධී ස්ථාවර හකුලාගන්නා බවට රුසියාව විසින් වග බලාගත යුතු බව පමණී
ස්ටැලින් ඊට එකඟ විය
1929න් පසු ජර්මන් පාර්ලිමෙන්තුවට ඉදිරිපත් වූ කිසිදු ආරක්ෂක හා හමුදාමය වැය ශීර්ෂයකට එරෙහිව කොමියුනිස්ට් මන්ත්‍රීවරු ඡන්දය භාවිත නොකලහ
නැගෙනහිර ජර්මන් ඉඩම් හිමි ප්‍රභූ පැලැන්තිය හෙවත් ජුන්කර් පන්තිය හා ක්‍රෙම්ලිනය අතර වූ සම්ප්‍රදායික මිතුදම ඒ අන්දමින්ම පවත්වාගෙන යාමට ස්ටැලින් උත්සුක වූ බව පෙනේ
විදෙස් රටවල කොමියුනිස්ට් සංවිධාන උසි ගැන්වීමේ යෙදුන ට්‍රොට්ස්කි රටින් නෙරෙපා හැරිණ
ජාත්‍යන්තර විප්ලව කිරීමට තැත්කොට විදෙස් රටවල් සතුරු කොට ගැනීමෙන් සිදුවන්නේ තම රට තුල සමාජවාදය ගොඩනැඟීම අඩාල වීම බව ස්ටැලින් පෙන්වා දුන්නේය
මේ අතර සමාජ-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන් හා කතෝලික-කොන්සර්වේටිව් වරුන්ගේ ‘තට්ටු මාරු’ දේශපාලනයට එරෙහිව විකල්පයක් පැතූ ජර්මන් වරු 1933 දී ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ ජාතික සමාජවාදී ජර්මන් කම්කරු (නාසි) පක්ෂය බලයට පත් කලහ
ජාතික සමාජවාදය වනාහී කොමියුනිස්ට් වාදයේම කැඩපත් ප්‍රතිබිම්බයක් ලෙස සැලකීමෙහි ලා වරදක් නැත
මාරු වී තිබුනේ වම දකුණ පමණී
ලෙනින්ගේ පන්ති අරගලය වෙනුවට හිට්ලර් ජාතික අරගලයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය
සමාජය පන්ති වලට වෙන්කිරීම ජාතික එකමුතුවට බාධාවක් වනු ඇතැයි සිතු හේ කොමියුනිස්ට් වාදය යුදෙව් නිපැයුමක් ලෙස හෙලා දුටු අතර වාර්ගික වශයෙන් වඩාත් ශක්තිමත් ස්ලාව්වරු දිනක ජර්මනිය යටපත් කොටගනු ඇතැයි සැකයින් පසු විය
නාසිවාදයේ හෝඩි පොත ලෙස සැලකෙන හිට්ලර්ගේ ‘මගේ සටන (Mein Kampf) කෘතියේ අඳෝනාව එයයි
ජර්මන් ජාතිය ව්‍යාප්ත කල හැක්කේ රුසියාවේ දැවැන්ත භූමිය හා සම්පත් අත්පත් කොටගැනීමෙන් පමනකැයි තර්ක කල හේ සෝවියට් සංගමය සමඟ මේතාක් පවත්වාගෙන ගිය රහස් සහයෝගීතාව අවසන් කරමින් එලි පිටම අවි නිපදවීමට පටන් ගත්තේ වර්සෙල්ස් ගිවිසුම තමා තවදුරටත් පිළි නිගන්නා බව පවසමිනි
1934 දී හිට්ලර් ජර්මනියේ දැවැන්ත පවිත්‍රකරණයක් දියත් කලේය
