Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
පෝලන්තයේ නොසන්සුන්තාව උත්සන්න වෙමින් පැවති අතර අදූරදර්ශී ඇෆ්ගන් යුද්ධය සෝවියට් සංගමයේ කීර්තියට අත්කලේ ඉමහත් කැලලකි
මේ අතර ඇමෙරිකාවේ බලයට පත්වූ ජනප්රිය සිනමා නළු රොනල්ඩ් රේගන් සීතල යුද්ධයට නාට්යමය මුහුණු වරක් ආරෝපණය කලේය
සෝවියට් දේශය ‘අශුද්ධ අධිරාජ්යයක්’ (Evil Empire) ලෙස හැඳින්වූ ඔහු චන්ද්රිකා හා අජටාකාශ තාක්ෂණ්ය මත පදනම් වූ ‘උපායමාර්ගික ආරක්ෂක වැඩපිළිවෙලක්’ (Strategic Defense Initiative) නොහොත් තාරකා යුද වැඩසහනක් ඇරඹූයේ ඇමෙරිකාවට න්යෂ්ඨික ප්රහාර එල්ල කිරීමට රුසියානුවන්ට ඇති හැකියාව සීමා කිරිමේ අරමුණිනි
මේ වන විට චන්ද්රිකා නාශක ලේසර් අවියක් සෝවියට් හමුදාව සතුව තිබුනද රේගන්ට විවෘත ලෙස විරෝධය පල කල ආන්ද්රපොව් සෝවියට් දේශය තම අභ්යාවකශ යුද වැඩසටහන් අත්හිටුවා ඇති බවට බවට ප්රසිද්ධ ප්රකාශයක් කලේය
එහෙයින් ඔහු ‘මීර්’ නැමති සෝවියට් තාරකා යුද වැඩසටහන දියත් කලේ හොර රහසේය
ඉතිහසඥයන් පවසන්නේ තාක්ෂණික වශයෙන් තම වැඩසටහන හා තරඟ වැදීමට රුසියානුවන්ට නොහැකිය යන රේගන්ගේ අපේක්ෂාව එමඟින් බිඳ වැටුනද මෙම අතිරේක පිරිවැය තුලින් සෝවියට් ආර්ථිකය තවදුරටත් හෙම්බත් කරවීමට නම් ඔහු සමත් වූ බවයි. කෙසේ වුවද මේ අසීරු කාලය තුල පවා අන්ද්රපොව් ආරක්ශක පිරිවැය ඉහල දැමූ බවත් සෝවියට් සංගමය උපාය මාර්ගික අවි හා යුද හිස් නිපදවීම අතින් ඇමෙරිකාව හා කරට කර සිටි බව දැන් හෙලිවී ඇත
(පහත ප්රස්ථාරය බලන්න)
ආන්ද්රපොව්ගේ අකාර්යක්ෂමතාව දුරලීමේ වැඩපිලිවෙල යටතේ උසස් කරනු ලැබ සිටි දෙවන පෙල නායකයකු වූ මිහයිල් ගොර්බචෙව් පසුව පැවසුවේ තමා ආරක්ෂක අයවැයේ තොරතුරු පිළිබඳ නිකමට මෙන් විමසූ කල නායකයා උදහස් වූ බවය
“ඒ තොරතුරු තමුසෙට බරපතල වැඩී” නිෂ්පාදනය හා වෙළඳාම තුල පුද්ගලික අංශයේ සහභාගීත්වය පුළුල් කිරීම තුලින් ආර්ථිකය ගොඩ නැංවිය හැකි බව ආන්ද්රපොව් දැන සිටියද එවන් තත්වයක් තුලින් නැගෙනහිර යුරෝපය සෝවියට් ග්රහණයෙන් ගිලිහෙනු ඇතැයිද, අවසානයේ (සැබවින්ම සිදු වූවාක් මෙන්) එය සෝවියට් සංගමයට පාරා වලල්ලක්වනු අඑතැයි යන (ඉතා නිවැරදි) සැකය නිසා බරපතල ප්රතිසංස්කරණ අත්හදා බැලීමට ආන්ද්රපොව් මැලිවූ බව ගොර්බචෙව් කියයි
මේ අතර ආන්ද්රපොව්ගේ පිළිවෙත ගැන බිය පලකරමින් පිට කවරයේ ඔහුගේ රුව සහිත පලවූ ටයිම් සඟරා කලාපයක් දුටු සමන්තා ස්මිත් නැමති දස හැවිරිදි ඇමෙරිකානු දැරියක් සාමය පතා ආන්ද්රපොව්ට ලියුමක් ලියුවාය
එය සෝවියට් ප්රව්දා පුවත් පතේ පලවූ අතර සෝවියට් සංගමයේ ස්ංචාරක් සඳහා ආන්ද්රපොව් ඈට ආරාධනා කලේය
එහෙත් ඔහුගේ අමුත්තා ලෙස මොස්කොව් නුවරට ලඟා වූ සමන්තා ස්මිත්ට පවා අනුභාව සම්පන්න සෝවියට් නායකයා හමුවීමට හැකි වූයේ නැත
ඔහු හා ඈ අතර කථා බහ දුරකථනය ඇමතුමකට සීමා විය
ආන්ද්රපොව්ගේ සෞඛ්ය තත්වය පිළිබඳ බටහිර ලෝකය සැක පහල කලේ මේ සිදුවීම මතයි
හැට නව වියැති අන්ද්රපොව් මේ වනවිට බරපතල වකුගඩු ආබාධයකින් පෙලෙමින් සිටි අතර ඒ බව දැන සිටියේ පක්ෂයේ ඉහල නායකයන් සීමිත පිරිසක් පමණී
1984 පෙබරවාරියේ සිදුවූ ආන්ද්රපොව්ගේ මරණය සෝවියට් දේශයේ අනාගත ඉරනම අරබයා තැබූ මුද්රාවකට සමානය
සෝවියට් ක්රමය තුල වර්ධනය වූයේ පුද්ගල සාධකය මත විසධිය නොහැකි අන්දමේ දරුණූ අර්බුදයක් වුවද තම 15 මසක පාලනය තුල හැකිතාක් එය කළමණාකරණය කිරීමෙහි ලා ඔහු සමත් වූ බවත් ඔහු ජීවතුන් අතර සිටින තාක් සෝවියට් ක්රමයට අභියෝගයක් එල්ලකිරීමට කිසිවෙකු සූදානම් නුවූ බවත් පිළිගත යුතුය
ආන්ද්රපොව්ගෙ අනුප්රාප්තිකයා වූයේ ඔහුගේ දකුණත බඳු වූ කොන්ස්ටන්ටයින් චර්නෙන්කෝය
ආන්ද්රපොව්ට වඩා තුන් වසක් වැඩිමහල් වූ ඔහු අධික දුම්පානය නිසා ඒ වනවිටත් රෝගී තත්වයේ පසුවිය
රාජ්ය අවමඟුලින් අනතුරුව ඔහු ලෙනින් සමාධියෙන් පිට වූයේ ආරක්ෂකයන් දෙදෙනෙකුගේ අත්වාරුවෙනි
ආන්ද්රපොව්ගේ විචක්ෂණ පරිපාලන වෙනස්කම් හරුහැටි පවත්වාගෙන යාමට අපොහොසත් වූ ඔහු දෙඩි විදෙස් පිළිවෙතක් අනුගමනය කලේය
නැගෙනහිර ජර්මන් නායකයාට බටහිර ජර්මනයේ නිල සංචාරයක යෙදීමෙන් වැලැක්වූ හේ ඇමෙරිකාවේ පැවැත්වුන ඔලිම්පික් උලෙල වර්ජනය කිරීමට නැගෙනහිර යුරෝපයට බල කලේය
එහෙත් රොමෙනියාව පමණක් සෝවියට් විරෝධය නොතකා ඊට සහභාගී වූවාය
චර්නෙන්කෝගේ පාලන සමය තුල සිදුවූ වැදගත්ම සිදුවීම නම් ආන්ද්රපොව් විසින් අත්හිටවූ නිරවිකරණ සාකච්ඡා යලි ඇරඹීමයි
ක්රෙම්ලිනයේ අවසන් දැඩි මතධාරී කොමියුනිස්ට් පාලකයා ලෙස සැලකිය හැකි චර්නෙන්කෝ 1985 මාර්තුවේ අවසන් හුස්ම හෙළුවේ සෝවියට් දේශය නොවැලැක්විය හැකි අර්බුදයට වඩාත් ආසන්න වෙමින් සිටියදීය
මිහයිල් ගොර්බචෙව් ඔහුගේ අනුප්රාප්තිකයා ලෙස තෝරා පත් කරගන්නා ලදී
අකාර්යක්ෂමතාව නැමති මාරක පිළිකාවට ගොදුරුවූ සෝවියට් සංගමය නැමැති රෝගියා මිය යමින් සිටියේය
එය උත්සන්න කරන ලද්දේ දූෂිත නිලධාරිවාදය යන අතුරු ආබාදය විසිනි
ගොර්බචෙව් නැමති වෙදැදුරා ලබා දුන් පෙරස්ත්රොයිකා නැමති එන්නත රෝගියාගේ අවසානයට හේතු වූ අන්දමත් මහානුභාව සම්පන්න සෝවියට් සංගමය කඩදාසි ගෙයක් මෙන් ඇදවැටුන අන්දමත් ‘රතු දෙවොල බිඳ වැටින’ යන පෙර ලිපි ත්රිත්වය තුලින් විස්තර කොට ඇති බැවින් ඒ ගැන මෙහිලා පුනරුච්චාරණය කිරීම අවශ්ය නොවේ යැයි සිතමි
එම ලිපි කියැවීම සඳහා පිවිසුම් ලිපිනයන් පහත සඳහන් කොට ඇත

Chamara Siriwardene

රතු දෙවොල බිඳ වැටින
1985  කොන්ස්තන්තීන් චෙර්නෙන්කෝ මියගියේය
මාර්තු 11 දා සෝවියට කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ නව පළමුවන මහ ලේකම් ධුරයට පත් මිහයිල් සෙර්ගෙයෙවිච් ගොර්බචෙව්ගේ එක් ඉලක්කයක් වූයේ ඒ වනසිට කොමියුනිස්ට් සමාජය මුහුණ පාමින් සිටි පීඩනය  සමනය කිරීමයි
ඒ වන විට ආර්ථ්කය ට අහිතකර ලෙස බලපෑවේ කොමියුනිස්ට් පාලනය බටහිර ලෝකය සමඟ ගණුදෙණු කිරීමේදී පනවාගත් ස්වයං වාරණය හා දැවැන්ත ස්මාජ පිළිලයක් වූ නිළධාරි වාදය බව සැලකිය යුතුය
අකාර්යක්ෂම තාවය හා දූෂිත භාවය නිසා ඵලදායීතාව හීනවීම ජනසමාජය කෙරේ තදින් බලපෑවේය
1986 වසරේ පවා පාන් හා මස් සඳහා මොස්කොව් නගරයේ දිගු පෝලිම් දක්නට විය
කොමියුනිස්ට් පක්ෂයට හිතවත් කම් ඇත්තෝ කළුකඩ ජාවරම හොර රහසේ ගෙන ගියහ
සන්නිවේදනයේ දැවැන්ත දියුණුව හමුවේ භෞතික දුර නැමති සාධකය අහෝසි වූ අතර ආරංචි මාර්ග සජීවී අත්දැකීම් බවට පත් කිරීමට ජන මාධ්‍ය සමත් විය
තරඟ කාරී ධනවාදී ආර්ථිකයේ විචිත්‍ර විවිධත්වය නිසා වඩාත්ම සංවේගයට පත්වූයේ යකඩ තිරය(Iron Curtain) විනිවිද දැකීමට ගත් විසි නව කෝටියක් වූ සෝවියට් කඳවුරේ වාසීන්ය
මෙය තදින්ම බලපෑවේ කොමියුනිස්ට් බලකොටුවේ දොරටුව වූ  නැගෙනහිර ජර්මනියටය
බටහිර ගායක එල්ටන් ජෝන් ගේ ice on fire නම් ඇල්බමයේ සුප්‍රකට 'නිකිතා' ගීතය ලෝ ප්‍රකට වූයේ ද මෙකලය
පෙරස්ට්‍රොයිකා (ප්‍රතිසංස්කරණ) හා ග්ලාස්නොස්ට් (විවෘත භාවය) නමින් හදුන්වාදුන් වැඩපිලිවෙලෙහි අවංක අරමුණ වූයේ සෝවියට් සංගමය රැක ගැනීම බ්බවට සැක නැත
පුද්ගලික ව්‍යවසායකත්වය තුලින් ඇතිවන  ආර්ථික තරඟකාරීත්වය තුලින් ලැබෙන ප්‍රතිලාභ හා  දේශපාලන නිදහස  තුලින් ඇතිවන ලිහිල් වාතාවරණයක් තුල ජන සමාජය තුල පවතින අසහනය තුරන්ව යනු ඇතැයි ගොර්බචෙව් සිතූ බව පෙනේ
එහෙත් මෙම වැඩපිළිවෙල සඳහා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ දැදි මතධාරී පාර්ශ්වයන්ගෙන් සහායක් ලැබැනු ඇතැයි අපේක්ෂා කොට හැකි නොවීය
ඒ සඳහා ඔහු තෝරාගත්තේ බොරිස් නිකොලායෙවිච් යෙල්ට්සින් නැමති ප්‍රාදේශීය ක්‍රියාකාරීයෙකි
පාසැල් වියේ රතු හමුදා සැපයුම් ඩිපෝවකින් සොරකම් ග්‍රෙනේඩයක් ගැලැවීමට තැත් කිරීමේදී ඇතිවූ පිපිරීම නිසා ඔහුගේ වමතේ ඇතිලි දෙකක් නැත
තම මතය වෙනුවෙන් දැඩි ලෙස පෙනී සිටින්නෙකු වූ යෙල්ට්සින් මොස්කොව් නගර කමිටුවේ සභාපති හෙවත් 'පුරපති' ලෙස ගොබචෙව් විසින් පත් කෙරුනේ නත්තලට දෙදිනකට පෙරය
දැවැන්ත අභ්‍යවකාශ ව්‍යාපෘති අත් හිටවූ ගොර්බචෙව් යුද වියදම් අත් හිටුවමින් හමුදා බලය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුකිරීමට කටයුතු කලේ   යුද වියදම් කපා හැරීම සඳහාය
