Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
සංශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක් තැනී ඇත්තේ එකම මධ්‍යන්‍ය ජ්‍යාමිතික ව්‍යුහයක් සහිත අණුවලිනි
අණුවක රසායනික සූත්‍රය හා ව්‍යුහය එහි ගති ගුණ, විශේෂයෙන්ම ප්‍රතික්‍රියාශීලීතාවය තීරණය කරන වැදගත් කරුණු දෙකකි
සමාවයවිකවලට එකම රසායනික සූත්‍රය තිබුණ ද ඒවායේ වෙනස් වූ ව්‍යුහයක් නිසා ඉතා වෙනස් වූ ගතිගුණ ඇත
ත්‍රිමාන සමාවයවික නම් වූ සමාවයවික වර්ගයට ඉතා සමාන වූ ‍භෞත - රසායනික ගුණාංග ඇති නමුත් ඉතා වෙනස් වු ජෛව රසායනික ගුණාංග ඇත
අණුක වර්ණාවලිය 

අණුක වර්ණාවලිය සම්බන්ධ වන්නේ දන්නා ශක්තියකින් (හෝ සංඛ්‍යානයකින් ප්ලාන්ක්ගේ සමිකරණයට අනුව) යුතු පරීක්ෂණය සඳහා යොදා ගන්නා සංඥාවක් අණු අන්තර් ක්‍රියා කිරීමෙන් ඇති වන වර්ණාවලිය සමඟයි
ප්‍රකිරණවාදය මෙම වර්ණාවලිය සඳහා සෛද්ධාන්තික පසුබිමක් ලබා දෙයි
මෙහි දී යොදා ගනු ලබන පර්යේෂණ සංඥාව විද්‍යුත් චුම්භක තරංගයක් හෝ අංශු ධාරාවක් විය හැකිය
(ඉලෙක්ට්‍රෝන, පොසිට්‍රෝන) මෙම අණුක වර්ණාවලි සංඥා අවශෝෂණයේ දී (අවශෝෂණ වර්ණාවලිය) වෙනත් සංඥාවක් නිකුත් කිරීමේ දී (විමෝචන වර්ණාවලිය) සංඥා කැබලිවලට කැඩීමේ දී හෝ රසායනික වෙනස් වීමක් සිදුවීමෙන් පසු ඇති විය හැකිය
පරමාණුවල අන්වීක්ෂීය ගුණ, විශේෂයෙන්ම ශක්ති මට්ටම් සම්බන්ධ ගුණ, අධ්‍යනයේ දී යොදා ගත හැකි ප්‍රබල මෙවලමක් ලෙස වර්ණාවලි හඳුන්වා දිය හැකිය
වර්ණාවලි මඟින් උපරිම අන්වීක්ෂීය තොරතුරු ප්‍රමාණයක් ලබා ගැනිමට මෙම වර්ණාවලිය රසායනික ගණනය කිරීම් සමඟ යුගලනය කළ යුතුය
සෛද්ධාන්තික දෘෂ්ටි කෝණයකින් 

අණුක භෞතික විද්‍යාව හා සෛද්ධාන්තික රසායන විද්‍යාව මඟින් අණු සම්බන්ධව කරනු ලබන අධ්‍යයනයන් ප්‍රධාන වශ‍ෙයන් ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව මත රඳා පවතින අතර රසායනික බන්ධන සම්බන්ධ අවබෝධය සඳහා ද එය අත්‍යාවශ්‍ය වේ
සරලතම අණුව වනුයේ හයිඩ්‍රජන් අණුක අයනය , H2+ වන අතර සියළුම බන්ධන අතුරින් සරලතම බන්ධනය වන්නේ තනි ‍ඉලෙක්ට්‍රෝනයකින් සමන්විත බන්ධනයයි
H2+ සෑදී ඇත්තේ ෆෝටෝන හුවමාරුව මඟින් එකිනෙක සම්බන්ධ වූ ධන ආරෝපිත ප්‍රෝටෝන දෙකකින් හා ඍණ ආරෝපිත ඉලෙක්ට්‍රෝන එකකිනි
මේ නිසා මෙහි ඉලෙක්ට්‍රෝන - ඉලෙක්ට්‍රෝන අතර විකර්ෂණයක් නොමැති අතර එම එම නිසා මේ පද්ධතිය සඳහා වූ ෂ්වෝඩින්ගර් සමීකරණය වඩාත් පහසුවෙන් විසඳිය හැකිය
කාර්යක්ෂම සංඛ්‍යාංක (digital) පරිගණකවල දියුණුවත් සමඟම වඩාත් සංකීර්ණ අණු සඳහා ද ආසන්න විසඳුම් ලබා ගත හැකි වු අතර එය සංඛ්‍යාත්මක රසායනයේ මූලික අංගයකි
කිසියම් පරමාණු සකස් වීමත් අණුවක් වීමට ප්‍රමාණවත් තරම් ස්ථායී ද යන්න නිර්ණය කිරීම සඳහා IUPAC ය මඟින් පහත ක්‍රමය යෝජනා කරයි
“පරමාණු කාණ්ඩයක් අණුවක් බවට පත්වීමට තරම් ස්ථායී වීමට නම් එහි විභව ශක්ති මට්ටමේ පාතනය, අවම වශයෙන් අණුව එහි එක් කම්පන මට්ටමකවත් රඳවා ගැනීමට හැකි වන ශක්තියට අනුරූප ශක්තියකින් යුක්ත විය යුතුය” යන්නයි
මෙම අර්ථ දැක්වීම පරමාණු අතර සිදුවන අන්තර් ක්‍රියාවේ ස්වභාවය මත රඳා නොපවතින අතර එම අන්තර් ක්‍රියාවේ ප්‍රබලත්වය මත පමණක් රඳා පවතියි
මෙම අර්ථ  දැක්වීමට අනුව සාමාන්‍යයෙන් අණු වශයෙන් හඳුන්වනු නොලබන දුර්වල බන්ධන සහිත හිලියම් ද්වී අවයවකය, He2 ද අණුවක් වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ
මෙයට ද ඉහත අර්ථ දැක්විමට අනුව එක් කම්පන බන්ධන අවස්ථාවක් පැවතීම මෙයට හේතුවයි. නමුත් මෙයට කෙතරම් දුබලව බන්ධනය වී ඇත් ද යත් ඉතා පහල උෂ්ණත්ව වලදි පමණක් නිරීක්ෂණය කළ හැකිය
org/wiki/Molecule
ව්ලැඩ්ටීර් මික්හායිලොවිච් කොමාරෝව් සෝවියට් අජටාකාශගාමියෙකි
ඔහු අභ්‍යාවකාශ මෙහෙයුමක දී මියගිය බව තහවුරු කෙරුණු පළමු මිනිසාය
ඒ සොයුස් මෙහෙයුමේ දීය
වරකට වඩා අභ්‍යවකාශයට ගිය පළමු සෝවියට් අභ්‍යවකාශ ගාමියා ද ඔහුය
ඔහු සෝවියට් අජටාකාශගාමියකු වීමට තෝරාගනු ලැබුවේ 1960 දී පළමු සෝවියට් අජටාකාශගාමී කණ්ඩායම සමඟය
වොස්ටොක් 4 දී පවෙල් පොපෝවිච්ගේ සහායකයා වීමෙන් අනතුරුව ඔහුගේ පළමු අජටාකාශ පියාසැරිය සිදුවූයේ වොස්ක්හොඩ් 1 මෙහෙයුමේ දීය
ඔහුගේ දෙවන පියාසැරිය වූ සෝයුස් 1 දී ඔහු ආපසු පැමි‍ණීමේ දී පැරෂුටය ක්‍රියා විරහිත වී යානය කැබලි වීම නිසා මිය ගියේය
ගැටුමට මොහොතකට පෙර සෝවියට් පුරෝගාමී ඇලෙක්සි කොසිජින් කොමොරෝව්ට පැවසුයේ ඔහුගේ රට ඔහු පිළිබඳ ආඩම්බර වන බවය
ඉස්තාන්බුල්හි ඇමරිකානු ජාතික ආරක්ෂක ඒජන්සියේ සවන්දීම් ඒකකය පවසන පරිදි කොමාරෝව්ගේ පිළිතුර ඇසී නොමැත
නමුත් පැවති කටකතාවලින් පැවසෙන්නේ ඔහු අභ්‍යාවකාශ යානයේ සැලසුම්කරුවන්ට හා පාලකයන්ට ශාප කරමින් මිය ගිය බවයි. සත්‍ය කවරක් වුව ද, බටහිර ජර්මනියේ පටිගත කිරීම් මධ්‍යස්ථානයකින් කොමාරෝව්ගේ සංක්ෂිප්ත වදන් කිහිපයක් අඩංගු ටේප් පටියක් සෝවියට් අණ දීම් - මිණීම් මධ්‍යස්ථානය වෙත ඉදිරිපත් කරන ලදුව පැවසෙන්නේ එහි “මරා දැමුවා” යන වචනය අඩංගු බවයි. එය කොමොරෝව්ගේ කැළඹුණ හා අපහැදිලි පණිවිඩ හුවමාරු සමඟ මුසු විය
එය පටිගත කිරීම අවසාන නැතහොත් අවසානයට කාක්ෂික කිහිපයකට පෙර සිදු කර ඇත
කොමාරෝව්, වැලන්ටීනා යකොව්ලෙව්නා කිසෙලියෝවා හා විවාහ වී සිටි අතර ඔවුන්ට යුව්ජෙනි හා ඉරිනා නම් දරුවන් දෙ‍දෙනෙකු සිටියෝය
භාහිර සබැඳි
 

රුසියානු ජනයා
වාස්තවික විද්‍යාවේ අඩංගු වන්නේ අහඹු ලෙස ද්‍රව්‍ය සොයා ගැනීම හා ඒවායින් ප්‍රයෝජන ලබා ගන්නා ආකාරය පමණක්ම නොවේ
එමගින් අදාල ද්‍රව්‍යයේ මූලධර්ම නිවැරදිව වටහා ගැනීම හා නව සොයාගැනීම් සිදු කිරීමටත් අනුබල දෙයි
වාස්තවික විද්‍යාවට මූලික වනුයේ අදාල ද්‍රව්‍යයේ ලක්ෂණ හා සාපේක්ෂ ක්‍රියාකාරිත්වය, එම ද්‍රව්‍යයේ පරමාණුක ව්‍යුහ හා පවතින අවස්ථා අනුව විස්තර කිරීමයි
ද්‍රව්‍යයක ව්‍යුහය හා එහි ලක්ෂණ තීරණය වන ප්‍රධාන සාධක වනුයේ එහි අඩංගු වන රසායනික මූලද්‍රව්‍ය හා එහි අවසාන ආකෘතිය දක්වා සකස් කළ ක්‍රමයයි
ඉහත සඳහන් කරුණු තාප ගතියේ නියමයන් අනුව සම්බන්ද අදාල ද්‍රව්‍යයේ ක්ෂුද්‍ර ආකෘතිය පාලනය කරයි
වාස්තවික විද්‍යාවේ පැරණි පිරුලක් මෙසේ පවසයි
“ද්‍රව්‍ය මිනිසුන් වැනිය, එම දෝෂය ඔවුන් වෙත අපව ආකර්ෂණය කරවයි” සම්පූර්ණයෙන්ම දෝෂ රහිත ද්‍රව්‍ය ස්ඵටිකයක් සෑදීම භෞතිකව විය නොහැක්කකි
එම නිස‍ා අවශ්‍ය ලක්ෂණ ලබා ගැනීමට වාස්තවික විද්‍යාඥයින් ස්ඵටිකරූපී ද්‍රව්‍යවල දෝෂ හසුරුවයි. (උදා - අවක්ෂේප, අංශු මාත්‍ර සීමාව (හෝල් - පැච් සම්බන්ධය) , විවර සහිත පරමාණු, ආදේශක පරමාණු)

