Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
එය මිනිසා හා අනෙක් ක්ෂීරපායී සතුන්ගේ දන්ත පද්ධති වලට වඩා ප්‍රමාණයෙන් , හැඩයෙන් හා වැඩෙන ආකාරයෙන් විවිධ වේ
මිනිසා හා අනෙක් ක්ෂීරපායී සතුන්ගේ ජීවිත කාලයේදී දන්ත පද්ධති 2 ක් ඇතිවන අතර අලින්ට තම ජීවිත කාලයේදී දන්ත පද්ධති 6 ක් ඇති ජෙරාඩ් ටියුට් එකෙ හොදින් ක්‍රියාකාරකම කියවා මෙම ප්‍රශ්න සමඟ පිළිතුරු මාවෙත එවන්න ෆොස්පේට් 

Image
Elephants_tung
jpg|හොඬ වැල
Image
jpg|හොඬවැල දිය බීමට යොදාගනී 
Image
Elephants_Tung_3.jpg|හොඬවැල ආහාර ගැනීමට යොදාගනී
Image
Elephants_Eare
jpg|අලියාගේ කන්
Image
Elephants_legs
jpg|අලියාගේ පාද
Image
Baby_1.jpg
Image
Elephant_A
jpg
Image
Elephant_B
jpg

</Gallery>

අලින්ගේ ජීවන චර්යාවන් 

අලියා අර්ධ ජලජ සත්ත්වයෙකි
එනිසාම දිනකට පැය කිහිපයක්වත් දියට බැස කාලය ඔවුන්ට අවශ්‍ය වේ
අලින්ගේ සිරුරේ විශාල මාංශපේශී ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා විශාල උෂ්ණත්වයක් ඇති වේ
එම ශරීර උෂ්ණත්වය අඩු කරගත හැකි පහසු ක්‍රමයක් වන්නේ දියට බැස සිටීම හා දහවල් උණුසුම් අවස්ථාවලදී ක්‍රියාශීලී නොවී සිටීමය
අලින්ගේ දිය කෙළි වෙහෙසක් නොමැතිව බලා සිටිය හැකි තරම් සුන්දරය
චමත්කාරජනකය
අලියා සම්පූර්ණයෙන්ම ශාක භක්ෂක සත්ත්වයෙකි
ඔවුන්ගේ දිනපතා ආහාරය 70% පමණ අඩංගු වන්නේ විවිධ තණකොළ වර්ගය
කොළ වර්ග පමණක් නොව දිවුල් වැනි පළතුරු මෙන්ම කැළේදී කන්නට නොලැබෙන පොල්කොළ, කිතුල්, අන්නාසි, කෙසෙල්බඩ හා කෙසෙල්ගෙඩිද අලින්ට රසවත් ආහාර වේ
එමෙන්ම හේන් වල වගාකෙරෙන වට්ටක්කා, පුහුල්, පැණි කොමඩු, කුරක්කන්, බඩ ඉරිඟු වැනි ආහාර වලටද මොවුන් විශේෂ කැමැත්තක් දක්වයි.අලි මිනිස් ගැටුමේ මුලාරම්භයද මෙය වේ
එනම් තම හේන් විනාශ කරන අලි තම සතුරන් ලෙසට මිනිසුන් සිතයි
අලි මිනිස් ගැටුමේ ප්‍රතිඵල

මෙම අලි මිනිස් ගැටුමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වර්තමානයේ අලි පරපුර වඳවෙමින් පවතින හා අනාගතයේ දුර්ලභ සත්ත්ව ඝනයට වැටෙන සත්ත්ව වර්ගයක් ලෙස හැදින්වේ
අද වන විට ලෝකයේ ඉතිරිව ඇත්තේ අලි විශේෂ 2 ක් පමණි
ඒ අප්‍රිකානු හා ආසියානු අලියාය
ශරීරයෙන් විශාල වුවද අලියා මිනිසාට හිතවත් මෙන්ම අහිංසක සත්ත්වයෙකි
සත්ත්ව ලෝකයේ දැවැන්තයා වන අලියා ආරක්ෂා කරගැනීම මිනිස් සංහතියේ වඟකීම වේ
කලාව
අලි බැලීමත් බලි බැලීමත් ඇතිවන්නේ නැහැ යැයි කියමනක් අපේ ජනවහරේ එයි
අලින්ගේ හැසිරීම මිනිසුන්ගේ සිත් සතන් ඇදගන්නා තරම් අපුරුය
මෙවන් කියමනක් අපේ ජනවහරේ එන්නේ ඒ මිනිසා හා අලියා අතර ඇති සම්බන්ධය ‍බොහෝ ඈත කාලය දක්වා දි‍වෙයි
ඒ ගැන ඇති මුල්ම සාක්ෂිය වන්නේ ගල් යුග‍යේ මිනිසුන් ජීවත්වුණු ගල් ගුහාවල ඇති අලින්ගේ රූපසටහන්ය
කැළේ යද්දී මෙම අලින්ගේ රූප සටයන් සි‍තෙහි ‍හොදින් කාවැදීම හේතු කොටගෙන ‍මොවුන් නැවත පැමිණි පසු මෙම රූප ගල් ලෙන්වල නිර්මාණය කරන්නට ඇත
මේ අඩවියත් බලන්න 
 ශ්‍රි ලංකා‍නු අලියා

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 Elephants 

 African Elephants 

 Asian Elephants

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ 

මිහිමඬල සගරාවෙනි

ක්‍ෂීරපායීන්
දාගැබ හෙවත් ස්ථූප ගොඩනැගුණේ බුදුන් වහන්සේ සිහිකිරීම සඳහාය
බෞද්ධ ස්ථූපයේ ආරම්භය ඈත අතීතයට විහිදී යයි
‍බෞද්ධයන් ස්ථූපයක් ගොඩනැංවූයේ බුදුන් වහන්සේගේ පූජනීය නෂ්ටාවශේෂ හෝ උන්වහන්සේගේ පවිත්‍ර සලකුණු තැබූ ස්ථාන මුල්කරගෙනය
මෙසේ ගොඩනැංවූ  බෞද්ධ ස්ථූපවලට මහත් භක්තියකින් සැලකීමට බෞද්ධයෝ අමතක නොකළහ
‍මේ තත්වය මැනවින් විද්‍යමානවූයේ ඉන්දියාවේය
ස්ථූප ගොඩනැගීම ආරම්භවූයේ බුදුන් වහන්සේ ජීවමාන කාලයේදීමය
ඒ බව ලංකාවෙන් ලැබෙන තොරතුරුවලින්ද තහවුරු වේ
උන්වහන්සේද චෛත්‍යය අගය කරඇත
" රමණීයං වෝ ආනන්ද චාපාල චේතියං,රමණීයං එරන්දද චේතියං
"
යන බුද්ධ වචනයෙන් පැහැදිලි වන්නේ උන්වහන්සේ චාපාල,සාරන්දද ආදී චෛත්‍යය ස්ථාන රමණීයත්වයෙන් අගය කළබවය
බුදුන් ජීවමාන කාලයේදී බෞද්ධ ස්ථූප ගොඩනැංවුණු බවට ලංකාවෙන් ලැබෙන සාධක නම්,තපස්සු භල්ලුක වෙළෙඳ දෙබෑයන් බුදුන් වහන්සේට විළඳ හා මීපැණි පිළිගැන්වීමෙන් පසුව ලැබුණු කේශධාතු තැන්පත්කර ගිරිහඬුසෑය ඉදිකළබව සඳහන්වීමය
මෙය බුරුම මූලාශ්‍රවලද සඳහන් වේ
එනම් බුරුම ජාතිකයන් විශ්වාස කරන්නේ ඔවුන්ට ලැබුණු කේශධාතු තැන්පත්කර බුරුමයේ ස්වේදගොන් චෛත්‍යය ගොඩනැංවූ බවය
ඒ මගින් පැහැදිලි වන්නේ බුදුන් ජීවමාන කාලයේ බුරුමයේද බෞද්ධ ස්ථූප ගොඩනැංවීම ආරම්භ වූ බවය
මීට අමතරව බුදුන්ගේ ලංකාගමනයේදී මහියංගණයට වැඩමකළ අවස්ථාව සිහිගැන්වීමට සුමන සමන් දෙවියන් විසින් මහියංගණ චෛත්‍යය ඉදිකිරීමද,කැළණියට වැඩමකළ අවස්ථාවේ හිඳගත් මැණික් පුටුව තැන්පත් කිරීමෙන් මණිඅක්ඛිත රජු විසින් ඉදිකරවන ලද කැළණි චෛත්‍යයද බුදුන් වහන්සේ ජීවමාන කාලය හා සම්බන්ධවන චෛත්‍යය වේ
එමෙන්ම ආනන්ද හිමියන් බුදුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ පසු දේහය පිළිබඳව කෙසේ කටයුතු කළ යුතුද යන්න ඇසූවිට උන්වහන්සේ පවසා සිටියේ තමන් වහන්සේගේ දේහය ආදාහනය කිරීමෙන් පසුව හතරමං හංදියක ස්ථූපයක් තනා පුදපූජාදිය පැවැත්විය යුතු බවයි.එයින් උන්වහන්සේ ප්‍රකාශ කළේ තමන් වහන්සේ ජීවමානව නොමැතිවිට ශාසනයේ පැවැත්ම සඳහා තමන් උදෙසා චෛත්‍යයට පුදසත්කාර කිරීම යෝග්‍ය බවයි.උන්වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් එසේ කළ අතර එම චෛත්‍යය වන්දනය අද දක්වාත් ක්‍රියාත්මක වේ
ඉන්දියාවේ බෞද්ධ චෛත්‍යය වඩාත් ප්‍රචලිත තත්වයට පත්වූයේ අ‍ශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ සමයේදීය
රජතුමා අසූහාරදහසක් වෙහෙර විහාර තැනවූ බව ජනප්‍රවාදයෙහි මෙන්ම වංශකථාවලද සඳහන් වේ
ඒ අනුව ලෝකයේ වැඩිම වෙහෙර විහාර සංඛ්‍යාවක් ගොඩකැංවූ පලකයා ලෙස සැලකෙන්නේ අශෝක අධිරාජ්‍යයාය
බෞද්ධ ස්ථූපයේ ප්‍රභවය

බෞද්ධ ස්ථූපය ද මහා පුරුෂ ඇදහීම සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ සංකේතයකි
මහා පුරුෂ ගණයට සම්මා සම්බුද්ධ, පසේ බුද්ධ, අර්හත් ශ්‍රාවක, චක්‍රවර්තී රාජ යන සිව්දෙනා අයත් වේ
චක්‍රවර්තී රජුගේ ද ශරීරය දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විත ය
පරිනිර්වාණයෙන් පසු බුදුහු ධර්මකාය ස්වරූපයෙන් සදාකාලික වෙති
බෞද්ධ ස්ථූපය තුළ ඒ බුදුහු ජීවමාන ව වැඩ සිටිති
ස්ථූපය සියලු බුදුවරුන් වැඩ සිටින මණ්ඩලයක් ලෙස තාන්ත්‍රික බෞද්ධයෝ ද සලකති
බුද්ධ වංශයේ බුදුරදුන් ථූපයට සමාන ලෙස සලකා තිබීමෙන් මෙය තවදුරටත් තහවුරු වේ
මහායාන සම්ප්‍රදායට අනුව සම්භෝගය දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ හා අසීතානුව්‍යඤ්ජනවලින් සමන්විත ය
ධර්මකායේ සම්භෝග අවස්ථාව ඉන් දැක්වේ
මේ අනුව ධර්මකාය හෙවත් බුදුරදුන් හෝ එය මානවරූප ව සංකේතවත් කෙරෙන සම්භෝගකාය හෝ ධ්‍යානී බුදුවරු තැන්පත් කොට ස්ථූප තැනීම ‍ඓතිහාසික බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතු තැන්පත් කර ස්ථූප තැනීම ශ්‍රේෂ්ඨත්වයෙන් සලකන ලදී
ථෙරවාදීහු ‍ඓතිහාසික සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ ඇතුළු පශ්චිම භවික මානුෂී බෝධිසත්වයන්ට ද මහා පුරුෂත්වය ආරෝපණය  කළහ
මෙසේ දෙපක්ෂය ම මහා පුරුෂ සංකල්පය පිළිගෙන ඇති බවත් මහා පුරුෂයන් සිටින ස්මාරකයන් ලෙස හෝ මහා පුරුෂ සංකේතයක් වශයෙන් ස්ථූපය දෙපක්ෂය ම පිළිගෙන ඇති බව අනාවරණය ‍වෙයි
‍මේ තත්ත්වය අනුව බෞද්ධ ස්ථූප වෛදික මහා පුරුෂ සංකල්පය බැඳි හිරණ්‍ය ස්ථූප ප්‍රභව කොට ඇති බව අග්‍රාවාලගේ මතය නිවැරදි සේ පෙනේ
බෞද්ධ ස්ථූපයේ ඉතිහාසය