විරුද්ධ මතධාරී කොන්සර්වේටිව් වරු හා කතෝලිකයන් පමණක් නොව නාසි පක්ෂයේ වාමාංශය නියෝජනය කරමින් දේපොල රජයට පවරා ගැනීමට යෝජනා කල ග්‍රෙගෝ ස්ට්‍රැසර් හා එස්. ඒ. නමින් ජර්මනිය තුල රතු හමුදාවේ දක්ෂිණාංශික අනුපිටපතක් ගොඩ නැඟීමට තැත් කල හිට්ලර්ගේ සමීපතමයකු වූ කපිතාන් අර්න්ස්ට් රොම් ද නිර්දය ලෙස ඝාතනය කරන ලදී
හිට්ලර් ජර්මනියේ බලයට පැමිණීම රුසියාවේ අනාගතය අරබයා ක්‍රෙම්ලිනයට කෙරුන අනතුරු හැඟවීමක් වැන්න
‘මගේ සටන’ කෘතිය අකුරක් නෑර කියවා සිටි ස්ටැලින් සිය ප්‍රතිවාදියාගේ අරමුණු සක්සුදක් සේ දැන සිටියේය
එල්ල වෙමින් පැවති අභියෝගයේ පරිමාණය පිළිබඳ මනා අවබෝධයෙන් පසුවූ ඔහු මෙම තත්වයට මුහූන දීම සඳහා සාමුහිකකරණය හා කාර්මීකරණය මඟින් සෝවියට් ආර්ථිකය තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම සඳහා අසීරු නව ඉලක්ක පැනවූ අතර රතු හමුදාව වෘත්තියමය ස්ථිර බලඇණියක් ලෙස ප්‍රතිසංවිධානය කෙරිණ
විප්ලවීය රාජ්‍යයක සන්නද්ධ බල ඇණීය නිර්ධන පන්තික මිලිෂියාවකින් සමන්විත විය යුතුය යන ලෙනින්ගේ පැරණි මූලධර්මය මුළුමනින්ම බැහැර කරන ලදී
කෙසේ වුවද වඩාත් බරපතල ගැටළුව වූයේ මහා යුද්ධයක් අතරතුරදී මහජනයාගේ හා නිළධාරීතන්ත්‍රයේ පක්ෂපාතී භාවයයි
අර්බුද අවස්ථාවකදී රජයට ද්‍රෝහී නොවීමේ රුසියන් සම්ප්‍රදාය කඩ කරමින් ඔක්තෝබර් විප්ලවය විසින් සපයා තිබූ වැරදි උදාහරණය හමුවේ සෝවියට් පාලනයටද අනාගතයේදී එවන් තත්වයකට මුහුන දීමට සිදු නොවනු ඇති බවට කිසිදු සහතිකයක් නොතිබිණ
ජාත්‍යන්තර මිතුරන් නොවූ සෝවියට් සංගමයට සතුරෝ නම් නොඅඩුව සිටියහ
පන්ති අරගලය න්‍යාය පත්‍රයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා කාලය එලැඹ තිබිණ
එහෙත් එය කලයුතුව තිබුනේ කොමියුනිස්ට් වාදයේ ප්‍රතිරූපයට හානියක් නොවන අන්දමටය
එළුවා රැකගැනීම තරම්ම මුට්ටිය නොබිඳීමද වැදගත් විය
ස්ටැලින්ගේ විචක්ෂණ භාවයට (කෙනෙකුට මෙය කෛරාටික කම හා අවස්ථාවාදය යනුවෙන් වුව අර්ථදැක්විය හැක) ඇති අගනාම නිදසුන නම් ඔහු මෙම තත්වයට මුහුණ දුන් අන්දමයි
සිය පසමිතුරා වූ හිට්ලර්ගේ උදාහරණය අකුරටම අනුගමනය කරමින් රුසියාව තුල දැවැන්ත පවිත්‍රකරණයක් දියත් කල හේ පන්ති සටන ඉතා දක්ෂ ලෙස ඊට තේමා කොටගත්තේය
දේපොල හිමියන් හා කුලාකයන් දස ලක්ෂ ගණනක් පිටුවහල් කරමින් ඇරඹුන මෙම ක්‍රියාන්විතය අවසන් වූයේ දේශපාලන වශයෙන් අවිශ්වාස කටයුතු ඕනෑම පුද්ගලයකුට දඬුවම් පැමිණවීමෙනි
