Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
බලන්න යැන් (甗)
ජල බඳුන්
බු (瓿)
පෞ (瓿) බලන්න
ඩෞ 斗
කෙණෙස්සකි
දිගු මිටක් සහිත උසැති බඳුනකි
මෞ (鍪)
අල්ලු දෙකක් සහිත බඳුනකි
ෂික්විං ගුජියැන් තුළ මෙම වර්ගයේ බඳුන් හු (壺) ලෙස වර්ග කෙරේ
පිං (瓶)
දිගු සිහින් ගෙලක් සහ පටු මුඛයක් සහිත උසැති බඳුනකි
පෞ (瓿, චීනයේ බු ලෙස උච්චාරණය කෙරේ)
කුඩා ලෝකඩ වෙං (甕) බඳුනකි
වෙං (瓮 හෝ 甕)
රවුම් මුඛයක් ඇති, රවුම් කඳක් ඇති බුජමක් වන අතර පාදයක් නැත
ජලය හෝ වයින් රැඳනීමට භාවිතා වේ
වර්තමානයේ මෙය අළු දැමීමට බහුලව භාවිතා වේ
යැන්ඩී (硯滴)
තීන්ත ගලක් සඳහා වන ජල බහාලුමකි
බො‍හෝවිට සතුකගේ හැඩයෙන් යුත් අතර, නික්තුවන ජලය පාලනයට කුඩා බිංදුකරයක් ඇත
යි (匜)
කෙමියක් සහිත පාත්‍රයක් හෝ කොතලයකි
ඇතැම්විට සත්ත්ව හැඩයෙන් නිර්මාණය කොට තිබිය හැක
යු (盂)
ජල බේසමකි
දරාය වටා අලංකාර අල්ලු සතරක් තිබිය හැක
ගැට්ටක් නැත
චි (觶)
පළල්-මුඛයක් සහිත බඳුනකි
හු (壺) බඳුනකට හැඩයෙන් සමාන නමුත්, අඬු නැත
චෝං (盅)
අඬු රහිත කුඩා කෝප්පයකි
ෂික්විං ගුජියැන් තුළ සඳහන් නොවේ
සංගීත භාණ්ඩ 
බෝ (鈸)
කයිතාළමකි
නැඕ (鐃) බලන්න
ගු (鼓)
බෙරයකි
ලිං (鈴)
කුඩා සීනුවකි (පීත්ත පටි ආධාරයෙන් එල්ලන්නට ඇත)
මෙම අංගය ෂික්විං ගුජියැන් තුළ විස්තර නොවේ
නැඕ (鐃)
‍බෝ (鈸) බලන්න
චෝං (鐘)
විශාල සීනුවකි, කුළුණකින් එල්ලා තබන්නට ඇත
ආයුධ 
ඩුයි (鐓, ඩුන් ලෙස ශබ්ද නොකෙරේ)
හෙල්ලක හෝ කෙටේරි තලයක අල්ලුවේ වූ ලෝකඩ ‍අලංකරණයකි
බොහෝවිට සත්ත්ව මෝස්තර දැකගත හැක
ජියැන් (劍)
අසිපතකි
ෂික්විං ගුජියැන් තුළ නිදසුන් තුනක් පමණක් ඇත
නුජී (弩機)
හරස් දුනු යන්ත්‍රණයකි
ෂික්විං ගුජියැන් තුළ නිදසුන් දෙකක් පමණක් ඇත
පී (鈹)
අසිපත් ප්‍රභේදයකි
සු (鏃)
ඊ හිසකි
මිනුම් බහාලුම් 
චී (卮 හෝ 巵 හෝ 梔)
වයින් බඳනක් වන මයෙ මිනුම් බහාලුමක් ද වේ
පිං (瓶) බඳුනක් වැනි නමුත් කෙටි හා පළල් ය
පුරාතන මුදල් 
බු (布)  හෝ බුවෙන් (布文)
පුරතන මුදල් (錢幣)
ඍජුකෝණාස්‍රාකාර හැඩැති අතර, පාද දෙකක් සහ හිසක් ඇත
ක්වියැන් (錢) වර්ගයට අයත් ය
ෆුයින්ක්වියැන් (符印錢)
යුවැන් (圓) හැඩයෙන් යුත් තාඕවාදී සුරයකි
සාමාන්‍යයෙන් අභිමුඛයේ ජමන්ත්‍රයක් ද, පසුපස පින්තූරයක් ද ඇතුළත් ය
ක්වියැන් (錢)
පුරාතන මුදල් (錢幣)
西清古鑑 තුළ මනාව දක්වා ඇත
ප්‍රභේද තුනක් වේ
布, 刀, 圓(元) q
යුවැන් (圓)
යුවැන්බි (圓幣), යුවැන්බාඕ (元寶), හෝ යුවැන්ක්වියැන් (元錢) ලෙස ද හැඳින්වේ
වෘත්තාකාර කාසි වන අතර මධ්‍යයේ සිදුරක් පවතියි
සාමාන්‍යයෙන් තඹ හෝ ලෝකඩවලින් තනනු ලබයි
බටහිර බොහෝ ජනයා විසින් 'චීන මුදල්' ලෙස සලකන්නේ මේවා ය
ෆුයින්ක්වියැන් (符印錢) බලන්න
විවිධ 

බියෂුවෝ (表座) සත්ත්ව මෝස්තර සහිත සිලින්ඩරාකාර බහාලුමකි
ෂික්විං ගුයිජන්හි මෙහි නිදසුන් තුනක් පමණක් ඇත
ජියැන් (鑑 හෝ 鑒)
මෙමගින් වෙනස් භාණ්ඩ දෙකක් හැඟවේ
ජලය දමන උසැති, පළල් ලෝකඩ දීසියක් හෝ පසුපස අලංකාර කැටයම් සහිත වෘත්තාකාර ලෝකඩ කැඩපතකි
නූතන අර්ථය කැඩපත දන්නයි
ජුඒ (钁)
ගල්කටුවක හැඩය සහිත කෘෂිකාර්මික අයුධයක් වන අතර, එය හෝවක් ලෙස භාවිතා වී ඇත
西清古鑑 අනර්තර්ගත වන්නේ නිදසුන් දෙකක් පමණි
අභිධානයේ සඳහන් වන්නේ
按說文大鉏也又博雅斫謂之钁 "ෂෞවෙන් [පුරාතන චීන ශබ්ද‍කෝෂයක්] සඳහන් කරන්නේ එය විශාල හෝවක් බවත්, උගතුන් විසින් එය ජුඒ ලෙස හඳුන්වන බවත් ය
" නිදසුන් දෙකක ලෝකඩ තල දෙකක් පමණක් හමුවේ
මේවායේ දැවමය මිටවල් විනාශ වී ඇත
ලූ (鑪)
ගිනිඅඟුරු බඳුනකි
මේවා අපැහැදිළි අයුරින් ලෝකඩ භාණ්ඩ සමූයක් ලෙස වර්ග කෙරෙන අතර මේවායේ ස්වරූප ගණනාවක් ඇත
මෙය ඩිං (鼎) වලට සමාන නමුත් පැන් (盤) මත පිහිටි ඉතා කෙටි පාද ඇත
හෝ B
, පැන් (盤) මත පිහිටි ඩුයි (敦) එකකි
හෝ C
, පැන් (盤) මත පිහිටි ඩෞ (豆) එකක් වැනි ය
ෂූචෙන් (書鎮)
කඩදාසි භාරයකි
සාමාන්‍යයෙන් වැතිරගත් හෝ නැමී සිටින සත්ත්වයකුගේ හැඩය ගත් ඝන ලෝකඩ කුට්ටියකි
(ෂික්විං ගුජියැන් තුළ මේවා තුන්ක විස්තර වේ)
මේවාත් බලන්න
 චීන පුරාවිද්‍යාවේ ඉතිහාසය

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්
Rawson, Jessica (ed)
The British Museum Book of Chinese Art, 2007 (2nd edn), British Museum Press, 
Sickman, Laurence, in
Sickman L & Soper A, "The Art and Architecture of China", Pelican History of Art, 3rd ed 1971, Penguin (now Yale History of Art), LOC 70-125675
Xi'an Jiaqiang (in Chinese)

වැඩිදුර කියවීමට

https
edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/pdf/ancientmetals2.pdf Chinese Bronzes
Casting, Finishing, Patination, and Corrosion
http
edu/3459636/The_Intersection_of_Past_And_Present_The_Qianlong_Emperor_and_His_Ancient_Bronzes

බාහිර සබැඳි
 චාරිත්‍ර බඳුන් ඒඒටී-තායිවාන් වෙතිනි
‍ෆ්‍රික් එකතුව ARCADE

ලෝකඩ

චීන ප්‍රතිමා ශිල්පය
චීන නිපැයුම්
ලෝකඩ යුගයේ කලාව
චීනයේ ලෝකඩ යුගය
ඉනුද්නීසියානු උත්සව ලෝකඩ පොරෝ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි
ව. 1වන සහ 2වන සියවස්වල ඉන්දුනීසියානු දූපත් සමූහයේ ලෝකඩ යුගයේ නිර්මාණය වූ භාණ්ඩ විශේෂයකි
ජාවා, බාලි, සුලාවේසි, නැගෙනහිර දූපත් සහ පැපුවාහි සෙන්තනි විල අවට පුරාවිද්‍යා අඩවිවලින් මෙම පොරොවවල් සොයාගෙන ඇත
මෙම පොරෝ හමුවී ඇත්තේ ලෝකඩ නිෂ්පාදනය හෝ භූමදාන අඩවිවල මධ්‍යයේ තිබී ය
ව. පළමුවන සහස්‍රකයේ දූපත් සමූහයේ දූපත් අතර විස්තීර්ණ වෙළඳාමක් පැවති බවට සාක්ෂි හමුවන අතර, මේවා දොං සොන් සංස්කෘතිය හා සම්බන්ධ යැයි සිතිය හැක
පුරාවිද්‍යාව 

