Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මුලින් විශ්වාස කෙරුණේ එය වසර 2,500කට පමණ පෙර උතුරු ඔක්ජෝ ජනයා විසින් නිර්මාණය කළ බවයි. කෙසේනමුත්, මෑතක දී ඇලස්කාවෙන් වසර 3,000ක් පමණ පැරණි මෙවැනිම ගෙබිම උණුසුම් කිරීමේ තාක්ෂණයක් සොයාගැනුණු නිසා ඉහත මතය ප්‍රහ්නාර්ථයක්ව ඇත
ඉහත ස්ථාන දෙක අතර ප්‍රදේශයෙන් කිසිදු ප්‍රාග්ඓතිහාසික සහ/හෝ පුරාතන ඔන්දොල් අංග හමුනොවීම නිසා, මෙම ක්‍රම දෙකම එකම ප්‍රභවයකින් සම්භවය වූවකැයි සිතීම අපහසු බැව් පෙනේ
තුන් රාජධානි යුගය

කොරියානු අර්ධද්වීපය තුළ පළමුවරට දැඩිව පුළුස්සන ලද අර්ධ-වීදුරුමය (stoneware) සෙරමික් නිර්මාණය සිදුවූයේ තුන් රාජධානි යුගයේ ය
මෙහි දී මැටි උඳුන් තුළ 1000 Cට වැඩි උෂ්ණත්වයකට රත්කොට වීදරු බවට පත්කෙරේ
මෙම යුගයේ තවත් වැදගත් ලක්ෂණයක් ලෙස කාර්මික-පරිමාණයේ මැටි බඳුන් සහ උළු නිෂ්පාදනය සිදුවීම හඳුනාගත හැක
ව. 100-300 අතර කාලයේ චීන මකර පෝරණුව භාවිතයට ගැනීමට හේතු විය
වර්තමානය තෙක් ශේෂව ඇති කොරියාවේ තුන් රාජධානි යුගයේ විශිෂ්ට විද්‍යා හා තාක්ෂණික නිමැවුම් අතලොස්ස අතුරින් එකක් ලෙස චොම්සොංදේ හැඳින්විය හැක
මෙහි අරුත "තාරකා නිරීක්ෂණ මණ්ඩපය" යන්නයි
මෙය පෘථිවිය මත ස්ථාපිත පැරණිතම ආකාශ වස්තු නිරීක්ෂණාගාර අතුරින් එකක් ද වේ
මෙය ඉදිවූයේ සොන්දොක් රැජිනගේ පාලන සමයේ ය
මෙම කුළුණ ඉදිකිරීමේ දී කපන ලද ග්‍රැනයිට් කුට්ටි 366ක් භාවිතා වී ඇති අතර, එමගින් චන්ද්‍ර වර්ෂයේ අන්තර්ගත දින 366 සංකේතවත් වේ යැයි ඇතැම්හු පවසති
එසේම මෙහි අත්තිවාරම් පාෂාණ 12ක් ඇති අතර, එමගින් වසරේ මාස දොළහ නිරූපණය වේ යැයි පැවසේ
මෙහි නිර්මාණ සැලැස්ම බුදු දහමේ ආභාසය ලබා නිර්මාණය වූවක් යැයි පිළිගැනේ
හ්වංන්‍යොංසාහි මහල් නවයකින් යුත් දැව ස්තූපය එහි ප්‍රධාන විහාර ගොඩනැගිල්ල ඉදිකළ පසුව ඉදිවූවක් වන අතර, එය ද සොන්දොක් රැජිනගේ මෙහෙයවීම මත ඉදිවූවකි
මෙය මෙතක් ඉදිකොට ඇති විශාලතම පූර්වකොරියානු ස්තූපය බව ඇතැම්හු පවසති
එය මීටර 80ක උසින් යුක්ත වූ බැව් වාර්තා වේ
නමුත් වර්තමානය වනවිට, එහි අත්තිවාරම් පාෂාණ පමණක් දැකගත හැකි නමුත්, ඉන් එහි සැබෑ ව්‍යූහයේ වූ දැවන්තභාවය අනුමාන කළ හැක
ගොර්යෝ රාජවංශය
ගොර්යෝ රාජවංශ සමයේ 1234දී චෝයි යුන්-උයි විසින් ලෝහ චලන වර්ගයේ මුද්‍රණ ක්‍රමය සොයාගන්නා ලදී
මෙම සොයාගැනීම හේතුවෙන් මුද්‍රණ කටයුතු තවත් පහසු වූ අතර කාර්යක්ෂම ද විය
මෙකල සාක්ෂරතාව ද ඉහළ ගිය අතර, චීන සංචාරකයන් අනුව එකල කියවන්නට නොහැකි වීම ලැජ්ජාවට කාරණයක් ලෙස සැලකිණි
පසුව මොංගෝල අධිරාජ්‍යය විසින් කොරියාවේ චලන මුද්‍රණ ක්‍රමය අනුගමනය කළ අතර, එය මධ්‍ය ආසියාව පුරා ව්‍යාප්ත කරන ලදී
ගුටෙන්බර්ග්ගේ මුද්‍රණ යන්ත්‍රය වැනි පසුකාලීන නිමැවුම් සඳහා ද චෝයිගේ සොයාගැනීම බලපෑවේ ද, එසේ නොවේ ද යන්න පිළිබඳ නොයෙකුත් තර්ක විතර්ක පවතියි
මෝං‍ගෝලවරුන් යුරෝපය ආක්‍රමණය කරන විට ඔවුන් නොයෙකුත් ආසියානු තාක්ෂණික ක්‍රම හඳුන්වා දෙන්නට ද ඇත
පසුකාලීන ගොර්යෝ රාජවංශ සමයේ දී, ගොර්යෝව ලෝකයේ නැව් තට්ටු කාලතුවක්කු නිර්මාණයේ හිනිපෙත්තේ විය
1356දී, දැව කැබලි හෝ ලෝහ උණ්ඩ යොදා වෙඩිබෙහෙත් ආයුධ පිළිබඳ නොයෙකුත් අත්හදා බැලීම් සිදු කෙරිණි
1373දී ගිනි ඊතල සහ හ්වාචාහි ආදි ස්වරූපයක් වැයි හැකි යැයි සැලකෙන "ගිනි නල" වැඩිදියුණු කෙරුණු අතර, ඒවා කොරියානු යුධ නැව්වල සවි කෙරිණි
කාලතුවක්කු සහ අනෙකුත් වෙඩිබෙහෙත් ආයුධ භාවිතය ජොසොන් රාජවංශය දක්වාම සිදුවූ අතර, 1410 වන විට, 160කට අධික ජොසොන් යුධ නැව් තට්ටු මත කාලතුවක්කු සවිකොට තිබිණි
මධ්‍යකාලීන කොරියානු නව නිපැයුම්කරුවකු, යුධ සෙන්පතියකු සහ විද්‍යාඥයකු ද වූ චෝයි මු-සොන් විසින් පළමුවරට වෙඩිබෙහෙත් පුළුල්ව භාවිතා කිරීමේ ක්‍රමවේදය කොරියාවට හඳුන්වා දුන් අතර, වෙඩිබෙහෙත් භාවිතා වූ ආයුධ රැසක්ම නිර්මාණය කළේ ය
මෙලෙස ආයුධ නිර්මාණය කරන ලද්දේ ජපන් මුහුදු කොල්ලකරුවන් (වොකොවු) විසින් කොරියානු වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල කොල්ලකෑම්වල නිරතවීම නිසායි
චෝයි විසින් වෙඩිබෙහෙත් පිළිබඳ දැනුම ලබාගන්නා ලද්දේ චීන වෙළෙන්දකු වූ ලි යුවාන්ගෙනි
නමුත් එය මොංගෝල නීතියට එරෙහි විමක් විය
ලී මුලින් එයට අකමැති වුව ද, පසුව එයට මනාපය පල කළේ චෝයිගේ ජාතයාලය සහ කැපවීම දැකීමෙනි
පසුව කොර්යෝ රාජ මාලිගය සහ උ රජුගේ ද ප්‍රසාදය හිමි කරගත් අතර, වෙඩිබෙහෙත් පිළිබඳ පර්යේෂණ කිරීමට ඔහු කම්හලක් සහ විද්‍යාගාරයක් ද ලබාදෙන ලදී
පළමුවරට කොරියානු කාලතුවක්කු නිර්මාණය කළ ඔහු සින්ගිජොන් (කොරියානු ගිනි ඊතල) සහ පසුව හ්වාචාව ද නිපදවී ය
1377දී පළමුවරට නිපදවන ලද මෙම හ්වාචාව පළමු සැබෑ බහුවිධ රොකට් රඳවනය ලෙස සැලකේ. මෙම ආයුධ පෙර රොකට් ආයුධ හා සැසඳීමේ දී විශාල දියුණුවක් ලැබීමට සමත්ව තිබූ අතර, එහි දී රොකට්ටු (අහස් වෙඩි) 200ක් එක්වර නිකුත් කළ හැකි විය
ජොසොන් රාජවංශය

15වන සියවස 
ජොසොන් රාජවංශයේ මහා සේජොං රජ සමය කොරියාවේ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයෙහි දැවැන්ත ප්‍රගමනයක් සිදුවූ යුගය ලෙස සැලකේ. සේජොංගේ නව ප්‍රතිපත්තිය යටතේ ජං යොං-සිල් වැනි චොන්මින් (පහළ-තත්ත්වයේ) ජනයාට ද රජයේ සේවය කිරීමට අවස්ථාව හිමි විය
ලාබාල වියේදීම, ජං නව නිර්මාණකරුවකු සහ ඉංජිනේරුවරයකු ලෙස සිය කුසලතා ප්‍රදර්ශනය කළ අතර, කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා කාර්ය පහසු කිරීමේ උපකරණ ද නිර්මාණය කළේ ය
මේ අතරට ජල නායක සහ ඇල මාර්ග ඉදිකිරීම ද ඇතුළත් විය
ජංහට ක්‍රමයෙන් මාලිගයේ දිවි ගෙවීමට අවසර හිමිවූ අතර, එහිදී කොරියානු විද්‍යාවේ දියුණුව උදෙසා තවත් විද්‍යාඥයින් පිරිසක් සමග ඔහු කටයුතු කළේ ය
ඔහුගේ ඇතැම් නිමැවුම් අතර, ස්වයංක්‍රීය ජල ඔරලෝසුව (ජග්යොක්රු) ද වේ
1434දී ජං විසින් නිපදවන ලද මෙය ලී වස්තූන්ගේ චලන මගින් වේලාව දෘශ්‍යමය ලෙස පෙන්වයි. එසේම ඔහු විසින් අමතර තාරකා විද්‍යා උපාංග සහිත මෙයට වඩා සංකීර්ණ තවත් ජල-ඔරලෝසුවක් සහ පැරණි ගොර්යෝ රාජවංශ සමයේ නිර්මාණය වූ ලෝහ චලන මුද්‍රණ ක්‍රමය වැඩිදියුණු කිරීම ද සිදුකරන ලදී
මෙම නව ආකෘතිය ඉහළ ගුණාත්මයෙන් යුතු වූ අතර, ශීඝ්‍රතාව පැරණි යන්ත්‍රය මෙන් දෙගුණයක් විය
සෙසු නිමැවුම් අතර දෘෂ්ටි වීදුරු සහ වර්ෂාමාපක ද වේ
කොරියානු තාරකා විද්‍යාව ජොසොන් යුගයේ උච්චස්ථානයට පත් විය
මෙකල ජං වැනි පුද්ගලයින් විසින් නිර්මාණය කළ ඛගෝල වැනි උපාංග හේතුවෙන් සූර්යයා, චන්ද්‍රයා, සහ තාරකාවල පිහිටීම නිශ්චිතව දැක්විය හැකි විය
පසුකාලීන ඛගෝල (ග්‍යුප්යෝ, 규표) ඍතු වෙනස්වීම්වලට ද ගැළපෙන අයුරින් සකස් කෙරිණි
මහා සේජොං රජ සමයේ තාරකා විද්‍යාත්මක සහ දින දර්ශන ක්ෂේත්‍රයේ සිදුවූ විශිෂ්ඨතම පෙරැළිය ලෙස චිල්ජොංසන් හැඳින්විය හැක
1442දී ගොඩනැගූ මෙය සප්ත දිව්‍යමය වස්තූන් (දෘශ්‍යමය ග්‍රහලෝක පහ, සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා) ගමන් මග ඇතුළත් ගණනයන්ගේ එකතුවකි
මෙම කෘතිය නිසා විද්‍යාඥයින්හට සූර්යග්‍රහණ සහ තාරකා චලන වැනි ප්‍රධාන දිව්‍යමය සංසිද්ධි සියල්ල පුරෝකථනය කළ හැකි විය
හොන්චොන්සිග්යේ යනු 1669දී සොං ඉ-යොං විසින් නිර්මාණය කරන ලද තාරකා විද්‍යා ඔරලෝසුවකි
මෙම ඔරලෝසුවේ අන්තර්ගත කටුගෝලයේ විෂ්කම්භය 40 cm කි
මෙම ගෝලය ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඔරලෝසු යන්ත්‍රණයක් ඔස්සේ වන අතර, එමගින් දෙන ලද අවස්ථාවක ආකාශ වස්තූන්ගේ පිහිටීම පෙන්වයි.