මෙය වොර්සෝ කඳවුර තුල ඇතිකලේ 
අනාරක්ෂිත හැඟීමකි
සෝවියට් සංගමය යුද තත්වයක දී තම සහායට නොඑනු ඇතැයි සෙසු සාමාජිකයෝ අසහනයට පත්වූහ
නව පුරපති යෙල්ට්සින් කෙටිකලෙකින්ම මොස්කොව් නුවර අතිශය ජනප්‍රිය පුද්ගලයෙකු බවට පත්විය
බසයේ කාර්යාලයට ගිය ඔහු ඔණෑම වෙලාවක ඕනෑම පුරවැසියෙකුට හමුවිය හැකි විය
කළුකඩ ජාවරමුන්ගේ හොර ඇල්ලීම සඳහා පාන් පෝලිම් වලට වී  සිටියේය
දූෂිතයන්ට එරෙහිව තදික් ක්‍රියා කල ඔහු නාගරික කමිටු සාමාජිකයන් පහ කලද ඒ ඇබෑර්තු වලට පිරැවූයේ තම හිතවතුන්ය
පෙරෙස්ට්‍රොය්කාවේ අපේක්ෂිත අරමුණු කෙසේ වෙතත් යෙල්ට්සින් තම පෞද්ගලික බලය තහවුරු කොට ගැනීමට යොදාගත් බව ගොර්බචෙව්ට වැටහෙන විට කලක් ගතවී හමාරය
යෙල්ට්සින්ගේ කටයුතු පාලනය කිරීමට තැත්කිරීමට ඔහු දැරූ උත්සාහයේ ප්‍රථ්ඵලය වූයේ යෙල්ට්සින් තම නායකයා හා නයි වෛර බැඳ ගැනීමය
යෙල්සින් බාල ජනප්‍රියත්වය හඹා යන බව පැහැදිලි මුත් ඒ වනවිට ඔහු පමණට වඩා ජනප්‍රිය වී සිටියේය
1987 යෙල්ට්සින් දේශපාලන මණ්ඩලයේදී ගොර්බචෙව් හා විවෘත ගැටිමක් ඇතිකොට ගත්තේ තම යෝජනා සඳහා ප්‍රමාණවත් සහායක් නොදක්වන බව චෝදනා කරමිනි
හේ උත්තරීතර කමිටුවෙන් ඉල්ලා අස් විය
මෙය සෝවියට් ඉතිහාසයේ මීට පෙර සිදු වී ඇත්තේ එක්වරක් පමණි
ඒ ට්‍රොට්ස්කි විසින් 1920 ස්ටැලින්ට කල අභියෝගයයි
යෙල්ට්සින් තානාපති වරයෙකු ලෙස ලතින් ඇමෙරිකානු රටකට යැවීමට කේ ජී බී ය යෝජනා කලේය
" එතකොට ඔය බේබද්දා බීලම මැරිල යාවි" 
එහෙත් තම නව ප්‍රතිපත්ත් තුල පැරණි සෝවියට් සම්ප්‍රදාය අනුගමනය කිරීමට අකැමතිවූ ගොර්බචෙව් කලේ  යෙල්ට්සින්ගේ පිලිවෙත තදින් හෙලා දැක ඔහු නිලයෙන් පහත් කිරීමයි
මෙය තමා අතින් වූ බරපතල වරදක් බව ඔහු පසුව පිළිගත්තේය
අසහනයට පත් යෙල්ට්සින් පපුව කපාගෙන දිවිනසා ගැනීමට පවා තැත් කල අතර තුවාල සුව වීමෙන් අනතුරුව  පාලමකින් පහලට ඇද වැටුනේය
ඔහු කෙලින්ම දැඩි මතධාරීන්ට මේ පිළිබඳ ඇඟිල්ල දිගු කලද යෙට්සින්ගේ සතුරන් කියා සිටියේ ඔහු බීමතින් ඇද වැටෙන්නට ඇති බවයි.  
කෙසේ වුවද මේ වන විට යෙල්ට්සින් බටහිර මාධ්‍ය තුල වීරයෙකු විය
එක්සත් ජනපදයේ සංචාරයක යෙදුන ඔහු තමා දුටු දේ සිය රට පැමිණ විස්තර කලේය
තනතුරු වලින් පහ කෙරුන ලැබුනද ගොර්බචෙව්ගේ ප්‍රතිසංස්කරණ නිසා ඔහුට පක්ෂය තුලින් ඊට එරෙහිව ඉහලට නැඟීමට නිදහස තිබුන අතර ඔහුගේ ජනප්‍රියත්වයට හේතුවූයේ සමාජය තුල පැවති  ක්‍රමය ප්ළිබඳ පැවති අසහනයයි
1989 දී ස්ටාලින්ගේ නිජබිම වූ ජෝර්ජියාවේ පවා කලබල ඇති විය
බර්ලින් තාප්පය බිඳ වැටෙද්දී ගොර්බචෙව් අකමැත්තෙන් වුව නැගැනහිර ජර්මනියට බටහිර හා එක්සත් වීමට අනුමැතිය දුන්නේ ස්සෝවියට් අනුහස් වැයික්කිය තුලට ව්‍යාප්ත වීමට තැත් නොකරන බවට නේටෝවෙන් ලබා ගත් සහතිකයක් මත වුවත් එය  පෝලන්තය, රොමේනියාව, හංගේරියාව, බල්ගේරියාව හා චෙකොස්ලෝවැකියාව තුල පමණක් නොව යුගොස්ලාවියාවේ පවා දැවැන්ත නොසන්සුන්තාවකට තුඩු දුන්නේය
සියළු දෙනාට නිදහස ඕනෑ විය
වොර්සෝ ගිවිසුමේ ගරා වැටීම නිසාත් නිළධාරීන් ඩොලර්  අල්ලසට යටවීම නිසාත් ඒ ඒ රටවල සන්නද්ධ හමුදා  ජනප්‍රිය රැල්ලට එක්වූහ
මේ මහජන නැඟිටීම් වලට නොමසුරුව ආධාර හා ප්‍රචාරය ලබා දුන්නේ බටහිර රටවල්ය
නිදහස් මතධාරීන් හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන් ගේ  ඒ මහා  ප්‍රතිවිප්ලවයේ ම්ලෙච්ඡත්වය කැපී පෙනුනේ රොමේනියාවේදීය
කොමියුනිස් ආඥාදායක  නිකොලායි චව්චෙස්කෝ හා ඔහුගේ බිරිය නිදහස් මතධාරීන්ගේ කැලෑ උසාවියක තීන්දුවකට අනුව එතැනම වෙඩි තබා මරා දමන ලදී
කෲරත්වය හා අවනීතිය අතින් එය ගඩාෆි ඝාතනයට සමාන විය
නැගෙනහිර යුරෝපය ඇද වැටුනද, එහි සාමාජික ජනරජයන් තුල නොසන්සුන්තාව වර්ධනය වුවද  සෝවියට් සංගමය තව දුරටත් පැවතියේය
යෙල්ට්සින් ගේ ජනප්‍රියතාව ඉහල යාමට රට තුල වූ අයහපත් ආර්ථික තත්වය  බටහිර රටවල් වා ප්‍රචාරණය තරම්ම හේතුවූ බව කිව යුතුය
කොමියුනිස්ට් පක්ෂය තුලද නිදහස් කාමී රැල්ලක් ඇතිවූ අතර රුසියානු සෝවියට් ෆෙඩෙරේෂනයේ සභාපතිත්වයට 1990 දී යෙල්ට්සින් 72% ඡන්දයෙන් පත් කරනු ලැබුවේ ඔහු පත් නොකරන ලෙස ගොර්බචෙව් පක්ෂ නියෝජිතයන් ගෙන් පුද්ගලික ඉල්ලීම පවා නොතකාය
කොමියුනිස් මහ ගෙදර වූ රුසියාව යෙල්ට්සින්ට පක්ෂ නියෝජිතයන්ගේ ඡන්දයෙන් සෝවියට් සංගමයෙන් ස්වාධිනත්වය ප්‍රකාශ කලාය
ජුලි මාසයේ පැවති 28 වන සෝවියට් කොන්ග්‍රසයේදී ආන්දෝලනාත්මක කථාවක් පැවැත්වූ යෙල්ට්සින් කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් ද ඉල්ලා අස්විය
ඒ කාලය තුල පැණවුන අණ පණත් වල හරය වූයේ කොමියුනිස් විරෝධයයි
යෙල්ට්සින් කණේ ඉඳන් අඟ කන අතර ස්කෝපියන් වාදක කණ්ඩායම winds of change ගීතයෙන් ඊට තාලය සැපයීය
ඉන් ඉඟි කෙරුනේ මරණාසන්නව සිටි සෝවියට් අධිරාජ්‍යයේ අවසන් බිඳ වැටීමයි
(c) Chamara Siriwardene

රතු දෙවොල බිඳ වැටින
සෝවියට් විරෝධය නැගෙනහිර යුරෝපීය කොමියුනිස්ට් රටවලට අළුත් දෙයක් නොවේ
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු යුගොස්ලාවියාව නොබැඳි පිළිවතකට නැඹූරු වන අතර  පෝලන්තයේ හංගේරියාවේ හා චෙකොස්ලෝවැකියාවේ 1950-1970 අතර ඇතිවූ නැඟී සිටීම් මැඩලන ලද්දේ රුසියන් යුද ටැංකි විසිනි
එහෙත් ග්ලාස්නොස්ට් (විවෘත භාවය) පිළිවතේ  අතුරු ඵලයක් ලෙස 1989-1990 වොරොසෝ සාමාජික රාජ්‍යන් තුල හට ගත් කැරලිකාරිත්වය මැඩලීම උදවු දීම ගොර්බචෙව් ප්‍රතික්ෂෙප කලේය
ප්‍රචණ්ඩත්වය ඔහුට නොරිසිය
බොරතෙල් මිල පහල යාමත්, කෘෂි නිෂ්පාදන ඇද වැටීමත් නිසා රූබලය ඇද වැටින අතර උද්ධමනය අහසට උසට ඉහල ගොස් තිබිණ
සෝවියට් මිල පාලිත ආර්ථිකය තුල  අධි උද්ධමනයේ ලක්ෂණය වූයේ භාණ්ඩ හිඟය හා වඩාත් දිගු පෝලිම් ඇතිවීමයි
සෝවියට් ලිපි ලේඛණ වලට අනුව 1989 වන විටත් ලොව දෙවන විශාලතම දල ජාතික නිෂ්පාදිතය වාර්තා වුවද 1982 සිට කෙමෙන් ඉහල ගිය සෘණ වෙළඳ ශේෂයක් දැකිය හැක
මුළුමනින්ම රජය විසින් මෙහෙයවුන ආර්ථිකයක් තුල විනිවිද භාවයක් අපේක්ෂා කිරීම අසීරුය
මෙම තත්වය ගොරබචෙව් පවා පිළිගත්තේය
ඔහු පරමාදර්ශ කොටගත්තේ 1956 කෘෂෙව් ගේ පිළිවෙත විය හැකි වුවත්, ඔහුගේ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්කම කෙරුණ වාතාවරණය පනහේ දශකයට සම කල හැකි නොවීය
කාමර 2ක නිවෙසක් සඳහා 1980 පවා මූලික ගෙවීම රූබල් 5000ක් වුවද (කම්කරුවෙකුගේ මාසික වැටුප රූබල් 175කි)  එය ලබා ගැනීම සඳහා ගෙවිය යුතු අල්ලස රූබල් 1000ක් විය
(නැගෙනහිර යුරෝපයේ තත්වය වඩාත් අයහපත් වූ බව සිතිය හැක) සන්නිවේදනයේ අද්‍යාපනයේ ප්‍රගතිය තුලින් වඩාත් පුළුල් ලෙස ලෝකය දකිමින් සිටි සෝවියට් වැසියන්ට දැනුනේ අධ්‍යාපන සෞඛ්‍ය හා සුභ සාධන ක්ෂෙත්‍රයන් හි අත්විදී ප්‍රතිලාභ නොව නිළධාරීවාදී ආර්ථිකය තුල වූ පීඩනයයි
සෝවියට් සංගමයේ බිඳ වැටීමට බටහිර මැදිහත් වීම විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කලද එහි සැබෑ වගකීම 1991 දී 57% ක ජනවරමකින් රුසියානු ෆෙඩෙරේෂනයේ ප්‍රථම ජනාදිපති ලෙස සෝවියට් විරෝධී ප්‍රතිපත්තියක් මත ඊට ස්වාධිනව තරඟ කල යෙල්ට්සින් තෝරාපත් කොටගත් චන්දදායකයන්ට පැවරෙනු ඇත
පැවති සෝවියට් පද්ධතිය තුල ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා කල ගොර්බචෙව් ගේ කොමියුනිස්ට් අපේක්ෂකයා  වූ  නිකොලායි රිස්කොව්ට හිමිවූයේ 17.2% කි
නිදහස් ව්‍යාපාරය රුසියාව තුල පමණක් නොව සෝවියට් ජනරජ තුලද සීඟයෙන් ව්‍යාප්ත විය
ගොර්බචෙව් මුහුණ දුන් විශාලතම ගැටළුව යෙල්ට්සින් ප්‍රමුඛ රුසිආනු ෆෙඩෙරේෂනය සෝවියට් පද්ධතිය බිඳ දැමීමේ මූලිකත්වය දැරීමය
යෙල්ට්සින් විනාශ කොට දැමීමට කේ ජී බිය නිති සූදානමින් පසු වුවද ඔහුගේ ජනප්‍රියභාවය හා ප්‍රචන්ඩත්වයට ඇති පුද්ගලික අකැමැත්ත මත ගොර්බචෙව් ඊට එරෙහි වූ බව පෙනේ
රුසියානු ෆෙඩෙරේෂනයේ උදාහරණය අනුගමනය කරමින් සෙසු සෝවියට් ජනරජයන් සෝවියට් පද්ධතියෙන් නිදහස්ව  'පොදු රාජ්‍ය සංගමය' ලෙස ස්ථාපිත කිරීමට යෙල්ට්සින් සැලසුම් කලේය
