Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මේ ආරක්ෂිත කැප්සියුලය අඟහරුගේ වායුගෝලයට පැයට කිලෝ මීටර් 20,000ක් වැනි දැවැන්ත වේගයකින් ඇතුලූ වු පසු පැරෂුටය භාවිතයෙන් එහි වේගය පැයට කිලෝ මීටර් 3.6ක් දක්වා අඩු කිරීමට නාසා ආයතනයේ අපේක්‍ෂාව විය
අඟහරු ග‍්‍රහයා වටා කක්ෂගතවී තිබූ  ඕඩිසි යානය මේ කාර්යය පිළිබඳ සියළු තොරතුරු යූ.එච්.එෆ්. තරංග භාවිතයෙන් පෘථිවියට වාර්තා කරන ලදී
ක‍්‍රමයෙන් අඟහරුගේ වායුගෝලයට ඇතුළු වූ ආරක්ෂිත කැප්සියුලය ගේල් ආවාටය ඉලක්කකැර ගනිමින් වේගයෙන් අඟහරුවෙත ඇදී ගිය අතර සුළු මොහොතකින් එහි පැරෂුටය ක‍්‍රියාත්මක වීමත් සමග වේගය විශාල වශයෙන් අඩුවන්නට විය
නාසා ආයතනයේ විද්‍යාඥයන් ප‍්‍රමුඛ මුළු ලෝකයම අපේක්‍ෂාවන් සහිතව බලා සිටියදී ක‍්‍රමයෙන් අඟහරුමත පතිතවෙමින් තිබූ ආරක්ෂිත කැප්සියුලයේ තෙරපුම් රොකට්ටුව ක‍්‍රියාත්මක වන්නට විය
ඉන් අනතුරුව සිදුවූයේ දොඹකර කොටසින් කියුරියෝසිටි රෝවරය වෙන්වීමයි
තෙරපුම් රොකට්ටු සහිත අහස් දොඹකරය මගින් සෙමෙන් සෙමෙන් කියුරියෝසිටි රෝවරය පෘථිවි වාසීන් අපේක්‍ෂා කළ ආකාරයෙන් ගේල් ආවාටයේ  අපේක්‍ෂිත ස්ථානයටම පතිත කිරීමට සමත්විය
ගොඩබැසීමෙන් අනතුරුව කියුරියෝසිටි රොබෝ යානයේ පරිගණකය මගින් යානයේ ඇති කැමරාවකින් ගන්නා ලද කළු සුදු ඡුායාරූප තුනක් නාසා පාලන මැදිරිය වෙත එවන ලදී
මෙම ඡායාරූප නාසා මෙහෙයුම් මැදිරියේ විශාල වීඩියෝ තිරයේ දර්ශනය කරන විට කියුරියෝසිටි යානයෙන් තොරතුරක් ලැබෙනතුරු නොඉවසිලිමත්ව බලා සිටි විද්‍යාඥයන් හා ඉංජිනේරුවන්ට සතුට නිම්හිම් නැතිවිය
ප‍්‍රීති ප‍්‍රමෝදයෙන් යුතුව ඔවුහු ඔල්වරසන් දුන්හ
ඇමෙරිකන් ඩොලර් බිලියන 2.5ක් වියදම් කර ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලැබූ කියුරියෝසිටි ව්‍යාපාතිය මේ දක්වා අතිශය සාර්ථක වී තිබේ
අගොස්තු 07 වැනිදා පස්වරුවේ නාසා ආයතනය නිවේදනය කර සිටියේ කියුරියෝසිටි රෝවරය විසින් ප‍්‍රථම වර්ණ ඡායාරූපය තමන් වෙත එවා තිබු බවයි. තරමක දුවිලි ඇවිස්සුනු සහ අපහැදිලි ගතියකින් දිස්වන මෙම ඡායාරූපයෙන් ගේල් ආවාටයේ එක් වැටියක් දිස්වන බව ද ඔවුන් සඳහන් කැර තිබේ
එම ඡායාරූපය අංශක 30කින් ඇලවී ඇති බවද මෙම දෝෂය ඉක්මනින් නිවැරදි කිරීමට හැකි බවද නාසා ආයතනය පවසයි
ඒ වන විටත් කියුරියෝසිටි රෝවරයේ සියළුම කොටස් හොඳින් ක‍්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බැවින් ඉතාමත්ම නුදුරු දිනයන්හිදී අඟහරු ලෝකයේ සැබෑ තත්ත්වය වඩාත් විද්‍යානුකූලව ලෝකයාට හෙලිදරව්කිරීමට හැකිවනු ඇති බව නාසා ආයතනය පවසයි
අඟහරුගේ ඡායාරූප පොළොවට එන ආකාරය 
අඟහරු මතදී ගන්නා ඡායාරූප පොළොවට එන්නේ සාමාන්‍ය ඡායාරූපයක ආකාරයකින් නොවේ
අන්තර්ජාලය ඔස්සේ අපට  ඕනෑම ආකාරයේ ඡායාරූපයක් ඒ ආකාරයෙන්ම ලොව  ඕනෑම තැනකට ක්ෂණයකින් යැවිය හැකි වුවද අඟහරුමත සිට එලෙස ඡායාරූප එවීමේ හැකියාවක් නැත
මේ ඡායාරූප පැමිණෙන්නේ 1 සහ 0 අංක වලින් සැදුම්ලත් අංක සමුහයක් වශයෙනි
ඒවා ගන්නා ලද ඡායාරූපයේ අංකිත ප‍්‍රතිනිර්මාණයකි
මේ අංක වලින් අඟහරුමත ඇති කැමරාවෙන් ග‍්‍රහණය කැරගත් ඡායාරූපයේ වර්ණ හා දීප්තිය වෙනස්කම් නිරූපණය වේ
මේවා 1 සහ 0 අංක වලින් සැදුම්ලත් දත්ත ගොනුවක් බවට පත්කොට වෙන් වෙන් වශයෙන් පෘථිවියට එවනු ලබයි
ඒවා පෘථිවියේ ඇති ඇන්ටනා මගින් ග‍්‍රහණය කර ඡායාරූප ප‍්‍රතිනිර්මාණය කිරීම සිදුවේ
සාමාන්‍ය ඡායාරූපක් පටලයක සිට කඩදාසියක් වෙත ගෙන ඒමට වඩා විශාල කාලයක් මේ සඳහා ගතවේ
රෝවරයෙන් ගන්නා ලද ඡායාරූපය අඟහරු වටා කක්ෂගත කොට ඇති  ඕඩිසී යානයට යොමුකොට එමඟින් පෘථිවියට යොමු කිරීම සිදුවේ
ඇතැම් විට මේ දත්ත පෘථිවියට එවීමේදී අඩුපාඩු ඇතිවීමට ද ඉඩ තිබේ
එවිට දක්නට ලැබෙන්නේ තැන තැන හිස් අවකාශ සහිත ඡායාරූපයකි
මෙලෙස අඩුපාඩු සිදුවූ ඡායාරූපයක් ඇත්නම් එහි අඩුපාඩු මහහරවා ගැනීමට යළි පෘථිවියේ සිට රෝවරයට උපදෙස් දී අඩුවූ දත්ත පැකට්ටුව යළි ගෙන්වාගත යුතුය
ඇතැම් විට ඒවා යළි ගෙන්වා ගෙන රූපය ප‍්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට දින දෙකක් පමණ ගතවේ
එවැනි අඩුපාඩු වූ දත්ත පැකට්ටු යළි නොලැබෙන අවස්ථාද තිබේ
මේ ඡායාරූයන්හි ගුණාත්මක බවත් සාර්ථකත්වයත් කෙරෙහි විවිධ සාධක බලපායි
අඟහරුමත ඇති දේශගුණික වෙනස්වීම්, පෘථිවියේ දේශගුනක වෙනස් වීම් පමණක් නොව වරින් වරි හිරුවෙතින් නිකුත් වන සූරිය ගිනිදැල් ඇතුළු අභ්‍යාවකාශයේ දේශගුණික විපර්යාස සියල්ල හමුවේ කිලෝ මීටර්  කෝටි ගණනක් ඈත සිට එවන ඡායාරූපයක් නිසි පරිදි ලබාගැනීම පහසු කාර්යයක් නොවේ
අඟහරු
තාරකා විද්‍යාව
නාසා‎
බ්‍රැම්ටන් යනු කැනඩාවේ  ඔන්ටේරියෝහී,  මහා ටොරොන්ටෝ ප්‍රදේශයේ  (GTA)  තුන්වන-විශාලතම නගරය හා පීල් ප්‍රදේශයෙහි මන්ත්‍රී ආසනයයි
2011 ජන සංගණනය අනුව, බ්‍රැම්ටන්හී ජනගහණය  523,911 වූ අතර, ඒ අනුව එය කැනඩාවේ  නවවන විශාලතම නගරය බවට සැලකෙයි
මධ්‍යනය වයස අගයය 33.7 හී පැවතීම නිසා, මහා ටොරන්ටෝ ප්‍රදේශයේ ලාබාලම ප්‍රජාව මෙහි දිවි ගෙවති
කැනඩාවේ විශාලතම දකණු ආසියාතිකයන් සමූහනය බ්‍රැම්ටන්හී දක්නට ලැබෙන අතර එය බ්‍රැම්ටන්හී ජනගහණයෙන් 31.7% වෙයි
ගම්මානයක් වශයෙන් බ්‍රැම්ටන් සංස්ථාපනය කෙරුණේ 1853දී වන අතර, එහිදී එංගලන්තයෙහි කම්බ්‍රියාහී,  ග්‍රාමීය නගරයක් වන  බ්‍රැම්ටන් වෙතින් එහි නම උපුටා ගන්නා ලදි
පෙර කලෙක  කැනඩාවේ මල් නගරය ලෙසින් බ්‍රැම්ටන් හැඳින්වුනු අතර,  මෙම අභිධානය එය විසින් උපයා ගන්නා ලද්දේ නගරයේ විශාල හරිතාගාර කර්මාන්තය නිසාය
අඩසිය වසකට කිට්ටු කාලයක් බොහෝ ජාත්‍යන්තර රෝස ත්‍යාග දිනූ සමාගමක් වන  ඩේල්ස් ෆ්ලවර්ස් ද මෙයට දායක වී ඇත
වර්තමානයෙහි, නගරයෙහි ප්‍රධාන ආර්ථීක අංශ අතර ප්‍රගත නිෂ්පාදනය, සිල්ලර පරිපාලනය සහ  කාර්ය සම්පාදනය, තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ, ආහාර සහ පානීය බීම, ජීව විද්‍යාවන් සහ ව්‍යාපාර සේවාවන් වෙති
සටහන්

ආශ්‍රිත ලිපි
 පීල් ඩිස්ට්‍රික්ට් ස්කූල් බෝඩ්

 
1853 දී සංස්ථාපිත ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
පීල් ප්‍රාදේශීය පුරවරය ( පීල් ප්‍රදේශය ලෙසින්ද හැඳින්වේ) යනු කැනඩාවේ, දකුණු ඔන්ටේරියෝ හී,  ප්‍රාදේශීය පුරවරයකි
එන්.ඒ යනු නියුක්ලෙයික අම්ලයකි එබැවින් කාබන්,හයිඩ්‍රජන්,ඔක්සිජන්,නයිට්‍රජන් හා පොස්පරස් ඇත එසෙම අර්
එන්.ඒ යනු බහු අවයවික මහා අණුවකි
මුලික තනුම් ඒකකය වන්නෙරයිබොනියුක්ලියොටයිඩයයි
රයිබොනියුක්ලික් අම්ලය (), හෝ RNA, යනු ජීවය පවත්වා ගැනීමට අත්‍යාවශ්‍ය මූලික අණුවකි
RNA නියුක්ලික් අම්ල ගනයට වැටෙන අතර නිමවී ඇත්තේ DNA මෙන් නියුක්ලියෝටයිඩ දාම  වලිනි
ජෛව බහුඅවයවකයක් ලෙසද හැඳින්විය හැක
DNA අණුවේ අඩංගු තොරතුරු ප්‍රකාශනය (gene expression) වන්නේ DNA කොටසක් පිටපත් කරමින් නිපදවෙන RNA අණුව මගින්ය
ජාන පරිවර්තන (translation) ක්‍රියාවලිය මගින් බොහෝ RNA  ආශ්‍රයෙන් ඊට සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් තවත් බහුඅවයවිකයක් වන ප්‍රෝටීන නිපදවේ
ප්‍රෝටීන නිපදවීමේදී සංඝටකයක් ලෙස RNA යොදා ගැනෙන්නේ නැත
එහිදී RNA යොදාගැනෙන්නේ ප්‍රෝටීනයේ සංඝටක වන ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිලිවෙල නිර්ණය කිරීමට පමණි
මේ අනුව RNA අණුව DNA සහ ප්‍රෝටීනය අතර අතර-මැදි අණුවක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
ප්‍රෝටීන නිශ්පාදනයේදී ජෛව සෛලයක් තුල උපයෝගී කරගන්නා RNA අණු, දූත RNA (messenger RNA) ලෙස හැඳින්වේ
RNA අනුවේ කශේරුකාව නිමවී ඇත්තේ DNA අණුවට වඩා මඳක් වෙනස් වූ සීනි අණුවක් වන රයිබෝස් වලිනි (DNA වල කශේරුව ඩිඔක්සිරයිබෝස් වලින් නිමවී ඇත)
මූලික RNA අණු ක්‍රියාකාරීත්වය අනුව තුන් වර්ගයකට බෙදා දැක්විය හැක
දූත RNA  (mRNA)
 පැවරුම් RNA (tRNA)
 රයිබසෝම RNA (rRNA)

දුත,/පණිවිඩකාරක RNA (m-RNA) 

සෛල තුල වඩාත් අඩුවේන් පවතින RNA අණු ආකාරයයි
ඒව සමස්තයේන්  5% පමණවේ
මේව කෘත්‍ය (සංස්ලේෂණය) ඉටු කිරීමේන් පසු වහා බිද වැටේ
මේවා රේඛිය දාම ස්වරුපයේන් පවතින අතර අඩංගු නියුක්ලියෝටයිඩ ප්‍රමාණය මත m-RNA වේනස් වේ
න්‍යෂ්ටිකාව තුල නිපදවේ

මේවාත් බලන්න 

 ඩී.එන්.ඒ.

