Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
1980 දශකයේ මැද භාගයෙන් පසුව බොහෝ තීරණ ගන්නා ලද්දේ අමාත්‍ය කවුන්සිලයේ බහුතර ඡුන්දයෙනි
(71% ක් පමණ* මෙම ක‍්‍රමය ප‍්‍රජා  ක‍්‍රමය, නොඑසේනම් උත්තරජාතිකවාදය
ීමචැරබ්එසදබ්කසිප*  ලෙස හඳුන්වයි. එනම්, සාමාජිකයින්ට ඡුන්දය ඉක්මවා ගිය තීරණ ගැනීමේ බලයක් හිමි වීමයි
යුරෝපා ප‍්‍රජාව තුළ විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති, හමුදා හා අපරාධ කටයුතු පිළිබඳ හැකියාවන් අඩංගු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් විය
එහෙත් බොහෝ රාජ්‍ය තර්ක කළේ එම බලතල රාජ්‍යයන්ට තනිව හිමිවිය යුතු බවයි. එනම්, අන්තර් ආණ්ඩු ක‍්‍රමයක් ඒ සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කළ යුතු බවයි. තවත් සමහර රටවල් තර්ක කළේ එමගින් යුරෝපා කොමිසම, යුරෝපා යුක්ති අධිකරණය හා යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව යන ආයතනවල බලතල අඩු විය හැකි බවයි. ඒ අනුව, යුරෝපා ප‍්‍රජාවට හිමි වූයේ ආර්ථිකය පිළිබඳ කටයුතු ය
මාස්ටි‍්‍රච්ට් ගිවිසුම මගින් ඔම්බුඞ්ස්මන් ධූරයක් ද ඇති කර තිබේ
බටහිර රෝම අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසු බොහෝ රාජ්‍ය රෝමයේ උරුමකරුවන් වීමට උත්සාහ කළහ
ඉන් පළමුවැන්න බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයි
(පසුකාලීනව නැගෙනහිර රෝම අධිරාජ්‍යය ලෙස මෙය හඳුන්වන ලදී
* ඉන්පසුව ශුද්ධ වූ රෝම අධිරාජ්‍යයයි
මෙය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ වර්ෂ 800දී පමණ ,,, වන ලියෝ පාප්තුමා විසින් නත්තල් දින චාලිමේන් රජුට කිරුළු පැළඳවීම මගිනි
එහෙත්, දශක ගණනාවක් යන තෙක් මෙය විධිමත් ලෙස අධිරාජ්‍යයක් ලෙස පිළිනොගැණුනි
කොන්ස්තන්තිනෝපලය බිඳ වැටීමෙන් පසු බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයේ  ඕතොඩොක්ස් ක‍්‍රිස්තියානි සම්ප‍්‍රදායට උරුමකම් කියූ රුසියානු සාඩම්
ඔි්රාදප* අධිරාජ්‍යය, තමා තුන්වන රෝමය යයි හඳුන්වා ගත්තේය
කොන්ස්තන්තිනෝපල 1453 දී යටත් කරගත් ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයකු වූ ,, වන මෙහමද් තමා රෝම අධිරාජ්‍යයකු බව ප‍්‍රකාශ කිරීමෙන් නොනැවතී, ‘අධිරාජ්‍යය යළි එක්සේසත් කිරීමේ’ අරමුණින් ඉතාලිය ආක‍්‍රමණය කළේය
එහෙත්, 1480 දී ඔට‍්‍රැන්ටෝ හිදී පැපල් හා නැපොලිමාන් හමුදාවන් විසින් ඔහුව නවත්වනු ලැබීය
කොන්සතන්තිනෝපලය 1930 මාර්තු 28 වන තෙක් ඉස්තාන්බුල් ලෙස නම් කර නොතිබුණි
මෙම උරුමකම් ඉල්ලීම් පසෙක තැබුවහොත්, රෝමය නිල වශයෙන් ක‍්‍රි
753 සිට 1461 ටෙ‍්‍රබිසොන්ඞ් අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටෙන තෙක් වසර 2214ක් පැවතුණි
(ටෙ‍්‍රබිසොන්ඞ් අධිරාජ්‍යය බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයෙන් බිඳී ආවකි
* එහෙත්, බටහිර හා නැගෙනහිර ශිෂ්ටාචාර තුළ රෝම බලපෑම තවමත් පවතී
රෝම ජයග‍්‍රහණ හා සොයා ගැනිම් පසු කාලීන ශිෂ්ටාචාර තුළ ද අනුගමය කෙරිණි
නිදසුනක් ලෙස සිමෙන්ති නිෂ්පාදන තාක්ෂණය 1755- 1759 කාලයේ දී ජෝන් ස්මිටන් විසින් නැවත සොයා ගන්නා ලදී
රෝමය ලොවට බොහෝ දෑ දායාද කළේය
නිදසුනක් ලෙස අධික අවුරුදු සහිත දින දර්ශනය, ක‍්‍රිස්තියානි ආයතන, නූතන සම්භාව්‍ය දර්ශනය හා බයිසැන්තියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හැඳින්විය හැකිය
රෝම හමුදාවන් විසින් ගොඩ නංවන ලද මංමාවත් අද දක්වාම පවතී
19 වන සියවසේ වාෂ්ප එන්ජිම සොයා ගන්නා තෙක්ම මෙම මාර්ග පද්ධතිය යුරෝපය තුළ ගමනා ගමනය සඳහා භාවිත විය
එසේම, බොහෝ යුරෝපා රටවල හා යුරෝපා යටත් විජිතවල භාවිතයට ගත් විවිධ පාලන හා ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා ආදර්ශකයන් රෝම අධිරාජ්‍යය විසින් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය
නිදසුනක් ලෙස එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා නිර්මාපකයින් ජනාධිපති තනතුර නිර්මාණය කරන විට ‘ඔගස්තීනු යුගයක්’ ඇරඹීමට අවශ්‍ය බව ප‍්‍රකාශ කර ඇත
පසුකාලීනව සංග‍්‍රහගත කරන ලද රෝම නීතිය නූතන ලෝකයේ නෛතික චින්තනය හැඩ ගස්වා ඇත
විශාල ප‍්‍රදේශ පාලනය කිරීම සඳහා රෝමය විසින් හඳුන්වා දෙන ලද මහජන පරිපාලන ක‍්‍රමය, සිවිල් සේවාව හා බදු එකතු කිරීමේ විධිමත් ක‍්‍රම ලොවට හඳුන්වා දුන්නේය
බටහිර රෝමය තුළ ‘රෝමයේ පාප්තුමා’ යන පල්ලිය අතර සබඳතාව අර්ථවත් කරමින් හඳුන්වා දුන්ිඍදප්සදස’ යන වචනය තවමත් ග‍්‍රීසියේ භාවිත වේ
1861 දී ඉතාලිය ඒකාබද්ධ වීමට සහ ඉතාලි ජාතිකත්වය නිර්මාණය වීම කෙරෙහි රෝම පාලනය දැඩි ලෙස බලපා ඇත
හැඳින්වීම 

බි‍්‍රතාන්‍ය කිරීටය වැඩිම කලක් දරන ලද්දේ වික්ටෝරියා රැජිණ විසින් වන අතර, ඇගේ පාලන සමය තුළ සිදු වූ සංස්කෘතික, දේශපාලනික, ආර්ථි’ක, කාර්මික හා විද්‍යාත්මක වෙනස්කම් විශිෂ්ටය
වික්ටෝරියා ඔටුන්න ලබා ගත් සමය වන විට බි‍්‍රතාන්‍ය මූලිකවම කෘෂිකාර්මික හා ග‍්‍රාමීය මට්ටමෙන් පැවතුණි
(ඉන් පසුව එය ලොව වඩාත් කාර්මීකරණය වූ රට බවට පත් වුන ද* ඇගේ මරණයෙන් පසු රට අතිශයින් කාර්මීකරණය වූ අතර, දුම්රිය මාර්ග ජාලයකට සම්බන්ධ විය
වික්ටෝරියා රැුජිනගේ පාලනයේ මුල් දශක කීපය තුළ වසංගත ගණනාවක් ඇති විය
එනම්, ටයිපොයිඞ් (උණ සන්නිපාතය*, කොලරාව, අස්වනු හිඟවීම හා ආර්ථික බිඳවැටීම් ය
නැපෝලියන් යුද සමය අතරතුර බි‍්‍රතාන්‍ය කෘෂිකර්මය ආරක්ෂා කිරීම පිණිස පනවන ලද ඉරිඟු පිළිබඳ නීති සංශෝධනය කරන ලෙස ද ඉල්ලමින් කළ කැරළි බහුල විය
චාල්ස් ලියෙල් සහ චාල්ස් ඩාවින් විසින් කරන ලද සොයාගැනීම් නිසා මනුෂ්‍යත්වය, ලෝකය, විද්‍යාව, ඉතිහාසය, ආගම සහ දර්ශනය පිළිබඳ ව ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ පැවති අදහස් නැවත සාකච්ඡුාවට බඳුන් විය
එමෙන්ම දුම්රිය මාර්ග ජාලයට රට විවෘත වීමත් සමග, කුඩා ජන සමාජ නගර බවට පත් වෙමින්, ඒවාට සමස්ත ආර්ථික පද්ධතියට ඇති ප‍්‍රවේශය වඩ වඩා ඉහළ ගියේය
වික්ටොරියානු යුගයේ මැද අවධිය තුළ ද සැලකිය යුතු සමාජීය වෙනස්කම් දැකිය හැකිය
කාන්තා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ නීති ප‍්‍රතිසංස්කරණ මාලාවක් සමග ඉවැන්ජලික පුනර්ජීවනයක් ද ඇති විය
වික්ටෝරියානු යුගය තුළ කාන්තාවන්ට ඡුන්ද බලය හිමි නොවූ නමුත්, විවාහක කාන්තාවන්ගේ දේපළ පිළිබඳ පනත යටතේ ඔවුන්ට සිය දේපළ අයිතිය ද, දික්කසාද වීමේ අයිතිය ද, වෙන්වීමකදී දරුවන්ගේ භාරකාරත්ව අයිතිය ද හිමි විය
එම යුගය තුළ බි‍්‍රතාන්‍යය යුද්ධයේ නිරතව සිටි අතර ප‍්‍රමියස් යුද්ධය ද පැවතුණි
එහෙත් දීර්ඝ කාලීනව සාමය හා ආර්ථික, යටත් විජිත සහ කාර්මික දියුණුව ස්ථාපනය විය
එම ශතවර්ෂය අවසාන වන විට නව යටත් විජිතවාදී ප‍්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් ගැටුම් ඇති විය
අවසානයේ ඇන්ග්ලෝ - සැන්සිබාර් යුද්ධය සහ බෝර් යුද්ධය හට ගැණුනි
අභ්‍යන්තර වශයෙන් ක‍්‍රමික ලිබරල් දේශපාලන ප‍්‍රතිසංස්කරණ හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර, එය ඡුන්ද බලය ලබා දීම අරමුණු කර ගනිමින් සිදු විය
මෙම යුගයේ මුල් අවධිය තුළමහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලය ‘විග්’ සහ ‘ටෝරී’ යන පක්ෂ දෙකෙන් සමන්විත විය
1850 සිට විග් පාර්ශවය ලිබරල් ලෙසත්, ටෝරි පාර්ශවය ගතානුගතික ලෙසත් වර්ධනය විය
ප‍්‍රධාන නායකයින් ලෙස මෙල්බර්න් සාමි, සර් රොබට් පීල්, ඩර්බි සාමි, පැල්මර්ස්ටන් සාමි, විලියම් ග්ලැට්ස්ටෝන්, බෙන්ජමින් ඩිස්රායලි සහ සැලිස්බරි සාමි හැඳින්විය හැකිය
වික්ටෝරියානු යුගයේ අවසන් සමය වන විට අයර්ලන්තය පාලනය කිරීම පිළිබඳ ගැටළු මතු වූ අතර, එහිදී ග්ලැඞ්ස්ටෝන් දේශපාලනික සමථයකට යාම පිළිබඳ ව කළ යෝජනා කැපී පෙනේ
සටහන් 

