Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ප්‍රතිමාවේ ශීර්ෂයේ නැමි තුනක් සහිත කිරුළක් වන අතර, වෙනත් ප්‍රතිමාවල මෙන් එය අතිශයින් විසිතුරු නැත
කිරුළ සරල චාම් ස්වභාවයක් ගනියි
ප්‍රතිමාවේ රශ්මි මාලාව ප්‍රතිමාව සොයාගන්නා විටත් දක්නට නොලැබුණු අතර, ප්‍රතිමාවට සම්බන්ධ කොට තිබූ රශ්මි මාලාවේ කොටසක් තවමත් දැකගත හැක
ප්‍රතිමාවේ ඇති නිරුවත් උඩුකය හේතුවෙන් ප්‍රතිමාව වඩා චාම් ස්වභාවයක් ගෙන ඇත
ප්‍රතිමාව තුළින් නිසල චින්තා පරවශ ස්වභාවයක් පිළිබඳ හැඟීමක් ජනිත වුව ද, මෙම ලෝකඩ ප්‍රතිමාවේ ඇති ඉරියව්ව සහ ශෛලිය හේතුවෙන් තරමක් ගතික ස්වභාවයක් ද දැකගත හැක
සමාන වෙනත් කෘති

ජපානයේ ජාතික වස්තුවක් ලෙස නම් කොට ඇති කියෝතෝවේ කොර්යු-ජි විහාරයේ මිරෝකු බෝසත්සු ප්‍රතිමාව මෙම ප්‍රතිමාවේ නිවුන් ප්‍රතිමාවකි
මෙය ද කොරියානු සම්භවයක් සහිත ප්‍රතිමාවක් වීමට වැඩි සම්භාවිතාවක් ඇත
මිරෝකු ප්‍රතිමාව කැටයම් කොට ඇත්තේ රතු පයින් දැවයෙනි
ඇතැම්විට නිහොන් ෂොකි මූලාශ්‍රයේ දැක්වෙන සිල්ලාවේ රජු යමාටෝ රාජ මාලිගය වෙත ලබා දුන් ප්‍රතිමාව මෙය වන්නට පුළුවන
මෙම ප්‍රතිමා ද්විත්වයේම අතිශය කල්පනාබරිත ස්වභාවය, තාත්වික වස්ත්‍ර, සිහින් දේහය සහ සරල නැමි තුනේ කිරුළු දක්නට ලැබේ
මෙම ප්‍රතිමාවේ ඇති කල්පනාබරිත ස්වරූපය හේතුවෙන් එය ‍නිතරම ඔගස්ටි රෝඩින්ගේ කලාකෘතියක් වන චින්තකයා සමග සසඳනු ලැබේ
පාදක සටහන්

මේවාත් බලන්න
රන් ආලේපිත ලෝකඩ භාවනානුයෝගී මෛත්‍රෙය ප්‍රතිමාව (ජාතික වස්තුව අං
78)
කොරියාවේ ජාතික වස්තූන්
චෝයි, සූන්-වූ
A Journey to Korean Beauty
හක්-කෝ-ජේ, 2002
කොවල්, ජොන් කාටර්
In Search of Korean Cultural Roots
පරිවර්තනය යු ක්‍යුං කිම්
සෝල්, හක්-කෝ-හේ, 1999.
කොරියානු ප්‍රාණය සහ සංස්කෘතික ප්‍රවර්ධන ව්‍යාපෘතිය
Fifty Wonders of Korea Volume  I
Culture  and Art
2වන සංස්
සම්ජුං මුන්හ්වාසා, 2009. 77-81.

බාහිර සබැඳි
සංස්කෘතික උරුම පරිපාලනය
නිව් යෝක් ටයිම්ස්
ජපන් කලාව සහ එහි කොරියානු රහස

‍දකුණු කොරියාවේ ජාතික ‍වස්තූන්
බෙක්ජේ
කොරියාවේ බුදු දහම
බුදු පිළිම
දකුණු කොරියාවේ ලෝකඩ ප්‍රතිමා
මුයි ත්සායි (චීන
妹仔
mui6zai2) හෙවත් කැන්ටනීස් බසින් "කුඩා සොයුරිය" ලෙස හැඳින්වුණේ චීනයේ ගෘහස්ථ සේවිකාවන් ලෙස හෝ සම්ප්‍රදායික චීන සමා‍ජයේ ගණිකා මඩම්වල හෝ ධනවත් නිවාසවල සේවිකාවන් ලෙස කටයුතු කළ තරුණ චීන කාන්තාවන් ය
සාමාන්‍යයෙන් මෙම තරුණ යුවතියන් දිළිඳු පවුල්වලින් පැමිණි අතර, ඔවුන්ව ලාබාල වියේ දී අලෙවි කරන ලද්දේ ඔවුන් වැඩිවියට පත්වූ විට විවාහයක් සිදුකොට නිදහස් කිරීමේ ගිවිසුම අනුව ය
මෙවැනි කටයුතු සාමාන්‍යයෙන් පුණ්‍යාධාරයක් ලෙස සැලකුණේ මු ත්සායිවරියන් ලෙස කටයුතු කිරීම ඔවුන්ගේ පවුල්වලට උපකාරයක් වූ බැවිනි
සම්ප්‍රදායික චීන පවුල් සංස්ථාව තුළ පුරුෂ උරුමකරුවන් අත්‍යාවශ්‍ය විය
මේ නිසා දරුවන් බොහෝදෙනකු පෝෂණය කිරීමට නොහැකි වූ දරිද්‍ර දෙමාපියන් විසින් සිය අලුත උපන් බිළිඳියන් මරාදමන ලදී
මෙය අනවශ්‍ය දැරියන් විකිණීමට විකල්පයක් ලෙස සිදුවූවකි
මෙවැනි කටයුතුවල දී ගිවිසුම් නොපැවතීම හේතුවෙන් මුයි ත්සායිවරියන් ගණිකා වෘත්තිය සඳහා නැවත අලෙවි කිරීම දි සිදු විය
මෙම පිළිවෙත දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර හොං කොං, සිංගප්පූරුව සහ අග්නිදිග ආසියාවේ ඇතැම් රටවල බහුලව ක්‍රියාත්මක විය
මැකාවු
16වන සියවසේ දී දිළිඳු දෙමාපියන් විසින් සිය දියණිවරුන් වසර 40ක් සඳහා ගෘහස්ථ සේවිකාවන් ලෙස විකිණීම මැකාවුහි සුලබ සිදුවීමක් විය
මැකාවු වෙත පෘතුගීසීන් පැමිණීමත් සමග ඔවුහු මුයි ත්සායිවරුන් යොදාගෙන ගණිකා මඩම් ස්ථාපනය කළහ
නමුත් මැන්ඩරින්වරුන් එයට මැදිහත් විය
හොං කොං
19වන සියවසේ මැද වන විට, බ්‍රිතාන්‍ය වහල් මෙහෙය අහෝසි කිරීමේ පනත සහ වහල් වෙළඳාම් පනත ක්‍රියාත්මක විය
1923ට පෙර හොං කොං රජය මුයි ත්සායිවරියන් ලෙස දැරියන් විකිණීමට කිසිදු තහනමක් පනවා නොතිබිණි
එයට හේතුව මෙය පවුල් ගැටලුවක් ලෙස හෝ සම්ප්‍රදායික පිළිවෙත්ක ලෙස සැලකීමයි
ශේෂව සිටි මුයි ත්සායිවරියන් මුදා ගැනීමට සයිමන් සිටුවරිය වූ කැත්ලීන් සයිමන් දශක ගණනාවක් සටන් වැදුණා ය
1922දී බ්‍රිතාන්‍යයේ මාධ්‍ය සමුළුවලට පසු, යටත් විජිත රාජ්‍ය ලේකම්වරයා වූ වින්ස්ටන් චර්චිල් හොං කොංහි හුයි ත්සායි ක්‍රමය වසරක් තුළ දී අවසන් කරන බවට ප්‍රතිඥා දුන්නේ ය
බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පීඩනය යටතේ හොං කොං ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය විසින් ඊළඟ වර්ෂයේ දී කාන්තා ගෘහස්ථ සේවා කෙටුම්පත ක්‍රියාත්මක කළේ ය
මෙමගින් මුයි ත්සායිවරියන් තවදුරටත් ආනයනය කිරීම සහ පත් කිරීම තහනම් කෙරිණි
කෙසේනමුත් සියලු මුයි ත්සායිවරියන් ලියාපදිංචි කිරීම කල්දැමිණි
නව නීතිය කිසි දින දැඩිව ක්‍රියාත්මක වූයේ නැත
1926දී, ජාතීන්ගේ සංගමය යටතේ අන්තර්ජාතික වහල් ක්‍රම සම්මුතියට අත්සන් තැබූ රටක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය සැලකිණි
මුයි ත්සායිවරියන් පිළිබඳ ගැටලුව මඳ කලකින්ම අන්තර්ජාතික අවධානයට ලක් විය
දැඩි දේශපාලන පීඩනය හමුවේ හොං කොං රජය විසින් 1929දී කාන්තා ගෘහස්ථ සේවා ආඥා පනත ක්‍රියාත්මක කරන ලදී
සියලු මුයි ත්සායිවරියන් 1930 මැයි 31ට පෙර ලියාපදිංචි කළ යුතු විය
ඉන් අනතුරුව කිසිදු ලියාපදිංචියකට හෝ අලෙවි කිරීමකට අවසර නොලැබිණි
මුයි ත්සායිවරියන්ට නිසි පරිදි සලකන්නේ ද, වැටුප් ‍ගෙවන්නේ ද යන්න පිළිබඳ සොයා බැලීමට පරීක්ෂකවරුන් යෙදවිණි
මේ පිළිබඳ අවසන් සිදුවීම වාර්තා වූයේ 2005දී ය
එහි දී සිය දියණියව හොං කොං වෙත යැවූ දෙමාපියනට සහනයක් හිමි විය
ඇය උදෑසන සිට සවස දක්වා අඛණ්ඩව සේවා කොට ඇත
කායික වධහිංසාවලින් පසු ඇයව රෝහල්ගත කෙරිණි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
19වන සියවසේ දී චීන කම්කරුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් එක්සත් ජනපදය වෙත සංක්‍රමණය වී තිබේ
1882 චීන බහිෂ්කාර පනත මගින් කම්කරු පන්තියේ චීන මිනිසුන්ට චීනයේ සිට සිය භාර්යාවන් ගෙන්වීම සහ චීන-නොවන භාර්යාවන් විවාහ කරගැනීම තහනම් කෙරිණි
මේ වනවිට බොහෝ චීන දැරියන් සහ තරුණ යුවතියන් තමන් වරප්‍රසාද ලත් පාන්තිකයන්ගේ භාර්යාවන් සහ දියණියන් බවට ව්‍යාජ ලේඛන ඉදිරිපත් කරමින් සංක්‍රමණය වී ඇත
මින් බොහෝ දෙනා සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ බොක්කේ ඒන්ජල් දිවයින වෙත පැමිණ තිබේ
දැරියන් ගෘහස්ථ සේවිකාවන් ලෙස අලෙවි කෙරිණි
ඔවුන් වැඩිවියට පත්වත්ම ගණිකා වෘත්තිය සඳහා අලෙවි කිරීම බහුලව සිදු විය
මුයි ත්සායිවරියන් සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝවේ ප්‍රොතෙස්තන්ත ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන්ගේ අවධානයට ලක් විය
සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ චයිනාටවුන්හි ප්‍රෙස්බිටීරියානු මිසම විසින් චීන දැරියන් සහ යුවතියන් අයෝග්‍ය ක්‍රියාකාරකම්වලින් මුදාගන්නා ලදී
එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන්ගේ උත්සාහයන් මධ්‍යයේ පවා මුයි ත්සායි ක්‍රමය 20වන සියවසේ මුල් කාලය තෙක්ම පැවතිණි
මේවාත් බලන්න
 මුයි ත්සායි-විරෝධී සමාජය
 චීන ඇමරිකානු ඉතිහාසය

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 
 
 