ජීව විද්‍යාව
ආර්.එන්.ඒ.
ඩිඔක්සිරයිබෝනියුක්ලෙයික් අම්ල (
DNA) යනු දැනට හඳුනාගෙන ඇති සියලුම ජීවීන්ගේ සහ බොහෝ වෛරසවල වර්ධනය,විකසනය, ක්‍රියාකාරිත්වය හා ප්‍රජනනය සඳහා අවශ්‍ය වන ප්‍රවේණික තොරතුරු පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට සම්ප්‍රේෂණයට දායක වන, එකිනෙක වටා ද්විත්ව හෙලික්සීය හැඩයකින් එතුණු දාම දෙකකින් (නියුක්ලියෝටයිඩ වලින් තැනුණු) යුක්ත අණුවකි
DNA සහ රයිබෝනියුක්ලෙයික් අම්ල (RNA) න්‍යෂ්ටික අම්ල වේ
එමෙන්ම, සියලු ජීවී ආකාරවල පැවැත්මට අත්‍යවශ්‍ය වන ප්‍රධාන මහාඅණු වර්ග හතර වනුයේ ද ප්‍රෝටීන, ලිපිඩ, සංකීර්ණ කාබෝහයිඩ්‍රේට (පොලිසැකරයිඩ) සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල යි
නියුක්ලියෝටයිඩ නම් සරල ඒකාවයවක ඒකක වලින් තැනී ඇති බැවින් DNA දාම දෙක පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ ලෙස හැඳින්වේ
එක් නියුක්ලියෝටයිඩයක් සමන්විත වන්නේ, නයිට්‍රජන් අඩංගු නියුක්ලියෝභස්ම (සයිටොසීන් [C], ගුවැනීන් [G], ඇඩිනීන් [A] හෝ තයිමීන් [T]) වර්ග හතරෙන් එකක්, ඩිඔක්සිරයිබෝස් සීනි අණුවක්, සහ පොස්පේට කාණ්ඩයකිනි
නියුක්ලියෝටයිඩ, දාමයක් ලෙස එකිනෙක හා සම්බන්ධ වී ඇත්තේ එක් නියුක්ලියෝටයිඩයක සීනි ඇනුව හා ඊළඟ නියුක්ලියෝටයිඩයේ පොස්පේටය අතර සහසංයුජ බන්ධන ඇතිවීමෙනි, එමඟින් මාරුවෙන් මාරුවට පිහිටන සීනි-පොස්පේට කොඳුනාරටියක් ඇති වේ
ද්විත්ව-දාම DNA සෑදීම සඳහා වෙනස් පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ දාම දෙකක නියිට්‍රජනීය භස්ම එකට බැඳෙනුයේ, භස්ම යුගලන නීති (A සමඟ T සහ C සමඟ G) වලට අනුකූලව, හයිඩ්‍රජන් බන්ධන මගිනි
අනුපූරක නයිට්‍රජනීය භස්ම පිරිමිඩීන හා පියුරීන ලෙස කාණ්ඩ දෙකකට බෙදේ
DNA වලදී, තයිමීන් හා සයිටොසීන් භස්ම පිරිමිඩීන වේ
ඇඩිනීන් හා ගුවැනීන් භස්ම පියුරීන වේ
වඩා විශාල අණුව පියුරීන වේ
DNA ජීව විද්‍යාත්මක තොරතුරු ගබඩා කරගනී
DNA වල කොඳුනාරටිය බිඳවැටීම්වලට ප්‍රතිරෝධී වන අතර ද්විත්ව-දාම ව්‍යුහයේ දාම දෙකේම එකම ජීව විද්‍යාත්මක තොරතුරු අන්තර්ගත වේ
DNA වලින් විශාල කොටසක් (මිනිසාගේ 98% කටත් වඩා) කේත-රහිත DNA (non-coding DNA) වේ
එනම්, එම කොටස් තුළ ප්‍රෝටීනවල ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිළිවෙළ අඩංගු නොවේ
DNA වල දාම දෙකක එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවන්ට එනම්, ප්‍රතිසමාන්තරව ගමන් කරයි
නියුක්ලයෝභස්ම (හෙවත් භස්ම) වර්ග හතරෙන් එකක්, එක් සීනි අණුවක් සමග බැඳී ඇත
කොඳුනාරටිය දිගේ මෙම නියුක්ලියෝභස්ම පිහිටන අනුපිළිවෙළ තුළ ප්‍රවේණික තොරතුරු ගබඩා වී ඇත
DNA  දාම පිටපත් කර RNA සෑදෙන අතර එම ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිලේඛනය ලෙස හැඳින්වේ
ප්‍රවේණික කේතය (genetic code) අනුව, මෙම RNA දාම මගින් ප්‍රෝටීන තුළ ඇමයිනෝ අම්ලවල අනුපිළිවෙළ සවිස්තරව දැක්වීම සඳහා එය පරිවර්තනයට ලක්වන අතර එම ක්‍රියාවලිය පරිවර්තනය ලෙස හැඳින්වේ
සූන්‍යෂ්ටික සෛලවල ඇති DNA සංවිධානය වී ඇත්තේ වර්ණදේහ නැමැති දිගු ව්‍යුහ ලෙසිනි
සාමාන්‍ය සෛල විභාජනයකට පෙර මෙම වර්ණදේහ DNA ප්‍රතිවලිත වීම නැමැති ක්‍රියාවලියක් මගින් පිටපත් වන අතර එමගින්, එක් දුහිතෘ සෛලයකට එක් සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කට්ටලයක් බැගින් ලැබේ
සූන්‍යෂ්ටික ජිවීන් (සතුන්, ශාක, දිලීර සහ ප්‍රොටිස්ටාවන්) ඔවුන්ගේ DNA වලින් බොහෝ ප්‍රමාණයක් සෛලීය න්‍යෂ්ටිය තුළද සමහරක් මයිටකොන්ඩ්‍රියා සහ හරිතලව වැනි ඉන්ද්‍රයිකා තුළ ද ගබඩා කෙරේ
එහෙත්, ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටිකයින් (බැක්ටීරියා සහ ආකියාවන්) තම DNA ගබඩා කරනුයේ සෛල ප්ලාස්මය තුළ පමණි
සූන්‍යෂ්ටික වර්ණදේහ තුළ ඇති හිස්ටෝන වැනි ක්‍රොමැටින් ප්‍රෝටීන මගින් DNA සංයුක්ත කිරීම හා සංවිධනය කිරීම සිදුවේ
මෙම සංයුක්ත ව්‍යුහ මගින් DNA හා අනෙකුත් ප්‍රෝටීන අතර අන්තර්ක්‍රියා මෙහෙයවනු ලබන අතර, එමගින් DNA වල ප්‍රතිලේඛනය කළ යුත්තේ කුමන කොටස්ද යන්න පාලනය කිරීමට උපකර වේ
DNA මුල්වරට නිස්සාරණය කරනු ලැබුවේ 1869 දී ෆ්‍රීඩ්‍රික් මීෂර් නම් විද්‍යාඥයා විසිනි
එහි අණුක ව්‍යුහය මුල්වරට හඳුනාගනු ලැබුවේ 1953 දී ජේම්ස් වොට්සන් සහ ෆ්‍රැන්සිස් ක්‍රික් නම් විද්‍යාඥයින් විසින් කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ කැවෙන්ඩිෂ් විද්‍යාගාරයේ දී ය, ඔවුන් මූලාකෘති තැනීමට පාදක කර ගනු ලැබුවේ එවක රොසලින්ඩ් ෆ්‍රෑන්ක්ලීන් යටතේ පශ්චාත්-උපාධිය හදාරමින් සිටි ශිෂ්‍යයෙක් වූ රේමන්ඩ් ගොස්ලින්ග්ගෙන් ලබාගත් X-කිරණ විවර්තන දත්තයන්ය
පරීක්ෂකයන් විසින් ශක්තිපථ වාදය හා ප්‍රත්‍යාස්ථතා සිද්ධාන්තය වැනි භෞතික විද්‍යාත්මක නියම හා සිද්ධාන්ත ගවේෂණයේ දී, DNA අණුක උපාංගයක් ලෙස භාවිතා කරයි
DNA වල විශිෂ්ට අමුද්‍රව්‍යමය ගුණ නිසා එය අමුද්‍රව්‍ය පිළිබඳ විද්‍යාඥයන් ද මයික්‍රො- හා නැනෝ-ගෙත්තම්කරණය පිළිබඳ උනන්දුව දක්වන ඉංජිනේරුවන් ද අතර ආකර්ෂණීය අණුවක් බවට පත්වී ඇත
ක්ෂේත්‍රයේ වැදගත් දියුණුවීම් අතර DNA ඔරිගාමි හා DNA-මූලික දෙමුහුම් අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රධාන වේ
ගුණාංග

