Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
එහි මරණාසන්න රජු දෝල‍ාවක හිදුවා එතෙක් නිම නොකල රුවන්වැලි ස්ථුපය අසලට ගෙන ආ සංවේදී පුවත විස්තර කර තිබේ
එහිදී රජුගේ සගයෙකු වු (ඒ වන විට භෞද්ධ භික්ෂුවක්ව සිටි) ථෙරපුත්ථාභය හමුවිය
මරණය ගැන කෙරුණු සාකච්ඡාවකින් පසු රජු ස්වර්ගස්ථ විය
ඒ වහාම ඔහු තුසිත දෙව් ලොවෙහි පුනරුප්පත්තිය ලැබුවේය
ඔහුගේ මරණය ගැන තිබෙන සාමාන්‍ය ජන කථාවක සදහන් වන්නේ රජු මිය යාමට ආසන්න අවස්ථාවේ ඔහුගේ සිත සතුටු කිරීම පිණිස රුවන්වැලි සෑයේ වැඩ අවසාන වී ඇතැයි දක්වන ලදී
එලෙස ඒ සැලසුම් වැරදි ගියේය
වැඩ අවසාන කර ඇති චෛත්‍ය තමන්ට පෙන්වන්නැයි රජු ඉල්ලා සිටියේය
ඔහුගේ සහොදරයා වු තිස්ස කළේ සම්පුර්ණ චෛත්‍යයම නිම කර ඇති බව ඇග වෙන්නට සුදු රෙදි වලින් වැසිමයි
වියපත් රජුගේ ඇස් පෙනීම දුර්වලව තිබු බැවින් එහි වෙනසක් ඔහු නොදුටුවේය
ථුපයේ වැඩ අවසාන යැයි යන සිතුවිල්ලෙන් යුතුව ඔහු මිය ගියේය
ඔහුගේ මරණයෙන් අනතුරුව ඒ වන විට රාජ්‍ය අහිමි කර තිබු සාලිය  කුමාරයා නොව රජුගේ සහෝදරයා වු සද්දා තිස්ස රජතුමා පත්විය
දුටුගැමුණු රජු සමහර විට මුළු ලංකාවටම තම අණසකට ගෙන එක්සේසත් කල පළමු වැන්නාවිය හැක
මහා වංශයේ වෙනත් අරමුණක් වුයේ ඔහුගේ කථාව සමග ඔහුට ‘මහාවංශයේ විරගා’ යන විරුදාවලිය ලබා දීමයි
ඔහුගේ පුරාවෘත්ත ප්‍රතිරෑප සිංහල පුරා කථා සංග්‍රහ වල ඇති බවට පෙනේ
රජරට සිංහල බෞද්ධ සිංහල රාජ්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගයක් ලෙස දුටුගැමුණු යුගය දැකිය හැක
අනුරාධපුරයේ රජු වශයෙන් ඔහු රාජ්‍ය උරුම කම් නොකී විදේශීය රජෙකු (යහපත් රජෙකු වුවුත්) නෙරපා දැම්මා පමණක් නොව බෞද්ධ ආයතන සංවර්ධනය කිරීම පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වටිනාකමක් ඇති විශාල ගොඩනැගිලි තැනීම සම්බන්ධ යෙනුත් වගකිව යුත්තා විය
රුවන්වැලි සෑය හා මිරිස වැටිය වැනි නිමැවුම් රාශියක් අදද පුජනීය ස්ථාන ලෙසින් සැලකුම් ලබයි
ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාවට නැව් දෙකක් තිබේ
ඒ SLNS එළාර සහ SLNS රුහුණු යනුවෙනි
දුටුගැමුණු පාලන සමය සම්බන්ධ කරමින් ඒ නම් තබා ඇත
චිත්‍රක නිර්මාණ කරුවෙකු යනු රූප එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීම් සිදු කරන, මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාව හෝ චලන චිත්‍රක යොදා ගනිමින් නිර්මාණකරණයේ යෙදෙන චිත්‍රක නිර්මාණකරණය සහ චිත්‍ර කලාව තුළ සිටින වෘත්තිකයෙකි
චිත්‍රක නිර්මාපකයෙකු ප්‍රාථමිකව ප්‍රකාශයන්ට, මුද්‍රණයට හෝ විද්‍යූත් මාධ්‍ය වෙත චිත්‍රක නිර්මාණ කරන අතර විශේෂ කුඩා පොත් සහ වෙළඳ ප්‍රචාරණය නිර්මාණයෙහි විශේෂිතය
අකුරු සැකසීම, සන්නිදර්ශනය සහ වෙබ් නිර්මාණය වැනි කටයුතුවල ද විශාල වගකීමක් සතු වෘත්තිකයෙකු ලෙස චිත්‍රක නිර්මාණකරු හඳුන්වයි. එහෙත් මෙම විශේෂඥයන් විවිධාකාරයෙන් චිත්‍රක නිර්මාණය සම්බන්ධ වෘත්තීන්හි නිරත  වේ
නිර්මාණකරුවෙකුගේ ප්‍රධාන වගකීම වන්නේ සෞන්දර්යාත්මක සහ ප්‍රවේශාත්මක ලෙස තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමයි
ක්‍රිස්තියානි සංගීතය යනු පුද්ගලයෙකු හෝ යම් පිරිසක් සතු ක්‍රිස්තියානි ධර්මයට අනුකූල ජීවන ක්‍රමය පිළිබඳ අදහස් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සඳහා ලියන ලද සංගීත කොටස් වේ
(මෙය ඇතැම්විට ප්‍රසංශනාත්මක නැතහොත් වන්දනීය සංගීතය ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඇතැම් විට දිව්‍යමය සංගීතය ලෙසද හැඳින්වේ
) මෙය පොදු අනාගමික සංගීතයට විකල්පයක් ලෙස ද භාවිතා වේ
සංගීතය අනෙක් සියළු කොටස් මෙන්ම ක්‍රිස්තියානි සංගීතයද සංස්කෘතිය සහ සමාජ වටපිටාව අනුව නිර්මාණය , ඉදිරිපත් කිරිම් , වැදගත්කම සහ අරුත ආදී ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ විවිධ වෙනස්කම් පෙන්වයි. වෙළඳ කටයුතු සඳහා යොදාගත හැකි විනෝදාත්මක නිර්මාණයක් ලෙස , ආගමික හෝ වෙනත් උත්සව අරභයා නැතහොත් සෞන්දර්යාත්මක වින්දනය සඳහා ආදී ලෙස විවිධ හේතු මුල් කොටගෙන ක්‍රිස්තියානි සංගීත නිර්මාණයන් එළි දැක්වේ
කෙසේ නමුත් බොහෝ විට දෙවියන් සහ / හෝ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ වන්දනාමාන කිරීම සහ පැසසීම ක්‍රස්තියානි සංගීතයේ පොදු මාතෘකාවක් වේ
ක්‍රිස්තියානි සංගීතය - ප්‍රභේද සහ උප ‍ප්‍රභේද

ක්‍රිස්තියානි සංගීතය ප්‍රභේද සහ උප ප්‍රභේද කිහිපයකට වෙන් කල හැක
නමුත් බොහෝ විට ඒවා අතර බෙදීම සහ සම්බන්ධතාවයන් සියුම් ආකාරයක් ගනී
ඇතැම් විට මෙය පුද්ගලික අර්ථ දැක්වීම් අනුව වෙනස් වන අතර ඇතැම් විට විවාදයට ‍ද හේතු වේ
අනෙකුත් සංගීත ආකාර මෙන්ම මෙම ප්‍රභේදයන් ද ක්‍රමවේදය, විලාසිතාව, අන්තර්ගතය, මාතෘකාව සහ භූ‍ගෝලීය මූලාරම්භය අනුව වෙන්කර හඳුනාගත හැක
අතීතයේ පටන් පවතින කාණ්ඩ සහ ප්‍රභේද අතරට භක්ති ගීත, පල්ලියේ ගීතිකා, ස්තෝත්ර  ගීතිකා, කාණ්ඩ යුගලක් භාවිතයෙන් ගායනා කරන ගීත, නූතන ක්‍රිස්තියානි සංගීතය, දක්ෂිණ ශුභාරංචිය සහ නූතන නාගරික ශුභාරංචිය අයත් වේ
ක්‍රිස්තියානි සංගීතයේ නිශ්චිත උප ප්‍රභේද අතරට Progressive Southern Gospel, ක්‍රිස්තියානි ගැමි සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි පොප් සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි රොක් සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි Metal සංගීතය (Christian Metalcore සංගීතය ද ඇතුලුව), ක්‍රිස්තියානි පන්ක් සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි Alternative රොක් සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි හිප්හොප් සංගීතය (ක්‍රිස්තියානි රැප් සංගීතය ද ඇතුළුව) , Jubilee Quartet සහ පුජා ගීතිකා සංගීතය අයත් වේ
ඉදිරිපත් කරන්නන් යුගලක් වෙනුවෙන් සකස් කළ සංගීතය යුගල සංගීතය නම් වේ
සම්භාව්‍ය සංගීතයේ දී බොහෝ විට මෙම යෙදුම ගායකයන් හෝ පියානෝ වාදකයන් යුගලක් සඳහා රචනා කළ සංගීතය හැඳින්වීමට භාවිතා වේ
මේ හැරුණු විට වෙනත් සංගීත භාණ්ඩ යුගලක් භාවිතයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලබන සංගීතය හැඳින්වීම සඳහා ඉංග්‍රීසි බසින් Duo නම් පදය බහුලව භාවිතා වේ
එකම පියානෝවක් භාවිතයෙන් එක්ව ඉදිරිපත් කිරීම් කරනු ලබන පියානෝ වාදකයින් දෙදෙනෙකුගේ ඉදිරිපත් කිරීමක් ඉංග්‍රීසි බසින් Piano Duet (පියානෝ යුගල සංගීතය) හෝ Piano four hands ලෙස හැඳින්වේ
පියානෝ යුගලක් භාවිතයෙන් එකවිට පියානෝ වාදකයන් යුගලක් එක්ව කරන ඉදිරිපත් කිරීම Piano Duo ලෙස හැඳින්වේ
Duet නම් ඉංග්‍රීසි පදය ඇතැම් විට යුගලක් වශයෙන් ඉදිරිපත් කිරීම යන අර්ථය ඇතිව ද ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ දී යෙදේ
එවිට එය ක්‍රියාපදයක ස්වභාවය ගනී
තවද වාචික භාවිතයේ දී Duet යන පදය යුගල ඉදිරිපත් කිරීමක් සිදු කරන ශිල්පීන් හැඳින්වීමට ද භාවිතා වේ
මේ හැරුණු විට මෙම පදය ඇතැම් විට පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු විසින් සිදු කරන සංගීතමය නොවන ක්‍රියාවන් හැඳින්වීමට ද භාවිතා වේ
පුනරුද යුගයේ සංගීතයේ දී ඉගැන්වීම් ක්‍රමයක් ලෙස විශේෂයෙන් භාවිත වූ ගුරුවරයා සහ ගෝලයා එක්ව ඉදිරිපත් කරන යුගල සංගීත නිර්මාණය Bicinium ලෙස හැඳින් වුණි
org/wiki/Duet
සංගීත‍ය සියළුම සංස්කෘතීන්වල අතීතයේ හා වර්තමානයේ කාල හා ස්ථාන අතර පුළුල්ව පැතිරෙමින් පැවතී ඇත
වර්තමානයේ විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කරන්නේ නූතන මිනිසුන් මතු වූයේ වසර 160,000කට පෙර අප්‍රිකාවෙන් බවයි. වසර 50000කට පමණ පෙර මෙම මිනිසුන් වාසයට සුදුසු සියළු මහාද්වීප සොයමින් අප්‍රිකාවෙන් පිටවීමට පටන් ගන්නා ලදී
යම් සංස්කෘතියක සංගීතය සමාජ හා වානිජ සංවිධානය කිරීම හා අත්දැකීම්, දේශගුණය හා තාක්ෂණයට වූ ප්‍රවේශ ඇතුළුව සංස්කෘතියේ අනෙකුත්  සියළු අංශ මඟින් බලපෑමට ලක්වේ
සංගීත යුග 

ප්‍රාග් ඓතිහාසික - පෞරාණික (ක්‍රි
ව. 500 ට පෙර)
අතීතයේ -(1600-1900)
නුතන හා සමකාලීන(1900- වර්තමානයට)

