Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මෙම උත්සවය සීතා සහ රාමා, විෂ්ණු, ක්‍රිෂ්ණා, දුර්ගා, ශිව, කාලි, හනුමාන්, කුබෙර යන අයට නිවාඩු දිනය සම්බන්ධ කරන තවත් බොහෝ කලාපීය සම්ප්‍රදායන් සමඟ සමෘද්ධියේ දේවතාවිය වන ලක්ෂ්මි සහ ප්‍රඥාවේ දෙවියා සහ බාධක ඉවත් කරන්නා සමඟ සම්බන්ධ වේ
යම් යම් ධන්වන්තරී හෝ විශ්වකර්මන්
තවද, එය ලක්දිවදී රාවණා නමැති යක්ෂයා පරාජය කර වසර 14 ක පිටුවහලේ සේවය කිරීමෙන් පසු රාම තම බිරිඳ සීතා සහ ඔහුගේ සහෝදරයා වන ලක්ෂ්මණ් සමඟ අයෝධ්‍යාවේ සිය රාජධානියට ආපසු පැමිණි දිනය සැමරීමකි
දීපවාලි උත්සවයට පෙරාතුව, සැමරුම්කරුවන් තම නිවෙස් සහ සේවා ස්ථාන දියාස් (තෙල් පහන්) සහ රංගෝලි (වර්ණවත් කලා කව රටා) වලින් පිරිසිදු කිරීම, ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සහ අලංකාර කිරීම මගින් සූදානම් වේ
දිවාලි උත්සවය අතරතුර, මිනිසුන් ඔවුන්ගේ හොඳම ඇඳුම් අඳිනවා, දියා සහ රංගෝලි වලින් තම නිවෙස් අභ්‍යන්තරය සහ පිටත ආලෝකමත් කරයි, සෞභාග්‍යයේ සහ ධනයේ දෙවඟන වන ලක්ෂ්මිගේ නමස්කාර උත්සව පවත්වයි, ගිනිකෙළි ආලෝකවත් කරයි, සහ පවුලේ මංගල්‍යවලට සහභාගී වේ, එහිදී මිතායි ( රසකැවිලි) සහ තෑගි බෙදාගනු ලැබේ
දිවාලි උත්සවය හින්දු, සීක් සහ ජෛන ඩයස්පෝරාවේ ප්‍රධාන සංස්කෘතික උත්සවයකි
දින පහක් පුරා පැවති උත්සවය ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ ආරම්භ වූ අතර එය මුල් සංස්කෘත ග්‍රන්ථවල සඳහන් වේ
දිවාලි උත්සවය සාමාන්‍යයෙන් විජයදශමි (දුසේරා, දසරා, දසයින්) උත්සවයෙන් දින විස්සකට පසුව සමරනු ලැබේ, දන්තෙරාස් හෝ ප්‍රාදේශීය සමානාත්මතාවයෙන්, උත්සවයේ පළමු දිනය සනිටුහන් කරමින්, සමරන්නන් තම නිවෙස් පිරිසිදු කිරීමෙන් සහ බිමෙහි රන්ගෝලි වැනි සැරසිලි කිරීමෙන් සූදානම් වේ
දෙවන දිනය නාරක චතුර්දශි ය
තුන්වන දිනය ලක්ෂ්මි පූජා දිනය සහ සාම්ප්රදායික මාසයේ අඳුරුතම රාත්රිය වේ
ඉන්දියාවේ සමහර ප්‍රදේශවල ලක්ෂ්මි පූජාවට පසු දින ගෝවර්ධන් පුජා සහ බලිප්‍රතිපදා (පද්වා) යනුවෙන් සලකුණු කර ඇත
සමහර හින්දු ප්‍රජාවන් අවසන් දිනය සනිටුහන් කරන්නේ සහෝදරිය සහ සහෝදරයා අතර ඇති බැඳීම සඳහා කැප වූ භායි ඩූජ් හෝ කලාපීය සමානතාවක් ලෙස වන අතර, අනෙකුත් හින්දු සහ සීක් ශිල්පීන් මෙම දිනය විශ්වකර්ම පූජා ලෙස සනිටුහන් කර ඔවුන්ගේ නඩත්තු කටයුතු සිදු කරමින් එය නිරීක්ෂණය කරති
වැඩ කරන ස්ථාන සහ යාඥා කිරීම
ඉන්දියාවේ සමහර වෙනත් ඇදහිලි ද දිවාලි උත්සවයට සමගාමීව ඔවුන්ගේ උත්සව සමරති
ජෛනයන් මහාවීරගේ අවසාන විමුක්තිය සනිටුහන් කරන ඔවුන්ගේම දීපවාලි උත්සවයක් පවත්වයි. සීක්වරු ගුරු හර්ගොබින්ද් මෝගල් අධිරාජ්‍යයේ සිරකඳවුරකින් නිදහස් කිරීම සනිටුහන් කිරීම සඳහා බන්ඩි චෝර් දිවාස් සමරති
නේවාර් බෞද්ධයන්, අනෙකුත් බෞද්ධයන් මෙන් නොව, දිවාලි උත්සවය සමරන්නේ ලක්ෂ්මිට නමස්කාර කිරීමෙන්, නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ සහ බංගලාදේශයේ හින්දු භක්තිකයන් සාමාන්‍යයෙන් දීපවාලි උත්සවය සමරන්නේ කාලි දේවතාවියට නමස්කාර කිරීමෙනි
දිවාලි උත්සවයේ ප්‍රධාන දිනය (ලක්ෂ්මි පූජා දිනය) ෆීජි, ගයනා, ඉන්දියාව, මැලේසියාව, මොරිෂස්, මියන්මාරය, නේපාලය, පකිස්ථානය, සිංගප්පූරුව, ශ්‍රී ලංකාව, සුරිනාම්, සහ ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ
නාමකරණය සහ දිනයන්