කංනිදෝ නැමැති කොරියාවේ නිර්මිත ලෝක සිතියම 1402දී, කිම් සා-හ්යොං (김사형, 金士衡), යි මු (이무, 李茂) සහ යි හොයි (이회, 李撓) යන අය විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දකි
මෙම සිතියම ජොසොන්හි තේජොං රජ සමයේ දෙවන වර්ෂයේ නිමවූවකි
මෙම සිතියම චීන, කොරියානු සහ ජපන් සිතියම්වල සංකලනයෙන් නිර්මාණය කළ එකකි
වර්තමානයේ ජාතික භාෂාවක් ලෙස භාවිතා වන පළමු සහ එකම විශේෂාංග වර්ණමාලාව වන හංගුල් 1444දී සේජොං රජු විසින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී
16-19වන සියවස් 
පසුකාලීන ජොසොන් රාජවංශ යුගයේ විද්‍යාත්මක සහ තාක්ෂණික ප්‍රගමනය මුල්කාලීන ජොසොන් යුගයට සාපේක්ෂව මන්දගාමී විය
16වන සියවසේ මාලිග වෛද්‍යවරයකු වූ හියෝ ජුන් විසින් වෛද්‍ය කෘති ගණනාවක් ලියා ඇත
ඔහුගේ වඩාත් වැදගත්ම කෘතිය ලෙස සැලකෙන්නේ දොංග්‍යුයි බෝගම් නැමැති කෘතියයි
මෙය බොහෝ අවස්ථාවල දී සම්ප්‍රදායික කොරියානු වෙදකමේ දී නිර්දිෂ්ට ග්‍රන්ථයක් ලෙස භාවිතා වේ
මෙම කෘතිය චීනය සහ ජපානය වෙත ව්‍යාප්ත වූ අතර, වර්තමානයේ පවා එය පෙරදිග වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ස්මභාව්‍ය කෘතියක් ලෙස සැලකේ.

පළමු මෘදු ප්‍රක්ෂේපණ කබාය වන, ම්යුන්ජෙබේගබ් නිර්මාණය වූයේ 1860 දශකයේ ජොසොන් කොරියාව තුළ ය
මෙය කොරියාවට එරෙහි ප්‍රංශ ආක්‍රමණය (1866) සිදුවී මඳ කලකට පසුව නිර්මාණය වූවකි
බටහිර හමුදාවලින් එල්ලවෙමින් පැවති තර්ජනවලින් ආරක්ෂා වීමට වෙඩි නොවදින සන්නාහ නිර්මාණය සඳහා හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන් විසින් නියෝග කරන ලදී
කිම් ගි-දු සහ ගං යුන් විසින් සොයාගන්නා ලද්දේ ප්‍රමාණවත් ඝනකමක් ඇත්නම් කපුවලට උක්ඩවලින් එරෙහි ආරක්ෂාවක් ලබාදිය හැකි බවයි. මේ නිසා කපු ස්තර 30කින් යුතුව කබා නිෂ්පාදනය කෙරිණි
මෙම කබා කොරියාව වෙත එක්සත් ජනපද ගවේෂණය (1871) සිදුවූ සමයේ, එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව 1871දී ගංග්හ්වා දූපත වෙත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමත් සමග සටන්වල දී මෙම කබාය භාවිතා විය
මින් එක් කබායක් සොයාගත් එක්ස්ත ජනපද හමුදාව එය එක්සත් ජනපදය වෙත රැගෙන ගොස් 2007 වර්ෂය තෙක් ස්මිත්සෝනියානු කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබන ලදී
මේ වනවිට කොරියාව වෙත රැගෙන එන ලදුව, එය මහජන ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත
නූතන යුගය

උතුරු කොරියාව
1985 පසුභාගයේ උතුරු කොරියාවේ පළමු සංගෘහිත පරිපථ නිර්මාණ ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක විය
1990 දශකයේ මුල් කාලය වන විට උතුරු කොරියාව වසරකට පරිගණක 20,000ක් පමණ නිර්මාණය කළේ ය
වාර්තා අනුව ඉන් 60%ක් අපනයනය කෙරුණු අතර, සෙසු ප්‍රමාණය ප්‍රධාන වශයන්ම අභ්‍යන්තර යුධ කටයුතු සඳහා භාවිතා විය
මුල්කාලීන 1990 දශකයේ මෘදුකාංග සංවර්ධන කර්මාන්ත ද ඇරඹිණි
සාමාන්‍යයෙන්, මෘදුකාංග ව්‍යාපෘතිය ඉහළ මට්ටමකින් සිදුවන අතර, අනාගතයේ දී එය ප්‍රධාන අපනයන අංගය වනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
උතුරු කොරියාව විසින් තමන්ගේම මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කොට ඇති අතර, එය Red Star නම් වේ
එසේම ක්වංම්යොං නැමැති අන්තඃජාල ජාලකරණයක් ද ඇති අතර, එහි අන්තර්ගත වන්නේ අන්තර්ජාලයේ ඇතුළත් වාරණයට ලක්කළ අන්තර්ගතයන් පමණකි
උතුරු කොරියානු තොරතුරු තාක්ෂණ විශේෂඥයින් ඉහළ තාක්ෂණ සාක්ෂරතාවක් පෙන්නුම් කරයි
අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය පිළිබඳ කොරියානු කමිටුව (KCST) යනු එරට ජාතික අභ්‍යවකාශ නියෝජිතායතනයයි
මෙය පාලනය කරනු ලබන්නේ ජාතික ආරක්ෂක කොමිසම විසින් වන අතර, රාජ්‍ය විද්‍යා ඇකඩමිය සහ කාලතුවක්කු තාක්ෂණ මාර්ගෝපදේශක කාර්යාංශය වැනි වෙනත් ප්‍රධාන ආයතන හා සමගාමීව එය ක්‍රියාත්මක වේ
2010 වන විට, අභ්‍යවකාශ දියත් කිරීම් පහසුකම් ස්ථාන දෙකක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවතිණි
එනම් උතුරු හම්ග්යොං පළාතේ තොංහේ චන්ද්‍රිකා දියත් කිරීමේ භූමිය සහ උතුරු ප්යොන්ගන් පළාතේ තොංචෑං-දොං අභ්‍යවකාශ දියත් කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයයි
ක්වංම්යොංසොං-ගණයේ චන්ද්‍රිකා ඉහත පැරණි භූමියෙහි පෙක්තුසන් සහ උන්හා රොකට්ටු ආධාරයෙන් දියත් කෙරේ
නමුත් මෙතෙක් ඒ කිසිවක් සාර්ථක වී නැත
උතුරු කොරියාව නොයෙකුත් යුධ තාක්ෂණික ක්‍රම පිළිබඳව ද පර්යේෂණ සිදු කරයි
මේ අතර GPS අවහිරක, රහසිගත තීන්ත, කුරු සබ්මැරීන, රසායනික, ජෛව සහ න්‍යෂ්ටික අවි, පුද්ගල-නාශක ලේසර් සහ ප්‍රක්ෂේපණ මිසයිල ද වේ
දකුණු කොරියාව

දකුණු කොරියාවේ විද්‍යාත්මක සහ තාක්ෂණික සංවර්ධනය මුලින් විශාල වශයෙන් සිදු නොවූයේ කොරියාව බෙදීම සහ නිදහස ලබා ගැනීමෙන් පසුව ඇතිවූ කොරියානු යුද්ධය හේතුවෙන් උද්ගත වූ ප්‍රතිඵල හේතුවෙනි
1960 දශකයේ පාක් චුං-හීගේ ආඥාදායකත්වය යටතේ දකුණු කොරියාවේ ආර්ථිකය කාර්මීකරණය ඔස්සේ ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වූ අතර, සැම්සුං සහ LG වැනි චේබොල් සංස්ථා ද නිර්මාණය විය
2008 වන විට, R&D නියමයන් අනුව ‍දකුණු කොරියාව 5වන ඉහළම ස්ථානයේ පැවතිණි
ඒස් ඉලෙක්ට්‍රොනික්ස්හි CEO වූ පාක් ක්යේ-ජුං 23වන නව නිමැවුම් සහ නව නිෂ්පාදනය ප්‍රදර්ශනයේ දී සිය මෝටර් සහ මෝටර්-සහිත ගියර සඳහා රන් සහ රිදී ත්‍යාග හිමි කරග්තතේ ය
ඔහු රන් පදක්කම හිමි කරගත්තේ ධාවනය වන මෝටර් රථයක ඇතිවන කම්පන විද්‍යුත් ශක්තිය බවට පරිනාමණය කළ හැකි උපංගයක් නිපදවීම හේතුවෙනි
පෙන්සිල්වේනියාවේ පිට්ස්බර්ග්හි පැවති INPEX ප්‍රරද්ශනයේ දී කොරියානු නිමැවුම් දහසයක් සම්මාන හිමි කරගත්තේ ය
මේ අතරට රන් ත්‍යාග සතරක්, රිදී තුනක් සම විශේෂ ත්‍යාග හයක් ඇතුළත් විය
පිට්ස්බර්ග් INPEX තරගාවලිය සඳහා රටවල් 20කින් නව නිර්මාණකරුවන් සහභාගී වූ අතර, ඕස්ට්‍රේලියාව, ජර්මනිය සහ එක්සත් ජනපදය සහ තවත් රටවල් 11ක තරගකරුවන් විසින් නිමැවුම් 160ක් ඉදිරිපත් කොට තිබිණි
සෝල් නුවර ලෝකයේ "ප්‍රධාන ඩිජිටල් නගරයක්" සහ "ලෝකයේ තාක්ෂණික අගනුවරක්" ලෙස සැලකේ. දකුණු කොරියාව ලෝකයේ වඩාත්ම තාක්ෂණිකව දියුණු සහ ඩිජිටල් වශයෙන් සම්බන්ධිත රටවල් අතුරින් ද එකකි
OECD රටවල් අතුරින් තෙවැනියට විශාලතම පුළුල් කලාපීය (බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ්) අන්තර්ජාල පරිශීලකියන් සිටින රට ද වේ
එසේම එය ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග, ඩිජිටල් තිර, අර්ධසන්නායක උපාංග සහ ජංගම දුරකථන ක්ෂේත්‍රයේ ලෝක බලවතකු ද වේ
නිල වශයෙන් අවමානයට ලක්කෙරුණු විද්‍යාඥයකු වන හ්වං වූ-සුක් විසින් මෙහෙයවන ලද ජෛව-ඉංජිනේරු පර්යේෂණ කණ්ඩායමක් විසින් 2002දී මියගිය සුනඛයකුගේ සජීවී ක්ලෝන තුනක් නිර්මාණය කරන ලදී
රුසියාව, ජපානය, තුර්කිය සහ වෙනත් රටවල්වල වෛද්‍යමය සහ කාර්මික කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය වන විකිරණශීලී සමදර්ශ නිෂ්පාදන උපාංග ද කොරියාව විසින් අපනයනය කරනු ලබයි
කොරියාව සහ රුසියාව අතර අභ්‍යවකාශ තාක්සණය සම්බන්ධයෙන් සුහද මිත්‍රත්වයක් පවතී
එසේම එමගින් ප්‍රවේක්ෂණ කැමරා අන්තර්ගත Arirang-1 සහ Arirang-2 ද දියත් කොට ඇත
රොබෝ විද්‍යාව සැලකූ විට, KAIST ආයතනය සිය මානවරූපී රොබෝව වන HUBO සමගින් ජපන් සමාගමක් වන හොන්ඩා සමග තරග කරයි
හොන්ඩාහි ASIMO සහ KAISTහි HUBO යනු ඇවිදීමට හැති මානවරූපී රොබෝවන් අතලොස්ස අතුරින් දෙකකි
පළමු HUBO සංවර්ධනය කරන ලද්දේ වසර 3ක පර්යේෂණ කටයුතුලින් පසු වන අතර, එයට ඇ
මිලියන 1ක වියදමක් ද දැරීමට සිදු විය
විද්‍යාව හා තාක්ෂණය පිළිබඳ ග්වංජු ආයතනයේ දකුණු කොරියානු විද්‍යාඥයින් සහ සැන්ටා බාබරාහි කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්‍යාලය අතර සහයෝගයෙන් දියත් කළ පර්යේෂණ මගින් කාබනික ප්‍රභාවෝල්ටීය ජව කෝෂයක් සාර්ථක අයුරින් නිමවා ඇති අතර, මෙහි ශක්ති කාර්යක්ෂමතා ප්‍රතිශතය 6.5කි
2013 අගෝස්තු මස ගෝලීය ස්මාර්ට්ෆෝන් භාවිතය පිළිබඳ අධ්‍යයනයක ප්‍රතිඵල මුදාහැරිණි
එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයෙන් (UAE) පසුව දෙවන ඉහළම ප්‍රතිශතය සහිත රට දකුණු කොරියාවයි. එහි ප්‍රතිශතය ජනගහනයෙන් 73.0%කි
2013 පළමු අර්ධයේ එල්ලවූ සයිබර් ප්‍රහාරවලින් රජය, පුවත්-මාධ්‍ය, රූපවාහිනී ආයතන සහ බැංකු වෙබ්අඩවි අපහසුතාවයට ලක්වූ අතර, පසුව 2017 දී නව සයිබර් ආරක්ෂක විශේෂඥයින් 5,000කට පුහුණුව ලබාදෙන ලදී
මෙම සිදුවීම සහ 2009, 2011 සහ 2012 වර්ෂවල සිදුවූ සිද්ධීන් සම්බන්ධයෙන් දකුණු කොරියානු රජය සිය උතුරු අසල්වැසියාට චෝදනා කරයි
නමුත් ප්යොංග්යෑං රජය මෙම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරයි
2013 සැප්තැම්බ‍රයේ පසු කාලයේ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය සහ ජාතික බුද්ධි අංශ සේවාවේ සහයෝගීත්ව අනුග්‍රහයෙන් පැවැත්වුණු පරිගණක ආරක්ෂණ තරගයක් පිළිබඳ නිවේදනය කෙරිණි
2013 සැප්තැම්බර් 29 දින ජයග්‍රාහකයන්ගේ නම් නිවේදනය කිරීමට ‍යෝජිතව තිබිණි
එහිදී වොන් මිලියන 80ක (US$74,000) ත්‍යාග මුදලක් බෙදාහැරීමට ‍නියමිත ය
වර්තමානය වන විට, පරිණත ජංගම වෙළඳපොලක් සහිත දකුණු කොරියාව තුළ තාක්ෂණික බාධක ඇත්තේ අවම වශයෙනි
දකුණු කොරියාව තුළ නව මාධ්‍ය හෝ ඇප් ක්‍රම, 4G සහ 5G අන්තර්ජාල යටිතල ක්‍රම ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතියි
මේවාත් බලන්න
කොරියාවේ සංස්කෘතිය
කොරියානු නිමැවුම් ලැයිස්තුව
කොරියාවේ ඉතිහාසය