DNA නියුක්ලියෝටයිඩ නැමැති පුනරාවර්ත ඒකක වලින් තැනුණු බහුඅවයවිකයකි
DNA වල ව්‍යුහයට පදනම් වන්නේ එහි දිග, තදින් බැඳුණු වළලු වැනි ව්‍යුහ හා වෙනත් හැඩවලට දඟර ගැසීමට ඊට ඇති හැකියාව ආදී කරුණු ය
සියලුම විශේෂවල, DNA තැනී ඇත්තේ හයිඩ්‍රජන් බන්ධන වලින් එකිනෙක හා බැඳුණු ද්විත්ව හෙලික්සීය දාම දෙකකිනි
දාම දෙකම එකම අක්ෂයක් වටා දඟර ගැසී ඇති අතර දාම දෙකේම pitch දුර (හෙලික්සයේ එක් සම්පූර්ණ වටයක දුර) සමාන වේ, එම දුර ngström 34 කි (නැනෝමීටර 3.4 )
දාම යුගලයට ngström 10ක (1 nm) අරයක් ඇත
වෙනත් අධ්‍යයනයකට අනුව, වෙනස් ද්‍රාවණයක් තුළදී මනිනු ලැබූ අවස්ථාවක DNA දාමයක් ngströms 22 සිට 26 (2.2 සිට 2.6 nanometres) දක්වා පළලකින් යුක්ත බවත්, එක් නියුක්ලියෝටයිඩ ඒකකයක දිග 3.3 Å (0.33 nm) පමණ බවත් වාර්තා විය
එක් පුනරාවර්ත නියුක්ලියෝටයිඩ ඒකකයක් ඉතාමත් කුඩා වුවද, DNA බහුඅවයවික නියුක්ලියෝටයිඩ මිලියනයේ සිට මිලියන සියය දක්වා ප්‍රමාණයක් සහිත ඉතා විශාල අණු වේ
උදාහරණයක් ලෙස, මිනිසාගේ විශාලතම වර්ණදේහය වන, වර්ණදේහ අංක 1 තුළ දළ වශයෙන් භස්ම යුගල මිලියන 220ක් පමණඅන්තර්ගත වේ
එනම්, දිගු කළහොත් 85 mm පමණ දිගකින් යුක්තය
ජීවීන් තුළ ද, DNA තනි අණුවක් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් නොපවතින අතර තදින් බැඳුණු අණු යුගලයක් ලෙස පවතී
මෙම දාම දෙක වැලක් මෙන් වෙලී ද්විත්ව හෙලික්සීය හැඩයකින් යුතුව පවතී
නියුක්ලියෝටයිඩයක් තුළ අණුවේ කොඳුනාරටියේ (දාමය එකට බැඳ තබා ගන්නා කොටසේ) කොටසක් සහ නියුක්ලියෝභස්මයක් (හෙලික්සයේ අනෙක් DNA දාමය සමග අන්තර්ක්‍රියා කරන කොටස) අඩංගු වේ
සිනි කාණ්ඩයක් සමග බැඳුණු නියුක්ලියෝභස්මයකට, නියුක්ලියෝසයිඩයක් යැයි කියනු ලබන අතර සීනි කාණ්ඩයක් හා පොස්පේට කාණ්ඩ එකක් හෝ වැඩි ගණනකින් යුක්ත බහුඅවයවකයක්, (DNA වලදී) පොලිනියුක්ලියෝටයිඩයක් ලෙස හැඳින්වේ
DNA දාමයේ කොඳුනාරටිය සමන්විත වන්නේ මාරුවෙන් මාරුවට පිහිටි පොස්පේට හා සීනි කොටස්වලිනි
DNA හි අඩංගු වන සීනි 2-ඩිඔක්සිරයිබෝස් වේ, එය පෙන්ටෝස (කාබන්-5) සීනි වර්ගයකි
සීනි කොටස් සම්බන්ධ වී ඇත්තේ යාබද සීනි මුදුවේ තෙවන හා පස්වන කාබන් පරමාණු සමග පොස්පේට කාණ්ඩ ඇති කරගන්නා පොස්පොඩයිඑස්ටර් බන්ධන මගිනි, එම පරමාණු 3' හා 5' ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඒ භස්ම සමග ග්ලයිකොසිඩික බන්ධනයකින් බැඳෙන ඩිඔක්සිරයිබෝස්හි කාබන් පරමාණු වලින් වෙන්කර හඳුනාගැනීමටය
DNA සම්බන්ධව උපකල්පනය කිරීමේ දී, පොස්පොරිල් කොටස "අයත් වන්නේ" 5' කාබන් පරමාණුව සමග බන්ධනය සහිත නියුක්ලියෝටයිඩයටය
එමනිසා, ඕනෑම DNA දාමයකට ඇත්තේ රයිබෝස්හි 5' කාබන් පරමාණුවට බැඳුණු (5′ පොස්පොරිල්) එක් අන්තයකි, අනෙක් අන්තය රයිබෝස්හි 3' කාබන් පරමාණුවට බැඳුණු නිදහස් හයිඩ්‍රොක්සිල් කාණ්ඩයකින් යුක්තය (3′ හයිඩ්‍රොක්සිල්)
සීනි-පොස්පේට කොඳුනාරටිය ඔස්සේ 3′ වල 5′ කාබන් වල දිශාව ලබාදෙනුයේ DNA දාම දෙක එකිනෙකට දිශ්‍ය වන පරිදිය
ද්විත්ව හෙලික්සයේ දී, එක් දාමයක නියුක්ලියෝටයිඩවල දිශාව අනෙක් දාමයේ නියුක්ලියෝටයිඩවල දිශාවට ප්‍රතිවිරුද්ධව පිහිටයි
දාම දෙක ප්‍රතිසමාන්තරය
DNA හි අසමාන අන්ත දෙකෙන් 5' අන්තයට පර්යන්ත පොස්පේට කාණ්ඩයක් ද, 3' අන්තයට පර්යන්ත කාබොක්සිල් කාණ්ඩයක් ද ඇති අතර ඒවාට 5′ සහ 3′ දිශ්‍යතාවක් ඇති බව කියවේ
DNA සහ RNA අතර ඇති එක් ප්‍රධාන වෙනස්කමක් නම් සීනි වර්ගයයි, DNA හි 2-ඩිඔක්සිරයිබෝස් RNA හි දී විකල්ප පෙන්ටෝස සීනි වර්ගයක් වන රයිබෝස් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වී තිබීමයි
DNA ද්විත්ව හෙලික්සය මූලිකවම ස්ථාවරව පවත්වා ගනු ලබන්නේ බල දෙකක් මගිනි
නියුක්ලියෝටයිඩ අතර පවතින හයිඩ්‍රජන් බන්ධන සහ ඇරෝමැටික නියුක්ලියෝභස්ම අතර base-stacking අන්තර්ක්‍රියා මගිනි
සෛල තුළ පවතින ජලීය පරිසරයේදී, නියුක්ලියෝටයිඩ භස්ම සංයුග්මක  බන්ධන DNA අණුවේ අක්ෂයට ලම්බකව පිහිටයි, එමගින් ඒවායේ සද්‍රාවණ කවචය සමග අන්තර්ක්‍රියා අවම කරගැනීමට හැකියාව ලැබේ
DNA වල හමුවන භස්ම හතර වන්නේ ඇඩිනීන් [A], සයිටොසීන් [C], ගුවැනීන් [G], හා තයිමීන් (T) වේ
මෙම භස්ම වර්ග හතර ඇඩිනොසීන් මොනොපොස්පේට්වල මෙන්, සම්පූර්ණ නියුක්ලියෝටයිඩයක් තැනීමට සීනි-පොස්පේටය සමග සම්බන්ධ වේ
ඇඩිනීන්-තයිමීන් සමග ද, ගුවැනීන් සයිටොසීන් සමග ද සම්බන්ධ වේ
A-T සහ G-C භස්ම යුගල මගින් එය සංකේතවත් කෙරේ
ඩී එන් ඒ (DNA) අම්ලයක භෞතික සහ රසායනික ගුණ    
සෛල තුළ DNA ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍ය ලෙස සංවිධානය වී ඇත
DNA පිටපත්වීම නමින් හඳුන්වන ක්‍රියාවලිය මඟින් මෙම ප්‍රවේණි දේහ සියල්ලේ කොපියක් සෛල මඟින් විභාජනයට පෙර දෙගුණ කර ගනී
සෛල න්‍යෂ්ටිය තුළ යුකැරියෝටාවනුත් සෛල ප්ලාස්මයේ ප්‍රෝ‍කැරියෝටාවනුත් මෙම ගබඩා කර ඇත
හිස්ටොන් නමින් හැඳින්වෙන ක්‍රොමැටින් ප්‍රෝටීන DNA මඟින් ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍යයේ DNA හොඳින් අසුරා සංවිධානය කරයි
DNA වල කුමන කොටසක් ප්‍රෝටීන බවට පරිවර්තනය කරන්නේ ද යන්න මඟින් DNA හා අනෙකුත් ප්‍රෝටීන අතර අන්තර්ක්‍රියාවලට මඟ පෙන්වීම මෙම හොඳින් ඇසුරණු කොටසක් තීරණය කරයි
ඩී එන් ඒ යනු නියුක්ලියෝමයිඩ් ජනක එකට බන්මිනය වී නිර්මාණය වු බහුඅයවය කි
ඩී. එන් ඒ බන්ධයන් ඇන්ස්ට්‍රම් (  2.2 – 2.6) පළල් (2.2-2.6 නැනෝමිටර්) අතර එක් නියුක්ලියොමයිඩ් ඒකකයක් අණුවක් කුඩා වුවත් මෙවැනි කුඩා විුක්ලියෝමයිඩ් ඒකක මිලියන ගණනක් එකට බන්ධනය විමෙන් ඩී.එන් ඒ නිර්මාණය වන නිසා ඩී එන් ඒ යනු ඉතා විශාල අණු සංඛ්‍යාවන් සහිත බදු අයවයවකි
උදාහරනයක් වශයෙන් මනුෂ්‍යාගේ විශාලතම වර්ණදේහය වන වර්ණ දේහ අංක 1 දළ වශයෙන් බේස් පෙයාර් මිලියන 220 දිගය
ජීවි අයයන් තුළ සැමවිටම ඩී.එන් අණු දෙදක් එකිනෙකට තදින්ම සම්බන්ධ වි ද්විත්ව පවති
මෙලෙස ඉතා දිගු රටවල් දෙකක් වැල් මෙන් එකට එකි ද්විත්ව සර්පිල හැයෙන් පවති
මෙහිදි නියුක්ලියෝමයිඩ් ඩි
එන් බන්ධනයට එකය පවත්වාගෙන යන අතර ද්විතය සර්පිලයේ ඇති අනෙක් ඩි එන් එහි බන්ධනය හා සම්බනධතා පැවැත්විමට නියුක්තියොමයිඩ් සිදු කරයි

ඩි
එන් ඒ පටකය ප්‍රාණ නලාළිය පොස්පේට් සහ සිනි අවශේෂයන් තුළින් නිර්මාණය වි ඇත
ඩී.එන්.ඒ නිර්මාණය වි ඇති පෙන්ටෝස් සීනි ලෙසින් හදුන්වනු ලබයි
පොස්පේට් ඛාණ්ඩ තුළින් සිනි අංශු එකට බැදි පවතින අතර ඒවා තුළින් පොස්පාඩිස්ටර් බන්ධනය නිර්මාණය වි ඇත මෙම අවස්ථිත බන්ධනය තුළින් ඩී.එන්.ඒ පටයකින් හට නිශ්චිත දිශාවන් ඇති බව පෙන්නුම් කරයි
ද්විතව සර්පිලයක එක් ඩී.එන් ඒ පටකයක ඇති නියුක්ලියොමයිඩ් ඒකකයන්හි දිශව අනෙක් ඩි
එන් ඒ පටයේ ඇති නුයක්ලියොමයිඩ් ඒකකටන් හි දිශාව වඩා වෙනස් ට
ඩි එන් ජී තුළ ඇති විශේෂ සැලකිම ප්‍රතිසමාන්තර ලෙසින්ද හදුන්වනු ලබයි
අස්මිතික ඩි
එන් ඒ අග්‍ර ප්‍රයිම් 5 සහ ප්‍රයිම් 3 ලෙස මැදින්වේ
අග්‍රය පොස්පෙට් ඛණ්ඩයික් අවසන් වන පටක ප්‍රයිම් 5 ලෙසින් ද අග්‍රය හයිඩ්‍රොක්සිල් වල අවසන් වන පටය ප්‍රයිම් 3 ලෙසින් ද හදුන්වනු ලැබේ
ඩී.එන්.ඒ වල අඩංගු වෙන්ටෝස් සිනි වෙනුවට ආර් එන් ඒ රීබොස් වලින් නිර්මාණය වි තිබිම  ආර්.ඒ.ජ් දසහ ඩී එන් ඒ වල ප්‍රධාන වෙනස් වේ
එන් ඒ ද්විත්ව සර්පිලය හයිඩ්‍රජන් බන්ධන මගින් ස්ථිර බන්ධනය වි පවති
එන් ඒ පටයන් දෙක සම්බන්ධ වි ඇති පාදම මත මෙම හයිඩ්‍රජන් බන්ධන පිහිටා ඇත
ඩී.එන් ඒ බන්ධන තුළ ඇති පාදම ඇඩෙනි සිඩොසින් ගුහන්නි සහ තීමි ලෙසින් හදුන්වනු ලබයි
මෙම පාදම විනි පොස්ටේස් අණු සමග සම්බන්ධව පවතින අහිතකර නිුක්ලෝමයිස් අණුව සම්පූර්ණ කිරිම එමගින් සිදු කරයි
DNA ප්‍රතිවලිත වීම 

DNA අණුවක් පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම දෙකකින් සමන්විත වේ
පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ දාම දෙක එකිනෙක සම්බන්ධ වී ඇත්තේ එක් එක් පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම වල නියුක්ලියෝටයිඩ වල අනුපූරක භෂ්ම යුගල් අතර හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ඇතිවීම මගිනි
DNA ප්‍රතිවලිත වීමේදී මෙම හයිඩ්‍රජන් බන්ධන DNA අණුවේ එක් කෙලවරෙක සිට බිඳ වැටීම සිදුවේ
මෙසේ සිදු වීමට හිස්කෝස් එන්සයිම දායක වේ
හයිඩ්‍රජන් බන්ධන බිඳ වැටීම නිසා මාතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම දෙක එකිනෙකින් ඈත් වේ
මේ නිසා මාතෘ පොලිනියුක්ලියොටයිඩ් දාමයේ භෂ්ම පිටතට විවර වේ
වෙන් වූ මාතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම ඉදිරියේ අනුපූරක නයිට්‍රජනීය භෂ්ම සහිත නියුක්ලියෝටයිඩ් එකතු වී ඒවා පොස්පොඩයිඑස්ටර බන්ධන වලින් බැඳීමෙන් දුහිතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම කොටස් සෑදේ
මේ සඳහා DNA පොලිමරේස් එන්සයිමය වැදගත් වේ
ඩී.එන්.ඒ. පරීක්ෂණවල ඉතිහාසය 

ඩී.එන්.ඒ මුල්  වරට හදුනා ගන්නා ලද්දේ ස්විස්ජාතික වෛද්‍යවරයෙකු වූ ෆේඩ්රික් මිස්චර් විසින් 1869 දී ඉවත දමන ලද සැරහුමක තිබී හදුනාගන්නා ලද අන්වීක්ෂීය ද්‍රව්‍යයක් මගිණි
එය සෛලවල න්‍යෂ්ටියෙහි අන්තර්ගත වූ බැවින් ඔහු එයට “නියුක්ලේයින්” යයි හදුන්වන ලදී
1919 දී මෙම සොයාගැනීම් අනුව යමින් ෆෝබියස් ලෙවින් විසින් නියුක්ලියෝටයිඩ ඒකකයක අන්තර්ගත භෂ්ම, සීනි, සහ පොස්පේට කාණ්ඩ හදුනා ගන්නා ලදී
ලෙවින් යෝජනා කළ අන්දමට ඩී.එන්.ඒ සෑදී ඇත්තේ පොස්පේට් කාණ්ඩ මගින් එකිනෙක සම්බන්ධ වූ නියුක්ලියෝටයිඩ ඒකක ද‍ාමයකිනි
කෙසේ වුවද ලෙවින් විශ්වාස කරන ලද්දේ මෙම දාමය ඉතා කෙටි වන බවත් භෂ්ම වර්ග යම්කිසි නියමිත පිළිවෙලකට අනුව පුණරාවර්තී වන බවත්ය
1937 දී විලියම් ඇස්ට්බරි මුල්ම වරට  එක්ස් කිරණ විවර්ථනයට භාජනය කරමින් ඩී.එන්.ඒ වලට ක්‍රමවත් ව්‍යුහයක් ඇති බව පෙන්නුම් කරන ලදී
1928 දී ෆේඩ්රික් ග්‍රිෆික් කරන ලද සොයා ගැනීමකට අනුව මරණයට පත් වූ මෘදු බැක්ටීරියාවන් ජීවී රළු බැක්ටීරියා ප්‍රභේද සමග මිශ්‍ර කළ විට නියුමෝ කොකස් බැක්ටීරියා විශේෂයෙහි මෘදු යන ගති ලක්ෂණය එම විශේෂයම බැක්ටීරියාවන්ගේ රළු ගති ලක්ෂණය බවට හුවමාරු කළ හැකි බවයි. මෙමසොයා ගැනීම මගින් ඩී.එන්.ඒ ප්‍රවේනි තොරතුරු රැගෙන යන බවට හෙලිවුණු අතර 1943 දී ඔස්වල්ඩ් ඇවේරි, කොලින් මැක්ලියොයිඩ් සහ මැක්ලින් මැකාටි විසින් ඩී.එන්.ඒ තොරතුරු පරිණාමය කරන මුලධර්මය ලෙසට හදුනා ගන්නා ලදී
1952 දී ප්‍රවේනිය සදහා ඩී.එන්.ඒ වල කෘත්‍ය තහවුරු කරන ලද අතර ඇල්ප්‍රඩ් හර්ෂේ සහ මාර්තා චේස් විසින් සිදු කළ හර්ෂේ සහ චේස් පරික්ෂණ මගින් ඩී.එන්.ඒ යනු ප්‍රවේනික ද්‍රව්‍ය වන බව පෙන්වන ලදී
1953 දී රොසලින්ට් ෆෑන්ක්ලින් විසින් සිදු කරන ලද එක්ස් කිරණ විවර්ථන ප්‍රතිභිම්බ වලින් ලද තොරතුරු මත පදනම්ව සහ භෂ්ම යුගලනය විය හැකි බව සොයාගැනීමත් සමගම ජේම්ස් ඩී වොට්සන් සහ ෆැන්සිස් ක්‍රික් විසින් නූතනයේදී පවා පිළිගැනෙන මුල්ම ඉතා නිරවද්‍ය ඩී.එන්.ඒ වල ආකෘතිය Nature නම් සගරාවෙහි පල කරන ලදී
එම සගරාවෙහිම ලිපි 5 ක වොට්සන් සහ ක්‍රික් විසින් සොයා ගන්නා ලද ආකෘතිය සදහා පරීක්ෂණාත්මක සාක්ෂි සදහන්ව ඇත
ෆ්‍රැන්ක්ලින් සහ රේමන් ගොස්ලින් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මුල්ම ලිපිවල වොට්සන් සහ ක්‍රික්  ආකෘතිය සදහා සහාය දෙන එක්ස් කිරණ විවර්ථන දත්ත සදහන්ව ඇත
මෙහි මොරිස් විල්කින්ස් සහ ඔහුගේ සමකාලීනයන් විසින් සොයා ගන්නා ලද ඩී.එන්.ඒ හි ආකෘතිය පිළිබදව ලිපියක් ද අන්තර්ගත වේ
1962 දී ෆ්‍රෑන්ක්ලින්ගේ මරණයෙන් පසුව වොට්සන්, ක්‍රික් සහ විල්කින්ස් එක්ව භෞතික විද්‍යාව සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව සදහා නොබෙල් ත්‍යාගය හිමිකර ගත්හ
කෙසේ නමුදු මෙම සොයා ගැනීම හා සම්බන්ධ කීර්තිය කා සදහා හිමි විය යුක්තක් ද යන්න තව දුරටත් මතභේදාත්මකය
1957 දී අණුක ජීව විද්‍යාව පිළිබදව ක්‍රික් විසින් සිදුකරන ලද ඉදිරිපත් කිරීමක් අනුව ඔහු ඩී.එන්.ඒ, අ‍ාර්
එන්.ඒ සහ ප්‍රෝටීන අතර සම්බන්ධතාවයක් ඇති බවට පූර්විකාවක් සිදුකළ අතර අනුවර්තනය පිළිබදව උපකල්පනයක් ද ගොඩ නගන ලදී
1958 දී සිදුකරන ලද පරීක්ෂණ මගින් ඩී.එන්.ඒ වල ද්විත්ව හේලිප්සීය ව්‍යුහය සොයා ගැනීමත් සමගම එහි ගුණනය වීමේ ක්‍රියාවලිය  අවසාන වශයෙන් තහවුරු කරන ලදී
ක්‍රික් සහ ඔහුගේ ගෝලයන් විසින් ප්‍රවේනි කේත කෝඩෝන හෙවත් එකිනෙකට අතිපිහිත නොවන භෂ්ම ත්‍රිත්වයකින් සෑදි ඇති බව සොයා ගන්නා ලදී
මෙමගින් හර් ගෝබින්ඩ් ක්හෝරානා, රොබට් හෝලි සහ මාෂල් වොරන්ට් සදහා ජාන ප්‍රවේනි කේත කියවා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව ලබාදුනි
මෙම සොයා ගැනීම මගින් අණුක ජීව විද්‍යාවෙහි උපත සිදුවේ
මූලාශ්‍ර 