පෞරාණික සංගීතය 
 
පෞරාණික සංගීතය යනු ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංගීතය ප්‍රතිස්ථාපනය කර සාක්ෂර සංගීතයේ ගොඩනැගුණු සංගීතයයි
එය විවිධාකාර පුදේශයන්හි එනම් පර්සියාව, ඉන්දියාව, චීනය, ග්‍රීසිය, රෝමය, ඊජිප්තුව ඒසේපොකේමියාව (මිසංපානෙමියාවේ සංගීතය, ග්‍රීක සංගීතය, රෝමානු සංගීත) ගොඩනැගුණු විවිධාකාර සංගීත ක්‍රමයන්ය
මෙම සංගීතය සමාන්‍ය ශ්‍රව්ය නාද සහ සජනකයන් වල ලක්ෂණ වලිනි
එය සම්ප්‍රේෂණය වී ඇත්තේ වාග් සහ ලිඛිත ක්‍රමයන් මගිනි
පෞරාණික සංගීතය, සමකලීන සංගීතයට ද යාමුවේ නමුත් සම්ප්‍රධායික හෝ ගැමි සංගීතය, පෞරාණික ශෛලයෙන්ම තැබීමට අදහස් කර ඇත
මෙහි ඉන්දියානු සංගීතය, රප්සියානු සංගීතය, ආසියානු සංගීතය,යුදෙව් කලාව, ඊජිප්තුයනු සංගීතය සහ මුස්ලිම් සංගිතය අන්තර්ගතය
සුසා වල කැණිමේ මගින් Elamite ලැබුණු කුඩා බුදු පිළිම මගින් අධිරාජ්‍යයේ ඉරාක සංගීතය පිළිඹුබු කරයි
(2500-644 බු
ව) මෙම කාලයේ සංගීතය දැනීමත් ඇති අය මෙම කාලයේ සුළු වශයෙන් සිටි අතර සංගීත භාණ්ඩ, ගිටාරය, බටනලාව, සහ ලුට්ස් නිපදව වාදනය කර ඇත
Barbat වැනි භාණ්ඩ ද නිපදවා ඇත්තේ මෙම කාලයේදීය
එනම් බු
ව. 800 පමණ වේ
රොමැන්ටික් සංගීතය

රොමැන්ටික් යු‍ගයේදී සංගීතය වඩාත් හැගුම්බර සහ ප්‍රකාශන ශීලි මාධ්‍යයක් බවට පත්වු අතර සාහිත්‍ය කලාව සහ දර්ශන වාදය අන්තර්ගත වන පරිදි විස්ත‍ාරණය වී මුල් කාලීන සුප්‍රසිද්ධ රොමැන්ටික්  සංගීත රචකයන් අතරට ශූමන්, චොපින්, මෙන්ඩල්සන්, බෙලිනි සහ බර්ලිස් යන අය අයත් වෙති
19 වන සියවසේ අග භාගය තුළ  වාද්‍ය වෘන්ද ‍යෙහි විශාලත්වය සීඝ්‍රයෙන් වැඩිවු අතර නගර බද සමාජයෙහි කොටසක් ලෙස ප්‍රසංග වල‍ට හිමි වු ස්ථානයේ වැදගත්කම ද දැඩිලෙස ඉහළ ගියේය
මෙම සියවසෙහි දෙවැනි භාගයට අයත් ප්‍රසිද්ධ සංගීත රචකයින් අතරට ජොආන් ස්ට්‍රවුස් ii, බ්‍රෑම්ස්, ලිස්ට්, ටයිකොව්ස්කි, වර්ඩි සහ වැග්නර් යන අය අයත් වෙයි
1890 සහ 1910 අතර කාලය තුළදී මධ්‍ය රෝමැන්ටික අවධියේ විසු සංගීත රචකයන් ගේ නිර්මාණ මත පදනම්ව වඩාත් සංකිර්ණ සහ බොහෝ විට වඩාත් දිගු වු සංගීත නිර්මාණ සිදු කල තෙවැනි සංගීත රචක පරපුරක් බිහි වු අතර ඒ අතරට ඩොරැක්, මාලර්, රිචඩ් ස්ට්‍රව්ස්, පුසීනි සහ සිබෙලියස් යන අය අයත් වෙයි
19 වන සියවසේ අගභාගයේ නිර්මාණය වු සංගීත නිර්මාණ වල වැදගත් ලක්ෂණයක් වන්නේ ඒවායේ අන්තර්ගත වු දේශමාමක ගුණයයි
මෙවැනි දේශමාමක සංගීත නිර්මාණ බිහිකළ අය අතරට ඩොරැක්, සිබෙලියස් සහ ග්‍රේග් යන අය අයත්වෙයි
‍සියවස අගභාගයේ පහළ වු අනෙකුත් වැදගත් චරිත අතර සේන්ට් සීන්ස්, ෆුරේ, රැක්මනීනොෆ් සහ ෆ්‍රෑන්ක් ආදිහු අයත් වෙති
20 වැනි සියවසේ සංගීතය

20 වැනි සියවසේ දී ගුවන් විදුලි යන්ත්‍ර ලොව පුරා ප්‍රචලිත වීමත්, සංගීතය පටිගත කිරීම, ප්‍රතිග්‍රහණය කිරීම, ප්‍රති නිෂ්පාදනය සහ බෙදා හැරීම සඳහා නව මාධ්‍ය තාක්ෂණයන් දියුණු වීමත් සමඟ සංගීතයට සවන්දීමෙහි නව පෙරලියක් ඇති විය
මේ සමඟම  සංගීතය තවදුරටත් සංගීත ප්‍රසංග සහ සමාජ ශාලාවලට සීමා වූවක් නොවූ අතර එබැවින් සංගීත නිර්මාපකයන්හට ඉතා සීඝ්‍රයෙන් රට පුරා සහ ඇතැම් විට ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත්වීමේ අවස්ථාව උදා විය
එමෙන්ම ප්‍රේක්ෂකයන් සම්බන්ධයෙන් සලකන කළ පෙර නොවූ විරූ තරම් පුළුල් සංගීත පරාසයකට සවන් දීමේ හැකියාව ඔවුන්ට හිමි විය
සංගීත වී‍ඩියෝ පට සහ සංගීත ප්‍රසංග පටිගත කිරීමත් විකාශය කිරීමත් සමඟ සංගීතමය ඉදිරිපත් කිරීම් වඩ වඩාත් දෘශ්‍ය තත්වයට පත් විය
තවද හැම ආකාරයකම සංගීතය වඩාත් සුවහනීය තත්වයට පත් විය
හෙඩ් ෆෝන් භාවිතයත් සමඟ එකිනෙකාට ආසන්නව වාඩි වී සිටින පුද්ගලයන් ‍දෙදෙනෙකුට පවා අවශ්‍යතාවය අනුව එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් සංගීත ඛණ්ඩවලට හෝ එකම සංගීත ඛණ්ඩයට සවන් දීමේ හැකියාව හිමි විය
20 වන සියවසේ සංගීතය සමඟ ඊට පෙර යුගයන්ගේ සංගීතය පිළිබඳ වූ පිළිගත් නීතිවලට අභියෝග කරන ආකාරයේ නව සංගීත විලාසිතා සහ ආකාර කරළියට පැමිණි අතර සංගීතය සම්බන්ධයෙන් වැඩි නිදහසක් සහ පුළුල් පර්යේෂණ සිදු කිරීමේ හැකියාවක් උදා විය
20 වන සියවසේ මැද භාගයේ දී සංයෝජකය ඇතුළු ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංගවල නිර්මාණයත්, සංගීත වර්ධක නිර්මාණය වීමත් ප්‍රචලිත සංගීතය විප්ලවයකට භාජනය කළ අතර නව සංගීත ආකාරවල බිහි වීම වේගවත් වීමට හේතු විය
ගීතිකා කණ්ඩායම්

කණ්ඩායමක් වශයෙන් එක්ව ගායනයේ යෙදෙන ගායකයින් කණ්ඩායමක් ගීතිකා කණ්ඩායමක් හෝ සමූහ ගායනා කණ්ඩායමක් ලෙස හැඳින්වේ
ඉහත  මුල් යෙදුම බොහෝ විට පල්ලිය හා සම්බන්ධව යෙදෙන අතර දෙවැනි යෙදුම ප්‍රසංග ශාලාවල ඉදිරිපත්කිරීම් කරන කණ්ඩායම් සඳහා භාවිතා වේ
කෙසේ නමුත් ඉහත යෙදුම් ස්ථිර වශයෙන් ඉහත දක්වා ඇති ආකාරයටම භාවිතා කළ යුතු යැයි කිව නොහැක
සමූහ ගායනා කණ්ඩායමක්  හැඳින්වීම සඳහා භාවිතා වන ඉංග්‍රීසි වදන වන “Choir” ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී වාද්‍ය වෘන්දයක උප කාණ්ඩයක් හැඳින්වීමටද භාවිතා කෙරේ
ඒ අනුව යමෙකුට වාද්‍ය වෘන්දයක විවිධ කොටස් සම්බන්ධයෙන් කතා කිරීමටද “Choir” යන පදය භාවිත කරයි
දහඅටවැනි සහ විසිවැනි ශතවර්ශවල ලාක්ෂණික වන “Oratorio” (ගීතයට නගන ලද ආගමික කතා පුවතකි) සහ “ Mass” යන වර්ග වලට අයත් ගීතමය ඉදිරිපත් කිරිම්වලදී “ Chorus” හෝ “Choir”  යන පද මගින් ඉදිරිපත් කිරීමක එක් කොටසක් සඳහා දායකයින් එක් අයෙකුට වැඩි සංඛ්‍යාවක් සහභාගිවන කොටස් ගම්‍යය වේ
මෙය “ Soloist” (තනි ගායකයෙක් ) “Quartet” (ගායකයින් සතර දෙනෙක් ) යන යෙදුම්වලට වඩා වෙනස්ව භාවිත වේ
සංගීතය
ඉතිහාසය
මුල් කාලය
මධ්‍ය කාලීන				(1500-1400)
පුනර්ජීවය යුගය			(1400-1600)

පොදු ව්‍යවහාරය
බැරොක්					(1600-1760)
ශාස්ත්‍රීය- (සම්භාවනීය)		(1730-1820)
රොමැන්ටික්				(1815-1910)

නවීන හා සමකාලීන
20 වෙනි ශතවර්ෂයේ සම්භාවනීය	(1900  -  2000)
සමකාලීන සම්භාවනීය			(1975-වර්තමානය)

මධ්‍යකාලීන සංගීතය යන්නට මධ්‍යකාලීන  යුගයේ රචිත යුරෝපීය සංගීතය ඇතුලත් වේ
මෙම යුගය රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ ඇද වැටීමත් සමග ආරම්භ වන අතර පහලොස් වෙනි ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේදි පමණ අවසාන වෙයි
පොප් රැප් සංගීතය මේ වන විට සරළ වශයෙන් පොප් සංගීතමය ආභාෂය සහිත රැප් සංගීතය ලෙස හදුනාගත හැක
මෙහිදි සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් රළු ස්වභාවයක් ගන්නා හිපොප් සංගීත අංගයන් වඩාත් මට සිලුටු තත්වයට පත්කර ඇත
මෙමගින් වෙනත් සංගීත ආකාර වල සිට මෙම සංගීතය වෙත යොමු වන්නන්ට වඩාත් මිත්‍රශීලි ස්වභාවයක් නිර්මාණය කර ඇත
2000 වසර ආරම්භයේ පටන් බොහෝ රැප් ශිල්පීන් (උදා  - Cash Money Records සහ Hot Boys) රථ වාහන, ඇදුම් පැළදුම්, මුදල්, ආභරණ වැනි ද්‍රව්‍යමය දෑ සහ රාගික ජයග්‍රහණ පිළිබද සිය පදමාලා තුළට ඇතුළත් කිරීම ආරම්භ කළේය
මෙය වර්ථමානයේදී පොප් රැප් සංගීතයේ වඩාත් ප්‍රචලිත ආකාරයක් ලෙස සැල‍කෙන අතර මේ දක්වා ද භාවිතයේ පවතියි
(චින්ගිගේ Dem Jeans, හියුස්ගේ Pop Lock & Drop It, නෙලීගේ Hot in Here, නිටීගේ Nasty Girl) 

රික් රොස්, ලිල් වේන් සහ යන්ග් ජීසි වැනි ශිල්පීන් Hardcore, Gangsta සහ Pop Rep සංගීතාකාර අතර ඇති සීමාවන් බිදහෙලීම ආරම්භ කොට ඇත
මොවුන්ගේ නිර්මාණ සදහා විකාශනයන් තුළ විශාල කාලයක් හිමි වන අතර ඔවුන්ට විශාල රසිකයන් සංඛ්‍යාවක් ද ඇත
නමුත් ඔවුන් නුසුදුසු ආකාර දිවුරීම් සහ මත්ද්‍රව්‍ය සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබද ‍රැප් කොටස් සිය නිර්මාණ තුළ භාවිතා කරති
මේ සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් වඩාත් සාම්ප්‍රදායික Hardcore රැප් ශිල්පීන් වන N
A සහ Wu – Tang Clan වැනි ශිල්පීන් සමාන වේ
1930 පටන් පයිප් ඕගන වලට සමාන ලෙස ක්‍රයාකරමින් ඒවාට සමාන ශබ්ද නිපදවිය හැකි නල රහිත විද්‍යුත් උපාංග ලබාගත හැකිවිය
මේවායින් බොහොමයක් ආගමික සිද්ධස්ථාන සහ අනෙකුත් පයිප් ඕගන යක අවශ්‍යතාවය සහිත පාරිභෝගිකයින් මිළට ගන්නා ලදී
ඒ හැරුණු විට වෘත්තීය මෙන්ම නවක සංගීතඥයින් මේවා මිළයට ගත් අතර බොහෝ විට ඔවුන්ට පයිප් ඕගනයක් යනු මිළට ගත නොහැකි උපකරණයක් විය
මෙම නව විද්‍යුත් ඕගන සාපේක්ෂව ඒවාට අනුරූප පයිප් උපාංගවලට වඩා කුඩා එමෙන්ම ලාභදායී ඒවා වූ අතර පහසුවෙන් එහා මෙහා රැගෙන යා හැකි ඒවාද විය
මේවා නිර්මාණය වීමත් සමග පුද්ගලික නිවාස,නර්තන සංගීත කණ්ඩායම් ආදී නව පරිසරයන් වෙත ඕගනය ව්‍යාප්ත වූ අතර මේවන විට ඉපියන් භාවිතාවන ඕගන සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට මේවා සමත්ව ඇත
org/wiki/Organ_%28music%29#Electronic_organs
වර්ගීකරණය

