Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
පිටියේ තරග - විසිකිරිමේ ඉසව් - යගුලිය මිටිය හෙල්ල කවපෙත්ත

පැණිමේ ඉසව් - උස පැණීම, රිටි පැණීම, දුර පැණීම, තුන් පිම්ම

දුර්ලභ තරඟ - සිටගෙන උස පැණීම, සිටගෙන දුර පැණීම, සිටගෙන තුම් පිම්ම
සහය දිවීම

සටහන්
මර්ටින් වික්‍රම සිංහ 
(චිත්‍රය)

උපත 	-	මැයි 29 1890
		කොග්ගල, ශ්‍රී ලංකා

මරණය	-	ජුලි 23 1976
		(වයස 86)
		බණ්ඩාරවෙල, ශ්‍රී ලංකා

	මාර්ටින් වික්‍රම සිංහ ඒම්
බී. ඊ (මැයි 29 1890 සිට ජුලි 23 1976) වැදගත් ශ්‍රී ලාංකික කථා රචකයෙකි
මුල් හේතුව සොයා යාම මුලික මාතෘකාව ලෙස මාටින් වික්‍රම සිංහයන්ගෙන් ලියවිලි, සංස්කාතිය, සහ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ ජිවි
පදනම් විය
ඔහුගේ කාර්යය විපරමට අදාල වන්න‍ේ නුතන දැනුම, ස්වභාවික හා සමාජ විද්‍යාව, සාහිත්‍යය, සාධක ශ්‍රස්ත්‍රය, කලාව, දර්ශනය විද්‍යාව, අධ්‍යාපනය, බොද්ධාගම හා තුලනාත්මක ආගම ලගාවිමට ඉක්මවා යන නොගැඹුර භාව රසය ග්‍රාම්‍ය හික්‍යාලය ශ්‍රී ලංකික පාඨකයන් හට මග පෙන්විමට සහ නොනැසි පවතින හේතුන් ඔවුන්ගේ පොදු ජාතික අත්‍යවශ්‍යතාව සහ පවතින ග්‍රාමිය පිටින හා ග්‍රාමිය සංස්කෘතිය වේ
‍
ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස් (1818-1895) ප්‍රථමවරට මහජන අවධානයට ලක් වුයේ කථිකයෙකු සහ ඔහුගේම ස්වචරිතෝපදානය ලියු කතුවරයා වශයෙනි
ඔහු එම සමයේ බොහෝ කතාබහට ලක් වු අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ජාතිකයා බවට පත්විය
එමෙන්ම වඩාත්ම පිළිගැනීමට ලක් වු දේශකයකු හා කතුවරයකු වශයෙන්ද ඔහු ඇමරිකානු ඉතිහාසයට එක්විය
ඔහුගේ ජන්මය වහල්භාවයට නතු වුයේ මේරිලන්ඩ් හිදීය
ඔහු වහල්භාවයෙන් මිදී වහල්භාවයෙන් තොර වෙනත් රැකියාවල නිරත විය
එමෙන්ම ඔහු පුවත්පත් ගණනාවක කතුවරයා ද විය
ඔහුගේ ප්‍රසිද්ධම කෘතිය වනුයේ ස්වචරිතෝපදානයක් වන "Narrative of the life of frederick Douglas an American Slave" (ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස්ගේ වහලකු ලෙස ගෙවු දිවියේ කතන්දරය) යයි
එය 1845 දී මුද්‍රණය විය
මෙම කාලයේදීම සමහර විචාරකයෝ මෙම කෘතිය දෝෂදර්ශනයට ලක් කළහ
ඒ කළු ජාතික‍යකු හට මෙවැනි කෘතියක් ලිවිමේ හැකියාවක් නැතිබව පවසමිනි
එහෙත් එම විචාර නොතකා මෙම කෘතිය වැඩි වශයෙන්ම අලෙවි වු කෘතියක් බවට පත්විය
ඩග්ලස් පසුව මෙම කෘතිය නවීකරණය කර "my bondage and My Freedom(1855) ලෙස ප්‍රකාශ කළේය
සිය ජීවිත කාලය තුළ දී නොයෙක් දේශපාලනමය තනතුරු හෙබ වු ඩග්ලස්, නොයෙකුත් බලපෑම් ඇති කළ හැකි ලිපි හා රචනා, නිර්මාණය කළේය
සටහන් 

{|

|African American literature Frederick Douglass
|-
{|
ප්‍රංශ කැනේඩියානු සාහිත්‍යය ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයෙන් පරිබාහිරව පරිණාමය විය
එම සාහිත්‍යය මව් සංස්කෘතියේ සම්බන්ධයකින් තොරව එයටම ආවේණික වූ ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විතව පරිණාමණය විය
1802 දී පමණ කැනඩා පුස්තකාලයක් ඇරඹිණි
එය කැනඩාවේ පළමු පුස්තකාලය විය
එහෙත් බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලයක් ඇරඹූයේ එයට අවුරුදු දහසයකට පසුවය
මෙහිදී පැවසිය යුතු කරුණක් වන්නේ මෙම පුස්තකාලයේ භූමි විද්‍යාව, ස්වභාවික විද්‍යාව ආශ්‍රිත ලිපි සඳහා අසාමාන්‍ය නාම තිබීමය
අපරදිග හා උත්තර කැනඩාව එක් වීමෙන් මෙම පුස්තකාලයේ තිබූ කෘතීන් මොන්ට්‍රියෙල්හි කැනේඩියානු පාර්ලිමේන්තුවට ගෙන එන ලදී
1845 අප්‍රේල් 25 වන දින යම් අසාමාන්‍ය සිදුවීමක් සිදුවිය
එනම් කැනේඩියානු පාර්ලිමේන්තුවට යම් පිරිසක් විසින් ගිනි තැබීමයි
මෙම සමයේ දී උගතුන් විසින් විවිධ කෘති රචනා කර ඇති නමුත් ගිනිබත් වීමෙන් අනතුරුව බේරාගෙන ඇත්තේ  කෘති අතලොස්සකි
ප්‍රංශ කැනේඩියානූ නවකථාවේ නැඟීමට හේතු වූයේ 1837 අපරදිග කැනඩා අරගලයත්, සහ නවීන ප්‍රාථමික පාසල් අධ්‍යාපනයත්, කියුබෙක් ජාතිමාමකත්වයත්ය
ප්‍රථම ප්‍රංශ-කැනේඩියානු නවකතාව ලෙස සැළකෙනුයේ ෆිල්ප් ඉග්නස් ෆැන්සිස් යුබර්ට් ද ගැස්පේ ගේ l' influence d'un lire ය
ප්‍රංශ ඓතිහාසික නවකතා හා ගැමි නවකතා ශෛලීන් යටපත්විය
ප්‍රථමයෙන්ම ප්‍රසිද්ධ වූ ප්‍රංශ රචකයෝ(බල්සාක් වැන්ගෝව) ඉතා උසස් කොට සළකනු ලැබූහ
ව 1866 දී පමණ ජීවත්වූ හෙන්රි රේමන් කැස්ග්‍රේන් පියතුමා එරට පළමු සාහිත්‍ය සිද්ධාන්තවාදියා විය
සාහිත්‍යයේ ඉලක්කය විය යුත්තේ නියම කතෝලික මානසිකත්වය පිළිබඳ දැක්මක් ගොඩනැගීමයි යන්න ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කළ ප්‍රධානම තර්කය විය
ක්‍යුබෙක් හි රචකයෝ මෙම අදහසට අනුව ලියූහ
එහෙත් Louis – Honore Frechette හා Arthur Bules වැනි සමහර කතුවරු මෙම සම්ප්‍රදාය බිඳහෙලා නොයෙක් සිත් ඇදගන්නා සුළු කෘතීන් රචනා කළහ
මෙම රටාව මොන්ට්‍රියෙල් ලවාල් විශ්ව විද්‍යාල වලින් බිහි වූ ලේඛකයන් විසින් 1930 වර්ෂය පමණ වන තෙක් අනුගමනය කරන ලදී
මේ සම‍යේ ප්‍රමුඛත්වයක් උසුලනු ලැබුවේ මානසික හා සමාජීය පසුබිමක් සහිත නවකතාය
ප්‍රථම වරට ග්‍රේබ්‍රියල් රෝයි සහ ඇනි හර්බට් යන කතුවරියන් ජාත්‍යන්තර අවධානය දිනා ගත්හ
මෙම කාල වකවානුවේ කියුබෙක් වේදිකාවද කරළියට පැමිණියේය
ප්‍රංශ කැනේඩියානු සාහිත්‍යය විශාල ලෙස පුළුල් වීමට බලපෑවේ දෙවන ලෝක යුද්ධය, 1950 දී ඇති වූ කාර්මීකරණයේ හා ක්‍රි
ව 1960 නිහඩ විප්ලවයයි
තව ද ඇන්ටොයින් මේලෙට් විසින් prix gonocourt සම්මානය දිනාගැනීමත් සමඟම ප්‍රංශ කැනේඩියානූ සාහිත්‍යය කෙරෙහි ජාත්‍යයන්තර අවධානය ඇතිවිය
කියුබෙක් සාහිත්‍යයේ පර්යේෂණාත්මක අංශයක් දියුණු වූයේ කිවිවර නිරකොලේ බ්‍රොසාඩ් ගේ කවි වලිනි
ඉංග්‍රීසි හා ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන්නන්ගේ සමාජීය හා සංස්කෘතිකමය ආතතිය විදහා දැක්වීමට Roch carrier ගේ The hockey sweater කෘතිය සමත් විය
සටහන් 

{|

|Canadian literature French-Canadian literature
|-
{|
කාලෙම් පුනරැදය ක්‍රි
ව 1920 සිට 1940 දක්වා අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය කෙරෙහි නව අවධානයක් ඇති කරලිය
හාලෙම් පුනරැදයට පාදක වුයේ අති විශාල සංස්කාතිකමය හා සමාජිය වර්ධනයක් සහිත නිව්යෝර්ක් හි කාලෙම් හි ජන සමාජයයයි
මෙයට නොයෙක් කළු ජාතික ‍කලාකරැවෝ, සංගීතඥයෝ සහ තවත් සම්භාවය කලාකෘති (ජෑස් හා වේදිකාව ඇතුලත්ව) අයත් විය
මෙම පුනරැදය වඩාත්ම ප්‍රචලිත වුයේ එයින් බිහි වු සාහිත්‍යයට යයි සැලකේ.

ලැන්ස්ටන් හියුස් (ඡායාරෑපය කාල් වැන් ‍වෙචන් මගින් 1936)

	මේ සමයේ වඩාත්ම ප්‍රචලත ලේඛකයන් අතර ලැන්ස්ටන් හියුස් ද ‍අයත් වේ
හියුස් මුලින්ම අවධානයට ලක් වුයේ 1922 එළිදැක්වු The book of American Negro poetry මගිනි
මෙම ජෙම්ස් වෙල්ඩන් ජොන්සන් මගින් සකසන ලදුව එම කතුවරයා එම අවධියේ වඩාත්ම කුසලතාවෙන් හෙබි කිවිදා ලෙස නම් කරන ලදි
(Claud Mckay නවකතා තුනක්  Home the Horlem, Banjo හා Bannana Bottom පළකරන ලදුව තවත් කුසලතාවෙන් හෙබි රචකයෙකු ලෙස සැලකේ)

	ක්‍රි
ව 1930 දී හියුස් විසින් කවි එකතුවක්, (The Weary Blues) නවකතාවක් වන  Not Without laugnter  පළ කරන ලදි
ඔහුගේ වඩාත්ම ප්‍රචලිත කවිය වනුයේ ඔහු නව යෞවනයෙකු සමයේ ලියු The Negra speaks of River යන්නයි
ඔහුගේ එකම වඩාත්ම හදුනාගත් චරිතය වන්නේ ජිස් විය
සරල, කථා විලාශයකින් හෙබියා වුත් සත්‍යවාදි Herlemite ගේ විනෝදජනක නිරික්ෂණයන් හියුස්ගේ  Chicago defender හා  New York Post  හි ලිපිවල පළවිය
1950 දී රචිත  Simple speaks his mind ඔහු විසින් පළ කළ හොදම සරල කථා ඇතුලත් ග්‍රන්ථය ලෙස නම් කළ හැක
1967 දී අභාවප්ප්‍රාප්ත වන තුරැම හියුස් විසින් කවි එකතු 9 ක්, කෙටි කතා පොත් අටක්, නවකතා දෙකක් හා කලාකෘති, ලමා පොත් හා පරිවර්තන ද තෙලි තුඩට නගන ලදී
මෙම පුනරැදයේ තවත් ප්‍රස්ද්ධ ලේඛිකාවක් වන්නේ Zora Neale Horstan ය
ඇය විසින්   Their eyes were watching god යන සම්බාව්‍ය ග්‍රන්ථය ලියවුණු ලදි
ඇය විසින් ග්‍රන්ථ 14 ලියවුණු අතර මේවා මානව හැසිරිම් විද්‍යාවේ සිට කෙටි කථාවේ සිට නවකතාවක පරාසය දක්වා විහිදුණි
ඇය කාන්තාවක් විම හා ඇගේ කෘථි සමාජීය හෝ දේශපාලනමය වශයෙන් වැදගත් නොවිම හේතුවෙන් ඒවා දශක කිහිපයක් යන තුරැත් එළි නොදැක්කේය
හර්ස්ටන්ගේ කෘති ක්‍රි
ව 1970 දී ඇලිස් වෝකර් විසින් රචිත ප්‍රසිද්ධ රචනාවක මාර්ගයෙන් නැවත අවධානයට ලක් වුනු අතර, හර්ස්ටන් කළු ජාතික ලේඛිකාවකන් හට මහගු ආදර්ශයක් ලෙස සලකන ලදි
පුනරැදයෙන් එළි දුටු මහත් අවධානයට ලක් වු ලේඛකයන් ලෙස හියුස් හා හවුස්ටන්ව නම් කළ හැක
මෙයට අමතරව තවත් ලේඛකයන් ද මේ සමයේ ප්‍රසිද්ධියට පත් විය
මේ අතරට cane  ලියු ජින් ටුමර් හා The living in Easy  විසින් ලියු Dorothy west  දැක්විය හැක
තවත් ප්‍රසිද්ධ ලේඛකයකු වුයේ කවුන්ට් කාලන්ය
ඔහු විසින් එදිනෙදා කළු ජාතිකයන්ගේ ජිවිතය විස්තර කරන  ලදී
කලන්ගේ කෘති අතරට කවි එකතුවක් වන  Color(1925), Copper sun (1927) සහ  The Ballad of the Brown girl අයත් වේ
ෆ්‍රෑන්ක් මාෂල් ඩේව්ස්ගේ කවි එකතුවක් වන Black Man's Verse (1935) හා  I'am the American Negro (1937) කෘතිහු Black cat press නම් වු මුද්‍රණාලයේ මුද්‍රණය කරන ලදුව මහත්සේ විචාරයට ලක් විය
Wllace Thurman ගේ The Blacker the Berry A Novel of Negro Life (1929) කෘතිය ජාතින් තර පවතින සුදු කළු භේදය විදහා දැක්විය
හාලෙම් පුනරැදය අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ සන්ධිස්ථානයක් විය
මොයට පෙර කඵළු ජාතිකයන් විසින් ලියන ලද කෘතින් කියවන ලද්දේ තවත් කළු ජාතිකයන් මගින් පමණි
මෙම පුනරැදය හරහා අප්‍රිකානු ඇරමරිකානු සාහිත්‍යය හා අප්‍රිකානු කලා කෘති ඇමෙරිකානු සංස්කෘතියට එක්වීම ඇරඹිනි