ඩී.එන්.ඒ.
ජීව විද්‍යාව
“කන්ද බුදුවරයෙකි - බුදුවරයා කන්දකි“ 

ලීසාන් බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ ක්‍රි
ව. 618–907 කාලය තුල චීනයේ ලීසාන් ප්‍රදේශයේ ඉදිකර ඇත
එය නෙළා ඇත්තේ සිචුවාන් පලාතේ ලීසාන් නගරය අසල මින්ජිආන්ග්, ඩාඩු සහ ක්වින්යි යන ගංගා තුන එක්වන මෝය අසල දකුණු කොටසේ ඇති  සුවිශාල ශෛලමය බෑවුමකය
මේ යෝධ ප්‍රතිමා වහන්සේ එමි නම් කදුවැටියට මුහුණලා ඇති අතර ගංගාවෝ උන්වහන්සේගේ පාදයන් අසලින් ගමන් කරයි
මේ ලොව ඇති සුවිශාලතම බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ වන අතරම අතීතයේ නිර්මාණය වූ උසම බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ වෙයි
1996 සිට එමි කදුවැටියත් ලීසාන් පිළිමවහන්සේ පිහිටි ප්‍රදේශයත් යුනිස්කොව විසින් ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කරන ලදි
2008 වසරේ සිට මේවනතෙක් භූමිකම්පා ආදියද බලපෑවේ නැත
ප්‍රතිමාවහන්සේගේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ වූයේ ක්‍රි
ව. 713 දී වන අතර හයිටොන්ග් නම් ස්වාමීන්වහන්සේ නමක් විසින් එය ඉදිකිරීම් ආරම්භ කරන ලදි
ජලපහරින් නාවික යාත්‍රාවන්ට සිදුවන අනතුරු අවම කර මේ ප්‍රදේශයට ක්ෂාන්තිය උදාවනු ඇතැයි යන අදහසින් උන්වහන්සේ මේ බුද්ධ ප්‍රතිමාවහන්සේ ඉදිකර ඇත
උන්වහන්සේ මේ සදහා රැස්කල මුදල් එම ප්‍රදේශයේ බලධාරීන් විසින් අත්පත් කරගැනීමට තැත්කල අවස්ථාවේ උන්වහන්සේ ඇස්දෙක උගුලුවා දුන්නත් මුදල් ලබා දෙන බව පවසා ඇසක් ගලවාලූ බව දැක්වේ
උන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු අරමුදල අවසන් වූවයන් නිර්මාණ කටයුතු ඇණහිටි අතර ඉන් වසර 70කට පසු ජයිඩිෂු නම් පලාතේ හමුදා පාලක තැන මේ ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් අනුග්‍රහය දැක්වීමට තීරණය කල අතර හයිටොන්ග් හිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්වහන්සේ දෙනමක් විසින් ක්‍රි
ව. 803දී පමණ මෙහි වැඩකටුයුතු අවසන් කරන ලදි
මීටර 71ක් නැතහොත් අඩි නැතිනම් අඩි 233ක් උසැති මේ පිළිම වහන්සේ අති දනහිස මත තබාගෙන සිටී. උන්වහන්සේගේ උරහිස් මීටර 28ක් පලල් වන අතර පාදයේ කුඩාම ඇගිල්ල මිනිසෙකුට පහසුවෙන් නවාතැන් ගැනීමට ප්‍රමාණවත් වෙයි
පෙනෙන අයුරින් මේ දැවැන්ත බුදුපිළිම වහන්සේ නිර්මාණය කිරීමට ශෛලමය බෑවුමෙන් අතිවිශාල ප්‍රමාණයක් කලුගල් කුට්ටි ඉවත්කිරීමට සිදුවූ අතර ඒ හේතුවෙන් ගංගා පත්ලේ තැන්පත් වූ එම ගල් කැබලි නිසා සැබැවින්ම එහි ජලපහරේ වේගය අඩුවී ඇත
මෑතකදී ඇතිවූ අහිතකර සංවර්ධන ක්‍රියාමාර්ග නිසා මෙන්ම සංචාරකයන්ගේ නොමනා ක්‍රියාකලාපයන් නිසා ලීසාන් බුද්ධ පිළිම වහන්සේ අවට පරිසරය විශාල වශ‍ෙයන් දූෂණය වීමට පටන් ගති
මේ රටේ වැසියන් පවසන අපූරු කථාවක් ඇත
එනම් “ කන්ද බුදුවරයෙකි - බුදුවරයා කන්දකි” යන්නයි
එහෙත් මේ කන්ද ගංගාවට පෙනෙන්නේ නිදා සිටින බුදුවරයෙක් ආකාරයෙනි
ඒ අනුව ලීසාන් බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ ඒ බුදුවරයන් වහන්සේගේ හදවත වැනිය
මේ අතිපාරිශූද්ධ ලීසාන් බුද්ධ ප්‍රතිමාවහන්සේට මගේ නමස්කාරය වේවා
හූනියං දෙයියෝ, හූනියං යකා හෙවත් ඔඩ්ඩි  පුර පක්‍ෂයේදී දෙවියෙකු ලෙසද අව පක්‍ෂයේදී  නරක අමනුශයකුද වන බව සිංහල සාම්ප්‍රදායික විශ්වාසයයි
මී හරකුන්ට සහ එල හරකුන්ට අධිපති දේවතාවා ඉලන්දාරි දෙයියෝ හෙවත් ගොපළු යකා වේ
ඉලන්දාරි දෙවියෝ

අපෙන් ගිලිහී යන පැරණි සිංහල දෙව විශ්වාසයන්ගෙන් තවත් එකක් තමයි ඉලන්දාරි දෙවියෝ
හියු නෙවිල් විසින් රචනා කරන ලද සිංහල කවි සංග්‍රහයේ කවි පංතියක් ඉලන්දාරි දෙවියන් වෙනුවෙන් වෙන්වී තිබීමෙන් එකල ජනප්‍රයව පැවති දේව විශ්වාසයක් ලෙස උපකල්පණය කල හැකයි
වන්නි හත් පත්තුවේ කලක් ජනප්‍රියව පැවති දේව විශ්වාසයක් තමයි ඉලන්දාරි දෙවි
හියු නෙවිල් විසින් රචනා කරන ලද සිංහල කවි සංග්‍රහයේ කවි පංතියක් ඉලන්දාරි දෙවියන් වෙනුවෙන් වෙන්වී තිබීමෙන් එකල ජනප්‍රයව පැවති දේව විශවාසයක් ලෙස උපකල්පණය කල හැකයි
දිනක් පත්තිනි මෑනියන් දිය නෑමට සූදානම් වී ඇගේ හිසේ ගසා පැවති සපු මලක් සළුව මත තබා දිය නෑවාය
ආපසු ගොඩට එන විට දක්නට ලැබුණේ සපු මල නොව හිනැහෙමින් නටන ලස්සන බිළිදෙකි
මලින් උපන් කුමරා යැයි ඉලන්දාරි දෙවියන්ට නම් පට බැදෙන්නේ මේ නිසාය
මොහු ඉතාම රූමත් තරුණයෙක්ව පත්තිනි දේවියගේ පුත් තනතුරේ හැදූ වැඩුණ බව කියවේ
මෙතුමා ඉතාම බල ඇත්තෙක්ව සිටි බව පැරණි කතාන්දර වල සදහන් වෙනවා
පත්තිනි සළඹත් අතින් ගෙන නැව් තොටවල් වල නැව් පෙරළමින් පෙරළි කළේලු
දකුණත රන් තොන්ඩුවක්ද, වමත මුගුරක්ද පැවති බව වර්ණිත කවි වලින් කියවේ
හෙතෙම උණු කිරෙන් සහ බුලතින් පුද ලද බව කියවේ
එක් වැනුමක මෙසේ කියවේ රිටිගල නගරය ඉදිකල ඉලන්දාරි තොමෝ රන් නැවකින් කල්එළියට ගොස් ගොනාවේ සතියක් ගතකොට දිඹුලංකඩ දෙවොලක් තනවා මල් ආරුක්කුවේ යක්ෂයින් රදවා පව්පින් සදහන් කරන පොතක්ද රැගෙන ආවේය
මේ වර්ණනයට අනුව මොහු දේවත්වයට පත්වූ මෙරට කිසියම් බලයක් පැවැති අයෙක් බව පෙනේ
මින්නේරි වැවේ දුපත් හතට, කලා බළොළු වැවට, විල්හතට, තඹලතොමුවට, කලතුරට, මුතු පංතියට, විලච්චියට අණසක පැතිරවූ බව කියවේ
පසුකලක අයියනායක දෙවියන්ගේ සේවක දෙවියෙක් ලෙස වන්දනයට පාතු වුවද, ක්‍රමයෙන් ජන මතකයෙන් මේ කඩවසම් ඉලන්දාරි දෙවියා අමතක වෙමින් පවතී
මින්නේරිය දොළොස් දූව පසුකර සක්මන් කරන්ඩ ෴ ඉන්නෑරිය මෙ සිංහලේ වැව් බැඳි රට බලා ඉන්ඩ ෴ කන්කාරිය සමඟ මෙ ඔබ කිරි ඉතිරුම් බාර ගන්ඩ ෴ දැන් සූරිය රැස් විලසින් ඉලන්දාරි දෙවි වඩින්ඩ ෴

සැපත පතිනි ජල කෙලියට ගන්තෙර ගොස් සළු දිග ඇරි ෴ විපත ඉසේ තිබු සපුමල සලුපොට පිට ගෙන දිග ඇරි ෴ නැවත එසපු මල බැලු විට කෙළ රන් කුමාරි ෴ උපත පතිනි නම කිව්වේ කුමරු මගේ ඉලන්දාරි ෴

දේවාල

ප්‍රධාන දේවාලය
දිඹුල්කඩ

ආයුධය
රන් කෙවිට

සිංහලයන් විසින් වන්දනාකරන දෙවිදේවතාවෝ
ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු,  ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි
ජනගහනය

ග්‍රාම නිළධාරි වසම්

ආර්ථිකය

ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්

ආශ්‍රිත ලිපි
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස
ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්
ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක

මූලාශ්‍ර
 Divisional Secretariats Portal 

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස
කළුතර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
මාගම්පුර මහින්ද රාජපක්‍ෂ වරාය ( හම්බන්තොට වරාය හෝ රුහුණු මාගම්පුර වරාය ලෙසද කටවහරේ හැඳින්වෙන)  ශ්‍රී ලංකාවේ හම්බන්තොට ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති ජාත්‍යන්තර වරායකි
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ තිස්සමහාරාම පූරවදේශයේ පිහිටා ඇති මාගම්පුර මහින්ද රාජපක්ෂ වරායෙහි වැඩ අරඹනු ලැබුවේ 2008 ජනවාරි මස තුළදීය
2010 නොවැම්බර් මස 18 වන දින විවෘත කළ මෙහි නැංගුරම්පළවල් 3කි
චීන රජයේ මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබාගෙන නිමවා ඇති මෙම වරාය ලොව ප්‍රථම අභ්‍යන්තර වරාය වේ
මෙහි ප්‍රථම අදියරේ ආයෝජනය ඇ
ඩෝ
මිලියන 361 වන අතර ඉන් 85% සැපයුනේ චීනයේ එක්-ඊම් බැංකුවයි.

