Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
1975 දී නිදහස ලැබීමෙන් පසු බොහෝ ප්‍රංශ ජාතිකයින් පිටව ගියද, ප්‍රංශය, මැඩගස්කරය සහ රියුනියන් යන රටවල පදිංචිකරුවන්ගෙන් පැවත එන කුඩා ක්‍රියෝල් ප්‍රජාවක් කොමරෝස් හි ජීවත් වෙති
භාෂා 
කොමරෝස්හි වඩාත් පොදු භාෂා වන්නේ කොමෝරියානු භාෂා වන අතර එය සාමූහිකව ෂිකොමෝරි ලෙස හැඳින්වේ
ඒවා ස්වහීලී භාෂාවට සම්බන්ධ වන අතර, විවිධ ප්‍රභේද හතරකි (ෂින්ගසිඩ්ජා, ෂිම්වාලි, ෂින්ඩ්ස්වානි සහ ෂිමාඕරේ) එක් එක් දූපත් හතරෙහි කථා කෙරේ
අරාබි සහ ලතින් අක්ෂර දෙකම භාවිතා වේ, අරාබි වඩාත් බහුලව භාවිතා වන අතර, ලතින් අක්ෂර සඳහා නිල අක්ෂර වින්‍යාසයක් මෑතකදී සංවර්ධනය කර ඇත
කොමෝරියන් සමඟ අරාබි සහ ප්‍රංශ ද නිල භාෂා වේ
අල් කුර්ආන් ඉගැන්වීමේ භාෂාව වන අරාබි භාෂාව දෙවන භාෂාව ලෙස පුළුල් ලෙස හැඳින්වේ
ප්‍රංශ යනු පරිපාලන භාෂාව වන අතර බොහෝ කුර්ආන් නොවන විධිමත් අධ්‍යාපනයේ භාෂාව වේ
ආගම් 

සුන්නි ඉස්ලාමය ප්‍රමුඛ ආගම වන අතර මුස්ලිම් ජනගහනයෙන් 99% ක් පමණ වේ
කොමරෝස් යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ එකම මුස්ලිම් බහුතර රට වන අතර මයෝට් සහ ඕස්ට්‍රේලියානු කොකෝස් දූපත් වලට පසුව තුන්වන දකුණු කෙළවරේ මුස්ලිම් බහුතරයක් සිටින රට වේ
කොමරෝස් හි ජනගහනයෙන් සුළුතරයක් ක්‍රිස්තියානි වන අතර, කතෝලික සහ රෙපරමාදු නිකායන් දෙකම නියෝජනය වන අතර, බොහෝ මැලගසි පදිංචිකරුවන් ද ක්‍රිස්තියානි වේ
ප්‍රංශයේ මෙට්‍රොපොලිටන් වලින් සංක්‍රමණිකයන් වැඩි වශයෙන් කතෝලික වේ
සෞඛ්‍ය 
පුද්ගලයන් 100,000 කට වෛද්‍යවරු 15 දෙනෙක් සිටිති
2004 දී සශ්‍රීකත්ව අනුපාතය වැඩිහිටි කාන්තාවකට 4.7 ක් විය
උපතේදී ආයු අපේක්ෂාව කාන්තාවන් සඳහා 67 ක් සහ පිරිමින් සඳහා 62 කි
අධ්‍යාපනය 
සාමාන්‍යයෙන් මීට පෙර, සාමාන්‍ය පාසල් අධ්‍යාපනය සමඟ වැඩි වැඩියෙන් සමපාත වුවද, සියලුම දරුවන් පාහේ කුර්ආන් පාසල්වලට සහභාගි වෙති
දරුවන්ට අල්-කුර්ආනය ගැන උගන්වා, එය කටපාඩම් කර, අරාබි අක්ෂර උගන්වයි. බොහෝ දෙමව්පියන් ප්‍රංශ පදනම් කරගත් පාසල් ක්‍රමයට යාමට පෙර තම දරුවන් කුරාන පාසල්වලට යාමට කැමැත්තක් දක්වයි. රාජ්‍ය අංශය සම්පත් හිඟයකින් ද ගුරුවරුන් නොගෙවූ වැටුප්වලින් ද පීඩාවට පත්ව සිටියද, සාපේක්ෂ වශයෙන් හොඳ තත්ත්වයේ පෞද්ගලික සහ ප්‍රජා පාසල් ගණනාවක් තිබේ
නිදහසින් පසු විප්ලවීය කාලපරිච්ඡේදය තුළ වසර කිහිපයක් හැර ජාතික විෂය මාලාව බොහෝ දුරට ප්‍රංශ ක්‍රමය මත පදනම් වී ඇත, සම්පත් ප්‍රංශ වන අතර බොහෝ කොමෝරියානුවන් ප්‍රංශයේ වැඩිදුර අධ්‍යාපනයට යාමට බලාපොරොත්තු වේ
ප‍්‍රංශයට උරුම වූ ලෞකික අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයෙන් ඈත් වී විධිමත් හා කුරාණ පාසල් යන ක‍්‍රම දෙක ඒකාබද්ධ කොට විෂය නිර්දේශය කොමෝරියන්කරණය කිරීමට මෑතක සිට පියවර ගෙන ඇත
කොමරෝස් හි යටත්විජිතකරණයට පෙර අධ්‍යාපන පද්ධති කෘෂිකර්මාන්තය, පශු සම්පත් රැකබලා ගැනීම සහ ගෘහාශ්‍රිත කටයුතු සම්පූර්ණ කිරීම වැනි අවශ්‍ය කුසලතා කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය
ආගමික අධ්‍යාපනයෙන් දරුවන්ට ඉස්ලාම් දහමේ ගුණාංගද කියා දුන්නේය
ප්‍රංශ ක්‍රමය මත පදනම් වූ ලෞකික අධ්‍යාපනය ගෙන ආ 1900 ගණන්වල මුල් භාගයේ යටත් විජිතකරණයේදී අධ්‍යාපන ක්‍රමය පරිවර්තනයකට ලක් විය
මෙය ප්‍රධාන වශයෙන්ම ප්‍රභූන්ගේ දරුවන් සඳහා විය
1975 දී කොමරෝස් නිදහස ලබා ගැනීමෙන් පසු අධ්‍යාපන ක්‍රමය නැවතත් වෙනස් විය
ගුරුවරුන්ගේ වැටුප් සඳහා අරමුදල් අහිමි වූ අතර බොහෝ දෙනෙක් වැඩ වර්ජනය කළහ
මේ අනුව, 1997 සහ 2001 අතර රාජ්‍ය අධ්‍යාපන ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක නොවීය
නිදහස ලැබීමෙන් පසු අධ්‍යාපන ක්‍රමය ද ප්‍රජාතන්ත්‍රීකරණයකට ලක්ව ඇති අතර ප්‍රභූන්ට හැර වෙනත් අයට විකල්ප තිබේ
බඳවා ගැනීම් ද වර්ධනය වී ඇත
2000 දී, අවුරුදු 5 සිට 14 දක්වා ළමුන්ගෙන් 44.2% ක් පාසල් පැමිණ ඇත
සාමාන්‍ය පහසුකම්, උපකරණ, සුදුසුකම් ලත් ගුරුවරුන්, පෙළපොත් සහ වෙනත් සම්පත් හිඟයක් පවතී
ගුරුවරුන්ගේ වැටුප් බොහෝ විට හිඟ වන අතර බොහෝ දෙනෙක් වැඩ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරති
2000ට පෙර විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය අපේක්ෂා කරන සිසුන්ට රටින් බැහැර පාසල්වලට යාමට සිදු විය
කෙසේ වෙතත්, 2000 දශකයේ මුල් භාගයේදී රට තුළ විශ්ව විද්‍යාලයක් නිර්මාණය විය
මෙය ආර්ථික වර්ධනයට උපකාර කිරීමට සහ දිවයිනට වැඩ කිරීමට ආපසු නොපැමිණෙන බොහෝ උගත් පුද්ගලයින්ගේ "ගුවන් ගමන්" සමඟ සටන් කිරීමට උපකාරී විය
කොමෝරියන් භාෂාවට ස්වදේශීය අක්ෂර නොමැත, නමුත් අරාබි සහ ලතින් අක්ෂර දෙකම භාවිතා වේ
2004 දී ජනගහනයෙන් සියයට 57 ක් පමණ ලතින් අක්ෂර සාක්ෂරතාවයෙන් යුක්ත වූ අතර සියයට 90 කට වැඩි පිරිසක් අරාබි අක්ෂර සාක්ෂරතාවයෙන් යුක්ත විය
සංස්කෘතිය 
සාම්ප්‍රදායිකව, න්ඩ්ස්වානී කාන්තාවන් රතු සහ සුදු රටා සහිත ශිරෝමනි ලෙස හඳුන්වන ඇඳුම් අඳින අතර න්ගාසිඩ්ජා සහ මවාලි වලදී ලෙසෝ නම් වර්ණවත් සාලු පැළඳ සිටී. බොහෝ කාන්තාවන් මිසින්ඩ්සානෝ නමින් හඳුන්වන සඳුන් සහ කොරල්පර තලපයක් මුහුණේ ආලේප කරයි
සාම්ප්‍රදායික පිරිමි ඇඳුම් යනු න්කන්ඩු ලෙස හැඳින්වෙන දිගු සුදු කමිසයක් වන අතර කොෆියා ලෙස හැඳින්වෙන බොනට්ටුවකි
විවාහය 
කොමරෝස්හි විවාහ වර්ග දෙකක් ඇත, කුඩා විවාහය (න්ගාසිඩ්ජා මත ම්නා දහෝ ලෙස හැඳින්වේ) සහ චාරිත්‍රානුකූල විවාහය (න්ගාසිඩ්ජා හා ඇඩා ලෙස හැඳින්වේ, අනෙකුත් දූපත් වල හරුසි)
කුඩා විවාහය සරල නීත්‍යානුකූල විවාහයකි
එය කුඩා, සමීප සහ මිල අඩු වන අතර මනාලියගේ දෑවැද්ද නාමික වේ
පිරිමියෙකුට ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුළ ම්නා දහෝ විවාහ ගණනාවක් සිදු කළ හැකිය, බොහෝ විට එකම අවස්ථාවේදීම, කාන්තාවක් අඩුය
නමුත් ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශ්වයම සාමාන්‍යයෙන් සිදු කරනුයේ එක් ඇඩාවක් හෝ මහා විවාහයක් පමණි, මෙය සාමාන්‍යයෙන් ගම තුළ විය යුතුය
මහා විවාහ මංගල්‍යයේ ලක්ෂණ වන්නේ සිත් ඇදගන්නා රන් ආභරණ, සති දෙකක සැමරුම සහ අතිවිශාල මනාලියන්ගේ දෑවැද්දයි
වියදම් පවුල් දෙකම අතර මෙන්ම පුළුල් සමාජ කවයක් සමඟ බෙදා ගත්තද, න්ගාසිඩ්ජා හි අද විවාහ එකක් සඳහා £5,000 දක්වා වැය විය හැකිය
බොහෝ අඹුසැමියන් තම අදාවන් සඳහා ඉතිරි කර ගැනීමට ජීවිත කාලයම ගත කරන අතර, යුවලකගේ වැඩිහිටි දරුවන් විවාහයකට සහභාගි වීම සාමාන්‍ය දෙයක් නොවේ
අද විවාහය සනිටුහන් කරන්නේ න්ගාසිඩ්ජා වයස් ක්‍රමය තුළ තරුණයාගේ සිට වැඩිහිටියන් දක්වා පිරිමියෙකුගේ සංක්‍රාන්තියයි
සමාජ ධුරාවලිය තුළ ඔහුගේ තත්ත්වය බෙහෙවින් වැඩි වන අතර, මෙතැන් සිට ඔහුට තම ගමේ සහ දිවයින පුරා ප්‍රසිද්ධියේ කතා කිරීමට සහ දේශපාලන ක්‍රියාවලියට සහභාගී වීමට හිමිකම් ලැබේ
ඔහුගේ උරහිස හරහා ම්හරුමා, සළුවක් පැළඳීමෙන් ඔහුගේ තත්ත්වය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට ඔහුට අයිතියක් ඇති අතර, ඔහුට වැඩිහිටියන් සඳහා වෙන් කර ඇති දොරෙන් පල්ලියට ඇතුළු වී ඉදිරිපස අසුන් ගත හැකිය
කාන්තාවකගේ තත්වය ද වෙනස් වේ, නමුත් විධිමත් ලෙස අඩු වුවද, ඇය "මව" බවට පත් වී ඇගේම නිවසට යන විට
අනෙකුත් දූපත් වල මෙම ක්‍රමය අඩුවෙන් විධිමත් කර ඇත, නමුත් විවාහය කෙසේ වෙතත් දූපත් සමූහය හරහා සැලකිය යුතු සහ වියදම් අධික සිදුවීමක් වේ
ඇඩා බොහෝ විට විවේචනයට ලක් වන්නේ එහි විශාල වියදම නිසා ය, නමුත් ඒ සමඟම එය සමාජ ඒකාබද්ධතාවයේ මූලාශ්‍රයක් වන අතර ප්‍රංශයේ සහ වෙනත් රටවල සංක්‍රමණිකයන් දිගටම මුදල් එවීමට ප්‍රධාන හේතුව වේ
ගම දියුණු කිරීමේ අරමුණින් විවාහ සඳහා ද බදු අය කිරීම දිනෙන් දින ඉහළ යමින් පවතී
ඥාතිත්වය සහ සමාජ ව්‍යුහය 

