Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෙම කතා මාලාව ප්‍රයිම් ටයිම් එමී සම්මාන 62 ක් සඳහා නාමයෝජනා ලද අතර, එහි අටවන වාරය සඳහා 2002 දී විශිෂ්ටතම ප්‍රහසන කතා මාලාව සඳහා සම්මානය දිනා ගත්තේය
TV Guide හි එතෙක් මෙතෙක් විශිෂ්ටතම රූපවාහිනී කතා මාලා 50 හි 21 වන ස්ථානයේත්, එම්පයර් සඟරාවේ එතෙක්මෙතෙක් විශිෂ්ටතම රූපවාහිනී වැඩසටහන් 50 හි 7 වන ස්ථානයේත් ෆ්‍රෙන්ඩ්ස් රැඳී සිටියි
1997 දී, "The One with the Prom Video" කථාංගය TV Guide හි එතෙක් මෙතෙක් විශිෂ්ටතම රූපවාහිනී කථාංග 100 හි 100 වන ස්ථානය ලබා සිටියි
2013 Writers Guild of America හි එතෙක් මෙතෙක් හොඳම රචනය සහිත රුපවාහිනි කතාමාලා අතර 24 වන ස්ථානයේත්, TV Guide හි එතෙක් මෙතෙක් විශිෂ්ටතම රූපවාහිනී කතා මාලා 60හි 28 වන ස්ථානයේත් කතාමාලාව රැඳී සිටියි
2021 මැයි 27 දින HBO Max හි විශේෂ නැවත හමුවක් සඳහා මෙම ප්‍රහසන කතා මාලාවේ නළුනිළි කැළ එක්වූහ
පසුබිම, ආරම්භය සහ ගලායාම
 
රේචල් ග්‍රීන්, තම විවාහ මංගල උත්සවය දිනයේ ඉන් පලායන, ධනවත් නමුත් තම ජීවිත අපේක්ෂාවන් මුදුන් පමුණුවා ගැනීමට නොහැකි වූ මිත්‍රශීලි කාන්තාවකි
මංගල ඇඳුම පිටින් දිවයන ඇයට සෙන්ට්‍රල් පර්ක් නම් අවන් හලේදී තම කුඩා කල මිතුරියක වන මොනිකා ගෙලර් හමුවෙයි
වෘත්තියෙන් සූපවේදිනියක වන මොනිකා සුපරික්ෂාකාරී, සියල්ල පිළිවෙලට කිරීමට තැත් කරන තරමක් දැඩි ගතිගුණ ඇති කාන්තාවකි
මොනිකා සිය නවාතැනෙහි රේචල්ට නවාතැන් ලබාදීමට කාරුණික වෙයි
පසුව රේචල් සෙන්ට්‍රල් පර්ක් හි වේටර්වරියක ලෙස සේවයට බැඳෙන අතර මොනිකාගේ මිතුරු මිතුරියන් පිරිස සමඟ වඩාත් මිත්‍රශීලි ලෙස සබඳතාවය වර්ධනය කරගන්නට ද ඇයට අවස්ථාව සැලසෙයි
එම මිතුරු මිතුරියන් වන්නේ වයස විසි ගණන්වල මැද හරියේ පසුවන ජෝයි ට්‍රිබියානි, ෆීබි බුෆේ, චැන්ඩ්ලර් බිං සහ රොස් ගෙලර් ය
ෆීබි, මොනිකාගේ කලින් කාමර සගයෙකි
ඇය සම්බාහන මධ්‍යස්ථානයක සේවය කරන අතර අමතර රැකියාවක් ලෙස ගීත ගායනය ද කරයි
ජෝයි, මොනිකාගේ නවාතැනට ඉදිරිපස නවාතැනේ හිමිකරු වන අතර කාන්තාවන් බොහෝමයක් ඇසුරු කරන තරමක මෝඩ පහේ පුද්ගලයෙකු වන ඔහු නළුවෙක් වශයෙන් ස්ථාවරත්වයක් ඇති කර ගැනීම සඳහා වෙහෙසෙන පුද්ගලයෙකි
චැන්ඩ්ලර්, ජෝයි ගේ කාමර සගයා ය
ඔහු උපහාසයට ලැදි, නිරහංකාර දත්ත සකසන්නෙකි
රොස්, මොනිකාගේ සහෝදරයා ය
චැන්ඩ්ලර්ගේ පාසල් කාලීන නේවාසික කාමර සගයෙකු වන, මිහිරි එහෙත් කලබලකාරී ගතිගුණ ඇති ඔහු ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය පිලිබඳ පාෂාණ විද්‍යාඥයෙකි
නළු නිළියන් සහ චරිත
පළමු කතා වාරය සඳහා ඔවුන්ගේ මුල් කොන්ත්‍රාත්තුවේ පරිදි, එක් කථාංගයකට රංගන ශිල්පීන්ට ඩොලර් 22,500 බැගින් ගෙවන ලදී
දෙවන කතා සමයේදී එක් කථාංගයකට ඩොලර් 20,000 සිට ඩොලර් 40,000 දක්වා විවිධ වැටුප් ලැබුණි
තුන්වන වාරය සඳහා ඔවුන්ගේ වැටුප් සාකච්ඡාවලට පෙර, වෝනර් බ්‍රදර්ස් සමාගමේ තනි පුද්ගල ගනුදෙනු සඳහා මනාපය නොතකා, සාමූහික ගනුදෙනු සාකච්ඡාවලට පිවිසීමට නළු නිළියන් තීරණය කළහ
ඒ අනුව නළු නිළියන්ට දුන්නේ අඩුම වැටුපක් ලබන නළුවාගේ වැටුපයි
තුන්වන වාරයේ කථාංගයකට ඩොලර් 75,000 ක් ද, හතරවන වාරයේ දී ඩොලර් 85,000 ක් ද, පස්වන වාරයේ දී ඩොලර් 100,000 ක් ද, හයවන වාරයේ දී ඩොලර් 125,000 ක් ද, හත සහ අට වාරවලදී දී ඩොලර් 750,000 ක් ද, සීසන් නවය සහ දහයේ දී එක් කතාංගයකට ඩොලර් මිලියනයක් බැගින් ද ගෙවනු ලැබිණි
ඒ අනුව ඇනිස්ටන්, කොක්ස් සහ කුඩ්රෝ එතෙක් මෙතෙක් වැඩිම වැටුප් ලද රූපවාහිනී නිළියන් බවට පත් විය
2000 සිට නැවත සාකච්ඡාවලින් පසුව නළු නිළියන්ට සින්ඩිකේෂන් විකාශනයන් හි මුදල් ද ලැබුණි
එකල, ප්‍රදර්ශනයේ ලාභදායි පසුපෙළ ලාභයේ එම මූල්‍ය ප්‍රතිලාභය ලබා දී තිබුණේ ජෙරී සයින්ෆෙල්ඩ් සහ බිල් කොස්බි වැනි වැඩසටහනක හිමිකාරීත්වය හිමි තරුවලට පමණි
කතා මාලාවේ නිර්මාතෘ ඩේවිඩ් ක්‍රේන්ට අවශ්‍ය වූයේ නළුවන් හය දෙනාම එක හා සමානව කැපී පෙනෙන ලෙස සිටීමයි
මෙම කතා මාලාව පළමු සැබෑ 'සමූහය' අරුත් නංවන ප්‍රසංගය ලෙස පැසසුමට ලක් විය
රංගන ශිල්පීන් 'සමූහය' ලෙස පෙනී සිටීමට සෑම විටම තැත් දැරූ අතර එක් සාමාජිකයෙකු අනෙකා පරයා යාම වළක්වා ගැනීමට උත්සාහ කළහ
ඔවුන් සම්මාන සඳහා එකම රංගන කාණ්ඩවලට ඇතුළත් වූවාක් මෙන්ම සාමූහික වැටුප් සාකච්ඡා වලට ද එකඟ වූ ඔවුන් පළමු වාරයේ, සඟරා කවර ඡායාරූපවලට එකට පෙනී සිටින ලෙස ඉල්ලා සිටියහ
නළු නිළියන් තිරයෙන් පිටත හොඳම මිතුරන් බවට පත් විය
කෙතරම්ද යත්, පුනරාවර්තන ආරාධිත නළුවෙකු වන ටොම් සෙලෙක් වාර්තා කළේ ඔහුව සමහර විට නොසළකා හරින ලද බවක් දැනුණු බවයි.