ෆ්‍රී - රීඩ් භාණ්ඩයකි
වාදන පරාසය

වාද්‍ය භාණ්ඩයේ ස්වර වින්‍යාසයට අනුව වේ
සමාන වෙනත් වාද්‍ය භාණ්ඩ

	බැන්ඩොනියන්

	බයන්

	කොන්ස්ර්ටිනා

	ෆ්ලුටිනා

	හාර්මෝනියම්

	රීඩ් ඕගන් 

	ට්‍රිකිටික්සා

සංගීතඥයින්

	ඇකෝඩියන් වාදකයින්ගේ ලේඛණය

	ප්‍රසිද්ධ ඇකෝඩියන් වාදකයින්

ඇකෝඩියන් වාද්‍ය භාණ්ඩය යනු වායු මල්ලක් මිරීකීමෙන් හා දිග හැරීමෙන් ක්‍රියාත්මක වන උපකරණයකි
එහි ඇති යතුරු හෝ බොත්තම් එබීමෙන් වායුව නිකුත් වීමට සලස්වා තත් කම්පනය කිරීමෙන් නාදය නිපදවනු ලැබේ
මෙම භාණ්ඩ ලෝකයේ පුරා ව්‍යාප්ත වී ඇති සංගීත භාණ්ඩයකි
විශේෂයෙන් කොලොම්බියාව, උතුරු ඇමෙරිකාව, බ්‍රසීලය හා ප්‍රංශය යන රටවල ජනප්‍රියව පවති
ප්‍රංශයේ මෙම භාණ්ඩයට ඇති ජනප්‍රියතාවය හේතු කොට ගෙන එහි නාදයට  එම රටේ අනන්‍යතාවයක් තිබේ
බටනලාව යනු “Woodwind” ( ලී නලා ) පවුලට අයත් සංගීත භාණ්ඩයකි
මෙය “Woodwind” පවුලට අයත් උපකරණ මෙන් නොව ඉපියෙක් රහිත උපකරණයක් වන අතර දාරයකට එරෙහිව ගමන්කරන වායුදහරාවක් භාවිතයෙන් ශබ්දය උපදවයි. 

බටනලා වාදනය සිදු කරන සංගීතඥයෙකු බටනලා වාදකයෙකු () ලෙස හැඳින්වේ
ආශ්‍රිත ලිපි 
Flute method
Diple
Frula
Vessel flute
Hand flute
Irish flute
Jazz flute
List of flutists
Native American flute
Palendag
Pipe and tabor
Washint
Pipe (instrument)

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

Ardal Powell
"Flute"
Grove Music Online
Oxford Music Online
(by subscription)
Essay on the Jiahu flutes from the Heilbrunn Timeline of Art History at The Metropolitan Museum of Art
A selection of historic flutes from around the world at The Metropolitan Museum of Art
 Walking Stick Flute and Oboe, Georg Henrich Scherer, Butzbach, c
1750–57
  Glass flute, Claude Laurent, Paris, 1813
 Porcelain flute, Saxony, 1760–1790
 Pair of ivory flutes by Johann Wilhelm Oberlender, mid-18th century, Nuremberg
 Flute by Garion, Paris, c
1720–1740
 
 
 Flute acoustics Resources on flute acoustics from the University of New South Wales
Folk flutes (Polish folk musical instruments)
 Bamboo Flute 16 Feet World's Longest Playble Flute New World Record by DM Office, Pilibhit, Uttar Pradesh
ගිටාරය () පුළුල් සංගීත විලාසිතාවන් සමුහයක භාවිතා වන අතීත මූලයන්ගෙන් යුත් සංගීත භාණ්ඩයකි
සාමාන්‍යයෙන් එයට තත් හයක් පවතින අතර තත් හතර, හත, අට, දහය සහ දොළහක් පවතින ගිටාරද පවතියි
Blues සංගීතය, Country සංගීතය, Flamenco සංගීතය, Rock සංගීතය සහ Pop  සංගීතයේ බො‍හෝ ආකාර වල මූලික සංගීත භාණ්ඩයක් ලෙස ගිටාරය හදුනා ගත හැක
තනි සම්භාව්‍ය සංගීත භාණ්ඩයක් ලෙස ද මෙය හඳුනාගත හැක
ගිටාරයක් කම්පනය වන තත් මගින් නිපද වන ස්වරය එහි කුහරමය දේහය මගින් මුර්ජනය මගින් ශබ්දය නිපද වන එකක් හෝ ඉලෙක්ටෝනික වශයෙන් ස්වර හසුරුවන වර්ධකයක් මත රදා පවතින එකක් විය හැක
මෙවැනි විද්‍යුත් ගිටාර  විසි වන සියවසේ දී හඳුන්වා දුන් අතර තව දුරටත් නව රැල්ල මත ප්‍රබල බලපෑමක් එල්ල කරයි
සාම්ප්‍රදායිකව ගිටාර විවිධ ලී වර්ග එකමුතුවෙන් නිර්මාණය කෙරුණු අතර ඒවායේ තත් සදහා සත්ත්ව බඩවැල් භාවිත විය
නමුත් නූතනය මේ වෙනුවට නයිලෝන් හෝ ලෝහ තත් භාවිතා වේ
ගිටාර නිෂ්පාදනය සහ අළුත් වැඩියා සිදු කරන්නන් ඉංග්‍රීසි බසින් Luthiers ලෙස හැදින් වේ
ආශ්‍රිත 
 List of guitar manufacturers
 Outline of guitars
 Paracho de Verduzco

සටහන් සහ මූලාශ්‍ර

සටහන්

උපහරණ

භාහිර සබැඳි

 Instruments In Depth
The Guitar An online feature from Bloomingdale School of Music (October 2007)
 International Guitar Research Archive
 The Guitar, Heilbrunn Timeline of Art History, The Metropolitan Museum of Art featuring many historic guitars from the Museum's collection
 Online Guitar Acoustic guitar realistic simulator

Guitars
Necked box lutes
Articles containing video clips
String instruments
C instruments
Rhythm section
Folk music instruments
Blues instruments
Orchestral instruments
ගායකයෙකු යනු සංගීතය නිපද වීම සඳහා සිය කටහඩ භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකි
බොහෝ විට සංගීතඥයින් සහ වාදන භාණ්ඩ ගායකයෙකුට‍ආධාර වේ
බොහෝ දෙනා සතුට පිණිස ගායනයෙහි යෙදෙන නමුත් ගායන හැකියාව සහජ දක්ෂතාවයෙහි සහ වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණු කිරීමෙහි සංකලනයකි
ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන පුද්ගලයින් ගායකයින් ලෙස හැඳින්වේ
ප්‍රධාන ගායකයා ගීතයක ප්‍රධාන කොටස් ගායනා කරන අතර තුර සහය ගායකයා ප්‍රධාන ගායකයාට ආධාර දෙමින් ආධාරක ගීත කොටස් ගායනා කරයි
මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාවක් වන්නේ  කැපෙල්ලා සංගීත සම්ප්‍රදායට අයත් වන කොටස් 5 කින් යුත‍් ‍සුභාරංචි ගායනයයි
මෙහිදී ප්‍රධාන ගායක‍යා ගීතය ‍ගායනය ‍වෙනුවට රිද්මයානු කූලව සිය කටහඩ හසුරුවන අතර ගායකයින් 5 දෙනා අතුරින් ප්‍රධාන ගායකයාගේ කටහඩ වඩාත් උච්ච කටහඩ ද වේ
වෘත්තීය ගායකයින් සාමාන්‍ය‍‍‍යෙන් කටහඩ භාවිතය පිළිබඳ පුහුණු වන අතර ඒ සඳහා හඩ භාවිතය පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු  හෝ පුහුණු කරුවෙකු ආධාර වේ
රොක් උත්සව යනු බහු කාර්යයන් රඟ දක්වන දින ගණන් පුරා විහිදී පවතින මහා පරිමාණයේ එලිමහන් රොක් සංගීත සංදර්ශන වේ
ප්‍රථම රොක් උත්සවය 1960 අග භාගයේ දී පැවැත්වූ අතර එය වැදගත් සමාජ සංස්කෘතික සිද්ධියක් විය
1980 දී පුන්‍යාධාර ලබා දීම අභිමතාර්ථය කර ගත් උත්සවවල කුඩා පුනර්ජීවයක් ඇති විය
වර්තමානයේ බොහෝමයක් රොක් උත්සව විශාල සමාගම් මඟින් අනුග්‍රහය ලබා දෙන ඒවා වේ
රොක් හැරුණු කොට පොප්, ඩාන්ස් හා ‍ඉලෙක්ට්‍රොනික් වැනි විවිධ සංගීත වර්ග ද රඟ දැක්වේ
සමහරක් රේඩියෝ ස්ථාන අයිතිකරුවන් විසින් රේඩියෝ උත්සව නිෂ්පාදනය කරනු ලබන අතර ඒවායෙහි ඇතුළත් වන්නේ රොක්හි විශේෂිත රටාවල කණ්ඩායම් පමණි
(රේඩියෝ ස්ථානය මඟින් වර්ධනය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන දෙය අනුව) ජලය මත පදනම් වු පවිත්‍ර කිරීම් පහසුකම් වැනි පහසුකම් සපයමින් සවි කර ඇති තාවකාලික යටිතල පහසුකම් මඟින් ‍මෙම උත්සවවල ප්‍රමාණය කියා සිටී.

උත්සව
වෘත්තීය ජීවිතය පිළිබඳ තොරතුරු (1984 - 2003)

NBA Draft 1984/ 1වැනි වටය/Pick
අධ්‍යාපන ආයතනය
උතුරු කැරොලිනා විශ්ව විද්‍යාලයය
වෘත්තීය කණ්ඩායම 

චිකාගෝ බුල්ස් (1984 – 1993, 1995 – 1998)

ටොරින්ටන් විසාර්ඩ් (2001 – 2003)

ක්‍රීඩා ජීවිතයේ සංඛ්‍යා ලේඛණ 
	
ලකුණු - 672
	රිබවුන්ඩ් Assists	5633

ක්‍රීඩා ජීවිතයේ විශේෂ අවස්ථා සහ ලබා ගත් පදක්කම්

සටහන 

මයිකල් ජෙෆ්රි ජෝර්ඩන් (උපත
1963.02.17) විශ්‍රාමික වාත්තීය බාස්කට් බෝල ක්‍රීඩකයෙකු මෙන්ම ක්‍රියාකාරී ව්‍යාපාරිකයෙකි
නැෂනල් බාස්කට් බෝල ඇසෝසියේෂන් නමින් (NBA) තිබෙන වෙබ් අඩවියේ ඔහුගේ ජීවිත කථාවෙහි මෙසේ  සඳහන් වේ
“මයිකල් ජෝර්ඩන් යනු සියලු කල්හිම ශ්‍රේෂ්ඨ බාස්කට් බෝල ක්‍රීඩකයෙකි
” ජෝර්ඩන් ඔහුගේ පරම්පරාවේ වෙළඳ පලක් ඇතිකර ගත් කීප දෙනාගෙන්එක් අයෙකි
එසේම (NBA) ජාතික බාස්කට් බෝල සංගමය 1980 සහ 1990 දශක වල ලෝකය පුරා ජනප්‍රිය කිරීමට හේතු සාධක වූ පුද්ගලයාය
ඔහු උතුරු කැරොලිනා විශ්ව විද්‍යාලයේ ගත කළ සාර්ථක වෘත්තීය කටයුතුවලින් පසු 1984 දී NBA හි චිකාගෝ බුල්ස් කණ්ඩායමට බැඳුනේය
සාර්ථකව ලකුණු ලබා ගැනීමෙන් ප්‍රේක්ෂක ජනතාව අමන්දානන්දයට පත්කරමින් ඔහු කණ්ඩායමේ තරුවක් ලෙස නැගී ආවේය
ස්ලැම්ඩන්ක් තරඟ වලදී නිදහස් විසි කිරීමේ රේඛාවේ සිට ඔහු විදහා දැක් වූ පැනීමේ හැකියාව ‍ෙහ්තුවෙන් ඔහුට ‘එයාර් ජෝර්ඩන්’ සහ ‘හිස් එයාර්නස්’ යන නම් පට බැඳුනේය
ඔහු බාස්කට් බෝල තරඟ වලදී හොඳම ආරක්ෂක ක්‍රීඩකයන්ගෙන් එක් අයෙකු  වූ ගෞරවයද ලබා ගත්තේය
1991 දී ඔහු ‘බුල්ස්’ කණ්ඩායම සමග ක්‍රීඩා කර ඔහුගේ පළමු ශූරතාවය දිනා ගත්තේය
එම ජයග්‍රහණය 1992 සහ 1993 වර්ෂවලදීද ලබා ගත්තේය
ඔහු 1993 – 94 වසර වල ‘බුල්ස්’ කණ්ඩායමෙන් ඉවත් වූ නමුත් නැවත 1995 දී කණ්ඩායමට බැඳී 1996, 1997, සහ 1998 වසරවල් සඳහා අතිරේක ශූරතාවයන්ද ලබා ගත්තේය
1999 දී ඔහු දෙවැනි වතාවටත් ඉවත් විය
එහෙත් තවත් NBA තරඟ දෙකක් සඳහා 2001දී නැවතත් එම කණ්ඩායමට සම්බන්ධ විය
එසේ සම්බන්ධ වූයේ වොෂින්ටන් විසාර්ඩ් හි සාමාජිකයෙකු වශයෙනි
ජෝර්ඩාන් තනිවම  ලබා ගත් සම්මාන, පදක්කම්, හා ගෞරවයන් අතරට MVP සම්මාන පහක් සමස්ත NBA - පළමු කණ්ඩායම් ගරු නාමයද,ඕල් ඩිෆෙන්සිටි පළමු කණ්ඩායම් ගෞරවයද NBA සමස්ත ස්ටාර් ගේම් පෙනී සිටීම් දාහතරක්ද, ඕල් ස්ටාර් MVP තුනක්ද NBA අවසාන MVP සම්මාන හතරක්ද සහ 1998 NBA වසරේ ආරක්ෂිත ක්‍රීඩකයා උපහාරයද, ඇතුලත් වේ
1999 දී ESPN සේවය විසින් 20 වෙනි ශත වර්ෂයේ ශ්‍රේෂ්ඨ උතුරු අමෙරිකානු ක්‍රීඩකයා සම්මානය පිරිනමන ලදි
ජෝර්ඩන් ඔහුගේ නිෂ්පාදන ඉදිරිපත් කිරීම් සම්බන්ධයෙන්ද සැලකිල්ල යොමුවුනු පුද්ගලයෙකි
1985 දී හඳුන්වා දෙනුලැබූ NIKE පාවහන් නිෂ්පාදනයේ සාර්ථකත්වයටද ඔහු බෙහෙවින් උදව් කළේය
මෙම නිෂ්පාදනය මේ දක්වා ජනප්‍රියව පවතී
ඔහු 1996 දි ආරම්භ කරන ලද Space Jam නම් චිත්‍රපටියෙහිද රඟ පෑවේය
ඔහු වර්තමානයේ උතුරු කැරොලිනාවේ බාස්කට් බෝල මෙහෙයුමේ කළමණාකරුවෙකු සහ සම අයිතිකරුවෙකි
org/wiki/Michael_Jordan