කාලෙම් පුනරුදය
ජකො‍බියානු සාහිත්‍යය
	‍
	ශේක්ස්පියර්ගේ මරණයෙන් පසුව, කවියකු හා නාට්‍යකරැවකු වන බෙන් ජෝන්ස් ජැකොබියන් සමයේ විසු මුල් පෙලේ සාහිත්‍යධරයකු විය
‍ෙජාන්සන්ගේ කලා කටයුතු මධය කාලින යුගය දක්වා විහිදුනි
ඔහුගේ චරිත වලට හාස්‍ය ගැබ් වී තිබුණි
ඔහුගේ සමකාලින වෛද්‍ය විද්‍යා මුලධර්ම වලට අනුව හැසිරී‍මේ වෙනස්කම් වලට හේතුව වනුයේ ශරීරයේ වන හාස්‍යයන් හතරකි
(රැධිරය, ශ්ලේෂ්ම, කළු පිත, කහ පිත) මේවා විශ්වයේ මුලධර්ම වන වාතය, ජලය, ගින්දර හා පොළොව යන ඒවා සමග බැදි පවති
ඩොන්සන්ගේ රටාව අනුව ගිය Beaumont and Fletervber විශිෂ්ඨ හාස්‍ය ජනක නවකතාවක් වන  The Knight of the Burning Pestle වැනි ග්‍රන්ථ රචනා කලේය
මෙම කථාමාලාව් පරිදි කඩ සාප්පු හිමියකු විසින් සිය නුගත් පුත්‍රයා, නාට්‍යයක ප්‍රධාන චරිතයක් රගපෑම කෙරෙහි යොමු ‍කිරිම උදෙසා නළුවෙකු සමග සිදුකරනු ලබන අරගලය දැක්වේ
ජැකොබියානු සමයේ වු තවත් ප්‍රසිද්ධ රටාවක් වනුයේ පලිගැනිමේ කලාවයි. මෙය ප්‍රසිද්ධියට පත් වුයේ ජෝන් වෙබ්ස්ටර් හා තෝමස් කිව් විසිනි
ජෝර්ජ් චැප්මන් විසින් ද පිලිගැනීමේ ශෝකාන්ත කිහිපයක් රචනා කරන ලදි
එහෙත් ඔහු මතකයේ රැදුණේ ඔහු විසින් රචිත ප්‍රසිද්ද පරිවර්තනයක් වන ‍හෝමර් මගිනි
මෙය අනාගත ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍ය‍ය කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් එල්ල කරන ලද අතර, විශිෂ්ඨ නිර්මාණ කිරිම කෙරෙහි ජෝන් කිට්ස් ද යොමු කිරීමට සමත් විය
ඉංග්‍රිසි ඉතිහාසයේ සුවිශාලම පරිවර්තනයක් වන  King Jomes Bible  ග්‍රන්ථයේ පරිවර්තනය කටයුතු 1604 අරඹා 1611 දී සම්පුර්ණ විය
එය විලියම් ටින්ඩේල්ගේ කතෘවලින් ඇරඹි බයිබලය ඉංග්‍රිසියට පරිවර්තනය කිරිමේ සම්ප්‍රදාය නියෝජනය කරන ලදි
මෙය ඉංග්‍රිසි දේවස්ථානයේ වන සම්මත බයිබලය ලෙස සැලකනෙ අතර, එම කාලයේ රචිත විශිෂ්ඨතම ග්‍රන්ථය ලෙස සැලකේ. මෙම ව්‍යාපෘතිය පළ වන ජේම්ස් රජුගේ මුලකත්වයෙන් සිදුවිය
ඔහු විසින් විද්වතුන්‍ හතලිස් එක්දෙනෙකුගේ රචනා පිළිබදව සොයා බලන ලදි
ව 1600 දී වැජඹුණු සාහිත්‍යධරයා වන ශේක්ස්පියර්ට අමතරව 17 වන සියවසේ මුල් භාගයේ විසු කවියකු ලෙස ජෝන් ඩොන් දැක්විය හැක
ඊට අමතරව අතිභෞතිකවාදි කවියන් ද දැක්විය හැක
අතිභෞතික කාව්‍යයන් අක්‍රමවත් හෝ කාව්‍යමය නොවන ලක්ෂණ දරයි
මේවා මගින් පුදුමය දනවන අවස්ථා ගෙන හැර පායි
මෙය බොන්ගේ A Valediction
forbidden Mourning මගින් පැහැදිලි කළ හැක
එහි දැක්වෙන පරිදි මාලිමාවක් මගින් එක් කාන්තාවක හා ඇගෙන් ඈත් වී මුහුදු යන පෙම්වතකු දැක්වේ
එහිදි පැහැදිලි කරන්නාවු කරැණක් වනුයේ දුරස්භාවය වැඩි වෙත්ම ප්‍රේමය මුහුකුරා යන බවයි. ඩොන්ගේ අතිභෞතිකවේදි කාව්‍යයන්වලට අමතරව 17 වන සියවසේ වැජමුණු තවත් කාව්‍ය රටාවක් වන්නේ බැරක් කලාවයි. මෙම කලාව යටතේ නිර්මාණ බිහිකළ කවියෝ කතෝලික මානසිකත්වයකින් යුතු වුහ
ඔවුහු සිය නිර්මාණ බිහිකළේ ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර කණ්ඩායම් නැවත කතෝලික සභාව කෙරෙහි යොමු කරවා ගැනිම උදෙසාය
මුල්ම මධ්‍යම ඉංග්‍රීසි හෝ මුල් ස්කොට් සාහිත්‍යයට ‍ජෝන් බාවර් Brus අයත් වේ
ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයේ නූතනවාදය ගොඩනැගුනේ වික්ටෝරියානු සමයේ මතිමතාන්තර බිඳවැටීමත් සමඟය
නූතනවාදයේ ගමන  කෙරෙහි සෞන්දර්යවාදය, කාල් මාක්ස්ගේ දේශපාලන ලේඛන හා සිග්මන් ෆ්‍රවුඩ්ගේ මනෝවිචාරයන් මඟින් විශාල බලපෑමක් ඇති කරන ලදි
නූතන සාහිත්‍යයේ උච්ඡතම අවස්ථාව පළමු හා දෙවන ලෝක යුද්ධ අතර කා‍ලයේදී ඇති විය
මෙම පෙරමුණෙහි ලක්ෂණ මුලින්ම දැන ගත හැකි වුයේ දහනව වන සියවසේ මැද හා අග සමය අතරතුරය
වික්ටෝරියානු සමයේ මුල්ම නූතනවාදී රචනා ජෙරාඩ් මැන්ලි හොප්කින්ස්, ඊ.ඒ. හවුස්මාන්, නවකතාකරුවකු හා කවියකු වන තෝමස් හාඩ්ගේ කෘති මඟින් දැකගත හැකිය
විසිවන සියවසේ මුල්ම දශකවල නූතනවාදී කෘති වනුයේ  Dubliners,  (ජේම්ස් ජොයිස් ජෝසෆ්) Heart of Darkness (ජෝසෆ් කොන්රඩ්) හා විලියම් බට්ලර් යිස්ට්ගේ කවි හා නාට්‍යයන්ය
ලෝක යුද්ධය අතරතුරදි බිහි වූ වැදගත් නවකතාකරුවන් වනුයේ වර්ජිනියා වුල්ෆ්, ඊ.එච්. ෆෝස්ටර්, අර්න්ස්ට් හෙමින්ය
වැදගත් කිවියන් නම් වොලස් ස්ටිවන්ස් හා රොබර්ට් ෆ්‍රොස්ට් යන අයය
මොවුන් නූතන නිර්මාණවලට ඇමෙරිකානු ආභාෂයක් එක් කළ නවකතාකරුවන් හා කවියන් වශයෙන් හැඳින්වීම යෝග්‍යය
ඇතැම්විට නූතනවාදි පෙරමුණෙහි විවාදයට තුඩු දුන් චරිතය වන්නේ එඩ්රා පවුන්ඩ්ය
ඇගේ කෘති ටී.එස්. එලියට් හා ජේම්ස් ‍ජොයිස් ගේ නිර්මාණවල එකතුවක් වැනිය
මෙහිලා Lllysses නවකථාව  එම සියවසේ වැදගත්ම සාහිත්‍යමය ජයග්‍රහණයක් විය
පවුන්ඩ් විසිවන සියවසේ ඉංග්‍රීසි කාව්‍යයේ ප්‍රධානතම අංගය වන නිදහස් කාව්‍ය හා චින්තනය යන අංශවලට හේතු වන නිර්මාණ ඉදිරිපත් කරන ලදී
ජර්ට්‍රඩ් ස්මේන් යන ඇමෙරිකානු රචකයා මේ සමයෙහි විසු අසාමාන්‍ය සාහිත්‍ය බලවේගයකි
ඇය ප්‍රසිද්ධ වුයේ ඇගේ කෘතියක වන ' Rose is a rose is a rose is a rose ' යන වදන් පෙළටය
මේ සමයෙහි විසූ අනෙකුත් සැළකිය යුතු රචකයන් වන්නේ එච්.ඩී.මේරියන් ටුවර්, එලිසබෙත් බිෂෝප්, ඩබ්ලිව්. එච්. අවුඩන්,මිලැදමීර් නොබොකොච්, විලියම් කාලොස් විලියම්ස් රැල්ෆ් එලිසන්, ඩිලන් තෝමස්, ආර්.එස් තෝමස් හා ග්‍රැහැම් ග්‍රීන්ස් ය
කෙසේ වෙතත් සමහර රචකයෝ පශ්චාත් නූතනවාදය හා බැඳුණෝ වෙති
සටහන් 
සාහිත්‍යය
{|

|-

|English literature Modernism
|-
{|
මුඛ සාහිත්‍යය	

	සාහිත්‍යය යන්න ලිඛිතමය අංගයක් වන බැවින් මුඛ සාහිත්‍යය
සාහිත්‍යයේ වාචික පැතිකඩ නිරූපනය කරයි
එය සංස්කෘතියේ මුලිකම අංගයක්ම නිරෑපණය කරයි
උගන්ඩානු විද්වතුන් වන Pio Zirimu (පියෝ සිරිමු) කථිකත්වය යන පදය ඉදිරිපත් කරන ලදි
නමුත් මුඛ සාහිත්‍යය අධ්‍යාපනික හා ප්‍රචලිත රචනා වල අන්තර්ගත වේ
ලිඛිතමය අංගයන්ගෙන් හෙබි නොවු සමාජයන්හි, අරථදැක්වීමෙන් ම ලිඛිත සාහිත්‍යයක් නොවීය
නමුත් සාර වු වාචික සාහිත්‍යයයෙන් යුතු විය හැක
(ජන සංගීතය, ජන කථා)

	ලිඛිතමය සාහිත්‍යයක් සහිත සමාජයන්හි වාචික සාහිත්‍යය සම්ප්‍රදායක් ලෙස පැවතිය හැක
(මුලික වශයෙන් පවුල තුල හෝ විවිධ සමාජ කොටස් අතර) වාචික සාහිත්‍යයට උදාහරණ ලෙස පුරාණ ජන කථා ආදිය දැක්විය හැක
ගායනා කරනු ලබන කාව්‍යයන් ලිඛිත අංග වලින් බැහැර වු කාව්‍යමය ස්වරෑප ලෙස දැක්විය හැක
වෙනත් සංවර්ධන

	1973 දී පැට්‍රික් වයිට් සාහිත්‍යය සදහා වු නොබොල් ත්‍යාගය දිනාගැනීමත් සමග, ඕස්‍ට්‍රේලියානු සාහිත්‍යය එහි කුටප්‍රාප්තිය කරා ලගා වු බව පොදු මතයයි
පැට්‍රික් වයිට්, එසේ නොබෙල් සාහිත්‍යය ත්‍යාගය දිනු පලමුවෙනි සහ (මෙතෙක්) එකම ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතිකයා වේ
2003 දි නොබෙල් සාහිත්‍යය ත්‍යාගලාභි ‍ජෝන් එම්. කෝටේසි  (John M
Coetzee) දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ
ඇඩ්ලේස්හි ජීවත් වුව ද, ඔහුගේ උපන් බිම දකුණු අප්‍රිකාව වන බැවින් ඔහු සැලකනේනේ අප්‍රිකානු ජාතිකයෙකු ලෙසයි
පිටර් කේරි, කේට් ග්‍රෙන්විල්, ඩේවිඩ් මාලුෆ්, ජැනෙට් වර්නර් හොස්පිටල් හා ටිම් වින්ටන් 70 දශ‍කයෙන් පසු ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් බිහි වු විශ්ෂ්ට කතුවරැන් වේ
ජේම්ස් ක්ලැවෙල්, 'ද ඒහියන් සාගා වේදි ඕස්ට්‍රේලියානු සාහිතයයේ ප්‍රධාන අංගයක් සාකච්ඡාවට ලක් කරයි
එනම් (නෙවිල් ෂුට් කල පරිදි) අපරදිග දෘෂ්ඨිකෝණයකින්, පෙරදිග සංස්කාතිකාංග විදහා දැක්වීමයි
සාර්තක තිර රචකයෙකු ද වු ක්ලැවෙල්, 'ෂින්ඩ්ලර්ස් ලිස්ට් චිත්‍රපටය පදනම් වුනු ෂින්ඩ්ලරස් ආර්ක් ග්‍රන්ථයේ කතුවරයා වු බ්‍රකර් ත්‍යාගලාභි තෝමස් කෙනෙලි  (Thomas Keneally) සමග ඕස්ට්‍රේලියානු සාහිත්‍යයේ තේමාවන් වඩාත් පුළුල් කිරිමට පෙරමුණ ගත් කතුවරයෙකු වේ
ජාත්‍යයන්තර තේමාවන් භාවිතා කල තවත් ඕස්ට්‍රේලියානු කතුවරැන් ලෙස ජේරාඩ් වර්නාත් සහ බ්‍රෙන්ඩා වෝකර් හැදින්විය හැක
සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යය බිදැදමීම