කොමෝරියානු සමාජයට ද්විපාර්ශ්වික සම්භවයක් ඇත
නිශ්චල භාණ්ඩවල පෙළපත් සාමාජිකත්වය සහ උරුමය (ඉඩම්, නිවාස) මාතෘ මාර්ගයෙන් සම්මත වන අතර, බොහෝ බන්ටු ජනයාට සමානව මාතෘ මාර්ගයෙන් සම්මත වන අතර අනෙකුත් භාණ්ඩ සහ අනුශාසනා පුරුෂ රේඛාවෙන් සම්මත වේ
කෙසේ වෙතත්, දූපත් අතර වෙනස්කම් ඇත, මාතෘ මූලික මූලද්‍රව්‍යය න්ගාසිඩ්ජා මත ශක්තිමත් වේ
සංගීතය 
20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී සැන්සිබාර් වෙතින් ආනයනය කරන ලද ත්වාරාබ් සංගීතය, දූපත් වල වඩාත්ම බලගතු ප්‍රභේදය ලෙස පවතින අතර එය ඇඩා විවාහයන්හිදී ජනප්‍රිය වේ
මාධ්‍ය 
කොමරෝස් හි දිනපතා ජාතික පුවත්පත් දෙකක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ, රජයට අයත් අල්-වට්වාන් සහ පුද්ගලික සතු ලා ගැසට් ඩෙස් කොමෝර්ස් යන දෙකම මොරෝනි හි ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ
අක්‍රමවත් පදනමින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද කුඩා පුවත් පත්‍රිකා ගණනාවක් මෙන්ම විවිධ පුවත් වෙබ් අඩවි ද ඇත
රජය සතු ORTC (Office de Radio et Tlvision des Comores) ජාතික ගුවන්විදුලි සහ රූපවාහිනී සේවාව සපයයි
ඇන්ජුවන් ප්‍රාදේශීය රජය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන රූපවාහිනී මධ්‍යස්ථානයක් පවතින අතර ග්‍රෑන්ඩ් කොමෝර් සහ ඇන්ජුවන් දූපත් වල ප්‍රාදේශීය ආන්ඩු එක් එක් ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානයක් ක්‍රියාත්මක කරයි
ග්‍රෑන්ඩ් කොමෝර් සහ මොහෙලි දූපත් වල ක්‍රියාත්මක වන ස්වාධීන සහ කුඩා ප්‍රජා ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන කිහිපයක් ද ඇති අතර, මෙම දූපත් දෙකට Mayotte Radio සහ French TV වෙත ප්‍රවේශය ඇත
සටහන්

යොමු කිරීම්
ප්‍රඡාතන්ත්‍රවාදී කොන්ගෝ ජනරජය ව්‍යවහාරයේ පැවැතියේ 1999 තෙක් සයිරේ නමිනි
එය පිහිටියේ මධ්‍යම අප්‍රිකානු රාජ්‍ය තුළයි
ප්‍රමාණය අනුව එහි වු රටවල් අතර තුන්වැනියට විශාලතම රටයි
කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි ජනරජයෙහි ජනගහනය මිලියන 68 වන අතර,ලෝකයේ දහඅටවන ජනාකීර්ණතම රාජ්‍යයකි
එය අප්‍රිකාවේ ජනාකීර්ණ රාජ්‍යය අතර සිව්වැනි තැන ගනී
එය ප්‍රංශ භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව ලෙස භාවිතා කරන රාජ්‍යයන්ගෙන් ජනාකීර්ණම රාජ්‍යයයි
1998 ආරම්භ වු දෙවන කොන්ගෝ යුද්ධයෙන් රට විනාශ විය
විදේශිය හමුදාවන් හතක් මෙයට සම්බන්ධ වු අතර මෙය අප්‍රිකානු ලෝක යුද්ධ ලෙසද නම් කෙරුණි
2003 වර්ෂයේ සාම ගිවිසුම අත්සන් තැබුබවත්, මෙම යුද්ධය රටෙහි නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ දිගටම පැවතුනි
නැගෙනහිර කොන්ගෝවෙහි  සිදුවෙන ලිංගික අපචාර නිසා ඒ අතින් ලෝකයේ වඩා තීව්ර වු ස්ථානයක් ලෙස සඳහන්වේ
මෙහි පැවැති යුද්ධමය අරගලය, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇති වු භයානතම අරගලය ලෙස සඳහන් වේ
මියගිය සංඛ්‍යාව මිලියන 54 කි
කොන්ගෝ ජනරජයේ ජනතාව ලෝකයේ සිටින දිළිඳුම ජනතාව අතර සිටින අතර, පහළම ඒක පුද්ගල ආදායමත් ලබන රටකි
මෙය ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලට අනුවද සඳහන් කර ඇත
සමුහාණ්ඩු
ඌව වෙල්ලස්ස නිදහස් අරගලය, බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහිව, 1817-1818 කාලයේ සිදුවූ කැරැල්ලක් ලෙසින් ඉංග්‍රීසි  ආන්ඩුව සලකනු ලැබුව ද, සත්‍ය වශයෙන්ම එය දේශයෙ ස්වාධීනත්වය පතා අතිවූ නිදහස් අරගලයකි
මෙම සටනට ප්‍රධානතම හේතුව වන්නේ 1815 දී අත්සන් කරන ලද කන්ද උඩරට ගිවිසුමයි
මෙය බ්‍රිතාන්‍යයන් සම්බන්ධවූ උඩරට ප්‍රදේශයේ දී ඇතිවූ තුන්වන යුද්ධයයි
එක්සත් රාජධානි ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිචාර

ප්‍රහාරාත්මක
 වෙල්ලස්සේ ආහාර හිඟයක් ඇතිකිරීම
 වැවු අමුණු පුපුරවාහැරීම
 කුඹුරු ගිනිතැබීම
 පලදරන ගස් කපාදැමීම
 ගවයන් මරාදැමීම
 මහවෙල්යාය 

 ජන සංහාරය
 අවුරුදු 18ට වැඩි පිරිමින් මරාදැමීම
 මල සිරුරු ජල පහරවලට දමා රෝග පැතිරවීම

 ජන ශූන්‍ය කිරීම
 ගෙවල් ගිනිතැබීම

ප්‍රහාරාත්මක නොවන
 විනාශකල වැවු අමුණු ප්‍රතිසංස්කරනය නොකිරීම
 සටනට සම්බන්ධවූවන් දේශද්‍රෝහීනි ලෙස ගැසට් කිරීම
 සටන්කරුවන් ජීවත්වූ ගම්මාන සහ මහ වෙල්යාය කැලෑ අඥාපනත යටතේ දඩයම් ක්‍රීඩාව සඳහා  ආණ්ඩුවට පවරාගෙන ජන ශූන්‍ය කිරීම

අවසානය

නිදහස් සටනේ අවසානය
මෙම සටන නිමාවට පත්වුයේ මහත්වූ ලේ වැගිරීම් සිදුකරමිනි
සටන මැඩ පැවැත්වීමේ  ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙරට වැසියන් හට නිවාස හා දේපළ අහිමිවිය
ඌව වෙල්ලස්ස ප්‍රදේශ වල වාරිමාර්ග පද්ධති, කෘෂිකාර්මික කටයුතුද අඩපණ විය
ඉතිහාසය පවසන පරිදි වැල්ලවායෙන් ආරම්භව මුළු ඌව වෙල්ලස්සේ කුඹුරු ලක්ෂ ගණනක් ගිනි තබා විනාශ කරන ලදී
Journal of Uva සගරාවේ දී බදුල්ල බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ සේවකයකු වූ හර්බට් වයිට් (Herbert White) පවසා සිටි ප්‍රකාශනයක් පහත දැක්වේ
"කැරැල්ලෙන් පසු ඌව ප්‍රදේශයේ ජනගහනය, කෘෂිකාර්මික පරිසරය පිළිබඳ නිෂ්චිතව දැනගත හැකි ප්‍රමානවත්  සාක්ෂි නොමැත
නව පාලකයන් මෙම ප්‍රශ්ණයට  මුහුණදීමට අසමත්ව ඇත
යුද්ධයෙන් පසු ඉතිරි වූ අයගෙන් 4/5 කුඩා දරුවන්, කාන්තාවන් සහ මහල්ලන් පමණි
මෙම සංහාරය ඉතා භයානක වේ
කෙටි‍යෙන් කියන්නේ නම් මහත්වූ මිනිස් සංහාරයක් සිදුව ඇති අතර, ඌව නැවතත් යථා තත්වයට පත්වේදැයි කිව නොහැක
"මූලාශ්‍ර

1. බණ්ඩාර තිලකසිරි වි
වා
1991, ඌව වංශ කතාව (2 ඛාණ්ඩය), බණ්ඩාරවෙල සීමාසහිත තිලක මුද්‍රණාලය (පෞද්ගලික) සමාගම

2.විමලානන්ද තෙන්නකෝන්, 1962, උඩරට මහ කැරැල්ල (2 ඛාණ්ඩය), සීමාසහිත එම්. ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම
3. එච්. එම්. අනුරාධ විජයවර්ධන බණ්ඩාර (දිවයින – 2010 ඔක්තෝබර් 13 දින ලිපිය
ගැසට් නියෝගය අවලංගු කිරීම

රටින් පිටුවහල් කලවුන්ට ගෞරව සම්මාන

සටනට සම්බන්දවීම නිසා අත්අඩංගුවටගෙන මුරුසියට පිටුවහල් කළ 28 දෙනකුට ක්‍රි
ව. 2013දී ශ්‍රී ලංකා ජනරජය මගින් ගෞරව සම්මාන පිරිනැමක් සිදුකරයි
මූලාශ්‍ර
 
ඉතිහාසය - සිංහලේ
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල
අජන්තා සිතුවම් වල ඇඳ ඇති විජයගේ ගොඩබැසීම