බොල්ෂෙවික් නායකයන් හා සාමාජිකයන් පමනක් නොව ඇතැම් රතු හමුදා නිළධාරීන්ද ඊට ගොදුරු වූහ
රතු හමුදාවේ යාන්ත්‍රික විශේෂඥයා වූ ‘රතු නැපෝලියන්’ ලෙස බටහිර ලෝකයේ විරුදාවලි ලත් මාෂල් මිහායිල් ටුක්හාචෙව්ස්කිටද ‘මහජන සතුරකු’ ලෙස (enemy of the people) හංවඩු ගසා මරණ දඬුවම පැමිනවීම ක්‍රියාවලියේ තීව්‍රතාවට එක් නිදසුනකි
හාස්‍යයට කරුණ වූයේ රතු හමුදාවේ අසරු බල ඇණි වෙනුවට යාන්ත්‍රික බල ඇණී ආදේශ කිරීමට ටුක්හාචෙව්ස්කි ගත් පියවර ඔහුට විරුද්ධ එක් චෝදනාවක් ලෙස ගොනුකොට තිබීමත්, සෝවියට් සිවිල් යුද වීරයා වූ මාෂල් සෙම්යොන් බුඩිඔනි ඔහුට එරෙහිව සාක්ෂි දීමට ඉදිරිපත් වීමත්ය
ස්ටැලින්ට අභියෝග කොට පණ ගලවා ගත් මිනිසා

යකාටවත් බය නැති රතු හමුදා නිළධාරීහූ පවා ස්ටාලින්ට බිය වූහ
1934 ඇරඹුන මහා පවිත්‍රකරනයේ උච්චාවස්ථාව වූයේ සෝවියට් යාන්ත්‍රික යුද ශිල්පයේ මෙන්ම ගැඹුරු මෙහෙයුම් සංකල්පයේ (Deep Operations Theory) පියා ලෙස සැලකෙන මාෂල් මිහයිල් ටුක්හොචෙව්ස්කි ට ජර්මන් ඔත්තු සේවය හා සබඳතා පැවැත්වීය යන චෝදනාව මත විප්ලවීය යුද අධිකරණය විසින් මරණ දණ්ඩය පැණවීමයි
අත්ඩංගුවට ගැනීම් හා චෝදනා ගොණුකිරීම් භාරව සිටි එන් කේ වී ඩී (NKVD) රහස් පොලිසියේ නායක නිකොලායි යැසොව් පවා කෙලවර ගොදුරු වූ ස්ටැලින්ගේ උම්මත්තක පවිත්‍රකරනය තුල සෙස්සන් ගැන කවර කතාද
එහෙත් මෙ මගහා භීෂණය තුල ආඥාදායක ස්ටැලින්ට අභියෝග කොට දිවිගලවා ගත් එක් අයෙක් සිටියේය
1883 වසරේ දකුණු රුසියාවේ දොන් කොසැක් ප්‍රදේශයේ දිළිඳු ගොවි පවුලක උපත ලද සෙම්යොන් බුඩිඔනි සාර්ගේ යුද සේවයට එක්වූයේ රාජකීය අසරුභටයෙකු ලෙසය
1904 රුසියානු-ජපන් යුද්ධයේ දී නිර්භීත ලෙස සටන් වැදුන ඔහුට ශාන්ත ජෝර්ජ්ගේ පදක්කම පවා පුදන ලදී
පළමු ලෝක යුද්ධයේ දී කෝකේසස් පෙරමුනට අනුයුක්ත කරන ලද තිස් තුන් වියැති කනිටු නිළධාරියාගේ උසස්වීම් අවහිර කරන ලද්දේ සාර් හමුදාවේ වංශාධිපති නිලධාරීන් විසින් බව පැවසේ
1916 දී ඔටෝමන් තුර්කි වරු පරාජය කිරීමෙන් පසු ශක්තිය සිදී ගිය රුසියන් හමුදාවට සැපයුම් නොමැතිවීම හේතුවෙන් ආහාර පාන පවා හිඟ වූ අතර සෙබළු තව දුරටත් සටන් වැදීම ප්‍රතික්ෂෙප කලහ
හමුදාව තුල පැතිර ගිය සෝවියට් මතවාද වෙනුවෙන් ඉදිරියෙන්ම පෙනී සිටි අය අතර බුඩිඔනි ඉදිරියෙන්ම සිටියේය