{|

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
හැදින්වීම  

’ප‍්‍රජා නාට්‍ය’ යන්නෙහි අර්ථය එක්සත් රාජධානියේ සහ එක්සත් ජනපදය තුළ භාවිත වන ආකාරය එකිනෙකට වෙනස්ය
එක්සත් රාජධානියේ එය 70 සහ 80 දශකවල දේශීය හෝ කලාපීය ප‍්‍රජාවන්ට නාට්‍ය පෙන්වන වෘත්තීය නාට්‍ය සමාගම් හැඳින්වීමට යොදා ගත්තේ ය
මේවා එම ප‍්‍රජාවට අදාළ කරුණු පිළිබඳ ව කතාබහ කළ අතර, ප‍්‍රජා මධ්‍යස්ථානවල පෙන්වනු ලැබීය
ඒවා ඉතා ප‍්‍රගතිශීලි අදහස්වලින් සමන්විත විය
ඉන් ප‍්‍රසිද්ධතම සමාගම වූයේ 7. 84 (7%ක් වූ ජනගහනය, ධනයෙන් 84%කට හිමිකම් කියයි
* නම් වූ කම්කරු පංතිය අතර සැරිසැරූ කණ්ඩායමයි
වර්තමානයේ ප‍්‍රජා වේදිකාව යන්න එක්සත් රාජධානිය තුළ භාවිත වන්නේ, ප‍්‍රදේශීයව ප‍්‍රජාවන් අතර ගැටළු සාකච්ඡුා කරන සංචාරක නාට්‍ය සඳහා ය
ප‍්‍රජා නාට්‍ය එක්සත් රාජධානිය තුළ ‘ආධුනික නාට්‍ය’ සම්ප‍්‍රදායෙන් වෙන් වූ වෙනම ම නාට්‍ය සම්ප‍්‍රදායකි
එහෙත් මේවායේ රඟන සියළුම නළුවන් ගෙවීමක් නොලබන අතර, බොහෝ විට ආධුනිකයින් වෙති
එක්සත් ජනපදයේ මේවා ඉතා ගතානුගතික වන නමුත්, එක්සත් රාජධානිය තුළ එසේ නොවේ
වෘත්තීයමය නොවන බොහෝ ස්ථානවල මෙම නාට්‍ය රඟ දක්වනු ලැබේ
එක්සත් ජනපදය වඩාත් ප‍්‍රචලිත සංගීතමය නාට්‍ය සහ ළමා නාට්‍ය නිෂ්පාදනය කිරීමට ය
වැටුප් නොලබන සාමාජිකයින්ගෙන් සමන්විත බොහෝ සමාගම් තමා ‘ප‍්‍රජා නාට්‍යකරුවන්’ ලෙස හඳුන්වා නොදෙති
ප‍්‍රමිතිගත නාට්‍ය හා ප‍්‍රජා නාට්‍ය අතර වෙනස සාමාන්‍යයෙන් තීරණය කරනු ලබන්නේ සමාගම විසිනි
වෙනත් රැුකියාවල යෙදෙන විවිධ වෘත්තිකයන්ට නාට්‍ය නිර්මාණය කිරීම තුළින් ක‍්‍රියාකාරී හා කලාත්මක ප‍්‍රජා කටයුතුවල යෙදීමේ අවස්ථාව ප‍්‍රජා නාට්‍ය තුළින් සැලසේ
බොහෝ විට ඒ පිළිබඳ ව අත්දැකීම් අඩු හෝ නොමැති, එහෙත් තම හැකියාවන් වැඩි දියුණු කර ගැනීමට කැමති පුද්ගලයින් මේවාට සම්බන්ධ වේ
එක්සත් ජනපදයේ ප‍්‍රජා නාට්‍ය සහ එක්සත් රාජධානියේ හා  ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ ආධුනික නාට්‍ය සම්ප‍්‍රදායන්, වෘත්තිමය නාට්‍යවලට වඩා අඩු ප‍්‍රමිතියකින් යුතු යැයි සැලකෙති
ප‍්‍රජා නාට්‍යවල වටිනාකම පිළිබඳව වෘත්තිකයන්, ආධුනිකයන්, ශාස්ත‍්‍රඥයින් හා විවේචකයින් අතර වර්තමානයේ බොහෝ විවාදයන් පවතී
මන්ද, ඔවුන්ට විධිමත් පුහුණුවක් නොලැබෙන හෙයින්, අවශ්‍ය නිපුණතා ඔපමට්ටම් කරගෙන නොමැති පුද්ගලයින් ලෙස සැලකෙන බැවිනි
එහෙත්, සමහර ප‍්‍රජා නාට්‍යකරුවන්, එකී ප‍්‍රජාව තුළ ගෞරවයෙන් යුතුව සැලකුම් ලබති
ජනප‍්‍රිය සංගීත සංදර්ශන හා නාට්‍ය මෙන් නොව, නාට්‍යමය රචනා, ක‍්‍රියාකාරකම් හා නිෂ්පාදය සඳහා වර්තමානයේ බොහෝ ප‍්‍රජා නාට්‍ය සමාගම් දායකත්වය සපයයි
මේ තුළ බොහෝ විට තම ප‍්‍රජාව පිළිබඳ මනා වැටහීමක් සහිත නාට්‍ය රචකයෝ නාට්‍ය රචනා කරන අතර, ප‍්‍රජා මට්ටමේ පේ‍්‍රක්‍ෂකයින්ට ඒවා ආකර්ෂණීය වේ
ඒවා වෘත්තීය ප‍්‍රජා නාට්‍ය සමාගම්වල රචනාවලට සමාන ය
මෙම නාට්‍ය කණ්ඩායම් ප‍්‍රමාණයෙන් විවිධ වන අතර, එය ඉල්ලා ගත් තැනක රඟ දක්වන තනි පුද්ගලයකුගේ මූලිකත්වයෙන් පවත්නා කුඩා කණ්ඩායම්වල සිට, තමාගේම ආම්පන්න ඇති නාට්‍යාගාර සහිත විශාල කණ්ඩායම් දක්වා දිවේ
බොහෝ ප‍්‍රජා නාට්‍ය ක‍්‍රියාකාරී සාමාජිකයන් සහිත සාර්ථක, ලාභ නොලබන ව්‍යාපාර වන අතර, සමහර අවස්ථාවලදී පූර්ණ කාලීන වෘත්තිකයන් ද සේවය කරති
බොහෝ විට මෙහි නළුවන් වෙනත් වෘත්තීන්හි ද සේවය කරති
බොහෝ විට මෙහි නළුවන් වෙනත් වෘත්තීන්හිද යෙදෙන්නන් බැවින්, වෘත්තීමය කලාවන්ට ඇල්ම නොදක්වන අයගේ පවා ආකර්ෂණය දිනා ගැනීමට ඒවාට හැකියාව ලැබේ
ඇමරිකාවේ හා  ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ මේවාට ඉතා විශාල සහභාගීත්වයක් දක්නට ලැබේ
ප‍්‍රජා නාට්‍ය තුළින් සහභාගිවන්නන්ගේ දක්ෂතා, ප‍්‍රජා හැඟීම හා කලාත්මක සංවේදනයන් වැඩි දියුණු කරන හෙයින් එය සමාජයක ප‍්‍රාග්ධනය ලෙස සැලකේ. එය සමාජයක යහ පැවැත්ම සඳහා අවශ්‍ය වන සංවාද, ස්වයං ප‍්‍රකාශන හා අන්තර් ක‍්‍රියාකාරීත්වය ඉහළ නංවයි. නිදසුනක් ලෙස, මේවාට ළමුන් සහභාගී වන විට, ඒවා ළමුන්ගේ වැරදි ක‍්‍රියා අවම කරන අතර, අදහස් සහිත තරුණයින්ට ඒවා ප‍්‍රකාශ කිරීමට ඉඩ සලසා දෙයි
සටහන් 

|Community theatre
|}
{|
කබුකි යනු ජපානයේ සම්ප‍්‍රදායික නාට්‍ය ක‍්‍රමයකි
එය වඩාත් ජනප‍්‍රිය වන්නේ එහි වේදිකා අලංකරණය සහ නළුවන්ගේ රූපලාවණ්‍යය ක‍්‍රමය නිසාය
ගායනය, නර්තනය හා හැකියාව යන තුන ‘කන්ජි’ හැකියාවන් ලෙස සලකති
මෙය සමහර අවස්ථාවලදී ‘ගායනයේ සහ නර්තනයේ කලාව’ ලෙස ද  හැඳින්වේ
කබුකි යන වචනය ‘කබුකු’ යන්නෙන් බිඳී ආවකි
එහි අදහස වන්නේ ‘නම්‍යතාවය’ නොඑසේ නම්, ‘සාමාන්‍ය තත්ත්වයෙන් බැහැර වන’ යන්නයි
මේ නිසා කබුකි නාට්‍ය ‘පෙරටුගාමී’ හෝ ‘අසාමාන්‍ය’ නාට්‍ය ලෙස ද අර්ථ නිරූපණය කෙරේ
‘කබුකිමෝනෝ’ යන යෙදුම අසාමාන්‍ය ලෙස ඇඳ පැළඳ ගෙන වීදිවල ගමන් කරන්නන් හැඟවීමට යොදා ගැනේ
රංගන විලාසය 

 
ජපානයේ සහ ලොව අනෙකුත් සංස්කෘතීන්හි මෙන්ම කබුකි නාට්‍ය ද මුළු දවස පුරා රඟ දැක්වේ
නූතන බටහිර නාට්‍යවල ආකාරයට පැය 2ත් 5ත් අතර ප‍්‍රමාණයක් නොව, යමෙකුට සිය මුළු දවසම එදිනෙදා ලෝකයෙන් බැහැරව නාට්‍ය ලෝකය වෙත කැප කළ හැකිය
වසා්සපදබද වැනි සමහර ඓතිහාසික නාට්‍ය හැරුණු විට, බොහෝ නාට්‍ය කොටස් වශයෙන් සකස් කොට, සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ කොටස් ලෙස මුළු දවස පුරාම පෙන්වනු ලැබේ
මෙසේ කරනු ලබන්නේ විවිධ රසිකත්වයන්ට ගැලපෙන ලෙස ( ඓතිහාසික හෝ ගෘහස්ත* මුළු දවස පුරාම රස විඳීමට ඉඩ සැලැස්වීමයි
මෙම රංගන විලාසයන් සකස්ව ඇත්තේ බුන්රකු
ඉමබර්නම* සහ නෝ
බදය* නාට්‍ය අනුගමනය කිරීමෙනි
මේවා කෙරෙහි බලපවත්වන්නේ ජෝ- හ- කු
වද – ය් – නහම* මූලධර්මයයි
එනම්, සියලූ දේ සෙමෙන් පටන් ගෙන, වේගවත් වී, ක්ෂණයකින් අවසන් වන රිද්මයයි
මෙය ප‍්‍රධාන ‘නෝ’ නාට්‍ය රචකයකු වන ‘සෙයමි’ විසින් භාවිත කරන ලදී
එහිදී එකී රිද්මය නළුවන්ගේ රඟපෑම තුළ පමණක් නොව, නාට්‍යයේ ව්‍යුහය හා දර්ශනවල ව්‍යුහය තුළ ද දක්නට ලැබේ
සම්පූර්ණ නාට්‍යයක් කොටස් 5කින් යුක්ත වේ
පළමුවැන්න, ජෝ
වද* නම් වන සුභ සහ මන්දගාමී ආරම්භයයි
එහිදී, පේ‍්‍රක්ෂකයන්ට චරිත හා කථා වස්තුව පිළිබඳ ව හඳුන්වා දෙනු ලැබේ
ඊළඟ කොටස් තුන, හ
ය්* නම් වේ
මින් තුන්වැන්න බොහෝ විට නාට්‍යය හෝ කථා වස්තුව අතිශයෝක්ති ගත සිදුවීමකින් හෝ ඛේදවාචකයකින් අවසන් කරන අතර, දෙවැන්නේ (හෝ හතරවැන්නේ* සටනක් දක්නට ලැබේ
‘ත්යු’
නහම* නම් වන අවසාන රංගනය ක්ෂණික හා තෘප්තිමත් අවසානයක් ලබා දෙන කෙටි රංගනයකි
සමහර කබුකි නාට්‍ය ඒ සඳහා ම ලියවී ඇති අතර, තවත් සමහරක් ජෝරුරි නාට්‍ය, නෝ නාට්‍ය, පුරාවෘත්ත හෝ හයිකි කතාන්තර වැනි කතන්දර මගින් උපුටා ගන්නා ඒවා වේ
ජෝරුරි නාට්‍යවලින් ගත් කොටස් බරපතල, සංවේදනීය හා නාට්‍යය ස්වරූපයක් ගන්නා නමුත්, කබුකි නාට්‍ය සඳහා ම ලියවුණු කොටස් වඩාත් සැහැල්ලූ විනෝදාත්මක ස්වරූපයක් ගනී
මේ දෙක අතර ඇති තීරණාත්මක වෙනසක් නම් ජෝරුරි නාට්‍ය, එහි කතාන්දරය හා එය ප‍්‍රකාශ කරන්නාට වැඩි අවධානයක් දක්වන විට, කබුකි නාට්‍යය නළුවන් කෙරෙහි වැඩි වැදගත්කමක් ලබා දීමයි
එහෙයින් ජෝරුරි නාට්‍ය තුළ පසුතලය, රූකඩ, වේදිකා රංගන ආදී සියල්ල යටපත් කරමින් කථාව ඉදිරිපත් කරන්නා ඉස්මතු කෙරෙන අතර, කබුකි නාට්‍ය නළුවන්ගේ දක්ෂකම් ඉස්මතු කිරීම උදෙසා නාට්‍යය හා එහි කතාව කැප කරයි
ඒ සඳහා සමහර දර්ශන ඇතුළත් කිරීම හෝ ඉවත් කිරීම පවා සිදුවේ
සමහර විටක මෙය කතාන්තරය සඳහා අවශ්‍ය කොටසක් නොවන නමුත්, එමගින් එක් නළුවකුගේ ජනප‍්‍රියත්වය හා හැකියාව කැපී පෙනෙනු ඇත
තවත් තීරණාත්මක වෙනසක් නම් ‘එඩො’
ෑාද* සහ ‘කමිගත’
න්පසට්ඒ – ක්යෝතෝ හා ඔසාකා කලාපයන්හි* යන සම්ප‍්‍රදායන් දෙකෙහි වෙනසයි
කබුකි නාට්‍ය තුළ එන අංග රචනය, දිලිසෙන වස්ත‍්‍ර, වේදිකා උපක‍්‍රම හා වින්‍යාසයන් මගින් එඩො යුගල තුළ කබුකි සැලකුණේ අතිශයෝක්තියක් ලෙස ය
කමිගත කබුකි ඊට සාපේක්ෂව සාමකාමී රිද්මයක් ගත් අතර, යථාර්තවාදී රංගන විලාසයන් දැරීය
19 වන සියවසේ එඩො යුගය අවසන් වන විට මෙම නාට්‍ය සම්ප‍්‍රදායන් දෙක එකිනෙකෙහි ලක්ෂණ උකහා ගත්තේය
මේ නිසා බොහෝ කාලයක් යනතුරු අනෙකුත් ප‍්‍රදේශ තුළ කබුකි නාට්‍ය රඟ දැක්වීමේදී එම ප‍්‍රදේශයේ විලාසය රඟපෑම නළුවන්ට ඉතා අසීරු විය
සංචාරය කිරීම 