සටහන්

සඳහන් කළ කෘති
Barnes, Gina L
2001 State Formation in Korea
Historical and Archaeological Perspectives
Curzon
Crawford, Gary W
and Gyoung-Ah Lee 2003 Agricultural Origins in the Korean Peninsula
87-95.
Kuzmin, Yaroslav V
2006 Chronology of the Earliest Pottery in East Asia
362–371.
Lee, Sung-joo
1998. Silla - Gaya Sahwoe-eui Giwon-gwa Seongjang [The Rise and Growth of Society in Silla and Gaya]
Hakyeon Munhwasa
Seong-Rae, Park
2005. Science and Technology In Korean History, Excursions, Innovations and Issues
Sang-woon, Jeon
1998. A History of Science in Korea
කොරියානු කලාවන් අතරට චාරුලේඛන ශිල්පය, සංගීතය, චිත කලාව සහ කුඹල් කර්මාන්ත සම්ප්‍රදායයන් අයත් වේ
මෙහි දී ස්වාභාවික ස්වරූපයන්, මතුපිට අලංකරණය සහ තද වර්ණ හෝ නාද රටා වැනි අංග බහුලව භාවිතා කෙරේ
හැඳින්වීම
කොරියානු කලාවේ ආදිතම ස්වරූපයන් ක්‍රි
3000ට පමණ අයත් ශිලා යුගයේ කෘති තුළින් හඳුනාගත හැක
මේවා ප්‍රධාන වශයෙන්ම පූජා විධි සඳහා යොදාගත් ප්‍රතිමා සහ ශිලා කැටයම්වලින් සමන්විත වේ
මින් ශිලා කැටයම් වඩාත් මෑතක දී අනාවරණය කරගන්නා ලදී
මෙම මුල්කාලීන යුගයෙන් පසුව විවිධ කොරියානු රාජධානි සහ රාජවංශවල කලා ශෛලීන් දක්නට ලැබිණි
කොරියානු කලා ශිල්පීන් ඇතැම් අවස්ථාවල සරල අලංකාරත්වය, නිරායාසය සහ ස්වභාවධර්මයේ පවිත්‍රත්වය අගය කරමින් චීන සම්ප්‍රදායයන් වැඩිදියුණු කොට ඇත
ගොර්යෝ රාජවංශ සමය (918–1392) පුළුල් පරාසයක පැතිරි-විශේෂයෙන්ම කුඹල් කර්මාන්තයෙහි-ශිල්පීන්ගේ දක්ෂතාවන්ගෙන් හැඩවූ කලාවේ විශිෂ්ට අවධියක් ලෙස සැලකිය හැක
කොරියානු කලා වෙළඳපොල ඉන්සාදොං දිස්ත්‍රික්කයේ සෝල්හි කේන්ද්‍රගතව ඇත
මෙහි 50කට අධික කුඩා ගැලරි ප්‍රදර්ශනයට විවෘත කොට ඇති අතර, ඇතැම් අවස්ථාවල ලලිත කලා වෙන්දේසි ද පවත්වනු ලැබේ
ගැලරි සහයෝගීත්වයෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි
සෑම නගරයකම, කුඩා ප්‍රාදේශික කලාගාර දක්නට ලැබෙන අතර, ඒවායේ සම්ප්‍රදායික සහ අද්‍යතන කලා ශෛලීන් අනුව නිමකළ ප්‍රදේශයේ ශිල්පීන්ගේ කෘති දක්නට ලැබේ
කලාගාරවල සාමාන්‍යයෙන් මාධ්‍ය සම්මිශ්‍රණයක් දැකගත හැක
බටහිර සංකල්ප සහිත කලාවන් පෙරබිම කෙරෙහි සංයෝජනය කිරීමට දැරූ උත්සාහයන් කොරියාවෙන් පිටත නිව් යෝක්, සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ, ලන්ඩන් සහ පැරිස් වැනි ප්‍රදේශවල අතිශයින් සාර්ථකත්වයට පත්ව තිබේ
ඉතිහාසය

විශේෂඥයින් විසින් කොරියාවේ ඊ‍ටම අනන්‍ය කලා සංස්කෘතිය හඳුනා ගැනීමට සහ වර්ගීකරණයට උත්සාහ දරා ඇත්තේ එය චීන සංස්කෘතිය ප්‍රවර්ධනය කරන නිසා පමණක් නොව ඊටම අනන්‍ය කලාවක් ද නිර්මාණය කරන බැවිනි
"ජාතියක් විසින් උපත දී පෝෂණය කරන ලද කලාවක් එයට අනන්‍ය වූ කලාවකි"
නියෝලිතික යුගය

කොරියානු අර්ධද්වීපයේ මානව ජනාවාසකරණය සිදුවූයේ ක්‍රි
50,000දී වත් වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
7,000ට පමණ දින නිර්ණිත මැටි බඳුන් හමුවී ඇත
මෙම බඳුන් මැටියෙන් තනා සෙල්සියස් අංශක 700පමණ උෂ්ණත්වයට විවෘත හෝ අර්ධ විවෘත ආවාටමය උඳුන් තුළ පුළුස්සන්නට ඇත
7,000ට පමණ දින නිර්ණිත ආදිතම මැටි බඳුන් ශෛලිය පැතලි පත්ළක් සහිත බඳුන් (යුංගි-මුන්) වූ අතර, ඒවා උන්නත මෝස්තර, තිරස් රේඛා සහ තවත් මෝස්තරවලින් අලංකාර කොට ඇත
ජ්‍යුල්මුන්-වර්ගයේ මැටි බඳුන් සාමාන්‍යයෙන් කේතු හැඩැති පත්ළක් සහිත, පනා-හැඩැති මෝස්තර සූරා ඇති ක්‍රි
6,000 පමණ අයත් යැයි සැලකෙන ඒවා වේ
මෙම ආකාරයේ මැටි බඳුන් සයිබීරියානු ශෛලීන්ට සමානත්වයක් දක්වයි.

මුමුන්-වර්ගයේ මැටි ක්‍රි
2000 පමණ කාලයේ දක්නට ලැබෙන අතර, ඒවා විශාල විසිතුරු නොකළ මැටි බඳුන් වේ
මේවා ආහාර පිසීමේ සහ ගබඩා කිරීමේ කටයුතු සඳහා භාවිතා වන්නට ඇත
ලෝකඩ යුගය
ක්‍රි
2000 සහ ක්‍රි
300 අතර කාලයේ ලෝකඩ භාණ්ඩ කොරියාව වෙත ආනයනය කිරීම සහ නිර්මාණය කිරීම සිදු විය
හත්වන සියවස වන විට, කොරියාව තුළ ස්වදේශික ‍ලෝකඩ සංස්කෘතියක් බිහිවූ අතර,කොරියානු ලෝකඩ භාණ්ඩ සතුව ඉහළ සින්ක් ප්‍රතිශතයක් පැවතීමෙන් මේ බව පැහැදිළි වේ
මෙකල නිර්මාණය වූ භාණ්ඩ අසිපත්, සිරි සහ හෙලි තුඩු වැනි ආයුධ විය
මීට අමතරව දර්පණ, සීනු සහ ගිගිරි වැනි චාරිත්‍ර භාණ්ඩ ද නිමැවිණි
මෙම භාණ්ඩ සංස්කෘතියේ වංශවතුන්ගේ ශිලා සුසාන තුළ භූමදාන කෙරිණි
මීට අමතරව, යකඩවලින් පොහොසත් රතු මැටි බඳුන් ක්‍රි
6වන සියවස අවට නිර්මාණය වීම ඇරඹිණි
කොකොක් යනුවෙන් හැඳින්වෙන නෙෆ්රයිට්වලින් නිර්මාණය කළ කොමා-හැඩැති පබළු ද මෙම ශිලා සුසාන තුළින දක්නට ලැබේ
ඇතැම්විට මෙම කොකොක් වලස් නිය නිරූපණය කිරීමට නිමවන්නට ඇත
මෙහි සත්ත්වයින් නිරූපිත ශිලා සිතුවම් තුළ ද, සයිබීරියානු ආභාසය දැකගත හැකි අතර, ඒවායේ සයිබීරියානු කලාවේ X-කිරණ ශෛලියේ ජීවමාන රේඛා දැකගත හැක
යකඩ යුගය
කොරියාවේ යකඩ යුගය ක්‍රි
300 අවට කාලයේ ආරම්භ විය
කොරියානු යකඩවලට චීන ආඥාභූමි සහ ජපානය තුළ ඉහළ වටිනාකමක් හිමි විය
මෙකල සකපෝරුව සහ කඳු ආකාර උඳුන් තාක්ෂණය හඳුන්වාදීමත් සමග කොරියානු කුඹල් කර්මාන්තය දියුණු විය
තුන් රාජධානි
මෙම යුගයට ක්‍රි
57 සිට ක්‍රි
ව. 668 දක්වා වූ කාලසීමාව ඇතුළත් ය
මෙකල ගොගුර්යෝ, බෙක්ජේ, සහ සිල්ලා යන කොරියානු රාජධානි ත්‍රිත්වය අර්ධද්වීපයේ පාලනය මෙහෙයවී ය
ගොගුර්යෝ
ක්‍රි
ව. 372දී ගොගුර්යෝවට පළමුව බුදු දහම හඳුන්වා දෙන ලද්දේ එහි භූමිය මැංචූරියාවෙන් වැඩි කොටසක් තෙක් හා කොරියාවේ උතුරු අර්ධය පුරා විහිදීමත් සහ උතුරු වෙයි වැනි උතුරු චීන රාජධානිවලට සමීපව පිහිටීමත් නිසායි
බුදු දහමේ ආභාසය හේතුවෙන් ගොගුර්යෝ රජවරු බුදුන් වහන්සේ වෙනුවෙන් පුදකළ කලා නිර්මාණ සහ ගෘහ නිර්මාණ ඉදිකරන්නට පෙළඹුණහ
ගොගුර්යෝ කලාවේ වැදගත් ලක්ෂණයක් ලෙස සොහොන්ගැබ් බිතු සිතුවම් හඳුනාගත හැක
මෙම සිතුවම් මගින් පුරාතන රාජධානියේ එදිනෙදා දිවිය සහ සංස්කෘතික අංග නිරූපණය කරයි
යුනෙස්කෝව විසින් ගොගුර්යෝ සොහොන් සංකීර්ණය ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම්කරන ලදී
ගොගුර්යෝ කලාව ජපානය ඇතුළු නැගෙනහිර ආසියානු කලාව හැඩගැස්වීමට දායක විය
මෙයට උදාහරණ ලෙස ගොගුර්යෝ ආභාසය ලත් ජපානයේ හොර්යු-ජි විහාරයේ බිතු සිතුවම් හඳුනාගත හැක
බිතු සිතුවම් කලාව සෙසු රාජධානි දෙක වෙත ද ව්‍යාප්ත විය
බිතු සිතුවම් මගින් බෞද්ධ තේමා නිරූපණය කෙරුණු අතර, රාජධානියේ ගෘහනිර්මාණය සහ වස්ත්‍ර වැනි අංශ පිළිබඳ වටිනා තොරතුරු රැසක් එමගින් සපයයි
මෙම බිතු සිතුවම් කොරියානු භූමි දර්ශන සිතුවම් කලාවේ සහ ආලේඛ සිතුවම් කලාවේ ආරම්භය යැයි සැලකිය හැක
කෙසේනමුත්, මෙම සොහොන්ගැබ් තුළ වූ වටිනා වස්තූන් වෙත පහසුවෙන් ළඟා විය හැකිවූ හෙයින්, ඒවා සොරුන් විසින් පැහැරගෙන ඇත
මේ නිසා සොහොන්ගැබ් තුළ හමුවන්නේ සුළු භෞතික පුරාවස්තු සංඛ්‍යාවකි
බෙක්ජේ

බෙක්ජේ (හෙවත් පෙක්චේ) රාජධානිය තුන් රාජධානි අතුරින් විශිෂ්ටතම කලාවක් පැවති රාජධානිය ලෙස සැලකේ. නිරිතදිග කොරියාවේ පිහිටි රාජධානියක් වූ බෙක්ජේ ලියෑං රාජවංශය වැනි දකුණු චීන රාජවංශවල ආභාසය ලැබී ය
මෙකල ජපානයේ කලාව කෙරෙහි කොරියානු ආභාසය හඳදීමට වැදගත් වූ ප්‍රධාන රාධානිය්ක ලෙස බෙක්ජේ සැලකේ.