බෞද්ධ ස්ථූප ගොඩනැඟීම ආරම්භ වූයේ බුදුන් ජීවමාන ව සිටියදී ම ය
බුදුන් ජීවමාන ව සිටියදී ම පිරිනිවන් පෑ ශාරිපුත්ත, මොග්ගල්ලාන අගසව් දෙනමගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කොට ස්ථූප තනන ලදී
ඒ සඳහා උපදෙස් දෙන ලද්දේ බුදු රජාණන් වහන්සේ ය
බුදුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑමට ප්‍රථම ආනන්ද හිමියන් විමසන ලදුව තමන් වහන්සේ පිරිනිවීමෙන් පසු ව මෘත දේහය සක්විති රජෙකුගේ මෘතදේහයට මෙන් සලකා ආදාහනය කොට සිව් මංසන්ධියක ස්ථූපයක් තනවා ප්‍රදක්ෂිණා කිරී‍මෙන් මල්දම් පැළඳවීමෙන් සුවඳසුණු ගැල්වීමෙන්  එය පූජා කරන ලෙස පැවසූ බව මහා වග්ගයෙහි සඳහන් වේ
මෙය ප්‍රාග් බෞද්ධ චක්‍රවර්තී වන්දනාව අනුගමනය කිරීමකි
මේ දෙකෙන් ම මහා පුරුෂ වන්දනාව අදහස් කෙරේ
සර්වාස්තිවාදි වි‍නයෙහි දැක්වෙන පරිදි අනාථ පිණ්ඩික ද බුදු රජාණන් වහන්සේගෙන් කෙස් හා නිය ලබා ගෙන ඒවා තැන්පත් කොට ස්ථූපයක් තැනීමට බුදු රජාණන් වහන්සේගෙන් අවසර ලබා ගෙන ඇත
එම ස්ථූපය බිත්ති රතු, කළු, සුදු වර්ණ ආලේප කිරීමට ද මෛතුන රූප හැර වෙනත් ඕනෑ ම රූපයක් ඇඳීමට ද දොරටුවලට දොරවල් සවි කිරීමට ද දොරටු ඉදිරිපිට ‍වටේට ගරාදි වැට තැනීමට ද විමානවල කුඩා ස්ථූප තැනීමට ද කුළුණු යෙදීමට  හා ඒවා පාට කිරීමට ද ඔහු බුදුන්ගෙන් අවසර ලබා ගෙන ඇත
මහා සාංඝික විනයෙහි එන පරිදි බුදුරදුන් විසින් ම කාශ්‍යප බුදුරදුන් උදෙසා ස්ථූපයක් තනවන ලදී
ගඩොලින් තනන ලද එම ස්ථූපය රන් හා රිදී තහඩුවලින් වසන ලදී
එම ස්තූපය යොදුනක් උස ය
එහි අර්ධ විෂ්කම්භය යොදුන් භාගයකි
ලෝකඩවලින් ගරාදි වැට තනන ලදී
මේ ස්ථූපය තැනීම සඳහා අවුරුදු 7 දින 7 ක් ගත වී ඇත
ස්ථූපයේ හතර පැත්තේ විමාන සිංහ හා ඇත් රෑප ද විය
කාකි රජු විසින් කරවන ලද ස්ථූපයක් ගැන මහා සාංඝික විනයෙහි සඳහන් වේ
බුදුරදුන් උපන්, බුදු වූ, දම්සක් පැවැත් වූ, පිරිනිවන් පෑ තැන්වල ද චෛත්‍ය තනවනු ලැබී ය
සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ බුද්ධත්ව‍ය ලබා සති හතක් ගිය තැන උන්වහන්සේට පළමු ආහාරය පිදූ තපස්සු හා භල්ලුක යන වෙළඳ සහෝදරයන් දෙදෙනා උන්වහන්සේගෙන් ලබා ගත් කෙස් ශ්‍රී ලංකාවට ගෙනැවිත් නැගෙනහිර වෙරළේ තිරියාය නමින් ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයේ ස්ථූපයක් කරවා එහි තැන්පත් කළ බවට සෙල්ලිපියක සඳහන් වේ
තවද බුදුහු මුලින් ම ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අවස්ථාවේ සමන්තකූටය වාස භවනය කරගත් මහා සුමන දෙවියෝ බුදුන්ගෙන් ලබාගත් කේශ ධාතු තැන්පත් කර මහියංගන චෛත්‍ය කර වූ බව මහා වංශයේ සඳහන් වේ
‍‍ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේට ජ්‍යෙෂ්ඨ සමකාලිකයෙක් වූ මහාවීර තුමන්ගේ නායකත්වයෙන් පහළ වූ ජෛන ආගමේ ද ස්ථූප වන්දනාව පිළිගෙන තිබේ
එම ස්ථූප බෞද්ධ ස්ථූපවලට සමාන බව සී.එස්.ෂා පවසයි
එම නිසා බෞද්ධයන් බුදුරදුන්ගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කොට ස්ථූප තැනීමට පෙර ජෛනයන් මහාවීර තුමාගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කර ස්ථූප තනන ලද බව සිතිය හැකි ය
බුදු රජාණන් වහන්සේ පිරිනිවීමෙන් පසු උන්වහන්සේගේ භෂ්මාවශේෂ කොටස් අටකට බෙදා රටවල් අටකට භාර දෙන ලදී
ඒ භෂ්මාවශේෂ ලබාගත් රජගහනුවර අජාසත්ත, වේසාලියෙහි ලිච්ඡවීහු, කපිලවස්තුවේ ශාක්‍යයෝ, අල්ලකප්පයෙහි බුලයෝ, පාචෙය්‍යයෙහි මල්ලවයෝ, කුසිනාරාවේ මල්ලවයෝ ශාරීරික ධාතු කොටස් තැන්පත් කොට ස්ථූප තනා පිදූහ
ධාතු බෙදූ බඳුන (කුම්භය) තැන්පත් කොට ස්ථූපයක් තනා පිදුවේ ය
පිප්ඵලී වනයේ මෞරවයෝ බුදුරදුන්ගේ මෘතදේහය දැවූ සෑයේ අඟුරු ලබා ගෙන ඒවා තැන්පත් කොට ස්ථූපයක් තනා පිදූහ
මේ අනුව බුද්ධ පරිනිර්වාණයට අනතුරුව බෞද්ධ  ස්ථූප දහයක් තනා පුදනු ලැබු බව අනාවරණය වෙයි
රාමගාමයෙහි ස්ථූපයේ තැන්පත් කර තිබූ ධාතු පසු ව මාඤ්ජේරික නාග භවනයෙහි ඝරයක් සහිත ස්ථූපයක තැන්පත් කර තිබී ක්‍රි
2 වන සියවසේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය කළ දුට්ඨගාමිණී රජු විසින් ලබා ගෙන මහා ථූපයේ (රුවන්වැලි සෑයෙහි) තැන්පත් කරන ලද බව මහා වංශයේ සඳහන් වේ
ස්ථූප ඉන්දියාවෙන් ප්‍රභවය ලැබූවක් නොවිය හැකි ය
සුමේරියානු වාස්තු විද්‍යාවේ මෙම ස්මාරක විශේෂයට සමාන සිග්ගුරත් නමින් ගොඩනැඟිලි විශේෂයක් වෙයි
චන්චායු යන දෙවියන් වැඳීමට හා මළවුන් ඇදහීමට එය සම්බන්ධ වේ
පිරමිඩ්ස් ද ස්ථූප විශේෂයකි
යුගයට අයත් ස්ථූප රෝමයේ ඉටුය්කන්හි තිබේ
ඒවා බෞද්ධයන්ගේ වෘත්තාකාර ස්ථූපවලට බෙහෙවින් සමාන ය
මේ අනුව සලකන කල්හි ස්ථූපය නමැති ගොඩනැඟිලි වර්ගය අවුරුදු දහස් ගණනක් අතීතයට විහිදී ගිය පෙර අපර දෙදිග ම රටවලට උරුම වූවක් වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ස්ථූපය

ඉන්දියාවේ අ‍ශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ කාලයේදී ලංකාවේ පාලනය කළ දේවානම්පියතිස්ස රජ දවස එනම් ක්‍රි
පූ 3 වන සියවසේදී මෙරටට බුද්ධාගම ලැබුණේ මහින්දාගමනයත් සමගය
බුදු දහම ලැබීමෙන් පසු ලංකාවේ ගොඩනනංවන ලද ප්‍රථම චෛත්‍යය ලෙස සඳහන් වන්නේ ථූපාරාම ත්‍යයයි
ඒ සඳහා මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ උපදෙස් ලැබුණු බව මහාවංශයේ සඳහන් වේ
මේ අනුව ථූපාරාමය ගොඩනැංවීමේදී භාරතීය ‍බෞද්ධ ආභාසය ඒ සඳහා ලැබෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ
එහෙත් පසුකාලීනව ගොඩනංවන ලද බෞද්ධ ස්ථූප නිර්මාණයේදී ලංකාවේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියා දේශියත්වයට ගැලපෙන පරිදි චෛත්‍යය නිර්මාණයට පෙළඹී ඇති බව විද්වතුන්ගේ මතය වේ
ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ විශිෂ්ට හැකියාවන් මෙන්ම සාමය, සහෝදරත්වය,සහයෝගය වැනි උතුම් ගුණාංගයන් මෙම චෛත්‍යය නිර්මාණයන් තුළින් පිළිබිඹු වන බව ඒ දෙස බලන ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට සිතේ
ඉනිදියාවේ සාංචි ස්ථූපය වැනි ස්ථූප දෙස බලන විට ලංකා ස්ථූපයේ වර්ධනය දේශීය ගෘහනිර්මාණශිල්පය අනුව යමින් අලංකාරත්වයෙන් හා දර්ශනීයත්වයෙන් ඉදිරියට ගෙනගිය බව පැහැදිලි කාරණයකි
රුවන්වැලි මහාසෑය,අභයගිරිය, ‍ජේතවනය වැනි චෛත්‍යය ලෝකයා මවිතයට පත්කරවන්නේ ඉහත ලක්‍ෂණයන්ගේ බලපෑමෙන් බව කිවහැකිය
දාගැබක ප්‍රධාන අංග

මුල් යුගය
මුල් කාලයේ චෛත්‍යයක තිබුණු අංග ක්‍රමයෙන් විකාශනය වී ඇතිබව පෙනේ
භාරතයේ සාංචි ස්ථූපය ගොඩනංවන ලද්දේ ගල්වැටකින් වටවුණු භූමි භාගයකය
චෛත්‍යයට ඇතුළුවීමට දොරටු සතරක් සතර දිශාවෙන් විය
එම දොරටුවල අලංකාර කැටයම් දක්නට ලැබේත ස්ථූපය ඉදිකරන ලද්දේ එම මළුවෙහි මැද පිහිටි වේදිකාවකය
මෙම වේදිකාවට නැඟීමට පියගැටපෙළක් විය
මෙම වේදිකාව මත ඉදිකරන ලද අර්ධ ගෝලාකාර දාගැබ ස්ථූපය විය
එම ගර්භය මුදුනෙහි තවත් මේදියක්ද ඒ මත හතරැස් කොටුවක්ද ඉදිවිය
ඒ හතරැස් කොටුව මත හරිමැද යෂ්ටියක් විය
එම යෂ්ටිය මත ඡත්‍රයක් විය
චෛත්‍යයට වැදගත්කම ගෙනදුන් ධාතු නිධානය කරන ලද්දේ අර්ධ ගෝලාකාර හැඩැති ධාතු ගර්භයෙහිය
පසුකාලීන යුගය 

පසුකාලයේදී මෙම චෛත්‍යයේ අංග වැඩිවිය
ඒ අනුව වැලිමළුවක් ,සලපතල මළුවක් හා පේසා වළලු එකතුවිය
ධාතුගර්භය ඉදිකළේ මෙම පේසා වළලු මතය
අද එය ස්ථූපයේ අලංකාරය සඳහා නිර්මාණය වූවක් බවට පත්ව තිබේ
එමෙන්ම ධාතුගර්භය මත ස්ථූප ආරම්භයේදී පැවති කුඩා මේදිය සතරැස් කොටුවක් බවට පත්විය
ඒ මත කලින් තිබූ ඡත්‍රය හා සම්බන්ධ යෂ්ටිය දේවතා කොටුව වශයෙන් හැඳින්වීය
දේවතා කොටුවේ පහළ සිට ඉහලට සිහින් හැඩයටකළ නිර්මාණය කොත්කැරැල්ල විය
කොත්කැරැල්ල මුදුනේ ස්ථූපය අලංකාර කරමින් කොතක් පැළඳූ අතර කොත මුදුනෙහි පළිඟුවක් විය
කාලයාගේ ඇවෑමත් සමඟම ස්ථූපයට තවත් අංග ඒකරාශි විය
දොරටු සතරෙහි තොරණ සතර හා සම්බන්ධ ම්‍ළුවට නැග එන ගල්පඩිපෙලද ඒ ආශ්‍රිතව කොරවක්ගල්,මුරගල් හා සඳකඩපහණක්ද එකතුවිය
මීට අමතරව චෛත්‍යය හා සම්බන්ධ කර ස්ථූපයේ හතර පැත්තෙහි සමාන්තර වාහල්කඩ සතරක්ද පසුකාලයේදී ඉදිවිය
එම වාහල්කඩ ඉදිකළේ චෛත්‍යයේ ශක්තිය වර්ධනය කිරීමටත් අලංකාරය ඇතිකිරීමට හා වන්දනාකරුවන්ට මල්පහන් ආදී තම පූජා භාණ්ඩද තැන්පත් කිරීමටය
ඒ සඳහා වාහල්කඩ ආශ්‍රිතව ශෛලමය මල් ආසනයක්ද විය
දාගැබ් වර්ග