ආශ්‍රිත
 කොළඹ වරාය
 ගාලු වරාය

මූලාශ්‍ර

හම්බන්තොට
ශ්‍රී ලංකාවේ වරායවල්
ජෛව භූගෝල විද්‍යාව යනු  භූගෝල විද්‍යාත්මක අවකාශයෙහි සහ භූවිද්‍යාත්මක කාලය ඔස්සේ ජීවී විශේෂ (ජීව විද්‍යාව), ජීවීන්, සහ පරිසර පද්ධතීන් හී ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි
අක්ෂාංශය, උන්නතාංශය, ඒකලනය සහ වාසස්ථාන සරිය යන්නෙහි භූගෝල විද්‍යාත්මක අවනතියන් ඔස්සේ අතිශයින් ක්‍රමානුකූල ආකාරයකට ජීවින් හා ජීවවිද්‍යාත්මක ප්‍රජාවන් වෙනස් වෙති
විෂමජාතීය නමුත් භූගෝල විද්‍යාත්මකව පුරෝකථනය කල හැකි පරිසරයන්ට අප අනුවර්තනය වෙත්ම, ජීවීන්ගේ සංඛ්‍යාවේ හා ඔවුන්ගේ වර්ග වල අවකාශීය ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ දැනුම, අපගේ ආදි මානව  මුතුන් මිත්තන් හට මෙන්ම, වර්තමානයෙහි අප හටද ඉතා වැදගත් වෙයි
ජෛව භූගෝල විද්‍යාව වනාහී පරිසර විද්‍යාව, පරිනාමීය ජීව විද්‍යාව, භූවිද්‍යාව, සහ භෞතික භූගෝල විද්‍යාව  යන්නන් වෙතින් සංකල්ප සහ තොරතුරු ඒකරාශි කරන්නාවූ ඒකීකරණ විමසුම් ක්ෂේත්‍රයක් වෙයි
ජීවී විසිරීම වෙත බලපාන කායික විද්‍යාමය සහ පරිසර විද්‍යාමය සංරෝධක සිට ගෝලීය අවකාශීය පරිමාණයන් හා  පරිණාමීය කාල රාමුන් තුල ක්‍රියාත්මක වන භූ විද්‍යාත්මක සහ කාලගුණ විද්‍යාත්මක සංසිද්ධි දක්වා විවිධ ක්ෂේත්‍රයන් වෙතින් තොරතුරු හා අදහස් ඒකරාශී කරමින් නූතන ජෛව භූගෝල විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සිදු කෙරෙත්
ජෛව භූගෝල විද්‍යාව
භෞතික විද්‍යාව
පරිසර කලාපයක් යනු පෘථිවියෙහි භූමි පෘෂ්ඨයේ පුළුල්තම ජෛව භූගෝල විද්‍යාත්මක බෙදීම වන අතර එය පදනම්ව ඇත්තේ භෞමික ජීවීන්ගේ ව්‍යාප්ති රටාවන් අනුවය
පරිසර කලාප විසින් නිරූපණය කරනුයේ, සාගර, පුළුල් කාන්තාර, උස් කඳු පංති වැනි, සංක්‍රමණයට බාධා පමුණවන භූගෝලීය අංගයන් නිසා, එකිනෙකින් වෙන් ව පැවති හා, එ නිසා  දිගු  කාල පරිච්ඡේදයන් තුල සාපේක්ෂ ඒකලනයෙන් ජීවින් පරිණාමයවූ, පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙහි මහත්වූ විශාල ප්‍රදේශ වෙති
එබැවින්, ඔවුන්ගේ ජෛව භූගෝලීය පෙදෙස හවුලේ භුක්ති විඳිම පදනම් කොට ගෙන ජීවීන්  සාමාන්‍ය කණ්ඩායම් ලෙස දැක්වීමට පරිසර කලාප  භාවිතා වෙයි
පරිසර කලාප විසින් උද්භිද විද්‍යාවෙහි   ශාක රාජධානි හෝ සත්ත්ව විද්‍යාවෙහි  සත්ත්ව ව්‍යාප්ති විද්‍යාත්මක පෙදෙස් දක්වති
ඒවායෙහි අඩංගු ජීවීන්ගේ පරිණාමීය ඉතිහාසය වෙතින් පරිසර කලාප ලක්ෂ‍ණෝපේත වෙති
ප්‍රධාන වාසස්ථාන වර්ග ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,  පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත පවතින ජීව රූප මත පදනම්ව හෝ දේශගුණික, පාංශුමය, සහ වෙනත් තත්ත්වයන් සඳහා ශාක සහ සත්ත්වයන් අනුවර්තනය වීම  පදනම් කොට ගත් බෙදීම් වන, ජෛව දර්ශයන්ගෙන් ඒවා ප්‍රභින්න ලෙසින් වෙනස් වෙති
ජෛව දර්ශ ලක්ෂණෝපේත වන්නේ සම සම  උත්කර්ෂ වෘක්ෂලතාදියන් වෙතිනි
එක් එක් පරිසර කලාපය, ප්‍රභින්න ජෛව දර්ශයන් කිහිපයකින් සමන්විත විය හැක
නිදසුන් ලෙසින් මධ්‍යම ඇමරිකාවෙහි නිවර්තන තෙත් පළල්පත්‍ර වනාන්තරයක්, වෘක්ෂලතාදිය වර්ග හා ව්‍යුහය, දේශගුණය, පස ආදිය අනුව නව ගිනියාවේ එකක් හා  සමසම විය හැකි වුවද, මෙම එක් එක් වනාන්තර තුල වාසය කරන ශාක සහ සත්ත්වයන් බොහෝ ලෙසින් වෙනස්වූ  පරිණාමීය ඉතිහාසයන් සහිත වෙති
භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය තුල පොළොවෙහි භුමි ස්කන්ධයන් යලි බෙදාහැරීම සිදු කල භූස්තර චලන ක්‍රියාවලිය අනුව පොළොවෙහි පරිසර කලාපයන්හී ශාක හා සත්ත්ව ව්‍යාප්තියෙහි රටාවන්  හැඩගැන්වී ඇත
ධ්‍රැවසීමිත  හෝ පැලෙයාක්ටික් යනු පෘථිවියේ පෘෂ්ඨය බෙදා වෙන් කෙරෙන පරිසර කලාප අටෙන් එකකි
භෞතික වශයෙන් ගත් කල, ධ්‍රැවසීමිත හෙවත් පැලෙයාක්ටික් කලාපය විශාලතම පරිසර කලාපයයි
යුරෝපය,  හිමාල කඳු වැටියෙන් උතුරෙහි ආසියාව, උතුරු අප්‍රිකාව, සහ අරාබියානු අර්ධ ද්වීපයෙහි උතුරු හා මධ්‍යම කොටස් අයත් භෞමික පරිසර කලාප මෙයට අන්තර්ගත වෙති
මේවා යුරෝපයේ (පරිසර විද්‍යාත්මතව, ධ්‍රැවසීමිත පරිසර කලාපයේ සීමාන්තික බටහිර කොටස - නැගෙනහිර දිගින් රුසියාව ද ඇතුළුව) ප්‍රධාන ගංගා වෙති
ඔවුන්ගේ අතු ගංගා, ජලවහන ප්‍රදේශ, ආදිය සඳහා එක් එක් ලිපිය බලන්න
විෂදත්වය තකා, 100 කිමී ට වඩා දිගු (හෝ වෙන යම් අයුරින් ඉතා වැදගත්) ගංගා  මෙම ලැයිස්තුවෙහි දක්වා ඇත
රට අනුව ලැයිස්තුව වල වඩා කෙටි ගංගා දැක ගත හැක
හෝනා  යනු යුරෝපයේ ගංගා අතුරින් ප්‍රධාන එකක් වන අතර, එය ස්විට්ස්ර්ලන්තයෙන් ඇරඹී අග්නිදිග ප්‍රංශය ඔස්සේ ගලා බසියි
ඇවිනොන්   යනු අග්නිදිග ප්‍රංශයෙහි පිහිටි ප්‍රංශ ජන ප්‍රදේශයක් වන අතර එය Vaucluse නම් ප්‍රංශ පරිපාලන ඒකකය තුල හෝනා ගංගාවේ වම් ඉවුරට මායිමව පිහිටියේය
නිකොලස් මිනියා (1606–1668) යනු ප්‍රංශ සිත්තරෙකි
ඔහුගේ සක්‍රීය දිවියෙන් බෙහෝ කාලයක් ඇවිනොන්හී ගත කල අතර  පියර් මිනියාගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා වෙයි
මොල්ය්ඈ නම් වේදිකා නාමයෙන් හැඳින්වුනු, ජෝන්-බැප්ටීස්ට පෝකිලන්
(බව්තිස්මය ජනවාරි 15, 1622 – පෙබරවාරි 17, 1673) යනු ප්‍රංශ ජාතික නාටක රචකයෙක් හා නළුවෙකු වූ අතර බටහිර සාහිත්‍යයේ විශිෂ්ටතම ප්‍රහසන විශාරදයන් අතුරින් එකෙකු ලෙසින් සැලකෙයි
සමාජ විද්‍යාවේ සහ දේශපාලන විද්‍යාවේ, බෝර්ෂ්වෂී  යන නාම පදයද  (Fr
| Eng
) බෝර්ෂ්වා යන නාම විශේෂණ පදයද ඓතිහාසික සමාජ-ආර්ථික පංති පරාසයක් විස්තර කරන පද වෙති
එම නිසා, 18වන සියවසෙහි අග භාගයෙහි සිට,  බටහිර ලෝකයෙහි, බුර්ජුවෂී වෙතින් විස්තර කෙරෙනුයේ, "ඔවුන් විසින් ප්‍රාග්ධනයට හිමිකම් කීම නිසාවෙන් හා , එය හා බැඳි ඔවුන්ගේ සංස්කෘතිය වෙතින් විස්තර කෙරෙන" සමාජ පංතියකි
එබැවින්, බුර්ජුවා (පුරුෂ) සහ  බුර්ජ්වාස් (ස්ත්‍රී) යන පුද්ගල පද සංස්කෘතික වශයෙන් හඳුන්වන්නේ ධනවාදී සමාජයන්හී ධනවත්ම සමාජ පංතියෙහි පුරුෂයෙක් හෝ ස්ත්‍රියක වෙති
සමකාලීන  ශාස්ත්‍රීය සිද්ධාන්තයන්හී, බෝර්ෂ්වෂී යන පදය සාමාන්‍ය වශයෙන් දක්වන්නේ ධනවාදී සමාජයන්හි පාලක පංතියයි
මාක්ස්වාදී සිද්ධාන්තයෙහි, මෙම පංතියෙහි පිහිටුම් ලාක්ෂණික ලෙසින් සැලකෙන්නේ ඔවුන් විසින් නිෂ්පාදන ක්‍රම සඳහා හිමිකම් පෑමයි
මරීයා මොන්ටසෝරි (අගෝස්තු 31, 1870 – මැයි 6, 1952) යනු ඉතාලි ජාතික වෛද්‍යවරියක් සහ අධ්‍යාපනඥයක, සංගණ්‍ය  මානවවාදියෙක් සහ සැදැහත් කතෝලිකයෙක් වූ අතර ඇය බොහෝ අය දන්නේ ඇයගේ නම දරන අධ්‍යාපන චින්තනය හේතුවෙනි
ඇයගේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය ලොව පුරා රජයේ හා පෞද්ගලික පාසැල් වල වර්තමානයෙහි භාවිතා වෙයි
ජීවිතය හා වෘත්තිය 
මොන්ටසෝරි මෙතඩ්

උපත හා පවුල 
මරීයා ටෙක්ලා ආටමීසියා මොන්ටසෝරි  1870, අගෝස්තු 31 දින උපත ලද්දේ ඉතාලියේ චැරවල් හිදීය
එකල 33 වන වියෙහි පසුවූ ඇයගේ පියා ඇලෙස්සන්ඩ්‍රෝ මොන්ටසෝරි, රජය-යටතේ පැවති දේශීය දුම්කොළ කම්හලක  සේවය කල මුදල් අමාත්‍යාංශ නිලධාරියෙක් විය
25 වියෙහි පසුවූ ඇයගේ මව, රෙනිල්ඩේ ස්ටොප්පානි, එකල අනුව හොඳ අධ්‍යාපනයක් ලබා සිටි අතර ඉතාලි භූවිද්‍යාඥ හා පාෂාණ ධාතු විද්‍යාඥ අන්ටෝනියෝ ස්ටොප්පානි ගේ ඥාතියෙක් යැයි බොහෝ විට අනුමාන කෙරෙයි
1883–1896
අධ්‍යාපනය