කැන්ටනීස් වචන සහ වාක්‍ය ඛණ්ඩ
චීන-ඇමරිකානු ඉතිහාසය
ගෘහස්ථ වැඩ කටයුතු
හොං කොංහි ඉතිහාසය
සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝවේ ඉතිහාසය
චීනයේ සමාජ ඉතිහාසය
දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂිය (හෙවත් දිදාර්ගන්ජ් චාමරධාරිණිය ලෙස ද හඳුන්වයි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මෞර්ය කලාවේ විශිෂ්ටතම කලා නිර්මාණවලින් එකකි
එසේවුව ද, මෙම ප්‍රතිමාව ඇතැමුන් විසින් ක්‍රි
වත 2වන සියවසට අයත් යැයි කාලනිර්ණය කරන්නේ එහි හැඩය සහ ආභරණ පිළිබඳ සලකා බලමිනි
මෙම ප්‍රතිමාව වර්තමානයේ තැන්පත් කොට ඇත්තේ ඉන්දියාවේ පැට්නා හි බිහාර් කෞතුකාගාරයේ ය
අඟල් 64ක් උසැති මෙම ප්‍රතිමාව කැටයම් කොට ඇත්තේ තනි පාෂාණ කුට්ටියකිනි
ජීව ප්‍රමාණයෙන් යුතු මෙම ප්‍රතිමාව උසැති අතර, සමානුපාතික දේහ අංගවලින් යුක්ත ය
නිදහස් සිටි ප්‍රතිමාවක් වන මෙය හොඳින් ඔප දැමූ මතුපිටක් සහිත වැලි ගල් පාෂාණයෙන් නෙළා තිබේ
චාමර දරා සිටින්නේ දකුණු අතින් වන අතර, වම් අත කැඩී ගොස් ඇත
වස්ත්‍රයේ පහළ කොටස කිසියම් පාරදෘශ්‍ය ස්වභාවයක් පෙන්වයි. මෙම දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි ප්‍රතිමාව ක්‍රි
3වන සියවස පමණ සිට ක්‍රි
ව. 2වන සියවස දක්වා වූ කාලය අතරතුර නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි දිනනිර්ණය කොට ඇත
මෙම ප්‍රතිමාව සොයාගන්නා ලද්දේ 1917 ඔක්තෝබර් මස ගංගා නදී ඉවුරේ, දිදාර්ගන්ජ් කාදම් බසුවාල් නැමැති ගම්මානයේ කැනීම් කටයුතු වලිනි
යක්ෂි ප්‍රතිමාව පැට්නා කෞතුකාගාරය වෙත රැගෙන යන ලද්දේ ප්‍රකට පුරාවිද්‍යාඥයකු සහ ඉතිහාසඥයකු වන ආචාර්ය ජේ. එන්. සමද්දාර් විසින
බෞද්ධ ඉතිහාසය සහ පුරාවස්තු පිළිබඳ විශේෂඥයකු වන මහාචාර්ය සමද්දාර් බුදුන් වහන්සේ වැඩ විසූ ප්‍රදේශ සහ බුදුන් වහන්සේගේ ප්‍රබල අනුගාමිකයකු වූ අශෝක අධිරාජයා හා සම්බන්ධ ප්‍රදේශවල පුළුල් කැනීම් කටයුතු මෙහෙයවී ය
මීට අමතරව ඔහු ගුප්ත අධිරාජ්‍යයේ සහ මෞර්ය රාජවංශයේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය සහ පුරාවස්තු පිළිබඳව ද අධ්‍යයනය කළේ ය
බෞද්ධ ඉන්දියානු සමයේ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන අතුරින් විශිෂ්ටතම උදාහරණය ලෙස සැලකෙන නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සිදුකළ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් දියත් කරන ලද්දේ ඔහුගේ මෙහෙයවීම යටතේ ය
සමද්දාර් විසින් බෞද්ධ ඉතිහාසය අලලා ග්‍රන්ථ කිහිපයක්ම ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත
මේ අතුරින් වඩාත්ම වැදගත් කෘතිය ලෙස "The Glories of Magadha" (මගධයේ ශ්‍රීවිභූතිය) නැමැති දේශන මාලාව සැලකේ.

මෙම ප්‍රතිමාවේ නාසය කැඩී ගියේ The Festival of India නැමැති සංචාරක පුරාවිද්‍යා ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන් ස්මිත්සෝනියානු ආයතනය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වොෂිංටන් ඩී.සී.හි ජාතික කලා ගැලරිය වෙත රැගෙන යන අතරතුර ය
දිදාර්ගන්ජ් චාමරධාරිණියගේ ප්‍රතිමාව ඉන්දියානු ප්‍රතිමා කලාවේ විශිෂ්ටතම සහ වඩාත් අනර්ඝම කලා කෘතියක් ලෙස පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ පුළුල් පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත
ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 පැට්නා කෞතුකාගාරයේ දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි
 දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි
 දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි
 යක්ෂියන් පිළිබඳ 

බිහාරයේ ඉතිහාසය
බිහාරයේ ප්‍රතිමා
පැට්නාහි සංචාරක ආකර්ෂණයන්
මෞර්ය අධිරාජ්‍යය
ශෛලමය ප්‍රතිමා
චිත්‍රගුප්ත දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි 11වන සියවසට අයත් සූර්ය (හිරු දෙවි) දේවාලයකි
ගෘහනිර්මාණ ශෛලිය අතින් මෙම දේවාලය එයට යාබදව පිහිටි ජගදම්බි දේවාලයට සමානත්වයක් දක්වයි.

ඉතිහාසය 

ශිලා ලේඛනවලින් හමුවන සාක්ෂි මත පදනම්ව, මෙම දේවාලයේ ඉදි කිරීම් ක්‍රි
ව. 1020-1025 අතර කාලසීමාවට අයත් යැයි සැලකිය හැක
මෙය පූජා කිරීමේ කටයුත්ත සිදුවී ඇත්තේ ක්‍රි
ව. 1023 පෙබරවාරි 23 ශිවරාත්‍රී උත්සවයේදී ය
ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් මෙම දේවාලය ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කොට ඇත
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය 

චිත්‍රගුප්ත දේවාලය එයට යාබදව පිහිටි ජගදම්බි දේවාලයටට අතිශයින් සමානත්වයක් දක්වයි. මෙහි ප්‍රදක්ෂිණා පථයක් සහිත ගර්භගෘහයක්, අන්තරාලයක්, හරස් අංශ සහිත මහා-මණ්ඩපයක් සහ ප්‍රවේශ ආරුක්කුවක් දක්නට ලැබේ
මහා මණ්ඩපයේ සිවිලිම අෂ්ටාස්‍රාකාර හැඩැති වන අතර, එය ජගදම්බි දේවාලයේ සිවිලිමට වඩා විසිතුරු ය
මේ අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ චිත්‍රගුප්ත දේවාලය ඉදි වූයේ දේවි ජගදම්බි දේවාලය ඉදිවූ මඳ කාලයකට පසුව බව ය
ගොඩනැගිල්ලේ සඳලු තල දෙකක් පවතියි
මෙහි පියස්සේ ඇති ආරෝහණ පරිමාණය ඛජුරාහෝවේ විශාල දේවාල මෙන් චිත්තාකර්ෂණීය නැත
ප්‍රතිමා 

දේවාලයේ ගර්භගෘහයේ තුළ අර්ධ වශයෙන් කැඩී ගිය මීටර 2.1 (අඩි 6.9) උසැති සූර්ය දේව ප්‍රතිමාවක් ඇත
මෙහි සූර්යයා අශ්වයින් සතක් සහිත රියක නැගී සිටියි
මෙහි ඔහු සිටගෙන සිටින අතර, සන්නාහ ලෝගුවක් සහ උස් පාවහන් පැළඳ, නෙළුම් මල් දරා සිටින අයුරින් කැටයම් කොට ඇත
ගර්භගෘහයේ දොරටුවේ උඩළිපත මෙයට සමාන නමුත්, ප්‍රමාණයෙන් කුඩා සූර්ය දේව ප්‍රතිමා තුනකින් සමන්විත ය
දේවාලයේ පිටත බිත්ති ශෘංගාරාත්මක පෙම් යුවළවල්, සුරසුන්දරියන් සහ විවිධ දේව රූපවලින් ආවරණය වී ඇත
මේ අතර හිස් 11ක් සහිත විෂ්ණු ප්‍රතිමාවක් ද වේ
විෂ්ණු ප්‍රතිමාව මගින් දෙවියන් ඔහුගේ පාර රූප (උත්තරීතර ස්වරූපය) ස්වරූපයෙන් යුතුව, ඔහුගේ අවතාර දහය සමගින් නිරූපණය කොට ඇත
මෙම විරුළ නිරූපණය වෙනත් ස්ථානවල දක්නට නොලැබේ
එසේම ඒ පිළිබඳ කිසිදු ඓතිහාසික ග්‍රන්ථයක ද සඳහන් නොවේ
සෙසු ප්‍රතිමා අතර මෛථුන්‍යයේ යෙදෙන පෙම් යුවළවල් සහ සිය යටි කය වස්ත්‍ර ඔසවා ගනිමින් යෝනිය ප්‍රදර්ශනය කරන අප්සරාවන්ගේ රූ දක්නට ලැබේ
මීට අමතරව ශිව දෙවියන්ගේ සහායකයකු වන නන්දි මිනිස් සිරුරක් සහ ගව හිසක් සහිතව නිරූපණය කොට ඇත
මෙම ප්‍රතිමා (සහ ජගදම්බි දේවාලයේ ප්‍රතිමා) විශ්වනාථ දේවාලයේ ප්‍රතිමාවලට පසුව සහ කන්දාරියා මහාදේව දේවාලයේ ප්‍රතිමාවලට පෙර කාලයක නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.

ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථාවලිය 

 
 
 
 
 
 

ඛජුරාහෝවේ හින්දු දේවාල
11වන සියවසේ හින්දු දේවාල
ඉන්දියාවේ වැලිගල් ගොඩනැගිලි
නන්දි දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි හින්දු දේවාලයකි
මෙම දේවාලය පුද කොට ඇත්තේ හින්දු පුරාණෝක්තිවේදය අනුව ශිව දෙවියන්ගේ වාහනය යැයි විශ්වාස කෙරෙන නන්දි ගවයා වෙනුවෙනි
සාමාන්‍යයෙන් පොදු ගෘහනිර්මාණ ලක්ෂණයක් ලෙස ශිව දෙවියන්ට (සහ පාර්වතී දේවියට) පිදූ දේවාලවල ශිව දෙසට මුහුණලා හිඳගෙන සිටින ශෛලමය නන්දි ගව රූප දක්නට ලැබේ
මෙම ලක්ෂණය අනුගමනය කරමින් මෙම දේවාලය ද ශිව දෙවියන්ට පුද කළ ඛජුරාහෝවේ විශ්වනාථ දේවාලයට මුහුණලා ඉදි කොට ඇත
මෙම දේවාලය චන්දේල රාජ්පුත් රාජවංශ සමයේ ඉදිවූවකි
මෙම ගොඩනැගිල්ල ඉන්දියාවේ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස සැලකෙන ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහය අතුරින් එක් ස්මාරකයක් ද වේ
පිහිටීම
මෙම දේවාල‍ය පිහිටා ඇත්තේ ඛජුරාහෝ දේවාල සංකීර්ණයේ බටහිර දේවාල සමූහය තුළ ය
දේවාල සංකීර්ණය ඇතුළත මෙහි පිහිටීම සැලකූ විට, මෙම දේවාලය ඛජුරාහෝවේ විශ්වනාථ දේවාලයට මුහුණලා ඉදි කොට ඇත
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
මෙම දේවාලය ගොඩනගා ඇත්තේ ඍජුකෝණාස්‍රාකාර හැඩැති පීඨිකාවක් (චබුතාරා) මත ය
ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ලේ බිම් සැලැස්ම සතරැස් කුරුසියක (කුරුසයක සහ ඍජුකෝණාස්‍රයක සංයුක්තයක් වැනි) හැඩයකින් යුක්ත ය
එහි ඍජුකෝණාස්‍රාකාර කොටස මගින් දේවාලයේ ගර්භගෘහය සෑදෙන අතර, කුරුසියේ අන්ත‍ මගින් සෑම පැත්තකම සඳලුතල හතරක් නිර්මාණය කොට ඇත
‍දේවාලයේ බිත්ති ද සඳලුතල බිත්තිවල ස්වරූපයෙන් යුතු අතර, එමගින් ගර්භගෘහය සම්පූර්ණයෙන්ම ආවරණය නොවේ
පියස්ස පිහිටුවා ඇත්තේ කුළුණු මත ය
මෙම කුළුණු සෑම අන්තයකම ස්ථාපනය කොට තිබෙනු දැකගත හැකි ය
මායිමේ පිහිටි කැටයම් හස්තීන් (හිස, සොඬය සහ පාද දෙකක් ප්‍රදර්ශනය වන අයුරින් ඉදිරි පෙනුම දක්වා ඇත) නිරූපිත මෝස්තරවලින් අලංකාර කොට ඇත
හස්තීන්ගේ රූ දෙපස මිනිස් රූප ද කැටයම් කොට ඇත
පිටත පියස්සෙහි පෙම් යුවළවල් නිරූපිත ශෘංගාරාත්මක ප්‍රතිමා ද දැකගත හැකි ය
මීට අමතරව පිටත පියස්සෙහි සහ බිත්තියේ මායිම් කැටයම් මෝස්තර සමග ශිව දෙවියන්ගේ ප්‍රතිමාවක් ද දැකගත හැක
මෙම ප්‍රතිමාවෙහි ශිව දෙවියන් සිය දකුණු උරහිසෙහි ත්‍රිශූලයක් දරා සිටින අතර, වම් උරහිසෙහි නාගයකුගේ රුවක් කැටයම් කොට ඇත
නන්දි ප්‍රතිමාව
මෙම දේවාලයේ ගර්භගෘහයේ පිහිටුවා ඇති දැවැන්ත ශෛලමය නන්දි ගවයාගේ ප්‍රතිමාව මීටර 2.2ක් දිගින් යුක්ත ය
එහි උස මීටර 1.8ක් පමණ වේ
(පහළ රූපය බලන්න)

ගැලරිය

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 ම
සංචාරක වෙබ්අඩවිය, මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ සංචාරක සංස්ථාවේ නිල වෙබ්අඩවිය, ඛජුරාහෝ
 ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, ඛජුරාහෝ සඳහා සුචිය - ඡතර්පූර්
 ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, නන්දි දේවාලය, ඛජුරාහෝ