ඉන්දුනීසියානු දූපත් සමූහයේ ලෝහ නිර්මාණ පිළිබඳ පළමු වාර්තා හමුවන්නේ ක්‍රි
ආදිතම ලෝකඩ භාණ්ඩවලින් බොහෝමයක් උත්ව කටයුතු සඳහා භාවිතා වන්නට ඇත
අතිශයින් අලංකෘත පොරෝ සහ බෙර මේ බවට සාක්ෂි දේ
මෙම යුගයට අයත් ලෝකඩ භාණ්ඩ ගණනාවක් ඉන්දුනීසියාව පුරා හමුවේ
ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයෙන් පැමිණි හින්දු ආගම හා සම්බන්ධයක් නොපෙන්වන ඉන්දුනීසියාවේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ ජනයා පවා දියුණු ලෝහ තාක්ෂණ ක්‍රම අනුගමනය කොට ඇත
ලෝකඩ නිෂ්පාදනය සඳහා අවශය තඹ හෝ ටින් ලෝහ බාලි හෝ රොටේ වැනි කුඩා දිවයින්වල ආකාර වශයෙන් නොමැති නිසා, ලෝකඩ මෙම ප්‍රදේශ වෙත ආනයනය කළේ යැයි සිතිය හැක
මෙම ප්‍රදේශවලින් ලෝකඩ භාණ්ඩ ගණනාවක් හමුවීමෙන් මේ බැව් සනාථ වේ
ව. 1වන සිට 2වන සියවස දක්වා පූර්ව සම්භාව්‍ය යුගයේ දී, උත්සව ලෝකඩ පොරෝ භාණ්ඩ සංවර්ධනය වන්නට විය
මෙම යුගයේ දී, ලෝකඩ වාත්තු ක්‍රම ජාවා සහ බාලි යන ප්‍රදේශවල දියුණු විය
මෙම කර්මාන්ත උත්සව ‍ලෝකඩ පොරෝ ඇතුළු ඉන්දුනීසියාව පුරා ලෝකඩ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයේ දී වැදගත් වන්නට ඇත
ඉන්දුනීසියාව පුරා විවිධ ප්‍රභේදවල ලෝකඩ පොරෝ හමුවේ
මෙයට නිදසුන් ලෙස, ජාවාවෙන් හමුවූ සැවුල්-වලිග කුහර සහිත ලෝකඩ පොරෝ, රොටේ දිවයින සහ මකාසර්වලින් හමුවූ මානවරූපී කැටයම් සහිත පොරෝ දැක්විය හැක
මේවායේ වක්වූ පොරෝ තල දැකගත හැක
ලෝකඩ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය පිළිබඳ මෙම පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් තුළින් ක්‍රි
ව. පළමු සහස්‍රකයේ දියුණු ඉන්දුනීසියානු දූපත් සමූහයේ අන්තර්-දූපත් වෙළඳාම පිළිබඳ සාක්ෂ්‍ය ලැබේ
ස්වරූපය 
ඉන්දුනීසියාවෙන් විවිධ ස්වරූපවල ලෝකඩ පොරෝ හමුවී ඇත
මෙම ලෝකඩ පොරෝවල ඇති සමානතාව වන්නේ සියුම් මෝස්තර සහිත වීම සහ ඉක්මණින් කැඩෙනසුලු ස්වභාවයයි
මේ අනුව මේවා උත්සව සඳහා භාවිතා වන්නට ඇත
1875දී උතුරු රොටේහි ලැන්ඩු ප්‍රදේශයෙන් හමුවූ ලෝකඩ උත්සව පොරවක මානවරූපී මෝස්තර සමග ජ්‍යාමිතික මෝස්තර දක්නට ලැබේ
මෙම ජ්‍යාමිතික මෝස්තර අතර ඒකකේන්ද්‍රීය වළ, මාළු ඇටකටු රටාව, සහ සර්පිල දක්නට ලැ‍බේ
මේවා නිරිතදිග පැසිෆික් කලාපයේ මුල්කාලීන කලා නිර්මාණ සමග සමාන ය
නමුත් ආසියා මහාභූමියෙන් වෛරම් රටා සහිත අමතර ජ්‍යාමිතික මෝස්තර ද හමුවේ
මෙම මෝස්තර සුලාවේසිවලින් හමුවූ භාණ්ඩවලට බෙහෙවින් සමාන ය
මෙයට නිදසුනක් ලෙස ඉන්දුනීසියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරයේ තබා ඇති මකාසර් පොරොව දැක්විය හැක
මකාසර් පොරව (මිනුම් සැලකූ විට දිග  සහ පළල ) සහ එයට සමාන මෙට්‍රොපොලින් කලා කෞතුකාගාරයේ ඇති නිදසුන ( x ) වැනි විශාල ඉන්දුනීසියානු උත්සව පොරෝ සොඑජොනෝ ප්‍රභේදය IIB ලෙස වර්ග කෙරෙන අතර, ඒවා ප්‍රායෝගික භාවිතයට ගැනීමට නොහැකි ලෙස ප්‍රමාණයෙන් විශාල ය
මෙම ආකාරයේ විශාල ලෝකඩ පොරෝ ඉටි මැකුම් තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් කොටස් දෙකක් ලෙස නිමවා පසුව මැදින් සම්බන්ධ කරන ලදී
අවසන් නිමාවේ භාණ්ඩය තුළ කුහරයක් අන්තර්ගත වේ
මෙම මනාව විසිතුරු කළ පොරොව ද නිසැක වශයෙන්ම උත්සව සඳහා භාවිතා වන්නට ඇත
නමුත් එහි සැබෑ භාවිතය කුමක්දැයි මෙතෙක් හඳුනාගෙන නැත
කුහරයක් සහිත නිමා (කොටස් දෙකක් ලෙස සකසා පසුව එකට සම්බන්ධ කරන බැවින්), මේවා ජල බඳුන් ලෙස ද භාවිතා වන්නට ඇත
නැතහොත්, සමාඝාත භාණ්ඩයක් ලෙස ඒලාල තබන්නට ඇත
‍එසේම වැදගත් උත්සවවල දී සිය තත්ත්වය ප්‍රදර්ශනය වන පාරම්පරික වස්තුවක් ලෙස ද මෙය භාවත වූවා වන්නට හැක
ජාවා දූපතෙක් සැවුල්-වලිග කුහර ලෝකඩ පොරෝ හමුවේ
බොගොර්වලින් හමුවූ අතිශයින් විශාල පොරොවක, සැවුල්-වලිග කොටස එහි එක් පැත්තක අඳින ලද වෙස්මුහුණක රුවකින් අලංකාර කොට ඇත
වෙනත් ඉන්දුනීසියානු උත්සව ලෝකඩ පොරෝ ප්‍රභේදයක් ලෙස බටහිර ජාවා (නිදසුන් ලෙස බන්දුං) සිට සුලාවේසි දක්වා ඉන්දුනීසියානු දූපත් සමූහය පුරාම හමුවන වක්වූ තලයක් සහිත පොරොව හඳුනාගත හැක
මෙම තල හැඩැති ලෝකඩ පොරව සම්පූර්ණ ප්‍රමාණයෙන් මෙන්ම කුඩා ප්‍රමාණයෙන් ද නිර්මාණය වී ඇත
මෙය ආයුධයක් සේ පෙනුණ ද, එහි අලංකාර තලය කිසිදු ප්‍රායෝගික යුධ හෝ කෘෂිකාර්මික කටයුත්තක් සඳහා උචිත තරම් ශක්තිමත් නොවේ
පිහාටුවලින් සැරසුණු සෙබලුන් මෙම ආකාරයේ පොරෝ දරා සිටිනු නිරූපිත ලෝකඩ භාණ්ඩ මෙම දූපත්වලින් මෙන්ම උතුරු වියට්නාමයෙන් ද හමුවේ
මේවාත් බලන්න