1963 උපත්
පදක්කම් වාර්තා

ඔලිම්පික් තරඟ

ලෝක ශූරතා - Long course

ලෝක ශූරතාව - Short course 
රන්		2004 ඉන්ඩියානා පොලිස්	මීටර් 200 නිදහස් ආර
පැන් පැසිෆික් ශූරතාවලිය 

මයිකල් ෆෙල්ප්ස් යනු පිහිනුම් ශූරයෙකි
2004 ඇතැන්ස් හි ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේ පදක්කම් අටක් දිනා ගැනීමේ වාර්තාවක් ඔහුගේ ජයග්‍රහණ වලට අඩංගු වේ
මෙයින් හයක් රත්‍රන් ය
මෙය 1980 සිට ඇලෙක්සැන්ඩර් සිට්යාකින් විසින් ඉසිලූ එක් තරඟයකදී ලබා ගත් පදක්කම් ප්‍රමාණය හා සමානය
ඔහුගේ කිප ආකාරයක අන්තර් ජාතික ලෝක වාර්තා සමග ෆෙල්ප්ගේ අන්තර් ජාතික ශූරතාවන්වෙනුවෙන් ඔහුට 2003, 2004, 2006 සහ 2007 යනාදී වශයෙන් සිව් වසරක “වසරේ පිහිනුම් ශූරයා” යන විරුදාවලිය ලැබුනේය
References 

1985 උපත්
ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
බහු ක්‍රීඩා ඉසව් වලින් යුක්ත පළමුවැනි ක්‍රීඩා උළෙල ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලයි
අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව විසින් සංවිධානය කරනු ලබන මෙම ක්‍රීඩා උළෙල මුලින්ම ඇරඹුනේ 1896 වසරේ ග්‍රීසියේ ඇතැන්ස් හිදී ය
1900, 1904, වර්ෂවල පැවති ඔලිම්පික් තරඟාවලීන් සංවිධානය අතින් තරමක් අසාර්ථක වූ නමුදු ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා තරඟ ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ජනප්‍රිය වන්නට පටන් ගත්තේය
මුලදී අඩංගු වූ තරඟ ප්‍රමාණය සුළු වුවද පසුව වර්ධනය විය
තවමත් වර්ධනය වෙමින් පවතී
20 වෙනි ශත වර්ෂය ආරම්භයේදී තවත් විවිධ ක්‍රීඩා ඉසව් සහිත ක්‍රීඩා තරඟ නෝර්ඩික් ගේම්ස් නමින් පළමු වරට පවත්වන ලදි
මෙම තරඟ පවත්වන ලද්දේ ස්කැන්ඩිනේවියාවෙහිය
පවත්වන ලද තරඟ ඉසව් වූයේ රට හරහා ස්කි (Ski) කිරීම සහ අධිවේගී ස්කේටින් (Cross country skiing and speeding skating) යනාදියයි
මෙම ක්‍රීඩා තරඟ අන්තිමට පවත්වන ලද්දේ 1926 වසරේදී ය
1920 වර්ෂවල විවිධ ක්‍රීඩා තරඟ ඉසව් ආරම්භ විය
මේවා තෝරා ගත් ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් වලට පමණක් වෙන් වූ ඒවා විය
1920 සෝවියට් රුසියාව ‘ස්පාර්ටකියාඩ්’ ආරම්භ කළ අතර එය ඔලිම්පික් සඳහා ඔවුන්ගේ ආදේශකය විය
1922 දී ඉතාලියේ ‘යුනිවර්සිටි ඔලිම්පියා’ ආරම්භ විය
එය ලෝක විශ්ව විද්‍යාල ක්‍රීඩා  තරඟ මාලාවේ පෙර ගමන්කරු විය
එය සීමා වූයේ ශිෂ්‍යයින්ට පමණී
කලාප ක්‍රීඩා තරඟ තවත් ආකාරයක විවිධ ක්‍රීඩා ඉසව් සහිත තරඟාවලීන්ය
උදාහරණ වශයෙන් ෆා ඊස්ටර්න් චැම්පියන්ෂිප් ගේම්ස් නැතහොත් සෙන්ට්‍රල් ඇමෙරිකන් ඇන්ඩි කැරිබියන් ගේම්ස් දැක්විය හැක
org/wiki/Multi-sport_event
ඔලිම්පික්
මුරලිදරන්ගේ ක්‍රීඩා ඉරියව් විවේචනය කරමින් සිටි දෙදෙනෙකු වූයේ කලින් ඕස්ට්‍රේලියානු ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකු වූ ඩීන් ජෝන්ස් සහ කලින් ඉන්දීය පිලේ නායකයෙකුව සිටි බිෂාන් බේඩිය
ගිල්ක්‍රිස්ට්ගේ ප්‍රකාශයක් උපුටා දක්වන Age පුවත්පත “ඔව් මම හිතනවා ඔහු ‘චක්’ කරනවා කියා
මම එසේ කියන්නේ ඔහු ක්‍රීඩාවේ නීති කියවන්නේ නම් කිසි සැකයක් නෑ මගේ හිතේ ඔහු සහ තවත් බොහෝ ක්‍රීඩකයින් ක්‍රීකට් ඉතිහාසයේ පුරා චක් කර තිබේ” යනුවෙන් ඔහු ප්‍රකාශ කර ඇති බව සඳහන් කර ඇත
1996 සහ 1999 වර්ෂ දෙකේදිම ICC  ය විසින් මුරලිදරන්ගේ ඉරියව් නිවැරදි බව ප්‍රකාශ කර තිබියදි ඒ බව නොසලකා ඉහත සඳහන් ප්‍රකාශයන් කරන ලද්දේ  ‘දුස්රා’ පන්දුව පිළිබඳ විවාදාත්මක සිද්ධි වලට පෙරදීය
එම වසරේ මුලදි ලෝර්ඩ්ස් හි දි කව්ඩ්රි දේශනය පවත්වමින් මුත්තයියා මුරලිදරන් ‘චකර්’ කෙනෙකු බව කීවේය
org/wiki/Muttiah_Muralitharan#Critics_and_converts
සීගිරිය ප්‍රාග් ඵෙතිහාසික යුගය තුළද ජනාවාස වී තිබෙන්නට ඇත
උද්‍යාන සහ මාළිගය තැනවූයේ පළමුවන කාශ්‍යප රජු විසිනි
කාශ්‍යපගේ මරණයෙන් පසු 14 වැනි සියවස දක්වා ඵය ආරාම සංකීරණයක් ලෙස පැවතුන අතර ඉන් පසු පාළුවට ගියේය
බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ගවේෂකයකු වූ ජෝන් ස්ටිල් නැමැත්තා මෙහි නටබුන් අනාවරණය කළේය
සීගිරියෙහි වූ කුරුටු ගී පුරා විද්‍යාඥ පරණ විතාන මහතා විසින් කියවන ලදුව පසුව  කාණ්ඩ 2 ක් ලෙස ඔක්ස්ෆර්ඩ් ආයතනය විසින් 'සීගිරි කුරුටු ගී' නමින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
පරණවිතාන විසින්ම (Story of Sigiriya) සීගීරියේ කතාන්දරය නැමැති කෘතියද කරන ලද්දේය
සිගීරියේ මූලාරම්භය පිළිබඳ පුරා කථා

ශ්‍රි ලංකාවේ පුරාණ ඵෙතිහාසික වංශ කතාවක් වූ මහා වංශ‍යෙහි කාශ්‍යප විස්තර වන්නේ ධාතුසේන රජුගේ පුත්‍රයා වශයෙනි
කාශ්‍යප තම පියා ධාතුසේන රජු පණ පිටින් බිත්තියකට බැඳ ජීවිතක්ෂයට පත් කොට තම සහෝදරයා වූ මොග්ගල්ලානට උරුමව තිබූ රජකම පැහැර ගත්තේය
මොග්ගල්ලාන යනු රජුගේ අග බිසවගේ පුත්‍රයාය
ඵහෙත් කාශ්‍යපගෙන් පලි ගන්නා බවට ඔහු ශපත කළේය
ඔහු ආපසු ලංකාවට පැමිණ තමනට උරුම රාජ්‍යය ලබා ගන්නෙමැයි අදහසින් ඉන්දියාවේ සිට සේනා සංවිධානය කළේය
යුද්ධය කෙරීගෙන යන අතර තුරේදී කාශ්‍යපගේ හමුදාව ඔහු තනි කළේය
කාශ්‍යප තම කඩුව මත ඇද වැටී සිය දිවි හානි කර ගත්තේය
පුරාවෘත්තවල සහ  ජනප්‍රවාදවල සඳහන් වන අන්දමට ඵ් පුවත මෙසේය "කාශ්‍යප තම යුද හස්තියා සටන් කිරීමට සුදුසු ස්ථානයක් සොයා වෙනත් තැනකට මෙහෙය වූ විට ඔහුගේ හමුදාව ඵය වරදවා තේරුම් ගත්තේ කාශ්‍යප පැරදී පසු බසින ලෙසිනි" ඉන් පසු ඔහුගේ හමුදාව කාශ්‍යප සම්පූර්ණයෙන්ම තනි කොට පලා ගියහ
මොග්ගල්ලාන තම අගනුවර ලෙස අනුරාධපුරය තෝරා ගත්තේය
වෙනත් කතාන්දරවලින් කියවෙන්නේ සීගිරියේ මුල් නිමැවුම් කරු ධාතුසේන රජු බවත් තම පිය රජු සිහිවීම පිණිස කාශ්‍යප ඵහි වැඩ කටයුතු නිම කළ බවත්ය
කාශ්‍යපගේ අවසාන ඉරණම පිළිබඳව තිබෙන තොරතුරු අස්ථීරය
සීගිරිය නිර්මාණය බෞද්ධ ප්‍රජාවකගේ කාර්යයක් වූ බවත් ඊට හමුදා සහභාගිත්වයක් කිසිසේත් නොවුනු බවත් තවදුරටත් විස්තර කරන අර්ථකථනයන්ද තිබේ
පුරාණ ලංකාවේ මහායාන හා ථෙරවාද දෙපාර්ශවය අතර පැවති තරඟයේදී සීගිරි පරිශ්‍රය වැදගත් ස්ථානයක් ඉසිලුවේය
පිහිටීම

සීගිරිය පිහිටා තිබෙන්නේ (උ
80) මධ්‍යම පළාතේ  මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය තුළයි
ත්‍රස්තවාදයට ප්‍රතිචාර දැක්වීම පුළුල් පරාසයකට පැතිර යන විෂයකි
ත්‍රස්තවාදය පිටු දැකීම යන යෙදුම සදහා පටු අර්ථගැන්වීම් ද පවතින අතර එය ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාකාරකම් කරන පුද්ගලයන් වෙත ඉලක්ක වී ඇත
හදුනාගත් ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි ක්‍රියාමාර්ග කිහිපයක් මෙසේය
1.	ඉලක්ක ගතවු නිති, අපරාධ ක්‍රියාපටිපාටින් රටින් පිට කිරිම සහ වර්ධනය කළ පොලිස් බලතල 