විජය රජු (ක්‍රි
504) වූ කලි ශ්‍රී ලංකාවේ වංශ කතාවල සඳහන් වන ආකාරයට ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රජුය
එමෙන්ම ඔහු  පුරාතන ශ්‍රී ලාංකීය දෙමළ සාහිත්‍යය තුළද වැදගත් චරිතයක් වූයේය
මහාවංශය ඔහු පිළිබද කරුණු සොයාගත හැකි ප්‍රාථමික මුලාශ්‍රයයි
විජයගේ පෙර ජීවිතය පිළිබඳ තොරතුරු සොයාගැනීම මුලාශ්‍ර වල හිගතාවය නිසා අපහසු කාර්යයක් වී ඇත
එච්.එබ්ඩලිව්
කොඩින්ග්ටන් කියා සිටින්නේ විජය වූ කලි තේරුම් ගැනීමට අපහසු ඉතා  සංකීර්ණ චරිත
සෙම්බුගේ ෂෙල්ටන් ගාමිණී ෆොන්සේකා (දෙමළ
காமிணீ பொன்சேகா ) වන මොහු අග්‍රගණ්‍ය නළුවෙකුද, දේශපාලනඥයෙකුද වෙයි
සිංහල සිනමාවේ සක්විති යනුවෙන් විරුදාවලි ලබයි
සෙම්බුගේ ෂෙල්ටන් ගාමිණී ෆොන්සේකා උපත ලැබූයේ 1936 මාර්තු 21 වැනි දින දෙහිවලදීය
ඔහුගේ මූලික අධ්‍යාපනය ප්‍රෙස්බිටීරියන් (බාලිකා) සහ ගල්කිස්ස සාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයන් ගෙනි
සිංහල සිනමාවේ එදා මෙදා තුර බිහි වූ විශිෂ්ටත ම චරිතාංග නළුවෙකු වන ගාමිණී ෆොන්සේකා දකුණු ඉන්දියානු ආධිපත්‍යයට නතු වූ වේදිකා නාට්‍ය හා දකුණු ඉන්දීය සිනමා රංගනය පිටු දැක සිංහල සිනමා මාධ්‍යයට උචිත යථාර්ථවාදී රංග සම්ප්‍රදායක් මෙරට තුළ ගොඩ නැංවීමෙහි පුරෝගාමියෙකු ද වන ගාමිණී සිංහල සිනමාවේ පෙරළියක් ඇති කළ රංගන වේදියෙකි
එකල බොහෝ නළුවන් දකුණු ඉන්දියානු සම්භවයට නතු වීමත් පිරිමි පෞරුෂත්වයෙන් විනිර්මුක්ත වූ ස්ත්‍රී සුකුමාලත්වයන් සමඟ රඟපෑ නළුවන් හට ද පුරුෂාකාර ස්වභාවයක් මුල් වරට රඟමින් රංගනවේදය කියා දුන්නේ ඔහු ය
තම ද්වීතියික අධ්‍යාපනය හමාර කිරීමෙන් පසු ගාමිණී ෆොන්සේකා සිනමා ක්ෂේත්‍රයට ඇතුළු වූයේය
ප්‍රථමයෙන් ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ කැමරාකරුවකු ලෙස සේවය කිරීමටයි
මෙම බලාපොරොත්තුව ඔස්සේ ගමන් කළ ඔහුට ඩේවිඩ් ලීන්ගේ "ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි" (Bridge on the River Kwai) සහ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ රේඛාව (1956) යන චිත්‍රපට වලට සම්බන්ධ වීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව හිමිවිය
රේඛාව චිත්‍රපටයේ සමුහ දර්ශණයකට පෙනී සිටිමින් ඔහු රංගන ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය
එමෙන්ම එකල ශ්‍රී ලංකාවේ දී රූගත කරනු ලැබූ ඉංග්‍රීසි රූපවාහිනී වැඩසටහනකටද ඔහු රංගනයෙන් දායක වූයේය
"රන්මුතු දූව" හිදී ඇරඹූ ඔහුගේ ක්‍රියාදාම රංගනය "චණ්ඩියා", "ගැටවරයෝ", "සොරුන්ගෙත් සොරු" වැනි චිත්‍රපටවල සිට ලෙනින් මොරායස් අධ්‍යක්ෂණය කළ 'සූර' චිත්‍රපට මාලාව දක්වා ගාමිණී වර්ධනය කර ගත්තේ එම චරිතාංගයේම විවිධ පැතිකඩය
එදා මෙදාතුර අති විශිෂ්ටතම චරිතාංග රංගනය ඉදිරිපත් කළ ගාමිණීගේ එම විශිෂ්ටතම රංගනය ඇතුළත් වූයේ නිධානය හි ය
"නිධානය" හැරුණු කොට "පරසතු මල්", "වැලිකතර", "සරුංගලය" හා "යුගාන්තය" ගාමිණී ගේ අග්‍රගණ්‍ය චරිතාංග නිරූපණ රැගත් චිත්‍රපට ලෙස ගත හැකිය
ළමා සහ තරුණ අවධිය
ගාමිණී ෆොන්සේකා උපත ලැබුවේ 1936 වර්ෂයේ මාර්තු 21 වෙනිදා දෙහිවලදීය
ඔහු විලියම් සහ ඩේසි ෆොන්සේකා යුවළට දාව උපන් තෙවන දරුවාය
ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආයතනයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය හැදෑරූ ඔහු පසුව ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයට ඇතුළත් වුයේය
ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේදී අරිසෙන් අහුබුදු ගුරුතුමන්ගෙන් සිංහල ද, පසුව සුසිල් ප්‍රේමරත්න චිත්‍ර ශිල්පියාගෙන් චිත්‍ර ශිල්පයද හැදෑරූ ගාමිණී එම අංශ දෙකටම දක්ෂයකු වූයේ ය
පාසලෙහිදී සිංහල භාෂාව සහ සාහිත්‍යය ඉගෙනීමෙහිලා දස්කම් පෑ ගාමිණී එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යව සිටි ඩී.එස්. සේනානායක මහතා විසින් පිරිනමන ලද සිංහල සාහිත්‍යය දක්ෂතා ඇඟයීමේ ත්‍යාගයකට පවා හිමිකම් කීවේය
විෂය පිළිබඳ දක්ෂතා පෑමට අමතරව ගාමිණී දක්ෂ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකු ලෙසද පාසලේ ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලීය
බාල අවධියේ ගාමිණී ජීවත් වූ ගාමිණීගේ මහගෙදර පිහිටි "රත්මලානේ" සිරිමල් උයනේ වත්ත කොනක ද්‍රවිඩ ජාතික බාබර් කෙනකුට බාබර් සාප්පුවක් දමා ගැනීමට ගාමිණීගේ පියා විලියම් ඉඩ දී තිබුණි
කුඩා ගාමිණී, වත්තේ දුව පැන යන විට ඔහුව වඩාගෙන සැලූනයට ගෙන යන කරණවෑමියා සිඟිති ගාමිණීගේ හිස ක්‍රීම් ආදිය ගා පීරා හැඩ වැඩ කරනු ලබයි
එහි වූ බිත්තිවල එල්ලා ඇත්තේ එකල ඉන්දීය සිනමාවේ එම්.ජී. ආර්. වැනි ද්‍රවිඩ මහා නළුවන්ගේ සේයාරූය
ඒවා පෙන්නා පුංචි ගාමිණීට ද්‍රවිඩ කරණවෑමියා "පුංචි මාතියා කවදාහරි පුංචි මාතියත් අපේ මේ පෙරිය ඇක්ටර්ල වගේ බයිස්කෝප්වල ලොකුම ලොකු ඇක්ටර් කෙනෙක් වෙන්න ඕනෑ
" යැයි කියයි
ගාමිණීගේ සිතට එසේ "නළුකම" පිළිබඳ ව ආශාවක් ඇති කරනු ලැබුවේ මේ ද්‍රවිඩ කරණවෑමියා බව පසු කාලයක ඔහු පැවසුවේ ය
සිනමා ක්ෂේත්‍රයට ඇතුළු වීම සහ 1960 දශකය 
ගාමිණී වෘත්තාන්ත සිනමාවට සම්බන්ධ වූයේ ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ රේඛාව චිත්‍රපටයෙනි
"රේඛාව" සැබෑ දේශීය සිනමාවක උපත වූවා සේම එයින් සිනමාවට අලුත් පරපුරක්ද පිවිසුණා හ
අයිරාංගනී සේරසිංහ, විලී බ්ලේක්, ටයිටස් තොටවත්ත, කේ.ඒ.ඩබ්ලිව්. පෙරේරා මෙන්ම ගාමිණී ද ඒ අලුත් පරපුරට අයත් වූයේය
ගාමිණී රේඛාවට සම්බන්ධ වූයේ කාර්මික ශිල්පියකු ලෙසිනි
එසේ වු නමුදු ඔහු එහි සුළු චරිතයක් ද රඟපෑවේය
නිවැරදි ලෙස එය රඟපෑමක් නොව හුදු පෙනී සිටීමක් පමණි(Cameo Appearance)
එම අවදියේදී ම වාගේ ඔහුට ලංකාවේ දී රූගත කළ ඩේවිඩ් ලීන්ගෙ බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි චිත්‍රපටයට ද සම්බන්ධ වන්නට අවස්ථාවක් ලැබිණි
තෙවන සහාය අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙසින් ය
සිනමාවේ හි කාර්මික පැතිකඩ ගැන ගාමිණී හට ඉන් පෘථුල අවබෝධයක් ලැබී ය
"බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි" චිත්‍රපට කණ්ඩායම විවේක අවස්ථවල දී ප්‍රදර්ශනය කළ මි
16 චිත්‍රපට නැරඹීමට ද ගාමිණීට භාග්‍යය උදා වූයේ ය
ඉන් වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වූයේ ඔහු නැරඹූ මාලන් බ්‍රැන්ඩෝ රඟපෑ විවා සපාටා, පෝල් මුනි රඟපෑ ද ස්ටෝරි ඔෆ් ලුවී පාස්චර් වැනි චිත්‍රපට පළමු වතාවට දැකගැනීමට හැකි වූ ගාමිණී එම චිත්‍රපටවල එම නළුවන් රඟපෑ ආකාරය ස්වයං අධ්‍යයනය කළේ ය
මෙරට අන් කිසිදු නළුවකු නොලද තවත් සුවිශේෂ වරමක් ගාමිණී මෙහිදී අත්පත් කර ගත්තේය
ඒ "බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි" චිත්‍රපටයේ සර් ඇලෙක් ගිනස්, විලියම් හෝල්ඩන් වැනි නළුවන් සජීවීව රඟපාන අයුරු දැකගන්ට ලැබීම ය
ගාමිණී පසු කලෙක තම රංග ලීලාව සකස් කර ගැන්මෙහිලා ඒ අත්දැකීම් මහෝපකාරී වන්නට ද ඇත
එස්.කේ. ඕජා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ දෛවයෝගය(1959) ගාමිණී චරිතයක් වශයෙන් රඟපෑ පළමු චිත්‍රපටය වූවා ය
ඔහු එහිදී "මානමූල"ගේ චරිතය සඳහා රඟපෑවේ ය
ඔහුගේ මේ ප්‍රථම රංගනය එවක සිටි ජයවිලාල් විලේගොඩ වැනි විචාරකයන් යැයි කියාගත් උදවියගේ නිර්දය විවේචනයට හසු වූයේ ය
"පිරිමියෙක් නිසා" ගාමිණී ප්‍රධාන චරිතයක් රඟපෑ ප්‍රථම චිත්‍රපටය වූයේ ය
එහි රංගනය ද ජයවිලාල් විලේගොඩගේ නිර්දය විවේචනයට හසු වූයේ ය
එහිදී ජයවිලාල් කියා සිටියේ මාලන් බ්‍රැන්ඩෝ පාට් දැමීමට උත්සාහ නොකර වර්ණනාවෙන් හිස උදුමවා නොගතහොත් ගාමිණීට හොඳ අනාගතයක් තිබෙන බවය
ඉන් අනතුරුව ඔහුට ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාගේ සංදේශය චිත්‍රපටයේ උප ප්‍රධාන චරිතයක් "තම්මිට" නම් චරිතය රඟපෑමට අවස්ථාවක් හිමි විය
එහි දී ඔහුගේ රංගනය එහි ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑ ආනන්ද ජයරත්නට ද වඩා කැපී පෙනෙමින් දක්ෂ අන්දමින් ඔපනැංවීය ය
මෙහි ප්‍රධාන චරිතයට ආනන්ද ව යොදා ගැනීම වැරදි තේරීමක් බව ආචාර්ය පීරිස් පශ්චත්තාපයෙන් යුතුව පසු කලෙක කියා තිබිණි
ඉන්පසුව අදට වැඩිය හෙට හොඳයි, රන්මුතු දූව, ගැටවරයෝ, සූර චෞරයා, ආත්ම පූජා, ගම්පෙරළිය, චණ්ඩියා, සොරුන්ගෙත් සොරු ආදී චිත්‍රපට රඟපා එවකට සිනමාවේ යෝධ පිම්මක් නඟිමින් සිනමාවේ එකම වීරයා වූයේ ය
සුපිරි නළුවෙකු ලෙස හැටේ දශකය තුළ නැඟී සිටි අතර ම පරසතුමල් චිත්‍රපටය ද අධ්‍යක්ෂණය කරමින් අධ්‍යක්ෂවරයෙකු බවටද පත්වූයේ ය
එහිදී ගාමිණී රඟපෑ බොනී මහත්තයාගේ චරිතය අගනා ලෙස ඉදිරිපත් කළේ ය
ලංකාවේ ප්‍රථම වර්ණ චිත්‍රපටය වූයේ මයික් විල්සන් විසින් එතෙරින් ගෙන ආ තාක්ෂණය යොදා නිපද වූ රන්මුතු දූව යි
එය ගාමිණී රඟපෑ සුවිශේෂ චිත්‍රපටයක් ද වේ
මන්ද එය ගාමිණී ප්‍රථම වතාවට තරුවක් බවට පත් වූ චිත්‍රපටියයි
"රන්මුතු දූවේ" ඔහු වීර වික්‍රමාන්විත චරිත රඟපෑවේ ය
1962 දී තිරගත වූ "රන්මුතු දූවේ" සිට 1982 තිරගත "සක්විති සුවය" චිත්‍රපටය දක්වා වූ දෙදශකය සිංහල සිනමාවේ ගාමිණී ෆොන්සේකා යුගය වූයේ ය
වාණිජමය  චිත්‍රපට වලට දායක වනවාට අමතරව ඔහු ගම්පෙරළිය (1964) වැනි කලාත්මක සිනමා කෘති වලටද දායක වුයේය
ටයිටස් තොටවත්තයන්ගේ චණ්ඩියා චිත්‍රපටයේ ගාමිණී ෆොන්සේකා ප්‍රථමවරට දුෂ්ඨ චරිතයකට පණපෙවීය
මයික් විල්සන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සොරුන්ගෙත් සොරු චිත්‍රපටයේ ඔහු රඟපෑවේ ජේම්ස් ‍බණ්ඩා ලෙසය
මෙම චරිතය ශ්‍රී ලාංකිය ජේම්ස් බෝන්ඩ් ලෙස බොහෝදෙනකු හඳුන්වයි.