 
සංචාරක වේදිකාවන්හි පෙන්වන දීර්ඝ නාට්‍යවලට අමතරව, රට වටා ප‍්‍රධාන නගරවල සංචාරය කිරීම සඳහා නිෂ්පාදකයෝ නව නළුනිළි කණ්ඩායමක් යොදවා නාට්‍ය යළි නිෂ්පාදනය කරති
වඩා සාර්ථක හා විශාල නාට්‍ය සඳහා සංචාරක කණ්ඩායම් කීපයක් සිටිය හැකිය
කුඩා නගරවලට යන නාට්‍ය කණ්ඩායම් බස් රථවලින් ගමන් කරන අතර, ඔවුන්ගේ බඩු බාහිරාදිය ට‍්‍රක් රථ මගින් රැුගෙන යනු ලැබේ
( මේ නිසා ඔවුන්ිඊමි * ඔරමජන ඔදමරි’ ලෙස හඳුන්වයි.* විශාල සංචාරක නාට්‍ය කණ්ඩායම් එක් නගරයක අවම වශයෙන් සතියක් හෝ දෙකක් ගත කරන අතර, කුඩා නාට්‍ය කණ්ඩායම් සමහර විට එක් සතියක් තුළ නගර දෙකක නාට්‍යය පෙන්වයි. මේවා ‘සති, කොටස්’ හෝ එක්දින’ විය හැකිය
සංචාරක නාට්‍ය මණ්ඩල මගින් මෙම නාට්‍යවලට ගරු කිරීම සඳහා සංචාරක නාට්‍ය සම්මාන ප‍්‍රදානය කරනු ලැබේ
පේ‍්‍රක්ෂකයින් 

නිව්යෝර්ක් නගරය තුළ සංචාරක නාට්‍ය නැරඹීම ඉතා සුලබ වන අතර, වාර්ෂිකව එමගින් ඩෝලර් බිලියන ගණනක් උපයනු ලැබේ
ඩෆි චතුරස‍්‍රයේ සහ පහළ මෑන්හැට්න් හි ඇති ප‍්‍රවේශ පත‍්‍ර විකුණන යන්ත‍්‍ර 25%, 35% හෝ 50% වට්ටම් සහිත ටිකට්පත් විකුණනු ලැබේ
මෙමගින් හිස් ආසන පිරවීම පහසු වන අතරම, වීදි නාට්‍ය නැරඹීම දැරිය හැකි මට්ටමට ගෙන එයි
බොහෝ නාට්‍ය විශේෂිත ශිෂ්‍ය ප‍්‍රවේශපත් හෝ ක්ෂණික හෝ ලොතරැුයි ක‍්‍රමයේ, එසේත් නැතිනම් අසුන් රහිත ප‍්‍රවේශ පත‍්‍ර අඩු මිලට විකුණති
එමගින් ශාලාව සම්පූර්ණයෙන් පිරවීමට ඉඩ සැලසෙති
සමහර නරඹන්නන් වඩාත් පර්යේෂණාත්මක, අභියෝගාත්මක හා සමීප රංගනයන් අපේක්ෂා කරති
මීට නිදසුනක් ලෙස ‘වසන්ත උදානය’
ීචරසබට ්අ්නැබසබට*  නාට්‍යය හැඳින්විය හැකිය
මෙය ඉතා කුඩා, සමීප නාට්‍යයක් ලෙස ආරම්භ වූ අතර, සංචාරක නාට්‍යයක් ලෙස විකාශනය වූ පසුව ද, එම සමීප අත්දැකීම ලබා දීමට සමත් විය
මෙම නාට්‍ය වර්ගීකරණය කරනු ලබන්නේ ‘රංගන ශිල්පීන්ගේ සාධාරණත්ව සංගමය’ මගිනි
සංචාරක නාට්‍යයක් සඳහා සුදුස්සකු වීමට නම් නිෂ්පාදනය ආසන 500ක් සහිත නාට්‍යගාරයක නිෂ්පාදනය කළ යුතුය
2006- 2007 වසර තුළ සම්පූර්ණ නරඹන්නන් සංඛ්‍යාව මිලියන් 12කට අධික විය
මෙය දළ වශයෙන් ‘වෙස්ට් එන්ඞ් නාට්‍ය ශාලාව’ ට සමාන විය
(2006 දී ලන්ඩන් නගරයේ ප‍්‍රධාන වාණිඡු නාට්‍ය ශාලාවක් වූ මෙහි පැමිණීම මිලියන් 12,357 ක් විය
* 2005 - 2006 වසරේ දී මිලියන 12ක් වූ නරඹන්නන් සංඛ්‍යාව තරමක් වැඩි වී තිබේ
සටහන් 

|Broadway_theatre - Touring
|}
ෆ්‍රැන්ස් බෝස් (1858 ජූලි 9-1942 දෙසැම්බර් 21 ජර්මානු ඇමෙරිකානු මානව විද්‍යාඥයෙකු වූ අතර නූතන මානව විද්‍යාවේ නියමුවෙක් වූයේ ඔහු ඇමෙරිකානු මානව විද්‍යාවේ ආදි කර්තෘ ලෙස සැලකීමෙනි
අනෙකුත් නියමුවන් හා සමානව  ඔහු ද වෙනත් ශික්ෂණයන් හි පුහුණු වූ අතර භෞතික විද්‍යාවෙන් ආචාර්ය උපාධිය ද භූගෝල විද්‍යාවෙන් පශ්චාත් ආචාර්ය උපාධිය කටයුතු ද සිදු කරන ලදී
ඔහු විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද මානව සංස්කෘති හා සමාජ අධ්‍යයනය සඳහා ආදේශ කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධ වූයේ එය පෙර දී පෞරාණික ඥානයෙන් බිහි වූ න්‍යායන් මත පදනම් වූවක් හෙයිනි
සටහන් 

|Franz_Boas
|}
මැක්පේන්ට් යනු ඇපල් පරිගණක සමාගම මඟින් සැකසූ, 1984 ජනවාරි 22වන දින ප්‍රථම මැකින්ටොෂ් පුද්ගලික පරිගණකය සමඟ මුදා හැරුනු, bitmap මත පදනම් වූ ග්‍රැෆික් සිතුවම් කිරීමේ මෘදුකාංගයකි
එය වෙනමම එහි වචන පිරිසැකසුම(Word Processor) වන මැක්රයිට් සමඟ ඇමෙරිකානු ඩොලර් 195කට අලෙවි කරන ලදී
වෙනත් උපයෝගීතාවයන්හී(Applications) පාවිච්චි කල හැකි ග්‍රැෆික්ස් නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව නිසා මැක්පේන්ට් ප්‍රසිද්ධත්වයට පත්වුණි
මූසිකය, clipboard සහ QuickDraw පින්තූර භාෂාව යොදා ගනිමින් MacPaint මඟින් පින්තූරය ඉවත් කර ගෙන(cut) MacWrite ලිපිවල ඇලවීමට(paste) හැකි වුණි
එසේම උපයෝගීතා ජාත්‍යන්තරනීකරණයට ඉඩ දෙමින් MacPaint මඟින් පින්තූර ඉවත් කර(cut)  ResEdit හරහා ඕනෑම උපයෝගීතාවයක(application) resource fork තුළට ඇලවීමට(paste) හැකි වුණි
ඇපල්හී ප්‍රථම මැකින්ටොෂ් සංවර්ධන කණ්ඩායමෙහි සාමාජිකයෙකු වූ බිල් ඇට්කින්සන් විසින් මැක්පේන්ට්හි මුල් පිටපත නිර්මාණය කර ඇත
මැක්පේන්ට්හි පෙර නිමවුම් සංස්කරණ(versions) MacSketch ලෙස හැඳින්වූ අතර, මේ සඳහා මුල් හේතුව වූ LisaSketchහි නමින් කොටසක් තවමත් මෙම මෘදුකාංගයේ නමෙහි පවතී
එය පසුව 1987දී Claris නම් ඇපල් පරිගණක සමාගමේ උපකාරක මෘදුකාංග සමාගමක් මඟින් වැඩ් දියුණු කරන ලදී
1988දී මුදා හැරුණු MacPaint 2.0 වන අදියර එහි අවසාන අදියර විය
විකුණුම් අඩු වීම හේතු කොට ගෙන 1998දී Claris විසින් මෙය නවත්වා දමන ලදී
සංවර්ධනය 

ඇපල්හී ප්‍රථම මැකින්ටොෂ් සංවර්ධන කණ්ඩායමෙහි සාමාජිකයෙකු වූ බිල් ඇට්කින්සන් විසින් මැක්පේන්ට් කේතනගත(write) කරන ලදී
මැක්පේන්ට් මුල් පිටපතේ පැස්කල් පරිගණක කේත පේළි 5804ක්, තවත් ඇසෙම්බ්ලි භාෂාවේ  පේළි 2738ක් එකතු කිරීමෙන් විස්තාරණය කරන ලදී
මැකින්ටොෂ් කණ්ඩායමෙහිත් සාමාජිකයෙකු වූ සුසෑන් කැරේ විසින් මැක්පේන්ට් පරිශීලක අතුරු මුහුණත නිර්මාණය කළාය
එමෙන්ම මැක්පේන්ට් නිකුත් කිරීමට ප්‍රථම එහි බීටා පරීක්ෂණය කරනු ලැබුවේත් ඇය විසින්ම ය
මැක්පේන්ට්හි  තිරය හරහා රූප සහ හැඩතල ඇදගෙන යාමේදී ඒවා සෙලවීම වැළැක්වීමට එහි offscreen memory buffer 2ක් යොදා ගැනේ
මින් එක් බෆරයක ලේඛනයේ පවතින පික්සෙල් අඩංගු වූ අතර, අනෙකෙහි එහි පෙර තත්වයේ ඇති විට තිබූ පික්සෙල් අඩංගු වුණි
මෘදුකාංගයේ පියවර අහෝසි කිරීමේ(undo) ලක්ෂණයේ පදනම ලෙස දෙවෙනි බෆරය යොද ගැනුණි
1983දී මෙම මෘදුකාංගයේ නම වූ මැක්ස්කෙච් මැක්පේන්ට් ලෙස වෙනස් කරන ලදී
මැක්පේන්ට්වල මුල් පිටපත නිර්මාණය කලේ තනි ලේඛන අතුරු මුහුණතක්(single-document interface) ආකාරයටය
ලේඛන කවුළුවේ(document window) මෙන් සිත්තර පුවරුවේද(palette) පිහිටීම සහ ප්‍රමාණය වෙනස් කිරීමට හැකියාවක් නොතිබිණි
එකල පැවති අනෙකුත් මැකින්ටොෂ් මෘදුකාංගවලින් මැක්පේන්ට් වෙනස් විය
මීට හේතු වූයේ එම මෘදුකාංගවල කවුළු එහා මෙහා ගෙන යාමට සහ කවුළුවල ප්‍රමාණය වෙනස් කිරීමට පරිශීලකයාට නිදහස ලබා දී තිබූ බැවිනි

මැක්පේන්ට් හි මුල් පිටපතේ විශාලනය(zoom) කිරීමේ ක්‍රියාව අන්තර්ගත කර නොතිබුණි
ඒ වෙනුවට එහි ෆැට්බිට්ස්(FatBits) නම් වූ විශේෂ විශාලනය කිරීමේ ආකාරයක්(magnification mode) යොදා ගෙන තිබුණි
ෆැට්බිට්ස් මඟින් සෑම පික්සෙල් එකක්ම සුදු දාරයක් සහිත ක්ලික් කළ හැකි සෘජුකෝණාස්‍රයක් ලෙසට පෙන්වන ලදී
බොහෝ අනාගත සංස්කාරකවරුන් හට ෆැට්බිට්ස්වල සංස්කරණය කිරීමේ ආකාරය සම්මතයක් ලෙසට පිහිටු වන්නට විය
ෆැට්බිට්ස් මෙවලම අන්තර්ගත වූ "ගුඩීස්" (Goodies) ලේඛනයක්(menu) මැක්පේන්ට් හි අඩංගු වුණි
පෙරනිකුත් වූ සංස්කරණවල මෙම ලේඛනය "ඒඩ්ස්"(Aids) ලෙස හැඳින්වූ නමුත් 1983 ගිම්හාන කාලයේ ඒඩ්ස්(AIDS) නැමැති වසන්ගත රෝගය පිළිබඳ මහජනයාගේ දැනුමත්කම වර්ධනය වීම නිසාවෙන් මෙහි නම "ගුඩීස්" ලෙස වෙනස් කරන ලදී
නිකුත් කිරීම 

1983 දෙසැම්බර් මාසයේ දී මැකින්ටොෂ් 128k පරිගණකය පිළිබඳ පූර්ව නිවේදනයෙන් පසුව පිටු 18ක අත් පත්‍රිකාවක් මඟින් මැක්පේන්ට් මෘදුකාංගය ගැන ප්‍රථම වරට ප්‍රචාරය කරන ලදී
1984 ජනවාරි 24වන දින මැක්පේන්ට් සහ මැක්රයිට් යන උපයෝගිතා දෙක සමඟ මැකින්ටොෂ් පරිගණකය නිකුත් කළහ
මැතිවරණයෙන් පසු 1984 නොවැම්බර් මාසයේදී එළි දැක්වූ නිව්ස්වීක් සඟරාවේ විශේෂ නිකුතුවේ වෙළඳ ප්‍රචාරක පිටු 39ක් තිබූ අතර එම පිටු සියල්ලම ඇපල් පරිගණක සමාඟම විසින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.5කටත් වඩා වැඩි මුදලක් ගෙවා මිලදී ගන්නා ලදී
නිව්ස්වීක් ප්‍රචාරක දැන්වීමේ බොහෝ පිටුවල අන්තර්ගත වූයේ මැක්රයිට් සහ මැක්පේන්ට් එකට ක්‍රියා කරන අයුරු පිළිබඳ විස්තරයි
මෙය එළි දැක්වීමෙන් පසුව නිව්යෝක් ටයිම්ස් හි විචාරකයෙකු විසින් සටහන් කලේ පුද්ගලික පරිගණකයක් භාවිතයෙන් ග්‍රැෆික් සම්බන්ධයෙන් කළ හැකි දේ බොහොමයකට මැක්පේන්ට් අවස්ථා විවර කරන බවය
ඔහු තවදුරටත් පැවසූයේ එය පුද්ගලික පරිගණක් සමඟ පිරිනමන එම වර්ගයේ ඕනෑම දෙයකට වඩා හොඳ බවය
1986දී මැකින්ටොෂ් ප්ල්ස් හ්ඳුන්වා දෙන තුරු සෑම නව මැකින්ටොෂ් පරිගණකයක් සමඟ දිගටම නොමිලයේ මැක්පේන්ට් මෘදුකාංගය ලබා දෙන ලදී
පසුව තෙවන පාර්ශවයේ මෘදුකාංග නිර්මාණකරුවන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් සැලකිල්ලට ගනිමින් එනම් ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදනවලට තරඟ වැදීමට නොහැකි වීම හේතුවෙන් මෙය වෙනමම විකුණන ලදී