	ඇමරිකානු ඉතිහාසය තුරාවටම අපිකානු- ඇමරිකානුවන් දැඩි වර්ගාබාදයට ලක්ව ඇත
අපිකානු- ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ මුල් අවදියේ, එම අත්දැකීම් වලින් පෙලඹවුණු කළු ජාතික ලේඛකයින්, තමන් ද සුදු ජාතික කතුවරැන්ට සම බව සමාජයට විදහාපාන්නට විය
එනම්, හෙන්රි ලුවිස් ගේට්ස් (කනිෂ්ඨ) කියු පරිදි, කළු ජාතික සාහිත්‍යයේ මුල් පදය වන්නේ කළු ජාතිකයන් හට ලිඛිත සම්පදායයක් නොමැති හෙයින් ඔවුන් පහත් සංස්කෘතියකැ'යි යන මතය බිද දැමීමයි
කෙසේ වුවද, එම සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යය බිද දැමීමටත් ‍කළු ජාතික ගත් කතුවරැන්ට තම හැකියාවන් ‍විදහා දැක්වීමත් සමගම ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ සාහිත්‍යමය සම්පදායයන් ද වෙනස් විය
මෙම මතධාරී විද්වතුන් පවසන්නේ සම්පදායික වශයේ ලේඛන කලාව සුදු ජාතික පුරැෂ කියාකාරකමක් ලෙස පමණක් එකල සමාජය පිලිගත් බවයි. නමුත් එම පිළිගැනීමත්, එපැවති සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යයත් සමගම බිද දැමීමට අපිකානු- ඇමරිකානු කතුවරැන්ට හැකිවුයේ අපිකානු ජන ජීවිතය හා වාචික සම්පදායයන් තම කෘතින් වලට සංයුක්ත කිරීමෙනී‍
මෙසේ අපිකානු- ඇමරිකානු සාහිතයය, දේශපාලන හා සංස්කෘතිකමය විමුක්තිය උදෙසා මෙවලක් ලෙස භාවිතා වුනු ආකාරය (විශේෂයින් ඩබ්ලියු
ඊ.බී.ඩුබොයිස් මගින්) දශක ගණනක් තුරා පකාශිත වී ඇත
දාති සංස්කරණෙය් සාහිත්‍යය

	ප්‍රතිසංස්කරණ සාහිත්‍යය තුළ 'පැරඩයිස් ලොස්ට්' සහ 'අර්ස් ඔෆ් රොචෙස්ටර්ස්' සැඩ්මන්, ඉතා මහත් උනන්දුවක් ඇති ලිංගික හාස්‍ය ඇති ' ද කන්ට්‍රී වයිෆ්'  සහ '‍ෆිල්ජිර්‍ෙග්' 'මොරෙල් විස්ඩම්' යන ඒවා ඇතුළත් වේ
එහි දක්නට ලැබෙන්නේ, 'ලෙ‍ාකේස්‍' ගේ 'ට්‍රිප්ස් ඔන් ‍ගවර්මන්ට්' රාජකීය සමාජයේ සොයා ගැනීම, 'රොබට් බෙයිල් ගේ' පරික්ෂණ, ඩ්‍රයිඩ්න්ගේ විවේචනයන්ට පුරෝගාමී වු සාහිත්‍යය යන පලමු පුවත් පතය
සමීක්ෂණ සහ අන්තගාමී වන 'ක්‍රෙම්වෙල්ස් පුරිට්න් ගෝ සදාචාරාත්මක පිළිවෙත්හි ආධිපත්‍ය මගින් ඇති කල සාහිත්‍යය සම්ප්‍රදායේ ඇති කළ හිඩස මගින් සාහිත්‍යමය සංස්කෘතියේ විරාමයක් ඇති කළේ, ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් පසු සාහිත්‍යයේ සෑම ආකාර‍යකම නැවුම් ආරම්භයකි
අරාජිත කාලය තුලදී ෂ චාර්ල්ස් රජුට ඇදුනු බලකායක් විසි හැවරිදි චාර්ල්ස් ෂස සමග විවාසනයකට යොමු විය
එම නිසා චාල්ස් (ෂෂ) සමග ගමන් කළ රදලයා මහද්විපයේ සාහිත්‍යමය සිද්දියක් මධ්‍යයේ දශකයක පමණ කාලයක් නැවති සිටියේ ය
චාර්ල්ස් ප්‍රංශ නාට්‍යයන්ට යොමු විමෙන් කාලය ගත කල අතර ස්පාඥ්ඤ ජාතිකයන්ට රැචි නාට්‍යමය කලාවක් සංවර්ධනය කලේය
පෝලන්‍තයේ ජිවත් වු ‍ෙශ්‍රෂ්ඨයින් වාණිජ ගනුදෙණු කිරීම් මෙන් සාධාරණත්වය පිළිබදව ඉගෙනීමට යොමු වු අතර, බුද්ධිවාදී ගද්‍ය මගින් නිල සාධාරණ ජාතිය බේදී යෑම පිළිබද තර්ක කළේය
ඉතා වැදගත් සහ විශාලමය කාව්‍යයමය ආකාරය වුයේ හාස්‍යය
සාමානයයෙන් හාස්‍යය ප්‍රකාශයට පත් කලේ නිර්නාමික ආකාරයෙනි
හාස්‍ය හා බැදුණු ඉතා බරපතල කාරණාවන් විය
අනෙක් අතින් අපහාස නීතිය ඉතා පුළුල් ජාලයක් බැවින් ාස්‍ය උත්පාදකයෙකුට ශ්‍රේෂ්ඨයෙක් පිළිබදව විවේචනය කළ බවට ඔප්පු වුව හොත්, අභිචෝදනා වලින් මිදීමට නොහැකි විය
අනෙක් අතින් පොහොසත් පුද්ගලයින් සැකකරැවන්ට ශාරිරික පහර දීම් දුෂ්ඨයින්ගෙන් බොහෝ දුරට සිදු නොවුනේය
'ජෝන් බ්‍රයිඩ්න්" සැන්ටයර් ඔන් මෑන් කයින්ඩ්' රචනා කිරීම සම්බන්දයෙන් හුදෙක්ම සැක කරැවෙකු විය
නිර්ණාමිකත්වයේ ප්‍රතිපලයක් වුයේ විශ්ඨත්වයෙන් හා කුසලතාවයෙන් පිරි කාව්‍යයන් ප්‍රසිද්ධියට හෝ ප්‍රකාශණය නොවීමය
ප්‍රතිසංස්කරණ අවධියේ බලපවත්නා ගද්‍යයන් වුයේ ක්‍රිස්තියානි ආගමික ලේඛනයන් වන නමුත් අවසාන කාලයේ බලපැවැත් වු නව ප්‍රභේදයන් දෙකක ආරම්භය දක්නට ලදි
ප්‍රභන්ධ කථා සහ ලේඛන කලාව ආගමික ලේඛනයන් දේශපාලනික සහ ආර්ථික ලේඛනයන් තුල වු අතර දේශපාලනික සහ ආර්ථික ලේඛනයන් විසින් ආගම ඍජුව ප්‍රකාශ කරන ලදි
ප්‍රතිසංස්කරණය වුයේ 'ජෝන් ලෝකේ' ගේ අනුකම්පා නොවන කාර්යයන් රැසක් රචනා කල අවධියේය
'ලොකෙස්' ගේ අනුභූතවාදය මානවයා තේරැම් ගැනීමට උත්සාහ දැරැ අතර, ඉන් ඉතා හොද තිරණ ගැනිමේ උපක්‍රමයක් ඇති විය
මෙම විද්‍යාත්මක ක්‍රමයන් පසුකාලිනව ඇමරිකානු පුනර්ජිවනයේ සිතන ආකාරයට පත් විය
ඔහුගේ තේරම් ගැනීමේ කාර්යයන් තුළින් මුලික අංහයක් වන සමාජයේ සිට 'තෝමස් හොබ්ස්' ආකාරයෙන් ප්ලාස්ටික් ආකාරයේ සමාජ ගිවිසුම් පිළිබද ප්‍රකාශ කිරිමට නැඹුරැ විය
එක්තරා කාලයක් තුළ දක්නට ලැබුණේ පුර්න පරාජයක්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට උත්සාහයන්, සිමිත තැන්පත්තුවකින්
රජය පමණක් සැනසවිය හැකි ආකාරය විය
ප්‍රතිසංස්කරණය අධික නොවු බොහෝ අමිහිරි නිකායවාදි ලේඛනයක් වු නමුත් රැඩිකල් වාදය ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් පසු නොනැසී පැවතිණි
'ජෝන් මිල්ටන්' වැනි අසභ්‍ය ‍දේ අතිශයින් පිලිකුල් කළ ලේකකයින්ට විශ්‍රාම යෑමට හෝ හැඩගැස්වීමට බල කල අතර 'මොනරාකි' සම්බන්ධයෙන් විරැද්ධ උපදේශයන් ලබා දුන් 'සිගර්'
ෆින්ක් මොනැස්විස්ට්'
‍'ලෙව්ලර්' සහ චාර්ල්ස් (ෂ) රාජඝාතනයට ඍජුව සම්බන්ධ වුවත් මර්ධනය කරන ලදි
සාහසික ලේඛකයින් පාතාල කල අතර, ආරාජික කාලය තුල සේවක කල බොහෝ දෙනා ප්‍රතිසංස්කරණයේ ැගි ගිය ස්ථානයකට හිමිකම් කියනු ලබයි
'ජෝන් බුන්යැන්" අනෙකුත් ග්‍රිම්ස් ප්‍රොග්‍රෙස්' පුද්ගලයන්ගේ ගැලවීමේ සහ ක්‍රිස්තියානි ජිවිතයට මගපෙන්වීමේ උපමා කථාවක් විය
පරම්වරණය හෝ දිව්‍යමය විවාහවලට විරැද්ධ වන පෙලඹවීම් ජය ගත හැකි ආකාරය පිළිබදව 'ඩනියන්' රචනා කළේය
මෙම පොත තේරැම් ගත හැකි කථාවක් ආකා‍රයෙන් සහ ජිවිත කථා හා නාට්‍යයන්ගේ බලපෑම් පෙන්නුම් කල අතර තවද ප්‍රතිසංස්කරණ කාලය තුළ දී 'එඩ්මන්ඩ් ස්පෙන්ස්ර් විසින් සොය‍ා ගත් ‍ෙශ්‍රෂ්ඨ රෑපක සම්ප්‍රදායේ පරික්ෂාකාරි බව පෙන්නුම් කලේය
පංචතේතින් ලබාගන්නා සාමාන්‍ය ආකාරය වුයේ පැත්තක් මුද්‍රණය කරන ලද පත්‍රිකා ප්‍රකාශණ මගිනි
එක් විශාල තනි පිටුවට සාමානයයෙන් පක්ෂවාදි සිද්ධින් සම්බන්ධව රචනා වී තිබිණි
මෙම අවධියේ දී වෘත්තිමය සහ කාලීන (සුපුරැදු ප්‍රකාශනයන්ගේ තෙ‍්රැම) ඉංග්‍රීසි ලේඛන කලායේ ආරම්භය දක්නට ලදී
ලේඛන වාදය 1689 රාජාසනයට අයිතිවාසිකම් කියන කාලයේ දී, සංවර්ධනය විය
පුවත්පත් ප්‍රකාශනයට පත් වු 'ඇම්ස්ටර්ඩන්' හි සිටි විලියම් රාජත්වයට පැමිණි පසු එංගලන්තයේ පුවත් පල් කලාව ආරම්භ විය
ඉංග්‍රිසි නවකතාවේ ආරම්භක දිනය ප්‍රකාශ කිරිම් දිගු ප්‍රබන්ධ කථා සහ කල්පිතමය ජීවිත කතා, ප්‍රතිසංස්කරණ අවධිය තුළදී අනෙක් ආකාරයනට වඩා පැහැදිලිවම වෙනස් විය
ප්‍රංශයේ සහ ස්පාඥ්ඥයේ පැවති ප්‍රේම ප්‍රභන්ධ කථා එංගලන්තයේ ප්‍රසිද්ධ විය
ප්‍රේම කථාවක් ස්ත්‍රීන් ආකාර‍යේ සම්බන්ධ වු අතර, මෙය කියැවීම දුරාචාරයක් බැවින් ගැහැනුන්ට තිරැ බදු අය කලේය
ප්‍රතිසංස්කරණ අවධියේ නවකාථා නැග්මේ සුවිශේෂි අංගයක් වුයේ 'ඇල්ෆ්‍රා බෙහෙන්' ඇය වෘත්තියේ කාන්තා නවකතාකරැවන්ගේ පළමුවා පමණක් නොව, එංගලන්තයේ ප්‍රධාන වෘත්තිය නවකතාකරැව්‍න් අතරේද ඇය සිටිය හැක
'බෙන්' ගේ සුප්‍රසිද්ධ නවකතාව වුයේ 'ඔරැනොකෝ' 1688 දී මෙහි පාදක වී ඇත්තේ සුරැනේම් යටත් කර ගත් කල්පිත රජවරයෙකුගේ ජිවිත කතාවය
‍'බෙන්ගේ' නවකතා තුල ඛේදජනක බලපෑම් ක්නට ලැබෙන අතර නාට්‍යා රචකයෙකුගේ පරිණත බාවය දක්නට ඇත
අසභ්‍ය දේ පිළිකුල් කරන ලද රාජ්‍ය පාලනය පොදු වේදිකාවන් තුල සංදර්ශන තහනම් කිරිමෙන් පසු නාට්‍යයන් අධික ලෙස සහ ඉතා වේගයෙන් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලදි
ප්‍රතිසංස්කරණ ආරම්භක අවධියේදී බොහෝ ප්‍රසිද්ධ, 'ජෝන් ඩ්‍රයිඩ්න්', 'විලියම් විචර්ලි" සහ ‍'ජොර්ජ් එතර්ප්' ගේ රසාත්මක නොවන හෝ 'ගැඹුරැ' හාසය, උසාවි වටපිටාව සහ අනවර්ත ලිංගික කුමන්ත්‍රණ සහ දිනුඹ් ඇති 'මචෝ' ශිෂ්ඨ ජිවිත ක්‍රමය මින් නිරැපණය විය
විලියම් කොන්ග්‍රේව් ගේ ලව් ෆො ලව් (1965) සහ 'ද වේ ඔ‍ෆ් ද වර්ල්ඩ්" (1700) සහ 'ජෝන් වෙන්බ්‍රග්ස්' ගේ 'ද ෆියලැප්ස්' ' ද ප්‍රාවොක්ඩ් වයිෆ් ' වැනි හාස්‍යයන් සැහැල්ලු සහ විසිවන ශතවර්ශයේ ආරම්බයේ වංශවත් චිත්‍ර කලාවට වඩා වෙනස් වු බොහෝ මාධ්‍යම පන්තියේ ශිලයක් සහ පුළුල් නරඹනන් පිරිසක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය
1690 දී නාට්‍යයන් තුල බොහෝ සමාජිය සම්ශ්‍ර නරඹන්නන් සහ ප්‍රභල මධ්‍ය පංති අංගයන් සහ ස්ත්‍රී නරඹනන් විය
උදාහරණයක් ලෙස ලිංගිකත්වය තුල වු හැල හැප්පීම් තුල සිට විවාහය දක්වා මාරැ විම, තරැණ ආදරවන්තියන් තුල හාස්‍ය පිළිබද අවධායනය අඩු අතර, වයසක පරම්පරාවේ අවධානය 'වෙඩ්න් බෙල්ස්' වලින් පසු විවාහ සම්බන්ධතාවයන් කෙරෙහිය
දින චර්යා සම්පාදක 'ජෝන් එලියන්' සහ 'සැමැවෙල් පෙරිස්' සැමදා ලන්ඩන් ජිවිතය සහ කාලයෙ සිද්ධින් පිළිබදව වචනයෙන් විස්තර කලෝය
බැවින් හි පළමු පිටුව