දිවාලි (ඉංග්‍රීසි
/dɪˈwɑːliː/) හෝ දිවාලි යනු "පේළිය හෝ ආලෝක මාලාව" යන අර්ථය ඇති සංස්කෘත දීපාවලි යන පදයෙන් ව්‍යුත්පන්න වී ඇති වචනයකි
dīpa, "පහන, ආලෝකය, පහන් කූඩුව, ඉටිපන්දම, දිලිසෙන, බැබළෙන, ආලෝකවත් කරන හෝ දැනුම" සහ avali, "පේළියක්, පරාසයක්, අඛණ්ඩ රේඛාවක්, මාලාවක්" යන සංස්කෘත වචන වලින්ය
ගිම්හාන අස්වැන්න අවසන් වීමෙන් පසු සෑම වසරකම මුල් සරත් සෘතුවේ දී දින පහක සැමරුම නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ
එය නව සඳ (amāvasya) සමග සමපාත වන අතර හින්දු චන්ද්‍ර සූර්ය දින දර්ශනයේ අඳුරුතම රාත්‍රිය ලෙස සැලකේ.[44] උත්සව අමාවසයට දින දෙකකට පෙර, දන්තෙරස් දින ආරම්භ වන අතර, දින දෙකකට පසුව, කාර්තික් මාසයේ දෙවන දිනයේ දී දීර්ඝ වේ
[45] (Indologist Constance Jones ට අනුව, මෙම රාත්‍රිය අශ්වින් චන්ද්‍ර මාසය අවසන් කර කාර්තික් මාසය ආරම්භ කරයි[46] - නමුත් මෙම සටහන බලන්න[d] සහ Amanta සහ Purnima පද්ධති
) අඳුරුතම රාත්‍රිය සැමරුමේ අග්‍රය වන අතර එය සමපාත වේ
ග්‍රෙගෝරියානු දින දර්ශනයට අනුව ඔක්තෝබර් දෙවන භාගය හෝ නොවැම්බර් මුල සමග
[46] උත්සවයේ උච්චතම අවස්ථාව තුන්වන දින වන අතර එය ප්‍රධාන දිවාලි උත්සවය ලෙස හැඳින්වේ
එය රටවල් දුසිමක නිල නිවාඩු දිනයක් වන අතර අනෙකුත් උත්සව දින කලාපීය වශයෙන් ඉන්දියාවේ පොදු හෝ විකල්ප සීමා සහිත නිවාඩු දින ලෙස නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ
[48] නේපාලයේ, එය බහුදින උත්සවයක් වන අතර, දින සහ චාරිත්‍ර වෙනස් ලෙස නම් කර ඇතත්, උච්චතම අවස්ථාව හින්දූන් විසින් තිහාර් උත්සවය ලෙසත් බෞද්ධයන් විසින් ස්වන්ති උත්සවය ලෙසත් හැඳින්වේ
ඉතිහාසය
දිවාලි උත්සවයක් වේවා Kartika හින්දු දින දර්ශනය මාසය තුළ ගිම්හාන අස්වැන්න පසු උත්සවය ලෙස, ඉන්දියාව ආපසු පුරාණ කාලයේ දක්වා දිව යන්නකි
මෙම නාට්ය උළෙල 1 වන සහස්රය ක්රි
ව දෙවැනි භාගයේ දී ද සම්පූර්ණ නමුත් මීට පෙර යුගයේ සිට මධ්ය පෙළ සිට පුළුල් කර ඇති බව විශ්වාස කෙරෙන ස්කන්ධ පුරාණ, එවැනි පද්ම පුරාණ ලෙස සංස්කෘත සඳහන් වේ
මෙම diyas (පහන්) සංකේතාත්මකව හිරු කොටස් නියෝජනය කිරීමට ස්කන්ධ පුරාණ සඳහන් කර ඇත, සියලු ජීවිතයට ආලෝකය හා ශක්තිය මැනිමේ දෙන්නාට, කන්න Kartik හින්දු දින දර්ශනය මාසය තුළ සංක්රමණය වූ
[20] [23] Kartika amavasya මත Yama හා Nachiketa පුරාවෘත්තයේ (දිවාලි උත්සවයක් වේවා රාත්රී) සමග ඉන්දියාව ආශ්රිත දිවාලි උත්සවයක් වේවා සමහර ප්රදේශ හින්දු
[24] අනිත්ය ධනය එදිරිව වැරදි සැබෑ ධනය එදිරිව අයිතිය ගැන Nachiketa කතාව, එදිරිව අවිද්යාව දැනුම ක්රි
පූ 1 වන සහස්රයේ දී රචනා Katha Upanishad දී වාර්තා වී ඇත
[25] 7 වැනි සියවසේ සංස්කෘත හර්ෂ රජු Nagananda පහන් දල්වන ලද අතර නව නිරත මනාලියන් හා දෑවැද්දට දීමනා දී ඇති Deepapratipadutsava (දීපා = ආලෝකය, pratipada = පළමු දින, utsava = උත්සවය), ලෙස දීපාවලී සඳහන් කරයි
[26] [27] සෙල්ලම් Rajasekhara ඔහු රාත්රියේ, නිවෙස්, වීදි හා වෙලඳපොලවල් සැරසීම සුදුහුණු ගාමින් කරමින් නිවාස හා තෙල් පහන් සම්ප්රදාය ගැන සඳහන් එහිදී Kavyamimamsa, ඔහුගේ 9 වැනි සියවසේ දී Dipamalika ලෙස දීපාවලී සඳහන් කළේය
[26] පර්සියානු සංචාරකයා සහ ඉතිහාසඥ අල් Biruni, ඉන්දියාව සිය 11 වන සියවසේ මතක සටහන්, Kartika මාසයේ නව සඳ දින හින්දු භක්තිකයන් විසින් සමරනු ලබන දීපාවලී ලීවේය
ආගමික වැදගත්කම