බෙක්ජේ බෞද්ධ ප්‍රතිමාවලට ලාක්ෂණික වූ ස්වාභාවිකත්වය, උද්‍යෝගීභාවය සහ ලාලිත්‍යවත්භාවය අනන්‍ය කොරියානු‍ ශෛලියක් නිරූපණය කරයි
කොරියානු ආභාසයට අනන්‍ය වූ තවත් ලක්ෂණයක් ලෙස සුවිශේෂී "බෙක්ජේ සිනහව" දැක්විය හැක
බොහෝ බෙක්ජේ ප්‍රතිමාවල මෙම ගුප්ත සිනහව දක්නට ලැබෙයි
දැවමය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ නොනැසී පවතින උධාහරණ දැකගත නොහැකි වුවත්, මිර්යුක්සා භූමියෙහි විනාශ වූ විහාරයක අත්තිවාරම් පාෂාණ දැකගත හැකි අතර, බෙක්ජේ ගෘහනිර්මාණය පැවති ආකාරය පිළිඹිබු කෙරෙන ග්‍රැනයිට් ස්තූප දෙකක් නිරුපද්‍රිතව පවතී
බෙක්ජේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ ආභාසය ලත් තවත් ගොඩනැගිල්ලක් ලෙස ජපානයේ හොර්යු-ජි විහාරය සැලකිය හැක්කේ, එහි මුල් විහාරය ඉදි කිරීමට බෙක්ජේ වාස්තු විද්‍යාඥයින් සහ කලා ශිල්පීන් උපකාරී වූ නිසායි
මුර්යොං රජුගේ සොහොන්ගැබෙහි නිධන් සොරුන්ගේ ග්‍රහණයට ලක්නොවූ පුරාවස්තු සහිත වස්තු සම්භාරයක් අන්තර්ගත විය
මෙම පුරාවස්තු අතර ගිනි සිළුවල හැඩය ගත් රත්රන් හිස පළඳනා, රන් ආලේපිත ලෝකඩ පාවහන්, රත්රන් බඳපටිය (රාජකීයත්වයේ සංකේතයකි) සහ මකර හා ෆීනික්ස් රූ ඇතුළත් රත්රන් මිටක් සහිත අසිපත් ද විය
සිල්ලාව

අර්ධද්වීපයේ අග්නිදිග ප්‍රදේශයේ පිහිටි බැවින් සිල්ලා රාජධානිය කොරියානු අර්ධද්වීපයේ වූ වඩාත් හුදකලාම රාජධානිය විය
රාජධානි ත්‍රිත්වය අතුරින් බුදු දහම සහ විදේශ සංස්කෘතික ආභාසයන් අවසානයට ළඟා වූයේ මෙම රාජ්‍යය වෙත ය
සිල්ලා රාජධානියේ සොහොන්ගැබ් තනා ඇත්තේ ඒවාට ප්‍රවේශ වීම ඉතාමත් අපහසු වන අයුරිනි
මේ නිමා මෙම රාජධානියට අයත් කොරියානු කලා නිර්මාණ බොහෝමයක් හමුවේ
සිල්ලා කලා ශිල්පීන් ඔවුන්ගේ රත්රන් කාර්මිකත්වය හේතුවෙන් ප්‍රචලිත වූ අතර ඒවා එට්‍රස්කන් සහ ග්‍රීක තාක්ෂණ ක්‍රමවේදවලට සමානත්වයක් දක්වයි. මේවාට උදාහරණ වශයෙන් සිල්ලාවේ රත්රන් කර්ණාභරණ සහ කිරුළු දැක්විය හැක
රාජකීය සොහොන්ගැබ්වලින් හමුවූ සිල්ලා රත්රන් පුරාවස්තු යුරෝපීය තාක්ෂණයට සමානත්වයක් දක්වන නිසාත්, ඒවායේ වීදුරු සහ පබළුවල නිල් ඇස් සහිත මිනිස් රූ දැකගත හැකි නිසාත් බොහෝ දෙනකු විශ්වාස කරන්නේ සේද මාවත කොරියාව වෙත දිවෙන්නට ඇති බවයි. සිල්ලාවෙන් හමුවූ වැදගත් පුරාවස්තුවක් වන පිරිසිදු රනින් නිමකළ, වෘක්ෂ සහ අං හැඩැති නෙරුම් සහිත කිරුළු මගින් සිතියානු-සයිබීරියානු සහ කොරියානු ෂාමන්වාදී සම්ප්‍රදායක සංකලනයක් නිරූපණය වේ යැයි යෝජනා වී ඇත
ගයා
ගයා සංයුක්තය යනු මධ්‍යගත රාජධානියක් ලෙස සංවිධානය නොවූ නගර-රාජ්‍ය සමූහයක එකතුවකි
මෙහි ද හමුවන වෘක්ෂාකාර නෙරුම් සහිත කිරුළු වැනි පුරාවස්තු සිල්ලා සහ බේකජේ සම්ප්‍රදායයන්ට නෑකම් කියයි
ගයා ගොඩැලිවලින් අනාවරණය කර ගැනුණු බොහෝ පුරාවස්තු අශ්වයන්ට අයත් පාපටි, සෑදල සහ අශ්ව සන්නාහ ආදිය වේ
මින් පෙර සෑම යුගයකටම වඩා යකඩ කර්මාන්තය මෙහි බහුලව පැවතිණි
උතුරු-දකුණු රාජ්‍ය

උතුරු දකුණු රාජ්‍ය යුගය (ක්‍රි
ව. 698–926) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියානු අර්ධද්වීපයේ දකුණුදිග සහ උතුරුදිග කොටස්වල පිළිවෙලින් සිල්ලා සහ බල්හේ රාජ්‍ය ද්විත්වය පැවති කොරියානු ඉතිහාසයේ යුගයයි
එක්සත් සිල්ලා
එක්සත් සිල්ලාව යනු කොරියානු කලාව-විශේෂයෙන්ම බෞද්ධ කලාව-උච්චත්වයට පත් යුගයකි
මෙකල බිහිවූ බෞද්ධ කලා නිර්මාණ ලෙස සොක්ගුරාම් ලෙන සහ බුල්ගුක්සා විහාරය හැඳින්විය හැක
සිල්ලා පෙදරේරුවම සහ කලා කෞශල්‍යය නිරූපණය කෙරෙන උදාහරණ දෙකක් ලෙස දොක්ගතප් සහ දබෝතප් යන ස්තූප දෙක සැලකේ. කලා ශිල්පීන් විසින් දැවැන්ත විහාර ඝණ්ටාර, කරඬු සහ කුඩා ප්‍රතිමා නිමවා තිබේ
එක්සත් සිල්ලාවේ අගනුවර "රත්රන් නගරය" ලෙස ප්‍රචලිත වූයේ එහි බොහෝ කලා නිර්මාණ සඳහා රත්රන් භාවිතා කළ හෙයිනි
බල්හේ
උතුරු රාජධානියක් වන බල්හේ කලාවේ ඇති සංයුක්ත ස්වභාවය බල්හේ කුමරියන් දෙදෙනකුගේ සොහොන්ගැබ් තුළින් හඳුනාගත හැක
රාජධානියේ තෙවන රජු වූ මුන් රජුගේ (ක්‍රි
ව. 737-793) දියණියක වූ ජොංහ්යෝ කුමරියගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ බිතු සිතුවම්වල වංශවතුන්, සෙබළුන්, සංගීතඥයින් සහ සේවිකාවන්ගේ රූප සිතුවම් කොට ඇත
සිතුවම්වල බල්හේ ජනයා පරිපූර්ණ අයුරින් සිතුවමට නගා තිබේ
ගොර්යෝ රාජවංශය

ගොර්යෝ රාජවංශය පැවතියේ ක්‍රි
ව. 918 සිට 1392 දක්වා වූ කාලයේ ය
ගොර්යෝ කලා ශිල්පීනගේ වඩාත් ප්‍රචලිතම නිර්මාණය වූයේ කොරියානු සෙලඩන් මැටි බඳුන් ය
ව. 1050 සිට 1250 දක්වා කාලයේ නිමැවිණි
සෙලඩන් සම්භවය වූයේ චීනයේ වුව ද, කොරියානු කුඹල් ශිල්පීන් විසින් තමන්ටම ආවේණික ශෛලියක් ගොඩනගා ගෙන තිබූ හෙයින් ඒවාට ඉහළ වටිනාකමක් හිමි විය
වරක් චීන වැසියන් එය සලකා ඇත්තේ "දෙව්ලොව යටතේ පළමු දෙය" සහ "ලෝකයේ හොඳම දෑ දොළහෙන්" එකක් ලෙසයි
කොරියානු සෙලඩන් සතුව ඊටම අනන්‍ය ඔපයක් තිබූ අතර එය "පිළිහුඩු" වර්ණය ලෙස හඳුන්වයි. යකඩ පාදක කරගත් නිල්-කොළ පැහැ ඔපයක් වන මෙය උඳුනේ දී ඔක්සිජන් ඔක්සිහරණය කිරීමෙන් තනා ගැනේ
කොරියානු සෙලඩන් බඳුන් ජීවී රූ රැගත් අතර, මත්ස්‍යයින්, කොමඩු, සහ වෙනත් සතුන්ගේ හැඩය ගත් ගලායන ස්වරූපයේ නිර්මාණ ඒ අතර වේ
කොරියානුවන විසින් සංගම් නැමැති ගිල්ලවීමේ ක්‍රමයක් ද සොයාගත් අතර, එහි දී කුඹල්කරුවන් විසින් අර්ධ වශයෙන් වියළන ලද මැටි බඳුන්වල මෝස්තර සාරන ලද අතර, කළු හෝ සුදු පැහැ මැටි තැන්පත් කිරීම සිදු විය
ජොසොන් රාජවංශය

මෙම යුගයේ දී කොන්ෆියුසියානුවාදයේ බලපෑම බුදු දහම අභිබවා යන්නට විය
කෙසේනමුත්, බෞද්ධ අංග ද නොනැසී පැවතුණු හෙයින් මෙකල බෞද්ධ කලාව පරිහානියට පත්වූයේ යැයි පැවසීම අසත්‍යයකි
බෞද්ධ කලාව ද පැවති අතර, එයට රාජකීය අනුග්‍රහය හිමි නොවූව ද, පෞද්ගලික නිවහන් සහ ජොසොන් රජවරුන්ගේ ග්‍රීෂ්ම මාලිග තුළ පවා බෞද්ධ කලාවේ ඇති චාම්භාවයට ඉහළ පිළිගැනීමක් හිමි විය
ජොසොන් රාජවංශය යුධ ආක්‍රමණ මත ගොඩනැගුණක් වුව ද, ගොර්යෝ කලාවන් මෙකල පරිණාමයට පත්වීමට බාධාවක් නොවිණි
එසේම බෞද්ධ සංකේත (උණබට, ඕකිඩ්, ප්ලම් සහ කපුරු
සමාන වාසනාවන්ත සංකේත) සිතුවම් සඳහා දිතටම භාවිතා විය
වර්ණ හෝ ස්වරූපයන් කිසිවක් සැබැවින්‍ වෙනස් නොවූ අතර, පාලකයින් කලාවට බාධාවක් දැක්වූයේ ද නැත
මුල්කාලීන රාජවංශික කෘති තුළ මිං ආභාසය සහ ආනයනිත ශිල්ප ක්‍රම දැකගත හැක
මැදි-රාජවංශික සිතුවම් සම්ප්‍රදායයන් තාත්විකත්වය දෙසට යොමු විය
"සැබෑ දැක්ම" නම්වූ ජාතික භූමි දර්ශන සිතුවම් සම්ප්‍රදායයක් ආරම්භ විය
මෙය සම්ප්‍රදායික චීන ආර ආශ්‍රිතව බිහි වූවකි
ඡායාරූපීය නොවුණ ද, මෙම සම්ප්‍රදාය ශාස්ත්‍රාල තුළ ස්ථාවර වීමට තරම් ප්‍රමාණවත් වූ හෙයින්, කොරියානු චිත්‍ර කලාවේ සම්මත ශෛලියක් ලෙස අනුගමනය කෙරිණි
මැදි සිට පසුකාලීන-ජොසොන් රාජවංශ සමය දක්වා වූ කාලය කොරියානු චිත්‍ර කලාවේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස සැලකේ. මෙය චීනයේ මිං රාජවංශයේ බිඳ වැටීමත්, මැංචු අධිරාජවරුන්ගේ අනුප්‍රාප්තියත් හා සමකාලීන වේ
‍මේ නිසා කොරියානු සිත්තරුන්හට ජාතිකවාදය සහ සුදුසු කොරියානු තේමාවන් අනුසාරයෙන් නව කලා සම්ප්‍රදායයක් ගොඩනැගීමට සිදු විය
මෙකල චීන පූර්ව-අගනා ආභාසය ලැබීම වැළැක්වූ හෙයින් කොරියානු කලාව තමන්ගේම ශෛලියක් අනුව යමින් වෙනස්ම මුහුණුවරක් ගන්නට විය
වෙනත් දෘශ්‍ය කලා

කොරියානු කලාව එකල පැවති ප්‍රධාන ආගම්වල සංක්‍රාන්ති ලක්ෂණවලින් සමන්විත විය
මුල්කාලීන කොරියානු ෂාමන්වාදී කලාව, අනතුරුව කොරියානු බෞද්ධ කලාව සහ කොරියානු කොන්ෆියුසියානු කලාව ඔස්සේ 20වන සියවසේ නොයෙකුත් බටහිර කලා සම්ප්‍රදායයන් වෙත ගමන් කරන්නට විය
ලෝහ, ජේඩ්, උණබට සහ පේෂකර්මවලින් යුත් නිර්මාණ සඳහා සීමිත පුනර්ජීවනයක් හිමිව තිබිණි
දකුණු කොරියානු රජය විසින් සම්මාන පිරිනැමීම සහ විරළ කොරියානු කලා සම්ප්‍රදායයන්හි නිරත කොරියානු සිසුන්හට ශිෂ්‍යත්ව ප්‍රදානය මගින් සංස්කෘතික අඛණ්ඩත්වය පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ දරනු ලබයි
චාරුලේඛන කලාව සහ මුද්‍රණ ශිල්පය

කොරියානු චාරුලේඛන කලාව කලාවක් ලෙස පෙනෙනුයේ සිත්තම්කරණයට යොදාගන්නා තේමාව ඔප් නැංවෙන පරිදි කලාකරුවාගේ පෞරුෂත්වය බුරුසු පහර සමග මුසුකළ විටයි
මෙය කොරියානු කොන්ෆියුසියානු කලාවේ උච්චස්ථානයක් ලෙස සැලකේ.