‍ෙලෘකික සාහිත්‍යය, ආගමික සාහිත්‍යය ප්‍රමාණයෙන් පළ නොවු නමුත් බොහොමයක් අදටත් පවතින අතර ඒවායින් රසටත් සංග්‍රහයක් භුක්ති විදිනු ලබයි
'කොට්ලි ලව්' ඉතා වැදගත් විෂයක් බවට පත් වුයේ 11 වන ශතවර්ෂයේ දී ප්‍රේම වෘතාත්නත භා‍ෂාවෙකි
(බොහෝ සැලකිය යුතු වශයෙන්, ප්‍රංශ, ස්පාඤ්ඤ, ගැලේසියානු සහ කැමලන් භාෂා වලිනි) සහ ග්‍රීසියේ සංගීතය තම ජීවිතය කර ගත් සංචාරක කාව්‍යකරැවන් තුලය
සංචාරක කාව්‍යකරැවන්ගේ රචනා බොහෝ වීම ඇසුරැ වුයේ නිශ්ඵල දැඩි ආශාව තුල වු නමුත් මෙය සම්පුර්ණයෙන් නිවැරදි වුයේ නැත
ජර්මනියේ 'මිනෙසැන්ජර්' සංචාරක කාව්‍යකරැවන්ගේ සම්ප්‍රදායන් නොනවත්තා‍ ගෙන ගියේ
වීරය කාව්‍යන්ට අමතරව ජර්මනියානු සම්ප්‍රදාය (උදා
බියොවුල්ෆ් ඇක්රිටස්) ප්‍රංශ කාරණා සහ ඇක්ට්‍රික් සංගීතය යන ඒවා සමග පිළිවෙලින් ගනුදෙනු කරන ලද අතර, රෝමන් කොර්ටස් සම්ප්‍රදායේ ඇතුලත් අලංකාර ප්‍රේම වෘතාන්ත, බ්‍රිතාන්‍ය කාරණය සහ රෝම කාරණය සමග ගනුදෙනු කරමින් ස්ථිර ජන්‍ප්‍රසාදයන් දිනා ගත්තේය
රෝමන් කොර්ටස්, 'චැන්සන් ඩි නෙට්' හා වෙනස් වන්නේ එහි විශය කාරණා වලින් පමණක් නොවු, එහි යුධ නීති වලට වඩා ආදරය හා ‍ෙපෘරැෂ්‍යත්වය අවධාරණය කර ඇති බැවිනි
විශේෂයෙන් මෙම කාල පරිච්ඡේදය අවසානයේ දේශපාලනික කාව්‍යයන් රචනා කිරිම සහ දේවගැත්තන් මෙන්ම ‍‍‍ෙලෟකික රචකයින් 'ගොල්ඇඩ්‍රික්' ආකෘතිය යොදා ගත්තේය
මධ්‍යම යුගයේ දී චාරිකා සංගීතය ‍ෙ‍බාහෝ සේ ජනප්‍රිය වු අතර ඈත ගම්මානයන්හි අත්භූත වාර්තාවන් (නිරන්ත‍රයෙන් සැරහු හෝ සම්පුර්ණයෙන් අසත්‍යය) උපන් ප්‍රදේශයකට පමණක් සීමා වු ජනතාවට විනෝදයට පත් කලේය
Southern Literature

	

දකුණේ සාහිත්‍යය (ඇතැම් විට දකුණු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය ලෙස හැදින්වේ)
දකුණු එක්සත් රාජධානියේ ඇමරිකානු සාහිත්‍යය හෝ එම කලාපයේ රචකයින් මගින් අර්ථ කථනය කර ඇත
දකුණේ සාහිත්‍යය තුළ ඇති ප්‍රධාන ලක්ෂණ ලෙස හදුනාගත හැක්කේ පොදු දකුණු ‍සාහිත්‍යය, පවුලේ විශේෂත්වයන්, සාමුහික හැඟීම්, සහ ඒ තුළ තමන්ට හිමි කාර්යභාරය, කළාපය තුල ප්‍රබල ආගම් (ක්‍රිස්තියානි - රෙපරමාදු ආගම විමසන්න) සහ ආගම් තුළින් ලැබෙන කරදර/ වරප්‍රසාද, ජාතිවාදී ආතතියේ ප්‍රශ්න, ඉඩම් සහ ඉන් ලැබෙන පොරොන්දු, සමාජ පන්ති සහ ස්ථානය පිළිබඳ හැඟීම්, සහ දක්ෂිණ දේශිය භාෂාවේ යොදා ගැනීම් වේ
යුද්ධයට පෙර රචිත සාහිත්‍ය  

17 වන හා 18 වන සියවස් වලදී බොහෝ රච‍කයෝ දකුණු ඇමරිකාව පිළිබඳ ලියූහ
බොහෝවිට ඔවුහු ඇමරිකානුවෝ වූහ
කැප්ටන් ජෝන් ස්ම්ත්ගේ කෘති) කෙසේ වෙතත් මෙම කෘති දකුණු ඇමරිකාවට අයත් නොවුනේ ඒවා ඇමරි‍කාවේ ගොඩනැගීම විස්තර කරන බැවිනි
දකුණු ඇමරිකාව විශේෂිත වු සංස්කෘතියකින් හෙබිව පැවතීම ඇරඹුයේ 1800 යේ මුල් කාලයේදී පුළුං වගාව, වහල් භාවය ඇරඹීමත් සමඟය
යුද්ධයට ප්‍රථම කාල වකවානුයව්දී ජීවයෙන් පිරි සාක්ෂරතාවයක් සහිත සමාජයක් චාල්ස්ටන් හා දකුණු කැරොලිනාඩ්යේ දැක ගත හැකි විය
එම සමයේ ලේඛකයන් වන ජොන් හැම්ල්ටන් හයිනි ආදී කිවිවරුන් ගීතමය, හැගිම්බර කෘති එළි දැක් වූහ
එසමයේ බිහි වූ වැදගත් කෘතියක් ලෙස clotel හා The President's Daughterයන කෘති දැක්විය හැක
එම කෘතිවල කතුවරයා වනුයේ දකුණු ඇමෙරිකානූ වහලකු වන විලියම් වෙල්ස් බ්‍රවුන්ය
එය අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවෙක් අතින් ලියවුණු ප්‍රථම කෘතිය වේ
එසමයේ පැවති කටකතාවක් වූ තෝමස් ජෙරේසන් ගේ හා ඔහුගේ වහලියකගේ දරුවා පිලිබඳව එහි අන්තර්ගත විය
දකුණු ඇමරිකාවෙන් බිහි වූ තවත් සාර්ථක කතුවරයකු වන්නෙන් මහාචාර්ය විලියම් එච් පෙක්ය
(1830) ජෝර්ජියාවේ ඉපදුණු ඔහු සිය පියාවන කර්නල් පෙක් සමඟ 1843 දී මධ්‍යම ෆ්ලෝරිඩාවට පදිංචියට ගියේය
ඔහු පසුව විස්තරාත්මක අයුරින් මෙම ප්‍රදේශය පිළිබඳ ලියුවේය
1853 දී උපාධිය ලබා ගත් හෙතෙම සිය ලේඛන ජිවිතය රිචඩ් බොනර්ගේ නිව්යෝර්ක් ලෙජරයට ලබා දුන් ලිපි මගින් ඇරඹුවේය
ඔහු ඉතිහාසය පිළිබද මාහාචාර්යවරයකු ලෙස සේවය කළ අතර ජොර්ජියා වීක්ලි යන සඟරාව පසුව ජෝර්ජියාවේ දී ඇරඹිය
පසුව ඔහු විශ්‍රාමිකව ‍ෆ‍්ලෝරිඩාවේ දිවි ගෙවු අතර සිය බිරිඳගේ අභාවයෙන් පසු 1892 දී අභාවයට පත් විය
දකුණු සාහිත්‍යය විවරණය 

දකුණේ සාහිත්‍යය සරලව ආකාරයේ සමන්විත වන්නේ, දකුණු ඇමෙරිකාව, දකුණු කැලිෆෝනියා උච්චතම දකුණු රාජ්‍ය ලෙස හෝ අර්ථ දක්වමින්, ජෝර්ජියා, අලබානියා‍, උතුරු කැරලිනා, වර්ජිනියා, ටෙනසි, මිසිසිපි සහ ලුයිසිනාය සහ ආකන්සාස් හෝ දකුණේ පැතිරුණ කොන්ටකි, මෙරිලන්ඩ්, බටහිර වර්ජිනියා, මිසොරි යන දේශ සීමා ඇතුලත්ව සහ පර්යන්ත දකුණු ජනපද වන ෆ්ලෝරිඩා, ටෙක්සාස් සහ ඔක්ලොහොමා