ගාමිණී ප්‍රථම වතාවට චරිතාංග නිරූපණයේ නියැලෙන්නේ ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ ගම්පෙරළියෙනි
එහි "ජිනදාස ළමාහේවා" ගේ චරිතයට පණ පෙවුවේ ඔහුය
ජිනදාස යනු හකුළා ගත් පෞරුෂයෙන් යුතු චරිතයකි
රන්මුතු දූව වැනි වූ චිත්‍රපටයක වීර වික්‍රමාන්විත චරිතයක රඟපෑ නළුවා මෙබඳු චරිතයක් නිරූපණය කරන්නේ කෙසේ ද යන්න ගම්පෙරළියේ කතෘ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන්ට පවා ප්‍රශ්නයක්ව තිබිණි
එහෙත් ගාමිණී තම රංග ප්‍රතිභා මහිමයෙන් ජිනදාසගේ චරිතයේ බාහිර හා අභ්‍යන්තර සුවිශේෂතා මැනවින් හඳුනාගෙන එය සාර්ථකව නිරූපණය කළේ ය
"ගම්පෙරළිය" තිරගත වූ පසු චිත්‍රපටය විචාරය කළ ප්‍රවීණ නාට්‍යවේදී සුගතපාල ද සිල්වා තම විචාරය හමාර කළේ මෙපරිද්දෙනි
"ගම්පෙරළිය වූ කලී චිත්‍රපට බලන, නොබලන හැම කෙනකු විසින්ම වරක් දෙවරක් නොව කීප වරක්ම නැරඹිය යුතු චිත්‍රපටයකි
ඒ කොතෙක් බැලුවත් ගාමිණී ෆොන්සේකාගේ රඟපෑම් නිසා තවත් වරක් නැරඹිය යුතුමය" ලෙස සඳහන් කළේ ය
පසුව, ගාමිණී පරසතු මල් චිත්‍රපටයෙන් අධ්‍යක්ෂණයට ද ප්‍රවිෂ්ට වන්නේ ය
චිත්‍රපටයක ප්‍රධාන චරිතය රඟපාමින් එය අධ්‍යක්ෂණය කිරීම ඕනෑම සිනමාවේදියකුට කිසියම් අභියෝගාත්මක කාර්යක් වුවද ගාමිණී ප්‍රථම වතාවට "පරිපූර්ණ චරිතයක්" (ROUND CHARACTERS) නැතහොත් වඩාත් සංකීර්ණ චරිතයක්(COMPLEX CHARACTERS) රඟපෑවේ ය
ඉන් පසුව ද ඔහුගේ ම සොරුන්ගෙත් සොරු හි ද ගාමිණී, ප්‍රධාන නළුවා ලෙසින් මෙන් ම නිෂ්පාදනයෙන් ද එක් වූයේ ය
එය ලංකාවේ මුල්ම සිංහල "ජේම්ස් බොන්ඩ්" වර්ගයේ චිත්‍රපටයයි
1970 සහ 1980 දශක
ඔහු රංගනයට අවතීර්ණ වූ යුගය දමිළ චිත්‍රපට අනුකාරක යුගයකි
දමිළ චිත්‍රපට අනුකාරක දකුණු ඉන්දියානු අධ්‍යක්ෂකවරුන් නළුවන් යොදා තම වුවමනාව අනුව දමිළ නළුවන් අනුකාරක යුගයක් බිහි කළේ ය
ගාමිණී රඟපෑ බොහෝ වාණිජ ධාරාවේ චිත්‍රපට දෙමළ අනුකාරක චිත්‍රපටයන් වේ
නමුදු ඔහු කිසි දිනක එම චිත්‍රපටවල රඟපෑ දමිළ නළුවන් අනුකරණය නො කළේ ය
එම චිත්‍රපටවල දමිළ නළුවන්ගේ රංගනය පුස්සක් කර ඔහු තම ආවේණික ශෛලියකින් රංගනය ඉදිරිපත් කළේ ය
ගාමිණී හට අනෙක් බොහෝ නළුවන්ට සේ එකම ආරේ චිත්‍රපට නොව විවිධ ගණයේ චිත්‍රපට රංගනය සඳහා ලැබුවේ ය
විලී අබේනායක (නිධානය), වික්‍රම රන්දෙණිය (වැලිකතර), ධාරා (හුලවාලි), සෙබස්තියන් ස්වාමි (දෙවියනි ඔබ කොහිද), නඩරාජා (සරුංගලේ), සවිමන් කබලාන (යුගාන්තය) වැනි චරිත ඊට මාහැඟි නිදසුන්ය
එවායෙන් බොහොමයක් ම පරිපූර්ණ චරිත වීම ද තවත් සුවිශේෂත්වයකි ය
මේ එක් එක් චරිත රංගනයට ගාමිණී හට ඊටම ආවේණික වූ රංගනයක් ද ඉදිරිපත් කර තිබුණේ ය
නළුවකු ලෙස ගාමිණීගේ සුවිශේෂත්වය වූයේ ඔහු එවකට ජනප්‍රිය ධාරාවේ චිත්‍රපටවල සරල, සැහැල්ලු, ඒකාංශ චරිත රඟපෑමත් සම්භාව්‍ය සිනමා කෘතීන්හි සාරගර්භ චරිත රඟපෑමත්ය
එකී සිනමා ප්‍රවාහයන් දෙකෙහිම වඩාත්ම සාර්ථක නිළිය මාලිනී ෆොන්සේකා නම් නළුවා ගාමිණී ෆොන්සේකා වේ
ගාමිණී "පරසතු මල්" චිත්‍රපටයේ බීමත්ව නිවෙසේ ඉහළ මාලයේ ලී සොල්දරය මත දෑත් දෙපසට විහිදා සිටින සෙවණැලි රූපය සිංහල සිනමාවේ සිහිවටනාත්මක රූප රාමුවක් වනුයේ යම් සේද ඔහු 'සූරයන්ගෙත් සූරයා' චිත්‍රපටයේ එක අතකින් බ්‍රීෆ් කේසය ද අනෙක් අතකින් රිවෝල්වරය ද රැගෙන සිටින රූපය ද එලෙසම සිංහල සිනමාවේ සිහිවටනාත්මක රූප රාමුවකි
මේ රූප රාමු දෙකේම සිංහල සිනමාවේ ප්‍රධාන ධාරාවන් දෙක මූර්තිමත් කෙරෙන සංකේතාත්මක වටිනාකමක් පවතී
ගාමිණි ෆොන්සේකාගේ රංග ප්‍රතිභාව එකකට එකක් වෙනස් ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කර ඔපනැංවූ ආකාරයක් ලෙස "ගම්පෙරළිය" හි ඔහුගේ රංගනය ගත හැක
ගම්පෙරළිය චිත්‍රපටයේ ජිනදාසගේ චරිතය රඟපෑ ගාමිණී එහි තෙවැනි කොටස වන යුගාන්තයේ සවිමන් කබලාන ගේ චරිතය ද නිරූපණය කළේය
නමුත් "යුගාන්තයේ" ගාමිණීගේ රංගනය දුටු කිසිදු ප්‍රේක්ෂකයකුට එමගින් "ගම්පෙරළියේ" ජිනදාස සිහිපත් වූයේ නැත
තමාම අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ සාගරයක් මැද චිත්‍රපටයේ චරිත දෙකකට පණ පොවමින් තම දක්ෂතව මෙතෙකැයි කියා මැනිය නොහැකි බව පෙන්වා දුන්නේ ය
එහි ද පරස්පර චරිතාංගනයක යෙදුන ඔහු දොස්තර මොලදන්ඩට ද අනික දේශපාලනඥ ෆෙඩ්රික් රාමනායක ලෙසත් රඟපෑවේ ය
මේ චරිත දෙකේම රංග ලීලා එකිනෙකට පරස්පරය
ගාමිණී ඔහොම හොඳද චිත්‍රපටයේ එක් අවස්ථාවක විසුළු ස්වරූපයකින් යුක්තව කොටුව දුම්රිය පළ ඉදිරිපිටින් කෙසෙල් කැනක් ඔසවා ගෙන යයි
"නිධානයේ" විලී අබේනායක ලෙස අති විශිෂ්ට චරිතාංග නිරූපණයක යෙදෙන්නේ මේ නළුවාම යැයි සිතන්නට කිසිදු ප්‍රේක්ෂකයකුට එමඟින් අනුබල නොදෙයි
එසේම ගාමිණී නම් තරුණයාගේ අගය දැන ගත් ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතා, ඔහුගේ නිධානයට ද ඔහුව එක්කර ගැනීය
එහි සාර්ථකත්වය හිනි පෙත්තෙහි ඉහලට ම ගියේ ගාමිණීගේ ප්‍රතිභාපූර්ණ රංගනය ද නිසාවෙනි
ගාමිණී ෆොන්සේකාගේ රංගන ජීවිතයේ විශිෂ්ඨත ම උත්කෘෂ්ඨත ම චරිතාංග නිරූපණය ලෙස සලකනුයේ ආචර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ නිධානය (1970) චිත්‍රපටයේ විලී අබේනායක චරිතයෙන් ඉදිරිපත් කළ රංගනයයි
නිධානය චිත්‍රපටය එදා මෙදාතුර ශ්‍රී ලාංකීය සිනමා වංශ කතාවේ විශිෂ්ඨතම චිත්‍රපටය ලෙස සැලකේ. සිනමා කෘතියක් වශයෙන් ගත් කල "නිධානයේ" ගාමිණීගේ රංගනය ඉක්ම වූ රංගනයක් හෝ චිත්‍රපටයක් තරම් නොවේ
ගාමිණී ඩී බී නිහාල්සිංහගේ වැලිකතර තුළින් ද අතිවිශිෂ්ට ම රංගනයක් ඉදිරිපත් කළේ ය
ලෙනින් මොරායස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ සූරයන්ගෙත් සූරයා, එදත් සූරයා අදත් සූරයා, සූරයා සූරයාමයි ගාමිණී විනෝදාත්මක හා වාණිජ සිනමාවෙ හි සූරයා බවට පත් කළේ ය
තවද ඔහු රඟ පෑ නීල් රූපසිංහයන්ගේ හතරදෙනාම සූරයෝ ද ගාමිණී ජනප්‍රියත්වයේ ඉහළටම ගෙන ආ විශිෂ්ඨ නිර්මාණයකි
1972 දී බැප්ටිස් ප්‍රනාන්දු, ප්‍රේම් ජයන්ත් සමඟ එක්ව ගාමිණී සහනය නිෂ්පාදනය කළේ ය
චිත්‍රපට 108ක රඟපෑ ඔහු චිත්‍රපට 10ක් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබුවේ ය
පරසතු මල්, උතුමාණෙනි, මයුරිගේ කතාව, සාගරයක් මැද, කොටි වලිගය, බාඳුරා මල්, රෑ මනමාලි, සක්විතිසුවය, නොමියෙන මිනිසුන් හා අන්තිම රැය එම චිත්‍රපටයි
1980 දී සුනිල් ආරියරත්න විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ‘සරුංගලේ’ චිත්‍රපටයේ දී ගාමිණී, යාපනයේ ද්‍රවිඩ ලිපිකරුවකු වූ නඩරාජා ලෙස අපූරු රංගනයක් ඉදිරිපත් කළේය
ගාමිණී විසින් විවිධ දේශපාලන තේමාවන් ඔස්සේ සෘජුව ම චිත්‍රපට සෑඳීම සාගරයක් මැද තුළින් ඇර‍ඹුවේ ය
අවසාන කාලයේ "ප්‍රභාකරන්" පිළිබඳ ආශ්‍රිත වූ තීන්දුව (Judgement) නමින් චිත්‍රපටයක් කිරීමට ගිය ද විවිධ හේතූන් මත එය නැවතුණේ ය
ඉන් කලකිරීමකට පත් ව පසෙකට වී සිටි ගාමිණී යළිත් දිනේෂ් ප්‍රියසාද් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන්නට වුව "යකඩ යකා" තුළින් පෙරළිකාර චරිතයක නිරූපණයක යෙදෙන්නට සූදානම් වුව ද එවකට දේශපාලන පෙරළි සිදු වී චිත්‍රපට සංස්ථා බාර ඇමැති ලෙස විජිත හේරත් පත්වීමෙන් පසු "යකඩ යකා" සංස්ථාව මඟින් නිපදවීම නැවැත්විම නිසා එයද වැළකී ගියේ ය
"බලනවකො අයිසෙ' මෙච්චර හරියක් සිනමාවට කරපු මටත්, මේ යක්කු මෙහෙම කළානෙ
" යනුවෙන් විටෙක කලකිරීමෙන් බොහෝ තැවුලට පත් ව "යකඩ යකා" චිත්‍රපටය නිපදවද්දී ගාමිණී ෆොන්සේකා එකල පැවසුවේ අතිශය කලකිරීමෙනි
ඔහු සේන සමරසිංහ චිත්‍රපටයේ පකිස්තාන, නේපාල සහ බංගලිදේශයේ "සාගර පෙරළිය", "දෝංකාරය", "ඔට්ටුයි බරුවට", "සෙබලියෝ" යන චිත්‍රපට සඳහාද රංගනයෙන් දායක වේ
සිනමා ක්‍රියාන්විතය 

ඔහු මියයන විට චිත්‍රපට 108කට දායකත්වයක් ලබා දී ඇත
එම චිත්‍රපට 108න් චිත්‍රපට 86ක්ම ප්‍රධාන චරිතයට පණ පොවනු ලැබූ අතර, ඉන් චිත්‍රපට 19ක සහය චරිතද, චිත්‍රපට 10ක් තම අධ්‍යක්ෂණයෙන්ද, චිත්‍රපට 2ක් නිෂ්පාදකයෙකු ලෙස සිනමාව වෙත දායක වී ඇත
1964හි සිට 1997 වසර දක්වා සරසවිය සම්මාන උළෙලෙහි  කුමන හෝ සම්මානයක් හිමිකරගැනීමට සමත්විය
නිෂපාදන දායකත්ව