පෙජෙං බෙරය

ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත කෘති  

ද්‍රව්‍යමය සංස්කෘතියේ පුරාවිද්‍යාව
පුරාවිදයාත්මක මානවකෘති
ලෝකඩ යුගයේ ආසියාව
ඉන්දුනීසියාවේ පුරාවිද්‍යාව
චාරිත්‍රමය ආයුධ
පොරෝ
කහ ගඟ දිගේ සැතපුම් දස දහසක් (චීන
清 佚名 黃河萬里圖 卷) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ නොහඳුනන චිත්‍ර ශිල්පියකු විසින් නිර්මාණය කරන ලද චීන ලුළි සිතුවමකි
ක්විං රාජවංශ යුගයට අයත් මෙම සිතුවම ක්‍රි
ව. 1690 සිට 1722 දක්වා වූ කාලය අතරතුර නිර්මාණ වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
මෙම සිතුවම මගින් කහ ගංගා පද්ධතිය නිරූපණය වේ
වර්තමානයේ මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ තබා ඇති මෙම සිතුවම මිලදී ගන්නා ලද්දේ 2006දී ඩබ්. එම්. කෙක් පදනම, ද ඩිලන් පදනම සහ වෙනත් දායකයන්ගේ සහාය ඇතිව ය
කහ ගංගාවේ නිරන්තර ජල ගැලීම් නිසා එල්ල වූ තර්ජනය හේතුවෙන් ගංගා පද්ධතිය පිළිබඳ අධ්‍යයනය සහ කළමනාකරණය කිරීම ක්විං රාජ සභාවේ එක් ප්‍රමුඛතාවක් විය
මෙම ස්මාරක සිතියම මගින් ප්‍රස්තාරිකව සහ ගංගා මාර්ගය පාලනය කිරීමේ ඇති සංකීර්ණ බව සහ එය ගලාබසින කලාපයේ නගර සහ ගම්මාන කෙරෙහි ඉන් ඇතිවන අවදානම නිරූපණය ිකරීමට උත්සාහ දරා ඇත
මෙම සිතුවම නිර්මාණය කොට ඇත්තේ කාංෂි අධිරාජයාගේ (රාජ්‍ය
1662–1722) රාජ්‍ය සමයේ ය
මෙම සිතියම මගින් යුරෝපීය තාක්ෂණ ක්‍රම හඳුන්වා දීමට පෙර ස්වදේශික සිතියම්කරණය ලබා තිබූ දියුණුභාවය හඳනාගත හැකි ය
(කාංෂි අධිරාජයා සිය අධිරාජ්‍යය පිළිබඳ පරිග්‍රහ සමීක්ෂණයක් සිදු කිරීම සඳහා කෙටි කාලීනව ජේසුයිට් මිෂනාරිවරුන්ගේ සහාය ද ලාබගෙන ඇත) මෙම සිතියමට වැදගත් ස්ථානයක් හිමිව ඇත්තේ එහි සිතියම් විද්‍යාත්මක නිරවද්‍යතාව නිසා නොව අවට පරිසරය රූපකාත්මක් ලෙසින් අලංකාරව නිරූපණය කොට ඇති නිසායි
මෙම සිතියම තුළ සර්වදිශාදර්ශන භූමි දර්ශන සිතුවම් කලාව සහ සිතියම් කලාව හක්තැන් කොට ඇත
මෙහි ජලමාර්ග තලමිතිකව (එනම් පින්තූර පෘෂ්ඨය මත ඒවා පැතලි අයුරින් නිරූපණය කොට ඇත) දක්වා ඇති අතර, කඳු පූර්වදර්ශීව නිරූපණය කොට ඇත
එසේම ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය සැලකූ විට යාබද නගර සහ පුරවර සමාංශික ප්‍රක්ෂේපණ ලෙසින් නිරූපණය කොට ඇත
පූර්වහුස්නය (foreshortening), පර්යාලෝකය, වායුගෝලික විකෘතිය, හෝ පරිමාණයේ කුඩා වීමක් දක්නට නොලැබෙන හෙයින්, අවකාශික පසුබෑමක් ඇති බැව් පෙනේ
ඇතැමෙකුට මෙම සංරචනයේ ඉහළ හා පහළ පිළිබඳ කථා කළ හැක
නමුත් පෙරබිස සහ ඈත පසුබිම අතර මිනුම් කළහැකි වෙනස්කමක් දක්නට නොලැබේ
මෙම සිතියම දෘශ්‍යමය වශයෙන් සංගත ය
එහි ඇති නොබැඳි දර්ශනය නිසා නරඹන්නාට ඇසට පෙනෙන දර්ශනයට වැඩි දෙයක් මින් ග්‍රහණය කරගත හැක
මෙම සිතුවම නැරඹීම තුළින් නැගෙනහිර චීන මුහුදේ සිට මකර දොරටුව දක්වා කහ ගංගාවේ ගලා යාම අවබෝධ කරගත හැක
ගැලරිය

ආශ්‍රේයයන් 

17වන සියවසේ නිර්මාණ
18වන සියවසේ නිර්මාණ
කලාව තුළ ගංගා
මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ සිතුවම්
ක්විං රාජවංශයේ සිතුවම්
ටිමූරීය කලාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ටිමූරීය අධිරාජ්‍ය (1370-1507) යුගයේ සම්භවය වූ කලා සම්ප්‍රදායයයි
ටිමූරීය කලාව එහ දක්නට ලැබෙන පර්සියානු සහ චීන කලා ශෛලීන් නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත
එසේම එහි මධ්‍ය ආසියාවේ අනෙක් ශිෂ්ටාචාරයන්ට අයත් කලාවන්ගේ ද ආභාසය දක්නට ලැබේ
ටිමූරීය අධිරාජ්‍යයේ පරිහානියෙන් පසුව, ශිෂ්ටාචාරයේ කලාව බටහිර සහ මධ්‍ය ආසියාවේ වෙනත් සංස්කෘතීන්ගේ කලාවන්ට අවශෝෂණය විය
ඉතිහාසය 
ටිමූරීය අධිරාජ්‍යය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ කොර ටිමෝර් නම් අධිරාජයා විසින් 1370දී ඉල්ඛානේට් අනුප්‍රාප්ති රාජ්‍ය ගණනාවක් යටත් කරගැනීමෙන් පසුවයි. නගරයක් යටත් කරගැනීමෙන් පසුව, ටිමූරීයයෝ එහි වූ ප්‍රාදේශීය කලා ශිල්පීන් හුදකලා කොට සමර්කාන්ඩ්හි ටිමූරීය අගනුවර වෙත රැගෙන ගියෝ ය
මුල්කාලීන 15වන සියවසේ දී ටිමූරීයයන් විසින් පර්සියාව ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව, එම සංස්කෘතියේ පැවති බොහෝ කලා ලක්ෂණ එවකට පැවති මොංගෝල කලාව සමග මුසු විය
දිවියේ පසුකාලීනව ටිමෝර් විසින් ඉස්ලාමය වැළඳගැනීම නිසා, සමර්කාන්ඩ් නගරය ඉස්ලාමික කලාවේ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය
15වන සියවසේ මැද කාලයේ දී, අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර හේරාට් වෙත මාරු වූ අතර, එය ටිමූරීය කලාවේ තීරණාත්මක අවස්ථාවක් විය
සමර්කාන්ඩ් සේම පර්සියානු කලා ශිල්පීන් සහ විද්වතුන් හේරාට්හි ස්ථාපිත වෙමින් එය සංස්කෘති‍යේ සහ කලාවේ නව මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය
නොබෝ කලකින්ම, බොහෝ ටිමූරීයයෝ පර්සියානු සංස්කෘතිය වැළඳ ගත්හ
චිත්‍ර කලාව 
ටිමූරීය කලාව තුළ සම්ප්‍රදායික පර්සියානු "ග්‍රන්ථයේ කලාව" නම් සංකල්පය අනුගමනය කරන්නට වූ අතර, එය ප්‍රගමනයට ද ලක් විය
ටිමූරීය කලාවේ දී අධිරාජ්‍යයේ කලා ශිල්පීන් විසින් සිතුවම් කළ කඩදාසි (පාර්ච්මන්ට් මෙන් නොව) අත්ලිපි නිර්මාණය කරන ලදී
මෙම සිතුවම් ඒවායේ ඇති වර්ණවලින් පොහොසත් බව සහ අලංකාර මෝස්තර හේතුවෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය
මෙම අත්ලිපිවල ඇතුළත් ක්ෂුද්‍රරූපී සිතුවම්වල ඇති ගුණාත්මක භාවය හේතුවෙන් මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ සූසන් යෝමන් සඳහන් කොට ඇත්තේ "හේරාට් [අත්ලිපි සිතුවම්] ගුරුකුලය නිතරම පාහේ පර්සියානු චිත්‍ර කලාවේ උච්ච ස්ථානය ලෙස සැලකේ" යනුවෙනි
සිතුවම්කරණය අත්ලිපි සඳහා පමණක් සීමා නොවී ය
බොහෝ ටිමූරීය චිත්‍ර ශිල්පීහු අලංකෘත බිතු සිතුවම් නිර්මාණකරණයේ ද නියැළුණහ
මෙම බිතු සිතුවම් අතුරින් බොහෝමයක්, පර්සියානු සහ චීන චිත්‍ර කලා සම්ප්‍රදායයන්ගේ ආභාසය ලද භූමි දර්ශන සිතුවම් වේ
මෙම සිතුවම්කරණය සඳහා වු තේමාවන් වෙනත් සංස්කෘතීන්ගෙන් උකහා ගත් ඒවා වුව ද, ටිමූරීය බිතු සිතුවම් ක්‍රමිකව තමන්ටම ආවේණික සිතුවම් සම්ප්‍රදායයක් ලෙස වර්ධනය විය
මොංගෝල චිත්‍ර කලා සම්ප්‍රදායයන් සම්පූර්ණයෙන්ම ගිලිහී ගියේ නැත
එයට හේතුව 15වන සියවසේ ටිමූරීය කලාවේ දක්නට ලැබෙන අතිශයින් ශෛලීකෘත මිනිස් රූ මෙම සංස්කෘතියේ ආභාසය ලබා තිබීමයි
ලෝහ කර්මාන්තය, සෙරමික්, සහ කැටයම් 

ටිමූරීය අධිරාජ්‍යය තුළ ගුණාත්මයෙන් ඉහළ ලෝහ කෘති රැසක් නිර්මාණය විය
මෙහි දී වානේ, යකඩ, පිත්තල, සහ ලෝකඩ යන ලෝහ වර්ග ‍මාධ්‍යයන් ලෙස බහුලව භාවිතා විය
ටිමූරීය රිදී-එබ්බවූ වානේ නිරන්තර පැසසුමට ලක් වූයේ එහි ඇති ඉහළ ගුණාත්මකභාවය හේතුවෙනි
ටිමූරීය අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමෙන් පසුව, ඇතැම් ඉරානියානු සහ මෙසපොතේමියානු සංස්කෘතීන් ටිමූරීය ලෝහ කර්මාන්තයේ ආභාසය ඉදිරියට පවත්වාගෙන ගියේ ය
චීන ශෛලියේ ආභාසය රැගත් සෙරමික් නිර්මාණ ටිමූරීය කලා ශිල්පීන් විසින් නිර්මාණය කොට තිබේ
ජේඩ් කැටයම් කලාව ද ටිමූරීය කලාව තුළ පැවතී ඇත
උරුමය 
පසුකාලීන 15වන සියවසේ ටිමූරීය අධිරාජ්‍යයේ පරිහානියෙන් අනතුරුව, ඔටෝමාන්වරුන්, සෆාවිද් රාජවංශය, සහ මූඝල් අධිරාජ්‍යය විසින් ටිමූරීය කලා සම්ප්‍රදායයන් තම සංස්කෘතීන් තුළට උකහා ගන්නා ලදී
ගැලරිය

