Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මහා සබත් දිනය හෝ, පාස්කුවට පෙර දිනය ලෙසද  කොප්ටික ක්‍රිස්තියානින් අතර "ප්‍රීතිමත් සෙනසුරාදා" හෝ "ආලෝකයේ සෙනසුරාදා" ලෙසින් හැඳින්වෙන, ආලේලූයා සෙනසුරාදා () එනම් ශුද්ධවූ සතියේ සෙනසුරාදා යනු,  මහා සිකුරාදා දිනයට පසු දිනය වෙයි.
පාස්කුව, පාස්-ච ලෙසද හැඳින්වේ, එය ක්‍රිස්තියානි උත්සවයක් සහ සංස්කෘතික නිවාඩු දිනයක් වන අතර එය ජේසුස් වහන්සේ මළවුන්ගෙන් උත්ථාන වීම සිහිපත් කරයි
නව ගිවිසුම අනුව රෝමවරුන් විසින් ඔහුව කුරුසියේ ඇණ ගසා, ඔහුගේ භූමදානයේ පසු තුන්වන දින උත්ථානය සිදුවුනි
එය දින 40ක නිරාහාරව, යාඥාවෙන් සහ පසුතැවිල්ලෙන් යුත් චතාරිකය(හෝ මහා චතාරිකය) ට පෙර පැවති ජේසුස් වහන්සේගේ දුක්විඳීමේ උච්චතම අවස්ථාවයි.

පාස්කුව නිරීක්ෂණය කරන කිතුනුවන් සාමාන්‍යයෙන් පාස්කු ඉරිදාට පෙර සතිය ශුද්ධවූ සතිය ලෙස හඳුන්වයි, බටහිර ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ ගොබ් ඉරිදා (ජේසුස් වහන්සේගේ ජෙරුසලම් ගමන සනිටුහන් කරමින්) ආරම්භ වන අතර, ඔත්තු බදාදා ද (ජේසුස් වහන්සේ පාවා දීම ගැන ශෝකය දක්වන) ඇතුළු මහ බ්‍රහස්පතින්දා අවසාන රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහය සිහිපත් කිරීම මෙන්ම මහා සිකුරාදා ජේසුස් වහන්සේගේ කුරුසියේ ඇණ ගැසීම සහ මරණය සිහිපත් කිරීම සිදුකරයි
නැඟෙනහිර ක්‍රිස්තියානි ධර්මය තුළ, එම දිනයන් සහ සිදුවීම් සැමරීම සිදු කරනු ලබන්නේ "ශුද්ධ" හෝ "ශුද්ධ වූ සහ ශ්‍රේෂ්ඨ" යන්නෙන් ආරම්භ වන දිනවල නම් වලින්ය
පාස්කු සමය, පාස්කු ඉරිදා ආරම්භ වී සති හතක් පවතින අතර, 50 වැනි දින පෙන්තකොස්ත ඉරිදා පැමිණීමෙන් අවසන් වේ
පාස්කු සහ ඒ ආශ්‍රිත නිවාඩු දින චංචල මංගල්‍යයන් වන අතර ඒවා නියමිත දිනයකට නොවැටේ
පාස්කු දිනය හෙබ්‍රෙව් දින දර්ශනයට සමාන චන්ද්‍ර සූර්ය දින දර්ශනයක් (සූර්‍ය වර්ෂය සහ චන්ද්‍ර අවධිය) මත පදනම් වේ
Nicaea හි පළමු කවුන්සිලය (325) ස්ථාපිත කළේ නීති දෙකක් පමණි, එනම් හෙබ්‍රෙව් දින දර්ශනයෙන් ස්වාධීන වීම සහ ලෝක ව්‍යාප්ත ඒකාකාරිත්වය
ගණනය කිරීම සඳහා විස්තර සඳහන් කර නැත
මේවා ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කරන ලද අතර එය සියවස් ගණනාවක් ගත වූ අතර මතභේද ගණනාවක් ඇති කළේය
එය මාර්තු 21 වෙනිදා හෝ ඊට පසු ඉක්මනින්ම සිදු වන පල්ලියේ පූර්ණ චන්ද්‍රයෙන් පසු පළමු ඉරිදා පැමිණ තිබේ
වඩාත් නිවැරදි ග්‍රෙගෝරියානු දින දර්ශනය මත පදනම්ව ගණනය කළද, එම පූර්ණ චන්ද්‍රයාගේ දිනය සමහර විට මාර්තු විෂුවයට පසු තාරකා විද්‍යාත්මක පළමු පූර්ණ චන්ද්‍රයාට වඩා වෙනස් වේ
ජාතික පර්යේෂණ සභාව යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අංශයේ නවීන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා මූල්‍ය සහ වෙනත් පහසුකම් සැපයීම සඳහා පිහිටුවා ඇති රාජ්‍ය ආයතනයකි
අතීතය

ස්ථාපනය
ක්‍රි
ව. 2007 දී ජනාධිපති නියෝගයක් මගින් ස්ථාපනය කෙරී ඇත
කාර්යයන් හා අරමුණු

ජනාධිපති විධානයේ දක්වා ඇති අරමුණු හා කාර්යයන් පහත දැක්වේ
ඉහළ මට්ටමේ ඵලදායීතාවයන්ගෙන් යුක්ත විද්වතුන්ට අමතරව පෞද්ගලික අංශයේ හා කර්මාන්ත අංශයේ නියෝජිතයන්ගේ සහභාගීත්වය ජාතික පර්යේෂණ සභාව වෙත ලබා ගැනීම
උසස් පර්යේෂණ උපාධි සඳහා ලියාපදිංචිව සිටින පර්යේෂණ සිසුන්ගේ අවශ්‍යතා සැපයීමෙන් සියළුම විද්‍යාත්මක දැනුම් ක්ෂේත්‍රයන්හී මූලික හා ව්‍යවහාරික පර්යේෂණ ප්‍රවර්ධනය හා මානව සම්පත් සංවර්ධනයට පහසුකම් ඇති කිරීම
රාජ්‍ය අංශයේ සෑම විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ ආයතනයකටම පර්යේෂකයින්ගේ පර්යේෂණ ප්‍රයත්නය සැලසුම් කිරීම හා සම්බන්ධීකරණය කිරීම
රාජ්‍ය අංශයේ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ හා සංවර්ධන ආයතනයන්හී තනි තනි පර්යේෂණ කටයුතුවලට පහසුකම් සැපයීම සහ කාර්ය සාධනය ඇගැයීමට ලක් කර එකී පර්යේෂණවලට අවශ්‍ය මුදල් යෙදවීමට කලින් කලට ජනාධිපති කාර්යාලය මඟින් මහා භාණ්ඩාගාරයට නිර්දේශ කිරීම
රාජ්‍ය අංශයේ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ හා සංවර්ධන ආයතන හා විශ්වවිද්‍යාලවල පර්යේෂකයින් අතර උපාධි ප්‍රදානය අරමුණු කොට ක්‍රියාත්මක කෙරෙන සහයෝගීතා පර්යේෂණ වැඩසටහන් ප්‍රවර්ධනය, ඒවාට අවශ්‍ය මුදල් යෙදවීම හා ඒවාට පහසුකම් සැලසීම
කර්මාන්ත, විශ්වවිද්‍යාල සහ රාජ්‍ය අංශයේ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන ආයතන අතර පැවැත්වෙන සහයෝගීතා වැඩසටහන් ප්‍රවර්ධනය හා ඒ සඳහා පහසුකම් සැලසීම
සාර්ථක පර්යේෂණ හා නවීකරණයන් සඳහා ජාතික මට්ටමේ පිළිගැනීම හා ප්‍රදානයන් සිදුකෙරෙන ක්‍රම ඇති කිරීම
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සංවර්ධන අවශ්‍යතාවන්ට ඵලදායී ප්‍රතිචාරයක් දක්වන විද්‍යා හා තාක්ෂණ පර්යේෂණ සංස්කෘතියක් හා ප්‍රජාවක් පෝෂණය කිරීම හා පවත්වාගෙන යාම
පාලනය
සභාපති හා කවුන්සිලය විසින් එහි කාර්යයන් පාලනය කෙරේ
2013 සැප්තැම්බර් මස දී නව කවුන්සිලයක් පත්කරනු ලැබූ අතර සභාපති තනතුර සඳහා මහාචාර්ය ජානක ද සිල්වා පත්කරනු ලැබිණි
ජාතික පර්යේෂණ සභාව ආරම්භයේ සිටම එහි කවුන්සිලයේ සාමාජිකයකු ලෙස ඹහු ක්‍රියා කළේය
අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 ජාතික පර්යේෂණ සභාව - නිල වෙබ් අඩවිය
මවුබස එකම  නොවන දෙදෙනෙකු (හෝ දෙපිරිසක්) අතර සන්නිවේදනය සඳහා එක් අකෙුගේ බසක් යොදාගැනීම වෙනුවට තෙවන බසක් ක්‍රමාණුකූලව යොදාගන්නා විට එම තුන්වන බස සම්බන්ධීකරණ භාෂාවක් ලෙස සැලකේ.
පුද්ගලයෙකුට වාග් කුසලතාව ලබාගැනීමට ඇති හැකියාව වයස සමග ජෛවීයව බැඳී පවතී යන දිගුකාලීන විවාදාත්මක මතය  භාෂාව සබැඳි තීරණාත්මක අවධි කල්පිතය නමිවේ
මුදු කරවලා, හක් කරවලා, පොළොන් කරවලා ආදී නම් වලින් හදුන්වනු ලබන ඉලැපිඩේ කුලයට අයත් මාරාන්තික විශ සහිත ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික සර්ප විශේෂයකි
උප විශේෂ
මෙරටින් වාර්ථාවන උප විෙශේෂ දෙකකි
Bungarus ceylonicus ceylonicus
Bungarus ceylonicus karavala

හඳුනා ගැනීම

දේහය
මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ සිලින්ඩරාකාර ශරීරයක් ඇත
දිලිසෙන සුලුය
වටකුරු කෙටි හොම්බක් සහිත හිසකි
ගෙල පැහැදිලිව ශරිරයෙන් වෙන් වී නොමැති අතර ක්‍රමයෙන් උල් වන කෙටි වල්ගයක් හා කුඩා ඇස් ඇත
වර්ණය
දීප්තිමත් කළු පැහැති ශරීරයේ හිසේ සිට වලිගය තෙක් විහිදුන සුදු පැහැති මුදු හැඩති සලකුනු දක්නට ඇත
මෙම සුදු පැහැති මුදුවක පළල එම මුදු දෙකක් අතර පරතරයට වඩා අඩුවේ
ceylonicus උප විශේෂයේ බොහෝවිට මෙම මුදු ශරීරයේ පහළ කොටසේදී දෙකට බෙදී තිබිය හැකිය
වයසත් සමග මෙම මුදු හදුනාගත නොහැකි තරමට මැකී යයි
හිස පිටුපස සහ උගුර ප්‍රදේශ සුදු පැහැතිය
ඉදිරිපස පෘෂ්ඨීය ප්‍රදේශය හා හොම්බ කළු පැහැතිය
karavala උප විශේෂයේ මුදු හැඩති සලකුණු වඩාත් පැහැදිලිව දැකිය හැකිය
හිසේ සුදු පැහැති කොටස හිසෙන් අඩකට වඩා ඉදිරියට ව්‍යාප්තව ඇති අතර වයසත් සමග මුළු හිසම කළු හෝ තද අළු පැහැති වේ
උදරය, පැටවුන්ගේ තනි සුදු පැහැති වන අතර වැඩුනු සතුන්ගේ එහි කළු පැහැති හරස් පටි ඇත

දිග
පැටවෙකු සාමාන්‍යයෙන් සෙ
මී 20-25ක් වන අතර වැඩුනු සතෙකු සාමාන්‍යයෙන් සෙ
මී 80-100 ත් අතර දිගකින් යුක්ත වේ
karavala උප විශේෂය දිගින් අඩු වන අතර සාමාන්‍යයෙන් සෙ
මී 70ක් පමණ වේ
ව්‍යාප්තිය සහ වාසභූමි
තෙත් සහ අතරමැදි කලාප වලින් බහුල වශයෙන් හමුවේ
භෞමිකව ජීවත් වන සර්පයෙකි
Bungarus ceylonicus ceylonicu උප විෂේශය බලංගොඩ, පේරාදෙනිය, මතුගම, මහනුවර, රත්නපුර ආදී ප්‍රදේශ වලින් වාර්තා වී ඇති අතර Bungarus ceylonicus karavala උප විෂේශය වාර්ථා වී ඇත්තේ කදුකර ප්‍රදේශ වලින් පමණි
හැසිරීම
නිශාචරය
බොහෝ විට සපා කෑමට තැත් නොකරන අතර කලබල වූ විට හිස සගවාගැනීමට තැත් කරයි
ආහාර
විෂ රහිත කුඩා සර්පයින්, මීයන්, ගෙම්බන්, හූනන්, සිකනලුන් කටුස්සන් වැනි සතුන්

විශ
උග්‍ර විශ සහිතය
ස්නායු පද්ධතිය අඩපන කිරීමට බලපායි
ස්ථානීය රෝග ලක්ෂණ
දෂ්ඨන ස්ථානය අවට ඉදිමීම හා සාමාන්‍යය වේදනාව