මුල් අධ්‍යාපනය 
මොන්ටසෝරි පවුල 1873 දී ෆ්ලොරන්ස්හී පදිංචියට පැමිණි අතර ඉන් පසු 1875 දී  රෝමයට පැමිණියේ ඇයගේ පියාගේ රැකියාව හේතුවෙනි
1876දී වයස අවුරුදු 6 වත්ම මොන්ටසෝරි රජයේ මූලික පාසැලකට ඇතුලත් වූවාය
ඇයගේ මුල්ම පැසැල් වාර්තාවෙහි දැක්වුනේ "එතරම් සැලකිය යුතු තත්ත්වයක නොමැත" වුවද, පළමුවන ශ්‍රේණියෙහි හොඳ පැවැත්ම සඳහාද  ඊලඟ වසරෙහිදී "ලවෝරි ඩොන්නෙස්චී", හෝ "ගැහැණුන්ගේ වැඩ" සඳහාද සහතික ලද්දාය
ද්වීතියික පාසැල 
1883දී හෝ 1884දී, වයස 13 වෙත්ම, රෙජීයා ස්කෝලා ටෙක්නිකා මිකිලැන්ජලෝ බුනරෝටි නම්වූ ද්වීතියික, තාක්ෂණික පාසැලට ඇතුළුවූ මොන්ටසෝරි, ඉතාලි භාෂාව, අංක ගණිතය, වීජ ගණිතය, ජ්‍යාමිතිය, ගණකාධිකරණය, ඉතිහාසය, භූගෝල විද්‍යාව, සහ විද්‍යාවන් උගත්තාය
1886දී ඇය උපාධි සහතිකය ලද්දේ හොඳ ලකුණු සහ විභාග ප්‍රතිඵල සමගිනි
එම වසරෙහිදී, වයස අවුරුදු 16 වත්ම, රේජියෝ ඉන්ස්ටිටූටෝ ටෙක්නිකෝ ලියනාර්ඩෝ ඩ වින්චි නම්වූ තාක්ෂණික ආයතනයේ තම අධ්‍යාපනය පවත්වාගෙන ගිය ඇය, ඉතාලි භාෂාව, ගණිතය, ඉතිහාසය, භූගෝල විද්‍යාව, ජ්‍යාමිතිය සහ භූෂිත ඇඳීම, භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, උද්භිද විද්‍යාව, සත්ත්ව විද්‍යාව, සහ විදේශීය භාෂාවන් දෙකක් හැදෑරූවාය
විද්‍යාවන් පිළිබඳ ඈ සමත්කම් දැක්වූ අතර විශේෂයෙන් ගණිතය ගැන හසලතාවක් ප්‍රදක්ෂිණා කලාය
උපාධි හැදෑරීම අවසන් කල විට ඉංජිනේරු විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීමෙහි අභිලාෂයක් මුලදී ඇය වෙත පැවති අතර, ඇයගේ කාලයෙහි හා ඇය වැසි රටෙහි මෙම අභිප්‍රාය කාන්තාවකට අසාමාන්‍ය අපේක්ෂාවක්  ලෙසින් සැලකිණි
කෙසේවෙතත්, වයස අවුරුදු 20 පත්වත්ම 1890දී ඇය භෞතික විද්‍යාව-ගණිතය වෙතින් සහතිකය සමග උපාධිය ලබත්ම, පළමු අදහස වෙනස්වී, වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරීමෙහි විකල්ප අභිලාෂයක් ඇය වෙත ඇති ව තිබූ අතර මෙම අපේක්ෂාව එ කල පැවැති සංස්කෘතික නියාමයන් අනුව වඩාත් අසාමාන්‍ය එකක් ලෙසින් සැලකිණි
රෝම විශ්වවිද්‍යාලය—වෛද්‍ය පාසැල 
වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරීමේ ඇයගේ අධිෂ්ඨානය ඉටු කර ගැනීමේ පරමාර්ථයෙන් මොන්ටසෝරි ඉදිරියට ගියාය
රෝම විශ්වවිද්‍යාලයෙහි සායනික වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ  මහාචාර්යය ගුයිඩෝ බාචෙලි වෙත ඇය විසින් ආයචන ඉදිරිපත් කලද ඇයගේ අදහස තදින් අධෛර්යමත් කෙරිණි
කෙසේවෙතත්, 1890දී, ස්වභාවික විද්‍යාව පිළිබඳ උපාධි පාඨමාලාවක් සඳහා ඇය රෝම විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළුවී, උද්භිද විද්‍යාව, සත්ත්ව විද්‍යාව, පර්යේෂණාත්මක භෞතික විද්‍යාව, පටක විද්‍යාව, ව්‍යුහ විද්‍යාව, සහ  සාමාන්‍ය හා කාබනික රසායන විද්‍යාව,  යන්නෙන් පරික්ෂණ සමත්ව, 1892දී ඇයගේ  ඩිප්ලෝමා ඩි ලිචෙන්සා ලබා ගත්තාය
සටහන්

1870 උපත්
1952 මරණ
බාහිර යොමු 
දේවි බාලිකා විද්‍යාලය

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්
ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
2012 අගෝස්තු අග භාගය වන විට, සියෙරා ලියෝනයෙහි කොලරා පැතිරීමක් නිසා 327 ජනයා මරණයට පත්ව සිටියහ
මෙය එම රටෙහි වසර 15 තුල ඇතිවූ දරුණුතම කොලරා පැතිරීමයි
මෙම පැතිරීම ගිනි රාජ්‍යයටද බල පා ඇති අතර, වෙරළ අසබඩ ජලාශ්‍රයක් එම රට හවුලේ භාවිතා කරයි
සියෙරා ලියෝන් , නිල වශයෙන් සියෙරා ලියෝන් ජනරජය, යනු ඊසාන දෙසින් ගිනියාවට,ගිනිකොන දෙසින් ලයිබෙරියාවට සහ නිරිත දෙසින් අත්ලන්තික් සාගරයට මායිම් වු බටහිර අප්‍රිකානු රටකි
ඝර්ම කලාපීය දේශගුණයක් ඈති රටක් වන සියරා ලියෝනයේ පරිසරය වැසි වානාන්තර වල සිට සැවානා බිම් දක්වා වෙනස් වේ
වර්ග කිලෝමීටර 71,740 නැතහොත් වර්ග සැතපුම් 27,699  පුරා පැතිරුනු මුලු භූමි ප්‍රමාණයක් සහිත මෙම රට භූගෝලීය කලාප හතරකට බෙදා ඇත
උතුරු පළාත,නැගෙනහිර පළාත,දකුණු පළාත සහ බටහිර ප්‍රදේශය ඒවා වන අතර මෙම කළාප නැවත දිස්ත්‍රික්ක 14 කට බෙදා ඇත
නිදහස් වෙළෙඳ කලාපයක් (FTZ) හෝ අපනයන සැකසුම් කලාපයක් (EPZ), විදේශ-වෙළෙඳ කලාපයක් ලෙසද හැඳින්වේ, පෙරදී නිදහස් වරායක්, යනු රේගු බලධාරීන්ගේ මැදිහත්වීමකින් තොරව භාණ්ඩ ගොඩබෑම, හැසිරවීම, නිෂ්පාදනය හෝ යළිසැකසීම, සහ යළි-අපනයනය සිදු කල හැකි පෙදෙසකි.
අග්නිදිග ආසියානු ජාතීන්ගේ සංගමය (ආසියාන්  , විරල ලෙසින්  ) යනු අග්නිදිග ආසියාවේ රටවල් දහයකින් සමන්විත, භූ-දේශපාලනීය සහ ආර්ථික සංවිධානයක් වන අතර එය 1967 අගෝස්තු 8 දිනදී ඇරඹුනේ  ඉන්දුනීසියාව, මලයාසියාව, පිලිපීනය, සිංගප්පූරුව සහ තායිලන්තය විසිනි
මූලස්ථානය -
ඉන්දුනීසියාවේ ජකර්තා නුවර  

පරමාර්ථ -
සහයෝගීතාව  මත ඒකාබද්ධ ආර්ථික ක්‍රමයක් සාමාජික රටවල ක්‍රියාත්මක කිරිම
අන්යෝනය සහයෝගිතාව මත සහයෝගයෙන් පර්‍යෙෂණාත්මක අංශ දියුණු කිරීම
කෘෂිකාර්මික සහ කාර්මික ක්ෂෙත්‍රයේ දී වඩාත් සඵලතාව සදහා එක්සත් වීම
සාමාජික රටවල වෙළඳ කටයුතු දියුණු කර ගන්නා අතරම ජාත්‍යන්තර වාණිජ කටයුතුවල දී ඇති ප්‍රශ්න හැදැරීමේ මාර්ග දියුණු කිරීම
සාමාජික රටවල ජනජීවිතය උසස් කිරීම හා සන්නිවේදන මාර්ග දියුණු කිරීම
දුර චලනය හෙවත් දූරචලනය යනු සිතේ ඇති අධි මානසික බලයෙන් යම් වස්තුවකට බලපෑම් කිරීමයි
මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එම වස්තුව චලනය වීම, හැඩය වෙනස් වීම, උෂ්ණත්වය වෙනස් වීම සිදුවිය හැකිය
මේ සඳහා නවකයකු පළමුව බාහිර වස්තුව මත සිත පිහිටවීම (concentrate on the object) පුරුදු විය යුතුය
වෙනත් බාහිර අරමුණු වල සිත නොයොදවා හුදෙක් වස්තුව මත සිත ඒකාග්‍ර කරගත යුතුය
මුලදී ඉතා අපහසු වුවත් සංගමයෙන් යුතුව කාලයක් පුහුණු වීමෙන් නිපුණත්වය ට පත්විය හැක
මෙම හැකියාවන් හි නිපුණත්වය ට පත්වූ පසු විශාල ගස් පවා උදුරා දැමිය හැකි වේ
තවද ඇතැම් යෝගාවචර වරු විසින් ගමන් කරමින් තිබූ දුම්රිය ද නවත්වා ඇති බව වාර්තා වේ
පුද්ගලයාගේ ස්වභාවය මත කාලය තීරණය වේ
කුඩා කල සිට (අවුරුදු 5ට පෙර) හෝ නව යොවුන් වියෙහි ආරම්භයේදී පුහුණු වුවහොත් ඉතා ඉක්මන් දියුණුවක් ලැබීය හැක
තුෂාරාංකය යනු නියත  වායුගෝලීය පීඩනයක පවතින  ආර්ද්‍ර (තෙත්)  වාතය පරිමාවක උෂ්ණත්වය අඩුවත්ම එහි පවතින ජල වාෂ්ප ද්‍රව ජලය බවට  ඝනීභූත වීම ඇරඹෙන  උෂ්ණත්වයයි
ඝනීභූත ජලය හැඳින්වෙන්නේ තුෂාරය ලෙසින් වන අතර එය ඝන පෘෂ්ඨයන් මත සෑදේ
පිනිබෑම  යනු තුෂාරය ඇද වැටීමයි
මෙය බොහෝවිට සිදුවන්නේ උදය කාලයේදීය
වායුගෝලීය උෂ්ණත්වය කිසියම් අගයකට වඩා පහත බැසි විට වාතයේ ඇති ජලවාෂ්ප ඝනවී පිණි කැටිති සෑදී පොළොව මතට පතිතවීම වෙතින් මෙම පිනිබෑම සිදුවෙයි
භෞතික විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම 
වායුගෝලයේ උෂ්ණත්වය තුෂාරාංකයට වඩා පහළ බැසි කල ඝන පෘෂ්ඨයන් මත මෙසේ තුෂාරය තැනේ
ධර්ම සාහිත්‍යයෙහි සඳහන 
ලෝ වැඩ සඟරාවෙහි  "පණ නම් තණ අග පිණිබිඳු වැන්නේ" යැයි දැක්වෙන්නේ තණ කොළ අග සැදුනු පිණි හිරු රැස් විහිදුන විට සැණෙන් අතුරුදහන් වී යන බැවින් ප්‍රාණයද එලෙස අනිත්‍ය බව කීමටයි
ස්වභාවික පරිසරයක වාතය හා ගැටෙන මුල්ම ඝන වස්තුව තණ කොළ අග විය හැකි අතර එවැනි උල්වූ පෘෂ්ඨයන්හී ඝණිභවනය සිදු වීමට රුචියක්ද ඇත
එබැවින් අළුයම් කාලයේ වාතයේ උෂ්ණත්වය තුෂාරාංකයට වඩා අඩු අගයක පවතින විට මෙසේ තණ අග තුෂාරය තැනීම නිසා පිණි බිඳු ඇතිවෙයි
හිරු නැග එත්ම වායුගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යන විට එය තුෂාරාංකයට වැඩිවූ සැණින් තුෂාර පකනය නවතින අතර සැදි තුෂාරයද වාෂ්පිභවනය වෙයි
සෞඛ්‍යය හා බැඳි සංකල්ප 
අධික පිනි පතනය සහිත ප්‍රදේශ වල ජනයා හිමිදිරියේ හිස ආවරණය කර එළිමහනේ යන්නේ පිනි හේතුවෙන් සෙම් රෝග සෑදීමෙන් මිදීමටය
මේ අතර පීනසාදී රෝග සහිත වුන් හට හිස ආවරණය කොට ගෙන පිනි සහිත හිමිදිරියේ එළිමහනේ සක්මන නියම කරන්නේ පින්නට ලය හුරු කිරීමෙන් පීනස සුව කර ගැනුමටය
සමහරක් ව්‍යාධි සඳහා ඖෂධ පින්නේ තබා පානය කිරීමට දීමද දැකිය හැකි දෙයකි
කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ ලෙස කටවහරින් හඳුන්වන කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව ශ්‍රී ලංකාවේ එකම කොටස් හුවමාරුවයි.