කොරියානු රෙදිපිළි කලාව සතුව දිගු ඉතිහාසයක් පවතී
මෙයට වස්ත්‍ර සහ තිර නිර්මාණයේ දී භාවිතා වන කොරියානු ගෙත්තම් කලාව ද ඇතුළත් වේ
කොරියානු ගැට චෝයි ඉයුන්-සුන්ගේ කෘති තුළ මෙන්ම වස්ත්‍ර හා බිත්ති සැරසිලි සඳහා ද භාවිතා කොට ඇත
විරළ කලාවන් යටතට අල්ප තොරතුරු ප්‍රමාණයක් දන්නා විවීමේ තාක්ෂණ ක්‍රම ද ඇතුළත් ය
කොරියානු බුමුතුරුණු හෝ පලසවල් සඳහා භාවිතා වූ සැබෑ සම්ප්‍රදායයක් නොපැවතිය ද, සෑදල පොරෝනා සහ සෑදල ආවරණ ස්වභාවිකව වර්ණගැන්වූ වූල්වලින් තනා ඇත
මේවා අතිශයින් විරළ ය
රාජකීය මකර බුමුතුරුණු, විනිසුරුවරුන් හෝ සෙන්පතීන් සඳහා වූ ව්‍යාඝ්‍ර පලසවල් සහ කුඩා පුටු කවර චීනයේන ආනයනය කෙරිණි
මේවා සම්ප්‍රදායිකව කහ හෝ රතු පැහැයෙන් යුතු විය
රාජකීය බුමුතුරුණු මේ වනතෙක් ශේෂව ඇත්නම් ඒ ස්වල්පයකි
ගම්මානවල පලස් වියන්නන් නොසිටී.

කොරියානු කඩදාසි කලාව යටතට ගෘහනිර්මාණ අරමුණු (ජනෙල් තිර, ගෙබිම ආවරණ), මුද්‍රණ කටයුතු, කලානිර්මාණ සහ කොරියානු නැමුම් කලා (කඩදාසි අවාන්, කඩදාසි රූ) සඳහා භාවිතා වන හස්ත නිර්මාණ කඩදාසි (හන්ජි) හා සම්බන්ධ සියලු කටයුතු අයත් ය
එසේම ජොන්ජු නගරයේ වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන කොරියානු කඩදාසි ඇඳුම් විලාසිතා දැක්ම ලෝකයාගේ අවධානය දිනාගෙන ඇත
1960 දශකයේ, ග්යොංජුහි පුල්ගුක්සා විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ දී මල්බෙරි මුල්වලින් තැනූ කඩදාසි සොයාගැනිණි
බෞද්ධ ලේඛනවල අන්තර්ගත දිනය බටහිර දින දර්ශනය අනුව සැකසූ විට 751 දිනය ලැබෙන අතර, එමගින් පැහැදිළි වන්නේ කොරියානු කඩදාසිවලට අවරුදු දහසක් පමණ කිසිදු හානියකින් තොරව පැවතීමට හැකියාව තිබූ බවයි. කෙසේනමුත්, නැවත නැවත යෙදුණු ආක්‍රමණ හේතුවෙන් මුල්කාලීන කොරියානු කඩදාසි කලාකෘති දක්නට ඇත්තේ අල්පයකි
වර්තමාන කඩදාකි ශිල්පීන් ඉතා ක්‍රියාකාරී ය
චිත්‍ර කලාව

20 වන සියවසේ වැඩි කාලයක්, චිත්‍ර කලාව කොරියාවේ සෙසු මාධ්‍යවලට සාපේක්ෂව ප්‍රමුඛව පැවතිණි
1930 දශකයේ ආරම්භයේ සිට වියුක්තකරණය කෙරෙහි උනන්දුව වැඩි විය
1960 දශකයේ මැද සිට ක්වොන් යොං-වූ වැනි කලා ශිල්පීන් තෙරපුම් තීන්ත, ඇදීමේ පැන්සල්, පෙඟවූ කැන්වස්, ඉරුණු කඩදාසි, සහ වෙනත් මාධ්‍ය යොදාගනිමින් එකල බොහෝ සිත්තරුන් අයත් වූ සම්ප්‍රදායික තීන්ත සිත්තරුන් (තොන්ග්යැංහ්වාගා) සහ තෙල් සායම් සිත්තරුන් (සෝයැංහ්වාගා) ලෙස පැවති සංකල්පන සමාජයට අභියෝග කළේ ය
1970 සහ 80 දශකයන්හි, මෙම අභියෝග හේතුවෙන් දන්සෙක්හ්වා හෙවත් කොරියානු ඒකවර්ණ චිත්‍ර කලාව කොරියාවේ විසිවන සියවසේ වඩාත් සාර්ථකම සහ මතභේදාත්මකම කලා සම්ප්‍රදායයක් බවට පත් විය
සාහිත්‍යමය වශයෙන් "ඒකවර්ණ චිත්‍ර කලාව" යනුවෙන් හැඳන්වෙන් මෙහි දී හා චොංහ්‍යුන්, පාක් සෝ-බෝ, ලී උෆන්, යුන් හ්යොන්-ක්‍යුන්, චෝයි මියොං-යොං, කිම් ගුයිලින් සහ ලී දොං-යොබ් යන සිත්තරුන්ගේ කලා කෘති සෝල්, ටෝකියෝ සහ පැරිස් යන නගරවල ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි
තන්සෙක්හ්වා කලාව අද්‍යතන කොරියානු කලාවේ අන්තර්ජාතික මුහුණුවර ලෙස වර්ධනය වන්නට විය
ඇතැම් අද්‍යතන කොරියානු සිතුවම් කොරියානු සෙරමික් සහ කුඹල් කර්මාන්තය හා සම්බන්ධව අධ්‍යයනය කළ හැක
මේවායේ ඔපය සහ බටහිර සිත්තම් සම්ප්‍රදායයන්ට සාපේක්ෂව කොරියානු නිර්මාණවල භාවිතා වූ ඔප දැමීමේ රටාවන් මෙහි දී වැදගත් වේ
බුරුසු පහර මේනම මෙය ද බටහිර කලා ශිල්පීන්ට වැදගත් අංගයකි
බුරුසු පහර අනුව සිතුවම් විනිශ්චය කිරීම ශුද්ධ ක්‍රමවේදයකට එහාගිය දෙයකි
“2009 වර්ෂයේ කොරියාවේ සිත්තරා” ලෙස තෝරාගනු ලදුව අගය කිරීමට ලක්වූ අද්‍යතන චිත්‍ර ශිල්පියකු වන සූ යොංසුන් විසින් ඝනකම් පින්සල් පහර ආධාරයෙන් කොරියානු ඓතිහාසික දර්ශන‍ මෙන්ම නිව් යෝක් සහ බර්ලින් වැනි බටහිර නගරවල නාගරික දසුන් සිතුවම් කිරීමට ද ප්‍රියතාවක් දක්වයි. ඔහුගේ කලා නිර්මාණ කොරියානු සහ බටහිර තේමාව්න සහ කලා සම්ප්‍රදායයන්ගේ සම්මිශ්‍රණයකට හොඳ නිදසුනකි
බටහිර සහ කොරියානු චිත්‍ර කලා‍ සම්ප්‍රදායයන්ගේ සම්මිශ්‍රණයෙන් සිතුවම්කරණයේ නියැළෙන සෙසු කොරියානු චිත්‍ර ශිල්පීන් ලෙස ජුංග්‍යුන් ඕ සහ ත්ෂූන් සු කිම් වැන්නවුන් හඳුනාගත හැක
කොරියානු සෞන්දර්ය විද්‍යාව පිළිබඳ ඇත්තේ අල්ප වූ අධ්‍යයන සංඛ්‍යාවක් වුව ද, කොරියානු කලාව සෞන්දර්ය ශාස්ත්‍රයක් ලෙස වර්ධනය වූ ආකාරය වටහා ගැනීමට කොරියානු දර්ශනය, විශේෂයෙන්ම කොරියානු බුදු දහම සහ කොරියානු කොන්ෆියුසියානුවාදය පිළිබඳ වූ ලිපි උපකාරී වනු ඇත
උතුරු කොරියාව

කිම් ඉල්-සුංගේ පාලන සමයේ සමාජවාදී යතාර්ථවාදී ගණයේ චිත්‍ර කලාවට පමණක් අවසර හිමිවූ අතර, උතුරු කොරියාවේ දෘශ්‍ය කලා අතර සම්ප්‍රචාරක පෝස්ටර්වලට ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමි විය
1994 කිම් ඉල්-සුගේ මරණින් පසු, චිත්‍ර කලාව කෙරෙහි වූ බලපෑම් ලිහිල් වූ අතර, කිම් ජොං-ඉල්ගේ පාලනය යටතේ එවැනි බලපෑම් සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි විය
මේ අතර නව කලා සම්ප්‍රදායයන්, විශේෂයෙන් උපස්ථිතිවාදී කලා සම්ප්‍රදායයක් උතුරු කොරියානු පෝස්ටර සඳහා අදේශ කෙරිණි
සමාජවාදී යතාර්ථවාදී කලා සම්ප්‍රදායයන්ට අමතරව, ජාතිකානුරාගී චිත්‍රපට 1949 සිට 1994 දක්වා කාලයේ සංස්කෘතිය තුළ වැ‍ජඹෙන්නට විය
පුනර්ජීවනය ලද ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය, චාරුලේඛන කලාව, රෙදි නිර්මාණ සහ නව-සම්ප්‍රදායික චිත්‍ර කලාව 1994 සිට මේ වනතෙක්ම ප්‍රචලිත ය
විප්ලවකාරී පෝස්ටර, ලිතෝ නිර්මාණ, නාට්‍යමය සහ වාර්තා චිත්‍රපට, යතාර්ථවාදී චිත්‍ර කලාව සහ මහා ගෘහනිර්මාණය කෙරෙහි මෙය ඇති කළ බලපෑම විශාල ය
ක්‍රීඩා කලාව සහ දේශපාලනමය ස්වභාවයක් ගත විප්ලවකාරී පෝස්ටර දියුණුව ඇත
1950 දශකයේ අගකාලයේ එක්සත් ජනපදය වෙත පලාගිය උතුරු කොරියානු චිත්‍ර ශිල්පීන් අතර ෆ්ව්හාං සොයුරියන් ප්‍රධාන වේ
දුක් සූන් ෆ්ව්හාං සහ චුං සූන් ෆ්ව්හාං ඕං’ඩ්වයර් යන ශිල්පිණියන් ප්‍රකට දේශාලනික ප්‍රකාශ සැලකිල්ලට නොගෙන කලබලකාරී භූමිදර්ශන සිතුවම් කලාවෙහි නිරතවූයේ බටහිර සහ ඈත පෙරදිග සම්ප්‍රදායයන් මුසු කරමිනි
උතුරු කොරියානු සිත්තරුන් ඔවුන්ගේ දක්ෂතාව හේතුවෙන් ප්‍රකට වී ඇත
දකුණු කොරියාව වෙත සංක්‍රමණය වීමට සමත්වූ එම සිත්තරුන් එහි සේවයෙහි නියුතුව ඇත
ඡායාරූප ශිල්පය සහ සිනමාව

සෙරමික් සහ ප්‍රතිමා කලාව

කොරියානු කුඹල් කර්මාන්තය කොරියාවේ වඩාත් සුප්‍රකටම සහ ජ්‍යෙෂ්ඨතම කලා අංගය වේ
මෙය හා සම්බන්ධ කොරියානු සෙරමික් කලාවේ දී උළු, විශාල පරිමාණයේ සිරිමැටි බිතු සැරසිලි සහ ගෘහනිර්මාණ අංග නිර්මාණය සිදුවේ
කොරියානු ලෝකඩ කලාව
යුංදෝ හෙවත් ලෝකඩ දර්පණ වාත්තුකරණයේ විශිෂ්ටයකු ලෙස කිම් ජොං-දේ සැලකේ. තැළීමේ ලෝකඩ නිර්මාණවලට යි බොං-ජු ප්‍රවීණත්වයක් උසුලයි
කොරියානු රිදී කලාව
කිම් චොල්-ජු විසින් සිදුකරන ලද වෘත්තාකාර රිදී බහාලුම් නිර්මාණ මෙයට උදාහරණ වේ
කොරියානු ජේඩ් කැටයම් කලාව
ජොසොන් රාජවංශ රාජකීය ශෛලිය අනුව යමින් ආචාර්ය ජං-ජු වොන් මෙම කලාවෙහි නියැළේ
මෙහි දී සංකීර්ණ ජේඩ් ගැටකලාව, බෞද්ධ සැරසිලි සහ කොරියානු ෂාමන්වාදී සැරසිලි භාවිතා කෙරේ
කොරියානු තෘණ ගෙතුම් කලාව
යි සං-ජේ ශිල්පියාගේ ජනප්‍රවාදගත වන්චෝ විවීමේ බහාලුම් පිළිබඳ ප්‍රචලිත ය
කොරියානු උණබට දැවුම් කලාව
කිම් ගි-චන්ගේ කෘති තුළ වෘත්තාකාර උණබට බඳුන් තුළ පිළිස්සුම් රටාවලින් කළ සැරසිලි දැකගත හැක
කොරියානු උණබට පටි කලාව
සෝ හන්-ග්‍යුගේ (චේසං විවීම) සහ යි ගි-දොං (උණබට අවාන්) කෘතිවල මෙම කලාව දැකගත හැක
කොරියානු ගව-අං එබ්බවීම
යි ජේ-මන් විසින් කුඩා ගබඩා මංජුසා සහ ත්‍යාග ගෘහ භාණ්ඩ සඳහා මෙම කලාව උපයෝගී කො‍ටගෙන ඇත
කොරියානු දැව ප්‍රතිමා ශිල්පය
පාක් චන්-සූ මෙම කලාවෙහි ප්‍රකට ශිල්පියෙකි
මෙය කොරියානු ප්‍රතිමා කලාවේ උප අංශයකි
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය සහ අභ්‍යන්තර සැලසුම