2.	දැඩි බාධක ඉලක්ක කිරිම් - දොරවල් අගුල් දැම්ම් හෝ රථවාහන සදහා මාර්ග බාධක යෙදීම 

3.	සතුරන් නිෂ්ක්‍රියකරන හෝ ප්‍රතික්‍රියාකාරි හමුදා ක්‍රියාමාර්ග 

4.	බුද්ධීඅංශ වැඩි දියුණු කිරිම හා පරික්ෂණ කටයුතු වැඩි දියුණු කිරිම 

5.	සතුරන් නිෂ්ක්‍රිය කරන මානුෂිය කටයුතු 

6.	ප්‍රශ්න කිරිම සදහා වැඩි ඉඩකඩක් ලබා දීම සහ රදවා ගැනීමේ ප්‍රතිපත්ති 

7.	හිංසා කිරිම/ වද දිම වලංගු මෙවලමක් ලෙස නිල වශයෙන් පිළීගැනීම
References 	

 http
org/wiki/State-sponsored_terrorism
පෞද්ගලික තොරතුරු

සම්පූර්ණ 	-මුත්තයියා මුරලිදරන් 
සුරතල් නම	-	මුරලි
උපන් දිනය	                     -	1972 අප්රේල් 17. ශ්රී ලංකාවේ මහනුවර
ක්‍රීඩා විලාසය	                     -	පිට දඟ පන්දු යවන්නා
පිත්ත හසුරුවන විලාසය	-	දකුණත් පිතිකරු
පන්දු යවන විලාසය	-	Right arm off break

අන්තර්ජාතික තොරතුරු

පළමු ටෙස්ට් තරඟය	                     -	        1992 අගෝස්තු 28 ඕස්ට්රේලියාවට එරෙහිව.
අන්තිම ටෙස්ට් තරඟය	                     -	        2008 අප්රේල් 03 - බටහිර ඉන්දීය පිලට එරෙහිව.
පළමු එක්දින ජාත්යන්තර තරඟය	-	        1993 අගෝස්තු 12 - ඉන්දියාව සමග
එක්දින තරඟ වලදි කමිස නොම්මරය	-	        08

කණ්ඩායම් තොරතුරු

වසර	                            කණ්ඩායම

1991/92 - අද දක්වා	      ටැමිල් යූනියන් ක්රිකට් සහ ඇත්ලටික් ක්ලබ්
1999-2007	  ලැන්කැෂයර්
2003	          කෙන්ට්
2008	          චෙන්නායි සුපර් කිංග්ස්

වෘත්තීය සංඛ්යා ලේඛණ
ටෙස්ට්		එක් දින	F/C		LA
තරඟ              	120		305	219	378
ලකුණු 	                      1156	        516	2087	693
පන්දු යැවීමේ සාමා
11.56	5.86	11.28	6.41
                100/50	0/1		0/0	0/1	0/0
ඉහළම ලකුණු	67		27	67	27

යැවූ පන්දු	                     40035	16534	62929	20.095
විකට්	                      735		464	1309	575
පන්දු යැවීමේ සාමා
21.95	23.00	19.06	22.97
ඉනිමකදී විකට් 5	63		8	115	10
 ඉනිමකදී විකට් 10	20		n/a	32	n/a
හොඳම පන්දු යැවීම	9/51	7/30	9/51	7/30
උඩ පන්දු/ස්ටම්ප්	68/-		120/-	119/-	142/-

  2008.04.08දින වන විට
Cricket Archive

මුත්තයියා මුරලිදරන් උපත ලද්දේ ශ්රී ලංකාවේ මහනුවරදී ය
බොහෝ විට ඔහු හැඳින්වෙන්නේ ‘මුරලි’ යනුවෙනි
2002 වර්ෂයේ ‘විස්ඩන් ක්රිකටර්ස්’ සඟරාව විසින් ඔහු හඳුන්වා දෙනු ලබන්නේ මෙතෙක් පහළ වූ “ශ්රේෂ්ඨතම ටෙස්ට් පන්දු යවන්නා” ලෙසයි
ඔහු ටෙස්ට් තරඟ වලදී ඉහළම විකට් ප්රමාණය ලබා ගත් පුද්ගලයාය
ෂේන් වෝන් විසින් දරා තිබූ එම වාර්තාව 2007 දෙසැම්බර් 3 වැනි දින මුරලිදරන් විසින් අභිබවන ලදි
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිලේ කර්ට්නි වොල්ෂ් විසින් 2004  දී ලබා ගෙන තිබූ 519 විකට් ප්රමාණය අභිබවා යමින් මුරලිදරන් මෙම තත්වය ඊට කලින් ලබා ගෙන තිබුනද ඉන් පසුව උරහිසේ ආබාධයකට ලක් වීම නිසා ඔහු ඉක්මවා යාමට වෝන්ට අවස්ථාව පෑදුනේය
ඔහු එක් දින තරඟ වලදී වැඩිම විකට් ප්රමාණය ලබා සිටින දෙවැන්නාය
එක් ටෙස්ට් තරඟයකදී විකට් හයකට වඩා සාමාන්යයක් හිමි කර ගෙන සිටින මුත්තයියා මුරලිදරන් ක්රිකට් ක්රීඩාවේ අති සාර්ථක පන්දු යවන්නන්ගෙන් එක් කෙනෙකු මෙන්ම ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ඉතිහාසයේ  ශ්රේෂ්ඨතම ක්රීඩකයාය
ඔහු දේශීය වශයෙන් ටැමිල් යූනියන් ක්රිකට් සහ ඇත්ලටික් ක්ලබ් ක්රීඩා සමාජය වෙනුවෙන් ක්රීඩා කරන අතර විදේශීය වශයෙන් ලැන්කැෂයර් ප්රාන්ත කණ්ඩායම වෙනුවෙන් ක්රීඩාකරයි
මුරලිදරන්ගේ ක්රීඩා ජීවිතය බොහෝ හැලහැප්පීම්, විවේචන, දෝෂ දර්ශන වලට ලක් වූ එකකි
ඔහුගේ පන්දු යැවීමේ විලාශය බොහෝ අවස්ථාවලදී ක්රිකට් විනිසුරුවරයින් හා ක්රිකට් ප්රජාවේ ඇතැම් කොටස් විසින් ප්රශ්න කරනු ලැබින
එහෙත් අන්තර ජාතික ක්රිකට් කවුන්සිලය විසින් පර්යේෂණාගාර පරික්ෂණ මගින් අවස්ථා දෙකකදී එනම් 1996 දී සහ 1999 දී පරික්ෂණ පවත්වා ඔහුට එල්ල වී තිබුනු චෝදනා වලින් නිදහස් කිරීමටත් ඔහුගේ ඉරියව් නිවැරදි බවටත් තීරණ ලබා දුන්නේය
ඔහුගේ දුස්රා  පන්දුවේ නීත්යානුකූල භාවය ගැන 2004 දී ප්රශ්න කෙරින
මෙම පන්දුව යැවීම පිළිබඳ නිල වශයෙන් කෙරුණු පරීක්ෂණ පදනම් කර ගෙන සියලු ක්රීඩකයන්ට ගැලපෙන පරිදි වැලමිට නැමිය යුතු සීමාවන් අන්තර් ජාතික ක්රිකට් කවුන්සිලය මගින් වෙනස් කරන ලදි
2005 දී කරන ලද එම වෙනස් කිරීමෙන් දූස්රා චෝදනා වලින් මුරලි ගැලවුනේය
මුරලිද එම සීමාව තුලට වැටුනි
org/wiki/Muttiah_Muralitharan
, ත්‍රස්තවාදය හා රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදය සදහා නිර්වචන එකිනෙකට පරස්පර විරෝධී වේ
ජ්‍යාතන්තර ත්‍රස්තවාදය යනු එක්රාජ්‍යයකට වඩා වැඩි රාජ්‍ය ප්‍රමාණයක භුමිය‍ට හෝ ජනතාවට හෝ සම්බන්ධ වන ත්‍රස්තවාදයයි
ත්‍රස්තවාදය යන යෙදුමේ අර්ථය වන්නේ කලින් සැළසුම් කරන ලද, දේශපාලනිකව පොළඹවන ලද ප්‍රචණ්ඩත්වය උප ජාතීය කණ්ඩායම් හෝ රහසිගත කණ්ඩායම් මගින් යුද්ධයට සම්බන්ධ නොමැති ඉලක්ක වලට  එරෙහිව යෙදවීමයි
ත්‍රස්තවාදි සංවිධාන යන්නෙන් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ ජ්‍යාතන්තර ත්‍රස්තවාදය ක්‍රියාත්මකකරණ හෝ උප කණ්ඩායමක් මෙහෙයවන කණ්ඩායමක් ලෙසයි
යේ 2006 දී පල කළ ත්‍රස්තවාදය පිළිබද වාර්තාවක් වන Cuntry Reports on Terrois හි රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන ත්‍රස්තවාදය යන්න අර්ථකතනය කර ඇත්තේ යම් රාජයයක් දිගින් දිගටම ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා සදහා සහයෝගය ලබා දෙන්නේ නම් ලෙසයි

References 	

http
org/wiki/Terrorism#Types_of_terrorism
යාපනය රාජ්‍යයේ ජනතාවගේ සමාජ සංවිධානය පදනම් වී ඇත්තේ කුල ක්‍රමය මතයි
එහි අග්‍රස්ථානයේ සිටින්නේ කෘෂිකාර්මික සහ ඉඩම් හිමි ප්‍රභු පන්තියයි
මෙම ක්‍රමය දකුණු ඉන්දීය ක්‍රමයට සමාන විය
මෙම ක්‍රමයට දකුණේ සිංහල රාජධානියේ සමාජ සංවිධාන ද හැඩ ගැසී ඇත
එහි ගොවිගම කුලය ඉහළින් සිටින අතර ඔවුන් දෙවැනි වන්නේ පාලක පන්තියට පමණි
ආර්ය චක්‍රවර්ති රජවරු සහ ඔවුන්ගේ ආසන්නතම පවුල් තමන් බ්‍රාහ්ම-ක්ෂත්‍රීය තත්වයේයයි ප්‍රකාශ කර ගත්තෝය
බ්‍රාහ්මණ වාංශිකයන් යුද්ධ කාමිහු වූහ
කෘෂිකාර්මික කටයුතු කරන්නන් ඔවුනට පහළින් සිටියහ
ඒ වෙල්ලාල සහ මඩපල්ලි කුලයේ අයයි
මුදලිවරුන්ගේ සිට ගම් ප්‍රධානීන් දක්වා වගා කළ හැකි ඉඩම් අයිතිකරුවන් මෙම කුලවල අය වෙති
වෙල්ලාලවරුන්ට පහළින් කෝවියර් නම් තවත් කුලයක් තිබුණු අතර ඔවුහු ද කෘෂි කර්මාන්තයෙහි නියැලුනහ
ධීවර කර්මාන්තයේ නියැලුණු ජනයා සියලු දෙනා "කරයියර් " ලෙස හඳුන්වන ලදී
මොවුන් මෙම සමාජ සැකැස්ම තුළ ස්වාධීන වූහ
එම සැකැස්මට ඉඩම් හිමි ප්‍රජාවට ඇතුළු වීමට සීමා මායිම් තිබුණි
ෂෙට්ටිවරු වෙළඳාම් කටයුතු සම්බන්ධයෙන් නම්දැරු අතර හින්දු කෝවිල්වල අයිතිකරුවෝ වූහ
පල්ලර් සහ නලවර් කුලවල අය ඉඩම් අහිමි කම්කරුවන් වූ අතර ඔවුන් කළේ ඉඩම් අස්වැද්දීමයි
අනෙකුත් කුල කරණවෑමියන්ගෙන්, රෙදි අපුල්ලන්නන්ගෙන්, කුඹල් කර්මාන්තකරුවන් සහ සාමාන්‍ය සේවා සපයන්න්ගෙන් සැදුණේ විය
පරවර් කුලයේ ජනතාව වර්තමාන දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු සහ කේරළ ප්‍රදේශවල අය මෙන්ම කුලහීන අය වූ අතර හුදෙකලාව ජීවත් වූහ
කුලී හේවායෝ

ඉන්දියාවේ විවිධ ජන කොටස් සහ කුල පදනම් තිබුණු තෙලිගු (වඩුග) සහ කේරළයේ මලයාලි වැනි ජන කොටස්වල කුලී හමුදා රජු විසින් සෙබලුන් ලෙස යොදා ගන්නා ලදී
රාජ්‍යය තුළ සිංහලයන් මෙන්ම, මාපිල්ල සහ මරක්කල (moor) ජන වර්ගවල මුස්ලිම් වෙළෙන්දෝ සහ මුහුදු කොල්ලකරුවෝ ද සිටියහ
දකුණේ කෙරුණු රාජ්‍ය විරෝධී කුමණ්ත්‍රණයන් අසාර්ථක වූ විට ආරක්ෂාව පතා පැන යන අයට රක්ෂාවරණය සපයන දෙනෙක් ලෙස ද රාජධානිය ක්‍රියාත්මක විය
යාපනය රාජධානියේ මුල් කාලීන ඓතිහාසික ලේඛණවලට අනුව 14 -15 සියවස් තුළට ගැනේ යයි අනුමාන කළ හැකි "වයියාපාදල්" හි 77 ශ්ලෝකයේ කුච්චිලියර් (ගුජරාටින්) සහ චෝනාර්වරු (අරාබිවරු) සමග පප්පරවර් නම් වූ ජන වර්ගයක ලැයිස්තුවක් දැක්වේ
ඔවුන් මුස්ලිම් ලබ්ධික අශ්වාරෝහකයින් යැයි විශ්වාස කෙරෙන "පල්ලුවිලි" නම් කුල කාණ්ඩයට අයිති යැයිද විස්තර කෙරේ
පල්ලුවිලි නැතහොත් පල්ලිවිලි කුලය යාපනයට පමණක් විශේෂ වේ
1790 දී යාපනයේ කරන ලද ලන්දේසි ජන සංගණනයට අනුව පල්ලිවිලි කුලයට අයත් පිරිමි වැඩිහිටියන් 196 දෙනෙකු ගැන වාර්තා කර ඇත
ඔවුහු බදු ගෙවන්නෝය
එයින් අදහස් වන්නේ ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සහ වෘත්තීය ලන්දේසි යුගය දක්වා පැවතුන බවයි. එහෙත් චෝනකර්වරු (Chonakar) ගැන සඳහන් වන්නේ පිරිමි වැඩිහිටි 492 දෙදෙනෙකු සිටි ලෙසටයි
මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් මුස්ලිම්වරුන් ලෙස සැලකුණු අතර ඒ කාලය වන විට වෙනම ප්‍රජාවක් ලෙස පැවතුණූ බව සඳහන් වෙයි
නීති