'පොදු රාජ්‍ය සංගමය' නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කිරීම යෙදී තිබුනේ 1991 අගෝස්තු 20 දාටය
දෙසතියකට පෙර අසරණ ගොර්බචෙව් නිවාඩුවක් සඳහා ක්‍රිමියාව බලා ගියේය
ඔහු මේ වනවිට දෙලොවක් අතර සිටි බව පෙනේ
රුසියානු ෆෙඩෙරේෂනයේ පරිපාලනය මුළුමනින්ම යෙල්ට්සින් අත පැවති අතර ඉක්මනින්ම ඔහු රටක් නැති ජනාධිපතිවරයකු බවට ලකුණු දක්නට වූ අතර ඊට එරෙහිව පියවර ගැනීමෙහිලා ශක්තියක් ඔහුට නොවීය
අගෝස්තු 18 දා දහවල් ගොර්බචෙව් තම බිරිඳ සමඟ මුහුදු වෙරළට ගියේය
රේසා ගොර්බචෙවා මුහුදේ කිමිදෙන අතර ඔහු වෙරලේ සිට පොතක් කියැවීය
පැයකට පසු ඔවුන් නිවෙසට පැමිණි අතර පසු දින නිවාඩුව අවසන් කොට  පොදු රාජ්‍ය සංගමයේ ගිවිසුම අත්සන් තැබීම සඳහා මොස්කොව් බලා යාමට නියමිතව තිබිණ
පස්වරු 2.00 ට ගොර්බචෙව්ගේ ප්‍රධාන ආරක්ෂක නිළධාරී  මේජර් ජනරාල් ව්ලැදිමීර් මෙද්වදෙව්ට ප්‍රධාන මුරකුටියෙන් ඇමතුමක් ලැබිණ
එය භාරව සිටි මේජර්වරයා පැවසුවේ නිකේතනයේ ගේට්ටු වසා සීල් තැබීමටත් කිසිවෙකුට පිටවීමට හෝඇතුළු වීමට ඉඩ නොදීමටත් අණ ලැබී ඇති බවයි. නියෝගය නිකුත් කලේ කවරෙක්දයි දැන ගැනීමට මෙද්වදෙව්ට උවමනා වුවද දුරකථන විසන්ධි විය
පිටතට ගොස් සිදු වන්නේ කුමක්දැයි සොයා බැලීමට මෙද්වදෙව්ට උවමනා වුවද එය අවැසි නුවූයේ මොස්කොව් නුවර ඔහුගේ ප්‍රධානියා වූ ලුතිනන් ජනරාල් යුරී ප්ලෙක්හානොව් අනපේක්ෂිත ලෙස කාර්යාලයට ඇතුළු වූ නිසාය
"කලබල වෙන්න එපා. මිහායිල් සර්ජියෙවිච්ට (ගොර්බචෙව්ට) කියන්න මොස්කොව් ඉඳල අමුත්තො කට්ටියක් ඇවිල්ල ඉන්නව හම්බුවෙන්න කියල
"
ඔහු අමුත්තන්ගේ නම් කිහිපයක් කීය
ඔවුනතර කේ ජී බී ප්‍රධානී ව්ලදිමීර් ක්‍රිච්කොව් ආරක්ෂක ඇමති දිමිත්‍රි යැසොව් ද වූහ
මෙද්වදෙව් වහා පණිවුඩය රැගෙන ගොර්බචෙව් හමුවිය
ඔහු සිටියේ දිගු ලෝගුවක් හැඳ පුවත් පතක් බලමිනි
හේ මවිත විය
"මොකටද ඇවිත් තියෙන්නෙ මේ ගොල්ල
" 
"මම දන්නෙ නැහැ
" 
මඳ වේලාවක් කල්පනාවෙහි නිග්මව සිටි හේ කාමරය තුලට වැදුනේය
වැදගත් දෙයක් සම්බන්ධව සිය බිරිඳ ගෙන් උපදෙස් පැතීම ගොර්බචෙව් ගේ පුරුද්දකි
නැවත තම කාර්යාලයට ඇතුළු වූ මෙද්වදෙව් දුටුවේ අමුතතන් සියළු දෙනා එහි සිටින බවය
ඒ බව ගොර්බචෙව්ට යලි දැනුම්දීමට ඔහු දුරකථනය එසවුවද ඉන් හඬක් නොනැගින
අමුත්තෝ සිනා සෙන්නට වූහ
අනතුරුව යුරී ප්ලෙක්හානොව් හැර සෙසු අය ගොර්බචෙව්ගේ කුටියට ඇතුළු වූහ
ඔවුන් කුමක් කතබහ කලේදැයි මෙද්වදෙව් දැන නොසිටියේය
මඳවේලාවකින් ඔවුන් ආපසු පැමිණියේ පැයකට පමණ පසුවය
ප්ලෙක්හානොව් සමඟ ඔවුහු පිටව ගියහ
"නීචයා
ඒකට අත්සන් කරන්නත් බයයි," කිසිවෙකු පවසනු (කෘච්කොව් විය යුතුය) මෙද්වදෙව්ට ඇසිණ
කිසියම් කුමන්ත්‍රණයක් සිදුවන බවද එය කේ ජී බිය විසින් මෙහෙයවන බවද මෙද්වදෙව් මේ වන විට අවබෝධ කොටගෙන සිටියේය
ඔහුගේ කාර්යය වූයේ ගොර්බචෙව් ආරක්ෂා කීරීමය
ගොර්බචෙව් යහතින් සිටි අතර එසේ නුවුවද ඔහුට කල හැකි දෙයක්ද නොවීය
කේජීබී බල ඇණී කිහිපයක් නිකේතනය ඒ වනවිට වටලා සිටි අතර ඔවුන්ට අණ දුන්නේ ප්ලෙක්හානොව් මිස ඔහු නොවේ
සිය සැමියාට නිරන්තර උපදෙස් දුන් රයිසා ගොර්බචෙවා පසුව කීවේ මෙවන් කථාවකි
"මිහයිල් සර්ජියෙවිච් දැඩි මතයක හිටියා
අපේ ජීවිත අනතුරේ බව ඔහු දැන සිටියත් කුමන්තර්නයට සම්බන්ධවෙන්න ඔහු කැමති උනේ නැහැ
මම අපේ ලමයින්ට- අයිරින් හා අන්තෝලි- කථා කලා
තත්වය විස්තර කලා
ඔවුන් අපට ශක්තිය දුන්නා කුමන්ත්‍රණය මුහුණ දෙන්න
" 
රේසා ගොර්බචෙවා ගේ මෙම ප්‍රකාශය විහිළුවක් ලෙස සලකා බැහැර කරන ලදී
දුරකථන ඒ අවස්ථාවේ අක්‍රිය කොට තිබූ බව සියල්ලෝ දනිති
යෙල්ට්සින් අගෝස්තු 19 දා උදේ සිටියේ මොස්කොව් හි සිය නිවසේය
ඔහුගේ දියණිය කෑගසමින් තමා වෙත දිව එනු දුටු හේ පුදුම විය
"තාත්තේ බලන්න එලියෙ වෙන දේ" 
නිවෙස වටා කේ ජී බී භටයන් විසින් දැඩි රැකවල් යොදා තිබිණ
මහ මඟ තැනින් තැන යුද ටැංකි නවතා ඇත
තම පෞද්ගලික ආරක්ෂකයන් කෙරේ හෝ විශ්වාසයක් තැබිය නොහැකි බව යෙට්සින් වටහා ගත්තේය
නිවසේ දුරකථන ක්‍රියා නොකල අතර පිටතින් කිසිවෙකුට එහි ඇතුල් වීමටද ඉඩක් නොවීය
තමාට ඇති එකම අවස්ථාව  නිවසින් පිට වීමට තැත් කිරීම පමණක් බවත් එය අතිශය අවදානම් කටයුත්තක් බවත්  යෙල්ට්සින් දැන සිටියේය
කුමන්ත්‍රණය නිසා හටගත් ජීවිත අවදානම නොතකා නිවසින් පිටවී ක්‍රෙම්ලිනයට පසු මොස්කව් නගරයේ ප්‍රධානම රජයේ මධ්‍යස්ථානය වූ 'ධවල ගෘහය' (While House) වෙත  යාමට තමා තීරණය කල බව බොරිස් යෙල්ට්සින් පසුව කීය
භූගත බන්කර, උමං හා සන්නිවේදන පද්ධති වලින් සමන්විත 'ධවල ගෘහය' සැබෑ බලකොටුවකි
වඩාත් වැදගත් වූයේ අමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලය ඊට යාබදව පිහිටා තිබීමය
එහෙත් ඔහුගේ සහායකයන් පැවසුවේ මහත් කලබලයට පත් යෙල්ට්සින් කටගොන්නක් වොඩ්කා බීගෙන දිවි නසා ගැනීමට තැත්කල බවත් එය වැලකූ සෙසු අය ඔහුට නිවසින් පිටවීමට තැත් කරන ලෙස බලකල බවත්ය
යෙල්ට්සින්ගේ ජීවිතයට  අනතුරක් සිදු නොවනු ඇති බවට ඔවුන් මේ වන විට වටහා ගෙන සිටියේ එවැන්නක් සිදුවීමට ඕනෑ තරම් වේලාව හා අවස්ථා තිබුන නිසාය
වෙඩි නොවදින ඇඳුමක් යෙල්ට්සින්ට ඇන්දවූ ඔවුහු ඔහු ජාතික කොඩිය සහිත නිළ රථයට නංවාගෙන ගමනට පිටත් වූහ
ඔවුන්ගේ සෑම චලනයක්ම නිරීක්ෂණය කරමින් වාර්තා කලා මිස කේ ජී බී භටයන්  කිසිවෙකු ඔවුනට බාධා කලේ නැති
ඔවුන්ගේ අනදෙන්නා  පසුව පැවසුවේ තමා ජනාධිපති වරයා අත් අඩංගුවට ගැනීමට හෝ මරා දැමීමට නියෝග අපේකෂාවෙන් පසුවූ බවයි. ධෛර්යය උපදවා ගනු පිණිස වොඩ්කා ග්‍රෑම්ස් දෙසියයක් පානය කොට සිටියද එම නියෝගය ඔහුට ලැබුනේද නැත
අගෝස්තු 19 උදෑසන 11ට යුද ටැංකි අතරින් යෙල්ට්සින් ‍රැගත් රථපෙළ ධවල ගෘහය කරා පැමිණෙන විට නගරය මහජනයාගෙන් පිරී ඉතිරී ගොසිනි
ඔවුහු යෙල්ට්සින්ට පක්ෂව උද්ඝෝෂණය කරමින් සිටියහ
ඔද සිදීගොස් සිටි ජනාධිපතිවරයා මින් ධෛර්යයමත් විය
ඔහු ධවල ගෘහයට ඇතුළු වූ බව දුටු උද්ඝෝෂකයෝ ගොඩනැඟිල්ල වටා එක්රොක් වූහ
එදින සවස පළමු වරට මාධ්‍ය නිවේදනයක් කල කුමන්ත්‍රණ කරුවන් පැවසුවේ ගොර්බචෙව් 'අසනීපයෙන්' පසු වන බවය
බොහෝ දෙනාගේ අදහස වන්නේ කුමන්ත්‍රණයට රහසින් සහාය දැක්වූ ගොර්බචෙව් අවසන් මොහොතේ පැකිලීම නිසා ඔවුන්ට මෙම 'නිදහසට කරුණ'  ඉදිරිපත් කිරීමට සිදුවූ බවකි
කුමන්ත්‍රණය ගොර්බචෙව්ට එරෙහි වෑයමක් නොවන බවද එමඟින් ඇඟවෙන බව ඔවුහු පවසති
කුමන්ත්‍රණ කරුවන්ගේ  සැලැස්ම වූයේ  යුද ටැංකි වෙඩි මුරයක් ධවල ගෘහය වෙත එල්ල කොට 'ඇල්ෆා' හා 'වේගා' නැමති කේ ජී බී කොමාන්ඩෝ බල ඇණි යොදවා ඇසිල්ලකින් ගොඩ නැඟිල්ල අත්පත් කොට ගැනීමයි
සිය භටයන්ට ඒ සඳහා ගතවනු ඇත්තේ සුළු කාලයක් බව  එහි අණදෙන නිළධරියා පසුව පැවසීය
එහෙත් ඔවුනට ඒ සඳහා නියෝගය 19  දා දවස පුරාම ලැබුනේ නැත
එදා සවස ටමන්ස්කයා නැමති යුද ටැංකි ඩිවිෂණය පෙළපාලි කරුවන් හා එක් වූ අතර යුද ටැංකියක් මත නැග ගත් යෙල්ට්සින් නිදහස වෙනුවෙන්  නැගී සිටින මෙන් ජනයා ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය
කාලය කුමත්‍රණ කරුවන්ට එරෙහිව වන බව පැහැදිලිවම පෙනෙන්නට තිබියදීත්, පහසුවෙන්ම ගොඩනැගිල්ල අත්පත් කොටගෙන යෙල්ට්සින් සිරභාරයට ගැනීමට හෝ මරා දැමීමට තිබූ අවස්ථාව ඔවුන් මඟ හැරියේ මන්ද
මේ අවස්ථාව වන විටත් ඇල්ෆා හා වේගා බල ඇණි නියෝග අපේක්ෂාවෙන් සිටි බව පැහැදිලිය
එහෙත් ඒ වන විට ඔවුන්ගේ මුල් සැලැස්ම තවදුරටත් ප්‍රායෝගික නොවීය
දස දහස් ජන ගගක් ගොඩ නැඟිල්ල වටා රැස් ව සටන්පාඨ කියමින් සිටි අතර එල්ල කෙරෙන ඔනෑම ප්‍රහාරයකින් දැවැන්ත ලේ වැගිරීමක් නොවැලැක්විය හැකි බවද, එහි අණදෙන නිළධරීන්ට නොපෙනී නොගියේය
මේ හේතුවෙන් අතිරේක යුද ටැංකි බැටෑලියන 3ක සහාය ලබා ගැනීමටත් හෙලිකොප්ටර් මඟින් කොමාන්ඩෝ භටයින් ගුවනින් හෙලීමටත් සැලසුම් කරන ලදී
එහින රාත්‍රී 11.00 ට විදෙස් පුවත් වාර්තා කලේ සෝවියට් එස්ටෝනියා ජනරජය ස්වාධීනත්වය ප්‍රකාශ කල බවයි. 