බොහෝවිට මාලිගා හා සම්බන්ධ කොරියානු උද්‍යාන පිළිබඳ දීර්ඝ සම්ප්‍රදායයක් පැවතී ඇත
මුල්කාලීන සංකල්ප ලේඛයන්ගෙන් මෙහි රටාවන් ආභාසය ලබන්නට ඇතැයි සැලකේ. ජ්‍යාමිතික රටා, ශාක, සතුන් පිළිබඳ මෝස්තර සහ ස්වාභාවික සැරසිලි ප්‍රධාන මෝස්තර ආකාර සතර වේ
ජ්‍යාමිතික මෝස්තර අතරට, ත්‍රිකෝණ, සමචතුරස්‍ර, රුවිත හැඩ, අක්වක් හැඩ,දැලිස් හැඩ, සර්පිල, දැති රටා, වෘත්ත සහ ඒක කේන්ද්‍රීය වලයන් අයත් වේ
ශිලා යුගයට අයත් ගල් කැටයම්වල අන්තර්ගත සත්ත්ව රූ මගින් ආහාර රැස් කිරීමේ ක්‍රියාකාරකම් නිරූපණය වේ යැයි සිතිය හැක
මෙම රටාවන් විහාර සහ ආශ්‍රමවල ද්වාර, වස්ත්‍ර, දැව භාණ්ඩ සහ අවාන් හා හැඳි වැනි උපකරණවල දැකගත හැක
අභිවාහ්‍ය කලා
අභිවාහ්‍ය කලා අතර කොරියානු කථාන්තර පැවසීම යතාර්ථවාදී ෂාමන්වාදී ක්‍රමවලින් යැංබැන් විද්වතුන්ගේ ගීත ලෙස මෙන්ම දෘශ්‍ය කලා සහ අභිවාහ්‍ය කලා අතර හරස්මාරු අංග ලෙස ද පැවතී ඇත
ශිලා කැටයම් සහ මැටි බඳුන් කැබලිවල මෙන්ම සොහොන්ගැබ් තුළ ද කොරියානු වෙස්මුහුණු, කොරියානු මැහුම් ක්‍රම සහිත වස්ත්‍ර, කොරියානු ගෙත්තම් කලාව හා සම්මිශ්‍රණයෙන් සිදුවූ කොරියානු අභිවාහ්‍ය කලාවන්හි නිරූපණයන් දැකගත හැක
ඇතැම් විශේෂිත නර්තනයන් වැදගත් සංස්කෘතික උරුමයන් ලෙස සැලකිණි
අභිවාහ්‍ය කලා සෑමවිටම වස්ත්‍ර කලාවන් හා සම්බන්ධ විය
වස්ත්‍ර අතින් මෙන්ම නාට්‍යවල පසුතල, පදවි, තත්ත්වය නිරූපණයට යොදාගත් මසන ලද හෝ ගෙත්තම් කරන ලද ආභරණ, ෂාමන්වාදී ගුරුකම් වැනි අංග නිරූපණයට ද එය ඉවහල් විය
ඓතිහාසිකව, කලාවන් තුළ අභිවාහ්‍ය කලාව ස්ත්‍රීන්ට පමණක් සීමා වූ වස්ත්‍ර සහ නර්තන විධි අනුවත්, පුරුෂයන්ට සීමා වූ වස්ත්‍ර සහ කථාන්තර කීමේ කලාවන් ලෙසත් දැකගත හැක
කාලයත් සමග ස්ත්‍රී දායකත්වය ක්‍රමයෙන් අඩුවී ගිය අතර, මහජන විනෝදකරුවන් ලෙස කටයුතු කිරීම පුරුෂයන්හට සම්භාව්‍ය දෙයක් විය
තේ මංගල්‍යය
කොරියානු තේ මංගල්‍යය පවත්වනු ලබන්නේ කොරියානු තේ නිවෙස් තුළ ය
ලාක්ෂණික ගෘහනිර්මාණ අංගවලින් හෙබි මේවා බොහෝ අවස්ථාවල කොරියානු උද්‍යානවලින් වටවූ මේවා තුළ චාරිත්‍රගත සංවාදයන් සිදුවූ අතර, කාව්‍යවලින් සමන්විත බිත්ති සැරසිලි, කොරියානු මැටි බඳුන් ආදියෙන් අභ්‍යන්තරය සමන්විත විය
සංගීතමය කලා සහ වේදිකා

සමකාලීන අභිවාහ්‍ය කලා කුසලතාවන්ට ඉහළ පිළිගැනීමක් හිමිව ඇත
විශේෂයෙන්ම තත් සහිත භාණ්ඩ වාදනය සහ සංධ්වනි අධ්‍යක්ෂණයට එහිදී විශේෂ ස්ථානයක් හිමි වේ
කොරියානු සංගීතය බටහිර අයුරින්ම වර්ගීකරණයට ලක් කළ හැක
මෙය යුගය සහ නගර (සම්භාව්‍ය, පොප්, ටෙක්නෝ, නිවෙස්, හිප්-හොප්, ජෑස්
සම්ප්‍රදායික) අනුවත් සහ පළාත්බද කොට්ඨාස (ජන, ගැමි, සම්භාව්‍ය, ‍රොක්) අනුවත් විවිධ ලෙස වර්ග කළ හැක
ප්‍රාදේශීය වශයෙන් ලෝක සංගීත ආභාසය බෙහෙවින් ප්‍රබල අතර, සම්ප්‍රදායික සංගීත භාණ්ඩ භාවිතය ද ප්‍රවණතාවක්ව පවතියි
සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කරගැනීම ‍උදෙසා චීනය සමග තරග වැදීමට සිදුවීම නිසා බටහිර සහ පෙරදිග සංගීත ශෛලියෙන්ගෙන් වෙන්ව සම්ප්‍රදායික කොරියානු සංගීත ආරව්ල කෙරෙහි විශාල අවධානය්ක යොමුව ඇත
නව සෝල් ඔපෙරා ගෘහය කොරියානු ඔපෙරා සඳහා වාසස්ථානයක්ව ඇත
කොරියානු ඔපෙරා සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිසංවර්ධනය කෙරුණු බටහිර ඔපෙරා වාරය සහ ඔපෙරා පාසලක් පිහිටුවා ඇත්තේ බෙයිජිං ඔපෙර ගෘහයේ සහ බටහිර ඔපෙරා සඳහා වන ජපන් ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය හා තරගවැදීමටයි
කොරියානු රාජමාලිග සංගීතය සතුව සිල්ලා රාජධානි යුගය තෙක් දිවෙන ඉතිහාසයක් ඇත
සිල්ලා යුගයේ දී ටෑං රාජමාලිග සංගීතය වැයීම සිදු විය
පසුව සොං රාජවංශ ආභාසය ලත් "ආ-අක්" නම් කොරියානු ප්‍රභේදය චීන සංගීත භාණ්ඩ භාවිතයෙන් ‍ජොසොන් යුගයේ වැයීම සිදු විය
මෙම සංගීතයේ ප්‍රතිනිර්මාණයන් ප්‍රධාන වශයෙන් සෝල්හි කොරියා පදනමේ සහ කොරියානු සම්ප්‍රදායික අභිවාහ්‍ය කලා සඳහා ජාතික මධ්‍යස්ථානයේ (NCKTPA) අනුග්‍රහය ඇතිව සිදුවේ
‍මාලිග සංගීතඥයික් ස්මප්‍රදායික වස්ත්‍රවලින් සැරසී, දැඩි නිල ඉරියව්වෙන් යුතුව පංච තත් සහිත සංගීත භාණ්ඩ වයන ලදී
මෙය ඉගෙනීමට කොන්ෆියුසියානුවාදයේ එන "යෙක් සසාං" මූලධර්ම උපකාරී විය
මෙහි දී තානයේ පරිපූර්ණත්වය කෙරෙහි අවධානය යොමුකෙරිණි
සුප්‍රකට රාජමාලිග සංගීත නිර්මාණ අතරට යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් ලෙස නම්කෙරුණු ජොංමියෝ ජෙර්යෙක් සහ චෝයොංමු, තේප්යොංමු හා සුජෙචොන් යනාදිය ඇතුළත් වේ
කොරියානු ජන සංගීතය හෙවත් පන්සෝරි බොහෝ සරල හා රිද්මයානුකූල නව සංගීත ආරවල පදනම වී ඇත
කොරියානු සංගීත සංදර්ශන යනු මෑතකාලීන නිමැවුමකි
මින් අගබිසවගේ දිවිය අලලා නිමැවුණු මියැසිය ලොවපුරා සංචාරය කොට ඇත
ගොර්යෝ රාජවංශ සමයේ ගමුගුක්හි සුප්‍රකට සංගීත නර්තන-නාට්‍ය පැවතී ඇත
කොරියානු වේදිකා පසුතල නිර්මාණය සතුව ද දීර්ඝ ඉතිහාසයක් පවතින අතර, එළිමහන් වේදිකාවල ඇරඹි මේවා භූමිදර්ශන සිතුවම්වල ආභාසය ලබා සිතුවම් විය
මෙය අනුකරණය කරමින් මාලිග හා විහාරවල චාරිත්‍ර වේදිකා සහ නාට්‍ය මණ්ඩප සඳහා මෙවන් තිර භාවිතා වී ඇත
කොරියානු වෙස්මුහුණු සාමාන්‍යයෙන් ෂාමන්වාදී කටයුතු සඳහා භාවිත වුව ද, ජනකලා නාට්‍ය සඳහා සුලබව භාවිතා වී ඇත
1945න් පසු කාලයේ වෙස්මුහුණු සංචාරක ආකර්ෂණයක් බවට පත්වූ අතර, සිහිවටන ලෙස විශාල වෙස්මුහුණු සංඛ්‍යාවක් ප්‍රතිනිර්මාණය කෙරිණි
කථාන්තර පැවසීම සහ ප්‍රහසන
අඛ්‍යාන කථාන්තර පැවසීම කාව්‍යමය නාට්‍ය ගීත වශයෙන් යැංබැන් විද්වතුන් විසින් හෝ, විකටයින් විසින් නිරූපණය කිරීම සිදු විය
මෙහි දී සාමාන්‍යයෙන් පුරුෂයන් දායක විය
සැබැවින්ම කොරියාවේ ප්‍රහසන කලාවක් නොපැවති අතර, උපහාස-අපහාස, පෞද්ගලික මතවාද සහ ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ට ගරු කිරීම වැනි සංස්කෘතික තහංචි එයට හේතු විය
නමුත් වර්තමානය වන විට ගෝලීයව කොරියානු හාස්‍යජනක චිත්‍රපට දැඩි සමාජ සංවරය මධ්‍යයේ ප්‍රචලිත වී ඇත
කොරියානු මුඛ පරම්පරාගත ඉතිහාසය යටතට අඛ්‍යාන පුරාණෝක්ති, ජනප්‍රවාද, ජන කථා, ගීත, ජන ගීත, ෂාමන්වාදී ගීත සහ පන්සෝරි, කෙටි ඉතිහාස පුවත් විදහා දක්වන ආප්තෝපදේශ, ප්‍රහේලිකා සහ වෙනමම කථා පවතින සැක සහිත වදන් ආදිය ඇතුළත් විය
චෝ දොං-ඉල්, චෝයි බන්-හක් සහ සොං ඉන්-සොප් වැනි විද්වතුන් විසින් මේවා අධ්‍යයනය කොට විදේශිකයන් සඳහා බොහෝ විට ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ ලෙසින් හෝ ප්‍රාථමික පාසල් ගුරුවරුන්ට අධ්‍යයනය පිණිස සම්පාදනය කොට ඇත
නර්තනය

නර්තනය සම්ප්‍රදායික‍ කොරියානු සංස්කෘතියේ සුවිශේෂී අංගයක් විය
බොහෝ වාර්ෂික උත්සව සහ මංගල්‍යවල (අස්වනු වැනි) කොටසක් ලෙස සම්ප්‍රදායික නර්තනය සිදු විය
මෙහි දී සම්ප්‍රදායික වස්ත්‍ර, විචිත්‍ර වර්ණ, සංගීතය, ගීත සහ සංගීත භාණ්ඩ උප‍යෝගී කරගන්නා ලදී
පුරුෂයන්ට පමණක් සහ ස්ත්‍රීන්ට පමණක් වෙන්වූ ඇතැම් නර්තනයන් ද විය
මෙම දෙපාර්ශ්වයම සහභාගී වන නර්තනාංග ද තිබිණි
සාමාන්‍යයෙන් නර්තනයෙහි යෙදෙන්නියන් විසින් සිය කේශකලාපය මුහුණෙන් පිටුපසට ඇද ගෙඩියක් ලෙස සැකසීම හෝ වෛර්ණ හිස්වැසුම් පැළඳීම සිදුකරන ලදී
සාමාන්‍යයෙන් සම්ප්‍රදායික හන්බොක් වස්ත්‍රයෙහි ප්‍රභේදයක් හෝ නර්තනයට විශේෂිත වූ වස්ත්‍රයක් පැළඳීම සිදු විය
ඇතැම් නර්තනාංගවල දී ස්ත්‍රීන්ගේ වස්ත්‍ර ඉතා දිගු අත්වලින් හෝ එල්ලා වැටෙන දිගු රෙදි කඩකින් සමන්විත විය
මෙමගින් අලංකෘත හස්ත චලන ඉස්මතු කොට දැක්විණි
එළිමහන් උත්සව ඝෝෂාකාරී සහ විනෝදකාමී ඒවා වූ අතර, අත්තාලම් සහ බෙර නාදයන් ප්‍රමුඛව අසන්නට හැකි විය
ඇතැම්විට වෙස්මුහුණු ද පළඳින ලදී
සාහිත්‍යය