ශාරීරික රෝග ලක්ෂණ
උදරයේ වේදනාව
ඇසිපිය කඩා හැලීම
ඇසේ කළු ඉංගිරියාව වැසී තිබීම
හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව
මුඛය විවර කිරීමේ හා දිව පිටතට දැමීමේ අපහසුව
සිහිසුන්වීම

නිසි ප්‍රතිකාර ලබා නොදුන්නහොත් රෝගියා මරණයට පත්වීමට වැඩි ඉඩකඩක් ඇත
දශ්ට කළ ස්ථානය අවට සේදිය යුතුවේ
නැත්නම් මරනය සිදුවිය හැක
වැලි රාජු නමින් ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව ප්‍රදේශයේ ප්‍රසිද්ධියට පත්ව සිටි ව්‍යාපාරික ප්‍රියන්ත සිරිසේනව පොරොවකින් පහරකින් ජීවිතක්‍ෂයට පත්කෙරිනි
මෙම මිනීමැරුම ලොව පුරා කථාබහට ලක්වූයේ මරණයට පත්වූ පුද්ගලයා සිය රටේ ජනාධිපත්වරයාගේ සොහොයුරෙකු වූ බැවිනි
වල්ලභ රැජිනක  (හෝ  අධිරාජයෙකුගේ විෂයයෙහි   වල්ලභ අධිරාජිණියක) යනු රාජ්‍ය පාලනයෙහි යෙදෙන රජෙකුගේ භාර්යාව වෙයි
බෲනායි රාජ්‍යයේ, සුල්තාන්ගේ භාර්‍යාව රාජ ඉස්තෙරි ලෙස හැඳින්වෙන අතර පෙන්ගිරන් අනක් යන උපසර්ගය ද භාවිතා වේ
මෙය වල්ලභ රැජින පදවියට අනුරූප වේ
රාජාණ්ඩුවක්ව පැවති සමයේ බල්ගේරියාවේ සාර්වරුන්ගේ බිසෝවරුන් සඳහා ද මෙය අනුරූප ය
වල්ලභ රැජිනක සිය සැමියාගේ සමාජ මට්ටම සහ තත්ත්වයට උරුමකම් කියයි
ඇය රජුගේ රාජ්‍යේශ පදවීන්හි ස්ත්‍රීරූපී නාම දැරුව ද, ඓතිහාසිකව රජුගේ දේශපාලන සහ යුධමය බලයට හිමිකම් කියන්නේ නැත
රාජ්‍යේශයකුගේ සියලු බලයන් සමග තමන්ගේම අයිතියෙන් රාජ්‍ය පාලනය කරන රැජිනක රාජ්‍ය කරන රැජිනක ලෙස හැඳින්වේ
සාමාන්‍යයෙන් පෙර රාජ්‍යේශයාගේ මරණයෙන් පසුව එම පදවිය උරුම විය හැක
රජෙකුට බිසෝවරු එක්අයෙකුට වඩා සිටීනම් ඉන් ප්‍රධාන බිසව අග බිසව හෙවත් රන්දෝලිය ලෙස හැඳින්වේ
නීත්‍යානුකූලව / සාම්ප්‍රදායානුකූලව රජකමට හිමිකම් ඇත්තේ රජතුමාට දාව අග බිසව බිහිකරන දරුවන්ට පමණි
මේවාත් බලන්න

 වල්ලභ රජ
 වල්ලභ කුමරිය
 හසෙකි සුල්තාන්
 සුල්තානා
 රාජකීය වංශවත් බිසව (කොරියාව)

බිසෝවරු
අතීතයේ උඩුගහ පත්තුවට අයත්වූ ඉංගිරිය (English
Ingiriya
இங்கிரிய) යනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි පිහිටි දියුණු වෙමින් පවතින නගරයකි
මෙම නගරය  බස්නාහිර පළාතට අයත් කළුතර දිස්ත්‍රික්කයෙහි පිහිටා තිබේ
බස්නාහිර පළාත සහ  සබරගමුව පළා‍තෙහි මායිම අසල පිහිටි ඉංගිරිය නගරය, රත්නපුර-පානදුර, ඉංගිරිය-පාදුක්ක සහ ඉංගිරිය-බුලත්සිංහල මාර්ගයන් එකට එකතු වන මංසංධියකි
සෑම ජාතියක්ම නියෝජනය වන පරිදි,  සිංහල 89.7%ක් , දෙමළ 10.1%ක්, සහ වෙනත් ජාතීන් 1%ට වඩා අඩුවෙන්ද ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ ජීවත් වේ
මෙයින් සිංහල සහ දෙමළ ජාතිකයන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් ගන්නා අතර  ප්‍රදේශය ඉතා සාමකාමී පරිසරයකි
2001 වර්ශයේදී ඉංගිරිය  ප්‍රදේශයේ ජනගහනය 45,726ක් වූ අතර 2017 වර්ශය වන විටදී එම අගය 56,074ක් දක්වා වැඩිවී තිබේ
මුළු භූමි ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 9204ක් වන අතර, පවුල් 15,240 ක් පමණ මෙහි ජීවත් වේ
මෙම ජනතාව අතර  බෞද්ධයන් 89.4%ක්ද, හිංදු බැතිමතුන් 8.7%ක්ද , ක්‍රිස්තියානි ආගමික බැතිමතුන් 1.7% ක් සහ වෙනත් ආගමි අදහන පිරිස 1%ට වඩා අඩුවෙන්ද වේ
පිහිටීම 

ඉංගිරිය නගරයට පිවිසීමට  A8 රත්නපුර-පානදුර පාර  (පානදුර සිට 33km , රත්නපුර සිට 35.8km), පාදුක්ක-ඉංගිරිය පාර (පාදුක්කේ සිට 16.80km, මීපේ සිට 18.20km) හෝ බුලත්සිංහල-ඉංගිරිය මාර්ගය (ඈගල්ඔය සිට 11km) භාවිතා කළයුතු වේ
ඉංගිරිය යනු කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ මෙන්ම බස්නාහිර පළාතේ මායිමකි
ඉංගිරිය පසු කර රත්නපුර දෙසට යන විට හමුවන ඇල්ල ප්‍රදේශය සබරගමුව පළාතේ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයට අයත්වන අතර ඉංගිරිය පසුකර පාදුක්ක දෙසට යන විට හමුවන පාදුක්ක ප්‍රදේශය කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයට අයත්වේ
ඉංගිරිය නගරයේ සිට යාබද නගර දක්වා දුර
 හොරණ-13.50km
 පාදුක්ක-16.80km
 මීපේ-18.20km
 ඉඩංගොඩ-18km
 පානදුර-33km  
 රත්නපුර-35.80km
 අවිස්සාවේල්ල-43km
 කොළඹ-51km
 ඈගල්ඔය-11km

භූ විෂමතා හා ජලවහනය 

ඉංගිරිය ප්‍රදේශය දිවයිනේ බටහිර ‍මුහුදු සීමාවේ සිට කිලෝමීටර් 24 න් ආරම්භවී කිලෝමීටර් 8.8 ක් පමණ රට මැදට විහිදේ
සමස්ථයක් වශයෙන් කොට්ඨාසය පුරාම හුදකලා කඳු පිහිටා ඇති අතර නැගෙනහිර මායිමේ කඳුමය ලක්ෂණ වැඩි වශයෙන් දක්නට ඇත
කොට්ඨාසයේ උසම ස්ථානය ‍ෙකාට්ටියාවත්ත ග්‍රාම නිලධාරී වසමේ පිහි‍ටි අඩි 1165 උස මඩකඩ ගිරංචි කන්දයි
මීට අමතරව ඇදුරගල ග්‍රාම නිලධාරී වසමේ පිහිටි ඇදුරගල කන්ද අඩි 700 ට වඩා වැඩි උසකින් යුක්තවේ
තවද නැගෙනහිර අර්ධයේ තැනින් තැන අඩි 500 ට වඩා උස්වූ හුදකලා කඳු පිහිටා ඇති අතර බටහිර අර්ධයේ ද එවැනිම උස් හුදකලා කඳු දැකිය හැකි මුත් මුළු බිම් ප්‍රමාණයෙන් 60% ක් තැනිතලා ප්‍රදේශ වේ
කොට්ඨාසයේ දකුණු මායිම ඔස්සේ කළු ගඟ ගලා බසින අතර කලාපයේ විවිධ ප්‍රදේශයන් ගෙන් ගලා බසින ඇල මාර්ග ජාලයන් මෙම ගඟට එක්වේ
නැගෙනහිර අර්ධයෙන් නම්බපාන ඉංගිරිය ඇළ මාර්ගයද කොට්ඨාසයේ විශාලම ඇළ මාර්ගය වන මාවක්ඔය උතුරින් පටන් ගෙන බටහිර දිශාගතව ගලාවිත් දකුණු මායිම් ගතව කළු ගඟට එක් වේ
දේශගුණය 
ඉංගිරිය ප්‍රදේශය පහතරට තෙත් කලාපයට අයත් වේ
කාලගුණය බොහෝවිට මධ්‍යස්ථ අගයක් ගනී
ඉංගිරිය ප්‍රදේශයට මි
3500 – 4500 අතර වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන අතර වාර්ෂික සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය මිලි මීටර් 4200 තරම් වේ
මෙම ප්‍රදේශය  තෙත් කලාපීය පහත් බිම් කලාපයට අයත් වීම නිසා ඊසාන දිග හා නිරිත දිග මෝසම් දෙකෙන්ම වර්ෂාව ලැබෙන කාල පරිච්ඡේදය පහත පරිදි වේ
අන්තර් මෝසම් කාල පරිච්ඡේදය	 =  මාර්තු - අප්‍රියෙල්
 නිරත දිග මෝසම් කාල පරිච්ඡේදය =  මැයි මැද - සැප්තැම්බර් මැද
 අන්තර් මෝසම් කාල පරිච්ඡේදය	 =  සැප්තැම්බර් - ඔක්තොම්බර්
 ඊසාන දිග මෝසම් කාල පරිච්ඡේදය =  නොවැම්බර් - මැද ජනවාරි

ස්වභාවික විපත් 

ඉංගිරිය නගරය සෑම විටම එකම ස්වභාවික විපතකට මුහුණපායි
එය නම් ගංවතුරයි
ඉංගිරිය ප්‍රදේශය දකුණු මායිමෙන් ගලා බසින කළු ගංගාව පිටාර ගැලීම හේතුවෙන් නම්බපාන, ඌරුගල නැගෙනහිර, ඌරුගල බටහිර, ඉංගිරිය බටහිර, වගවත්ත, කැකුළලිය, පෝරුවදණ්ඩ බටහිර, දොඹගස්කන්ද යන වසම් ගං වතුර උපද්‍රව වලට භාජනය වේ
කෘෂි කර්මාන්තය 

ඉංගිරිය ප්‍රදේශය පහතරට තෙත් කෘෂි කාර්මික කලාපයට අයත් වේ
වාර්ෂික සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය මි
4200 ක් පමණ වේ
වාර්ෂික සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 29 – 75 පමණ වේ
ඉංගිරිය ප්‍රදේශයට නිරිත දිග මෝසම් මෙන්ම ඊසාන දිග මෝසම් මගින්ද වර්ෂාපතනය ලැබේ
වර්ෂය පුරාම වර්ෂාව ලැබෙන නිසා කෘෂි කර්මාන්තයට හිතකර දේශගුණයක් පවතී
සියලුම වාණිජ බෝග, තේ, පොල්, රබර් සහ වී මෙහි වවනු ලබයි
2009 වර්ෂයේ වාර්තාවලට අනුව රබර් අක්කර 5039ක්ද, තේ අක්කර 1569ක්ද, පොල් අක්කර 1500ක් සහ  වී කුඹුරු අක්කර 22ක්ද ඉංගිරිය භූමි ප්‍රදේශයේ වගාකර ඇත
පාලනය 

 හොරණ මැතිවරණ කොට්ඨාසයට අයත් ඉංගිරිය නගරය හොරණ ප්‍රාදේශීය සභාව යටතේ පාලනය වෙයි
ඉංගිරිය නගරයේ රජයේ ආයතන කිහිපයක් ඇත
ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය
 ඉංගිරිය පොලිස් ස්ථානය
 ඉංගිරිය දිසා රෝහල
 ඉංගිරිය සෞඛ්‍යය කාර්යාලය
 ඉංගිරිය තැපැල් කන්තෝරුව
 ඉංගිරිය සමූපාකාර සේවය 
 දිස්ත්‍රික් ආයුරුවේද මධ්‍යස්ථානය 
 ලංකා විදුලි බල මණ්ඩල කාර්යාලය
 හොරණ ප්‍රාදේශිය සභා ඉංගිරිය උප කාර්යාලය
 ඉංගිරිය පශු වෛද්‍ය කාර්යාලය

ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය ඉංගිරියේ ඇති ප්‍රධාන පරිපාලන ආයතනයයි
2000  වසර තෙක් හොරණ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත්ව තිබූ මෙම  ප්‍රදේශය  එම  වසරේ  අගෝස්තු  මස  14 දින ,  ග්‍රාම නිලධාරී  වසම් 31ක් වෙන් කර  ඉංගිරිය  ප්‍රාදේශීය ලේකම්  කොට්ඨාසය  වශයෙන් නම්  කරන  ලදී
හොරණ    ප්‍රාදේශීය   ලේකම්    කොට්ඨාසය   ප්‍රදේශයක්   වශයෙන්    විශාලවීමත්  ජනගහනයේ    සීඝ්‍ර    වර්ධනය   නිසාත්  කොට්ඨාසයේ    පරිපාලනමය පහසුව හා ජනතාවගේ පහසුව තකා මෙසේ  මෙම කලාපය බෙදා වෙන් කරනලදී
ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ සෞඛ්‍ය සේවාවන් සැපයීම  ඉංගිරිය සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලයෙන් හා ඉංගිරිය දිස්ත්‍රික් රෝහලෙන් සිදු කරනු ලබයි
මෙහිදී සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලයෙන් රෝග වැලැක්වීමේ කටයුතු ද, දිස්ත්‍රික් රෝහලෙන් රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමද සිදු කරනු ලබයි
ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන රෝග වැලැක්වීමේ පොදු මධ්‍යස්ථානය ඉංගිරිය සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය වන අතර හොරණ මාර්ගයේ එය පිහිටා ඇත
ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ ආරක්ෂාවට ඍජුව දායක වන ඉංගිරිය පොලිස් ස්ථානය වර්ෂ 1948දී පිහිටුවා ඇත
ඉංගිරිය නගර මධ්‍යයේ ප්‍රධාන තැපැල් කාර්යාලය පිහිටුවා ඇත
මෙය පළමු වන ශ්‍රේණියේ කාර්යාලයකි
මෙයට අමතරව ඇති උප තැපැල් කාර්යාල ප්‍රදේශය අවට ස්ථාන වල පිහිටා ඇත
ඉංගිරිය සමූපාකාර සේවා කාර්යාලය මගින් පාලනය කරනු ලබන ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන ඉන්ධන පිරවුම්හල ඉංගිරිය නගර මධ්‍යයේ  පිහිටා ඇති අතර  තවත් පෞද්ගලික ඉන්ධන පිරවුම්හල් දෙකක් රයිගම්වත්ත හා ඇදුරුගල ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත
ගමනාගමනය 
    ඉංගිරිය නගරය A8 රත්නපුර-පානදුර මාර්ගය ඔස්සේ පිහිටා ඇත
මෙම මාර්ගයට පාදුක්ක-ඉංගිරිය මාර්ගය ඉංගිරිය මංසංධියේදී එකතුවේ
තවද බුලත්සිංහල-හොරණ මාර්ගයේ පිහිටා ඇති ඈගල්ඔය නගරයේ සිට ඉංගිරිය දක්වා දිවෙන අප්‍රසිද්ධ මාර්ගයක්ද ඇත
ඉංගිරියට ලඟාවීමට කුම 3කි
ඒවානම්, රත්නපුර-පානදුර මාර්ගය, හංවැල්ලෙන් සහ පාදුක්කෙන් ආරම්භවන ඉංගිරිය මාර්ගය සහ ඈගල්ඔයෙන් ආරම්භවන ඉංගිරිය මාර්ගයි
ඉංගිරිය නගරයේ බස් නැවතුම්පොලවල් දෙකක් ඇත
රත්නපුර-පානදුර මර්ගය ඔස්සේ ගමන්ගන්නා සියලුම බස් රථ එම මාර්ගයේ පිහිටා ඇති නව බස් නැවතුම්පොලේ ගාල් කරයි
අනෙකුත් සියලුම බස් රථ පාදුක්ක මාර්ගයේ පිහිටා අඇති පැරණි බස් නැවතුම්පොලේ ගාල් කරනු ලබයි
ඉංගිරියෙන් ගමන් ආරම්භ කරන බස් රථ  
285/7 - බුලත්සිංහල-ඉංගිරිය (ඈගල්ඔය හරහා)
125 - මහරගම-ඉංගිරිය
125 - පිටකොටුව-ඉංගිරිය (ගොඩගම හරහා)
686 - කීනගහවිල-ඉංගිරිය (නාච්චිමලේ ප්‍රදේශය)
885 - දුම්බර-ඉංගිරිය
491 - රත්නපුර-ඉංගිරිය
885 - ගවරගිරිය-ඉංගිරිය
1/288 - එපිටවත්ත-ඉංගිරිය (හල්වතුර හරහා) 
2/282 - පාදුක්ක-ඉංගිරිය (යටවතුර, පනංගල, මාපුටුගල හරහා)
    - මාතලේ-ඉංගිරිය

ඉංගිරිය හරහා ගමන් කරන බස් රථ
450 - රත්නපුර-පානදුර
449 - කරඳන-හොරණ
064 -පානදුර-මහියංගනය
064 -පානදුර-බදුල්ල
64/98 - පානදුර-අම්පාර
064 - අළුත්ගම-බලංගොඩ    
457 - ඇඹිලිපිටිය-සූරියවැව
120 - කලවාන-කොළඹ
473 - කලවාන-හොරණ
190- බුලත්සිංහල-පිටකොටුව (බත්තරමුල්ල හරහා)

ස්වභාවික සෞන්දර්යය 
ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ සංචාරකයින්ගේ අවධානයට යොමු වන ස්ථාන වන්නේ පහත ස්ථානයන්ය
නාච්චිමලේ  නාන තොටුපළ - ඉංගිරිය
මඩකඩ ආරණ්‍ය සේනාසනය - ඉංගිරිය
පරෙයිතොට නාන තොටුපළ - නම්බපාන
බෝධිනාගල ආරණ්‍ය සේනාසනය - ඇදුරාගල
බෝධිනාගල කුරුළු රක්ෂිතය - ඇදුරාගල
හොරකැලේ රක්ෂිතය - කිරිගල  
කුරන් ඔය ඇල්ල - කුරණ
ඌරුගල හොලොම්බුව - ඌරුගල නැගෙනහිර
ඔරලෝසු තටාකය

නාච්චිමලේ 
නාච්චිමලේ යනු ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ ඇති ප්‍රසිද්ධම ස්ථනෙයයි
මෙම ස්ථානය නාච්චිමලේ දොළේ (නම්බපාන ඇළේ) ඉතාමත් සුන්දර නාන  තොටුපොලකි
ඉංගිරිය නගරයේ සිට පාදුක්ක (කොළඹ) මාර්ගයේ සැත
1ක් පමණ ගොස්  මහ ඉංගිරිය මංසන්ධියෙන් දකුණු දෙසට ඇති කීනගහවිල මාර්ගයේ සැ
1   ගොස් මඩකඩ ආරණ්‍ය සේනාසනය පාර පසුකළ විට මෙම ස්ථානයට ළඟාවිය හැක
මෙය ඉතාමත් සුන්දර දිය ඇළි වලින් ගහන තැන තැන පැහැදිලි වතුරෙන් පිරි ගල් කටාරම් සහිත අති සුන්දර දොළ පහරකි
මෙම දිය පහර වල දිය නා සතුටුවීම සදහා දිනපතා දහස් ගණන් දේශීය විදේශීය සංචාරකයින් පැමිණෙයි
සංචාරකයන් වැඩි පිරිසක් මෙම ස්ථානයට පැමිණීම සතුටට කාරණයක් වුවද, මෙහි දුක්බර පැතිකඩයක්ද තිබේ
එනම් ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ වැඩිම පරිසර හානියක් සිදුවන ප්‍රෙද්ශය මෙය වීමයි
දිනෙන් දින පැමිණෙන සංචාරකයන් ගනන ඉහල යනවාට සමගාමීව පරිසරයට වන හානියද දිනෙන් දින ඉහල යයි
මෙම ස්ථානය පුරා බොහෝවිට බෝතල්, පොලිතීන් තැන තැන දමා තිබීම සාමාන්‍ය දසුනක් බවට පත්වී ඇත
මෙම තත්වය ප්‍රදේශයේ පදිංචිකරුවන්ට මෙන්ම පරිසරයටද බරපතල ගැටළුවක් වී ඇත
විවිධ කාල වකවානු වලදී ඉංගිරිය පොලීසිය ඇතුළු බොහෝ ස්වේච්ඡා සංවිධාන මෙම ප්‍රදේශය සුද්ධ  පවිත්‍ර කිරීමේ ශ්‍රමදාන වැඩසටහන් දියත් කරයි
මඩකඩ ආරණ්‍ය සේනාසනය 
ඉංගිරිය නගරයේ සිට පාදුක්ක (කොළඹ) මාර්ගයේ සැත
1  ගිය තැන මෙම ආරණ්‍ය සේනාසනය හමු වේ
මෙම ආරණ්‍යයේ ආරම්භය 1940 දශකය දක්වා දිව යන අතර එකී  කාලයේ සිට මේ දක්වා එහි වැඩ සිටි භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණය සියගණන ඉක්මවයි.  මෙම නව ආරණ්‍ය සේනාසනය වර්ෂ 1948දී පූජ්‍ය රංවල සද්ධාතිස්ස හිමියන් විසින් ආරම්භකර ඇත
ඈත අතීතයේදී වනාන්තරයෙන් වැසුණු ගල් ලෙන් පිහිටා තිබූ මෙම ප්‍රදේශය, භාවනාව සඳහා සද්ධාතිස්ස හිමියන්ගේ පැමිණීමෙන් පසු වනගත ආරණ්‍යයක් වී ඇත
මඩකඩ ආරණ්‍ය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ප්‍රමුඛතම විපස්සනා භාවනා මධ්‍යස්ථානයකි
මෙම ස්ථානයේ ශාඛා නාවින්න, සාලගල ඇතුළු තවත් ස්ථාන කිහිපයක පිහිටා ඇත
ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට සහ විදේශිකයන්ට ආගමික දියුණුව උදෙසා මෙම මධ්‍යස්ථානයෙන් ලැබෙන රුකුල මිලකළ නොහැක
වර්තමානයේ නේවාසික භාවනායොගී  භික්ෂූන් වහන්සේලා 16ක් සහ නේවාසික භාවනායෝගී ගිහියන්  විසින් විපස්සනා භාවනාව ප්‍රගුණ කරනු ලබයි
බෞද්ධ දර්ශනයට  අනුව යමින් භාවනායෝගීන්ගේ උපස්ථාන කටයුතු සියල්ල සැදැහැවතුන් විසින් නොපිරිහෙලා ඉටුකරනු  ලැබේ
එහි ප්‍රධාන ගල් ලෙන තුළ බුද්ධ ප්‍රතිමාවන් ඇතුළු ආකර්ෂණීය සිතුවම් හා මල් වලින් සැරසී ඇති අතර ඒ හා ආසනයට භාවනා කුටි 12 – 15 අතර ප්‍රමාණයක් පිහිටා ඇත
මෙකී ආරණ‍්‍යයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා 15 -20ත් අතර ප්‍රමාණයක් භාවනා යෝගීව වැඩ සිටිති
රක්ෂිත වන ගත පෙදෙසක පිහිටා ඇති මෙම ස්ථානය වටා ගලා බසින නාච්චිමලේ දොළ (නම්බපාන ඇළ) ඉතාමත් සුන්දර දොළ පහරකි
මෙම දිය පහර වල දිය නෑම සදහා දිනපතා දහස් ගණන් දේශීය විදේශීය සංචාරකයින් පැමිණෙන අතර ඔවුහූ ආරණ්‍ය සේනාසනය නැරඹීමටද අමතක නොකරති
තවද මෙම ආරණ්‍ය අයත් කලාපය ඉතා සන්සුන් ප්‍රදේශයක් වන අතර ආවේණික වෘක්ෂලතා දේශීය ඖෂධ පැළ පක්ෂීන්, දුර්ලභ සමනළ වර්ග, වන සතුන් හා සත්‍ය විශේෂයන්ගෙන්ද ගහණ ඉතා සුන්දර පෙදෙසකි
පරෙයිතොට  
පරෙවිතොට හෝ පරේතොට යනු  ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයකි
ඉංගිරිය නගරයේ සිට රත්නපුර මාර්ගයේ සැතපුම් 1ක් ගොස් වමට ඇති නම්බපාන පාසැල් මාවතේ සැතපුම්  ක්  ගිය තැන මෙම ස්ථානය හමු වේ
නම්බපාන ඇලේ පිහිටි විශාල තැන තොටුපළක් වන මෙම ස්ථානය සුන්දර බවින් පිරිපුන් තැනකි
ඒ ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇති පරිසරයද ඉතාමත් අලංකාර වන බැවින් මෙම ස්ථානයට දිය නෑමට පැමිණෙන සංචාරක පිරිස බොහෝය
තවද මෙම තොටුපළට යාබදව  ඇල මාර්ගයේ පිහිටා ඇති කුඩා ඇල මාර්ගයේ පිහිටා ඇති කුඩා තොටුපළවල හා දිය ඇලිවලින් මෙම ස්ථානය තවත් අලංකාර වේ
එහෙත් දිනපතා මෙම ස්ථානයේ දිය නෑමට හා විනෝදයට පැමිණෙන දහස් සංඛ්‍යාත පිරිස් මෙම සුන්දර පරිසරයට  විනාශය සුළු පටු නොවේ
ඔවුන් විසින් රැගෙන එන පොලිතින් උර හා බෝතල් බිද තැන තැන දැමීමෙන් විශාල ලෙස පරිසරය අපවිත කරති
මෙම අනතුරු දායක තත්ත්වය  හේතුවෙන් ප්‍රදේශයේ ජනතාවට මෙන්ම සංචාරක පිරිස්වලටද මහත් දුෂ්කරතාවයන්ට මුහුණ පෑමට සිදුව ඇති බැවින් පාරිසරික බලධාරීන්ගේ අවදානය මෙම ප්‍රදේශය වෙත යොමු කිරීමට කාලය එළඹ ඇත
බෝධිනාගල ආරණ්‍ය සේනාසනය 
ඉංගිරිය නගරයේ සිට හොරණ මාර්ගයේ සැතපුම් 2  ගිය තැන බෝධිනාගල මංසංධියෙන් වම් අතට හැරී පාරේ සැතපුම් 1    විට මෙම ආරණ්‍ය සේනාසනය හමු වේ
1955 වසරේ ඇරඹී දොඹගස් කන්ද රක්ෂිත වනාන්තරය තුළ පිහිටා ඇති මෙම රමණීය පුද බිම ඉතාමත් සුන්දර පරිසරයක් තුළ පිහිටි ශාන්ත බිම් කඩකි
මෙහි මනරම් වන පියස දකුණු, ගිණිකොන දෙසින් සුන්දර වූ කළු ගංගාව ගලා බසින අතර එකී දකුණු, ගිණිකොන කලාපයද බෑවුම් සහිත ඖෂධ පැල හා ප්‍රදේශයට ආවේණික පහතරට තෙත් කලාපීය ශාඛයන්ගෙන් ගහණ ප්‍රදේශයකි
මෙම ආරණ්‍ය සේනාසනය තුළ තැනින් තැන පිහිටි ලෙන් තුළ භාවනානු යෝගීව වැඩවසන භික්ෂූන් වහන්සේලා 20 – 25 පමණ වැඩ සිටින අතර උන්වහන්සේලා දානය පිළිගන්නා අවස්ථාවෙහි දී පමණක් කුටි වලින් පිටතට පැමිණ නැවත වන ගත කුටි වලට පිටත්ව යති
ඉතාමත් ශාන්ත හා දැඩි ආරක්ෂිත භූමි ප්‍රදේශයක් වන මෙම වනගත සේනාසනය නැරඹීමටද දේශීය විදේශීය  විශාල වශයෙන් පැමිණෙමින් පවතී
බෝධිනාගල කුරුළු රක්ෂිතය  
මෙය දෙවන කලාපීය පහත්බිම් වැසි වනාන්තර ගනයට අයත්වේ
ඉංගිරිය නගරයේ සිට හොරණ මාර්ගයේ සැතපුම් 2  ගිය තැන බෝධිනාගල මංසංධියෙන් වම් අතට හැරී පාරේ සැතපුම් 1  ක් පමණ ගමන් කර නැවත වමට හැරී මද දුරක් ගමන් කරනවිට විට මෙම අඩවි සීමාවට ඇතුළු වීමට ඔබට හැකිය
බෝධිනාගල ආරණ්‍ය සේනාසනය පිහිටා ඇත්තේද මෙම අඩවිය තුළයි
ප්‍රදේශය පුරා පිහිටා ඇති මාර්ග විස්තර පුවරු නිසා මෙම අඩවියට ළඟාවීම දුෂ්කර නැත
ගම්මාන වලින් වටවුන කඳු දෙකකින් මෙම වන රක්ෂිතය සමන්විත වන අතර ආරණ්‍යයේ භාවනායෝගී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පහසුව පිණිස රක්ෂිතය තුල කොන්ක්‍රීට් පාරවල් තනා ඇත
භාවනායෝගී භික්ෂූන් වහන්සේලා හමුවීමට වෙන්වූ වේලාවන් තිබුණද මෙම පරිසරය නැරඹීමි එන පිරිස නිසා මෙම නිශ්ෂබ්ධ පරිසරයට හිරිහැර නොවනවාම නොවේ
හොරකැලේ රක්ෂිතය 
ඉංගිරිය හදපාන්ගොඩ මාර්ගයේ සැතපුම් 6ක් පමණ ගිය විට හමුවන මෙම ස්ථානය පරිසර සංවේදී තැනකි
දකුණු ආසියාවේ වැඩිම හොර ගස් මෙම භූමියේ ඇති බව සදහන් වේ
ඉතා දැකුම්කළු ස්ථානයකි
මීට අමතරව තවත්  දුර්ලභ ශාක මෙම රක්ෂිතය තුළ ඇත