ඔක්තෝබර් විප්ලවයේ ජයග්‍රහනයෙන් පසු අසරු විවිෂනයේ කමිටු සාමාජිකයකු ලෙස පත් කරන ලද ඔහු ජෝසොෆ් ස්ටැලින්ගේ මෙන්ම අනාගත යුද ඇමති වොරොෂිලොව්ගේද හිත මිතුරෙක් විය
තම සන්නද්ධ අංශය මිලිෂියාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වනු අතැයි බොල්ෂෙවික් නායකයන්ගේ මුල් අපේක්ෂාව වුවද අනතුරුව හටගත් ප්‍රතිවිප්ලවය හා සිවිල් යුද්ධය හමුවේ ලෙනින්ට පෙනී ගියේ වෘත්තිය බල ඇණියක සහායෙන් තොරව ළදරු සෝවියට් පාලනය රැකගත නොහෙන බවයි. පැරණි සාර් හමුදාවේ නිලධාරීන් කෙරේ ඔහු තුල වූ දැඩි සැකය පරයා බුඩිඔනි වැනි තරුණ නිළධාරීන්ට මෙහිදී වැඩි වටිනාකමක් ලැබිණ
පැරැන්නන් මෙන් නොව නව පරපුර පුනරුත්ථාපනය කිරීමට හැකි වනු ඇති බවට ලෙනින් විශ්වාස කලේය
මේ අරමුණින් බිහිකෙරුන රතු හමුදාවේ වඩිවිෂනයක් භාරකරනු ලැබූ බුඩිඔනිගේ අසරු හමුදා ස්ටෙප්ස් භූමියේ දැක්වූ හපන් කම් නොවන්නට සෝවියට් පාලනය රැක ගැනීම එදා බොල්ෂෙවික් වරුනට සිහිනයක් වීමට ඉඩ තිබිණ
“පණ ඇති කොමියුනිස්වාදියෙක් යටත් වෙන්නෙ නැහැ
” ඒ ඔහු තම සෙබළුන්ට දුන් උදාන වාක්‍යයයි
ඔස්ට්‍රොව්ස්කි ගේ ‘ වානේ පන්නර ලැබූ හැටි’ පොතේ එන ප්‍රධාන චරිතය වූ පාවෙල් කොර්චාගින් ද බුඩිඔනිගේ සෙබලෙකි
1924 දී ඔහු රතු අසරු හමුදා භාර ඉන්ස්පැක්ටර්-ජනරාල් ලෙස පත්කරන ලදී
එහෙත් බුඩිඔනුගේ පෞද්ගලික ජීවිතය ප්‍රීතිමත් එකක් නොවීය
ඔහු හා බිරිඳ අතර අරගලයට මූලික හේතුව වූයේ දරුවන් නොමැතිවීම
එහි උච්චාවස්ථාව වූයේ දිනක් නිවසේ අමුත්තන් සිටි අවස්ථාවක හටගත් වචන හුවමාරුවකින් අනතුරුව ඈ වෙඩිතබා ගෙන මිය යාමය
තම ඇස් ඉදිරිපිට වූ මෙම ඛේදවාචකය නිසා බුඩිඔනි මහත් කම්පාවට පත්වුවද නොබෝ දිනකින්ම ඔහු ඔපෙරා ගායිකාවක් හා විවාහ විය
එහෙත් දැවයේ ස්අරදමකට මෙන් ඒ විවාහයෙන්ද ඔහුට දරුවෝ නුවූහ
1935 මාෂල් නිළයට උසස් කරනු ලැබූ සෙම්යොන් බුඩිඔනි යාන්ත්‍රික යුද ශිල්පය පිළිකුල් කලේය
යුද ටැංකි හා සන්නද්ධ රථ ඔහුට රිසි නැත
සෝවියට් යාන්ත්‍රික යුද ශිල්පයේ වර්ධනයට අකුල් හෙලමින් එහි නිර්මාතෘ වූ ටුක්හොචෙව්ස්කි ට එරෙහිව ස්ටැලින් උසිගන්නවන ලද්දේ බුඩිඔනි විසිනැයි ඔහුගේ සතුරෝ කියති
නඩු විභාගයේදී සාක්ෂි දෙමින් ඔහු කියා සිටියේ අසරු බලැණි වෙනුවට ‘වැදගම්මකට නැති’ යාන්ත්‍රික බල ඇණී ගොඩ නැඟිමට ටුක්හොචෙව්ස්කි කටයුතු කල බවය