ආශ්‍රේයයන් 

ටිමූරීය අධිරාජ්‍යය
ආසියානු කලාව
පර්සියානු කලාව
ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති පාරම්පරික කලා කර්මාන්ත අතුරින් එකකි, ඇත්දත් කලාව. ශ්‍රී ලාංකික ඇත්දත් කැටයම් කලාවට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇති නමුත්, එහි ආරම්භය කෙදින සිදුවී දැයි නිශ්චිත නැත
මහනුවර යුගයේ දී ඇත්දත් කැටයම් කලාව බෙහෙවින් ප්‍රචලිතව පැවතිණි
ශ්‍රී ලාංකික කලා ශිල්පීන්ගේ අතිශය සියුම් නිර්මාණ කුසලතාව මෙම ඇත්දත් නිර්මාණ මගින් පැහැදිළි වේ
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඇත්දත් කැටයම් කලාව ක්‍රි
පළමුවන සියවස තෙක් දිවෙන්නේ යැයි විශ්වාස කෙරේ
අනුරාධපුර රාජධානි යුගයේ විසූ ජෙට්ඨතිස්ස රජු ඇත්දත් කර්මාන්තයට බෙහෙවින් අනුග්‍රහ දැක්වූ බැව් පැවසේ
වර්තමානයේ දක්නට ඇති බොහෝ ඇත්දත් කැටයම් මහනුවර යුගයට අයත් වුවත්, ශ්‍රී ලංකාවේ ඇත්දත් කර්මාන්තය අනුරාධපුර යුගයේ ඇරඹෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
මහනුවර වේගිරිය දේවාලය අසලින් හමුවූ සෙල්ලිපියක දටික සුමන නම් අයෙකු ගැන සඳහන් වන අතර එය ඇත් දත්  ශිල්පියෙකු විය යුතු බව විද්වතුන්ගේ අදහස යි
ශ්‍රී ලංකාවෙන් දැනට හමුවූ පැරණිතම ඇත්දත් නිර්මාණය ලෙස සැලකෙන්නේ රුවන්වැලිසෑයේ දකුණු වාහල්කඩේ කැනීම්වලින් හමුවූ ඉණෙහි මුතුපොටක් පැළඳ සිටින ස්ත්‍රී රුවයි. පොළොන්නරු යුගයේ දී මහා පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් ඉදිකරවන ලද ඇත්දත් කැටයම්වලින් අලංකාර කළ ගරාදි සහිත උද්‍යානයක් පිළිබඳ මහාවංසයේ සඳහන් වේ
ඇත් දළ සොයාගැනීමට ඇති විරළ භාවය හේතුවෙන්, අතීතයේ ඇත්දත් නිර්මාණ ළඟ තබාගැනීම ගෞරවයක් සේ සැලකිණි
රජවරුන්ට, විදෙස් තානාපතීන්ට සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට ප්‍රදානය කිරීම සඳහා මෙසේ ඇත්දත් නිර්මාණකරණය සිදුවන්නට ඇත
නිර්මාණකරණය

ඇත්දත් නිර්මාණකරණය ප්‍රධාන පියවර දෙකකින් යුක්ත වේ
එනම් ලියවීම සහ කැටයම් කිරීම වේ
ලියවීමේ දී මුලින්ම කියතක් ආධාරයෙන් ඉරාගන්නා ලද ඇත්දළ පට්ටලයක් භාවිතයෙන් හැඩගන්වා විවිධ ශාක යුෂ වර්ග භාවිතයෙන් මෘදු බවට පත්කිරීම සිදු විය
මෙහි දී සරල දැව ලියවන පට්ටලයක් භාවිතා කෙරේ
අනතුරුව කැටයම් කිරීම සිදු විය
කැටයම්කරණය සඳහා පිළිකටුව, කියත, රාස්කුව, පුල්ලෝරාව, තොරපනය, කුඩා නියන සහ දඬු අඬුව වැනි උපකරණ ගණනාවක් භාවිතා විය
පසුව සීන්නක්කාරම් නිර්මාණය මත අතුල්ලා පිරිමැදීම මගින් මටසිලුටු භාවය ලබා ගනියි
මෙසේ නිර්මාණය කරනු ලබන ඇත්දත් නිර්මාණයේ සිදුරු තිබේ නම් ලාක්ෂා ආධාරයෙන් ඒවා වසාදැමීම සිදු විය
අනතුරුව රතු, කහ, කළු වැනි ස්වාභාවික අමුද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් තනාගන්නා වර්ණ සමග ඛනිජ සහ මැලියම් මිශ්‍රණයක් භාවිතා කොට භාණ්ඩයේ අවසන් නිමාව ලබා ගැනේ
මෙසේ ඇත්දත් භාවිතයෙන් නිර්මාණය කරගන්නා භාණ්ඩ අතරට වළලු, විජිණිපත් මිටි, කරඬු, පිහි මිටි, පනා, හෙප්පු, කන්හැඳි, මංජුසා, හොරණෑ, කර්ණාභරණ, ග්‍රීවාභරණ, දොර උළුවහු, අලංකරණ තහඩු සහ ක්‍රීඩා භාණ්ඩ වැනි එදිනෙදා භාවිතයට ගන්නා භාණ්ඩ මෙන්ම, බුද්ධ ප්‍රතිමා, මිනිස් රූ වැනි නිර්මාණ ද වේ
මෝස්තර

ඇත්දත් කැටයම්කරණයේ දී භාවිතා වන මෝස්තර ප්‍රධාන ආකාර තුනක් වේ
ඒවා නම් සත්ත්ව රූප, මිනිස් රූප සහ මල්කම් ලියකම් යන මෝස්තරයි
මෙහි දී ප්‍රධාන වශයෙකන්ම පලා පෙති, කුන්දිරක්කන්, නාරිලතාව, භේරුණ්ඩ පක්ෂියා, මකරා, කිඹිසි මුහුණ, පනා, නළඟන වැනි මෝස්තර භාවිතා කොට ඇත
නිදසුන්

ශ්‍රී ලංකාවේ ඇත්දත් කැටයම් කලාවේ අනර්ඝතම නිර්මාණය ලෙස සැලකෙන්නේ, කුරුණෑගල රිදී විහාරයේ උළුවස්සේ ඇති ඇත්දත් කැටයම් ය
‍මෙහි සියුම් අයුරින් කැටයම් කළ අලංකාර පංචනාරි ඝටයක් සහ නළඟන රූ දෙකක් දැකගත හැකි ය
එහිම බරාඳයේ දොරටුවෙහි ගජසිංහ කැටයමක් දැකගත හැක
එසේම ඇත්දත් නිර්මාණ දළදා මාලිගාවේ උඩ මාලයේ උළුවස්සේ ද දක්නට ලැබේ
මහනුවර යුගයට අයත් අලංකාර ඇත්දත් කැටයම් සඳහා නිදසුන් ගණනාවක් කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරය සහ මහනුවර ජාතික කෞතුකාගාරය යන කෞතුකාගාරවල දැකගත හැක
මේ අතුරින් කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරයේ ඇති විතර්ක මුද්‍රාවෙන් යුත් ඇත්දළ බුද්ධ ප්‍රතිමාව විශිෂ්ඨ ගණයේ ශ්‍රී ලාංකීය ඇත්දළ නිමැවුමක් ලෙස සැලකිය හැක
ශ්‍රී ලංකාවේ කෝට්ටේ රාජධානි යුගයට අයත් අනර්ඝ ඇත්දත් කැටයමක් වර්තමානයේ ජර්මනියේ මියුනික් රෙසිඩන්ස්හි ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත
මෙම ඇත්දත් මංජුසාවෙහි ධර්මපාල රජුගේ රාජාභිෂේකය කැටයම් කොට ඇත
ආශ්‍රේයයන්

ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ කලාව
ග්ලිරිසීඩියා සේපියම් () එසේත් නැත්නම් සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයට අනුව ග්ලිරිසීඩියා යනු මීටර 10 ක් 12 ක් පමණ උසට වැවෙන ගසකි
ගිනිසීරියා, මකුලත, ලාඩප්පා, නන්චි, වැටහිරියා, වැටමාර, ඇල්බීසියා, සෙවන සහ කොළ පොහොර යන නම් ද මේ ගසට භාවිතා වේ
වෙනත් භාෂාවලින් හැඳින්වෙන නාම

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි
(For Sinhala translation, copy the text and paste to Google translator OR Brief Sinhala translation is mentioned at the end
)
සිංහල පරිවර්තනය අවසානයේ ඇත
(General Certificate of Education) Ordinary Level Examination is a government exam held by the Examination Department in Sri Lanka for 16 years old students (and higher) who study in all the government schools in grade 11, as a basic qualification to face the G
Advanced Level Examination
Some also apply for this examination as private candidates due to several reasons (eg
for job qualifications) But the students who are 16 years old and below 16 years old cannot apply as private candidates
Some students sit for G
O/L Examination more than one time in order to pass several subjects
O/L Examination is normally held in the month of December
Passing this examination was a must to sit for G
A/L Examination
This examination consist of 6 main subjects along with three optional subjects which can be selected according to the candidates’ wish and all together 9 subjects
The 6 main subjects are as below,

1. Religions (Buddhism / Catholicism / Christianity / Islam)

2. Sinhala Language OR Tamil Language 

3. History

4. Science

5. Mathematics

6. English

The above 06 subjects are compulsory
The optional subjects are categorized in to three categories
ONLY ONE SUBJECT SHOULD BE SELECTED FROM ONE CATEGORY
They are as below,