දිවාලි උත්සවය හින්දු, ජෛන, සීක් සහ නෙවාර් බෞද්ධයන් විසින් සමරනු ලබයි, නමුත් සෑම ඇදහිල්ලක් සඳහාම එය විවිධ ඓතිහාසික සිදුවීම් සහ කථා සනිටුහන් කරයි, නමුත් කෙසේ වෙතත් උත්සවය නියෝජනය කරන්නේ අන්ධකාරයට එරෙහිව ආලෝකයේ, නොදැනුවත්කමට එරෙහිව දැනුමේ සහ යහපත පිළිබඳ එකම සංකේතාත්මක ජයග්‍රහණයයි
නරකයි
හින්දු ආගම

දිවාලි උත්සවයේ ආගමික වැදගත්කම ඉන්දියාව තුළ කලාපීය වශයෙන් වෙනස් වේ
එක් සම්ප්‍රදායක් හින්දු වීර කාව්‍ය රාමායණයේ ජනප්‍රවාදවලට උත්සවය සම්බන්ධ කරයි, එහිදී දීවාලි යනු රාම, සීතා, ලක්ෂ්මන් සහ හනුමාන් වසර 14ක පිටුවහලේ කාලයකට පසු අයෝධ්‍යාවට ළඟා වූ දිනය වන අතර, රාමගේ යහපත් සේනාව යක්‍ෂ රජු වූ රාවණාගේ නපුරු හමුදාව පරාජය කිරීමෙන් පසුවය
තවත් ජනප්‍රිය සම්ප්‍රදායකට අනුව, ද්වාපර යුග යුගයේ දී, විෂ්ණුගේ අවතාරයක් වූ ක්‍රිෂ්ණා, වර්තමාන ඇසෑමයට ආසන්න ප්‍රග්ජ්‍යෝතිෂපුරයේ නපුරු රජු වූ නරකාසුර නම් යක්ෂයා මරා දමා, නරකාසුර විසින් වහල්භාවයට ගෙන සිටි ගැහැණු ළමයින් 16000 ක් නිදහස් කළේය
දිවාලි උත්සවය සමරනු ලැබුවේ නරකාසුරාට එරෙහිව ක්‍රිෂ්ණාගේ ජයග්‍රහණයෙන් පසුව නපුරට එරෙහිව යහපත ජයග්‍රහණය කිරීමේ සංකේතයක් ලෙසය
දිවාලි දිනයට පෙර දිනය නරක චතුර්දසි ලෙස සිහිපත් වේ, එය ක්‍රිෂ්ණා විසින් නරකාසුර ඝාතනය කළ දිනයයි
[78]