ඓතිහාසික වාර්තාවල වැදගත් කෘති පැරණි යුගයේ සිටම හොඳින් ලේඛනගත කොට ඇත
එසේම චලන මුද්‍රණ ක්‍රමය අනුව නිමැවූ කොරියානු ග්‍රන්ථ, බොහෝවිට රාජකීය කෝෂ ග්‍රන්ථ හා ඉතිහාස ග්‍රන්ථ සහ 7වන සියවසේ තුන් රාජධානි යුගයේ මුද්‍රණ ලී තහඩු ආධාරයෙන් නිමැවූ ග්‍රන්ථ ආදිය සංසරණය විය
ගොර්යෝ යුගයේ දී ලොව ප්‍රථම ලෝහ මුද්‍රණ මාදිලිය බිහිවූ හෙයින්, එමගින් ග්‍රන්ථ ද නිර්මාණය විය
ග්‍රන්ථකරණයට තේමාවූ මාතෘකා අතර වීර කථා, කාව්‍ය ග්‍රන්ථ, ආගමික ග්‍රන්ථ සහ බෞද්ධ හා කොන්ෆියුසියානු ඉගෙනීම පිළිබඳ වූ ග්‍රන්ථ ප්‍රමුඛ විය
එසේම විදේශ කෘතිවල පරිවර්තන, නාට්‍ය හා මාලිග චාරිත්‍ර, ප්‍රහසන, ශෝකාන්ත, මිශ්‍ර ගණයේ සහ නොයෙකුත් වර්ගයේ නවකථා කොරියානුවන් විසින් රචනා කරන ලදී
කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය

කොරියානු කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය තුන් රාජධානි යුගයේ දියුණුව පැවතිණි
කාව්‍ය එකතූන් නිතර නිතර මුද්‍රණය කෙරිණි
ජොසොන් ජාතිකවාදයේ නැගීමත් සමග, කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය ශීඝ්‍රයෙන් දියුණු වූ අතර, 18වන සියවසේ දී උච්චස්ථානයට පත් විය
20වන සියවසේ මුල් භාගයේ සහ මුල්කාලීන ජනරජ යුගයේ සංකල්පරූපවාදී සහ නූතනවාදී කාව්‍ය ක්‍රමවේද හඳුන්වා දීමේ උත්සාහයක් පැවතිණි
දේශාභිමානී කෘති අතිශයින් සාර්ථක විය
1970 දශකයේ සිට ගායනා කළ හැකි කාව්‍ය රචනය ප්‍රමුඛ විය
මේවාත් බලන්න
කොරියාවේ සංස්කෘතිය
පෙරදිග කලාවේ ඉතිහාසය
කොරියානු ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
කොරියානු චිත්‍ර කලාව
කොරියානු කුඹල් කර්මාන්තය
කොරියානු ප්‍රතිමා කලාව
ජපන් කලාව කෙරෙහි කොරියානු ආභාසය
දකුණු කොරියානු අද්‍යතන කලා ශිල්පීන්

ආශ්‍රේයයන්

වැඩිදුර කියවීමට

බාහිර සබැඳි

කොරියානු කලාව පිළිබඳ මාර්ගස්ථ ප්‍රදර්ශනය
උතුරු කොරියානු සිත්තරුන් හඳදෙන මාර්ගස්ථ ගැලරිය 
කොරියානු කුඹල්කරුවන්ගේ කලාව 
දුලබ කොරියානු කලාකෘති පිළිබඳ දළ විශ්ලේෂණයක්
දුලබ කොරියානු කලාකෘති ගැලරිය
කොරියානු අධ්‍යයන ශ්‍රව්‍ය සහ කදා නිරූපක ගොනු
කොරියාවේ සංස්කෘතික වස්තූන් 
CSUN කෞතුකාගාරයේ කොරියානු ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ 
පීබොඩි එසෙක්ස් කෞතුකාගාරයේ ෆිලිප්ස් පුස්තකාලයේ හර්බට් ඔෆන් පර්යේෂණ එකතුව

කලා
 
රට අනුව කලාව
චොම්සොංදේ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ දකුණු කොරියාවේ ග්යොංජුහි පිහිටි තාරකා විද්‍යා නිරීක්ෂණාගාරයකි
චොම්සොංදේ යන්නෙහි අර්ථය කොරියානු බසින් තාරකා-නිරීක්ෂණ කුළුණ යන්නයි
ආසියාවේ ‍ශේෂව පවත්නා පැරණිතම තාරකා විද්‍යා නිරීක්ෂණාගාරය ද චොම්සොංදේ ය
එය ලෝකයේ පවත්වා නිරුපද්‍රිතව ඇති පැරණිතම තාරකා විදයා නිරීක්ෂණාගාරය වීමට ද ඉඩ ඇත
මෙය ඉදි වූයේ ක්‍රි
ව. 7වන සියවසේ සිල්ලා රාජධානි යුගයේ ය
සිල්ලාවේ අගනුවර වූයේ සොරබොල් හෙවත් වර්තමාන ග්යොංජු ප්‍රදේශයයි
1962 දෙසැම්බර් 20 දින චොම්සොංදේ නිරීක්ෂණාගාරය කොරියාවේ 31වන ජාතික වස්තුව ලෙස නම්කෙරිණි
වර්තමානයේ දක්නට නොලැබෙන, ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයන්හි පමණක් හමුවන බෙක්ජේහි ජොම්සොංදේ ආදර්ශයට ගනිමින් චොම්සොංදේ නිරීක්ෂණාගාරය ඉදිකොට ඇත
චොම්සොංදේහි ආභාසය ලබා 675දී ජපන් නිරීක්ෂණාගාරයක් සහ 723දී චීනයේ චෞ ආදිපාදවරයාගේ නිරීක්ෂණාගාරය ඉදි විය
දළ විශ්ලේෂණය 
සම්ගුක් යුසා මූලාශ්‍රය අනුව, චොම්සොංදේ නිරීක්ෂණාගාරය ඉදිවූයේ සොන්දොක් රැජිනගේ (ක්‍රි
ව. 632-647) රාජ්‍ය සමයේ රාජධානියේ අගනුවර ආසන්නයේ ය
චොම්සොංදේ යන්නෙහි අර්ථය "තරාකා නිරීක්ෂණ මණ්ඩපය" යන්නයි
මෙම කුළුණ ඉදිකොට ඇත්තේ කපන ලද ග්‍රැනයිට් කුට්ටි 362ක් භාවතයට ගෙන ය
මේ නිසා ඇතැමුන් යෝජනා කරන්නේ එමගින් චන්ද්‍ර වර්ෂයේ අන්තර්ගත දින 362 නිරූපණය වන බවයි. මෙහි සමචතුරස්‍රාකාර හැඩැති ව්‍යූහයක් මත පාෂාණ කුට්ටි වෘත්තාකාර ස්තර 27ක් ලෙස සකස් කොට ඇත
(ඇතැම්හු මෙය හා සම්බන්ධ කොට සොන්දොක් රැජින සිල්ලාවේ 27වන පාලකයා බවට වූ කරුණ හෝ තාරකා රාහියක් සම්බන්ධ මතයක් ගෙන හැර දක්වති) කවුළුවේ මට්ටමට පහළින් ස්තර 12ක් ඇති අතර, එයට ඉහළින් තවත් ස්තර 12ක් වේ
පාදමේ සමචතුරස්‍රයක ආකාරයට එක් පැත්තක ගල් කුට්ටි 3 බැගින් පිහිටන සේ සැකසූ විශාල අත්තිවාරම් ගල් 12කින් යුත් සමචතුරස්‍රාකාර ව්‍යූහයක් ඇත
මෙම ගල් කුට්ටි 12 මගින් වර්ෂයේ වූ මාස දොළහ නිරූපණය වනවා වන්නට හැක
කුළුණෙහි පත්ළෙහි පළල මීටර 5.7කි
එය මීටර 9.4ක් උසැති ය
කවුළුව තෙක් අවකාශය පස්වලින් පුරවා ඇත
මෙහි ඉදිකිරීම් ශෛලිය ග්යොංජුහි බුන්හ්වංසා විහාරයේ ශෛලියට අනුරූප ය
ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ
2009 වර්ෂයේ සුප්‍රකට කොරියානු නාට්‍යයක් වන ක්වීන් සොන්දොක් කතාමාලාව තුළ චොම්සොංදේ පිළිබඳ වේ
මෙම නාට්‍යයේ චොම්සොංදේ ඉදිවන්නේ සොන්දොක් රැජින කුමරියකව සිටි කාලයේ ය
මෙය කුමරිය ලෙස ඇගේ පළමු ආඥාව අනුව ඉදිවන්නකි
මෙය අනුව චොම්සොංදේ ඉදිවන්නේ තාරකා විද්‍යා දැනුම තනි පුද්ගලයකුගේ ග්‍රහණයෙන් (මිෂිල් ආර්යාවගේ) අවභාවිතයට පත්වීම වළක්වනු සඳහා සෑමදෙනාටම එම ඥානය බෙදාහැරීමේ අරමුණ ඇතිව ය
එසේ සිදු කිරීමෙන් ඇය විසින් මිෂිල් ආර්යාවගේ දිව්‍යමය අයිතිය ද ‍අහෝසි කරයි
මෙය එකල සාමාන්‍ය දෙයක් නොවූ හෙයින් බොහෝ ගතානුගතික පුද්ගලයින් මීට සහාය දක්වන්නේ නැත
මේ නිසා කතාමාලාව අනුව චොම්සොංදේ විවෘත කිරීමට වංශවතුන් කිසිවකු සහභාගී වන්නේ නැත
ගැලරිය

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

Jeon, Sang-woon
A history of science in Korea
Jimoondang
ISBN 89-88095-11-1
 Nha, Il-seong
Silla's Cheomseongdae
(2001) Korea Journal 41(4), 269-281 (2001)
 Song, Sang-Yong
A brief history of the study of the Ch'ŏmsŏng-dae in Kyongju
Korea Journal 23(8), 16-21 (1983)

බාහිර සබැඳි
ආසියානු ඓතිහාසික ගෘහිකර්මාණ ශිල්පය
චොම්සොං‍දේ
කොරියාවේ සංචාරය චොම්සොංදේ තොරතුරු පිටුව

වන සියවසේ දී නිමකෙරුණු ගොඩනැගිලි සහ ව්‍යූහ
අටලු
දකුණු කොරියාවේ ජාතික වස්තූන්
දකුණු කොරියාවේ තාරකා විද්‍යා නිරීක්ෂණාගාර
කොරියාවේ විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය
සිල්ලා
උතුරු ග්යොංසං පළාතේ ගොඩනැගිලි සහ ව්‍යූහ
මල සඳහා නාරිලතා බලන්න,
 චිත්‍රපටිය සඳහා නාරිලතා (චිත්‍රපටිය) බලන්න
නාරිලතා යනු ජෝ අබේවික්‍රම මහතා රඟපෑ චිත්‍රපටියකි
ආශ්‍රිත
නාරිලතා

සිංහල සිනමාව
රාම් මන්දිර්, (ඔඩියා
ରାମ ଦେଉଳ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ රාම දෙවියන්, ලක්ෂ්මණ දෙවියන් සහ සීතා දෙවඟනගේ අලංකාර ප්‍රතිමා තැන්පත් කොට ඇති දේවාලයකි
මෙය ඉන්දියාවේ භුබනේස්වර් මධ්‍යයේ ඛාරවේල් නගර්වලට ආසන්නව ජන්පත් නම් ප්‍රදේශයේ ය
ප්‍රධාන දේවාලයේ ඉහළ නැගි ශිඛරය ප්‍රධාන නගරයේ බොහෝ ප්‍රදේශවල සිට දිස්වනු දැකිය හැකි ය
මෙය නගරයේ ප්‍රධාන සංචාරක ආකර්ෂණයක්ව පවතියි
පෞද්ගලික භාරයක් මගින් ඉදි කරන ලද සහ නඩත්තු කිරීම් සිදු කෙරෙන ‍මෙම දේවාල සංකීර්ණය හනුමාන් දෙවියන්, ශිව දෙවියන් ඇතුළු අනෙකුත් දෙවිවරුන් සඳහා ඉදි කළ හිරියල් පැහැයෙන් වර්ණ ගැන්වූ කිරිගරුඩ දේව ප්‍රතිමා ඇතුළත් කුඩා දේවාලවලින් ද සමන්විත ය
උත්සව
වර්ෂය පුරාම හින්දු බැතිමතුන්ගේ සෑම උත්සවයක් පාහේම මෙහි සමරනු දක්නට ලැබේ
මේ අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමිවන්නේ රාම් නවාමි, විවාහ පංචමි, ජන්මාෂ්ටමි, දුස්සේහ්රා, ශිවරාත්‍රී, පාන සංක්‍රාන්ති යන උත්සව අවස්ථාවලටයි
උදෑසන සහ සවස් කාලයේ දක්නට ලැබෙන අලංකාර වූ ආරථී බැතිමතුන් රැසකගේ ආකර්ෂණයට ලක්ව ඇත
රක්ෂා බන්ධන් හෙවත් රාඛි යනුවෙන් හැඳින්වෙන් උත්සවයේ දී මෙහි වාර්ෂික පොළක් ද සංවිධානය කෙරේ
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
භුබනේස්වර්හි රාම දේවාලය සඳහා wikimapia
රාම් මන්දිර් චතුරස්‍රය