සම්මාන

දේශපාලන ක්‍රියාකාරිත්වය
ගාමිණී රංගනයේ දී මුල් යුගය සිට ම ඇසුරු කළ ද්‍රවිඩ ජාතික සිනමාකරුවන් හා ශිල්පීන්ට ගාමිණී බොහෝ ළෙන්ගතු වූවාය
1983 වසරේ දී සිංහල අන්තවාදීන් විසින් ගිනි ඇවිල වූ "කළු ජූලියේදී" ඔහු, කඩුගන්නාවේ තම නිවසට දිවි බේරා ගැනීමට දිව ආ අසරණ ද්‍රවිඩ ජාතික ජීවිත රැසක් බේරා ගනු ලැබුයේ අහසට වෙඩි තබා සිංහල අන්තවාදීන් පළවාහරිමිනි
එය ගාමිණී සිනමාවට පමණක් නොව සැබෑවට ම වීරයෙකු බව ප්‍රදර්ශනය කළේ ය
1989 දී ගාමිණී ෆොන්සේකා දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයට ඇතුළු වුයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය සමඟ සම්බන්ධ වීමෙනි
1989 දී මාතර දිස්ත්‍රික්කය නියෝජනය කරමින් පාර්ලිමේන්තුවට තේරීපත් වූ ඔහු පසුව ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය කථානායක ධූරය ද හෙබවීය
චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග ජනාධිපතිනිය ඇයගේ වකවානුවේදී ඔහු උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ ආණ්ඩුකාරවරයා‍ ලෙස පත් කළේය
ඒ ගාමිණී අන්‍යෝන්‍ය ජාතිකයන් සමඟ සුහදශීලිව කටයුතු කළ ආකාරය දැන සිටි නිසාවෙනි
දේශපාලනික වශයෙන් ඔහු සෘජුව සිටියේ ය
කීමට ඇති දේ කෙලින් ම ඉහළම තානාන්තරය ඇත්තාටද කිවේය
එකතරා අවස්ථාවක දී ඔහු රන්ජන් රාමනායක මහතාට ද, ඔහුගේ සෘජු බව පැසසුමට ලක් විය
නමුත් අවසන් කාලයේ දී ඔහු හට ද දේශපාලනය කලකිරී ඇති සෙයකින් ඔහු අනෙක් කලාකරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ දේශපාලනය සඳහා එක් නොවන ලෙසට ය
වියෝව
ඇමැතිවරයා ලවා යකඩ යකා වාරණය කරවූ කුමන්ත්‍රණය'' දිගටම පැවතිය දී 2004 ඔක්තෝබර් මස 1 දින එය ගැන යළි සළකා බලමු යැයි තීරණයක් ගත්තද ඊට පෙර දින සක්විති කිරුළ හැර වයස අවුරුදු 68 දී ජා ඇල පිහිටි තම නිවසේදී ගාමිණි ෆොන්සේකා මෙලොවින් ගොසිනි
යකඩ යකා සිනමාවට ගෙන ඒමට ගාමිණීගේ පැතුම ඉටු නොවීම නිසාවෙන් ඔහු අවසන් භාගය ඒ ගැන සිතමින් කලකිරීමෙන් ගත කළ බවද කියවේ
1936 උපත්
2004 මරණ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් ආදි සිසුවෝ
සිංහල සිනමාවේ ක්‍රියාදාම නළුවන්
නළුවෝ
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
චරිත කතා
ලෙව් නිකොල්විච්(නිකොලායි) ටෝල්ස්ටෝයි (1828 සැප්තැම්බර් 09 - 1910 නොවැම්බර් 20), යනු ‍ශ්‍රේෂ්ඨ රුසියානු සාහිත්‍යකරුවෙකි
ඔහු විටෙක නවකතාකරුවකු, විටෙක නිබන්ධකයකු, විටෙක නාට්‍ය රචකයකු සහ තවත් විටෙක දර්ශණවාදියකු ලෙස තම ජීවන දර්ශණය ලොවට ඉදිරිපත් කළේය
මෙම සාහිත්‍යකරුවා ලෝකය තුළ වඩාත් ප්‍රචලිතව ඇත්තේ ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි යන නමිනි
මොහු පැසිස්ට්වාදී ක්‍රිස්තියානි විරුද්ධවාදියකු ලෙසද, අධ්‍යාපන සංස්කාරකයකු ලෙසද ප්‍රසිද්ධය
වංශවත් ටෝල්ස්ටෝයි පවුලේ සිටි වඩාත් නිර්මාණශීලි පුද්ගලයා වුයේ මොහුය
ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයිගේ ප්‍රශස්ත නිර්මාණ ලෙස සලකනු ලබන්නේ යුද්ධය සහ සාමය හා ඇනා කැරනිනා යන කෘතීන්ය
මෙම කෘතීන් ද්විත්වය 19 වන ශතවර්ෂයේ රුසියානු ජන ජීවිතය පිළිබඳ යථාරූපීව විස්තර කරනු ලබන යථාර්ථවාදී ආකෘතියෙන් ලියන ලද කෘතීන් වේ
දර්ශණවාදියකු ලෙස ඔහු තම කෘතීන් හරහා ඉදිරිපත් කළේ, අවිහිංසාව පිළිබඳ දර්ශණයයි
මෙම අදහස් ඔහු විසින් ලියන ලද ‘The Kingdom of God is within you’ කෘතියෙන් මොනවට පැහැදිලි වේ
මෙම අදහස් විසිවන ශතවර්ෂයේ මෙලොව පහළ වූ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසුන් වන මහත්මා ගාන්ධී, මාටින් ලූතර් කිං, ජේ.ආර්. යන අයගේ දර්ශණයන්ටද විශාල ලෙස බලපෑම් කළේය
ටෝල්ස්ටෝයි තම කෘතීන් හරහා ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ ජීවන දර්ශණය එවකට පැවති රුසියානු සමාජයේ පිළිබිඹුවක් බඳු විය
මැතිව් අනෝල්ඩ් විසින් වරෙක ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ ටෝල්ස්ටෝයිගේ නිර්මාණ වූ කලී කලාවක් නොව ජීවිතයෙන් කොටසක් බවයි. මොහුගේ කීම සනාත කරමින් ඉසැක් බාබෙල් වරෙක කියා සිටියේ තමන්ට ලිවීමට හැකි නම් ලෝකය තම පෑනෙන් ලියනු ඇත්තේ ටෝල්ස්ටෝයි ලියූ ආකාරයටම බවයි. ප්‍රකට ගත්කතුවරියක වන වර්ජිනියා වුල්ෆ්, 'ටෝල්ස්ටෝයි යනු ලෝකයේ සියළු නවකතාකරුවන්ගේ විශිෂ්ඨතමයා බව' කියා සිටියාය
ටෝල්ස්ටෝයිගේ ප්‍රථම ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශනය වුයේ ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා ත්‍රිත්වයකි
ඒවා ළමාවිය, ගැටවරිය සහ තරුණ විය (1852 - 1856) ලෙස හැඳින්වීය
මෙම කෘතිවලින් කියැවෙන්නේ ධනවත් ඉඩම් හිමියකුගේ පුතකු විසින් තමා සහ තමාගේ පවුල යටතේ සේවය කරන්නන් අතර ඇති වෙනස වටහා ගත් ආකාරයයි
පසු කාලීනව ටෝල්ස්ටෝයි විසින් මෙම කෘති භාවාත්මක ඒවා බව කියමින් නොසලකා හැර ඇති නමුත්, එම කෘතීන් ටෝල්ස්ටෝයිගේ ජීවිතය පිළිබද වැදගත් සිද්ධීන් මතු කර ගැනීමේදී වැදගත්කමක් උසුලයි
එමෙන්ම මෙම කෘති මනුෂ්‍යයකු වර්ධනය වීමේදී ඔහුගේ ජීවන දර්ශණය කෙබඳු ආකාරයෙන් වෙනස් වේදැයි පෙන්වා දීමට හැකි විශ්ව සාධාරණීය කෘති ලෙස සැලකේ.

සාහිත්‍ය
නවකතාකරුවෝ
ලේඛකයෝ
රුසියානු සාහිත්‍යය
රුසියානු ජනයා
ලෝක සාහිත්‍යය
මාර්ටින් ලූතර් කිං (1929 - 1968) වූ කලි ඇමරිකානු මහජන අයිතිවාසිකම් රැකගැනීම වෙනුවෙන් සටන් කළ ප්‍රධාන නායකයෙකි
ඔහු බැප්ටිස්ට් දේවගැතිවරයෙක් වූ අතර, එවකට ඔහු වැනි කළු මිනිසුන් හට නායකත්වය ලැබුණේ ඉතා කලාතුරකිනි
නමුත් ඔහු මානව අයිතිවාසිකම් සුරැකීම වෙනුවෙන් සටන් කළේය
මොන්ට්ගොමෙරි බස් බෝයිකොට් සංවිධානය (1956-1957) පිහිටවූ ඔහු, පසුව දකුණු ක්‍රිස්තියානි නායකත්ව සමුළුවට සහභාගී විය
එම සමුළුවේ සභාපතිවරයා  විය
1963 වොෂින්ටන් හිදී ඔහු ‘මට සිහිනයක් ඇත’ මැයෙන් ඔහු පැවැත්වූ කතාවෙන් ඔහු මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනයා දැනුවත් කිරීමට සමත් වූයේය
1964 ඔහු නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගන්නා ලාබාලතමයා වීමට තරම් භාග්‍යවන්ත වුයේය
එම සාම ත්‍යාගය ඔහු හට හිමිවූයේ ජාතිවාදය සහ අනෙකුත් ආකාර වල සමාජ බෙදීම්, නොයෙකුත් සමාජ තර්ජන ගර්ජන මධ්‍යයේ වුවද විවේචනය කිරීම හේතුවෙනි
මාර්ටින් ලූතර් කිං 1968 අප්‍රේල් 4 වැනිදා ඝාතනය කරන ලද්දේ ටෙනෙස්සීහි මෙම්පිස් හිදීය
ඔහුගේ මරණින් පසු ජනාධිපති ජිම් කාටර් විසින් 1977 දී ඔහු Presidential Medal of Freedom සම්මානයෙන් පුදනු ලැබීය
මාර්ටින් ලූතර් කිං ඝාතනය කරන ලද දිනය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජාතික දිනය වශයෙන් 1986 දී සම්මත කරන ලදී
මරණින් පසු ඔහු Congressional Gold Medal සම්මානයෙන් ද පුදනු ලැබීය
මාර්ටින් ලූතර් කිං උපත ලැබුවේ 1929 ජනවාරි 15 ජෝර්ජියා හි ඇට්ලන්ටාහිදීය
පූජක මාර්ටින් ලූතර් කිං සහ ඇල්බර්ටා විලියම්ස්  කිං යන දෙපළගේ පුත්‍රයා ලෙස ඔහු උපත ලැබීය
ඔහුගේ පියාගේ නම මයිකල් කිං වූ අතර, එම නිසාම ඔහුගේ උපන් නම ලෙස භාවිතා කරන ලද්දේ මයිකල් කිං යන්නයි
ඒ 1935 වනතුරුය
ඔහුගේ පියා විසින් පසුව දෙදෙනාගේම නම් ජර්මානු රෙපරමාදුකරුවකු වූ මාර්ටින් ලූතර්ට ගරු කිරීමක් ලෙස වෙනස් කර ගැනීමෙන් පසු, ඔහු මාර්ටින් ලූතර් කිං ලෙස වෙනස් විය
විලි ක්‍රිස්ටින්, ඔහුගේ වැඩිමහලු සොහොයුරිය (1927 සැප්
11) වූ අතර බාල සොහොයුරා ඇල්පඩ් ඩැනියෙල් (1930 ජුලි 30 – 1969 ජුලි 01) වූයේය
මාර්ටින් ලූතර් කිං 1939 දී පල්ලියේ ගීතිකා කණ්ඩායම සමඟ Gore with the wind නම් චිත්‍රපටියේ මංගල දර්ශණය දවසේදී ගායනයක් ඉදිරිපත් කළේය
පාසලේ නවවන පන්ති‍යද, දොළොස්වන පන්තියද මඟහරිමින් උසස්වීම් ලද ඔහු වයස අවුරුදු 15 දී මෝහවුස් විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය
ප්‍රථම කලා උපාධිය අවසන් කළේ සමාජ විද්‍යා විෂය ධාරාවෙනි
පසුව පෙන්සිල්වේනියාවේ චෙස්ටර්හි ක්‍රෝසර් දේවධර්ම විද්‍යාලයට ඇතුළු වූ ඔහු, දේවධර්ම ශාස්ත්‍රය පිළිබඳ ප්‍රථම උපාධිය දිනා ගත්තේ 1951 දීය
1951 සැප්තැම්බර් වලදී ඔහු ආචාර්ය උපාධියට සුදානම් වූ අතර, ඒ බොස්ටන් සරසවියේ දීය
ඔහු හැදෑරුවේ ව්‍යවස්ථික දේවධර්ම ශාස්ත්‍රයයි
1955 ජුනි 5 වන දින ඔහු ආචාර්ය උපාධිය සම්පූර්ණ කළේය
අවුරුදු 24 දී ඩෙක්ස්ටර් ඇවෙනිව් බැප්ටිස්ට් පල්ලියේදී (මොන්ටොගොමෙරි, ඇලබාව) ඔහු පාදලි තනතුරට පත්විය
මුනිදාස කුමාරතුංග (1887-7-25/1944-3-02) වූ කලී ශ්‍රී ලංකාවේ විසූ ප්‍රකට වාග් විශේෂඥයකු අර්ථ කතාකරුවකු, කවියකු සහ පත්‍ර කලා වේදියකු ද වේ
ඔහු විසින් හෙල හවුල නම් සංවිධානය පිහිටුවා සිංහල භාෂාව තුළ අරක් ගෙන තිබූ සංස්කෘතික බලපෑම් ඉවත් කිරීමට ඉමහත් පරිශ්‍රයක්  දරනු ලැබීය
එතු
මෙතුමන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජීවත් වූ ශ්‍රේෂ්ඨ පඩිවරයකු ලෙස සලකනු ලබයි
ඔහු අන්‍ය සාහිත්‍ය කරුවන් අතරින් විශේෂ වුයේ ඔහු තුළ පැවති අසාමාන්‍ය භාෂා ඥානයත් නිර්මාණශීලී චින්තනය සඳහා සිංහල භාෂාව හැසිරවීමත් නිසාය
සිංහල, පාලි, සංස්කෘත භාෂා හැසිරවීමේ පාසල් දැනුමත් සහිත වූ මෙතුමා දමිළ, මලයාලම්, ඉංගීසි, ලතින් සහ ග්‍රීක් භාෂා හැසිරවීමේ දක්‍ෂවකු ද වුයේය
යටත් විජිත සමයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය බලපෑම් හේතුකොටගෙන 19 වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේ සිටම සිංහල සාහිත්‍යයේ පිරිහීමක් දක්නට ලැබිණ
කුමාරතුංග මුනිදාස, මහගමසේකර, මඩවල එස් රත්නායක, ආදීන් සිංහල සංස්කෘතිය රැක ගැනීමට මහගු පරිශ්‍රමයක් දැරීය
ප්‍රථම සිංහල නවකතා රචනා වූයේ ද මේ අවධියේය
ඇල්බට් සිල්වාගේ විමලා (1892) සහ ආදර හසුන (1894) මෙම ප්‍රථම සිංහල නවකතාවලින් සමහරකි
සයිමන්‍ද සිල්වාගේ මීනා (1905) නමැති නවකතාවද වඩා ජනප්‍රියත්‍වයකට පත් වූ නවකතාවකි
කුමාරතුංග මුනිදාසයන් සාහිත්‍යකරුවකුට අමතරව පර්යේෂකයකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවටම ආවේණික වූ සංගීත ශෛලියක් තැනීම සදහා පර්යේෂණයන් රැසක් දියත් කළේය
මුනිදාස කුමාරතුංගයන් තම ජීවිත කාලයේ විවිධ කාල වලදී සාහිත්‍යකරුවකු, ගුරුවරයකු, ගුරුවරු පුහුණු කරන්නකු, පාසල් පරීක්‍ෂකයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය
වර්තමානයේදීද ළමුන් අතර වඩාත් ජනප්‍රිය කෘතීන් වන ශික්‍ෂා මාර්ගය, කියවන නුවත්, හත්පණ, මගුල් කෑම, හීන්සැරය, ප්‍රබන්‍ධ සංග්‍රහය, පහන් කටුවෙකි, කවි ශික්‍ෂාව, කුමාරතුංග මුනිදාසයන් විසින් රචිත කෘතීන් වේ
ළමා සාහිත්‍යය සදහා දායකත්‍වය