දකුණේ සාහිත්‍යයේ භූගෝලිය කොටස් වලට අමතරව, දකු‍ණු ජනපදයේ වහලුන් පිළිබඳව, ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය සහ ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ සමාන ඉතිහාසයන් හේතුවෙන් ඇතැම් තේමාවන් මතු වී ඇත
දකුණේ ගතානූපාතික සංස්කෘතිය, දකුණේ සාහිත්‍යය තුළ ඉතා තදබල ලෙස පවුලේ සුවිශේෂත්වයන්, ආගම පුද්ගලයන් තුල සාමූහිකත්වය සහ සමාජීය ජීවිතය, දකුණේ දේශිය භාෂාව යොදා ගැනීම සහ ස්ථානය පිළිබඳ හැඟීම් අඩංගු කර තිබේ
මෙම පොදු තේමාවකට අමතරව, දකුණේ ඔවුන්ගේ සාහිත්‍යය සහ රචකයින් බොහෝ විට මතභේදයට ලක් වේ
උදාහරණයක් ලෙස, තර්කානුකුලව දකුණේ සාහිත්‍යයේ පියා වන 'මාර්ක්ටිවේයින්' ඇසුරු කළ බොහෝ ජනතාවගේ ගති ලක්ෂණ අර්ථ කථනය කර තිබේ
තවද ඔහු තමාවත් 'දකුණේ රචකයෙක්' ලෙස සැලකුවේය
මීට අමතරව ඔහුගේ උපන් පලාත වන සම්ප්‍රදායික ලෙස දකුණේ කොටසක් ලෙස නොසැලකුණේය
මීට අමතරව බොහෝ ජනප්‍රිය දකුණේ ලේඛකයින් තමන් විසින්ම කර ගත හැකි වයසට පත් වු විගය උතුරු ඒක්සත් ජනපදයට පලා ගියේය
භූගෝලීය සාධකයක් වූ නමුත්, භූගෝලයේ උපත් ස්ථානය දකුණේ රචකයෙක් ලෙස අර්ථ දැක්වීමට සාධකයක් නොවීය
දකුණු සාහිත්‍යයේ පුනරුදය 
1920 දී සහ 1930 දී විලියම් ෆොල්කර්, කැලරින් ගෝර්ඩ්න්, ටෙනිසි විලියමස්, කැතරින් ඇන් පෝටර්, ඇලන් ටේට්, තෝමස් වුල්ෆ් සහ රොබර්ට් වාරෙන් වැනි කතෘවරුන්ගේ හා අනෙකුත් අයගේ රචනා ප්‍රකාශ වීමත් සමග දකුණු සාහිත්‍යයේ පුනරුදය ආරම්භ විය
ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය සහ වහලුන් අතර වු පරතරය නිසා කතුවරයන්ගේ අභිප්‍රාය වුයේ දකුණ පිළිබදව රචනා කිරීමටය
1920 කාලවකවානුව තුළදී දකුණු සාහිත්‍යය 'වැන්ඩර්බ්ලට් විශ්ව විද්‍යාලය' 'ෆ්‍රයිටිවුස් යටතේ වඩා ශක්තිමත් විය
එච්.එල්. මෙන්කෙන්ස්ගේ ජනප්‍රියතාව වර්ධනය වුයේ දකුණේ සාහිත්‍යයේ වටිනාකම නිපැදවීම ඌනතාව ඔහුගේ උපහාසාත්මක ලේඛණයන් තුළින් මතුකිරීමෙන් පාඨකයින් මවිතයට පත් කරවමිනි
'ද සරා ඔෆ් ද බොසාර්ට්ස්' මැකෙන්ස් ලේඛණයන්ට වස්තු විෂය වුයේ, දකුණේ කෘෂිකර්මයයි
(වැන්ඩර්බිල් මත බොහෝ අතර වු) දකුණේ කෘෂිකර්මය නැවත කථා කල අතර, දකුණේ නාගරීකරණය සහ කාර්මීකරණයේ නැග්ම පිළිබදව වැළපුනේය
ඔවුන් නිර්මාණාත්මක බව සහ කාර්මීකරණයේ නැග්ම පිළිබදව වැළපුණේය
1919 දී සාහිත්‍ය සම්බන්ධ නොබෙල් ත්‍යාගය දිනු 'ෆොල්කර්' වැනි ලේඛකයින් සංඥා ප්‍රවාහයන් සහ සංකීර්ණ ලේඛණ මඟින් තාක්ෂණයන් හදුන්වා දෙන ලදී
උදාහරණයක් ලෙස ඇස් අයි ලේ ඩයින්ග් 'පොඩි පුතාගේ අභාවය' නැමැති නිර්මාණයෙන් පසු කථිකයන් පෙළ ගැස්වීමෙන් වෙනසක් සිදු කළේය
1930 අගදී මාග්‍රට් මිචෙල්ගේ 'ගොන් විත් ද වින්ඩ්' යන දකුණු නවකතාව ප්‍රකාශයට පත් වීම දක්නට ලැබේ
1937 දී ප්‍රකාශයට පත් වු නවකතාව හොදින් අලෙවි වන බවට වේගයෙන් ප්‍රචාරයට පත් වු අතර ජනප්‍රිය චිත්‍රපටයකට සමාන විය
දකුණේ සාහිත්‍ය බොහෝ වර්ගයන් තුළ ප්‍රසිද්ධ විය
'එසෙකියල්' වැනි ලමා පොත්, 1937 ප්‍රකාශයට පත් වු 'එල්විරා ගානර්' ලේඛකයා විසින් දකුණේන් පිටත වු ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ ආකර්ෂණය දිනා ගත්තේය
1940 සිට දකුණේ සාහිත්‍යය වර්ධනය වුයේ ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිම් සංගමය තුළින් වු සමාජයීය සහ සාහිත්‍ය වෙනස්කම් තේමාවන් වැළද ගැනීමෙනි
තවද බොහෝ කාන්තාවන් සහ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ලේඛකයින් දකුණු සාහිත්‍යයේ කොටසක් ලෙස පිළිගැණුනු අතරම 'සොරා නිල් හර්ස්ටන්' 'ස්ටර්ලින් ඇලන් බ්‍රවුන්' සහ ‍'ඩොරි සැන්ඩර්ස්' ඇතැම් 'යුඩෝරා වෙල්ටි' 'ෆලැනර් ඔ කෝනර්' සහ 'කාර්සන් මැක්කියුලර්ස්' යන කාන්තාවන් ද ඇතුළත් විය
මෙම කාලය තුළ හොඳින් දන්නා දකු‍ණු ලේඛකයින් ලෙස 'රෙනෝල්ඩ් ප්‍රයිස්', 'ජේම්ස් ඩිකේ' සහ 'වොල්කර් පර්සි' දැක්විය හැක
20 වන ශතවර්ෂයේ වර්ණනාවට පත් වු දකුණේ නවකතාව වන්නේ, 'හාර්පල් ලි' විසින් රචිත වු කිල් ටොකින්බර්ඩ් 1960 දී ප්‍රකාශනයෙන් පසු 'පුලිට්සර්' සම්මානය දිනා ගත්තේය
1960 දී ජනප්‍රිය නවකතාවක් වුයේ 'නිවු ඕර්ලින්ස් විසින් රචිත 'අ කොන්ෆෙඩර්සි ඔ‍ෆ් ඩියුන්සස්ය
නමුත් එය 1980 තෙක් ප්‍රකාශයට පත් නොවිය
නමුත් 1981 දී 'පුලිට්සර් සම්මානය' දිනාගැනීමෙන් පසු සම්භාව්‍ය කෘතියක් බවට පත් විය
වර්තමානයේ දක්ෂිණ සාහිත්‍යය 

වර්තමානයේ දක්ෂිණ ඇමරිකා‍ව වේගවත් කාර්මීකරණය රට තුළට සංක්‍රමනිකයන්ගේ ඇතුලු වීම ඇතුලත්ව, සමාජීය සහ සංස්කෘතික විපර්යාසයන් රැසකට මුහුණ පා තිබේ
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දක්ෂිණ සාහිත්‍ය කුමන වෙනස්කම්වලට පත්වනවාද යන්න නිවැරදි අර්ථ දැක්වීමක් කල නොහැක
ඇතැම් විචාරකයින් දක්ෂිණ සාහිත්‍යයේ පෙර අර්ථ දැක්වීම් තවදුරටත් තිබෙනබව පවසයි
තවමත් සාර්ථක ජේම් ලී බුක් ගේ අපරාධ නවකතාව, ඔවුන්ගේ දක්ෂිණභාවය පෙන්වීමට ලැජ්ජා නොවන අතර ඔවුන්ගේ දේශ ව්‍යාප්ත ජනප්‍රසාදය දක්ෂිණ සාහිත්‍යයේ සිත් ඇදගැනීමට අනුග්‍රහය වී ඇත
අනෙක් අය පවසා සිටින්නේ පැරණි දකුණු සාහිත්‍ය කල්පිත තවදුරටත් වලංගු නොවන ආකාරයෙන් දකුණේ නිර්මාණ වෙනස් වී ඇති බවයි. දකුණේ ඉපදී වැඩුන 'ට්‍රමෑන් කැපෝට්' ප්‍රසිද්ධ වුයේ ඔහුගේ 'ඉන් කෝල්ඩ් බ්ලඩ්' නවකතාවටය
එම රචනාවෙහි 'දකු‍ණු රචනා' ගතිගුණ කිසිවක් අඩංගු වී නොමැත
අනෙක් දකුණු රචකයින් වන ප්‍රසිද්ධ කතෘ ‍'ජෝන් ග්‍රිසාන්' දකුණු සාහිත්‍යයේ ප්‍රශ්න පිළිබද ලියුවේ ඉතා කලාතුරකිනි
ප්‍රසිද්ධ 'මිස්නයිට් ඔෆ් ද ගාඩ්න් ඔෆ් ගොඩ් ඇන්ඩ් ඊවිල්' රචිත ජෝන් බෙරට් දකුණේ වැසියෙක් නොවේ
වර්තමානයේ දක්ෂිණ ලේඛකයින් අතර ප්‍රසිද්ධ වන්නේ බැරැ හුනා, දට් කොන‍රොයි, ෆැනි ෆ්ලැග්, අර්න්ට් ගෙයින්ස්, මැරි හුඩ්, ලී ස්මිත්, ටොම් රොබින්ස්, ටොම් මුල්ෆ්, ඈන් රයිස්, එඩ්වඩ් ජෝන්ස්, විලි මොර්ස්, ලැරි බ්‍රවුන් සහ කේයි ගිඔන්ස් යන අයයි
අමෙරිකානු සාහිත්‍යය
වර්තමානයේ දක්ෂණ සාහිත්‍යය

	වර්තමානයේ දක්ෂින ඇමරිකා‍ව වේගවත් කාර්මීකරණය සහ ප්‍රාන්තය තුලට සංක්‍රාමිකයන්ගේ ඇතුලු විම ඇතුලත්ව, සමාජිය සහ සංස්කෘතික විපර්යාසයන් රැසකට මුහුණ පා තිබේ
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දක්ෂිණ සාහිත්‍ය කුමන වෙනස්කම් වලට පත් වන වාද යන්න නිවැරදි අර්ථ දැක්විමක් කල නොහැක
ඇතැම් විචාරකයින් දක්ෂින සාහිත්‍යයේ පෙර අර්ථ දැක්විම් තව දුරට තිබෙන බව පවසන අතර සමහරැන් මලානික අශ්වතරයා එහි පිටුවෙහි තවදුරටත් දක්ෂිණ සාහිත්‍යයේ තිබෙන බවට යෝජනා කරනු ලබයි
තවමත් සාර්ථක ජේම් ලී බුක් ගේ අපරාධ නවකතාව, ඔවුන්ගේ දක්ෂිණභාවය පෙන්විමට ලැජ්ජා නොවන අතර ඔවුන්ගේ දේශ ව්‍යාප්ත ජනප්‍රසාදය ඔවුන්ගේ දක්ෂිණ සිත් ඇදගැනිමේ අනුග්‍රහ වී ඇත
අනෙක් අය පවසා සිටින්නේ පැරණි දකුණු සාහිත්‍ය කල්පිත තවදුරටත් වලංග්‍ර නොවන ආකාරයෙන් දකුණේ නිර්මාණ වෙනස් වි ඇති බවයි. දකුණේ ඉපදි වැඩුන 'ට්‍රමෑන් කැපෝට්' පුසිද්ධ වුයේ ඔහුගේ 'ඉන් කෝල්ඩ් බ්ලඩ්' නවකතාවටය
එහි සදහන් කොටසක 'දකු‍ණු රචනා' ගති ගුණ කිසිවක් අඩංගු වී නොමැත
වර්තමානයේ දක්ෂිණ ලේඛකයින් අතර ප්‍රසිද්ධ වන්නේ බැරැ හුනා, දට් කොන‍ෙරායි, ෆැනි ෆ්ලැග්, අර්න්ට් ගෙයින්ස්, මැරි හුඩ්, ලී ස්මිත්, ටොම් රොබින්ස්, ටොම් මුල්ෆ්, ඈන් රයිස්, එඩ්වඩ් ජෝන්ස්, විලි මොර්ස්, ලැරි බ්‍රවුන් සහ කේයි ගිඔන්ස්
18 වැනි ශත වර්ෂය

	18 වැනි ශත වර්ෂයේ වේල්ස් දේශයට අනුකූල නොවන දේ විසින් අල්ලා ගැනීම ආරම්භ විමත් සමගම ආගමික සාහිත්‍ය සදහා නැඹුරැව ඉදිරියට පැවතුණු අතර ඉතා ප්‍රභල‍ ලෙස වර්ධනය විය
වේල්ස් මෙතෝදිස්ත නැවත පිබිදීමට පුරෝගාමි වුයේ 'හවල් හැරිස්" සහ 'ඩැනියල්‍ රෝලන්ඩ්' ගේ දේශනා සහ ධර්ම පත්‍රිකා නිපදවීමට අමතරව විලියම් විලියම්ස් පැන්ටිසෙයිලන්, ඇන් ග්‍රිෆින්ස් සහ අනෙක් අයගේ ගිතිකා සහ කාව්‍යය ඉවහල් විය
මොරිස් නම් 'ඇන්ග්ලෙසි' සහෝදරයින් ලන්ඩනයේ වේල්ස් සමාජයේ ස්ථාපිත කිරිමට පුරෝගාමි වු චරිත වු අතර ඔවුන්නොවුන් අතර හුවමරැ වු ලියුම්, එම කාලය තුල වැදගත් වාර්තාවන් විය
ලන්ඩලනයේ වේල්ස් හි ජනතාවගේ කාර්යයන් බ්‍රිතාන්‍යයේ සමස්ත අනන්‍යතාව පවත්වා ගැනිමට ඉවහල් විය
‍'කොවන්' හි ‍'තෝමස් ජෝන්ස්' සහ 'ගැලැමොගන් ස්ටෝන්මැන්සන් සහ ඉයෙලෝ මෝගැවන්ග්' ඇතුලුව පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය වර්තමනයේ සොයා ගෙන ඇති බෙහෝ සම්ප්‍රදායන් හා වෙල්ස් ජාතිකයන්ගේ නැවත පිබිදිමට ඉහල විය
ඉයොලෝ ඇතැම් විට වංචාකාර ලෙස හැදින්වුයේ ‍බොහෝ ශුද්ධ මිත්‍යාවන්ගේ සොයා ගැනීම නිසාය
තවද ඔහු පැරණි මුලාශ්‍ර එකතු කරන්නෙක් වු අතර එමගින් වේල්ස් සාහිත්‍යය දුෂ්කර භාවයට පත් නොවන ආකාරයේ සේවයක් සිදු කලේය
ඇතැම් වේල්ස් ජනතාව කවියාට අනුග්‍රහ කළ නමුත් මෙම ක්‍රියාව ටි‍කින් ටික අගාධියට යමින් පවති
උප සංස්කෘතිය තුළ කාව්‍යකරැවන්‍ ප්‍රශංසාවට ලක් වු අතර කාව්‍යකර 'මැලිසන්' ප්‍රමුඛයා ලෙස සැලකිණි
අනෙක් සම්ප්‍රදාය වුයේ කාව්‍යකරුවන් වෘත්තියේ දක්ෂයින් වු අතර ඔවුන්ගේ ජිවිතයන්ට ‍රජවරැන්ගෙන්, කුමාරවරැන්ගෙන් සහ ආර්යයාවන්ගෙන් විශ්වාසනිය අනුග්‍රහයක් ලැබිණි
'ග්වෙනෙයිඩ්' රාජ්‍යයයේ බිද වැටිම සහ වේල්ස්හි ස්වාධිනත්වය කවර ආකාරයකින් හෝ 1282 දී නැති විම මගින් සම්ප්‍රදායන් තුළ අර්බුදයක් ඇති වු නමුත් මෙම අර්බුදය ජය ගත්තේය
මෙය 'සිවිඩ්' මීටරයේ දියුණුවට, නවීකරණයට සහ ප්‍රශංසාවට ඉතා ලිහිල් අර්ථකථනයක් සහ ශ්‍රේෂ්ඨයින්ගේ උපකාරයන් සදහා විශ්වාසනියත්වයක් ඇති කළේය
ශිල්ප ශ්‍රේණියේ කාව්‍යකරුවන්ගේ හෝ කවියන්ගේ පිළිවෙවලින් ඔවුන්ගේන් 'රෑල් බුක්' මගින් වෘත්තිමය සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදාය පෝෂණය කරන ලදි
මෙම  'රෑල් බුක්' මගින් ඔවුන්ගේ වෘත්තිමය දක්ෂයින් සහ කාව්‍ය ශිල්පයක් ලෙස හැදැරිම අවධාරණය කරන ලදි
මෙම නීතින්ට අනුව ආධුනිකයෙකුට සම්පුර්ණයෙන් සුදුසුකම් ලැබු කාව්‍යකරැවෙකු වීමට අවුරැදු 9 ක් අවශ්‍ය විය
මෙම නීතින් තුළ කාව්‍යකරැවන්ගේ සේවයට බලාපෙ‍ාරොත්තු වන ගාස්තුව සදහන් වු අතර කාව්‍යකරැවන්ගේ පුහුණුවීම් සහ වසරේ එක් කාලයකදී කාව්‍යකරැවන්ට ඇති ඉල්ලීම අනුව මෙම ගාස්තුව වෙනස් විය
රජවරු, කුමාරවරුන්, ශ්‍රේෂ්ඨයින් කාව්‍යකරුවන් තුළ වු ගෞරවයට අමතර කතාන්දර සදහා ඔවුන් සිටියේය
(වේල්ස් සියැපිඩ්, කාව්‍යකරු මෙන්ම කතාන්තරකරුවන් වෘත්තිමය ශ්‍රේෂ්ඨයෙක් විය
නමුත් කාව්‍යකරුවන්ගේ මෙන් නොව මොවුන්ගේ කාර්යන් සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් නොනැවති පවති
නොනැසි පවතින්නේ කතා කියන්නන් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද ස්වදේශිය වේලසයේ සාහිත්‍ය නිර්මාණ පමණි
මෙම කථා සාමාන්‍යයෙන් 'මැබිජෝනියන්' ලෙස හදුන්වයි.