ජෙනිෆර් ඇනිස්ටන් රේචල් ග්‍රීන් ලෙස
විලාසිතා ලෝලිනියක් සහ මොනිකා ගෙලර්ගේ කුඩා කල සිටම හොඳම මිතුරිය ලෙස චරිත නිරූපණය කරයි
රේචල් ප්‍රථම වරට මොනිකා සමඟ සම්බන්ධ වන්නේ පළමු කතා සමයේ බැරී ෆේබර් සමඟ විවාහ වීමෙන් පසුවය
රේචල් සහ රොස්, පසුව කතා මාලාව පුරාවට නැවත නැවතත්, ප්‍රේම සම්බන්ධතාවයකින් බැඳෙයි
රේචල් කතා මාලාව අතරතුරදී අසල්වැසි ඉතාලි ජාතික පාවුලෝ වැනි අනෙකුත් පිරිමින් සමඟ ආලය කරයි
හතරවන කතා සමයේ ජෝෂුවා බර්ජින් (බ්ලූමිංඩේල් හි සේවාදායකයෙක්)
හත්වන කතා සමයේ ඇගේ සහායක ටැග් ජෝන්ස්
දහවන කතා සමයේ ජෝයි ට්‍රිබියානි සමඟ ඇය තරමක් දිගු කාලීන සබඳතා පවත්වයි. රේචල්ගේ පළමු රැකියාව වන්නේ සෙන්ට්‍රල් පර්ක් කෝපි හවුස් හි වේටර්වරියක් ලෙසය
නමුත් පසුව ඇය තුන්වන වාරයේ බ්ලූමින්ඩේල් හි සහකාර ගැණුම්කාරියක් වන අතර පස්වන වාරයේ රැල්ෆ් ලෝරන් හි ගැණුම්කාරියක් බවට පත් වේ
අටවන කතා සමය අවසානයේ හි රේචල් සහ රොස්ට එමා නම් දියණියක් සිටී. මාලාවේ අවසාන කථාංගයේ දී, රොස් සහ රේචල් එකිනෙකාට තම ආදරය පාපොච්චාරණය කරන අතර, රේචල් ඔහු සමඟ සිටීමට තම රැකියා සිහිනය වූ පැරිසියේ ලුවී වුටන් හි විලාසිතා රැකියාවක් අත්හැර දමයි
මාලාවේ අවසන් කතාංගයෙන් පසුව රේචල් රොස් සමඟ විවාහ වූ බව, ජෝයි නමැති අතිරේක කතා මාලාවේ ප්‍රබල ලෙස ඉඟි කරයි
කර්ට්නි කොක්ස් මොනිකා ගෙලර් ලෙස
කණ්ඩායමේ "ආයම්මා" සහ වෘත්තියෙන් සූපවේදිනියක වෙයි
ඇය පරිපූර්ණත්වය, ප්‍රධානීත්වය, තරඟකාරීත්වය, සහ අධිකාරිත්වය ආදී චරිත ස්වභාවයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය
මොනිකා කුඩා කාලයේ අධික බරින් යුක්ත විය
ඇය කතා මාලාව පුරාවට විවිධ අවන්හල්වල සූපවේදිනියක් ලෙස කටයුතු කරයි
මොනිකාගේ පළමු බැරෑරුම් සම්බන්ධය දිගු කාලීන පවුලේ මිතුරෙකු වන රිචඩ් බර්ක් සමඟ ය
ඔහු ඇයට වඩා අවුරුදු විසි එකක් වැඩිමල් ය
රිචඩ් තමාට දරුවන් ලැබීමට අවශ්‍ය නැති බව ප්‍රකාශ කරන තෙක් දෙදෙනා යම් කාලයක් ශක්තිමත් සම්බන්ධතාවයක් පවත්වති
මොනිකා සහ චැන්ඩ්ලර් පසුව සතරවන කතා සමයේ අවසාන භාගයේ ලන්ඩනයේ එකිනෙකා සමඟ රාත්‍රියක් ගත කිරීමෙන් පසු සම්බන්ධතාවයක් ආරම්භ කරයි, එය හත්වන කතා සමයේ ඔවුන්ගේ විවාහය සහ කතා මාලාව අවසානයේ නිවුන් දරුවන් හදා වඩා ගැනීම දක්වා ශක්තිමත් සම්බන්ධතාවයක ආරම්භය වෙයි
ලීසා කුඩ්රෝ ෆීබි බුෆේ ලෙස
සම්බාහන ශිල්පිනියක සහ ස්වයං-උගත් සංගීත ශිල්පිණියක වෙයි
කුඩා අවධියේදී, ෆීබි තම මව සමඟ නිව් යෝර්ක් හි ජීවත් වූ අතර, ඇගේ මව සියදිවි නසාගැනීම නිසා ෆීබි පාරට ඇද වැටෙයි
ඇය ගිටාරය වාදනය කරමින් තමාගේම අමුතු ශෛලියක ගීත ලියා ගායනා කරයි
ඇයට උර්සුලා නම් සමාන නිවුන් සොහොයුරියක සිටී. ඇය ෆීබිගේ ගති ලක්ෂණ කිහිපයක් බෙදා ගනී
කතා මාලාවේ ධාවන කාලය තුළ ෆීබි හට බරපතල සබඳතා තුනක් ඇත
පළමු කතා සමයේ විද්‍යාඥයෙක් වන ඩේවිඩ් සමඟ
ඔහු පර්යේෂණ ප්‍රදානයක් මත මින්ස්ක් වෙත ගිය විට ඇය ඔහුගෙන් වෙන් වෙයි
පස්වන කතා සමයේ පොලිස් නිලධාරියෙක් වන ගැරී සමඟ
සහ නවවන සහ දහවන වාර වලදී මයික් හැනිගන් සමඟ සම්බන්ධයක්
ෆීබි සහ මයික් විවාහ වන්නේ දහවැනි කතා වාරයේ දී ය
මැට් ලෙබ්ලෑන්ක් ජෝයි ට්‍රිබියානි ලෙස
ඩේස් ඔෆ් අවර් ලයිව්ස් නම් සෝප් ඔපෙරාවේ දොස්තර ඩ්‍රේක් රමෝරේ ලෙස ඔහුගේ භූමිකාව නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත් වන එහෙත් ස්ථාවර බවක් ගොඩනගා ගැනීම සඳහා වෙහෙසෙන නළුවෙක් සහ ආහාර ලෝලියෙකි
ජෝයිට බොහෝ කෙටි කාලීන පෙම්වතියන් සිටී. ඔහුගේ ස්ත්‍රී ලෝලිත්වය තිබියදීත්, ජෝයි අහිංසක, සැලකිලිමත් සහ යහපත් චේතනාවෙන් යුක්තය
ඔහුට මුණගැසෙන බොහෝ කාන්තාවන් දිනා ගැනීමට ඔහු දරන උත්සාහයේදී ජෝයි බොහෝ විට භාවිතා කරන්නේ "ඔබට කොහොමද
(How you doin'
)" යන සුපුරුදු වදනයි
ජෝයි වසර ගණනාවක් ඔහුගේ හොඳම මිතුරා වන චැන්ඩ්ලර් සමඟත් පසුව රේචල් සමඟත් හවුලේ නවාතැන් ගත කරයි
ඔහු අටවන කතා වාරයේදී රේචල් සමඟ ආදරයෙන් බැඳෙන නමුත්, රේචල් ජෝයිට ආචාරශීලීව පවසන්නේ ඇය ඔහුගේ හැඟීම් බෙදා නොගන්නා බවයි. ඔවුන් අවසානයේ 10 වන වාරයේ කෙටි කාලයකට පෙම් සබඳතාවක් පවත්වයි, නමුත් ඔවුන්ගේ මිත්‍රත්වය සහ රොස් සමඟ රේචල්ගේ සංකීර්ණ සම්බන්ධය නිසා එය ක්‍රියාත්මක නොවන බව වටහා ගත් පසු, ඔවුන් නැවත මිතුරන් වීමට පටන් ගනී
මාලාව අවසානයේ, ඔහු කණ්ඩායමේ ඉතිරිව සිටින එකම තනිකඩ සාමාජිකයා වන අතර, ජෝයි නමැති අනුක්‍රමික කතා මාලාවේ ප්‍රධාන චරිතය බවට පත්වේ
මැතිව් පෙරී චැන්ඩ්ලර් බිං ලෙස
විශාල බහුජාතික සමාගමක් සඳහා සංඛ්‍යානමය විශ්ලේෂණය සහ දත්ත ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමේ විධායක නිලධාරියෙකි
හොඳින් ගෙවන නමුත් චැන්ඩ්ලර් මෙම රැකියාවට වෛර කරයි
ඔහු පළමු කතා වාරයේ දී ඉන් ඉවත් වීමට උත්සාහ කරන නමුත් නව කාර්යාලයක් සහ වැටුප් වැඩිවීමක් හිමි වීමත් සමඟ නැවත ආකර්ෂණය වේ
ටුල්සා වෙත මාරුවීමක් හේතුවෙන් ඔහු අවසානයේ නවවන කතා වාරයේදී මෙම රැකියාවෙන් ඉවත් වේ
ඔහු එම කතා වාරයේ පසුව වෙළඳ ප්‍රචාරණ ආයතනයක කනිෂ්ඨ පිටපත් රචකයෙකු බවට පත් වේ
චැන්ඩ්ලර්ට සුවිශේෂී පවුල් ඉතිහාසයක් ඇත්තේ කාමුක නවකතාකාරියක ඔහුගේ මව වීම නිසා සහ සහ සමලිංගික, කාන්තා විලාසිතාවෙන් සැරසෙන ලාස් වේගාස් හි රිකියාවේ නියුතු අයෙකු ඔහුගේ පියා වීම නිසාවෙනි
චැන්ඩ්ලර් ඔහුගේ උපහාසාත්මක හාස්‍යජනක හැඟීම නිසාවෙන් සහ සබඳතාවන් ඇති කරගැනීමේ දී වාසනාව අහිමි අයෙකු ලෙස ප්‍රසිද්ධය
චැන්ඩ්ලර් හත්වන කතා වාරයේදී ඔහුගේ හොඳම මිතුරියක වන මොනිකා සමඟ විවාහ වන අතර, ඔවුන් කතා මාලාව අවසානයේ නිවුන් දරුවන් හදා වඩා ගනී
මොනිකා සමඟ ඔහුගේ සම්බන්ධතාවයට පෙර, චැන්ඩ්ලර් පළමු වාරයේ දී ජැනිස් හොසන්ස්ටයින් සමඟ පෙම් සබඳතාවක් පැවැත්වූ අතර පසුව ඇය සමඟ බොහෝ වාරයක් වෙන් විය
ඩේවිඩ් ෂ්විමර් රොස් ගෙලර් ලෙස
මොනිකාගේ "ගීකි" වැඩිමහල් සොහොයුරා වන අතර, ස්වභාවික ඉතිහාස කෞතුකාගාරයේ සේවය කරන පාෂාණ විද්‍යාඥයෙක් සහ පසුව නිව් යෝර්ක් විශ්ව විද්‍යාලයේ පාෂාණ විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙක් ලෙස සේවය කරයි
කතා මාලාව පුරාම රොස්, රේචල් සමඟ නැවත නැවතත්, නැවත නැවතත් පෙම් සබඳතාවක නිරත වේ
කතා මාලාව අතරතුර ඔහුට අසාර්ථක විවාහ තුනක් ඇත
කැරොල් විල්ක්, ඔහුගේ පුත් බෙන් ගෙලර්ගේ මව වන අතර සමලිංගිකයෙකි
එමිලි වෝල්තම්, ඔහුගේ විවාහ පොරොන්දුවේදී අහම්බෙන් ඇගේ නම වෙනුවට රේචල්ගේ නම පැවසීමෙන් පසු ඔහුව දික්කසාද කරයි
සහ රේචල්, ඔවුන් දෙදෙනා බීමතින් ලාස් වේගාස්හිදී විවාහ වෙයි
ඔහුගේ දික්කසාද, කතා මාලාව තුළ දිවෙන ප්‍රධාන විහිළුවක් බවට පත්වේ
එක් රාත්‍රියක සබඳතාවයක් නිසා පසුව, අටවන වාරයේ අවසානය වන විට ඔහුට සහ රේචල්ට එමා නම් දියණියක් සිටී. කතා මාලාවේ අවසාන කොටසේදී ඔවුන් තවමත් එකිනෙකාට ආදරය කරන බව අවසානයේ පාපොච්චාරණය කරයි
කතා මාලාවේ අවසානයෙන් පසුව රොස් රේචල් සමඟ විවාහ වූ බව, ජෝයි නමැති අනුක්‍රමික කතා මාලාවේ දැඩි ලෙස ඇඟවුම් කර ඇත
ජේම්ස් මයිකල් ටයිලර් කතා මාලාවේ සෑම වාරයකම සෙන්ට්‍රල් පර්ක් හි බැරිස්ටාවරයෙක් වන ගන්තර් ලෙස පෙනී සිටින නමුත් ආරාධිත තරුවක් ලෙස පමණක් ගෞරවයට පාත්‍ර වේ
මුළු කතා මාලාව පුරාම ගන්තර්ට රේචල් කෙරෙහි බොහෝ දුරට රහසිගත ගැඹුරු ආදරයක් ඇත
එක් අවස්ථාවක ඔහු කෝපි හවුස් හි කළමනාකරු බවට පත් වේ
ගන්තර් ඉංග්‍රීසි භාෂාවට අමතරව ලන්දේසි භාෂාව කතා කරන බවත්, හිටපු සෝප් ඔපෙරා නළුවෙකු බවත් අනාවරණය වේ
කතාංග

පළමු කතා සමය
පළමු කතා වාරයේ දී, නිව් යෝර්ක් නගරයේ ජීවත් වන ප්‍රධාන චරිත හය හඳුන්වා දෙයි
රේචල් ග්‍රීන්, වේටර්වරියක්
වෘත්තීය අරක්කැමියෙකු වන මොනිකා ගෙලර්
ඇගේ පාෂාණ විද්‍යාඥ සහෝදරයා, රොස් ගෙලර්
නිදහස් මනෝභාවයකින් යුත් සම්බාහන ශිල්පිණියක වන ෆීබි බුෆේ
රංගනයට අවස්ථා සොයන නළුවෙකු වන ජෝයි ට්‍රිබියානි සහ රොස්ගේ විද්‍යාලයේ මිතුරෙකු වන චැන්ඩ්ලර් බිං, නිශ්චිත රැකියාවක් නොදනී
රේචල් ඇගේ මංගල ඇඳුම ඇඳගෙන සෙන්ට්‍රල් පර්ක් වෙත පැමිණෙන්නේ ඇගේ පෙම්වතා වූ දන්ත ශල්‍ය වෛද්‍යවරයකු වූ බැරී පූජාසනය අසලදී අත්හැර දැමීමෙන් පසුවය
ඇය ඇගේ උසස් පාසැල් මිතුරියක වන මොනිකාගේ මහල් නිවාසයට ගොස් සෙන්ට්‍රල් පර්ක් හි වේටර් රැකියාවක් ලබා ගනී
උසස් පාසලේ සිටම රේචල් කෙරෙහි ඇල්මක් ඇති රොස් බොහෝ විට ඇය කෙරෙහි තම හැඟීම් ප්‍රකාශ කිරීමට උත්සාහ කරයි
කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ අනාරක්ෂිත භාවය නිසා, රේචල් ඉතාලි අසල්වැසියෙකු වන පාවුලෝ සමඟ පෙම් සබඳතාවක් පැවැත්වීම සහ ඔහු තම සමලිංගික හිටපු බිරිඳ කැරොල් සමඟ පුත් බෙන්ට උපත ලබා දීම ආදී බොහෝ බාධා ඔහු වෙත පැමිණේ
ජෝයිට කිසිවිටෙක ස්ථිර පෙම්වතියක් නොමැති අතර නොනවත්වාම විවිධ කාන්තාවන් සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වයි. ෆීබි, බොහෝ දුරට ඇය කුඩා කාලයේ ඇගේ මව සියදිවි නසා ගැනීම සහ කලක් වීදිවල ජීවත් වීම හේතුවෙන් තරමක් විචිත්‍රවත් හා විකේන්ද්‍රිය මනෝභාවයක් පෙන්නුම් කරයි
කෙසේ වෙතත්, කල්ලිය එය නොසලකා ඇයට ආදරය කරයි
චැන්ඩ්ලර් ඔහුගේ පෙම්වතිය වන ජැනිස් (මැගී වීලර්) සමඟ වෙන් වන්නේ මාලාව පුරාවටම ඇය සමඟ නැවත සම්බන්ධ වන බව සොයා ගැනීමට පමණි
කතා වාරයේ අවසානයට ආසන්නව, රොස් චීනයේ පාෂාණ විද්‍යා ගවේෂණයක යෙදී සිටින අතර, චැන්ඩ්ලර්ගේ මුවින් අහම්බෙන් රොස් රේචල්ට ආදරය කරන බව ගිලිහී යයි, පසුව ඇය ඔහු ගැන සැලකිලිමත් වන බව ඇය ද තේරුම් ගනී
චීනයේ සිට ආපසු එන රොස් වෙනුවෙන් රේචල් ගුවන් තොටුපළේ රැඳී සිටීමෙන් වාරය අවසන් වේ
දෙවන කතා සමය
රේචල් රොස්ව ගුවන් තොටුපළේදී පිළිගන්නා අතර ඔහු උපාධි පාසලේ සිට දැන සිටි ජූලි (ලෝරන් ටොම්) සමඟ ආපසු පැමිණි බව දැන ගැනීමට ලැබෙයි
ඇය රොස්ට ආදරය කරන බව පැවසීමට රේචල් දරන උත්සාහයන්, පළමු කතා වාරයේ ඇයට ඔහුගේ ආදරය පැවසීමට රොස් දැරූ අසාර්ථක උත්සාහයන් පිළිබිඹු කරයි
ඔහු රේචල් වෙනුවෙන් ජුලී සමඟ වෙන්වීමෙන් පසු, රේචල්, ඇය සමඟ පෙම් සබඳතාවක් පැවැත්වීමේ අවාසි පිළිබඳ රොස්ගේ ලැයිස්තුව සොයාගත් විට ඔවුන් අතර ගැටුම් වර්ධනය වේ
ඔවුන් අවසානයේ සම්බන්ධතාවයක් ආරම්භ කරන්නේ, රේචල් ඇගේ සහ මොනිකාගේ ප්‍රොම් රාත්‍රියෙන් පැරණි නිවසේ වීඩියෝවක් දැකීමෙන් පසුවය
මොනිකා Iridium අවන්හලේ ප්‍රධාන අරක්කැමියා ලෙස උසස් කරනු ලබන අතර, පසුව සැපයුම්කරුවෙකුගෙන් තෑගි භාර ගැනීම නිසා සේවයෙන් පහ කරනු ලැබේ, එය සමාගම් ප්‍රතිපත්තියට පටහැනි වේ
මුදල් අවශ්‍ය නිසා ඇයට 1950 ගණන්වල විලාසිතාවේ භෝජන සංග්‍රහයක වේටර්වරියක් ලෙස ලැජ්ජා සහගත රැකියාවක් කිරීමට සිදුවේ
ඇය මෑතකදී දික්කසාද වූ පවුලේ මිතුරෙකු වන රිචඩ් බර්ක් (ටොම් සෙලෙක්) සමඟ පෙම් සබඳතාවක් ආරම්භ කරයි, ඔහු ඇයට වඩා අවුරුදු 21ක් වැඩිමල්ය
දැනටමත් පියෙකු වන රිචඩ්ට තවත් දරුවන් අවශ්‍ය නොවන බව මොනිකාට වැටහීම නිසා ඔවුන් අවසානයේ බිඳී යයි
ජෝයි, ඇමෙරිකාවේ NBC නාලිකාවේ විකාශය වන ජනප්‍රිය සෝප් ඔපෙරාවේ ප්‍රබන්ධ අනුවාදයක් වන ඩේස් ඔෆ් අවර් ලයිව්ස් හි ස්නායු ශල්‍ය වෛද්‍ය ඩ්‍රේක් රමෝරේ ලෙස රඟපායි
ඔහු ඔහුගේ සහ චැන්ඩ්ලර්ගේ මහල් නිවාසයෙන් පිටව යාම නිසා නව නේවාසික මිතුරෙකු ලෙස එඩී (ඇඩම් ගෝල්ඩ්බර්ග්) ලබා ගැනීමට චැන්ඩ්ලර්ට සිදු වෙයි
කෙසේ වෙතත්, එඩී කරදරකාරී සහ තරමක් ව්‍යාකූල වේ
සෝප් ඔපෙරා සඟරාවක සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ජෝයි, ටෙලි නාට්‍යයේ බොහෝ පේළි තමන්ම ලියන බව පැවසීම නිසා, අමනාපයට පත්වන සැබෑ රචකයා, ඔහුගේ චරිතය මරා දමනු ලැබේ
ඔහුගේ මිල අධික නව මහල් නිවාසය සඳහා තවදුරටත් මුදල් ගෙවීමට නොහැකි වන ජෝයි, එඩීව පන්නා දමමින් චැන්ඩ්ලර් සමඟ පැරණි නවාතැනේ වාසයට ආපසු පැමිණේ
කතා වාරයේ අවසාන කොටසේදී, චැන්ඩ්ලර් ඔන්ලයින් චැට් රූම් එකක නිර්නාමික කාන්තාවක් සමඟ කතා කරයි
ඔවුන් පෞද්ගලිකව හමුවීමට එකඟ වූ විට, එම කාන්තාව ජැනිස් බව දැනගන්නට ලැබෙයි
වල්ගාතරු යනු අධිශීතනය වූ අයිස් දූවිලි හා විවිධ වායුන්නගෙන් සෑදුනු ආකාශ වස්තු වේ
මේවා විශ්වයේ සෑම තැනම ගමන් කරයි
මේවා හිරැ අසලින් ගමන් කරන විට හිරුගේ ඇති බලයෙන් පිටතට ඇදෙයි
එවිට හිරුෙග් ආලෝකය පරාවර්තනය වී අපට පැහැදිලි වල්ගයක් සේ දිස්වේ
එය අදීප්ත ආකාශ වස්තුවක් වුවද එය හිරු එළිය පරාවර්තනය කිරීමෙන් ආලෝකය විහිදුවයි.