පසුකාලීන සංස්කරණ 

1988 ජනවාරි 11 වන දින ක්ලැරිස් විසින් මැක්පේන්ට් 2.0 නිකුත් කළේය
මෙයට නොයෙක් දියුණු කරන ලද හැකියාවන් ඇතුළත් කරන ලදී
ඒවා අතර එකවර ලේඛන 9ක් විවෘත කර ඒවා භාවිතා කිරීමේ හැකියාව ද අන්තර්ගත වුණි
මැක්පේන්ට් හි මුල් පිටපත එහා මෙහා ගෙන යා නොහැකි තනි ලේඛන උපයෝගීතාවයක් ලෙසට ක්‍රියා කළේය
8 x 10" ප්‍රමාණයක් දක්වා විශාල කළ හැකි සම්පූර්ණ ක්‍රියාකාරීත්වය සහිත ලේඛන කවුළුවක් හඳුන්වා දීම නිසා මෙම සීමාවන් මැක්පේන්ට් 2.0න් ඉවත් වී ගියේය
විශාලනය කිරිමේ මෙවලම, පියවර අහෝසි කිරීම සහ ලේඛන සඳහා වූ මකා දැමීමේ මෙවලම වැනි වෙනත් විව්ධ ලක්ෂණද මෙයට හඳුන්වා දෙන ලදී
ක්ලැරිස් හි සේවය කළ ඩේවිඩ් රැම්සේ(David Ramsey) නම් මෘදුකාංග නිර්මාණකරුවා විසින් මැක්පේන්ට් 2.0 නිර්මාණය කරන ලදී
මැක්පේන්ට් 2.0 ඇමරිකානු ඩොලර් 125කට විකිණූ අතර එවකට සිටි  මැක්පේන්ට් පරිශීලකයින්ට ඇමරිකානු ඩොලර් 25කට මැක්පේන්ට් අළුත් කිරීමේ සංස්කරණයක් මිලදී ගැනීමේ අවස්ථාව ලබා දුන්හ
1989දී ක්ලැරිස් විසින් මැක්පේන්ට් සඳහා ලබා දුන් තාක්ෂණික සහය නතර කළේය
පසුව 1998දී ක්ලැරිස් විසින් විකුණුම් පහළ යාම හේතුවෙන් මැක්පේන්ට් අලෙවිය නවත්වන ලදී
මූලාශ්‍ර කේත නිකුත් කිරීම 

මැක්පේන්ට් 1.3හි මූලාශ්‍ර කේත (ඇසෙම්බ්ලි සහ පැස්කල් සංයෝජනයෙන් ලියන ලද) කුවික්ඩ්‍රෝ හි (බිට්මැප් ග්‍රැෆික්ස් ඇඳීම සඳහා වූ පුස්තකාලයක්(library)) මූලාශ්‍ර කේත සමඟ පරිගණක ඉතිහාස කෞතුකාගාරයේ(Computer History Museum) පවතී
බලපෑම 

මැක්පේන්ට් වෙනත් සමගම්වලට වෙනත් වේදිකාවන්(platforms) සඳහා ඒ හා සමාන නිපැයුම් කිරීමට අනුබලයක් විය
ඇපල් II සඳහා නිපැයූ ඇමරිකානු ඩොලර් 50ක් මිලැති බ්‍රොඩර්බන්ඩ්ගේ ඩැසල් ඩ්‍රෝ මේවායින් සමහරකි
IBM PC සඳහා මවුස් සිස්ටම් සමාගම විසින් PC පේන්ට් නිකුත් කළ අතර එහි මිල ඇමරිකානු ඩොලර් 100ක් විය
IBM විසින් IBM PCjr පරිගණකය සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් 100කට කලර් පේන්ට් යනුවෙන් ඔවුන්ගේ සිතුවම් කිරීමේ පැකේජයක් නිකුත් කළේය
සංස්කරණ ඉතිහාසය

මූලාශ්‍ර

බාහිර ඇමුණුම් 
 MacPaint Evolution from folklore
org
 The Vintage Mac Museum
1-bit Screenshot of MacPaint 
 Source code of MacPaint in the Computer History Museum
 Macpaint
org, a historical collection of Macpaint images

Raster graphics editors
මැක් මෙහෙයුම් පද්ධති මෘදුකාංග
Mac OS-only software made by Apple Inc
Discontinued software
1984 මෘදුකාංග
ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව සකසන ලද ඓතිහාසික සිදුවීම් ලැයිස්තුව.ක් මෙහි දැක්වේ
External links and resources

 Today in Aviation History 
 Daily Content Archive
 World History Database  
 History Channel (US)
This Day in History
 History Channel (UK)
This Day in History 
 The New York Times
On This Day
 On-This-Day
com
 The Internet Movie Database
This Day in Movie History
 Associated Press
Today In History
 BBC
On This Day
 Dates in American Naval History
 Today in Australian History 
 Today in New Zealand History
 Smithsonian magazine's Today in History
 Iranians' History on This Day
 Library of Congress American Memory's Today in History

Reference material lists
ජාතිකත්වය පිළිබඳ නීතිය වනාහි, රටක ජාතිකත්වය හා පුරවැසිභාවය පැවරෙන්නේ, ලබා ගන්නේ හෝ නැතිවන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ ව නීති සම්පාදනය, සම්ප්‍රදායන් හා අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගවල එකතුවෙන් සකස් කරන ලද, රටක නීති පද්ධතියේ එක් අංශයකි
ජාතිකත්වය පිළිබඳ නීතිය බොහෝ විට සංක්‍රමණික නීතිය (සංක්‍රමණිකයින් බොහෝමයක් පැමිණෙන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, ඔස්ටේ‍රෙලියාව හා නවසිලන්තය) සහ සරණාගත නීතිය සමගයි
පොදු මූලධර්ම

යුරෝපා මහද්වීපයේ ජාතිකත්වය පිළිබඳ නීති වැඩි වශයෙන්ම පදනම්ව ඇත්තේ, ජාතිකත්වය සඳහා ස්ථාපනය කරන ලද ‘නැපෝලියානු සංගර්හය’ මතය
එහෙයින්, බොහෝ කාලයක් තිස්සේ කාන්තාවකට තම දරුවන්ට තම ජාතිකත්වය ලබාදීමට හැකියාව නොතිබිණි
(මන්ද, බොහෝ විට නීත්‍යානුකූල පවුලකින් පිටත උපදින දරුවන් මවගේ ජාතිකත්වය ලබා ගන්නා නිසා ඔවුන් රාජ්‍යයක් නොමැති දරුවන් බවට පත් නොවේ) අරාබි රාජ්‍යයන් හැරුණු විට, බොහෝ රටවල මෙම නීති වෙනස් වී තිබේ
බොහෝ අරාබි රටවල විදේශිකයින් හා විවාහ වූ කාන්තාවන්ට, තම දරුවන්ට තමාගේ ජාතිකත්වය ලබා දිය නොහැකිය
එසේම, බොහෝ රටවල තානාපති සේවයේ යෙදී සිටින නිලධාරීන්ගේ, මෙරට උපන් දරුවන්ට එම ජාතිකත්වය හිමි නොවන ප්‍රතිපාදන ද පවති
එක්සත් ජාතීන්ගේ විශ්ව ප්‍රකාශනයේ 15 වන වගන්තියෙහි දැක්වෙන්නේ, 
1.	සියල්ලෝම ජාතිකත්වයකට හිමිකම් කියති
2.	කිසිවකුට එම අයිතිය අහිමි කළ නොහැකි අතර, ඔහුට ජාතිකත්වය වෙනස් කිරීමට ඇති අයිතිය ප්‍රතික්ෂේප නොකළ යුතුය
වර්තමානයේ ජාතිකත්ව නීතීන් පදනම්ව ඇත්තේ jus soli හෝ jus sanguinis, යන සංකල්පය මත හෝ ඒ දෙකම මතය
jus soli යනු රටක දේශ සීමාව තුළ උපන් දරුවකු එම රටේ ජාතිකත්වය අත්කර ගැනීමයි
එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, ආර්ජන්ටිනාව, බ‍්‍රසීලය, මෙක්සිකෝව, ප‍්‍රංශය)
jus sanguinis යනු දරුවාගේ ජාතිකත්වය තීරණය කිරීමේ දී මව හෝ පියා එම රටේ ජාතිකත්වය හිමිකරගෙන සිටීද යන්න සොයා බැලීමයි
ඊශ‍්‍රාලය, ස්විස්ටර්ලන්තය)

සටහන් 

| Nationality law
|}
{|
අසාරූප්‍යතාව ලෙසත් මෙය හඳුන්වයි

ලතින් බසින් obscenus යන වචනයෙන් බිඳී ආ (පිළිකුල් සහගත යන තේරුම සහිත) අශිෂ්ටත්වය යනුවෙන් අදහස් වනුයේ, අදාළ කාලයේ පවත්නා ලිංගික සදාචාරය අභියෝගයට ලක් කරන (වචන, රූප, ක්‍රියා) ප්‍රකාශයන් ය
ලිංගිකත්වය හා එහි ඇති සම්බන්ධය හඟවන දීර්ඝ කාලීන විධිමත් හා අවිධිමත් භාවිතය පසෙකලා, එම වචනය ‘අපුල දනවන’	සහ ‘අසුභ’, ‘ඛේදනීය’ යන අරුත් දනවමින් ද භාවිත වේ
එසේම, එය ‘අශිෂ්ට ලාභය’, ‘යුද්ධයේ අශිෂ්ටත්වය’ යනාදී වශයෙන් ද භාවිත කරනු දක්නට ලැබේ
එය සරලව ම නුසුදුසු බව හැඟවීමට හෝ තහනම්, අසභ්‍ය, අවැදගත් හෝ පිළිකුල් යන වචන හැඟවීමට යොදා ගැනේ
අශිෂ්ටත්වය යන්නෙහි අදහස සංස්කෘතියකින් සංස්කෘතියට මෙන්ම ප්‍රජාවන් අතර, තනි සංස්කෘතියක් තුළ සහ එකම ප්‍රජාවක තනි පුද්ගලයින් අතර පවා වෙනස් වන්නකි
බොහෝ සංස්කෘතීන්හි අශිෂ්ට යනුවෙන් වෙන් කර දැක්වීම සඳහා නීති සම්පාදනය කොට ඇති අතර, එම වර්ගීකරණයට අයත් දේ මැඩ පැවැත්වීමට හෝ පාලනය කිරීමට ‘වාරණය’ යොදා ගනී
සාමාන්‍යයෙන් ‘අසභ්‍ය ප්‍රකාශන’ මීට අයත් වන අතර, අනෙකුත් එබඳු බොහෝ දෑ ඇත
මෙබඳු සීමා කිරීම ප්‍රකාශනයේ අයිතිවාසිකම සීමා කරන අතර, ශිෂ්ටත්වය පිළිබඳ නෛතික නිර්වචනයක් ගොඩනැංවීම සිවිල් නිදහස පිළිබඳ ව ගැටළු මතු කරන්නකි
සටහන් 