භුබනේස්වර්හි හින්දු දේවාල
රාම දේවාල
යමේශ්වර් දේවාලය හෙවත් ජමේශ්වර් දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ යමගේ වන්දනයට ලක් වන ශිව දෙවියන් වෙනුවෙන් කැප කරන ලද පෞරාණික හින්දු දේවාලයකි
මෙය පිහිටියේ ඉන්දියාවේ භුබනේස්වර්හි භාරති මාථා අසල ජමේශ්වර් පැට්නාවෙහි ය
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
මෙම දේවාලයේ ප්‍රධාන විමානය රේඛා දියොල ශෛලියෙන් යුතු ය
ජාග මෝහන් නම් අංගය පීඪ දියොල ශෛලියෙන් යුතු ය
මෙහි වෙන්ව පිහිටි මණ්ඩපයක් දක්නට ලැබේ
දේවාලයේ බොහෝ ස්ථාන ස්වාභාවික බලපෑම් හේතුවෙන් හානියට පත්ව ඇත
මෙම දේවාලය වැලි ගලින් තනා තිබිම එයට හේතුවයි. දේවාලයේ පිටත ප්‍රාකාරය ලැටරයිට්වලින් තනා ඇත
දේවාලය වටා පිහිටි ප්‍රතිමා අතර නොයෙකුත් විසිතුරු සැරසිලි අංග දක්නට ලැබේ
මේ අතරට දික්පාලයන්, අනුරාගී පෙම් යුවළවල්, නායිකා රූ, විදාල රූ, ශෘංගාරාත්මක මිනිස් රූප සහ ඇත් පෙරහැරවල් වැනි කැටයම් දැකගත හැක
මෙහි අභ්‍යන්තරයේ පිහිටි ගර්භගෘහය තුළ වෘත්තාකාර යෝනිපීඨයක් මත පිහිටි ශිවලිංගයක් දක්නට ලැබේ
මෙම දේවාලය ඉදිවූයේ ක්‍රි
ව. 13වන-14වන සියවස් අතර කාලයේ නැගෙනහිර ගංග රාජවංශය සමයේ ය
උත්සව
මෙහි දී ජියුන්ටියා හෙවත් පුවාජියුන්ටියා උත්සවයට වැදගත් ස්ථානයක් හිමි වේ
මෙම උත්සවය ද්විත්වාහන ඕෂා යනුවෙන් ද හැඳින්වේ
අශ්වින් යටතේ වැටෙන මෙම ජනප්‍රිය උත්සවය සම්බන්ධයෙන් මෙම දේවාලය ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
මෙහි සමරනු ලබන වෙනත් උත්සව අතරට ශිවරාත්‍රී සහ කාර්තික් පූර්ණිම උත්සව ද අයත් වේ
සියලු සඳදා දිනවල සම සංක්‍රමණ දින මෙම දේවාලයේ දී වැදගත් ලෙස සලකනු ලැබේ
භරණි නක්ෂත්‍ර දිනයේ මෙම දේවාලය වැඳ පුදා ගන්නා බැතිමතුන් සියලු දුක් පීඩාවලින් නිදහස් වන්නේ යැයි විශ්වාසයක් පවතී
මේවාත් බලන්න
 භුබනේස්වර්හි දේවාල ලැයිස්තුව

ගැලරිය

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

 කලා සදහා ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාතික මධ්‍යස්ථානයේ ඇති දේවාලයේ පින්තූර
 temple කලා සදහා ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාතික මධ්‍යස්ථානයේ වාර්තාව

භුබනේස්වර්හි හින්දු දේවාල
ඔඩිෂාවේ ශිව දේවාල
12වන සියවසේ හින්දු දේවාල
ඉන්දියාවේ වැලිගල් ගොඩනැගිලි
අනන්ත වසුදේව දේවාලය යනු ඉන්දියාවේ ඔඩිෂා ප්‍රාන්ත අගනුවර වන භුබනේස්වර්හි පිහිටි හින්දු දේවාලයකි
මෙය විෂ්ණු දෙවියන්ගේ අවතාරයක් වන ක්‍රිෂ්ණ දෙවියන්ට කැපකොට ඇත
දහතුන්වන සියවසේ ඉදි කරන ලද මෙම දේවාලයෙහි ක්‍රිෂ්ණ, බලරාම සහ සුභද්‍රාගේ සම්පූර්ණ මූර්ති වන්දනාවට පාත්‍ර වේ
පෙන සතක් ඇති නාගයකු සෙවණේ සිටගෙන සිටින බලරාම සිටගෙන සිටියි
සුභද්‍රා සිය දෑතෙහි මැණික් බඳුනක් සහ නෙළුමක් දරා සිටින අතර, ඇගේ වම් පාදය තවත් මැණික් බඳුනක් මත තබාගෙන සිටියි
මෙහි ක්‍රිෂ්ණ සෙංකෝලයක්, චක්‍රයක්, නෙළුමක් සහ ශංඛයක් දරා සිටියි
මෙම දේවාලය IIIවන අනංගභීමගේ දියණිය වූ චන්ද්‍රිකා දේවීගේ සමයයට, එනම් භානුදේව රජ සමයට අයත් යැයි කාල නිර්ණය කොට ඇත
පුරාවෘත්තය
ක්‍රි
ව. 13වන සියවසේ අනන්ත වසුදේව මහා දේවාලය ඉදිකිරීමට ප්‍රථම මෙම ස්ථානයේ විෂ්ණු දෙවියන්ට පූජා පැවැත්වූ දේවස්ථානයක් පැවි බැව් පෙනේ
පසුව 13වන සියවසේ දී, නැගෙනහිර ගංග රාජවංශයේ චන්ද්‍රිකා රැජින විසින් මෙම ස්ථානයේ නව දෙවොලක්, එනම් අනන්ත වසුදේව දේවාලය ඉදිකොට ඇත
මෙම විෂ්ණු ප්‍රතිමාව තැන්පත් කළ පැරණි දෙවොලක් ද තිබෙන්නට ඇත
මහානදී තෙක් සිය අධිරාජ්‍යය ව්‍යාප්ත කළ මරාඨවරුන් විසින් 17වන සියවසේ පසු කාලයේ භුබනේස්වර්හි විෂ්ණු දේවාලය අලුත් වැඩියා කොට ඇත
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
ස්වරූපය අතින් මෙම දේවාලය ලිංගරාජ දේවාලයට සමානත්වයක් පෙන්වයි. නමුත් මෙහි වෛෂ්ණව ආගමික (විෂ්ණු දෙවියන්හා සම්බන්ධ) ප්‍රතිමා දක්නට ලැබේ
මෙ දේවාලයේ ලිංගරාජ් දේවාලයට බෙහෙවින්ම සමාන අයුරින් අන්වායාම කුඩා ශිඛර තීරුවක් දක්නට ලැබේ
නමුත් ලිංගරාජ් දේවාලයෙහි සහ මෙහි එක් අන්වායාම තීරුවක් සාදන ශිඛර සංඛ්‍යාවෙහි වෙනසක් ඇත
මෙහි නම් එකක් තීරුවක ශිඛර තුනක් දක්නට ලැබේ
බාහිර බිත්තිවල පිහිටි කැටයම්, ඒවායේ ලක්ෂණ අතින් භුබනේස්වර්හි අනෙක් දේවාලවලින් වෙනස් වේ
දේවාල බිත්තියෙහි වූ බොහෝ කාන්තා රූ අතිශයින් විසිතුරු කොට ඇති නිසා ඒවායේ ස්වාභාවිකත්වය ගිලිහී ඇත
පූරි ජගන්නාත් දේවාලයෙන් වෙනස් වන අයුරු 
පූරිහි ජගන්නාත් දේවාලයේ මෙන් නොව මෙම දේවාලයෙහි ගර්භගෘහයේ පිහිටි දේව ප්‍රතිමා සම්පූර්ණ ව්‍යූහයකින් යුක්ත ය
මෙහි ශ්‍රීමූර්ති (දේව ප්‍රතිමා) නිර්මාණය කොට ඇත්තේ පූරිහි දෙවොලේ මෙන් දැවයෙන් නොව කළු ග්‍රැනයිට් පාෂාණයෙනි
මෙම දේවාලය සඳහා නගරය එම නම ලැබුවේ චක්‍ර ක්ෂේත්‍ර (වෘත්තාකාර ප්‍රදේශය) ලෙස වන අතර, පූරිහි එය ශංඛ ක්ෂේත්‍ර (වක් වූ ප්‍රදේශය) ලෙසයි
ගැලරිය

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 අනන්ත වසුදේව දේවාලය භුබනේස්වර්

භුබනේස්වර්හි හින්දු දේවාල
ජගන්නාත්ට කැපකළ දේවාල
ඔඩිෂාවේ පුරාවිද්‍යා ස්මාරක
13වන සියවසේ හින්දු දේවාල
13වන සියවසේ ඉන්දියාවේ ස්ථාපිත කිරීම්
භාරතේස්වර ශිව දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ ඔඩිෂා ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වන භුබනේස්වර්හි පිහිටි 6වන සියවසට අයත් ශිව දෙවියන් සඳහා කැප කළ හින්දු දේවාලයකි
මෙහි වෘත්තාකාර යෝනිපීඨයක් (වේදිකාවක්) මත ඉදි කළ ශිව ලිංගයක් තැන්පත් කොට ඇත
ශ්‍රීවරාත්‍රී වැනි නොයෙකුත් චාරිත්‍ර මෙහි ඉටුකරනු දැකගත හැකි ය
මෙය පිහිටා ඇත්තේ කල්පනා චෞක් සිට ලිංගරාජ් දේවාලය තෙක් දිවෙන මාර්ගයේ වම් පස රාමේශ්වර් දේවාලයට කෙළින්ම මුහුණලා ය
මෙම දේවාලයේ මුල්කාලීන කාලිංග සම්ප්‍රදායයෙන් යුත් රේඛා විමානයක් දක්නට ලැබේ
මෙය ඔරිස්සාවේ අදටත් විද්‍යාමාන ආදිතම දේවාලවලින් එකක් ලෙස සැලකේ.

ඉතිහාසය
මෙම දේවාලය ඉදිකෙරුණේ 6වන සියවසේ සෛලෝද්භව පාලන සමයේ ය
වර්තමානය වන විට ප්‍රාන්ත පුරාවිද්‍යා අධිකාරිය යටතේ මෙම දේවාලයේ නවීකරණ කටයුතු සිදු කෙරෙමින් පවතියි
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
වැලිගලින් නිමවූ මෙම දේවාලයේ මුල්කාලීන කාලිංග සම්ප්‍රදායයට අයත් රේඛා විමාන දැකගත හැක
ගෘහනිර්මාණ ශිල්ප ක්‍රමය මත පදනම්ව සහ මෙයට යාබදව පිහිටා ඇති ලක්ෂ්මණේශ්වර දේවාලයේ උඩලිපතකින් හමුවූ අබිලේඛනයක් අනුසාරයෙන් මෙම දේවාලය ක්‍රි
ව. 6වන සියවසට අයත් යැයි සැලකිය හැක
ත්‍රීරථ සැලැස්මකින් යුත් මෙම දේවාල‍ය උච්චත්වය අනුව ත්‍රියංගබාද ලක්ෂණවලින් යුක්ත ය
මේවාත් බලන්න
 භුබනේස්වර්හි දේවාල ලැයිස්තුව

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්
 Debala Mitra, 1985, Bhubaneswar, New Delhi
Donaldson, 1985, Hindu Temple Art of Orissa, Vol
- I, Leiden
Mohapatra, 1986, Archaeology in Orissa, Vol
- I, New Delhi
මේවාත් බලන්න
 භාරතේස්වර දේවාලය ඡායාරූප
 භාරතේස්වර දේවාලය

භුබනේස්වර්හි ශිව දේවාල
ඔඩිෂාවේ ශිව දේවාල
චෞසති ජෝගිනී මන්දීර් (64 ජෝගිනියන්ගේ දේවාලය)() පිහිටියේ නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ ඔඩිෂාවේ ප්‍රාන්තයේ අගනගරය වන භුබනේස්වර් සිට 20 km දුරින් පිහිටි හිරාපූර් නම් කුඩා ගම්මානයේ ය
මෙම දේවාලය ඉදිකරන ල්දදේ 9වන සියවසේ බ්‍රහ්ම රාජවංශයේ හිරාදේවී රැජින විසිනි
වෘත්තාකාර සැලැස්මකින් යුතුව නිර්මිත මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම නිර්මාණය කොට ඇත්තේ වැලිගල් කුට්ටිවලිනි
වෘත්තාකාර ප්‍රාකාරයට ඇතුළතින් කුටීර පිහිටි අතර, ඒ සෑම කුටීරයකම දෙවඟනකගේ ප්‍රතිමාවක් වේ
එවැනි ප්‍රතිමා 56කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර, කළු ග්‍රැනයිට් පාෂාණයෙන් නිර්මිත ඒවා ප්‍රාකාරයේ කුටීර තුළ සවිකොට ඇත
මේවා පිහිටියේ කාලි දෙවඟනගේ ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාවක් වටායි
මෙහි ඇය මිනිස් හිසක් මත සිටගෙන සිටින අතර, එමගින් බුද්ධිය පරදා හදවත ලද ජයග්‍රහණය සංකේතවත් කෙරේ
දේවාලයේ මධ්‍ය පූජාසනයක් (චණ්ඩි මණ්ඩප) ඇති අතර, එහි සතර පැත්තේ සෙසු දේවතා ප්‍රතිමා 8 තැන්පත් කොට ඇත
ඇතැම් ඉතිහාසයන් විශ්වාස කරන්නේ චණ්ඩි මණ්ඩපය තුළ මහා භෛරව ප්‍රතිමාවක් වන්දනයට ලක්වූ බවයි.

සූසැට ජෝගිනී දේවාලය තන්ත්‍රික දේවාලයකි
එහි ගෘහනිර්මාණ ශෛලියට හේතුවී ඇත්තේ තන්ත්‍රික යාඥා චාරිත්‍ර ක්‍රම භූමණ්ඩලය (ස්වභාවයේ පංච මහා ධාතූන්ගෙන් සැදුම් ලත් පරිසරය) හා සම්බන්ධ නිසායි
ප්‍රදේශයේ පූජකයන්ට අනුව, දේවාලය හා සම්බන්ධ ජනප්‍රවාදය මගින් දුර්ගා දෙවඟන අර්ධ-දේවතාවියන් 64 දෙනාගේ වේශය ලබා ගනිමින් අසුරයකු පැරදූ ආකාරය කියැවේ
සටනින් පසු මෙම සූසැට දේවතාවියන් (ජෝගිනියන්) දුර්ගා දෙවඟනට තමන්ව සිහිපත් කරන්නට දේවාල ගොඩනැගිල්ලක් තනවන ලෙස පවසා ඇත
ජෝගිනී ප්‍රතිමා මගින් සත්ත්වයකු, රාක්ෂයකු හෝ මිනිස් හිසක් මත සිටගත් කාන්තා රුවක් නිරූපණය වේ