හිසක් හා වලිගයක් අැති නිසා වල්ගාතරැ වුවත් මේවා දූවිලි අංශු හා හිමවලින් සෑදී අැත
ධූම කේතු නම්කර අැත්තේ ඒවා සොයා ගත් පුද්ගලයින්ගේ නම් වලිනි
හේලිගේ ධූමකේතුව වසර 76 කට වරක් පෘථිවියට දිස්වේ
ඵය 1682 ප්‍රථම වරට සොයා ගැනීමෙන් අනතුරැ 1758, 1834, 1910, 1986 වසරවල දිස්විය
වල්ගාතරු
මිනිසාගේ රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම ඍන ප්‍රතිපොෂී යන්ත්‍රණයක් මගින් පාලනය වේ
මිනිසාගේ රුධිරයේ සාමාන්‍යයෙන් තිබිය යුතු ග්ලූකෝස් සාන්ද්‍රණය රුධිරය මිලි ලීටර 100 කට ග්ලූකෝස් මිලි ග්‍රෑම් 80කි
නිරාහාරව සිටින විටදී රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම සාමාන්‍ය අගයට වඩා අඩු විය හැකි අතර ආහාරයක් ගත් පසුව ග්ලූකෝස් මට්ටම සාමාන්‍ය අගයට වඩා වැඩි විය හැකිය
රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම සාමාන්‍යයෙන් තිබිය යුතු අගයට වඩා වැඩි වූ විට අගන්‍යාශයේ ලැන්ගර්හැන් බීටා සෛල උත්තේජනය වී ඉන්සියුලින් හෝමෝනය ශ්‍රාවය සිදු වේ
ලැන්ගර්හැන් ඇල්ෆා සෛල නිෂේධනය වී ග්ලුකගන් හෝමෝනය ශ්‍රාවය නිෂේධනය කරයි
ඉන්සියුලින් හෝමෝනය මගින්, සෛල තුලට ග්ලූකෝස් ඇතුළු වන වේගය වැඩි කරයි
ග්ලූකෝස් අක්මා සෛල තුලදී ග්ලයිකොජන් බවට පත් වීම හා එම ග්ලයිකොජන් අක්මාවේ සංචිත කිරීම උත්තේජනය කරයි
කංකාල පේශි තුලදී ග්ලූකෝස් ග්ලයිකොජන් බවට පත් වීම සහ එම ග්ලයිකොජන් එම ග්ලයිකොජන් කංකාල පේශි සෛල තුල සංචිත කිරීම උත්තේජනය කරයි
අක්මා සෛල තුලදී වැඩිපුර ග්ලූකෝස් මේද බවට පත් වීමද එම මේද, මේද පටක වල සංචිත කිරීමද උත්තේජනය කරයි
දේහ සෛල තුලදී ග්ලූකෝස් කාබන්ඩයොක්සයිඩ් හා ජලය බවට බිඳ දැමීම උත්තේජනය කරයි
මෙම ක්‍රියාවලීන් වල ප්‍රතිඵලයක් වනුයේ රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම සාමාන්‍ය අගයට අඩු වීමයි
මෙය ඍන ප්‍රතිපොෂී යන්ත්‍රණයක් (එනම් පාලනය කල යුතු සාධකය මගින්ම නිවැරදි කිරීමේ යාන්ත්‍රණ ක්‍රියාත්මක කරවීම) බැවින් රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම සාමාන්‍ය අගයට අඩු වූ විට ලැන්ගර්හැන් බීටා සෛල වලින් ඉන්සියුලින් ශ්‍රාවය නිෂේධනය වේ
රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම සාමාන්‍ය අගයට වඩා අඩු වූ විට අග්න්‍යාශයේ ලැන්ගර්හැන් ඇල්ෆා සෛල උත්තේජනය වීමෙන් ග්ලුකගන් හෝමෝනය ශ්‍රාවය කරයි
ලැන්ගර්හැන් බීටා සෛල නිෂේධනය වී ඉන්සියුලින් ශ්‍රාවය නිෂේධනය වේ
ග්ලුකගන් හෝමෝනය මගින්, අක්මාවේ සංචිතව ඇති ග්ලයිකොජන් ග්ලූකෝස් බවට බිඳ හෙලීම උත්තේජනය කරයි
අක්මාවේදී ප්‍රෝටීන ග්ලූකෝස් බවට පරිවර්තනය උත්තේජනය කරයි
මෙම ග්ලූකෝස් අක්මා සෛල වලින් රුධිරයට නිදහස් කිරීම උත්තේජනය කරයි
මෙම ක්‍රියාවලීන්හි ප්‍රතිඵලයන් ලෙස රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම සාමාන්‍ය අගය දක්වා ඉහල යයි
මේ නිසා ලැන්ගර්හැන් ඇල්ෆා සෛල වලින් ග්ලුකගන් ශ්‍රාවය නිෂේධනය වේ
මෙයද ඍන ප්‍රතිපොෂී යාන්ත්‍රණයකි
ග්ලුකගොන් හෝමෝනයට අමතරව ඇඩ්රිනලින්, නොඇඩ්රිනලින්, කෝටිසෝල්, තයිරොක්සින් යන හෝමෝන ද රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම ඉහල නැංවීමට දායක වේ
රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම යාමනයට වෘක්ක ද දායක වේ
රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම රුධිරය මිලි ලීටර 100 කට ග්ලූකෝස් මිලි ග්‍රෑම් 180 ට වඩා වැඩි වූ විට අතිරේක ග්ලූකෝස් වෘක්කානුව මගින් අවිදුර සංවලිත නාලිකාවේදී වරණ ප්‍රතිශෝෂණය සිදු නොකරයි
මේවා මුත්‍රා සමඟ දේහයෙන් බැහැර කරයි
මේ ඉරුවාරදය එක්ක ඔළුව කැක්කුම ආවම එක පැත්තක තමයි ඉස්සෙල්ලාම වේදනාව ඇතිවෙන්නේ
ඊට පස්සේ ඇහ පොඩ්ඩක් නටනවා වගේ එනවා
සමහර විට වමනේ යන්න පටන් ගන්නවා
සමහර විට ඔළුව උස්සන්න බෑ
බර ගතියක් එනවා
මේ විදියේ විවිධ රෝග ලක්ෂණ ඇතිවෙනවා
දැන් මේ තත්වය විශේෂයෙන්ම මතක තියාගන්න ඕනේ
මෙහෙම වෙනවා අපිට මේක සුවපත් කරගන්න පුළුවන්ද
ඇත්තටම පුළුවන්
හොදින් මතක තියාගන්න, දේශීය ආයුර්වේද වෛද්‍යය ප්‍රතිකාර ලබාගන්න
අනිවාර්යෙන්ම මේ තත්වය සුවපත් කරගන්න, ප්‍රතිකාර ගන්න පුළුවන්
ඒ තුලින් සුවපත් භාවය ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් තියෙනවා
ඒ එක්කම මතක තියාගන්නට ඕනේ
ඌශ්ණාධික ආහාර පාන  ගන්නේ නැතුව, ඇග සිසිල් වෙන ආහාර පාන අරගෙන එහෙම කටයුතු කරන්න ඕනේ
මම දන්නවා මොනරාගල කියන ඔය ප්‍රදේශේ ගොඩාක්ම රස්නෙයි
දැන් මේ කාළේ හොදට පායනවා
ඉතින් ගොඩාක් ම රස්නෙයි
රස්නෙත් එක්ක මේ තත්වය දරාගන්න බැරි තරමටම එන්න පුළුවන්
ඉතින් ඒක නිසා අනිවාර්යෙන්ම ඉක්මනින්ම ප්‍රතිකාර ලබා ගන්න
මතක තියාගන්න ඇට වර්ග, ගෙඩි වර්ග සහ පළතුරු වැනි ඇග සිසිල් කරන ආහාර පාන ගන්නට ඕනේ
මුං ඇට එහෙම හොදට තියනවනේ
ඒ වගේ සිසිල් ආහාර පාන ආහාරයට ගන්න
ඉතාමත්ම හොදයි තල වගේ දේවල් ආහාරයට ගන්න
සුවපත් භාවය ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් තියෙනවා
අපි ආයුර්වේද වෙද මහත්මයෙක් ගෙන් ප්‍රතිකාරයක් ගමු
එතකොට මේ තත්වය සුවපත් කරගැනීමේ හැකියාවක් තියෙනවා
දැන් මෙහෙම එකක් තියෙනවා
සමහර අවස්ථාවල අපි ඉරුවාදරය කියලා දන්නේ නෑ
දැන් ඔබ කිව්ව විදියට සැරින් සැරේට ඔළුව කැක්කුම එනවා
දැන් එහෙම ආවම සමහර අය කරන්නේ මොනවහරි පෙත්තක් ගිලලා දාලා ඔහේ නිකන් ඉන්නවා
එතකොට මේ තත්වය යට යනවා
කාලයක් ගියාම තමයි දන්නේ එක්කො ඔළුව ඇතුලේ ගෙඩියක් වෙන්න පුළුවන්
එහෙම නැත්නම් වෙන මොකක් හරි මහා ප්‍රශ්නයක් ඇති වෙලා, මහා ජරමරයක් සිද්ධ වෙන්න පුළුවන්
කිසි කෙනෙක්ට මුදා ගන්නට බැරි තත්වයක් වෙන්නත් පුළුවන්
දැන් එහෙම නම් අපි මතක තියාගන්ට ඕනේ, ඒ හිසරදය කියන එක දවස පුරාම තියෙනවා
අඩුවෙන්නෙම නෑ
ඔළුවෙන් ඉවත් වෙන්නෙම නෑ
එතකොට ඒක අඩු වෙනවා, වැඩි වෙනවා
ඒකත් එක්ක තමයි ජීවත් වෙන්න වෙන්නේ
දැන් එතකොට ගොඩාක් වෙන දෙයක් තමයි සමහර අවස්ථාවල ඇස් පෙනීම නැති වෙන්න පුළුවන්
සමහර අවස්ථාවල කන් ඇහීම නැතිවෙන්න පුළුවන්
ආපෝ ධාතුව
 තේජෝ ධාතුව  
 වායෝ ධාතුව  
 පඨවි ධාතුව  
 අකාෂ ධාතුව
දෝෂ යනු ශරීරය දුෂණය කරන්නකි
මෙහි දෝෂ තුනකි
මේවා සමබරව පවත්නා විට ශරීරය නිරෝගීව පවත්නා අතර විෂම වුවිට රෝග ඇතිවේ
එම ත්‍රිදෝෂ ලෙස
වාත නොහොත් "වා "
 පිත
 සෙම නොහොත් "කප"
'''
1970 ගණන් වලදී ඊජිප්තුවෙන් සහ සෝවියට් සංගමයෙන් අවි සහ පුහුණුව සැපයීමත් හා සමගම සිරියාවේ රසායනික අවි වැඩසටහන ඇරඹුනු අතර,  සිරියාව තුල රසායනික අවි නිපැයීම 1980 ගණන් වල මැද භාගයේදී ඇරඹිණි
2013 සැප්තැම්බර මසදී රසායනික අවි සම්මුතිය (විධිමත් ලෙස එක්වීම ඔක්තොම්බර් 14 දිනදී සිදුවිය) හා සිරියාව එක්වූ අතර, සම්මුතියෙහි අවශ්‍යතාවය ප්‍රකාර,  රසායනික අවි වාරණ සංවිධානයෙහි අධීක්ෂණය යටතේ, එහි අවි සංහරණය කෙරුමට එකඟ විය
සංහරණ ක්‍රියාවලිය අධීක්ෂණය සඳහා  ඕපීසීඩබ්-එක්සත් ජාතීන් ඒකාබද්ධ මෙහෙයුමක් පිහිටුවන ලදි
සම්මුතිය අපරානුමත නොකළ රාජ්‍යයන් අතලොස්ස අතුරින් සිරියාව එක් රාජ්‍යයක් වූ අතර, සිරියානු රජය විසින් එය පිළිබඳ වගකිවයුතු බව බටහිර රාජ්‍යයන් විසින් (එනමුදු සිරියාව හා රුසියාව විසින් තරයේ ප්‍රකාශ කෙරුණේ  සිරියානු සිවිල් යුද්ධයේ සිරියානු කැරැළිකරුවන් එයට වගකිවයුතු බවයි) තරයේ ප්‍රකාශ කෙරුණු 2013 අගෝස්තු ගූටා රසායනික ප්‍රහාරය වෙත ජාත්‍යන්තර දෝෂාරෝපණය එල්ලවීමෙන් පසුව සම්මුතිය හා එක් විය
රසායනික අවි තමන් සතු බවට,  සැප්තැම්බර් මසට පෙර සිරියාව විසින් ප්‍රසිද්ධයේ පිළිනොගත් මුත්,  බටහිර රහස් තොරතුරු සේවාවන් විසින් විශ්වාස කළේ එය සතුව ලෝකයේ විශාලතම සංචිතයන් තිබූ බවයි.  2013 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, ප්‍රංශ රහස් තොරතුරු සේවාව විසින් අදහස් දැක්වූයේ සිරියානු සංචිතය ටොන් 1,000 වූ අතර, එයට යිපිර්ට්, වීඑක්ස් සහ " සාරින් ටොන් සිය ගණනක්ද" අයත් වූ බවයි.