අතිරේක යුද ටැංකි බැටෑලියන 3  එහි ලඟාවූයේ 21 දා අළුයම 1.00ටය
පෙලපාලි කරුවෝ ඒවා පැමිණිම වැලක්වීමට උත්සහ කලහ
22 හැවිරිදි දිමිත්‍රි කොමාර් නැමති තරුණයා මඟ හරස් කිරීමට තැත් කල විට එක්  යුද ටැංකියක් ඔහු පොඩි පට්ටම් කරමින් සිරුර මතින් ධාවන වූ අතර පසු පසින් පැමිණි භටයන් වෙඩි තැබීම නිසා තවත් දෙදෙනෙක් මියගොස් තවත් 50 කට අධික පිරිසක් තුවාල ලැබූහ
මේ බිහිසුනු සිදුවීම නිසා දෙපාර්ශ්වයම තුල ඇති වූයේ දැඩි කම්පනයකි
උද්ඝෝෂකයන් සෙබළුන්ට ආයාචනා කලබව විදෙස් මාධ්‍ය වේදීහූ පැවසූහ
ප්‍රහාරය සඳහා අණ දීමට තමාට නොහැකි බව ඇල්ෆා බල ඇණියේ අණදෙන නිළධාරියා කුමන්ත්‍රණ නායකයන්ට දැනුම් දුන් අතර  ඔහු නොතකා හැර ප්‍රහාරය දියත් කිරීමට ඔනෑ තරම් අවස්ථාව තිබුණද එය නොතකා සියළු කේ ජී බී බල ඇණී වලට මොස්කව් නගරයෙන් වන ලෙස ආරක්ෂක ඇමති යැසොව් නියෝග කලේය
ඊට හේතුව ඉතා පැහැදිලිය
කුමන්ත්‍රණ කරුවෝ කොමියුනිස්ට් නිළධාරීවාදීන් මිස ලේ පිපාසිතයෝ නුවූහ
මේ අතර ස්වාධීනත්වය ප්‍රකාශ කල ලැට්වියා ජනරජයේ කඳවුරු බැඳසිටි සෝවියට් පැරචුට් බල ඇණිය එරට සන්නිවෙදන කුළුණු සියල්ලට  භටයන් ගුවනින් හෙලා ඒවා අත් පත් කොටගත්තද කුමන්ත්‍රණය පරාජය වූ අසා ඒ ව අතහැර පසු බැස ගියහ
සෝවියට් සංගමට රැක ගැනීමට දැරූ තැතෙහි අවසානයයි ඒ.
මොස්කොව් නුවර බලා පියාසර කල ගොර්බචෙව් යෙල්ට්සින් සමඟ එක්ව කුමන්ත්‍රණ කරුවන් සිරගත කලේය
ඔවුන් අතරින් ක්‍රියාකාරියෙකු වූ  බොරිස් කාර්ලෝවිච් සිය බිරිඳ සමඟ දිවි නසා ගත්තේය
24 දා දහස් ගණනකගේ සහභාග්තවයෙන් පැවති මියගිය සිවිල් වැසියන් තිදෙනාගේ අවමඟුලේදී ගොර්බචෙව් ඔවුනට 'සෝවියට් සංගමයේ වීරයා' සම්මානය පුද කලේය
සෝවියට් සංගමයේ විනාශය තහවුරු කල තිදෙනා ඒ වෙනුවෙන් එහි උසස්ම සම්මනයෙන් පිදුම් ලැබීම දෛවයේ කුරිරු සරදමකි
ඔවුන් ගලවා ගැනීමට තමාට නොහැකි වීම ගැන යෙල්ට්සින් ඔවුන්ගේ දෙමාපියන්ගෙන් සමාව ඉල්ලා සිටියේය
එදින රැයේ සෝවියට් නායකයන්ගේ ඉළිම විනාශ කෙරුන අතර ඉතිහාසයේ තවත් නින්දිත සිදුවීමක් වූයේ ඒ අතරය
ඒ යෙල්ට්සින් ආධාරකරුවන් විසින්  ලෙනින්ගේ සිරුරේ හැඩයට තැනූ කේක් ගෙඩියක් තනා එය අනුභව කිරීමය
බටහිර මාධ්‍ය මීට විශාල ප්‍රචාරයක් දුන්නේය
ගොර්බචෙව් එදින කොමියුනිස්ට් පක්අයෙන් ඉවත් වූ අතර පස් දිනෙකට පසු යෙල්ට්සින්ගේ විශේෂ ආඥාවක් මඟින් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය තහනම් කෙරින
බයිලෝ රුසියානු හා යුක්‍රේන ජනරජ ද පසුදින ස්වාධිනත්වය ප්‍රකාශ කලෝය
1991 නත්තල් දින ගොර්බචෙව් තමා දැරූ තවදුරටත් අර්ථයක් නුවූ සෝවියට් නායකත්වයෙන් ඉල්ලා අස්විය
න්‍යෂ්ඨික කේත අඩංගු නිල් පැහැති ලියැවිලි බෑගය ඔහු යෙල්ට්සින් ට භාර දුන්නේය
73 වසරක් ක්‍රෙම්ලිනයේ ලෙලදුන් දෑකැත්ත හා පිටිය සහිත රතු ධජය වෙනුවට වත්මන් ත්‍රිවර්ණ කොඩිය ඔසවන ලදී
සෝවියට් දේශය විසිරුවා හරින ලද බව ප්‍රකාශ කල නව රුසියානු ෆෙඩරේෂ්ණය ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ සෝවියට් සංගමය සතු අසුන තමා විසින් උරුම කොට ගන්නා ලද බව එක්සත් ජාතීන් ගේ සංවිධානයට දන්වා සිටියාය
නිදහස් ආර්ථික පිළිවෙතක් යෙල්ට්සින් විසින් ආඥා කරන ලදී
බටහිර බලවත්තු බොහෝ ප්‍රීති වූහ
ඇදවැටී තිබූ ආර්ථිකය මොහොතකට වඩාත් අසමතුලිත වූ අතර රුසියාව කලක් දැඩි උද්ධමනයෙන්ද, චෙචෙන්යාව දක්වා රට ඇතුලට පැතිරී ගිය බෙදුම්වාදී අරගලයකින්ද පීඩා වින්දාය
1998 රූබලය කඩා වැටුන අතර ඊලඟ වස්‍රේ නේටෝව ගොර්බචෙව්ට දුන් පොරොන්දු කඩ කරමින් යුගොස්ලෝවියාවට බෝම්බ දැමීය
යෙල්ට්සින්ට හැකිවූයේ විරෝධය පෑම පමණි
තම අගමැති ලෙස ව්ලැඩිමීර් පුටින් පත් කලේය
ඒ වනවිට යෙල්ට්සින් රට තුල බලවත් අපකීර්තියට  පත්ව සිටියේය
සහස්‍රය ආරම්භයේ රුසිආනුවන්ගෙන් 75%ක් කියා සිටියේ සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීම මහ විපතක් වූ බවය
මහා පරිමාණයේ අල්ලස් චෝදනා නිසා  ඊලඟ වසරේ යෙල්ට්සින්ට සිය තනතුරින් ඉල්ලා අස් වීමට සිදුවිය
නව ජනාධිපති වූයේ ව්ලැදිමීර් පුටින්ය
පුටින් යටතේ රුසියාව ලද ප්‍රගතිය ඇස්පනා පිට දුටුවෙන් ඒ ගැන විස්තර කිරීම නුවුමනාය
ගතවූ මාර්තුවේ කලිනින්ග්‍රාඩ් හි පැවති හමුවකදී පුටින් ගෙන් අසන ලද එක් පැනයක් වූයේ ඉතිහාසයේ සිදු නුවූයේ නම් මැනවයි සිතෙන සිදුවීම කුමක්ද යන්නයි
පුටින් ජනාධිපති තැනගේ පිළිතුරද සරල විය
"සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීම සිදු නොවිය යුතු දෙයක්," හේ කීය
සියයට අසූවක් රුසියානුවෝ අදද සිය සෝවියට් පුරාණය ඉමහත් අභිමානයෙන් හා ආස්වාදයකින් සමරති
(c) Chamara Siriwardene

පශ්චාත් සෝවියට් බේදවාචකය

1991 දෙසැම්බර් 25 දා මෑත ඉතිහාසය තුල බටහිර ලෝකයට උදාවූ වඩාත්ම ප්රීතිමත් දිනයයි
ඊට හේතු වූයේ පුරා දශක හතරහමාරක් බටහිර කදවුර හා සෝවියට් කඳවුර අතර පැවති සීතල යුද්ධය එදින නිල වශයෙන් අවසන් වීමේ ජයග්රාහී උද්දාමය මිස ස්වාමි දරුවාණන්ගේ උපත් සංවත්සරය නිසා හටගත් අධ්යාත්මික බැතිය නම් නොවේ
කිතු දහමේ මූලික ඉගැන්වීම් අනුව බලන කල එය මෑත ඉතිහාසයේ ඔවුන් සැමරූ වඩාත් අර්ථවිරහිත නත්තල ලෙස සැලකිය හැක
ක්රෙම්ලිනයේ අවසන් සෝවියට් නායකයා වූ මිහයිල් ගොර්බචෙව් ගේ ප්රධානත්වයෙන් එදින රැස්වූ උත්තරීතර සෝවියට් සභාව සෝවියට් සංගමය තවදුරටත් නොපවතින ප්රපංචයක් බව ප්රකාශ කොට සිටියේය
ඒ සමඟම මුලින් ම බලරහිත වූයේ පෙරස්ත්රොයිකාවේ නිර්මාතෘ වූ මිහයිල් ගොර්බචෙව් මෙතාක් දැරූ තනතුරයි
මෙය දේශපාලන අර්ථයෙන් ගත් කල මරා දමනු ලැබීමට පෙර සිය දිවි හානිකොට ගැනීමක් හා සමානය
සෝවියට් සංගමයේ සුන්බුන් මතින් රාජ්ය පහලොවක් උපත ලබද්දී සෝවියට් න්යෂ්ඨික කේත අඩංගු නිල් පැහැති ඇසුරුම් බෑගය ගොර්බචෙව් විසින් සෝවියට් පාලනයේ අනුප්රාප්තිකයා ලෙස පිළිගැනුන රුසියානු ෆෙඩරේෂණයේ ජනාධිපති බොරිස් යෙල්ට්සින්ට භාර දුන්නේය
පුරා හැත්තෑ හතර අවුරුද්දක් ක්රෙම්ලිනය මත ලෙලදුන දෑකැත්ත හා මිටිය සහිත සෝවියට් ධජය එදින සවස අවසන් වරට පහත හෙලන ලදී
ඒ වෙනුවට පැරණු රුසියන් අධිරාජ්යයේ ත්රීවර්ණ ධජය එසවිණ
එමඟින් හැඟවුනේ නව පාලනයද තම මර්මස්ථානය කොට ගත්තේ ක්රෙම්ලිනයම බවය
දෘෂ්ඨිය කුමක් වුවද රුසියාවේ රාජ්ය බලය හා ක්රෙම්ලිනය අතර වූ බිඳ නොහෙන සම්බන්ධතාවට මෙය තවත් නිදසුනකි
ලොව විශාලතම සංවෘත ආර්ථිකය මුළුමනිම විවෘත කල යෙල්ට්සින් පැරණි සෝවියට් සංගමයෙන් දල වශයෙන් අඩක් පමණ වූ රුසියානු ෆෙඩරේෂනයට පාවෙන විනිමය තත්වයක් මත පදනම් වූ නිදහස් වෙළඳ පොලක් හඳුන්වා දුන්නේය
රාජ්ය දේපොල මහා පරිමාණයෙන් පුද්ගලික කරණය කෙරිණ
කොමියුනිස්ට් ක්රමය හා බැඳුන සියළු සංකේත ඉවත් කරන ලදී