බොහෝ හින්දු භක්තිකයන් මෙම උත්සවය ධනය හා සෞභාග්‍යයේ දේවතාවිය සහ විෂ්ණුගේ භාර්යාව වන ලක්ෂ්මි දේවතාවිය සමඟ සම්බන්ධ කරයි
පින්ච්මන්ට අනුව, දින 5 ක දීපවාලි උත්සවයේ ආරම්භය සමහර ජනප්‍රිය සමකාලීන මූලාශ්‍රවල සඳහන් වන්නේ සමුද්‍ර මන්තානයෙන් ලක්ෂ්මි දේවිය උපත ලැබූ දිනය, දේව (දෙවියන්) සහ අසුරයන් (යක්ෂයන්) විසින් විශ්වීය කිරි සාගරය ගිල දැමීමයි
පද්ම පුරාණය වැනි පුරාණ කිහිපයක ද දක්නට ලැබෙන වෛදික පුරාවෘත්තයක් වන අතර දිවාලි රාත්‍රිය යනු ලක්ෂ්මි විෂ්ණු තෝරාගෙන විවාහ වූ අවස්ථාවයි.[37][79] වෛෂ්ණාව නියෝජනය කරන ලක්ෂ්මි සමඟින්, ශෛව සම්ප්‍රදායේ පාර්වතීගේ සහ ශිවගේ අලි හිස සහිත පුත් ගනේෂා, සදාචාරාත්මක ආරම්භය සංකේතවත් කරන සහ බාධක ඉවත් කරන්නෙකු ලෙස සිහිපත් කරනු ලැබේ
නැඟෙනහිර ඉන්දියාවේ හින්දු භක්තිකයන් මෙම උත්සවය කාලි දේවතාවිය සමඟ සම්බන්ධ කරයි, ඇය නපුරට එරෙහිව යහපත ජය ගැනීම සංකේතවත් කරයි
උතුරු ඉන්දියාවේ බ්‍රාජ් ප්‍රදේශයේ, ඇසෑම් ප්‍රදේශයේ මෙන්ම දකුණු දෙමළ සහ තෙළිඟු ප්‍රජාවන්ගේ හින්දු භක්තිකයන් දිවාලි උත්සවය සලකන්නේ ක්‍රිෂ්ණා දෙවියන් නරකාසුර නම් නපුරු යක්ෂ රජු පරාජය කර විනාශ කළ දිනය ලෙසයි
වෙළඳ සහ වෙළඳ පවුල් සහ අනෙකුත් අය සංගීතය, සාහිත්‍යය සහ ඉගෙනීම මූර්තිමත් කරන සරස්වතීට සහ පොත් තැබීම, භාණ්ඩාගාරය සහ ධනය කළමනාකරණය සංකේතවත් කරන කුබෙරාට යාඥා කරති
ගුජරාට් වැනි බටහිර ප්‍රාන්තවල සහ ඉන්දියාවේ ඇතැම් උතුරු හින්දු ප්‍රජාවන්හි දීපවාලි උත්සවය නව වසරක ආරම්භය සනිටුහන් කරයි
දිවාලි උත්සවයේදී බෙදාගත් මිථ්‍යා කතා කලාපය අනුව සහ හින්දු සම්ප්‍රදාය තුළ පවා පුළුල් ලෙස වෙනස් වේ, නමුත් සියල්ලෝම ධර්මිෂ්ඨකම, ස්වයං විමර්ශනය සහ දැනුමේ වැදගත්කම කෙරෙහි පොදු අවධානයක් යොමු කරති
ලින්ඩ්සේ හර්ලන්ට අනුව, ඉන්දියානු විද්‍යාඥයෙක් සහ ආගමික අධ්‍යයනය පිළිබඳ විශාරදයෙක්, "අවිද්‍යාවේ අන්ධකාරය" ජය ගැනීමේ මාවතයි
[87] මෙම මිථ්‍යාවන් පැවසීම අවසානයේ දී යහපත නපුරෙන් ජය ගන්නා බවට හින්දු විශ්වාසය සිහිපත් කරයි
ජෛන ආගම