සිංහල භාෂාව සහ සාහිත්‍යමය ක්‍ෂේත්‍රයේ පතාක යෝධයකු බව කුමාරතුංග මුනිදාසයන්ගේ කෘති පරිශීලනයෙන් පෙනී යන්නේය
ආසාමාන්‍ය ආකෘතිය ස්වරෑපයකින් යුතු කාව්‍ය නිර්මාණ ඔහුගේ සාහිත්‍ය දිවියේ කැපී ‍පෙනෙන අංග වේ
‘හා හා හරි හාවා’ (හාවාගේ වග කෘතියෙන්), ‘මහ පුදුමෙකි, මලෙක මලකි, නැහැ එහි සකි, සමණලයෙකි’ (‘මල් බස්’) වැනි ඒවා ඒ සදහා කදිම උදාහරණ වේ
කුමාරතුංගයන් තුළ පැවති ගැඹුරු සංවේදී අදහස් ‘දරු සුරතල්’, ‘අවසාන’, ‘සොහොයුරු වියෝව’ සහ ‘මගේ වරද’ ගැන කාව්‍ය සංග්‍රහ වලින් දැකිය හැක
‘මගේ වරද’ කෘතියේ සඳහන් වනුයේ බොරුවක් කීම සම්බන්‍ධව තම බාල පුතුට පහර දුන් ආකාරය පිළිබදවයි. එය ඔහු විස්තර කරන්නේ ‍මෙසේය
‘දරුවනේ අනාගතේ කුසුම්
හටගන්වන්නට මයි මා
තැත් කියා,
වැනසුම් හැම වන්මගේ කුසුම්

හෙළ හවුලේ විප්ලවය  

මෙම පරිච්ඡේදය කථන යන සාහිත්‍ය භාෂාවල දැඩි වෙනස කැඩිම සදහා දායක විය
භාෂාවේ පිරිසිදු බව පිළිබව වු වෙන අදියර, සිංහල භාෂාව අමත කිරිම සහ විවේචනය කිරිමට එරෙහි වු බාධකයක් ලෙස පැන නැගිනි
මෙහිදි සාහිත්‍යයේ භාවිතයේ නැඹුරුතාව දෙමුහුන් වු අතර සිංහල සහ සම්භාව්‍ය ව්‍යාකරණය පන්ති කාමරයේ ඉගැන්වීම ශක්තිමත් විය
හෙළ හවුලේ ව්‍යාපාරය ප‍්‍රධානිත්‍වය කුමාරතුංග මුනිදාස දැරු අතර ඔහු එහි ජනප‍්‍රිය ගුරුවරයා විය
මුනිදාස සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් සිංහල, සංස්කෘති භාෂාවේ ව්‍යුත්පන්යන් ගැන විශ්වාසයට විරුද්ධ වු අතර, සිංහල ජාතියේ සහ භාෂාවේ ඉපැරණි සිරිත් විරිත් අගය කිරිම යන විශ්වාස කරන ලදි
ඔව්හු සිංහල, සංස්කෘත හෝ ග‍්‍රිස භාෂාවන්ට වඩා පැරණි බව විශ්වාස කරන ලදි
මෙම විශිෂ්ටයෝ ප‍්‍රධාන කදවුරු දෙකකට බෙන ලදි
මෙහි විචිත‍්‍ර බවත් ඇති කිරිම සදහා සියලූම සම්භාව්‍ය ලේඛන වැඩ වල ව්‍යාකරණ යොදාගත යුතු යැයි විශ්වාස කළ අය පොදුවේ පිළිගත් පුර්ණ පවිත‍්‍රතා අනුදත්තයන් වු සම්ප‍්‍රදායන් පවත්‍වාගෙන යන ලදි
සංස්කෘතික වාග්කෝෂය සදහා අසිමීත ඉඩ දෙන අතර, අක්‍ෂර මාලාව මෙම කාර්යය සදහා ප‍්‍රමාණවත් වේ
සංස්කෘතික වාග් කෝෂය සදහා ලිවිය හැකි පොහොසත් සිංහල අක්‍ෂර මාලාවක් ඇති අතර එය මිශ‍්‍ර සිංහල හෝඩිය ලෙස හදුන්වනු ලැබේ
(ද සිල්වා 1970) හෙළ හවුලේ පුර්ණ පවිත‍්‍රතාව අනුදත්ත අය සංස්කෘතික වාග් කෝෂය භාවිතා පිළිබදව එකග නොවේ
ඔව්හු එතැන දිගු වචනයක් භාවිතය පිළිබද විරුද්ධ වන අතර 13 වන සියවසට පෙර ශබ්ද අධයයනය වැඩට නෑකම් කියන ශබ්ද අධ්‍යයනය විද්‍යාව භාවිතය පාලවනය කරන ලදි
ආළ අක්‍ෂර මාලාව සංස්කෘතිය අතුරා වන මහාප‍්‍රාණාක්‍ෂරය, තාලූජ යන ආපන්යනට
ඌෂ්මාක්‍ෂර ආදිය ඉවත් කර ඇත
එය කාව්‍යමය අක්‍ෂර මාලාවක් ලෙස සෑම විටම පවතින අතර, ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය ලෙස හදුන්වයි. (වලි පලිග 1970 බලන්න) ව්‍යාකරණ සහ භාෂාව අතර සම්බන්‍ධය අර්ථ දැක්‍විමේදී නිතිය යන සමාජිය රූපක සදහන් කළ අතර තම මෙම මතයන් කාණ්ඩ ප‍්‍රමිතින්ට සමානදැයි ස්ගුරෝටි විස්තර කරන ලදි
කුමාරතුංග (1493) මෙසේ සදහන් කරයි,

	මේ දිනවන සමහර පුද්ගලයන් ව්‍යාකර්ණ අදාල නොවන බව සිතිමට පුරුදු වී ඇත
අජිර්ණයෙන් පෙලෙන අයට ආහාර ඇත්ත වශයෙන්ම කරදරයකි
ආදි කල්පිත දඩයම්වරුන්ගේ දැකිම අනුව ඔවුන් හාසයයට ලක්‍වන එකම දෙය ඇදුම වේ
කවුරු හෝ දේවල් මේ ආකාරයෙන් දකි නම්, ව්‍යාකරණ වලට වෛර කරන පද්ගලයන් ගැන විස්මිත නොවිය යුතුය
කෙසේ නමුත් ශිලිචාර සමාජයක් තුල භාෂාවට ව්‍යාකරණය අවශ්‍ය වේ
මෙම නිතිය කඩ කිරිමට අවසර තිබේ නම්, එය අපරාධයක් සිනහවට ලක් කිරිමකි
සතුට සහ සැපපහසු සදහා අපරාධයක් කිරිමේදී සමාජ නිති කඩකිරිමට සිදුවන අතර සභ්‍යත්‍වය කෙලින්ම ඉවත්‍විමට පටන් ගනි
භාෂාමය නිතින් කඩ කිරිමට අවසර ඇත්නම් නුගත් අය ඇත්ත වශනේම සතුටට පත් වේ
එමගින් ඔවුන්ගේ නුගත්කම සැගවිමට මාර්ගයක් සපයනු ලබයි
මෙම රටෙහි අහෝ නුගත්කම පාණ්ඩිත්‍යය වේ
දැනුම පරිහාසයට දක්‍වා දෙයක් වේ
මෙම තත්ත්‍වය පිලියමක් ගැනිම ඉතා ඉක්මනින් කල යුතුව ඇත
හැදින්විම පිටුව 
(සංස්කරණය) තේරු ලිපි (පුවත්පත් ලිපි)

අසරණයාගේ කන්නලව්වු ලක්මිණි පහන
දෙව්-ඉල්පත
ගඩුබු-ස්වභාෂා
මගුල් කෑම 
හින් සැරය
පිය සමර
හත් පණ
සජීවීකරණය (සිනමා ඉතිහාසය)
1905 වසර වනතුරු සජීවීකරණ තාක්ෂණය සිනමා ක්ෂේත්‍රයට අළුත් අත්දැකීමක් විය
මෙය සිදුකරන ලද්දේ එක් රෑපරාමුවක් එක් අවස්ථාවකදී දර්ශණය වෙමින් දර්ශණ දෙකක් අතර වාරයේ අකුරු සුළු ප්‍රමාණයකින් වෙනස් වීමක් දර්ශණය කිරීමෙනි
මෙය ‘තනි රෑපරාමු සජීවීකරණය’ ලෙස හඳුන්වයි. මේ සදහා එක් අවස්ථාවකදී එක් රෑපරාමුවක් පමණක් රෑපගත කළ හැකි විශේෂිත කැමරා භාවිත කළ යුතුවේ
සාමාන්‍ය කැමරාවකින් එක් අවස්ථාවකදී රෑපරාමු අටක් රූගත කරනු ලබයි
ඒ H  Phasen of Furmy Face චිත්‍රපටය සඳහාය
මෙහි මිනිසුන්ගේ කාටුන් රූප එක් තැනක සිට තවත් අතකට වෙනස් වීමත් පෙන්වයි. මෙයත් පෝටර් විසින් අකුරු හැසිරවූ ආකාරයටම සිදු කරන ලදී
මෙම චිත්‍රපටයේම ඉතා කුඩා කොටසකදී කාටුන් රූප රාමුවෙන් රාමුවට වෙනස් වෙමින් චලනය වන ආකාරයක් පෙන්වයි. මෙය අද අප දකින සම්මත සජීවීකරණ ක‍ාටුන් වල මුලාරම්භය ලෙස සැලකේ.
ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මානය ඇමරිකාවේදී පිරිනමනු ලබන්නේ සිනමා සහ රූපවාහිනී නිර්මාණ සඳහාය
මෙය සෑම වසරකම සංවිධානය කරනු ලබයි
මෙය 1944 සිට හොලිවුඩ් ෆොරින් ප්‍රෙස් සංවිධානය මඟින්  සංවිධානය කරනු ලබයි
සෑම වසරකම ඔස්කා සහ ස්ක්‍රීන් ඇක්ටර්ස් ගිල්ඩ් සම්මාන පිරිනමන කාලයේදීම පිරිනමනු ලබන ප්‍රධාන සම්මානයක් ලෙස මෙය සැලකේ.