නිධන් වස්තුව අනුව දාගැබ් වර්ග

ශාරීක චෛත්‍ය දාගැබ්

පාරිභෝගික චෛත්‍යය දාගැබ්

පාරිභෝගික චෛත්‍යය දාගැබ්

හැඩය අනුව දාගැබ් වර්ග

බෞද්ධ ස්ථූප ගත්විට ඒවා විවිධාකාර හැඩයන්ගෙන් යුක්ත වේ
ස්ථූප ප්‍රධාන වර්ග කිහිපයකි
ඝණ්ඨාකාර
ඝඨාකාර
බුබ්බුලාකාර
ධාන්‍යාකාර
ආමලාකාර 
පද්මාකාර

ඝණ්ඨාකාර

ඝණ්ඨාකාර චෛත්‍යය ඝණ්ඨාවක ස්වරූපය ගනී
මෙම චෛත්‍යය වර්ගය ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවන අතර බුදුදහම ලැබීමෙන් පසු ලංකාවේ ඉදිකළ ප්‍රථම දාගැබ ඝණ්ඨාකාර හැඩයෙන් යුක්ත වේ
එය ථූපාරාම දාගැබය
ඝඨාකාර

ඝඨාකාර චෛත්‍යය යනු කළයක හැඩයට නිර්මාණය කර ඇති චෛත්‍යය වේ
පොළොන්නරු දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි සෝමාවතී චෛත්‍යයයත් මඟුල් මහාවිහාර ස්ථූපයත් ඝඨාකාර හැඩයෙන් යුක්තය
බුබ්බුලාකාර
දියබුබුලක හැඩයගත් චෛත්‍යය මේ නමින් හැදින්වේ
ලෝකයා මවිතයට පත්කරන රුවන්වැලි මහාසෑය බුබ්බුලාකාර හැඩයගනී
එමෙන්ම තිස්සමහාරාම ස්ථූපය,පොළොන්නරුවේ කිරිවෙහෙර හා රන්කොත් වෙහෙර බුබ්බුලාකාර හැඩයෙන් යුක්තය
ඝණ්ඨාකාර චෛත්‍යය ලෙස ථූපාරාමය හැදින්වේ

ධාන්‍යාකාර

ධාන්‍යාකාර චෛත්‍යය ධාන්‍ය ගොඩක හැඩයගනී
ශ්‍රී ලංකාවේ ධාන්‍යාකාර චෛත්‍යයකට කදිම උදාහරණය නම් කැළණි චෛත්‍යයයි
වී ගොඩක හැඩය අනුව සැලසුම් කර ඇති ස්ථූප ධාන්‍යාකාර නමින් හැඳින් වේ
3 වන සියවසේ දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා ථූපාරාමය කරවන ලද්දේ මෙම ආකෘතියට අනුව ය
පසු ව කරන ලද ප්‍රතිසංස්කරණවල දී වෙනස් වී වර්තමානය වන විට ඝණ්ඨාකර හැඩය ගෙන තිබේ
කැළණිය, කැබැල්ලෑ ලෙන, පණික්කින්කුලම යන ස්ථානවල පිහිටි ස්ථූප මේ වර්ගයට අයත් වේ
පද්මාකාර
	
පද්මාකාර චෛත්‍යය නෙළුමක ස්වරූපය ගනී
පොළොන්නරුවේ දෙමළ මහාසෑයත් බුත්තල යුදගනා වෙහෙරත් පද්මාකාර හැඩයෙන් යුක්ත වන්නේය
ආමලාකාර

නෙල්ලි ගෙඩියක ස්වරූපය ගත් චෛත්‍යය ආමලාකාර චෛත්‍යය වන්නේය
මෙවැනි ස්ථූප වර්තමානයේ දක්නට නැත
මෙම ස්ථූප වර්ග හැරෙන්නට බෞද්ධ රටවල තවත ස්ථූප වර්ග දැකිය හැක
● අණ්ඩාකාර(බිත්තරයක හැඩය)
 ● පලාණ්ඩිවාකාර(ලූනුගෙඩියක හැඩය)
 ● චතුරස්‍රාකාර(හතරැස් හැඩය)
 ● අෂ්ටස්‍රාකාර(අටපට්ටම් හැඩය)
 ● සිලින්ඩරාකාර(සිලින්ඩරයක හැඩය)

චේතියඝරය

ස්ථූපයක ආරක්‍ෂාව සඳහා කරවන ලද ගෙය චේතියඝරය වේ
එය ථූපඝරය ලෙසද හැදින්වේ
ථූපඝරය ඉදිකරන ලද්දේ ථූපය වටා ඇති කවාකාර බිමෙහි ස්ථූපය වටා කළුගල් කණු පේළි දෙකක් සිටුවා ඒ මත කවාකාර වහලක් ඉදිකිරීමෙනි
චේතියඝරයක් ඉදිකිරීමේ මූලික පරමාර්ථය වූයේ අව්වෙන් වැස්සෙන් චෛත්‍යය ආරක්‍ෂාකර ගැනීමය
එසේම චෛත්‍යය වන්දනාකරුවන්ට සෙවණ සැලසීමද චේතියඝර ඉදිකිරීමෙහි තවත් පරමාර්ථයක් විය
ලංකාවේ ප්‍රථමවරට චේතියඝරයක් ඉදිකිරීම පිළිබඳව සඳහන් වන්නේ අනුරාධපුර යුගයෙහි දේවානම්පියතිස්ස රජ දවසය
දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා ථූපාරාම චෛත්‍යය ආවරණයකොට චේතියඝරයක් ඉදිකළ බව මහාවංශයේ සඳහන් වේ
එම චේතියඝරය තිබුණු බවට ඒ වටා ඇති ගල්කණු සාක්‍ෂි වශයෙන් අදද දක්නට ලැබේ
පසුකාලීනව වසභ රජතුමාද ථූපාරාමයට ථූපඝරයක් කරවූ බව වංශකථාවල සඳහන්ය
මීට අමතරව වසභ රජතුමාගේ බිසවක වූ පොත්තා කුමරිය ශ්‍රී මහා බෝධි මළු‍වෙහි චෛතයයක් කරවා එයට චේතියඝරයක්ද කරවූ බව මහාවංශයේ සඳහන් වේ
මේ අනුව චේතියඝරය චෛත්‍යයට ආරක්‍ෂාවක් මෙන්ම අලංකාරයක්ද ගෙනදුන් බව පැහැදිලි වේ
දාගැබ් ඇති රටවල්

	
			
ශ්‍රී ලංකාව
කොරියාව
තායිලන්තය
කාම්බෝජය 
ලාඕසය
තායිවානය	 	
වියට්නාමය
පිලිපීනය		
හොංකොං
සිංගප්පූරුව	        
මලයාසියාව
ඉන්දුනීසියාව	
මොන්ගෝලියාව
ඉන්දියාව
නේපාලය
භූතානය 
බංග්ලාදේශය
චීනය
ජපානය
බුරුමය

මේ අනුව බෞද්ධ ස්ථූපය සිංහල බෞද්ධයාගේ මෙන්ම සෙසු බෞද්ධ රටවල්වල බෞද්ධ ජනතාවගේ සංස්කෘතියේ ප්‍රධාන ලක්‍ෂණයක් බව අවිවාදයෙන් පිළිගතයුතු වේ
පිංතූර එකතුව

ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ස්ථූප කිහිපයක්

විවිධ රටවල බෞද්ධ ස්ථූප

ආශ්‍රිත ලිපි
 අනුරාධපුර යුගයේ ලක්දිව ඉදිකල දාගැබ්

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

 THE BUDDHIST STUPA
ORIGIN AND DEVELOPMENT

දාගැබ්
විකිපීඩියා යනු ඕනෑම කෙනෙකුට සංස්කරණය කල හැකි සබැඳි විශ්වකෝෂයකි
2001 ජනවාරි 15දී මෙහි සමාරම්භය සිදු විය
විශේෂඥයින් විසින්-රචිත, හ‍ා  ඉංග්‍රීසි -භාෂාව පමණක් භාවිත කල, 'න්‍යූපීඩියා' නම් වූ විශ්වකෝෂ ව්‍යාපෘතිය සඳහා සහය වනු වස් හා එයට උපකාරී විය හැකි කෙටුම්පත් ලිපි හා ලිපි අදහස් ආදිය සපයන අමතර මූලයක් ලෙස පවතින, 'සැපයුම් මගක්'ලෙස භාවිතය, මෙහි ප්‍රාරම්භක අභිලාෂය විය
මෙය ඉතා කෙටි කලකින් න්‍යූපීඩියාව අභිබවා යෑමට සමත් වී, පුළුල් පරාසයක් තුල රැඳුනු අමතර සමුද්දේශ ව්‍යාපෘති සමූහයකට මුල පුරමින්, විසල් ගෝලීය ව්‍යාපෘතියක් බවට පත් විය
2008 වන විට, විකිපීඩියාව, මිලියන ගණනක් රචකයන්ගේ නැණ පහසින් ඔප් නැංවුනු, ලෝක ව්‍යාප්ත භාෂා සිය ගණනකින් රචිත, නිදහසේ-භාවිත කල හැකි ලිපි මිලියන ගණනක සාඩම්බර හිමිකරු වී ඇත
එය ලොව ඉතා ජනප්‍රිය වෙබ් අඩවියක්  හා ලොවපුරා අතිශයින් ප්‍රචලිත ආශ්‍රිත මූලයක් වේ
ඉතිහාස සමාලෝචනය

පසුබිම
ලොව සියළු දැනුම එක් තැනක ගබඩා කෙරුමෙහි සංකල්පය පුරාතන  ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ පුස්තකාලය සහ පර්ගමෝන් දක්වා දිවෙතත්, පොදු කාර්ය, පුළුල් ලෙස ව්‍යාප්ත, හා මුද්‍රිත   විශ්වකෝෂය  අපට හමුවන්නේ ඩෙනිස් ඩිඩරොට් සහ 18වන  සියවසෙහි විශ්වකෝෂකරුවන් සමගිනි
බහුවිධ නීති පද්ධතියකට උරුමකම් කියන ශ්‍රී ලාංකීය සමාජයේ විවාහය යන‍ ‍තේමාව මෙකී නීති පද්ධති වලින් විවිධ ආකාර‍යෙන් පෝෂණය වී ඇත
ඒ අනුව,

 උඩරට නීතිය
 මුස්ලිම් නීතිය
 සාමාන්‍ය නීතිය

ආදී තත්වයන් යටතේ විවාහය බලාත්මක වන ආකාරය මෙමගින් විස්තර ‍කෙරේ
විවාහය යනු කුමක්ද
විවාහය වූ කලී මනුෂ්‍ය වර්ගයා අතර ඇතිවන අනෝන්‍ය සම්බන්ධතාවය මත ඇතිවන වැදගත් ආයතනකි
ස්ත්‍රියක් හා පුරුෂයෙක් පවුලක් වශයෙන් ජීවිත කාලය පුරාම එකට ජීවත් වීමේ පරමාර්ථය ඇතිව ස්ව කැමැත්තෙන් මෙම විවාහය නම් වූ ආයතනය ගොඩනගා ගනී
හුදෙක් ස්ත්‍රියක් හා පුරුෂයෙක් එකට ජීවත් වීම තුලින්ම විවාහයක් බිහි නොවන්නේ පුද්ගල ජීවිතය පුරා බලපාන නෛතික අයිතිවාසිකම් රැසක් එයින් බිහිවන නිසාත් නීතිය පිළිගන්නා පරිදි එය සිදුවිය යුතු නිසාත්ය
එම නෛතික අයිතිවාසිකම් ලෙස එකිනෙකා අතර ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික දේපල, ලිංගිකත්වය හා අන්‍යෝන්‍ය අනන්‍යතාවයන් හා අයිතිවාසිකම් තීරණගැනීම් ආදිය පොදුවේ තබාගැනීමේ අයිතිය හා දරුවන් සඳහා උරුමකම් නිතැතින් ලබාදීම නීත්‍යානුකූල වේ
එක් අයකුගේ මරනින් පසු ඒ අයගේ නිශ්චල හා චංචල දේපල වලින් අඩක් සඳහා උරුමය අනෙකා වෙත ලැබේ
වියපත්වීම හෝ පසුව ඇතිවන රෝගාබාධ බෙලහීන තත්වයක් මත අනෙකා පෝෂනය නොකිරීම නීත්‍යානුකූල නොවන්නේය
තවද අනෙකාගේ අවසරයකින් තොරව අත්‍යවශ්‍ය නොවන ශල්‍යකර්මයකට බඳුන්වීම,දේපල විකිනීම, යම් වෘත්තියක නිරතවීම, වෙනත් අයකු හා ලිංගික කාර්ය්‍යයක නිරතවීම, ලියාපදිංචි නිවසින් පිටත වෙනත් තැනක නේවාසික වීම, ද්වේශ සහගතලෙස අනෙකා පෝෂනය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හෝ විදේශගතවීම අතිශයින්ම තහනම් වන අතර නීතියෙන් දඬුවම් ලැබියහැකිවේ
වලංගු විවාහයක් ඇතිවීම සඳහා 
 ස්වෙඡ්ඡාවෙන් ඇති විය යුතුය
 නිසි වයස සම්පූර්ණ කළ යුතුයි
ජීවිත කාලය පුරාම පවුල් ජීවිතයක් ගත කිරීමේ පරමාර්ථයෙන් ඇතිකර ගත යුතුය
විරුද්ධ ලිංගිකයන් අතර පමණක් ඇතිවිය යුතුය
එක් භාර්යාවක් හා එක් පුරුෂයෙක් අතර පමණක් ඇති විය යුතුය (මෙය සෑම නීති පද්ධතියක් යටතේම අනිවාර්ය නොවේ)
සාමාන්‍ය නීතිය යටතේ විවාහය
මේ සඳහා බලපවත්වන්නේ 1907 අංක 19 දරණ සාමාන්‍ය විවාහ හා දික්කසාද ආඥා පනතයි
සාමාන්‍ය නීතිය බලපාන්නේ කාටද
පහතරට සිංහලයන්ට
 ස්ව කැමැත්ත මත උඩරැටියන්ට
 තේසවලාමේ නීතිය යටතේ ද්‍රවිඩයන්ට
 ස්ව කැමැත්ත මත මුස්ලිම් ජාතිකයන්ට