නගර වල ඉදි කොට තිබූ සෝවියට් නායකයන්ගේ දැවැන්ත පිළිම ඇද වැටුන අතර නව යුගයේ ඇරඹුම සනිටුගන් කරනු ලැබුවේ ලෙනින්ගේ මළ සිරුරේ හැඩයට තැනූ කේක් ගෙඩියක් කැපීමෙනි
තමා කෲර සෝවියට් ක්රමයෙන් අත් මිදුන බවත් දශක හතකට පසු රුසියාව හරහා නිදහසේ හා සෞභාග්යයේ සීත සුලං රැලි හමන බවත් රට වැසියෝ මොහොතකට සිතූහ
එහෙත් ඔවුන්ගේ සුන්දර පැතුම් බියකරු සිහිනයක් බවට පත්වීමට වැඩි කලක් ගතවූයේ නැත
මිල පාලනය මුළුමනින්ම ඉවත් කිරීමත් සමඟ බිඳ වැටුන ආර්ථිකය තුල උද්ධමන අහස උසට නැඟුන අතර රූබලයේ අගය අවප්රමාන වූයේ බලාසිටියදීය
යෙල්ට්සින් මීට ප්රතිචාර දැක්වූයේ සුබසාධන වියදම් මුළුමනින්ම කපා හරිමින් හා බදු පණවමිනි
ජාත්යන්තර මුල්ය අරමුදලෙන් ණය ලබා ගැනීමෙන් හා පොලී අනුපාත විශාල ලෙස ඉහල දමමින් තත්වය පාලනය කිරීමට ඔහු තැත් කලේය
සෝවියට් සංගමයේ උරුමක්කාරුවා ලෙස එහි පැරණි ණය බරද දැරීමට රුසියානු ෆෙඩරේෂණයට සිදුව තිබිණ
රුසියාව අධිඋද්ධමනකාරී තත්වයකට ආසන්න වෙමින් සිටියාය
රූබල් ඉතිරුම් හා ඉපැයිම් වල වටිනාකම ක්ෂය වී යාම නිසා ජීවන මට්ටම බරපතල ලෙස පිරිහිණ
සෝවියට් ක්රමය යටතේ වඩාත් සුරක්ෂිත වෙලඳ පොලකට හා පුද්ගලික සහන රැසකට හුරුව සිටි රට වැසියෝ පළමු වරට අහිමි වූ කොමියුනිස්ට් පාලනයේ අගය යලි තක්සේරු කිරීමට ගත්තේ ඇටිකෙහෙල් ගිල දැමූ උගුඩුවන් මෙනි
යටත් පිරිසෙයින් පොතට සීමාවී හෝ ක්රෙම්ලිනය තුලට සෝවියට් පාලනය විසින් හුරු කොට තිබූ සාමුහික පාලනය පිලිබඳ සංකල්පය හේතුවෙන් නව පාලනය දේශපාලන වශයෙන්ද ස්ථාවර වූයේ නැත
1917 රාජාණ්ඩු ක්රමයෙන් කෙලින්ම පන්ති ආඥදායකත්වයක් කරා යොමු උන රුසියාවට ප්රජාතන්ත්රවාදය ඒ වන විටත් නුහුරු අත්දැකීමක් බව අප අවබෝධ කොටගත යුතුය
පාලිත ආර්ථිකයක් නිදහස් වෙලඳ පොලට එකවර නිරාවරනය වීමෙන් හටගත් ව්යාකූලතාවට සමාන තත්වයක් ක්රෙම්ලිනය තුල ද ඇතිවූයේ රුසියාවේ හාපුරා ජනාධිපති හා තවදුරටත් සෝවියට් සභාව ලෙස හැඳින්වුන පාර්ලිමෙන්තුව අතර බල අරගලයක් ඇතිවීම නිසාය
1993 අගෝස්තු 13 ඉස්වෙස්ටියා පුවත් පත කියා සිටියේ දෙපාර්ශ්වයම එකිනෙකා අභිභවා යමින් හා නොතකමින් නීතිරීති නිකුත් කිරීමට පටන්ගෙන ඇති බවය
සැප්තම්බරයේ පාර්ලිමේන්තුව බලරහිත බවට නිවේදනයක් නිකුත් කල යෙල්ට්සින් සියළු බලතල පවරා ගත්තේය
මෙය නීති විරොධී බව පැවසූ පාර්ලිමෙන්තුව ඔහු බලයෙන් නෙරපීමේ යෝහජනාවක් සම්මත කොටගති
මෙ හේතුවෙන් මහත් ව්යාකීලත්වයක් ඇතිවූ අතර විරුද්ධ වාදීන් විසින් උසි ගන්වනු ලැබූ පීඩාවට පත්ව සිටි මොස්කොව් වැසියෝ යෙල්ට්සින්ට එරෙහිව වීථි බටහ
එහෙත් හමුදාවේ සහාය ලබා ගැනීමට සමත් වූ යෙල්ට්සින් පාර්ලිමේන්තුවට යුද ටැංකි යවමින් තත්වය මැඩ පැවැත්වීය
පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හරින ලද අතර ජනාධිපතිට වැඩි බල තල පැවරෙන නව ව්යවස්ථාවක් සම්මත කරන ලදී
ඩූමාව ලෙස රැකෙරුන නව පාර්ලිමෙන්තුව තම අභිමතය පරිදි විසුරුවාකලීමේ හැකියාව එමඟින් ඔහුට හිමි විය
මේ අතර චෙචෙනයාවේ බෙදුම්වාදීන් වෙනම රාජ්යයක් ප්රකාශයට පත් කලේ මේ අතරයි
ඔවුන් සිවිල් ඉලක්ක මත ත්රස්ත ප්රහාර එල්ල තත්වය මැඩලීමෙහි ලා අන්මඟක් නුවූයෙන් බටහිර විරොධතා නොතකා චෙචෙන්යාව ආක්රමණය කිරිමට යෙල්ට්සින් තිරණය කලද මේ වනවිට ව්යාකූලත්වය තුල සංවිධානාත්මක වශයෙන් දුර්වල ව සිටි රුසියන් හමුදා සාර්ථක ප්රථිල පෙන්වීමෙහිලා සමත් වූයේ නැත
චෙචෙන්යාවේ ආරම්භක සටන පශ්චාත් සෝවියට් යුගයේ මුල් අවධිය තුල රුසියාව හමුදාමය වශයෙන් ඇදවැටී තිබූ දුක්බර තත්වයට කදිම උදාහරණයකි
කේජීබීය විසින් ක්රියාත්මක කල රයාන් නැමති ආරක්ෂක සැලසුම අක්රිය ව තිබුනෙන් අභිනව රුසියානු හමුදාවේ අනතුරු හැඟවීම් පද්ධති පවා තවදුරටත් විශ්වාසදායක ලා සැලකිය හැකි මට්ටමක වූයේ නැත
මීට හොඳම උදාහරණය නම් 1995 දී ඇමෙරිකානු හා නෝර්වීජියානු විද්යාඥයන් විසින් විද්යාත්මක කාර්යයක් සඳහා ගුවන් ගත කල අදියර හතරේ රොකට්ටුවක් ඇමෙරිකානු සබ්මැරීනයක සිට තම රේඩාර් පද්ධති ඉලක්ක කොටගෙන එල්ල කරන මිසයිල ප්රහාරයක් ලෙස රුසියානු මිසයිල ආරක්ෂණ පද්ධති විසින් වරදවා හඳුනා ගැනීමයි
මෙ සමඟ රුසියානු න්යෂ්ඨික අවි සක්රිය කරනු ලැබූ අතර ප්රතිප්රහාරයක් එල්ල කිරීමේ තීරණය ගැනීම සඳහා න්ය්ෂ්ඨික කේත අඩංගු නිල් ඇසුරුම් බෑගය යෙල්ට්සින්ගේ මේසය මත තබන ලදී
වාසනාවකට මෙන් අනතුරු හැඟවීම දෝෂ සහිත බව එකෙනෙහිම හෙලිවිය
නොඑසේ වීනම් කේතය සක්රිය කරන ලද්දේ පැකිලෙන සුළු යෙල්ට්සින් විසින් ද නැතහොත් ඔහු වටා සිටි හමුදා නිළධාරීන් විසින් ද යන්න දැන ගැනීමට පවා කිසිවෙකු මිහිමත ඉතිරි නොවීමටද ඉඩ තිබින
එක් අතකින් න්ය්ෂ්ඨික යුද්දයකට සූදානම් වූ රුසියානු හමුදාවට අනිත් අතට 1996 දී බෙදුම් වාදීන් හා සාමය ඇතිකොට ගැනීම සඳහා චෙච්නියාවෙන් පසුබැසීමට සිදු වීම විසුළු සහගතය
රුසියාව සිය ඉතිහාසයේ වඩාත්ම දුර්භාග්ය සම්පන්න අවස්ථාවට මුහුන පා සිටියාය
1998 උත්සන්නවූ ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ දල දේශීය නිපැයුම ඉක්මවා ණය බර ඉහල ගිය අතර ජීවන තත්වය වඩාත් පිරිහිණ
මේ අතර පැරණි සෝවියට් බල ක්ෂෙත්රයට අත නොපොවන බවට දුන් පොරින්දුව කඩ කල නේටෝව කොසෝවෝ අර්බුදයට මැදිහත් වෙමින් යුගොස්ලෝවියාවට ගුවනින් පහර දෙන්න විය
යුගොස්ලාවියාව යනු රුසියාවේ බෝල්කන් අධිපත්යයේ ශේෂ වූ එකම සංකේතයයි
තමා හමුදාමය මැදිහත්ව්මක් කරන බවට යෙල්ට්සින් තර්ජනය කලද ඇමෙරිකානු ජනාධිපත් ක්ලින්ටන් එය තඹයකුදු නොසැලකුවේය
මේ අතර නැවතත් සිවිල් ඉලලක්ක වලට පහරදෙමින් චෙචෙන්යාවේ ඉස්ලාමීය සටන් කාමීන් මිත්යාදෘෂ්ඨිකයන්ට එරෙහිව ‘ශුද්ධ වූ යුද්ධයක් ඇරඹූයේ ගහෙන් වැටුන රුසියාවට ගොනා ඇන්නාක් මෙනි
චෙචන්යාවට නේටෝ පන්නයේ ගුවන් ප්රහාර මාලාවක් එල්ල කල යෙල්ට්සින් නැවත ග්රොස්නි නුවරට හමුදා යැවීය
එහෙත් එහිදී වොෂින්ටනය කටයුතු කලේ බෝම්බ හෙලීමේ හා ආක්රමණ දියත් කිරීමේ අයිතිය ට්මාට පමණක් වෙන්වූ වරප්රසාදයක් ලෙස සලකමිනි
යුරෝපා සමුළුවක් අතරතුර යෙල්ට්සින් දෙසට උඩඟු ලෙස දබරැඟිල්ල දික්කල ක්ලින්ටන් චෙචෙන්යාවට බෝම්බ හෙලීම අත්හිටුවිය යුතු බවට අනතුරු හැඟවීය
යෙල්ට්සින්ට කල හැකි වූයේ විරොධය පාමින් රැස්වීමෙන් නික්ම යාම පමණී
රට තුල මෙ වනවිට ඉමහත් අපකීර්තියට පත්ව සිටි යෙල්ට්සින් බලවත් ලෙස අධෛර්යටද පත්ව සිටියේය
1999 අගෝස්තුවේ සමස්ත කැබිනෙට්ටුවම සංශෝධනය කල ඔහු අගමැති වරයා ධුරයෙන් ඉවත් කලේය
සියළි දෙනා පුදුමයට පත් කරමින් රුසියාවේ නව අගමැති තනතුරට පත් වූයේ රුසියානු දේශපාලන කරලියට නවකයෙකි
යෙල්ට්සින් උමතුවී ඇතැයි බටහිර පුවත් පත් සමච්චල් කලහ
නව අගමැති වරයා ඔවුන්ට මුල පටන්ම අප්රිය වූයේ ඔහු හිටපු KGB නියෝජිතයකු වීම නිසාය
ඔහුගේ නම ව්ලැදිමීර් ව්ලැමීරොවිච් පුටින් නම් වී.