1937 අගෝස්තුවේ බුඩිඔනි කැඳවූ ස්ටැලින් ඔහුගේ දෙවැනි බිරිඳගේ ක්‍රියාකලාපය ඔහුගේ පෞද්ගලික ප්‍රතිරූපයට නොගැලපෙන බව දැනුම් දෙමින් වැඩි විස්තර සඳහා එන් කේ වී ඩී ප්‍රධානය හමුවන ලෙස දැන්වීය
එහිදී බුඩිඔනි විස්මයට පත්වූයේ තම බිරිඳ වේදිකා නළුවකු සමඟ වසර ගණනාවක් පුරා අනිය සබ්ඳතාවක් පවත්වන බවට සාක්ෂි සහිත පොලිස් ලිපි ගොණුවක් දැකීමෙනි
යුදවීරයාට ද්‍රෝහීවීමේ චෝදනා මත සිරභාරයට ගනු ලැබූ ඈ සිර කඳවුරක් තුලට ගාල් කරන ලදී
කෝපයෙන් පසුවූ බුඩිඔනි ඈ වෙනුවෙන් මැදිහත්වීමට අදහස් නොකලේය
කිසිවෙකු විශ්වාස නොකල ස්ටැලින් දිනක් නාහෙට නාහන බුඩිඔනිද සිරභාරයට ගැනීමට අදහස් කලේය
තම නිවසටද එන්.කේ වී ඩී නියෝජිතයන් පැමිණෙන බව දුටු සද්දන්ත මාෂල් වරයා ඔවුන් දෙසට තුවක්කුවක් උරුක්කොට පලවා හැර ස්ටැලින්ට දුර ඇමතුමක් ගෙන මෙසේ පැවසීළු
“ජෝසොෆ්
මෙතන ප්‍රතිවිප්ලවයක් සිදුවෙන හැඩැයි
හැබැයි පණ ඇති කොමියුනිස්ට්වාදියෙක් නම් යටත් වෙන්නෙ නැහැ
” බුඩිඔනි විසින් පොලිස් නිලධාරීන් බියගන්වා පලවා හැර ඇති වග ඇසූ ස්ටැලින් උරණ වනු වෙනුවට කොක්සන් දී සිනාසෙන්නට විය
“කමක් නෑ
එක්කො ඔන්න ඔය මිනිහට ඉන්න අරිනවා” 1941 ජර්මන් ආක්‍රමණය අවස්ථාවේ නිරිතදිග රුසියාව භාර රතු හමුදා ආඥාපති වරයා වූ බුඩිඔනි තම අසරු බලඇණි ප්‍රතිවාදියා වූ හයින්ස් ගුඩේරියන්ගේ පැන්සර් (යුද ටැංකි) හමුදා වලට එරෙහිව මෙහෙයවීමට දැරූ තැතෙහි ප්‍රථිඵලය වූයේ සෝවියට් භටයන් හය ලක්ෂයක් කියෙව් නගරයේදී සිරභාරයට පත් වීමයි
බුඩිඔනි තමා දැරූ පදවියෙන් ඉවත් කොට ස්අංචිත බල ඇණියට යවනු ලැබුවද ඔහුට එරෙහිව වැඩිදුර ක්‍රියාමාර්ගයක් ගැනීමට ස්ටැලින් උත්සුක නුවූයේ රතු හමුදාවේ උද්‍යෝගය පවත්වා ගැනීමට හිටපු සිවිල් යුද වීරයා අත්‍යවශ්‍ය යැයි සැලකූ නිසා විය හැක
යුද්ධයෙන් පසු සෝවියට් සංගමයේ වීරයකු ලෙස විශ්‍රාම ලැබීමේ දුර්ලභ අවස්ථාව ලද හේ තම මතක සටහන් අලලා වෙළුම් පහක පොතක්ද ලියා පලකලේය
සිය හමුදා සගයන් මෙන් නොව පශ්චාත් යුද දේශපාලනයෙන් මුළුමනින්ම ඈත්ව සිටි ඔහුගේ විශ්‍රාම දිවියේ විනෝදාංශය වූයේ ඇකෝඩියන් වාදනයයි
බුඩිඔනිගේ තෙවන මනාලිය වූයේ දෙවැනි බිරිඳගේ ඥාති සොයුරියකි
පුදුමයකට මෙන් එය අතිශය ප්‍රීතිමත් විවාහයක් විය