ජෛන සහ නිවේතන් පිළිබඳ විශාරදයෙකු පවසන්නේ ජෛන සම්ප්‍රදායේ දී දීවාලි උත්සවය පවත්වනු ලබන්නේ මහාවීරගේ ශාරීරික මරණය සහ අවසාන නිර්වාණය වන "මහාවීර නිර්වාණ දිවාස්" සැමරීම සඳහා බවයි. ඉන්දියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශවල සමරනු ලබන ජෛන දීවාලි උත්සවයේ හින්දු දීපවාලි උත්සවයට සමාන පිළිවෙත් ඇත, එනම් පහන් දැල්වීම සහ ලක්ෂ්මිට යාඥා කිරීම ය
කෙසේ වෙතත්, ජෛන දිවාලි උත්සවයේ අවධානය යොමු වන්නේ මහාවීර වෙනුවෙන් කරන කැපවීමයි
[90] ජෛන සම්ප්‍රදායට අනුව, මෙම පහන් දැල්වීමේ පුරුද්ද ප්‍රථම වරට ආරම්භ වූයේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 527 දී මහාවීරගේ නිර්වාණ දිනයේදීය,[k] මහාවීරගේ අවසාන ඉගැන්වීම් සඳහා එක්රැස් වූ රජවරුන් 18 දෙනෙකු "මහා ආලෝකය සිහිපත් කරමින් පහන් දැල්විය යුතු බවට ප්‍රකාශයක් නිකුත් කළ විට
, මහාවීර"
[93][94] දිවාලි උත්සවයේ සම්භවය පිළිබඳ මෙම සාම්ප්‍රදායික විශ්වාසය සහ ජෛනයන්ට එහි වැදගත්කම ඔවුන්ගේ සිතුවම් වැනි ඓතිහාසික කලා කෘතිවලින් පිළිබිඹු වේ
[95]

සික් ආගම

මෝගල් අධිරාජ්‍යයා වූ ජහන්ගීර් විසින් ගුරු හර්ගොබින්ද් ග්වාලියර් කොටුවේ සිරගෙයින් නිදහස් කිරීම සහ ඔහු අම්රිත්සාර්හි රන් දෙවොලට පැමිණි දිනය සිහිපත් කරමින් සීක්වරු බන්ඩි චෝර් දිවාස් සමරති
[96] අනුව J
සීක් ආගම සහ සීක් ඉතිහාසය පිළිබඳ විශාරදයෙකු වන ග්‍රේවාල්, සීක් සම්ප්‍රදායේ දීපවාලි හයවන ගුරු හර්ගොබින්ද් පුරාවෘත්තයට වඩා පැරණි ය
සීක්වරුන්ගේ තුන්වන ගුරුවරයා වන ගුරු අමර් දාස්, ගොයින්ද්වාල්හි පියගැට අසූහතරකින් යුත් ළිඳක් ගොඩනඟා, ප්‍රජා බැඳීමේ ආකාරයක් ලෙස බයිසාකි සහ දීවාලි දිනවල එහි පූජනීය ජලයේ ස්නානය කිරීමට සීක්වරුන්ට ආරාධනා කළේය
කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, මෙම වසන්ත හා සරත් සෘතුවේ උත්සව සීක් උත්සව අතර වඩාත් වැදගත් වූ අතර අම්රිත්සාර් වැනි ශුද්ධ ස්ථාන වාර්ෂික වන්දනා ගමන් සඳහා කේන්ද්‍රස්ථානය විය
[97] දිවාලි උත්සවය, රේ කොලේජ්ට අනුව, සික් ඉතිහාසයේ සිදුවීම් තුනක් ඉස්මතු කරයි
1577 දී අම්රිත්සාර් නගරය ආරම්භ කිරීම, මෝගල් සිරකඳවුරෙන් ගුරු හර්ගොබින්ද් නිදහස් කිරීම සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1738 දී භායි මනි සිංගේ දිවි පිදූ දිනය
දීපවාලි උත්සවය සැමරීමට උත්සාහ කිරීම සහ ඉන් පසුව ඉස්ලාම් ආගමට හැරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සම්බන්ධයෙන් දඩයක් ගෙවීමට ඔහු අසමත් වීම සම්බන්ධයෙන්
බුද්ධාගම

වජ්‍රයාන බුද්ධාගමේ විවිධ දෙවිවරුන්ට ගරු කරන සහ ලක්ෂ්මිට යාඥා කරමින් දීපාවලි සමරන නේපාලයේ නේවාර් ජනතාව හැරුණු විට දීවාලි උත්සවය බොහෝ බෞද්ධයන් සඳහා උත්සවයක් නොවේ
[26][27] නේපාල නිම්නවල සිටින නෙවාර් බෞද්ධයන් ද දීපවාලි උත්සවය දින පහක් පුරා සමරනු ලබන අතර, බොහෝ දුරට එකම ආකාරයෙන් සහ එම දිනවලම, නේපාල හින්දු දිවාලි-තිහාර් උත්සවය පවත්වනු ලැබේ
[102] සමහර නිරීක්ෂකයින්ට අනුව, නේපාලයේ නේවාර් බෞද්ධයන් විසින් දීපවාලි සමයේදී ලක්ෂ්මි සහ විෂ්ණු වන්දනා කිරීම හරහා මෙම සාම්ප්‍රදායික සැමරුම සමමුහුර්තකරණයක් නොව, ඔවුන්ගේ ලෞකික අභිවෘද්ධිය සඳහා ඕනෑම දෙවියෙකුට නමස්කාර කිරීමට මහායාන බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය තුළ ඇති නිදහස පිළිබිඹු කිරීමකි
[26]