වසරාවසානයේ යෙල්ට්සින් නැවත වතාවක් ලෝකයා මවිත කලේ තමා තනතුරින් ඉල්ලා අස්වන බවට කල නිවේදනය හේතුවෙනි
ඔහුගේ දේශපාලන අන්තිම කැමැත්ත ප්රකාර රුසියානු ෆෙඩරේෂන්යේ නව ජනාධිපතිවරයා ලෙස දිවුරුම් දුන්නේ ව්ලැදිමීර් පුටින්ය
එය නව යුගයක ඇරඹුමක් විය
Chamara Siriwardene

මළවුන්ගෙන් නැඟිටුවීම

1989 වසරේ තමා භාරගත් ලංකාව දෙකොණ දැවෙන විලක්කුවක් බව හිටපු ජනාධිපති වරයෙකු වන පේමදාස විසින් පවසා ඇත
එනයින් බැලූ කල ඊට දශකයට පසු රුසියාවේ ජනාධිපති ධුරයට පත් ව්ලැදිමීර් පුටින් භාර ගත්තේ දෙකොණ පමණක් නොව මැදද ඇවිළුන පන්දමකි
ආර්ථිකය මුළුමනින්ම අඩපණව වීම නිසා රටේ විදේශ වත්කම් ඩොලර් බිලියන 12 දක්වා සිඳී ගොස් තිබිණ
සෝවියට් යුගයේ 1.5% වූ දරිද්‍රතාව ඒ වනවිට 30%ක් විය
මේ වන විට ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ විශාලතම ණයගැතියා යන විරුදාවලිය හිමිකොට ගෙන සිටියේ රුසියාවයි. නීති විරෝධී මාෆියා ක්‍රියාකාරකම් හා ලොව ඉපැරණිතම වෘත්තිය සඳහා ඈ ජාත්යන්තර ප්‍රසිද්ධියක් දැරුවාය
කොරේ පිටට මරේ කියන්නාක් මෙන් චෙචෙන්යාවේ ජිහාඩ් වාදීහූ ‘ශුද්ධ වූ යුද්ධයක්’ (Jihad) ප්‍රකාශයට පත් කලේ ඔය අතරය
මේ හේතුවෙන් මොස්කොව් ඇතුළු ප්‍රධාන නගර ගණනාවක් ඉස්ලාමීය අන්තවාදීන්ගේ ඉලක්ක බවට පත්ව තිබූ අතර ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් මැඩලීම විශාල අභියෝගයක් විය
මේ තත්වය තුල පුටින්ගේ ප්‍රමුඛතාව වූයේ චෙචෙන්යාවේ යුද්ධය අවසන් කිරීමයි
මෙතැනදී මානව හිමිකම් අරබයා එල්ල වෙමින් පැවති බටහිර විරොධතා ඉවතලූ හේ ජිහාඩ් වාදීන්ට එරෙහිව දැවැන්ත මෙහෙයුමක් දියත් කිරීමට නියම කලේය
තැරැක් ගඟ තරණය කල රුසියානු හමුදා ග්‍රොස්නි නුවර වැටලූහ
නොමසුරුව යෙදවූ බරඅවි හා රොකට් ප්‍රහාර වලින් චෙචෙන් අගනුවර මුළුමනින්ම විනාශ වූ අතර රතුකුරුස සාමාජිකයන් හා මාද්‍ය වේදීන් ඇතුළු සිවිල් වැසියන් විසින් පන්දහසක් එහිදී මිය ගිය බවත් තවත් පන්දගසක් අතුරුදන් වූ බවත් මානව හිමිකම් සංවිධාන චෝදනා කරති
ඇතැම් අණදෙන්නන් පිල් මාරු කල අතර වඩාත් දැඩි මතධාරී අන්තවාදීහූ නගරය හැර කොකේසස් කඳුකරයට පලා ගියේ මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ සම්මත ජිහාඩ් උපක්‍රමය වෙත පසු බසිමිනි
තමා ලද බුද්ධි තොරතුරු මත එල්ල මිසයිල ප්‍රහාරය වලින් නායකයන් රැසක් මිය ගිය අතර කොකේකස් එමීර් රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමේ රැඩිකල් ඉස්ලාමීය සිහිනය බොඳ විය
චෙචෙන්යාවේ නව නායකයා ලෙස මොස්කොව් හිතවාදී අහ්මඩ් කදිරොව් පත් කරන ලදී
වත්මන් චෙචෙන්යා නායක රැම්සන් කදිරොව් ඔහුගේ පුත්‍රයාය
මාස කිහිපයක් තුල චෙචෙන්යාවේ තත්වය පාලනය කල පුටින් අනතුරුව හැරුනේ ආර්ථිකය දෙසටය
මෙහිදී ඔහුගේ ගේ පළමු පියවර වූයේ 13% පොදු බදු සීමාවක් හඳුන්වාදීමයි
මෙම ප්‍රතිසංකරණය හේතුවෙන් ජන ජීවිතය වඩාත් යහපත් වූ අතර කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ කර්මාන්ත වල විශාල ප්‍රබෝධයක් ඇති විය
වඩාත් වැදගත් වූයේ මේ කාලය තුල ඉහල ගිය තෙල් මිල හේතුවෙන් රූබලයේ අගය ද ස්ථාවර වීමයි
එහෙත් නිර්යාත වෙළඳපොලෙ යහපත තකා රූබලය අධිප්‍රමාණ වීම පාලනය කල යුතු විය
මේ වෙනුවෙන් රුසියානු මහ බැංකුව අනුගමනය කල උපාය වූයේ තවදුරටත් මුදල් සංසරණය ඉහල දැමීමයි
මේ හේතුවෙන් උද්ධමනය තවදුරටත් පැවතියද ජීවන තත්වය වඩාත් යහපත් විය
2004 පැවති මැතිවරණයෙන් පුටින් දෙවන වරටත් රුසියානු හනාධිපති ලෙස තේරී පත්වූයේ 71% ඡන්ද ලබමිනි
ඔහුගේ දෙවන දුර කාලය තුල දල දේශීය නිෂ්පාදනයේ වාර්ෂික වර්ධනය වාර්තාගත 7% ක් දක්වා ලඟාවී තිබිණ
දරිද්‍රතාව 14% දක්වා අඩු විය
ලෝක බැංකුව ප්‍රකාශ කලේ මෙම කාලය තුල රුසියාව විස්මය ජනක ආර්ථික ස්ථාවරත්වයක් ලඟා කොටගත් බවයි. කෙසෙ වුවද මානව හිමිකම් අරබයා මේ කාලය තුල පුටින් පාලනයට එල්ලවූ චෝදනා බොහෝය
ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් අධිකරණය විසින් චෙවෙන්යාවේ යුද අපරාධ වලට රුසියාව වරද කරු ලෙස තීන්දු කරන ලදී
වඩාත්ම ආන්දෝලනයට තුඩු දුන්නේ ග්‍රොස්නි නුවර රුසියානු හමුදා විසින් අතුරුදන් කල බවට කියන සිවිල් වැසියන් පොළිබඳ තොරතුරු සොයා යමින් ඒවා හෙලිදරවු කල රුසියානු එන්.ජී.ඕ ක්‍රියාකාරිනියක් හා පුවත් පත් කලාවෙදිනියක් වූ ඇනා පොලිට්ස්කොව්ස්කයා ඇගේ නිවස තුලදී නාඳුනන තුවක්කු කරුවකු විසින් වෙඩි තබා මරා දමනු ලැබ තිබීමය
චෙචන්යාවේ මොස්කොව් හිතවාදී රැම්සන් කදිරොව් ඈට පෞද්ගලිකව මරණ තර්ජන කොට තිබූ බවට කටකථා තිබිණ
ප්‍රකට මතය වූයේ පුටින්ගේ අනුදැනුම මත FSB ය විසින් ඝාතනය මෙහෙයවන්නට ඇති බවයි. සංස්න්දනාත්මකව ගත් කල සිද්ධිය මෙන්ම නැඟුන චෝදනා වල ස්වභාවයද ලංකාවේ ලසන්ත වික්‍රමතුංග ඝාතනයට සමානකම් ඇත
මේ සියළු චෝදනා මැද පවා එක්සත් රුසියානු පක්ෂය 2008 මැතිවරණයෙන් විශිෂ්ඨ ජයක් ලැබුවද රුසියානු ව්‍යවස්ථාවට අනුව පිට පිට තෙවරක් ජනාධිපති ධුරය දැරීමට හැකියාවක් නොතිබුනෙන් ජනාධිපති ධුරය තම විශ්වාසවත් සගයා වූ දිමිත්‍රි මෙද්වදෙව් ට පැවරූ පුටින් අගමැතිවරයා ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය
ක්‍රෙම්ලිනයේ සම්ප්‍රදායට අනුව මෙය හුදෙක් බල හුවමාරුවකි
මෙද්වදෙව් කටයුතු කලේ පුටින්ගේ අදහස් වලට අනුව බව ප්‍රකටය
පිටින්ගේ මීලඟ ඉලක්කය වී තිබුනේ 1991 පටන් බටහිර කඳවුරය හිතවත්ව කටයුතු කලා වූද, රුසියාවේ උවමනා එපාකම් වලය සෘජුව අභියෝග කලාවූද අකීකරු ජෝර්ජියාව දමනය කිරීමයි
මැදපෙරදිග හා තම ආවරණ කලාපය ලෙස එදා පටන් සැලකූන ට්‍රාන්ස්කොකේසස් ප්‍රදේශය උපායමාර්ගික වශයෙන් රුසියාවට අතිශය වැදගත් විය
ජෝර්ජියාවට අයත් වාර්ගික රුසියානුවන් ගෙන් සමන්විත දකුණු ඔසේටියාව මෑතකදී වෙනම රාජ්‍යයක් ප්‍රකාශයට පත් කෙලේ මොස්කොව් නුවර පූර්ණ ආශීර්වාදය ඇතිවයි.
අළු යට ගිණි පුපුරු මෙන් පැවති අර්බුදය ඇවිලී ගියේ 2008 අප්‍රේල් මාසයේ රොමේනියාවේ පැවති නේටෝ රාජ්‍ය නායකය සමුළුවේදී ජෝර්ජියාවට නේටෝ සාමාජිකත්වය පිරිනැමීමට ජෝර්ජ් බු විසින් කල යෝජනාවත් සමඟය
පැරණි සෝවියට් බල ක්ෂෙත්‍රයට අත නොපොවන බවට නේටෝව යෙල්ට්සින්ට 1991 දුන් පොරොන්දුව 1999 දී යුගොස්ලාවියාවට බෝම්බ හෙලිම මඟින් අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කිරීම ගැන කෝපයෙන් පසුවූ රුසියාව ට්‍රාන්ස්කොකේසස් කලාපයේ නේටෝ මැදිහත් වීමක් වැලැක්වීමට තරයේ අදිටන් කොටගෙන සිටියාය
අගමැති පුටින් මීට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ දැකුණු ඔසේටියාව වෙනම රාජ්‍යයක් ලෙස පිලිගනිමිනි
ජෝර්ජියාවට සහා පලකිරීමක් වශයෙන් ඉරාකයට යවන බලඇණි පුහුණු කිරීමේ මුවාවෙන් ඒකාබද්ධ යුද අභ්‍යසයක් පැවැත්වීමට ඇමෙරිකාව ඉදිරි පත් විය
ජෝර්ජියානු දේශසීමාවේ ප්‍රති අභ්‍යාසයක් පවත්වමින් රුසියානුවෝ ඊට පිළිතුරු දුන්හ
එහෙත් සිද්ධිය එතැනින් අවසන් නුවූයේ රුසියානු හිතවාදී ඔසේටියානු හමුදා ජෝර්ජියාවට පහර දීම නිසාය
අවසානයේ රුසියාව හමුදා මැදිහත් වීමක් සදහා නිදහසට කරුණ කොට ගත්තේ ජෝර්ජියානුවන් දකුණු ඔසේටියාවට ප්‍රති ප්රහාර එල්ල කිරීමයි
රුසියානු ප්‍රහාරය හමුවේ නගර කිහිපයක් අතහැර පසුබැසීමට ජෝර්ජියානු හමුදාවට සිදුවූ අතර ටිබිලිසි රජය අපේක්ෂා කල අන්දමේ සහායක් බටහිර මිතුරන්ගෙන් ලැබුනේද නැත
අධෛර්යයට පත් සිටි ජෝර්ජියානුවෝ ප්‍රංශයේ උපදෙස් මත සටන් විරාමයක් ප්‍රකශයට පත් කලෙන් කෙටි යුද්ධය අවසන් විය
ජෝර්ජියාවට නේටෝ සාමාජිකත්වය ලබා දීමේ යෝජනාව තාවකාලිකව නේටෝ න්‍යාය පත්‍රයෙන් බැහැර කරන ලදී
එමඟින් ජාත්යන්තරය ඉදිරියේ වඩාත් නින්දාවට පත්වූයේ ඇගේ අනුග්‍රාහකයන්ය
මෙමඟින් ක්‍රෙම්ලිනය විසින් ධවල මන්දිරයට ලබා දුන් පැහැදිලි පණිවිඩය වූයේ තම උවමනා එපාකම් වලට අභියෝගයක් එල්ල කරන ඕනෑම බලවේගයක් හා ගැටීමට රුසියාව නොපැකිලෙනු ඇති බවයි.
කෙසේ වුවද ජෝර්ජියානු යුද්ධය මඟින් රුසියාව උගත් පාඩම් රැසකි
දෙවන ලෝක යුද්ධයේ රාමුව අනුව ගොඩනැඟුන සෝවියට් හමුදාව නූතන යුද්ධයක් සදහා කොහෙත්ම නුසුදුසු බවත්, එය පුළුල් ව්‍ය්හුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණයකයට ලක් කලයුතු බවත් පුටින් නොපමාව වටහා ගත්තේය
ඵලදායීතාව අතින් අඩු දැවැන්ත බලඇණිය ප්‍රමාණයෙන් කුඩා කොට මැනැවින් සන්නද්ධ කිරිමටත් රතු හමුදාවෙන් උරුම කොටගත් සංකීර්න අණදෙන ව්‍යුහය සරල කිරීමටත් තීරණය විය
රුසියානු රජය මේ සඳහා වෙන්කල මුදල ඩොලර් බිලියන 40කි
මූලික වශයෙන් පුටින් අපේක්ෂා කලේ පාබල සේනාංක සතුව තිබූ දැවැන්ත මිනිස් බලයෙන් කොටසක් ශ්‍රම බලකායට යොමු කොට ඔවුන් සංචිතය තුලට අවශෝෂණය කොට ගැනීමත් එමඟින් අඩුවන වෙඩි බලය විශේෂ බලකායන් (Special forces) පැරචුට් බලඇණී (Airborne troops) හා උපාය මාර්ගික රොකට් බල ඇණී (Strategic Rocket Forces) මඟින් හිලව් කිරීමත්ය
මේ අතර වාරයේ සිවිල් යුද්ධයේ උච්චාවස්ථාවට මුහුන පාසිටි ලංකාවට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය තුල රුසියාව ලබා දුන් සහාය සිහිපත් කල යුතුමය
ලංකා හමුදාවේ ක්‍රියාකාරකම් වලට එරෙහිව ප්‍රකාශනයක් නිකුත් කිරීමට ඇමෙරිකාවට උවමනා වුවද ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාකාරකම් වලට එරෙහිව කටයුතු කිරීමට කොළඹ රජයට ඇති කිසිසේත් අයිතිය අවතක්සේරු කල නොහෙන බව ක්‍රෙම්ලිනය දැඩිව කියා සිටියේය
කොන්ඩලීසා රයිස් පසුව කියා සිටියේ රුසියානුවන්ගේ ‘විනාශකාරී මැදිහත් වීම’ නිසා නිකුත් කල ප්‍රකාශනයේ අගය ශුන්‍ය වූ බවයි.