පිහිටීම
මෙහි මූලස්ථානය කොළඹ ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථාන ගොඩනැගිල්ලෙහි පිහිටා ඇති අතර එහි ශාඛා ගම්පහ, කිරිබත්ගොඩ, පානදුර, මහනුවර, මාතර, කුරුණෑගල, අනුරාධපුර, යාපනය සහ මීගමුව යන නගර වල පිහිටා ඇත
නීතිගත කිරීම
2007 අංක 7 දරණ සමාගම් පනත යටතේ ලියාපදිංචි කරඇති සමාගමක්වන මෙහි දැනට ව්‍යාපාර කොටස් හුවමාරුව සඳහා සාමාජික ආයතන 15 කට සහ වෙළෙඳ සාමාජික ආයතන 14 කට කොටස් තැ‍රැව්කාර ආයතන ලෙස ක්‍රියාකාරීත්වය දැරීමට ශ්‍රී ලංකා සු‍රැකුම්පත් හා විනිමය කොමිෂන් සභාව විසින් අවසර ලබා දී තිබේ
බාහිර සබැඳි
 කොළඹ කොටස් වෙළඳපළ සම්බන්ධ සිංහල අධ්‍යාපනික ලිපි අඩංගු වෙබ් අඩවිය 

ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරු
අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පුරවැසියන් අමෙරිකානුවෝ හෙවත් අමෙරිකානු ජනතාව ලෙස හඳුන්වයි. විවිධ ජාතීන්ට අයත් සහ පෙර විවිධ රට වල පුරවැසියන්ව සිටි පුද්ගලයන් අමෙරිකානු පුරවැසියන්වී ඇත
වසර දහස් ගණනක් උතුරු අමෙරිකානු මහාද්වීපයේ විසූ ජාතීනිගෙන් පැවත එන්නන් පමණක් ස්වදේශික අමෙරිකානුවන් ලෙස සලකන අතර ඉතිරි සියළු අමෙරිකානුවෝ පසුගිය වසර 500 ඇතුලත එම භූමියට සංක්‍රමණය වූවෝ හෝ එලෙස  සංක්‍රමණයවූවන්ගෙන් පැවතඑන්නෝ වේ
ඉන්දියානු ජනයා හෝ ඉන්දියානුවෝ යනු, දකුණු ආසියාවේ ප්‍රධාන කොටසක් වන ඉන්දියාවේ පුරවැසිභාවය ලත් පුද්ගලයන් වන අතර,  ලෝක ජනගහනයෙන් 17.31% වෙති
ඉන්දියානු ජනයා
ඉන්දියාවේ වාර්ගික කණ්ඩායම්
ඉන්දියාව
තැලිමොයිඩ් () යනු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1957 සිට 1961 දක්වා කාලයේදී ගැබිනි කාන්තාවන්ගේ උදෑසන වමනය වැලැක්වීමට සහ නින්දට උපකාරීවීම සඳහා යොදාගත් බෙහෙතකි
ජන්ම අංගවිකලතා
ජන්ම අංගවිකලතා ඇතිකරලීමට හේතුවන බැවින් 1961දී මෙම බේත තහනම් කරන ලදී
මෙම කාලය තුල ලෙව පුරා තැලිමොයිඩ් නිසා අංගවිකලව උපන් මිනිසුන් සංඛ්‍යාව 10 000 ත් 20 000ත් අතර බව සැලකේ.

මූලාශ්‍ර

භාවිතය නවතාදැමූ වෛද්‍යවේදීමය ඖෂධ
සෞඛ්‍ය ව්‍යසන
ජ'මානු නව නිපැයුම්
අල් හදීස් යන්නෙහි තේරුම මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ දේශනය යනුය
මුහම්මද් (සල්) තුමානන්ගේ දේශනයයන්, ක්‍රියා සහ අනුමතිය ලැබූ ක්‍රියා සියල්ල අල් හදීස් ගණයට ඇතුලත් වන්නේය
කුර් ආනය පහළ වී අවසන්වීමෙන් පසුව මුහම්මද් (සල්) තුමානන්ගේ ඉල්ලීම අනුව අල් හදීස් දේශනයන් සටහන් කර ගැනීම ඇරඹීය
මෙම දේශනයන් කටපාඩම් කර ගත් සහාභාවරු ද එය සටහන් කර තැන්පත් කළ සහාභාවරුද අල් – කුර්අනෙයේ වදන් වෙනම ද, අල් හදීසයේ කිවුම් වෙනමද සටහන්කර ගත්හ
අල්හදීසයන්, අවස්ථාව, අසාගෙන සිටි තැනැත්තා, ඉදිරි පත් කළ තැනැත්තා වැනි සියල්ලන්ගේ නාමය සඳහන් කර සුරක්ෂිතව තබා ඇත
ඉමාම් බුහාරි තුම විසින් එක්රැස් කරන ලද සහීහ් බුහාරිද, ඉමාම් මුස්ලිම් තුමා විසින් එක්රැස් කරන ලද සහීහ් මුස්ලිම්ද, ඉමාම් තිර්මිදි තුමා විසින් එක්රැස් කරන ලච සහීහ් තිර්මිදිද, ඉමාම් අබූදාවූද් තුමා විසින් එක්රැස් කරන ලච සහීහ් නසායි ද, ඉමාම් ඉබ්නුමාජා තුමා විසින් එක්රැස් කරන ලච සහීහ් ඉබ්නුමාජා ද, මුස්ලිම් ලොවේ සියලු දෙනා විසින් එක් සිත්ව භාරගන්නා ලද ෂත්‍යවූ පවිත්‍රවත් අල් හදීස් ග්‍රන්ථයන්ය
අල් – කුර්අනෙයට දෙවනුව මුස්ලිම්වරුන් විසින් පිළිපදින ග්‍රන්ථයන්ද මෙය වෙති
‘අල් හදීස් හතලිහක් කටපාඩම් කර ඒ අනුව ජීවත් වන්නාට ස්වර්ගය ලබාදීම මගේ වගකීමකි’ යි නබිනායකයාණන් පවසා ඇත
තීන්ත යනු උපස්තරයක් මත තුනී ස්තරයක් ලෙස ආලේප කල විට, ඝන පටලයක් බවට පෙරැලෙන ඕනෑම  ද්‍රවයක්, ද්‍රවීකාරකයක්, හෝ මැලියම් සංයුතියකි
වස්තූන් ආරක්ෂා කිරීමට, වර්ණවත් කිරීමට හෝ ඒවාට වයනය ගෙන දීමට බොහෝ බහුල ලෙසින් එය භාවිතා කෙරෙයි
සිංහල පද නිරුක්තිය 
මෙම ද්‍රව්‍යයට භාවිතා වන තීන්ත යන පදය බිඳී ඇත්තේ මෙය සඳහා භාවිතා වන පෘතුගීසි වචනය වන Tinta නමැත්ත ආශ්‍රයෙනි
මෙම පෘතුගීසි වදන උච්චාරණය වන්නේ චීන්ත යනුවෙනි
ප්‍රංශයේ භීෂණ පාලන සමය ප්‍රංශ විප්ලවය සමයේ සිද්ධ වූවකි
එය 1793 සැප්තැම්බර් 5 වැනි දින සිට 1794  ජූලි 28 වැනි දින තෙක් පැවති භීෂණයෙන් හා ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් පිරි කාල වකවානුවකි
එය හටගත්තේ ප්‍රංශ විප්ලවයේ ආරම්භයත් සමඟ ය
ගිරොන්ඩින් සහ ජැකෝබියන් නම් වූ දේශපාලන සංවිධාන දෙකක ගැටුම් නිසා අර්බූදය බරපතල විය
එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ "විප්ලවයේ හතුරන්" යැයි නම් වූ ප්‍රංශ වැසියන් ව සමූල ඝාතනයන්ට ලක් වීමයි
විප්ලවයට හතුරුකම් දැක්වූවා යැයි ජනතාවගේ මරණ සංඛ්‍යාව දස දහස් ගණන් යැයි සැලකේ.  ගිලටිනයට යොමු කොට හිස ගසා දැමි සංඛ්‍යාව 16,594 ක් යැයි ද, (එයින් 2,639 ක් වූයේ පැරිස් නගරයේ ය), ප්‍රංශය පුරා මූණ ඉච්ඡාවට පැවැත් වූ නඩු විභාගයන් වලින් වරදකරුවන් සේ හඳුන්වනු ලැබු 25,000 ක් මරණ දණ්ඩනය ලැබූහ
මැක්සිමිලියන් රොබෙස්පියෙර් ප්‍රංශ නීතිඥවරයෙකි, දේශපාලනඥයෙකි
ප්‍රංශ විප්ලවයේ දී වඩාත් ම ප්‍රසිද්ධ වූ සහ බලගතු වූ පුද්ගලයෙකි
1764 දී ඔහුගේ මව දරු ප්‍රසූතියක දී මරණයට පත්විය
සහෝදර සහෝදරියන් සමඟ ඔහු හැදෙනු වැඩෙනුයේ මවගේ පියා සහ නැන්දලා සමඟ ය
වයස අටේ දී පාසැල් යනවිට ඔහු කියවන්නට හා ලියන්නට දැන සිටියේය
අධ්‍යාපනයට දස්කම් පෑ රොබෙස්පියෙර් මනා හැදියාවකින් පාසැල් කාලය ගෙවූ නිසා විශේෂ තෑගි ද දිනාගති
“බිත්තර නොකඩා ඔම්ලට් හදනු නොහැකියි” (ප්‍රංශ භාෂාවෙන් -On ne saurait faire une omelette sans casser des oeufs) යැයි ඔහු කීය
නිදහස, සමානාත්මතාවය හා සහෝදරත්වය යන සටන් පාඨයෙන් දියත් කරන ලදි
ජනතා මහා සභාවේ (Estates-General) හි ද, ජාතික ව්‍යවස්ථා සභාවේ ද සහ ජැකෝබියන් සමාජයේ සාමාජිකත්වය තිබි ඔහු මරණ දණ්ඩනයට විරුද්ධව අදහස් ගෙනහැර පෑවෙකි
හේ වහල් ක්‍රමය ආලෝපනය කරන්නටත් පෙනී සිටියේය
සමානාත්මතාවය සහ සියළු පුරවැසියන්ට චන්ද අයිතිය ලබා දීමට මෙන් ම ජනරජයක් පිහිටුවන්නට ද කැමැත්තෙන් සිටියෙකි
18 වැනි සියවසේ බුද්ධි විචාර යුගයේ දී බිහි වූ ජෝන් ජාක් රූසෝ සහ මොන්ටෙස්කියූ වැනි දාර්ශනිකයන්ගේ දර්ශනයන් හේ ප්‍රිය කළේය
වාමාංශික බුර්ජුවාසියේ අදහස් හා විශ්වාස ඉදිරිපත් කරන්නට දක්ෂ වූ ඔහු මනා වාග් කෞශල්‍යයකින් යුතු වූ පුද්ගලයෙක් විය
මහජන ආරක්ෂා කමිටුවේ සාමාජිකයෙක් ලෙසින් ප්‍රංශ විප්ලව කාලයේ දී ඇති වූ භීෂණ සමයේ පුරෝගාමියා ලෙස සැලකෙන්නේ ද ඔහුව ය
1794 ජූලි මාසයේ දී ඔහුව අත් අඩංගුවට ගෙන මරණයට පත් කිරීමෙන් පසු මාස කිහිපයක දී භීෂණ සමය අවසන් වෙයි
දහසය වැනි ලුවී රජතුමා රටක් පාලනය කරන්න අපේක්ෂාවෙන් සිටියේ නැත
ඔහුගේ පියා 1765 දී මිය යෑම නිසාත් ඔහුගේ සීයා 1774 දී මිය යෑම නිසාත්, වයස 20 දී ඔහුට ප්‍රංශයේ ඔටුන්න හිමි වුණි
ඔටුන්න පැළඳීමට සිද්ධ වීමත් සමඟ ප්‍රංශයේ පරම අධිරාජ්‍ය්‍යා බවට පත් වූ දහසය වැනි ලුවී රජතුමා රටේ වූ ආර්ථික අර්බූදය දැන සිටියේය
ප්‍රංශය විසින් විදේශයන් හි වදිනා සටන් ගැන දැන සිටියේය
එසේම ප්‍රංශ වැසියන් බඩු මිල ඉහළ යෑම නිසා අසතුටින් සිටි බවත් දැන සිටියේය
එවක පැතිර ගොස් තිබි බුද්ධිමය අදහස් වලට අවධානයක් යොමු කළ දහසය වැනි ලුවී රජතුමා වදහිංසා හා වහල්ක්‍රමය ආලෝපනයටත්, ප්‍රොතෙස්ත්‍රන්ත්‍ර සහ යුදෙව්වන්ට සහනදායක නීති ගෙන්නටත් යනාදියට වෑයමක් ගත්තේ ය
ඔහුගේ ප්‍රතිසංස්කරණ අදහස් වලට රදළ පංතියෙන් බාධක එල්ල විය
යටත්විජිත බ්‍රිතාන්‍ය්‍යෙන් ගැලවෙන්නට නිදහස් අරගලයක යෙදි ඇමෙරිකානුවන්ට ඔහු සහයෝගය දෙන්නට ඉදිරිපත් විය
ප්‍රංශ නාවික හමුදාවන්ට බ්‍රිතාන්‍ය නාවික හමුදාවන් පරදවා මුහුදු සටන් වලින් ජය ලබන්නට නම් ඇමෙරිකාවට පක්ෂපාතී වීම අවශ්‍ය්‍ය බව හේ තීරණය කළේය
ඇමෙරිකාවේ නිදහස් අරගලයට හේ තම සේනාධිපතියන් හා නැව් පුරවා අවි ආයුධ ද එවන ලදි
ඇමෙරිකන් නිදහස් අරගලය ජය ගැනීමත් සමඟ බ්‍රිතාන්‍ය්‍යෙන් වෙන් වී ගිය ඇමෙරිකාව ඔටුන්නකට උරුමයක් නොමැති වූ පාලකයෙක් ලොව ප්‍රථම වරට පත්කර ගැනීම ප්‍රංශ විප්ලවයේ ද ආරම්භයට තුඩු දුන්නකි
දෙවැනි හේතුව වූයේ ඇමෙරිකන් නිදහස් අරගලයට උදව් උපකාර කිරීමෙන් තවත් හිස් වූ ප්‍රංශ ආණ්ඩුවේ භාණ්ඩාගාරයයි
ප්‍රංශයේ වැසියන් පරම අධිරාජ්‍ය්‍ය අහෝසි කර ව්‍යවස්ථාදායක රාජාණ්ඩුවක් 1791 සැප්තැම්බරයේ දී පිහිටුවා ගත්හ
ව්‍යවස්ථාදායක රජෙක් හැටියට දහසය වැනි ලුවී රජතුමා තම ජනතාවගේ ප්‍රසාදය දිනා තිබිය ද, ඔහුට පාලනය නුහුරු වූයෙන් තීරණ ගැනීමේ දී පසුබට වීමත්, කරන්නට ගිය පිළිවෙත් වලට රදළයන් වෙතින් ඉඩ නොලැබීමත් නිසා ජනතා විරෝධයක් නැඟ ආවේය
බඩු මිල ඉහළ යද්දී සහ දුප්පත් ජනතාව වෙතින් අය කෙරෙන බදු බර වැඩි වෙද්දී ජනතාව තවත් කුපීත වූහ
ව්‍යවස්ථාදායී වූ ඔටුන්නක් වුවත් අනවශ්‍ය්‍ය යැයි කියන දේශපාලන කල්ලි පැරීසිය පුරා පැතිර ගියේය
ජනතාව ඔවුන්ට සවන් දීමට කැමැත්ත දැක්වූහ
ගිරොන්ඩින් හා ජැකෝබියන් නම් වූ ඒ දේශපාලන කල්ලි විසින් දහසය වැනි ලුවීගේ රැජින වූ මාරී ඇන්ටොනෙට් ගැන කටකතා පතුරවන්නට ද පටන් ගති
ජනතාවගේ අප්‍රසාදය තවත් තීව්ර විය
ජාතික සමුළුවක් විසින් දහසය වැනි ලුවී ජනතා විරෝධියෙක් දැයි විමසන නඩු විභාගයක් පැවැත්වුණි
ඔහුව අත් අඩංගුවට ගැනිණ
ඉන් මාසයකට පසුව ව්‍යවස්ථාදායක රාජාණ්ඩුව විසුරුවා හැර ජාතික සමුළුව විසින් ප්‍රංශය ජනරජයක් යැයි ප්‍රකාශ කරන ලදි
1793 ජනවාරි 21 වැනිදා දහසය වැනි ලුවී රජුගේ හිස ගිලටිනයට යොමු කර ඔහුට මරණ දණ්ඩනය නියම විය
ප්‍රංශයේ මරණ දණ්ඩනය ලද එකම රජතුමා දහසය වැනි ලුවී වෙයි
ළමා කාලය