සෑම ද්‍රව්‍යයක් සඳහාම නිශ්චිත ස්ඵටික ආකෘතියක් නොපවතී
බහු අවයවක පොලිමර් ස්ඵටිකරූපී සංයෝගවල නොයෙකුත් දිශානති දැක්වුව‍ ද, ඒවා බොහෝමයක් අස්ඵටික රූපී වේ
වීදුරු සෙරමික් හා තවත් බොහෝ ස්වාභාවික ද්‍රව්‍යය නිශ්චිත  හැඩයක් නොමැති ඒවාය
එම ද්‍රව්‍යයන්හි ක්‍රමවත් දිගුදාම සැකැස්මක් නොපවතී
පොලිමර පිළිබඳ අධ්‍යයනය රසායන විද්‍යාවේ හා තාපගතික සංඛානයේ මුලික කරුණු එකතු කොට භෞතික ලක්ෂණ තාපගතික හා යාන්ත්‍රික විද්‍යාවට අනුව විස්තර කරයි
කාර්මිකරණය පිළිබඳ ඇති උනන්දුව හැර , වාස්තවික විද්‍යාව සංක්ෂිප්ත ගැටළු/ ස්ඵටික පිළිබඳ නියම විසඳන ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත්ව තිබේ
නව භෞතික විද්‍යාවක් බිහි වන්නේ මෙලෙස වෙනස් වන ද්‍රව්‍ය ලක්ෂණ පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කිරීමට අවශ්‍ය බැවිනි
org/wiki/Materials_Science#Fundamentals_of_materials_science
කොළොම්බියා අභ්‍යවකාශ ෂටලය මෙම ඛේදවාචකයට ලක්වුණේ 2003 පෙබරවාරි පළමුවන දින ෂටලය පෘථිවි වායු ගෝලයට ඇතුළු වන මොහොතේදීය
ටෙක්සාස්හි ඉහළ අහසේදී යානය කොටස්වලට වෙන් වූ අතර එහි වූ ගගනගාමීන් සත් දෙනාම මරණයට පත් විය
ඒ කොළොම්බියා ෂටලයේ විසිඅට වන මෙහෙයුම (STS-107) අතරවාරයේදීයි
1986 චැලේන්ජර් ෂටලය විනාශ විමෙන් පසුව අභ්‍යවකාශ ෂටල වැඩසටහනේ සිදුවූ දෙවන ව්‍යසනය මෙය විය
කොළොම්බියා ඛේදවාචකයට හේතුව වූයේ දියත් කිරීමේදී සිදුවූ හානියකි
එහිදී “රයිට් බයිහෙඩ් ෆෝම් රෑම්ප්” නමින් හැඳින්වෙන කුඩා (බ්‍රීෆ් කේසයක විශාලත්වය ගත්) ෆෝම් පරිවාරකයක් අභ්‍යාවකාශ ෂටලයේ බාහිර ටැංකියෙන් (ප්‍රධාන ඉන්ධන ටැංකිය) වායුගතික බල හේතුවෙන් කැඩී වෙන්වීය
එහි සුන්බුන් වම් තටුවේ පිටදාරයේ අංක 7 දරණ වැර ගැන්වූ කාබන් පියන මත වැදුණු අතර එය ෂටලයේ තාප පරිවාරක පද්ධතියට හානි කළේය
(TPS) කොළොම්බියා කක්ෂ ගතව සිටියදීම සමහර ඉන්ජිනේරුවන් මෙම හානිය ගැන සැක කළද නාසා කළමණාකරුවෝ පරීක්ෂණ කටයුතු සීමා කළේ, ගැටළුව සොයා ගත්තද ගගනගාමීන් හට එය විසඳීමට තිබූ හැකියාව අල්ප බැවිනි
යානය පෘථිවි වායුගෝලයට නැවත ඇතුල්වීමේදී, හානි වූ ප්‍රදේශයෙන් උණුසුම් වායූන් තටුව අභ්‍යන්තරයට ගමන් කිරීමට ඉඩ සැලසුනු අතර, මේ නිසා තටුවේ අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය බිඳ වැටී යානය අස්ථායි වී අවසානයේ විනාශ වීමට හේතු විය
නාසා ෂටල ආරක්ෂක රේගුලාසි මගින් බාහිර ටැංකි පෙණ වැගිරීම හා පසුව සිදුවන සුන් බුන් ෂටලයේ ගැටීම ආදිය දියත් කිරීමට පෙර තීරණය කළ යුතු ආරක්ෂක ඵලයක් බව සඳහන් වුවද ඉන්ජිනේරුවන්ගේ අසාර්ථක “පෙරන වැගිරීම් ගැටළුව” අධ්‍යයන නිසා  නිරතුරුවම මෙවැනි දියත් කිරීම් සිදුවිය
ෂටල දියත් කිරීම් වැඩි ප්‍රමාණයක මෙවැනි පෙණ වැගිරීම් හා තාප පියන සිරීමකට ලක්වීම් (ආරක්ෂක රේගුලාසි උල්ලංගනය වන ආකාරයට) වාර්තා විය
ටෙක්සාස්, ලුසියානා, ආකන්සා ප්‍රාන්තවල සිදුකෙරුණු අති විශාල භූමි පරීක්ෂාවන් මගින් ගගනගාමීන්ගේ ශේෂයන් හා ෂටල සුන්බුන් විශාල ප්‍රමාණයක් සොයා ගන්නා ලදී
කොළොම්බියා හදිසි අනතුරු පරීක්ෂා කිරීමේ මණ්ඩලය (Columbia Accident Investigation Board) විසින් නිකුත් කරන ලද නිර්දේශයන් තාක්ෂණික හා සංවිධානාත්මක යන අංශ දෙකටම බලපෑවේය
අභ්‍යවකා‍ශ ෂටල වැඩසටහන අවුරුදු දෙකකින් පසුබෑමකට ලක්වූ අතර මෙය සැසැඳිය හැක්කේ චැලෙන්ජර් ඛේදවාචකය නිසා සිදුවූ ප්‍රමාදය සමග පමණි
මෙයට සමගාමීව අන්තර්ජාතික අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ ගොඩනැගීම් කටයුතුවලට ද නැවතීමේ තිත තැබුණු අතර, STS-114 මෙහෙයුම තෙක් ගගනගාමීන් මාරුකිරීම හා ද්‍රව්‍ය සැපයීම වැනි කාර්‍යයන් සම්පූර්ණයෙන්ම රුසියානු ෆෙඩරල් අභ්‍යාවකාශ ඒජන්සිය හට පැවරුනි
අභ්‍යවකාශ ෂටල
ජොහැන් හෙන්රිච් මාඩ්ලර් (Johann Heinrich Madlar) හා විල්හෙල්ට් බියර් (Wilhelm Beer) චන්ද්‍රයා සිතියම් ගත කිරීම නිසා ප්‍රසිද්ධ වුවත් මුල්ම එරියෝග්‍රැෆර්ස්ලා (aerographer) වන්නේද  ඔවුන් දෙදෙනාය
අඟහරු හි මතුපිට වූ බොහෝමයක් ලක්ෂණ ස්ථිර ඒවා බව ඔවුහු පැවසූහ
තවද ග්‍රහලෝකයේ භ්‍රමණ කාලයද ඔවුන් විසින් නිර්ණය කරන ලදී
1840 දී මාච්ලර් වසර 10 ක ගවේෂණ එකතු කර අඟහරුහි ප්‍රථම සිතියම අඳිනු ලැබීය
විවිධ නම් වලින් නම් කරනවා වෙනුවට ඒවා අකුරුවලින් හැඳින්වීය
මෙරිඩියන් (Meridian) බේ (සයිනස් මෙරිඩියාන්) “a”අකුරින් හැඳින්විණි
වර්තමානයේ අඟහරු මත වූ වැදගත් අංග නම් කර ඇත්තේ ප්‍රභව ගණනාවක් යොදා ගනිමිනි
විශාල ඇල්බෙඩෝ (albedo) , පැරණි නම් බොහෝමයකට උරුමකම් කියයි
නමුත් එම නම් නව දැනුම සමග නිතරම යාවත්කාලීන වේ
උදාහරණයක් ලෙස නික්ස් ඔලිම්පියා, (ඔලිම්පස්හි හිම) ඔලිම්පස් මොන්ස් (ඔලිම්පස් කන්ද) බවට පත් වී ඇත
අඟහරුහි සමකය එහි භ්‍රමණය මගින් අර්ථ දක්වා ඇත
නමුත් එහි ප්‍රධාන මධ්‍යහ්න රේඛාවෙහි පිහිටීම අහඹු ලෙස යම් ස්ථානයක් තෝරා‍ෙගන සලකුණු කර ඇත
1830 දී මාඩ්ලර් හා බියර් ඔවුන්ගේ ප්‍රථම අඟහරු සිතියම්වලදී රේඛාවක් තෝරා ගනු ලැබීය
1972 දී මැරිනර් 9 ගගන  යානය අඟහරු වඩා විස්තීර්ණ ඡායාරූප ලබාදීමෙන් පසු සයිනස් මෙරිඩියානි (“මිඩ්ල්බේ” හෝ “මෙරිඩියන් බේ”) හි ඇති කුඩා ආවාටයක් (අයිරි - 0 ලෙස පසුව හැඳින් වූ) 0.00 අර්ථ දැක්වීම තෝරා ගැනුනි
අඟහරුහි සාගර නොමැති නිසා මුහුදු මට්ටමක් ද නැත
එම නිසා උස ශූන්‍ය මට්ටමක් හෝ මධ්‍යන්‍ය ගුරුත්වජ තලයක් තෝරා ගත යුතු විය
උස ශූන්‍ය මට්ටම වායු ගෝලීය පීඩනය 610.5pa (6’105mbar) වන ස්ථාන යොදා ගෙන අර්ථ දක්වන ලදී
මෙම පීඩනය ජලයේ ත්‍රික ලක්ෂ්‍යයට අනුරූපී වෙයි
තවද පෘථිවියේ මුහුදු මට්ටමේ පීඩනයෙන් 0.6% ක් පමණ වේ
අඟහරු භූ විස්තරයෙහි ද්විධාකරණය දැඩි අවධානයට ලක්වන්නකි
ලාවා ගැලීම නිසා සමතල වූ උත්තර තැනිතලා ආදි කාලීන බලපෑම්වලින් වලවල් හා ආවාට නිර්මාණය වී ඇති දකුණු උස්බිම් සමග අසාමාන්‍යතාවක් පෙන්ණුම් කරයි
පෘථිවියේ සිට නිරීක්ෂණය කළ විට වෙනස් වන ඇල්බෙඩෝ (albedo) සමග ප්‍රදේශ දෙකකට වෙන්වී ඇත
දුවිලි හා වැලිවලින් ආවරණය වී ඇති රතු පැහැති යකඩ ඔක්සයිඩ්වලින් පොහොසත් පාලර් තැනිතලා වරක් මාර්ටියන් “මහද්වීප” ලෙස සලකා ඇරුබියා ටෙරා (අරාබි භූමිය) හෝ ඇමසෝනිස් ප්ලැනිටියා (ඇමසෝනියානු තැනිතලා) යන නම්වලින් හඳුන්වන ලදී
අඳුරු පැහැති අංග මුහුදු ලෙස සැලකූ අතර මාරේ එජිත්‍රියම්, මාරේ සිරේනියම් හා අවුරෝරා සයිනස් වේ
පෘථිවියේ සිට බැලු විට දක්නට ලැබෙන විශාලම අඳුරු කොටස සයි(ර්)ටිස් මේජර් නම් වේ
26km වූ ඔලිම්පස් මොන්ස් (ඔලිම්පස් කන්ද) යමහළ, සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දැනට දන්නා උසම කන්දයි
එය තවත් විශාල යමහල් ගණනක් පිහිටි තාසිස් නැමැති විශාල උස් භූමි ප්‍රදේශයේ වූ අභාවයට ගිය යමහළකි
එය 8.848 km පමණක් උස වූ එවරස්ට් කන්ද මෙන් තුන් ගුණයකටත් වඩා උසය
ගැටුම් නිසා ඇති වූ ආවාට විශාල සංඛ්‍යාවකින් ද අඟහරු සමන්විත වේ
මුළු ආවාට ගණන 43000 පමණ වන අතර විහ්කම්භය 5 km ට වැඩි ආවාට ද හමු වී ඇත
මෙයින් විශාලතම ආවාටය හඳුන්වන්නේ හෙලක්ස් ඉම්පැක්ට් බේසින් ලෙසය
එය පෘථිවියට පැහැදිලිවම පෙනෙන කුඩා ඇල්බෙඩෝ අංගයකි
අඟහරුහි කුඩා ස්කන්ධය නිසා වස්තුවක් එහි ගැටීමේ අවස්ථාව පෘථිවියෙහි මෙන් භාගයක් පමණ වේ
එසේ නමුත් අඟහරු ග්‍රාහක වළල්ලට සමීපයෙන් ඇති නිසා එහි ඇති වස්තු සමග ගැටීමේ ඉඩ කඩ වැඩිවී ඇත
අඟහරු කෙටි කාලීන ධූම කේතු සමග ගැටීමේ ඉඩ කඩ වැඩි වී ඇත
(බ්‍රහස්පති කක්ෂයේ පවතින) මේවා හැරුණු කොට චන්ද්‍රයා සමඟ සැසඳීමේදී අගහරු මත ඇත්තේ වඩා අඩු ආවාට සංඛ්‍යාවකි
එයට හේතුව අඟහරුගේ වායු ගෝලය කුඩා ග්‍රාහකවලට විරුද්ධව ආරක්ෂාව සැපයීමයි
සමහරක් ආවාටවල ග්‍රාහකය පවතින විට අදාල ප්‍රදේශ තෙත්ව තිබූ බව උපකල්පනය කළ හැකි ලකුණු තිබේ