සෑම වසරකදීම වඩාත් ජනප්‍රියතම රූපවාහිනී වැඩසටහන් අතරින් තුන්වන ස්ථානය දිනාගැනීමට ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන උළෙල සමත් වී ඇත
එය දෙවැනි වනුයේ ඔස්කා සහ ග්‍රැමීස් යන වැඩසටහන් වලට පමණි
සිනමා චිත්‍රාගාර බොහොමයක් මෙම සම්මාන උළෙලේ සංවිධායකයන් හට වඩා වැඩි අනුග්‍රහයක් දක්වනු ලබන අතර, ඔවුන්ගේ දැන්වීම් වල සම්මාන ලබන්නන්ගේ නිර්දේශිත නාමයන් සහ සම්මාන පිළිබඳව සඳහන් කරනු ලබයි
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් උළෙලට සමගාමීව බ්‍රිතාන්‍යය තුළ පැවැත්වෙන සමාන තත්වයකින් යුතු සම්මාන උළෙල වනුයේ BAFTA යන්නයි
ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන පිරිනමනු ලබන්නේ වසරක මුල භාගයේදීය
පුවත්පත් කලාවේදීන් 86 දෙනෙකුගේ ජන්දයෙන් සම්මාන ලබන්නන් තීරණය කරනු ලබයි
ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන පිරිනැමීම සඳහා වසරක් ලෙස නිර්දේශ කරනුයේ ඔක්තෝම්බර් 1 වනදා සිට වසරකි
නමුත් මෙය ඇකඩමි සම්මාන සඳහා නම් ජනවාරි 1 වනදා සිට වසරකි
ඔස්කා, ග්‍රැමීස් සහ එමීස් සම්මාන උළෙල මෙන් නොව ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන උළෙල නිශ්චිත වූ පිරිසක් විසින් ඉදිරිපත් නොකරන වර්ගයේ හොලිවුඩයේ පවතින ප්‍රධාන සම්මාන උළෙල දෙකින් එකකි
‍අ‍‍නෙක වනු‍යේ Screen Actors Guild සම්මාන උළෙලයි
ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් හි සෑම වසරකම එම අවස්ථාව උළෙලේ ආරම්භයේදීම විස්තර කරනු ලබන ඉදිරිපත් කරන්නකු සිටී. මෙරිල් ස්රීප් (Meryl Streep) සහ ජැක් නිකොල්සන් යන අය හය බැගින් සම්මාන ලබාගනිමින් දැනට වැඩිම ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන ලැබුවන් බවට පත්ව ඇත
ජැක් ලෙර්මන් (Jack Lerman) වැඩියෙන්ම නිර්දේශිත නාමයන් අතරට එක්වු තැනැත්තායි
ඔහු 22 වාරයක් නිර්දේශ වී ඇත
දෙවැනියා වනුයේ මෙරිල් ස්ට්‍රිප්ය
ඔහු නිර්දේශ වී ඇත්තේ 21 වරකි
සටහන් 
සිනමාව
{|

|-

|Golden_Globe_Award
|-
{|
රවින්ද්‍ර රන්දෙණිය ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින ප්‍රවීන රංගන ශිල්පියෙකු මෙන්ම දේශපාලකයෙකි
1970 සහ 1980 දශක වලදී ඉතා ජනප්‍රිය තලයක සිටි ඔහු, 1972 දී රගපෑ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ දෑස නිසා චිත්‍රපටයෙන් වඩාත් ජනාදරයට පාත්‍ර විය
වසර කීපයකදීම ඔහු සරසවිය සම්මාන උළෙලේදී හොඳම නළුවා ලෙස  සම්මානයට පාත්‍ර වුයේය
1984 (දඩයම), 1985(මායා), 1989 (සඳකඩ පහණ), 1990 (සිරි මැදුර)
ළමාවිය සහ තරුණ අවධිය
රන්දෙණිය උපත ලැබුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ දළුගම ප්‍රදේශයේදීය
දළුගම වූ කලී මනරම් කෙත්වතු ද, කුඩා දිය දහරාද පිරි කුඩා ගම්මානයකි
කුඩා රන්දෙණිය තම උපන් ගමේ ස්වභාව සෞන්දර්ය උපරිමයෙන් රස වින්දේය
එමෙන්ම කුඩා කල සිට මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර, මුනිදාස කුමාරතුංග සහ විමලරත්න කුමාරගම වැනි විශිෂ්ඨයන්ගේ කෘති කියවීමට මහත් රුචියක් දැක්විය
රන්දෙණිය අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේ දළුගම ශාන්ත ෆැන්සිස් විද්‍යාලයෙනි
උසස් පෙළ අසමත් වීම නිසා උසස් අධ්‍යාපනය වරම් අහිමි වූ රන්දෙණිය පසුව තම පවුලේ ව්‍යාපාර කටයුතු සඳහා සම්බන්ධ වී කටයුතු කළේය
සිනමාව

කාලය නොදනී සුදු පිරුවට

සම්මාන

සරසවිය සම්මාන
1984 - හොඳම නළුවා - දඩයම
1985 - හොඳම නළුවා - මායා
1989 - හොඳම නළුවා - සඳකඩ පහණ
1990 - හොඳම නළුවා - සිරි මැදුර

මූලාශ්‍ර

1945 උපත්
ජීවමාන ජනයා
ජීවත්වන්නෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
සිංහල ජනයා
ලාංකික සිංහලයෝ
රංගන ශිල්පීන්
ශ්‍රී ලාංකීය නළුවන්
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
චරිත කතා
1935 මාර්තු 24 දින මෙලොව එළිය දුටු සුමිත්‍රා පීරිස් ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ සිටින විශිෂ්ඨ අධ්‍යක්ෂකවරියකි
1990 දශකයේ අගභාගයේදී ඇය ප්‍රංශයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපතිනිය ලෙස කටයුතු කරමින් මහඟු සේවයක් ඉටු කළාය
ඇය විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද මහත් ජනාදරයට පාත්‍ර වූ චිත්‍රපටය වනුයේ ‘ගඟ අද්දර’ චිත්‍රපටයයි
ශ්‍රී ලංකාවේ  සිටින ශ්‍රේෂ්ඨ සිනමා අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු වන ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතා ඇයගේ ජීවන ගමනේ සහකරුවා වේ
ළමා සහ තරුණ අවධිය

සුමිත්‍රා පීරිස් මෙලොව එළිය දුටුවේ සුමිත්‍රා ගුණවර්ධන නමිනි
ඒ 1935 මාර්තු 24 වෙනිදාය
ඇය උපත ලැබුවේ ශ්‍රී ලාංකීය දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රකට මාක්ස්වාදී චරිතයක් වන බොරලුගොඩ ගුණවර්ධනයන්ට ඥාතීත්වය දරන පවුලකය
ඇයගේ පියා හෙන්රි ගුණවර්ධන (හැරී ගුණවර්ධන) වූ අතර ඔහු අවිස්සාවේල්ල ප්‍රදේශයේ නිතීඥයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය
ඇයගේ මව වූ හැරියට් වික්‍රමසිංහ සාමාන්‍ය මධ්‍යම පාන්තික කාන්තාවක් වූවාය
සුමිත්‍රා පීරිස්ගේ ඥාතීන් තිදෙනෙක් වන දිනේෂ් ගුණවර්ධන, ගීතාංජන ගුණවර්ධන සහ ප්‍රසන්න ගුණවර්ධන ලාංකීය ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයේ අදටත් කටයුතු කරමින් සිටී.
   
සුමිත්‍රා පීරිස් දහහතර වන වියේ පසුවන විට ඇයගේ මව මෙලොව හැර ගියාය
එතැන් සිට සුමිත්‍රා තම සොයුරු සොයුරියන් වූ ගාමිණි, චන්ද්‍රලතා සහ රංජිත් සමඟ ජීවන ගමනේ විවිධ අභියෝගයන්ට මුහුණ දුන්නාය
ගාමිණී, සුමිත්‍රාට වඩා වසර පහක් වැඩිමහලු වූ අතර, චන්ද්‍රලතා ඇයට වඩා වසර හතරක් වැඩිමහළු වූවාය
රංජිත් පවුලේ බාලයා විය
මවගේ වියෝවෙන් පසු සුමිත්‍රාගේ වැඩිමහලු සොයුරු ගාමිණී ප්‍රංශයේ දකුණු ප්‍රදේශයට ගොස් ප්‍රංශ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු සමඟ ජීවත් වුයේය
සුමිත්‍රා ඉගෙනීම ආරම්භ කළේ අවිස්සාවේල්ලේදීය
පසු කලෙක ඇය කොළඹ විශාකා විද්‍යාලයට ඇතුලත් වුවාය
ඇය ලන්ඩන් උසස් පෙළ විභාගය සඳහා ඉගෙනුම ලැබුවේ කොළඹ ඇක්වයිනාස් විද්‍යාලයෙනි
සුමිත්‍රා වයස අවුරුදු 20 වන විට ප්‍රමාණවත් මුදලක් එක්රැස් කොටගෙන යුරෝපය බලා පිටත්ව තම සොහොයුරා ගාමිණී මුණගැසුණාය
එතැන් පටන් ඔහුගේ ආධාරද ඇතිව ඇය යුරෝපයේ විවිධ රැකියාවන්හි නිරත වුවාය
පෞද්ගලික ජීවිතය

සුමිතා පීරිස් ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සමඟ විවාහ වුයේ 1964 ජුනි 19 වනදා ඕල් සේන්ට්ස් (All Saints) දේවස්ථානයේ දීය
සිනමා දායකත්වය

සංස්කරණයන්

අධ්‍යක්‍ෂණයන්

නිෂ්පාදනයන්

සම්මාන

අන්තර්ජාතික සම්මාන
Carthage International Film Festival - Gehenu Lamai - Diploma of Merit
shared the jury award with Mirinal Sen of India – 1978 
London Film Festival - Gehenu Lamai - Outstanding Film of the Year – 1978 
South Asian Film Festival in Tokyo Japan - Ganga Addara – Diploma Moscow International Film Festival - Yahalu Yeheli - Diploma 1984 purchased by a German television channel in 1986 
Filmex International Film Festival - Los Angeles - Yahalu Yeheli - Diploma – 1985 
Tokyo International Film Festival - Sagara Jalaya - One of the Ten Best Films purchased by a Japanese television station 
Nantes International Film Festival - Loku Duwa - Diploma – 1993 
Fukuoka International Film Festival - Loku Duwa - 1994 
London Film Festival - Duwata Mawaka Misa – Diploma – 1998 
International Film Festival - India - Duwata Mawaka Misa – 1998 
Fukuoka International Film Festival - Duwata Mawaka Misa – 1998 
Golden Lotus - Deauville Award for "Contribution to Asian Cinema" - 2001

ජනාධිපති සම්මාන
හොඳම සංස්කරණය - අහසින් පොළොවට – 1979 
හොඳම සංස්කරණය - ගඟ අද්දර - 1981 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - ගඟ අද්දර – 1981 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - යහළු යෙහෙළි – 1983 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - ලොකු දුව - 1997 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - දුවට මවක මිස - 1998

සරසවිය සම්මාන
හොඳම සංස්කරණය - ගම්පෙරළිය – 1964 
හොඳම සංස්කරණය - දෙලොවක් අතර – 1967 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - ගඟ අද්දර – 1981 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - මායා – 1985 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - සාගර ජලය මදි හැඬුවා ඔබ හන්දා – 1989

සිග්නිස් (ඕ.සී.අයි.සී) සම්මාන
හොඳම සංස්කරණය - අහසින් පොළොවට – 1979 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය – ගැහැනු ළමයි – 1979 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - යහළු යෙහෙළි – 1983 
හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - සාගර ජලය මදි හැඬුවා ඔබ හන්දා - 1989

වෙනත්
Best Editor - Bakmaha Deege - Critics Awards - 1971 
Swarna Sanka Awards – 1998 
Best Director - Rana Thisara Lifetime Achievement Award – 1993 
Best Director - Zonta Arthur C Clark Award for Communication - 1998

සටහන් 

{|

|-

|Sumitra_Peries
|-
{|

1935 උපත්
චරිත කතා
ලාංකික සිංහලයෝ
විශාකා විදුහලේ ආදි සිසුවියෝ
Trailer (Film) - පූර්ව ප්‍රචාරක පටය