	මධ්‍යයන යුගයේ වේල්ස්හි ගද්‍යය කතා සම්ප්‍රදායකට සීමා නොවු අතර ආගමික සහ ‍ප්‍ර‍ායෝගික ක්‍රියාවන් මෙය ඇතුළත් වුවේය
තම ඉතා විශාල ප්‍රමාණයෙන්, අනෙක් භාෂාවන්හි පරිවර්තන විය
දහ නව වන ශතවර්ෂය

	19 වන ශතවර්ෂයේ ඇති වු කාර්මික විප්ලවය හේතුවෙන් මිනිසුන් විශාලා වශයෙන් දකු‍ණු වේල්ස් නිම්න වෙත ආගමනය විය
ඒ අතරින් බොහෝ පිරිසක් ඉංග්‍රිසි ජාතිකයන් වු අතර සමහර අය දේශිය ප්‍රජාව සමග සම්බන්ධ විමේ අදහසින් වේල්ස් හි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට උත්සාහ කලහ
ඒ සමගම පොත්, වාරික සගරා, පත්තර, කවි, බැලට් නාට්‍ය හා දේශන සදහා තිබු ඉල්ලුම වැඩි වෙන්නට විය
චාලට් ගෙස්ට් මෙනවිය, ලැනෝවර් මෙ‍නවිය වැනි ධනවත් ආදායම් ලාභින්, රාජ්‍යය ධනවත් සංස්කෘතියක් කරා යොමු කිරීමට ක්‍රියාකාරිව සහයෝගය දුන් අය වේ
වේල්ස් හි සාහිත්‍ය උත්සව ජාලය හේතුවෙන් ලිපි හා සෑම ආකාර‍යකම කවි දියුණු විය
තරගයන්හිදි කවීන් ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සගවා තබා ගැනීමේ අදහසින්, ඔවුන්ගේ විරිදු කියන නාමයන් (බ්‍රැඩික් නාමයන්) භාවිතා කලෝය
ජනප්‍රිය වීමෙන් පසු වද ඔවුන් එම නාමයන්ම භාවිතා කළහ
ඔවුන් බාවිතා කළ බ්‍රැඩික් නාමයන් පිළිවෙලින් 'ඇලන්'
'ඉස්වෙයින්' සහ සිරියොග් වේ
වේල්ස් හි වේග ශක්තිය හැදින ගැනීමට නවකතාකරැවන් ප්‍රමාද විය
අන්කල් ටොම්ස් කැබින වැනි පරිවර්තන පැවතියත්, පිලිගත් ප්‍රථම නවකථාකරැ ඩැනියල් ඕවන් වු අතර රේස් ලොවිස් (1885) හා ඉනොක් හව්ස් (1891) ඔවුන් අතර විය
දකුනේ පුනරැදය

	1920 දි සහ 30 දී විලියම් ෆොල්කර්, කැලරින් ගෝර්ඩ්න්, ටෙනිසි විලියමස්, කැතරින් ඇන් පෝටර්, ඇලන් ටේට්, තෝමස් වුල්ෆ් සහ රොබර්ට් වාරෙන් වැනි කතෘවරැන්ගේ හා අනෙකුත් අයගේ ප්‍රකාශ වීමත් සමග දකුණු සාහිත්‍යයේ පුනරැදය ආරම්භ විය
ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධ්ය සහ වහලුන් අතර වු පරතරය නිසා කතුවරයන් දකුණේ පුනරැදයේ දී ඔවුන්ගේ රචකා කළ අභිප්‍රාය වුයේ දකුණ පිළිබදවය
1920 තුලදී දකුණු සාහිත්‍යය 'වැන්ඩර්බ්ලට් විශ්ව විද්‍යාලය' 'ෆ්‍රයිටිවුස් යටතේ ඉතා ශක්තිමත් විය
'එච්.එල්. මෙන්කෙන්ස්' ජනප්‍රියතාව ජාතය පුරා වර්ධනය වුයේ දකුනේ සාහිත්‍යයේ වටිනාකම නිපැදවීම ඌනකාව ඔහුගේ උපහාසාත්මක ලේඛනයන් තුලින් මතුකිරීමෙන් පාඨකයින් මවිතයට පත් කරවමිනි
'ද සරා ඔෆ් ද බොසාර්ට්ස්' මැකෙන්ස් ලේඛනයන්ට ප්‍රතිඵල වුයේ, දකුණේ කෘෂිකර්මය (වැන්ඩර්බිල් මත බොහෝ අතර වු) අතීතයේ දකුණේ කෘෂිකර්මය නැවත කථා කල අතර, දකුණේ නාගරිකරණය සහ කාර්මිකරණයේ නැග්ම පිලීබදව වැළපුනේය
ඔවුන් නිර්මාණාත්මක බව සහ කාර්මිකරණයේ නැග්ම පිලිබදව වැළපුණේය
ඔවුන් නිර්මාණාත්මක බව සහ කාර්මිකරණය මගින් දකුණේ පුද්ගලයන්ට විවේකි ජීවිත චර්යාවක් අපේක්ෂිත කල නමුත් එය අනුකුල නොවීය
(කෘෂිකර්මයේ ලක්ෂණ නිර්මාණාත්මක සංවර්ධක බව හැගිණි
) 1919 දී සාහිත්‍ය සම්බන්ධ නොබෙල් ත්‍යාගය දිනු 'ෆොල්කර්' වැනි ලේඛකයින් සංඥා ප්‍රවාහයන් සහ සංකිරන ලේඛන තාක්ෂණයත් හදුන්වා දෙන ලදි
උදාහරණයක් ලෙස 'ඇස් අයි ලේ ඩයින්ග්' පොඩි පුතාගේ අභාවයෙන් පසු කථිකයන් පෙල ගැස්වීමෙන් වෙනසක් සිදු කළේය
1930 අගදි 'මාග්‍රට් මිචෙල්ගේ' ‍'ගොන් විත් ද වින්ඩ්' යන දකුණු නවකතාව ප්‍රකාශයට පත් වීම දක්නට ලැබේ
1937 දී ප්‍රකාශයට පත් වු නවකතාව හොදින් අලෙවි වන බවට වේගයෙන් පත් වු අතර ජනප්‍රිය චිත්‍රපටකට සමාන විය
දකුණේ සාහිත්‍ය බොහෝ වර්ගයන් තුල ප්‍රසිද්ධ විය
'එසෙකියල්' වැනි ලමා පොත්, 1937 ප්‍රකාහයට පත් වු 'එල්විරා ගානර්' ලේඛකයා විසින් දකුනේ පිටත වු ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ ආකර්ෂණය දිනා ගත්තේය
1940 සිට දකුනේ සාහිත්‍යය වර්ධනය වුයේ ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිම් සංගමය තුලින් වු සමාජයීය සහ සාහිත්‍ය වෙනස්කම් තේමාවන් වැළද ගැනීමෙනි
තවද බොහෝ කාන්තාවන් සහ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ලේඛකයින් දකුණු සාහිත්‍යයේ කොටසක් ලෙස පිළිගැනනු අතම 'සොරා නිල් හර්ස්ටන්' 'ස්ටර්ලින් ඇලන් බ්‍රවුන්' සහ ‍'ඩොරි සැන්ඩර්ස්' ඇතැම් 'යුඩෝරා වෙල්ටි' 'ෆලැනර් ඔ කෝනර්' සහ 'කාර්සන් මැක්කියුලර්ස්' යන කාන්තාවන් ද ඇතුළත් විය
අනෙක් මෙම කාලය තුල හොදින් දන්නා දකු‍නු ලේඛකයින් ලෙස 'රෙනෝල්ඩ් ප්‍රයිස්', 'ජේම්ස් ඩිකේ' සහ 'වොල්කර් පර්සි' දැක්විය හැක
20 වන ශතවර්ෂයේ ඉතා වර්ණනාවට පත් වු දකුණේ නවකතාව වන්නේ, 'හාර්පල් ලි' විසින් රචිත වු කිල් ටොකින්බර්ඩ් 1960 දී පුකාශනයෙන් පසු පුලිට්ස් සම්මානය දිනා ගත්තේය
වත් 1960 දී ජනප්‍රිය නවකතාවක් වුයේ 'නිවු ඕර්ලින්ස් විසින් රචිත 'අ කොන්ෆෙඩර්සි ඔ‍ෆ් ඩියුන්සස්', ජෝන් කෙනඩි මුල්' 1980 තෙක් ප්‍රකාශයට පත් නොවුවද
1981 දී 'පුලිට්සර් සම්මානය' දිනිමෙන් පසු ඇදහිම් සම්භාව්‍යයක් ලෙස පත් විය
බ්‍රහ්ම  (
ब्रह्मा, IAST
Brahmā) හින්දු ත්‍රීමූර්තියට අයත් එක් දෙවියෙකි
හෙතෙම ලෝක නිර්මාතෘ ද වේ
ත්‍රීමූර්තියට අයත් අනෙකුත් දෙවිවරුන් වනුයේ විෂ්ණු සහ ශිව ය
මෙහි දැක්වෙන බ්‍රහ්ම හින්දු වේදාන්ත දර්ශනයේ සදහන්වන විශ්වීය ආත්මය සේ සැළකෙන බ්‍රහ්මන් සමඟ පටලවා නොගත යුතු ය
වේදාන්ත දර්ශනය අනුව බ්‍රහ්මන් සහ ආත්මය එකක් ම වෙයි
විශ්වය තුළ පවතින පරමාත්මය  බ‍්‍රහ්මන් වේ
බ්‍රහ්මගේ භාර්යාව වනාහි ශිල්පශාස්ත‍්‍රයට අධිපති සරස්වතී දේවියයි
බ‍්‍රහ්ම බොහෝවිට වෛදික දෙවියෙකු ලෙස සැලකෙන "ප්‍රජාපතී" යනුවෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ
සටහන් 

හින්දු ආගම
බ‍්‍රාහ්මණ කුලය ඉතා පුළුල් වශයෙන් පංච ගෞඩ බ‍්‍රාහ්මණ සහ පංච ද‍්‍රවිඩ බ‍්‍රාහ්මණ යනුවෙන් ප‍්‍රාදේශීය කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදිය හැකිය
මෙම බෙදීම සදහන් වනුයේ 11 වැනි සියවසේදී කල්හාන විසින් සම්පාදනය  කරන ලද රාජතරංගිනී නම් ග‍්‍රන්ථයේ එන එක් ශ්ලෝකයකය
කෙසේ වෙතත් බොහෝ බ‍්‍රාහ්මණ කුල ප‍්‍රභවය වී ඇත්තේ එයට වඩා ඉපැරණි වූ වේද සහ පුරාණ ග‍්‍රන්ථවල සදහන් මුනිවරයින්ගෙන්ය යන්න සාමාන්‍ය පිළිගැනීමයි
කරණාටක, තෙලිඟු (ආන්ද්‍ර), ද්‍රවිඩ(දෙමළ සහ කේරල) , මහාරාෂ්ට‍්‍ර සහ ගුජරාට් යන කණ්ඩායම් පංච ද්‍රවිඩ කොටසට අයත් වේ
සාරස්වත, කන්යකුබ්ජ, ගෞඩ, උත්කලා සහ මෛතිලි යන කණ්ඩායම් පහ උත්තර පංච ගෞඩ කොටසට අයත් ය
මෙම වර්ගීකරණය කල්හානගේ රාජතරංගනියෙහි දැක්වන බව ජෝගේන්ද්‍රනාත් භට්ටාචාර්ය විසින් සිය 'Hindu Castes and Sects' යන ග‍්‍රන්ථයෙහි සදහන් කරනු ලබයි
බ‍්‍රාහ්මණ ග්‍රෝතය සහ පරම්පරාව  