ආශ්‍රිත
සිරියාවේ රසායනික අවි සංහරණය යනු, 2014 ජූලි පළමුවන දිනට යෙදී තිබුණු  නියමිත කාලයට පෙරදී සිරියානුවන් විසින් එළඹුනු එකඟතාවයන් කිහිපයක් වෙතින් ඇරඹී හා දැනට සමාප්ත වී ඇති ක්‍රියාවලියකි
මෙයින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ, එහි රසායනික අවි සහ රසායනික අවි නිෂ්පාදන පහසුකම් විනාශ කර දමන මෙන් වගකීමක් සහ කාලානුරූපයක් සිරියාව වෙත පැවරූ, එජා ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාව 2118 වෙයි
රසායනික අවි වාරණ සංවිධානයෙහි (ඕපීසීඩබ්) විධායක සභාවෙහිදී නීතිගත කෙරුණු ක්‍රියාත්මක කෙරීම් සැලසුමකට, සිරියාව  අන්තර්ගත කිරීම හා බැඳ තැබීම,  ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාව වෙතින් සිදු කෙරුණි
සිරියාව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු රසායනික අවි වෙතින් අවසන් තොගය,  2014, ජූනි 23 දිනදී පටවා ඉවත් කෙරිණි
මිනිසාගේ ස්නායු පද්ධතිය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට වෙන් කල හැක
එනම්, 
මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය 
පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතිය වශයෙනි
මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට මොළය සහ සුෂුම්නාව අයත් වෙයි
පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතිය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකි
ඒවා නම්, 
1.දෛහික ස්නායු පද්ධතිය
2.ස්වයං සාධක ස්නායු පද්ධතිය

මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය
මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට මොළය සහ සුෂුම්නාව අයත් වේ
මොළයට අයත් කොටස් පහත දැක්වෙන පරිදි වෙන්කර විස්තර කර ඇත
අතිපුර්ව මස්තිෂ්කය
මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල

තැලමස මස්තිෂ්කය
පුර්ව රුධිරග්‍රාහි ප්‍රතානය
කේතු දේහය
තැලමස
හයිපොතැලමස

මැද මොළය
රතු න්‍යෂ්ටිය
සිව්බිඩි දේහ

අපර මොළය
අනුමස්තිෂ්කය
වැරෝලි සේතුව
අපර රුධිරග්‍රාහි ප්‍රතානය
සුෂුම්නා ශීර්ෂකය

මොළය
ප්‍රධාන ලිපිය
මිනිස් මොළය
මිනිසාගේ මොළය පිහිටා ඇත්තේ කපාල කුහරය තුළයි
අති පුර්ව මස්තිෂ්කය
කලලයේ අති පූර්ව මස්තිෂ්කයෙන් ව්‍යූත්පන්න වන මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල පිළිබඳව මෙහිදී සලකා බලනු ලබයි
මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල
මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල දෙකක් ඇත
මෙම අර්ධගෝල දෙක ගැඹුරු අන්වායාම පරිඛාවකින් වෙන් වී ඇත
මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල ඉදිරියෙන්, පාර්ශ්විකව සහ අධරීයව විශාලනය වී ඇත
මෙය අධර ලෙස අනුමස්තිෂ්කය තෙක්ම වැඩී ඇත
මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල වල පිටතින්ම මස්තිෂ්ක බාහිකය ඇත
මෙහි ධුසර ද්‍රව්‍යය ඇත
(ධුසර ද්‍රව්‍ය සෑදී ඇත්තේ නියුරෝන වල සෛල දේහ වලිනි)
ධුසර ද්‍රව්‍ය වලට ඇතුලතින් ශ්වේත ද්‍රව්‍ය ඇත
(ශ්වේත ද්‍රව්‍ය සෑදී ඇත්තේ මයලනීභුත ස්නායු තන්තු වලිනි)
මස්තිෂ්ක බාහිකයේ ඛාත සහ සංවලිත පිහිටීම නිසා එහි පෘෂ්ට වර්ගඵලය වැඩි වී තිබේ
ඛාතයක් යනු මස්තිෂ්ක බාහිකයේ සංවලිත දෙකක් අතර ඇති ඇතුලට නෙරා යාමකි
සංවලිතයක් යනු ඛාත දෙකක් අතර ඇති පිටතට නෙරා යාමකි
එක් එක් මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල ඛණ්ඩිකා 4කට බෙදී ඇත
ලලාට ඛණ්ඩිකාව
අපර කපාල ඛණ්ඩිකාව
පාර්ශ්වික ඛණ්ඩිකාව
ශංඛක ඛණ්ඩිකාව
ලලාට ඛණ්ඩිකාව සහ පාර්ශ්වික ඛණ්ඩිකාව වෙන් කරමින් මධ්‍ය ඇලිය (මධ්‍ය පරිඛාව) පිහිටයි
අපර කපාල ඛණ්ඩිකාව, පාර්ශ්වික සහ ශංඛක ඛණ්ඩිකාවෙන් වෙන් කරමින් අපර කපාල පාර්ශ්වික ඇලිය ඇත
ලලාට ඛණ්ඩිකාව සහ පාර්ශ්වික ඛණ්ඩිකාව, ශංඛක ඛණ්ඩිකාවෙන් වෙන් කරමින් පාර්ශ්වික පරිඛාව ඇත
එක් එක් මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල වල ශ්වේත ද්‍රව්‍යයේ ගිලී පාදස්ථ න්‍යෂ්ටි (පාදස්ථ ගැඞ්ග්ලියම්) එකක් බැගින් ඇත
එක් එක් මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල වල පාර්ශ්වික මස්තිෂ්ක කෝෂිකාව බැගින් ඇත
ඒවා තුළ මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය පිරී ඇත
මෙම මස්තිෂ්ක කෝෂිකා දෙක තුන්වන මස්තිෂ්ක කෝෂිකාවට විවෘත වේ
එක් එක් මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල දෙක එකිනෙකට සම්බන්ධ කරමින් ගැඹුරු අන්වායාම අලියට පහලින් කැලෝස දේහය ඇත
මෙය හරස් අතට දිවෙන ස්නායු තන්තු පථයකි
මස්තිෂ්ක බාහිකයේ පිහිටන ගැඹුරු ඇලී පරිඛා ලෙසත් නොගැඹුරු ඇලී ඛාත ලෙසත් හඳුන්වයි.

මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල වල කෘත්‍යයන්
මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල වල ප්‍රධාන කෘත්‍යාත්මක ප්‍රදේශ 3ක් ඇත
ඒවා නම්,
චාලක ප්‍රදේශ
සංවේදී ප්‍රදේශ
සංගාමි ප්‍රදේශ
මේවායින් වැඩි වශයෙන් පවතින්නේ සංගාමි ප්‍රදේශයි
සංගාමි ප්‍රදේශ මතකය, ඉගෙනුම, හේතු දැක්වීම, ඥානවන්ත බාවය, පෞරුෂය ආදිය කෙරෙහි බලපායි
එක් එක් මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල වල ඇති ඛණ්ඩිකා වල එම කෘත්‍යාත්මක ප්‍රදේශ පිහිටයි
ලලාට ඛණ්ඩිකාව 
දෛහික චාලක ප්‍රදේශය 
පූර්ව චාලක ප්‍රදේශය
කථන චාලක ප්‍රදේශය
ලලාට සංගාමි ප්‍රදේශය

පාර්ශ්වික ඛණ්ඩිකාව
දෛහික සංවේදක ප්‍රදේශය 
පාර්ශ්වික ප්‍රදේශය
කථන සංගාමි ප්‍රදේශය 
රස සංවේදී ප්‍රදේශය

අපර කපාල ඛණ්ඩිකාව
දෘෂ්ටි සංවේදන ප්‍රදේශය
දෘෂ්ටි සංගාමි ප්‍රදේශය

ශංඛක ඛණ්ඩිකාව
ශ්‍රවණ සංවේදක ප්‍රදේශය 
ශ්‍රවණ සංගාමි ප්‍රදේශය
ආඝ්‍රහණ සංවේදක ප්‍රදේශය
 

ඒවායේ පිහිටීම සහ කෘත්‍යයන් පහත දැක්වෙයි
ලලාට ඛණ්ඩිකාව
ලලාට ඛණ්ඩිකාවෙහි දෛහික චාලක ප්‍රදේශය, පුර්ව චාලක ප්‍රදේශය, කථන චාලක ප්‍රදේශය (බ්‍රොකාත් ප්‍රදේශය) සහ ලලාට සංගාමි ප්‍රදේශය පිහිටයි
දෛහික චාලක ප්‍රදේශය
ඉච්චානුග පේශි සංකෝචනය පාලනය කරයි
දේහයේ පහල සිට ඉහලට ප්‍රදේශ පිලිවෙලින් දෛහික චාලක ප්‍රදේශයේ ඉහළ සිට පහලට ඇති ප්‍රදේශ මගින් පාලනය කරයි
පුර්ව චාලක ප්‍රදේශය
අනුක්‍රමණික ශ්‍රේණියක් ඔස්සේ පේශි ගණනාවක් ඉච්චානුගව සංකෝචනය වී චලනයන් ඇති කිරීමේදී චාලක ප්‍රදේශයට බලපෑම් ඇති කර එය පාලනයට උදව් වේ
කථන චාලක ප්‍රදේශය (බ්‍රොකාත් ප්‍රදේශය)
කථනය හා සම්බන්ධ චලන පාලනය කිරීම
ලලාට සංගාමි ප්‍රදේශය
බුද්ධිය 
ඉගෙනීම 
තර්කානුකුල චින්තනය 
පෞරුෂය 
මතකය
තීරණ ගැනීම 
විශ්ලේෂණය වැනි උච්ඡ මානසික ක්‍රියාකාරීත්වයන් පාලනය කිරීම
පාර්ශ්වික ඛණ්ඩිකාව
පාර්ශ්වික ඛණ්ඩිකාවෙහි දෛහික සංවේදක ප්‍රදේශය, කථන සංගාමි ප්‍රදේශය, පාර්ශ්වික ප්‍රදේශය සහ රස සංවේදී ප්‍රදේශය පිහිටයි
දෛහික සංවේදක ප්‍රදේශය
උණුසුම, සීතල, ස්ඵර්ශය, පීඩනය, වේදනාව සංවේදනය කරයි
දේහයේ පහල සිට ඉහලට ඇති ප්‍රදේශ සංවේදනය කරන්නේ දෛහික සංවේදක ප්‍රදේශයේ ඉහළ සිට පහලටයි
කථන සංගාමි ප්‍රදේශය
කථනයේදී වචන තෝරා බේරා ගැලපීමකින් යුක්තව සකස් කරයි
(එනම් වචන සංජානනය සිදු කරයි)

පාර්ශ්වික ප්‍රදේශය
යමක් ඇල්ලීමේදී දැනෙන ස්ඵර්ශය, පීඩනය, පිහිටීමට අනුව වස්තුව පිලිබඳ නිවැරදි දැනීමක් ඇති කර ගැනීම
රස සංවේදී ප්‍රදේශය
රස සංවේදනය සිදු කරයි
අපර කපාල ඛණ්ඩිකාව