විශාල කැනියම, චැලස් මැරිනේරිස් (මැරිනර් නිමිතය යන්න ලතින් වලින් පැරණි සිතියම්වල අගනා ඩෑමන් ලෙසද හඳුන්වයි) 4000 km ක දිගකින් යුක්ත වන අතර 7 km පමණ ගැඹුරකින් යුක්ත වේ
එහි දිග යුරෝපයේ දිගට සමාන අතර අඟහරුහි පරිධියෙන් පහෙන් එකක් පුරා විහිදී පවතී
සසඳා බලන කළ, පෘථිවියේ ඇති මහා කැනියම 446km පමණක් දිග අතර 2 km පමණ ගැඹුරු වේ
වැලස් මැරිනේරිස් ඇතිවූයේ තාරිස් ප්‍රදේශයේ වූ ඉදිමීම නිසාය
එමනිසා චැලස් මැරිනේරිස් ප්‍රදේශයේ වූ භූ කබල පිපිරී කඩා වැටුනි
අනෙක් විශාල කැනියම මාඩිම් වැලිස්(මාඩ්ම් යනු හීබ්‍රෑ බසින් අඟහරු හඳුන්වන ආකාරයයි) එය 700 kmදිග අතර එයද මහා කැනියමට  වඩා විශාල වේ
20km පළලකින් යුක්ත වන එහි සමහර ස්ථාන 2 km ගැඹුරකින් යුක්ත වේ
අතීතයේදී මාඩ්ම් වැලිස් ද්‍රව ජලයෙන් පිරී තිබීමේ හැකියාවක් පවතී
නාසා හි අඟහරු ඔඩෙහි ඩ්බිටර් ගේ තාප විමෝචක ඡායාරූප පද්ධති (THEMIS) මගින් ගන්නා ලද ඡායාරූප, ආ(ර්)සියා මොන්ස් යමහලෙහි එක් පැත්තක ගුහා පිවිසුම හතක් ඇති බව හෙළි කළේය
මෙම ලෙන් ඒවා සොයා ගත් අය ආදරය කළ අයගේ නම්වලින් නම් තැබීය
ඒවා නම් ඩේනා, ච්ලෝ, වෙන්ඩි, ඇනී, ආබේ, තිකී හා ‍ෙජඈන් ය
පොදුවේ ඒවා සෙවන් සිස්ටර් (Sever sisters) ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ
එම දොරටු 100m සිට 252m දක්වා පළල හා 73m සිට 96m දක්වා වූ ගැඹුරින් යුක්ත වේ
බොහෝමයක් ගුහාවල පතුලට ආලෝකය නොවැටෙන නිසා ඒවා මීටත් වඩා ගැඹුරට විහිදීමේ හැකියාවක් ඇති අතර පහළට යාමේදී පුළුල් වීමට ඉඩ ඇත
එකම විශේෂ ලෙන වන්නේ චේතාය
එහි පතුලට ආලෝකය වැටෙන අතර 130 m ක් ගැඹුරු බවට සොයා ගෙන ඇත
මෙම ගුහාවල අභ්‍යන්තරය අඟහරු මතු පිට බහුලව ඇති ක්ෂුද්‍ර ග්‍රාහක, UV විකිරණ, සූර්ය ගිනිදැල් හා අධි ශක්ති අංශුවලින් ආරක්ෂිත විය හැකිය
සමහරක් පර්යේෂකයන් මෙම ආරක්ෂිත බව නිසා ද්‍රව ජලය හෝ ජීවයේ සලකුණන් සොයා ගැනීමට ගුහා උපකාරී විය හැකි බවට අනාවැකි පළ කරයි
අඟහරුගේ ස්ථිර ධ්‍රැව අයිස් වැසුම් දෙකක් පවතී
උතුරු වැස්ම ප්ලේනම් බෝරියම් හි ඇති අතර දකුණු වැස්ම ප්ලේනම් ඕස්ට්‍රේලිහි ඇත
භූගෝල විද්‍යාව
මැරතන් යනු දීර්ඝ දුරක් ධාවනය කරන ඉසව්වකි
ඒ සඳහා සම්මත දුර වනුයේ මීටර් 42195කි
(සැතපුම්26 යාර 385) සාමාන්‍ය‍යෙන් මෙය මාර්ග ධාවන තරඟයකි
පුරාවෘත්තයට අනුව මෙම ධාවන තරඟයට මැරතන් යන නම ලැබුනේ පණිවිඩ කරුවකු ලෙස මැරතන් යුද්ධයේදී ක්‍රියාකල ග්‍රීක සොල්දාදුවකු වන "පිහිඩිපීඩ්" නිසාය
ප්‍රථමයෙන්ම 1896 දී ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවලට මැරතන් ධාවන තරඟය එක් වූ නමුත් මේ සඳහා දුර ප්‍රමාණය ප්‍රමිතිගත කරන ලද්දේ 1921 දීය
අවුරුද්දක් තුළ දී මැරතන් ධාවන තරඟ 800කට වඩා ලොව පුරා පවත්වනු ලබයි
ඒවාට තරඟකරුවන් විශාල ප්‍රමාණයක් විනෝදය පිණිස සහභාගී වේ
විශාල මැරතන් තරඟ සඳහා දස දහස් ගණන් පිරිසකට වුවද සහභාගී විය හැක
ජාතික ක්‍රීඩාවක් යනු සංස්කෘතිය තුළ අන්තර්ගත ජනප්‍රිය කොටසක් හෝ රටක හෝ ජාතියකට වඩාත්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව ලෙස සලකනු ලැබේ
ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙහි ‘ජාතික විනෝදාංශය’ යන යෙදුම බහුලව භාවිතා වේ
ජනතාව විසින් පිලිගැනීම නිසා
ජාතික ක්‍රීඩාව යනු කුමක්ද යන්න විග්‍රහ කරන නිල මිණුම් දණ්ඩක් සාමාන්‍යයෙන් නොමැති වුවත්, බොහෝ ජාතික ක්‍රීඩාවන්හි පොදුවේ දැක ගත හැකි සාමාන්‍ය ලක්ෂණ කිහිපයක් වේ
ක්‍රීඩාවේ නීතිරීති හා පරමාර්ත එම රට ඉතාමත් විස්තර සහිතව දැනගෙන සීටීම
රට හෝ ජාතිය විසින් එම ක්‍රීඩාව ‍බොහෝ ලෙස ක්‍රීඩා කිරීම හෝ නැරඹීම
රට හෝ ජාතිය තුළ එම ක්‍රීඩාව සම්බන්ධව දීර්ඝ ඉතිහාසයකින් යුත් ජනප්‍රිය තත්වයක් හෝ අතිමහත් වර්තමාන ජනප්‍රියත්වයක් පැවතීම
රජය නිල නියෝගයක් නිකුත්කිරීම නිසා
සමහර රටවල කිසියම් ක්‍රීඩාවක් රජයේ නියෝගය පරිදි නිල ජාතික විනෝදාංශය බවට පත්විය හැකිය
උදාහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව මෙන්ම කැනඩාවේ ලැක් රෝස් හා  අයිස් හොකී ක්‍රීඩා දැක්විය හැකිය
(1994) ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ බේස්බෝල් ක්‍රීඩාව සහ ජපානයේ සුමෝ පොර වැනි දීර්ඝ ඉතිහාසයකින් යුත් ක්‍රීඩා ඇති අනෙකුත් රටවල එම ක්‍රීඩාව නිළ නොවන “නිල” ජාතික විනෝදාංශය ලෙස සාමාන්‍යයෙන් සලකනු ලැබේ
මෙම ලිපිය සාමාන්‍යයෙන් සියලුම රටවල ක්‍රීඩාවට ඇති ජනප්‍රියත්වය සලකා නිර්මණය කරන ලදී
ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය
මීට අවුරුදු 30000 පෙර අතීතයේ අඳින ලද ගුහා චිත්‍ර ප්‍රංශය, අප්‍රිකාව , හා ඕස්ට්‍රේලියාව යන රටවල්වලින් සොයා ගෙන ඇත
මෙම චිත්‍ර තුළින් එකල පැවති ශාන්තිකර්ම , වත්පිළිවෙත් , බහු ශිල්පය පිළිබඳ සාක්ෂි සපයනු ලැබේ
මෙම ගුහා චිත්‍රවල පැවැත්ම තුළින් ඔවුන් ඒ සඳහා දැක් වූ කැමැත්තත්, දක්ෂතාවයත් මැනවින් පිළිබිඹු කෙරේ
නමුත් මෙහි ප්‍රාණවත් බව පවත්වා ගැනීම සඳහා ඔවුන් දැරූ දුෂ්කර ක්‍රියා කලාපයන් පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් නොවේ
එමෙන්ම මේවා තුළින් මිනිසුන් තම විවේකී කාලය ගත කළ ආකාරය පිළිබඳ සාක්ෂි සපයනු ලැබේ
එමෙන්ම මොවුන් විසින් කරන ලද විවිධ ක්‍රියාකාරකම් හා ශාන්තිකර්ම පිළිබඳ ඉතා හොඳින් හා පැහැදිලිව මෙ‍ම ගුහා චිත්‍ර තුළින් පෙන්නුම් කෙ‍රේ
එම නිසා මෙම මූලාශ්‍ර තුළින් එකල පැවති ක්‍රීඩා පිළිබඳ සෘජු සාක්ෂි යාන්තමින් සොයා ගෙන ඇත
ඒ තුළින් මේ කාලයේ පවතින ඊට සමාන ක්‍රීඩාවල සමහර ක්‍රියාකාරකම් සාධාරණ ලෙස තක්සේරු කොට තිබේ
හවායන් දූපත් වලට ගිය ප්‍රථම බටහිර අමුත්තා ලෙස සඳහන් වන්නේ කැප්ටන් කුක්ය
ඒ 1778 දීය ඔහු එහිදී එම දූපත් වාසීන්ගේ, ජලය මත ලිස්සා යාමේ ක්‍රීඩාව ගැන සඳහන් කර ඇත
යුරෝපා ජාතිකයින් පැමිණීමට පෙර මෙම දූපත් වාසීන් ලක්‍රොස් වර්ගයේ පන්දු තරඟ , දිවීමේ තරඟ හ‍ා තවත් ශාරීරික ව්‍යායාම ඇති කරන ක්‍රීඩා වල යෙදීඇත
ඉතා පැරණි මයාන් හා ඇස්ටෙක් ශිෂ්ටාචාරිකයන් ක්‍රීඩා සංවිධාන කිරීම් , පන්දු තරඟ පැවැත්වීම කර ඇත
එකල පැවති සමහරක් ක්‍රීඩාංගන අද වෙන තුරුත් නොවෙනස්ව පවතී
මේවා සහ අනිකුත් ඓතිහාසික ප්‍රභවයන් අනුව සැලකීමේ දී ක්‍රීඩාවේ ආරම්භය ලෝක ව්‍යාප්ත මානව වර්ගයාගේ ආරම්භයත් සමඟම ඇතිවී ඇති බව උපකල්පනය කිරීම සාධාරණය
කාන්තා ක්‍රීඩා ඉතිහාසය
අතීතයේදී කාන්තා ක්‍රීඩා තරඟ බොහෝ සමාජයන් විසින් උදහසට ලක් කෙරිණි
19 වන 20 වන ශත වර්ෂවලදී ඉංශ්‍රීසි පොදු පාසල් පසුබිම හරහා දියත් කෙරුණු පිතෘමුලික සමාජයෙන් කාන්තා ක්‍රීඩා බොහෝ සේ අධෛර්ය කෙරිණි
1896 පැවති ඔලිම්‍පික් තරගවලදී කාන්තා සහභාගීත්වයෙන් නිළ වශයෙන් සිදු නොවුණි
නමුත් 20 වන ශතවර්ෂයේදී කාන්තා සහභාගිත්වයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති වුවද ක්‍රීඩා ලෝලීන් හෝ මලල ක්‍රීඩාවන් සදහා සහභාගිත්වය පිරිමි සහභාගිත්වයට වඩා සාමාන්‍යයෙන් අඩු විය
පිහිනුම්‍හා ව්‍යායාම්‍ක්‍රීඩා ( දිගාදුම්‍ක්‍රීඩා) සදහා වැඩි නැඹුරුවක් පැවතුන අතර පිරිමි තරඟ සැසදී‍ෙම්‍දී ඒවායේ තරගකාරිත්වය අඩු විය
1972 සම්‍මත වු Title ix පනතට අනුව කාන්තා අයිතිවාසිකම්‍රැකෙන පරිදි කාන්තා සහභාගිත්වය කැපී පෙනෙන ලෙස වර්ධනය කරන ලදී
මෙහිලා ප්‍රධාන කාර්යය වුයේ ලිංග භේදය තුරන් කර සැමට සමාන අයිතිවාසිකම්‍ලබා දීමයි
ක්‍රීඩා අරමුදල් සපයන ආයතනද මෙම ලිංග භේදයේ එතෙක් පැවති තත්වය වෙනස් කළෝය
විශේෂයෙන්ම 1787 පිහිටවු Marylebone Cricket Club ( Mcc)  හා Leander Rawing Club 1818  පිහිට වු 20 වන ශතවර්ෂය අග වන විට සිය දොරටු කාන්තාවන් සදහා විවෘත කෙරිණි
එසේ විවෘත කෙරුණේ එක්සත් රාජධානියේ ලොතරැයි ක්‍රීඩා අරමුදලේ අවශ්‍යතාවය අනුවයි. (United Kingdom Lottery Sports Fund)