Trailer (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) ලෙස හඳුන්වන්නේ අනාගතයේ ප්‍රදර්ශණය කරනු ලබන සිනමා පටයක සකස් කරන ලද දැන්වීමකි
අතීතයේදී නම් ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) යන කොටස චිත්‍රපටයක අවසානයේදී පෙන්වන ලදී
මෙම ක්‍රමය පසු කාලීනව අභාවයට පත්වූයේ චිත්‍රපටය අවසාන වූ විට ප්‍රේක්ෂකයන් සිනමා ශාලාවෙන් ඉවත් යන නිසාය
එහෙත් එම ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරකප‍ටය) යන නාමය තවදුරටත් භාවිතයට ගැනේ
අද වන විට ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පෙන්වනු ලබන්නේ චිත්‍රපයට ආරම්භ වීමට පෙරය
අර්ථකථනය 
‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරකපටය) නමැති කොටසට චිත්‍රපට‍ෙය් විවිධ එකතු කර දැන්වීමක් නිර්මාණය කරනු ලබයි
‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එකක අරමුණ වනුයේ ප්‍රේක්ෂකයා සිනමා පටය සදහා ආකර්ෂණය කර ගැනීමය
චිත්‍රපටයේ ඇති  වඩා ත්‍රාසජනක හෝ ප්‍රියජනක අවස්ථා ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) නිර්මාණය සදහා යොදා ගනී
එහෙත් එසේ කරන ලබන්නේ සංක්ෂිප්ත ස්වරූපයකින් සහ චිත්‍රපටයට හානියක් නොවන අයුරිනි
රූපරාමු  චිත්‍රපටයේ ඇති අනුපිළිවෙලටම තිබීම අත්‍යවශ්‍ය නොවන අතර එය විනාඩි දෙකහමාරකට අඩු කාලයක් තුළදී අවසන් විය යුතුය
මෙය සිනමා ශාලාවක් මගින් තීරණය කරනු ලබන උපරිම ධාවන කාලයකි
මෙම කාලය ඉක්මවා තම ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එක සෑදීමට සෑම චිත්‍රාගාරයක් හෝ බෙදාහරින්නකු හට වසරකට වරක් අවස්ථාවක් ලබාදේ
එසේ කරනුයේ ද එම කාලය එම චිත්‍රපටය සදහා අත්‍යවශ්‍ය නම් පමණි
සමහර ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) චිත්‍රපටයේ අඩංගු නැති දර්ශණ රූපගත කර නිපදවනු ලබයි
Terminater 2,  Judgment Day හි ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එක මේ ආකාරයේ එකකි
Black Christmas චිත්‍රපටයේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එක සඳහාද මෙවැනි අමතර දර්ශන භාවිත කරන ලදී
2002 තිරගත වූ ‘Spider Man’ චිත්‍රපටයේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) සදහා යොදා ගෙන තිබුණේ බැංකු මංකොල්ලකරුවන් පිරිසක් හෙලිකොප්ටරයකින් පලායාමට තැත් කරන ආකාරයත් ඔවුන් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන ගොඩනැගිලි 2 අතරදී යෝධ මකුළු දැලකට හසුවන ආකාරයත්ය
එහෙත් 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින සිදුවූ ලෝ වෙළද මධ්‍යස්ථාන ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයෙන් පසු ඔවුන් එය නිකුත් නොකිරීමට තීරණය  කළේය
1960 දී නිපදවන ලද ඇල්ප්‍රඩ් හිච්කොක්ගේ Poycho නම් චිත්‍රපටය සඳහාද චිත්‍රපටයට අමතරව රූපරාමු එක්කොට ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එකක් නිර්මාණය කරන ලදී
මෙහි ප්‍රේක්ෂකයා Bates Motel නම් හෝටලයක් තුළට රැගෙන යන අතර පසුව එය නානකාමරයක දර්ශණයකට මාරුවේ
එක්වරම නානකාමරයේ තිරරෙදි මෑත් වී Vera Miles දර්ශණය වී ඇය වහා මහා භීතියෙන් කෑ ගසන ආකාරයක් දිස්වේ
‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) නිපදවන්නන් එම ක්‍රියාව කරනුයේ චිත්‍රපටය රූගත කරන අතර වාරයේමය
චිත්‍රපටය සංස්කරණය කර නැතත් ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටය සංස්කරණ කිරීම අරඹයි
එසේත් නොමැති නම් චිත්‍රපටය සංස්කරණය කරන විටම ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටයත් සංස්කරණය කරගත හැක
චිත්‍රපටයේ  සංස්කාරක සහ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටයේ සංස්කාරක එකම දර්ශණයේ විවිධ කෝණ රූපරාමු ගෙන තම නිර්මාණ කටයුතු සිදු කරයි
තවත් ක්‍රමයක් වන්නේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටයේ චිත්‍රපටයේ නැති සංගීතයක් භාවිත කිරීමයි
මෙය එක් අතකින් අවශ්‍ය ක්‍රමයක් වනුයේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටය පිටකරන විට චිත්‍රපට සංගීතය නිර්මාණය කර නොතිබීමට හැකි නිසාය
සංගීත ශිල්පින් වනාහි චිත්‍රපටයක අවසානයටම කටයුතු කරන නිර්මාණ කරැවන්ය
Forrest Gurp චිත්‍රපටයේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) සංගීතය සදහා Dragon
the Bruce Lee Story චිත්‍රපටයේ සංගීතය භාවිත කරන ලද අතර 2008 නිකුත් වූ Superhero චිත්‍රපටයේ සහ Iron Man චිත්‍රප‍‍ටයේ Black Salsath විසින් ගායන කරන ලද එකම ගීතයක් යෙදොගෙන තිබිණි
මෙසේ චිත්‍රපටයේ අඩංගු කොටස් ගෙන පූර්ව ප්‍රචාරක පටය සදහා භාවිතා කරන්නේ බොහෝ විට එම කොටස් වල ඇති ආකර්ෂණීයත්වය නිසාය
මෙය බොහෝවිට සම්භාව්‍ය චිත්‍රපට සඳහා අදාල වේ
උදාහරණයක් ලෙස ‘කැසබ්ලැන්කා’ චිත්‍රපටයේ රික් බ්ලේන් නම් චරිතය ‘හරි නුඹ එහෙම අනුවයි කියල කියමුකො’ යන දෙබස පූර්ව ප්‍රචාරක පටයේ පමණක්

සිනමාව
ජීවන කථා

පුරාතණ ආකාර

පුරාතණ ජීවන කථා ලියන ලද්දේ පාලකයන්ගේ අවසරය ලත් ලේඛකයන් විසිනි
මෙම චරිත කථා පුරාණ සිරියාව, බැබිලෝනියාව, ඊජිප්තුව, මෙසපොනේමියාව වැනි ශිෂ්ටාචාර වලින් හමුවේ
මෙහිදී පුද්ගලයන් ගරු කිරිමකට හා ඔවුන්ගේ පුද්ගලික ජීවිත විවරණයකට ලක්ව ඇත
‍

සාම්ප්‍රදායික ආකාර

පුරාතණ ග්‍රික ශිෂ්ටාචාරය ජීවන කථා ලොවට හදුන්වා දුන් අතර එම කථාවලට ජීවිත (Lives) ලෙස නම් කරන ලදී
ග්‍රීකයන් විසින් පුරාතණ පෙරදිග සම්ප්‍රදායන් හා පර්සියන් රජවරුන්ගේ තොරතුරු මේවාට අඩංගු කලේය
පැරණිම ජීවිත කථා ලෙස අයිසොක්‍රැට්" හා "සෙනො‍ෙෆාන්" ගේ ජීවිත කථා හැදින්විය හැක
අයිසොක්‍රැට්" එවාගො‍රාස් වලින්ද සෙනොන්" ඇගිසිලාමස් වලින්ද පැවත එයි
තසිඩයිඩස් ඉතිහාස ලේඛන සම්ප්‍රදාය සන්ධිස්ථානයක් සටහන් කරයි
එනම් ඔහු තම ලේඛන වලට සමාප්ත" කොටසක් එකතු කිරිමයි
ග්‍රීක ලේඛණවල චරිත කථාවලට ලක්වූ පුද්ගලයන්ගේ සදාචාරාත්මක ඇගයීම් අඩංගුය
සාම්ප්‍රදායික ග්‍රීක චරිතකථාවල පුද්ගලයන් මුලිකාදර්ශ ලෙස ගැනීමද සිදුවිය
මෙනිසා අද කාලයේ මෙම චරිත කථා කියවන්නන්ට මහත් තොරතුරු සම්භාරයක් එක්රැස් කර ගත හැක
තවද, මෙම කථාවලින් පුද්ගල වැදගත්කම සවිස්තරව විස්තර වීමක්ද සිද්ධ වේ
මෙලෙස, පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියා සමාජයට කෙසේ බලපෑවත්, ඔවුනට වටිනාකමක් ලබාදී ඇත
හොදම උදාරහණයක් ලෙස ප්ලුමාච්ගේ ඇලෙක්සන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා පිළිබද චරිත කථාව දැක්විය හැක
එනමුත් රෝමානු අධිරාජ්‍යය කාලය තුල මෙම සම්ප්‍රදායන් අභිසාරී වීමක් හෝ එක්තැන් විමක් සිදුවිය
මෙයට හේතු ලෙස තනි අධිරාජ්‍යයකුගේ පාලනය වන ආණ්ඩුවක් යටතේ තිබිම දැක්විය හැක
ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් උපත ලැබුවේ 1833 ඔක්තොම්බර් මස 21 දින ස්ටොක්හෝල්ට් නගරයේය
ඔහු රසායන විද්‍යාව මහාචාර්ය ''නිකොලේ නිකොලවිච් සින්" යටතේ හැදෑරිය
තම පියා වන ඇන්ඩ්‍රිමථ ඇෂ්ලල් නො‍ෙබල්ගේ පීටස්බර්ග් හි ව්‍යාපාරය බංකලොත් වීම නිසා 1859 දී පියා සමග නැවත ස්වීඩනයට පැමිණිමට නොබෙල්ට සිදුවිය
ඉන් අනතුරුව ඔහු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය පිළිබදව හැදෑරීමට හා නයිට්‍රොග්ලසිර්න් භාවිත පිළිබද හැදෑරීමට ඔහු වෙහෙසුණේය
1895 ‍ෙනාබෙල් සිය අවසන් කැමැත්ත ලියු අතර එයට අනුව ඔහුගේ වස්තුවෙන් විශාල කොටසක් නොබෙල් ත්‍යාගයේ පදනමට ස්ථාපිත කිරිමට ඔහු ක්‍රියා කලේය
භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යයට කල සේවයන් වෙනුවෙන් ගරු කිරීමට 1901 සිට මෙම නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමා ඇත
‍

නොබෙල් සාම ත්‍යාගය එකතුකිරීම ඔහු සමග කලක් ගත කල ලේකම්වරිය වූ බර්තා වොන් සම්හර් ගේ බලපෑම මත සිදුවු බව පැවසේ
ඇය එම ත්‍යාගය 1905 වසරේදි දිනා ගත්තාය
ඩයිනමයිට්

නොබෙල් නියිට්‍රොග්ලසරින් සමග කීසල් ගුවර් නම් අවශෝසක නිශ්ක්‍රිය ද්‍රව්‍යයත් එකතු කිරීමෙන් වඩා සුරක්ෂිතව හැසිරවිය හැකි පුපුරණ ද්‍රව්‍යය මිශ්‍රණයත් නිර්මාණය කල අතර එය ඔහු ඩයිනමයිට් ලෙස නම් කලේය
1867 දී එයට ඔහු බලපත්‍රයත් ලබාගත් අතර එංගලන්තයේ රෙඩ්හිල්, සපර් හි පතලක දී පළමු වරට ප්‍රදර්ශණය කලේය
නොබෙල් පසුව නයිට්‍රොග්ලිසරින් සමග ගන්-කොථන් නම් තවත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයත් මිශ්‍රකර ඊට වඩා ප්‍රබල පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් නිමවිය
ජෙලිග්හයිට් ලෙස 1876 දී බලපත්‍ර ගත කල මෙය තවදුරටත් පොටෑසියම් නයි‍ෙට්‍රට් හා අනිකුත් ද්‍රව්‍යය එකතු කිරීමෙන් වර්ධනය කරන ලදී
ජල චක්‍රයට ආරම්භයක් හෝ අවසානයක් නොමැත
ජල චක්‍රය  මෙහෙයවන සුර්යයා සාගරයේ ජලය උණුසුම් කරයි
එම ජලයෙන් කොටසක් ජල වාෂ්ප ලෙස වාෂ්පීකරණය වේ
අයිස් හා හිම ජලවාෂ්ප ලෙසට කෙලින්ම ඌර්ධව්‍යාප්තවේ
ඉහළ නගින වායු ධාරා ජල වාෂ්ප හා උත්ස්වේදනයෙන් ලැබුණු ජල වාෂ්ප (පසෙන් හා ශාක වලින් පිටවූ ජලය) ඉහළ වායුගෝලයට රැගෙන යයි
මෙම ජල වාෂ්ප ඉහළ අහසේදී සිසිල් උෂ්ණත්වය නිසා වළාකුළු බවට ඝනීභවනය වේ
වායුධාරා මඟින් වළාකුළු ලෝකය වටා සංසරණය වන අතර වළා අංශු ඝටනය වී, වර්ධනය වී වර්ෂාපතනය ලෙස අහසින් ලැබේ
මෙයින් කොටසක් හිම ලෙස ලැබෙන අතර ඒවා හිම වැස්ම හා ග්ලැසියර් ආකාරයට පත්ව වර්ෂ දහස් ගණනක් මිදුණු ජලය ගබඩා කර තබා ගනියි
වසන්ත සෘතුව වැනි උණුසුම් දේශගුණයේදී හිම දියවී ජලය ගොඩබිම මත ගලායයි
වර්ෂාපතනයෙන් වැඩි කොටසක් නැවතත් සාගරයට හෝ ගොඩබිමට එක්වන අතර ගුරුත්වාකර්ෂණය හේතුවෙන් ගොඩබිම මතින් අතිරික්තය ගලා යයි
මෙම අතිරික්තයෙන් කොටසක් නිම්න වල පවතින ගංගාවලට ගලා යන අතර මෙම ගංගා ජලය යොමු වන්නේ සාගරය දෙසටයි
මෙම අතිරික්තය හා භූගත ජල කාන්දුවීම් නැවුම් ජලය ලෙස විල් වල ගබඩා වේ
මෙම ජල අතිකිර්තය සැම විටම ගංගාවකට ගලා නොයයි
එයින් සමහරක් පොළොව තුළට කාන්දුවේ
මෙලෙස ඇතුළට කාන්දුවන ජලයෙන් කොටසක් ජලධර නැවත ජලයෙන් පුරවයි. මෙම ජලධර නැවුම් ජලය අති විශාල ප්‍රමාණයක් දීර්ඝ කාල පරිච්ඡේදයක් තිස්සේ රඳවා ගනියි
කාන්දුවීමෙන් කොටසක් පෘථිවියේ පෘෂ්ඨයට ආසන්නව තැන්පත් වී භූගත ජල කාන්දු ලෙස නැවතත් පෘෂ්ඨිය ජලය හා එක්වන අතර සමහර භූගත ජලය ගොඩබිමේ සිදුරු තුළින් උල්පත් ලෙස මතුවේ