හින්දු ලෝක උරුම අඩවි
බුන්දෙල්ඛාන්ද්
මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ස්මාරක සහ සිහිවටන
මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ලෝක උරුම අඩවි
ඛජුරාහෝවේ හින්දු දේවාල
සුල්තාන්ගන්ජ් බුද්ධ ප්‍රතිමාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ගුප්ත-පාල සංක්‍රාන්ති යුගයට අයත් බුද්ධ ප්‍රතිමාවකි
මෙම ප්‍රතිමාව මෙතෙක් හඳුනාගෙන ඇති විශාලතම, සම්පූර්ණ ඝන තඹ බුද්ධ ප්‍රතිමාව වේ
පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව ක්‍රි
ව. 500 සහ 700 අතර කාලයට අයත් යැයි කාලනිර්ණය කොට ඇත
මීටර 2.3ක් උසැති මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ පළල මීටර 1කි
ප්‍රතිමාවේ බර කිලෝග්‍රෑම් 500කට අධික ය
මෙම ප්‍රතිමාව සොයාගැනුණේ 1861දී උතුරු ඉන්දියාවේ බිහාරයේ භගල්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ සුල්තාන්ගන්ජ් නගරයෙනි
මෙය හමුවූයේ නැගෙනිහර ඉන්දියානු දුම්රිය මාර්ගයේ ඉදි කිරීම් කටයුතු අතරතුර ය
වර්තමානය වන විට, මෙම ප්‍රතිමාව එංගලන්තයේ බර්මිංහැම්හි බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය සහ කලාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත
විස්තරය
සුල්තාන්ගන්ජ් බුද්ධ ප්‍රතිමාව නිර්මාණය කොට ඇත්තේ පිරිපහදු නොකළ අමිශ්‍ර තඹ ලෝහයෙන් සීර් පර්ඩියු හෙවත් ඉටි මැකුම් තාක්ෂණය යොදා ගනිමිනි
සිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් වන මෙහි ඉහළට ඔසවාගෙන සිටින දකුණු හස්තය මගින් අභය මුද්‍රාව (ආරක්ෂාව සංකේතවත් කෙරෙන) නිරූපණය වන අතර, අත්ල ඉදිරියට දිස්වන සේ වම් හස්තය යටිකුරුව තබාගෙන ඇත්තේ වර දානය සංකේතවත් කරමිනි
ප්‍රතිමාවේ චීවරයේ පොට මෙම වම් හස්තයේ මහපටැඟිල්ල සහ දබරැඟිල්ල අතර රඳවා ඇත
මෙම ලක්ෂණය වර්තමානයේ පවා ථෙරවාදී භික්ෂූන් විසින් අනුගමනය කරන පිළිවෙතකි
අනාවරණය සහ පසුකාලීන ඉතිහාසය

දුම්රිය මාර්ග ඉංජිනේරුවරයකු වූ ඊ. බී. හැරිස් විසින් මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව සොයාග්නනා ල්දදේ සුල්තාන්ගන්ජ් දුම්රිය ස්ථානය අසල පුරාතන නටබුන් ස්ථානයක කැනීම් කටයුතු වලිනි
ඔහු සිය අනාවරණය පිළිබඳ භූමි සිතියමක් සහ ඡායාරූප සහිත සවිස්තර සම්පූර්ණ වාර්තාවක් සපයා ඇත
ඔහු විස්තර කරන්නේ බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ දකුණු පාදය හමුවූයේ පොළොව මට්ටමේ සිට අඩි දහයක් පමණ ගැඹු‍රින් වූ බිම් තට්ටුවකට පහළින් තිබී ය
ඔහු විශ්වාස කරන්නේ මෙම බිම් තට්ටුව බුද්ධ ප්‍රතිමාව තැන්පත් කර තිබූ ගෘහය ආවරණය කරමින් පවතින්නට ඇති බවත්, පසුව එය ඇදවැටෙන්නට ඇති බවත් ය
හැරිස් විසින් මෙම ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම් වෙත යවන ලදී
එංගලන්තය වෙත එය ප්‍රවාහනය කිරීම සඳහා වූ වියදම් දරන ලද්දේ බර්මිංහැම්හි යකඩ භාණ්ඩ නිෂ්පාදකයකු වූ සැමුවෙල් තොර්ට්න් විසිනි
බර්මිංහැම්හි හිටපු නගරාධිපතිවරයකු ද වූ තෝර්ට්න් 1864දී මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව කොට්ඨාස මණ්ඩලය වෙත ප්‍රදානය කරන ලද්දේ ඔවුන්ගේ යෝජිත කලා කෞතුකාගාරය වෙනුවෙනි
කර්මාන්ත දහසක් ඇතැයි වර්ණනාවන් ලද බර්මිංහැම් නගරය කලා කෞතුකාගාරයක් ස්ථාපනයට තීරණය කරන ලද්දේ දේශීය ලෝහ කර්මාන්තකරුවන් ඇතුළු කලා ශිල්පීන්හට ආදර්ශ ලබා දීමට සහ නිර්මාණකරණයට පෙළඹවීම සඳහායි
වසර ගණනාවක් පුරා මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය සහ කලාගාරය (BMAG) තුළ ප්‍රමුඛ ස්ථාන කිහිපයකම ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබිණි
වර්තමානය වන විට මෙම ප්‍රතිමාව කෞතුකාගාරයේ අත්‍යාවශ්‍ය ප්‍රදර්ශනාංගයක් බවට පත්ව ඇත
කෞතුකාගාරයේ එකතූන් වෙත ආධාර ලබාදීමට පදනම වූ මෙම ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරයේ ඇති වඩාත්ම වටිනා පුරාවස්තුව ලෙස සැලකේ. හැරිස්ගේ වාර්තාවෙහි වූ ඡායාරූපවල ඔහු මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව සහ තවත් කුඩා පුරාවස්තු කිහිපයක් සමග සිටිනු නිරූපණය වේ
මේ අතරට කුඩා ශෛලමය සිටි බුද්ධ ප්‍රතිමා ද්විත්වයක් ද වේ
මේ අතරින් එක් ප්‍රතිමාවක් වර්තමානයේ බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේත්, අනෙක සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝවේ ආසියානු කලා කෞතුකාගාරයේත් ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත
සුල්තාන්ගන්ජ්වලින් හමුවූ තවත් ශෛලමය බුද්ධ ප්‍රතිමා ශීර්ෂයක් වර්තමානයේ ලන්ඩනයේ වික්ටෝරියා සහ ඇල්බර්ට් කෞතුකාගාරයේ තබා ඇත
වර්තමාන පිහිටුම
1998 සිට 2015 තෙක් මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය සහ කලාගාරයේ බුද්ධ ප්‍රතිමා සහ ඒ හා සම්බන්ධ කෞතුක භාණ්ඩ ගණනාවක් ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබූ ගැලරියේ ප්‍රධාන ප්‍රදර්ශනාංගය විය
බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය විසින් වාර්ෂික 'බුද්ධ දිනය' නම් දිනයක් ද පැවැත්වූ අතර, බටහිර මිඩ්ලන්ඩ් පාදක කරගත් බෞද්ධ ජනයා එහි පැමිණ ප්‍රතිමාවට පූජා පවත්වා ආශිර්වාදය හිමි කරගත්හ
2015දී බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය සහ කලාගාරය නගරයේ වූ විවිධ භක්තිකයින් ගණනාවක් සමග සාකච්ඡා කොට නව 'ඇදහීම් ගැලරිය' ස්ථාපනය කරන ලදී
අනතුරුව සුල්තාන්ගන්ජ් බුද්ධ ප්‍රතිමාව එය පෙර පිහිටුවා තිබූ ස්ථානයෙන් රැගෙන යන ලදී
වර්තමානය වන විට බුද්ධ ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම්හි ජනයාගේ ඇදහීම්වලට පාත්‍ර වූ විශ්වාසයන් පිළිබඳ වන ගැලරියෙහි වැඩ හිඳියි
මේවාත් බලන්න
 මීර්පූර්-ඛාස්හි බ්‍රහ්ම ප්‍රතිමාව

ගැලරිය

ආශ්‍රේයයන්

බුදු පිළිම
බෞද්ධ කලාව
ගුප්ත අධිරාජ්‍යය
භගල්පූර් දිස්ත්‍රික්කය
බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය සහ කලාගාරයේ එකතූන්
බිහාරයේ ප්‍රතිමා
දෙමුහුම් වාහන බලසම්ප්‍රේෂණ පද්ධති (Hybrid vehicle drivetrains) විසින් දෙමුහුම් වාහන වල එළැවුම් රෝද වෙත බලය සම්ප්‍රේෂණය 

කරනු ලබයි
දෙමුහුම් වාහනයක් සතුව බහුවිධ චාලක බල සැපයුම් පවතී
දෙමුහුම් වාහන විවිධ වින්‍යාසයන්ගෙන් (configurations) යුක්ත වේ
උදාහරණයක් ලෙස දෙමුහම් වාහනයක් පෙට්‍රෝලියම් දහනයෙන් 

ශක්තිය ලබා ගන්නා අතර අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම සහ මෝටරයක් අතර වරින් වර මාරු වෙමින් ක්‍රියාත්මක විය හැක
විදුලියෙන් ධාවනය වන වාහන සම්බන්දව අභ්‍යන්තර දහනය සමග විද්‍යුත් සම්ප්‍රේෂණය සම්බන්ධ කිරීමේ දිගු ඉතිහාසයක් ඇත
බොහෝවිට  

දුම්රිය එන්ජින් සඳහා භාවිත වන්නේ වූවද විද්‍යුත් බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධති ඊට උදාහරණ වේ
එසේ වුවද, ඩීසල් විද්‍යුත් බලසම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියක දී 

විද්‍යුත් බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතිය යාන්ත්‍රික බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියට අතිරේක චාලක බල සැපයුම් ප්‍රභවයක් සේ ක්‍රියා කරනු වෙනුවට  එය විසින් 

යාන්ත්‍රික බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම  ප්‍රතිස්ථාපනය කෙරෙන බැවින් ඩීසල් විද්‍යුත් බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියක් දෙමුහුම් පද්ධතියක් 

පිළිබඳ නිර්වචනයට අනුකූල නොවෙයි
1930 ගණන් වලදී විදුලි රැහැන් වලින් විදුලිය ලබා දිවූ පීලි රහිත ට්‍රොලි බස් රිය ගොඩබිම දිවූ පැරණිම 

දෙමුහුම් වාහන ආකාරයන්ගෙන් එකකි
ට්‍රොලි බස් රියට බොහෝ විට අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිමක් සවිකර තිබූ අතර එයට සෘජුවම එමගින්  බස් 

රිය ධාවනය කිරීම හෝ රැහැන් වලින් ස්වායත්තව විදුලිය ජනනය කිරීමට හැකියාව තිබුණි
මේ නිසා බස්රියට මාර්ගයේ බාධාවක් පැවති තැනකදී 

හෝ විදුලි රැහැන් බිඳ වැටුණු තැනක දී ද ඉදිරියට ගමන් කිරීමට හැකි විය
බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියකට, ගබඩා වී ඇති විභව ශක්තිය පරිවර්තනය කිරීමට යොදා ගත හැකි අංගෝපාංග සියල්ල ම ඇතුළත් වේ
බල 

සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියක් විසින්, රසායනික, සූර්ය, න්‍යෂ්ටික හෝ චාලක යන ශක්තිය වාහනය ඉදිරියට එළැවීමට යොදවා ගත හැකි ය
පැරණම 

උදාහරණය නම් රුවල් සහ හබල් යන දෙවර්ගයෙන්ම යුක්ත වූ ගැලි නැව යි
වර්තමානයේ ප්‍රචලිත උදාහරණය විදුලි පාපැදිය යි
දෙමුහුම් වාහන 

වලදී බැටරියක් සහ එයට අනුපූරක ලෙස ක්‍රියාකරන සහ බැටරිය ආරෝපණය කරන අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිමක් ද එකිනෙකට සම්බන්ධව 