| Obscenity law
|}
{|
තෝරත නීතිය යනු ගිවිසුම් වගකීමෙන් හටගන්නා සිවිල් වැරදි සඳහා පිළියම් වන නීතිය සඳහා දෙනු ලබන නාමයයි
තෝරත නීතියෙන් හිංසනයක් (තුවාලය) යනු කුමක් ද
එය කෙසේ ඇතිවන්නේ ද යන්න විස්තර කරන අතර ඒ සඳහා තවත් පුද්ගලයෙකු වගකිව යුත්තේ කුමන අවස්ථාවලදී ද යන්න පැහැදිලි කරයි
තවත් වැදගත් ප්‍රශ්ණයක් වන්නේ කිසියම් පුද්ගලයෙකු තමන් ම සිදු කරගත් හානිවලට විඳීමට සිදු වු පාඩුව හෝ එය තවත් කෙනෙකුට පැවරිය හැකි ද යන්නයි
තෝරත නීතියේ දී යම් ක්‍රියාවන් හි නිරත වූ වගඋත්තරකරුවන් චේතනීය සිවිල් වැරදි සහ යථාර්ථ ආධීනතාව යන සංකල්ප යෙදෙන ආකාරය ද පිළිගනු ලැබේ
තෝරත නීතියේදී සිදු විය හැකි හිංසනය පුළුල් ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත
මෙහිදී හිංසනය  යන්නෙන් ශාරීරීක හිංසනය පමණක් අදහස් නොවේ
පෞද්ගලික ශුභ සිද්ධියන් ට හානිදායක වු අවස්ථාවන්වලදී ද තෝරත නීතිය ක්‍රියාත්මක වෙයි
දේපළ අයිතිවාසිකම් වැනි නීතියේ වෙනත් ක්ෂේත්‍රවලදී හඳුනා ගත් අයිතීන් ද මීට ඇතුළත් වේ
ඉඩම්  ප්‍රශ්නවලදී පීඩා කිරීම් සහ අපවරණය වැනි නියම දේපළ අයිතිය ට බාධා කිරීමේ නඩු වලදී ද මෙම තත්වය ඇති විය හැකිය
අනාගත ආර්ථික වාසි අපේක්ෂාවෙන් ඇතිකර ගන්නා ගිවිසුම් ද තෝරත නඩු සඳහා නිමිත්තක් විය හැකිය
ගිවිසුම් බන්ධනයෙන් බැඳී සිටින පාර්ශවයන් අතර අවස්ථාවන් ගණනාවක දී සිදුවන විශ්වාසවන්ත යුතුකම් කඩකිරීම, ගිවිසුම් හිමිකමකට වඩා සිවිල් වරදක් වේ
තෝරත නීතියේ දී දේපළ නීතියේ දි සහ ගිවිසුම් නීතියේ දී මෙන් නොව එම නීතිවල අන්තර්ගත නොවන වෙනත් ස්පර්ශණීය නොවන පුද්ගලික අයිතීන් උල්ලංඝනය වීම් සඳහා ද වන්දි හිමි වේ
පෞද්ගලිකත්වය සහ අපහාස කිරීම යන සිවිල් වැරදි කීර්තිමත් පුද්ගලයන් ට ඔවුන් ගැන වැරදි සහගත සහ ඔවුනට හානිදායක වන තොරතුරු පුවත්පත්වල පළකිරීමට විරුද්ධව නඩු මඟට යාමට ඉඩ සලසයි
වෙනත් අයිතීන් අතර අයුතු සිරභාරයට ගැනීම වැනි චේතනීය සිවිල් වැරදි ගමන් කිරීමේ නිදහස මඟින් ආරක්ෂා කරනු ලැබේ
සිවිල් වැරදි නීතිය බැඳීම් නීතියේ අංගයක් සේ වර්ග කල හැකි වන අතර ස්වේච්ඡාවෙන් ඇති කර ගන්නා බැඳීම් මෙන් නොව තෝරත නීතිය විසින් පනවනු ලැබූ යුතුකම අදාළ අධිකරණ බලය යටතේ සිටින සියලූම දෙනාට අදාළ වේ
එවැනි ක්‍රියාවන් හි නිරත වන්නා තෝරතකරු ලෙස හැඳින්වේ
තෝරත වර්ගීකරණය
තෝරත විවිධාකරයෙන් වර්ග කළ හැකිය
ඉන් එක් ආකාරයක් නම් නොසැලකිලිමත් බව පිළිබඳ තෝරත හා චේතනාන්විත තෝරත වේ
තෝරතයක් බිහිවීමට මුලික වන්නේ නොසැලකිලිමත් ක්‍රියාවකි
නොසැලකිලිමත් ක්‍රියාවක් වන්දි ලබා ගැනීමට හෝ තහනම් කිරීමක් මගින් සහන ලබා ගැනීමට අවස්ථාව ලබා දෙයි
ඒවා සැකසි ඇත්තේ පෞද්ගලික ආරක්ෂාව, දේපළ හා සමහර අවස්ථාවලදී ස්පර්ශ කළ නොහැකි ආර්ථික ප්‍රතිලාභ යනාදී නෛතික අයිතීන් සුරැකීම සඳහා ය
රථ වාහන අනතුරු, විවිධාකරයේ පෞද්ගලික තුවාල කිරීම් හා වෛද්‍යමය නොසැලකිල්ල ද මීට අයත් වේ
නිෂ්පාදන වගකීම් ද මෙම ගණයේ ලා සැලකිය හැකි නමුත්, ඒ සඳහා වෙනත් ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රතිපාදනද අදාළ වේ
චේතනාන්විත තෝරත ඉඩම් භාවිත කිරීමේ දී ඇතිවිය හැකිය
ඉන් එකක් නම් කරදරයයි
එනම්, අසල්වැසියාට තම දේපළ භාවිත කිරීමට අවහිර වන සේ කටයුතු කිරීමට එරෙහිව සෘජු වගකීම පැවරීමයි
අනවසර ඇතුල්වීම ද එබන්දකි
(මෙහිදී පුද්ගලයකු හෝ ඉහළින් ඇති ගොඩනැගිල්ලක් වීමට ඉඩ  ඇත
) එසේම, වැරදි ලෙස රඳවා තබා ගැනීම මෙන්ම, යමකුගේ කීර්ති නාමයට හානිවන පරිදි සිදු කරන අසත්‍ය ප්‍රකාශ මගින් සිදුවන අපහාසය ද එම තෝරත ගණයේ ලා සැලකෙති
සේවක වන්දි පිළිබඳ නීති බිහිව ඇත්තේ, වැඩ කරන අතරතුර සේවකයකුට සිදුවන අනතුරක් සම්බන්ධයෙන් සේව්‍යයා වන්දි ගෙවීමට බැඳී සිටින, පොදු නීති තෝරන සංකල්පය ඇසුරිනි
නොසැළකිල්ල 

ප්‍රධාන ලිපිය - නොසැළකිල්ල

නොසැලකිල්ල වනාහී, එක් පුද්ගලයකු විසින් අනෙක් පුද්ගලයාට ඇති තම ආරක්ෂා කිරීමේ වගකිම කඩවීම නිසා ඇති වන්නා වු තෝරතය ඩොනහු එ
ස්ටීවන්සන් (Donoghue v
Stevenson) මෙහි ජනප්‍රියතම නඩුව වේ
මෙහිදී ඩොනහු මහත්මිය විසින් ස්කොට්ලන්තයේ පේස්ලිහිදී, මහජන බීම හලකදී මිලට ගත් බීම බඳුනක කුණු වූ ගොලූබෙල්ලකු සිටීම නිසා තමා රෝගී වු බවට පැමිණිලි කරන ලදී
ඇය මිලදී ගත් ජින්ජර් බියර් බෝතල අඳුරු පැහැති වු අතර ගොලූබෙල්ලා නොපෙණුනි
ඒ බව මිලට ගෙන දුන් මිතුරා ද වෙළෙන්දා ද දැන සිටියේ නැත
ඇය නඩු පැවරුවේ එහි නිෂ්පාදකයා වු ස්ටීවන්සන් මහතාට එරෙහිවය
එහෙත්, ඒ දෙදෙනා අතර ගිවිසුමක් නොතිබු හෙයින් ඇයට වන්දි හිමිවීම ප්‍රතික්ෂේප කෙරුණි
විනිසුරු මඬුල්ලේ තිදෙනාගෙන් දෙදෙනෙක් එකඟ වුයේ ඇගේ ඉල්ලීම සාධාරණ නමුත්, එබඳු ඉල්ලීමක් ඔහුගෙන් කිරීමට ඇයට අයිතියක් නැති බවයි. 'මැක්මිලන්' සාමිවරයා ප්‍රකාශ කළේ මෙය නිෂ්පාදන වගකීම පිළිබඳ සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය යුතු බවයි. 'ඇට්කින්' සාමිවරයා ප්‍රකාශ කළේ අසල්වැසියන් කෙරෙහි සාධාරණ ලෙස සැලකිලිමත්වීම පිළිබඳ මූලධර්මය මීට අදාළ විය යුතු බවයි. ඔහු බයිබල් පාඨයක් වන ‘අසල්වැසියාට ප්‍රේම කරන්න’ යන්න ද උපුටා දැක්විය
නොසැලකිල්ල සම්පුර්ණ වීමට අවශ්‍ය සාධක වනුයේ,

සැලකිලිමත් වීම පිළිබඳ වගකීම
එම වගකීම කඩ කිරීම
නීතිය අනුව එම කඩ කිරීම ඉතා සමීප එකක් වීම
එම කඩවීම නිසා අගතියක් සිදුවීම

ව්‍යවස්ථාපිත තෝරත 

ප්‍රධාන ලිපි - නිෂ්පාදන වගකීම, අනවසර ඇතුල්වන්නන්, බලපත්‍ර

ව්‍යවස්ථාමය තෝරතය ද අනෙක්වා මෙන් පෞද්ගලික හෝ පොදු පාර්ශවයන් මත වගකීම් පවරන නමුත්, ඒවා උසාවි මගින් නොව, ව්‍යවස්ථාවන් මගින් පැවරේ
නිදසුනක් ලෙස ව්‍යාපාරික නිෂ්පාදනවලදී ඒවා මගින් ජනතාවට සිදුවන යම් හානියක් සඳහා වගකීම පැවරෙන, යුරෝපා සංවිධානයේ ‘නිෂ්පාදන වගකීම් මාර්ගෝපදේශන’ හඳුන්වා දිය හැකිය
දෝෂ සහිත නිෂ්පාදන වෙනුවෙන් වගකීම පැවරීම බොහෝ අධිකරණ පද්ධතීන්හි දක්නට ලැබෙන්නෙකි
හානිය පැතිරවීම පිළිබඳ න්‍යාය මීට අදාළ වේ
ගැටළු පිළිබඳ සොයා බැලීමට හා හානිය වැළැක්වීමට වඩාත් හැකියාව පවතින්නේ නිෂ්පාදකයාට වන හෙයින්, නිෂ්පාදනයේ හානිදායක බව වැළැක්වීම කෙරෙහි ඔවුන් වගකිව යුතුය
තවත් නිදසුනක් නම්, එක්සත් රාජධානියේ ‘භාවිත කරන්නාගේ වගකීම පිළිබඳ පනත්’ හැඳින්විය හැකිය
ඒවාට අනුව අනෙක් අය තම දේපළ වෙත කැඳවා ගන්නා පුද්ගලයින්, වෙළඳසැල් හිමියන් වැනි මිනිසුන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ ව වගකීම දැරිය යුතුය
මේ පිළිබඳ මුල් කාලීන නඩුවක් ලෙස 'කුක් එ
අයර්ලන්ත ග්‍රේට් වෙස්ටර්න් දුම්රිය සමාගම' (Cooke v Midland Great Western Railway of Ireland) නඩුව දැක්විය හැකිය
එහිදි ගොඩනැගිල්ලක් සහිත ඉඩමකට ඇතුළු වී පළතුරු (බෙරි - දං වැනි ගෙඩියක්) සොයමින් සිටීමේදී හානියට ලක් වූ ළමුන්ට එහි හිමිකරු වන්දි ගෙවිය යුතු බව් මෑක්නොඋට්න් සාමිවරයා තීරණය කළේය(Lord MacNaughton)
ව්‍යවස්ථාමය තෝරත වැඩ කරන ආයතන තුළ ආරක්ෂාව සහ ආහාර නිෂ්පාදනයේ දී සෞඛ්‍යය හා ආරක්ෂාව පිළිබඳ ව බොහෝ විට අදාළ වේ
ව්‍යවස්ථාමය තෝරත පිළිබඳ සංකල්පය සියලූ පොදු නීති රටවල දක්නට නොලැබේ
එක්සත් ජනපදය හා කැනඩාව යන දෙරටෙහිම අධිකරණ ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, පෞද්ගලික ක්‍රියාවක් මත ඇති වන තෝරතයක් සඳහා ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රතිපාදන අදාළ නොවන බවයි.

කරදරය 

ප්‍රධාන ලිපිය - කරදරය සහ රයිලන්ඞ්න් එ
ෆ්ලෙචර් නඩුව

කරදරය පිළිබඳ තෝරතය මගින් පැමිණිලිකරුට තම ඉඩමක් භුක්ති විඳීමට ඇති බාධාවන්ට නඩු කීමේ අවස්ථාව ලබා දෙයි
මීට හොඳම නිදසුනක් වන්නේ 1629 ජෝන්ස් එ
පවෙල් නඩුවයි. එහිදී බීර නිෂ්පාදන ආයතනයක් තම දුගඳ හමන දුම අසල්වැසියාගේ ඉඩමට මුදා හැරියේය
අසල්වැසියා මීට එරෙහිව නඩු පැවරීය
එහෙත්, වයිට්ලොක් විනිසුරු ප්‍රකාශ කළේ පැමිණිලිකරුට හානි වුවත්, මහජනතාවට හොඳ මත්පැන් ලබා දීමේ අරමුණ වඩා වැදගත් වන බවයි. එහෙත් වර්තමානයේ අසල්වැසියාගේ භුක්ති විඳීමට බාධා කිරීම එසේ පහසුවෙන් සලකනු නොලැබේ
තෝරත පිළිබඳ වගකීම, ආරක්ෂාවන් සහ ප්‍රතිකර්ම

ප්‍රතිපුරුෂ වගකීම 

ප්‍රධාන ලිපිය - ප්‍රතිපුරුෂ වගකීම

ප්‍රතිපුරුෂ යන වචනය ලතින් භාෂාවේ ‘වෙනස් කිරීම’යන අර්ථය හරහා ගොඩ නැඟුනක් වන අතර, ප්‍රතිපුරුෂ වගකීම යනු නෛතික සම්බන්ධතාවක් හේතුවෙන්, එක් අයකු කරන වරදක් සම්බන්ධව වෙනත් අයකු වගකීමට ලක් කිරීමයි
නිදසුනක් ලෙස දෙමව්පියන් හා ළමුන් හෝ සේව්‍යයා සහ සේවකයා හැඳින්විය හැකිය
සේවකයා තම සේවා කාලය අතරතුර කරන වරදක් සම්බන්ධව සේව්‍යයාට එරෙහිව නඩු පැවරිය හැකිය
නිදසුනක් ලෙස, වෙළඳසැල් සේවකයකු පිරිසිදු කිරීමේ ද්‍රාවණයක් පොළව මත ඉහිරවීම සම්බන්ධව සේවකයා හෝ සේව්‍යයා වගකීමට ලක් කළ හැකි වේ
මෙහිදී සේව්‍යයාට එරෙහිව නඩු පැවරීමෙන් වැඩි මුදලක් ලබා ගැනීමේ අවස්ථාව හිමි වේ
නීතිය මෙය විග්‍රහ කරන්නේ ‘සේවකයා සේවයේ යෙදවීම හෝ නතර කිරීම සේව්‍යයා සතු කාර්යයක් වන බැවින් හානිය අවම කිරීමේ වගකීම සේව්‍යයා සතු වේ’ යන්නයි
ප්‍රතිපුරුෂ වගකීම යනු වන්දි ගෙවීමට හැකි විත්තිකරුවකු සොයා ගැනීමට හැකියාව ලබා දෙන ක්‍රමයක් ද, නොඑසේ නම් හානිය පිළිබඳ වගකීම පැවරීමේ සාර්ථක ක‍්‍රමයක් ද යන්න පිළිබඳ ව විවාදයක් පවති
ආරක්ෂණයන් 