බ‍්‍රාහ්මරණ වර්ගීකරණය

	සාමාන්‍යයෙන් ග්‍රෝත්‍ය යනුවෙන් හදුන්වන්නේ පොදු මී මුතු පරම්පාරවෙන් පැවත එන නොබිදුනු පරපුරක පුද්ගලයන් වේ
ජාතිනි විසින් වැයකරන කටයුතු සදහා ග්‍රෝත‍්‍රයක් ,් ඡු්එහ්ප ඡු්මඑර්චර්ඉඉ
රඑස ටදඑර්ප
10ග1ග1612* ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත
එයට අනුව ග්‍රෝත‍්‍ර යන වචනයේ තෙරුම පුතාගෙන් පුතාට ආරම්භ වන දරු මුණුපුරුර පරම්පරාව (මුනිවරු* යන්නයි
පුද්ගලයෙක් මම කාශ්‍යප ග්‍රෝතයෙහි යැයි කියන්නේ නම් එහි තේරුම ඔහුගේ පරපුර පුරාන මුනිවරයන් වු කාශ්‍යපගෙන් නොකැඩි එන පරපුරක් ලෙසයි
බෞද්ධයාන රාමුව සුත‍්‍රයට අනුව විශ්වමිත‍්‍ර, ජාවධගිනි, භරද්වාජ, ගෞතම, අත්ථ, වාසිත්ථ, කාශ්‍යප යන අග‍්‍රස්ථ මුනිවරුන් 8 දෙනා වේ
මෙම මුනිවරු අටදෙනාගෙන් පරම්පරාවෙන් ග්‍රෝත ඇතිවේ
මෙම ප‍්‍රාථමික මුනිවරුන් අටදෙනාගෙන් ගනන්කිරිම  පාත්ති දැනගෙන සිටියහ
කෙසේ නමුත් මෙම ග්‍රෝත‍්‍ර ප‍්‍රජාපතිය හෝ පසු බ‍්‍රාම වලට කෙලින් සම්බන්ධ නොවේ
මෙම අට වර්ගයෙන් පැවත එන්මේ (අපටය* ග්‍රෝත‍්‍ර ලෙස හදුන්වන අතර අනිකුත් අය ග්‍රෝත‍්‍රටාවය ලෙස හැදින්වේ
මෙම ග්‍රෝත‍්‍ර කණ්ඩායමට ලෙස සකස් වි ඇත
උදාහරණයක් ලෙසඅ සවලායන රව‍්‍රස්ටසුත‍්‍රයට අනුව වාසිත්ත ගණ උප කොටස් හතරකට බෙදනු ලැබේ
ඒවා උපමන්යු, පරසාර තුන්චිත යන වාසිත්ත (මුල් තුනට අමතරව* මෙම එක් එක් කොටස් හතරම සංඛ්‍යාවය උප කොස් ඇති අතර ඒවා එක එකසේ ග්‍රෝත‍්‍ර කුලය ලෙස හදුවනු ලැබේ
පලමුවන සැකැස්ම ගත වන අතර පසුව පක්ෂ යන අවසානයේ එකිනෙක ග්‍රෝත‍්‍ර වේ
පළමු කොටස බරඑිගු හා අංගීරස ගන ලෙස ඉතිරි වි ඇත
බවුඩිට අනුව ප‍්‍රධාන ග්‍රෝත‍්‍ර අට පක්ෂ බවට බෙදී ඇත
උපමානයුහි පරවරය වාසිත්ත, බහරවායු, ඉන්ද්‍ර පද්ම හෝ පරසාර ග්‍රෝතයේ පරවරයෙය වාසිත්ත, සක්මය, පරාස්වන අතර කුන්දිතා ග්‍රෝත‍්‍රයේ පිරිවර වාසිබන, මතර වරුණ කාසු නදියන වේ
එම නිසා අර්ථ ද ඇති පරවර එහි ආදිතම අනුව හදුනාගැනිම සිදු කළ හැක
දෙයාකාර වු පිරිවර ඇත
ශිෂ්‍ය, ප‍්‍රාශිය, රිසි, පරම්පරා සහ 
 පුත‍්‍ර පරම්පරාව යි
ග්‍රෝත‍්‍ර පරවර එකයචර්ය
දෙවර්ගය, ත‍්‍රිචෛරිය, පංචස්කන්ධය යන ආකාරායෙන් 19 දක්වා පවති
ආන්ද්‍ර ප‍්‍රදේශයේ කාශ්‍යප ග්‍රෝතයට අඩු වශයෙන් විවිධ වු වර්ග දෙකක පිරිවර ඇත
එකකට මුනිවරයන් තිදෙනෙක් ඇති අතර අනිකට මුනිවරුන් සත් දෙනෙක් (සවන ආශ්දචරිය පිරිවර) ඇත
මෙම පරවර ශිෂ්‍ය, ප‍්‍රාශ්විය, රිසි, පරම්පරාව හෝ පුත‍්‍ර පරම්පරා විය හැක
මනාලයා සහ මනාලිය එකම ග්‍රෝත‍්‍රයේ වල අඩක් හෝ අඩකට වැඩියෙන් රිසිවරුන් වේ නම් ශිෂා ප‍්‍රාශිෂයය රිසි පරම්පරා විවාහය පිලිගනු නොලැබේ
එය පුත‍්‍ර පරම්පරාවට එක්  රිසියක් ගැලගපුනත් විවාහය සම්පුර්ණයෙන්ම පිලිගනු නොලැබේ
බ්‍රාහ්මණ නිකායයන් සහ ඍෂිවරුන් 

ආගමික සහ සංස්කෘතික චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර ද, සම්ප්‍රදායයන් ද, ඔවුන් අයත් වෛදික දර්ශනයන්ගේ ද, විවිධත්වය හේතුවෙන් බ්‍රාහ්මණයින් තවදුරටත් විවිධාකාර වූ උපකුලවලට බෙදුණි
දළ වශයෙන් ක්‍රි
1000 සිට 200 දක්වා පැවති සූත්‍ර නම් කාල සීමාවේ බ්‍රාහ්මණයින් විවිධාකාර ශාඛාවලට බෙදුණි
බ්‍රාහ්මණයින් අතරේ සිටි කීර්තිමත් ගුරුවරුන්ගේ නායකත්වය යටතේ එකම වේද ශාඛාව විවිධාකාර හැඳින්වීම් සහිත නිකායයන්ට බෙදුණි
පහත විස්තර කෙරෙන නම්වලින් යුත් නීති සම්පාදකයින් කීපදෙනෙක් වූහ
එනම් අංගීරස, අපස්ථම්භ, අත්‍රී, බ්‍රහස්පති, බෞද්ධයාන, දක්ෂ, ගෞතම්, හරිත, කත්‍යායන, ලිඛිත, මනු, පරසාර, සම්වර්ත, ශංඛ, ෂටතප, උෂානස, වාශිෂ්ට, විෂ්ණු, ව්‍යාස, සජ්නවාල්ක්‍ය සහ යම වශයෙනි
මෙම ඍෂීන් විසි එක් දෙනා ස්මෘතිවල අර්ථය පහදා දුන් අය වෙති
මෙම ස්මෘති වලින් අපස්ථම්භ, බෞද්ධායන, ගෞතම, සහ වාශිෂ්ට නම් ස්මෘතීන් පැරණිම ඒවා විය
ඍෂිවරුන්ගෙන් පැවත එන්නෝ

ඉන්දියානුවන් හා ඉන්දියානුවන් නොවන බොහෝ දෙනෙක් තමන් පැවතෙන්නේ බ්‍රාහ්මීය හෝ බ්‍රාහ්මීය නොවන ඍෂිවරුන්ගෙන් යැයි කියති
උදාහරණයක් වශයෙන් දාෂ් සහ නාගවරු කාශ්‍යපමුණිගෙන් පැවතෙන්නන්යැයි ද (බුදුන් වහන්සේ ද ඇතුළත්) ගෞතමවරු (ගෞතම බ්‍රාහ්මණවරු හැරුණු විට) ගෞතම මුණිගෙන් පැවතෙන්නේ යැයි ද කියනු ලැබේ
බුදුන් වහන්සේ පැවත එන්නේ වෛදික අංගීරස මුණිගෙන්යැයි ද විශ්වාස කෙරේ
විශ්වකර්මවරු පැවත එන්නේ පංච ඍෂිවරු හෙවත් බ්‍රහ්මර් ඍෂිවරුන්ගෙනි
යජුර්වේද සහ බ්‍රහ්මාණ්ඩ පූරණවලට අනුව ඔව්හු සනඝ, සනාතන, අබුවනාස, ප්‍රඥාස, සුපර්නාස ආදීහු වෙති
දකුණු ඉන්දියාවේ කනි ගෝත්‍රය අගස්ත්‍යමුණිගෙන් පැවත එන්නවුන්යැයි කියනු ලැබේ
ගොන්ඩාලි, කනෙත්, භොත්, ලොහාර්, ඩාගි සහ හෙසිස් පැවත එන්නේ රේණුකා දේවියගෙනි
කාසි කපාඩි ශුද්‍රවරු බ්‍රාහ්මින් ශුක්‍රදේව ගෙන් පැවත එන්නේය
ඔවුන්ගේ රාජකාරිය වූයේ පූජනීය නගරය වූ 'කාශි' වෙතට ජලය හැරවීමයි
දධීචි බ්‍රාහ්මින්, දයම බ්‍රාහ්මින් ඔවුන්ගේ ආරම්භය දධිචි ඍෂිගෙන් සිදු වුනැයි සොයා ගෙන ඇත
බොහෝ ජට් වර්ගයේ අය දදිචි ඍෂීන්ගෙන් පැවත එන්නෝය
'දුඩිජත්' අය දුඩා ඍෂිගෙන් පැවත එති
බුදුන් වහන්සේ අංගීරස, ගෞතම ආදී පිළිවෙල කොට ඇති ඍෂිවරුන්ගෙන් පැවත එන්නේය
අනිකුත් වර්ගවල ක්ෂත්‍රීයයන් ද සිටින අතර ඔවුන් ද අංගීරසගෙන් පැවතෙන්නෝ වෙති
මෙසේ සිදු වූයේ දරුවන් නැති රජ කෙනෙකුගේ ඉල්ලීමක ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි
මාතංග කුලයේ පසු බිම බලන විට ඔවුන් පැවත එන්නේ මාතංගමුණිගෙනි
එතුමා බ්‍රාහ්මින් බවට පත් වූයේ ඔහුගේ කර්මය හේතු කොට ගෙනයි
කේරළයේ එඩේර ගෝත්‍රයක් වූ කක්ක ඍෂිවරුන් බිහි වී ඇත්තේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ වාහනය වූ ගරුඬා ගේ මුඛයෙනි
ඔවුන් පසුව බ්‍රහ්මන් බවට පත් වූහ
ෂික්වාල් නොහොත් ෂුක්වාල් හෝ ෂ්‍රින්ගි යනුවෙන් හැඳින්වෙන රාජස්ථානයේ බ්‍රාහ්මින්වරු යාශ්න්ගගෙන් පැවත එන්නෝය
බ්‍රාහ්මණයින්ගේ විවිධ වෘත්තීන්  

බ්‍රාහ්මණයින් බොහෝ වෘත්තීන්හි යෙදී ඇත
ඵනම් පූජ්‍ය පක්ෂය, තාපසවරුන්, උගතුන්, වීරවරයන් සහ ව්‍යපාරිකයින් ආදි වශයෙනි
විශ්ව බ්‍රාහ්මණවරු (රන් වැඩකරුවන්,කම්මල් කරුවන්,ප්‍රතිමා අඹන්නන්,පිත්තල කාර්මිකයන්) පෞර්ෂයෙන් බ්‍රාහ්මණයෝ වෙති
මොවුන් අචාරි, අචාර්ය, පන්චාල්, විශ්වකර්මන්, සහ තවත් බොහෝ වාසගම් භාවිතා කරමින් ඉන්දියාව පුරා විසිරී සිටිති
ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශයෙහි දී රන් කරුවන්, කම්මල් කරුවන් වඩුවන්, ප්‍රතිමා අඹන්නන්, පිත්තල කාර්මිකයන් ඵක් වී විශ්වකර්ම බ්‍රාහ්මණ වෛදික දර්ශනයට පුනර්ජීවනයක් ලබා දීම සඳහා "විශ්ව බ්‍රාහ්මන් සංගම්" නමින් සංවිධානයක් ඇතිකර ගත්හ
නිර්මාණාත්මක නිමැවුම් කිරීම සර්ව බලධාරී දෙවියන්ට වන්දනා මාන කිරීමේ අගනාම ක්‍රමය ලෙස මොවුහු සිතුහ
විශාකාපට්ටනම් ඡන්ද කොට්ඨාශයේ ජනගහණයෙන් සියයට 35 ක් විශ්ව බ්‍රාහ්මින්වරු වෙති
මෙය ධීවරයින් හැරුණු විට දිස්ත්‍රික්කයේ දෙවැනි විශාලතම ජනවාර්ගික කොටස වෙයි
විශ්ව බ්‍රාහ්මණවරු ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශයේ මුළු ජනගහනයෙන් සියයට නමයකි
ගෝවේ විශ්වජන බ්‍රාහ්මණයින් සිටිති
කුලල බ්‍රාහ්මණයින් (කුඹල් කරුවන්) නායි බ්‍රාහ්මණයින් (කරණවෑමි) මුස්ලිම් බ්‍රාහ්මණයින් (හුසේනි බ්‍රාහ්මණයින් වශයෙන් හැඳින්වෙන කොටස ) ආදීහු මුස්ලිම් අනාගත වක්තෘ මොහොමඩ් ගේ මුණුබුරා වූ ඉමාම් හුසේන්ගේ ගෝලයෝ වෙති
(මෙම මුස්ලිම්වරු පිළිබඳ වැඩි විස්තර පහත පලවේ
)