කුරා උඩ ඇල්ල 
ඉංගිරිය නගරයේ සිට සැතපුම් 04ක් පමණ ගොස් හදපාන්ගොඩ කොටිගල මංසන්ධියෙන් දකුණට සැතපුම් 1 ක් ගිය තැන මෙම  හමු වේ
රක්ෂිත වනයේ ගිරංචි කන්දෙන් පටන් ගන්නා කුඩා දිය පහර මැද භාගයේ මෙම ඇල්ල පිහිටා ඇත
මෙම දිය ඇල්ල මෑත කාලය වන තුරුත් වැඩි ප්‍රසිද්ධියක් නොතිබුණද දැන් දැන් මෙම සුන්දර ස්ථානය දැක බලා ගැනීමට පැමිණෙන ජනතාව වැඩි වෙමින් පවතී
මෙම දිය ඇල්ල  පිහිටි රජයේ රජයේ රක්ෂිත වනාන්තරය තුලද තෙත් කලාපීය දුර්ලභ ශාඛයන් ද විවිධ ඹෟෂධ පැලෑටි ද බොහෝ සේ දැකිය හැකි අතර ප්‍රදේශයට ආවේණික කුරුළු හා සත්ත්ව කොට්ඨාස ද මෙහි ජීවත් වෙති
ඌරුගල හොලොම්බුව 
සිංහල රජ සමයේ සිට ඉංග්‍රීසි පාලන යුගය දක්වා ප්‍රධාන මංමාවත් රටාව බිහිවන තෙක් සබරගමුවෙ සිට වෙරළ බඩ ගම් දනව් කරා භාණ්ඩ ප්‍රවාහනයට යොදා ගෙන තිබුණේ ගංගා මාර්ග වන අතර ඉන් ප්‍රධාන  වන් කළු ගගේ ඉංගිරියට ආසන්නව අදාල හොලොම්බුව පිහිටා ඇත
ඉංගිරිය සිට රත්නපුර මාර්ගයේ සැතපුම් 2ක් පමණ  තැන මෙම ස්ථානය හමු වන අතර ගග දිගේ බඩු ප්‍රවාහණය  ලද ඔරු පාරු නැවතුම් මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස මෙම හොලොම්බුව සදාගෙන ඇත
නම්බපාන ඇල කළු ගගට වැටෙන ගංගා මෝයේ විශාල වක්කලම පිහිටිස්ථානය ‍  මෙසේ හොලොම්බුව වශයෙන් හදුන්වන අතර එහි ඉන් විශාල ඉඩ කඩ මෙන්ම ඒ ආසනයේ ඉවුරේ පිහිටි ගල් පරය නිසා අදාල පාරු කරුවන්ගේ ගිමන් හල ලෙස මේ ස්ථානය යොදා ගන්නට බෙහෙවින් ඉවහල් වී ඇත
දැනට ඉතා කලාතුරකින් ගගේ දිවෙන පාරුකරුවන්ගේ නවාතැන් පලක් වන මෙම ස්ථානය විදේශීය සංචාරකයින්ගේ ද සිත් ගත් තැනකි
ඉංගිරිය ඔරලෝසු තටාකය

ඉංගිරිය නගරයේ සිට කිලෝමීටර බාගයක් පමණ හොරණ දෙසට පැමිණෙන හමුවන රනවුන් ගරාජය ඉදිරිපිට ඉසුරුපුර මාර්ගයේ කිලෝමීටරයක් පමණ ගිය තැන ඔරලෝසු තටාකය හමුවේ
අධිරාජ්‍යයවාදීන්ගේ පාලන සමයේ සොයිසා නම් ඉංගිරිය වත්ත හිමියා විසින් මෙය නිර්මාණය කරවා ඇත
මනා සුමටව කප සකස් කළ ගල් කුට්ටි ආදාරයෙන් ගලායන දොළක් හරස්කර පැරණි බට්ටා ඔරලෝසුවක හැඩයෙන් නිමවා ඇති නිසාවෙන් ඔරලෝසු තටාකය යන නම මෙයට ලැබී ඇත
පොළොන්නරු යුගයෙන් පසු මෙළෙස ගල් පුවරු අල්ලා මනාවට සැකසූ ජල තටාකයක් හමුනොවේ
නමුත් අවාසනාවකට නිසි සංරක්ෂණයකට හෝ නඩත්තුවකට යොමුව නොමැත
ඉතිහාසය 
අතීත සිංහලේ දේශය පරිපාලන අතින් පලාත් හතරකට බෙදී පැවතිනි
ඒ රුහුණු, මායා, පිහිටි, මළය ලෙසිනි
මායා රටට අයත් කෝරළ අතර රයිගම් කෝරළය ප්‍රමුඛ තැනක් ගනී
අප රයිගම් කෝරළයට පත්තු 6කි
1. රයිගම් උඩුගහ පත්තුව

2. රයිගම් කුඹුක පත්තුව

3. රයිගම් අධිකාරී පත්තුව

4. රයිගම් තල්පිටිබද්ද පත්තුව

5. පානදුර තොරමුණ පත්තුව

6. මුන්වත්තේ බාගේ පත්තුව

මේ අතරින් වත්මන් ඉංගිරිය ප්‍රෙද්ශීය ලේකම් බල කොට්ඨාසය අයත්ව පැවති උඩගහ පත්තුව වනාහී උතුරෙන් හේවාගම් කෝරළයටත්, නැගෙනහිරෙන් සබරගොමුවටත්, දකුණෙන් කාල නදිය හා පස්ටදුන්ත් කොරළයටත්, බස්නාහිරෙන් රයිගම් කුඹුකේ පත්තුවටත් මායිම්ව පවතිනවා
වර්තමාන බෙදීම් අනුව රයිගම් උඩුගහ පත්තුව වනාහී ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් බල ප්‍රදේශයට බෙහෙයින්ම සමානවේ
රයිගම කොරළයක් ලෙසින් ඒ නමින් සංවිධාන ගත වෙන්නේ පොළොන්නරු යුගයේදීය
ඒ හිරණ්‍ය මළය හා පාන බුන්න දනව්වේ කොටසක් එක් වීමෙනි
හිරණ්‍යමළයේ සීමාවන්ට පානදුර තොටමුණ පත්තුව හා තල්පිටිබද්ද පත්තුව හැර සෙස පත්තු අයත්ව තිබිණ
එම පත්තු දෙක යත්ව පැවතියේ පාණ බුන්න දනව්වටය
සුන්දර දියදහරා, කඳුහෙල්, තැනිතලා හා මිටියාවත් යන සියලු භූවිෂමතාවන්ගෙන් සැදුම්ලත් ඉතා සුන්දර වූත්, රමණීය වූත්, භූමි ප්‍රදේශයක් ලෙස ඉංගිරිය ප්‍රදේශය හැඳින්විය හැකිය
සිව් මහා ගංගාවන්ගෙන් එකක් වන කළු නදිය සබරගමු දිසාවනියේ සිට කළුතර තෙක් ගලා බසින්නේ මේ සුන්දර නගරයද පසුකරමිනි
එසේම සබරගමු කඳුවැටි වල ඉම, ඉංගිරිය ප්‍රදේශයෙන් අවසන් වන බැවින් ‘ඉමගිර’ ඉංගිරිය වශයෙන් බිඳීවිත් ඉංගිරිය යන නම ලැබුණු බවද ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ
රයිගම් කෝරළයේ උඩුගහ පත්තුවට ඉංගිරිය අයත්ව තිබුණි
ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන නගරය වන ඉංගිරිය නගරය සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ වතු වගා ආරම්භයේ බිහිවූ නගරයක් ලෙස සඳහන් කළ හැකි අතර ඉංගිරියට තදාසන්නව පිහිටි ඌරුගල හා නම්බපාන ග්‍රාමයන් කළු නදී මිටියාවත ආසන්නයේ පිහිටි සිංහල රජ සමයට නෑකම් කියන ගම් දෙකක් බවද සඳහන් කළ හැකිය
ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් වන ඉතාමත් සුන්දර පරිසරයකට නෑකම් කියන මේ ප්‍රදේශයේ පිහිටි විහාරස්ථාන, ආරණ්‍ය සේනාසනද රාශියක් තිබේ
ඒ අතර වතු කේන්ද්‍ර‍කොට ගත් හින්දු ආගමික ද්‍රවිඩ ජනතාවක්ද ඉතා සුළු වශයෙන් ජිවත් වන අතර හින්දු ආගම ඇදහීමට හින්දු කෝවිල් කිහිපයක්ද, ක්‍රිස්තියානි ආගමික සිද්ධස්ථානයක්ද පිහිටා ඇත
මේ අනුව මෙම ප්‍රදේශයේ විවිධ ජාතීන්ට අයත් හා විවිධ ආගම් අදහන ජනතාවක් වාසය කරන බවට කරුණු සඳහන් කළ හැකිය
ඔවුන් ප්‍රදේශයේ දියුණුව නිරතුරුවම අපේක්ෂා කරන දෑ හිතකාමී පිරිසකි
ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ ඉතිහාසය දෙස නෙත් යොමුකළ විට පෙනී යන තවත් කරුණක් නම් මෙම ප්‍රදේශයේ දීර්ඝ කාලයක සිට ජනතාව ජීවත් වූ බවට පැරණි ලේඛණගත සාක්ෂි වලින් හෙලිවන බවයි. එනම් පෘතුගීසීන් විසින් වර්ෂ 1599දී තබන ලද ඔවුන්ගේ ආදායම් වාර්තාවක මුණගම, වගවත්ත, කැකුළදොල ආදී ස්ථාන වලින් ලබාගත් බදු පිළිබඳ සටහන් වීමෙන් එය සටහන් වන බවයි. වර්තමානයේදී පෝරුවදණ්ඩ ගම හරහා දිවෙන රත්නපුර, පානදුර මාර්ග අදින් වසර 186කට පමණ පෙර සිටම භාවිතා වූ මාර්ගයක් බවට සාධක හමුවී තිබේ
එනම් “ජෝන් ඩේව්” නම් ඉංග්‍රීසි ජාතික වෛද්‍යවරයෙකු වර්ෂ 1817දි පානදුරේ සිට හොරණ, රත්නපුර, පලාබද්දල හරහා සිරිපා කන්ද තරණය කර ඇති බව සටහන් වීමෙන් මෙය සනාථ කර ගත හැකිය
මේ ගමන සම්බන්ධව ඔහු විසින් සඳහන් කළ කරුණු පහත පරිදි වේ
“රට අභ්‍යන්තරයට යාම සඳහා පානදුරේදී මුහුදුබඩ මහ පාරෙන් හැරුණු අපි අපේ රේස් කරත්ත උදාසීන භාරත වාහනයක් හෝ පල්ලැක්කි වලට මාරු කළෙමු
අපි මෙමඟින් සපරගමුවේ රත්නපුර වෙත උසුලාගෙන යන ලදිමු
මෙහි සිට කොළඹට සැතපුම් 43කි
මෙය පහත් එනමුත් කඳු සහිත වන ගහන ජන ශූන්‍ය මද වශයෙන් ගොවිතැන් කෙරුණු පෙදෙස් මැදින් වැටී තිබුණු සෑහෙන තරම් හොඳ අලුත් පාරකි
එසේම වස්තු කිහිපයක් හා සිත්ගන්නා සුළු දර්ශන යම් යම් තැන්වලදී ප්‍රදර්ශනය කරන මාවතකි
අපි අපේ පල්ලැක්කි වලම පළවැනි රාත්‍රිය ගත කළෙමු
අති සරල ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය අනුව සැදුණු හින්දු ගොඩනැගිල්ලක නෂ්ටාවශේෂ අපට මෙහිදී දක්නට ලැබුණි
මෙහි සම්ප්‍රදාය පිළිබඳ ඉහත සඳහන් කරන ලදී
පසුදින අරුණෝදයේ සූර්ය උදාවට පෙරාතුව අප කන්දක් පසු කරමින් සිටියදී ඝර්ම කලාපීය වනාන්තර පිළිබඳ නයනාභිරමණීය අපේ නෙත් වලට ලක්විය
ඒ වූ කලී නිල්කඳුවැටි වලින් වටවුණු චමත්කාරජනක වනයෙන් ගැවසී ගත් කඳු, දේණු සමබිම් හා පහත්බිම් මත රැඳී සිටින ලොම් වැනි වළාකුළු සහිත දීප්තිමත් ආකාශ තලයකි
”