උප්පත්තියේ දී ඔහුගේ නම ලුවී ඕගස්ට් විය
ඔහුගේ රදළ නම්බු නාමය වූයේ ඩ්‍යුක් ඩ බෙරි නමිනි
පහළොස් වැනි ලුවී නම් වූ ප්‍රංශ රජුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූ ලුවී ඔහුගේ පියායි
ඔහුගේ මව වූයේ සැක්සනි හි මාරී-ජෝසපී (ඇයගේ පියා සැක්සනියේ දෙවැනි ෆෙඩ්රික් ඕගස්ටස්, සක්සනියේ කුමරා හා පෝලන්තයේ රජු) කුමරියයි
දහසය වැනි ලුවීගේ පියා ප්‍රංශයේ රජකම නොලබා වයස 36 දී ක්ෂය රෝගයෙන් මිය ගියේ 1765 දෙසැම්බර් 20 වැනිදා ය
එවක දී ලුවීගේ වයස අවුරුදු එකොළහකි
ඔහුගේ මව ද පියාගේ අභාවයෙන් පසු 1767 මාර්තු 13 දින ඒ රෝගයට ම ගොදුරු වන්නීය
දහසය වැනි ලුවී සහ ඔහුගේ සහෝදර සහෝදරයින් හැදෙනු වැඩෙනුයේ මිත්තණිය සමඟ ය
මිත්තණිය ද ඊ ළඟ වසරේ දී මිය යන්නීය
දහසය වැනි ලුවී පවුලේ වැඩිමලා වූයේ නැත
සහෝදර සහෝදරියන් හත් දෙනෙකු අතරින් ඔහු ලුවීගේ තුන්වැනි පුතා විය
ඔහුගේ වැඩිමහල් සහෝදරයා, ඔටුන්නට හිමිකම් කියූ ලුවී, ඩ්‍යුක් ඩ බූගාන්‍ය, 1761 දී වයස නවයේ දී මිය ගියේය
පොතපතට ලැදියාවක් තිබුණත් දහසය වැනි ලුවීගේ හිත වැඩියෙන් ඇදී ගියේ දඩයමටයි
බැස්ටීලය යනු පැරීසියේ බලකොටුවකි
එය නිල වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ බැස්ටීල් සෙන්ට් ඇන්ටුවාන් නමිනි
ප්‍රංශයේ අභ්‍යන්තර අරගලයන් හි දී එය වැදගත් ස්ථානයක් ගත්තකි
ප්‍රංශ ඉතිහාසය පුරා එය රාජාඥාව යටතේ දේශපාලන හා අපරාධකරුවන් සිරගත වූ රාජ්‍ය සිරකඳවුරකි
ප්‍රංශ අරගලයේ දී, බැස්ටිලයේ අවි ආයුධ ගබඩා කර ඇතැයි දැනගන්නට ලැබෙන ජනතාව විසින් හදාගන්නා ජාතික ආරක්ෂක හමුදාවක් ඒවා අයිති කරගන්නට සැලසුම් ගහති
ඒ දිනය ප්‍රංශ විප්ලවයේ තෙවැනි අදිරය සේ සැලකේ.

ප්‍රංශය
යුරෝපා ඉතිහාසය
පැරීසිය
සෆාරි යනු ඇපල් ආයතනය විසින් නිපදවන ලද වෙබ් බ්‍රවුසරයකි
වෙබ් බ්‍රව්සර

mr
ॲपल सफारी#मोबाइल
පරිගණක විද්‍යාවේ දී, C (, C අකුර ශබ්ද කරන අයුරින්) යනු පොදු කාර්ය පරිගණක භාෂාවක් වන අතර, මෙය ලොවට හඳුන්වාදුන්නේ 1969-1979 කාලය අතර AT&T බෙල් පර්යේෂණාගාරයේ දී ඩෙනිස් රිචී මහතා විසිනි
ALGOL සම්ප්‍රදායේ පවතින බොහෝ විධානාත්මක භාෂා වල මෙන්, C පරිගණක භාෂාවද ස්තිථික ටයිප් පද්ධති, බොහෝ අපෙක්ෂා නොකල කාරකයන් වළක්වද්දීත් ව්‍යූහාත්මක වැඩසටහන්කරණයට පහසුකම් සැළසීම සහ lexical විචල්‍ය අවකාශයකට හා සහානුයාත වලට ඉඩදීම සිදු කරයි
C භාෂාවේ ප්‍රභව කේතයන් නිදහස් ආකෘතියක් ගන්නා අතර වැකි අවසන් කිරීමට තිත් කොමාව(
) ද වැකි කාණඩගත කිරීමට සඟල වරහන ද භාවිතා කරයි
එහි පවතින සැකැස්ම නිසා කාර්යක්ෂමව වැඩසටහනක ඇති අංගයන් ඊට අදාළ යන්ත්‍ර උපදෙස් වලට ඈඳීම කල හැකි අතර එම නිසා Unix පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියේ අඩංගු පද්ධති මෘදුකාංග වැනි Assembly පරිගණක භාෂාව භාවිතයෙන් ලියන ලද වැඩසටහන් පවා දිගින් දිගටම භාවිතා කිරීමට හැකියාව ලැබී ඇත
C යනු මෙතෙක් ලොව වැඩියෙන්ම භාවිතා කර ඇති පරිගණක භාෂාව වන අතර C භාෂාව සඳහා භාෂා පරිවර්තකයක් දක්නට නොමැත්තේ ඉතා අඩු පරිගණක ආකෘතීන් කිහිපයක පමණකි
C#, D, Go, Java, JavaScript, Limbo, LPC, Perl, PHP, Python, සහ Unix's C shell වැනි බොහෝ පසු කාලීන පරිගණක භාෂාවන් C පරිගණක භාෂාවේ ආභාෂය සෘජුව හෝ වක්‍රව ලබා ඇත
මෙවැනි භාෂාවල (Python භාෂාවේ හැර) වැඩිපුරම දක්නට ලැබෙන C භාෂාවේ බලපෑම් වන්නේ ඒවා සරල ආකෘතීමය රීතීන් වශයෙන් පැවතීම (syntactical) සහ C භාෂාවේ පවතින හඳුනාගන්නා ලද ප්‍රකාශනයන් හා වගන්ති ආකෘතීන් (syntax of C), බොහෝ විට වෙනස් විය හැකි මූලික type පද්ධති, දත්ත ආකෘතීන් හා අර්ථවිචාර සමග සංයුක්ත කිරීමට නැඹුරු වීමයි
C++ පරිගනක භාෂාව C භාෂාවේ පෙර සැකසුම් එකතුවක් වශයෙන් ආරම්භ වූ අතර වර්තමානය වන විට එය C භාෂාවේ මව් කුලකයක් (superset) ලෙස පවතී
C භාෂාව සඳහා නිල ප්‍රමිතියක් තිබීමට ප්‍රථම ඩෙනිස් රිචී සහ බ්‍රයන් කර්නගෙන් විසින් රචිත අවිධිමත් පිරිවිතරක් මත බොහෝ භාවිතාකරන්නන් සහ ක්‍රියාවටනංවන්නන් විශ්වසය තබා තිබින
එම පිරිවිතර “K&R” C ලෙස හඳුන්වන ලදි
1989 දී ඇමරිකානු ජාතික ප්‍රමිති ආයතනය C භාෂාව සඳහා ප්‍රමිතියක් ප්‍රකාශයට පත් කල අතර එය “ANSI C” හෝ C89 ලෙස හැඳින්වේ
ඉනික්බිති වර්ෂයේදී එම පිරිවිතරම ප්‍රමිතිකරණය සඳහා වන ජාත්‍යන්තර ආයතනය (ISO) අන්තර්ජාතික ප්‍රමිතියක් ලෙස (ව්‍යවහාරයේදී C90) ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි
1995 දී ISO ව විසින් පසුව එම ප්‍රමිතියේ අන්තර්ජාතික සහයෝගීතවය උදෙසා තවත් දිගුවක් නිකුත් කරන ලදි
මෙම ප්‍රමිතිය 1999 දී සංශෝධනය කරන ලදි (ව්‍යවහාරයේදී C99)
වර්ථමානයේදී භාවිතා කරන්නේ 2011 දෙසැම්බරයේ සම්මත කරන ලද C11 නම් ප්‍රමිතියයි
සැලැස්ම 
C යනු විධානත්මක (පටිපාටිගත / procedural) භාෂාවකි
එය සැළසුම් කර ඇත්තේ එහි භාෂා පරිවර්තන කාර්යය සාපේක්ෂ වශයෙන් සරලව සිදුවීමටත්, පහළ මට්ටමේ (දෘඩාංග මට්ටමේ) පරිගණක මතක භාවිතයක් ලබාදීමටත්, කාර්යක්ෂමව වැඩසටහන් අන්තර්ගතයන් යාන්ත්‍රික භාෂාවේ උපදෙස් සමඟ ඈඳීමට හැකිවන පරිදිත් සහ අඩු ධාවන කාලයකින් වැඩසටහන් ක්‍රීයාත්මක වන පරිදිත් වේ
එහෙයින් C භාෂාව, පෙරාතුව assembly භාෂාවෙන් කේතනය කරන ලද පද්ධති වැඩසටහන් වැනි වැඩසටහන් සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වේ
දෘඩාංග මට්ටමේ වැඩසටහන්කරණ හැකියාවන් තිබියදීත් මෙම භාෂාව cross-platform වැඩසටහන්කරණය කිරීමට හැකිවන පරිදිද නිර්මාණය කර ඇත
ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව හා පද්ධතියෙන් පද්ධතියට ගෙනයාමේ අදහසින් ලියන ලද C වැඩසටහන් විවිධ වෙනස්කම් සහිත මූලික තලයන් (platform) හා මෙහෙයුම් පද්ධති ඉතා ඉහළ පරාසයක් සඳහා ප්‍රභව කේතයේ සුළු වෙනස්කම් සිදුකිරීම මඟින් පරිවර්තනය කල හැක
මෙම භාෂාව පරිපත තුල එබ්බවූ ක්ෂුද්‍ර පාලක (embedded microcontrollers) සිට සුපිරි පරිගණක දක්වා වූ ඉතා ඉහළ පරාසයක මූලික තලයන් (platform) රැසක් සඳහා භාවිතා කල හැකිය
ලක්ෂණ 
ALGOL සම්ප්‍රදායට අයිති බොහෝ විධානාත්මක භාෂා වල මෙන් C භාෂාවේද ස්තිථික type පද්ධති බොහෝ අදහස් නොකරන ලද කාරකයන් වලක්වද්දීත් ව්‍යුහාතමක වැඩසටහන්කරණය සහ lexical විචල්‍යය කාණ්ඩ හා සහානුයාත (recursion) දැකිය හැක
C භාෂාවේදී සියලුම ක්‍රියාත්මක වන කේතයන් වෙන වෙනම හඳුන්වා දෙන ලද මාර්ග (subroutines) තුල පවතී
එම කොටස්  “කාර්යයන්”  (functions) ලෙස හඳුන්වන අතර ඒවා කෘත්‍යාත්මක වැඩසටහන්කරණයේ (functional programming) දැක්වෙන කාර්යයන් තරම් දැඩි අදහසක් නොදරයි
කාර්යයන් සඳහා වන පරාමිතීන් සෑමවිටම අගයන් මඟින් ලබාදීම සිදුකරයි
සමුද්දේශ භාවිතයෙන් වන පරාමිතික ලබාදීම් (passbyreference) සූචක (pointers) අගයන් භාවිතයෙන් සිදුකරයි