ඊජිප්තුවෙන් හා ටියුනීසියාවෙන් ඇරඹුන අරාබි වසන්ත වැඩ සටහන ලිබියාවේදී වොෂින්ටනයේ සහායක බලවේගයක් බවට පත්ව තිබිණ
අල් කයිඩාව සන්නද්ධ කිරීමෙන් නොනැවතුන නේටෝව ට්‍රිපොලි නගරයට ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පවා ඉදිරිපත් විය
නගරයෙන් පලාගිය ගඩාෆි හසු කොටගැනීම සඳහා අන්තවාදීන්ට බුද්ධි තොරතුරු ලබා දීමේ වගකීමෙන් මිදීමට කිසිදා නේටෝවට නොහැකිවාක් මෙන්ම ප්‍රධාන අවි වෙළධපොලක් වීම හැරුන කොට තමාට සෘජු උවමනා එපාකම් නොතිබූ ලිබියාවේදී ක්‍රෙම්ලිනය පල කල සංයමය වටහා ගැනීමට අසීරු නැත
අවැසි තාවයක් තිබුනද දැවැන්ත විදෙස් මැදිහත් වීමකට සුදුසු ආර්ථික හෝ හමුදාමය තත්වයක නොවේ රුසියාව ඒ වන විටත් පසු වූයේ
ලිබියාවේ මැදිහත්වීමක පිරිවැය මැදිහත් නොවීමක් තුලින් ලැබිය හැකි වෙලඳ ආලාභයට වඩා අති විශාලය
එහෙත් සිරියාව අරබයා එවන් ආකල්පයක් දැරීමේ හැකියාවක් ක්‍රෙම්ලිනයට නොතිබිණ
සෝවියට් යුගයේ පටන් සිරියාව රුසියාවේ මිතුරාය
අනිත් අතට රුසියානු මද්‍යධරණී නාවුක බල ඇණියේ නැවතිම් පොල වූයේද සිරියාවයි. ඇමෙරිකානුවන්ගේ ඉලක්කය වූ ඩැමස්කස් නුවර අසාද් පාලනය පෙරලා දැමීම යනු මැදපෙරදිග කලාපයේ රුසියාව එල්ලී සිටි අවසන් ලණු පොටද අහිමි වීමකි
අරම්භයේදී පුටින් මෙම තත්වයට මුහුන දුන්නේ ලංකාවේ ගැටළුව අරබයා කටයුතු කල අන්දමයටය
සිරියාවට මැදිහත් වීමේ බලපත්‍රයක් ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මන්ඩලයට ඇමෙරිකාව හා ඇගේ නේටෝ සගයන් විසින් ඉදිරිපත් වූ සෑම යෝජනාවකටම රුසියාව නිෂේධ බලය යෙදවූවාය
මින් උරණවූ ඇමෙරිකාව සිරියාවේ අන්තවාදීන්ට ප්‍රසිද්ධියේ සහාය පල කරමින් ඔවුනට අවි සැපයීම සඳහා ඩොලර් මිලියන 500ක් වෙන් කලහ
පුටින් මීට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ කැරලිකාරීත්වය මැඩලීම සඳහා අසාද් රජයට විශාල වශයෙන් අවි සපයමිනි
පළමු වරට අරාබි වසන්තය වැඩසටහන මැදපෙරදිග තුල අසාර්ථක වන ලකුණු පහල වූ අතර සිරියානු හමුදාවට හිතුමතේ ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ඇමරිකාව පෙලඹුනේ මෙම තත්වය යටතේය
මෙම අදියරයේදී පුටින්ගේ උපාය වූයේ ඇමෙරිකානු මැදිහත් වීම් නිෂ්ක්‍රිය කිරීම තුලින් අසාද්ට නිදහසේ සිවිල් යුද්දය ජය ගැනීමට අවස්ථාව සැලසීම බව පෙනේ
2012 පැවති මැතිවරණයෙන් 64% චන්ද ලබා ගත් ව්ලැදිමීර් පුටින් තෙවන වරටත් ජනාධිපති ධුරට තේරී පත් විය
මේ වන විට රුසියානු ආර්ථිකය බොහෝ දුරට ස්ථායී තත්වයකට පත් තිබීමත් 2000 වසර හා සසදන විට පාරිභෝගිකයාගේ ක්‍රය ශක්තිය 75%න් ඉහල ගොස් තිබීමත්, විදෙස් කටයුතු වලදී රුසියාව අනුගමන කල වඩාත් අධිකාරී පිළිවෙතත් ඔහුගේ ජනප්‍රියතාවට හේතු වූ බව සිතිය හැක
රුසියානු හමුදා තම ප්‍රතිසංවිධානයේ මුල් අදියරය සාර්ථකව නිමකොට තිබිණ
රුසියාව මළවුන්ගෙන් නැගිටීමෙන් වඩාත්ම අභියෝගයට ලක්වූයේ දශක දෙකක් ලෝකය පුරා පවත්වාගෙන ඇමෙරිකාව පවත්වාගෙන ගිය ඒකාධිකාරයයි
Chamara Siriwardene

අන්තවාදයට අභියෝග කරන සොඳුරු මූලධර්මවාදියා

ඔහු ඉස්ලාමීය මූලධර්මවාදියෙකි
තම හය හැවිරිදි පුතා අල් කුරානය කටපාඩමින් කියවන බවට නිතර පම්පෝරි ගසයි
තම රට තුල ෂරියා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරවන මේ 42 හැවිරිදි ධනවත් කොකේසියානු සුල්තාන් තැන මුස්ලිම් ලෝකය වෙනුවෙන් කවදත් පෙනීසිටීමට සූදානම් වුවද අයි. එස්. සංවිධානය ඇතුළු වාදීන් නම් නයාට අඳුකොල මෙනි
රැම්සන් කදිරොව් නම් ඔහු චෙචෙන් ජනරජයේ නායකයාය
සෝවියට් සංගමය බිඳවැටීමත් සමඟ හටගත් චෙචෙන් යුද්ධයේදී ජිහාඩ් වරු සමඟ එක්ව ග්‍රොස්නි නුවරදී රුසියානුවන් පරාජය කිරීමට එක් වූ කදිරොව් අනතුරුව පිහිටවුන චෙචෙන්යා ජනරජයේ මෆ්ටි තුමා වූ තම පියාගේ ශරීරාරක්ෂකයා ලෙස කලක් කටයුතු කලේය
ප්‍රතිවාදී ජිහාඩ් කල්ලි අතර ඇතිවූ අරගල වලින් චෙචෙන්‍යාව කෙමෙන් එකම ලේ විලක් බවට පත් වෙද්දී කොකේසියානු කාලිෆ් රාජ්‍යයක් ගොඩ නැගීමේ සිහිනය අත්හල පිය පුතු දෙදෙන තම ජිහාඩ් හමුදාව ද සමඟ මොස්කව් පිලට එක්වූහ
එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ රුසියන් හමුදා ග්‍රොස්නි නුවර අත්පත් කොට ගැනීමයි
ඒ අනුව ෆෙඩරල් රාජ්‍යයක් ලෙස යලි ස්ථාපිත කෙරුන චෙචෙන් ජනරජයේ නායකයා වූයේ රැම්සන් කදිරොව් ගේ පියා වූ අහමඩ් කදිරොව් ය
2004 දී අන්තවාදීන් විසින් අහමඩ් ඝාතනය කිරීමෙන් අනතුරුව රැම්සන් කදිරොව් නියෝජ්‍ය අගමැති ලෙස පත් කරන ලදී
එවිට ඔහුගේ වයස 28කි
දිවුරුම් දුන් වහා ඔහු කියා සිටියේ තම පියාගේ ඝාතකයන්ගෙන් අවසන් ලේබිද දක්වා පලි ගන්නා බවය
'කදිරොව්' බල ඇණිය නම් තමාගේම හමුදාවක් සතු ඔහු එවැන්නක් කල නොහැකි පුද්ගලයෙකුද නොවීය
2005 ඳී කදිරොව් ගේ අක්කා වූ සුලේ කදිරෝවා අසල්වැසි කොකේසස් ෆෙඩරල් රාජ්‍යයක පොලිසිය විසින් රඳවා ගනු ලැබුනේ ඇගේ ආරක්ෂකයන් දෙදෙනා සතුව පමණට වඩා අවි තිබූ බව කියමිනි
මේ ඇසූ කදිරොව් තම භටයන් 150 සමඟ දෙශ සීමාව හරහා කඩා වැදී පොලිස් ස්ථානය අත්පත් කොටගෙන සොයුරිය මුදා ගෙන ආපසු ආවේය
ඒ වසරේම චෙචෙන් ජනරජයේ ශරියා නීතිය පණවනු ලැබූ අතර මත්ද්‍රව්‍ය හා සූදුව හා ගණිකා වෘත්තිය සපුරා තහනම් කරන ලදී
2007 වසරේ ව්ලඩිමීර් පුටින් විසින් කදිරොව් ජනාධිපති ලෙස නම් කරන ලද්දේ චෙචෙන්යාව තුල සාමය පවත්වාගෙන යාමෙහි ලා ශක්තිය ඇති එකම පුද්ගලයා ඔහු ලෙස පෙනුන නිසා විය යුතුය
මේ අවසරයෙන් සියළු විරුද්ධවාදී පාර්ශ්ව දුර්වල කොට සිය පරම බලය තහවුරු කොටගැනීමට මේ හිටපු කොකේසියානු ජිහාඩ් නායකයා කටයුතු කලේය
එහෙත් මෙම සිදු වීමෙන් පසු ඔහු වඩාත් දැඩි මොස්කොව් හිතවාදියෙකු බවට පත්වූ බව පෙනේ
ඊලඟ වසරේ ඔහු කියා සිටියේ ඉස්ලාමිය මූලධර්මවාදය බටහිර රටවල දුෂ්ඨ නිර්මාණයක් බවයි. "සෝවියට් සංගමය විනාශ කලේ ඔවුන්
දැන් ඔවුන් හදන්නෙ රුසියානු ෆෙඩරේෂනය විනාශ කරන්න
" තමාද වරක් ජිහාඩ්වාදියෙකු බව අමතකල හේ යුක්‍රේනයට හා ජෝර්ජියාවට පහර දෙන මෙන් රුසියාවෙන් ඉල්ලා සිටියේය
වැදගත්ම දෙය වූයේ පුටින් ඔහුගේ ඉල්ලීම් දෙකම ඉටු කිරීමයි
නොබෝ දිනකින් ජෝර්ජියාවට පහරදී දකුණු ඔිසේටියාව ඈඳාගත් පුටින් හය වසරකින් යුක්‍රේනයට අයිති ක්‍රිමියාව දවාත් පත් කොට ගත් බවද ඉතිහාසය පෙන්වා දෙයි
මේ අතර තම නිල නාමය ජනාධිපති වෙනුවට 'ප්‍රධානියා' ලෙස වෙනස් කල හේ අසල්වැසි කොකේසස් රටවලටද එසේ කරන මෙන් බල කලේය
"රුසියාවට ඉන්නෙ එක ජනාධිපති වරයයි
ඒ පුටින්
ප්‍ෆෙඩරල් රාජ්‍යවලට ජනාධිපති වරු ඕන නැහැ
" කදිරොව් කීය
කදිරොව් කෙරේ ද්වේෂයෙන් පසුවූ ජිහාඩ් අන්තවාදීහූ 2010 දේ ඔහුගේ ගමට පහරදී චෙචෙන්යා පාර්ලිමේන්තුවටද බෝම්බ ගැසූහ
තම පැරණි සටන් ඇඳුමෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණි කදිරොව් තුවල නොලැබූ දේශපාලඥයන්ගෙන් සිද්ධිය පිළිබධ සමාව අයැද්දේ ත්‍රස්ත කණ්ඩායම විනාශ කරන බවට ශපත කරමිනි
" මෙවට උදව් දෙන්නෙ බ්‍රිතාන්‍යයයි පෝලන්තයයි
අනුමානයක් නැහැ මේක අර ලන්ඩන්වල හැංගිල ඉන්න බේබද්දගෙ වැඩක්
"
ඔහු චෝදනා කලේ පලවා හරිනලද අන්තවාදී චෙචෙන් ජනරජයේ අගමැති අහ්මඩ් සැකායෙව්ටය
2012 දී 'කදිරොව් මඟ' නැමති ඔහුගේ පුවත්පතේ මාධ්යවේදියෙකු ව්ලැදිමීර් පුටින් ගෙන් උවමනා නැති ප්‍රශ්නයක් නැඟීම නිසා කෝපවූ ඔහු තමාගේම පුවත්පත වසා දැමීමට නියම කලේය
රුසියානු නායකයා මාඬ්‍යවේදියාගේ ප්‍රශ්නය එතරම් ගනනකට නොගත්තද භක්තිමත් කොකෙසියානු සුල්තාන් ගේ හැඟීම වූයේ තම පුවත්පත තමාට අවමානයක් ගෙන ආ බවයි.