පාසැල් 
ඉංගිරිය ප්‍රදේශය තුළ පාසල් 22ක් පවතින අතර එම පාසල් සියල්ලම පාලනය කරනු ලබන්නේ පළාත් සභාව මගිනි
එය පහත වගු සටහන මගින් තව දුරටත් හදුනාගත හැක
ආගමික ස්ථාන 
 
නගරය පුරාම වැඳපුදා ගැනීමට බොහෝ ස්ථාන ඇත
මේ  අතරින් බෞද්ධ ආගමික ස්ථාන වැඩි අගයක් ගන්නේ බෞද්ධයන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් ජීවත්වීම නිසා වියහැක
අනෙකුත් ආගමික ස්ථානද කිහිපයක් මෙහි පිහිටා ඇත
පන්සල්

කෝවිල්

පල්ලි

සටහන්

යොමුව

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 

 ඉංගිරිය නිල වෙබ් අඩවිය 
 ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය වෙබ් අඩවිය 
 ගාමිණී විදුහල වෙබ් අඩවිය 

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මිලියන වසර යනු වසර  (i
) ප්‍රමාණයක් සඳහා වන ඒකකයකි
මෙහි භාවිතය සඳහා වන නිදසුනක් විශ්වයෙහි ඇස්තමේන්තුගත වයසයි, එය මිලියන වසර 13,798 පමණවේ
කෙටි යෙදුම
මිලියන වසර සඳහා මි
ව. යන්න කෙටි යෙදුම ලෙස භාවිතාවේ
භාවිතය
තාරකා විද්‍යාවෙහි සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කෙරෙන මෙය, සමහරවිට ලියැවෙන්නේ  "මිවපෙ", මිලියන වසර පෙර ලෙසිනි
භූ විද්‍යාවෙහි එය භාවිතා කර ඇති මුත්, මෙව (මෙගාවසර) යන්න වර්තමානයේදී බහුලව භාවිතා වෙයි
මෙයද බලන්න 
 මෙගා වසර (මෙව)
 බිව
 කිව
 ව යන සංකේතය

ආශ්‍රිත

කාලය මැනීමේ ඒකක
ඉන්දියා තැටිය හෝ ඉන්දියානු තැටිය හෝ යනු,  මුලින් පුරාතන ගොන්ඩ්වානාලන්ත මහාද්වීපයේ කොටසක්ව පැවත, පසුව එයින් බිඳී, අත්‍යන්තයේ ප්‍රධාන තැටියක් බවට පත්වූ, භූකාරක තැටියකි
දළ වශයෙන් , එය අසබඩවූ ඕස්ට්‍රේලියානු තැටිය හා සංයෝජනය විය
වර්තමානයේ එය, ප්‍රධාන  ඉන්දු-ඕස්ට්‍රේලියානු තැටියෙහි කොටසක් වන අතර, දකුණු ආසියාවේ බොහෝ කොටසක්ද– එනම්, ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය – සහ ඉන්දියානු සාගරය පහළින් පවතින දෝණියෙහි කොටසක්ද, දකුණු චීනය සහ  නැගෙනහිර ඉන්දුචීනයෙහි කොටස්ද අයත් සහ, ලදාක්, කවුහිස්තාන් සහ බලොචිස්තානය තෙක් පැතිර පවතින මුත් ඒවා අයත් නොවන ප්‍රදේශයකි
මූලාශ්‍ර

භූ තැටි
යෝහන් අන්තෝනිස්ෂෝන් "ජොන්"  ෆොන් රීබෙක් (21 අප්‍රේල් 1619 – 18 ජනවාරි 1677) යනු,  ලන්දේසි යටත්විජිත පරිපාලකවරයෙක් සහ  කේප් ටවුන්හී ස්ථාපකයා විය
සමූහයක් තුල දෙපිිරිසක් හෝ සමූහයන් දෙකක් අතර එක් පාර්ශවයක මතයක් හෝ ක්‍රියාවක් අනෙක් පාර්ශවය විසින් පිලිනොගැනීම හේතුකොට ඇතිවන ප්‍රතිරෝධය, මතභේදය හෝ විසංවාදය
ගැටුම් ලෙස සැලකේ.

ක්‍රිස්ටෝපර් මිචෙල්ට අනුව ගැටුමක් යනු තමන් අතර එකිනෙකට නොපෑහෙන (නොගැලපෙන) අරමුණු ඇති නැතිනම් ඇතැයි සිතන පාර්ශව දෙකක්, පුද්ගල කණ්ඩායම් දෙකක්, සමාජ කණ්ඩායම් දෙකක් හෝ කිහිපයක් අතර පවතින සුවිශේෂී සබඳතාවය යි
ආශ්‍රිත 
 Dassler brothers feud
 Feud
 Conflict theories
 Consensus decision-making
 Peace and conflict studies
 Social conflict
 Sociology of peace, war, and social conflict
 යුද්ධ

මූලාශ්‍ර 

 
Organizational theory
බිබිලේ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ		 මොණරාගල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි
ආශ්‍රිත ලිපි 
 සේනක බිබිලේ
 ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මුතියංගන රජ මහා විහාරය  ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බදුල්ල නගරයේ පිහිටා ඇති පුරාණ රජ මහා විහාරයකි
ඉතිහාසය
ගෞතම බුදුන් වහන්සේ සිය බුද්ධත්වයෙන් අටවන වස වෙසක් පුන් පොහොය දා පන්සියයක් මහ රහතන් වහන්සේලා සමගින් කැළණියට වැඩම කල අවස්ථාවේ ඌවේ නමුණුකුලට අධිපති ඉන්දික දෙවියන්ගේ ආරාධනාව මත මෙම භූමිය වෙතට වැඩම කල බව මූලාශ්‍රයන්ගේ සඳහන් වේ
මූලාශ්‍ර

රජමහා විහාර
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
බණ්ඩාරවත්ත පරාක්‍රම මහා විද්‍යාලය, ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ නගරයට ආසන්න බණ්ඩාරවත්ත ප්‍රදේශයේ පිහිටි ජනප්‍රිය මිශ්‍ර පාසලකි
එය 1869 වර්ෂයේදී ආරම්භ කරන ලද්දකි
ක්‍රීඩා හා විෂය බාහිර කටයුතු

නිවාස

දැනට විදුහලේ පවතින ක්‍රීඩා ඉසව්වන්
මළල ක්‍රීඩා
  බැඩ්මින්ටන්
 චෙස්

 

  ක්‍රිකට්
  පාපන්දු
  වොලිබෝල්

කැපී පෙනෙන ආදිශිෂ්‍යයන් 
 ඩබ්. එල්. සිරිවර්ධන - ශ්‍රී ලංකා ජාතික වොලිබෝල් කණ්ඩායමේ නායක 
සචිත්‍ර සේනානායක - ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ගුවේරා වාදය යනු,   කොමියුනිස්ට් විප්ලව සිද්ධාන්තයක් සහ කියුබානු විප්ලවයේ ප්‍රධාන චරිතයක් වූ මාක්ස්වාදී විප්ලවවාදියෙක් වූ  අර්නස්ටෝ "චේ" ගුවේරා හා සම්බන්ධිත  ගරිල්ලා යුද්ධ ක්‍රම හමුදාමය උපායමාර්ගයකි
සීතල යුද්ධය පැවති කාල පරිච්ඡේදයෙහි, එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය ප්‍රතියුක්ත යුද්ධ මාලාවක් ඔස්සේ ගැටුනු අතර, මේවා අතර විශේෂයෙන් කැපී පෙනුනේ, යටත්විජිත මුදවාගැනුම ඇතුලත්, තුන්වන ලෝකයේ සංවර්ධනය වන ජාතීන් හා සම්බන්ධිත අරගලයන් වෙති
ශාන්තිකර්ම සදහා සාදන ලද මල් යහනට දෙවියන් වඩම්මවීම සදහා කියන කවි යහන් කවි වේ
මල් යහන් කවි ලෙසත් හැදින්වේ
දස දිග ආලෝක කරන ගදායුදේ ගෙන 