සාමාන්‍ය නීතිය විවාහය වලංගු වීමට නම්
 අවම වයස් සීමාව.
 තහනම් ඥාති සබඳතා නොපැවතීම
වලංගු පෙර විවාහයක් නොපැවතීම
අවම වයස් සීමාව                                                                                             
සාමාන්‍ය විවාහ ආඥා පනතේ 15 වගන්තියේ දැක්වෙන ආකාරයට වලංගු විවාහයක් ඇතිකර ගැනීම සඳහා අවම වයස්  සීමාව ලෙස ස්ත්‍රීන් වයස අවුරුදු 12 හා පුරුෂයන් වයස අවුරුදු 16 ක් වේ
බර්ගර් දෙමාපියන්ගෙන් පැවතෙන්නන් සඳහා අවම වයස්  සීමාව ලෙස ස්ත්‍රීන් හා පුරුෂයන් අවම වයස අවුරුදු 14 ක් වේ
නමුත් 1995 අංක 18 දරණ සංශෝධන පනතින් ස්ත්‍රීන්  හා පුරුෂයන් යන දෙපාර්ශවටම අවම වයස අවුරුදු 18 ක් බවට පත් කරන ‍ලදී
ඒ අනුව මෙම නෛතික අවශ්‍යතාව‍යට පටහැනි විවාහ (බාල වයස්කාර විවාහ) විවාහ නොවන බවට අධිකරණය පිළිගනී
"විවාහයක පාර්ශවකරුවන් දෙදෙනාම වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ කර ඇත්නම් මිස, මේ වගන්තිය (එනම් මුල් ප්‍රඥප්තියේ 15 වන වගන්තිය) බලාත්මකව ආරම්භ වීමෙන් පසු සිදු කරන ලද කිසිම විවාහයක් වලංගු නොවිය යුතුය"

තහනම් ඥාති සබඳතා නොපැවතීම
ඕනෑම ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජයක ලේ ඥාතීන් අතර සිදුවන විවාහ නොපිළිගනී
සාමාන්‍ය විවාහ ආඥා පනතේ 16 වන වගන්තිය මගින් ලේ ඥාතීන් අතර සිදුවන විවාහ වලංගු විවාහ නොවන බව දක්වයි. පනතේ 17 වන වගන්තිය අනුව තහනම් ඥාති සබඳතා මත විවාහ සිදු කිරීම දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදකි
තහනම් ඥාති සබඳතා
මව-පුතා
පියා-දියණිය		
සහෝදර-සහෝදරිය
මවගේ පියාගේ සහෝදර සහෝදරියන්ගේ දියණිවරු හා පුතුන් අතර 
මාමා-ලේලි
ආච්චි-මුණුපුරා
විවාහයෙන් පසුව කලත්‍රයන්ගේ දියණිවරු හා පුතුන් අතර

වලංගු පෙර විවාහයක් නොපැවතීම
නීත්‍යනුකූලව වලංගු ව පවතින පෙර විවාහයක් අවලංගු කර නොගෙන සිදුකරන දෙවන විවාහයක් වලංගු නොවන බව නීතිය පිළිගනී
සාමාන්‍ය විවාහ හා දික්කසාද ආඥා පනතේ 18 වගන්තියේ මේ බව දක්වයි.

ඉහත කරුණු වලට අමතරව දෙපාර්ශවයේම කැමැත්ත අවශ්‍ය වේ
ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන අයෙකුට නීතිය පිළිගන්නා වලංගු විවාහයක් සිදුකර ගත හැකිය
සාමාන්‍ය නීතිය යටතේ විවාහයක් සිදු කිරීම 

සාමාන්‍ය නීතිය යටතේ විවාහයක් ලියාපදිංචි කිරීම මගින් හෝ චාරිත්‍රානුකූලව සිදුකළ හැකිය
විවාහයක් ලියාපදිංචි කිරීම  විවාහ රෙජිස්ටාර්වරයා හෝ ක්‍රිස්තියානි පූජකවරයා විසින් සිදුකරනු ලබයි
විවාහ ලියාපදිංචි කිරීමේ කාර්යය පටිපාටිය
(ලියාපදිංචිය සිදු කරන්නේ විවාහ රෙජිස්ටාර් වරයාද ක්‍රිස්තියානි පූජක වරයාද යන්න මත අනුගමනය කරන කාර්යය පටිපාටිය වෙනස් වේ
)

 විවාහ ලියාපදිංචි වීම සඳහා දින 10 කට පෙර ඒ පිළිබඳව ප්‍ර‍දේශයේ විවාහ ලේකම්  වරයාට දැනුම් දිය යුතුය (පන‍තේ 23, 24 වගන්ති)
එම දැනුම් දීමෙන් පසුව අදාල සහතික විවාහ ලේකම් කාර්යාලයේ ප්‍රදර්ශනය කළ යුතුය
නියමිත කාලසීමාව අවසානයේදී විවාහ ලේකම් වරයාගේ සහතිකය නිකුත් කරනු ලැබේ
එසේ නිකුත් කරනු ලබන්නේ ඒ සඳහා විරුද්ධත්වයක් වේනම් එය අධිකරණය වෙත ‍යොමුකළ යුතුය
එහිදී සහතිකය නිකුත් කිරීම අධිකරණය තීරණය කරයි (පනතේ 31 (1) (2) වගන්තිය)
විවාහය විවාහ ලේකම්ගේ කාර්යාලයේදී සිදුකරනු ලබන්නේනම් එහදී සාක්‍ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු ඉදිරියේ සිදුකළ යුතුය (පනතේ 35 වන වගන්තිය)
පූජක වරයකු ඉදිරියේ සිදුකරනු ලබන විවාහද චාරිත්‍ර අනුගමනය කර සාක්‍ෂිකරුවන් ඉදිරියේ සිදුකල යුතුය (2001 අංක 11 දරණ සංශෝධන පනතේ 11 වගන්තිය)
උඩරට නීතිය යටතේ විවාහය

උඩරට නීතිය පාලනය වන්නේ 1952 අංක 44 දරණ උඩරට විවාහ හා දික්කසාද පනත මඟිනි
උඩරට නීතිය යටතේ විවාහ විය හැක්කේ උඩරට පාර්ශවයන් දෙදෙනෙකුට පමණි
උඩරට නීතිය යටතේ විවාහය වලංගු වීමට නම්
 නිසි වයස් සීමාව.
 තහනම් ඥාති සම්භන්ධතා නොතිබීම
වලංගු පූර්ව විවාහයක් නොතිබීම
විවාහ විය හැකි අවම වයස
විවාහ විය හැකි අවම වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ කිරීමයි (පනතේ 4 වගන්තිය)
නමුත් සාමාන්‍ය නීතියට වඩා වෙනස් තත්ත්වයක් උඩරට නීතිය යටතේ දක්නට ලැබේ
එනම් පනතේ 4 (2) වගන්තිය දක්වන අවශ්‍යතා දෙක මත අවුරුදු 18ට අඩු අය අතර කරන විවාහය වලංගු වේ
තහනම් ඥාති සම්බන්ධතා නොතිබීම
උඩරට විවාහ නීතිය යටතේද තහනම් ඥාති සම්භන්ධතා මත කරන විවාහ නොපිලිගනී
පනතේ පස්වන වගන්තිය යටතේ මේ පිළිබද ප්‍රතිපාදන දක්වා ඇත
එය සාමාන්‍ය විවාහ ආඥාපනතේ දැක්වෙන ප්‍රතිපාදන හා සමාන වේ
වලංගු පූර්ව විවාහයක් නොතිබීම
උඩරට විවාහ හා දික්කසාද ආඥා පනතේ 6 වගන්තිය දක්වන ආකාරයට වලංගු පූර්ව විවාහයක් අවලංගු කර නොගෙන විවාහයක් සිදුකර ගත නොහැක
මීට අමතරව,

 පාර්ශවයන් දෙදෙනාම උඩරැටියන් විය යුතුය
ලියාපදිංචි කිරීම අත්‍යාවශ්‍යය වේ
විවාහය උඩරට ප්‍රදේශ වල පමණක් සිදු කළ යුතුය
දෙපාර්ශවයම සමකුල විය යුතුය
උඩරට නීතියේ විවාහ කාර්යය පටිපාටිය
උඩරට විවාහ නීතිය යටතේ විවාහය සිදු කිරීමේ කාර්යය පටිපාටියද සාමාන්‍ය විවාහ නීතිය යටතේ විවාහ කාර්යය පටිපාටියට සමාන වේ
මීට අමතරව 

 පාර්ශවකරුවන්ගේ වාසය පළිබඳ විස්තර ඉදිරිපත් කරමින් විවාහය ගැන දැනුම් දිය යුතුය
දැනුම් දීමට දින 4කට පෙර උඩරට ප්‍රදේශයේ පදිංචිව සිටිය යුතුය
(පනතේ 16 වන වගන්තිය)
 එසේම පනතේ 23 (1) අ (ii)වගන්තියේ දැක්වෙන පරිදි පාර්ශවය විවාහක ද, දික්කසාද ද, වැන්දඹුවක් ද යන වග දැක්විය යුතුය
පනතේ 23 (1) අ (ii)වගන්තියේ දැක්වෙන පරිදි විවාහයේ ස්වභාවය (දීග විවාහයක් ද, බින්න විවාහයක් ද) දැක්විය යුතුය
මුස්ලිම් නීතිය යට‍තේ විවාහය
1951 අංක 13 දරණ මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත මුස්ලිම් විවාහ සඳහා බලපැවැත්වේ
මුස්ලිම් නීතිය යට‍තේ විවාහයක් කර ගත හැක්කේ ඉස්ලාම් භක්තිකයන්ට පමණි
වලංගු විවාහයක් සඳහා

 මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනතේ 88 වන වගන්තිය ප්‍රකාරව ලේ ඥාතීන් අතර සිදුවන විවාහ වලංගු විවාහ ලෙස නොපිළිගනී
මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනතේ 80 (1) (i) වන වගන්තිය ප්‍රකාරව විවාහක බිරිඳ ජීවත්ව සිටියදී ඇගේ සහෝදරියන් විවාහ කර ගත නොහැකිය
මුස්ලිම් විවාහ නීතිය යට‍තේ විවාහ සිදු කළ හැක්කේ මුස්ලිම් වරුන් දෙදෙනෙකු අතර පමණි
එහි දී  විවාහ වීමේ අවම වයස නොදක්වන අතර අවුරුදු 12 ට අඩු ගැහැණු ළමයෙකුට වුවද කාතිවරයාගේ අවසරය ඇතිව විවාහ විය හැකිය (පනතේ 47 (1) (i) වගන්තිය)
මුස්ලිම් විවාහ නීතිය යට‍තේ බහු භාර්යා සේවනය සඳහා ඉඩ ලබා දෙන බැවින් සෙසු විවාහ නීති සඳහා බලපාන වලංගු පෙර විවාහයක් නොපැවතීම යන සාධකය මුස්ලිම් විවාහ නීතිය යට‍තේ අදාල නොවේ (පනතේ 44 වන වගන්තිය)
ඒ අනුව මුස්ලිම් පුරුෂයෙකුට තමා විවාහ වන සියළු භාර්යාවන්ට වෛවාහක බැඳීම් සමව ඉටු කළ හැකි නම් විවාහ 4ක් කර ගැනීමට  හැකිය
මුස්ලිම් විවාහ නීතිය යට‍තේ විවාහ ලියාපදිංචිය
මුස්ලිම් විවාහ නීතිය යට‍තේ විවාහ  ලේකම්වරුන් සාමාන්‍ය හා උඩරට නීතිය යට‍තේ විවාහ ලේකම්වරුන් නොවේ
ඒ සඳහා විශේෂ නිලධාරීහු වෙති
පනතේ 17 වන වගන්තිය අනුව නිකායට අදාල චාරිත්‍ර පැවැත්වීමෙන් පසු විවාහ ලියාපදිංචිය සිදු කරයි
ඒ සඳහා අත්සන් කරන පාර්ශව කව්ද යන්න පනතේ 17(2)වන වගන්තිය දක්වයි.මුස්ලිම් විවාහ නීතිය යට‍තේ ශාෆි නිකායට අයත් විවාහ  සිදුකිරීමේ දී වාලි වරයා අදාල ස්ථානයේ පෙනීසිටිමින් ඒ සඳහා කැමැත්ත පල කළ යුතුය (පනතේ 25 (අ) වගන්තිය)
නමුත් විශේෂ අවස්ථා වල ඒ සඳහා කාති වරයාට බලය ඇත (පනතේ 25 (ආ) වගන්තිය)
සියවස් ගණනාවක සංස්කෘතියකට උරුමකම් කියන ශ්‍රී ලංකාව තුළ නීති පද්ධති තුනක් යට‍තේ විවාහය යන්න පෝෂණය වී ඇති ආකාරය මෙහිදී සැකෙවින් සඳහන් කර ඇත
ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාව තුළ විවාහයට බලපාන නීති පිළිබඳව යම් අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට මෙම ලිපිය උපකාරී වනු ඇත
මේ අඩවිත් බලන්න
 සිංහල විවාහය
 මංගල චාරිත්‍ර
 දික්කසාදය
 නීතිය