දෘෂ්ටි සංවේදන ප්‍රදේශය
දෘෂ්ටි සංවේදනය සිදු කරයි
දෘෂ්ටි සංගාමි ප්‍රදේශය
දකින දේ පිලිබඳ මතකය
තොරතුරු ගබඩා කිරීම
වර්තමානයේ ලැබෙන තොරතුරු, ගබඩා කර ඇති තොරතුරු සමඟ සම්බන්ධීකරණය කර තොරතුරු විශ්ලේෂණය සහ හඳුනා ගැනීම
ශංඛක ඛණ්ඩිකාව

ශ්‍රවණ සංවේදක ප්‍රදේශය
ශ්‍රවණ සංවේදනය සිදු කරයි
ශ්‍රවණ සංගාමි ප්‍රදේශය
ඇසෙන තොරතුරු මතකයේ ගබඩා කිරීම
වර්තමානයේ ලැබෙන තොරතුරු, ගබඩා කර ඇති තොරතුරු සමඟ සම්බන්ධීකරණය කර, විශ්ලේෂණය කර තේරුම් ගැනීම
ආඝ්‍රහණ සංවේදන ප්‍රදේශය
ආඝ්‍රාණ සංවේදනය (ගද සුවද දැනීම) සිදු කරයි
පාදස්ථ න්‍යෂ්ටි වල කෘත්‍යයන්
ඉච්චානුග පේශි තානය පාලනය කරයි
එමගින් නිවැරදිව සහ ක්‍රමානුකුලව ඉච්චානුග සුමට චලනයන් සමායෝජනය කරයි
පාදස්ථ න්‍යෂ්ටි වලට හානියක් සිදු වූ විට චලන සුමට නොවීම හෝ චලනයන් සිදුකල නොහැකි වේ
තැලමස මස්තිෂ්කය
කලලයේ තැලමස මස්තිෂ්කයෙන් ව්‍යුත්පන්න වන තැලමස, හයිපොතැලමස, කේතු දේහය සහ පූර්ව රුධිරග්‍රාහි ප්‍රතානය යන ඒවා පිළිබඳව මේ යටතේ විස්තර කෙරේ
ඒවායේ පිහිටීම සහ කෘත්‍යයන් පහත විස්තර කර ඇත
තැලමස
තුන්වන මස්තිෂක කෝෂිකාවට දෙපසින් පිහිටන ධුසර ද්‍රව්‍ය වලින් සැදුණු ප්‍රදේශයකි
තැලමස වල කෘත්‍යය
තැලමස මගින් මස්තිෂ්ක බාහිකයට ගමන් කරන බොහෝ අධිසංවේදී ලිංගික 
ආවේග බාහිකයේ නියමිත ස්ථානයට යොමු කරවන සම්බන්ධීකරණ මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි
සම, අන්තරංග අවයව සහ විශේෂිත සංවේදී අවයව ආදියේ සිට පැමිණෙන ආවේග මස්තිෂ්ක බාහිකයේ අදාළ සංවේදී ප්‍රදේශයට ගමන් කිරීමට ප්‍රථම ඒවා තැලමස වලට යොමු කරයි
හයිපොතැලමස
තැලමස වලට වහාම පහලින් පිහිටා ඇත
ධුසර ද්‍රව්‍ය වලින් සැදුණු ප්‍රදේශ මෙහි ඇත
පිටියුටරිය වෘන්තයක් මගින් මෙයට සම්බන්ධ වී ඇත
හයිපොතැලමසයෙහි කෘත්‍යයන්
දේහ උෂ්ණත්ව යාමනය
ආසෘති පීඩනය යාමනය
හැගීම්, චෛතසික ක්‍රියා (කලහකාරීත්වය, කෝපය වැනි ක්‍රියාවන්) පාලනය කරයි
නින්ද, නින්දෙන් පිබිදීම, ක්‍රමාකුන්චන චලන, පෙනහළු වාතන වේගය පාලනය කරයි
බඩගින්න, පිපාසය යන ක්‍රියාවලි ඇති කරයි
හෘදස්පන්ධන වේගය පාලනය කර රුධිර පීඩනය පාලනය කරයි
අපර පිටියුටරි හෝමෝන සංස්ලේෂණය කරයි
(ADH සහ ඔක්සිටොසින්)
පූර්ව පිටියුටරියෙන් හෝමෝන නිපදවීම උත්තේජනය කරන හෝ නිශේධනය කරන හෝමෝන ශ්‍රාවය කරයි
(TRH, CRH, PRH, PIH, GHRH, GHRIH, GNRH)

පූර්ව රුධිරග්‍රාහි ප්‍රතානය
තුන්වන මස්තිෂ්ක කෝෂිකාව තුලට නෙරා පිහිටන කේතුදේහයට ඉහලින්, අපරව පිහිටයි
මෙය අස්නායුක තුනී වාහිනීමත් ප්‍රදේශයකි
මෙමගින් මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය ශ්‍රාවය කරයි
කේතු දේහය
පූර්ව රුධිරග්‍රාහි ප්‍රතානයට පහලින් අපරව පිහිටා තිබේ
මෙමගින් මෙලටොනින් හෝමෝනය ශ්‍රාවය කරයි
මැද මොළය
කලලයේ මැද මොළයෙන් ව්‍යුත්පන්න වන රතු න්‍යෂ්ටිය සහ සිව්බිඩි දේහ පිළිබඳව මේ යටතේ විස්තර කෙරේ
රතු න්‍යෂ්ටිය
මැද මොළයේ පූර්වව පිහිටා තිබේ
ධුසර ද්‍රව්‍ය වලින් සෑදුණු කොටසකි
රතු න්‍යෂ්ටියෙහි කෘත්‍යයන්
කංකාල පේශි වල චලනයන් ක්‍රමවත්ව සැලසුම් කිරීම
විශේෂයෙන්ම දේහ ඉරියව්ව හා සම්බන්ධ චලන වලදී වැඩිපුර පේශි සංකෝචනය නිශේධනය කරයි
සිව්බිඩි දේහ
මැද මොළයේ අපර ලෙස පිහිටා ඇත
සිව්බිඩි දේහ වල කෘත්‍යයන්
කණීනිකාවේ ප්‍රමාණය පාලනය කිරීම
අක්ෂි කාචයේ වක්‍රතා අරය පාලනය කිරීම
දෘෂ්ටිය සහ ශ්‍රවණය සම්බන්ධව ගෙල සහ ඇසෙහි චලනයන් පාලනය කිරීම
සිල්වියස් මාතිකාව
3 වන මස්තිෂ්ක කෝෂිකාව, 4 වන මස්තිෂ්ක කෝෂිකාවට සම්බන්ධ කරමින් මැද මොළය හරහා දිවෙන පටු නාලිකාව සිල්වියස් මාතිකාවයි.

අපර මොළය

අනුමස්තිෂ්කය
මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල දෙකට අධරීයව, වැරෝලි සේතුවට අපර ලෙස පිහිටා ඇත
මෙහිද අර්ධගෝල දෙකක් ඇත
මෙහි පිටතින් ධුසර ද්‍රව්‍යයද ඇතුලතින් ශ්වේත ද්‍රව්‍යයද ඇත
ධුසර ද්‍රව්‍යයේ ඛාත සහ සංවලිත පිහිටා තිබේ
ඒවා සමීපව සහ සමාන්තරව සකස් වී තිබේ
අනුමස්තිෂ්කයේ කෘත්‍යයන්
දේහ තුලනය සහ සමතුලිතතාවය පවත්වාගෙන යාම
ඉච්චානුග පේශි සංකෝචනය නිවැරදිව පාලනය කර එය සමායෝජනය කිරීම
දේහ තුලනය හා සම්බන්ධ ප්‍රතිග්‍රාහක, සන්ධි, ඛණ්ඩරා සහ පේශි වල ඇති ප්‍රතිග්‍රාහක වලින් ලැබෙන ආවේග අනුමස්තිෂ්කයට ලැබේ
ඒ අනුව ඉහත ක්‍රියාවලි පවත්වා ගනී
අපර රුධිරග්‍රාහි ප්‍රතානය
මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය ශ්‍රාවය කරයි
වැරෝලි සේතුව
මැද මොළයට වහාම පහලින්, සුෂුම්නා ශීර්ෂකයට වහාම ඉහලින්, අනු මස්තිෂ්කයට පුර්ව ලෙස පිහිටා ඇත
මෙය සුෂුම්නාව මොළයේ ඉහල කොටස් වලට සම්බන්ධ කරන ස්නායු තන්තු වැරෝලි සේතුව හරහා ගමන් කරයි
තවද අනුමස්තිෂ්ක අර්ධ ගෝල දෙක එකට සම්බන්ධ කරන හරස් පාලමක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
ශ්වසන මධ්‍යස්ථානයට අයත් නියුමොටැක්සික් මධ්‍යස්ථානය සහ එනියුස්ටික් මධ්‍යස්ථානය පිහිටන්නේද වැරෝලි සේතුවෙයි
සුෂුම්නා ශීර්ෂකය
වැරෝලි සේතුවට වහාම පහලින්, සුෂුම්නාවට වහාම ඉහලින් පිහිටයි
මෙහි ශ්වේත ද්‍රව්‍ය පිටතින්ද, ධුසර ද්‍රව්‍ය ඇතුලතින් ද පිහිටයි
සුෂුම්නා ශීර්ෂකයේ කෘත්‍යයන්
මෙහි ප්‍රධාන කෘත්‍යාත්මක මධ්‍යස්ථාන 3කි
ශ්වසන මධ්‍යස්ථානය 
හෘද් වාහිනී පාලක මධ්‍යස්ථානය
කැස්ස, කිවිසුම් යාම, ගිලීම වැනි ප්‍රතීක ඇති කරන මධ්‍යස්ථානය
එම මධ්‍යස්ථාන මගින් පහත කෘත්‍යයන් ඉටු කරයි
ශ්වසනයේ මූලික රිද්මය පාලනය කිරීම
හෘද් ස්පන්දන වේගය සහ බලය පාලනය කිරීම
ධමනිකා වල විෂ්කම්භය පාලනය කිරීම
කැස්ස, කිවිසුම් යාම, ගිලීම වැනි ප්‍රතීක ඇති කිරීම
හතර වන මස්තිෂ්ක කෝෂිකාව
ඉහලින් සිල්වියස් මාතිකාව හරහා 3 වන මස්තිෂ්ක කෝෂිකාවට ද පහලින් සුෂුම්නාවේ මධ්‍ය නාලයට ද සම්බන්ධ වූ කොටසකි
මෙනින්ජි පටල
මොළය සහ සුෂුම්නාව ආවරණය කරමින් පිහිටන පටල මෙනින්ජි පටල ලෙස හඳුන්වයි. මෙවැනි පටල 3ක් ඇත
ඒවා නම්, 
වරාශිකාව
ජාලාකාර පටලය 
චීනාන්ශුකාව
වරාශිකාව සිස් කබල සහ කශේරුවට සම්බන්ධයි
චීනන්ශුකාව මොළය සහ සුෂුම්නාවේ පටක වලට බැදී තිබේ
වරාශිකාව හා චීනාන්ශුකාව අතරමැද වරාශිකාවට බැඳුනු ජාලාකාර පටලය ඇත
ජාලාකාර පටලයට පහලින් අධඃ ජාලාකාර අවකාශය ඇත
මෙය මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලයෙන් පිරී පවතී
රුධිරග්‍රාහී ප්‍රතාන වලින් ශ්‍රාවය කරන මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය, මස්තිෂ්ක කෝෂිකා
අධඃ ජාලාකාර අවකාශය
ශිරා අවකාශ හරහා රුධිර සංසරණයට නැවත ඇතුළු වේ
මෙනිජි පටල වලින් මොළයට සහ සුෂුම්නාවට ආරක්ෂාව ලැබේ
මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය
රුධිර ග්‍රාහී ප්‍රතාන වලින් මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය ශ්‍රාවය කරනු ලබයි
මේවා රුධිරය පෙරීමට ලක්වීමෙන් සෑදේ
මෙම තරලය පිහිටන ස්ථාන වන්නේ,
මොළයේ මස්තිෂ්ක කෝෂිකා  
සුෂුම්නාවේ මධ්‍ය නාලය
අධඃ ජාලාකාර අවකාශය
මෙම තරලය නැවත ශිරා රුධිරයට අවශෝෂණය කරයි
මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලයෙහි කෘත්‍යයන්
මොළය සහ සුශ්ම්නාවට ආරක්ෂාව සහ සන්ධාරණය ලබා දීම
මොළය සහ සුෂුම්නාව වටා ඒකාකාරී පීඩනයක් පවත්වා ගෙන යාම
මොළය සහ කපාලයේ අස්ථි අතරත්, සුෂුම්නාව සහ කශේරුවේ අස්ථි අතරත් තිගැස්සුම් අවශෝෂකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
මොළය සහ සුෂුම්නාව තෙත්ව පවත්වා ගැනීම
අපද්‍රව්‍ය සහ පෝෂක ද්‍රව්‍ය ස්නායු සෛල සහ මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය අතර හුවමාරු කරවීම
නිවැරදි ස්නායු ආවේග ජනනයට සහ ස්නායු ආවේග සම්ප්‍රේෂණයට අවශ්‍ය ප්‍රශස්ත රසායනික පරිසරයක් ලබා දීම
ආසාදන වලින් ආරක්ෂාව ලබාදීම
(මේ සඳහා මෙහි ඇති වසා සෛල වැදගත් වේ
)