යුද වීරයායාට වඩා තිස් හතර වසක් වයසින් බාල වූ මරියා දරුවන් දෙදෙනකුම බිහි කලාය
මින් මහත් ප්‍රමෝදයට පත් බුඩිඔනි හැසිරුනේ තරුණයකු ලෙස බව ඈ පවසන්නීය
වයස 60 දීත් ඔහු පවනට බඳු වේගයෙන් අසුපිට නැගී යනු දුටු අසල් වැසියෝ මවිත වූහ
1973 දී හදිසියේ මොළයෙන් ලේ වහනය වීම නිසා මිය ගිය සෙම්යොන් බුඩිඔනි අදද යුද වීරයෙකු ලෙස මහ ඉහලින් සමරනු ලැබේ
ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් හි පිහිටි කුප්‍රකට රුසියානු යුද සංඥා පුහුණු පාසැල එස්. එම්. බුඩිඔනි ඇකඩමිය ලෙස නම් කොට ඇත
බොහෝ චූදිතයන් තමාට එරෙහිව නැඟුන චෝදනා පිළිගෙන පාපොච්චාරණය කල මුත් ඊට හේතුව NKVD සංවිධානයේ (චෙකා පොලිසිය KGBය දක්වා පරිණාමය වීමේ අතර මැද අවස්ථාවකි) පලිගැනීම් වලින් තම පවුල් වල සාමාජිකටන් රැක ගැනීමට චූදිතයන් තුල වූ අභිප්‍රාය බව ඇතැම් ඉතිහාසඥයන්ගේ මතය වී තිබේ
මිය ගිය ගනන හත් ලක්ෂයේ සිට විසි ලක්ෂය දක්වා ඇස්තමේන්තු කොට ඇත
තම පස මිතුරා වූ හිට්ලර් අනුකරණය කලද ස්ටැලින් මෙහිදී පරමාදර්ශය කොට ගත්තේ හතරවන ඉවාන් රජු හෙවත් ඝෝර ඉවාන් බව ඉතිහාසඥයන්ගේ මතයයි
කෙසේ වුවද න්‍යායාත්මකව බලන කල වඩාත් වැදගත් වූයේ තමාට අරුචි පන්ති සටන අතර මඟ අත් හිටවීමට නොසිතූ ස්ටැලින් පවිත්‍රකරණය හරහා එය මුළුමනින් අවසන් කොට තිබීමත් ඒ වෙනුවට ප්‍රධාන තේමාව ලෙස දේශප්‍රේමය යලි ආදේශ කොට තිබීමත්ය
වෙනත් වචයෙන් කිවහොත් මෙය සමාජවාදයේ යුද විරෝධී මුහුණුවර කණපිට හැරවීමකි
එය ලෙනින් වාදය රුසියානුකරණය කිරීමක් ලෙසද හැඳින්විය හැක
සර්ව ජර්මන් වාදය හා සර්ව ස්ලාව් වාදය අතර නොනිමි ඓතිහාසික අරගලය නාසි වාදය හා කොමියුනිස්ට් වාදය අතර ද්වන්ධ යුද්ධයක් ලෙස එලිදැක්වීමට ඉතා ආසන්නව තිබූ අතර විස නැසිය හැක්කේ විසෙන් පමණක් බව දරදඬු ජෝර්ජියානුවා මැනෙවින් දැන සිටියේය

Chamara Siriwardene

ස්ටැලින්ගේ පෙරහුරුව

නොවැලැක්විය හැකි දෘෂ්ඨිමය යුද්ධයට රතු හමුදාව සූදානම් කරලීමට වෙහෙසෙමින් ස්ටැලින් කාලය සමඟ සටනක යෙදෙන අතර ලහි ලහියේ ජර්මනිය සන්නද්ධකරණ කල හිට්ලර් රයින්ලන්තයට හමුදා යැවීමෙන් නොනැවතී ඔස්ට්‍රියාව හා චෙක් සුදේතන්ලන්තයද ඈඳා ගත්තද, වර්සෙල්ස් ගිවිසුමේ ඇප කරුවන් වූ බ්‍රිතාන්‍යය හා ප්‍රංශය තවදුරටත් නිහඬව පසුවූහ