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

LawNet වෙබ් අඩවිය

නීතිය
විවාහය
අත්තා යනු මවගේ හෝ පියාගේ පියාය
ප්‍රාදේශීය වශයෙන් කිරි අත්තා  හෝ සීයා ලෙස ව්‍යවහාර වේ
මූලාශ්‍ර 

පවුල
නෑදෑයෝ
ලෝකයේ ශිෂ්ටාචාරවත් හැම රටකම පාහේ සිය ජාතියක අනන්‍යතාවය ප්‍රකාශ කරන විවිධ වස්තු, ලාංඡන, සංකේත, ගීත හා කොඩි භාවිතා වේ
මේවා අතරින් සුවි‍‍ශේෂ ස්ථානයක් ලැබෙන්නේ ජාතික කොඩියටයි
රටක ජාතික කොඩිය නිර්මාණය කිරීමේ දී ආගම, එම දේශය ආවේනික හෝ දේශයේ කිසියම් වැදගත් සිදුවීමක් හා සැබැඳි සත්ත්ව වර්ග හා ශාක වර්ග සහ දේශයේ වසන විවිධ ජන වර්ග ආදී බොහෝ දෑ සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ
ශ්‍රී ලංකා ජාතික කොඩිය (Sri lankan national flag) 

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික කොඩියෙහි, සිංහල ජාතිය හා සැබැඳි පෞරාණික සංකේතය වූ සිංහයා සහ මෙරට වසන දමිළ සහ මුස්ලිම් ජනතාව අඟවන වර්ණ ඇත
එහි ඇති බෝපත් සතර බුදුදහමේ "සතර බ්‍රහ්ම විහරණයන් වන මෙත්තා, කරුණා , මුදිතා, උපේක්ඛා හෙවත් ධාර්මික භාවය" නිරූපණය කරයි
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික කොඩිය පිළිබඳව තතු දැන ගැනීමට ක්ලික් කරන්න

ජාතික කොඩියේ ඇතුළත් සංකේත
ලංකා ජාතික කොඩියේ නිර්මාතෘ කමිටුව

 ඵස්
ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක (සභාපති)
 මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන (ලේකම්)
 ටී. බී. ජයා
 ජී. ජී.පොන්නම්බලම්
 ජේ. ආර්.ජයවර්ධන මහතා
 සර් ලලිත රාජපක්ෂ
 සර් ජෝන් කොතලාවල මහතා
ශ්‍රී ලංකා ජාතික කොඩිය
ලංකා ජාතික ධජය වෙනස්කොට ශ්‍රී ලංකා ජාතික ධජය සකස්කලේ කලේ 1972 දී ය
මුලු හතරේ  තිබූ සම්ප්‍රදායික බෝපත් ලාංඡන වෙනුවට සැබෑ හැඩයේ බෝපත් හදූන්වා දුනි
ශ්‍රී ලංකා ජාතික ධජය නිර්මාණ කමිටුව
 එවකට සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ස්ථිර ලේකම් ආචාර්ය නිශ්ශංක විජයරත්න (සභාපති)

 සිංහ කොඩියේ කතාව

ශ්‍රී ලංකා ජාතික ගීය (National anthem of Sri Lanka)

ඉතිහාසය

ජාතික ගීයේ රචක

	ආනන්ද සමරකෝන් විසින් රචනා කරන ලදී
(මේ ගීය ඔහු විසින් රචනා කරන ලද්දේ "නමෝ නමෝ නමෝ මාතා
" යනුවෙනි
පසුව එය "ශ්‍රී ලංකා මාතා
" යනුවෙන් වෙනස් කරන ලදී
)එය වෙනස් වන ලද්දේ "න"අකුර අපාය අක්ෂරයක් වීම, අරම්බක ගණය අනිටු ගණයක් වීම වැනි කරුණු මතය
පද

	ශ්‍රී ලංකා මාතා 

	අප ශ්‍රි
ලංකා නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා

	සුන්දර සිරි බරිනී සුරැඳි අති සෝබමාන ලංකා

	ධාන්‍ය ධනය නෙක මල් පලතුරු පිරි ජය භූමිය රම්‍යා

	අප හට සැපසිරි සෙත සදනා ජීවනයේ මාතා

	පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා

	නමෝ නමෝ මාතා

	අප ශ්‍රී
ලංකා නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා

	ඔබ වේ අප විද්‍යා

	ඔබ වේ අප සත්‍යා

	ඔබ වේ අප ශක්තී

	අප හද තුළ භක්තී

	ඔබ අප ආලෝකේ

	අපගේ අනුප්‍රාණේ

	ඔබ අප ජීවන වේ

	අප මුක්තිය ඔබ වේ

	නව ජීවන දෙමිනේ නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා

	ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන යනු මැන ජය භූමි කරා

	එක මවකගෙ දරු කැළ බැවිනා

	යමු යමු වී නොපමා

	ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා නමෝ නමෝ මාතා

	අප ශ්‍රී
ලංකා නමෝ
නමෝ
නමෝ නමෝ මාතා

ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ රාජ්‍ය ලාංඡනය 

රාජ්‍ය ලාංඡනය භාවිතා කිරීමේ පරම බලය හිමිවී ඇත්‍‍තේ රටේ ආණ්ඩුවටයය
වත්මන් රාජ්‍ය ලාංඡනය හදුන්වා දුන්නේ 1972 ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේය
රාජ්‍ය ලාංඡනයේ ඇතුළත් සංකේත
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය (National flower of Sri Lanka) 

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය ලෙස නිල් මානෙල් මල හදුන්වා දුන්නේ 1986 පෙබරවාරි 26 දින දී ය
නමුත් දැන් ශ්‍රීලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය ලෙස මානෙල් මල හදුන් වයි.මෙය තෝරා ගැනීමට පාදක වූ හේතු මෙසේය
බුදුන් වහන්සෙගෙ සිරි පතුලහි ඇති මගුල් ලකුනු වලින් එකක් වීම
සත්‍ය, පිරිසිඳු බව , විනය සංකේතවත් කිරීමට යොදා ගනියි
රාජකීය උත්සව සදහා අනාදිමත් කාලයක සිට මෙම මල භාවිතා කරනු ලැබීම
උපුල්වන් දෙවිඳුන් සමග සම්බන්ධ කෙරෙන පුෂ්පයක් වීම
(මේ දෙවිඳුට ශ්‍රී ලංකාව ආරක්ෂා කිරීම භාර වී ඇතැයි විශ්වාසයක් පවතී
)
	
 බලවත් රෝග සමනය කිරීමේ  සමත් සිසිල් ගුණයක් සහිත ඖෂධීය පුෂ්පයක් වීම
මලේ වක්‍ර වූ පත්‍රවලින් ශුභ සලකුණක් වූ ස්වස්තිකය මූර්තිමත් වීම
නිල් මහනෙල් හි උද්භිද  නාමය පෙර දී  Nympheae Stellata වූ නමුදු මෙම මලෙහි වත්මන් උද්භිද  නාමය Nymphaea nouchali වේ
නමුත් වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය ලෙස මානෙල් මල නම් කර තිබේ
එම නිසා ජාතික පුෂ්පය කුමක්ද යන්නට නිවැරදි පිළිතුර විය යුත්තෙ මානෙල් මල වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය පිළිබඳ  ජාතික මට්ටමේ මුළාව 
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය කුමක් ද යන්න හුරුපුරුදු ප්‍රශ්නයකි
එය පාසල් ළමයින්ට විවිධ ශ්‍රේණිවල දී උත්තර දෙන්නට වන ප්‍රශ්නයකි
සාමාන්‍ය දැනීම තරගවල දීත් මේ ප්‍රශ්නය නිතර ම අසනු ලැබේ
උත්තරය බොහෝ සරල ය
උත්තරය නිල් මහනෙල් ය
එහෙත් මේ නම කියන්නට දැන සිටීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නැත
මේ පුෂ්පය හඳුනා ගන්නට ද අප සමත් විය යුතු ය
රූපවාහිනි නාළිකාවල දැනුම මිනුම වැඩසටහන්වල විවිධ මල්වල රූප ඉදිරිපත් කොට නිල් මහනෙල් හඳුනා ගන්නා ලෙස දැනුම් දෙයි
මෙය ද ඉතා පහසු ය
අපේ දරුවන් ගේ පෙළ පොත්වල ජාතික පුෂ්පයේ ඡායාරූප ඇත
මුද්දර කාර්යංශය නිකුත් කළ මුද්දරවල ද එය ඇත
රජයේ විවිධ ප්‍රකාශනවල ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවල ද මේ රූපය ඇත
ඒ රූපය මතකයේ තබාගෙන නිල් මහනෙල් තෝරා ගැනීම එතරම් ම අපහසු නැත
එහෙත් ඇත්තෙන් ම මෙතරම් කාලයක් අප නිල් මහනෙල්, නිල් මහනෙල් කියමින් පෙන්වා ඇත්තේ නිල් මහනෙල් නො වේ යෑයි පැවසුවොත්
බැලූ බැල්මට ම එය අමුතු ම කතාවකි
එහෙත් සත්‍යය එයයි
එක් අතකින් එය ලොකු රැවටීමකි
මුළු රටක් ම ජාතික සංකේතයක් සම්බන්ධ ව දිගු කලක් තිස්සේ රැවටී සිටීම පොඩි පහේ මුළාවක් ද නො වේ
අපේ ජාතික පුෂ්පය ප්‍රකාශයට පත් කළේ 1986 දී ය
එවකට මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ සභාපති ව සිටි කේ. එච්. ඡේ
විජයදාස මහතා ගේ උපදේශකත්වයෙන් බිහි වූ කමිටුවක් මගින් මේ ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සිදු කරන ලදී
මේ කමිටුවේ සභාපතිත්වය දරන ලද්දේ මහාචාර්ය නන්දදාස කෝදාගොඩ විසිනි
උද්භිද විද්‍යාඥයෝ කිහිප දෙනෙක් ද ඒ කමිටුවට ඇතුළත් වූ හ
ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය නම් කරන ලෙස මහජනයා ගෙන් ද ඉල්ලීම් කර තිබූ අතර ඊට විශාල ලෙස ප්‍රතිචාර ලැබී තිබිණි
ජනතාව විශාල උනන්දුවක් දක්වමින් පුෂ්ප නම් කර එවූ හ
නෙළුම්, අරලිය වැනි මල්වල නම් ද ඒ අතර බහුල ව විය
එහෙත් ජාතික පුෂ්පය බවට නම් කෙරුණේ නිල් මහනෙල් ය
මෙය නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ කැබිනට් පත්‍රිකාවකිනි
එම කැබිනට් පත්‍රිකාව පිළියෙල කළේ ද කේ. එච්. ඡේ
විජයදාස මහතා ය
කෙසේ වෙතත් මේ පත්‍රිකාවෙහි නිල් මහනෙල් මලෙහි පිංතූරයක් නො වී ය
මුද්දර කාර්යංශය නිල් මහනෙල් මලෙහි පිංතූරයක් නිකුත් කර ඇත
එහි ඇත්තේ ද සැබෑ මල නො ව වැරැදි මලක පිංතූරයකි
පෙළ පොත්වල ඇත්තේ ද වැරැදි මලක රූපයකි
පාසල්වල පමණක් නො ව ඇතැම් උසස් අධ්‍යාපන ආයතනවල ද උගැන්වූයේ වැරැදි රුව පෙන්වමින් ය
අවුරුදු 25කට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ පැවැති මේ මුළාව පිළිබඳව ජනතා අවධානය යොමු වූයේ මහාචාර්ය දීප්ති යකන්දාවල හා ආචාර්ය කපිල යකන්දාවල යන විද්වතුන් දෙපළ විසින් කරන ලද හෙළිදරව්වකින් පසුව ය
දීප්ති යකන්දාවල පේරාදෙනිය විශ්වවිද්‍යාලයයේ උද්භිද විද්‍යා අධ්‍යයන අංශයේ මහාචාර්යවරියකි
ආචාර්ය කපිල, වයඹ විශ්වවිද්‍යාලයයේ කෘෂි පීඨයේ කථිකාචාර්ය ධූරයක් හොබවයි.