සුෂුම්නාව
දේහයේ ගෙල සහ කඳ කොටසේ අපර මධ්‍ය රේඛාවේ කශේරුක නාලය තුලින් ගමන් කරමින් පිහිටයි
මෙය දෙවන කටී කශේරුකාවේ පහල මට්ටමේදී අවසාන වේ
දෙවන කටී කශේරුකා මට්ටමේදී සුෂුම්නාව අවසන් වීමෙන් පසු කශේරුක නාලය තුලින් පහලට අවසාන සුෂුම්නා ස්නායු යුගල් පමණක් විහිදේ
සුෂුම්නාව ආවරණය කරමින් වරාශිකාව, චීනාන්ශුකාව සහ ජාලාකාර පටලය යන මෙනින්ජි පටල පිහිටයි
මෙහි අධඃ ජාලාකාර අවකාශය මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලයෙන් පිරී පවතී
සුෂුම්නාවේ හරස්කඩක් නිරීක්ෂණය කල විට එහි මධ්‍යයේ H හැඩැති ධුසර ද්‍රව්‍ය ප්‍රදේශයක් දිස්වේ
මෙය තද පැහැයක් ගන්නා කොටසකි
මෙහි චාලක නියුරෝන වල සෛල දේහ, සංගාමි නියුරෝන සහ අනුශාඛිකා ඇත
ධුසර ද්‍රව්‍ය මධ්‍යයේ මධ්‍ය නාලය ඇත
ධුසර ද්‍රව්‍ය වලට පිටතින් ශ්වේත ද්‍රව්‍ය ඇත
මෙම ප්‍රදේශය සමන්විත වන්නේ ස්නායු තන්තු වලිනි
බොහෝවිට මෙහි මයලනීභුත ස්නායු තන්තු තිබෙන නිසා සුදු පැහැතිය
ශ්වේත ද්‍රව්‍ය අපර ආවාරයකින් සහ පුර්ව ඇලියකින් කොටස් දෙකකට වෙන් වී තිබේ
සුශුම්නාවෙන්, සුෂුම්නා ස්නායු වල මූලයන් හට ගනී
එක් එක් සුෂුම්නා ස්නායුවට මූල 2ක් ඇත
එනම් පූර්ව මූලය සහ අපර මූලයයි
අපර මූලය හරහා සංවේදක ස්නායු තන්තු සුෂුම්නාවට ඇතුළු වේ
සංවේදක නියුරෝන වල සෛල දේහයන් සුශුම්නාවට සමීපව ඇති මූල ගැන්ග්ලියම් තුල පිහිටයි
පූර්ව මූලය ඔස්සේ චාලක නියුරෝන, සුෂුම්නාවෙන් ඉවතට ගමන් කරයි
නමුත් චාලක නියුරෝන වල සෛල දේහ පිහිටන්නේ සුෂුම්නාව තුල ධුසර ද්‍රව්‍යයේය
සුෂුම්නා ස්නායු යුගල 31ක් ඇත
මේවා හට ගන්නේ සුෂුම්නාවෙන් පැන නගින පූර්ව සහ අපර මූලයන් එකට එකතු වීමෙනි
එබැවින් සියළුම සුෂුම්නා ස්නායු මිශ්‍ර ස්නායු වේ
පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතිය
දේහයේ මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය, සංවේදක සහ කාරක අවයව වලට සම්බන්ධ කරමින් පිහිටන ස්නායු පද්ධතිය මෙසේ හඳුන්වයි. මෙය දෛහික ස්නායු පද්ධතිය සහ ස්වයංසාධක ස්නායු පද්ධතිය ලෙස ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදිය හැක
දෛහික ස්නායු පද්ධතිය
මෙයට සංවේදක අවයව මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට සම්බන්ධ කරන දෛහික සංවේදක ස්නායු තන්තු සහ කන්කාල පේශි මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට සම්බන්ධ කරන දෛහික චාලක ස්නායු තන්තු අයත් වේ
දෛහික චාලක සහ සංවේදක ස්නායු තන්තු මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට සම්බන්ධ වන්නේ කපාල ස්නායු යුගල 12  සහ සුෂුම්නා ස්නායු යුගල 31 හරහාය
දෛහික ස්නායු පද්ධතිය මගින් දේහයේ ඉච්ඡනුග ක්‍රියාකාරීත්වයන් පාලනය කරයි
ස්වයං සාධක ස්නායු පද්ධතිය
මෙය අන්තරංග සංවේදී ස්නායු තන්තු සහ අන්තරංග චාලක ස්නායු තන්තු වලින් සමන්විතයි
අන්තරංග සංවේදී අවයව, අන්තරංග සංවේදක ස්නායු තන්තු හරහා මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට සම්බන්ධ වේ
හෘත් පේශි, සිනිඳු පේශි සහ ග්‍රන්ථි අන්තරංග චාලක ස්නායු තන්තු හරහා මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට සම්බන්ධ වේ
අනුවේගී ස්නායු පද්ධතියේදී අන්තරංග සංවේදක හා චාලක ස්නායු තන්තු මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට සම්බන්ධ වන්නේ සුෂුම්නා ස්නායු හරහා පමණි
ප්‍රත්‍යනුවේගී ස්නායු පද්ධතියේදී අන්තරංග සංවේදක සහ චාලක ස්නායු තන්තු මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට සම්බන්ධ වන්නේ කපාල ස්නායු යුගල් සහ අවසාන සුෂුම්නා ස්නායු යුගල් හරහා ය
මේ අනුව මිනිසාගේ ස්වයංසාධක ස්නායු පද්ධතිය ප්‍රධාන කොටස් 2කින් සමන්විත වේ
ඒවා නම් අනුවේගී ස්නායු පද්ධතිය සහ ප්‍රත්‍යනුවේගී ස්නායු පද්ධතියයි
අනුවේගී ස්නායු පද්ධතිය
සුශුම්නාවෙන් පමණක් පැනනගින ස්නායු තන්තු ඇත
කශේරුව දෙපස අනුවේගී ගැන්ග්ලියම් දාමයක් ඇත
මෙම ගැන්ග්ලියම් සුෂුම්නාවට සම්බන්ධ කරමින් සුෂුම්නා ස්නායු වලින් පිටතට විහිදෙන අනුවේගී පූර්ව ගැන්ග්ලියම් තන්තු ඇත
මෙම අනුවේගී පූර්ව ගැන්ග්ලියම් තන්තු සුෂුම්නාවේ උරස් සහ කටී ප්‍රදේශ වලින් ඇති වන අනුවේගී චාලක නියුරෝනයක අක්සනයක් වේ
අනුවේගී ගැන්ග්ලියම් වල සිට කාරක අවයව (උදා
හෘත් පේශි, සිනිඳු පේශි, ග්‍රන්ථි) වලට විහිදෙන පශ්ච ගැන්ග්ලමීය තන්තු ඇත
මේවාද අනුවේගී ගැන්ග්ලියමක ඇති චාලක නියුරෝනයකින් විහිදෙන අක්සන වේ
ප්‍රත්‍යනුවේගී ස්නායු පද්ධතිය
කාරක අවයව වලට ආසන්නයේ හෝ කාරක අවයව තුළ ප්‍රත්‍යනුවේගීය ගැන්ග්ලියමක් ඇත
මෙම ගැන්ග්ලියම්, සුෂුම්නාවේ අධර කොටසට හෝ මොළයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රත්‍යනුවේගී පූර්ව ගැන්ග්ලමීය තන්තු ඇත
මේවා කපාල ස්නායු හෝ සුෂුම්නා ස්නායු (ත්‍රිකාස්ථික සුෂුම්නා ස්නායු) ඔස්සේ පිටතට විහිදේ
මෙම ප්‍රත්‍යනුවේගී පුර්ව ගැන්ග්ලියම් ස්නායු තන්තු, සුෂුම්නාවේ අධර කොටසේ හෝ මොළයේ ඇති ප්‍රත්‍යනුවේගී චාලක නියුරෝනයක අක්සනයකි
ප්‍රත්‍යනුවේගී ගැන්ග්ලියම්, කාරක අවයව වලට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රත්‍යනුවේගී පශ්ච ගැන්ග්ලියම් තන්තු විහිදේ
මේවා ප්‍රත්‍යනුවේගී ස්වයංසාධක ගැන්ග්ලියමක ඇති චාලක නියුරෝනයක සෛල දේහයෙන් විහිදෙන අක්සනයකි
ස්වයංසාධක ගැන්ග්ලියමක් යනු,
මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියෙන් පිටත, නියුරෝන වල සෛල දේහ ඒක රාශී වූ ස්ථානයකි
අනුවේගී සහ ප්‍රත්‍යනුවේගී ස්නායු පද්ධති අතර වෙනස්කම්

ප්‍රත්‍යනුවේගී ස්නායු පද්ධතිය
ස්වයංසාධක ගැන්ග්ලියම් කාරක අවයව වලට සමීපව හෝ කාරක අවයවය තුළ පිහිටා තිබේ
පුර්ව ගැන්ග්ලියම් ස්නායු තන්තුව සාපේක්ෂව දිගින් වැඩියි
පශ්ච ගැන්ග්ලියම් ස්නායු තන්තුව සාපේක්ෂව දිගින් අඩුයි
පුර්ව ගැන්ග්ලියම් ස්නායු තන්තු කපාල ස්නායු සහ අවසාන සුෂුම්නා ස්නායු හරහා පිටතට පැමිණේ
කාරක අවයව මත ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඇසිටයිල් කෝලින් නම් ස්නායු සම්ප්‍රේෂකයයි
අනුවේගී ස්නායු පද්ධතිය
ස්වයංසාධක ගැන්ග්ලියම් මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට සමීපව පිහිටා තිබේ
පුර්ව ගැන්ග්ලියම් ස්නායු තන්තුව සාපේක්ෂව දිගින් අඩුයි
පශ්ච ගැන්ග්ලියම් ස්නායු තන්තුව සාපේක්ෂව දිගින් වැඩියි
පුර්ව ගැන්ග්ලියම් ස්නායු තන්තු සුෂුම්නා ස්නායු හරහා පමණක් පිටතට පැමිණේ
කාරක අවයවය මත ක්‍රියාත්මක වන්නේ නොඇඩ්රිනලින් නම් ස්නායු සම්ප්රෙෂකයයි
අනුවේගී සහ ප්‍රත්‍යනුවේගී ක්‍රියාකාරීත්වයන්
අනුවේගී ස්නායු පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය, බොහෝ විට ප්‍රත්‍යනුවේගී ස්නායු පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වයට '''ප්‍රතිවිරුද්ධ වේ
ෂුඟ් ජැ-ගි(හංගුල් 성재기
成在基,  උපත 1967 ජූලි 26. විපත 2013 අගෝස්තු 22) දකුණු කොරියාව මානව දයාව මලල ක්රීඩකයා, ජනතාව හිමිකම් මලල ක්රීඩකයා, නිදහස් දර්ශනය, දේශපාලන
2008 ජූනි 24, ඔහු සාදන්න භාෂාව සැමියා සමාජය(남성연대 男性連帶)
මූලාශ්‍ර

සටහන් 
 Han River rescue team struggles with increased suicide attempts Hangyorye 2013.08.01 (ඉංග්‍රීසි භාෂාව)
 ‘예고투신’ 성재기 남성연대 대표 시신 발견 The Korea Herald 2013.07.29 (හංගුල්) 
 Activist missing for 3rd day Koreatimes 2013.07.29 (ඉංග්‍රීසි භාෂාව)
 Body of male rights activist discovered Koreatimes 2013.07.29 (ඉංග්‍රීසි භාෂාව)

දේශපාලනය
ආර්ථික විද්‍යාව
දකුණු කොරියාව
2013 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඇතිවූ ගැටුම් වලින් අනතුරුව, ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්අයිඑස්
සමහරවිට අයිඑස්අයිඑල්) සහ එය වටා පෙලගැසුනු බලකායන් විසින්, 2014 ජූනි මාසයෙහිදී  ඉරාක රජයට එරෙහිව, උතුරු ඉරාකයෙහිදී ප්‍රධාන ක්‍රියාන්විතයක් අරඹන ලදි
ක්‍රියාන්විතය

යළි-ඇරඹුනු ත්‍රස්තවාදී ප්‍රගමනය
ජූනි 15 දිනයේ අගභාගයේදී, පුනරාගත පහරදීම් වලින් පසුව, නක්ෂබන්දි හමුදාව සහ හිටපු බාත්වරුන් විසින් ප්‍රාථමික ලෙසින් මෙහෙයවුනු ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් තුලින්, ටා ලා ෆර් සහ එහි අසබඩ වූ ගුවන් කඳවුර අල්ලා ගත්හ ස්ථානය ආරක්ෂකළ පිරිස, බෙහෙවින් ෂියා ටර්කමියන්වරු සහ මොසල් වෙතින් පසුබසිමින් සිටි සොල්දාදුවන් වෙතින් සමන්විත වූ අතර, ඔවුහු කුර්දි-පාලනය යටතැති භූමි භාගය වෙතට පැන ගත්හ
ටා ලා ෆර් සඳහා සටනෙහිදී, සටන්කාමින් 18 දෙනෙකු මිය ගිය අතර ත්‍රස්තවාදීන් විසින් නගරයට ෂෙල් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම නිසා ජනයා දසදෙනෙක් මිය ගියහ
ප්‍රාදේශීය ආරක්ෂක සේනාංකය වෙත අධික හානි සිදුවූ නමුදු, අපාතිකයන් සංඛ්‍යාව පිළිබඳ අවබෝධයක් නොමැත
ටා ලා ෆර් හිදී, මේජර් ජනරාල් අබු අල්-වලීඩ් අත් අඩංගුවට පත් වූ බවට විවරණය කෙරුණු නමුදු, රාජ්‍ය රූපවාහිනියෙහි පෙනී සිටි ඔහු පසුව මෙය ප්‍රතික්ෂේප කළේය
අත්අඩංගුවට පත් සොල්දාදුවන් 1,000–1,700 පමණ ජීවිතක්ෂයට පත් කළ බවට, කැරැළිකරුවන් විසින් මෙම දිනය තුලදී කියා පෑ අතර, හමුදාව කියා පෑවේ පෙර පැය 24 තුලදී ගුවන් හමුදාව විසින් සටන්කාමීන් 279 ක් මරා දැමූ බවයි.  ජීවිත්ෂයට පත් කිරීම් පිළිබඳ විඩියෝවන් විශ්ලේෂණය කළ හමුදා විශේෂඥයින් විසින් සනාථ කෙරුණේ අවම වශයෙන් සොල්දාදුවන් 170 ක් හෝ මරාදැමුණු බවයි.