ක්‍රීඩා
එකිනෙකාට එරෙහිව ගංඟාවක, වැවක හෝ මුහුදක කෙරෙන තරඟයක් ලෙස ඔරු පැදීමේ ක්‍රීඩාව හැඳින්විය හැකිය
බෝට්ටුව වේගයෙන් ඉදිරියට ගෙන යන්නේ ජලයට එරෙහිව හබල් ගෑමෙනි
ක්‍රීඩකයන්ගේ කාය ශක්තිය මත තරඟකාරීව සිදුකෙරෙන මෙම ක්‍රීඩාව ඉතා ඉහල විනෝදාස්වාදයක් ගෙන දේ
මෙය පැරණිම ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා අතරින් එකකි
එක්සත් ජනපදයේ, ඔස්ට්‍රේලියාවේ හා කැනඩාවේ උසස් පාසැල් , ක්‍රීඩා අතර මෙය නාවික පිරිසක් එකතුව කෙරෙන ක්‍රීඩාවක් ලෙස හඳුන්වයි.

ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව
ජලාශ්‍රිත ක්‍රීඩා
ක්‍රීඩා
තරඟාවලියේ ස්වභාවය		-	වාර්ෂික ටෙස්ට් තරඟය
සහභාගි වන්නේ			-	රාජකීය විද්‍යාලය - ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය

රෝයල් - තෝමියන් යනු කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලය සහ ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විදුහල අතර පැවැත්වෙන වාර්ෂික ක්‍රිකට් තරඟා වලියයි
(රාජකීය විද්‍යාලය - කිසිදු ආගමකට අයත් නොවන රජයේ පාලනය යටතේ පවතින්නකි
සිසුන් ප්‍රමාණය 7000 ක් පමණ වේ
ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය පෞද්ගලික ඇංග්ලිකන් ක්‍රිස්තියානි පාසලකි
4500 ක් පමණ පිරිමි සිසුන් සිටිති
) මෙම තරඟාවලිය ලෝකයේ, මෙතෙක් නොකඩවා, බාධාවක් නොමැතිව කෙරෙන, දිගු කාළයක් පැවති ලෝකයේ දෙවැනි තරඟය ලෙස හැඳින්වෙන අතර 'අලු බඳුන' තරඟා වලියටද වඩා පැරණි, අවුරුදු 143 ක් එක දිගට පැවති තරඟයක් ලෙසද හැඳින්වේ
මුල්ම තරඟය 1879 දී ඇරඹුනේ කොළඹ ඇකඩමිය හා ශාන්ත තෝමස් කොලීජිය අතරයි
මෙයට ගුරුවරු මෙන්ම ශිෂ්‍යයෝද සහභාගී වී ඇත
1880 සිට ඉදිරියට අවසර දෙන ලද්දේ පාසැල් සිසුන්ට පමණි
දින 3 කට වඩා පැවැත්වෙන එකම පාසැල් ක්‍රිකට් තරඟය මෙයයි
ත්‍යාග 

මෙම තරඟය පැවැත්වෙන්නේ 'ජාතියේ පියා' නම් විරුදා වලිය ලත් ඩි
සේනානායක අනුස්මරණ පළිහ සඳහාය
නිදහස් ලංකාවේ පළමු අග්‍රාමාත්‍ය වරයා වශයෙන් පත් වූ අතිගරු ඩි
සේනානායක අහම්බෙන් මෙන් 1901 දී සහ 1902 දී ශාන්ත තෝමස් තොප්පිය පැලැන්දේය
මෙම පලිහ පළමු වරට ප්‍රදානය කළේ 1928 දීය
ඉතිහාසය 

 
'නිල් මහ සටන' (Battle of the blues) නමින් වූ තරඟාවලිය උත්සවශ්‍රීයෙන් ඇළලෙයි
අලංකාර කුඩාරම්, කොඩි වලින්ද, බයිලා ගායන හා නැටුම් කණ්ඩායම් වලින්ද යුක්තය
මෙම කණ්ඩායම් නගරයේ විදී පුරාද, ක්‍රීඩාංගනයේද ක්‍රීඩාව පැවැත්වෙන දිනයේද ඊට පෙරාතුවද දැක ගත හැක
තරඟය බ්‍රහස්පතින්දා, සිකුරාදා සහ සෙනසුරාදා දිනවල පැවැත්වේ
සාම්ප්‍රදායිකව තරඟය පැවැත්වෙන දින වල පාසැල් වසනු ලැබේ
ඒ සිසුනට තරඟ සඳහා සහභාගී වීමට හැකි වනු පිණිසය, තරඟයට පළමු දිනයේ පාසැල් දෙකේම ළමයි නගරය පුරා පාපැදි වලින් සංචාරය කරති
ඊට සංගීත කණ්ඩායම් ද ඇතුලත්ය
මෙම පෙරහැර  අලංකාර ලෙස සරසා ඇත
මේවා කරන්නේ තම තමන්ගේ කණ්ඩායමට සහයෝගය දැක්වීම පිණිසය
කැපී පෙනෙන දෙයක් වන්නේ රාජකීයයන්ගේ සිරිත අනුව ශාන්ත තෝමස් ධජයෙන් වැසුනු මිනී පෙට්ටියක් ඉහත කී පාපැදි පෙරහැරේ ගෙන යාමය
තරඟ පැවැත්වෙන දින වල ගීත ගායනා කරන කණ්ඩායම් මෝටර් රථවල පුරවා ගෙන වේගයෙන් වීථි සංචාරය කරනු දැකීම සුලභ දර්ශනයකි
තරමක් නිර්භීත අධාර කරුවෝ ශිෂ්‍යාවන්ගේ පාසැල් වලට පැන ගීත ගයති
රළු ලෙස හැසිරෙති
මෙවැනි ක්‍රියා පාසැලේ ප්‍රධානින්ගේ අප්‍රසාදයට හේතුවේ
සමහර විට ආරක්ෂාව සඳහා පොලීසියද කැඳවනු ලැබේ
බාල මහලු, පිරිමි,ගැහැණු පමණක් නොව පාසැල් වලට සම්බන්ධයක් නැති අය පවා මෙම තරඟාවලිය එන තෙක් පුල පුලා බලා සිටිති
තරඟයෙන් ආශ්වාදයක් විඳිති
මෙය එක් සිද්ධියකට වඩා ආදී ශිෂ්‍යයින්ට සහ වර්ථමාන ශිෂ්‍යයින්ට එකතු වී විනෝද වීමට ලැබෙන අවස්ථාවකි
70, 80 වයස් වල පසුවන ආදී ශිෂ්‍යයින්ද මෙම  තරඟ වලට පැමිණ තමන්ගේ අතීතය සමරා පැරණි මිතුරන් හමු වී විනෝද වෙති
විදේශගත වූ බොහෝ දෙනාද ආපසු ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණිමට මෙම කාලය තෝරා ගන්නේ "රෝයි - තෝ" තරඟය නැරඹීමටයි
මහා ක්‍රිකටි තරග - ශ්‍රී ලංකා
සාමාන්‍ය තොරතුරු 

 මූලාරම්භය	-	1985 දී එංගලන්තයේ, යෝර්ක්ෂයර් හි හඩර්ස්ෆීල්ඩ්
ලෝක ව්‍යාප්ත පාලන අධිකාරිය	-	රග්බි ලීග් ඉන්ටර් නැෂනල් ෆෙඩරේෂන්
ජාත්‍යන්තර රග්බි ලීගය 
ටෙස්ට් රටවල- ඕස්ට්‍රේලියාව,කුක් දිවයින්, එංගලන්තය, ෆිජී, ප්‍රංශය, මහා බ්‍රිතාන්‍යය, නවසීලන්තය, පැපුවා නිව් ගිනියා, රුසියාව, සැමෝවා,  දකුණු අප්‍රිකාව - ටොංගා
ලෝක කුසලානය-ජාතීන් තුන 
ප්‍රධාන තරඟ	-	වර්ල්ඩ් ක්ලබ් චැලෙන්ජ් ද ඈෂස්, ඇන්සැක් ටෙස්ට් (ANSAC) චැලේන්ජ් කප්
දේශීය රග්බි ලීගය 
ප්‍රධාන තරඟ	-	නැෂනල් රග්බි ලීගය (ඕස්ට්‍රලේශියා) 
			සුපර් ලීග් (යුරෝපය)
			ස්ටේට් ඔෆ් ඔරිජින්(ඕස්ට්‍රේලියා) 
			ප්‍රංශ රග්බි ලීග් ශූරතාවය (ප්‍රංශය) 
			බාර්ටර් කාඩ් කුසලාන (නවසීලන්තය)

රග්බි ලීග් පාපන්දු 

රග්බි ලීග් පාපන්දු යනු තදින් එකට බැඳුනු ක්‍රීඩා කණ්ඩායමක් දිගු ගෝලාකාර පන්දුවක් රැගෙන එක් කණ්ඩායමකට 13 ක් සහිතව හතරැස් තණ පිට්ටනියක කණ්ඩායම් දෙකක් එක් වී කරන ක්‍රීඩාවකි
රග්බි ලීග් යනු රග්බි පාපන්දුව සහ රග්බි යූනියන් දෙකේ ප්‍රධාන කෝඩ් (Code) දෙකෙන් එකකි
මෙයින් ලීග් කෝඩ් බ්‍රිතාන්‍යයේ, ඕස්ට්‍රේලියාවේ, නවසීලන්තයේ සහ ප්‍රංශයේ බොහෝ ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
මෙම රටවල එම ක්‍රීඩාව වෘත්තිය මට්ටමෙන් කරනු ලැබේ
රග්බි ලීගය පැපුවා නිව්ගිනියාවේද ප්‍රසිද්ධය
එහි ජාතික ක්‍රීඩාව ලෙසද සැලකේ.පැපුවා නිව්ගිනියාවේ බොහෝ ජාතික මට්ටමේ ක්‍රීඩකයින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ රග්බි ලීගයේද කැපි පෙනෙන ක්‍රීඩකයෝ වෙති
රුසියාව එක්සත් ජනපදය හා ලෙබනන් යන රටවල මෙම ක්‍රීඩාව කෙරෙන්නේ අඩු මට්ටමකිනි
1895 දී නදර්න් රග්බි ෆුට් බෝල් යන නමින් හැඳින් වූ ඉංග්ලිෂ් රග්බි ෆුට්බෝල් සංගමයෙන් වෙන් වූ කණ්ඩායමක් මුල්කර ගෙන රග්බි ලීග් යන නම එයට ලැබුනේය
මුලදි මෙම කණ්ඩායම් දෙකම එකම නීතියකට අනුව ක්‍රීඩා කළහ
1907 දී සහ 1908 දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ සහ නවසීලන්තයේ රග්බි යුනියන් ප්‍රමුඛ කොට ගත් රග්බි ෆුට්බෝල් යූනියන් වෙතින් පෙර කී ආකාරයටම කණ්ඩායමක් වෙන් විම වන තෙක් ඔව්හු එසේ ක්‍රීඩා කළහ
ඉන්පසු රග්බි ෆුට් බෝල් ලීගයන් යනුවෙන් හැඳින්වුනු සංගම් ආරම්භ වූ අතර එයින් නවීකරණය කරන ලද නදර්න් යූනියන් නීතී රීති හඳුන්වා දෙනු ලැබිනි
එසේ කරන ලද්දේ රග්බි ෆුට්බෝල් වල නව ස්වරූපයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහාය
මෙම 'නදර්න් යූනියන්' පසුව එහි නම රග්බි ෆුට්බෝල් ලීග් යනුවෙන් වෙනස් කළේය
ඒ 1922 වර්ෂයේදීය
එපරිදි කාලයක් ගත වන විට එම ක්‍රීඩාව 'රග්බි ලීග්' යනුවෙන් හැඳින්වීම ආරම්භ විය
ඊළඟ දශක කිපය තුල රග්බි ආකෘතින් දෙකේම රෙගුලාසි ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වෙනස් විය
දැන් රග්බි ලීග් සහ රග්බි යූනියන්  යනු පැහැදිලි ලෙසම වෙනම ක්‍රීඩාවන්ය
සෙරීනා ජැමේකා විලියම් (1981 සැප් 26 උපන්) ලෝකයේ නො 1. තත්වය හිමි කර ගෙන සිටින අමෙරිකානු කාන්තා ටෙනිස් ක්‍රීඩිකාවයි
ඇය පළමු වරට ලොව අංක 1 ක්‍රීඩිකාව බවට පත් වූයේ 2002, ජුලි 8 වන දිනයි
2013, පෙබරවාරි 18 වන දින ඇය නැවතත් මෙම ස්ථානය හිමිකර ගත්තාය
$60 මිලියන වඩා ත්‍යාග මුදල් දිනා ඇති
ඇමෙරිකානු විවෘත, WTA Tour Championships සහ ඔලිම්පික් කාන්තා ශූරතාවය යන සියල්ල ජයග්‍රහණය කර ඇති එකම කාන්තා ක්‍රීඩිකාව ඇයයි
ඇය ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් ඒකල ශූරතා 18 ක් සහ ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් යුගල ශූරතා 13ක් ලබා ගත්තාය
ඔලිම්පික් යුගල තරඟ 3කදී  රන් පදක්කම් 3ක් සහ ඔලිම්පික් ඒකල රන් පදක්කමක් දිනා ගත්තාය
ඇය වර්තමානයේ ඉහළම ගරුත්වයක් ලබන කාන්තා ක්‍රීඩිකාවයි. කාන්තා යුගල තරඟයකදි ඔලිම්පික් රන් පදක්කමකටද හිමිකම් කීවාය
ගැහැනු හෝ පිරිමි හෝ වේවා ඔවුන් අතරින් ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් සම්මානය පිට පිට හතර වරක් හිමි කර ගත් අවසාන ක්‍රීඩිකාව ඇයයි
2005 දි 'ටෙනිස්' සඟරාව ඇය පසුගිය හතලිස් වසර පුරා බිහිවු හොඳම ටෙනිස් ක්‍රීඩකයන් අතුරෙන් 17 වැනි ස්ථානය ලබා සිටින බව වාර්තා කළාය
කලක් ලොව අංක 1 ටෙනිස් ක්‍රීඩිකාව බවට පත්ව සිටි වීනස් විලියම්ස්ගේ බාල සොහොයුරිය ඇයයි
සෙරිනා වර්තමානයේ ෆ්ලොරිඩාවේ පාම් බීච් ගාර්ඩ්න්හි බැලන් (Ballen) දූපතේ වාසය කරන්නීය
ආශ්‍රිත