බැස මෙරගින් නුවර පුරෙන් එලි බැස සිට ගෙන

බැස ගිනිජල් සිරි හස්තෙන් යකුන්ට බැට දෙන

වෙසමුණි රජුගෙන් විවරණ දැඩිමුඩ අණ දෙන

බවන අසුර දිව තෙදින් බලාගෙන

කෙලින විදුලි ඉර සද නවතාගෙන

වදින සැරේ කිරී මූහුද තැලී ගෙන

සුමන සුරිදුගෙන් අවසර ලැබගෙන

ගතට දේව සළු රන්දුනු අබරණ 

සතට පෑපු බල කළුගල් පාය තනා ගෙන 

වෙතට ගොසින් විෂ්ණුගෙන් වරම් ලබා ගෙන 

අතට ගෙනාරයන දෙවි දුන්න ලබා ගෙන   
 

පායා එන සද සේම වටින් වට

ඡායාවෙන් එළිය වැටුනි ලක්දිව නොව සැක

පාය මෙන් ලොව සවුසත නිති රැක

මායාවකි කදිර පුරේ සුරිදුට බැහැදැක

ගත රන් රුව වැනි නෙතට පෙනෙන්නේ

සොබවාන් නළලත අඩසද වැන්නේ

බට මේ වන් වරලස ගවසාන්නේ

දිගුනිල් දිගුනේත් යුග දිලිසෙන්නේ

සවනත කිනිහිරි මල් පෙති රේඛා

ලවනත බඳුවද දත් කොඳ රේඛා

දෙවුරත ගජ කුඹු බුජ වැල රේඛා

උදරත වද රන් රූබර රේඛා

දෑල දිලී අළු ගෝමර රේඛා  

සලා ළමැද රන් පර්හද රේඛා 

නීල පළිඟු බැඳි දුනු පට රේඛා 

බාල චන්දවන් නළලත රේඛා    

තාම් දීන ආඩම්බර ගමන් වඩින කල

රන්ගිර මෙන් බෑවුමෙන් යකුන්ට පෑ බල

මංගර සිරි කිරි කඩවර දෑලේ මුර කර

බණ්ඩර දෙවතා අතරින් ගින්දර වේවැල

යක්ෂ භූත ප්‍රේත සිංහ කන්නඩි යක්කු

නාග රාජ ගොපළු පිල්ලි ගිනිජල් යක්කු

බීත ලවුඩි එගිනි සාති මල්වර යක්කු

පාත දෙවොල් වට කුමාර මංගර යක්කු

රොත්ත පිටින් පිරිවරාන බණ්ඩාර එනවා

සද්ද වචනයෙන් උග්ගල් පුරට වඩිනවා

සුද්ද සපිරි යකුන්ට පුද කැප කර දෙනවා

සිද්ද මේ කඩවර කළු ගල් සායම කනවා

සංස්කෘතික උරුමයන්
1950 ගණන් වලදී, එක්සත් ජනපදයේ සහාය සහිතව,  ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන දියත් කෙරුණේ  සාමය සඳහා පරමාණු වැඩසටහනේ කොටසක් ලෙසිනි
ඉරානයේ ෂා රජ බලයෙන් පහ කිරීමට තුඩු දුන් 1979 ඉරාන විප්ලවය  සිදු වන තුරු, එක්සත් ජනපදය සහ බටහිර යුරෝපියානු රජයයන්, ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහනට සහභාගි වූහ
1979 විප්ලවයෙන් පසුව, මුස්ලිම් නීති සංග්‍රහය තුල, එවැනි අවි හරම් (පාපකාරී) සහ ආචාරධර්මයන්ට පටහැනි හා දුශ්ශීල ලෙසින් සලකා තහනම් කල යුතු ලෙසින් සැලකූ  අයතුල්ලා රුහොල්ලා කොමේනි (1902–1989) විසින්, රහසිගත න්‍යෂ්ටික අවි පර්යේෂණ වැඩසටහනක් විසුරුවා හරින ලදි
ජීවවිද්‍යාත්මක අවි සම්මුතිය, රසායනික අවි සම්මුතිය, සහ න්‍යෂ්ටික අවි ව්‍යාප්තිය වළකන සම්මුතිය (NPT) ඇතුළු,  මහා සංහාරක අවි ප්‍රතික්ෂේපනය කෙරෙන සම්මුති ගණනාවක් සඳහා ඉරානය අත්සන් තබා ඇත
ආර්මේනියානු සමූලඝාතනය ලෙසින්ද, ආර්මේනියානු ජනසංහාර ලෙසින් සහ, ආර්මේනියානුවන් විසින් සාම්ප්‍රදායික ලෙසින්, මැඩ් යියරෙන් (ආර්මේනියානු
Մեծ Եղեռն, "මහා අපරාධය") යනුවෙන්ද හැඳින්වෙන , ආර්මේනියානු වර්ගඝාතය ( Hayots Tseghaspanutyun), යනු,  ඔටෝමාන් රජය විසින් ක්‍රමානුකූල ලෙසින්,  එහි සුළුතර ආර්මේනියානු යටත්වැසියන්, වර්තමාන තුර්කි ජනරජයට අයත් බලප්‍රදේශය තුල පිහිටි ඔවුන්ගේ ඓතිහාසික වාසභූමිය වෙතින් සමුච්ඡේදනය කර දැමීමයි
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් මිය ගිය සම්පූර්ණ ජන සංඛ්‍යාව මිලියන 1 සහ 1.5 අතර යැයි ඇස්මේන්තු කෙරෙයි
ඔටෝමාන් අධිකාරීන් විසින් කොන්ස්තන්තිනෝපලයේදී ආර්මේනියානු ප්‍රාඥයන් සහ ප්‍රජා නායකයන්  250 දෙනෙකු වට කර අත් අඩංගුවට ගත් 1915 අප්‍රේල් 24 දින, මෙහි ඇරඹුම් දිනය ලෙස සාම්ප්‍රදායිකව සැලකෙයි
පළමුවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර හා ඉන් පසුව සිදුකෙරුණු  වර්ගඝාතය, අදියර දෙකකින් ක්‍රියාත්මක විය
සමූලඝාතනය සහ බලෙන් හමුදාවට බඳවා ගත්තවුන් වෙතින් බලෙන් වැඩ ගැනුම තුලින්,  ගතසවි පිරිමි ජනගහණය තොග පිටින් මහා දැමීම සහ ඉන්පසුව ගැහැණුන්, දරුවන් සහ මහල්ලන් සහ බෙලහීනයන්,  සිරියානු කාන්තාරය දක්වා දිවුනු මාරක ප්‍රයාණයන්හී යෙදවීම තුලිනි
හමුදා සාමාජිකයන් විසින් ඉදිරියට එලැවුණු නිර්වාසිකයන් හට ආහාර හෝ ජලය හෝ නොලැබුණු අතර, විටින් විට සොරකම්, ස්ත්‍රී දූෂණය සහ, ඝාතනයන්ට මුහුණ දීමට සිදු විය
අනෙකුත්  ස්වදේශීය සහ ක්‍රිස්තියානි වාර්ගික කණ්ඩායම් වු ඇසිරියානුවන් සහ ඔටෝමාන් ග්‍රීක්වරුන් වැන්නවුන්ද ඔටෝමාන් රජය විසින් සමුච්ඡේදනය කිරීම සඳහා එසේම ඉලක්කගත කෙරුණු අතර, ඔවුනට කල සැලකීමද බොහෝ ඉතිහාසඥයින් විසින් සැලකෙනුයේ එකම වර්ගඝාත ප්‍රතිපත්තියක කොටස් ලෙසිනි
ලොව වටා ආර්මේනියානු විසිරිත ප්‍රජාවන්ගෙන් බහුතරය බිහි වූයේ මෙම වර්ගඝාතයෙහි සෘජු ප්‍රතිඵලයක් ලෙසිනි
ආර්මේනියානු සමූලඝාතනයෙහි විස්තර වෙතින් ඉපැහැදිලි ලෙසින් භයප්‍රාප්තවූ  රෆායෙල් ලෙම්කින් විසින්  1943 වසරෙහිදී එය සඳහා වර්ගඝාතය යන පදය ඈඳනු ලබමින්, නීතික පරාමිතික තුල සිටිමින් ක්‍රමානුකූල සහ පූර්වමර්ශිත සමුච්ඡේදනයන් අර්ථදැක්වීය
නූතන  වර්ගඝාතයන් අතුරින් එකක් ලෙසින් ආර්මේනියානු වර්ගඝාතය සැලකෙන්නේ, ආර්මේනියානුවන් සමුච්ඡේදනය කිරීමට ඝාතනයන් සිදු කෙරුණු සංවිධානාත්මක ආකාරය පිළිබඳව ප්‍රාඥයින් පෙන්වා දී ඇති බැවින් සහ, මහා සමූලඝාතනයට පසුව, වඩාත්ම අධ්‍යයනයට ලක්වූ දෙවන වර්ගඝාතය එය වන බැවිනි
1915 වසරේදී ඔටෝමාන් පාලනය යටතේ ඇරඹුනු,  ආර්මේනියානුවන් සමූල ඝාතනය සඳහා, වර්ගඝාතය යන්න, නිරවද්‍ය පදයක් නොවන බවට පවසන,  ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයට අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍යය වන තුර්කිය, එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි
එම ඝාතන, වර්ගඝාත ලෙසින් පිළිගන්නා මෙන්, මෑත වසර වලදී එල්ලවූ  පුනාරාගත ඉල්ලීම් වලට මුහුණ දීමට එයට සිදුවිය
අද වන විට, රටවල් විසිදෙකක් විසින් එම සමූල ඝාතනයන්
වර්ගඝාතයක් ලෙසින් නිල වශයෙන් පිළිගෙන ඇති අතර, බොහෝ වර්ගඝාත ප්‍රාඥයන් සහ ඉතිහාසඥයින් මෙම අදහසට එකඟ වෙති
ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ විසින් එය විස්තර කෙරුණේ "විසිවන සියවසෙහි පළමුවන වර්ගඝාතය" ලෙසින් වන අතර, එය නිසා තුර්කිය සමග රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සිද්ධියක් ඇති විය
රෝමයේ රාජගුරුප්‍රසාදීන් වහන්සේ විසින් තමන්වහන්සේගේ මත ප්‍රකාශය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් කියා සිටියේ, තමන් පාප් වහන්සේ බවට පත් වීමට වසර සියයකට පෙර ඔටෝමාන් තුර්කිවරුන් විසින් "නිරර්ථක ලෙසින්" ඝාතනය කෙරුණු අහිංසක පුරුෂයන්, සත්‍රීන් සහ දරුවන් පිළිබඳ මතකයට බුහුමන් පිදීම තමන්වහන්සේට නියමිත කර්තව්‍යයක් බවයි. සියළු රාජ්‍ය නායකයන්ගෙන් සහ ජාත්‍යන්තර සංවිධානයන්ගෙන් එතුමන් තවදුරටත් ඉල්ලා සිටියේ,  "ඉස්මතු වී ඇති සත්‍යය  පිළිගෙන, ව්‍යාකූලත්වයට හෝ සමථයට හෝ උත්ත්‍යජනය නොවෙමින් එවැනි අපරාධ වලට එරෙහි වන" ලෙසටයි
පසුබිම

ඔටෝමාන් පාලනය යටතේ ආර්මේනියානුවෝ 
ආර්මේනියාව බොහෝ ලෙසින් ඔටෝමාන් පාලනයට නතු වූයේ පහලොස්වන සහ දහසයවන සියවස් තුලදීය
ආර්මේනියානුවන් මහත් බහුතරයක්, ආර්මේනියානු මිල්ලට් (ප්‍රජාව) යන නාමය යටතේ කාණ්ඩගත කරනු ලැබ,  ඔවුන්ගේ අධ්‍යාත්මික නායකයාවූ කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ ආර්මේනියානු පීතෘමූලිකයා විසින් සැපයනු නායකත්වය යටතේ, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනහිර පළාත්වල ( තුර්කි ආර්මේනියාව හෝ බටහිර ආර්මේනියාව ලෙසින් පොදුවේ ව්‍යවහාරය විය) එක්තැන් කර තිබුනද, බටහිර පළාත්වල මෙන්ම අගනුවර කොන්ස්තන්තිනෝපලයේද විශාල ප්‍රජාවන් පදිංචිව සිටියහ
ආර්මේනියානුවන් අතිබහුතරයක් අයත්වූ ආර්මේනියානු අපෝස්තලික සහ, ආර්මේනියානු කතෝලික සහ ආර්මේනියානු ප්‍රොතෙස්තන්ත ප්‍රජාවන් ලෙසින්, ආගමික නිතායයන් තුනකින් ආර්මේනියානු ප්‍රජාව සමන්විත වී තිබුණි
ඔටෝමාන් රජයේ ඉතාමත් සුළු මැදිහත්වීමක් සහිත ස්වීය පාලන ක්‍රමයක් යටතේ තමන් පාලනය කරගැනුමට, මිල්ලට් ක්‍රමය යටතේ, ආර්මේනියානු ප්‍රජාවට ඉඩ සලසා තිබුණි
අධිරාජ්‍යයේ නාගරික කේන්ද්‍ර සහ, ඩූසියන්වරු (රාජකීය මුදල් අච්චු පිළිබඳ අධ්‍යක්ෂවරු), බැලියන්වරු (ප්‍රධාන රාජකීය වාස්තු විද්‍යාඥයෝ) සහ ඩේඩියන්වරු (වෙඩිබෙහෙත් පාලකයන් සහ කාර්මික කර්මාන්තශාලා කළමනාකාරවරු) ඇතුළත් අතීශයින් ධනවත් කොන්ස්තන්තිනෝපල්-පදනම් වූ අමිරා පංතිය හැරුණු විට, බොහෝ ආර්මේනියානුවෝ – දළ වශයෙන් ඔවුන්ගේ ජනගහණයෙන් 70% ක් පමණ – ජීවත් වූයේ දූගී සහ අනතුරුදායක තත්ත්වයන් යටතේ ග්‍රාමීය පිටිසර පළාත් වලය
ඔටෝමාන් ජනසංඛ්‍යාලේඛන සංඛ්‍යා සහ ආර්මේනියානු පීතෘ ශාසනය වෙතින් එකතු කෙරුණු සංඛ්‍යාලේඛන අතර පරස්පරයක් ඇත
පසුවැන්න පරිදී, 1878 වසරෙහිදී, අධිරාජ්‍යය තුල ආර්මේනියානුවන් මිලියන තුනක් (කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ සහ බෝල්කනයේ 400,000 ක්, සුළු ආසියාවේ සහ සිලිසියාවේ 600,000 ක්, කුඩා ආර්මේනියාවේ සහ කයිසිරි අසබඩ පළාත් වල 670,000 ක් සහ, බටහිර ආර්මේනියාවේ  1,300,000 ලෙසින්) ජීවත් වූහ
සොංක්‍රෑන් උත්සවය (, සවන් දෙන්න
සංක්‍රාන්ති යන සංස්කෘත වචනයෙන් බිඳී ඇති, හෝ  වචනානුසාරයෙන් "ජ්‍යෝතිෂවිද්‍යාත්මක ස්ථානමාරුව" යන අර්ථය ඇති) සාම්ප්‍රදායික නව අවුරුදු දිනය ලෙසින්  තායිලන්තයේ  සැමරෙන්නේ අප්‍රේල් 13 සිට 15 දින දක්වාය
වොයිස් ඕවර් යනු ඇපල් සමාගමේ ඕස් එක්ස්, අයි ඕඑස්, අයිපොඩ් හා ඇපල් ටීවී  මෙහෙයුම් පද්ධති සඳහා නිපදවූ තිර කියනවනයකි
වොයිස් ඕවර් භාවිතයෙන් පරිෂීලකයන් හට හඬින් විස්තර කිරීමෙන් ඔවුන්ගේ මැක්ටොනිෂ් හෝ අයි ඕඑස් උපාංග වලට ප්‍රවේශ විය හැක, එසේම මැක් වලදී පරිගණක යතුරුපුවරුව ද භාවිතා කළ හැක
මෙම පහසුකම නිසා අන්ධ හා අඩු පෙනීම සහිත පුද්ගලයන්ගේ මෙන්ම දුර්අක්‍ෂරතාව සහිත පුද්ගලයන්ගේ පිවිසීමේ හැකියාව ලබාදේ
ඕඑස් එක්ස්
වොයිස් ඕවර් මුලින්ම හඳුන්වාදුන්නේ ඕස් එක්ස් 10.4 හා එහි ඉලක්කය වූයේ පෙනීමේ දුබලතා ඇති පරිශීලකයන් හට භාවිතය පහසුකිරීමය
ඕස් එක්ස් 10.3 සඳහා ද "කතාකරන අතුරු මුහුණතක පෙරදැක්ම" නමින් පෙර දැක්මක් ලබාදෙන ලදි
අයිපොඩ් නැනෝ
2009 සැප්තැම්බරයේදී, ඇපල් සමාගම අයි පොඩ් නැනෝ වෙත මෙම පහසුකමක් සපයන ලදි
එයද අයි ඕස් සංස්කරණය වෙතින් සපයන විශේෂාංගම සපයයි
මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 ඇපල් වොයිස් ඕවර් වෙබ් අඩවිය
 වොයිස් ඕවර් අත්පොත