ජූනි 15 දින වන විට දියාලා පළාත වෙත තවදුරටත් ප්‍රගමනයවූ අයිඑස්අයිඑස් කණ්ඩායම,  බැග්ඩෑඩ් නගරයට ඊසාන දිගින්වූ අද්හයිම්හී ගම්මාන දෙකක පාලනය තමන් සතු කර ගත්හ
ඊළඟ දිනයෙහිදී, සමාරා නගරයට දකුණින්වූ පෙදෙසෙහිදී ඔවුන්ගේ රථ සමූහය වෙත අයිඑස්අයිඑස් විසින් සැඟව සිට පහර දීම නිසා,  28–29 ගණනක් ඉරාක ෂියා  ස්වේච්ඡා සටන්කාමීන් පිරිසක් මිය ගියහ
මේ අතර, හමුදාව කියා සිටියේ බැග්ඩෑඩයට බටහිරෙන් සහ දකුණෙන් වූ ප්‍රදේශ වලදී ත්‍රස්තවාදීන් 56 දෙනෙකු මරා දැමූ අතර, දියාලා පළාතේ සටන් වලදී සටන්කාමින් 29 දෙනෙකු සහ සොල්දාදුවන් අටදෙනෙකු මිය ගිය බවත්ය
සොල්දාදුවන් කිහිප දෙනෙකුද අත්අඩංගුවට පත් වූහ
පළමු ඉරානියානු සොල්දාදුවාද මිය ගියේය
ජූනි 26 වන දින උදයෙහි, සටන්කාමීන් විසින් මන්සූර්යත් අල්-ජබල් නගරය අල්ලා ගත් අතර, එය ස්වභාවික වායු ලිං සතරක් පවතින භූමි ප්‍රදේශයකි
ඉන්දියාවේ පැරණි ගුහා විහාර අතරින් සුන්දරත්වය අනුව උසස්ම තැන ලබා ඇත්තේ කාර්ලේ චෛත්‍යශාලාවය
මෙහි ඉදිරිපස දොරටුව භේද්සා චෛත්‍යශාලාවේ මෙන් මනහර ලෙස කැටයමින් සරසා තිබුණු බව නටබුන් අනුව පැහැදිලි වේ
මෙහි වඩාත් වැදගත් ලක්ෂණය සිංහ ස්ථම්භ 2ය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනපියතම පැස්ටල් වර්ගයයි
ව. 1959දී ආරම්භකර ඇත
නිශ්පාදක

ක්‍රි
ව. 1959 - 2013
සී/ස කල' ප්‍රඩක්ට්ස් (පුද්) සමාගම

ක්‍රි
ව. 2013 - අද දක්වා
සී/ස ලංකා පෙන්සිල්ස් (පුද්) සමාගම
ඉරාක හා  ලෙවන්ට් ඉස්ලාමිය රාජ්‍යය (ISIS) ලෙස හැඳින්වෙන  අතර මෙය අරාබි භාෂාවෙන්  "දයේෂ්" ලෙස  හැඳින්වෙන  සලාෆි , ජිහාඩ් , දැඩි මතධාරි සන්නද්ධ කණ්ඩායමකි
මොවුන් ඉස්ලාම් ආගමේ සුන්නි නිකායේ සලාෆි මතවාදයන් පිළිගනී
2014 වසරේදී බටහිර ඉරක ක්‍රියාන්විතය මගින් ඉරාක රජය ප්‍රධාන නගර  වලින් පිටමං කිරීම, මොසුල් නගරය අත් පත් කර ගැනීම සහ සින්ජාර් සමුලඝාතනය සමග මෙම සංවිධානය ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත් විය
මෙම සංවිධානය එක්සත් ජාතින් ගේ සංවිධානය  හා වෙනත් රටවල්  ගණනාවක් මගින්  තහනම්  කරන ලද සංවිධානයකි
අතිශය කෘර හිස ගසා දැමීම් වල වීඩියෝ දර්ශන හා වෙනත් ඝාතන ක්‍රම , සතුරු සොල්දාදුවන් , සහන සේවකයන් හා මාධ්‍ය ක්‍රියා කාරීන් ඝාතනය හා සංස්කෘතික වශයෙන් වැදගත් ස්ථාන විනාශ කිරීම මොවුන්ගේ ක්රුයකාරකම්  වලින් සමහරකි
එක්සත් ජාතින් ගේ සංවිධානය යුධ අපරාධ , මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය හා උතුරු ඉරාකයේ ජන සංහාර වල වගකීම ඉස්ලාමිය රාජ්‍ය වෙත පවරයි
මූලාශ්‍ර
 

ජිහාඩ් සංවිධාන
ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය
පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක
රජයේ දෙපාර්තමේන්තු
 කර්ණාටක ප්‍රාන්ත පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, ඉන්දියාව
කේරළ ප්‍රාන්ත පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, ඉන්දියාව
තමිල්නාඩු පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, ඉන්දියාව
 පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (නේපාලය) 
 පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව) 

වක්‍රෝත්තිහරණ පිටු
දෙල්ගහවත්තගේ රාජ් කුමාර් සෝමදේව (උපත – 1960 ඔක්තොම්බර් 31) කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පුරාවිද්‍යාව පිළිබද ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්යවරයෙක් වන අතර ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා කවුන්සිලයේ  ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයෙකි
2005 වසරේ දී ඔහු ලන්ඩන් යුනිවර්සිටි කොලේජ් හි පුරාවිද්‍යා ආයතනයෙන් චාල්ස් වොලස් පර්යේෂණ සාමාජිකත්වය ලැබීමට ද සමත් විය
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයට අදාල ව සිදුකරන කැණීම් සහ ගවේෂණ හේතුවෙන් ඒ මහතා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි
ළමා අවධිය 
දෙල්ගහවත්තගේ රාජ් කුමාර් සෝමදේව 1960 ඔක්තෝබර් 31 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ වැල්ලවායේ දී උපත ලැබීය
ඔහු දරුවන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක වැඩිමලා විය
ඔහුගේ පියා රාජ්‍ය සේවකයෙකු වූ බැවින් පවුලේ සාමාජිකයින්ටත් රට වටා සංක්‍රමණය වීමට සිදු වූ අතර, ඔහුට නිතර පාසල් මාරු කිරීමට සිදු විය
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු පූජාපිටිය මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, නිවිතිගල සුමන මහා විද්‍යාලය, ඇහැලියගොඩ ධර්මපාල විද්‍යාලය, හිදැල්ලන සීවලී මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, මිනුවන්ගොඩ නාලන්ද විද්‍යාලය, පිටිපන රෝමානු කතෝලික විද්‍යාලය, කළුතර හොලික්‍රොස් විද්‍යාලය සහ අවසානයේ කළුතර විද්‍යාලය යන පාසල් වලින් ඔහු අධ්‍යාපනය ලබා ඇත
උසස් අධ්‍යාපනය 
ඔහු 1986 දී පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය ලබාගත් අතර, 1994 දී කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් එම විෂයයෙන් ම දර්ශනපති උපාධිය ද ලබා ගත්තේය
2006 දී ඔහු ස්වීඩනයේ උප්සලා විශ්ව විද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා හා පුරාණ ඉතිහාස දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තේය
ඔහු, මහාචාර්ය සේනක බණ්ඩාරනායකගේ සහ උප්සලා විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය පෝල් සින්ක්ලෙයාර්ගේ ශිෂ්‍යයෙකි
වෘත්තීය ජීවිතය 
සෝමදේව 1989 සිට 1994 දක්වා සීගිරිය - යුනෙස්කෝ - ශ්‍රී ලංකා සංස්කෘතික ත්‍රිකෝණ ව්‍යාපෘතියේ සහකාර අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස සේවය කර ඇත
එම කාලය තුළ ඔහු, සීගිරිය-දඹුල්ල ප්‍රදේශය‍ ආශ්‍රිතව පැවැැත්වුණු ජර්මානු-ශ්‍රී ලංකා සහයෝගිතා කැණීම් ව්‍යාපෘතියේ සහ ස්වීඩන්-ශ්‍රී ලංකා ජනාවාස පුරාවිද්‍යා ව්‍යාපෘතියේ ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස ද කටයුතු කළේය
ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාගේ සහ ජාතික ලේඛනාරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ උපදේශක කමිටු සාමාජිකයෙකු ලෙස සිය දායකත්වය ලබා දී ඇත
2013 දී ඔහු ශ්‍රී ලංකා ජාතික පර්යේෂණ කවුන්සිලයේ සාමාජිකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී
පාසල්වල ඉතිහාස ඉගැන්වීමේ විෂයමාලා සංශෝධනය කිරීමට ද ඔහු තම හැකියාව පුළුල් ලෙස දායක කළ අතර වර්තමාන ඉතිහාස පෙළපොත් සඳහා පරිච්ඡේද කිහිපයක් ලියා ඇත
2022 වන විට ඔහු කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්යවරයකු ලෙස සේවය කරයි
2022 දී ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක අමාත්‍යාංශයේ උපදේශක කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු ලෙස ද පත් කරනු ලැබීය
වර්තමානයේ ඔහු එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන මගින් අරමුදල් සපයන ව්‍යාපෘති කිහිපයක උපදේශකයෙකු ලෙස සේවය කරයි
පර්යේෂණ 
සෝමදේවගේ ප්‍රධාන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රය වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි නාගරීකරණයයි
ඔහු 1999 සිට 2005 දක්වා වසර හයක් ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු හා ගිනිකොන දිග ප්‍රදේශයේ, ජාතික ඓතිහාසික වංශකතාවල සහ ශිලා ලේඛනවල විස්තර කර ඇති නාගරිකත්වයේ ඓතිහාසික වර්ධනය අවබෝධ කර ගැනීමට ගත කළේය
එම කාලය තුළ ඔහු, පහළ කිරිඳි ඔය ද්‍රෝණියේ සාර්ව පරිමාණ ගවේශනයන් ඇතුළුව, පුරාවිද්‍යා කැණීම් නවයක් සිදු කළේය
එම ක්ෂේත්‍ර කටයුතුවල ප්‍රතිඵල, 'The Origins of Urbanism in Southern Sri Lanka' යන උදෘතය යටතේ උප්සලා විශ්වවිද්‍යාලයේ ආචාර්ය උපාධිය සඳහා ඔහුගේ නිබන්ධනය ලෙසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී
ආචාර්ය උපාධිය සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පසු, ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පූර්ව හා ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංක්‍රාන්තිය සම්බන්ධ ගැටලු විමර්ශනය කිරීමට යොමු වූයේය
ඔහුගේ ක්ෂේත්‍ර කාර්යයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, හොලොසීන යුගයේ දියුණු දඩයම්කරුවන් විසින් අත්පත් කරගත් පසුකාලීන ප්‍රාග් ඉතිහාසයේ නව සංක්‍රාන්ති අවධියක්, ඔහු හඳුනා ගත්තේය
පසු කාලීන හොලොසීන දඩයම්කරුවන් දේශගුණික විපර්යාසවලට හැඩ ගැසුනු ආකාරය සහ ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සඳහා ශාකමය සම්පත් පරිභෝජනයට අනුගත වූ ආකාරය පැහැදිලි කිරීමට සෝමදේව සමත් විය
දැන් ඔහු උත්සුක වන්නේ රට තුළ අවසන් වූ හොලොසීන යුගයේ දියුණු දඩයම්කරුවන්ගේ සංජානන දියුණුව තේරුම් ගැනීමටය
සෝමදේව 2017 සහ 2019 දී ජාතික විද්‍යා පදනමෙන් තරඟකාරී පර්යේෂණ ප්‍රදානයක් දිනා ගත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ හොලොසීන දඩයම්කරුවන්ගේ පාරිසරික අනුවර්තනයන් පිළිබඳ පර්යේෂණ සඳහා ය
ඔහු සිය පොත් දාහතට අමතරව, දේශීය හා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පර්යේෂණ පත්‍රිකා හැත්තෑපහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත
බුදුදහම මහින්දාගමනයට පෙර පටන් පැවති බවට සහ ලංකා ඉතිහාසය විජය-කුවේණි යුගයට වඩා ඔබ්බට දිවෙන බවට සාක්ෂි ඇති බව රාජ් සෝමදේව මහතා පවසයි
ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංස්කෘතිය ගැන එතුමා අපරිමිත සේවය ක් ඉටුකරයි
සම්මාන හා පිළිගැනීම් 
1998 දී ඔහු ශාස්ත්‍රීය අංශයේ නායකත්වය සැපයීම සහ ජයග්‍රහණ උදාකරගැනීමේ අංශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛයන් දසදෙනාගේ සම්මානය ද දිනාගත්තේ ය
2005 වසරේ දී ඔහුට යුනිවසිටි කොලේජ් ඔෆ් ලන්ඩන්හි පුරාවිද්‍යා ආයතනයෙන් චාල්ස් වොලස් පර්යේෂණ සාමාජිකත්වය ප්‍රදානය කෙරුණි
රාජ් සෝමදේව මහතා ලෝක පුරාවිද්‍යා කොංග්‍රසයේ සාමාජිකයකු ද වෙයි
Rock Paintings and Engraving Sites in Sri Lanka නම් ඔහුගේ කෘතිය, 2013 වසරේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පළ වූ හොඳම ශාස්ත්‍රීය ප්‍රකාශනය සඳහා වන රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය දිනා ගත්තේය
බාහිර සබැඳි 