දීවාලි රන්ගෝලි

දිවාලි උත්සවය සමරනු ලබන්නේ නිවෙස්වල වර්ණවත් රංගෝලි අලංකාර කිරීම සහ නිවෙස්වල මල් තැබීමෙනි
රංගෝලි වල බොහෝ දුරට රවුම සහ මල ඇතුළු විවිධ මෝස්තර ඇත
විස්තර

දීපවාලි සැමරුම්වලට ලක්ෂ්මි සහ ගනේෂාට පූජා (යාච්ඤා) ඇතුළත් වේ
ලක්ෂ්මි වෛෂ්ණාවි සම්ප්‍රදායට අයත් වන අතර ගනේෂා හින්දු ආගමේ ශෛව සම්ප්‍රදායට අයත් වේ
[104][105]
දීවාලි යනු දින පහක උත්සවයක් වන අතර, එහි උච්චතම අවස්ථාව චන්ද්‍ර මාසයේ අඳුරුතම රාත්‍රියට සමගාමීව තුන්වන දින සමරනු ලැබේ
උත්සවය අතරතුර, හින්දු, ජෛන සහ සීක් ජාතිකයන් තම නිවෙස්, පන්සල් සහ වැඩබිම් දියා, ඉටිපන්දම් සහ පහන් [11] වලින් ආලෝකමත් කරයි[11], විශේෂයෙන් හින්දු භක්තිකයන්, උත්සවයේ සෑම දිනකම හිමිදිරියේ චාරිත්‍රානුකූලව තෙල් ස්නානය කරති
[106] දීවාලි උත්සවය ගිනිකෙළි වලින් සහ රන්ංගෝලි මෝස්තර සහිත බිම් අලංකාර කිරීම සහ නිවසේ අනෙකුත් කොටස් ජලාර් වලින් ද සලකුණු කර ඇත
පවුල් සංග්‍රහවලට සහ මිතයි බෙදාගැනීමේදී ආහාර ප්‍රධාන අවධානයක් යොමු කරයි
[40] මෙම උත්සවය පවුල් සඳහා,[38][107] පමණක් නොව, ප්‍රජාවන් සහ සංගම් සඳහා, විශේෂයෙන් නාගරික ප්‍රදේශවල සිටින, ක්‍රියාකාරකම්, සිදුවීම් සහ රැස්වීම් සංවිධානය කරනු ලබන වාර්ෂික නිවසට පැමිණීමේ සහ බැඳීමේ කාල පරිච්ඡේදයකි
[108][109] බොහෝ නගර උද්‍යානවල පෙළපාළි හෝ සංගීත සහ නැටුම් ප්‍රසංග සමඟින් ප්‍රජා පෙළපාලි සහ පොළවල් සංවිධානය කරයි
[110] සමහර හින්දු, ජෛන සහ සීක් ජාතිකයන් උත්සව සමයේදී ළඟම සහ දුර බැහැර පවුලේ අයට, ඉඳහිට ඉන්දියානු රසකැවිලි පෙට්ටි සමඟ දීවාලි සුබපැතුම් පත් එවනු ඇත
[110]

දීපවාලි යනු උපමහාද්වීපයට මෝසම් පැමිණීමෙන් පසු ලැබෙන ත්‍යාගය සමරන පසු අස්වනු උත්සවයකි
[89] කලාපය අනුව, සැමරුම්වලට හින්දු දෙවිවරුන් එකක් හෝ කිහිපයක් ඉදිරියේ යාච්ඥා කිරීම් ඇතුළත් වේ, වඩාත් සුලභ වන්නේ ලක්ෂ්මි ය
[38][107] ඉන්දු විද්‍යාඥයෙකු සහ ඉන්දියානු ආගමික සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳ විශාරදයෙකු වන ඩේවිඩ් කින්ස්ලි පවසන පරිදි, විශේෂයෙන්ම දේවතාවිය වන්දනාවට අදාළව, ලක්ෂ්‍මී ගුණ තුනක් සංකේතවත් කරයි
ධනය සහ සමෘද්ධිය, සශ්‍රීකත්වය සහ බහුල භෝග මෙන්ම වාසනාව.[105] වෙළෙන්දෝ ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාර වලදී ලක්ෂ්මිගේ ආශිර්වාදය අපේක්ෂා කරන අතර දීපවාලි සමයේදී ඔවුන්ගේ ගිණුම් වර්ෂය චාරිත්‍රානුකූලව අවසන් කරනු ඇත
[105] සශ්‍රීකත්වයේ චේතනාවන් ගොවි පවුල් විසින් ලක්ෂ්මි වෙත ගෙන එන කෘෂිකාර්මික පූජාවල දක්නට ලැබේ, ඔවුන් මෑත කාලීන අස්වනු සඳහා ස්තුති කරන අතර සෞභාග්‍යමත් අනාගත භෝග සඳහා ඇයගේ ආශිර්වාදය ලබා ගනී
[105] කින්ස්ලිට අනුව කෘෂිකාර්මික මෝස්තරයක් වන ඔඩිෂා සහ ඩෙකන් ප්‍රදේශයේ ගම්මානවල සංකේතාත්මක සාම්ප්‍රදායික පොහොර කැබැල්ලක්, වියළන ලද ගොම කැබැල්ලක් ඇතුළත් වේ
[105] උත්සවයේ තවත් අංගයක් වන්නේ මුතුන් මිත්තන් සිහි කිරීමයි
[111]