"අවුරුදු තුනක් පමණ තිස්සේ කළ පර්යේෂණවලින් අපට පෙනී ගියා ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට ජාතික පුෂ්පය ලෙස භාවිත වන්නේ සැබෑ මල නො වන බව. දැනට නිල් මහනෙල් ලෙස දක්වන රූපය සැබෑ නිල් මහනෙල් නො වෙයි" එසේ පවසන්නී මහාචාර්ය යකන්දාවල ය
ශ්‍රී ලංකාවේ නිල් මහනෙල් පිළිබඳ රජයට සම්බන්ධ වාර්තා ලේඛන හා ග්‍රන්ථවල වැරැදි රූපය හඳුන්වා දීම නිසා ඒවා පෙළපොත්වලට පවා ගමන් කොට තිබේ
මේ පර්යේෂකයන් පවසන පරිදි දැනට නිල් මහනෙල් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇති රූපය දේශීය නො වන පිටරටින් ගෙනෙන ලද මලකි
උත්ප්‍රාසාත්මක වන්නේ අපේ සැබෑ ජාතික පුෂ්පය දේශීය එකක් ව තිබිය දී ඊට අදාළ පිංතූරය විදේශීය මලක් වීම ය
සිංහලෙන් නිල් මහනෙල් කියා හඳුන්වන මලෙහි උද්භිද විද්‍යාත්මක නාමය Nymphaea nouchali ය
මෙය නිවැරැදිව හැඳින්විය යුත්තේ Nymphaea nouchali
Burm
ලෙස බව මහාචාර්ය දීප්ති යකන්දාවල ගේ මතයයි
යනු මේ මල පළමුවෙන් නාමකරණය කළ පුද්ගලයා ගේ නමයි
ඔහු ගේ සැබෑ නම නිකලස් ලෝරන්ස් බර්මන් ය
ඔහු 1734 - 1793 කාලය තුළ ඕලන්දයේ විසූ උද්භිද විද්‍යාඥයෙකි
Nymphaea nouchali පුෂ්පය අපේ එකක්
එහෙත් මේ රූපයේ තියෙන්නේ අපේ එකක් නො වෙයි
එය බොහෝ විට මුහුම්කරණයක ප්‍රතිඵලයක් විය හැකියි
" එසේ පවසන්නේ ආචාර්ය කපිල යකන්දාවල ය
දැනට පෙන්වනු ලබන රූපය Nymphaea capensis, Nymphaea caerulea හෝ Nymphaea micrantha හි මුහුමක් විය හැකි බව ඔහු ගේ මතයයි
මහාචාර්ය දීප්ති යකන්දාවල පවසන්නේ නිල් මහනෙල් ගැන උනන්දුව තමා තුළ ඇති වූයේ කුඩා අවධියේ දී බවයි. පාසල් ගුරුවරියක වූ ඇගේ මව ඇයට නියම මල හඳුන්වා දී ඇත
දැනට භාවිතයේ තිබෙන මලත් අම්මා පෙන්වූ සැබෑ මලත් අතර වෙනසක් තිබිණි
"ඇත්තෙන් ම මේ මල් වෙන් කර හඳුනා ගැනීම එතරම් අපහසු නැහැ
සැබෑ මල ළා නිල් පාටයි
වැරැදි මලේ පෙති දම් පාටයි
වැරැදි මලේ පෙති වැඩි ප්‍රමාණයක් තියෙනවා
එනම් පෙති 25ක් පමණ
ඒත් හරි මලේ පෙති ප්‍රමාණය මීට අඩුයි
වැරැදි මලේ රේණු තද කහ පාටයි
හරි මලේ රේණු ළා කහ පාටයි
වැරැදි මලේ රේණු කෙළවර දම්පාට තිබෙනවා, සැබෑ නිල් මානෙල් මලේ රේණු කෙළවර ළා නිල් පාටයි
රේණු සංඛ්‍යාව වැඩි වැරැදි මලෙයි
සැබෑ මලෙහි රේණු අඩුයි
" ඒ මහාචාර්ය දීප්ති යකන්දාවල ඉදිරිපත් කළ සන්සන්දනයයි
කෙසේ වෙතත් ලංකාවේ බහුලව ම ව්‍යාප්ත ව ඇත්තේ සැබෑ නිල් මහනෙල් මල නො ව ව්‍යාජ නිල් මහනෙල් මලයි
වැව්වල වැඩිපුර දක්නට ඇත්තේ ද වැරැදි පුෂ්පයයි
සැබෑ නිල් මහනෙල් වැඩෙන්නේ නො ගැඹුරු ජලයේ ය
පොත්පත්වල පමණක් නො ව ආගමික ස්ථාන අසල නිල් මහනෙල් ලෙස නම් කොට අලෙවි කෙරෙන්නේ ද සැබෑ නිල් මහනෙල් නො වන බව මේ පර්යේෂකයන් දෙපළ ගේ අදහසයි
විදුසරට වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ කපිල යකන්දාවල කියා සිටියේ "The Flora of Ceylon", (දසනායක හා ක්ලේටන් ගේ) ග්‍රන්ථයේ නියම මල ගැන තොරතුරු ඇති නිසා එම තොරතුරු භාවිත කරමින් නිල් මහනෙල් හඳුනාගත හැකි බවයි.

වැරැදි රූපය ඉදිරිපත් වීම නිසා පිටරටට යෑවෙන තොරතුරුවල ද පිටරට වෙබ් අඩවිවල ද මේ තොරතුරු සඳහන් වන්නේ වැරැදියට ය
එනිසා දැන් වත් මෙය නිවැරැදි වීම ජාතික අවශ්‍යතාවක් වන බව ආචාර්ය කපිල යකන්දාවල ගේ අදහසයි
මේ කරුණු ගැන අවධානය යොමු කොට පර්යේෂණ පවත්වා තොරතුරු හෙළි කිරීම පිළිබඳව ජනතාව ගේ ගෞරවාදරය යකන්දාවල දෙපළට හිමි විය යුතු අතර ම රජයේ බලධාරීන් ගේ වගකීම වන්නේ යම් වරදක් සිදු ව ඇත්නම් එය නිවැරැදි කිරීම ය
(මේ විවාදාත්මක කරුණ සම්බන්ධයෙන් විදුසර අවධානය යොමු කරවූ ධනේෂ් විසුම්පෙරුම මහතාට ස්තුතියි
මේ සම්බන්ධයෙන් වෙනත් විද්‍යාත්මක මත තිබේ නම් කරුණාකර විදුසර දැනුවත් කරන්න
) 

 
උපුටා ගැනීමකි
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වෘක්ෂය (National tree of Sri Lanka) 

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වෘක්ෂය නා ගස ලෙස හදුන්වා දුන්නේ 1986 වසරේදී ය
එම ගසේ වැදගත්කම් කීපයක්  මෙසේය
මංගල, සුමන, රේවත හා සෝභිත යන සිව් බුදුවරුන් බුද්ධත්වය‍ට පත් වූයේ නා ගස් සෙවණේ වීම සහ මෛත්‍රී බුදුන් බුදුබව ලැබීමට නියමිත නා ගස් සෙවනක වීම
ඉතා ශක්තිමත්, අති දීර්ඝ කාලයක් පවත්නා වෘක්ෂයක් වීම නිසා එවන් සවිමත් චිර පැවැත්මක් දේශයට ද ලැබේවා යන පැතුම සංකේතවත් වීම
ඉතා සෞම්‍ය, පියකරු සුවඳක් වහනය වන මල් පිපෙන රුකක් වීම
සර්ප දෂ්ඨය ප්‍රධාන රෝගාබාධ රැසකට ප්‍රතිකාර සඳහා ගනු ලබන ඖෂධ පංචාංගයක් සහිත වීම
නා ගසෙහි විද්‍යාත්මක නාමය - Mesua Nagasurium

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ක්‍රීඩාව (National sport of Sri Lanka) 
විසිවන ශතවර්ෂයේ මුල්භාගයේ සිට වොලිබෝල් (Volleyball) ක්‍රීඩාව ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය වී රට පුරාම පැතිර ගියේය
කාන්තා පිරිමි දෙපාර්ශ්වයම කරනු ලබන ක්‍රීඩාවකි
1941වසරේ නිල වශයෙන් වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ක්‍රීඩාව ලෙස නම් කරන ලදී
මෙම ක්‍රීඩාව කිරීමේ දී එක් පිලකට ක්‍රීඩකයන්  6 දෙනෙක් ක්‍රීඩා කරයි
thumb|276x276px|ක්‍රීඩා පිටියේ ආකෘතියක්|මධ්‍යය
 with wikepedia

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සත්වයා (National animal of Sri Lanka) 

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සත්වයා දඬුලේනා වේ

දඬු ලේනා ගේ විද්‍යාත්මක නාමය Ratufa Madeira වන අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් Giant Squirrel ලෙස හඳුන්වයි. දඬුලේන් විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම හා ඌව ප්‍රදේශවල දැක ගත හැකිය
25cm ක් පමණ දිගින් යුත් දඬු ලේනා ට දිගු වලිගයක්, රවුම් වූ කෙටි කන් හා පළල් වූ අත් ඇත
දුඹුරු රතු අළු හා කළු වර්ණවල් ශරීරයේ දැක ගත හැක
මෙම සත්ත්වයා වඩාත් ක්‍රියාකාරී වන්නේ උදය කාලයේ හා සන්ධ්‍යාවේ මුල් භාගයේදී ය
එක් ගසක සිට 6mක් දුරින් පිහිටි ගසකට පවා පැනීමට හැකි ය
දඬු ලේනා වඳවීමේ තර්ජනයට මුහුණ දෙමින් සිටින සත්වයෙකි
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පක්ෂියා (National bird of Sri Lanka) 

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පක්ෂියා වළි කුකුළාවේ
මෙම පක්ෂියා තෝරා ගැනීමට පාදක වූ හේතු මෙසේය
මෙම පක්ෂියා ඉතා අලංකාරවත් වර්ණ කීපයකින් සෑදුනු පිහාටු දරණ දැකුම්කලු සතෙකු වීම
ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් ආවේණික දේශීය පක්ෂියෙකු වීම
ඵඩිතර සටන්කාමී කඩිසර සතෙකු වීම
කුකුළා, අරුණෝදය හෙවත් ආලෝකය ඵළඹෙන බව කියාපාන දූතයකු වීම
වලි කුකුලාගේ ඉංග්‍රීසි නාමය -  Ceylon jungle fowl
ප්‍රමාණයෙන් කුඩා සිරුරක් ඇති වර්ණවත් දිගු පිහටුවලින් යුක්ත පෙදයක් ඇති දිගැටි සත්වයෙකි
වියළි කලාපයට අයත් ප්‍රදේශවල වැඩිපුර දක්නට ලැබේ
තෙත් කලාපිය කදුකර පහත් බිම්වලත් දක්නට ලැබේ
Biological name
Gallus lafayettii

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සමනළයා (National Butterfly of Sri Lanka)

මහ කුරුලු පිය පැපිලියා

ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික සමනළයා වන මෙම සමනළයා ශ්‍රී ලංකාව පුරා ම ව්‍යාප්ත වී ඇති සමනළ වර්ගයකි
මෙම සමනළයා ලංකාවේ සිටින විශාලතම සමනළ වර්ගය ද වේ
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ඇඳුම (National dress of Sri Lanka) 
මෙය සිංහල, බෞද්ධ, සංස්කෘතිය, භූ ගෝලීය සාධක පදනම් කර ගනිමින් තීරණය වුවකි
1921 දී පමණ ජාතික ඇඳුම පිලිබඳව යම් එකඟතාවයකට පැමිණි නමුත් 1939 නැවත මතභේද ඇතිවිය
මේ අනුව සිංහල ජනතාවගේ ජාතික ඇඳුම වශයෙන් පිරිමින්ගේ
අත්දිග කමිසය හා වේට්ටිය හෝ සරමත්, කාන්තාවන් සඳහා ඔසරිය හා හැට්ටයත්, ගැහැණු ළමුන් සඳහා ළමා සාරිය හා මන්තය යෙදු හැට්ටයත් අයත් වේ
thumb|211x211පික්|
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ඇඳුම

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික මාණික්‍ය/මැණික (National Gem of Sri Lanka) 
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික මාණික්‍ය වන්නේ නිල් මැණිකයි
ඇත අතීතයේ සිටම ලංකාව මැණික්වලට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
කල් පැවැත්ම, දුර්ලභ බව, අලංකාරය නිසා ලෝකයේ වටිනාම සම්පතකි
ලෝකයේ වටිනාම නිල් මැණික හමුවී ඇත්තේ රත්නපුර කුරුවිට ප්‍රදේශයෙනි
thumb|
නිල් මාණික්‍යය

ු

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
 ශ්‍රී ලංකාව-සරත් රණවීර

මේවාත් බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාව
 ලංකාවේ ප්‍රථම නිදහස් දින සැමරුම
මාපලගම විපුලසාර හිමි

අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 ශ්‍රී ලංකා දත්ත
 උරුමය-ලංකාදීප 
 ශ්‍රී ලංකාව සිංහලෙන් සොයන්න
   ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජේරත්න, ජාතික ගීයක් තෝරාගැනුම් කමිටුවේ සභාපති