ක්‍රියාත්මක වෙයි
ක’ආ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉස්ලාමික ලෝකයේ ගෘහස්ථ වාස්තු විද්‍යාව තුළ දක්නට ලැබෙන පියස්සක් සහිත පිළිගැනීම් කුටියකි
මධ්‍යතන ඉස්ලාමික ගෘහ වාස්තු විද්‍යාව තුළ වඩාත් සුලබ කුටි ප්‍රභේදය මෙය වේ
ක’ආවේ සැලැස්ම සිව්-ඉවාන් නම් වූ ආගමික ගොඩනැගිලිවල ඇති කුරුස හැඩැති සැලැස්ම මගින් ආභාසය ලබන්නට ඇත
මෙය පිරිමි අමුත්තන් පිළිගැනීම සඳහා භාවිතා වූ අතර, එහි දී ඔවුනට අසුන් ගැනීමට උස් වූ වේදිකාවක් සපයා ඇත
සැකැස්ම 
වෙළඳුන් සහ ප්‍රාදේශීය දේශපාලනඥයන් වැනි ධනවත් ජනයාගේ නිවෙස්වල ක’ආව දක්නට ලැබිණි
මෙය බිම් මහලේ හෝ පළමු මහලේ පිහිටා තිබිය හැක
ක’ආ වෙත වන පිවිසුම සාමාන්‍යයෙන් නිවසේ අර්ධ-පෞද්ගලික අංගණයක් වෙත මුහුණලා පිහිටයි
ක’ආ නම් අංගය අංගණයේත් ඉවාන් කොටසේත් සංකලනයක් ලෙස හැඳින්විය හැක
ක’ආව සම්පීඩිත මධය ප්‍රදේශයකින් (දුර්ක’ආ) සමන්විත වන අතර, එය අමුත්තන් පළමුව ක’ආව වෙත ඇතුළු වන විවෘත විමකි
උසැති අසුන්ගන්නා ප්‍රදේශයේ (තසාර්) දී අමුත්තන් සිය පාවහන් ඉවත් කොට බිත්තියට එදිරිව බිම මත ඇතිරූ කවිච්චියක් වැනි දිවාන් කොටසේ හිඳගැනීම සිදුකරයි
තසාර් කොටස ඉවාන් ප්‍රභේදයක් ලෙස කටයුතු කරන අතර, ඍජුකෝණාස්‍රාකාර ශාලාවක් වන එය තුන් පැත්තකින් බිත්තියෙන් වටවී ඇත
සාමාන්‍යයෙන් ක’ආවේ මධ්‍ය අක්ෂයේ එකිනෙකට මුහුණලා පිහිටි ඉවාන් දෙකක් දක්නට ලැබේ
ප්‍රධාන පිවිසුම ඔස්සේ ක’ආවට ඇතුළුවන අමුත්තන් මුලින්ම දුර්ක’ආ (සාහිත්‍යමය "ක’ආව වෙත පිවිසුම") ප්‍රදේශය පසුකොට යා යුතු වේ
මෙය ක’ආවේ මධ්‍ය අවකාශය ද වේ
ක’ආවේ සැලැස්ම ගත් විට, දුර්ක’ආවේ දෙපසින් තසාර් (උස්වූ අසුන්ගන්නා පෙදෙස) දෙකක් හෝ ඇතැම්විට එකක් දක්නට ලැබේ
දුර්ක’ආවේ සිසිලන වතුර මලක් (ෆස්කියා) ඇතැම් විටෙක දක්නට ලැබේ
‍අවකාශය ශබ්දයෙන් පුරවාලන මෙම අංගය ඉස්ලාමීය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ දර්ශීය ලක්ෂණයකි
තසාර් යනු උස්වූ වේදිකාවකි
ඒවා ඉවාන් කොටස තුළ පිහිටා ඇත
ක’ආවේ සම්පූර්ණ සැකැස්ම සැලකූ විට දුර්ක’ආව දෙපසින් ඉවාන් දෙකක් දක්නට ලැබේ
පිරිමි අමුත්තන් අසුන්ගන්නා තසාර් කොටසේ දී, සේවකයන් විසින් ආහාර හෝ කෝපි පිළිගන්වන ලදී
ඇතැම් නිදසුන්වල තසාරය වෙත ඍජුවම යොමුවන අමතර ප්‍රවේශයක් ඇති අතර, පළතුරු හෝ පාන වර්ග පිරිනැමීමට සේවකයන් ඇතුළු වන්නේ එම ප්‍රවේශයෙනි
තසාර් කොටසේ පැති බිත්තිවල පිහිටි ගිල්ලූ රාක්කවල සෙරමික් භාණ්ඩ, කොතල, කැටයම් කළ ලෝහ නිර්මාණ හෝ පොත් තැබීම සිදු විය
මෙම බිත්ති අරාබි චාරුලේඛන, විශේෂයෙන්ම කාව්‍යයන්ගෙන් සරසා තිබිය හැක
මෙය ඉස්ලාමික ලෝකයේ ප්‍රමුඛ කලා අංගයකි
ඉවාන් දෙකෙහි පැති බිත්තිවල වූ රාක්ක ආවරණය සඳහා මෂ්රාබියා නම් අංග ඇතැම්විට භාවිතා වේ
ඇතැම් අවස්ථාවන්හි දී, අලංකාර නිකේතනයක් (මසාබ්) දක්නට ලැබෙන අතර, මස්ජිදවල වූ නිකේතන සිහිගන්වන මෙහි සිවිලිම ලඝු මුකර්නාස්වලින් අලංකාර කොට තිබිය හැක
ඉවානයේ සිවිලිම දුර්ක’ආවේ සිවිලිමට වඩා හැමවිටම පහත් ය
ආදිතම ක’ආවල ඉවාන් කොටස සාමාන්‍යයෙන් බැරල් හැඩැති ගෝලාර්ධ පියස්සකින් (කයිරෝයේ අල්-දර්දීර් නිවසේ ඇති ක’ආව) යුක්ත විය
මම්ලුක් ක’ආවක ඉවාන් කොටස්වලින් එකක් සුළං අල්ලනයක් (මල්කාෆ් හෙවත් බධාහන්ජ්) සහිත වූ අතර, එමගින් ක’ආව වෙත මඳ සුළං රැගෙන එන ලදී
දුර්ක’ආවේ සිවිලිම සාමාන්‍යයෙන් ක’ආවේ උසින් වැඩිම සිවිලම් කොටස වේ
මෙය බොහෝවිට දැවමය අෂ්ටාස්‍රාකාර පියසි කවුළුවකින් (ෂුඛ්ෂෙයිඛා) සමන්විත ය
මෙමගින් ඇතුළතට ආලෝකය ලැබුණු අතර, ඇතැම් අවස්ථාවන්හි දී ලන්තෑරුමක් රඳවා තිබෙනු ද දැකගත හැක
අභ්‍යන්තර සැලසුම
 
විචිත්‍රවත් සහ සංකීර්ණ මෝස්තර භාවිතයෙන් ක’ආව අතිශයින් අලංකාර කොට ඇත
මෙම කුටියේ සැලැස්ම නිවසේ හිමිකරුට අමුත්තන් වෙත පේනවීමට තිබූ අංගය විය
ක’ආව පිහිටි ප්‍රදේශය අනුව මෙහි දී භාවිතා වන මෝස්තරවල විවිධත්වයක් දැකගත හැක
ක’ආවේ බිත්තිය සාමාන්‍යයෙන් සයිප්‍රස්, පොප්ලර් හෝ මල්බෙරි වැනි දැවමය පනේලවලින් සම්නවිත විය
අජාමි ශෛලියෙන් යුත් ක’ආවක ජිප්සම් මිශ්‍රණයක් සමග රටාවක් වැනි ස්වරූපයෙන් යෙදූ දැව බිත්ති දැකගත හැක
මෙය ලෝහ පත්‍රවලින් (ටින්, රිදී හෝ රත්රන් වැනි) අලංකාර කළ අතර, අනතුරුව වර්ණගැන්වීම සිදු විය
සම්පූර්ණ බිත්තියම අනුතරුව ඔප දැමීම සිදු විය
වර්තමානයේ පැරණි ක’ආ බිත්තිවල වර්ණ සංතෘප්ත බවින් අඩුවුවත්, වර්ණ අතින් අතිශයින් විචිත්‍ර ය
බොහෝ නව නිවාසවල, විශේසයෙන්ම දමස්කස්වල වූ නිවාසවල කොළ, නිල් සහ දම් පැහැ වර්ණ දක්නට ලැබේ
මෙහි බිම කපන ලද ගිල්ලූ ගල්වලින් සමන්විත ය
භාවිතය
ඊජිප්තු ඔටෝමාන් සහ සිරියාව වැනි අනෙක් ඉස්ලාමික ලෝකයේ රටවල්වල පිළිගැනීමේ කුටි වර්ග අතුරින් එකක් ලෙස ක’ආ සැලකේ. ක’ආ ඇතුළත් වූයේ වානිජ හෝ ප්‍රාදේශික දේශපාලන නිවාස වැනි ඇති හැකි නිවාසවල ය
නිවසේ ප්‍රධානියා සිය අමුත්තන් හමුවීම හෝ අමුත්තන්ට සුබපැතීම සඳහා මෙම කුටිය භාවිතා කරන්නට ඇත
ක’ආවේ කිසිදු ස්ථාවර ගෘහභාණ්ඩයක් නොතිබූ අතර, කාලානුරූපීව එය වෙනස් විය
දර්ශීයව ක’ආව නිවසේ අංගණය‍ට උතුරු දෙසින් පිහිටා තිබිණි
මේ නිසා ශිශිර ඍතු‍වේ සූර්යාලෝකය හැකි උපරිම වහයෙන් ලබාගැනීමේ අවස්ථාව හිමි විය
ග්‍රීෂ්ම කාලයේ භාවිතා වන විට, කුටිය තුළට මඳ සුළඟ ඇතුළු වාතාශය ලබාගැනීම සඳහා සුළං අල්ලනයක් සවිකෙරෙන්නට ඇත
ක’ආව නිදන කුටිය්ක ලෙස ද භාවිතා වී ඇත
එහි දී නිදන ඇතිරිලි සහ බුමුතුරුණු තැන්පත් කොට තබන අවකාශද එහි වන්නට ඇත
අතබා යනු පහළ කලාපය හැඟවීමට භාවිතා වන පදයකි
මෙම වදන සම්පීඩිත දුර්ක’ආව සඳහා භාවිතා වන්නට ඇත
නිවෙස් හිමියගේ අමුත්තන් එකරම් වැදගත් අය නොවේ නම්, ඔවුනව අතාබා කොටසේ රඳවනු ලැබිණි
ඔවුන් ගෞරවනීය අමුත්තන් වූයේ නම් ඔවුනට තසාර් වෙත ඇතුළුවීමට පමණක් අවසර හිමි විය
එහි දී ඔවුනට සිය පාවහන් ඉවත්කොට සෝපාවේ වාඩි විය හැකි විය
තසාර් පෙදෙසේ වැදගත් අමුත්තන් අසුන්ගන්නා බැවින්, ඍතුව අනුව ඔවුනට පලතුරු වර්ග හෝ පාන වර්ග (කෝපි වැනි) පිළිගන්වනු ලැබිණි
ක’ආ සඳහා නිදසුන්
ඉස්ලාමික ලෝකය පුරාම, විශේෂයෙන්ම ඔටෝමාන් ඊජිප්තුව සහ ඔටෝමාන් සිරියාව තුළ ක’ආ කාමරය දක්නට ලැබේ
වැදගත් ක’ආ කුටි පිහිටි ගොඩනැගිලි කිහිපයක් පහත දැක්වේ
කයිරෝවේ බයිත් අල්-සුහයිමි ගොඩනැගිල්ල තුළ එහි ඇතුළු අංගණයට මුහුණලා පිහිට ක’ආ ගණනාවක් දක්නට ලැබේ
නිව් යෝක්හි මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ ඇති දමස්කස් කාමරය සිරියාවේ පිහිටා තිබූ ශිශිර ක’ආවකි
මුහිබ් අල්-දීන් අල්-මුවාකිහි ක’ආව. ප්‍රතිසංස්කරණය කළ ගොඩනැගිල්ලක් වන මෙය 1730 සිට 1736 තෙක් කයිරෝවේ ප්‍රධාන අමීර්වරයා ලෙස කටයුතු කළ උත්මාන් කත්ඛුඩා අල්-කස්දුඝ්ලිගේ නිවහන ලෙස භාවිතා විය
මෙය මම්ලුක් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ අනර්ඝ නිමැවුමකි
දිගැති, පටු කාමරයක් වන මෙහි උස  පමණ වේ
පිළිගැනීම් කාමරයක් සහ දිවාන් කුටියක් වූ මෙහි දකුණු කොටසේ අමුත්තන් අසුන්ගන්නා උස්වූ ස්ථානය දක්නට ලැබේ
ශාන්ත ජෝර්ජ් කන්‍යාරාමයේ ප්‍රධාන ශාලාවේ වූ ක’ආව. මෙම ක’ආවේ මධ්‍ය කොටස දෙපස කොටස් දෙකට වඩා උසැති ය
මෙම ක’ආව මුල්කාලීන 14වන සියවසේ ධනවක් ‍ව්‍යාපාරිකයකුගේ නිවසක කොටසක් වන්නට ඇත
කන්‍යාරාමයේ දෙව්මැදුර වෙත දිවෙන විශාල දොරටුව, වරත්මානයේ ක’ආවේ එක් කොටසක තැන්පත් කොට ඇත
මේවාත් බලන්න