ආර්ය චක්‍රවර්ති රජුගේ පාලන කාලයේ සමාජය පාලනය කිරීමේ නීතිවලට, පිය දෙටු පාලන ක්‍රමය ද, මව් දෙටු සමාජ ක්‍රමයක්ද අතර එකඟතාවයකින් යුතු ක්‍රමයක් පාදක වී තිබුණි
මෙම නීති සිරිත් නීති වශයෙන් ස්වදේශීය මුදලිවරුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කිරීමට යටත්ව පැවත ගෙන එන්නට ඇත
දේපළ උරුමය වැනි සමහර අංශවල නීති වර්තමාන කේරළයේ මරුමකට්ටයම්  සහ වර්තමාන තුලුනාඩුහි අලිය සනාතන වැනි නීතිවලට සමාන බව පසු කාලීනව උගත්තු පෙන්වා දී තිබේ
තව දුරටත් මහමදිකයින්ගේ පූර්වචක්‍ර (Pre-emption) නීතිය සහ අසල් වැසි ඉන්දියාවේ නීතියද ව්‍යවහාර නීතිය සමග එක් වන්නට ඇත
මෙම ව්‍යවහාර නීති පසු කලෙක සංග්‍රහ කරන ලදුව ලන්දේසීන් විසින් 'තේසවල‍මේ' නමින් 1707 දී මුද්‍රණය කරන ලදී
පුරාණ සම්ප්‍රදාය යටතේ පාලනයේදී ගැහැණියගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ගැහැණිය විය
එහෙත් පසුව සමාජ සැකැස්ම පිය දෙටු ක්‍රමයට (Patriarchal system) පදනම් වූ විට අනුරූප පාලන ක්‍රමයක් හඳුන්වා දෙන ලදී
එහිදී පිරිමියෙකුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා පිරිමියෙකු විය
එපරිදි 'මුතුසම්' (පිය උරුමයේ දේපල) පැවරීම පුතුන්ට ද චිඩෙනම් (දෑවැද්ද හෝ මව් උරුමයේ දේපළ) පැවරීම ගැහැණු පක්ෂයට ද විය
ඒ අනුව දෑවැදි සහිත සහෝදරියකගේ අනුප්‍රාප්තිකයා තවත් සහෝදරියක් වේ
කිසියම් සහෝදරයෙකු උරුමක්කාරයෙකු නොමැතිව මිය ගිය හොත් ඔහුගේ උරුමයන් ඔහුගේ සහෝදරයින්ට හිමි වන අතර සහෝදරියන් බැහැර කෙරේ
පිය දෙටු පවුලක එක් සහෝදරයෙකු පවුල් ඒකකයක් වුවත් සියලුම සහෝදරවරු ගත් කළ පිය පක්ෂයේ ඤාතීන් වෙති
එයින් කෙනෙකු මිය ගිය හොත් ඔහුගේ දේපළ එම සියලු පිය පක්ෂයේ ඤාතීන්ට බෙදී යයි
යාපනය රාජධානිය
බෝම්බ හෙළන ගුවන් යානා යන්න 1950 හා 1960 ගණන් වලදී රාජකීය ගුවන් හමුදාව (RAF) සදහා යොදා ගන්නාලද්දකි
මෙම හමුදාව සතුව උපක්‍රමික න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරක බලය තිබුණි
මෙම බෝම්බ සියල්ලගේම නම් ආරම්භන්නේ  V අකුරෙන් වන අතර ඒ අතරට විකර්ස් වේලියන්ට් (පළමු වරට පියාසර කිරිම - 1951) , හැන්ඩ්ලි පේජ්  වික්ටර් (පළමු වරට පියාසර කිරිම - 1952) සහ ඇවුරො වල්කන් (පළමු වරට පියාසර කිරිම - 1952)  ඇතුලත් වේ
V ප්‍රහාරක ගුවන් යානා බලඇණිය 1964 ජුනි වන විට වේලියන්ට් යානා 50ක් ද, වික්ටර්ස් යානා 39ක්ද, 70 වල්කන් යානා සතුව තිබිණි
ඉතිහාසය

මුල් කාලීන සංවර්ධනය 
රාජකීය ගුවන් හමුදා (RAF) අණදෙන සේනාංකය විසින් II ලෝක යුද්ධය අවසන් කරන ලද්දේ බර පිස්ටන් හතරේ එංජින් සවිකල බෝම්බ හෙලන යානා ඒකරාශි වු අතර ලෝක යුද්ධය අවසන් වු පශ්චාත් යුධකාලීන යුගයේදී ද මෙම ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරිමට ඉැදී සිටින අතර එහි සම්මත ගුවන් බෝම්බ හෙළන යානය ලෙස දෙවන ලෝක යුද්ධය තුළ දී භාවිතා කළ ලැන්කැස්ටර් යානයේ ප්‍රවර්ධනය කරන ලද යානාවක් ව ඇව්රෝ ලින්කන් භාවිතාකිරිම ආරම්භ විය
ජෙට් ගුව්න යානා හා න්‍යෂ්ටික අවි කරළියට එත්ම මෙම ප්‍රතිපත්තිය යල් පැණගිය එකක් බවට පත් විය
යම් ඉලක්කයකට න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරිමට ආරක්ෂක යුධ අවි හා යුධ උපකරණ රහිතව ඉතා ඉහළ වේගයකින් හා ඉතා ඉහළින් පියාසර කිරිමට හැකියාව ඇති ජෙට් බෝම්බ යානා වලට අනාගයේ ඉඩ දීමට සිදුවේ
එම කාලයේ දී පවා ඉලක්ක කළ මිසයිල මගින් මෙවන් ගුවන් යානා අනතුරට පත් කළ හැකි බව පෙනී ගියත් එවැනි මිසයිල නිර්මාණය දුෂ්කර බව ඔප්පු වු අතර ඉතා වේගයෙන් පියාසර කරන සහ ඉහලින්පියාසර කරන යානා වෙනුවට තවත් යානා ආදේශ කිරිමට අවුරැදු ගණනක් ගත වනු ඇත
ඒකාබද්ධ/ ඒකරාශි වු බෝම්බ හෙළන ගුවන් යානා සමුහයක අවශ්‍යතාවය එම කටයුත්ත සිදු කිරිම එක් බෝම්බ හෙළන ගුවන් යානයකින් සිදු කළ හැකි නම් අවශ්‍ය නොවේ
එනම් සම්පුර්ණ නගරයක් හෝ හමුදා මුලස්ථානයක් න්‍යෂ්ටික අවයකින් වැනසීමට මෙවැනි ගුවන් යානයකට හැකිනම් ගුවන් යානා සමුහයක් ඊට යෙදවීම ඵල රහිත වේ
එවන් බෝම්බයක් ඉතා විශාල විය හැක
ඊ‍ට හේතුව වන්නේ පළමු පරම්පරාවේ න්‍යෂ්ටික ආයුධ විශාලයි සහ බර අධික වීමයි
එවන් විශාල හා වර්ධනය කල බෝම්බයක් එකක පදනම මත මිලාධික විය හැකිය
එහෙත් කුඩා ප්‍රමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කිරිමේ හැකියාවද පවතී
ශිතල යුද්ධය පැමිණිමත් සමගම බ්‍රිතාන්‍යය හමුදාවන් සංශේදන කිරිමේ අවශ්‍යතාව බ්‍රිතාන්‍යය මහුදා සැළසුම්කරැවන්ට සිදු විය
තවදුරටත් පවසනවානම් විශේෂයෙන්ම යුද්ධය අවසන් වී කෙටි කලකින් ඇමරිකානු හුදෙකලා ප්‍රතිප්තිය කෙටිකාලීන  - කලින් තිබු තත්වයට නැවත පැමිණිමෙන් බ්‍රිතාන්‍යය හා ඇමරිකාව අතර අවිනිශ්චිත හමුදාමය සබදතාවත් තුල බ්‍රිතාන්‍යයට තමාගේම උපක්‍රමික න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාර‍ක බලඇණියක් තිබිමේ අවශ්‍යතාව තීරණය කිරිමට බ්‍රිතාන්‍යය හැකියාව ලබා දී ඇත
1946 පසු භාගයේ දී ජෙට් යානා සදහා විශේෂයත්වයන් කිරිමෙන් පසුව ගුවන් අමාත්‍යංශ්‍ය විසින් 1947 ජනවාරි හිදි කරනු ලැබු ඉල්ලිමක් අනුව අවම වශයෙන් ඇ
හෝ සෝවියට් රැසියාවකට භාවිතා කරන  ජෙට් ගුවන් යානාවකට සමාන ජෙට් යානයක් නිපදවීමට ආරාධනා කරන ලදී
මෙම ඉල්ලීම ඊට පෙර යෝජනා කරන ලද B
35/46 විශේෂිකරණය හා සැසැදිය යුතු බවට යෝජනා විය
ඒ අනුව  මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ බිම් යානයක් විය යුතු යම් නිශ්චිත ඉලක්කයක් වෙත රාත්තල් 10,0000 (4535Kg) ක බරින් යුක්ත බෝම්බ ගෙන යාමේ හැකියාව තිබිය යුතු අතර ලෝකයේ ඕනෑම ස්ථානයක පිහිටි කදවුරක සිට නාවික සැතපුම් 1500 දුරින් පිහිටි ඉලක්කයක් වෙත යාමට හැකියාව තිබිය යුතුය
රාජතීය ගුවන් හමුදාවේ සේවය කළ දැනට ඉංග්ලිෂ් ඉලෙක්ට්‍රික් කැන්බරා  නමින් හැදින්වෙන ජෙට් බෝම්බ යානයට සෝවියට් දේශ සීමා අසලට යා හැකි වන අතර රාත්තල් 6000ක (2720 Kg) පමණ ධාරිතාවක් තිබේ
මෙම ඉල්ලිම මගින් කියවෙන පරිදි දරා ගත හැකි බර රාතතල් 10000 ඉක්මවා නොයා යුතුය
මෙය පුහුණුවේදී සකසා ගැනීමට හැකිවෙ
බෝම්බ හෙලන යානය සතුව නාවික සැත්පුම් 500 ක එහා මෙහා යා හැකි වේගයක් පවතී
එමෙන්ම අඩි 50000 ක් ඉහලට නගීමේ හැකියාව සතු විය යුතු වේ
මෙම ඉල්ලීම බ්‍රිතාන්‍යයේ බොහෝ ගුවන් යානා නිෂ්පදන සමාගම් වෙත සන්නිවෙදනය විය
හැන්ඩ්ලි පේජ් (Handley page) සහ ඇව් රෝ(Avro) බෝම්බ හෙලන යනා සදහා ඉතා නවීන නිර්මණ සලසුම් ඉදිරිපත් කරන ලඩී. මෙම කර්මන්ත ශාලා විසින් නිර්මාණය කරන යානා පිලිවෙලින් වික්ටර්
(victor) හ වුල්කන්(vulcan) නමින් නම් කෙරිනි
එයාර් ස්ටෆ්(Air-staff-ගුවන් මාණ්ඩලිකය ) විසින් මෙම අයතන 2 සමගම ගිවිසුම් අත්සන් කරන ලදී
එය රක්ෂනයක් වැනි වූ කොන්ත්‍රාත්තුවක් විය
විකර්ස් ආම්ස්ට්‍රෝන්(vikers-Armstong) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද නිර්මාණ සැලසුම් සම්ප්‍රධායික වැඩි යැයි සැලකීමෙන් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලබුවත් විකර්ස් විසින් ගුවන් අමත්‍යන්ශය පෙලබ වු අතර ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් සපුරාලීමට තරගයෙන් පරිබාහිරව සිටිමින් තාවකලික ගුවන් යානයක් නිපදවීමට අවසර ගන්නා ලඩී. මෙම යානාව ඊට වඩා දියුණු යානාවක් පැමිනෙන තෙක් භාවිතා කිරීමට හැකිවන ආකරයට නිෂ්පදනය විය
එමෙන්ම ගුවන් අමාත්‍යන්ශය විසින් ෂෝර්ට් බ්‍රොදර්ස්(short brothers) නම් සමාගම විසින් ඉදිරිපත් කල යෝජනාවද පිළිගත් අතර ඔවුන් විසින් SA4 Sperrin සැපරින් නම් යානාව නිශ්පාදනය කිරීමට කටයුතු කරන ලද්දේ ඊට පෙර සම්මත වූ නිර්මාණ යෝජනා ක්‍රියාත්මක වන්නේ නත්නම් පමණි
සේවයේ යෙදීම

1955දී වේලියන්ට්(valiant) ද ,1956 දී වුල්කන්ද 1957 දී වික්ටර්ද තම සේවා කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී
බ්‍රිතාන්‍ය න්‍යෂ්ඨික සේනාන්කයක්යේ තිබූ තාක්ෂණික ගැටළු තිබියදීත්,v  බෝම්බ යානා ඉතා කාර්යක්ෂම හමුදා සේනාන්කයක කටයුතු වල නිරත විය
1961 දී රාජකීය ගුවන් හමුදාව විසින්(RAF) බ්‍රිතාන්‍ය රජය වෙත ඉදිරිපත් කළ ධවල පත්‍රිකාවකින් කියවුනේ "ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ උපක්‍රමික ගුවන් හමුදා බලඇණිය(Strategic Air Command ) තම ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට ප්‍රථමයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය සතු ගුවන් ප්‍රහාරක යානා සෝවියට් නගර වන මොස්කව් හා කිව් වැනි නගර විනාශ කිරීමට RAF හි න්‍යෂ්ඨික බලකායට හැකි "  බවයි. ශීතල යුද්ධයේ මුල් කාලයේදී යුරෝපීය රුසියාවේ තිබූ විනාශ කිරීමට "රාජකීය හමුදාවට " තිබූ ශක්තිය පිළිබදව නේටෝ විශ්වසය තබනු ලැබීය
RAF විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දක් නම් v ප්‍රහාරක සේනාන්කයට ඇමෙරිකානු ප්‍රහාරක යානා පැමිනීමට ප්‍රථමයෙන් සෝවියට් වැසියන් මිලියන 08 ඝාතනය කිරීමටත් තවත් මිලියන 08 කට තුවාල සිදුකිරීමටත් හැකි බවයි.