දිවාලි උත්සවය සඳහා චාරිත්‍ර සහ සූදානම් කිරීම් ආරම්භ වන්නේ දින හෝ සතිවලට පෙර, සාමාන්‍යයෙන් දීපවාලි උත්සවයට දින 20කට පමණ පෙර පැවැත්වෙන දුෂේරා උත්සවයෙන් පසුවය
[77] උත්සවය විධිමත් ලෙස දීපවාලි රාත්‍රියට දින දෙකකට පෙර ආරම්භ වන අතර ඉන් දින දෙකකට පසුව අවසන් වේ
සෑම දිනකම පහත චාරිත්‍ර හා වැදගත්කම ඇත
[37]

දන්තෙරස්, ධනත්‍රයෝදශි, යම දීපම් (දින 1)

Dhanteras දියා හෝ Panati පහන් පේළි දැල්වීම, නිවාස පිරිසිදු කිරීම සහ බිම රන්ගෝලි සමඟ දීපවාලි සැමරුම් ආරම්භ කරයි
Dhanteras, ධනය යන අරුතෙන් ධනයෙන් සහ teras යන්නෙන් දහතුන්වන අර්ථයෙන් ව්‍යුත්පන්න වේ, කාර්තික් අඳුරු දෙසතියේ දහතුන්වන දිනය සහ දිවාලි උත්සවයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරයි
[112] මෙම දිනයේ බොහෝ හින්දු භක්තිකයන් තම නිවෙස් සහ ව්යාපාරික ස්ථාන පිරිසිදු කරති
ඔවුන් ලක්ෂ්මි සහ ගනේෂ ප්‍රතිමූර්තිය අසල දියා, කුඩා පස් තෙල් පිරවූ පහන් ඉදිරි දින පහ තුළ දැල්වති
කාන්තාවන් සහ ළමයින් නිවෙස් සහ කාර්යාල තුළ දොරකඩ රංගෝලිවලින්, සහල් පිටිවලින්, මල් පෙතිවලින්, පාට බත්වලින් හෝ පාට වැලිවලින් [110] සාදන ලද වර්ණවත් මෝස්තරවලින් සරසන අතර, පිරිමි ළමයින් සහ පිරිමින් පවුලේ නිවෙස්, පොළවල් සහ පන්සල්වල වහල සහ බිත්ති අලංකාර කරති
විදුලි පහන් සහ පහන් නූල් සවි කරන්න
නව උපකරණ, ගෘහ උපකරණ, ස්වර්ණාභරණ, රතිඤ්ඤා, සහ අනෙකුත් භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම සඳහා ප්‍රධාන සාප්පු සවාරි දිනයක් ද දිනය සනිටුහන් කරයි
[104][37][79] දන්තෙරාස් දින සන්ධ්‍යාවේදී, පවුල් ලක්ෂ්මි සහ ගනේෂාට යාඥා (පූජා) පුද කරන අතර, පිම්බුණු බත්, රසකැවිලි සෙල්ලම්බඩු, සහල් කේක් සහ බටාෂා (කුහර සීනි කේක්) පූජා කරති
[104]