මෘදුකාංග
1937 යනු ශක වර්ෂ ක්‍රමයෙන් 1937 වන වර්ෂයයි
උදාව
බක් මස අව දශවක තිථිය ලත් කුජ දින උදයාදී පැය 19 විනාඩි 2ට මෙම වසර උදාවිය
ව. 20වන සියවස
සූර්ය දවසකින් 1/60 සිංහල පැය හෙවත් උදයාදී පැයක් වේ
ආශ්‍රිත
 සූර්ය දවස
 පැය
 විනාඩි
 තප්පර

කාලය මැනීම - සිංහල ක්‍රම
එඩ්වර්ඩ් මිලිබෑන්ඩ් එක්සත් රාජධානියේ විපක්‍ෂ නායකවරයාවේ
මුල් දිවිය
සංක්‍රමණික යුදෙවු දෙමාපියනට දාව ක්‍රි
ව. 1969දී උපත ලැබීය
ATR 72 එන්ජින් 2කින් සමන්විත ගුවන් යානා වර්ගයකි
French-Italian aircraft manufacturer ATR නම් සමාගම විසින් මෙම ගුවන් යානා විශේශය නිපදවා ඇත
මෙම යානයෙ මගීන් 74 ගමන් ගත හැකි අතර නියමුවන් දෙදෙනෙකු විසින් පාලනය කරනු ලබයි
"ත්‍රස්තවාදය සඳහා සත්කාරකත්වය සපයන රාජ්‍යයන් සහ රටවල්

" යනු,  "ජාත්‍යන්තර ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවන් සඳහා පුනපුනා සහාය සැපයූ" බවට එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ඔප්පු නොකොට චෝදනා කෙරෙමින්  එම රටවල් සඳහා එම දෙපාර්තමේන්තුව විසින් යෙදෙන නාමෝද්දිෂ්ටයකි
මෙම ලැයිස්තුවේ ඇතුලත් කිරීම වෙතින්,  දැඩි ඒකපාර්ශවික සම්බාධකයන් පැනවෙනු ලැබේ
වර්තමානයෙහි මෙම ලැයිස්තුවෙහි සිටින රටවල් වනුයේ කියුබාව, ඉරානය, සුඩානය සහ සිරියාව වෙති
1979,  දෙසැම්බර 29 දිනදී, ලිබියාව, ඉරාකය, දකුණු යේමනය සහ, සිරියාව වෙතින් මෙම ලැයිස්තුව ඇරඹිනි
1982, මාර්තු 1 දිනදී,  කියුබාව එක් කරන ලද අතර,  1984, ජනවාරි 19 දිනදී, ඉරානය එක් කෙරිණි
පසුව, 1988 වසරෙහිදී,  උතුරු කොරියාව සහ 1993, අගෝස්තු 12 දිනදී සුඩානය එක් කෙරිණි
2015, අප්‍රේල් 14 දිනදී, ලැයිස්තුව වෙතින් කියුබාව ඉවත් කිරීමේ අභිලාෂය,  ජනාධිපති ඔබාමා ප්‍රකාශයට පත් කලේය
අධෝසටහන්

රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව - අ
කියුබානු ගිනි තැපීම () යනු,  කියුබානු–එක්සත් ජනපද සබඳතා පිළිබඳ පැවති සීතන තත්ත්වයෙන් මිදීමට උණුසුම් කිරීම,  2014 දෙසැම්බරයෙහි ඇරඹුනු ඓතිහාසික අවස්ථාවයි.

2014 දෙසැම්බර් 17 දිනදී, එ
ජනාධිපති බරාක් ඔබාමා සහ කියුබානු ජනාධිපති රවුල් කස්ත්‍රෝ විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ, කියුබාව සහ එක්සත් ජනපදය අතර සබඳතා සාමාන්‍යකරණයෙහි ක්‍රියාවලිය අරඹා ඇති බවය
පුරෝගාමී මාස කිහිපය තුලදී, සාමාන්‍යකරණ එකඟතාවය රහසේ ප්‍රමන්ත්‍රණය කෙරුනේ, ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේගේ  උපකාර සහිතවය
කැනඩාවෙහි සහ වතිකානු පුරයෙහි රැස්වීම් පැවැත්විණි
මෙම  එකඟතාවය තුලින්, සමහරක්   එ
සංචාරක පරිසීමාවන් ඉවත් කිරීම, ප්‍රේෂණයන් පිළිබඳ අඩු පරිසීමාවන්, කියුබානු මූල්‍ය පද්ධතියට එ
බැංකුවල ප්‍රවේශය මෙන්ම, එසෝසස සමග කියුබාවේ සමීප සන්ධානය ඇරඹීමත් හා  සමගම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා බිඳ වැටීමත් සමගම 1961 වසරෙහිදී වසා දැමුණු  හවානා සහ වොෂිංටන් තානාපති කාර්යාල යළි විවෘත කිරීම වැනි දේ සිදු විය හැක
2015 අප්‍රේල් 12 සිට 16 දක්වා, රුසියාවේ  දක්ෂිණ සයිබීරියාව හරහා, ලැව්ගිනි මාලාවක් පැතිරිණි
කකේෂියා ජනරජය තුල, ජනයා 29 දෙනෙක් මිය ගිය අතර 6,000 දෙනෙකුට උන් හිටි තැන් අහිමි විය
තවදුරටත් නැගෙනහිරට වන්නට සබායිකල්ස්කි ක්‍රයි හිදී, චිටා අසබඩහිදී පුද්ගලයෝ සතරදෙනෙක් මිය ගියහ
ඇතුළු මොංගෝලියාව වෙතින්ද හානි වාර්තා විය
සයිබීරියාව () යනු, පෘථුල භූගෝලීය   භූමි ප්‍රදේශයක් වන අතර, පෘථුලතම අර්ථදැක්වීම පරිදී  උතුරු ආසියාව ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි
දහහත්වන සියවසෙහි සිට, සයිබීරියාව ඓතිහාසික ලෙසින්, රුසියාවෙහි කොටසක් ලෙසින් පැවතී ඇත
සයිබීරියාව යූරල් කඳුවැටියේ සිට පැසිෆික් සහ ආක්ටික් සාගර දක්වා විහිදී පවතී
තවද දකුණු දෙසින් කසක්ස්තානයේ උතුරුමැද කඳුකරය දක්වාත් චීනයේ සහ මොන්ගෝලියාවේ ජාතික දේශසීමා දක්වාත් සයිබීරියාව විහිදී පවතී
වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 13.1 ක් වූ භූමි ප්‍රමාණයක් සමඟ සයිබීරියාවට, රුසියාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 77% ක් අයත් වන නමුත් එහි පදිංචිකරුවන් සිටින්නේ මිලියන 40 ක් පමණි
එම ප්‍රමාණය රුසියාවේ මුළු ජනගහනයෙන් 27% ක් පමණක් වන අතර ඒ අනුව සයිබීරියාවේ ජන ඝනත්වය වර්ග කිලෝමීටරයට පදිංචිකරුවන් තිදෙනෙක් වෙයි
(මෙම ප්‍රමාණය ඕස්ට්‍රේලියාවේ ජන ඝනත්වයට ආසන්න වශයෙන් සමාන වෙයි)
මේ අනුව සයිබීරියාව පෘථිවියේ අවම ජන ඝනත්වයක් සහිත ප්‍රදේශයක් වෙයි
ඇක්‍රොකොඩිඩේ කුලය (බොනපාට්, 1831)

ඉලැපිඩේ කුලය (Boie, 1827)

කොලුබ්‍රිඩේ කුලය (Oppel, 1811)

ටිප්ලොපිඩේ කුලය (Merrem, 1820)

නෙට්‍රිසිඩේ කුලය (Bonaparte, 1838)

පයිතොනිඩේ කුලය (Fitzinger, 1826)

යුරෝපෙල්ටිඩේ කුලය (Műller, 1832)

වයිපඩේ කුලය (Boie, 1827)

සිලින්ඩ්‍රොෆිඩේ කුලය (Fitzinger, 1843)

හොමලොප්සිඩේ කුලය (Bonaparte, 1845)

බොයිඩේ කුලය (ග්‍රේ, 1825)

මූලාශ්‍ර
මධ්‍යතනයේදී කෙටිකාල පරිච්ඡේදයකට ලක්දිව බහිවතිබූ රාජධානියකි
ගංගා ශ්‍රි පුර ,ගග සිරි පුර ලෙසද හදුන්වයි.

ගම්පොළ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ මහනුවර අසල පිහිටි නගරයකි
දහහතරවන සියවසේ මැද භාගයේ වසර හතරක් පාලනය කළ හතරවන බුවනෙකබාහු රජු විසින් එය දිවයිනේ අගනුවර බවට පත් කරන ලදී
හතරවන බුවනේකාබාහු රජු (සිව්වන විජයබාහු රජුගේ පුත්‍රයා) සිය පියාගෙන් පසු සිංහාසනයට නැඟී අගනුවර කුරුණෑගල සිට ගම්පොළ  දක්වා මාරු කළේය
ගම්පොල යුගයේ මෙරට කැපී පෙනෙන දේශපාලනික හා ආර්ථික ප්‍රගමනයක් ඇති විය
එමෙන්ම සාහිත්‍යට සිදුවූ සේවාවද අමතක කල නොහැක
මෙරට ප්‍රථම සංදේශ කාව්‍ය ලියවී ඇත්තේද ගම්පොල යුගයේය
ඉබන් බතූතා නම්  සංචාරකයා පැමින තැබූ දේශාටන වාර්තා ඉතිහාසය හැදැරීමට වැදගත් වේ
ගම්පොල රාජධානිය උප කලාප 5කට බෙදී තිබූ අතර ඒවා පස් රට ලෙස හැඳින්විනි
ගම්පොල (Gampola)
 සිදුරුවාන (Sithuruwana)
 දෙනුවර බලවිට (Thenuwara Balawita)
 මාතලය පන්සිය පත්තුව (Manathalaya Pansiya Pahuwa)
 ඌව (Uwa)

ගම්පොල රාජධානිය
ඌව හෙවත් විසිදහස් රට යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ගිණිකොන දිශාවේ පිහිටා ඇති සමාජ සංස්කෘතිමය කලාපයකි
ඓතිහාසික උප කලාප

අටදහස් රට

දොළෝස්දහස් රට

ඌව පළාත
ඌව
ඇල්කටෙල්-ලූසන්ට් යනු, ප්‍රංශයේ, බුලංගො-බීයකෝහී මූලස්ථානය පිහිටා ඇති, ප්‍රංශ ගෝලීය දුරවිනැවුම් උපකරණ සමාගමකි
1963 වසරේදී හුන්ඩෙයාරෙ ලෙසින් ජර්මනියේ ප්‍රකාශිත, ඩෝග් ඉයර්ස් යනු, ගුන්ට ග්‍රාස් විසින් රචිත නවකතාවකි
එය ඔහුගේ  ඩන්ෂිස් ට්‍රියලජි නම් ත්‍රිත්වයෙහි තෙවන සහ අවසාන වෙළුම වන අතර, අනෙකුත් දෙක වන්නේ ද ටින් ඩ්‍රම් සහ  කැට් ඇන්ඩ් මවුස් යන ඒවාය
කොට වෙහෙර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති පුරාණ දාගැබ් විශේෂයකි
මෙවායේ ඇති සුවිෂේශත්වය වන්නේ පේසා වලලු වලට ඉහලින් දාගැබ ගොඩනැංවීම නවත්වා සමතලා කොට දාගැබ මුදුනතෙහි කුඩා ස්තූපයක් ගොඩනංවා තිබීම වේ
මත
 සාමාන්‍ය වෙහෙරක් නිමැවීමට සැලසුම්කර පසුව ඇතිවූ හදිසි හේතුවක් නිසා කොට වෙහෙර ලෙස නිමකිරීම
 පද්මාකාර දාගැබ්වල ප්‍රායෝගික ආකාරය