2014 වසරේ අයි එස් සංවිධානය ග්‍රොස්නි නගරයේ කල බෝම්බ පිපිරවීමේන් කෝපවූ කදිරොව් අදිසි ජිහාඩ් වාදීන්ට සමාජ ජාලා හරහා කොතෙක් තර්ජනය කලේද යත් අයි. එස්. අණදෙන නිළධාරී ඕමාර් අල් ෂනානි ඔහුගේ හිසට ඩොලර් පනස් ලක්ෂයක ලන්සුවක් තැබීය
2015 සැප්තැම්බරයේදී රුසියාව සිරියාවේ තම පළමු ගුවන් මෙහෙයුම් අරඹන කල කදිරොව් උදම් අනුවේ ගොඩබිම සටන් සඳහා චෙචෙන් කොමාන්ඩෝ භටයන් එවීමට තමා සූදානම් බව කියමිනි
එනම් රුසියානු විශේෂ බලකායන් යටතේ සටන් පුහුණුව ලත් ඔහුගේ හිටපු ජිහාඩ් වරුය
" ඔවුන් ඔය තක්කඩියො ටික සිරියාවෙන් මුලින් අදුරුලදාවි අපි මෙහේ කරා වගේ" එළුවාගේ ගෙලත් කපා මුට්ටියත් බිඳින චෙචෙන් කොමාන්ඩෝ භටයන්ගේ හපන් කම් ගැන මැනැවින් දත් නිසාදෝ මානව හිමිකම් ප්‍රශ්න වලට උවමනාවටත් වඩා පැටලී සිටි පුටින් ඒ ගැන එතරම් උනන්දුවක් දැක්වූයේ නැත
2017 දී සමලිංගිකත්වයට එරෙහිව දැඩි නීති රීති පැනවවූ කදිරොව් පුරාන කොකේසියානු සම්ප්‍රදාය් අප්‍රකාර චූදිතයන් නිවසේදීම මරා දැමීමට ඔවුන්ගේ ඥාතීන් ධෛර්යමත් කලේය
බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පවා කියැවුනේ කදිරොව් සම ලිංග්කයන් සමූල ඝාතනනට සූදානම් වන බවයි. කදිරොව් ගේ කාර්යාලය මෙය විහිළුවක් ලෙස සලකා බැහැර කලේය
" දඩුවම් දෙන්න මේ රටේ සමලිංගිකයො නැහැ
" ඔහුගේ ප්‍රකාශකයා කීවේ
ජනාධිපති පුටින්ගේ ප්‍රකාශක දිමිත්‍රි පෙස්කොව් ද චෝදනාව බැහැර කලේය
" කදිරොව්ගෙ පාලනය යටතේ ඒ වගේ දේවල් වෙනව කියල මම හිතන්නෙ නැහැ
" හේ මාධ්‍යවේදීන්ට කීය
යුක්‍රේන හා සිරියාව එල්ල කොට රුසියානු නායකයාගේ සමීපතමයන්ට පැණවුන සම්බාධක මාලාවට කදිරොව් ද හසු විය
"මම බොහොම බය වෙලා ඉන්නෙ' ඔහු සමාජ ජාල හරහා වොශින්ටනයට සමච්චල් කලේය
පසුව ඔහුගේ රුසියානු ෆේස්බුක් ගිණුමද අත් හිටුවන ලදී
දරුවන් දොලොස් දෙනෙකුගේ පියා වන කදිරොව් ඔවුන් ගැන බොහෝ ආඩම්බර වේ
දෙදෙනෙක් හදා වඩා ගන්නා දරුවන් ය
රුසියන් හමුදාවේ මේජර්-ජනරාල් නිලයකින් පුදනු ලැබූ ඔහුට පෞද්ගලික හමුදාවක් ද ඇත
වාර්ෂික අදායම රූබල් කෝටියකි
මුස්ලිම් කාන්තා විලාසිතා කර්මාන්තයේ යෙදී සිටින ඔහුගේ බිරිඳ හා වැඩි මහල් දියණියද රූබල් කොටි භාගයක ආදායමක් පෙන්වා ඇත
වරක් තම සුරතල් බලලා නැතිවීමෙන් බොහෝ කලබලයට පත් කදිරොව් තම සමාජ ශාලා ගිණුමක දැන්වීමක් පවා පල කලේය
ඇතැම් බටහිර මාධ්‍යවේදීන් උපහාසාත්කමව අසා සිටියේ චෙචෙන්යාවේ මිනිසුන් අතුරුදන්වීම ගැන දැන්වීම් පල නොවන්නේ මන්ද යන්නයි
ඔහු ආඥාදායකයකයෙක් මෙන්ම උග්‍ර මූලධර්ම වාදියෙකි
එහෙත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන් තුල නොමැති ඇතැම් ගුණාංග හා ප්‍රතිපත්ති ඔහු තුල ඇත
සිරියාවේ හා ජිගාඩ් වරු විමුක්ති කාමින් ලෙස දකින බටහිර රටවලට කදිරොව් ද අසාද් මෙන්ම භයානක එකාධිපතියෙකි
කදිරොව්ට බටහිර රටවල් හා ජිහාඩ් වාදීන් යන දෙපිරිසම පෙනෙන්නේ ත්‍රස්තවාදීන් ලෙසය
එහෙත් එකක් පැහැදිලිය
එනම් රැම්සන් කදිරොව් සොඳුරු මූල ධර්ම වාදියෙක් බවයි.

(c) Chamara Siriwardene

දොන් බාස් නිම්නයේ ‘දෙමුහුම්’ යුද්ධය

ඉරාකයේ සදාම් හුසේන් හා හා ලිබියාවේ කල්නල් මුවම්මර් ගඩාෆි ට එරෙහිව යොදාගත් මාදිලියේ හමුදා මැදිහත් වීමක් මගින් සිරියාවේ බෂාර් අල් අසාද් පාලනය පෙරලා දැමීමට ඉලක්ක කොටගෙන එක්සත් ජාතීන්ගෙ ආරක්ෂක මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කල සෑම යෝජනාවකටම රුසියාව විසින් දිගින් දිගටම නිශේධ බලය යෙදවීම පුරා දශක දෙකක් ලෝක බලවතා ලෙස වැජඹුන ඇමෙරිකාවේ තත්වයට මහ මදි කමකි
ඉනුදු නොනැවතී දිගින් දිගටම සිරියාවට අවි සැපයීමට පුටින් කටයුතු කිරීම නිසා අරාබි වසන්තයේ කස කරුවන් වූ ඇමෙරිකනු සහාය ලත් මූලධර්මවාදී කැරලි කාර කණ්ඩායම් වල ඉදිරිගමන සෑහෙන දුරට මැඩලීමට ද අසාද්ට පක්ෂපාත හමුදා සමත් වූහ
රෙජිමය සදහා අතිශය යෝග්‍යවූ අර්බුදයේ උච්චාවස්ථාව පහව ගොස් තිබූ බැවින් ඇමෙරිකාවේ යුරෝපීය නේටෝ සගයන් කෙරෙන්ද සිරියාව අරබයා වූ උනන්දුව හීන වෙමින් තිබූ බව පැහැදිලිවම පෙණින
පහර ලත් නාගයෙකු සේ කිපුන බැරැක් ඔබාමා රුසියාවට අමතක නොවන පාඩමක් ඉගැන්වීමට කල්පනා කලේය
ඔහුගේ සැලැස්ම වූයේ කියෙව් නුවර වික්ටර් යැනුකොවිච් ගේ (සාපේක්ෂ වශයෙන්) වඩාත් රුසියානු හිතවාදී ලෙස පෙනුන රජය පෙරලා දමා බටහිරට හිතවත් පානයක් ස්ථාපිත කරමින් යුක්‍රේනය තම කඳවුරට එක්කොට ගැනීමයි
ඉතිහාසයේ එදා පටන් ම තම සඳළු තලය ලෙස සැලකුන යුක්‍රේනය ක්‍රෙම්ලිනයට අතිශය වැදගත් වන්නේ භූදේශපාලන කරුණූ මත පමණක් නොවේ
බදු පදනම මත ලබා ගෙන සිටින ක්‍රිමියානු වරායන් අහිමි වුවහොත් රුසියානු දකුණු දිග නාවුක බල ඇණිය කළු මුහුදේ සරණාගත තත්වයට පත්වනු ඇත
මුරණඩු වලසා හීලෑ කොට ගත හැක්කේ එවැනි ගැඹුරු පිහි පහරකින් පමණි
ක්‍රිමියානු වරායන් තුලට ප්‍රවේශ හිමිවීම නේටෝවට මේ හරහා ලැබෙන අමතර ප්‍රතිලාභයයි
මේ අපූරු සැලැස්මේ මුල් අදියරය යසට ක්‍රියාත්මක විය
2013 අවසානයේ යුක්රේන විපක්ෂය ලවා කියෙව් අගනුවර සංවිධාන කල දැවැන්ත උද්ඝෝෂණ මාලාව වෙනුවෙන් සී අයි ඒ සංවිධානය අතමිට දිගහැර වියදම් කලේය
එහි ගාමක බලය වූයේ රුසියාව සමඟ බද්ධ වෛරයෙන් පෙලෙන අන්ත දක්ෂිනාංශික යුක්රේන ජාතිවාදීන් ය
නිකොලායි ඔස්ට්‍රොව්ස්කි ගේ වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි පොතේ එන සීමොන් පෙත්ල්යූරා අටමාන් තැනගේ මුණුපුරන් වූ මේ උද්ඝෝෂකයන්ගේ පියවරු දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී තම සහාය පල කලේ හිට්ලර්ටයි
බටහිර මාධ්‍ය ජාලය සුපුරුදු ලෙස කියෙව් නගරය දෙසට තම කැමරා උපකරණ විසිහතර පැයේ අටවා තැබූහ
කරකියගත දෙයක් නුහුන යැනුකොවිච් නැගෙනහිර යුක්‍රේනයට පලා ගියේය
කියෙව්හි බටහිර හිතවාදී නව රජයක් පිහිටුවන ලදී
මින් උරණ වී යුක්‍රේනයට ගෑස් සැපයුම අත්හිටවූ රුසියාව පෙබරවරු 28 දා යුක්‍රේනයට අයත් ක්‍රිමියානු අර්ධද්වීපය ආක්‍රමණය කලාය
මේ ගැන සම්පූර්ණ විස්තරයක් ‘ගුප්ත ආක්‍රමණය හෙවත් යුද ශිල්පයට නව අත්දැකීමක් වූ ව්ලැදිමීර් පුටින්ගේ ක්‍රිමියානු මැදිහත් වීම’ යන පෙර ලිපියෙන් විස්තර කොට ඇත
ක්‍රිමියාව ඈඳාගැනීම දැඩිව හෙලාදුටු ඇමෙරිකාව හා යුරෝපා සංගමය විසින් රුසියාවට දැඩි සම්බාධක පැණවන ලදී
රුසියාව G8 සමුළුවෙන් නෙරපා දමනු ලැබුවාය
එසේවුවද ක්‍රිමියාවේ බහුතරය රුසියානු හමුදා වේ පැමිණිම ඉමහත් ප්‍රීතියෙන් යුතුව පිළිගැනීමත් සෙබළුන් හා නගර වැසියන් අතර වූ මිත්‍රශීලීභාවත් නිසාය සාමන්‍යය වොෂින්ටන් පටිපාටියට අනුව මානව හිමිකම් යන තේමාව මත එක්සත් ජාතීන්ගේ මැදිහත් වීමක් අපේක්ෂා කොට හැකි තත්වයක් තිබුනේ නැත
වඩාත් සිත් රිදවන සුළු වූයේ මෙමගින් උද්දාමයට පත් වාර්ගික රුසියානුවන් බහුල නැගෙනහිර යුක්රේනයේ ද සෝව්යට් පන්නයේ විප්ලවයක් ඇති වීමයි
රුසියානු මැදිහත්වීමක් අපේක්ෂාවෙන් මහජනයා නගර කවුන්සිල හා පොලිසි අත්පත් කොටගත්තෝය
ඩොනෙට්ස් හා ලුගාන්ස්ක් යන ප්‍රාන්ත දෙක තුල ‘නෝවෝරුසියාව’ නැමති වෙනම රජ්‍යයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
මේ සංඥාව ග්‍රහණය කොට ගත් බව හඟවමින්දෝ රුසියාව යුක්‍රේන දේශසීමාවට හමුදා ඩිවිෂණ පහක් යැව්වාය
ඉන් හැඟවුනේ කියෙව් හි නව රජය නේටෝව හා එක්වුවහොත් ආක්‍රමණයක් දියත් කිරීමට ක්‍රෙම්ලිනය තුල වූ සූදානමයි
නැගෙනහිර යුක්‍රේන කැරලි කරුවන් සන්නද්ධ කිරීම මෙම බල ඇණිය විසින් සිදු කරන්න ඇති බව නේටෝවේ විශ්වාසයයි
ක්‍රෙම්ලිනය මෙම චෝදනාව තරයේ ප්‍රතික්ශෙප කොට ඇත
ඒ පිළිබඳ සැබෑ තතු අප නොදනිතත් නොබෝ දිනකින් කැරලිකරුවන් අත දක්නට ලැබුන AK 100 ඛාණ්ඩයේ අවි හා ‘ඉග්ලා’ රොකට් විදින ස්ලාව්යාන්ස්ක් නගරයේ කඩපිල් වලින් ඔවුනට මිලදී ගත හැකි දේවල් නොවන බව ද ඕනෑම අයකුට පැහැදිලිය
මෙම සැපයුම් සඳහා තැරැව් කාර සේවා සැපයීම ගැන නැගෙනහිර යුරෝපා අවි වෙලඳ පොල පළපුරුදු ලාංකිකයකු වන උදයංග වීරතුංග වෙතද ඇඟිල්ල දිගුවූ බවද මෙහිදී නිතැතින් සිහිපත් වේ
ඔහු මේ කාලය වන විට මොස්කොව් හි ශ්‍රී ලංකා තානාපති ලෙස කටයුතු කල අතර කොළඹ රජය යුක්‍රේන ගැටළුව අරබයා රුසියානු හිතවාදී ස්ථවරයක පසුවූ බවත් සැලකිය යුතුය
මගීන් 283ක් සහිත මැලේසියානු MH 17 ගුවන් යානය යුක්‍රේනයට ඉහල අහසේදී බිමහෙලනු ලැබීම මේ කාලය තුල වූ වඩාත්ම අවසානාවත් සිද්ධියයි
කැරලිකරුවන්ට රුසියාව විසින් සැපයූ ‘බක්’ මිසයිල ප්‍රහාරයකින් මෙම අනතුර සිදුවූ බවට කියැව් හා වොෂින්ටන් බලධාරීන් චෝදනා කලද එය දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ශේප කරන රුසියාව පවසන්නේ එය යුක්‍රේන ගුවන් යානයකින් එල්ල කල අපරික්ෂාකාරී ප්‍රහාරයකින් සිදුවූ අනතුරක් බවය
කවරෙකු ඊට වගකිව යුත යන්න අද දක්වාම නොවිසඳුන අභිරහසකි
යුක්‍රේන හමුදාව මේ වනවිට සිටියේ සටනකට සූදානම් මට්ටමක නොවේ
නව රජය තුල පැරණි හමුදාව ගැන විශ්වාසයක්ද නොතිබිණ
එහෙයින් අහිමි වූ නැගෙනහිර පලාත් යලි ඈඳා ගැනීම සඳහා 2014 අගෝස්තුවේ ‘නෙගෙනහිර යුජක්‍රේන විප්ලවයට’ එරෙහිව කියැව් රජය විසින් ඇරඹූ ‘මහා යුද්ධය’ සදහා යොදවනු ලැබූයේ වොෂින්ටනයේ සහායෙන් ගොඩනඟා සන්න්ද්ධ කරනු ලැබූ ‘යුක්‍රේන ජාතික ආරක්ෂක හමුදාවයි’
මෙම හමුදාව සමන්විත වූයේ රුසියාව හා බද්ධ වෛරයෙන් පෙළුන දක්ෂිනාංශික මිලිෂියා කණ්ඩායම් වලිනි
ඔවුහු දරුණු සටන්කරුවෝ වූහ