         (1st Category)

Business & Accounting Studies

Geography

Civic Education

Entrepreneurship Studies

Second Language (Sinhala)

Second Language (Tamil)

Pali

Sanskrit

French

German

Hindi

Japanese

Arabic

Korean

Chinese 

Russian

ONE subject can be selected from the above 1st Category
(2nd Category)  

Oriental Music

Western Music

Carnatic Music

Oriental Dancing

Bharatha Dancing

Art

Appreciation of English Literary Texts (ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය රසාස්වාදය) (Short Name
English Literature)

Appreciation of Sinhala Literary Texts (සිංහල සාහිත්‍ය රසාස්වාදය)  (Short Name
Sinhala Literature)

Appreciation of Tamil Literary Texts
(දෙමල සාහිත්‍ය රසාස්වාදය)
(Short Name
Tamil Literature)

Appreciation of Arabic Literary Texts (අරාබි සාහිත්‍ය රසාස්වාදය)
(Short Name
Arabic Literature) 

Drama and Theatre 

ONE subject can be selected from the above 2nd Category
In the second basket (category), FOR Drama and Theatre, Oriental Music, Western Music, Carnatic Music, Oriental Dancing & Baratha Dancing PRACTICAL EXAM IS ALSO AVAILABLE
That means,you have to face the exam paper as well as the practical test
In the practical test, you have to show your talent in front of the examiners
For an example, if you select Drama and Theatre, you have to act something in front of examiners and you have to sing a dramatic song also
Therefore, if you shy enough and hesitate to do so, DO NOT SELECT THESE SUBJECTS
FOR ART, A PRACTICAL EXAM IS NOT AVAILABLE But darwing is available and therefore drawing ability shold be gained
For Literature subjects, that means for English Literature, Sinhala Literature, Tamil Literature and Arabic Literature, THERE IS NO ANY PRACTICAL EXAM
In Literature, You have only to write Essays, that means Long Answers
There is nothing to show a talent in front of the examiners
Therefore, Literature subjects are the easiest subjects in the second category
If you shy or do not like to do practicals, you can select ONE literature subject from the second category (basket)
If you have English knowledge, select English Literature since English literature is the most valuable subject available in this category
OR if you don't like English Literature, Select Sinhala Literature from the second category
(3rd Category)

Information & Communication Technology

Agriculture & Food Technology

Aquatic Bioresources Technology

Arts & Crafts

Home Economics

Health & Physical Education

Communication & Media Studies

Design & Construction Technology

Design & Mechanical Technology

Design, Electrical & Electronic Technology

Electronic Writing & Shorthand

(ONE subject should be selected from the above 3rd category)
All the above mentioned subjects are not available in each and every government school due to lack of teachers
The grades for the above subjects are normally graded as below,

Marks between    Grade

100-75                 A

 74-65                 B

 64-50                 C

 49-35                 S

below 35              W

Candidates who attain a grade of ‘W’ are considered failed to that particular subject
Sometimes these mark levels are changed due to some reasons
Candidates must prove their identity before sitting for this exam by the national identity card or by the postal identity card and a number of advices are given to the candidates who write for G
O/L in schools by the authorities
Use of calculators, correcting fluid and any electronic device including mobile phones for any subject in this examination is not allowed and therefore it is a punishable offence even to bring them in to the examination hall
Ten candidates who performed well in this examination are selected and announced on the release date of results
They are selected by the total marks of the main 6 subjects that a candidate attains
Marks of the optional subject are not considered in this purpose
As per now (from 2017 onwards) March 28th has been announced as the release date of the result in each year by the Minister of Education
සිංහල පරිවර්තනය
Short Sinhala Translation is mentioned as eveybody doesn't know English
O/L සදහා ප්‍රදාන අනිවාර්ය විෂයන් 06 ක් ඇති අතර ඒවා Follow කිරීම අනිවාර්ය වේ
එම අනිවාර්ය විෂයන් නම්,

1. ආගම

2. ඉතිහාසය

3. විද්‍යව

4. සිංහල හෝ දෙමළ භාෂාව (මව් භාෂාව)

5. ගණිතය 

6. ඉංග්‍රීසි (English Language)

අනෙකුත් විෂයන්, විෂයන් කාන්ඩ තුනකට බෙදා ඇති අතර, එම එක් විෂය කාන්ඩයකින්, එක විෂය බැගින් තෝරා ගත යුතුය
1 වන විෂය කාණ්ඩය

Business & Accounting Studies
(ව්‍යාපාර හා ගිනුම්කරණ අධ්‍යයනය)

Geography

Civic Education

Entrepreneurship Studies
(විවසායකත්ව අධ්‍යයනය)

Second Language (Sinhala)

Second Language (Tamil)

Pali

Sanskrit

French

German

Hindi

Japanese

Arabic

Korean

Chinese 

Russian

(ඉහත දැක්වූ පළමු  විෂය කාන්ඩයෙන් එක් විෂයයක් තෝරා ගත යුතුය
)

            2 වන විෂය කාන්ඩය

Oriental Music (පෙරදිග සංගීතය)

Western Music (අපරදිග සංගීතය)

Carnatic Music (කර්නාටක සංගීතය)

Oriental Dancing (දේශීය නැටුම්)

Bharatha Dancing (භාරත නැටුම්)

Art (චිත්‍ර)

Appreciation of English Literary Texts (ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය රසාස්වාදය) 
(කෙටි නම
ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය)

Appreciation of Sinhala Literary Texts (සිංහල සාහිත්‍ය රසාස්වාදය) 
(කෙටි නම
සිංහල සාහිත්‍ය)

Appreciation of Tamil Literary Texts
(දෙමළ සාහිත්‍ය රසාස්වාදය)
(කෙටි නම
දෙමළ සාහිත්‍ය)

Appreciation of Arabic Literary Texts (අරාබි සාහිත්‍ය රසාස්වාදය)
(කෙටි නම
අරාබි සාහිත්‍ය)

Drama and Theatre (නාට්‍ය හා රංග කලාව)

(ඉහත දැක්වූ දෙවන  විෂය කාන්ඩයෙන් එක් විෂයයක් තෝරා ගත යුතුය
)

             ඉතා වැදගත්
දෙවන විෂය කාණ්ඩයේ, Oriental Music (පෙරදිග සංගිතය),Western Music (අපරදිග සංගිතය),Carnatic Music (කර්නාටක සංගිතය),Oriental Dancing (දේශීය නැටුම්), Bharatha Dancing (භාරත නැටුම්) හා Drama and Theatre (නාට්‍ය හා රංග කලාව) යන විෂයයයන් වලට ප්‍රායෝගික පරික්ෂණයක් (Practical Exam) ද තිබේ
Exam paper එකට අමතරව ප්‍රායෝගික පරික්ෂණයටද මුහුණ දිය යුතුය
Art (චිත්‍ර) වලට ප්‍රායෝගික පරික්ෂණයක් නැත
නමුත් චිත්‍ර Draw කිරිමට හැකියාව තිබිය යුතුය
Appreciation of English Literary 
Texts (ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය රසාස්වාදය) 
(කෙටි නම
ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය) , 
Appreciation of Sinhala Literary  Texts (සිංහල සාහිත්‍ය රසාස්වාදය) 
(කෙටි නම
සිංහල සාහිත්‍ය),
Appreciation of Tamil Literary 
Texts (දෙමළ සාහිත්‍ය රසාස්වාදය)
(කෙටි නම
දෙමළ සාහිත්‍ය),
Appreciation of Arabic Literary  Texts (අරාබි සාහිත්‍ය රසාස්වාදය)
(කෙටි නම
අරාබි සාහිත්‍ය) යන සාහිත්‍ය 
විෂයන් වල කිසිදු ප්‍රායෝගික පරික්ෂණයක් 
නොමැත
ඒවායේ විචාර (Long Essays) 
ලිවිම පමණක් ඇත
ප්‍රායෝගික පරික්ෂණ වලදී පරික්ෂකවරයා ඉදිරියේ තම හැකියාව පෙන්විය යුතුය
එනම්, කෙනෙක් නාට්‍ය හා රංග කලාව තොරා ගන්නේ නම්, රංගනයක් ඉදිරිපත් කර පෙන්විම, නාට්‍ය ගිත ගායනා කර පෙන්විම කිරිමට සිදු වේ
නමුත් කෙනෙක් සාහිත්‍ය විෂයක් තෝරා ගන්නේ නම් ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණයක් නොමැති බැවින් එය තරමක් පහසු වේ
ඉංග්‍රීසි කුඩා දැනුමක් හෝ ඇත්නම් වටිනාම the most valuable subject එක වන්නේ ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයි
නමුත් ඉංග්‍රීසි දැනුමක් නොමැති නම්, සිංහල සාහිත්‍ය දෙවන විෂය කාණ්ඩයෙන් තෝරා ගත හැකිය
3 වන විෂය කාණ්ඩය 

Information & Communication Technology (තොරතුරු තාක්ෂණය)

Agriculture & Food Technology (කෘෂිකර්මය)

Aquatic Bioresources Technology

Arts & Crafts

Home Economics

Health & Physical Education (සෞඛ්‍යය)