සියලුම v ප්‍රහාරක යානා අවම වශයෙන් එක් වරක් වත් න්‍යෂ්ඨික නොවන බෝම්බ සමග කටයුතු කර ඇත
පෙලියන්ට් යානා 1956 දීත්, වික්ටර් 1962-1966 ඉන්දුනීසියා - මැලේසියා ගැටුමේදීත් වුල්කන් යෝක්ලන්ත යුද්ධයේදීත් දායක වී ඇත්තේ රාජකීය නාවික හමුදාවට උපක්‍රමික න්‍යෂ්ඨික භූමිකාව සදහා අවසර ලැබී සෑහෙන කාලයකට පසුවයි. බ්‍රිතාන්‍ය අත්හදාබැලීම් වල කොටසක් ලෙස, න්‍යෂ්ඨික බෝම්බ හෙලීම සදහා භවිත කල එකම ගුවන් යානය වූයේ විලියන්ට්ය
Rundown-දුර්වල වීම(වැදගත්කම අඩු වීම )

නව කාර්යක්ෂම ගුවන් යානා මිසයිල නාශක වර්ධනයත් සමග පරණ තාක්ෂනික මෙවලම් වල වැදගත්කම අඩු වන්නට විය
අසාර්ථක "Blue" මිසයිල (බ්ලූ ස්ට්‍රික් මිසයිල ) වැඩසටහනෙන් පසුව හා ඇමෙරිකා "ස්කයි බෝල්ට්" (sky Bolt) අවලන්ගු කිරීමෙන් පසුව හා දැනට ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බ්‍රිතාන්‍ය "බ්ලූ ස්ටීල් මිසයිල" අනුවදායක් වූ mk2 වලින් පසුව දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සේවය කල "වුල්කන්" යානය 1960 ගණන් වලදී එම සේවයෙන් ඉවත් වේ
තම උපක්‍රමික  භූමිකාවෙන් ඉවත් වීමෙන් න්‍යෂ්ඨික සබ්මැරීන මගින් දියත් කරන්නට යෙදුනු පොලරිස්(polaris) මිසයිල වලට එම වගකීම පවරුණි
"වේලියන්" ව මුලින්ම සේවයෙන් ඉවත් කරනු ලැබුවේ න්‍යෂ්ඨික බෝම්බ ප්‍රහාරක යානාවක් ලෙසයි
එය පසුව අවම මට්ටමේ ප්‍රහාරසදහා මෙන්ම ඡායාරූප පිරික්සුම් කටයුතු සදහා යොදවන ලදී
එහෙත් විවිධ දෝෂ හේතුවෙන් 1965 වනවිට එය සම්පුර්ණයෙන්ම සේවයෙන් ඉවත් කරන ලදී
මෙම යානා තුනම නිෂ්පාදනය කීරීම තුලින් බලාපොරොත්තු වූ භූමිකාවට අමතරව ඒවා විසින් එක් යානයකින් තවත් යානයකට ඉන්ධන ලබා දෙන යුධ නැව් වශයෙන්ද එක් වරක් හෝ සේවයේ නියලී ඇත
වේලියන් යනු රාජකීය ගුවන් හමුදාව සතු වූ ප්‍රථම විශාල පරිමාන යුධ නැවයි. "වික්ටර්B
1" යානා AAA භූමිකාව(
) දැරීමට පත්කරන ලදී
අවසානයේදී වුල්කන් B
2 යානා 6ක් තෙල්ගෙනියන යානා බවට පරිවර්ථනය කරන ලද්දේ "Lockheed Tristar" (ලොක් හීඩ් ට්‍රයිස්ටාර් )සේවයට වාර්තා කිරීමට ප්‍රමාද වූ බැවින්ය
1982 සිට 1984 දක්වා මෙම යානා 6 තම සේවය බ්‍රිතාන්‍ය වෙත ලබා දෙන ලදී
බර රාතතල් 10000 ඉක්මවා නොයා යුතුය
සේවයේ යෙදීම
1955දී වේලියන්ට්(valiant) ද ,1956 දී වුල්කන්ද 1957 දී වික්ටර්ද තම සේවා කටයුතු ආරම්බ කරන ලදී
1961 දී රාජකීය ගුවන් හමුදාව විසින්(RAF) බ්‍රිතාන්‍ය රජය වෙත ඉදිරිපත් කළ ධවල පත්‍රිකාවකින් කියවුනේ "ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ උපක්‍රමික ගුවන් හමුදා බලඇණිය(Strategic Air Command ) තම ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට ප්‍රථමයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය සතු ගුවන් ප්‍රහාරක යානා සෝවියට් නගර වන මොස්කව් හා කිව් වැනි නගර විනාශ කිරීමට RAF හි න්‍යෂ්ඨික බලකායට හැකි "  බවයි. ශීතල යුද්ධයේ මුල් කාලයේදී යුරෝපීය රුසියාවේ තිබූ විනාශ කිරීමට "රාජකීය හමුදාවට " තිබූ ශක්තිය පිළිබදව නෙටෝ විශ්වසය තබනු ලැබීය
RAF විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දක් නම් v ප්‍රහාරක සේනාන්කයට ඇමෙරිකානු ප්‍රහාරක යානා පැමිනීමට ප්‍රථමයෙන් සෝවියට් වැසියන් මිලියන 08 ඝාතනය කිරීමටත් තවත් මිලියන 08 කට තුවාල සිදුකිරීමටත් හැකි බවයි.
සියලුම v ප්‍රහාරක යානා අවම වශයෙන් එක් වරක් වත් න්‍යෂ්ඨික නොවන බෝම්බ සමග කටයුතු කර ඇත
Rundown-දුර්වල වීම(වැදගත්කම අඩු වීම )
නව කාර්යක්ෂම ගුවන් යානා මිසයිල නාශක වර්ධනයත් සමග පරණ තාක්ෂනික මෙවලම් වල වැදගත්කම අඩු වන්නට විය
වර්තමාන තරඟ

2008 NBA අමතර තරඟ Playoffs’

ක්‍රීඩාව		-	බාස්කට් බෝල

ආරම්භය	        -	1946

කොමිෂනර්වරු	-	ඩේවිඩ් ස්ටර්න්

රට (රටවල්)  	-	  එක්සත් ජනපදය
			  කැනඩාව

ඉතා මෑතදී 
ශූරතාවන් දිනූ අය 	-	සැන්ට් ඇන්තෝනියෝ ස්පර්ස්

රූපවාහිනී කොටස්කරුවන් - 	(ABC, ESPN, TNT,NBATV)

නිල වෙබ් අඩවිය	-	NBA
com

නැෂනල් බාස්කට් බෝල් ඇසෝසියේෂන් යනු උතුරු ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන පෙළේ වෘත්තීය පිරිමි ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් එකතුවකි
මෙය USA බාස්කට් බෝල් හි ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකි
මෙම එකතුව අන්තර් ජාතික බේස් බෝල් ෆෙඩරේෂණය මගින් එක්සත් ජනපදය තුල බාස්කට් බෝල සඳහා පිළිගත් ජාතික ආයතනයකි
NBA (නැෂනල් බාස්කට් බෝල් ඇසෝසියේෂන්) උතුරු අමෙරිකාවේ ප්‍රධාන පෙලේ වෘත්තීය ක්‍රීඩා සංවිධානයන්ගෙන් එකකි
එම සංවිධානයට NHL, NFL, සහ MLB කණ්ඩායම්ද ඇතුලත් වේ
මෙම සංවිධානය 1946 ජූනි 6 වෙනි දින නිව්‍යෝර්ක් සිටි හි ආරම්භ වූයේ ‘බාස්කට්බෝල් ඇසෝසියේෂන් ඔෆ් ඇමෙරිකා’ යන නමිනි
මෙම ලීගය (League) නැෂනල් බාස්කට් බෝල් ඇසෝසියේෂන්” නම ව්‍යවහාරයට ගත්තේ (1949 සරත් ඍතුවේදී) තරඟකාරී සංවිධානය වූ නැෂනල් බාස්කට් බෝල් ලීග්’ සමග මිශ්‍ර වීමෙනි
ලීගයේ අන්තර්ජාතික මෙන්ම වෙනත් එක් එක් කාර්යාල පාලනය කරන ලද්දේ නිව් යෝර්ක් සිටි හි පිහිටා තිබෙන ප්‍රධාන කාර්යාලයෙනි
නිව්ජර්සි හි සොකෝකස් හි පිහිටා ඇති කාර්යාල මගින් NBA  එන්ටර්ටේන්මන්ට් සහ NBA TV ස්ටුඩියෝව මෙහෙයවන ලදි
org/wiki/NBA
යුද්ධය යනු මහා පරිමාණයෙන් ඇතිවන දරුණු ගැටුම් වේ
යුද්ධය
ඉතිහාසය පුරා අතිවූ ගෝත්‍රික ගැටුම් වල සිට නගර, රාජ්‍යයන් හා අධිරාජ්‍යයන් අතර ඇතිවූ සටන් වලට වර්ධනය වී ඇත
'යුද්ධය' යන වචනය වර්තමානයේ ඕනෑම අරගලයකට භාවිතා වේ
උදාහරණ වශයෙන් ඖෂධ වල යුද්ධය (war on drugs) හා භීෂණයේ යුද්ධය (war on terror) දක්විය හැක
අතීතයේ යුධ සටන් කරන එකම සත්වයා මිනිසා යැයි සිතුවද, සත්ව ජීවීන් සියුම් ලෙස නිරීක්ෂණයෙන් කුහුඹුන්ගේ ජනාවාස අතර යුද්ධයන්ද, චිම්පන්සි ගෝත්‍ර අතරද, යුද්ධය දැකගත හැකි වී ඇත
සටන්කරුවන් සමූහය සහ ඔවුන්ගේ අධාරකරුවන් පොළොවේදී බිම් හමුදාව ලෙසත්, සයුරේදී නාවික හමුදාව ලෙසත්, ගුවනේදී ගුවන් හමුදාව ලෙසත් නම් කෙරේ
යුද්ධය සමකාලීන ලෙස රඟභූමීන් කිහිපයක් අනුගමනය කළ හැක
එක් රඟභූමියක් හි අනුගාමී යුධ ව්‍යාපාර කිහිපයක් තිබිය හැක
යුධ ව්‍යාපාරයක සටන් පමණක් නොව, තොරතුරු, භට කණ්ඩායම් සංචලනය, සැපයුම්, ප්‍රචාරක කටයුතු හා වෙනත් දේ අදාල වේ
දිඝු කාලීන සංඝට්ටන සාම්ප්‍රදයික ලෙස සටනක් ලෙස නම් කළද, එම නාමකරණය යුධ භටයින්ගෙන් තොර අහස් යානා, බෝම්බ හා මිසයිල ප්‍රහාර ආදී සංඝට්ටන වලට භාවිතා නොවේ
සිවිල් යුද්ධය යනු බලහත්කාරකමින් අභ්‍යන්තර වෙනස්කම් විසදීමයි
ඉලිනොයිස් ප්‍රාන්ත විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්‍යය වරයෙකු වන ලෝරන්ස් එච්. කීලී “War Before Civilization” නම් කෘතියේ ගණනය කර දක්වා ඇත්තේ 90-95% ක් පමණ දන්නා සමාජයන් කාලීන සංඝට්ටන වලද, විශාල සංඛ්‍යාවක් නිරන්තර සටන් වලද නිරත වූ බවයි.