ක්ෂත්‍රියයන්ගේ ගති ලක්ෂණ රැගත් බ්‍රාහ්මණයින් 'බ්‍රාහ්ම ක්ෂත්‍රියාස්' යනුවෙන් හැඳින්වේ
උදාහරණයක් දැක්වහොත් හයිහෙයස් 21 වතාවක් විනාශ කළ පර්ශූරාම අවතාරය ගත හැකිය
පර්ශූරාම මුණිවරයා රණශූරයෙකු පමණක් නොවේ
ඔහු කෙතරම් බලසම්පන්නදැයි කිවහොත් ඔහුට කිසිදු ආයුධයක් නොමැතිව සටන් කළ හැකිය
ඵසේම ඔහු ආයුධ නොමැතිව සටන් කිරීමට වෙනත් අය පුහුණු කිරීම ද කළේය
පල්ලවවරු බ්‍රාහ්මණ ක්ෂත්‍රීයවරුන්ගේ ආදර්ශයක් වන්නේ ඔවුන් ඵ් නම ඔවුන් හඳුනාගැනීම පිණිස යොදාගන්නා බැවිනි
බොහෝ ඉතිහාසඥයින්ට අනුව කාෂ්මීරයේ ලලිතාදිත්‍ය මුක්තාපිඩ මුළු ඉන්දියාවත් මධ්‍යම ආසියාවත් පාලනය කර ඇත
වර්තමානයේද බ්‍රාහ්මක්ෂත්‍රිය කුලය තිබේ
ඔවුන් ඛත්රි වර්ගයක් වෙති
කෙසේ වෙතත් මෙය තරමක් දුරට අවිශ්වාස සහගතය
මන්ද යත් ඛත්රිවරුන් පන්ජාබයේ වෛශ්‍ය කුලයට අයත් ව්‍යාපාරික ප්‍රජාවකි
ක්ෂත්‍රිය යන්නෙහි වෙනස් විමක් ලෙස ඛත්රි යන්න බොහෝ විට වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කර ඇත
ක්ෂත්‍රිය යන්නෙහි තේරුම සටන්කාමීන් යන්නයි
කෙසේ වෙතත් ඉන්දියන් ඉතිහාසය තුළ ඛත්රි රාජධානියක් හෝ අධිරාජ්‍යයක් තිබුණු බවට වාර්තා දක්නට නොලැබේ
ක්ෂත්‍රීය යන වචනයේ වර්තමාන භාවිතය 20 වෙනි ශත වර්ෂයේ තරම් මෑතක දී ඇති වූ ඵකකි
සමහර විට බ්‍රහ්ම - ක්ෂත්‍රීය යන වචනය එම කුල දෙකේම උරුමය තිබෙන පුද්ගලයෙකුට ගැලපෙයි
කෙසේ වෙතත් රාජකීය රාජ්පුට් නිවෙස්වල පෞද්ගලික ගුරුවරුන් හා ආරක්ෂකයින් වූ බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෝ රාජ පුරෝහිත තනතුරට උසස් වීම් ලබා කුමාරවරුනට ආත්මාරක්ෂක සටන් ක්‍රම ඇතුළුව සියලු දේ ඉගැන්වූහ
ඔව්හු ඊට අමතරව රාජකීය පෙළපත හා එහි ඉතිහාසය සටහන් කිරීමේ කාර්යය ද කළහ
රාජ්‍ය උරුමක්කාරයාගේ මව්පියන් දෙදෙනාම නැතිව ඔහු අනාථ වූ අවස්ථාවල දී ඔව්හු රාජ්‍යයේ ආරක්ෂකයින් ලෙසද කටයුතු කළහ
ක්ෂත්‍රියන්, බ්‍රාහ්මින් යනු කුල දෙකේම සම්බන්ධයක් තිබෙන ජනතාව හා බැඳුනු යෙදුමකි
සුත නම් කුලයේ අය රථාචාර්යවරු වූහ
ඔවුන් පැවත එන්නේ ක්ෂත්‍රීය පියෙකුගේ සහ බ්‍රාහ්මණ මවකගෙනි
චම්පා රාජධානියේ (වියට්නාම්) රජු වූ රුද්‍රවර්මගේ (ක්‍රි
ව. 657) පියා බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෙකි
කාම්බෝජයේ 1 වැනි ජයවර්ම රජු (ක්‍රි
ව. 781) බ්‍රාහ්මණ - ක්ෂත්‍රිය වංශිකයෙකි
වෛශ්‍ය නොහොත් වෙළෙඳ කුලයක ගුණාංගවලින් යුත් බ්‍රාහ්මණයින් හැඳින්වෙන්නේ "බ්‍රහ්ම්ව්‍යාස්‍ය" යනුවෙනි
එවන් අය සඳහා උදාහරණයක් ලෙස දකුණු ඉන්දියාවේ සහ බෙංගාලයේ සමහර පෙදෙස්වල සිටින අම්බස්ථ කුලයේ ජනතාව පෙන්වා දිය හැක
ඔව්හු වෙද හෙදකම් කරති
ඔව්හු පුරාණ කාලයේ සිටම ආයුර්වේදය භාවිතා කළ වෛද්‍යවරු වූහ
සෑදල සාදන ජින්ගර් කුලය (සන්ගර් ගෝත්‍රය) බ්‍රාහ්මණයින් යයි කියනු ලැබේ
දකුණු ඉන්දියාවේ බොහෝ පල්ලිවරු බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෝ ලෙස විස්තර කර ඇත
(ඉතිරි අය අග්නිකුල ක්ෂත්‍රීයයන් වෙති
) කුලමන් පල්ලිවරුනට කුලමන් බ්‍රාහ්මණයින් ලෙස නමක් පටබැඳ ඇත
නූතන ඉන්දියාවට බ්‍රාහ්මණ දායකත්වය 

නූතන ඉන්දියාවේ හා ලෝකයේ වෙනත් රටවල සාහිත්‍යය, විද්‍යාව, තාක්ෂණය, දේශපාලනය, සංස්කෘතිය සහ ආගම් වැනි විවිධ ක්ෂේත්‍රවලට බ්‍රාහ්මණයින්ගෙන් ලැබී ඇති දායකත්වය අති විශාලය
සංස්කෘතිය රැකගනිමින්, ඉන්දියානු සමාජයට ජීවය දෙමින්, දැනීම බෙදා හැරීමේදී අවුරුදු දහස් ගණනක් තුළ අති විශේෂ කාර්ය භාරයක් බ්‍රාහ්මණයින් විසින් කර ඇත්තේය
මෑත කාලයේ නිදහස ලබා ගැනීමේදී සහ ජාතිය ගොඩ නැගීමේ කාර්යයේ දී බ්‍රාහ්මණයින් ඔවුනගේ ධෛර්යවන්තභාවය සිරිත් පරිදි පෙන්වා සිටියහ
බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදීන්ට එරෙහිව ගෙන ගිය අරගලවල දී බ්‍රාහ්මණ වංශිකයින්ගෙන් ලද දායකත්වය අති මහත්ය
අධිකරණයේ නොයෙක් ක්ෂේත්‍රවල දී ඔවුනගේ කාර්යභාරය සහ සහභාගීත්වය ඉතා විශාල විය
ඉන්දීය නිදහස් අරගලය පැවති කාල සීමාවේ මංගල් පාණ්ඩේ, නානා සහීබ්, ජන්සිහි රාණි ලක්ෂ්මී බායි, තත්යා තෝප්, චන්ද්‍රශේඛර්, අසාද්, ඩබ්ලිව්.සී.බෙනර්ජි, බල්ගන්ගධාර් තිලක්, ස්වාමි සහජනන්ද් සරස්වතී, ගෝපාල් ක්‍රිෂ්ණ ගෝඛලේ, රාජ්ගුරු, රාම්ප්‍රසාද් බිස්මිල්, විනායක් දමෝදර් සවර්කාර්, සී.රාජගෝපාලචාරී, ගෝබින්ද් බලාබ් පන්ත්, කම්ලාපති ත්‍රීපති, රවිශංකර් ශුක්ලා, කෛලාශ්නාත් කට්ජු, ශ්‍රීමත් තේජ් බහදූර් සප්රූ, මෝතිලාල් නේරු, ඩී.පී.මිස්රා ශ්‍යාම ප්‍රසාද් මුඛර්ජි, බසවන් සිං (සිංහ) වැනි බොහෝ බ්‍රාහ්මණ වංශිකයින් ඉන්දියන් නිදහස් අරගලයේ ද පසුව දේශපාලනයේ ද පෙරමුණ ගත්තෝ වූහ
ඉන්දියාවේ පළමු අගමැති ශ්‍රී ජවහර්ලාල් නේරු ද, ඉන්දියාවේ පළමු උප ජනාධිපති වූ සර්වපල්ලි රාධක්‍රිෂ්ණන් ද බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෝ වූහ
එපමණක් නොව කෘතහස්ත කොමියුනිස්ට් නායකයෙකු වූ මනබේන්ද්‍රනාත් රෝයි වැන්නන් ද, ඊ.ඇම්
නම්බුදිරිපාද්, හිරේන් මුඛර්ජි, එස්.එම්.දාන්තේ සහ තවත් බොහෝ බ්‍රාහ්මණ වංශිකයින් ඒ අතර වූහ
ඉන්දියාවේ අගමැති පදවියට පත් වූ අනෙක් බ්‍රාහ්මණයින් වූයේ ඉන්දිරා ගාන්ධි, මොරාජි දේසායි, පී.වී.නරසිංහ රාඕ සහ අතල් බිහාරි වජ්පායි වැනි අයයි
බ්‍රාහ්මණ වංශයේ ලේඛකයින් හා උගතුන් අතර පානිනී, පතංජලී, කාලිදාස්, චානක්‍ය, බාන්භාත්, ගෝස්වාමි තුල්සිදාස්, සර්දාස්, දයනේශ්වර්, ඒක්නාත්, සම්රත් රාම්දාස්, නොබෙල් සම්මාන ලාභී රවින්ද්‍රනාත් තාගොර් සහ v
නායිපෝල් මෙන්ම ජිද්දු ක්‍රිෂ්ණමූර්ති මහ පණ්ඩිත් රාහුල් සංක්‍රිත්යානන්, හසරි ප්‍රසාද් ද්විවේදී, සුමිත්‍රානන්දන් පාන්ට්, සුබ්‍රමන්‍යා භාරතී, තාරා ශංකර් බන්ධෝපධ්‍යාය, රාම්දරි සිංග් 'දින්කර්', සූර්ය කාන්ත් ත්‍රීපති නිරාලා, සරත්චන්ද්‍ර වට්ටෝපධ්‍යාය, බන්කිම් චන්ද්‍ර චැටර්ජී, ශ්‍රී ලාල් ශුක්ලා සහ මනෝහර් ශ්‍යාම් ජෝශි, මහා උර්දු කවියා වූ අල්ලමා ඉක්බාල්, කාන්වීර සප්රූ යනාදීහු බ්‍රාහ්මණ වංශික පවුල් වලින් පැවත ආ අය වූහ
පන්ඩුරංග්, වාමන කනේ, රාම්ෂරන් ෂර්මා සහ දෙබිප්‍රසාද් චට්ටෝපධ්‍යාය යනාදීහු අනෙකුත් බ්‍රාහ්මණ වංශික උගත්තු වූහ
ශ්‍රේෂ්ඨ බ්‍රාහ්මණ විද්‍යාඥයින් අතර ආර්යභට්ට, වරහමිහිර, බ්‍රහ්මගුප්ත, නෝබල් සම්මානලාභී ශ්‍රීමත් C
රාමන්, සහ ඔහුගේ ඥාති පුත්‍ර සුබ්‍රමනියම් චන්ද්‍රශේඛර්, කෘෂි විද්‍යාඥ M
ස්වාමිනාදන් මානව සමාජ විද්‍යාඥ M
ශ්‍රී නිවාස රාමනුජන් ආදීහු වූහ
ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රය ගෙන බැලූ විට ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව හා සම්බන්ධ සචින් තෙන්ඩුල්කාර්, සුනිල් ගවස්කාර්, රවි ශාස්ත්‍රී, සෞරව් ගංගුලි, රාහුල් ඩ්‍රාවිඩ්, V
ලක්ෂ්මන්, අනිල් කුම්බ්ලේ, ඉසාන්ත් ශර්මා සහ තවත් බොහෝ දෙනෙක් සහ ලෝක චෙස් ශූර විශ්වනාදන් ආනන්ද් ආදීහු බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෝ වූහ
සංගීතය, චිත්‍රපට, හා වෙනත් විනෝදාංශ වලදී කියැවෙන ලතා මංගෙෂ්කාර්, හ්රිෂිකේශ් මුඛර්ජි, බාසු චැටර්ජි, අශෝක් කුමාර්, කිශෝර් කුමාර්, අභිජිත්, අල්කා යාග්නික්, මධුරී ඩික්ෂිත්, සහ තවත් බොහෝ දෙනෙක්ද, බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෝය
තන්සෙන් යන නමින් හැඳින්වෙන අක්බාර් රජුගේ රාජ සභාවේ සිටි අද්විතීය සංගීතඥයා උපතින්ම බ්‍රාහ්මණයෙකි
ඒ හැරුණු විට අනූපම් ඛේර්, මෞසුමී චැටර්ජි, චන්කි පාන්ඩේ, හේමා මාලිනී, ආදීහු ද බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෝය
සටහන් 

|
Brahmin Brahmin communities
|-
ඉන්දීය වීර කාව්‍යයක් වූ රාමායණයෙහි සඳහන් වන ප්‍රධානම සහ වැදගත්ම චරිතවලින් එකක් ලෙස හනුමාන් අන්ජනේය (අන්ජනාගේ පුත‍්‍රයා) යනුවෙන් ද හඳුන්වනු ලැබේ
රාම රජු විෂ්ණු දෙවියන්ගේ අවතාරයක් සේ සැලකේ. රාම රජුගේ බිරිඳ ගලවා ගැනීම පිණිස රාම ට සහායවූ හනුමන් වනාහි වානරයෙකි
හෙතෙම රාමගේ බැතිමතෙකු සේ සැලකේ. ආයුධය ලෙස යගදාවක් දරයි
හනුමන්ට භාර්යාවක් සිටිබව සඳහන් නොවේ
හින්දුසමයේ ඉතිහාසය ඉන්දුනිම්න ශිෂ්ටාචාරය මෙන් ම ඉන්දු ආර්ය ශිෂ්ටාචාරය දක්වා ද  දිවයන බව දක්නට ලැබේ
කෙසේවුව ද සම්භාව්‍ය හින්දුසමයේ උදාව කි‍්‍රස්තුවවර්ෂ 2 වන සිවසේ සිට සිදුවූ ඉන්දීය බුදුසමයේ පරිහානියත් සමග ඇතිවිය
කි‍්‍රස්තු වර්ෂ 2 වන සියවසේ සිට කි‍්‍රස්තු වර්ෂ 6 වන සියවස දක්වා පරිණාමයට පත් සම්භාව්‍ය හින්දු දර්ශනයේ ශාඛා හයක් පවතී
එනම් සාංඛ්‍ය, යෝග, න්‍යාය, වෛශේෂික, මීමාංසා සහ වේදාන්ත යනුවෙනි
මේවායින් අද පවතින්නේ වේදාන්ත දර්ශනය පමණි
එහෙත් ශිවාගම සහ වෛෂ්ණවාගම එම කාලය තුළදී ම වර්ධනය විය
ඉස්ලාමීය පාලකයින් යටතේ හින්දුසමය  අද දක්වා ම බලපවත්වන භක්ති ව්‍යාපාරයක් පවට පත්වීම ආරම්භවිය