සාර්ථක ආරක්ෂණයන්, විත්තිකරු වන්දි ගෙවීමෙන් නිදහස් කරයි
වගකීම කඩ නොකළ බවට ඔප්පු කිරීම හැරුණු විට, ප්‍රධාන මූලධර්ම තුනක් ඇත
*Volenti non fit injuria

මින් අදහස් වන්නේ කැමැත්ත හේතුවෙන් හානියක් නොමැති බවයි. මෙය අදාළ වන්නේ පැමිණිලිකරු ප්‍රකාශිතව හෝ ව්‍යංගයෙන් හානිය කෙරෙහි කැමැත්ත ලබා දී ඇති විටය
නිදසුනක් ලෙස, අයිස් හොකි ක්‍රීඩාවක දී ක්‍රීඩකයකුගේ පිත්තක් විසිවීම නිසා නරඹන්නකුට හානියක් වු විට, නරඹන්නා එම හානිය සිදුවිය හැකි බවට ටිකට් පත මිලදී ගන්නා අවස්ථාවේ දී එකඟ වී ඇති බව සැලකෙති
විත්තිකරුවන් එසේ හානියක් විය හැකි බවට දැන්වීමක් මගින්, සංඥාවක් මගින් හෝ වෙනත් ආකාරයකින් අනතුරු හැඟවීමක් කර ඇති විට තරමක් වෙනස් ආකාරයේ ආරක්ෂණයක් හිමි වේ
දැන්වීමක් හරහා තම වගකීමෙන් නිදහස් වීමේ හැකියාව කෙතෙක් දුරට හිමිවේ ද යන්න රටින් රටට වෙනස් වේ
ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස අනතුරු කලින් දැකීම පමණක් නොව, ඒවා වැළැක්වීමට සාධාරණ ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම ද පිළිගැනේ
*නොසැලකිල්ල

මෙය වගකීම අවම කිරීමේ ආරක්ෂණයක්, නොඑසේනම් එක්සත් ජනපදයේහි  එය සම්පූර්ණ ආරක්ෂණයක් ලෙස සැලකේ. මෙය එක්සත් රාජධානියෙහි සාපේක්ෂ නොසැලකිල්ල ලෙස හඳුන්වයි. මෙහිදී පැමිණිලිකරු එම හානිය වැඩි කිරීම කෙරෙහි දායක වී ඇත්නම්, එමගින් විත්තිකරුගේ වගකීම අවම වේ
නිදසුනක් ලෙස රථ වාහන අනතුරකදී අධිකරණය රියදුරන් දෙදෙනාම නොසැලිකිලිමත් වූවා ද යන්න පමණක් නොව, එම නොසැළකිලිමත්බවේ ප්‍රතිශතයක් අනුව යමින් වගකීම පවරයි
( උදාහරණ
පැමිණිලිකරුට 20%ක් ද විත්තිකරුට 80% ක් ද ලෙස
මෙම අවස්ථවේ දී විත්තිකරු ගෙවිය යුතු වන්දියෙන් 20%ක් අඩු කරනු ලැබේ) එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රාන්ත 4ක හැර අනෙක් ඒවායේ මෙය සලකන්නේ සම්පූර්ණ ආරක්ෂණයක් ලෙසය
මෙම සංකල්පය ඉතා කෲර එකක් ලෙස විවේචනයන්ට බඳුන් වේ
එනම්, අතිශයින් වගකීම් විරහිත විත්තිකරුගේ ක්‍රියාව, පැමිණිලිකරුගේ ඉතා සුළු නොසැලකිල්ලක් මගින් අයකර ගත නොහැකිය යන්නයි
සාපේක්ෂ නොසැලකිල්ලද එලෙසම විවේචනය කෙරේ
එනම්, 95%ක් නොසැලකිලිමත් වූ පැමිණිලිකරුවකුට, 5%ක් නොසැලිකිලමත් වූ විත්තිකරුගෙන් එය අය කර ගැනීමට ඇති හැකියාවයි. නිශ්චිත ආරක්ෂා වීමේ මට්ටම් නිර්මාණය නොකරන හෙයින් (එය ‘අත්දැකීම් පරීක්ෂණ’ නම් වේ) ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ ද තවදුරටත් මෙය විවේචනය කරති
*නීති විරෝධීභාවය

ප්‍රධාන ලිපිය
Ex turpi causa non oritur actio

මෙහි අදහස වන්නේ ක්‍රියා කිරීමට අයිතියක් නැති විටක දී එය යහපත් හේතුවක් නිර්මාණය නොකරයි
එනම්, පැමිණිලිකරු මෙම නොසැලකිලිමත් ක්‍රියාව සිදුවන අවස්ථාවේ නීති විරෝධී වූ ක්‍රියාවක නිරතව සිටියේ නම් එය විත්තිකරුගේ වගකීම අඩු වීමට හේතු වේ
නිදසුනක් ලෙස සොරකු ඉහළ මහලේ ජනේලයකින් පැනීමේ දී සිදු වන අනතුරක් පිළිබඳ ව නිවෙස් හිමියා වගකීමට ලක් නොවේ
ප්‍රතිකර්ම 

තොරතයක් සම්බන්ධව ප්‍රධාන ප්‍රතිකර්මය වන්දි ලබා ගැනීමයි
සීමිත අවස්ථාවලදී, නිදසුනක් ලෙස බලෙන් ඇතුළු වුවකු සාධාරණ බලය යොදවා එලවීම වැනි ක්‍රියා සඳහා නීතිය ඉඩ ලබා දෙයි
මෙය පහරදීම සම්බන්ධව ද ආරක්ෂණයක් වේ
තවදුරටත්, දිගටම සිදුවන ක්‍රියාවක් සඳහා අධිකරණය තහනම් නියෝග නිකුත් කරයි
එනම්, එම ක්‍රියාව නැවැත්වීමේ අධිකරණ නියෝගයකි
සාමාන්‍යයෙන් තහනම් නියෝග එම ක්‍රියාව සිදු කරන්නා මත ක්‍රියාකාරී බැඳීම් ඇති නොකරන නමුත්, සමහර ඔස්ටේ‍රෙලියානු අධිකරණ, විශේෂයෙන්ම මහජන පීඩාව වැලැක්වීමට යම් යම් ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු බවට නියෝග කර තිබේ
තෝරත වාදය හා ප්‍රතිසංස්කරණය  

ශිෂ්‍යත්වලාභීන් හා නීතිඥයින් විසින් සිවිල් වරද පිළිබඳ නීතිපති මත ඝට්ටන යන් හඳුනාගෙන ඇත
සංසිඳවීම, යුක්තිය, නිවර්තනය සහ වන්දිය
1950 අවසාන භාගයේ දී නීතිමය ලෙස දිනාගත වූ ආර්ථිකවේදීන් සමූහයකුත් ආර්ථිකමය ලෙස දිශාගත වූ නීතිඥයින් පිරිසකුන් පෙළඹීම හා නිර්මාණය පිළිබඳ අවධාරණය කල අතර සිවිල් වරදක් අරමුණු අවදානමේ කාර්යක්ෂම ව්‍යාප්තියක් ලෙස හදුන්වන ලදී
තෝරත සහ අපරාධ නීතිය අතර සමානකම් 

අපරාධ නීතිය හා සිවිල් වරද අතර යම් යම්  සමපාතයක් දක්නට ඇත
සිවිල් වරද යනු පුද්ගලික ක්‍රියාවන් නිසා අතීතයේ සිටම අපරාධ වර්ගයට වඩා මෙය භාවිතා කිරීමට හුරුවී සිටියහ
උදාහරණයක් ලෙස ඉංග්‍රීසි  නීතිය අනුව පහර දීම සිවිල් වරදක් මෙන්ම, අපරාධයක් ද වේ
සිවිල් වරද පුද්ගලයෙකු බොහෝ  විට අපරාධයකට ලක්වු තැනැත්තාට ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය  ඉෂ්ට කිරීමට පිළියමක් අත්කර ගැනීමට ඉඩ හරිනවා
උදාහරණයක් ලෙස වාහන අනතුරකට ලක්වූ අයකුට ගෙවීම, පුද්ගලයකු ව්‍යාපාරයට ඇඟිලි ගැසීම වැලැක්වීමට නියෝගාත්මක සහනයක් අත්කර ගැනිම එක් අතෙකට අපරාධ ක්‍රියාවන් යනු පුද්ගලයකු මෙහෙයවීමට පිළියම් අත්කර ගැනීමට ඉඩ නොතබා ලුහු බැදීමකි
එවගේම බොහෝ විට අපරාධකරනයට පිළියම් ප්‍රධානය කිරීමට බලය ඇති අතර, ඔවුන්ගේ නිදහස රටේ  සුභසිද්ධිය සඳහා  ඉවත් කිරීමට ද, හැක
දරුණු අපරාධයකට දඩුවම වශයෙන්  සිරගත කිරීම එතනින් පැහැදිලි වේ
නමුත් මෙය සිවිල් වරද සඳහා භාවිතා නොකරයි
බොහෝ නඩු තීන්දු විශේෂයෙන්ම ඇමරිකාවේ සිවිල් වරදකදී දණ්ඩනය මුලිකාංග නියම කරයි
උදාහරණයක් ලෙස විශ්වාසය කඩ කරන ලද පාරිභෝගිකයකු හා සම්බන්ධ සිවිල් වරද,  මෙය අපරාධ නීතිය හා සිවිල් වරදට ඇතුලත් වේ
අවස්ථාව අනුව විත්තිකරු උසාවි නීතියට  එරෙහි වු විට විත්තිකරුට එරෙහිව දක්වන නීතිමය පිළියත් පැමිණිලිකරුට  අත්කර ගත හැක
සිරගත කිරීම මිට ඇතුලත් වේ
සමහර සිවිල් වරදයන්හි පොදු මුලිකාංග  තිබිය හැක
උදාහරණයක් ලෙස පොදු නොමඟ හැරවීම්, සමහරක් විට සිවිල් වරද හි ක්‍රියාකාරකම් පොදු දේහයක් මඟින් ඉදිරිපත් කල හැක
එවගේම අපරාධ නීතිය මුලින් දණ්ඩ නීතිය වෙද්දී, බොහෝ නඩු තීන්දු  අනුව විත්තිකරු අපරාධයට ලක්වූ තැනැත්තාට ගෙවිය හැකි යුතු ලෙස කෙලින්ම  අනකල හැකි මුල්‍යමය වන්දි මත හෝ ප්‍රතිස්ථාපන ක්‍රම‍වේදයන් නිර්මාණය කරගත ඇත
නිව්යෝක් නගරයේ වාසය කරන සැම්සන් සහ ඔහුගේ මිතුරන් සැම්සන්ගේ පුතු වන රයන් සොයා ගැනීම සදහා වනාන්තරය වෙත ගමන් කරති கஜாரை வெறுக்கிறேன் காட்டெருமை தொடர்கள் ஃபாக்ஸ் அனிமேஷன் தி வைல்ட் 2. 