දැදිගම සූතිඝර දාගැබ

දැදිගම කොටවෙහෙර එදා මහා පරාක්‍රමභබාහු රජු උපන් ස්ථානයේ තනවා ඇත
දැලිවල කොට වෙහෙර

දෙමළ සහා සෑය

ලාහුගල කොට වෙහෙර

දාගැබ් - ශ්‍රී ලංකා
පැට්‍රික් ද සිල්වා කුලරත්න (තවද
පී.ද
කුලරත්න) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු දේශපාලඥවරයෙකු වේ
මොහු  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදිකර්තෘ වරයාද වෙයි
බාහිර සබැඳුම්

 Nalanda College Colombo History How it all began
Pinbara Udesana (පින්බර උදෑසන) | 2017-02-12 | 8.30 AM (නාලන්දා විද්‍යාලය (කොළඹ 10))

ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
1893 උපත්
1976 මරණ
නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
යම් රාජ්‍යයක ආණ්ඩුවක් විසින් ත්‍රස්තවාදය හෝ ත්‍රස්තවාදීන් සඳහා ඍජුව හෝ වක්‍රව උදවු හෝ සත්කාරකත්වය සැපයීම රාජ්‍ය අනුග්‍රාහක ත්‍රස්තවාදය වේ
ත්‍රස්තවාදය යන්නට අන්තර්ජාතිකව පිළිගත් තනි අර්ථ දැක්වීමක් නොමැති බැවින් ත්‍රස්තවාදය සඳහා සත්කාරකත්වය සපයන රාජ්‍යයෝ මොනවාදැයි යන්නට අන්තර්ජාතිකව පිළිගත් තනිලැයිස්තුවක් නොමැත
විවිධ රටවල් අදාර රටේ දෘෂ්ඨී කෝණයට මෙය අර්ථ දැක්වීම සහ නම්කිරීම සිදුවේ
රාජ්‍ය අනුග්‍රාහක ත්‍රස්තවාදය නම්කිරීම

ඇ
රාජ්‍ය අනුග්‍රාහක ත්‍රස්තවාදය සිදුකිරීම (රට අනුව)

අ
අය'ලන්තය

ඇෆ්ගනිස්ථානය

ඉන්දියාව

ඊශායලය

එක්සත් රාජධානිය

කටා

දකුණු අප්‍රිකාව

නෝවේ

මලයාසියාව

රුසියාව

ලිබියාව

ත්‍රස්තවාදය
රාජ්‍ය අනුග්‍රාහක ත්‍රස්තවාදය
රාජ්‍ය අනුග්‍රාහක ත්‍රස්තවාදය
 ත්‍රස්තවාදය සඳහා අනුග්‍රහය සපයන රාජ්‍යයෝ (අ
නාමෝද්දිෂ්ටය)
මෙම මුද්දරයට පෙර නිකුත් කිරීම 

කොළඹ ජාතික රෝහල-150 වන සංවත්සරය - 2015.03.20

මෙම මුද්දරයට පසු නිකුත් කිරීම 

-"තවම නිකුත් කර නැත
"-

ශ්‍රී ලංකාවේ මුද්දර
දත්ත එකතූන් දත්ත කට්ටල ලෙස හැඳින්වේ
සාම්ප්‍රදායික දත්ත සැකසුම් යෙදුම් මගින් ක්‍රියාකරවීමට අපහසු කරම් විශාල දත්ත කට්ටලයන් විසල් දත්ත කට්ටල නම්වේ
අර්ථදැක්වීම්
පුද්ගලික සමාගම් හා පර්යේෂණ අායතන වැනි සංවිධානයන්ට විවිධ මූලාශ්ර මගින් ලබාගත් අර්ථ රහිත, අවිධිමත්, අසංවිධිත දත්ත සමූහයන් ප්රයෝජනයට ගත හැකි දත්ත ප්රතිඵලයක් බවට පරිවර්ථනය කිරීමේ ක්රියාවලිය "විසල් දත්ත කට්ටල විශ්ලේෂණය" ලෙස හදුන්වයි.

විවේචන
ශ්‍රී ලංකාවෙ ජනගහනය ජාතීන් අනුව
Data Base
පරිගණක දෘඩාංග තුල තැන්පත් කරනු ලබන දත්ත එකතුවක් Data Base එකක් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
Data Base යක් සකස් වී ඇත්තේ Data --> Fields --> Record --> Tabel යනාදි වශයෙන් විධිමත්ව හා තාර්කික ලෙසය
මේවායේ එකතුවක් නොමැතිව Data Base ක් නිර්මාණය කිරීම සිදු කළ නොහැකිය
එය එසේ වන්නේ එම සියල්ලේ එකතුවෙනි
Data Base Management Systems යනු   
දත්ත පාදකයක (Data base)ඇති දත්ත විවිධ ආකාරයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගැනිම සඳහාත්” දත්ත දත්ත ගොනු (Data base)ලෙස තැන්පත් කර ගැනිම සඳහාත් භාවිතා කරනු ලබන මෘදුකාංග Database Management Systems ලෙස හඳුන්වයි. මෙවැනි මෘදුකාංග වලට උදාහරණ ලෙස MS Access, FoxPro, Dbase, Oracle යනාදිය දැක්විය හැකිය
Ms Access පද්ධතිය පිළිබඳව හැදින්වීම
දත්ත කළමණාකරණය සඳහා භාවිතා කිරීමට සකස් කර ඇති පරිගණක වැඩසටහන් පද්ධතියක් ලෙස (Package) MS Access යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ
මෙම Package භාවිතය මගින් වාසි බොහොමයක් ලබාගත හැක
මෙහිදී දත්ත රැස්කර තබාගැනීම සඳහා අවශ්‍ය Database සකස්කර ගැනීමද එම Database තුල අවශ්‍ය පරිදි වර්ග කර දත්ත රැස්කර තබාගැනීමේ ඉඩ කඩ සලසා ඇත
මේ අනුව MSAccess යනු Data Access Program පද්ධතියක් වශයෙන් හදුන්වා දිය හැකිය
Access Package යේ ඇති වාසි
ඉතා පහසුවෙන් පරිගණකය තුල දත්ත රැස්කර තබාගැනිම
රැස්කළ දත්ත අවශ්‍ය පරිදි සංශෝධනය කළ හැකිවීම
නව දත්ත ඇතුල් කිරීම හෝ අනවශ්‍ය දත්ත මැකීමට හැකිවීම
ඇතුල් කරණු ලැබූ දත්ත ඇසුරින් විවිධ වාර්ථා හා තොරතුරු නිපදවිය හැකිවීම
අවශ්‍ය වූ විටක මෙම දත්ත MS Word, MS Excel වැනි Package වෙත යැවිය හැකිවීම
Access Package යේ ඇති අවාසි
Package පිළිබද දැනුමක් ඇති අයකුට පමනක් භාවිතා කළ හැකිවීම
දත්ත තැන්පත් කළ දෘඩාංග කොටස් වලට හානියක් සිදුවුවහොත් සියලුම දත්ත හා තොරතුරු නැවත ලබාගත නොහැකිවීම
Starting MS Access
Start -->  Program  -->  MS Access
 
 
 
 
Database යනු
සංවිධානාත්මකව ඇතුල් කරනු ලබන එකිනෙකට සම්බන්ධ දත්ත සමූහයක එකතුවක් Database යක් ලෙස හැදින්වේ’ මෙම Database තුල විවිධත්වයෙන් යුත් විශාල ගොනු පහසුවෙන් සකස් කර ගත හැකිවීම මෙහි ඇති වාසි වශයෙන් දැක්විය හැක
උදාහරණ වශයෙන්,
පාසල සම්බන්ධයෙන් Database සකසන්නේ නම් එම පාසලේ ශිෂ්‍ය දත්ත, ගුරුභවතුන්ගේ දත්ත, භෞතික සම්පත් පිළිබඳ දත්ත ඇතුලත් වන සේ සකසන ලද ගොනු කීපයක එකතුවක්
කිසියම් ආයතනයක සේවක පිරිසගේ දත්ත, එම ආයතනයේ නිෂ්පාදනයන් පිළිබද දත්ත, එම ආයතනයේ ගැනුම් කරුවන්ගේ දත්ත හා එම ගැනුම් කරුවන් මිලදි ගන්නා තොග පිළිබඳ දත්ත ඇතුලත් වන සේ සකසන ලද ගොනු කීපයක එකතුවක් Database ලෙස හදුන්වා දිය හැකිවේ
Creating a Database
ACCESS PACKAGE භාවිතා කර දත්ත ඇතුල් කිරීමේදී පලමුව කළ යුත්තේ Database සැකසීමය
එය ACCESS PACKAGE ය තිරයට ගන්නා අවස්ථාවේදීම හා Package තිරයට ගත් පසුද සකස්කර ගැනීම කළ හැකිවේ
ACCESS PACKAGE  තිරයට ගන්නා අවස්ථාවේදීම දත්ත ගොනු සැකසිම
Start --> Program  --> MS Access -->  Blank Database --> Ok  -->  ලැඛෙන තිරයේ Database හි නම හා එය සකසන ස්ථානය තෝරා --> Create යන විධානය භාවිතා කරන්න
ACCESS PACKAGE  තිරයට ගත් පසු දත්ත ගොනුව සකසන්නේ නම්
File --> New --> General --> Blank Database --> Ok --> ලැබෙන තිරයේ Database  හි නම හා එය සකසන ස්ථානය තෝරා  --> Create යන විධානය භාවිතා කරන්න
Database යක් විවෘත කර ගන්නා ආකාරය
File --> Open 
තෝරා ගත් පසු ලැඛෙන තිරයේ  Lookin නම් ස්ථානයේ විවෘත කළ යුතු Database ය ඇති ස්ථානය තෝරා විවෘත කළ යුතු Database යෙහි නම මතට Clickකර Open තෝරා ගන්න
රත්ගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කුඩා වෙරලබඩ නගරයකි
රත්ගම ඉතිහාසය පෘතුගීසි යුගය දක්වා ඈතට දිවෙන අතර පෘතුගීසි හමුදා සංවිධානය සඳහා මූලිකත්වය ගත් සලාගම කුලයේ හේවායන් විසූ බව වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර ග්‍රන්ථයේ සඳහන්වේ
1935 යනු ශක වර්ෂ ක්‍රමයෙන් 1935 වන වර්ෂයයි
උදාව
බක් මස පුර ජලවක තිථිය ලත් ශනි දින උදයාදී පැය 48 විනාඩි 17ට මෙම වසර උදාවිය
ශ්‍රී ලංකාවේ නුවරඑළිය පිහිටි තැපැල් කාර්යාලය මෙරට ඉදිකරන ලද පැරණිතම තැපැල් කාර්යාල අතුරින් එකක් වේ
ඉතිහාසය
මෙරට යටත් විජිත අවධියේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයින් විසින් 1894 වර්ෂයේදී මෙම තැපැල් කාර්යාලය ඉදි කල බවට තොරතුරු සඳහන් වේ
ගොඩනැගිල්ල වික්ටෝරියා වාස්තු විද්‍යා ආකෘතිය අනූව යමින් සම්පූර්ණ රතු ගඩොලින් නිමවා තිබේ
ගොඩනැගිල්ලට සම්බන්ධව නිර්මාණය කොට ඇති ඔරලෝසු කණුව මෙහිලා විශේෂයෙන් කැපී පෙනේ
2012 වර්ෂයේදී මෙම තැපැල් කාර්යාලයේ ඉහල මහල රුපියල් මිලියන 5.4 ක පමණ වියදමින් සංචාරක නවාතැන්පලක් ලෙස සංවර්ධනය කරන ලදී
මුද්දර
ලෝක තැපැල් දිනයට සමගාමීව නිකුත් කරන ලද මුද්දරයක් සඳහා නුවරඑළිය තැපැල් කාර්යාලය යොදා ගෙන තිබේ
මේවාද බලන්න
තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි
ශ්‍රී ලංකා පෝස්ට් - අවර් හෙරිටේජ් 

නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ආගමක් ඇදහීමේදී පිළිගත් සාමාන්‍ය සම්මතයන් දැඩිව පළිපැදීම අනම්‍ය ඇදහීම, නිර්මල ආගම ඇදහීම හෙවත් ඕතඩොක්ස්භාවය ලෙස සැලකේ.

ආශ්‍රිත ලිපි
 අනම්‍ය ඉස්ලාම්
සර්වබලධාරී දේව සංකල්පය සහ ආගමික මත පිළිපඳව ක්‍රමවත් අධ්‍යයනය දේව ධර්මය නම්වේ
සමාන්‍යෙයන් මෙම අධ්‍යයනයන් සිදුකෙරෙන්නේ සෙමනේරියක, සර්වබලධාරී දෙවත්‍ව පාසලක හෝ විශ්වවිද්‍යාලයකය
දේව ධර්මය
වර්ගීකරණය
Religious traditions fall into super-groups in comparative religion, arranged by historical origin and mutual influence
Abrahamic religions originate in the Middle East, Indian religions in the Indian subcontinent and East Asian religions in East Asia
Another group with supra-regional influence are Afro-American religion, which have their origins in Central and West Africa
මැදපෙරදිග ආගම්
හෙවත් ඒබ්‍රහමීය ආගම් are the largest group, and these consist mainly of Christianity, Islam, Judaism and the Bah' Faith
They are named for the patriarch Abraham, and are unified by the practice of monotheism