ජාතික සංකේත
ජාතික වස්තූන්
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සංකේත
තමා ජීවත්වන පරිසරයට අනුව හැඩගැසීම් අනුවර්තන නමින් හදුන්වයි.
ආසියානු කලාපයේ දීර්ඝ කාලීන යුධමය වාතාවරණයක් ඇති රටවල් අතරින් ශ්‍රී ලංකාවේ ඒඩ්ස් රෝගය වැලදීමේ ප්‍රවණතාව තවමත් ඉතාම අවම මට්ටමක පවතී
මෙසේ දීර්ඝ කාලීන යුදමය වතාවරණයක් පවතින ඕනෑම රටක සමස්තයක් වශයෙන් ගත් විට ඒඩ්ස් රෝගකාරකය පැතිර යාමේ වැඩි නැඹුරුතාවයක් පෙන්නුම් කරනු ලැබේ
එයට හේතු සාධකය වනුයේ යම් රටක යුදමය අවස්ථාවකදී අදාල ගැටුම් පවතින ප්‍රදේශයන්හී ජනතාව සරණාගතයින් ලෙස විවිධ සරණාගත කදවුරුවල රැදී සිටීමට සිදුවීමෙනි
එය බොහෝ විට රෝග කාරක ව්‍යාප්තවීමට බලපානු ලබන ප්‍රධානතම මෙන්ම ප්‍රබලතම හේතුවකි
මේ අනුව සලකන විට ශ්‍රී ලංකාවට ආසන්නම අසල්වැසි රට වන ඉන්දියාවට යුධමය වාතාවරණය තුල සංක්‍රමණය වන සරණාගතයින් හේතුවෙන් ඉන්දියාව තුල වැඩි වශයෙන් HIV වෛරසය ව්‍යාප්තියක් සිදුවන බව ඒඩ්ස් රෝගය පැතිරීම වැලැක්වීමේ විශේෂ ඒකකයේ ප්‍රධානී වෛද්‍ය නිමල් එදිරිසිංහ මහතා පවසයි
ඒඩ්ස් රෝගය පැතිරීම වැලක්වීමේ විශේෂ ඒකකයේ තොරතුරු හා දත්ත අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ දී පලමුවෙන්ම HIV ආසාදිතයෙකු සොයාගෙන ඇත්තේ 1987 වසරේදීය
ඒ මීට අවුරුදු 20කට ඉහතදීය
දැනට මෙරට ඒඩ්ස් ආසාදිතයන්ගේ ප්‍රමාණය 5000ක් වන අතර එය සමස්ථ ජනගහණයෙන් සියයට 0.1ක් වැනි ඉතාමත් පහල අගයක පවතී
ගණිකා වෘත්තියේ යෙදෙන්නන්ගෙන් හා විදෙස් රටවල සිටින ශ්‍රමිකයින් යළි මෙරටට පැමිණීමේ දී රෝගය මෙරට ප්‍රධාන වශයෙන් ව්‍යාප්ත වීමක් සිදුවේ
නමුත් දීර්ඝකාලීන වශයෙන් යුධ ගැටුම් පැවති කාම්බෝජය සහ වියටිනාමය ආදී රටවල් හා සැසදීමේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ මෙම තත්ත්වය ඉතාමත් අවම මට්ටමක පවතින බව ඒඩ්ස් රෝගය පැතිරීම වැළැක්වීමේ විශේෂ ඒකකයට ලැබී ඇති දත්ත අනුව වාර්තා වේ
යුධමය තත්ත්වයක් ඇති රටක ගැටුම් පවතින ප්‍රදේශවල සාමාන්‍යායෙන් රෝගය ව්‍යාප්ත වීම ඉතාම ඉහළ අගයක පවතී
එයට හේතු වනුයේ යුධමය අවස්ථාවක පුද්ගල හෝ කුටුම්භ අතින් ආර්ථික තත්ත්වය කඩා වැටීමක් සිදුවීමය
ඒ හේතුවෙන් ආර්ථික වාසි අත්පත් කර ගැනීම සදහා යුද ගැටුම් පවතින පුදේශවල කාන්තාවන් ගණිකා වෘත්තියේ නියැලීම සිදු කෙරේ
බොහෝ විට මෙම ගණිකා වෘත්තිය සුදි වනුයේ යුද පිටියේ සිටින හමුදා සෙබළුන් සමගින්ය
මෙම ප්‍රදේශයන්හී වඩා ක්‍රමවත් සෞඛ්‍ය පහසුකම් නොමැති වීම රෝග ව්‍යාප්තිය ඉතා ඉහළ යෑමට බලපානු ලබන පුබල සාධකයකි
විදෙස් රැකියා සහ අධ්‍යාපන කටයුතු සදහා විදෙස් ගතවන හා විදේශයන්හී සිට පැමිණෙන පුද්ගලයන්ගෙන් ඇතැම් අයගෙන් HIV රෝගකාරකය බෝවීමක් සිදු විය හැකිය
ළමා අපයෝජනද මෙම තත්ත්වය සදහා බලපෑම් සිදු කරනු ලබයි
ඇතැම් බටහිර රටවල්වල මත්ද්‍රව්‍ය එන්නත් කිරීම සදහා යොදා ගන්නා එන්නත් කටු මගින් රෝගය සීග්‍ර ලෙසින් ව්‍යාප්ත වීමක් බටහිර රටවල දක්නට ලැබේ
නමුත් මෙම තත්ත්වය දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ නොමැත
ඒඩ්ස් රෝගය පැතිරීම වැලැක්වීමේ විශේෂ ඒකකයට ලැබී ඇති දත්ත අනුව 2007 මැයි වන විට HIV ආසාදිතයන් 872ක් හදුනාගෙන තිබේ
ඉන් සියයට 85දෙනෙකුට සමලිංගික නොවන ඇසුරෙන්ද, සියයට 11ක ප්‍රමාණයක් සමලිංගික ඇසුරෙන්ද, සියයට 01ක ප්‍රතිශතයක් රුධිරය මගින්ද (රුධිරය ලබා දීම මගින්) HIV ආසාදනය වී ඇත
සමස්ථයක් ලෙස ගත් විට ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු HIV ආසාදිතයන්ගෙන් සියයට 59ක් පිරිමින් වන අතර ඉතිරි සියයට 41ක ප්‍රමාණය ගැහැණු වේ
ඒ අනුව පිරිමින්ගෙන් ඒඩ්ස් රෝගය ස්ත්‍රියට වැළදීමේ අනුපාතය 1.4
1 ක අගයක් ගනී
1987 සිට 1991 වසර දක්වා HIV ආසාදනයට ගොදුරු වූ ගැහැණු සංඛ්‍යාව සියයට 21ක් වන අතර 1992 සිට 1996 දක්වා සියයට 34ක් ලෙසත් 1997 සිට 2001 දක්වා සියයට 43ත් 2002 වසරේ සිට 2004 දක්වා එය සියයට 47 දක්වා වැඩි වීමක් සිදුව ඇත
එමෙන්ම වයස් පරතරය අනුව HIV ආසාදනය වැළදීමේ පුවනතාවය වයස අවුරුදු 0 – 14 දක්වා සියයට 03ත්, වයස අවුරුදු 15-49 දක්වා සියයට 08ක් ලෙසත් වයස අවුරුදු 50ට වැඩි HIV ආසාදනය වූ ප්‍රතිශතය සියයට 89ක අගයක පවතී
වයස් පරතරය අනුව ස්ත්‍රි පුරුෂ රෝග ව්‍යාප්තිය සිදු වනුයේ වයස අවුරුදු 0-9ත් අතර ස්ත්‍රී 04කුත් පුරුෂ 10කුත්, වයස අවුරුදු 10-19ත් අතර ස්ත්‍රී 01කුත් පුරුෂ 02කුත්, අවුරුදු 20ත් 29ත් අතර කාලය තුල ස්ත්‍රී 54කුත් පුරුෂ 59කුත්, වයස 30-39දී ස්ත්‍රී 108කුත් පුරුෂ 136 දෙනෙක්ද 40ත් 49 අතර වයස් වලදී ස්ත්‍රී 53කුත් පුරුෂ 95කුත් වයස අවුරුදු 50ට වැඩි අවස්ථාවේදී ස්ත්‍රී 13කුත් පුරුෂ 32කුත් වයස් පරතරය අනුව HIV ආසාදනයට ගොදුරු වී ඇත
2007 මැයි මාසය වන විට HIV ආසාදිතයන් 872ක් සොයා ගෙන තිබුණු අතර එයින් 220 දෙනෙකුට ඒඩ්ස් රෝගය වැළදී තිබුණි
2007 ඔක්තෝම්බර් මාසය වන විට රෝගය හේතුවෙන් මිය ගිය සංඛ්‍යාව 162කි
2007 වසරේ පලමු මාස 03 අවසානයේ දී HIV ආසාදිතයන් 24දෙනෙකු සොයාගෙන ඇති අතර රෝගීන් 112 සදහා මේ වන විට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයෙන් නොමිලේ සායන පවත්වා අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර සහ දැණුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි
අනිකුත් යුදමය වාතාවරණයක් ඇති රටවල් හා සැසදීමේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ ඒඩ්ස් රෝග ව්‍යාප්තිය අවම මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට ප්‍රදාන වශයෙන් ඉවහල් වූ කරුනු කිහිපයක් පෙන්නුම් කල හැකිය
අනියම් ලිංගික සම්බන්ධතා අවම මට්ටමක පැවතීම, ඉතාමත් ඉහල ගුණාත්මක සෞඛ්‍ය පහසුකම් තිබීම, සමාජ රෝග පැතිරීම වැළැක්වීමේ විශේෂ ඒකකයක් පිහිටු වීම, ශ්‍රී ලංකාව තුල සමාජ රෝග සම්බන්ධයෙන් දැනුවත් කිරීමේ විශේෂ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමත් ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ත්‍රිය සදහා උසස් සමාජ පිළිගැනීමක් හා ගෞරවයක් හිමිවීම ආදී හේතූන් මත HIV ආසාදනය වීම හෝ ඒඩ්ස් රෝගය පැතිර යාම අවම මට්ටමක පැවතීමට පුබල බලපෑමක් එල්ලකරනු ලබයි
දත්ත ලබා ගැනීම - ඒඩ්ස් රෝගය පැතිරීම වැලැක්වීමේ විශේෂ ඒකකය
ලිපිය සම්පාදනය - චානක ඉනෝජ්/ක්‍රිස්ටීන් හෙට්ටිආරච්චි
2008. 01. 29
ශ්‍රි  ලාංකිකමානවංශය

ශ්‍රි ලංකාවේ විවිධ මානව වාංශික
 
ශ්‍රි ලංකාවේ විවිධ මානව වාංශික සමූහ ගත්විට ප්‍රධාන සමූහ තූනක් සහ ප්‍රධාන ‍නොවන සුළු මානව වාංශික සමූහ දෙකක් දක්නට ලැබේ
මානව කන්ඩායම                                                                                                                                                                              ප්‍රතිශතය

සිංහල			                                                                                                                                                      74%

ශ්‍රි ලංකා ද්‍රවිඩ			                                                                                                                                 12%

ඉන්දියානු  ද්‍රවිඩ		                                                                                                                                                        6%
   
මුස්ලිම්			                                                                                                                                                       7%

බර්ගර්

අහිකුනංටක			                                                                                                                                                       1%

ආදීවාසි

සිංහල
ශ්‍රි  ලාංකික ද්‍රවිඩ
ඉන්දියානු  ද්‍රවිඩ
මුස්ලිම් මානව වාංශික  සමූහය
බර්ගර්
ශ්‍රි ලංකාවේ ජනවාර්ගික අරගලයේ ජීව විද්‍යාත්මකපසුබිම, කොතලාවල ඒ.ඩී
(පිටු අංක 10,11,12,13 )

සැ
සංස්කරණය කෙරෙමින් පවතී
මරක්කල   යනු මුස්ලිම් වරුන් හැඳින්වීමට භාවිතා කරන නවීන පදයක් වුවද, මරක්කල යනු ශ්‍රී ලංකාව තුල කරාව පවුල් කිහිපයක් විසින් වර්තමානයේදී භාවිතා කරන තවත් සුවිශේෂ කරාව පාරම්පරික නාමයකි
මෙයින් බිඳී ආ ආකාර වනුයේ
මහ මරක්කලගේ, අරස මරක්කලගේ, අන්ද්‍රා මරක්කලගේ, ඇන්ටින්න මරක්කලගේ, කොඩි මරක්කලගේ, ලොකු මරක්කලගේ, මන්නා මරක්කලගේ, සාන්ද්‍රා මරක්කලගේ සහ මරක්කල මාලිමිගේ
මරක්කලගේ යන නම විකාශනයවී ඇත්තේ කුරු මණ්ඩල වෙරළ (කුරු වරුන්ගේ ප්‍රදේශය) හා ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කල අධිපතින් යුද සංග්‍රාම සඳහා භාවිතා කල යාත්‍රා වර්ග ඇසුරෙනි
16යන සියවසෙහිදී පෘතුගීසින්ට එරෙහිව පැවැති නාවික සංග්‍රාමයන්හිදී පෘතුගීසි නැව් වලට පහර දීමටද මෙම යාත්‍රා උපයෝගී වී ඇත
මෙම නම් දරන පවුල් වල මුතුන්මිත්තන් එක්කෝ මෙම යාත්‍රාවල හිමිකරුවන් හෝ ඒවායේ නාවුක සේනාධිපතින්ව සිටින්නට ඇත
කරාව වංශිකයන් ශ්‍රී ලංකාව තුල සාම්ප්‍රදායික යුද්ධ භට හා නාවික ජන කොටසක්ව පැවැති අතර ඔවුන්ගේ එම නාවික සම්ප්‍රදායික අතීතය මෙවැනි මධ්‍යතන යුග නම් තුල හෝ  ගැබ්වී සුරක්ෂිත වී තිබීම සැබවින්ම කුහුල දනවන කරුණකි
ශ්‍රී ලාංකික හා පෘතුගීසි ඉතිහාස මූලාශ්‍ර පෙන්නුම් කරනුයේ කරාව වංශිකයන් ටන්ජෝරයේ නායක්වරුන්ගේ හමුදාවන්හි නාවුක සේනාධිපතින් වූ බවය
වම් අත පැත්තේ දැක්වෙන, ඉන්දියාව විසින් නිකුත් කර ඇති තැපැල් මුද්දරයෙහි නිරූපනය වන්නේ 30-40 මිනිසුන් රැගෙන මුහුදේ මෙන්ම කලපු  හා පටු ජල මාර්ග තුලින්ද පැදවිය හැකි  මරක්කාර් යුද-රුවල් නැවකි
මේවාද බලන්න
 මරක්කල

මූලාශ්‍ර
Queyroz Fr
The Temporal and Spiritual Conquest of Ceylaö,
මරිය තුමිය යනු අපට ගැලවීම ලබා දුන් ජේසුස් වහන්සේගේ අම්මා ය
ආනා මුනිශ්වරිය මරිය තුමියගේ මව වේ
එතුමියත් දෙවියන් වහන්සේ කෙරෙහී දැඩි භක්තියකින් හා විශ්වාසයෙන් සිටි අයකි
මෙතුමියව අපි විවිධ නම් වලින් හදුන්වයි. වික්ෂෝප දේව මෑනියෝ, පාතිමා දේව මෑනියෝ, මඩු දේව මෑනියෝ, ලූර්දු දේව මෑනියෝ යන නම් මීට නිදසුන් වේ
දේව මාතාවන් අපි මෙතරම් උසස් කොට සලකන්නේ එතුමිය එදා දෙවියන් වහන්සේගේ කැදවීම ප්‍රතික්ෂේප නොකර එය පිළිගැනීම, එතුමිය තුළ තිබූ සුවිශේෂී ගුණාංග නිසා ය
භක්තිය, ඉවසීම, යාච්ඤා කිරීම, විශ්වාසය, සරල බව මෙතුමිය  තුළ තිබූ සුවිශේෂී ගුණාංග වේ
හීබ්‍රව් බසින් විශිෂ්ටත්වය යන අරුත් දනවන මිරියාම් ), අරාබි බසින් (මේරියම්), සහ මධ්‍යතන යුගයේ සිට  මැඩෝනා' (අප ස්වාමිදුව) ලෙස හදුන්වයි.