ද වයිල්ඩ් චිත්‍රපටය ස්ටීව් “ස්පැස්” විලියම්ස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද, ක්ලින්ට් ගෝල්ඩ්මන් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද චිත්‍රපටයක් වන අතර 2006 අප්‍රේල් 14 වන දින එක්සත් ජනපදයේදී වොල්ට් ඩිස්නි සමාගම විසින් එලි දක්වන ලදී
මෙයින් සහය නිෂ්පාදනය සදහා ජෝන් බර්ටන් සහ C
Feature Animation ආයතනය මගින් සිදු කරන ලදී
කථා සාරාංශය 
නිවුයෝර්ක් සත්ව උද්‍යානයේ තාරකාව වන සැම්සන් නම් සිංහයා turtle shelling තරඟයක් අතරතුර ඔහුගේ පුතු වු රයන්ගේ ක්‍රියාවක් හේතුවෙන් ලැජ්ජාවට පත් වන අතර ඒ හේතුවෙන් ඔවුන් දෙදෙනා අතර ආරවුලක් හටගනී
රයන් පැන යන අතර බලාපොරොත්තු නොවන පරිදි ඔහු නැවක් මගින් මුහුද හරහා ගෙන යනු ලැබේ
සැම්සන් ඔහුගේ මිතුරන් වු බෙනී (ලේනෙකි), බ්‍රිජට් (ජිරාෆයෙකි), ලැරි (සර්පයෙකි) සහ නයිජර් (කොලාවලසෙකි) යන අයගේ ආධාරය ඇතිව රයන් සොයා ගෙන ඔහු නැවත සත්වෝද්‍යානයට ගෙන ඒම සදහා පිටත් වෙයි
ඔවුන්ගේ උත්සාහය අතරතුර ඔවුන්ට විලෝපීන් ලෙස ශ්‍රේණිගත වීමට උත්සාහ කරන කැලෑ සතුන් පිරිසක් හා ගැටීමට සිදුවේ
ඔවුන්ගේ අරමුණ වන්නේ සිංහයෙකු ආහාරයට ගැනීම ඉතා රෞද්‍ර චාරිත්‍රයක් ඉටුකර විලෝපීන් ලෙස ශ්‍රේණිගත වීමයි
කෙසේ නමුත් මෙම කැලැ සතුන් කණ්ඩයෙහි නායකයා ඔහුගේ පිරිසට අයුතු ලෙස සැලකීම නිසා නායකත්වයෙන් ඉවත් කෙරෙන අතර පරාජයට පත් කරන ලදී
සැම්සන්ට රයන් මුණ ගැසෙන අතර ඔවුහු ආරක්ෂිතව නැවත සත්ත්ව උද්‍යානය වෙත පැමිණිමට සමත් වෙති
TMNT (සමහරක් රටවල Teenage Mutant Ninja Turtles ලෙස දන්නා) යනු Teenage Mutant Ninja Turtles අධිකාරිය මත පදනම් වූ 2007 චිත්‍රපටියකි
මේ අතරතුර නිව් යෝර්ක් නගරයේ යම් අසාමාන්‍ය දෙයක් සිදු වෙයි
පුරාතන සත්වයින්ගෙන් යුත් හමුදාවක් විසින් ලෝකය අකර්මන්‍ය කිරීමට සැරසෙන අතර එය බේරා ගැනීම සඳහා මෙම සූර වීර ඉබ්බන් නැවත එකතු විය යුතුය
පොදු නීතිමය පද්ධතියක් තුළ විශ්වාසය යනු සැකසුමකි
එමඟින් මුදල් හෝ දේපල තනි පුද්ගලයෙකු මඟින් (පුද්ගලයෙකු හෝ ව්‍යාපාරයක්) තවත් පුද්ගයෙකුගේ වාසියක් උදෙසා  පරිපාලනය කරයි
නමුත් මෙය විශ්වාසය මඟින් අත්කර ගන්නා ලද දෙයකි
විශ්වාසය නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ ස්ථාපනකරුය
ස්ථාපනකරු යනු තමන් සතු දේපල තමන් තෝරාගත් පුද්ගලයන් (භාරකරු) හට විශ්වාසයෙන් පවරාදෙන්නෙකු ය
භාරකරුවන් වු කලී විශ්වාස ගත දේපලක නීතිමය භාරකරුය
නමුත් ඔවුන් වෙනත් පුද්ගලයින්ගේ හෝ ව්‍යාපාරයන්හි (අර්ථලාභීන්) වාසිය නිසා ඔවුන්ගේ දේපල භාරකාරත්වයේ තබා ගැනීමට හැකි වූ  පුද්ගලයින්ය
මෙය ස්ථාපනකරු විසින් නිරූපනය කරයි
අර්ථලාභින් හට (විශ්වාස දේපල තුළින් වාසිලබන්නන්) භාරකරු භාරකාර සේවයක් ඉෂ්ට කරයි
විශ්වාසමය නීතිය  පාලනය කරන්නේ විශ්වාස පත්‍රිකාවේ කොන්දේසි අනුවයි. එය ලිඛිත වූ අත්‍යවශ්‍ය මාධ්‍යයකි
මෙය පාලනය කරන්නේ දේශීය නීතිය මඟිනි
ඇමරිකාවේ ස්ථාපනකරු, දීමනාකරු හා උත්පාදනකරු යන නම් ද භාවිතා කරයි
භාර නීතියේ අරමුණ  
භාරයක සාමාන්‍ය අරමුණු වනුයේ,

1. 	පෞද්ගලිකත්වය  - භාරයක් පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ම පිහිටුවිය හැකිය
අන්තිම කැමති පත්‍රයක වගන්ති ප්‍රසිද්ධ කළ හැකි නමුත්, භාරයක එසේ කළ නොහැක
සමහර පවුල්වල මෙය භාරයේ මනා පැවැත්මට උපකාරී වේ
2.	නාස්තිය වැළැක්වීමට - යමකුට මුදල් පරිපාලනයේ ඇති නොහැකියාව නිසා ද භාරයක් ඇති කළ හැකිය
භාර ලියවිල්ලෙහි සඳහන් නිශ්චිත හේතු මත පමණක් දේපළ පරිහරණය කිරීම සඳහා ජීවිත කාලය තුළ පමණක් අදාළ වන භාර ද ඇති කරනු ලැබේ
මේවා සාමාන්‍යයෙන් ඇති කරනු ලබන්නේ පවුලේ සාමාජිකයකුගේ හෝ මිතුරකුගේ නාස්තිකාර වියදම් වැළැක්වීම සඳහා ය
3.	අන්තිම කැමති පත්‍ර සහ දේපළ බලතල පැවරීම - පෙර බොහෝ විට අන්තිම කැමති පත්‍ර මගින් ඇති කරනු ලැබේ
(ඇත්තෙන්ම, මියගිය පුද්ගලයාගේ දේපළ පරිපාලනය කිරීම ද භාරයක් වේ) සාමාන්‍යයෙන් දිළිඳු පුද්ගලයකු පවා බොහෝ විට තම දේපළ කාලත්‍රයාට (සිටී නම්) සහ දරුවන්ට සමානව පවරයි
යම් හෙයකින් දරුවන් අවුරුදු 18ට අඩු නම්, හෝ අන්තිම කැමති පත්‍රයේ සඳහන් කරන නිශ්චිත වයසකට පැමිණෙන තෙක් (බොහෝ විට අවුරුදු 21 හෝ 25) දේපළ භාරකරුවකු යටතට පැවරේ
එහිදි දේපළ පරිපාලනය කරන්නා සාමාන්‍යයෙන් භාරකරු වන අතර, දරුවන් ප්‍රතිලාභ ලබන්නන් වේ
අඩු වයසේහි සිටින ප්‍රතිලාභ ලබන්නන්ට උදව් කිරීමේ බලය භාරකරුට හිමි වේ
4.	පුණ්‍ය අරමුණු  - සමහර පොදු නීති ක්‍රමයන්හි පුණ්‍ය අරමුණු සඳහා වන සියලූ දේපළ භාර වශයෙන් පැවතිය යුතුය
සමහර නීති ක්‍රමයන්හි ද භාර බවට පත් කළ හැකිය
බොහෝ නීති ක්‍රමයන් තුළ පුණ්‍ය දේපළ පොදු යහපත උදෙසා දැඩිව අධීක්ෂණය කෙරේ
එක්සත් රාජධානියේ ‘පුණ්‍ය කොමිසම’)

5. 	කොටස් භාර - භාර සංකල්පය කෙතරම් නම්‍යශීලී ද කිවහොත්, සමහර විට එය ආයෝජන ක්‍රමයක් ලෙස ද භාවිත වේ
6.	විශ්‍රාම සැලසුම් - මේවා සාමාන්‍යයෙන් ඇති කරනු ලබන්නේ තමාගෙන් යැපෙන්නන්ට ප්‍රතිලාභ ලබා දීම සඳහා ය
7. 	සංස්ථාපිත ව්‍යුහයන් - මුල්‍ය හා රක්ෂණ සමාගම් වැනි සංකීර්ණ ව්‍යාපාර ජාලයන් තුළ සමහර අවස්ථාවලදී භාර ක්‍රියාත්මක වේ
8.	දේපළ ආරක්ෂා කිරීම  - මෙම මූලධර්මය භාවිත වන්නේ අනාගත ණයකරුවන් තම දේපළ අත්පත් කර ගැනීමට පවත්නා ඉඩකඩ අවම කිරීමේ අරමුණින් දේපළ තම පෞද්ගලික සන්තකයෙන් බැහැර කිරීමයි
එහිදී, ඔහු/ ඇය, බංකොලොත්භාවයට පත් වීමට ද ඉඩ ඇත
මෙහිදී, ඇති කරනු ලබන භාරයේ ආරක්ෂකයා සහ ප්‍රතිලාභියා එකම අයකු වන නමුත්, ඔහු භාරකරු හෝ එකම ප්‍රතිලාභියා නොවේ
මෙහිදී භාරය ඇති කරන්නා, දේපළේ අයිතිය නොමැතිව එහි ප්‍රතිලාභියා වන අතර, මේ හේතුවෙන් ණයකරුවන්ගේ බැඳීම්වලට යටත් නොවේ
මෙබඳු භාර සාමාන්‍යයෙන් නොඅදාළ නම්වලින් හඳුන්වනු ලැබේ
‘ටෙඩි බෙයාර්’ භාරය) මෙය ආචාර ධර්ම පිළිබඳ සීමාවන් ඉතා පුළුල් වන අවස්ථාවකි
මෙබඳු සමහර අවස්ථාවන් නීති ගරුක වන අතර, (විවාදාත්මක ලෙස) සදාචාරාත්මක වන අතර, අනෙකුත් සමහර ඒවා එසේ නොවේ
9.	බදු සැලසුම් - භාර සම්බන්ධයෙන් අදාළ වන බදු, අනෙකුත් දේපළ සම්බන්ධයෙන් වන බදුවලින් වෙනස් වේ
මේවා බොහෝ විට බදු ගෙවීම මඟ හැරීම සඳහා ද භාවිත කෙරේ
10.	බදු ගෙවීම පැහැර හැරීම  - ආදායම් බදු ගෙවීම පැහැර හැරීම සඳහා භාර පිහිටුවීම නීති විරෝධී වේ
මෙහිදී හිමිකරුවන්ගේ හිමිකාරිත්වය දේපළෙන් ඉවත් වන හෙයින් ඒ ආදායම් බදුවලින් වැළකීමට එය මනා පිටිවහලකි
එසේම, එක් රටක සිටින භාරකරුවෙක් තවත් රටකට ආදායම් බදු ගෙවිය යුතු නොවේ
මෙය ‘ආර්ථික සහයෝගිතාව හා සංවර්ධනය පිළිබඳ වූ සංවිධානය’ විසින් විවිධ අවස්ථාවලදී සාකච්ඡාවට බඳුන් කොට ඇත
11.	මුදල් සැඟවීම - දේපළ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වන සමහර භාර නිසා, බොහෝ නීති ගරුක භාරකරුවන් පවා මුදල් සැඟවීමේ අරමුණට හසුවේ
බැංකු දේපළ භාරකාර සමාගම)

12.	සම අයිතිය - එක් අයකුට වඩා යම් දේපළකට උරුමකම් කියන විට ද භාරයක් ඇති කළ හැකිය
විශේෂයෙන්ම වෛවාහක නිවසක් භාරයක් බවට පත් කළ විට එහි ප්‍රතිලාභීන් ලෙස එක් කාලත්‍රයකු හෝ දෙදෙනාම පත් කළ හැකි අතර, ඔවුන් භාරකරුවන් ලෙස නෛතික හිමිකම් ද අත්කර ගනි
භාර නීතියේ ඉතිහාසය  

රෝම නීතියේ 'fidei commissa' යනුවෙන් භාර නීතියට තරමක් සමාන සංකල්පයක් පැවතුණ නමුත්, මෙය ලෙස නිර්මාණය  වූවකි
පසුකාලීන පොදු නීති පද්ධතීන්හි දක්නට ලැබුනු 'inter vivos trust' නම් භාර සංකල්පය රෝම නීතියෙහි නොපැවතුණි
'fidei commissa'සහ භාරයක් අතර පවතින තවත් වෙනසක් නම්, ”මින් පළමුවැන්න, දේපළක අයිතිවාසිකමක් ලබා ගැනීමේ නියම මාර්ගයක් ලෙස පවතින විට, දෙවැන්න, දේපළේ යහපත් කලමනාකරණය තහවුරු කිරීම හා හිමිකාරිත්වය දැරීම සඳහා යන වියදම් අවම කිරීම යන අරමුණු සඳහා පැවතීමයි
”