හිට්ලර්ගේ ව්‍යාප්තවාදී වෑයම මුල් අවස්තාවේදීම නවතාලීමට තිබූ අවස්ථා සියල්ල ඔවුන් විසින් අත්හලේ මන්දැයි නැඟෙන පැනයට හමුවේ බටහිර ඉතිහාසඥයන් සදා නිහඬය
ඉන් හැඟවෙන්නේ හිට්ලර් ලවා රුසියාව විනාශ කරවීමෙ අටියෙන් බටහිර බලවතුන් කලක් ඔහුට උඩගෙඩි දුන් වගයි
එහෙත් නැගෙනහිරට විවෘත මාර්ගයක් තැනීමට අදහස් කල හිට්ලර් රුසියාවට පහර දීමට පෙර පෝලන්තය අත්පත් කොට ගැනීමට කල්පනා කලේය
පෝලන්තය ජර්මනියේ ඓතිහාසික සතුරෙකි
බටහිර බලවතුන් හා ඔහු අතර අර්බුදයක් හට ගැනුනේ මෙතැනදීය
යුද්ධයකදී තමා පෝලන්තයට ආධාර දෙන බවට බ්‍රිතාන්‍යය හා ප්‍රංශය හිට්ලර්ට තර්ජනය කලද, රුසියාවේ සහාය නොමැතිව භට පිරිස් හෝ සැපයුම් වොර්සෝවට ලබා දීමට ඔවුනට හැකියාවක් නොමැති බවද හිට්ලර් දැන සිටියේය
එහෙයින් හිට්ලර්ගේ සැලැස්ම වූයේ පෝලන්තය විනාශ කිරීම සඳහා ස්ටැලින් හා තාවකාලික සම්මුතියකට එලැඹීමත්, අනතුරුව රුසියාව ආක්‍රමණය කිරීමත්ය
1933 පටන් එකෙනිකා හෙලා දුටු නාසි ජර්මනිය හා කොමියුනිස්ට් රුසියාව අතර තාවකාලික වශයෙන් හෝ සම්මුතියක් ඇති වීම යනු බස්නාහිරින් ඉර උදාවීමකට සමානය
එහෙත් දේශපාලනයේදී සදාකාලික මිතුරුකම් හෝ සතුරු කම් නැති බව නැවත පෙනී යන්නේ 1939 මැද භාගයේ සිට ජර්මනිය හා රුසියාව අතර වෙළඳ සාකච්ඡා යලි ඇරඹුන හෙයිනි
මින් කලබල වූ බටහිර බලවත්තු තම පැරණි අමනාප කම් පසෙක ලා රුසියාව හා සාකච්ඡා ඇරඹූහ
ස්ටැලින් හමුවේ විකල්ප දෙකක් තිබිණ
පළමුවැන්න නම් බටහිර බලවතුන් හා එක්ව පෝලන්තය වෙනුවෙන් ජර්මනිය හා සටන් කිරීමය
එහෙත් ඔහුගේ කොන්දේසිය වූයේ එම සටන සිදුවිය යුත්තේ ජර්මනිය හා යාවූ පෝලන්ත බටහිර දේශසීමාවේ මිස රුසියාව හා යා වූ නැගෙනහිර දේසීමාවේ නොවන බවයි. ප්‍රංශය හා බ්‍රිතාන්‍යය බටහිරින් ජර්මනියට පහර දෙන්නෙ නම් හමුදා ඩිවිෂණ 136 ක්, යුද ටැංකි 9500ක් හා ගුවන් යානා 5500ක් නැගෙනහිර සටනට යෙදවීමට ස්ටැලින් කැමති වුවද රතු හමුදාව පෝලන්තය තුලට පිවිසීමට පෝල් වරු දැඩි ලෙස විරුද්ධ වූහ
ධවල පෝලන්ත ලීජනයට කොමියුනිස්ට්වාදය නයාට අඳුකොල මෙනි
“හිට්ලර් රට අල්ලගත්තොත් නැති වෙන්නෙ නිදහස විතරයි
ඒත් කොමියුනිස්ට් කාරයො වැද්දගත්තොත් ජාතික අධ්‍යාත්මයත් ඉවරයි” වෝර්සෝ රජය ලන්ඩනයට කීය