බයිත් අල්-සුහයිමි

ආශ්‍රේයයන්

උද්ධෘත කෘති 
 

ඉස්ලාමික ගෘහනිර්මාණ අංග
ඉස්ලාමික ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
ගෘහිනර්මාණ අංග
අරාබි සංස්කෘතිය
රාජ්පුත් සිතුවම් හෙවත් බොහෝවිට හඳුන්වනු ලබන රාජස්ථානි සිතුවම් ඉන්දියාවේ රාජ්පුතානාහි රජ මාළිගාවන් තුළ ක්‍රමයෙන් විකාශනය වී වැජඹුණු සිතුවම් කලාවකි
එකී රජ්පුතානා රාජධානිය තුළ වෙනස් වෙනස් ලෙස ශෛලීන් ක්‍රමයෙන් විකාශනය විය
නමුත් මෙය නිශ්චිත පොදු ලක්ෂණ සහිත වූවකි
රාජ්පුත් සිතුවම් වලින් විවිධ තේමා,රාමායණ වීර කාව්‍යයේ විවිධ සිදුවීම් විදහා දක්වයි. ක්ෂුදු සිතුවම් සහිත   අත් පිටපත් නැතිනම් තනි පත්කඩවල් ඒකරාශී කොට සකස්කළ ඇල්බම ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම රාජ්පුත් සිතුවම් ඉදිරිපත් කළ මාධ්‍යයක් විය
නමුත් බොහෝ සිතුවම් මාළිගාවන්හි බිත්ති මත , බලකොටු වල අභ්‍යයන්තර කුටිවල,සුවිශේෂී ස්ථානයන්හි, ශෙක්හාවත් රාජ්පුත්වරුන් විසින් ඉදිකළ බලකොටුවන්හි සහ මාළිගාවන්, ශෙක්හාවතී මැදුර වැනි ස්ථාන වල සිතුවම් කරන ලදි
අවශ්‍ය වර්ණයන් සකසාගනු ලැබුවේ නිශ්චිත ඛනිජ ,ශාක ආශ්‍රෙයන්,හක් බෙල්ලන්,සහ වටිනා පාෂානයන්හි ව්‍යුත්පන්න වලිනි
එසේම රන් සහ රිදී ද යොදා ගැනින
අභිමත වර්ණ සංයෝජනයේදී දීර්ඝ ක්‍රියාවලියක් භාවිතා වූ අතර ,සමහර අවස්ථාවන්හිදී ඒ සදහා සති ගණනාවක් ගතවිය
එසේම ඉතා සියුම් පින්සල් යොදා ගැනිනි
අන්තර්ගතය 
විවිධ තේමා අන්තර්ගත රාජ්පුත් සිතුවම් රාශියෙන්, රාජ්පුත් සිතුවම්හි පොදු රටාවක් වන්නේ ,පසුබිම පුරා ප්‍රධාන සිදුවීම දැක්වීමයි
සුවිශේෂී ලෙස, සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයෙන් දැක්වූ පසුබිම පුරා අන්තර්ගතව ඇත්තේ අල්ප වූ සීමාවන් සහ වෙන් කළ නොහැකි චරිත සහ උද්‍යාන අලංකරණයන්ය
මෙම ක්‍රමයේදී, බොහෝවිට ඒක පුද්ගල සිතුවම් සැම විටම සිතුවම් නොවුනු අතර, අවසරය හිමිව තිබුනේ පසු බිමෙහි සාමාන්‍යෙයන් පුද්ගලයන් ද්විත්වයක් පමණ දැක්වීම සහ   මානව රූපය අර්ථන්විතව යෙදීම සිදුවිය
හුදෙක් සිතුවම් ශිල්පීය ප්‍රතිපත්තියෙන් පිට, රාජ්පුත් සිතුවම් බොහෝවිට දේශපාලන  කරුණු සම්බන්ධව සහ සමාජ සාරධර්ම සම්බන්ධව නිර්මාණය විය
මෙවාර් පාලකයන්ට අවැසි වූයේ මෙම සිතුවම් වලින් එවුන්ගේ අරමුණු සහ ඔවුන්ගේ  බලපරාක්‍රමය නිරූපනය කිරීමටය
එමනිසා ,සිතුවම් වලින් නිරතුරුවම පාලකයන්ගේ බලය නැතිනම් යහපත් සමාජයක් නිර්මාණය කිරීමට ඔවුන් සිදුකළ විපර්යාසයන් විදහා දැක්වුණි
මෙම අරමුණු දෙක පැහැදිළිවම මෝගල් කටයුතු සම්බන්ධව නිමවුණු රාජ්පුත් සිතුවම් වලින් පැහැදිළි වේ
කාලානුක්‍රමික ප්‍රතිපත්තියෙහි, මෙම සංස්කෘතීන් ද්විත්වයම එකකට එකක් සංඝට්ටනය වීම් දක්නට ලැබෙන අතර, මූගල් විලාසිතාවල සහ සංස්කෘතික ප්‍රමිතියෙහි සහ  ,රාජ්පුත් සිතුවම් වල එකම බාහිර අන්තර්ගතය ඇතුළත් විය
නමුත් මූලිකවම  විවිධ ආලේඛය සිතුවම්,ප්‍රසිද්ධ මූගල් සිතුවම් ශිල්පීන් (ගෝවර්ධන්, හෂීම්, වැනි
)අතින් නිමවුණු අතර මෙය රාජුපුත් කටයුතුවල හමු නොවේ
කෙසේ නමුත් රාජුපුත් ශිල්ප ක්‍රමය ප්‍රමුඛව  මූගල් සිතුවම් වල දක්නට නොලැබේ
"දහ අට වන සියවස ආරම්භයේදී, රාජ්පුත් සිතුවම් සම්ප්‍රදායික මූගල් ආරක් ගැනීම නිසා වෙනස් විය
" (බීච් 175)
පාසල් 

16 වන සියවස අග භාගයේදී රාජ්පුත් සිතුවම් පාසල් ආරම්භවූ අතර එය ස්වදේශීයත්වය සම්බන්ධවීමෙන්  විශේෂ ආරක් සංවර්ධනය සදහා මුලින් ආරම්භවූ  අතර,ඉක්මනින්ම විදේශීය ආභාෂය (පර්සියන්,මූගල් ,චීන ,යුරෝපීය )සහිත අද්විතීය රටාවක් එයට ලැබුණි
රාජස්ථානි සිතුවම් සමන්විතවන්නේ මූලධර්ම පාසල් හතරකින් වන අතර මේවා සමන්විත වන්නේ වෙනස් සිතුවම් රටාවලින් සහ අර්ථ නිරූපණයන්ගෙන් වන අතර  ඒවා සුළු සුළු වශයෙන් වෙනස් විය
එම මූලධර්ම පාසල් පහත පරිදි වේ
මෙවාර් පාසල
සමන්විත වන්නේචාවාන්ඩ්, නාථ්ද්වාරා, දේව්ගාර්, උදයිපූර්සහ සාවාර් ආරයේ සිතුවම්
 මාර්වාර්අඩංගු වන්නේ කිෂාන්ගාර්, බිකානෙර්, ජෝධ්පූර්, නාගෝර්, පාලිසහ ඝානේරෝආරය 
 හදෝතිපාසල සමඟ කොටා, බුන්ඩිසහ ජලාවාර් ආරය සහ
 ධුන්දාර් පාසල  අයත්වන්නේ ඇම්බර්, ජායිපූර්, ෂෙකාවතී සහ යුනිආරා ආරේ සිතුවම්
කාන්ග්‍රා සහ කුල්ලු සිතුවම් පාසල් රාජ්පුත් සිතුවම් කලාව කොටස් වේ
නයින්සුක් යනු පහරි සිතුවම් පිළිබදව සුප්‍රසිද්ධ සිතුවම් ශිල්පියෙක් වූ අතර,උතුරෙහි කෙටි පාලනයක් ගෙනගිය රාජ්පුත් කුමරියකට ඔහු සේවය කරන ලදි
වාණිජ සංගමයෙහි ආර්ථික සමෘද්ධිය සහ “වෛශ්නාගමෙහි” පුනර්ජීවනය සහ භක්තී සංස්කෘතියේ වර්ධනය යන සාධක රාජස්ථානි සිතුවම්කලාවේ සංවර්ධනය සඳහා බොහෝ සෙයින් දායක විය
මෙම සම්ප්‍රදායයේ ආරම්භයේදී රාමනූජා,මීරාබායි,තුල්සිදාස්,ශ්‍රී චෛතන්‍ය,කබීර් සහ රාමනාන්ද් වැනි ආගමික ප්‍රවර්ධකයන්ගෙන් මහත් ආභාශයක් ලැබුනි
සියළුම රාජ්පුතානා රාජ්‍යයන් මූගල්වරුන්ගේ ආක්‍රමණයන් වලට යටත්වූ අතර, නමුත් අවසානය වන තෙක්ම මෙවාර් ඔවුන්ගේ පාලනයට යටත් නොවිනි
රාජසුථානි පාසලක් වන මෙවාර් ප්‍රථම‍යෙන් වැජඹීමට මෙය හේතුවක්විය  (නොඉදුල් ආකෘතියෙන් සහ අවසන් තෙක්ම පැවති)
, ජායිපූර්,ජෝධ්පූර්, බුන්ඩි, කොටා-කලාම්, කිෂාන්ගාර්, බිකානෙර් සහ රාජස්ථානයේ වෙනත් ස්ථාන පසුව ඇතිවිය
මේවාත් බලන්න
 මෙවාර් චිත්‍ර කලාව
 කාන්ග්‍රා චිත්‍ර කලාව
 තන්ජෝර් චිත්‍ර කලාව
 දාල්චන්ද්, 18වන සියවසේ රාජ්පුත් චිත්‍ර ශිල්පියෙකි
ආශ්‍රේයයන්

Art and artists of Rajasthan
a study on the art & artists of Mewar with reference to western Indian school of painting, by Radhakrishna Vashistha
Abhinav Publications, 1995.
A study of Bundi school of painting, by Jiwan Sodhi
Abhinav Publications, 1999. 
 Court painting at Udaipur
art under the patronage of the Maharanas of Mewar, by Andrew Topsfield, Museum Rietberg
Artibus Asiae Publishers, 2001.
Rajput Painting, by Ananda K
Coomaraswamy, Publisher	B
Publishing Corporation, 2003.
The artists of Nathadwara
the practice of painting in Rajasthan, by Tryna Lyons
Indiana University Press, 2004.
Beach, M
1700–1800
The Dominance of Rajput Painting
In Mughal and Rajput Painting (The New Cambridge History of India, pp
174–213)
10.1017/CHOL9780521400275.008
 Ghosh, P
The Intelligence of Tradition in Rajput Court Painting
Art Bulletin, 94(4), 650-652.

වැඩිදුර කියවීමට
Dalrymple, William
The beautiful, magical world of Rajput art
] New York Review of Books, November 26, 2016.
Kossak, Steven
Indian court painting, 16th-19th century
බාහිර සබැඳි
 ඉන්දියානු මධ්‍යකාලීන චිත්‍රකලා ගුරුකුල - රාජ්පුත් චිත්‍ර කලාව 
ඉන්දියානු රාජමාලිග චිත්‍ර කලාව, 16වන-19වන සියවස මෙට්‍රොපොලිටන් කාල කෞතුකාගාරයෙනි
ඉන්දියානු චිත්‍ර කලාව
රාජස්ථානි කලා
ඉන්දියානු චිත්‍ර කලා ගුරුකුල
අලංකෘත අත්පිටපත්
දිය වැඩියාව සදහා සුදුසු වන ආයුර්වේද ඖෂධ කොස් කොළ නැටි වල අඩංගු බව සොයාගෙන ඇත
බාගෙට ඉදුණු කොස් කොළ නැටි තම්බා එම ජලය පානය කිරීම මගින්දි යවැඩියා තත්ත්වය පාලනය කළ හැකි බව කළ හැකි බව සොයා ගෙන ඇත
මේ පිළිබඳ පර්යේෂණ රාශියක් දැනට සිදුවෙමින් පවතී
කොස් කොළ වල ඇති රසායන ද්‍රව්‍ය පිලිබදව පිලිබදව ඉදිරියේදී හෙළි කරනු ලැබේ
පරිගණක හා පරිගණක තාක්ෂණය වර්තමානය වන විට සුලබ මාතෘකාවක් බවට පත්ව අවසන්ය
නමුත් පරිගණකයෙහි මූලිකාංගයන් පිළබඳව අපගේ අවධානය පවතින්නේ පහළ මට්ටමකය
අප මෙහිදී අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ මූලික වශයෙන් පරිගණකයක දැකිය හැකි කොටස් හඳුනා ගැනීම  පිළිබඳවය
පරිගණකයක පහත සඳහන් ප්‍රධාන කොටස් දැක ගත හැකිය
ආදාන උපාංග
 ප්‍රතිදාන උපාංග
 ආචයන උපාංග

ආදාන උපාංග 
පරිගණකය වෙත දත්ත ඇතුළුකිරීම සඳහා   භාවිත කරන උපාංග සියල්ල ආදාන උපාංග ලෙස හැඳින්වේ
අසීමිත මිනිස් උවමනාවන් සීමිත සම්පත් වලින්  සම්පුර්ණ කිරීමට යාමේදී මිනිසා හැසිරෙන ආකාරය ආර්ථික විද්‍යව වේ
ඉල්ලුම

යම් නිශ්චිත අවස්ථාවක එල්ලුම කෙරෙහි බලපාන අනෙකුත් ඉස්යළුම ශාධක නොවෙනස්ව පවතින විට භාණ්ඩයේ මිල පමණක් වෙනස්වීම නිසා ඉල්ලුම් ප්‍රමාණයේ
තවාන් වර්ග  කිහිපයක් තිබේ

1.උස් තවන්

2.ගිල් උ තවන්

3.නොරිඩොකො තාවන්

4.5 බදුන් තවාන්

වී වගාවේ දී විශේෂිත තවාන් වර්ග කිහිපයක් භාවිතා කෙරේ
මෙම තවාන් ගොඩ බෝග වගාවේ දී භාවිතා නොකෙරේ
1.ඩැපෝග් තවාන

2.මඩ තවාත

3.තැටි තවාන
අතීතයේ ශ්‍රී ලංකාව සහලින් ස්වයංපෝෂී රටකි
අතීතයේ විසු රජවරු විසින් කරවන ලද වැව් නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ රජරට ප්‍රදේශය වැව් බැදී රාජ්‍ය ලෙස හැදින්වීය
අතීතයේ පැවතියේ යැපුම් කෘෂිකර්මාන්තය පදනම් කරගත් කෘෂි ආර්ථික ක්‍රමයකි
තම නිවසට සහ පවුලේ  සියලු දෙනාට අවශ්‍ය වූ ආහාර තමා විසින්ම නිපදවා ගැනීම සිදුවිය 