ටෙනිස් ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
වෙඩි තැබීමේ ක්‍රීඩාව, නිවැරදිතාවය, ඉලක්කය යනාදි ලක්ෂණ ඇතුලත් විශේෂ සාමාර්ථය දැක්විය යුතු තරඟකාරී ක්‍රීඩා ගණයට ඇතුළත් වෙයි
මේ සඳහා ගිනි අවි සහ වායූ තුවක්කු වැනි විවිධාකාර වර්ගයේ ආයුධ පාවිච්චි කරනු ලැබේ
(වැඩි විස්තර සඳහා දුනු හී පාවිච්චි කරමින් කරන විදීමේ ක්‍රීඩා ගැන තොරතුරු ඇතුළත් "Archery" බලන්න) දඩයම් කිරීමද, විදීමේ නැතහොත් වෙඩි තැබීමේ (Shooting) ක්‍රීඩාවකි
පණ ඇති පරෙවියන්ට විදිමද ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා ඉසව්වක් විය
(1900 දී ඇල්බේට් හි එක්වතාවක් ) ගිණි අවි හෝ ඉලක්කය ප්‍රයෝජනයට ගන්නා වර්ගයේ ක්‍රීඩාවක් ලෙස වෙඩි තැබීමේ හෝ විදීමේ ක්‍රීඩාව වර්ග කර ඇත
නොයෙක් ස්වරූපයෙන් ක්‍රීඩා පාලන ඒකක තිබේ
එහෙත් වැදගත් කරුණ නම් ඒවායේ ක්‍රමවත් ක්‍රියාකාරීත්වයක් තිබිය යුතු වීමයි
එය  නීති රීති කඩ කිරීම් සම්බන්ධයෙන් විනය පරීක්ෂණයක් විය හැකිය
මෙම පාලන ඒකක වලට විවිධ අරමුණු තිබේ
ඔවුන් සමහර විට ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා වැනි ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ තරඟ වලදී එක් තරඟ මාලාවක් ආවරණය කරනවා විය හැක
නැතහොත් ජාතික මට්ටමේදි රග්බි පාපන්දු ලීගය වැනි එක් ක්‍රීඩාවක් පමණක් ආවරණය කරනවා වෙන්නට පුලුවන
එකම ක්‍රීඩාවක් සඳහා ජාතික මට්ටමේ පාලන ඒකක, ජාත්‍යන්තර ඒකක වලට සම්බන්ධ කර ගැනීමට හෝ නොගැනීමට ද පුලුවන
පළමු ජාත්‍යන්තර ෆෙඩරේෂනයන් 19 සියවසේ අගභාගයේදි ආරම්භ කරන ලදි
ක්‍රීඩා පාලන ඒකක
ක්‍රීඩා තුවාල යනු ක්‍රීඩාවලට සහභාගී වීමේදි ඇති වන තුවාලය
බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී මෙවැනි තුවාල ඇතිවන්නේ කිසියම් ක්‍රීඩාවක යෙදෙද්දි ශරීරයේ කිසියම් අවයවයක් හෝ කොටසක් වැඩිපුර පාවිච්චි කිරීමේ හේතුවෙනි
උදාහරණයක් වශයෙන් ධාවකයෙකු, ධාවනයෙහි යෙදෙද්දී ඇති වන දණ හිස් වේදනාව ද ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙකු ක්‍රීඩා කිරීමේදි නැවත නැවතත් වැලමිටට ඇති වන පීඩාවද පෙන්වා දිය හැක
වෙනත් ආකාරයේ තුවාල යමක් මත තදින් ගැටීමේදි ඇති විය හැක
මෙහිදි අස්ථියක් බිඳීම හෝ අස්ථි බන්ධනයක් ඉරීයාම බොහෝ විට සිදු වේ
වෘත්තියමය ක්‍රීඩාවන්හීදි තුවාල ඇති වීම සාමාන්‍ය දෙයකි
බොහෝ ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් වලට ක්‍රීඩා පුහුණු කරුවන් සිටින අතර වෛද්‍යවරු සමග සමීප සබඳතාවක්ද පවතී
කෙටි කාලීනව ලබා ගන්නා විජයග්‍රහණයන් උදෙසා ක්‍රීඩකයෙකුගේ දිගු කාලීන සෞඛ්‍ය තත්වය තර්ජනයට ලක් වන වන පරිද්දෙන් ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් ගන්නා තීරණ සමහර විට වාද විවාද වලට භාජනය වේ
ක්‍රීඩාවලදී සිදුවන ආබාධ සහ ප්‍රතිකාර

ක්‍රීඩාවලදී සිදුවන ආබාධ ප්‍රධාන වශයෙන් ශාරීරික ආබාධ හෝ උද්වේගකාරී බව නිසා ඇති වන ආබාධ ලෙස දැක්විය හැකිය
ශාරීරික ආබාධ නිතර ඇතිවන්නේ පාපන්දු  ක්‍රීඩාව ආශ්‍රීතවය
එයට හේතුව එම ක්‍රීඩාව තුළ දක්නට ලැබෙන ගැටීම්‍ස්වරූපය නිසාවෙනි
මෙහිදී සිදුවන ආබාධයන් සුළු සීරීම්‍තුවාල සිට හිසට සිදුවන දරුණු ආබාධ දක්වා පුළුල් ‍ෙව්‍
සුළු සීරීම්‍ආබාධයකදී පටක අතර සුළු ලේ ගැලීමක් සිදුවන මාංශ පේෂීන්ගේ පෙරළීමකදී ඇට හාවී තිබෙන බැමි පටකයන්හි ඉරීමක් සිදු විය හැකිය
මුල් අවධියේදී මෙම ආබාධ සඳහා ශරීරය දක්වා ප්‍රතිචාර ක්ෂණික වන අතර පසුව එම තත්වය දරුණු ඉදිමුන් සහිත ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වයක් බවට පත් ‍ෙව්‍
සියළු ශාරීරික ආබාධ සෛල හා පටකවලට හානිදායක අතර මැරුණු සෛල මගින් නිකුත් කරන රසායනික සංයෝග නිසා අධික ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වයක් හටගනී
එසේම කුඩා ලේ වහනය හානි වී විවෘත වීමෙන් පටක අතර ලේ වහනයකට හේතු ‍ෙව්‍
ස්වභාවයෙන්ම නිපදවන ලබන ලේ කැටිගැසී‍ෙම්‍ ක්‍රියාවලිය නිසා ‍ෙව්‍දනාව සමනය වන අතර ශරීරය නිල් පැහැ පැල්ලම්‍ගැසීමක් ද සිදු ‍ෙව්‍
‍ෙව්‍දනාව සමනය වී‍ෙම් මුල් අවධිය වන්නේ වේදනාකාරී හා දැවිලිමය ස්වරූපයයි
මුල් අවධියේ ඇති වන මෙම අධික ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වය ‍ෙව්‍දනාව සමනය කිරී‍ෙම් ක්‍රියාවලිය පමා කරනු ලබයි
මෙම ‍‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වය මග හැරිය හැකි නම්‍ක්‍රීඩා ආබාධවල ප්‍රතිකාර ‍ෙව්‍ගවත් කිරීමට හැකියාව ඇත
මෙම පීඩාකාරී ‍ෙව්‍දනකාරී තත්වය ඉදිමීම දැවිලි සහිත බව, රත්පැහැ ගැන්වීම හා අක්‍රීය බව යන විවිධාකාරයට මතුවෙයි
මෙම තත්වය දින පහක් වැනි කාලයක් පවතින අතර වැඩි ප්‍රතිකාර දෙවනුව තීරණය කරනු ලබයි
මෙම  දෙනු ලබන ප්‍රතිකාර අනුව පහත සඳහන් ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකිය
R – Rest 			- විවේකය
I  –  Ice 			- අයිස්
C – Compression 		– සම්පීඩනය (මිරිකීම)
E – Elevation		- උස් කිරීම
R – Referral			- යොමුකරවීම

T – Talk			- කථනය
O – Observe			- නිරීක්ෂණය
T – Touch			- ස්පර්ෂය
A – Active movement	- ක්‍රියාකාරී චලනයන්
P – passive movement	- අක්‍රීය චලනයන්
S – Skills test 		- කුසලතා පරීක්ෂණ

References 
http
org/wiki/Sports_injury

ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව
ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්, ලීගයන් හා ක්‍රීඩා ඉසව් වැනි ක්‍රීඩා නිෂ්පාදන සහ ක්‍රීඩා නොවන නිෂ්පාදන (උදා
සිගරට්, බීර, දුරකථන සේවා) ආදිය විකිණීම සඳහා අලෙවි මුලධර්ම සහ එවා ක්‍රියා‍ෙව් යෙදවීම ස්පෝර්ට් මාකටින් (එක්සත් ජනපදයේදී නම්
ස්පෝර්ට්ස් මාකටින් - Sports marketing) නැතහොත් "ක්‍රිඩා අලෙවිය" යන යෙදුමෙන් හැඳින්වේ
මෙම අලෙවි ක්‍රියාවලිය ක්‍රීඩාව සමඟ විවිධ ආයතන හරහා සිදුවේ
වෘත්තිය පුහුණුකරුවන් සහ ක්‍රීඩකයින් උදෙසා ගණු දෙනු හා කොන්ත්‍රාත් කළමණාකරනය කළ පළමු ක්‍රීඩා කළමණාකරන ආයතනයන් බිහි වීම ඇරඹුනේ 1960 දශකයේ සහ 1970 දශකයේ මුල් භාගයේදිය
ඒ මාර්ක් මැක්කොමැක්ගේ ඉන්ටර්නැෂනල් මැනේජ්මන්ට් ගෲප් (IMC), බොබ් වුල්ෆ් (වුල්ෆ් ඇසෝසියේෂන්) සහ ඩොනල්ඩ් ඩෙල්ගේ ප්‍රොසර්ව් (proserv) ආයතන සමගිනි
ස්වීඩනයේ වර්ල්ඩ්ස් ක්ලාස් ඉවෙන්ට්ස් මගින් ක්‍රීඩා අලෙවියේ සාර්ථක සහ නව හැඩයක් වූ "ලොකයේ ශක්තිමත්ම මිනිසා සුපර් තරඟාවලිය" ක්‍රියාත්මක කරයි
මෙයට සමානව ප්‍රථම පූර්ණ සේවා ක්‍රීඩා අලෙවි ව්‍යාපාර සහ අනුග්‍රාහකත්ව නියෝජිතායතනයන් 1970 ගණන් වල මැදභාගයේ දී මිලිස්පෝර්ට් LLS (දැනට මාර්කටින් ආර්ට්හි එක් පාර්ශවයක්) සහ ප්‍රොසර්ව් සමග ආරම්භ කෙරුනේය
මෙය ක්‍රීඩකයන් කළමණාකරනයෙන් ඔබ්බට ක්‍රීඩා තරඟ සහ අනුග්‍රාහකයින් සමඟ ගණුදෙනු කිරීම දක්වා පුළුල් විය
ක්‍රීඩා වෙළඳාමේ අති විශාල වර්ධනයක් සිදු වූයේ 1984 ලොස් ඇන්ජලීස් හි පැවැත්වුනු ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙල සමඟිනි
එහිදී අනුග්‍රාහකයින් ඔවුන්ගේ වෙළඳ භාණ්ඩ විකිණීම සඳහා එය වේදිකාවක් කර ගත්හ
උදාහරණයක් වශයෙන් කොකාකෝලා සමාගම ඩොලර් මිලියන 30 කට ආසන්න මුදලක් ඔවුන්ගේ නිල අනුග්‍රාහකත්වය වෙනුවෙන් වැය කළහ
1984 ඔලිම්පික් උළෙලේ ප්‍රධාන සංවිධායක වූ පීටර් උබෙරොත් (Perer Ueberroth) ක්‍රිඩාව අලෙවි කිරීමේ ඇති බලය ප්‍රදර්ශනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් අගැයීමට පාත්‍ර වන පුද්ගලයෙකු විය
ඔහු ඊට පෙර ට්‍රාන්ස් ඉන්ටර්නැෂනල් එයාර් ලයින් සහ ට්‍රාන්ස්පොරේෂන් කොන්සල්ටන්ට්ස් හි ජ්‍යෙෂ්ඨ විධායක නිලධාරී තනතුර ඉසිලුවේය
ඔලිම්පික් වලින් පසු උබෙරොත් මේජර් ලිග් බේස්බෝල් (1984-89) හි කොමසාරිස් ලෙස සේවය කළේය
වර්තමානයේ එක්සත් ජනපද ඔලිම්පික් කමිටුවේ මණ්ඩල ප්‍රධානියා ලෙස සේවය කරයි
කර්මාන්ත ව්‍යාපාර සම්බන්ධ ප්‍රකාශනයක් වූ ස්පෝට්ස් බිස්නස් ජර්නල් නම් ප්‍රකාශනයට අනුව අද කාලයේ ක්‍රීඩාව අලෙවි කිරීම යනු ඩොලර් බිලියන 250 ක් වටිනා කර්මාන්තයකි
ක්‍රීඩා අලෙවිය නමැති ව්‍යාපාරයට ක්‍රීඩා සම්බන්ධ දැන්වීම්, ක්‍රීඩකයන් නිර්දේශ කිරීම, පහසුකම් ගොඩනැංවීම, ක්‍රීඩා උපකරන සහ බලපත්‍ර ලත් වෙළඳ භාණ්ඩ, ක්‍රීඩා තරඟ ඉසව් කළමණාකරණය සහ අලෙවි සේවා, අනුග්‍රාහකත්වය සහ ප්‍රවේශ පත්‍ර විකිණීම, මාධ්‍ය ප්‍රචාරණ අයිතීන්, සහ ක්‍රීඩාවට සම්බන්ධ වෙබ් අඩවි ඇතුලත් මාධ්‍යයන්, පොත්පත් සඟරා සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා ආදිය ඇතුලත්වේ
ඊ මේල්, වෙබ්, වොයිස් මැසේජින්, ස්ට්‍රීමිං වීඩියෝ සහ ජංගම දුරකථන ආදී නව සන්නිවේදන ක්‍රම උපයෝගි කර ගනිමින් ක්‍රීඩා අලෙවි ක්ෂේත්‍රයේ අභියෝග හා අලුත් අවස්ථා උදාවි ඇත
ක්‍රීඩා අලෙවි කර්මාන්තයේ නැගී එන ක්‍රීඩකයෙක් වන්නේ රෙවලූෂන් නම් චිකාගෝ මූලස්ථානය කර ගත් ක්‍රීඩා අලෙවි සහ සන්නිවේදන ඒජන්සියයි
එය 2005 දී NCCA සමග හවුලක් ප්‍රකාශ කළේ, 2006 NCCA අංක 1 කාණ්ඩයේ පිරිමි බාස්කට් බෝල ශූරතාවයේ අර්ධ අවසාන සහ අවසාන තරඟයන්ට සුවිශේෂී ආගන්තුක සත්කාර පිරිනැමීම සඳහාය
RCE Dome හැරුණු විට NCCE විසින් "ද ටෝරනමන්ට් ක්ලබ්" වෙත සුවිශේෂී සහ පහසු සත්කාරයන් ප්‍රදානය කළ බව ක්‍රීඩා තරඟ ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට සනිටුහන් කළේය
ක්‍රීඩාව අලෙවිය
පාපැදි ධාවන තරඟ වලදි තද ඇඳුම් (Tights) ආරක්ෂක හිස් වැසුම් සහ විශේෂ පාවහන් පාවිච්චි කරනු ලැබේ
ක්‍රීඩා ඇඳුම් යනු පාවහන්ද ඇතුලුව ක්‍රීඩා සහ ව්‍යයාම කිරීමේදි අඳිනු ලබන ඇඳුම් පැළඳුම් යනාදියයි
ක්‍රීඩාවට විශේෂ වූ ඇඳුම් වලට කෙටි කලිසම්, ට්‍රැක් සූට් (Track suit) ටී ෂර්ට්, පෝලෝ කමිස සහ පුහුණු කරන්නන්ගේ ඇඳුම් ආදිය ඇතුළත් වේ
විශේෂයෙන් සකස් කරන ලද ඇඳුම් වලට වෙට් සූට් (Wet suit) සහ සැලොපෙට්ස්ද ඇතුලත්වේ
එයට ජොක් ස්ට්‍රැප් වැනි යට ඇඳුම්ද ඇතුලත් වේ
සාමාන්‍ය ඇඳුම් මෝස්තර වලදීද ක්‍රීඩා ඇඟලුම් බොහෝ විට අඳිනු ලැබේ
බොහෝ ක්‍රීඩාවන් සඳහා ක්‍රීඩකයන් ඇඳුම්වල විවිධාකාර අයිතමයන්ගේ සංකලනයක් අඳිති
උදාහරන ක්‍රීඩා පාවහන්, පෑන්ට්ස් සහ කමීස ආදී වශයෙනි
සමහ‍ෙරක් ආරක්ෂක හිස් වැසුම් සහ අමෙරිකන් පාපන්දු ක්‍රීඩකයන් පාවිච්චි කරන අංගාරක්ෂක වැනි ඇඳුම් අඳිති
ස්කොෂ් හෙවත් බෝල-බිත්ති ටෙනිස් ක්‍රීඩාව යනු දැල් සහිත පිත්තක් යොදා ගෙන කරන ක්‍රීඩාවකි
කලින් එය නම් කරන ලද්දේ 'ස්කොෂ් රැකට්ස්' යනුවෙනි
මවි ක්‍රීඩාව වූ රැකට්ස් වලදී පාවිච්චි කළ තද බෝලය සමඟ සැසඳීමේදි මේ සඳහා යොදා ගන්නා බෝලය මෘදුය
මෙම ක්‍රීඩාව දෙදෙනෙකු සමඟ හෝ යුගල ක්‍රීඩාවක් වශයෙන් හතර දෙනෙකුද සමග කෙරෙන ක්‍රීඩාවකි
නියමිත ප්‍රමිතියකින් යුතු පිත්තක්ද මැද කුහරයක් තිබෙන රබර් බෝලයක්ද යොදා ගෙන හතර වටේ බිත්ති යෙදූ ක්‍රීඩාගාරයක මෙම ක්‍රිඩාව කරනු ලැබේ
ස්කොෂ් ක්‍රීඩාව වර්ග කර තිබෙන්නේ සන්ධි වලට විශේෂයෙන් දණහිස් වලට වැඩි පීඩනයක් දෙන ක්‍රීඩාවක් වශයෙනි
{{තොරතුරුකොටුව ටෙස්ට් කණ්ඩායම
| team_name                      = ශ්‍රී ලංකාව
| image                          = Sri Lanka Cricket Logo
png
| image_caption                  = ''ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය
| test status year               = 1982
| current captain                = දිමුත් කරුණාරත්න (ටෙස්ට්)දසුන් ශානක (එදිජා සහ වි20)
| current coach                  = Chris Silverwood 

| first test match               = එංගලන්තයට එරෙහිව කොලඹ දී 17–21 පෙබරවාරි 1982

| first odi match                = කොදෙව්වන්ට එරෙහිව මැන්චෙස්ටර් හිදී 7 ජූනි 1975

| first t20i match               = එංගලන්තයට එරෙහිව සදම්ස්ටන් හිදී 15 ජූනි 2006

| h_pattern_la          = 
| h_pattern_b           = _collar
| h_pattern_ra          = 
| h_pattern_pants       = 
| h_leftarm             = FFFFF6
| h_body                = FFFFF6
| h_rightarm            = FFFFF6
| h_pants               = FFFFF6
| a_pattern_la          = _goldborder
| a_pattern_b           = _collar
| a_pattern_ra          = _goldborder
| a_pattern_pants       = 
| a_leftarm             = 00247D
| a_body                = 00247D
| a_rightarm            = 00247D
| a_pants               = 001159
| t_pattern_la          = _greenshoulders
| t_pattern_b           = _dkredshoulders
| t_pattern_ra          = _orange_shoulders
| t_pattern_pants       = 
| t_leftarm             = 001C71
| t_body                = 001C71
| t_rightarm            = 001C71
| t_pants               = 001C57

}}ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම''' යනු  ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමයි
කණ්ඩායම ප්‍රථමයෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහි නියැලුනේ 1926-27 දී වන අතර, පසුව 1981 දී  ටෙස්ට් තත්ත්වය පිරිනැමීමත් සමගම,  ශ්‍රී ලංකාව ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවෙහි නියැලෙන අටවන රට බවට පත් විය
ශ්‍රී ලංකාව එහි අද්විතීය ක්‍රිකට් විලාසය සඳහා ප්‍රසිද්ධය, එය දක්ෂතාවය සහ සියුම් බව උපායශීලී නූස් සහ අනුවර්තනය වීමේ හැකියාව ඒකාබද්ධ කරයි
කණ්ඩායමේ උද්යෝගිමත් ක්‍රීඩා විලාසය සහ නව්‍ය උපක්‍රම නිසා එය අනෙකුත් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන ජාතීන්ගෙන් වෙන් කොට ලොව පුරා බොහෝ රසිකයින් දිනා ඇත
පූර්වයේ සිටි  පීඩිත තත්ත්වයෙන් මිදී,  1990 ගණන් වලදී ප්‍රධාන ක්‍රිකට් දේශයක් බවට පත් වීමට ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සමත් විය
අවසන් තරගයේදී ඕස්ට්‍රේලියාව පරදවමින්  1996 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය දිනාගැනුමට සමත් වූ කණ්ඩායම, ලෝක ශූරයන් බවට පත් වූහ
එතැන් සිට, කණ්ඩායම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කරලියෙහි ප්‍රධාන බලවේගයක් බවට සන්තතිකව පැවතියහ
වර්ශාවෙන් බාධා පැමිණි  2007 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන අවසන් තරගය ක්‍රීඩා කෙරුමට සුදුසුකම් ලැබුමට තරම් ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම දක්ෂයෝ වූහ
එමෙන්ම 2011 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන අවසන් තරගය ක්‍රීඩා කිරීමට සුදුසුකම් ලැබීය
2012 20-20 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය අවසන් තරගයටද සුදුසුකම් ලැබීය
2014 20-20 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය ජයග්‍රහණය කළේ ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමයි
ඉන් පසු 2015 වසරේදී අර්ධ අවසන් පුර්ව වටයටද සුදුසුකම් ලැබිය
ඉතිහාසය
1926-1927 වසරවලදී කොළඹ වික්ටෝරියා උද්‍යානයේ නොමෑඩ්ස් ක්‍රීඩාපිටියේදී MCC කණ්ඩායමට එරෙහිව ‘සිලෝන්’ (1972 වසරට පෙර අප රට හැඳින්වූයේ සිලෝන් යන නාමයෙනි) කණ්ඩායම ලෙස ප්‍රථම වරට තරඟ වැදුණි
එහිදී ‘සිලෝන්’ කණ්ඩායම ඉණිමක පරාජයක් ලැබීය
සිලෝන් කණ්ඩායම සිය ප්‍රථම ජයග්‍රහණය වාර්තා කරන්නේ 1932 – 1933 වසරවලදී පැටියල (Patiala) කණ්ඩායමට එරෙහිවයි. ඒ ඩ්රූව් ‘පැන්ඩෝව්’ ක්‍රීඩාංගනයේදී සිලෝන් කණ්ඩායම 1950 සිට එම්.ජේ. ගෝපාලන් කුසලානය සඳහා තරඟ වැදුණු අතර 1970 දී ‘සිලෝන්’ කණ්ඩායම  ‘ශ්‍රී ලංකා’ ලෙස සිය නම වෙනස් කරනු ලැබීය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමයි
ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම පළමු වරට ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරඟයකට සහභාගී වූයේ 1975 වර්ෂයේදීය
1981 දී ටෙස්ට් වරම් ලැබීමෙන් පසුව ටෙස්ට් වරම් ලැබූ 8 වෙනි රට බවට ශ්‍රී ලංකාව පත් විය
ශ්‍රී ලංකාව අන්තිම දුර්වල තත්වයේ සිට 1990 වර්ෂයේ පමණ වන විට ප්‍රධාන පෙළේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන රටක් බවට පත් විය
1996 දී  ලෝක කුසලාන තරඟා වලියට ඉදිරිපත් වී ප්‍රතිවාදී ඕස්ට්‍රේලියාව පරාජය කර ලෝක ශූරයින් බවට පත් වූහ
ඉන් පසු එළඹුනු වර්ෂ වලදි පසුබෑම් සහ සාර්ථකත්වයන්ට ඇතැම් විට මුහුණ දෙමින් ලෝකයේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන ප්‍රධාන රටක් ලෙස ස්ථාවරය රැක ගත්තේය
2007 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේදී කණ්ඩායම ඉතා හොඳින් ක්‍රිඩා කරමින් අවසාන මහා තරඟය දක්වා ළඟා වූයේය
වැස්සෙන් බාධා පැමිණුනු අන්තිම තරඟයේදී ඔව්හු ඕස්ට්‍රේලියාවට පරාජය වුවද අනුශූරතාවය දිනා ගත්හ
සනත් ජයසූරිගේ සහ අරවින්ද ද සිල්වාගේ පිති හරඹයද, මුත්තයියා මුරලි දරන් සහ චමින්ද වාස් දෙපළ ඉතා දක්ෂ අන්දමින් පන්දු යැවීමෙන් දැක්වූ සහයෝගයද පසු ගිය වර්ෂ 15 තිස්සේ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ සාර්ථකත්වයට විශේෂ දායකත්වයක් සැපයීය
එය පාලනය කරන ලද්දේ 'ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට්' ආයතනය විසිනි
ශ්‍රී ලංකාවේ විශිෂ්ට ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් 
ශ්‍රී ලංකාව මෙතෙක් බිහිවූ ශ්‍රේෂ්ඨ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් රැසක් බිහිකර ඇත
ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ කඩුලු 800ක් ලබාගත් සාර්ථකම පන්දු යවන්නා වන මුත්තයියා මුරලිදරන් ශ්‍රී ලංකාවේ මෙතෙක් බිහිවූ විශිෂ්ටතම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා ලෙස සැලකේ. විශිෂ්ට ලෙස පන්දුව දඟ කැවීමට සහ කඩුලු ලබා ගැනීමට ඔහුට තිබූ හැකියාව අසමසම වූ අතර, ඔහු ලොව පුරා පිතිකරුවන්ට බියකරු සිහිනයක් බවට පත් කළේය
ඔහු 2019 දී ICC හෝල් ඔෆ් ෆේම් වෙත ඇතුළත් විය
ශ්‍රී ලංකා පිලේ හිටපු නායකයකු මෙන්ම මෙතෙක් බිහිවූ විශිෂ්ටතම පිතිකරුවකු වූ කුමාර් සංගක්කාර ද ශක්තියක් විය
ඔහු ටෙස්ට් ලකුණු 12,000කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ එක්දින තරඟවලදී ලකුණු 14,000කට වඩා රැස් කළ අතර, ඔහු ඉතිහාසයේ වැඩිම ලකුණු ලාභීන් අතරට එක් විය
සංගක්කාර ඔහුගේ කාලයේ විශිෂ්ඨතම පිතිකරුවෙකු ලෙස සැලකෙන අතර ඔහු ICC Hall of Fame වෙත ඇතුළත් කර ඇත
මහේල ජයවර්ධන සහ සනත් ජයසූරිය ද ශ්‍රී ලංකා ජයග්‍රහණය සඳහා තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළහ
ජයවර්ධන සැලකෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාව 2007 ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරගය දක්වා ගෙන ගිය විශිෂ්ටතම පිතිකරුවෙකු සහ නව්‍ය නායකයෙකු ලෙසය
අනෙක් අතට, ජයසූරිය, ඔහුගේ ආක්‍රමණශීලී පිතිකරණයෙන් ක්‍රීඩාවේ විප්ලවීය වෙනසක් ඇති කිරීමට ප්‍රසිද්ධ වූ අතර, නූතන එක්දින ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ පුරෝගාමියෙකු බවට පත්විය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ අමතක නොවන ඉනිම් කිහිපයක් ක්‍රීඩා කළ මැදපෙළ පිතිකරුවෙකු වන අරවින්ද ද සිල්වා සහ ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් සෑම ආකාරයකම ස්ථාවර දස්කම් දැක්වූ වමත් වේගපන්දු යවන්නෙකු වන චමින්ද වාස් ද විශිෂ්ටයන් ලෙස සැලකේ

2014 පසු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් 

2014 වසරේ ICC ලෝක කුසලාන විස්සයි20 කිරුළ දිනීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේදී දැක්වූ දස්කම් අස්ථාවර වී ඇත
ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රමුඛ පෙළේ ක්‍රිකට් රටවල් සමඟ තරඟ සහ තරඟාවලි ජයග්‍රහණය කිරීමට අසීරු විය
ඔවුන් ක්‍රීඩකයින්, නායකයින් සහ පුහුණුකරුවන් කිහිප දෙනෙකු උත්සාහ කර ඇතත් ඔවුන්ගේ ගැටලුවලට විසඳුමක් සොයාගත නොහැකි විය
කණ්ඩායම ආබාධවලට ලක්ව ඇති අතර විනය ගැටලු ද ඇති වී තිබේ
2019 දී ශ්‍රී ලංකාව ඇෆ්ගනිස්තානය හමුවේ එක් ටෙස්ට් තරගයකින් පරාජයට පත් වූ අතර එය ඔවුන්ට විශාල පසුබෑමක් විය
කෙසේ වෙතත්, 2019 වසරේ දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව ටෙස්ට් තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කිරීම සහ 2018 වසරේ බංග්ලාදේශයේදී පැවැත්වෙන තුන්කොන් එක්දින තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කිරීම වැනි දීප්තිමත් අවස්ථා කිහිපයක් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට උදාවී ඇත
පොරොන්දුව දුන් වනිඳු හසරංග
සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් නැවත ගොඩනැංවීමේ අදියරක් පසුකරමින් සිටින අතර ඔවුන්ගේ ස්වරූපය සහ ස්ථාවරත්වය නැවත ලබා ගැනීමට ඔවුන්ට කිරීමට බොහෝ වැඩ තිබේ
ක්‍රිකට් කණ්ඩායම්
මළල ක්‍රීඩකයෙකුගේ සෞඛ්‍ය මළල ක්‍රීඩකයෙකුගේ ශිල්පීය ක්‍රම හෝ භාණ්ඩවල ගති ලක්ෂණ සැලකුවද ක්‍රීඩා‍ෙව්‍දී තාක්ෂණය වැදගත් ස්ථානයක් ගනී
උපකරණ 

ක්‍රීඩා‍ව බෙහෝ තරඟකාරී බවට පත්ව ඇති නිසා  වඩා හොඳ උපකරණවල අවශ්‍යතාවය වැඩි වී ඇත
ගොල්ෆ් පිති පාපන්දු හිස් ආවරණ ‍ෙබ්‍ස් බොල්  පිති සහ අනෙකුත් සෑම උපකරණයකම සැලකිය යුතු වෙනස්කම්‍ සිදු වී ඇත්තේ නව තාක්ෂණය හඳුන්වා දීමෙන් පසුවය
සෞඛ්‍ය 
 
මනුෂ්‍ය ශරීරය පිළිබඳ දැනීම ගැඹුරුවීමත් සමඟ මළල ක්‍රීඩකයන්ගේ විභවතාව වැඩි දියුණු වී‍ෙම් පරාසය පෝෂණයේ සිට තුවාලවලට ප්‍රතිකාර කිරීම දක්වා වර්ධනය වී ඇත
වයස වැඩිවන තෙක් ක්‍රීඩා කිරීමට ඉක්මනින් තුවාල සුව කර ගැනීමට සහ මීට පෙර පරම්‍පරාවලට වඩා ප්‍රතිඵලදායක ලෙස පුහුණු වීමට මළල ක්‍රීඩකයන්ට හැකි වී ති‍ෙබ්‍
උපදෙස් 

වැඩිදියුණු වෙමින් පවතින තාක්ෂණය ක්‍රීඩා පිළිබඳ පර්යේෂණ පැවැත්වීමට අළුත් අවස්ථා නිර්මාණය කරන ලදී
මින් පෙර අවබෝධ කර ගැනීමට නොහැකිව තිබු ක්‍රීඩාවේ අංගයන් විශ්ලේෂණය කිරීමේ හැකියාව ඇති වී තිබේ
මලල ක්‍රීඩකයෙකුගේ චලනයන්ගේ නිරූපණයන් පාවිච්චි කල හැකි වීම හෝ උසස් කම්පියුටර් තාක්ෂණය මගින් ශාරීරික ආදර්ශයන්ගේ දර්ශනයන් අනුකරණය කිරීමට ඇති හැකියාව මගින් මළල ක්‍රීඩකයෙකු හට ඔවුන් කරමින් සිටින දේ හා ඔවුන්ට ඔවුන් විසින්ම වැඩි දියුණු වීමට ඇති හැකියාව තේරුම් ගැනීමට පුළුවන්කම ලැබී තිබේ
org/wiki/Sports#Technology
ටෙනිස් ක්‍රීඩාව යනු කේවල (තනි) හෝ යුගල වශයෙන් කෙරෙන ක්‍රීඩාවකි
මෙහි දී ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් කෙඳිවලින් නිමවන ලද පිත්තක් (racquet) හා ලෝමමය කවරයකින් වැසුණු රබර් බෝලයක් භාවිතා කරන අතර ප්‍රතිවාදී පිටියට දැලට උඩින් බෝලය පතිත කිරීම කරයි
ටෙනිස් ක්‍රීඩාවේ මූලාරම්භය එක්සත් රාජධානිය වන අතර 19 වන ශත වර්ෂයේ දී තණ පිටියක කෙරෙන ක්‍රීඩාවක් ලෙස ඇරඹුනි
ලෝකයේ අනිත් රටවල් අතර පැතිරීමට පෙර ඉංග්‍රීසි කතා කරන ඉහළ පැලැන්තියේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් අතරට මෙය ප්‍රචලිත විය
අද ටෙනිස් ක්‍රීඩාව කළ හැකිය
රැකට්ටුව නිවැරදිව භාවිතා කළ හැකි සියළු දෙනාටම සේම, රෝද පුටුවක යන ආබාධිතයින්ට වුව ද මෙය ක්‍රීඩා කළ හැකිය
එක්සත් ජනපදයේ ද ක්‍රීඩා සංගමය විසින් ජාතික මට්ටමේ විද්‍යා පීඨයක් මේ සඳහා පිහිටුවා ඇත
1970 දී හඳුන්වා දුන් තරඟ සම වූ අවස්ථාවක දිනුම්කරුවා තේරීමේ නීතිය හැරෙන්නට 1890 දී හඳුන්වා දුන් නීති රීති අදටත් එලෙසින්ම පවතී
මෑතක දී එක් කරන ලද ක්ෂණික නැවත විකාශය තාක්ෂණයෙන් ක්‍රීඩකයාට සිය ලකුණු පිළිබඳ අභියෝග කිරීමට නිත්‍යානුකූලව හැකිව ඇත
මිලියන ගණනින් සිටිනා ටෙනිස් ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් අතර සේම මිලියන ගණනක් නරඹන ක්‍රීඩාවක් බවට ද මෙය පත්ව ඇත
විශේෂයෙන්ම (Grand Slam) තරඟාවලිය , ඕස්ට්‍රේලියානු, ප්‍රංශ හා එක්සත් රජධානි විවෘත තරඟද, විම්බල්ඩන් ටෙනිස් ශූරතා තරඟයද නරඹන්නන් අතර ඉතා ජනප්‍රියයි
මෑත වසරවලදී නැ‍ගෙනහිර යුරෝපයේ හා ඈත පෙරදිග ‍රටවල ද මෙම ක්‍රීඩාව පැතිරීම විශේෂත්වයකි
කාබෝහයිඩ්‍රේට මෙන්ම ඉතා විශාල ව්‍යුහමය කර්තව්‍යයක් ප්‍රෝටීන මගින් සිදුවේ
ඇක්ටින් හා මයෝසීන්වල චලනය කංකාල පේශිවල සංකෝචනය සඳහා නිතැතින්ම හේතුවේ
බොහෝමයක් ප්‍රෝටීන කිසියම් අණුවක හෝ අණු කාණ්ඩයකට විශේෂිතව බැඳී ඇති අතර ඔවුන්ට බැඳෙන දෙය  ඉතාමත් සුවිශේෂීව තෝරා ගනු ලබයි
ප්‍රතිදේහ යම් කිසි විශේෂිත අණුවකට සබැඳි ප්‍රෝටීන් සඳහා උදාහරණයකි
ප්‍රතිදේහ යොදා ගෙන සිදුකරන enzyme-linked immunosorbent assayපරීක්ෂණ (ELISA) ජීව අණු සෙවීමට නුතන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දී භාවිතා වන වඩාත් සංවේදී ක්‍රමයකි
කෙසේ  වුවත් වඩාත්ම වැදගත් ප්‍රෝටීන වර්ගය වන්නේ එන්සයිමයි
මෙම පුදුම සහගත අණු උපස්ථර ලෙස හඳුන්වන විශේෂිත ප්‍රතික්‍රියක අණු හඳුනා ගන්නා අතර ඒවා අතර ප්‍රතික්‍රියාව උත්ප්‍රේරණය කරයි
එන්සයිම මගින් ප්‍රතික්‍රියාවේ සක්‍රීයන ශක්තිය අඩු කරන අතර ප්‍රතික්‍රියාව 1011 ගුණයකින් වේගවත් කරයි
තනිව සිදු වීමට සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 3000 ක් පමණ  ගත වන ප්‍රතික්‍රියාවක් එන්සයිම ඇතිවිට තත්ත්පරයකටත් වඩා අඩු කාලයක දී සිදුවේ
ක්‍රියාවලිය අවසානයේ දී එන්සයිම එලෙසම පවතින අතර නව උපස්ථර කොටසක් සමග නව ප්‍රතික්‍රියාවක් උත්ප්‍රේරණය කිරීම ආරම්භ කරයි
විවිධ නවිකාරක භාවිතයෙන් එන්සයිමවල ක්‍රියාවලිය පාලනය කළ හැකි අතර එමගින් සෛලයක ජීව රසායනය පාලනය කළ හැකිය
සාරාංශයක් ලෙස ගත් කළ ප්‍රෝටීන් යනු ඇමයිනෝ අම්ල දාමයකි
ඇමයිනෝ අම්ල කාණ්ඩ 4 කට බැඳුණු කාබන් පරමාණුවකින් යුක්ත වේ
එකක් ඇමයිනෝ ඛණ්ඩයක් වෙයි
–NH2 අනික කාබොක්සිලික් අම්ල කාණ්ඩයක් වෙයි
–COOH (නමුත් කායික තත්ව මත මේවා   -NH-3  හා –COO- ලෙස පවතී) තෙවැන්න හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවක් වෙයි
හතර වැනි කාණ්ඩය “-R” මගින් සංකේතවත් කරන අතර එක් එක් අම්ලය සඳහා මෙම කාණ්ඩය වෙනස් වෙයි
සම්මත ඇමයිනෝ අම්ල වර්ග විස්සක් පවතී
මෙයින් සමහරක් ඒ ලෙසට හෝ නවීකරණය වී හෝ භාවිතා වේ
උදාහරණ ලෙස ග්ලුටමේට් වැදගත් නියුරෝන සම්ප්‍රේෂකයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි
ඇමයිනෝ අම්ල  (1) උදාසීන ලෙස (2) භෞතික තත්ව යටතේ පතින ආකාරයෙන් (3) ඩයිපෙප්ටයිඩයක් ලෙස එකට එකතු වීමෙන් යන තුන් ආකාරයෙන් සාකච්ඡා කළ හැකිය
ඇමයිනෝ අම්ල පෙප්ටයිඩ් බන්ධන මගින් එකිනෙකට සම්බන්ධ විය හැකිය
මෙම විජලන සංස්ලේෂණයේ දී ජල අණුව ඉවත්වන අතර පෙප්ටයිඩ් බන්ධනය එක් ඇමයිනෝ අම්ලයක නයිට්‍රජන් පරමාණුවක් හා අනෙක් කාබොක්සිලීන් කාණ්ඩයේ කාබන් පරමාණුවක් සම්බන්ධ කරයි
ඵලය ලෙස ලැබෙන අණුව ඩයි පෙප්ටයිඩ් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ
කෙටි දාම ඇමයිනෝ අම්ල (තිහට අඩු) පෙප්ටයිඩ ‍හෝ පොලි පෙප්ටයිඩ් ලෙස හඳුන්වයි. ඉතා දිගු දාම ප්‍රෝටීන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
උදාහරණයක් ලෙස වැදගත් රුධිර මස්තු ප්‍රෝටීනයක් වන ඇල්බියුමින්හි ඇමයිනෝ අම්ල කොටස් 585 ක් අඩංගුවේ
ප්‍රෝටීන බිඳ වැට්ටවීමට ද මේ හා සමාන ක්‍රමයක් භාවිතා වේ
පළමුව එය එහි සංරචක ඇමයිනෝ අම්ල බවට ජල විච්ජේදනය වේ
ඇමයිනෝ අයන ලෙස  (NH4+) රුධිරයේ ඇති නිදහස් ඇමෝනියා (NH3) ජීවය සඳහා හානිදායකය
එමනිසා එය පිට කිරීමට ක්‍රමයක් තිබිය යුතුය
සතුන්ගේ අවශ්‍යතා මත වෙනස් සතුන්ගේ වෙනස ක්‍රියා පිළිවෙත් මේ සඳහා දායක වේ
ඒක සෛලික පටක කෙළින්ම ඇමෝනියා පරිසරයට මුදා හරී
එලෙසින්ම අස්ථික මත්ස්‍යයා ඇමෝනියා ජලය මුදාහරින අතර ඒවා ඉතා ඉක්මණින් ජලයේ දිය වේ
සාමාන්‍යයෙන් ක්ෂීරයින් යූරියා චක්‍රය හරහා ඇමෝනියා යුරීයා බවට පරිවර්තනය කරයි
ප්‍රෝටීන්
මල්ලව පොර ක්‍රීඩාව යනු ප්‍රතිවාදීන් දෙදෙනෙකු අතර ආයුධ භාවිතයෙන් තොරව සිය ශරීර ශක්තිය උපයෝගී කරගෙන සිය ප්‍රතිවාදියාව මෙල්ල කිරී‍ෙම්‍ ක්‍රීඩාවයි.මෙහිදී ප්‍රතිවාදියාව මෙල්ල කිරීම සඳහා උපයෝගී කරනු ලබන තාක්ෂණයන් අතර ප්‍රතිවාදියාව දැඩිව ග්‍රහණයට ලක් කිරීම ඔහුව සිරකර ගැනීම හා සිය ශරීර ශක්තිය උපයෝගී කර ගැනීම වැනි දෑ දැකිය හැකිය
සාමාන්‍යයෙන් සටනකදී මෙම තාක්ෂණයන්ගෙන් බැහැරව සටන් කිරීම විවිධ ආබාධයන් ඇති වීමට හේතු ‍ෙව්‍
මෙම ක්‍රීඩා‍ෙව් මුලික ප්‍රතිපත්ති ආත්ම ආරක්ෂාව සඳහා කෙරෙන සටන් ක්‍රම හා හමුදාවේ මුහුනට මුහුනලා ඉතා ලඟින් සිදු කෙරෙන ස‍ටන් වලට සමානව පවතී
විවිධ ස්වරූපයේ මල්ලව පොර තරඟ ලොව පුරා පැතිර තිබෙන අතර ඒවා සතුව දීර්ඝ ඉතිහාසයක්ද ඇත
ක්‍රීඩාවක් වශයෙන් මල්ලව පොර ක්‍රීඩා කිරීම ඔලිම්‍පික් ක්‍රීඩා අතරට එක් වුයේ මීට අවුරුදු සිය ගණනකට පෙරය
ධාවන තරඟයේ ආරම්භය
ධාවන තරගයන්හි ආරම්භය සිදු වුයේ ස්වයංක්‍රීය පෙට්‍රල් වාහන සොයා ගැනීමත් සමගය
ඊට පෙර පැවතියේ අශ්වයන් හෝ ගවයන් විසින් ඇදගෙන යන තිරික්කල් තරග වැනිදෑය
පළමු තරගය 1894 දී සංවිධානය කරනු ලැබුවේ Le perit journal නම් පැරීසියේ සඟරාව විසිනි
එය හැකියාවන්ගේ විශ්වාසී බව මැන බැලීමටය
නමුත් ධාවන තරඟය පැරිස් වෙනුවට රෝචන් (Rouen) ලෙස 1894 මාරු විය
තරගකරුවන් වූයේ ‘කාල් බෙන්ස්’ (karl benz’s) බෙන්ස් ඇන්ඩ් සි (Benz and cie) Gottlieli daimler (ගොට ලෙයිබ් ඩෙම්ලර්) හා විල්හෙල්ම් මේබැච් යන කර්මාන්තවල වාහනය
ඊට වසරකට පසු එනම්,1895 දී ප්‍රථම නියම ධාවන තරගය ප්‍රංශයේදී පැවැත්වුණි
ඒ පැරිසියේ සිට බොර්ඩෙක්සි (Bordeaux) දක්වාය
එහිදී ප්‍රථමයා ලෙස Emili Levasser (එමිලි ලෙවැසර්) පැමිණි අතර ඔහු තරග නුසුදුස්සකු වූයේ ඔහුගේ වාහනයේ නියමිත ආසන ගණන නොතිබීම නිසාය
ජාත්‍යන්තර තරගයන් ආරම්භ වූයේ ‘ගෝර්ඩ්න්’ බෙනට් කුසලාන (gorden bennet cup auto recinz) තරගයත් සමගය
එක්සත් ජනපදයේ පැවති ප්‍රථම කාර් තරගය වූයේ ඉවැන්ස්මිත්, ඉල්ලි නොයිස් හිදීය
ඒ 1882 නොවැම්බර් 28 සැතපුම් 54 – 36 දක්වා (කි
මී 87 – 48) තරගයක් ලෙසිනි
එහිදී පැය 10 මිනිත්තු 23 ක් වාර්තා කරමින් ප්‍රෑන්ක් ඩුයේ ජය ගත්තේය
ඒ පෙට්‍රල් වාහන තුනක් හා එක් විද්‍යුත් කාරයක් පරදවමිනි
ප්‍රථම කුසලාන තරගය වූයේ ‘Vanderbilt cup’ වැන්ඩර් බිල්ට් කුසලානයයි
ධාවන තරඟ
තුන් පිම්ම ජවන හා පිටිය අංගයක් ලෙස තුන් පිම්ම සැලකිය හැකිය
මීට පෙර එය හැඳින්වූයේ "hop, step and jump" යනුවෙන් තරඟකරුවන් අනුගමනය කරන්නාවූ පියවර අනුව. ක්‍රීඩකයන් පථයක් මත දුව විත් ලකුණු කරන ලද යම් කිසි ස්ථානයක සිට සිය පිම්ම ක්‍රියාත්මක කරනු ඇති
පිම්මේ ප්‍රමාණය මනිනුයේ මෙම ලෑල්ල හෝ සලකුණු කරනු ලැබූ ස්ථානයේ සිටයි
ආරම්භක ස්ථානය ලකුණු කර ඇති ලෑල්ලේ මැටිවලින් හෝ මෙලෙක් තීරුවලින් අලවා සකසා ඇත
එය ක්‍රීඩකයින් සිය සීමාව ඉක්මවා පියවර තබන්නේ දැයි සලකුණු කර ගැනීමටයි
පළමු පතිත වීම කළ යුත්තේ ආරම්භක පියවර තැබූ පාදයෙන්මය
ඊළඟ පියවර, පියවර තැබීමයි
ඒ විරුද්ධ පය භාවිතයෙන් ඉන්පසු වැලි පිරුණු වලකට පැනීම සිදු කෙරේ
මෙම වල දුර පැනීම සඳහා පිළයෙල කරන්නා වූ වලටම සමානය
ආරම්භක පියවර සීමාව ඉක්මවා තැබීම, වලට පිටතින් පැනීම, හෝ නියමිත කාල සීමාව (සාමාන්‍යයෙන් විනාඩිය) ඇතුළත් පිම්ම කිරීමට උත්සාහ නොකිරීම ක්‍රීඩකයාගේ පිම්ම අවලංගු වීමට හේතු වේ
1896 පැවැති නූතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා තරඟයේ සිටම තුන්පිම්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා අංගයකි
ඊට අමතරව පළමු ඔලිම්පික් ශූරයා වූයේ ද තුන් පිම්ම අංගය කළ ජේම්ස් කොනොල්ලි ක්‍රීඩකයාය
1996 කාන්තා තුන් පිම්ම අංගය ද ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා අංග අතරට එක්විය
එහි දී එළිමහන් සේම ගෘහස්ථ ශූරතාවයන් යන අංග 2 ක ටම ඇතුළත්ය
මෙම පිම්ම සාර්ථක කර ගැනීමට ක්‍රීඩකයා තුළ වේගය, ජවය, රිද්මය හා නොපසුබට බව යන ගුණාංග වර්ධනය වී තිබිය යුතුය
එහෙත් ‍සීමා සහිත දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයන්ට වුව ද තාක්ෂණය දියුණු කිරීමෙන් මෙය කළ හැකිය
මීටර් 13 හා 14 ඉක්මවා සාර්ථක පිම්මක් සඳහා ක්‍රීඩකයාට තත්පර 12ක් ඇතුළත මීටර් 100 ක් දිවීමේ හැකියාව ඇති වේගයක් සහ බර පිළිබඳ පුහුණුවීම් plyometrics සහ තාක්ෂණ ක්‍රියාකාරකම් සම්පූර්ණ කළ  යුතු වේ
විශේෂ දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයන් සඳහා අවශ්‍ය කරන සුදුසුකම් ඇත්නම් සාර්ථකව ජාත්‍යන්තර තලයට  ළඟාවිය හැකිය
එසේ විශේෂිත දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයෙකි බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික තුන්පිමි ක්‍රීඩකයා
ඔහුගේ දුර මීටර් 16.50 ක් ද වේගය 11.5 ක් ද වේ
(මීටර් 100ට)