මධ්‍යතන ඉස්ලාම් නීතිය (7 වන සියවසේ සිට 9 වන සියවස තෙක්) තුළ වර්ධනය වූ මුස්ලිම් නීතියේ වාෆ්
අයිතීන් සංකල්පය ඉංග්‍රීසි භාර නීතියට සැලකිය යුතු සමානකමක් දක්වයි. සෑම වාෆ් දේපළකටම waqif - වාක්‍යිෆ් (අයිතිකරු), mutawillis - මුටාවිලීස් (භාරකරුවන්), masa - මසා (විනිසුරු) හා ප්‍රතිලාභ ලබන්නන් සිටිය යුතුය
වාෆ් දේපළක් හා භාර දේපළක් යන දෙවර්ගය යටතේම, දේපළ සාමාන්‍යයෙන් පුණ්‍ය අරමුණක් උදෙසා හෝ නිශ්චිත පුද්ගලයින්ගේ යහපත පිණිස එහි මහා පරිපාලනය තහවුරු කිරීමට වෙන් කොට තබනු ලැබේ
එසේම දේපළ අන්සතු කළ නොහැකිය
ජීවිත කාලයටම ප්‍රතිලාභ ලැබීමට නියම කළ හැකිය
එසේම, දේපළ උරුම වීමේ නීතිය හෝ උරුමකරුවන්ගේ අයිතීන්ට පටහැනිව, භාරකරුවන් හෝ mutawallis පත් කිරීමට හැකිය
මේ දෙක අතර ඇති එකම සැලකිය යුතු වෙනස නම්, වාෆ් දේපළක් එහි නිශ්චිත ප්‍රතිලාභ ලබන්නන් නොමැති විට ප්‍රකාශිතව හෝ ව්‍යංගයෙන් නැවත හැරවීමට ඉඩ දීමයි
මෙය waqf ahli (පුණ්‍ය අරමුණු සඳහා පිහිටුවන වාෆ් දේපළ) වලට වඩා waqf khairi (පවුල් භාර) වලදී පමණක් අදාළ වන්නකි
තවත් වෙනසක් නම්, ඉංග්‍රීසි නීතිය අනුව ප්‍රතිලාභියාගේ යහපත පිණිස භාරකරු භාරය දැරිය යුතු වුවද, ඔහුට දේපළ පිළිබඳ නෛතික බලයක් පැවරීමයි
මේ අර්ථයෙන් ගත් කළ mutawalli සහ ඉංග්‍රීසි නීතියේ භාර සංකල්පය අතර සැලකිය යුතු වෙනසක් නොමැත
එංගලන්තයේ භාර නීතිය වර්ධනය වූයේ 12 වන 13 වන සියවස්හි කුරුස යුද්ධ සමයේදී ය
එහිදී මැද පෙරදිගින් පැමිණි මුස්ලිම් වාෆ් නීතිය බලපෑම් කරන්නට ඇත
එම කාලයේ දී එංගලන්තයේ ඉඩම් අයිතිය වැඩවසම් ක්‍රමය මත පදනම් විය
යුද්ධය සඳහා ඉඩම් හිමියන් රටින් බැහැරව ගිය විට ඒවා පාලනය කිරීම සඳහා ඔවුන්ට තව කෙනෙකු අත්‍යවශ්‍ය විය
එහිදි ඔවුන් තම මිතුරන්ට ඉඩම් පරිපාලනය භාර දී ගිය අතර, නැවත පැමිණි විට අයිතිය පවරා ගත හැකි විය
එහෙත්, බොහෝ විට සිදු වූයේ නැවත පැමිණි විට දේපළ යළි ලබා ගැනීමට අපහසු වීමයි
අවාසනාවක් ලෙස, ඉංග්‍රීසි නීතියේ මේ පිළිබඳ ව ප්‍රතිපාදන නොවීය
අධිකරණ මගින් තීරණය වූයේ දේපළ බලා ගත් පුද්ගලයාට එය නැවත භාර දීමට බැඳීමක් නැති බවයි. මෙහිදී ඔවුහු චාන්සලර් සාමිවරයා වෙත පෙත්සමක් යවමින් තම අයිතිය ඉල්ලා සිටියහ
චාන්සලර් සාමිවරයාට යුක්ති සහගත හා සාධාරණ තීන්දු ගැනීමේ බලය පැවතුණ අතර, ඔහුගේ හෘද සාක්ෂියට අනුව නඩු විසඳීමේ බලය පැවතිණි
ඒ අනුව සාධාරණත්වය පිළිබඳ මූලධර්මයේ බිහිවීම සිදුවිය
මෙහිදී සැබෑ හිමිකරුට සිදුවන අසාධාරණය පිළිබඳ ව චාන්සලර් සාමිවරයාට පෙනී ගියේය
කාලයත් සමග ලෝඞ් සාමිවරයාගේ අධිකරණයට (Court of Chancery) පෙනී ගියේ මෙබඳු ඉල්ලීම් වැඩි වන බවයි. ඒ අනුව, එහි නියම හිමිකරු ‘ප්‍රතිලාභ ලබන්නා’ ලෙස ද, පරිපාලනය කළ තැනැත්තා ‘භාරකරු’ ලෙස ද නම් කෙරිණි
භාරකරු එම දේපළ ප්‍රතිලාභියා නැවත පැමිණි විට භාර දීමේ වගකීමට යටත් කෙරිණි
එය, ‘ඉඩමේ ප්‍රයෝජන ලැබීම’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ අතර, ‘භාරය’ ලෙස විකාශනය වී තිබේ
එසේම, දේපළ පවුලේ පළමු දරුවාට උරුම වීමේ ක‍්‍රමය ද එක්තරා ආකාරයක භාරයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය
එහිදී පළමු දරුවා දේපළවල භාරකාරත්වය පිළිබඳ වගකීම් දරන්නා වන අතර, ඒවා පිළිබඳ උද්ගත වන ගැටළු නිරාකරණය කිරීමට ද බැඳී සිටී.

භාර නීතිය - ප්‍රධාන මූලධර්ම  

ඕනෑම ආකාරයක දේපළක් භාරයක් කළ හැකිය
එහි ප්‍රයෝජන විවිධාකාරය
භාරයක් යමෙකුගේ ජීවිත කාලය තුළ දී හෝ යමෙකුගේ මරණින් පසු අන්තිම කැමති පත්‍රයක් මගින් ඇති කළ හැකිය
නිර්මාණය කිරීම 

සාමාන්‍යයෙන් පහත ක්‍රමවලින් එකකින් භාර නිර්මාණය කළ හැකිය
1.	දේපළ සමථකරුවකු විසින් නිර්මාණය කොට ඔහු විසින් හා  භාරකරුවන් විසින් අත්සන් තබන ලද භාරකාරත්ව ලියවිල්ලක් මගින්,
2.	වාචික ප්‍රකාශයක් මගින්,
3.	මියගිය පුද්ගලයකුගේ අන්තිම කැමති පත්‍රයක් මගින්
(මේවා තෙස්තමේන්තු කාරක නම් වේ)
4.	අධිකරණ නියෝගයක් මගින් (නිදසුනක් ලෙස පවුල් නීති කටයුතුවලදී)

සමහර නීති පද්ධතිවල, සමහර වර්ගවල දේපළ ලිඛිත ලියවිල්ලක් රහිතව භාර බවට පත් කළ නොහැක
නීත්‍යානුකූල පියවර 

නයිට් එ
නයිට් නඩුවෙන් තීරණය වූ අන්දමට, භාරයක් නිශ්චිත ක‍්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කළ යුතුය
1.	චේතනාව -	භාරයක් නිර්මාණය කිරීමේ පැහැදිලි චේතනාවක් පැවතිය යුතුය
(ඇඩම්ස් සහ කෙන්සින්ග්ටන් නඩුව)
2.	විෂය වස්තුව - භාරයට බඳුන් වන දේපළ පැහැදිලිව හඳුනා ගත යුතුය
(පාර්මර් එ
සයිමන්ඞ්ස්) නිදසුනක් ලෙස යමෙකුට ‘දේපළෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක්’ භාරයක් ලෙස නම් කළ නොහැකිය
එය  ඕනෑම ආකාරයක පොදු හෝ පෞද්ගලික, ස්පර්ශ කළ හැකි හෝ නොහැකි දේපළක් විය හැකිය
එය බොහෝ විට ඉඩම්, සමාගම් කොටස් හෝ මුදල් විය හැකිය
3.	අරමුණු - භාරයේ ප්‍රතිලාභ ලබන්නන් පැහැදිලිව හඳුනා ගත යුතුය
එසේ නොමැති නම්, ඔවුන් කවුදැයි තීරණය කිරීමේ හැකියාව පැවතිය යුතුය
භාරකරුවන්ට එහි ප්‍රතිලාභ ලබන්නන් කවුරුන්දැයි තීරණය කිරීමේ අයිතිය ඇති අවස්ථාවක, ප්‍රතිලාභ ලබන්නන් පැහැදිලිව හඳුනාගෙන තිබිය යුතුය
(මැක්පිල් එ
ඩෝල්ටන්) භාරය පිහිටුවන අවස්ථාවේ නූපන් පුද්ගලයන් ද ප්‍රතිලාභ ලබන්නන් ලෙස නම් කළ හැකිය
(උදාහරණ ලෙස ”මගේ අනාගත මුණුපුරු මිණිපිරියන්
”) එසේ නැති නම් එහි අරමුණ පෞද්ගලික එකක් නොව පුණ්‍ය චේතනාවක් ද විය හැකිය
භාරකරුවන් 

භාරකරුවන් නෛතික පුද්ගලයින් මෙන්ම සමාගමක් වැනි ආයතනයක් ද විය හැකිය
භාරය විසින් එහි භාරකරුවන්ට තීරණ ගැනීමේ අයිතිය ලබා දෙන කල්හි, භාරකරුවන් එක් අයකුට වඩා සිටිය හැකිය
භාරකරුවන් නොමැති අවස්ථාවලදී, දේපළෙහි හිමිකම දරන  ඕනෑම පුද්ගලයකු භාරකරුවකු බවට පත් වේ
එසේ නැත්නම්, අධිකරණය භාරකරුවකු පත් කරයි
භාරකරුවන් යනු භාර දේපළෙහි නීත්‍යානුකූල හිමිකරුවන් ය
දේපළට අදාළ සියලූ කටයුතු පරිපාලනය වන්නේ භාරකරුවන් අනිසි, එනම්, භාර දේපළ ආයෝජනය කිරීම, ප්‍රතිලාභ ලබන්නන්ගේ යහපත පිණිස දේපළ ආරක්ෂා කිරීම, භාර දේපළට අදාළ සියලූ ගනුදෙනු ගිණුම්ගත කොට ප්‍රතිලාභ ලබන්නන්ට වාර්තා කිරීම, දේපළට අදාළ බදු ගණනය කිරීම සහ වෙනත් නොයෙකුත් පරිපාලන කටයුතු ය
සමහර අවස්ථාවලදී, ප්‍රතිලාභ ලබන්නන්ට දේපළ භාවිත කළ හැකිද යන්න පිළිබඳ ව භාරකරුවන් විසින් තීරණය කරනු ලැබේ
භාර ලියවිල්ල මගින් මීට අදාළ බලතල භාරකරුවන්ට ලබා දෙයි
එහෙයින්, ප්‍රතිලාභ ලබන්නන්ට විශේෂිත අවස්ථාවල යම් දේපළක් හෝ මුදලක් ලබා දෙන්නේ ද යන්න තීරණය කිරීම භාරකරුගේ වගකීමකි
භාරකාරත්වය සාමාන්‍යයෙන් වැටුප් නොලබන සේවයකි
එහෙත්, බොහෝ විට වත්මන් භාරකරුවන් වන්නේ නොමිලේ සේවය සැපයිය නොහැකි නීතිඥවරුන් හෝ වෙනත් වෘත්තිකයන් ය
එහෙයින් බොහෝ විට භාර ලියවිල්ල මගින් භාරකරුවන්ට සාධාරණ වැටුපක් ගෙවීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලබා දෙයි
භාරකරුවන්ට එම දේපළ පිළිබඳ කිසිදු තොරතුරක් නොදන්වා වුවද භාරයක් ඇති කළ හැකිය
එහෙත්, (මිතුරන් හෝ වෘත්තිකයන් වැනි) භාරකරුවන් සමග භාරයට අවශ්‍ය කටයුතු සම්පාදනය කිරීම සමථ කරන්නාගේ වගකීමකි
භාර වර්ග  

ව්‍යංග භාර - ප්‍රකාශිත භාරයක් මෙන් මේවා භාරකරු හා භාරය පිහිටුවන්නා අතර ගිවිසුමක් මගින් නිර්මාණය නොවේ
මේවා නීතිය මගින් ‘සාධාරණත්ව ප්‍රතිකර්මක්’ ලෙස පිහිටුවනු ලැබේ
මෙය සාමාන්‍යයෙන් යම් වැරදි ක්‍රියාවක් කළ පුද්ගලයකුට, ඉන් හානියට ලක් වූ තැනැත්තා වෙනුවෙන් එම දේපළෙහි භාරකාරත්වය දැරීමට කරනු ලබන නියෝගයකි
මෙහිදී භාරකරු අනිවාර්යයෙන්ම වරද සිදු කළ පුද්ගලයා විය යුතු නැත
බොහෝ විට බැංකුවක් හෝ වෙනත් එබඳු ආයතනයක් වීමට ද ඉඩ ඇත
ප්‍රකාශිත භාර - ප්‍රකාශිත භාරයක් යනු දේපළක හිමිකරුවකු විසින්, ඒ අවස්ථාවේ දී හෝ සිය මරණයෙන් පසු භාරයක් පිහිටුවන ලෙස කරනු ලබන ප්‍රකාශයක් මගින් ඇති කරන භාර වේ
මෙය අන්තිම කැමති පත්‍රයකින් හෝ භාර ඔප්පුවකින් සිදු කළ හැකිය
භාර ක්ෂේත්‍රයේ ඇති බොහෝ භාර මෙබඳු ඒවා වේ
අදාළ පාර්ශවයන්ගේ කැමැත්ත වචනවලින් හෝ හැසිරිම මගින් පැහැදිලිව පෙනී යා යුතුය
එසේම, භාර දේපළ හා එහි අරමුණු පැහැදිලිව හඳුනා ගත යුතුය
එක්සත් ජනපදයේ වංචා පිළිබඳ ව්‍යවස්ථාව අනුව, භාර දේපළ නිශ්චිත වටිනාකමකට වඩා වැඩි නම් හෝ එය නිශ්චල දේපළක් නම් එය ප්‍රකාශිත භාරයක් වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ
ස්ථාවර භාර - මෙහිදී ප්‍රතිලාභියාගේ අයිතීන් භාරය පිහිටුවන්නා විසින් නිශ්චිතව තීරණය කර ඇත
භාරකරුට ඉතා සීමිත අභිමත බලයක් පවති
නිදසුනක් ලෙස
බාල වයස්කරුවකු සඳහා වන භාර (”X ට අවුරුදු 21 වන විට")
 ජීවිත ප්‍රතිලාභ (”X ගේ ජීවිත කාලය තුළ”)
 ඉතිරිය (”X ගේ මරණින් පසු ප‍්‍රාග්ධනය හ ට හිමි වේ”)

සංයුක්ත භාර - මෙහි අභිමතානුසාරි බලය සහිත භාර සහ ස්ථාවර භාර යන දෙකෙහිම ලක්ෂණ අඩංගු වේ
භාරය පිහිටුවන්නා විසින් නියම කරන ලද සෑම ප්‍රතිලාභියෙකුටම භාරකරු විසින් නිශ්චිත මුදලක් ගෙවිය යුතුය
එහෙත්, එම නිශ්චිත මුදල් ගෙවා අවසන් වු විට ඉතිරි ප්‍රතිලාභීන්ට මුදල් ගෙවිය යුත්තේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ අභිමතයක් භාරකරුට ඇත
ව්‍යංග භාර - මේවා පිහිටුවනු ලබන්නේ, ප්‍රකාශිත භාරයක් පිහිටුවීමට අවශ්‍ය සියලූ සාධක සම්පූර්ණ වී නැතත්, පාර්ශවයන්ට ඒ සඳහා වන කැමැත්ත ඇති විටකදී ය