Communication & Media Studies 

Design & Construction Technology

Design & Mechanical Technology

Design, Electrical & Electronic Technology

Electronic Writing & Shorthand

ඉහත දැක්වූ 3 වන  විෂය කාන්ඩයෙන් එක් විෂයක් තෝරා ගත යුතුය
මා විසින් මෙසේ අසනලදී
එක්කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවත්නුවර සමීපයෙහිඅනාථපිණ්ඩික සිටුහුවිසින් කරවන ලද ජෙතවන නම් විහාරයෙහි වැඩ වාසය කරති
එකල්හි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍රස්ථවිරයන් වහන්සේ ‘ඇවැත්නි, කියා භික්ෂූන්ට කථා කළහ
ඒ භික්ෂූහු ‘ඇවැත්නි’යි කියා ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ
ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙය වදාළේය
“ඇවැත්නි, සම්‍යක්දෘෂ්ටිය, සම්‍යක්දෘෂ්ටිය (හරිදැකීම) යයිකියනු ලැබේ
ඇවැත්නි, ආර්යශ්‍රාවකතෙම කොපමණකින් සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේවේද
දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියාවේද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ ධර්මයට (නිර්වාණධර්මයට) පැමිණියේ වේද
ඇවැත්නි, අපි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් මේ කීමෙහි අර්ථය දැනගන්නට දුරසිටත් එන්නෙමු
ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේටම මේ කීමෙහි අර්ථය ප්‍රකාශ කිරීම අයත්වේවා, ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් අසා භික්ෂූහු දැනගන්නාහුය
‘ඇවැත්නි, එසේවී නම් අසව් හොඳින් හිතේ තබාගනිව් කියන්නෙමි’ ‘එසේය ඇවැත්නි, ‘කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ
ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙය වදාළහ
“ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම අකුසලයත් දනීද අකුසලමූලයන් දනීද කුසලයත් දනීද කුසල මූලයත් දනීද ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජු බවට ගියා වෙයි ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, අකුසලය කවරේද
අකුසලමූලය කවරේද
කුසලය කවරේද
කුසලමූලය කවරේද
ඇවැත්නි, ප්‍රාණ ඝාතය අකුසල්ය, සොරකම් කිරීම අකුසල්ය, කාමයන්හි වරදවා හැරීම අකුසල්ය, බොරුකීම අකුසල්ය, කේලාම් කීම් අකුසල්ය, ඵරුෂවචන කීම අකුසල්ය, නිෂ්ඵල කථාකීම අකුසල්ය, අධික ලොභය අකුසල්ය, බලවත් ක්‍රොධය අකුසල්ය, වැරදි දෘෂ්ටිය අකුසල්ය, ඇවැත්නි, මේ අකුසලයයි කියනු ලැබේ
“ඇවැත්නි, අකුසලමුලය කවරේද
ලොභය අකුසල් මූලයි, ද්වේෂය අකුසල්මූලයි, මොහය අකුසල්මූලයි, ඇවැත්නි, මේ අකුසල් මුල්යයි කියනු ලැබේ
“ඇවැත්නි, කුසලය කවරේද
ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළැක්ම කුසල්ය, සොරකම් කිරීමෙන් වැළැක්ම කුසල්ය, කාමයෙහි වරදවා හැසිරීමෙන් වැළැක්ම කුසල්ය, බොරු කීමෙන් වෙන්වීම කුසල්ය, කේළාම් කීමෙන් වෙන්වීම කුසල්ය, ඵරුෂ වචනයෙන් වෙන්වීම කුසල්ය, හිස් වචනයෙන් වෙන්වීම කුසල්ය අධික ලොභය නැතිබව කුසල්ය, ව්‍යාපාද නැති බව කුසල්ය, නිවැරදි දැකීම කුසල්ය
ඇවැත්නි, මේ කුසලයයි කියනු ලැබේ
“ඇවැත්නි, කුසල් මුල් කවරේද
අලොභය කුසල් මුලයි, අද්වේෂය කුසල් මුලයි, අමොහය කුසල් මුලයි
ඇවැත්නි, මේ කුසල මුල්යයි කියනු ලැබේ
“ඇවැත්නි, යම්තැනක පටන් ආර්යශ්‍රාවකතෙම මෙසේ අකුසලය දනීද, අකුසල්මුල් දනීද, කුසලය දනීද, කුසල්මුල් දනීද හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමි යන දැකීම හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ජාතියෙහිදීම දුක් කෙළවර කරන්නන් වෙයි
“ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයි
ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, ඉතා මැනවයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් තවත් ප්‍රශ්නයක් ඇසුවාහුය
“ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
“ඇවැත්නි, ඇත්තේය, යම්තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම ආහාරය දනීද, ආහාරයාගේ හේතුව දනීද, ආහාරයාගේ නැතිකිරීම දනීද, ආහාර නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාව දනීද මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි, ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයි
“ඇවැත්නි, ආහාරය කවරේද
ආහාරයාගේ හෙතුව කවරේද
ආහාරයාගේ නැතිකිරීම කවරේද
ආහාර නැති කිරීමේ ප්‍රතිපදාව කවරේද
ඇවැත්නි, සත්ත්වයන්ගේ පැවැත්ම පිණිසද, සත්ත්වයන්ට අනුග්‍රහ පිණිසද පවත්නාවූ ආහාර සතරක් වෙත්
කවර සතරක්ද යත්
ඝනවූද සියුම් වූද කබලිංකාර ආහාරය (කන බොන ආහාරය) ද, දෙවෙනිවූ ස්පර්ශ ආහාරය (විඳීමට හෙතු වන්නාවූ සිතත් අරමුණත් ගැටීම) ද, තුන්වැනිවූ මනොසංචෙතනා ආහාරය (උත්පත්තියට හේතුවන කර්මය) ද, සතරවැනිවූ විඤ්ඤාණ ආහාරය (නාම රූපයන්ගේ පැවැත්මට හෙතුවූ විඤ්ඤාණය) ද යන සතරය
“තෘෂ්ණාවගේ හටගැන්ම නිසා ආහාරයෙන් හටගැන්ම වේ
තෘෂ්ණාව නැතිකිරීමෙන් ආහාරයාගේ නැතිකිරීම වෙයි
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම ආහාර නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවයි. එනම් නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරැදි වචනය, නිවරැදි කර්මාන්තය, නිවැරැදි ක්‍රියාව, නිවැරැදි ව්‍යායාමය, නිවැරැදි සිහිය, නිවැරැදි සමාධිය යන මේයි
ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම මෙසේ ආහාරය දනීද, මෙසේ ආහාරයාගේ හෙතුව දනීද, මෙසේ ආහාර නැතිකිරීම දනීද, මෙසේ ආහාර නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ගඥාන විද්‍යාව උපදවාමේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයි
ඇවැත්නි, ඉතා මැනවයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ (වචනය) සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් තවත් ප්‍රශ්නයක් ඇසුවාහුය
“ඇවැත්නි, යම්ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්ත වූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට ආයේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
ඇවැත්නි, ඇත්තේය
ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම දුක දනීද, දුක ඉපදීමට හේතුව දනීද, දුක නැති කිරීම දනීද, දුක නැතිකිරීමට යන මාර්ගය දනීද, මෙපමණකින්ද ඇවැත්නි, ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්ත වූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
ඇවැත්නි, දුක කවරේද
දුක් හට ගැන්මට හේතුව කවරේද
දුක නැති කිරීම කවරේද
දුක් නැති කිරීමට යන ප්‍රතිපදාව කවරේද යත්
ඉපදීමද දුකය, දිරීමද දුකය, මරණයද දුකය, ශොකය, වැළපීමය, ශාරීරික දුකය, මානසික දුකය, දැඩි වෙහෙසය යන මොහුද දුකය
කැමතිවන යමක් නොලැබේනම් ඒ ද දුකය
කොටින්ම උපාදානස්කන්ධ පහම දුකය
ඇවැත්නි, මේ දුකයයි කියනු ලැබේ
“ඇවැත්නි, දුක්හටගැන්මට හේතුව කවරේද, නැවත නැවත ඉපදීම ඇති කරන්නාවූ බලවත් තෘෂ්ණාව හා එක්ව පවත්නාවූ ඒ ඒ තැන අලෙන්නාවූ යම් මේ තෘෂ්ණාවක්වේද, එනම් කාම තෘෂ්ණාවය (වස්තුකාම ආශාව) භව තෘෂ්ණාව (ශාස්වත දෘෂ්ටිය හා යෙදුණු ආශාව) විභව තෘෂ්ණාව (උච්ඡේද දෘෂ්ටිය හා යෙදුණු ආශාව) යන මොහුය
ඇවැත්නි, මේ දුක් හටගැන්මට හේතුවයයි කියනු ලැබේ
ඇවැත්නි, දුක් නැති කිරීම කවරේද
ඒ තෘෂ්ණාවගේම ඉතිරි නොකොට නැත්කිරීමක් වේද, දුරලීමක්, මිදීමක්, ආලය නොකිරීමක් වේද, ඇවැත්නි, මේ දුක නැතිකිරීමයයි කියනු ලැබේ
“ඇවැත්නි, දුක් නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව කවරේද
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයයි
එනම් නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මොහුයි
ඇවැත්නි, යම්තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම මෙසේ දුක දනීද, මෙසේ දුක් ඉපදීමට හේතුව දනීද, මෙසේ දුක් නැතිකිරීම දනීද, මෙසේ දුක් නැතිකිරීමට මාර්ගය දනීද, හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට ද්වේෂය දුරුකොට මම වෙමි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරු කොට අර්හත් මාර්ගඥාන විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේද වෙයි
ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියාද වෙයි
“ඇවැත්නි, මැනවයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන්වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය විචාළාහුය
“ඇවැත්නි, ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම යම්සේ සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ අනික් ක්‍රමයක් ඇත්තේද
ඇවැත්නි, ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම යම් තැනක පටන් ජරා මරණ දෙක දනීද, ජරා මරණයන්ගේ හෙතුව දනීද ජරා මරණයන්ගේ නැති කිරීම දනීද ජරා මරණයන් නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
“ඇවැත්නි, ජරාමරණය කවරේද
ජරාමරණයට හෙතුව කවරේද
ජරාමරණ නැතිකිරීම කවරේද
ජරාමරණ නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව කවරේද
ඒ ඒ සත්ත්ව වර්ගයෙහි ඒ ඒ සත්ත්වයන්ගේ යම් (දිරීමක්) දිරායන බවක් වේද, දත් ආදිය කැඩීයාමක් වේද, ඉසකේ ආදිය පැසීමක් වේද, රැලිවැටුන සම් ඇති බවක් වේද, ආයුෂයාගේ පිරිහීමක් වේද, ඇස් ආදී ඉන්ද්‍රියන්ගේ මේරීමක් වේද ඇවැත්නී, මේ ජරාවයයි කියනු ලැබේ