අතීතයේ කෘෂිකර්මාන්තය පවතී බවට සාක්ෂි 
 පැරකුම්බා රජ සමයේදී ශ්‍රී ලංකාව පෙරදිග ධාන්‍යාගාරය ලෙස හැදින්වීය
විජය රජු ලංකාවට ගොඩ බට මොහොතේදී කුවේණිය විසින් විජය රජු ඇතුළු පිරිසට බතින් බුලතින් සංග්‍රහ කර ඇත
කුවෙනිය කපු කටිමින් සිටීම
වැව් තැනීමේදී යොදාගන්න ලද තාක්ෂණය ය
(බිසෝකොටුව ,සොරොව්ව,රළපනාව )
 බිසෝකොටුව -ජලය මගින් ඇතිවන්න වූ පීඩනය පාලනය කිරීමට තනන ලද එකකි
දරුවන් සතුටු කිරිම සදහා ගෙතුනු කතන්දර ගොන්නකි
එම කතන්දර අපේ මුතුන් මිත්තන් විසින් පරම්පරවෙන් පරම්පරාවට ගෙන ආ දායදයන්ය
වර්තමනයේ දරුවන් බොහොවිට කාටූන් බලමින් කාලය ගත කරන අතර දෙමාපියන්ටද දරුවන් තුරුලෙහි හොවාගෙන කතාන්දර කියා දෙන්නට කාලයක්ද නැත
නමුත් මෙම කතාන්දර ඉතා වටිනා ආදර්ශ සපයයි
බලශක්තිය (Energy) වර්තමාන ලෝකයේ ඉතා ප්‍රබල අවශ්‍යතාවයක් බවට පත් වෙමින් පවතී
වර්තමාන ලෝකයේ ප්‍රධානම බලශක්ති ප්‍රභවය බවට පත් වී අැත්තේ පොසිල ඉන්ධනයි
ඒහෙත් පොසිල ඉන්ධන යනු අද ඉතා ශීඝ්‍රයෙන් අවසන් වෙමින් පවතින බලශක්ති ප්‍රභවයකි
දැනට ලෝකෙයේ පවතින සියලුම බලශක්ති ප්‍රභව ඉතා නුදුරු දිනකදී ලෝකයෙන් අවසන් වනු අැත
මේ නිසා විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභව හඳුනා ගැනීම පිණිස වර්තමාන විද්‍යාව හා තාක්ෂණය පර්යේෂණ රාශියක් සිදු කරමින් අැත
මේ වන විට විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභවයන් ගණනාවක් හඳුනා ගැනීමට ද විද්‍යාඥයින්ට හැකියාව ලැබී අැත
මෙලෙස හඳුනා ගනු ලබන බලශක්ති ප්‍රභව බොහොමයක් ඉතා කාර්යක්ෂම හා ඵලදායී බවින් යුක්ත වුවත් පොසිල ඉන්ධන වල අැති සුලභතාව, ප්‍රමාණාත්මක බව හෙවත් ඉතා කුඩා ප්‍රමාණ වලින් ඒහා මෙහා රැගෙනයා හැකි බව සහ සරල ලෙස භාවිතා කළ හැකි බව පිළිබඳව සැලකූ විට ඒවැනි විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභව තවමත් ඉතා ප්‍රාථමික අවධියක පසුවන බව පෙනේ
මෙවැනි වාතාවරණයක් තුළ විකල්ප බලශක්ති භාවිතයේදී ඒවා පහසුවෙන් ඒහා මෙහා ගෙනයා හැකි පරිදි ගබඩා කරගත හැකි වීම අත්‍යාවශ්‍ය කරුණකි
උදා - සූර්ය බලශක්තිය (Solar Power) දැනට පවතින ඉතා හොඳ විකල්පයකි
ඒහෙත් සූර්යාලෝකය ලැබෙන්නේ දවසින් අඩකටත් අඩු කාල සීමාවක් සඳහා පමණක් බැවින් දවස පුරා භාවිතා කිරීම පිණිස ඒම ශක්තිය ගබඩා කර ගැනීමට සිදු වේ
මේ සඳහා බැටරි භාවිතා කිරීම සිදු කරයි
මෙලෙස බැටරි (Battery) තුළ ශක්තිය ගබඩා කිරීම මගින් ඒය පහසුවෙන් ඒහා මෙහා ගෙනයාම සිදු කළ හැකි වී අැත
පරිගණකය නැමති යන්ත්‍රය මගින් විවිධ  ශබ්ද,පින්තුර,සංඛ්‍යා සහ අක්ෂර නිරූපණය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ ව ඔබ පුදුම වනවා ඇත
සරලව කිවහොත් අපි දකින සැබෑ ලෝකයේ සියලුම දේ මෙම යන්ත්‍රය තුළ ගොඩ නංවා ඉදිරිපත් කරන්නේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳ ව ඔබ මවිත වනවා ඇති
එසේම එම ක්‍රියාවලිය බෙහෙවින් සංකීර්ණ බව ඔබ සිතනවා ඇති
නමුත් එය එසේ නොවේ
ඔබ පරිගණකය තුළින් දකින සියලු ම වර්ගයේ බහු මාධ්‍ය අංගයන් සරල සංවෘත හා විවෘත ස්විචයන් රාශියක් සංකලනය වීමෙන් නිර්මාණය වූවකි
එම ස්විචයන් ප්‍රමාණයෙන් මිලියන ගණනක් වුව ද කරනු ලබන කාර්යය සාමාන්‍ය ස්විචයක ක්‍රියාව ම වේ
මෙහිදී යොදා ගනු ලබන ක්‍රමෝපාය වන්නේ අප දකින සත්‍ය ලෝකයේ ඇති සියලුම ශබ්ද,පින්තුර හා සංඛ්‍යා දත්තයන් ලෙස ගෙන ඒවා ස්විචයන් මගින් නිරූපණය කල හැකි ආකාරයේ දත්තයන් බවට පරිවර්තනය කර ගැනීමයි
පහත සටහනින් එය මැනවින් නිරූපණය වේ
පරිගණකයේ දත්ත සැකසීම හා ගබඩා කිරීමට යොදා ගනු ලබන්නේ විදුලියයි
විදුලිය  ඉතා වේගයෙන් කම්බි තුලින් ගමන් කිරීම සිදු වේ
එසේම යාන්ත්‍රික කොටස් වලට වඩා විද්‍යුත් කොටස් වැඩි නිසා පරිගණකයේ සිදුවන දෝෂ ප්‍රමාණය සම්පුර්ණයෙන්ම යාන්ත්‍රික කොටස් වලින් පමණක් සමන්විත යන්ත්‍රයක සිදුවන දෝෂ ප්‍රමාණයට වඩා අවම වේ
විද්‍යුතයට ස්විචයන් හරහා ගමන් කළ හැකිය
ස්විචය වසා ඇති විට දී විද්‍යුතය ගමන් කරන අතර(මෙය 1 යන සංඛ්‍යාවෙන් නිරූපණය කරයි), විවෘත කර ඇති විට දී  විද්‍යුතය එය හරහා ගමන්නොකරයි(මෙය 0 යන සංඛ්‍යාවෙන් නිරූපණය කරයි)
සත්‍යලෝකයේ තොරතුරු පරිගණකය  තුළ සැකසීමට නම් ස්විචයන් උපයෝගී කරගනිමින් එම දත්ත නිරූපණයට ක්‍රමයක් අවශ්‍ය වේ
මේ සඳහා විවිධ කේත ක්‍රමයන්  යොදා ගනු ලබයි
මේ සඳහා යොදා ගනු ලබන ප්‍රධාන කේතමය ක්‍රමයන් පහත විස්තර කර ඇත
පරිගණක තුලට දත්ත හා උපදෙස් ලබා දීමට භාවිත වන උපාංග 'ආදාන උපාංග (Input Devices)' ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ
මේවා විවිධ ආකාර වේ
යතුරු පුවරුව(Keyboard) 

පරිගණකයට දත්ත හා උපදෙස් ලබා දීමට භාවිත කරන මූලික ආදාන උපාංගය යතුරු පුවරුව ලෙස හැඳින්වේ
මේවා යතුරු පිහිටා ඇති ආකාරය අනුව විවිධ වර්ග වේ
යතුර පුවරු වර්ගය අනුව එක් එක් යතුරු පුවරුවේ ඇති යතුරු ගණන වෙනස් වේ
ලක්ෂීය උපාංග
අනාගත අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමට හැකි වන පරිදි  පවත්නා සම්පත් කාර්යක්ෂමව උපයෝජනය කල යුතුව ඇත
එහිදී පාරිසරික , සමාජය , ආර්ථික යන පැතිකඩ කෙරෙහි අවදානය යොමු කල යුතුය
නමුදු අප රට තුල මෙම සංකල්පය කොතරම් දුරට ප්‍රායෝගිකව සිදු වන්නේද යන්න සොයා බලමු
අප රට තුල ඉහත කී අංශයන් හි දියුණුවක් අද වනතුරුත් දැක ගත නොහැක
Software

අර්ඩුයිනෝ උපත ලබන්නේ 2005 දී ඉතාලියේ "Ivrea Interaction Design Institute" හිදීයි
මෙහිදී මෙය නිර්මණය කළ මැසිමෝ බන්සි, සහ ඩේවිඩ් මෙලිස් වන මොවුන්ගේ ප්‍රධාන අරමුණ වුයේ ඉලෙක්ට්‍රොනික් හෝ ප්‍රොග්‍රමින් පිළිබඳව දැනුමක් නොමැති සිසුන් සඳහා, විවිධ වු පර්යේෂණ කිරීමට හැකි පහසු වේදිකාවක් සකස් කර දීමයි
Arduino යනු නිදහස් මූලාශ්‍ර පරිගණක දෘඩාංග හා මෘදුකාංග සමාගමක්ය, මෙය තනි පුවරු ක්ෂුද්‍ර පාලක කට්ටල නිර්මාණය සහ නිෂ්පාදනය කරයි
එමගින් භෞතික ලෝකය තුල වස්තූන් හා පාරිසරික වෙනස්කම්තු සංවේදක මගින් හදුනාගෙන ඒවා පාලනය කිරීමට හැකි ඩිජිටල් උපාංග සහ අන්තර්ක්‍රියාකාරී වස්තූන් තැනීම සඳහා සහය ලබා දේ
GNU පොදු බලපත්‍ර (LGPL) යටතේ හෝ GNU General Public License (GPL) යටතේ අවසර ලබා දී ඇති නිදහස් මෘදුකාංග හා දෘඪාංග ලෙස මෙම වයාපෘතිෙය් නිෂ්පාදන බෙදා හැරේ
Arduino පුවරු වාණිජමය ආකාරයෙන් ලබා ගත හැකි වන අතර, බොහෝ උපංග ශ්‍රී ලාංකීය වෙළදසැල්වලදී මිලදී ගැනීමට පහසුකම් ඇත
අර්ඩුයිනෝ බොර්ඩ්

Shields

Blink example

#define LED_PIN 13                  // Pin number attached to LED
void setup() {
    pinMode(LED_PIN, OUTPUT)
// Configure pin 13 to be a digital output
}

void loop() {
    digitalWrite(LED_PIN, HIGH)
// Turn on the LED
delay(1000)
// Wait 1 second (1000 milliseconds)
digitalWrite(LED_PIN, LOW)
// Turn off the LED
// Wait 1 second
}

පරිගණක විද්‍යාව
යටත් විජිත පරිවර්තන සහ එහි ප්‍රතිපල 
ශ්‍රී ලංකාව 1505 සිට 1948 දක්වා බටහිර විජිථවාදීන්ට යටත් විය
පළමුව පෘතුග්‍රීසීන් පිලිවෙලින් ලංදෙසීන් ඉංග්‍රීසින් ලංකාව ග්‍රහණයට හසු විය
මේ ජාතින් අතර ඉංග්‍රීසින් ප්‍රබල බලපැමක් කරන ලදී
ඔවුන් 1796 සිට 1815 දක්වා ලංකාවේ මුහුදුබඩ පළාත් පාලනය කළහ
1815 සිට මුළු ලංකාවම තම පාලනයේ අණසකට නතු කරගත්හ
එතැන් පටන් බ්‍රිතාන්‍යයින් විසින් හදුන්ව දෙන ලද ප්‍රතිපත්ති  ලංකාට බලපෑමක් කර තිබේ
විජිතකාරක රාජ්‍ය යටත් විජිතවල විජිත රාජ්‍යයක් ගොඩනගන්නේ සහ යම් යම් සමාජ,ආර්ථික,දේශපාලන සහ පරිපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ හදුන්ව දුන්නේ,
 තම විජිතය පවත්වාගෙන යාමේ ආරක්ෂක සහ පරිපාලන වියදම් අධික විම සහා ඍජුවම විජිතය පාලනය කිරීම අපහසු වීම
තම සංස්කෘතිය සමග නොගැලපීම
තම යටත්වැසි සමාජයෙන් තම මව් රාජ්‍යයට යහපත උදා  කරකරගැනීම
තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ විෂය ඉගෙනීමේදී සංඛ්‍යා පද්ධති පිළිබඳ දැනුම ඉතා වදගත් ය
ප්‍රධාන වශයෙන් සංඛ්‍යා පද්ධති 4 කි
ද්විමය සංඛ්‍යා පද්ධතිය 
 දශමය සංඛ්‍යා පද්ධතිය
 අශ්ටමය  සංඛ්‍යා පද්ධතිය
 ෂඩ් දශමය සංඛ්‍යා පද්ධතිය

ද්විමය සංඛ්‍යා පද්ධතිය 
0 හා 1 ලෙස සංඛ්‍යා 2ක් භාවිතා වේ
පාදය දෙක වේ
භාවිතා කළ හැකි උපරිම අගය 1 වන අතර අවම අගය 0 වේ
110දෙක   1010දෙක

දශමය සංඛ්‍යා පද්ධතිය 
0 සිට 9 දක්වා සංඛ්‍යා 10ක් භාවිතා වේ
පාදය දහය  වේ
භාවිතා කළ හැකි උපරිම අගය 9 වන අතර අවම අගය 0 වේ
156දහය      563දහය

අශ්ටමය  සංඛ්‍යා පද්ධතිය 
0 සිට 7 දක්වා සංඛ්‍යා 8 ක් භාවිතා වේ
පාදය අට වේ
භාවිතා කළ හැකි උපරිම අගය 7 වන අතර අවම අගය 0 වේ
156අට       563අට