 OCLC WorldCat Identities - Somadeva, Raj
 Google Scholar - Raj Somadeva
 ResearchGate - Raj Somadeva

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
විද්‍යාඥයෝ
පුරාවිද්‍යාව
ජීවමාන ජනයා
ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයෝ
පුරාවිද්‍යාඥයෝ - සිංහල
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරවැසිභාවය ඇති තැනැත්තන් ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ලෙස හැඳින්වේ
සමස්ථ ශ්‍රී ලාංකිකයන් සංඛ්‍යාව මිලියන 20ක් (ක්‍රි
ව.2014 ඇස්තමේන්තුව) පමණවේ
ම්න් අති බහුතරය ශ්‍රී ලංකාව තුලම ජීවත්වන අතර සැලකියයුතු සංඛ්‍යායාවක් මැදපෙරදිග රැකියාවල නිරතවේ
ව. 1972 මැයි 22 දිනට පෙර මොවුන් ලාංකිකයෝ ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය
ශ්‍රී ලංකික ජන සංයුතිය

ජීවත්වන රට අනුව
ශ්‍රී ලංකාවේ අතිබහුතරය ජීවත්වේ
ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසිභාවය අති තැනැත්තන් සැලකියයුතු සංඛ්‍යාවක් ජීවත්වන අනෙක් රටවල් මෙසේය
ඉන්දියාවේ හැර අනෙක් රටවල වාසයකරන බහුතර ශ්‍රී ලාංකිකයෝ සිංහලවේ
ජාතිය අනුව

සිංහල

දෙමළ

ආගම අනුව

ශ්‍රී ලංකාවේ සම්මාන පුරවැසිභාවය
ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සම්මාන පුරවැසියා ආතර්
සී.ක්ලාක් ය
ශ්‍රී ලංකාවේ ද්විත්ව පුරවැසිභාවය එවන් යමක් තිබේ
ශ්‍රී ලංකික භාවය අත්හැරි පුද්ගලයෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ (හෝ ලාංකිකයෝ) සැලකියයුතු සංඛ්‍යවක් පහත සඳහන් රටවල පුරවැසිභාවය ලබා  ශ්‍රී ලාංකාවේ පුරවැසි භාවය අත්හැර ඇත
මොවුනගෙන් බහුතරය දෙමළ ජනතාවවේ
ආශ්‍රිත ලිපි
 ශ්‍රී ලංකාව සබැඳි ඩයස්පෝරා

ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
පොදු සම්භවයක් සහිත නමුත් විවිධ ප්‍රදේශවල විසිරී ජීවත්වන ජනයා පොදුවේ ගත්කල ඩයස්පෝරාවක් ලෙස හැඳින්වේ
වදන
"විසිරීම, පැතිරීම" යන අරුත ඇති ග්‍රීක වචනය වන διασπορά යන්න මෙම වදනේ මූලාරම්භයයි
මූලාශ්‍ර

ඩයස්පෝරා
ශ්‍රී ලාංකාවෙන් පිටත වාසයකරන ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ද පෙරදී බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ, ලංකාවේ හෝ ශ්‍රී ලංකාවේ පුරවැසිභාවය තිබූ පුද්ගලයෝ සහ ඹවුන්ගේන් පැවත එන්නද ඇතුලත්වන ඩයස්පෝරා පොදුවේ ශ්‍රී ලංකාව සබැඳි ඩයස්පෝරාවේ
සිංහල ඩයස්පෝරාව

ලංකා දෙමළ ඩයස්පෝරාව

ලංකා බර්ගර් ඩයස්පෝරාව

ආශ්‍රිත ලිපි
 ශ්‍රී ලාංකිකයෝ

ශ්‍රී ලංකාව සබැඳි ඩයස්පෝරා
ශෛවම් යන වචනයෙන් අදහස් කරන්නේ "ශිව සමග සම්බන්ධ" යන්නයි
ශෛවවාදය ලෙසද හැඳින්වේ
ශිව යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ශුභදායක/ මංගල / යහපත වන අතර ශෛවම් යනු ප්‍රීතිදායක ශිව දෙවියන් වෙත ගෙන යන මාර්ගයයි
ශෛවම් ශිව දෙවියන් අදහන ආගමයි
හින්දු ආගමේ ඉතා පැරණි ආගමක් වන ශෛවම් දර්ශනවලින් හා සංස්කෘතික අංග වලින් ඉතා පොහොසත් ය
වර්තමාන හින්දු දහමේ ශිව වන්දනය  පැරණි අනාර්‍ය ඇදහිලි සහ රුද්‍ර දෙවියන් වන්දනාව ප්‍රමුඛ වෛදික ඇදහිලි වලින් විකාශනය වූවකි
ක්‍රිස්තු පූර්ව 4 වැනි සියවසේදී පමණ භගවත් ගීතාවට පෙර රචනා කරන ලද ශ්වේතාශ්වතර උපනිෂද්හි වත්මන් හින්දු දහමේ සහ ශෛවවාදයේ ඉගැන්වෙන ශිව දෙවියන් පිලිබද  මුල්ම අදහස් දැකිය හැක
එහි ශිව, රුද්‍ර , විශ්වයේ සංහාරකයා,මහේෂ්වර, ගුරු, භක්ති, යෝග, ආත්මන්,බ්‍රහ්මන් ( ශිව හා සම්බන්ධ )වැනි ශෛවවාදයේ ප්‍රධාන ඉගැන්වීම්  සහ අදහස් අඩංගු වේ
ශෛව ධර්මය ශෛව සිද්ධාන්තම්, කාශ්මිර ශෛව දහම, වීර ශෛව , කපාලික ආදි උප කොටස් තිබේ
මේ අතරින් ලංකාවේ හා දකුණු ඉන්දියාවේ මෙන්ම ලෝකයේම ජනප්‍රියම දර්ශනය ශෛව සිද්ධාන්තම් දර්ශනයයි
ශෛව දහමේ ප්‍රධාන ආගමික ග්‍රන්ථ ලෙස වේදයන්,  ඊශාන ( ශිව) දෙවියන් වෙතින් ලැබුනේ යැයි විශ්වාස කරන ආගම ග්‍රන්ථ වැදගත් ග්‍රන්ථ වේ
ශෛවයන් උත්තරීතර දෙවියන්ට අරූප,අරූප රූප( පුද්ගල දේව ස්වරූපයක් නැති ලිංග සංකේතය), රූප(පුද්ගල ස්වරූප-උමා මහේශ්වර , සෝමස්කන්ධ,නටරාජ ,දක්ෂිණමූර්ති ආදි) ලෙස වන්දනාමාන කරයි
ශෛව සිද්ධාන්තම් දර්ශනය

 සත්‍යම් සිවම් සුභම් සුන්දරම්

 ශෛව සිද්ධාන්තම් හි දර්ශනය  වේදාන්ත දර්ශනයෙන් විකාශනය වූවකි
තිල්ලෙයි  සහ මදුරෙයි සෛව සිද්ධාන්තයේ ප්‍රධාන ආගමික මධ්‍යස්ථාන වේ
ක්‍රිස්තු වර්ෂ එකොළොස්වන සියවසේදී පමණ 
දකුණු ඉන්දියාවෙ  සෛව සිද්ධාන්තය නමින් සුවිශේෂී දර්ශනයක් ඇරඹිණි
දකුණු ඉන්දියාවේ ඉතා ජනප්‍රිය ඇදහීමකි
වේදයන්ට අමතරව 
 1. විසිඅටක් වූ ශෛව ආගම ග්‍රන්ථ
2. නම්බි අන්දර් නම්බි විසින් සම්පාදනය කරන ලද, "තිරුමුරායි" නමින් හැඳින්වෙන ශෛව ගීතිකා එකතුව
(එහි සම්බන්දර්, අප්පාර් සහ සුන්දරර්ගේ තේවාරම්
මානික්කවාසගර්ගේ තිරුවාචගම්
සහ තිරුමුලර්ගේ තිරුමන්තිරම් ඇතුලත් වේ)

 3. පෙරියපුරානම් ලෙසින් හඳුන්වනු ලබන ශිව බැතිමතුන්ගේ ජීවිත කතා එකතුව
4. මෙයිකන්ඩර්ගේ ශිව-ඥානබෝධම්
5. අරුල්නන්දිගේ සිවඥානසිද්ධියර් සහ උමාපතිගේ කෘති
(තිරුමුලර්ගේ කෘතිය වන තිරුමන්තිරම් යනු පසුකාලීන ශෛව සිද්ධාන්ත දර්ශනයේ ව්‍යුහය ගොඩනැගුණු පදනමයි
)
 දක්ෂිණ ශෛවවාදයේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍ර වේ
ආශ්‍රිත- ස්වාමි ශිවානන්දගෙ ශිව දෙවියන් සහ ඔහු වන්දනය ග්‍රන්ථය , ශෛවම් වෙබ් අඩවිය

ශිව දෙවියන් 
හින්දු  ශෛව ලබ්ධියකන්ගේ  විශ්වාසයට අනුව ශිව දෙවියන් ප්‍රධානම දෙවියන් වේ
එබැවින් 'මහාදේව්' (මහ දෙවියන්) ලෙසද හඳුන්වති
මහේශ්වර්, ඊශ්වර වැනි නම් වලින්ද ශිව දෙවියන් හඳුන්වනු ලැබේ
ත්‍රිමූර්ති සංකල්පයට අනුව කාලානුරූපීව ලෝකය විනාශ කරන්නේ ශිව දෙවියන් ය
ශිව දෙවියන්ගෙන් අදහස් කරනුයේ ස්වභාවධර්මය ය
මොහුගේ විමානය පිහිටා ඇත්තේ කෛලාශ කූඨ නම් පර්වතයේ යැයි සඳහන්ය
මොහුගේ පතිනිය නම් කාලි, දුර්ගා,ගෞරි මාතා ආදී නම් රාශියකින් හඳුන්වන පාර්වතී දේවියයි
නන්දි නම් වෘෂභ ශිවදෙවියන් ගේ රථයයි
ත්‍රිශූලය ආයුධය වේ
කොටි හමක් වස්ත්‍රය ලෙස හැඳ, ගෙලෙහි නාගයන් දවටාගෙන,ජපමාල දමාගෙන ,බෙරයක් රැගෙන සිටින ශිව කෛලාශ කූඨයෙහි භාවනානුයෝගීව සිටියි
ඔහුගේ බැඳී කොණ්ඩය මුදුනින් ගංගා නදිය ඇරඹෙන බව හින්දු විශ්වාසයයි
ඒ පිලිබඳ රසවත් කතාවක්ද ඇත
ඔහුගේ නළලෙහි තෙවෙනි ඇසක් පිහිටා ඇති අතර එයින් යමෙකු දෙස බැලුවහොත් ඔහු දැවී අලු වී යන බව කියැවේ
එක් කතාවකට අනුව වරක් ඔහුගේ දිගු භාවනාවට බාධා කළ අනංගයා හෙවත් කාමදේව දවා අලු කර දැමූයේ මෙම තෙවෙනි  ඇසෙනි
අනංග හෙවත් ශරීරයක් නැති අයෙකු බවට පත්වූයේ මෙසේ දැවී ගිය නිසාය
නමුත් ශිව දෙවියන් සාමාන්‍යයෙන් මෙම ඇසෙන් කිසිවකු දෙස නොබලයි
ඔහුගේ බඳින ලද කොණ්ඩයේ අඩ සඳ පැළඳ සිටී.

 == උත්තරීතර යථාර්ථයේ ( ශිව)ලක්ෂණ (සෛව සිද්ධාන්තයට අනුව)==

 - උත්තරීතර යථාර්ථය ශිව වේ
- ඔහු ආරම්භයක් හෝ අවසානයක් රහිත අනන්ත වූ විඥානයි
- ඔහු සදාකාලික, වෙනස් නොවන, රූප රහිත, ස්වාධීන, සර්ව ව්‍යාප්ත, සර්වබලධාරී, සර්වඥ, ආරම්භයක් නැති, හේතු රහිත, කිලිටි නැති, ස්වයං-පවතියි, සදාකාලික නිදහස්, සදා පිරිසිදු, පරිපූර්ණ වේ
- ඔහු කාලයට සීමා නොවේ
- ඔහු අසීමිත සතුට අසීමිත බුද්ධිය වේ
-ඔහු පාපයන්ගෙන් තොරය, සියල්ල කරන්නා හා සියල්ල දන්නාය
ශිව දෙවියන් ආදරයේ දෙවියාය
උන්වහන්සේගේ කරුණාව අනන්තය
ඔහුගේ ආදරය අසීමිතයි
ඔහු ගැලවුම්කරුවා සහ ගුරුවරයාය
ඔහු ආත්මයන් ද්‍රව්‍යයේ ත්‍රාසයෙන් නිදහස් කිරීමේ නිරතව සිටී.  ඔහු ගුරුවරයෙකුගේ ස්වරූපය( දක්ෂිණමූර්ති ) ගන්නේ මනුෂ්‍ය වර්ගයා කෙරෙහි ඇති දැඩි ආදරය නිසාය
ඔහු ප්‍රාර්ථනා කරන්නේ සියලු දෙනාම උන්වහන්සේව අවබෝධ කොට ප්‍රීතිමත් ශිව-පාදම්(ශිව තත්ත්වය) ලබා ගත යුතු බවයි.  ඔහු එක් එක් ආත්මයන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් නරඹන අතර, ඔවුන්ගේ ඉදිරි ගමනට උපකාර කරයි
ඔහු එක් එක් ආත්මයන් ඔවුන්ගේ විලංගු හෝ බැඳීම් වලින් නිදහස් කරයි
උත්තරීතර දෙවියන් වහන්සේගේ( ශිව) ක්‍රියාකාරකම් පහ නම්