ඇවැත්නි, මරණය කවරේද ඒ ඒ සත්ත්වයන්ගේ ඒ ඒ සත්ත්ව වර්ගයෙන් යම් චුතවීමක් වේද, චුතවන බවක් වේද, ශරීරයාගේ බිඳීමක් වේද, අතුරුදහන් වීමක් වේද මරණයක් වේද කාලක්‍රියාවක් වේද, පංචස්කන්ධයන්ගේ බිඳීමක් වේද, ශරීරය බැහැර දැමීමක් වේද, ඇවැත්නි, මේ මරණයයි කියනු ලැබේ
ඇවැත්නි, මේ ජරාවද මේ මරණයද යන දෙක ජරා මරණයයි කියනු ලැබේ
ජාතිය (ඉපදීම) ඇතිවීමෙන් ජරා මරණයන්ගේ ඇතිවීම වෙයි
ජාතිය නැතිකිරීමෙන් ජරා මරණයන්ගේ නැතිවීම වෙයි
ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම ජරා මරණයන් නැති කිරීමට යන ප්‍රතිපදාවයි. එනම් නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම මෙසේ ජරාව හා මරණය දනීද, මෙසේ ජරා මරණයන්ගේ හටගැන්ම දනීද, මෙසේ ජරා මරණයන්ගේ නැතිකිරීම දනීද, මෙසේ ජරා මරණ නැති කිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාව දනීද, හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට ද්වේෂය දුරු කොට මම වෙමි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ගඥාන විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටිවෙයි
ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජුබවට පැමිණියාවෙයි
ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්ත වූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට ආයේ වෙයි
“ඇවැත්නි, ඉතා මැනවැයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජුබවට පැමිණියාවෙයිද ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්ත වූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
“ඇවැත්නි, ඇත්තේය
යම්තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම ජාතිය (ඉපදීම) දනීද, ඉපදීමට හෙතුව දනීද, ඉපදීම නැතිකිරීම දනීද, ඉපදීම නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජුබවට පැමිණියා වෙයි
ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, ජාතිය කවරේද, ඒ ඒ සත්වයන්ගේ ඒ ඒ සත්ව වර්ගයෙහි යම් ඉපදීමක් වේද, මනාකොට ඉපදීමක් වේද, මව් කුසට පැමිණීමක් වේද, ප්‍රකටව ඉපදීමක් වේද, ස්කන්ධයන්ගේ පහළවීමක් වේද, ආයතනයන්ගේ ලැබීමක්වේද, ඇවැත්නි, මේ ජාතියයි කියනු ලැබේ
කර්මභවය හේතු කොටගෙන ජාතිය ඇතිවේ
කර්මභවය නැති කිරීමෙන් ජාතිය නැතිකිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම ජාතිය නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවයි. එනම්
නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම් අවස්ථාවක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම මෙසේ ජාතිය දනීද, මෙසේ ජාතියට හෙතුව දනීද, මෙසේ ජාතිය නැතිකිරීම දනීද, මෙසේ ජාතිය නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට, ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
“ඇවැත්නි, මැනවයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙණ අනුමෝදන්ව ආයුෂ්මත් ශරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේවෙයිද, දෘෂ්ටිය සෘජුබවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම කර්මභවය දනීද, කර්මභවය ඇතිවීමට හේතුව දනීද, කර්මභවය නැතිකිරීම දනීද, කර්මභවය නැති කිරීමට යන මාර්ගය දනීද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
ඇවැත්නි, භවය කවරේද, භවය ඇතිවීමට හේතුව කවරේද, භවය නැතිකිරීම කවරේද
භවය නැතිකිරීමට යන මාර්ගය කවරේද, ඇවැත්නි, භවයෝ (කර්මභව උත්පත්ති භව) මේ තුනක් වෙත්
කාමභවය, රූප භවය, අරූප භවය (යන තුනයි) උපාදානයන් (තෘෂ්ණාවෙන් දැඩි ලෙස ගැනීම) හෙතුකොටගෙන භවයන්ගේ හටගැන්ම වේ
උපාදාන නැතිකිරීම භවයන්ගේ නැතිකිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය භවය නැතිකිරීම් මාර්ගය වේ
ඒ කවරේද යත්
නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය
නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම්තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම මෙසේ භවය දනීද, මෙසේ භවයාගේ හටගැන්ම දනීද, මෙසේ භවය නැතිකිරීම දනීද, භවය නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට, ක්‍රොධය දුරු කොට, මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරු කොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
“ඇවැත්නි, ඉතා මැනවයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්ත වූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
“ඇවැත්නි, ඇත්තේය, ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම උපාදානය (තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි දෙකින් දැඩිකොට අල්ලාගැනීම) දනීද, උපාදාන හේතුව දනීද උපාදාන නැති කිරීම දනීද, උපාදාන නැති කිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්ත වූයේ ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, උපාදානය කවරේද
උපාදානයන්ගේ හටගැන්ම කවරේද
උපාදානයන්ගේ නැතිකිරීම කවරේද
උපාදානයන් නැති කිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාව කවරේද
ඇවැත්නි, මේ උපාදාන සතරක් වෙත්
කාම උපාදානය, (ආශාවෙන් දැඩිකොට අල්ලා ගැනීම) දිට්ඨි උපාදානය (දෘෂ්ටියෙන් දැඩි කොට අල්ලා ගැනීම) අත්තවාද උපාදානය (ආත්මයක් ඇතැයි තරයේ ගැනීම) සීලබ්බත උපාදානය (ශාසනයෙන් පිටත ශීලව්‍රත තරයේ ගැනීම) යන සතරයි
තෘෂ්ණාව හේතු කොටගෙන උපාදානයන්ගේ හටගැන්ම වේ
තෘෂ්ණාව නැතිකිරීමෙන් උපාදාන නැති කිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම උපාදාන නැති කිරීමට යන මාර්ගයයි එනම්
නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම උපාදානය දනීද උපාදාන හටගැන්ම දනීද, උපාදාන නැති කිරීම දනීද උපාදානයන් නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව දනීද, හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට, ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා, මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, මැනවැයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරිපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම තණ්හාව දනීද, තණ්හාව ඉපදීමට හේතුව දනීද තණ්හාව නැති කිරීම දනීද, තණ්හාව නැති කිරීමට යන මාර්ගය දනීද ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද, ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටිය ඇත්තේවෙයි
ඇවැත්නි, තණ්හාව කවරේද
තණ්හාව හටගැන්මට හේතුව කවරේද, තණ්හාව නැති කිරීම කවරේද
තණ්හාව නැති කිරීමට යන මාර්ගය කවරේද
“ඇවැත්නි, මේ තණ්හාව කොටස් සයක් වෙත්
රූප තණ්හාවය, සද්ද තණ්හාවය, ගන්ධ තණ්හාවය, රස තණ්හාවය, ඵොට්ඨබ්බ තණ්හාවය, ධම්ම තණ්හාවය (යන සයයි)
වෙදනාවගේ හටගැන්මෙන් තණ්හාවගේ හටගැන්මවේ
වේදනාව නැතිකිරීමෙන් තණ්හාව නැති කිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම තණ්හාව නැති කිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවයි. එනම්, නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම මෙසේ තණ්හාව දනීද, මෙසේ තණ්හාව හටගැන්ම දනීද, මෙසේ තණ්හාව නැතිකිරීම දනීද, මෙසේ තණ්හාව නැති කිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරු කොට, ක්‍රොධය දුරුකොට, මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි, ඇවැත්නි මෙපමණකින්ද, ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, මැනවයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, දෘෂ්ටිය සෘජුබවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේමේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුන් ඇත්තේද
ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම වේදනාවත් දනීද, වේදනා හටගැන්මත් දනීද, වේදනා නැතිකිරීමත් දනීද, වේදනා නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවත් දනීද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
“ඇවැත්නි, වෙදනාව කවරේද
වෙදනාවගේ හටගැන්ම කවරේද
වෙදනාව නැතිකිරීම කවරේද
වෙදනාව නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව කවරේද
ඇවැත්නි, මේ වෙදනා කොටස් සයක් වෙත්
ඇස හා ගැටීමෙන් හටගන්නා වේදනාවය, කණ හා ගැටීමෙන් හටගන්නා වේදනාවය, නාසය හා ගැටීමෙන් හටගන්නා වේදනාවය, දිව හා ගැටීමෙන් හටගන්නා වේදනාවය, ශරීරය හා ගැටීමෙන් හටගන්නා වේදනාවය, හිත හා ගැටීමෙන් හටගන්නා වේදනාවය (යන සයය) ස්පර්ශය (අරමුණු ගැටීම) හෙතුකොටගෙන වේදනාව හටගැන්ම වේ
ස්පර්ශය නැතිකිරීමෙන් වෙදනා නැතිකිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම වෙදනා නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවයි. එනම්
නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම මෙසේ වේදනාව දනීද, මෙසේ වේදනාවගේ හටගැන්ම දනීද, මෙසේ වේදනා නැතිකිරීම දනීද, මෙසේ වේදනා නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාව දනිද, හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේවෙයි
“ඇවැත්නි, මැනවැයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
“ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජුබවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
ඇවැත්නි, යම් තැනකපටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම ස්පර්ශයත් දනීද, ස්පර්ශයාගේ හටගැන්මත් දනීද, ස්පර්ශය නැතිකිරීමත් දනීද, ස්පර්ශය නැති කිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවත් දනීද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ වෙයි
(නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, ස්පර්ශය කවරේද
ස්පර්ශයාගේ හටගැන්ම කවරේද
ස්පර්ශය නැතිකිරීම කවරේද
ස්පර්ශය නැති කිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාව කවරේද
ඇවැත්නි, මේ ස්පර්ශ කොටස් සයක් වෙත්
ඇස හා ස්පර්ශය, කණ හා ස්පර්ශය, නාසය හා ස්පර්ශය, දිව හා ස්පර්ශය, ශරීරය හා ස්පර්ශය, හිත හා ස්පර්ශය යන සයයි
ආයතන (ඇස ආදී ඉන්ද්‍රිය හය) හටගැන්මෙන් ස්පර්ශයන්ගේ හටගැන්ම වේ
ආයතන හය නැතිකිරීමෙන් ස්පර්ශයන්ගේ නැතිකිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම ස්පර්ශය නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවය
නිවැරදි දැකීමය, නිවැරදි කල්පනාවය, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම මෙසේ ස්පර්ශය දනීද, මෙසේ ස්පර්ශය හටගැන්ම දනීද, ස්පර්ශය නැති කිරීම දනීද, ස්පර්ශය නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාව දනීද හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට, ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජුබවට පැමිණියාවෙයි ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්ත වූයේ ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, මැනවැයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරිපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය විචාළාහුය
ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම ආයතන දනීද, ආයතනයන්ගේ හටගැන්ම දනීද, ආයතන නැතිකිරීම දනීද, ආයතන නැති කිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, ඇවැත්නි මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේවෙයි
ඇවැත්නි, සය ආයතනය කවරේද
සය ආයතනයන්ගේ හටගැන්ම කවරේද
සය ආයතනයන්ගේ නැතිකිරීම කවරේද
සය ආයතනයන් නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව කවරේද
ඇවැත්නි, මේ ආයතන සයක් වෙත්
චක්ඛු ආයතනය සොත ආයතනය, ඝාණ ආයතනය, ජිව්හා ආයතනය, කාය ආයතනය, මනො ආයතනය (යන හයයි
) නාමරූපයන්ගේ (රූප, වෙදනා සඤ්ඤා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ යන ස්කන්ධ පහේ) හටගැන්මෙන් සය ආයතනයන්ගේ හටගැන්ම වේ
නාමරූපයන් නැතිකිරීමෙන් සය ආයතනයන්ගේ නැති කිරීම වේ මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම සය ආයතනය නැති කිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවයි. එනම්
“ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම මෙසේ සය ආයතන දනීද, මෙසේ සය ආයතනයන්ගේ හටගැන්ම දනීද, මෙසේ සය ආයතනයන්ගේ නැතිකිරීම දනීද, මෙසේ සය ආයතන නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට, ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
ධර්යෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, ‘ඉතා මැනවැයි’ කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, දෘෂ්ටිය සෘජුබවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම නාම රූප දෙක දනීද, නාම රූප හටගැන්ම දනීද, නාම රූපයන් නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව දනීද ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
“ඇවැත්නි නාමරූප කවරේද
නාමරූපයන්ගේ හට ගැන්ම කවරේද
නාමරූපයන්ගේ නැතිකිරීම කවරේද
නාමරූපයන් නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව කවරේද
වේදනා (විඳීම) ය, සංඥා (හැඟීමය) ය, චෙතනා (මෙහෙයීම) ය, ස්පර්ශ (ගැටීම) ය, මනසිකාර (මෙනෙහිකිරීම) ය යන මේ ධර්ම ඇවැත්නි, නාමයයි කියනු ලැබේ
“මහා භූත රූප හතර (පස් දිය ගිනි සුළං) ද ඒ සතර මහා භූතයන් නිසා පවත්නාවූ උපාදාය රූපද යන මෙය ඇවැත්නි, රූපයයි කියනු ලැබේ
මෙසේ මේ නාමයද මේ රූපයද ඇවැත්නි, නාමරූපයයි කියනු ලැබේ
ප්‍රතිසන්ධිවිඥානයාගේ (පිළිසිඳ ගැනීම පිළිබඳ විඤ්ඤාණය) හටගැන්මෙන් නාමරූපයන්ගේ හටගැන්ම වේ
විඥානය නැතිකිරීමෙන් නාමරූපයන්ගේ නැතිකිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම නාමරූපයන් නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාවයි. එනම් නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම්තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම මෙසේ නාමරූපයන් දනීද, මෙසේ නාමරූපයන්ගේ හටගැන්ම දනීද මෙසේ නාමරූපයන්ගේ නැතිකිරීම දනීද මෙසේ නාමරූපයන් නැතිකිරිමේ ප්‍රතිපදාව දනීද, හෙතෙම සර්ව ප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
ඔහුගේ දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයි, ධර්මයෙහි නොසෙල්වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ ධර්මයට පැමිණියේ වෙයි
“ඇවැත්නි, මැනවැයි ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
“ඇවැත්නි, යම් ක්‍රමයකින් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයිද, දෘෂ්ටිය සෘජු බවට පැමිණියා වෙයිද, ධර්මයෙහි නොසෙල් වෙන ප්‍රසාදයෙන් යුක්තවූයේ මේ (නිර්වාණ) ධර්මයට පැමිණියේ වෙයිද, එබඳුවූ වෙනත් ක්‍රමයකුත් ඇත්තේද
“ඇවැත්නි, ඇත්තේය, ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම විඤ්ඤාණය දනීද, විඤ්ඤාණයාගේ හටගැන්ම දනීද, විඤ්ඤාණයාගේ නැතිකිරීම දනීද, විඥානය නැති කිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
“ඇවැත්නි, විඤ්ඤාණය කවරේද
විඤ්ඤාණයාගේ හටගැන්ම කවරේද
විඤ්ඤාණය නැතිකිරීම කවරේද
විඤ්ඤාණය නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව කවරේද
ඇවැත්නි මේ විඤ්ඤාණ කොටස් සයක් වෙත්
චක්ඛුවිඤ්ඤාණය, සොතවිඤ්ඤාණය, ඝාණවිඤ්ඤාණය, ජීව්හාවිඤ්ඤාණය, කායවිඤ්ඤාණය, මනො විඤ්ඤාණය
(යන සයයි) සංස්කාරයන්ගේ හටගැන්මෙන් විඤ්ඤාණයන්ගේ හටගැන්ම වේ
සංස්කාරයන්ගේ නැති කිරීමෙන් විඤ්ඤාණයන්ගේ නැතිකිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම විඤ්ඤාණය නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාවයි. එනම් නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම්තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවක තෙමේ මෙසේ විඤ්ඤාණය දනීද, විඤ්ඤාණයාගේ හටගැන්ම දනීද, විඤ්ඤාණය නැතිකිරීම දනීද, විඤ්ඤාණය නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව දනීද හෙතෙම සර්ව ප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරු කොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
අවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
“ඇවැත්නි මැනවයි කියා ඒ භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ වචනය සතුටින් පිළිගෙන ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන් ඊළඟ ප්‍රශ්නය ඇසුවාහුය
ඇවැත්නි, යම්තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සංස්කාරයන් (කුසලා කුසල කර්ම) දනීද, සංස්කාරයන්ගේ හටගැන්ම දනීද, සංස්කාරයන්ගේ නැතිකිරීම දනීද, සංස්කාරයන් නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව දනීද, මෙපමණකින්ද ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි
“ඇවැත්නි, සංස්කාර කවරේද
සංස්කාරයන්ගේ හටගැන්ම කවරේද
සංස්කාරයන්ගේ නැතිකිරීම කවරේද
සංස්කාරන් නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව කවරේද
ඇවැත්නි, මේ සංස්කාරයෝ තිදෙනෙක් වෙත්
කාය සංඛාරය (කයින් කරන කර්ම) වචී සංඛාරය (වචනයෙන් කරන කර්ම) මනො සංඛාරය (සිතින් කරන කර්ම) යන තුනයි
අවිද්‍යාවගේ හටගැන්මෙන් සංස්කාරයන්ගේ හටගැන්ම වේ
අවිද්‍යාව නැති කිරීමෙන් සංස්කාරයන්ගේ නැතිකිරීම වේ
මේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම සංස්කාරයන් නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාවයි. එනම් නිවැරදි දැකීම, නිවැරදි කල්පනාව, නිවැරදි වචනය, නිවැරදි කර්මාන්තය, නිවැරදි ජීවිකාව, නිවැරදි ව්‍යායාමය, නිවැරදි සිහිය, නිවැරදි සමාධිය යන මේයි
“ඇවැත්නි, යම් තැනක පටන් ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම මෙසේ සංස්කාරයන් දනීද මෙසේ සංස්කාරයන් හටගැන්ම දනීද මෙසේ සංස්කාරයන්ගේ නැතිකිරීම දනීද මෙසේ සංස්කාරයන් නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව දනීද හෙතෙම සර්වප්‍රකාරයෙන් රාගය දුරුකොට ක්‍රොධය දුරුකොට මම වෙමියි යන දෘෂ්ටිය හා මානය නසා අවිද්‍යාව දුරුකොට අර්හත් මාර්ග විද්‍යාව උපදවා මේ ආත්මයෙහිම දුක් කෙළවර කරන්නේ වෙයි
“ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද, ආර්ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි