Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඉන්දියා චීන දේශසීමා සම්බන්දයෙන් බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ප්‍රකාශකර තිබුනේ එකී දේශසීමාම බ්‍රහ්මපුත්‍ර නදියේ සිට සැතපුම් 70 කට උතුරින් පිහිටි මැක්මොහාන් රේඛාවේ සිට පිහිටා ඇති බවයි. ටිබෙටය මේ සම්බන්ධයෙන් එකඟත්වයක් පල කළත් චීනය මෙවැනි එකඟත්වයක් පිළිබඳව අත්සන් කර නොතිබුණි
මේ ත්ත්වය යටතේ 1954 දි නේරු චෞ -එන්-ලායි සාකච්ඡා වලදීත් චීනය දැරූ අදහස වුයේ ඉන්දියා චීන දේශ සීමාව බ්‍රහ්මපුත්‍ර නදියෙන් සැතපුම් 20 කට උතුරින් පිහිටා ඇති බවයි. එහෙත් එය ඍජුව ප්‍රකාශ නොකල චෞ එන්ලායි රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විලාසයෙන් නේරුට දක්වා සිටියේ චීන ඉන්දීය සිතියම් වැරදි විය හැකි බවත් එය සංශෝධනය කිරිම එකී ප්‍රදේශ මැනීමෙන් හා දෙපාර්ශවය අතර සාකච්ජා කිරීමෙන් විසඳා ගත යුතු බවයි.
	
1954 දී චීනය දැරූ මෙම ස්ථාවරය සම්බන්ධයෙන් කිසිඳු වෙනසක් 1958 වන විටත් සිඳු නොවීය
එහෙයින් ඉන්දියානු විරෝධය ප්‍රකාහ කළ අවස්ථාවේදීත් චීනය කියා සිටියේ ඉන්දියාව චීනය අතර දේශ සීමාවන් නිර්නය කිරීම කිසි විටකත් නොකර ඇති බවත් එහෙයින් ඒවා මිනුම් ගත කරන තෙක් දෙරට අතර පවත්නා දේශසීමා එලෙසින් පවත්වා ගත යුතු බවයි.
	
1958 දී චීනය ප්‍රකාශ කළ මෙම අදහසෙහි අර්ථය නම් ඉන්දියාව හිමිකම් පානු ලබන අක්සායි චින් ප්‍රදේශය චීනයට අයත් ප්‍රදේශයක් බවයි. අනික් අතට ඉන්දියාව දැරූ අදහස වුයේ අක්සායි චින් ප්‍රදේශය ඉන්දියාවට අයත් බවයි. මේ සම්බන්ධයෙන් 1958 දී දෙරට අතර පැනනැගුන මතභේදය ක්‍රමක්‍රමයෙන් උත්සන්න වීමේ අවසාන ප්‍රතිඵලය වූයේ චීනය විසින් 1962 ඔක්තෝබර් මාසයේ 20 වන දින ඉන්දීය දේශ සීමාව වෙත ආක්‍රමණයක් කිරීමයි
එම ආක්‍රමණයේදී ඉන්දියාවේ නැගෙනහිරින් වු ඉන්දියා චීන දේශ සීමාවේ වූ බටහිර හා නැගෙනහිර කොටස් වටකරමින් අක්සායි චින් ප්‍රදේශයේ වූ ඉන්දීය හමුදාවන් විනාශ කිරීම සඳහා පූර්ණ ප්‍රහාරයක් දියත් කරනු ලැබීය
චීන ආක්‍රමණය ඉදිරියේ පසු බසිනු ලැබූ ඉන්දීය හමුදාවෝ පලවා හැරීමට ආක්‍රමණිකයාට ගත වූයේ මසකටත් නොවැඩි කාලයකි
චීන ආක්‍රමණය හමුවේ අසරණ වූ නේරු ඇමරිකාව හා නොබැඳි රටවල සහාය පතනු ලැබුවද චීනය විසින්ම ඒකපාක්‍ෂිකව කරනු ලැබූ සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟම යුද්ධය අත්හිටවනු ලැබිනි
එවැනි සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශ කිරීමට චීනය ඉදිරිපත් වූයේ කුමන හේතුවක් නිසාවුවද ඉන්දියාව විසින් චීන ආක්‍රමණය හෙළා දකිනු ලැබුව ද සටන් විරාමයට අවනත වුනි
නොවැම්බර් 21 දින ඇතිකරගත් මෙම සටන් විරාමයට පසුව 1962 දෙසැම්බර් 1 දින චීන හමුදාවෝ සිය දේශ සීමාවන් තෙක් පසු බසිනු ලැබූහ
1962 නොවැම්බර් මස 21 සිට දෙසැම්බර් පළමුවන දින වනවිට දෙපාර්ශවය අතර එකඟතාවය වූයේ ඒතාක් ඉන්දීයව හිමිකම් පෑ අක්සායි චින් ප්‍රදේශය චීනයට අයත් බවත් සෙසු දේශ සීමා ප්‍රදේශ සම්බන්ධයෙන් මැක්මොහාන් රේඛාව දෙරටේ දේශ සීමා මායිම් සේ සලකා ක්‍රියාකරන බවයි.
	
1962 චීනය විසින් ඉන්දියාව ආක්‍රමණය කිරිම වූ කලී ජාත්‍යන්තර දේශපාලනයේ තවත් අර්බුදකාරී අවස්ථාවක් විය
එහි අතුරු ප්‍රතිඵලය වූයේ ඉන්දියාවත් - චිනයත් ජාත්‍යන්තර දේශපාලනය තුළ ප්‍රබල පසමිතුරන් බවට පත්වීමයි
ආශිත ග්‍රන්ථ

මහාචාර්ය ඩබ්ලිව්.ඒම්
ප්‍රේමරත්න මහතාගේ ජාත්‍යන්තර අර්බුද කෘතිය 
 

ඉන්දියාව
චීනය
චීන ඉතිහාසය
අධ්‍යාපනය යනු වියුක්ත සංකල්පයක් වන බැවින් ඒ සඳහා පැහැදිලි නිර්වචනයක් සැපයීම අපහසුය
අනෙක් අතට අධ්‍යාපනය යන්නෙන් එක් අදහසක් පමණක් අන්තර්ගත නොවේ
ඉගෙනීම, ඉගැන්වීම, ඇගයීම,රසවිඳීම,පුහුණූව ආදී විවිධ අදහස් සමුදායක් මේ තුළ ගැබ් වී ඇත
මේ නිසාද අධ්‍යාපනයට පැහැදිලි නිර්වචනයක් දීම අපහසු වී ඇත
විවිධ දාර්ශනිකයන් විසින් විවිධාකාර දෘෂ්ටිකෝණයන්ගෙන් අධ්‍යාපනය පිළිබඳව නිර්වචන ඉදිරිපත් කොට ඇත
අධ්‍යාපනය යන්න මුලින්ම බි ආවේ ලතින් භාෂාවෙනි
(e-ducere, educo) පිටතට ඇදල ගැනීම යන අර්ථය e-ducere තුළ ඇත
සෑම පුද්ගලයකු සතුවම විභව ශක්තියක් ඇති බව පවසයි
අධ්‍යාපනයේ කාර්යභාරය වන්නේ මෙකී සැඟවී ඇති හැකියාවන් ඇදගැනීමයි
වර්තමානයේ මේ අගය 5% හෝ 10% යැයි පැවසේ
අධ්‍යාපනය යනු, යම්කිසි හැකියාවන් ගොන්නක් විධිමත් ලෙස ඉගැන්විම හා ඉගෙනගැනීමයි
තවත් විදර්ශනාත්මක කිවහොත්, අධ්‍යාපනය යනු දැනුම, සුභවාදී චින්තනය සහ ඥාණය ඛෙදාහදා ගැනීමයි
පාරම්පරිකව සංස්කෘතියක් ඉදිරියට ගෙනයාම ද අධ්‍යාපනයේ ප්‍රතිඵලයකි
පුද්ගලයෙකු ගේ සහජ දක්ෂතාවයන් ඉස්මතු කිරීමත්, ඒවා මනාව ඔපමට්ටම් කොට ඔහුට එහි වටිනාකම එකතු ගැන්වීමත් අධ්‍යාපනයයි
අධ්‍යාපනයේදී සිදුවන්නේ විවිධ ඉගැන්වීම් ක්‍රම යොදාගැනීමකි
මනෝ විද්‍යාත්මක දාර්ශනික, පරිගණක ආශ්‍රිත, භාෂාමය, ස්නායුමය සහ සමාජමය ක්‍රමෝපායන් අධ්‍යාපනයේදී යොදා ගැනේ
අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් ඇති විවිධ අර්ථකථන 
 අධ්‍යාපනය යනු දැනුම ඒකරාශී කරන ක්‍රියාවලියකි
සොක්‍රටීස් පවසා ඇත්තේ උසස්ම දෙය දැනුම බවයි.දැනුම ඇත්තා උසස්ම පුද්ගලයාය
එය ලබන්නේ අධ්‍යාපනයෙනි
අධ්‍යාපනය යනු වර්ධනීය ක්‍රියාවලියකි
අධ්‍යාපනය යනු වර්ධනීය, යාවජීව ක්‍රියාවලියක් බව ජෝන් ඩුවී පවසයි
පුද්ගලයා හා පරිසරය අතර අන්‍යොන්‍ය සම්බන්ධයක් ගොඩනැගෙද්දී ඒ හා ගොඩනැගෙන අත්දැකීම් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වර්ධනය සිදුවේ
අධ්‍යාපනය යනු සංස්කෘතික සම්ප්‍රේෂණ ක්‍රියාවලියකි
සමාජයේ සාමාජිකයකු වශයෙන් මිනිසා විසින් අත්පත් කරගනු ලබන දැනුම කුසලතා,සදාචාරය ආදි සියලුම දේ සංස්කෘතියයි
මිනිසාගේ මැදිහත්වීමෙන් නිර්මාණය වී ඇති මෙකී සංස්කෘතිය එක් පරම්පරාවක සිට තවත් පරම්පරාවක් දක්වා සම්ප්‍රේෂණය කරන්නේ අධ්‍යාපනය ඉවහල් කරගෙකය
අධ්‍යාපනය තුලින් හදවත, හිස සහ හස්තය යන තුනම (Head, Heart, Hand) සංවර්ධනය කල යුතුය
අධ්‍යාපනයේ අරමුණු සහ පරමාර්ථ 

පරමාර්ථයක් යනු කිසියම් විධිමත් ලෙස සැකසුණු ක්‍රියාවලියකින් අවසානයේ ඉටුකර ගැනීමට අපේක්ෂා කරන ප්‍රතිඵලයයි
පුළුල් සංකීර්ණ අරථයක් ගැනීම පරමාර්ථයේ ලක්ෂණයයි
මේ නිසාම එය ඉටුකර ගැනීම ඉතා දුෂ්කරය
පරමාර්ථය කරා යාමට නම් ඒවා සරළ කරගත යුතුය
ඒ සඳහා ගොඩනගාගන්නා වූ සුවිශේෂී ප්‍රකාශය අරමුණු ලෙස හැඳින්වේ
සුවිශේෂී බව,මැනිය හැකි බව , ළඟාවියහැකි බව ආදිය අරමුණක සුවිශේෂී ලක්ෂණ වේ
එක් පරමාර්ථයක් සඳහා අරමුණු කීපයක් පැවතිය හැක
අධ්‍යාපන පරමාරථ සහ අරමුණු රටින් රටට වෙනස් වේ
එසේ වන්නේ රටක අධ්‍යාපන අරමුණු සහ පරමාර්ථ ගොඩනැගෙන්නේ එහි ඇති සමාජ ආර්ථීක දේශපාලන ජාතික ප්‍රතිපත්ති වලට අදාළ වීමයි
අධ්‍යාපන පරමාර්ථ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පිළිගත් ඒවාද පවතී
ඒ අතරින් යුනෙස්කෝව ප්‍රධාන වේ
එහි පරමාර්ථය වූයේ ජාත්‍යන්තර සාමය හා අවබෝධය ඇතිකරලීමයි
මීට අමතරව දිවිපැවැත්ම සඳහා අධ්‍යාපනය නමින් වාර්තාවක්ද පිහිටුවීය
අධ්‍යාපනයේ අරමුණු පිළිබඳව කතාකරද්දී ඩෙලෝ වාර්තාවද පිළිගත් එකකි
ළමයින්ගේ විභව ශක්තිය මතුකරගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මෙහිදී සාකච්ඡා කළේය
මෙහිදී මූලික මූලධර්ම 6ක් යටතේ සාකච්ඡා කරයි
අධ්‍යාපනය යනු මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකමකි
විධිමත් අධ්‍යාපනය පමණක් නොව නොවිධිමත් අධ්‍යාපනයද වැදගත් වන බව
 කවර අධ්‍යාපනයක වුවද තිබිය යුතු මූලික ලක්ෂණ ඇති බව (සාධාරණත්වය, අදාළත්වය, විශිෂ්ටත්වය)
 අධ්‍යාපනය යනු ගැඹුරින් සිදුකළ යුතු දෙයකි
යම් යම් රටවල ආර්ථික, දේශපාලන, සාමාජික වශයෙන් සුවිශේෂී කරුණු තිබුණද ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව එකඟ වූ වටිනාකම් පිළිගත යුතුයි
(ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, මානව හිමිකම් )
මීට අමතරව,
 දැනගැනීම සඳහා ඉගෙනීම
 යමක් කිරීම සඳහා ඉගෙනීම'
 එකට ජීවත්වීම සඳහා ඉගෙනීම
 දිවිපැවැත්ම සඳහා ඉගෙනීම
ආදි ප්‍රධාන කුළුණු 4ක් පිළිබඳව මේ වාර්තාව අවධානය යොමුකරයි
අධ්‍යාපන ප්‍රවර්ධන අරමුණු 

ජෝශප් චිමොම්බො (Joseph Chimombo)  විස්තර කර ඇති අන්දමට අධ්‍යාපනය යනු ක්‍රමවත් ප්‍රතිපත්ති ලේඛයක භූමිකාවක් ඉටු කරන අතර ක්‍රමයෙන් අපට නොදැනීම දියුණු වෙමින් පවතින රටවල ස්මාජ විපර්යාසයක් හා ආර්ථික සංවර්ධය ආරම්භ කර ඇත
එසේම අධ්‍යාපය විසින් මහජන ඉරණම වෙනස් වී ඇති බවද ඔහු පවසයි
පාරිසරික, සමාජයීය මෙන්ම ආර්ථික කරුණු සම්බන්ධයෙන් ද විශේෂ අවධානක් යොමු කරමින් 2015 වසරේ පැවති එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුවේදී එළි දක්වන ලද "2030  තිරසාර සංවර්ධන අරමුණු "  ඇතුළත් වාර්තාවහි අධ්‍යාපනය දෙස නව කෝණයකින් බලා අධ්‍යාපන ප්‍රවර්ධන අරමුණු ඉදිරිපත් කර ඇත
එහි සදහන් තිරසාර සංවර්ධන අරමුණු 17ක් අතරින් සිවුවැන්න අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇත
සීග්‍රයෙන් දියුණු වෙමින් පවතින ලෝකයේ ක්‍රි
ව. 1909 සිට මේ දක්වා ළමුන් පාසල හැර යාමේ ප්‍රවණතාවය අවම වී ඇති අතර සිසුන් පාසල් යාමේ ප්‍රවණතාවයෙහි පැහැදිලි වර්ධනක් පෙන්නුම් කරයි
එහෙත් ඊට පෙර දී පිරිමි දරුවන් සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් පාසල් ගොස් අධ්‍යාපනය ලබා තිබුණ ද 20 වන ශත වර්ෂයේ ආරම්භයත් සමග ලෝකයේ ළමා ජන ගහණයෙන් බහුතරයක් මොනයම් හෝ අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් යටතේ ඉඉගෙනුම ලැබූහ
2016 වසර වන විට ලෝක ළමා ජනගහනයෙන් 91% ක පිරිසකට විධිමත් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනයක් ලැබීම සදහා අවස්ථාව ලැබී ඇත
එහෙත් අද වන විට ලෝකය පුරා ඇති වී තිබෙන අධ්‍යාපනික අර්බුදයට  (learning crisis) හේතු වී ඇත්තේ පාසල් යන සිසුන් ප්‍රමාණයෙන්ද වැඩි කොටසක් ඉගෙනුම් කටයුතු ක්‍රමවත් ව සිදු නොකිරීමයි
ලෝක බැංකුව විසික් නිකුත් කළ දත්ත වාර්තාවක් පෙන්වා දෙන්නේ අඩු හෝ මධ්‍යම ආදායම් ලාභී රටවල්වල සිසුන්ගෙන් 53% ක් ප්‍රතිශතයක් ප්‍රාථමික පාසල් කාලය නිම වන විට ද ඉතාමත් සරල පාඩමක් වුවද තනිව කියවා අවබෝධ කර ගැනීමට නොහැකි මට්ටක පසු වන බවයි.

පසුගිය දශකය පුරාවටම ක්‍රියාත්මක වූ මිලේනියම් සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේ මිලේනියම් සංවර්ධන අරමුණු (Millennium Development Goals) අට අතර ද ගෝලීය ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය නගා සිටුවීම වෙනුවෙන් අවස්ථාව හිමි වී තිබුණි
අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් වෙන් කරනු ලබන මූල්‍යාධාර සුරක්ෂිත කිරීමට නිශ්චිත විධිවිධාන නොමැති වීම, ගෝලීයව අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ අභිවෘද්ධිට බාධා කරන ප්‍රධාන සාධකයක් බවට පත් වී ඇත
විදෙස් සංවර්ධන ආයතනය (Overseas Development Institute ) විසින් පෙන්වා දෙන පරිදි අධ්‍යාපනය සදහා මූල්‍යාධාර රැස් කර ගැනීමේදී  මුහුණ දෙන ප්‍රධාන අභියෝග වන්නේ පරිත්‍යාගශීලින්ගේ ප්‍රමුඛතා ගැටුම්, අරමුදල් එක්රැස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් වන අක්‍රමිකතා හා ඒ සදහා ලැබෙන මහජන සහය අවම වීමයි
තවද විනිවිදභාවය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සංසංවිධානක් වන Transparency International ආයතනය අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සිදුවන අල්ලස් හා දූෂණ අප්‍රිකා මහද්වීපයේ ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමට ඇති ප්‍රධානතම අවහිරතාව බව පෙන්වා දෙයි
එසේම ගෝලීය වශයෙන් ගුණාත්මක අධ්‍යාපනක් සදහා වන ඉල්ලුම හා අවශ්‍යතාවය අපේක්ෂිත මට්ටමක නොතිබීම ද ගැටලුවකි
දීර්ඝකාලීනව අධ්‍යාපනයේ නියැලීමට වඩා කෙටි කාලයකින් අධ්‍යාපනය අතහැර මුදල් ඉපයීම කෙරෙහි බොහෝ දෙමාපියන් සිය දරුවන්ව යොමු කරන්නේ ආර්ථික ගැටලු හමුවේ ඔවුන් අසරණ වී ඇති බැවිනි
තවද ඔවුන්ට අධ්‍යාපනයේ ඇති වටිනාකම හෝ එයින් ලබා ගත හැකි ඵල  ප්‍රයෝජන පිළිබඳවද ඔවුන්ට අවබෝධයක් නොමැත
අධ්‍යාපනයේ විවිධ ස්වරූප 

වත්මන් සමාජයේ විවිධ අධ්‍යාපන ආයතන පවතී
පාසල, පවුල, මිත්‍ර සමූහ, විශ්ව විද්‍යාල, පුස්තකාල, කාර්මික විද්‍යාල, මාධ්‍ය ආයතන, ආදිය පුද්ගලික සබඳතා මෙන්ම සමාජ සබඳතා සඳහාද විවිධ සමාජ වටිනාකම් එකතුකිරීමටද උපකාරී වෙයි
මේ ආයතනවල ව්‍යුහය, පරිපාලනය ආදි ය සලකා බලා එය කොටස් 3කට බෙදා දක්වයි.
 
 විධිමත් අධ්‍යාපනය
 අවිධිමත් අධ්‍යාපනය
 නොවිධිමත් අධ්‍යාපනය

විධිමත් අධ්‍යාපනය 

විධිමත් ආයතන තුළින් ලබන අධ්‍යාපනයයි
ප්‍රාථමික අංශයේ සිට උසස් අධ්‍යාපනය දක්වා පූර්ණ කාලීනව කෙරෙන අධ්‍යාපනයයි
(උදා
පාසල, විශ්ව විද්‍යාලය)

අනුපිළිවෙලින් ව්‍යුහගතවූ කාල ක්‍රමාණුගතව ශ්‍රේණිගත වූ අධ්‍යාපනය පද්ධතියකි
ශාස්ත්‍රීය - ප්‍රාථමික පාසැලේ සිට විශ්ව විද්‍යාලය දක්වා අධ්‍යාපනය

තාක්ෂණික - තාක්ෂණික හා වෘත්තීය පුහුණු කටයුතු සිදු කරන ආයතන

විශේෂ අවශ්‍යතා අධ්‍යාපනය

අතීතයේ දී කිසියම් ආබාධයක් සහිත පුද්ගලයනට සාමාන්‍ය පරිදි අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාවක් නොලැබිණි
ආබාධයක් සහිත පුද්ගලයන් පිටපිට ම අධ්‍යාපන ආයතන වලින් ප්‍රතික්ෂේප වීම නිසා විශේෂ අධ්‍යාපන උපදේශකවරුන් හෝ චිකිත්සකයන් ඔවුන්ට ශාස්ත්‍රීය දැනුම ලබා දෙන ලදී
එවැනි විශේෂ අවශ්‍යතා සහිත සිසුන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දුන් පුද්ගලයන් විසින්ම විශේෂ අවශ්‍යතා අධ්‍යාපන ක්‍රමය සදහා මූලික අඩිතාලම දමන ලදී
එහිදී ඔවුන් දළ චාලක හැකියා වර්ධනය , සියුම් චාලක හැකියා වර්ධනය, හසුරු කුසලාතා වර්ධනය වැනි ක්‍රියාකාරකම්  කෙරෙහි  විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන තිබේ
අතීතයේ දී විවිධ ආබාධ හෝ ව්‍යාකූලතා සහිත සිසුන්ට පමණක් සීමා වූ විශේෂ අවශ්‍යතා අධ්‍යාපනය වර්තමානයේ දී ඉගෙනුම් දුබලතා හා චර්‍යාමය ගැටලු සහිත  සිසුන් ඉලක්ක කර ගනිමින් ද පවත්වා ගෙන යනු ලබයි
අවිධිමත් අධ්‍යාපනය 

ජීවත්වීමේදී අප නොදැනුවත්වම ලබන අධ්‍යාපනයයි
රූපවාහිනියෙන්, සමාජ ආශ්‍රයෙන්)
අන්තර්ජාලය, ඉලෙක්ට්‍රොනික තැපෑල, දුරකතන, කෙටි පණවුඩ

දෛනික අත්දැකීම් සහ අධ්‍යාපනික ආභාෂයෙන් මෙන්ම ඔහු වටා ඇති පරිසරය තුළින්(පවුලෙන්, අසල්වැසියන්ගෙන්, සේවා ස්ථානයෙන්, ක්‍රීඩා පිටියෙන්, වෙළඳපලෙන්, පුස්ථකාලයෙන් හා ජනමාධ්‍ය තුළින් ) ආකල්ප, සාරධර්ම කුසලතා හා දැනුම අත්කර ගත හැකි යාවජීව ක්‍රියවලියකි
මෙය සංවිධානය නොවූවකි
නොවිධිමත් අධ්‍යාපනය 

සුවිශේෂී කණ්ඩායමක් ඉලක්ක කරගෙන සුවිශේෂී අරමුණක් සඳහා මේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය ලබාදේ
රූපලාවන්‍ය පාඨමාලා, Computer, තාක්ෂණික පාඨමාලා)

මේ අධ්‍යාපනය වර්තමානයට ඉතාම අත්‍යවශ්‍ය අංශයක් ලෙස දැක්වේ
නැතිවම බැරි අධ්‍යාපන ක්‍රමයකි
මෙයින් බිහිවන්නේ කුසලතාවන් වැඩිදියුණු කරගත් පිරිසකි
මේ මගින් සමාජයට විශාල සේවාවක් ඉටුවේ
විධිමත් අධ්‍යාපන අවස්ථා නොලද එමෙන්ම විධිමත් අධ්‍යාපනයෙන් කලින් ඇදවැටුණු පුරවැසියන් සඳහා අධ්‍යාපන අවස්ථා සැලසීම
 කුසලතා රහිත එමෙන්ම අර්ධ වශයෙන් කුසලතා රහිත වැඩකරන ජනතාව වෙනුවෙන් පුළුල් පරාසයක විහිදුණු කුසලතාවන් ලබාදීම
 විධිමත් අධ්‍යාපන පද්ධතියෙන් ලබාගත් දැනුම කුසලතා වැඩිදියුණු කරගැනීමට උදවුවීම
 නවෝත්පාදනයන්ට අවස්ථාව සැලසීම

නොවිධිමත් අධ්‍යාපනයට කාලීන වශයෙන් වැඩි වැදගත්කමක් පවතී
එය විධිමත් අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ විකල්ප ක්‍රමයක් ලෙස බිහිවිය
විශේෂිත කණ්ඩායමක් ඉලක්කකොටගෙන ඉගෙනීමේ අරමුණු එල්ලේ මෙහෙයවීමට අපේක්ෂිත පුළුල් ක්‍රියාදාමයක අංගයක් වශයෙන් විධිමත් පද්ධතියෙන් පරිබාහිරව සංවිධානය වූ අධ්‍යාපනික ක්‍රියාදාමයකි
දේශණ, වැඩමුළු, සම්මන්ත්‍රණ, අත්පත්‍රිකා

මේවාද බලන්න 
Education 

https
//en
org/wiki/Education
මානව සංවිධාන, මානව චර්යාව හා මානව සම්බන්ධතා පිළිබඳ අධ්‍යනය, සංකීර්ණ මෙන්ම ව්‍යාකූල ද වනු නියතය
මෙම කාර්යට මුහුණ දිය යුත්තේ විද්‍යාත්මක චිත්තාකල්පයකින් යුතුවය
දේශපාලන විද්‍යාව නැමති පුඵල් ක්ෂේත්‍රය, පහසුවෙන් ම ප්‍රධාන අංශ හතරකට බෙදිය හැකිය
ඉන් පළමු වැන්න වනුයේ, දේශපාලන දර්ශනය හෙවත් දේශපාලන හා සමාජ න්‍යායයි
දෙවැන්න දේශපාලන ආයතන වශයෙන් වර්ග කෙරේ
තෙවැනි ප්‍රධාන අංශය වනුයේ දේශපාලන පක්ෂ, බලපෑම් කණ්ඩායම්, මහජන මතය පිළිබඳ අධ්‍යනයන් වේ
දේශපාලන විද්‍යාවේ සිව් වැනි අංශය අන්තර්ජාතික සම්බන්ධතාවයන්ගෙන් සමන්විත වේ
දේශපාලන විද්‍යාය හදාරන්නා විසින් තම විමර්ශන ආරම්භ කිරීම සඳහා පහසු සීමාවන් තෝරා ගැනීම අවශ්‍ය මෙන්ම ප්‍රයෝජනවත් ද වේ
මේ අඩවියත් බලන්න
දේශපාලන විද්‍යාව
එන්යා (Enya) [Eithne Patricia N Bhraonin, උපත 1961 මැයි 17, අයර්ලන්තයේ ඩොනෙගල් හි ග්වීඩෝර් හිදී] අයර්ලන්ත ජාතික ගායිකාවක් හා ගීත රචිකාවියකි
ඇය අයර්ලන්තයේ වැඩියෙන්ම අලෙවි වන ජනප්‍රියම ගීත ගායනා කරන තැනැත්තියයි
ඈ ග්‍රැමී සම්මාන හතරක් දිනා ඇති අතර ඇකඩමි සම්මාන සඳහාද තෝරාගෙන ඇත
ඇගේ සංගීත කන්ඩායමේ අනෙක් විශේෂතම පුද්ගලයන් වන්නේ සංගීත ඇල්බම නිශ්පාදනය කරන නිකී රයන් හා විවිධ භාෂා වලින් පද වැල් ලියන රෝමා රයන් ය
ඇය නවදෙනෙක් වූ සහෝදර සහෝදරියන්ගෙන් යුත් පවුලේ සය වැනියාය (ඇයට සහෝදරයන් සතරදෙනෙක් හා සහෝදරියන් සතරදෙනෙක් සිටිති)
ඇගේ ආච්චී සහ සීයාද අයර්ලන්තය පුරා සංදර්ශන පැවත්වූ සංගීත කලා කරුවෝය
ඔවුන්ගේ පවුලේ බොහෝ දෙනෙක් එක්ව 1968 දී An Clann As Dobhar නමින් සංගීත කන්ඩායමක් පිහිටවූහ, එය නැවත 1970 දී Clanned නමින් නම් කරගන්නා ලදී
සම්මාන 
 1993 ග්‍රැමී සම්මාන - හොඳම New Age ඇල්බමය (Shepherd Moons සඳහා)
 1997 ග්‍රැමී සම්මාන - හොඳම New Age ඇල්බමය (The Memory of Trees සඳහා)
 2002 ග්‍රැමී සම්මාන - හොඳම New Age ඇල්බමය (A Day Without Rain සඳහා)
 2007 ග්‍රැමී සම්මාන - හොඳම New Age ඇල්බමය (Amarantine සඳහා)

තවද, May It Be ගීතය 2002 දී හොඳම ගීතය ලෙස ඇකඩමි සම්මානය සඳහා යෝජනා කර තිබින
References

තවද බලන්න 

 Official website
 the Official Discography with Lyrics
 

ගායකයෝ
අපරදිග ගායකයෝ
1961 උපත්
තන්තිරිමලේ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම ජනාවාස වලින් එකකි
මහින්දාගමනයට පෙර සිටම මෙම ප්‍රදේශයෙහි ජනාවාස පැවති බවට සාධක තිබේ
එම මුල් අවදියේ සිට අනුරාධපුරය යුගයේ අගභාගය දක්වා විහිදෙන දිර්ඝ කාල පරිච්ඡේදයකට අයත්වන ආගමික නිර්මාණ, ශිලා ලේඛන, සිතුවම් හා මිනිසුන් පරිහරණය කල වෙනත් භාණ්ඩ ආදියේ පුරා විද්‍යාත්මක සාධක රාශියක් මෙහි දක්නට ලැබේ
මීට අමතරව ‍ඓතිහාසික මුලාශ්‍ර හා ජනාප්‍රවාද අනුවද  මෙහි සිට වයඹ දිග මුහුදු වෙරළ දක්වාම සශ්‍රික ජනාවාස පැවති බව පෙනේ
පිහිටිම 
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ මහාවිලච්චිය ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශයේ අංක 366 තන්තිරිමලේ යන ග්‍රාම නිලධාරි කොට්ඨාශය මුල්කරගත් දෙමටමල්ගම, නෙළුම්විල, සදමල් එලිය, තුප්පිටියාව, නවෝදාගම, මහා ඇහැටුවැව, ඔයාමඩුව යන ග්‍රාම නිලධාරි කොට්ඨාශවල ව්‍යාප්තව පවති
රිටිගල කන්දේ සිට අරම්භ වන මල්වතු ඔය කනදරාඔය හමුවන තෙක් උතුරු දිසාගතව පැමිණ එහි සිට ක්‍රමයෙන් වයඹ දෙසට හැරිම නිසා නිර්මාණය වි ඇති වංගු සහිත තැනිතලා නිම්නයේ පිහිටි මෙම ඓතිහාසික බිම්කඩ උතුරින් හා නැගෙනහිරින් මල්වතු ඔයත් බටහිරින් විල්පත්තු ජාතික වනෝද්‍යානය හා දකුණින් මහාවිලච්චිය මහා මාර්ගයත් සිමා කොට ඇත
තන්තිරිමලේ ග්‍රාමය විල්පත්තු ජාතික වනෝද්‍යානයට මායිම්ව පිහිටා තිබීම ප්‍රදේශවාසීන්ට මිහිරි මෙන්ම අමිහිරි දිවිපෙවතක් උදාකර දීමට සමව බලපෑම් කරනු ලබයි
ඊසානදිග මේසම් සුළගින් පෝෂණය වන හේන් ගෙවිතැනින් ප්‍රදේශ වාසීන්ගේ බත සරිකර ගනිති
වී,බඩඉරිගු, මුං, කවුපි, කුරක්කන්, තල, මෙන්රි,උඳු වැනි ධාන්‍ය වර්ග මෙන්ම වට්ටක්කා, මිරිස්, පතවල, කරවිල, හා වැටකොළු වැනි එළවළු වර්ග ද අක්කර 200 පමන වන භූමි භාගයක් පුරා දෙසැමබර් හා ජනවාරි මාස වලදී දැකගත හැකිය
20 වසරක් පුරා මෙරට පැවති යුද්ධයේ අඳුරු සෙවනැලි ප්‍රදේශය පුරා වරින් වර මතුවිය
මේ හේතුවෙන් මෑතකාලීන ගැමි ජීවිතය අඩාල කරදැමීමට හේතු වී ඇත
මෙම තත්වය සිය ගණන් ජනයා සිය වගා භූමි පමනක් නොව ගම් බිමි පවා අතහැර දමා යන තතවයට පත්කළහ
මෙසේ අත්හැර සමා ගිය ගම්මාන 20 පමන ප්‍රදේශයේ දැකගත හැකිය
ත්‍රස්ත ක්‍රියා ප්‍රදේශයේ මාරග පද්ධතිය මෙන්ම කුඩා පරිමාන වාරි පද්ධති වලටද විහාල ලෙස හානි සිදුකර ඇත
නමෙහි විකාශනය 
මෙම ප්‍රදේශය දේවානම්පියතිස්ස රාජ්‍ය සමයේ “තිවක්ඛ බමුණුගම” යනුවෙන් හදුන්වා තිබේ
ජය ශ්‍රි මහා බෝධින් වහන්සේ අනුරාධපුරයට වැඩමවන අවස්ථාවේ එම පෙරහැර මෙම ගම්මානයේ එක් දිනක් නවාතැන්ද ගෙන ඇත
විජය කුමරු ලක්දිවට පැමිණ මල්වතු ඔය දිගේ ගමන්කොට අනුරාධපුරය රාජධානිය කරගත් අතර ඔහු සමග පැමිණි අමාත්‍යවරුන්ටද එක් එක් දිසාවල ජනාවාස ගොඩනැගිමට උපදෙස් දුන්හ
ඒ අනුව “උපතිස්ස” නම් අමාත්‍යවරයා මල්වතු ඔයට කනදරා ශය හමුවන ස්ථානය මුල්කරගෙන ඇති කළ “උපතිස්සගම” යනු අද තන්තිරිමලය නම් මෙම ප්‍රදේශයයි
සාලිය කුමරු හා අශෝකමාලාවන්ගේ අසම්මත විවාහය නිසා පිටුවහල් කරන ලදුව එම දෙදනා මෙම පුදේශයේ කලක් ජිවත් වි ඇත
එහිදි පරිත්‍යාග කළ “තන්තිරි” යන සමණළ විශේෂයේ හැඩය සහිත රන් මාලය මෙහි නිධන්කොට ඇති නිසා “තන්තිරිමාලය” යන්න සැදුනු බව ජනවහරේ එයි
එසේම පුජනිය පිරිස නවාතැන් ගත් කන්ද “තන්ගෛතිරුමලෙයි” යන දමිල ව්‍යවහාරය පසුව තන්තිරිමලේ නම් වු බවද කියවේ
අනුරාධපුර යුගයේදි මහායානික නිකායට අයත් තන්ත්‍රයානික භික්ෂුන් වහන්සේලා සහ අදත් භුතානයේ ගෞරව කරන තාන්ත්‍රික බ්‍රාහ්මණයින් මෙහි වාසය කල බැවින් තන්තිරිමලේ නම සැදුන බවද ඇතමෙක් කියයි
සංචාරක ආකර්ෂණ
 තන්තිරිමලේ රජ මහා විහාරය - විල්පත්තුව ජාතික වනෝද්‍යානය නැගෙනහිර සීමාවට ලංව මල්වතු ඔය වම් ඉව්රේ මහවිලච්චිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ‍යේ 366 ග්‍රාමනිලධාරී වසමට අයත් අක්කර 200 වඩා වැඩි ශිකර සහිත භූමි ප්‍රදේශයක් තුල පිහිටා තිබෙන තන්තිරිමලේ පුරාණ රජ මහා විහාරය මෙරට ඉපැරණි බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන අතුරින් එකක් වේ
මේවාද බලන්න

බාහිර සබැදි  

තන්තිරිමලේ රජමහා විහාරය 
Tantirimale - as old as Buddhist Lanka
තන්තිරිමලේ රජමහා විහාරය

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන‎
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ක්‍ෂුද්‍රපාලකයක්(Microcontroller) යනු සංගෘහිත පරිපථයක අන්තර්ගත කරන ලද කුඩා එහෙත් සම්පූර්ණ පරිගණකයක් ලෙස හැඳින්විය හකිය
ක්‍ෂුද්‍රපාලකයක සාමන්‍ය ක්‍ෂුද්‍රසකසනයක (Microprocessor) ඇති ගණක හා තාර්කික ඒකකය, පාලක ඒකකයට යන ඒකක වලට අමතරව තම ක්‍රියාකාරීත්වයට අදාල RAM සහ ROM සේම ආදාන-ප්‍රතිදාන ඒකකත් සංගත කර ඇත
මේ හෙයින් සාමාන්‍ය කක්‍ෂුද්‍රසකසනයක් හ සැසඳූ කල ක්‍ෂුද්‍රපාලකයක් මිලෙන් අඩු මෙන්ම අනෙක් කිසිම අමතර උපාංගයක් රහිතව ක්‍රියාකාරී වීමේ හැකියාව ඇත
ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව
පරිගණක විද්‍යාව

පරිගණක විද්‍යාව
ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව යනු ඉලෙක්ට්‍රෝන වල විමෝචනය, හැසිරීම, බලපෑම හා ඉලෙක්ට්‍රෝනික උපාංග ද පිළිබඳව අධ්‍යයනය හා ඒවායේ භාවිතයයි
අර්ධ සන්නායක සම්බන්ධව සැලකූ විට, ඉලෙක්ට්‍රෝන හෝ වෙනත් ආරෝපණ වාහකයන්ගේ සන්නයනය පාලනය හා සම්බන්ධ වන විද්යාව හා තාක්ෂණය ලෙසද එය අර්ථ දැක්විය හැක
මෙහි ඉතිහාසය 1880 දී ‍තෝමස් අල්වා එඩිසන් විසින් විද්යුතය සම්බන්ධ පරීක්ෂණ සිදු කිරීම දක්වා දිවෙයි
බෙල් පරීක්ෂණාගාරය මගින් 1947 දී ට්‍රාන්සිස්ටරය සොයා ගැණුනු අතර, මෙය අනවරතව දියුණුවට ලක් වීමෙන් මයික්‍රො ප්‍රොසෙසරය දක්වා දියුණුවට පත් විය
ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව පිලිබඳව සැලකීමේදී ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් සැලකේ.
ප්‍රතිසම ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව
සංඛ්යාංක ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව

මූලික උපාංග
පරිගනක තොරතුරු ආරක්ෂාවයනු පරිගනක පද්ධති හා තොරතුරු අවසර නොලත් පුද්ගලයන් එම තෙරතුරු පරිශීලනය කිරීම, පිටපත් කිරීම, වෙනස් කිරීම යන කාරනා වලින් වලක්වා ගැනීමයි
පුනුරුප්පත්තිය යන්නෙහි අදහස වන්නේ යම් පුද්ගලයෙකු මරණයෙන් පසුව නැවත නැවතත් උපත ලබන බවය
හින්දු
හින්දු දහමට අනුව මරණයේදී පුද්ගලයෙකුගේ ආත්මය ශරීරයෙන් වෙන්ව අලුත් ශරීරයක උපත ලබයි
නමුත් බුදු දහමට අනුව ආත්මයක් නොමැති හෙයින් මෙය වෙනස් ආකාරයකට විග්‍රහ කර ඇත
සංකල්ප
ආපසු ජෙරුසලමට ව්‍යාපාරය (චීන
传回耶路撒冷运动  ඉංග්‍රීසි
Back To Jerusalem movement ) යනු චීනය හා ජෙරුසලෙම "අතර"  ජීවත් වන සියළුම බෞද්ධ, හින්දු, සහ මුස්ලිම් ජනතාව වෙත ධර්මදූතයන්  යැවීම සඳහා චීන ඇදහිලිවන්තයන් විසින් චීනයෙහි ඇරඹුනු ක්‍රිස්තියානි ධර්මදූත ව්‍යාපාරී මෙහෙයුමකි
ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ ආපසු ජෙරුසලමට ව්‍යාපාරය යනු චීනයෙහි සිට ජෙරුසලෙම දක්වා සියළු රටවල්, නගර සහ ජන වාර්ගික කණ්ඩායම් වෙත ශුභාරංචිය දේශනාකොට අදහන්නන්ගේ මිත්‍රත්වයන් ගොඩනැගීමට දෙවියන්වහන්සේ වෙතින් චීන සභාව ලද කැඳවුමක් ලෙසිනි
මෙය ආරම්භ කරන ලද්දේ 1920 දීය
නමුත් කොමියුනිස්ට් පාලනයේ බලපෑම් නිසා මෙම සංවිධානයට දශක කිහිපයක් රහසිගතව පැවතීමට සිදු විය
ඔවුන්ගේ ඉලක්කය වන්නේ අවම වශයෙන් මිශනාරි දූතයන් 100,000 ක් දෙනා සේද මාවත ඔස්සේ චීනයේ සිට මධ්‍යධරණී මුහුද දක්වා යැවීමෙන් රටවල් 51 ක් ආගමට හරවා ගැනීමයි
සටහන්

බාහිර සබැඳි 
 ආපසු ජෙරුසලමට ව්‍යාපාරයේ නිල වෙබ් අඩවිය
ගුප්තශාස්ත්‍ර (Occult Knowledge, ලතින් බසින් occultus
සැඟවුන, රහස්‍ය) යනු සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ගේ පංචේන්දියට ගෝචර වන සීමාවෙන් එපිට පවතින සැඟවුන යථා ස්වභාවයන් ගැන කරන හැදෑරීමයි
මෙය හේතුවාදයට සහ භෞතික විද්‍යාවට එපිටින් යන ගැඹුරු දාර්ශනික සහ අධ්‍යාත්මික අධ්‍යනයකි
මූලාශ්‍ර

තවද බලන්න 
විකා
පෘථිවිය වටා අහස කොටස් දොලසකට බෙදා ඇත
වසරක් (සූර්යා පෘථිවිය වටා සාපේක්ෂව එක වටක් ගමන් කිරීමට ගත කරන කාලය) තුල රවි සහ සඳු ග්‍රහයන් 12 වතාවක් එකතුවේ
මේ පදනම මත සමකය වටා අහස අංශක 30 බැගින් වූ සමාන කොටස් තුන කට බෙදා එයට රාශි චක්‍රය යන නම දී ඇත
මේෂ 

මෙය රාශි චක්‍රයේ ආරම්භක රාශියයි
එහි ආරම්භය "ඛ" ගෝලයේ 00' සිට 30' දක්වා ව්‍යාප්තව ඇත
එළුවෙකුගේ ස්වරූපයක් ගනී
යහපත් අඟපසඟ ඇති මධ්‍යම ප්‍රමානයේ ශරීරයකින් යුක්තය
පොකුටු කෙස් ද, රැවුල ද, මනාව පිහිටි ඇස්බැම ද, දික්වූ බෙල්ලක් ද ඇත
වෘෂභ

මිථුන 

වීණාවක් හා ගදාවක් ගත් ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙදෙනෙකු වැනිය
කටක

සිංහ

කන්‍යා 

හැල් මිටියක් හා පහනක් දෑතින් ගෙන නැවකින් යන ස්ත්‍රීයක් වැන්නේ ය
තුලා 

තරාදියක් අතින් ගෙන සිටින පුරුෂයෙකු වැනිය
වෘශ්චික

ධනු 

ඉඟෙන් පහල අශ්ව ශරීරයෙන් යුත් (centaur) දුන්නක් ගත් පුරුෂයෙකු වැනිය
මකර 

මුව මුහුනක් ඇති කිඹුලෙක් (හෝ මෝරෙක්) වැනිය
කුම්භ 

කලයක් ගත් පුරුෂයෙකු මෙනි
මීන 

මත්ස්‍යයන් දෙදෙනෙකු වැනිය
තාරකා විද්‍යාව
ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය
රාශි චක්‍රය
තාරකාශාස්ත්‍රයන්හීදී අහසේ තාරකා වලට සාපේක්ෂව චලනය වන්නාවූ (ගමන් කරන්නාවූ) වස්තූ සහ ගණිතමය ලක්ෂයන් ග්‍රහ හෙවත් ග්‍රහයෝ යන නාමයෙන් හැඳින්වේ
වදන
 ග්‍රහ යන්න ග්‍රහණය යන්නෙන් බිඳී ආ වචනයකි
මෝකෂ(නිවණ) අවබෝධයෙන් මනස ග්‍රහණය කරනා යන අරුතින් මෙම පදය යෙදේ
ග්‍රහ (සංස්කෘත බසින් ग्रह ග්‍රාහ—අල්වා ගැනීම, නතු කර ගෙන තැබුම, ග්‍රහණය කෙරුම) යනු මාතෘ  භූමිදේවී (පෘථිවිය) මත ජීවත්වන්නන් හට අන්තරික්ෂ බලපෑම් ඇතිකරන්නෙක් වෙයි
හින්දු ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රයෙහි, නවග්‍රහ (සංස්කෘත
नवग्रह, අල්වාගන්නන් නව දෙන හෝ බලපෑම් ඇතිකරන්නන් නව දෙන) වනාහී ප්‍රධාන බලපෑම් ඇති කරන්නන් අතුරින් කිහිපයකි
තාරකාවේදයේ ග්‍රහලෝක
තාරකා විද්‍යාවේදී භාවිතා වන ග්‍රහ යන පදය සමග මෙය පටලවා නොගත ‍යුතුය
නැප්චූන් ප්ලූටෝ සහ යු‍රේනස් මෙසේ ග්‍රහනය කිරීමක් සිදුනොකරන නිසා වේදීය ජ්‍යෝතිෂයේදී භාවිතා නොවේ
පුරා‍ණයේ විසූ විද්වතුන්ට මෙම තාරකා නොපෙනූ නිසා ඒවා මූලික ජ්‍යෝතිෂ න්‍යායන් සඳහා ඇතුලත් නොවුන බවට මතයක්ද ඇත
අතීතය
මෙම සංකල්පය ලොව විවිධ සංස්කෘතීන්වල විවිධ කාල වකවාණුවල බිහිවී ඇත
දකුණු ආසියාව
ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය ආශ්‍රිතව මෙම සංකල්පයේ අතීතය වෛදික යුගය දක්වා දිවයයි
නව ග්‍රහ මණ්ඩලය

භෞතික ග්‍රහ වස්තු අනුරූපී ග්‍රහයෝ

රවි 

රවි, හෝ සූර්යයා යනු අපේ ග්‍රහලෝක පද්ධතියේ නායකයාය
මුළු ග්‍රහ ලෝක පද්ධතියටම ආලෝකය හා ශක්තිය සපයන්නේ සූර්යයාය
පළොල් මල් වැනි එනම් රතු සහ අඳුරු දුඹුරු පැහැ වේ
චන්ද්‍ර 
චන්ද්‍රයාට ස්වකීය ආලෝකයක් නැත්තේ ය
සූර්යයාගේ ආලෝකය  චන්ද්‍රයා කෙරෙහි වැටුනු කල චන්ද්‍රයා එම රශ්මිය පතුරුවමින් බබලයි
සුදු පැහැ වේ
චන්ද්‍ර තෙම කෘශවූ වටවූ ශරීර ඇත්තේ ය
වා සෙම් අධිකයි
නුවනැත්තේ ය, කෝමල වචන කියන්නේ ය
පෙනීමට ප්‍රිය ඇස් ඇත්තේ ය
කුජ / අඟහරු  
ඉතා දිර්ඝ නොවූ සිරුරු ඇත්තේ ය
නෙළුම් මල් පෙති වැනි වැන ඇත්තේ ය
බුධ 
ඊතණ, නෙළුම්පත් වැනි වර්ණ ඇත්තේ ය
ගුරු 
සුදු පාට ශරිර ඇත්තේය
ශුක්‍ර / සිකුරු / කිවි 
ඉතා සුදුත් නොවූ ඉතා කළුත් නොවූ වර්ණ ඇත්තේය
ශනි / හෙනහුරා / සෙනසුරු 
කළු වන් ශරීරයක් ඇත්තේ ය
න්‍යායික ග්‍රහයෝ

රාහු සහ කේතු(Lunar node) සෙවනැලි ග්‍රහයෝ ය
එනම් මෙම ග්‍රහයෝ ඇත්තවශයෙන්ම ස්කන්ධයක් ලෙස පවතින්නෝ නොවෙති
රාහුසහ කේතු යනු පිළිවෙලින් සර්පයෙකුගේ හිස සහ වලිගය බවට මතයක් ඇත
තවද රාහු
සහ කේතු යනු අමෘතය පානය කරන ලද අසුරයෙකු වෙන් කරන ලද හිස සහ කඳ බවටද මතයක්
ඇත
රාහු ලෞකික දීයුණුවද කේතු ලෝකෝත්තර දියුණුවද නිවේදනය කරයි
රාහු

කේතු

උපග්‍රහයෝ

ලග්නාධිපති

ආශ්‍රිත 

ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය
ග්‍රහයෝ
අරඩියා (Aradia) යනු ඉතාලියානු මායාකර්ම පුරාවෘත්ත වල එන ඉතා විශේෂ දේවතාවියකි (ග්‍රීක බසින් හෙරෝඩියස් Herodias නමින් හැඳින්වෙන්නේ ද ඇයයි)
ඇය ඩයානා (චන්ද්‍ර දේවතාවිය) හා ඇගේම සහෝදරයා වන ලුසිෆර් (හිරු දෙවියන්) ට දාව උපන් කුමරියයි
පෘථිවියේ දුක් විඳින මිනිසුන්ට සහ ගැහැනුන්ට මායාකර්ම දැනුම ලබා දීමට ඇගේ මව වන ඩයානා විසින් පොලොවට එවන ලදී
උපත 
අරඩියා ගේ මව වන්නේ ඩයානා දේවතාවියයි
ඩයානා විසින් ඇගේ ආලෝකවත් අර්ධය වන ලුසිෆර් (හිරු දෙවියන්) තමාගෙන් වෙන් කර ඇගේ සහෝදරයා ලෙස නිර්මාණය කරගත්තේ ය
නමුත් ලුසිෆර් ඩයානාගෙන් වෙන්ව පලා ගියේ ය, ඇගේ ආලෝකය ඇය විසින්ම නැති කරගන්නා ලදී
මින් මහත් සේ දුක් වූ ඩයානා නැවත තමාගේ ආලෝක අර්ධය සමඟ එක් වීමට ඉටා ගත්තේ ය
ඩයානා කළු බැළලියකගේ (ලුසිෆර් ගේ සුරතලා කලු බැළලියකි) වෙස් ගෙන තම සහෝදරයා වන ලුසිෆර් සමඟ යහන් ගත විය
මෙහි ප්‍රථිඵලයක් වශයෙන් ඇගේ කුසේ අරඩියා බිහි විය
මායාකාරීන්ගේ දේවවාක්‍ය (Aradia o il Vangelo della Strega) 
Aradia o il Vangelo della Strega (මායාකාරීන්ගේ දේවවාක්‍ය) යනු අරඩියා සම්බන්ධව 1899 දී ලියැවුනු පොතකි
මෙය ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කර ඇත්තේ චාර්ල්ස් ගොඩ්ෆි‍්‍ර ලේලන්ඩ් විසිනි
ලේලන් ඩ් පවසන පරිදි එම පොත ලියා ඇත්තේ මැඩලේනා නම් තැනැත්තියක් විසින් ඔහුට දෙන ලද අත් පිටපතක් අනුසාරයෙනි
එය, ඉතාලියේ ෆ්ලෝරන්ස් හා ටස්කනි ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල ජන විශ්වාස හා ඇදහිලි මත පදනම්ව ඇත
References 

විකා
පුරාවෘත්ත
සිංහරාජ වන රක්ෂිතය ශ්‍රී ලංකාවෙහි මධ්‍යම කදුකරයේ නිරිත දිගින් පිහිටි රක්වාන කදුවැටියේ උස මීටර 300-1170 සීමාවේ, හේක්ටයාර 11250 ක පැතිර පවතින  ජාතික   වනෝද්‍යානයකි එය ගාල්ල දිස්ත්‍රික්ක්කකට මායිම්වේ
එය අන්තර්ජාතික අවධානයට ලක් වී ඇති අතර යුනෙස්කෝව විසින් ජෛවගෝල රක්ෂිතයක් සහ ලෝක උරුම අඩවියක් ‍ලෙසට නම් කොට ඇත
ශ්‍රී ලංකාවෙහි පහතරට වැසි වනාන්තර පරිසර කලාප‍යේ ‍කොටසක් වන ‍මෙම ‍නොඉඳුල් කඳුකර වැසි වනාන්තරය, පිවිසුම් අපහසුතාව හේතුවෙන් වාණිජකරණයට ලක් වී‍මෙන් ආරක්ෂා  විය
මෙය 1607වස‍රේ දී ‍ජෛවගෝල රක්ෂිතයක් ‍ලෙස ද, 1988 වස‍රේ දී ‍ලෝක උරුමයක් ‍ලෙස ද නම්‍‍‍ කොට තිබීම ඒ සඳහා තවත් හේතුවක් විය
රක්ෂිත‍යේ “සිංහරාජය” යන නාමය “සිංහරජදහන” අරුත් ‍දේ
රක්ෂිතයේ නැගෙනහිර දෙස සි‍ට බටහිර දෙසට දුර කි
81ක් සහ උතුරු දෙස සිට දකුණු දෙසට උපරිම දුර කි
7ක් වුව ද ඵය ශාක විශේෂ මෙන් ම කෘමීන්, උභයජීවීන්, උරඟයින්, පක්ෂීන් සහ ක්ෂීරපායීන් ඇතුළු ආවේණික ජීවී විශේෂ සඳහා සුරක්ෂිත අභය භූමියකි
ඝන ශාක වැස්ම හේතුවෙන් යාල වැනි වියලි කලාපීය වනෝද්‍යාන මෙන් වන සතුන් මෙහි දී  පහසුවෙන් දැක ගත හැකි නොව්
මෙහි දී අවසන් තෙත් කලාපීය අලි තිදෙනා දැකගත හැකි අතර දිවියන් ද දක්නට ලැබෙනුයේ දුලබ වශයනි
මෑතකදී දුර්ලබ කලු දිවියෙකුගේ (කොටියකුගේ) මරනයක් වර්තා වූ අතර බහුලව ම දැකිය හැකි විශාල ම ක්ෂීරපායි ජීවියා වනුයේ, ශ්‍රී ලංකා අළු වඳුරා යි
එක් ආශ්වාදජනක සංසිද්ධියක් වනු‍යේ පක්ෂීන් ‍බොහෝ විට ආහාර ‍‍සොයා යාම සඳහා සාමූහික රංචු වශ‍යෙන් හැසිරීමට ප්‍රවණතාවයක් දැක්වීම යි
මෙවැනි ‍රංචුවක් ‍‍බොහෝ විට මහ කවුඩා සහ රතු දෙමළිච්චා යන පක්ෂී විශේෂ වලින් සමන්විත වේ
මෙවැනි ‍රංචුවක පෙරමුණ ගන්නා මහ කවුඩා ප්‍රචණ්ඩකාරී පක්ෂියෙකු ලෙස ද රතු දෙමළිච්චා ඝෝෂාකාරී පක්ෂියෙකු ලෙසද ප්‍රචලිත ය
මෙහි විවිධ පක්ශීන් දැක ගත හැකිය
සිංහරාජයට ආවේණික වූ සත්වයින් 
ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට හඳුනා‍ගෙන ඇති ආවේණික සතුන් අතුරෙන්, වැසි වනාන්තර ඇසු‍රේ වාසය කරන  සත්ව විශේෂ 20ක්  ඇති අතර, වත රතු මල් කොහා, ශ්‍රී ලංකා බට ඇටිකුකුළා සහ ශ්‍රී ලංකා කැහි බෙල්ලා ඇතුළු සියලු ම විශේෂ මෙහි දී දැකගත හැකි වේ
උරගයින් වශයෙන් ආවේණික විශේෂ වන, පළා පොළඟා සහ කුණකටුවා දැකගත හැකි අතර පුළුල් උභයජීවී විවිධත්වයක් ද පවතී
මෙහි දී ගස් ‍ගෙම්බන් විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු වේ
අපෘෂ්ඨවංශීන් ලෙස කොමන් බර්ඩ්වින්ග් සමනළයා සහ කූඩැල්ලන් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
සිංහරාජයේ මෝනින් සයිඩ් ප්‍රදේශයේ ඊටම ආවේණික වූ හා එහි පමනක් දැකිය හැකි සත්වයන් රැසකි
ඒ අතරින් කටුසු හා හූනූ විශේෂ ප්‍රධාන වේ
සිංහරාජයට ආවේණික වූ ශාක 

මේ යෝධ මීවන විශේෂය සිංහරාජයට ආවේණික වේ
මෙය මීටර දෙකේ සිට මීටර පහක් පමණ උසට වැඩේ
මෙපමණක් නොව සිංහරාජය හෙළ ඔසුවේ මහගෙදර හා සමානය
පිවිසුම් මාර්ග
ලංකාගම පිවිසුම - *
 කොළඹ හරහා - දක්ශින අධිවේගිමාර්ගය - වැලිපැන්න පිටවීම - පැලවත්ත - නෙලුව - ලංකාගම

ගාල්ල - උඩුගම - තවලම - නෙලුව - ලංකාගම පිවිසුම
කුඩව හරහා පිවිසුම
කොළඹ -->කලවාන -->කුඩව

කොළඹ -- ගාල්ල ---දෙනියාය--පල්ලේගම---මෙදේරිපිටිය---- පිටදෙනිය
කොළඔ - ගාල්ල - දෙනියාය - විහාරහේන - සමන්ගල පිවිසුම

පරිසරයයේ ඇති වැදගත්කම

බාහිර සබැදි
Lankadeepa
Sinharaja 
සිංහරාජ වනාන්තරය ගැන තොරතුරු බිඳක් (roar
media) 
Rathnapura-Sinharaja-PRA
pdf (escamp
lk)  

සදාහරිත වනාන්තර
ලෝක උරුම - ශ්‍රී ලංකාව
ලෝකයේ පුදුම හත ලෙස හදුන්වනු ලබන්‍‍‍ නේ මිනිසා විසින් ගොඩනගනු ලැබු අමරණීය ස්මාරත හතකින් සමන්විත ලෑයිස්තුවකි
එය හදුනාගැනීමට පදනම වී ඇත්තේ පුරාතන  දේශගෙව්ශකයන්‍ අතර භාවිතා වූ උපදේශන  පොත් කිහිපයකි
එහි අන්තර්ගතව ඇත්තේ මධයධරණී මුහුදු පෙදෙස අවට ස්ථාන කිහිපයක් පමණි
පසුකාලීන ලැයිස්තුවල   මධයතන යුගයේ මෙන්ම පසුකාලීන ස්ථානද අන්තර්ගතව ඇත
පුදුම හත 

හෙරඩෝටස් යනඉතිහාසඥයා සහ සියරන්හි කැලිමෙකස් යන ශිෂයත්වලාභියා විසින් මුල්ම පුදුම හතෙහි ලැයිස්තුව ඇලෙක්සැන්ඩියා කෞතුකාගාරයේදී ලියා එලිදක්වන ලදී
නමුත් එම ලේඛන පිලිබඳ සටහන් හැරෙන්නට වෙනත් කිසිදු සටහනක් වර්තමානයේ දක්නට නොලැබේ
ඵම මුලික සංස්කරණ ලැයිස්තුව සීඩ්න් හි ඇන්ටිපේටර් විසින් බු
ව. 140 දී පමණ කවියට නගා ඇත
මමමාගේදෑස් අශ්වකරත්ත සඳහාමාර්ගයක්වන lofty බැබිලෝනියාවේ තාප්පය වෙතද ඇල්පීයස් විසින්කරනු ලැබූ සියුස් පතිමාව වෙතද එල්ලෙන උයන් වෙතද කලෝසස්   ˇˉ ‚උස් පිරමිඩ
දෙසද මොසලෝනස් ගේ අති දැවැන්ත සොහොන් කොත වෙතද යොමු කළමි
නමුත් මම අහස උසට දිවෙන house of artimis අනෙක් පුදුමයන්ගේ එක brilliancy නැති වූ අතර
මම පැවසූවෙමි
මෙම ස්ථාන ගීක වර්ගීකරණය අනුව ඉහත නිර්මාණ හඳුන්වා ඇත්තේ පුදුමයන් ලෙස නොව අනිවාර්යයෙන්ම නැරඹිය යුතු ස්ථාන වශයෙනි
මෙම ලයිස්තුව පිළියෙල වී ඇත්තේ මධය යුගයේ වන අතර එම කාලයේදී ඉහත ස්ථාන බොහොමයක් දක්නට නොලැබී ඇත
තවද එම ලයිස්තු බොහොමයක් සඳහා පදනම් වී ඇත්තේ ගීක ලේඛන බැවින් ඒවායේ අඩංගු වන්නේ
ගීකයන් දැන සිටි සහ නරඹා තිබුණු ස්ථාන පිළිබඳ පමණි
ඇන්ටිපේටර්ගේමුල්මලැයිස්තුවේදීඇලෙක්සැන්ඩ්‍ර‍ියාවේ ප‍්‍රදීපාගාරය වෙනුවටඉෆ්තාර්ගේට්ටුවසටහන්වඇත
 It was not until the 6th century AD that the list above was used
˙නමුත්6වනසියවසවනතෙක්ඉහත ලැයිස්තුවභාවිතාවීනැත
වර්තමානයේඉහතස්ථානඅතරින්වර්තමානයේදක්නටලැබෙන්නේගීසාහිමහාපිරමීඩයපමණි
එල්ලෙනඋයනක්පැවතිබවසනාථකරනසාක්ෂිපවාතවමහමුවීනැත
අනෙකුත්ස්ථානපැවතිබවටලේඛන සාක්ෂි  දරයි
සීයුස්  ප‍්‍රතිමාව හා ආටිමීස් දේවාලය ගින්නෙන්විනාශවීඇත
 කොලෝසස් ප‍්‍රතිමාව, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍ර‍ියාහි ප‍්‍රදීපාගාරය  හා---------- භූමිකම්පාවකින්විනාශවීඇත
සංස්කරණය වෙමින් පවතී
පුරාතන ඉතිහාසය
පෙර පැවති ගොඩනැගිලි සහ ව්‍යුහයන්
7 පුරාතන ලෝකයේ පුදුම හත
පුරාතන තාක්ෂණය
ලෝක උරුම අඩවි
පුරාතන ලෝකයේ පුදුම හත
මෙය අත්හදා බැලීමකිග
භූගෝල විද්‍යාව තුළින් අනෙක් සියලු ම විෂයයන්ගේ වර්ධනය අධ්‍යයනය කරමින් ද පරිගණක තාක්ෂණයේ මහානිශංශ භුක්ති විඳිමින් ද ‍සමස්ත ලෝකයේ යහ පැවැත්ම උ‍දෙසා නිර්මාණය වූ ආශ්චර්යමත් තාක්ෂණික මෙවලම භුගෝල විද්‍යා තොරතුරු පද්ධතියයි(Geographic Information System - GIS)
භූ‍ගොලීය තොරතුරැ පද්ධතිය යනු පොළව හා සම්බන්ධ දත්ත එකතු කිරිම ගබඩා කිරීම විශ්ලේෂණය සහ කලමනාකරණයයි
තවද එය දත්ත එකතු කිරීම, ගබඩා කිරීම හා විෂ්ලේෂණය කිරීමේ ‍උපකරණයක් හෝ පරිගණක ක්‍රමයේදයක් ලෙසද හදුන්වයි.

මෙම පද්ධතිය අන්තර් ක්‍රියාකරන ප්‍රශ්න මාලා විසදීමද, දත්ත සංස්කරණයද, සිතියම් නිර්මාණයද සහ ප්‍රතිඵල ඉදිරිපත් කිරීම ද සිදු කරයි
භූගෝලීය තොරතුරැ විද්‍යාව (Geographic information science) යනු භූගෝලීය සංකල්ප උපයෝග හා පද්ධති වැනි කරැණු ඇතුලත් විෂයය
භූගෝලීය තොරතුරැ පද්ධති තාක්ෂණය යොදා ගත හැක්කේ විදයානුකූල සොයාගැනීම්, සම්මත් කලමානාකරණය වත්කම් (Asset) කලමනාකරණය, නාගරීකරණය සැකසුම්(urban planning)  සිතියම් විද්‍යාව (Cartography)ඉතිහාසය, වෙළදාම හා කාර්යය සම්පාදනය  (logistics) තවද මෙම පද්ධති මගින් තෙත් බිම් සෙවිමත් ඒවා ආරක්ෂා කිරිමත් සිදුකර හැක
ආවේණික (Endemic) යනු යම් සත්ව හෝ ශාක විශේෂයක් මුලු ලෝකයෙන් ම එක රටක හෝ ප්‍රදේශයක පමණක් දක්නට ලැබෙන බවයි. ආවේණික ජීවී විශේෂ වල ඇති වැදගත් කම වන්නේ එම රටෙන් හෝ ප්‍රදේශයෙන් තුරන් වී ගියහොත් මුලු ලෝකයටම එම ජාන සම්පත අහිමි වී යාමයි
මේ හේතුවෙන්ම ආවේනික ජීවී විශේෂ ඇති රටවල් හා ප්‍රදේශ කෙරෙහි මුලු ලෝකයේම අවධානය යොමු වේ
මෙහිදී මෙම ප්‍රදේශය යන්න නිශ්චිතව අර්ථ දැක්විය යුතුය
Cat's claw
වර්ථමානයේ තෙවන ඇස යනු පාරහෞතික හා ගුප්තශාස්ත්‍රමය සංකල්පයකි
මෙහි ප්‍රධානම අදහස නම් සාමාන්‍ය ඇසට ගෝචර නොවන දේ පිලිබඳ අවබෝධය හා දෘශ්ථිය ලැබීමයි
තෙවන ඇස යනු හෞතිකව ස්පර්ශ කල නොහැකි මනසේ කොටසකි
මෙය ඇස් දෙකට මැදින් ඊට මදක් ඉහලින් පිහිටා ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ
තවද මෙය සත්වන චක්‍රය (යෝග) ලෙස පිලිගැනේ
මෙය පෙති දහසකින් යුත් නෙලුම් මලකට උපමා කර ඇත
ආගමික පසුබිම් 
ක්‍රිස්තියානි

ක්‍රිස්තියානි ඉතිහාසය තුල තෙවැනි ඇස පිලිබඳ මුල්ම පැහැදිලි සාක්‍ෂියක් දක්නට ලැබෙන්නේ වර්_ෂ 1525 පොන්තොර්_මෝ (Pontormo) ඉතාලියානු චිත්‍රයක් තුලිනි
එහි ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ හිසට ඉහලින් ඇසක් සහිත ත්‍රිකෝණයක් පිළිබිඹු කෙරෙනවා
එම සංඛේතය තමයි අද වන විට ලෝකය පුරාම තෙවැනි ඇස සංඛේතවත් කිරීමට යොදා ගැනෙන්නෙ
මෙහි ත්‍රිකෝණයේ මුළු තුනෙන් ලොවට සර්_ව බලධාරී දෙවියන් වහන්සේ පිතා, පුත්‍රයා, ස්ප්‍රීතු සාන්තු (ශුද්ධාත්මයාණන්) ලෙස ත්‍රිත්වීකව එකට එක්ව වැඩ සිටිමින් මේ ලෝකයේ සිදු වන සියළු දේ විමසීමෙන් බලා සිටින බව පිළිබිඹු කෙරෙනවා
මූලාශ්‍ර 

ගුප්තශාස්ත්‍ර

ආගමික
කොටියා (Panthera pardus kotiya), සඳහා භාවිතා වන වැරදි යෙදුමකි
ශ්‍රී ලංකාවේ දිවියන් ලෙස හැඳින්වෙන සත්වයන් දෙදෙනෙක් ඇත
හඳුන් දිවියා (Prionailurus viverrinus)
 කොළ දිවියා (Prionailurus rubiginosus)

කොටියා සඳහා සාවද්‍යය ලෙස දිවියා යන්න ව්‍යවහාර කිරීම මෑත ඉතිහාසයේදී සිදු වූ වැරැද්දක් බව පෙනේ
කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යයනායතනය (UCSC) යනු පරිගණක විද්‍යාව සහ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබාදෙන, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට අනුබද්ධ අධ්‍යනායතනයකි
වසර 2002 සැප්තැම්බර් 01 දින, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය විද්‍යා පීඨයේ පරිගණක දෙපාර්තමේන්තුව හා පරිගණක තාක්ෂණ ආයතනය (ICT) ඒකාබද්ධ කිරීමෙන් කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යයනායතන පිහිටුවන ලදී
ශ්‍රී ලංකාවේ තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ උසස් අධ්‍යාපන ක්‍ෂේත්‍රයේ පුරෝගාමී ආයතනයක් වන කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යයනායතනය, එහි 25 වන සංවත්සරය 2010 වසරේදී සැමරීය
ඉතිහාසය
කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය තුල පරිගණක අධ්‍යාපනය ආරම්භ වන්නේ වර්ෂ 1967 දී විද්‍යා පීඨයේ ගණිත අධ්‍යයනාංශයට සම්බන්ධ වෙනම ඒකකයක් ලෙස සංඛ්‍යාන විද්‍යා ඒකකය (Statistical Unit) ඇරඹීමත් සමගයි
පසුව මෙම ඒකකය සංඛ්‍යාන උපදේශන සහ දත්ත සැකසීමේ සේවා මධ්‍යස්ථානය (Statistical Consultancy and Data Processing Service Center) ලෙස වර්ධනය විය
වර්ෂ 1985 දී මහාචාර්ය

වී.කේ. සමරනායක මහතාගේ යෝජනාවකට අනුව සංඛ්‍යාන සහ පරිගණක විද්‍යා අධ්‍යයනාංශය (Department of Statistics and Computer Science) ආරම්භ කරන ලදී
මෙම අධ්‍යයනාංශය කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යයනායතනයේ තිඹිරිගෙය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ
2001 වසරේදී සංඛ්‍යාන සහ පරිගණක විද්‍යා අධ්‍යයනාංශය, පරිගණක විද්‍යා අධ්‍යයනාංශය (Department of Computer Science) සහ සංඛ්‍යාන විද්‍යා අධ්‍යයනාංශය (Depertment of Statistics) ලෙස කොටස් දෙකකට වෙන්කරන ලදී
වර්ෂ 1987 පිහිටුවන ලද පරිගණක තාක්ෂණ ආයතනය සහ පරිගණක විද්‍යා අධ්‍යයනාංශය ඒකාබද්ධ කරමින් 2002 වසරේ දී කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යයනායතනය සංස්ථාපනය කරන ලදී
අධ්‍යයනායතනයේ පළමු අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස මහාචාර්ය වී. කේ. සමරනායක මහතා පත්වූ අතර, විශ්‍රාම යාමෙන් පසුවද ස්වල්ප කාලයක් වැඩ බලන අධ්‍යක්ෂ ධූරයේ කටයුතු කළේය
2004 වසරේදී අධ්‍යක්ෂ ධූරයට පත් වූ ආචාර්ය රුවන් වීරසිංහ මහතා සය වසරක් එම ධූරය හෙබවීය
ඉන් අනතුරුව 2010 වසරේදී අධ්‍යක්ෂ ධූරයට පත් වූ මහාචාර්ය ගිහාන් වික්‍රමනායක මහතා 2016 වසර දක්වා එම තනතුර හෙබවීය
වර්තමානයේදී මහාචාර්ය කේ. පි
හේවාගමගේ මහතා අධ්‍යක්‍ෂ ධූරය හොබවයි.

අධ්‍යයනායතනය වර්තමානයේදී
කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යයනායතනය පරිගණක උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා අවැසි සියලු තාක්ෂණික උපාංග වලින් සමන්විත වේ
එහි සිසුන් සඳහා වන පරිගණක විද්‍යාගාර 10 ක්‚ බහුමාධ්‍ය පරිගණක විද්‍යාගාර 02 ක්‚ පර්යේෂණ කටයුතු සඳහා වන විද්‍යාගාර 02 ක්‚ අන්තර්ජාල පහසුකම් සැපයීම පිණිස අධ්‍යයනායතනයේ ගොඩනැගිලි පරිශ්‍රය ම ආවරණය වන පරිදි සැකසූ ජාල පද්ධතියක් මේ අතර වේ
තවද‚ අධ්‍යයනායතනය සතුව අවශ්‍යතාවය අනුව සැකසිය හැකි ජාල ව්‍යාප්ත පද්ධතියක් ද ඇත
අධ්‍යයනායතනයේ පුස්තකාලය දුර්ලභ හා වටිනා පොත්-පත්, සඟරා, සංයුක්ත තැටි‚ ව්‍යාපෘති වාර්තා, පර්යේෂණ සටහන් විශාල ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වන අතර, විද්‍යුත් සඟරා පරිශීලනය සඳහා අන්තර්ජාල පහසුකම්ද සපයා ඇත
වර්තමානයේදී පරිගණක අධ්‍යයනායතනය විවිධ ක්ෂේත්‍රයන්හි පර්යේෂණ කටයුතු වල නිරතව සිටින අතර දේශීය භාෂා පරිශීලනය, මානව-පරිගණක අන්තර් ක්‍රියා අධ්‍යයනය‚ පින්තූර සැකසීම, පරිගණක ආරක්ෂණ පද්ධති නිර්මාණය‚ බහුමාධ්‍ය හා දෘෂ්‍ය යතාර්ථ (Virtual reality) භාවිතය‚ කෘත්‍රිම බුද්ධිය ආශ්‍රිත පරිගණක පද්ධති නිර්මාණය, රටා හඳුනා ගැනීම සඳහා වන වැඩසටහන්, තොරතුරු හා දත්ත විශ්ලේෂණය, අන්තර්ජාලය ආශ්‍රිත වෙළෙඳ කටයුතු, විද්‍යුත් අධ්‍යාපනික කටයුතු, තොරතුරු කළමනාකරණ තාක්ෂණය, තොරතුරු තාක්ෂණ නීති පද්ධති සැකසීම ඒ අතර ප්‍රධාන වේ
කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යයනායතනයේ ප්‍රධාන අභිමතාර්ථය වනුයේ, මෘදූකාංග නිෂ්පාදනය‚ පරිගණක පද්ධති විශ්ලේෂණය, ජාල අධීක්ෂණය, දත්ත ගොනු අධීක්ෂණය, ලෝක ව්‍යාප්ති ජාලය ආශ්‍රිත තොරතුරු පද්ධති නිර්මාණය, තොරතුරු කළමනාකරණය හා තොරතුරු තාක්ෂණ නීති පද්ධති ක්‍රියාත්මක කිරීම ආදී වෘත්තීය ක්ෂේත්‍ර වලට අදාළ වන පරිදි සිසුන්ට අධ්‍යාපනය හා ප්‍රායෝගික පුහුණුව ලබා දීමයි
අනුබද්ධිත අධ්‍යයනාංශ
සන්නිවේදනය හා මාධ්‍ය තාක්ෂණය පිළිබඳ අධ්‍යයනාංශය
බුද්ධිමය පද්ධති පිළිබඳ අධ්‍යයනාංශය
තොරතුරු පද්ධති පිළිබඳ ඉංජිනේරු අධ්‍යයනාංශය

මධ්‍යස්ථාන
පරිගණක සේවා  මධ්‍යස්ථානය
විද්‍යුත් අධ්‍යාපනය(e-Learning) පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානය
බාහිර විභාග පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානය
වෘත්තීය සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය
ඉලෙක්ට්‍රොනික මාධ්‍ය පිළිබඳ උසස් තාක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය
ඩිජිටල් අධිකරණ වෛද්ය මධ්යස්ථානයක්

ඉලෙක්ට්‍රොනික මාධ්‍ය පිළිබඳ උසස් තාක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය (ADMTC ) පිහිටුවීමේ කටයුතු වසර 2002 දී ආරම්භ වූ අතර එය මානව සම්පත් සංවර්ධනය සඳහා වන විශේෂ ව්‍යපෘතියක් ලෙස වසර 3ක් පුරා ක්‍රියාත්මක කරන ලදී
ඉලෙක්ට්‍රොනික මාධ්‍ය පිළිබඳ උසස් තාක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යයනායතනයට අනුබද්ධිත මධ්‍යස්ථානයක් වේ
උපාධි පාඨමාලා

මූලික උපාධි

අ
ස
උසස් පෙල ඇවැසි අභ්‍යන්තර උපාධි

තුන් අවුරුදු 
පරිගණක විද්‍යාව පිළිබඳ උපාධිය [ BCSc ]
තොරතුරු පද්ධති  පිළිබඳ උපාධිය [ BIS ]  ( 2013 අධ්‍යයන වර්ෂයට පෙර එය තොරතුරු හා  සන්නිවේදන තාක්ෂණය පිළිබඳ උපාධිය [ BICT ] )

සිව් අවුරුදු 
පරිගණක විද්‍යාව පිළිබඳ විද්‍යාවේදී උපාධිය [ BSc (CS) ]
මෘදුකාංග ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ විද්‍යාවේදී උපාධිය [ BSc (SE) ] (2013 අධ්‍යයන වර්ෂයේ සිට)
තොරතුරු පද්ධති ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ විද්‍යාවේදී උපාධිය [ BSc (ISE) ] ( 2013 අධ්‍යයන වර්ෂයට පෙර එය තොරතුරු හා  සන්නිවේදන තාක්ෂණය පිළිබඳ විද්‍යාවේදී උපාධිය  [ BSc (ICT) ] )

අ
උසස් පෙල ඇවැසි නොවන බාහිර උපාධි  
තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳ බාහිර උපාධිය (BIT)
මෙම උපාධිය තොරතුරු තාක්ෂණ ක්ෂේත්‍රය පිළිබද උනන්දුවක් ඇති එහෙත් ජාතික විශ්ව විද්‍යාලයකට ඇතුළත් වීමට නොලැබුනු අවම පිරිවැයකින් ලබා ගත හැක්කකි
විෂේශත්‍වය වන්නේ යම් වෘත්තිකයකුට හෝ තොරතුරු තාක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ උපාධියක් ඇවැසි අයෙකුට මෙම උපාධිය ලබාගැනීමට ඇති හැකියාවයි.

පශ්චාත් උපාධි 
තොරතුරු තාක්ෂණය (MIT)
පරිගණක විද්‍යාව (MCS)
තොරතුරු ආරක්ෂණය (Master of Science in Information Security)
බහුමාධ්‍ය තාක්ෂණය (Multimedia Technologies (MIT-MMT))

පර්යේෂණ කටයුතු
භාෂා තාක්ෂණ පර්යේෂණාගාරය
Multimedia Databases
Geographical Information System
Wireless Ad-hoc Sensor Networks

බාහිර පුරුක
කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයීය පරිගණක අධ්‍යනායතනය
කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය
විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදනය කොමිසම - Sri Lanka
Bachelor of Information Technology (BIT)

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය

අධ්‍යයනායතන - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකාවේ බටහිර වෙරළ තීරයේ පිහි‍‍ටි නගරයකි
පිළියන්දල,ගල්කිස්ස, දෙහිවල  සහ රත්මලාන මොරටුවට ආසන්න‍යේ පිහිටි නගර වෙයි
2001 සංගණන වාර්තාවට අනුව  මෙම ප්‍රදේශයේ ජනගහනය 177,190 කි
මොරටුව සෑදී ඇත්තේ ගම් 18ක් එකතු වීමෙනි
ඉන් සමහරක් නම් රාවතාවත්ත, කටුබැද්ද, උයන, ඉඩම, අගුලාන, කඩලාන, එගොඩඋයන, මොරටුමුල්ල  වේ
‍

කර්මාන්ත
මොරටුව  නගර‍යේ ප්‍රධාන නිෂ්පාදන කර්මාන්ත වන්නේ වඩු කර්මාන්තය, රබර් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය, බැටරි නිෂ්පාදනය සහ ලී අත්කම් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයයි
මොරටුව ධීවර කර්මාන්තයටද  ප්‍රසිද්ධියක් දක්වන අතර එය ප්‍රධාන වෙළඳ නගරයක්ද ‍ ‍වෙයි
අධ්‍යාපන ආයතන

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම විශ්ව විද්‍යාලයක් වන මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලය මෙහි පිහිටා ඇත
මොරටු‍වේ පිහිටි ප්‍රසිද්ධ පාසල් කිහිපයක් නම්
ශාන්ත සෙබස්තියන් විද්‍යාලය,
 ජයලත් අප ස්වාමිදූගේ කන්‍යාරාමය,
 වේල්ස් කුමර විද්‍යාලය, 
 වේල්ස් කුමරි විද්‍යාලය සහ 
 මොරටු මහා විද්‍යාලයයි
මෙතෝදිස්ත විදුහල
ශාන්ත සෙබස්තියන් බාලිකා විද්‍යාලය
ක්‍රීඩා කටයුතු 

මොරටුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව සදහා ප්‍රසිද්ධත්වයක් දක්වයි.
ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයක් වන ටිරෝන් ප්‍රනාන්දු ක්‍රීඩාංගණය මොරටු‍වේ පිහිටා ඇත
එහි උත්කර්ෂවත් ක්‍රිකට් තරඟ කිහිපයක්ම පැවැත්වුනි
තවද දුලිප් මෙන්ඩිස්, රොමේෂ් කලුවිතාරන, සහන් විජේරත්න, රුමේෂ් තිරිමාන්න   වැනි සුප්‍රසිද්ධ ක්‍රිකට් තරුද චමත් සේරසිංහ, සැම්සන් ඩි මෙල්, ගයාන් මීදෙනිය වැනි පැසිපන්දු තරුද මොරටුවෙන් බිහිවී ඇත
කලා අංශය

මොරටුව, ලංකාවේ සංගීත කෂේත්‍රයේ ප්‍රසිද්ධියට පත් නගරයකි
විශේෂයෙන් බයිලා සංගීතයට විශේෂත්වයක් ලැබී තිබුණි
විවිධ කලා ක‍්ෂේත්‍රයන්ට අයත් කලාකරැවන් රැසක් මොරටුවෙන් බිහි වී ඇත
මෙම කලා කරුවන්ගේ එකමුතුවෙන් මොරටුව කලා එකමුතුව  පිහිටා ඇත
මොරටුවේ නැගී එන කලා කරුවන්‍ ගේ  සුභ සාධනය උදෙසා 
මහගු මෙහවරක් මෙමගින් ඉටු චෙයි
ක්ලැරන්ස් විජේවර්දන, ධනපාල උදවත්ත, ලක්ෂපතියේ පර්සි, සුරේෂ් ගමගේ යන අය මොරටුවෙන් බිහි වූ කලාකරුවන්ගෙන් අතලොස්සකි
සංචාරක කටයුතු

මෙම ප්‍ර‍දේශයේ සංචාරක කටයුතු සාමාන්‍ය මට්ටමක පවතී
නමුත් බොල්ගොඩ වැව ජනප්‍රිය වීමත්  සමග බොහෝ සංචාරක හෝටල් ඉදිවිය
මෙම හෝටල් ඉදිවීමත්සමග දෙශීය විදේශීය සංචාරකයින් මෙම ප්‍රදේශෙය් සංචාරය කිරීම බොහෝ සෙයින් වැඩිවී ඇත
වෙරළ ඛාදනය හේතුවෙන් මොරටුව වෙරළ තීරය දූෂණය වී ඇත
ලොව පුරා පැතිරී ඇති ස්වෙචිඡා සංවිධානයක් වන සර්වෝදය ව්‍යාපාර‍යේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය මොරටු‍වේ පිහිටා ඇත
(http
sarvodaya
org/)

ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ දීප්තිමත් චරිතයක් වන  පුරන් අප්පු මොරටු පුරවැසියෙකි
ඹහුගේ මුල් නම වන්නේ වීර හැන්නැදිගේ ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ප්‍රනාන්දුය
ජන සංඛ්‍යාලේඛණ

ආදර්ශ පාඨය
පුරෝගාමීත්වයේ නගරය

සිතියම්
මොරටුව සහ ශ්‍රී ලංකාව විස්තර සහිත සිතියම

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
මාතලේ ( ඉංග්‍රීසි
Matale/Māttaḷai ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ පිහිටා ඇති මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ අගනගරය වු නගරයයි
මාතලේ මහනගර සභාව මගින් පාලනය කරනු ලබයි
A9 මාර්ගය ආශ්‍රිතව ඓතිහාසික මාතලේ නගරය පිහිටා ඇත
එක් පුරාව්‍රතයකට අනුව  මනරම් කදුවැටි වලින් වටවී ඇති මහා තැනිතලාව "මහා තලය" නම් වු බවත් පසුව "මාතලේ" බවට පත්වූ බවත් කියවේ
මාතලේ නගර‍යේ මුලු භුමි ප්‍රමානය 9 කිමී² කි
නගර‍යේ සම්පූර්ණ ජනගහනය ( 2012 ඇස්තු
) 40,860 ක් විය
මාතලේ නගරය කොළඹින් කිලෝමීටර 142ක් පමණ ( සෑතපුම් 90ක් ) රට අභ්‍යන්තරව පිහිටා ඇත
මහනුවර සිට කිලෝමීටර 26ක් පමණ ( සෑතපුම් 16 ) දුරින් උතුරු දෙසින් පිහිටා ඇති
ආකර්ෂණීය ස්ථාන 
ලෝක ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන වන ශ්‍රී මුතුමාරම්මන් කෝවිල (මාතලේ පළමු හා පැරණිතම ආගමික ස්ථානය), රිවර්ස්ටන්, සෙම්ඹුවත්ත වැනි සුන්දර පාරසරික ස්ථානද පිහිටා ඇත්තේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය තුලය එයින් අළුවිහාර රජමහා විහාරය මාතලේ නගර සිමාව ආසන්නයේ පිහිටා ඇත
මාතලේ නගරය, ඊට බටහිරින් පිහිටා ඇති විල්ෂයර් කඳු පන්තියෙන් මායිම් වී  ඇ‍ති තැනිතලා ප්‍රදේශයකි
මාතලේ නගරය අවට කෘෂිකාර්මික භූමි ප්‍රදේශයන්හි ප්‍රධාන වශයෙන් වගා කරනුයේ ගම්මිරිස්, කරාඹු, සාදික්කා, තේ,පොල්, රබර්, කුළුබඩු වර්ග සහ එළවලු සහ පළතුරු වර්ග ය
අළුහුණු, මැණික්, බතික්, අත්කම් කර්මාන්තද දැකිය හැක
මහනගර සභා බල ප්‍රදේශය තුල පිහිටි ආකර්ෂණීය ස්ථාන  

ශ්‍රී මුත්තුමාරි අම්මාන් හින්දු දේවස්ථානය (මාතලේ පළමු හා පැරණිතම ආගමික ස්ථානය) ( දේවස්ථානය විසින් වාර්ෂිකව පවත්නා තේරු උත්සවය සදහා ශ්‍රී ලංකාවේ නන්දෙසින් ලක්ෂ සංඛ්‍යාත පිරිසක් පැමිණේ )
ජුම්මා මස්ජිඩ් ( කෙලින් විදිය )
මැක්ඩොවෙල් බලකොටුව
නානායක්කාර උද්‍යානය සහ රජයේ නවාතැන
වීර පුරන්අප්පු ස්මාරකය
අනගාරික ධර්මපාල ස්මාරකය  
පරණ ඔරලෝසු කණුව
පරණ දුම්රිය ස්ථානය ( වර්ෂ 1880 දි නිම කරන ලදි )
බෞද්ධ මන්දිරය
ශාන්ත අන්තෝනි දේවස්ථානය, වහකෝට්ටේ  
නන්දිමිත්‍ර එකනායක ජාත්‍යන්තර හොකි ක්‍රිඩාංගණය
එඩ්වඩ් හොකි ක්‍රිඩාංගණය
බර්නාඩ් අළුවිහාරේ ක්‍රිඩාංගණය 
මහජන පුස්තකාලය 
ළමා ක්‍රිඩාංගණය

මහනගර සභා බල ප්‍රදේශය ආසන්නයේ පිහිටි ආකර්ෂණීය ස්ථාන 
ශ්‍රී මුත්තුමාරි අම්මාන් හින්දු දේවස්ථානය
ජුම්මා මස්ජිඩ් ( කෙලින් විදිය )

ආගමික ස්ථාන

මහනගර සභා බල ප්‍රදේශය තුල පිහිටි ආගමික ස්ථාන 
ශ්‍රී මුත්තුමාරි අම්මාන් හින්දු දේවස්ථානය
ජුම්මා මස්ජිඩ් ( කෙලින් විදිය )
ක්‍රිස්තු දේවස්ථානය
බෞද්ධ මන්දිරය
බෝගහකොටුව විහාරස්ථානය

මහනගර සභා බල ප්‍රදේශය ආසන්නයේ පිහිටි ආගමික ස්ථාන 
ශ්‍රී මුත්තුමාරි අම්මාන් හින්දු දේවස්ථානය
ජුම්මා මස්ජිඩ් ( කෙලින් විදිය )
ක්‍රිස්තු දේවස්ථානය
අළුවිහාර රජමහා විහාරය

අධ්‍යාපනය

මහනගර සභා බල ප්‍රදේශය තුල පිහිටි පාසල් 
ක්‍රිස්තුදේව මහා විද්‍යාලය, මාතලේ
රජයේ විද්‍යා විද්‍යාලය, මාතලේ
ශ්‍රී සංඝමිත්ත බාලිකා ජාතික පාසල, මාතලේ
ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය, මාතලේ
ශාන්ත තෝමස් බාලිකා විද්‍යාලය, මාතලේ
සිංහල බෞද්ධ විද්‍යාලය, මාතලේ
විජය විද්‍යාලය, මාතලේ
විජයපාල විද්‍යාලය, මාතලේ
සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය, මාතලේ
සහිරා විද්‍යාලය, මාතලේ
හින්දු විද්‍යාලය, මාතලේ 
පාක්‍යම් විද්‍යාලය, මාතලේ
ආමිනා විද්‍යාලය, මාතලේ
ඉස්මාලියා විද්‍යාලය, මාතලේ

ජාත්‍යන්තර පාසල් 
මාතලේ අන්තර්ජාතික පාසල, මාතලේ
ග්‍රින්වුඩ් අන්තර්ජාතික පාසල, මාතලේ
රෝයල් ඉංග්‍රීසි පාසල, මාතලේ

මාතලේ නගරය අවට පිහිටි වෙනත් නගර 
උකුවෙල
රත්තොට
ගලේවෙල
යටවත්ත
නාඋල
පල්ලේපොල
දඹුල්ල
සීගිරිය
අළුවිහාරය

මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව
 මාතලේ කැරැල්ල

බාහිර සබැදි 
 The Official websit of Sri Muthumariamman Thevasthanam 
 Knuckles range nature preservation centre 
 Discover Sri Lanka - More information & images about Matale 
 The official web site of Aluvihara rock cave temple
  

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
හැඳින්වීම 
වයඹ පළාත් සභාව මගින් පිහිටවූ ආයතනයකි
වයඹ රාජ්‍ය සේවකයන්ගේ කුසලතාවයන් සහ හැකිාවන් වර්ධනය මෙහි අරමුණයි
පිහිටීම 
වාරියපොල රජයේ ගොවිපල තුල රමණීය පරිසරයක පිහිටා ඇත
සේවා
අම්බස්තලයල, මිහින්තලය  අනුරාධපුර  දිස්ත්‍රික්කයේ මිහින්තලය ආසනයේ පිහිටා ඇති අඩි 1000 උසින් යුතු ශේෂ කන්දකි
පුත්තලම - ත්‍රිකුණාමලය (A12) මාර්ගයේ අනුරාධපුර සිට සැතපුම් 8ක් නැගෙනහිරට වන්නට පිහිටා ඇත
චේතියගිරිය එසේත් නැතහොත් සෑගිරි ලෙසද හඳුන්වන එය වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ මිහින්තලය ලෙසටයි
ඉන්දියාවේ සිට පැමිණි මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ පොසොන් පොහෝ දින දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා ඇතුළු පිරිස හමු වී බුදු දහම දේශනා කලේ මිහින්තලයේදීය
ඉතිහාසය

වංශ කථාවන්හි දැක්හවෙන පරිදි ක්‍රිස්තු පූර්ව 247 දී ඵළඹෙන ඡෙමිට මුල මාසය හෙවත් පොසොන් පුර පසළොස්වක පොහොදා මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ ඉට්ටිය, උත්තිය, සම්බල, බද්දසාල රහතන් වහන්සේ නිර්මල දහම් පණිව්ඩය රැගෙන දඹදිව සිට ම්ස්සක පර්වතයට වැඩිසේක
එවකට ලක්දිව රජතුමා වු දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා ම්හින්තලයේදි මෙම දුත පිරිසට හමුවුහ
මෙම ‍‍‍‍‍එෙෙතිහාසික හමුවීම සිදුවූ ස්ථානය ශ්‍රි ලාංකික බෞද්ධයෝ ගෞරව බුහුමානයෙන් වැඳුම් පිඳුම් කරති
මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ ධර්මදුත පිරිස දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා සහ මෙම දුත පිරිස හමුවූයේ පොසොන් මස පසලොස්වක දිනයකදිය
මිහිදු හිමියන්ගේ ලංකා ගමනය පිළිබද සාහිත්‍ය මූලාශ්‍ර ඇසුරින් වගේම පුරාවිද්‍යාත්මක මුලාශ්‍ර තුලින් ද කරුණු රුස්කර ගත හැක
මේ අනුව වංශ කථා පවසන පරිදි ම් බුදුන් පිරිනිවි වසර දෙසිය තිස්හයක් එළඹුණදා මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ ප්‍රමුඛ පිරිස ලංකාවේ මිහින්තලයට වැඩිසේක
එහිදි මිහිඳු තෙරුණ්ට දේවානම් පියතිස්ස රඡු හමුවි දෙදෙනා අතර ප්‍රශ්නෝත්තර මාලාවක ස්වරුපයේන් සංවාදයක් ඇති විය
ඉන්පසු මිහිඳු හිමි රජු ගේ බුද්ධිය අවබෝධ කර ගැනිමෙන් පසු රඡතුමා ඇතුළු පිරිසට මිහින්තලා කඳු මුදුනේදි පළමු ධර්ම දේශනාව වන චුල්ලහත්තපදෝපම සුත්‍රය දේශනා කරන ලදී
ආශ්‍රිත උත්සව
එදාමිහිඳුමහරහතන්වහන්සේ පොසොන් පොහොදා මිහින්තලයට වැඩම කොට සිංහල ජනයාගේ ජිවිතයට නව උදාවක් ලබා දුන්නේය
සිංහල සංස්කෘතියේ නව නැම්මක් ඇතිවුයේය
මෙම උත්තම සිද්ධිය සිහිපත් කරමින් සෑම වර්ෂයකම පොසොන් පොහොදා සිංහල ‍බෞද්ධ ජනයා මිහින්තලය වැද පුදා ගැනිමට එක්රොක් වේ
මේ අයුරින් මිහින්තලය යනු සිංහල බෞද්ධයන් අපට ඉතා පාරිශූද්ධ වු සුවි‍ශේෂ ස්ථානයකි
ඒ නිසාම පොසොන් මාසයේ මිහින්තලයට වන්දනා ගමන් යාමට පුරුදුව සිටිති
පුරාණ ඉදිකිරීම්
පුරාණයේ සිටම මිහින්තලය නැඟීමට පියගැට විශාල සංඛ්‍යාවක් නිර්මාණය කර ඇත
එම ඉදි කිරීම් දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් ආරම්භ කර ඇති අතර විහාර ගෙයක් ද, භික්ෂුන් වහන්සේලාට වැඩ විසීම සඳහා ගුහා 68 ක් ද කරවා ඇත
ඉන් අනතුරුව මිහින්තලය ආශිතව විහාරාරාම කීපයක් ඉදි වී ඇති අතර එවා එම යුගයට ආවේණික ලක්‍ෂණ  දරණු දැකිය හැකිය
සෙල්ලිපි, මැඩපත්, ලෙන්ලිපි, කටාරම් ලිපි ආදි පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක තුලින්ද මිහින්තලා ඉතිහාසය පිළිබඳ තොරතුරු හමුවේ
මිහිඳු හිමියන්ගේ පැමිණිම පිළිබඳ කරුණු ඇතුළත් සෙල්ලිපියක් හමු වී ඇත
මෙම සෙල්ලිපිය කැඩිබිඳි අබලන්ව ගිය එකකි
එහි එන "මහිද තෙරභව, භද්‍රසාල තෙරභ, ඉට්ටක තෙරභව, පති තෙරභව" යන පාඨය අනුව මෙම ධර්මදුත ව්‍යාපාරයට සහභාගිවුවන් පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් වේ
මිහිඳු හිමියානෝ ලක්දිව පැමිණ 27වන දිනයෙහි වස් විසිම පිණිස මිහින්තලයට වැඩියහ
මිහින්තලයේ වස් විසිම භික්ෂුන් 60 නමක් සිටි අතර එහි වස් විසිමට ආවාස නොවුහෙයින් කණ්ඨක චේතිය අසල ලෙන් ශූද්ධ කරවා ආවාස හැටියට සකස් කරවීය
මෙම ලෙන්වල ලිපිවලින් මිහින්තලා ඉතිහාසය පිළිබඳ තොරතුරු හමුවේ
ගෘහ නිරමාණ කේෂත්‍රය අතින් මිහින්තලය සුවිශේෂ ස්ථානයක් ගනී
මිහින්තලයේ පිහිටි ගෘහ නිර්මාණ වාස්තු විද්‍යාත්මක වශයෙන් ඉතා වැදගත් වේ
ගෘහ නිර්මාණ අතර ආරාම, වෙදහල දාන ශාලාව, සන්නිපාත ශාලාව, පෝය ගෙවල්, භාවනා ශාලා, ආරෝග්‍ය ශාලාව, සිමා මාලක සහ සක්මළු ආදී බොහෝ නිර්මාණ තනවා තිබුණේය
මහා සෑය

මිහින්තලය කඳු මුදුනේ පිහිටා ඇති විශාල චෛත්‍යය මහා සෑයයි
එය මහදාතිත මහානාග රජතුමා විසින් කරවා ඇති අතර අඩි 136 ක විශ්කම්භයකින් යුක්තය
කණඨක චේතිය 

මෙය සුරතිස්ස රජතුමා විසින් කරවන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ
එහි පේසාවළලු සහ ඉදිරි කොටස සෑහෙන තරම් තවමත් ඉතිරිව පවතී
එය බහිරව රූප හා ඇත් රූප වලින් අලංකාරව ඇත
ස්ථූපය අඩි 425.5 යුක්තය
එහි අඩි 40 ක් පමණ උස් වූ ස්ථූපයක නටඹුන් දැකිය හැක
භික්ෂුන් වහන්සේලා මෙම ස්ථූපයට ආසන්නයේ ඇති ගල් ගුහා වල වෙසෙන්නට ඇත
මෙම ස්ථූපය කරවා ඇත්තේ “ලජ්ජිතිස්ස” රජතුමා විසින් බැවින් එය අයත් වන්නේ පලමු බුද්ධ ශතවර්ශයටය බව සැකයක් නැත
අම්බස්තල දාගැබ
මෙය කඳු මුදුනට ආසන්න වූ තැනිතලාවක පිහිටා ඇති අතර මාතලන්තිස්ස රජතුමා විසින් කරවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ හා දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා අතර අති වූ ‍‍එෙෙතිහාසික හමුවේ දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා සිටින්නට ඇතැයි සැලකෙන ස්ථානය සිහි ගැන්වීමට මෙම දාගැබ ඉදිකර ඇත
මිහිඳු සෑය
මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ භෂ්මාවශේෂ වලින් කොටසක් නිදන් කොට දේවානම්පියතිස්ස රජතුමාගේ බාල සොයුරු උපතිස්ස රජ විසින් (ක්‍රි
210-200) විසින් මිහින්තලා කඳු මුදුනත ඉදිකරන ලද බවට මහාවංශයේ සඳහන් සෑය මෙය වේ
මෙහි නටඹුන් අතර තිබූ ගඩොල් වල ඇති බ්‍රාහ්මී අක්ෂර ක්‍රි
සියවස් වලට අයත් වේ
මේ අනූව මෙම සෑය මෙරට ඇති පැරණිතම සෑ අතුරින් එකක් වේ
1951 වර්ෂයේදී මෙහි කැණීම් කටයතු ආරම්භ කෙරුණි
මිහිඳු සෑය 1941 වර්ෂයේදී පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
ගිරිභණ්ඩ සෑය
1951 වසරේදී කැණීම් කොට මතු කරගන්නා ලද මෙම දාගැබ ක්‍රි
ව. 8 වන සියවසට පමණ අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ
ගොඩනැංවූ අය අවිනිශ්චිත වේ
අනුරාධපුර යුගයේ දාගැබක ධාතු ගර්භයක පිහිටීම හා ඉදිකිරීම් තාක්ෂණය මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ ධාතු ගර්භ සිතුවම් පිළිබද නිරික්ෂණයට මින් අනාවරණය වූ ධාතු ගර්භය වැදගත් වන අතර එම ධාතු ගර්භය දැනට මිහින්තලය කෞතුකාගාරයේ තැම්පත් කර තිබේ
රෝහල 
මිහින්තලය කඳු පාමුල පැරණි රෝහලක නටඹුන්ද, බෙහෙත් ඔරුවක්ද, එම යුගයට අයත් යැයි සැලකෙන ගොඩනැගිලි වල කොටස් ද දැකිය හැකිය
රෝහල සහ කඳුමුදුනට දිවෙන පඬිපෙල අතර විශාල අසපුවක නටඹුන් දැකිය හැකිය
පැත්තක් අඩි 125 වූ හතරැස් ගොඩනැගිල්ලට පහලින් අලංකාර ගල් කැටයම්ද, ගලින් කරන ලද බරාඳි වැට වල්ද මුරගල් ද පිහිටා ඇත
මේ අංශය අධික ප්‍රපාත වූ බැවින් පඩි පිහිටා ඇත්තේ නැගෙනහිර බෑවුමට වන්නටය
එහි පඩි 1840 කඳු මුඳුන දක්වා දිවේ
පලමු පඩි කොටස අවසානයේ කුඩා කඳු මුඳුනක් හමුවේ එහි “ කණ්ඨක චේතිය” පිහිටා ඇත
මෙය දෙවන සේන රජුගේ සේවාවකි
භෝජන ශාලාව
මළුව පිහිටා ඇත්තේ තුන්වන පඩිපෙල අවසානයේය
මළුවෙහි වම් පැත්තට වන්නට භෝජන ශාලා පිහිටා ඇත
එය සෘජුකෝණාස්‍රාකාර වන අතර දිගින් අඩි 62ක් ද , පලලින් අඩි 25 ක් ද වේ
එය වටා ගබඩා කාමර පිහිටා ඇත
ජලවහන පද්ධතියක කොටස් ඒ අසලින් සොයා ගෙන ඇති බැවින් ඉතා ක්‍රමාණූකූල ජල සම්පාදන ක්‍රමයක් තිබෙන්නට ඇතිබව විශ්වාස කෙරේ
භෝජනාගාරය අසල ආහාර ගබඩා කර තබන්නට ඇතැයි විස්වාස කෙරෙන ගල් භාජන 2ක් දක්නට ඇත
ගොඩනැගිල්ලට ඇතුළුවන පැති දෙකකින් විශාල ශිලා ලේඛන දෙකක් පිහිටා ඇත
ආරාමයේ පරිපාලන කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය නීති රෙගුලාසි මෙහි සටහන් කර ඇත
මෙය මිහිඳු රජතුමා විසින් කරවා ඇති අතර සේවය කරන්නන්ට ගෙවන ගෙවීම් ද සඳහන් කර ඇත
ඊට නොදුරින් තවත් තැනිතලාවක භික්ෂුන් වහන්සේලා හමුවී ධර්ම හා විනය සාකච්ඡා කරන්නට ඇතැයි සැලකේ. එය විවෘත ගොඩනැගිල්ලක් වන අතර පැත්තක් අඩි 62කි
ගල් කණු 48 ක් මත පිහිටා ඇත
ගොඩනැගිල්ල මධ්‍යයේ දොරටු 4කින් යුතු වේදිකාවක් ද පිහිටා තිබේ
දාන ශාලාව
මෙය චේතිය පබ්බතහී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ දෙෙනික දානමය වුවමනාවන් සපුරාලූ ස්ථානය වේ
ප්‍රාථමික වාස්තු සලකා බැලීමේදී අනුරාධපුර මහා විහාරබද්ධ සෙසු දාන ශාලාවලට සමාන වේ
මෙම දාන ශාලාව වෙත ගල් පිහිල්ලක ආධාරයෙන් ජලය සපයාගෙන ඇති ආකාරය සුවිශේෂී වේ
මිහිඳු ගුහාව
අම්බස්තල දාගැබේ සිට කඳු බෑවුම් දෙසට දිවෙන කුඩා අඩිපාර මිහිඳු ගුහාව තෙක් විහිදේ
මිහිඳු ගුහාව මිහිඳු මහානාහිමියන් සැතපී විවේක ගත් ස්ථානයයි
සියළුම ගුහා වලින් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ හා බෞද්ධයින්ට වඩාත් පූජනීයවන්නේ මිහිඳු ගුහාවයි.

ආරාධනා ගල

ආරාධනා ගල මහාසෑයට මුහුණලා පිහිටා ඇත
අධික සුළං සහිත කාල වලදීත් ආරාධනා ගල නැගීමට බැතිමත්හූ අමතක නොකරති
මහාවංශයේ සඳහන් වන පරිදි අහසින් වැඩිය මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ ඇතුළු පිරිස පළමුවෙන්ම ශ්‍රි ලංකා ද්වීපයෙහි පය තැබුවේ ආරාධනා ගල මුදුනටය