ෂඩ් දශමය සංඛ්‍යා පද්ධතිය 
0 සිට 15 දක්වා සංඛ්‍යා 16 ක් භාවිතා වේ
පාදය දාසය  වේ
0 සිට 9 දක්වා ඉලක්කම් 10ක් ද A සිට F දක්වා අක්ෂර 6ක් ද ලෙස අනුලක්‍ෂණ 16ක් භාවිතා වේ
ඒ අනුව මෙයට අදාල සංඛ්‍යා පහත පරිදිය
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F 

උදා
15Eදාසය        56A දාසය
සන්නිවේදනය සහ මාද්‍ය අද්‍යයන විෂය උ/පෙළ විෂය නිර්දේශය 2017 වසරේ සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි සංශෝදනය වී ඇත
නමුත් ඒ සඳහා නිසි පරිදි ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමක් මෙතෙක් සිදුකර නොමැත
මේ නිසා විෂය උගන්වන ගුරුවරුන් මහත ගෙටලු කාරී ටට්වයකට මුහුණපා සිටී. දරුවන්ට මෙය මහත් අසාධාරණයකි
ශ්‍රී ලංකාව 1505 සිට 1948 දක්වා  බටහිර විජිතවාදී ග්‍රහණයට හසු විය
පළමුව ප්රුතුග්රිසිනුත්  දෙවනුව ලන්දේසීනුත් තුන්වනුව ඉංග්‍රීසීහු ලංකාව ග්‍රහණයට ගත්හ
මේ ජාතීන් අතරින් ලංකාව කෙරෙහි දෘඪ බලපෑමක් එල්ල කළෝ ඉන්ග්රිසිහුය
ඔවුහු  1796 සිට 1815 තෙක් ලංකාවේ මුහුදුබඩ  පළාත් පාලනය කළහ, 1815 සිට මුළු  ලංකාව ම තම පාලනයේ අණසකට නතු කරගත්හ
එතැන් පටන්  බ්‍රිතාන්‍ය  නැමති යටත් විජිත කාරකයන්  විසින් හඳුන්වා දෙන ලද ප්‍රතිපත්ති ලංකාව නමැති විජිතකරණය වූ සමාජය කෙරෙහි දීර්ග කාලීන බලපෑමක් කර තිබේ
විජිතකාරක රාජ්‍ය යටත් විජිතවල විජිත රාජ්‍යක් ගොඩ  නඟන්නේ හා යම් යම් සමාජ ආර්ථීක,දේශපාලන හා පරිපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ හදුන්වා  දීම

(1) තම විජිතය පවත්වාගෙන යාමේ ආරක්ෂක හා පරිපාලන වියදම් අධික වීම සහ ඍජුව විජිතය පාලනය කිරීම  අපහසු වීම
(2) තමන්ට අබිමුව ඇති නව සමාජයේ ඇති ජීවන රටා හා අභිලාෂ විජිතකාරකයාගේ සංස්කෘතිය සමඟ නොපෑහීම ඒවා එය වෙනස් කර ගැනීම
(3) තමන්ට  යටත් වැසි සමාජ තම මවු රාජ්‍යයේ උපරිම යහපත සඳහා භාවිතයට ගැනීම, යන මුලික  අරමුණු ඉටු කර ගැනීමට ය
ආර්ථීක හා සමාජ පරිවර්තන
dffhfhsnc bjhfhයටත් විජිත රාජ්‍යය ලංකාවේ හඳුනව දුන් ප්‍රතිපත්තින්ගේ  බලපෑම දෙයාකාර වේ
එනම්
 අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල
 අනපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල

මේවා සාධනීය වීමට හෝ නොවීමට හෝ ඉඩ ඇත
ආර්ථීක හා සමාජ පරිවර්තනය තල දෙකක් යටතේ සිදු විය
යටත් විජිත ධනවාදයේ ආරම්භය සහ ව්‍යාප්තිය
යටත් විජිත සමාජ පරිවර්තනය
දරු නැලවිලි කවි 
ඈත ආතිතයේ සිට ශ්‍රී ලංකික මාතාවන් තම දරු පැටුවන් නළවා ගන්නට දරු නැලවිලි ගී ගයනා කර ඇත
එපමණක්ම පමණක් නොව එදා සිට අද දක්වා හෙළබස රැස උපයෝගී කරගෙන දරුවාගේ අම්මා හෝ ආත්තම්මා දරුවා නලවා ගන්නේ නැලවිලි ගී ගායනා කිරීමෙනි

එදා සිට අද දක්වා මුක්‍ය භාෂාවක් ලෙස පැවත එන මේ නැලවිලි ගී පොත පතේ සදහන් වන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි
කෙසේ වෙතත් අද මම බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔබලාට දරු නැලවිලි ගී ඔබට ඉදිරිපත් කිරීමටයි

දොයි දොයි දොයි දොයිය බබා 

බයි බයි බයී බයිය බබා

නුබේ අම්මා කිරට ගියා - කිරි එරවා එන්න ගියා

කිරි මුට්ටිය ගගේ ගියා - ගඟ දෙගොඩින් කොක්කු ගියා

අතට වෙරළු ඇහිද ගෙනේ - ඉනට පළා නෙලා ගෙනේ

බරටම දර කඩා ගෙනේ - එයි අම්මා විගසකිනේ

දොයි දොයි දොයි දොයිය බබා 

බයි බයි බයී බයිය බබා

පුතේ නුබේ ලොකු අම්මා - ඇතේ වළල්ලක් ලක් දැම්මා

හිතේ සතුට නැත නිම්මා -නින්දක් නිදියන් අම්මා

පුතු හඩනා හඬ සද්දේ - ඇහුණා මට වෙල මැද්දේ

හීන පෙනෙන රෑ තිස්සේ - පුතු නාඩන් මේ වැස්සේ 

ඇත්තන ගල ගල මුදුනේ -

ලිව්වේ - පමෝදා කොඩිකාර

ආශිත වෙනත් ලිපි

සිංහල ළමා ගී
බෝග වගාවේදී තවාන් වර්ග රාශියක් භාවිතා කෙරේ
එහිදි ගොඩ බෝග වගාවේදී  විශේෂ වු තවාන් වර්ග ද වී ගොවිතැනේ දී  එයටම විශේෂවූ තවාන් වර්ග ද භාවිතා කෙරේ
ගොඩ බෝග වගාවේ දී භාවිතා වන තවාන් වර්ග නම්

1. උස් වු තවාන්

2.ගිල් වු තවාන්

3.නොරිදෝකෝ තවාන්

4 බදුන් තවාන්

වී වගාවේ දී විශේෂිත තවාන් වර්ග කිහිපයක් භාවිතා කෙරේ
1.ඩැපෝග් තවාන

2.මඩ තවාත

3.තැටි තවාන

යන තවාන් වර්ගටයි

ලසන්ත ගුණසේකර
This Land belongs to me

This Land belongs to you

This Land belongs to all of us

To live in harmony

To listen
සිංහල විෂය දරුවන් ප්‍රගුණ කල යුතු මාද්ද්යකි''' 
 දවසින් දවස දනුම හොයන දරුවා හට විශේෂයෙන් නාට්‍ය හා ගී ඉගෙනීමට ආසාවක් දක්වන බව අපි දනිමු' නව තාක්ෂණයත් සමග දරුවා නවීන දේ සෙව්වද ඔවුන්   නාට්‍ය හා සංගීතය සදහා ආසාවක්  දැක්වී''
නුවර යුගයට අයත් එම කාලයේ ශිල්පීන්  විසින් අදින ලද සිතුවම් නුවර යුගයේ සිතුවම් නමින් හැදින් වේ
මෙම සිතුවම් ලාංකේය අනන්‍යයථාවක් සහිතය
ඒවා අන්රටක සිත්තම් හා නොපෑහෙයි
දේශීය සිත්තරුන්ගේ අතින් නිමැවුණ මෙම සිතුවම් එකල සමාජ පරිසරය මැනවින් හුවා දක්වයි.

මෙම සිතුවම් අධ්‍යයනයේදී ඒවාටම පොදු ලක්ෂණ කීපයක් ඇති බව පෙනේ
* පරිමාණ සැලකීමක් නැත
* පර්යාලෝක ලක්ෂණ දක්වා ඇත්තේ ඉතා සුලුවශයෙනි
* ඒක පාර්ශවීය ලෙස රුප ඇදීම කර ඇ
* හිස් තැන් පිරවීම සදහා සාම්ප්‍රධායික මල්, ගස්, ගංගා, ඉර, හද, සත්ත්වරුප, වළාකුලු ආදිය යොදා ගනී
කැමරාව බිහිවන්නේ චිත්‍ර කලාවේ එක් සංදිස්ථානයක් පදනම් කරගෙනය
එනම් චිත්‍ර ඇදීම වේගවත් කරන විශේෂිත උපකරණය වන කාමරව නැමැති උපකරණයේ දිගුවක් හෙවත් නවීන ක්‍රමයයි
චීන ලෝකඩ යුගයේ ‍ශේෂව ඇති භාණ්ඩ අතුරින් අගනාම අංගයන් ලෙස චාරිත්‍ර ලෝකඩ භාණ්ඩ සලකනු ලැබේ
ෂෑං රාජවංශ සමයේ දී චීනය පුරාතන ලෝකයේ වඩාත්ම නිපුණ ලෝකඩ-කර්මාන්තයකින් යුත් ශිෂ්ටාචාරයක් බවට පත් විය
ජනයා ලෝහ උණු කොට, දියකොට සහ වාත්තු කොට ආහාර පිසින බඳුන්, උපකරණ, ආයුධ සහ වෙනත් ගෘහභාණ්ඩ නිර්මාණය කළහ
පුරාතන ලෝකඩ භාණ්ඩවල ආරක්ෂාවට දැව මත ලාකඩ ආලේප කිරීම තුළින් පුරාතන චීන ජනයා කෙතරම් හොඳින් මෙම භාණ්ඩ සංරක්ෂණය කළේ දැයි නූතන පුරාවිද්‍යාඥයෝ විස්මයට පත් වෙති
1650 පමණ සිට මෙම අලංකාර භාණ්ඩ රාජකීයයන්ගේ සහ වංශවතුන්ගේ සොහොන්ගැබ්වල සොහොන් භාණ්ඩ ලෙස තැන්පත් කොට ඇත
මේවා විශාල ප්‍රමාණයෙන් සොහොන්ගැබ්වල තැන්පත් කෙරුණු අතර, වරක් තනි සොහොන්ගැබක කැනීම්වලින් ලෝකඩ භාණ්ඩ 200කට අධික සංඛ්‍යාවක් වාර්තා විය
මෙම භාණ්ඩ තනි තනි පුද්ගලයන්ගේ පවුලේ දේවස්ථාන සහ උත්සව ශාලාවන්හි සිය මුතුන් මිත්තන්ට ආහාර සහ පාන වර්ග පූජා කිරීමේ චාරිත්‍ර සඳහා නිර්මාණය වී ඇත
නැතහොත් ජීවත් වන මෙන්ම මියගිය සාමාජිකයන් සඳහා පැවැත්වූ භෝජන සංග්‍රහවල දී මේවා භාවිතා වන්නට ඇත
මුල්කාලීන ලිඛිත වාර්තා තුළ මේ පිළිබඳ සඳහන් වේ
හිමිකරුගේ මරණයේ දී
මෙම භාණ්ජ ඔහුගේ සොහොන්ගැබේ තැන්පත් කෙරිණි
එමගින් ඒවා ඔහුට ඊළඟ දිවියේ දී භාවිතයට ගතහැකි වේ යැයි අපේක්ෂා කෙරිණි
සොහොන් භාණ්ඩ ලෙසම විශේෂයෙන් තැනවූ භාණ්ඩ ද හමුවේ
චාරිත්‍ර භාණ්ඩ සාමාන්‍ය භෝජන හෝ පානමය කටයුතු සඳහා භාවිතා නොවී ය
මේ සඳහා වටිනා ලෝහවලින් තැනූ වඩා අලංකෘත භාණ්ඩ ප්‍රභේද භාවිතා විය
මේස බඳුන්වලට අමතරව, ආයුධ සහ ඇතැම් භාණ්ඩ විශේෂ චාරිත්‍ර කටයුතු සඳහා නිර්මාණය විය
වෙනත් චාරිත්‍රමය භාණ්ඩ අතරට සියල්ලටම වඩා වටිනා යැයි සැලකුණු ජේඩ්වලින් තැනූ ආයුධ ආදිය ද අයත් වේ
4,500 පමණ සිට මේවා චාරිත්‍ර භාණ්ඩ සහ ආයුධ තැනීමට භාවිතා විය
අවම වශයෙන්, ලෝකඩ නිෂ්පාදන පාලකයාගේ පාලනය යටතේ වත් පවතින්නට ඇත
ඔහු සිය පැහැදීමේ සංකේතයක් ලෙස වංශවතුනට සකස් නොකළ ලෝහ ලබා දී තිබේ
භාවිතය
ලෝකඩ භාණ්ඩ () චීන කලාවේ අතිශයින්ම වැදගත් කෞතුක භාණ්ඩ අතුරින් එකක් වන අතර, අධිරාජකීය කලා එකතූන් තුළ මේ සඳහා වෙනම ප්‍රවර්ගයක් වෙන්කොට ඇත
චීන ලෝකඩ යුගය ඇරඹුණේ ෂියා රාජවංශ (ක්‍රි
2070 – ක්‍රි
1600 පමණ) සමයේ වන අතර, ලෝකඩ චාරිත්‍ර භාණ්ඩ භාවිතය ෂෑං රාජවංශ (ක්‍රි
1600–1046) සහ චෞ රාජවංශයේ (ක්‍රි
1045–256) මුල්කාලීන අවධියේ උච්චත්වයට පත් විය
වර්තමානයේ දක්නට ඇති චීන පුරාතන ලෝකඩ භාණ්ඩවලින් බහුතරයක් චා‍රිත්‍ර සඳහා භාවිතා වූ ඒවා වන අතර, එදිනෙදා භාවිතයට ගත් මෙවලම් සහ උපකරණ අල්ප ය
සිරි සහ පොරෝ වැනි ආයුධ සතුව ද චාරිත්‍රමය අර්ථයක් පැවති අතර, එමගින් පාලකයාගේ දිව්‍යමය බලය සංකේතවත් කෙරේ
ලෝකඩ භාණ්ඩ හා බැඳුණු ප්‍රබල ආගමික සංකල්ප නිසා බඳුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් සම්භාව්‍ය ස්වරූපයෙන් යුතු යැයි සැලකුණු අතර, ඒවා අනුකරණයට ලක් විය
චීන කලාවේ පසුකාලීන අවධිවල දී චීන පෝසිලේන් වැනි වෙනත් මාධ්‍යවලින් ද මේවා අනුකරණයට ලක් විය‍
පැරණි චීනයේ චාරිත්‍ර ග්‍රන්ථ මගින් පූජා භාණ්ඩ කුමන් ප්‍රභේදවලින් ‍සහ කුමන ප්‍රමාණවලින් භාවිතයට ගැනීමට අවසර ලද ජන කොට්ඨාස පිළිබඳ විස්තර සපයයි
චෞහි රජු ඩිං බඳුන් 9ක් සහ ගුයි බඳුන් 8ක් භාවිතා කළේ ය
ආදිපාදවරයකුට අවසර හිමිවූයේ ඩිං 7ක් සහ ගුයි 6ක් භාවිතයටයි
බැරන්වරයකුට ඩිං 5ක් සහ ගුයි 3ක් ද, වංශවතකුට ඩිං 3ක් සහ ගුයි 2ක් ද භාවිතයට අවසර හිමි විය
නමුත් සැබෑ පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සැලකූ විට, අසාමාන්‍ය ලෙස බලවත් ෂෑං රැජිනක වූ ෆු හාඕගේ සොහොන්ගැබ තුළ තිබී හමුවූ චාරිත්‍ර බඳුන් සංක්‍යාව දෙසියය ඉක්මවී ය
මෙය සමකාලීන වංශවතකුගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ බඳුන් විසිහතර හා සැසඳීමේ දී ඉතා විශාල අගයයකි
ඇගේ ඉහළ තත්ත්වය ඇගේ සමකාලීනයන්ට බෙහෙවින් පැහැදිළි වන්නට ඇත
මේ අතුරින් බොහෝ භාණ්ඩ වාත්තු කොට ඇත්තේ ඇගේ නාමයේ මරණාපර ස්වරූපය ඇතුළත් අභිලේඛන ද සමගිනි
ඒ අනුව පෙනෙන්නේ මේවා ඇගේ සොහොන්ගැබේ මිහිදන් කිරීමට විශේෂයෙන් නිමවූ ඒවා බවයි.

අධිරාජකීය එකතුවේ ඇති භාණ්ඩවල වර්ගීකරණය 
පාරම්පරික භාණ්ඩ ලෙස නොව, චීන ලෝකඩ භාණ්ඩ ඇගයීම, නිර්මාණය සහ එකතු කිරීම ඇරඹී ඇත්තේ සොං රාජවංශ යුගයේ වන අතර, ක්විං රාජවංශයේ ක්වියැන්ලොං අධිරාජයාගේ සමයේ මෙය උච්චත්වයට පත් විය
ඔහුගේ දැවැන්ත එකතුව ෂික්විං ගුජියැන් සහ ෂික්විං ජිජියැන් (西清繼鑑) නම් වාර්තාවල ලේඛනගත කොට ඇත
මෙම නාමාවලි දෙකෙමි භාවිතය අනුව පහත පරිදි ප්‍රවර්ගීකරණය කොට ඇත
පූජා බඳුන් (祭器, ජික්වි),
වයින් බඳුන් (酒器, ජියුක්වි),
ආහාර බඳුන් (食器, ෂික්වි),
ජල බඳුන් (水器, ෂුයික්වි),
සංගීත භාණ්ඩ (樂器, යුඑක්වි),
ආයුධ (兵器, බීංක්වි),
මිනුම් බහාලුම් (量器, ලියැංක්වි),
පුරාතන මුදල් (錢幣, ක්වියැන්බි), සහ
වෙනත් (雜器, සක්වි)
මේ අතරින් වඩාත්ම ප්‍රශංසාවට ලක්ව ඇත්තේ පූජා සහ වයින් බඳුන් ය
ඒවා සියලු පුරාවස්තු එකතූන්හි ප්‍රමුඛත්වයක් දරයි
බොහෝවිට මෙම භාණ්ඩ ටාඕටියේ මෝස්තරවලින් අතිශයින් අලංකාර කොට ඇත
පූජා බඳුන් 

ඩිං (鼎) පූජා බඳුනකි (祭器)
මුලින් මෙය ආහාර පිසීම සහ මස් ගබඩා කිරීමට (食器) භාවිතා වූ කල්දේරමකි
ෂෑං මූලාදර්ශයන්හි වෘත්තාකාර පාත්‍රයක්, උසට වඩා පළලින් වැඩි පාද තුනක් මත (足) අති බඳුනකි
දෙපස කෙටි අඬු දෙකක් ඇත (耳)
පසුකාලීන නිදසුන් ක්‍රමයෙන් විශාල ස්වරූපයක් ගත් අතර, එය බලයේ සංකේතයක් ලෙස සැලකිණි
සංස්කෘතික වැදගත්කම නිසා මෙය චීන ලෝකඩ භාණ්ඩ අතර වටාත් වැදගත්ම භාණ්ඩ ප්‍රභේද ලෙස සලකනු ලබයි
මෙහි ෆෑංඩිං (方鼎) නම් ප්‍රභේදයක් ද ඇති අතර, එහි සතරැස් හැඩැති භාජනයක්, සහ කොන් සතරේ පාද සරක් ඇත
පියන් සහිත දුර්ලභ ප්‍රභේද ද ඇත
西清古鑒 සඳහා නිදසුන් දෙසියයකට අධික සංඛ්‍යාවක් හමුවේ
සියලු චීන ලෝකඩ බඳුන් අතරින් වඩාත්ම පිළිගැනීම ලද බඳුන් වර්ගය මෙයයි
ඩෞ (豆)
පූජා බඳනකි (祭器)
මෙය මුලින් ආහාර බඳුනක් ලෙස භාවිතා විය
පැතලි, සංවෘත බඳනක් වන මෙහි දිගු කඳක් ඇත
ෆු (簠)
ඍජුකෝණාස්‍රාකාර දීසියකි
සිරස් කඩක් සැලකූ විට ත්‍රිකෝණාකාර හැඩැති ය
දීසියක හැඩැති පියනකින් යුක්ත ය
සූන් (尊 හෝ 樽 හෝ 鐏)
වයින් බඳුනක් සහ පූජා බඳුනක් (器為盛酒亦祭用也) වේ
උසැති සිලින්ඩරාකාර වයින් සරාවකි
අල්ලු හෝ පාද නොමැත
මෙහි මුඛය දේහයට වඩා මඳක් පළල් ය
පසුකාලීන චෞ (周) රාජවංශ සමයේ දී, මෙම බඳුන් වර්ගය අතිශයින් විසිතුරු විය
එහි දී මෙය සම්ප්‍රදායික හැඩයෙන් තොරව, සත්ත්ව හැඩයෙන් නිර්මාණය කෙරිණි
මෙම පසුකාලීන ප්‍රභේද ගෝං (觥) බඳුන්වලින් වෙනස් වන්නේ කුඩා, දළ වශයෙන් වෘත්තාකාර මුඛයක් පැවතීම නිසාවෙනි
ඩිං (鼎) බඳුන්වලින් පසුව දෙවන විශාලතම බඳුන් කාණ්ඩය මෙය බව සික්විං ගුජියැන් තුළ දැක්වේ
සු (俎)
පැතලි ඍජුකෝණාස්‍රාකාර වේදිකාවක් සහිත වන අතර, සතරැස් හැඩැති පාද සතරක් සතර කොනෙහි දැකගත හැක
ෂික්විං ගුජියැන් තුළ විස්තර නොවේ
යි (彝)
පූජා බඳුනකි
ස්වරූප දෙකක් ඇත
අඬු දෙකක් සහිත විශාල මහත් වූ වෘත්තාකාර බඳුන්
උසැති මංජුසාවක හැඩැති බහාලුමකි
පාදම මුඛයට වඩා පටු අතර, පියස්සක හැඩැති පියනක් ඇත
මෙය පසුකාලීනව සියලු පූජා බඳුන් සඳහා සමූහ නාමයක් ලෙස භාවිතා විය
වයින් බඳුන් 

ගෝං (觥, ගුවාං ලෙස උච්චාරණය නොකෙරේ)
දිගටි, සත්ත්වයකුගේ හැඩයට කැටයම් කළ වයින් බඳනකි
බඳුනේ මුඛය වටා ආවරණයක් ඇත
මෙය ෂික්විං ගුජියැන් තුළ ඇතුළත් වර්ගීකරණයක් නොවේ
මෙම ආකාරයේ බඳුන් 匜 යටතේ වර්ගීකරණය කොට ඇත
ගූ (觚)
මිටවල් නොමැති උසැති වයින් බඳුනකි
පාදමට වඩා මුඛය පළල් ය
ගුයි (簋)
මිටවල් නොමැත පාත්‍රයකි
හේ (盉)
තේ පෝච්චියක හැඩැති, පාද තුනකින් යුත් වයින් බඳුනකි
මෙහි මිටක් (පැන් 鋬) සහ උසැති කෙමියක් ඇත
කෙමිය ඉහළට විහිදේ
ජියා (斝)
වයින් උණුසුම් කරන කල්දේරමකි
ඩිං (鼎) බඳුනක ස්වරූපය ගත්තත්, දේහයේ උස එහි පළලට වඩා වැඩි ය
අඬු ලෙස ක්‍රියාකරන කෙමියේ ගැටිත්තෙන් විහිදෙන දඬු (柱) දෙකක් තිබිය හැක
ජුඒ (角,ජියැඕ ලෙස උච්චාරණය නොකෙරේ)
爵 බඳුනකට සමානවයින් බඳුනක් නමුත්, කෙමිය සහ ගැටිය සමාන ය
පියනක් ද ඇත
ජුඒ (爵)
පාද තුනක් සහිත වයින් බඳුනකි
උල්වූ  කටක් (尾) සහිත කෙමියක් (流) සමග අල්ලුවක් (鋬) ද දක්නට හැක
ලෙයි (罍)
වයින් බඳුනක් වන මෙය වෘත්තාකාර දේහයක් සහිත ය
පියනක් සහිත අතර මුඛයේ දෙපස අඬුව බැගින් දැකගත හැක
ලි (鬲)
පාද තුනක් සහිත කල්දේරමකි
ඩිං (鼎) බඳුනකට සමාන වුවත්, පාද දේහය සමග සම්බන්ධ වී ඇති අතර, මුදුනේ විශාල ගැටිති පැවතිය හැක
චී (卮/巵/梔)
වයින් බඳුනකි
මිනුම් බහාලුමක් ද වේ
පිං (瓶) බඳුනක ස්වරූභය ග්තත ද, මෙය කෙටි සහ පළල් ය
චෝං (鍾)
මිටවල් නොමැති වයින් බඳුනකි
සුන් (尊/樽/鐏)
වයින් බඳුනක් සේම පූජා බඳුනක් (器為盛酒亦祭用也) ද වේ
උසැති සිලික්ඩරාකාර වයින් සරාවකි
මිටවල් හෝ පාද දක්නට නොලැබේ
දේහයට වඩා මුඛය මඳක් පළල් ය
පසුකාලීන චෞ රාජවංශ සමයේ දී, මෙම ආකාරයේ බඳුන් අතිශයින් විසිතුරු විය
මෙය බොහෝවිට සත්ත්ව හැඩයෙන් යුක්ත විය
මෙම පසුකාලීන ප්‍රභේදවල ඇති කුඩා, දළ වශයෙන් වෘත්තාකාර මුඛය නිසා ගෝං (觥) බඳුන්වලින් වෙන්කොට හඳනාගත හැක
මෙම ආකාරයේ බඳන් ප්‍රභේද ෂික්විං ගුජියැන් අනුව, ඩිං (鼎) බඳන්වලින් පසු දෙවන විශාලතම බඳුන් ප්‍රභේදය මෙයයි
ආහාර බඳුන් 

ඩුයි (敦, ඩූන් ලෙස ශබ්ද නොකෙරේ)
ගෝලීය තලියක් වන අතර, දූවිල්ලෙන් සහ වෙනත් දෑ වලින් අන්තර්ගතය ආරක්ෂා කිරීමට ආවරණයක් ඇත
පැන් (盤)
රවුම් වක්සූ ආහාර දීසියකි‍
පාද නොතිබිය හැක
එසේ නොමැති නම් කෙටි පාද තුනක් හෝ සතරක් තිබිය හැක
යෞ (卣)
බඳුනේ මුඛයේ සම්මුඛ පැතිවලට සම්බන්ධ කළ තනි පුඩුවක් වැනි අල්ලුවකින් සමන්විත ආවරණය කළ බඳුනකි
සෙං (甑)
සහල් බඳුනකි
ෂික්විං ගුජියැන් තුළ 腹 ලෙස දැක්වේ
西清古鑑 තුළ වෙනම ප්‍රවර්ගය දක්වා නොමැත