ඉතිහාසය
යුද්ධ‍යන් මූලාරම්භයන් පිළිබඳව විවිධ එකඟවීම් දැකිය හැක
සමහරු විශ්වාස කරන පරිදි අප සමඟ සැමවිටකම යුද්ධය බද්ධව තිබුණි
අනෙක් අය අවධාරණය කරන පරිදි ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයන්හි යුධ තත්ත්ව පිළිබඳව ඇති සාධක හිඟ බවයි. තවද තවමත් බොහෝ සාමකාමී, යුධකාමී සමාජ පද්ධතීන් සිටිනු දැකිය හැකි වීම තවත් සාධකයකි
ආරම්භයේ දී යුද්ධය කුඩා ප්‍රමාණයක වටලෑමක් සේ පිළිබිඹු විය
වසර 5000කට පෙර ‍ජනපද ආරම්භයේ සිටම ගෝලීයව විවිධ මට්ටමින් යුධ කටයුතු ඇති විය
වෙඩි බෙහෙත් සොයා ගැනීම සහ තාක්ෂණික දියුණුව යුධ කටයුතු නූතනයට ගැලපෙන සේ ඉදිරියට ගෙන ඒමට සමත් විය
2005 මානව ආරක්ෂණ වාර්තාවේ සටහන් වන්නේ 1990 ගණන්වල සීතල යුධ සමයේ අවසානයේ සිට යුධ ගැටුම්හි ක්‍රමානුකූල පසුබෑමක් ඇති බවය
කෙසේ වෙතත් 2008 දී පළමු යුද්ධය හා සාමය නම් අධ්‍යයනයේ දී පිරික්සුමට බඳුන් සාධකවලට අනුව එම පසුබෑම මේ වන විට අවම වී ඇති බවට සඳහන් වේ
යුද්ධයකට හේතුවන සාධක 
නියම යුද්ධයක් ඇරඹෙන්නේ නිල වශයෙන් යුද්ධයක් නැවැත්වීමෙන් පසුවය
එහෙත් නොනැවතුණු යුද්ධ පමණක් දැකිය හැකිය
යුද්ධ විස්තර කිරීම සාමාන්‍ය මූලධර්මයක් වුවද යුද්ධය පමණක් නොව සාමය පිළිබඳව ද විස්තර කර ඇත
එසේ විස්තර කළ යුත්තේ සාමකාමී අවස්ථා ද යුධ ඉතිහාසයේ සඳහන්ව තිබෙන නිසාවෙනි
II වන ලෝක යුධ සමය ඊට කදිම නිදසුනයි
යුද්ධයක් පටිපාටි ගත කිරීමකට වඩා යුද්ධයක් භාරගැනීමෙන් යුද්ධයකට කරන පෙළඹවීම අතිමහත්ය
යුද්ධයක නිරතවීමට රටක නායකත්වයෙන් , හමුදා බලකායන්ගෙන් සහ රටවැසියන්ගෙන් මනා සහයෝගයක් තිබීම අනිවාර්යය වේ
නිදසුනක් ලෙස රෝමයේ සිදු වූ III වන Punic යුධ ගැටුමේදී සොල්දාදුවන් තම සතුරා නැවත නැගී සිටීම වළක්වාලන අරමුණ පෙරදැරි කොට ගෙන දැඩි අභිප්‍රේරණයකින් සටන් වැදුණහ
සටන් තම දිවිය හා සම්බන්ධ කරගෙන යුධ වදින සියල්ලන්ම ජයග්‍රහණයකට මග පාදා ගනී
“ඩාරියන්ඩෝර්මර්” ගේ “Why Nations Go to War” [රටක් යුද්ධයකට පෙළඹෙන්නේ ඇයි
] නම් කෘතියට අනුව යුධ වදින පාර්ශව දෙකම යුද්ධය වෙනුවෙන් විශාල කැපවීමක් කළ යුතු වේ
තවද, යුධ කටයුතුවලින් පසුව ලැබෙන ප්‍රතිලාභ [තුවාල කරුවන්, වියදම්] ආදිය පිළිබඳව සර්ව ශුභවාදී ලෙස නිරීක්ෂණය කළ යුතු බවත්, සතුරු චේතනාවන් පිළිබඳව ද අවබෝධයෙන් සිටිය යුතු බවත් කර්තෘවරයා වැඩිදුරටත් පවසයි
යුද්ධයේ මානසික නියමයන් 
මනෝ විද්‍යාඥයන් වන ඊ.එෆ්.එම්. ඩර්බන් සහ ජෝන් බොව්ල්බි මිනිසුන් උපතින්ම රෞද්‍ර බවට තර්ක ඉදිරිපත් කළේය
මේ රෞද්‍ර බව සාමාන්‍ය සමාජය යටපත් කළහ
මේ හේතුන් නිසා යුද්ධයකදී ඇතිවන ප්‍රතිඵල යන්ට සමාජයට මුහුණ දීමට සිදු විය
යුද්ධය නිසා මිනිසුන් තුළ පවතින දුක් ගැනවිලි ,එක් එක් ජනවර්ග අතර,ජාතීන් අතර සහ එක් එක් ධර්මයන් අතර පවතින වෛරය සහ අගතිගාමි අදහස් වලට පෙරලිණි
මේ නියමයන් යුද්ධය ඇතිවන්නේ ඇයි යන ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සෙවීමට ඉවහල්විය
මේ නියමයන් යුද්ධ රහිත මිනිසුන්ගෙන් සැදී සංස්කෘතියක් ඇති බව ප්‍රකාශ නොකරන ලදී
මිනිසුන්ගේ මනෝභාවය නොවෙනස්ව පවතින නිසා සහ එක් එක් අය තුළ පවත්නා වෙනස්කම් නිශ්චිත නොවන නිසාත් මෙලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී
මෙම ප්‍රශ්නයට අදාළව පිළිතුරක් ෆ්‍රාන්ස් ඇලෙක්සැන්ඩර් ප්‍රකාශ කර සිටිනවා
එය නම් යුද්ධ නොමැති කාලයක් නොමැති බවයි.සාමය ඇති කාලයක් ද නොමැති බවයි. සාමයක් ඇතැයි සිතෙන කාලය තුළ සිදුවන්නේ තවත් විශාල යුද්ධයකට සූදානම් වීමයි
එසේත් නැතිනම් මෙම කාලය ඇතීවී තිබෙන්නේ යුද්ධය විශාල බලයක් මඟින් නවතා තැබීමෙනි
උදාහරණයක් ලෙස පැක්ස් බ්‍රිටැනිකා දැක්විය හැකිය
මනෝ විද්‍යාත්මක නියමයන්ට අනුව යුද්ධය යනු මිනිස් ස්වභාවය තුළ සහජයෙන්ම හටගන්නා වූ දෙයකි
මේ නිසා මෙය මඟ හැර යාමට අපහසුය
මනෝ විශ්ලේෂකයින්ගේ මතයට අනුව මිනිසුන් තුළ යුද්ධ මානසික තත්වයක් තිබුණත් එය සැබෑ යුද්ධයක් බවට පත් වන්නේ මානසික වශයෙන් අසමතුලිත පුද්ගලයෙක් ජාතියක් පාලනයට යොමු වු විටය
මෙයින් කියවෙන්නේ නැපෝලියන්,හිට්ලර් සහ ස්ටාර්ලින් වැනි අය අසාමාන්‍ය මානසික තත්ත්වයක් තිබූ අය බවය
නමුත් මෙම නියමය මඟින් සාමන්‍ය නිදහස් සහ හොඳ සිහිය ඇති මිනිසුන්,ඉතාම දරුණු ලෙස යුධ වැදුණු අවස්ථා පැහැදිළි නොකරයි
යුද්ධයට අදාළ මනෝ විද්‍යාව සම්බන්ධව වෙනස් මතයන් කිහිපයක් පවතී
මෙම නියමයන් පරිණාම වාදී නියමයන් ලෙස හැඳින්විය හැකිය
මෙයින් කියවෙන්නේ සතුන් තුළ පවත්නා සමහර අංග මිනිසුන් යුද්ධ මානසිකත්වය දක්වා පරිණාමය කරන බවයි යන්නයි
සතුන් අතර පවතින භූමිත්වය සහ තරඟකාරී බව යුද්ධයක් දක්වා පරිණාමය වී ඇති බව මෙයින් කියවේ
කෙසේ නමුත් යුද්ධය සඳහා ස්වභාවික හේතූන් බලපෑවත්,තාක්ෂණික දියුණුව නිසා ඉතා විනාශකාරී ලෙස ජීවීන් විනාශ වීම සිදුවේ
මිනිසුන් සහ චිම්පන්සීන් අතර සම්බන්ධතාවයක් තිබුණත් මිනිසුන්ට චිම්පන්සීන්ට වඩා බලගතු හැගීම් ඇත
ඉහත නියමයන් විවේචනය කළ අය අතර ජොන් කෙනඩි සිටි අතර ඔහුගේ මතය වුයේ මිනිසුන් අතර ඇතිවන යුද්ධ ,සතුන් අතර භූමිය සම්බන්ධව ඇතිවන සටන් වලට වඩා වෙනස් බවය
යුද්ධය ගැන අදහස් පළකල ඇෂ්ලි මොන්සාටෙගු පවසා ඇත්තේ ඔහු ආශයික මතභේදයන් ප්‍රතික්ෂේප කරන බවයි. සාමාජීය සාධක සහ ළමා අවධිය සමාජමය කිරීම යුද්ධය ඇතිවීම පිළිබඳව බලපාන වැදගත් සාධකය වේ
මිනිස් චණ්ඩභාවය විශ්වීයව ඇතිවන්නක් නිසා යුද්ධ යන්න ඉතිහාසයට පමණක් සීමා නොවේ
මෙය එක් එක් මිනිස් සමාජයන් අතර එක් වී තිබෙන්නකි
ඉතාලියානු මනෝ විශ්ලේෂක ෆ්‍රැන්ස්කෝ ෆොමාරි හා මෙලනි ක්ලීන්ගේ අනුගාමිකයෙක්, පවසා ඇත්තේ යුද්ධය යනු මානසික විකෘති භාවයන් හෝ ප්‍රක්ෂේ පිව විස්තාරණය වු ශෝකාන්තයක් බවයි.අපගේ ජාතිය හා රට අචේතනිකව අපගේ හැගීම් සඳහා මාතෘත්වයක් ලබා දෙයි
මෙයින් හැඟෙන දේ ලෙස ඉදිරිපත් වන යෙදුම වන්නේ මව් රට යන්නයි
ෆොමාරි තවදුරටත් පවසා ඇති ආකාරයට යුද්ධ සහ ගැටුම් හට ගන්නේ ආදරයේ අවශ්‍යතාවය නිසාය
තවදුරටත් සඳහන් කර ඇති පරිදි අපගේ සිත් තුළ පවතින හා අප බැදී පවතින උතුම් වස්තුව රැකගැනීම සහ ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහායි
එනම් අපගේ මුල් මව සහ එයට අප තුළ ඇති බැඳිමයි
වැඩිහිටියන් සඳහාය
ජාතීන් සදහාය යනු යුද්ධය බිහිකරන උතුම් වස්තූන් වේ
ෆොමාරි පවසා ඇති පරිදි දිවිපිදීම යනු තම දේශය උදෙසා මියයෑමට ඇති කැමැත්තයි
ඔවුන්ගේ සිරුරු ඔවුන්ගේ ජාතීයට ලබාදීමයි
ෆොමාරි යුද්ධය පිළෛබඳව අදහස් දක්වා ඇත්තේ එය මරණයකින් පසු මිනිසුන්ගේ තත්ත්වය විශිෂ්ට ලෙස තහවුරු කරන සාධකයක් යනුවෙනි බවයි. අපිට විශ්වාසයි අපි මියයන හේතුව සත්‍යයි කියා, ඒ මන්ද යත් මරණය ආදේශන ක්‍රියාවලියක් වන නිසාය
යුද්ධයට ඇති සදාචාරය 
"යුද්ධයක සාදචාරය" යන්න විශාල ආන්දෝලනයක් ඇතිකළ කරුණකි
අතීතයේ බොහෝ ජාතින් යුධ වැදීම් උතුම් ලෙස සැලකුවේය
කාලයක් සමග එහි ඇති සදාචාර සම්පන්න බව සලකන්නට වු අතර වර්තමානයේ යුද්ධය සදාචාරාත්මක වශයෙන් ගැටලුවක් ලෙස සලකයි
එනමුත් බාහෝමයක් යුධ වැදිම හෝ අඩු වශයෙන් යුද්ධයට සුදානම්ම වීම රටේ ආරක්ෂාවට අවශ්‍ය ලෙස සලකයි
පැසිස්ට් වාදින් යුද්ධයට පිටු දකින අතර කිසිම යුද්ධයක් නොපැවතිය යුතු බව කියයි
යුද්ධය හා සම්බන්ධ සෘණාත්මක අදහස් පුළුල් වශයෙන් වාර්තාමානයේද සාකච්ඡා නොවේ
Heinrch Von Treitschke ට අනුව යුධ වැදීම යනු මනුෂ්‍යත්වයේ ගෞරවනීයට හා උත්සහවන්ත ක්‍රියාව වන අතර, කෞෂල්‍ය අනෙක් හැම උත්සහයකට ම වඩා වැදගත් වේ
Friedrich Nietxsche යුද්ධය ubermersh සංකල්පය අනුව වීරත්වය ප්‍රදර්ශනයට අවස්ථාවක Ubermensh සංකල්පය වන්නේ යුද්ධය මිනිසුන්ගේ පරමාර්ථ පිළිබඳ සංකල්පයකි