ලෝක වාර්තා තබා ඇති පිරිමි ක්‍රීඩකයා වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ජොනතන් ඒඩ්වර්ඩ් (Jonathan Edwards) ඔහුගේ දුර මීටර් 18.29 අතර කාන්තා ශූරතාවය යුක් රේන් ජාතික ඉනෙස්සා ක්‍රැවෙනටිස් විසින් (15 – 50m) තබා ඇත
ලෝක ගෘහස්ථ ශූරතාවය දිනාගනු ලැ‍බුවේ කියුබානු ජාතික ඇලිසර් වූටියා  (Aliecer Urrutia) සහ ස්වීඩන් ජාතික ක්‍රිස්ටියන් ඔල්සන් (Christian Olsson) විසින් මීටර් 17.83 සම වාර්තා තබා ඇත
එසේම ගෘහස්ථ ලෝක කාන්තා ශූරතාවය දිනා ඇත්තේ රුසියානු ජාතික මටියානා ලෙබෙඩෙවා (Tatyana Lebedeva) විසින් 2004 IAAF  ලෝක ශූරතා තරඟාවලියේ දීය
ක්‍රීඩා
මලල ක්‍රීඩා
වොලිබෝල් යනු දැලකින් දෙපස සිටින ක්‍රීඩකයන් හය දෙනෙකුගෙන් සමන්විත කණ්ඩායම් දෙකක් අතර පැවැත්වෙන කණ්ඩායම් ක්‍රීඩා තරගයකි
කණ්ඩායම් දෙක වෙන් වනුයේ පිටිය මැද සැකසූ උස දැලකින් වන අතර ප්‍රතිවාදී පිටියේ පන්දුව පතිත වන ලෙස පහර දීම ලකුණු රැස් කර ගැනීමේ උප ක්‍රමයයි
මෙම පතිත කරවීම සිදු කරනුයේ පිළිගත් නීති මාලාවකට අනුවයි. වොලිබෝල් නීතිරීති මාලාව බොහෝ දුරට විහිදී යන අතර සාමාන්‍යයෙන් ලකුණු රැස් කිරීම සිදු කරනුයේ පෙර පරිදි ප්‍රතිවාදී පිළේ පිටියට පන්දුව පතිත කිරීමෙනි
මෙය ප්‍රතිවාදියා දුර්වල කිරීමකි
ශ්‍රී ලංකාවේ නිල ජාතික ක්‍රීඩාව වොලිබෝල් වේ
වොලිබෝල් ක්‍රීඩාවේ උපත 

1895 පෙබරවාරි 9 වන දින ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ හොලියෝක් හිදී තරුණ ක්‍රිස්තියානි සංගමයේ ශාරීරික අධ්‍යාපනය පිළිබඳ අධ්‍යක්ෂක විලියම් ජී. මෝගන් විසින් මින්ටොනෙට් ලෙස හැඳින්වූ ක්‍රීඩකයන් ඕනෑම සංඛ්‍යාවකට ගෘහස්ථ වශයෙන් ක්‍රීඩා කිරීමට ක සුදුසු විනෝදාංශයක් නිර්මාණය කළේය
මෙය ක්‍රීඩාවේ සමහර ලක්ෂණ ටෙනිස් සහ අත්පන්දු ක්‍රීඩා වලින් උකහා ගෙන ඇත
සැතපුම් 10ක් ඈතින් පිහිටි (කිලෝමීටර්16ක්) ස්ප්‍රින්ෆීල්ඩ් නගරයේදී මීට අවුරුදු 4කට පෙර නිර්මාණය කරන ලද තවත් ගෘහස්ථ ක්‍රීඩාවක් වන පැසිපන්දු ක්‍රීඩාව මේ වන විට ප්‍රදේශයේ ජනප්‍රිය වෙමින් පැවතිණි
මින්ටොනෙට් (අත්පන්දු ක්‍රීඩාව එකල හැඳින්වූ නම) සඳහා සුළු මලල ක්‍රීඩාමය පුහුණුවක් අවශ්‍යවන අතර ,පැසිපන්දු තරම් එය රළු නොවේ
තරුණ ක්‍රිස්තියානි සංගමයේ ආදි සාම‍ාජිකයන් සඳහා ගාහස්ථ වශයෙන් ක්‍රීඩා කිරීමට නිර්මාණය කරන ලදී
විලියම් ජී. මොගන් විසින් සටහන් කර ඇති පරිදි මුල්ම නීති වන්නේ අඩි 6ය් අඟල් 6ක් උස (මීටර්1.98) දැලක්, වර්ග අඩි 25 x 50 (වර්ග මීටර් 7.6 x 15.2) ප්‍රමාණයේ ක්‍රීඩා පිටියක් සහ ක්‍රීඩකයින් ඕනෑම සංඛ්‍යාවක්ය
එක් තරඟයක් සෑම පන්දුවාරයකදීම එක් කණ්ඩායමකට ආරම්භක පන්දුව පිරිනැමීම් 3ක් ලැබෙන පන්දු වාර 9කින් සමන්විතය
එමෙන්ම කණ්ඩායම් 2කටම පන්දුව විරුද්ධ පැත්තට යැවීමට පෙර පන්දුවට ඕනෑම වාර ගණනක් පහර දීමට අවස්ථාව ‍ලැබේ
ආරම්භයේදී පන්දුව පිරිනැමීමේදී සිදුවන වැරදිමකදී දෙවන වරටද උත්සාහ කළ හැකිය
ආරම්භක පන්දු පිරි නැමීමේ උත්සාහයේදී හැර,දැලට පන්දුවෙන් ගැසීම ක්‍රීඩා නීතිවලට විරුද්ධ ලෙස සැලකේ. මෙමගින් එක් ලකුණක් අහිමි වීම හෝ (side out)විය හැක