රුසියානු යෝජනාවට එකඟ වන ලන්ඩනය හා පැරිසිය පෝලන්තයට බල කරන අතර ජර්මන් නියෝජිතයෝ රුසියානුවන් බැහැ දුටූහ
ඒ අනුව ස්ටැලින් ගේ දෙවන විකල්පය වූයේ ජර්මනිය හා එක්ව පෝලන්තය බෙදා ගැනීමයි
ඒකාබද්ධ ආක්‍රමණයක් සඳහා අත්වැල් බැඳගන්නේ නම් භූමි කොල්ලයේ පංගුව ලෙස බග් නදියෙන් නැගෙනහිර ප්‍රදේශය රුසියාවට ලබාදීමට හිට්ලර් කැමැත්ත පල කොට සිටියේය
අර්බුදයේ තීරක බලය ලෙස සිය අගය මැනෙවින් වටහාගෙන සිටි ස්ටැලින් කෙවල් කරන්නට විය
ඔහුගේ තර්කය වූයේ නැගෙනහිර පෝලන්තය ඈඳා ගැනීමට අමතරව බෝල්ටික් කලාපය ෆින්ලන්තය හා බැසරේබියාව ද රුසියානු අනුහස් වැයික්කියට ඇතුලත් විය යුතු බවයි. පළමු ලෝක යුද්ධය හා ඔක්තෝබර් විප්ලවය තුලින් විනාශ වූ රුසියානු අධිරාජ්‍යය යලි ගොඩ නැඟීම ඔහුගේ අරමුණ විය
හිට්ලර් ඊට එකඟ වූයේ සුසුම් හෙලමිනි
1939 සරත් වැසි ඇරඹීමට පෙර පෝලන්ත ආක්‍රමණය සම්පූර්න කිරීමට සලසුම් කරමින් සිටි ඔහුට නාස්ති කිරීමට කාලයක් නැත
එහෙත් මතු දිනෙක මෙම ප්‍රදේශ වෙනුවෙන් දෙපාර්ශ්වය යලි සටන් වදිනු ඇති බවට හිට්ලර් මෙන්ම ස්ටැලින් තුලද කිසිදු සැකයක් නොවීය
දෙදෙනාගේම ගැටළුව වූයේ කාලයයි
බටහිර බලවතුන් හා පෝලන්තය පමනක් නොව සමස්ත ලෝකයම පුදුමයෙනුත් පුදුමයට පත්වූයේ ජර්මනිය හා රුසියාව අගෝස්තු 23 දා මොස්කොව් නුවරදී අන්‍යොන්‍ය ආක්‍රමණය නොකිරීමෙ ගිවිසුමකට එලැඹූන බව ඇසීමෙනි
එහි රහස් ඇමුණුමට අනුව නැගෙනහිර පෝලන්තය, බැසරේබියාව, ෆින්ලන්තය, එස්ටෝනියාව ලිතුවේනියාව හා ලැට්වියාව රුසියාවට පැවරුන අතර මතබේදයට තුඩු දුන් රොමෙනියාව හා බල්ගේරියාව පිලිබඳ අවසන් තීරණය පමණක් පසුවට කල් තබන ලදී
වරක් කැඩුන වෘක-වලස් දීගය යලි අළුත් විය
1939 සැප්තැම්බර් 01 දා හිට්ලර් පෝලන්තය ආක්‍රමණය කලේය
බ්‍රිතන්‍ය්ය හා ප්‍රංශය ජර්මනියට එරෙහිව නාමික වශයෙන් යුද ප්‍රකාශ කලද පෝලන්තයට සහාය වීම සඳහා ඔවුනට තවදුරටත් අවකාශයක් නොතිබිණ
ජර්මන් යුද ටැංකි පෝලන්ත තැන්න හරහා නොසිතූ වේගයෙන් ඉදිරියට යද්දී දත කට පූට්ටු වූ වොර්සෝ රජය ක්‍රෙම්ලිනයෙන් ආධාර ඉල්ලා අයැද සිටියද ඒ සඳහා ඔවුනට පිළිතුරක් හෝ ලැබුනේ නැත
සැප්තැම්බර් 17 දා රතු හමුදාව නැගෙනහිරින් පෝලන්තයට ඇතුල් වූ අවස්ථාවේ එම ප්‍රදේශ වල විසූ සිවිල් වැසියන් බොහෝ දෙනා විශ්වාස කලේ තම සහායට ඔවුන් පැමිණී බවකි