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 Theology
lk කතෝලික දේවධර්ම ලිපි
 මරිය දහම

මරියතුමිය
රෝමානු කතෝලික ආගම
එංගලන්ත සභාව ආගම
ආදරවන්තයන්ගේ දිනය හෙවත් ශුද්ධවූ වැලන්ටයින්ගේ දිනය සමරනු ලබන්නේ පෙබරවාරි මස 14 වන දිනයේදීය
එදින සාම්ප්‍රදායිකව ආදරවන්තයන් විසින් සමරනු ලබයි
මෙම දිනදී සුඛපැතූම් යැවීම, මල් පොකුරු යැවීම මගින් තම ලබැඳියාව ප්‍රකාශ කරයි
ක්‍රිස්තියානි පූජකතුමෙක් වන වැලන්ටයින් තුමාගේ නම අනුසාරයෙන් මෙදිනට එම නම ලැඛී ඇත
ශාන්ත වැලන්ටයින් දිනය හෝ ශාන්ත වැලන්ටයින් මංගල්‍යය ලෙසද හැඳින්වෙන වැලන්ටයින් දිනය වාර්ෂිකව පෙබරවාරි 14 වන දින සමරනු ලැබේ
බටහිර ක්‍රිස්තියානි මංගල්‍ය දිනයක් ලෙස වැලන්ටිනස් නම් මුල් සාන්තුවරයන් දෙදෙනෙකුට ගෞරව කිරීම, වැලන්ටයින් දිනය සැලකිය යුතු සංස්කෘතික, ලොව පුරා බොහෝ ප්‍රදේශවල ප්‍රේම සම්බන්ධතා සහ ආදර ප්‍රේමය ආගමික හා වාණිජමය වශයෙන් සැමරීම
ආදරවන්තයන්ගේ දිනය
￼
1909 වැලන්ටයින් කාඩ්පත
ද හැඳින්වේ
ශාන්ත වැලන්ටයින් දිනය හෝ ශාන්ත වැලන්ටයින් මංගල්‍යය
විසින් නිරීක්ෂණය කරන ලදී
බොහෝ රටවල ජනතාව
කතෝලික පල්ලිය [1] 
ඇන්ග්ලිකන් හවුල ( දින දර්ශනය බලන්න) 
ලුතරන් පල්ලිය ( දින දර්ශනය බලන්න)
වර්ගය
ක්රිස්තියානි, ආදර, සංස්කෘතික, වාණිජමය සැමරීම
වැදගත්කම
ශාන්ත වැලන්ටයින්ගේ මංගල්ය දිනය
ආදරය හා සෙනෙහස සැමරීම
නිරීක්ෂණ
සුබපැතුම් පත් සහ තෑගි යැවීම, ආලය කිරීම, පල්ලියේ සේවාවන්
දිනය
පෙබරවාරි 14 
( කතෝලික පල්ලිය විසින් සවි කරන ලදි)
ජූලි 6 
( නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලිය විසින් සවි කරන ලදි)
ජූලි 30 
(නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලිය විසින් සවි කරන ලදි)
සංඛ්‍යාතය
වාර්ෂික
￼
ශාන්ත වැලන්ටයින්
පෙබරවාරි 14 වන දිනට සම්බන්ධ විවිධ වැලන්ටයින් හා සම්බන්ධ ප්‍රාණ පරිත්‍යාග කථා රාශියක් ඇත
[3] රෝමයේ ශාන්ත වැලන්ටයින් විවාහය තහනම් කළ සොල්දාදුවන්ට විවාහ උත්සව පැවැත්වීම සහ රෝම අධිරාජ්‍යය යටතේ පීඩා විඳි කිතුනුවන්ට උපස්ථාන කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිරගත කිරීම පිළිබඳ ලිඛිත විස්තරයක් ද ඇතුළුව. [4] පුරාවෘත්තයට අනුව, ශාන්ත වැලන්ටයින් තම විනිසුරුවරයාගේ අන්ධ දියණියට පෙනීම යථා තත්වයට පත් කළේය
[5] ඔහු මරණීය දණ්ඩනයට පෙර සමුගැනීමක් ලෙස "ඔබේ වැලන්ටයින්" යනුවෙන් අත්සන් කළ ලිපියක් ලිවීය
ව. 266 දී මියගිය රෝමයේ ශාන්ත වැලන්ටයින් නම් ක්‍රිස්තියානි ප්‍රාණ පරිත්‍යාගිකයාට ගෞරව දැක්වීම සඳහා ක්‍රි
ව. 496 දී පළමුවන ජෙලසියස් පාප්තුමා විසින් ශාන්ත වැලන්ටයින් මංගල්‍යය ආරම්භ කරන ලදී
[7] [8]

14 වන ශතවර්ෂයේ ජෙෆ්රි චවුසර්ගේ කවය තුළ ආදර ප්‍රේමය සමඟ සම්බන්ධ වූ දිනය, උසාවි ප්‍රේමයේ සම්ප්‍රදාය සමෘධිමත් විය
18 වන ශතවර්ෂයේ එංගලන්තයේ දී, මල් ඉදිරිපත් කිරීම, රසකැවිලි පිරිනැමීම සහ සුබපැතුම් පත් යැවීම ("වැලන්ටයින්" ලෙස හැඳින්වෙන) යුවළයන් එකිනෙකාට තම ආදරය ප්‍රකාශ කළ අවස්ථාවක් දක්වා වර්ධනය විය
අද භාවිතා කරන වැලන්ටයින් දින සංකේත අතර හෘද හැඩැති දළ සටහන, පරෙවියන් සහ පියාපත් සහිත කූපිඩ්ගේ රූපය ඇතුළත් වේ
දහනව වන ශතවර්ෂයේ සිට, අතින් ලියන ලද වැලන්ටයින් විසින් විශාල වශයෙන් නිපදවන ලද සුබ පැතුම් පත් සඳහා ඉඩ ලබා දී ඇත
[9] යුරෝපයේ, ශාන්ත වැලන්ටයින් යතුරු පෙම්වතුන්ට "ආදර සංකේතයක් ලෙස සහ තෑගි දෙන්නාගේ හදවත අගුළු හැරීමේ ආරාධනාවක් ලෙස" ලබා දී ඇති අතර, අපස්මාරය වළක්වා ගැනීම සඳහා ළමයින්ට (ශාන්ත වැලන්ටයින් මැලඩි ලෙස හැඳින්වේ)
[10]

කිසිම රටක රජයේ නිවාඩු දිනයක් නොවුනත්, ශාන්ත වැලන්ටයින් දිනය යනු ඇන්ග්ලිකන් කොමියුනිස්ට් [11] සහ ලුතරන් පල්ලියේ නිල මංගල්‍ය දිනයකි
[12] නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලියේ බොහෝ ප්‍රදේශ ද ශාන්ත වැලන්ටයින් දිනය සමරනු ලබන්නේ ජූලි 6 සහ ජූලි 30 යන දිනවල ය
එය පෙර දිනය රෝමානු ප්‍රෙස්බිටර් ශාන්ත වැලන්ටයින්ට ගෞරවයක් වන අතර අවසාන දිනය ඉන්ටරම්නා හි රදගුරු හෙරෝමාර්ටර් වැලන්ටයින්ට ගෞරව කිරීමකි (නූතන ටර්නි

ආශ්‍රිත
විශ්වවිද්‍යාලයක පරිපාලනය හාර ප්‍රධාන නිලධාරියා

විශ්වවිද්‍යාල
වෙබ් අඩවියක් යනු අන්තර්ජාල මූලලේඛයන්-පදනම් වූ ජාලයක් තුලදී පොදු වසම් ලිපිනයක් හෝ අන්තර්ජාල ලිපිනයක් අනුසාරයෙන් ඇමතෙන, එකිනෙක හා සබැඳී, වෙබ් පිටු, රූප, විදෘශ්‍ය (වීඩියෝ රූප) හෝ අනෙකුත් සංඛ්‍යාංක (ඩිජිටල්) සන්තකයන් සමුච්චයකි
අන්තර්ජාලය හෝ පෞද්ගලික පෙදෙසි ජාලය ඔස්සේ ප්‍රවේශ විය හැකි වෙබ් සේවාදායකයන් අඩුම වශයෙන් එකක් තුල වෙබ් අඩවියක් සත්කාරක කෙරේ
වෙබ් පිටුවක් යනු, අදිපෙළ සලකුණු බස (HTML, XHTML) භාවිතයෙන් ලිවූ හැඩතල ගැන්වීම් උපදෙස්ද අතරින් පතර යෙදූ, සාමාන්‍ය වශයෙන් සරල පෙළක් භාවිතයෙන් ලියැවෙන, ලේඛයකි
අනෙකුත් වෙබ් අඩවියන්හී අංගයන්, සුදුසු සලකුණු බරුවන් භාවිතයෙන් වෙබ් පිටුවක් තුල අන්තර්ගත කල හැකිය
වෙබ් පිටු වෙත ප්‍රවේශ වීම සහ ඒවා ප්‍රවාහනය කිරීම සිදුකෙරෙනුයේ අදිපෙළ මාරු මූලලේඛය (HTTP) භාවිතයෙන් වන අතර, වෙබ් පිටු අන්තර්ගතය පරිශීලනය කරන්නා හට ආරක්ෂාව හා පෞද්ගලිකත්වය සැපයීම සඳහා විකල්ප වශයෙන් සංකේතනය (HTTP සුරැකි, HTTPS) භාවිතයද සිදුකල හැකිය
බොහෝවිට වෙබ් බ්‍රවුසරයක් වන්නාවූ, පරිශීලක යෙදුම විසින් සිදුකෙරෙනුයේ, පිටු අන්තර්ගතය සලකා බලා, එහි HTML සලකුණු උපදෙස් අනුව ආන්ත සංදර්ශකයට විදැහුම් කිරීමයි
පොදුවේ ප්‍රවේශ්‍ය විය හැකි සියළු වෙබ් අඩවි සමස්තය සමුච්චයක් ලෙසින් විශ්ව විසිරි වියමන සදයි
මුල් පිටුව ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, සරල ඒකාකාර සම්පත් නිවේශනයක් (URL) විසින්, සාමාන්‍ය වශයෙන් වෙබ් අඩවියක පිටු ප්‍රවේශනය කරනු ලැබේ
ඒවා අතර අඳිබැඳිවීම් විසින් පරිශීලකයාට අඩවි ව්‍යුහය ක් ප්‍රත්‍යක්ෂණය කරමින් කියවන්නා හට අඩවිය සංචාලනය කිරීමට ඉඩ සලසන නමුදු, සත්‍යවශයෙන්ම පිටු වල (URL)ලිපිනයන් ධුරානුක්‍රමිකව සකස් වේ
සමහරක් වෙබ්-අඩවි වල අන්තර්ගතයේ මුළුමනින්ම හෝ එහි කොටසක් හෝ ප්‍රවේශනය සඳහා දායකත්වයන් අවශ්‍ය වෙයි
දායකත්වය අවශ්‍ය වන අඩවි සඳහා නිදසුන් අතර, බොහෝ ව්‍යාපාරික අඩවි බොහෝ ප්‍රවෘත්ති අඩවියන් හි කොටස්, ශාස්ත්‍රීය ජර්නල අඩවියන්, ක්‍රීඩා අඩවියන්, පණිවුඩ පුවරු, වෙබ්-පදනමැති විද්‍යුත්-තැපෑල, සේවාවන්, සමාජ ජාලකරණ වෙබ් අඩවියන්, සහ තථ්‍ය-කාල කොටස් වෙළෙඳ පොළ දත්ත සපයන අඩවියන් වෙති