ට්‍රේසි පින්ච්මන්ට අනුව, දන්තෙරාස් යනු වාර්ෂික අලුත් කිරීම, පවිත්‍ර කිරීම සහ ඊළඟ වසර සඳහා ශුභ ආරම්භයක සංකේතයකි
[112] මෙම දිනය සඳහා වූ Dhan යන යෙදුම ද ලක්ෂ්මි වූ දිනයේම "කොස්මික් සාගරයේ කැළඹීමෙන්" මතු වූ බවට විශ්වාස කෙරෙන සෞඛ්‍ය සහ සුව කිරීමේ දෙවියා වන Dhanvantari යන ආයුර්වේද නිරූපකය වෙත යොමු කරයි
[112] සමහර ප්‍රජාවන්, විශේෂයෙන් ආයුර්වේද සහ සෞඛ්‍ය ආශ්‍රිත වෘත්තීන්හි ක්‍රියාකාරී අය, දන්තෙරස් මත ධන්වන්තරීට යාඥා කිරීම හෝ හවන් චාරිත්‍ර ඉටු කරති
යම දීපම් (යම දීපදාන හෝ ජම් කේ දිය ලෙසද හැඳින්වේ) හින්දු භක්තිකයන් තම නිවෙස් පිටුපස දකුණට මුහුණලා තිරිඟු පිටිවලින් තල තෙල්වලින් පුරවා ගත් දියයක් දල්වයි. මෙය මරණයේ දෙවියා වන යම (යමරාජ්) සතුටු කිරීමට සහ අකල් මරණයෙන් මිදීමට බව විශ්වාස කෙරේ
[113] සමහර හින්දු භක්තිකයන් දීපවාලි උත්සවයේ ප්‍රධාන දිනයට පෙර දෙවන රාත්‍රියේ යම දීපය නිරීක්ෂණය කරති
Naraka Chaturdashi, Kali Chaudas, Chhoti Diwali, Hanuman Puja, Roop Chaudas, Yama Deepam (දෙවන දිනය)

චෝටි දීවාලි යනු උත්සව මිතයි (රසකැවිලි) සඳහා ප්‍රධාන සාප්පු සවාරි දිනයයි
චෝටි දිවාලි ලෙසද හඳුන්වන නරක චතුර්දාශි යනු චන්ද්‍ර මාසයේ දෙවන දෙසතියේ දහහතරවන දිනයට සමගාමීව පැවැත්වෙන උත්සවවල දෙවන දිනයයි
[116] "චෝටි" යන්නෙහි තේරුම කුඩා වන අතර "නරක" යන්නෙන් නිරය සහ "චතුර්දශි" යන්නෙහි තේරුම "දහහතර" යන්නයි
[117] දිනය සහ එහි චාරිත්‍ර විග්‍රහ කරනු ලබන්නේ ඕනෑම ආත්මයක් "නරක" හෙවත් නිරයේ දුක් විඳීමෙන් නිදහස් කර ගැනීමේ මාර්ග මෙන්ම අධ්‍යාත්මික සුබ නැකත් සිහිපත් කිරීමක් ලෙස ය
සමහර හින්දු භක්තිකයන් සඳහා, එය කෙනෙකුගේ මුතුන් මිත්තන්ගේ මනමාලයට හෝ අපවිත්‍ර වූ ආත්මයන්ට සාමය පතා යාඥා කරන දිනයක් වන අතර චක්‍රීය මරණින් මතු ජීවිතයේ ඔවුන්ගේ ගමන් සඳහා මාර්ගය ආලෝකවත් කරයි
[118] මෙම උත්සව දිනයේ මිථ්‍යා විග්‍රහයක් වන්නේ ක්‍රිෂ්ණා විසින් අසුර (යක්‍ෂ) නරකාසුර විනාශ කිරීම, එය නරකාසුර විසින් පැහැරගෙන ගිය සිරගතව සිටි කුමරියන් 16,000ක් නිදහස් කරන ජයග්‍රහණයකි
[117] එය සමහර උතුරු ඉන්දියානු නිවෙස්වල රූප චෞදාස් ලෙස සමරනු ලබන අතර, කාන්තාවන් හිරු උදාවට පෙර ස්නානය කරන අතර, නාන ස්ථානයේ දිය (පහනක්) දල්වන අතර, එය ඔවුන්ගේ සුන්දරත්වය වැඩි කර ගැනීමට උපකාරී වන බව ඔවුහු විශ්වාස කරති - එය තරුණ ගැහැණු ළමයින් කොටසක් ලෙස භුක්ති විඳින විනෝදජනක චාරිත්‍රයකි
උත්සව වල
උබ්තාන් කාන්තාවන් විසින් යොදනු ලබන අතර එය පිරිසිදු කිරීම සහ අලංකාර කිරීම සඳහා ඖෂධ පැළෑටි සමඟ මිශ්‍ර කර ඇති විශේෂ කරල් පිටි වලින් සාදා ඇත
නාරක චතුර්දශි යනු උත්සව ආහාර, විශේෂයෙන් රසකැවිලි මිලදී ගැනීම සඳහා ප්‍රධාන දිනයකි
පිටි, සෙමොලිනා, සහල්, කඩල පිටි, වියළි පලතුරු කෑලි කුඩු හෝ පේස්ට්, කිරි ඝන (මාවා හෝ ඛෝයා) සහ පැහැදිලි කළ බටර් (ගිතෙල්) භාවිතයෙන් විවිධ රසකැවිලි සකස් කර ඇත
[89] ගෝල්ඩ්ස්ටයින්ට අනුව, මේවා පසුව ලඩ්ඩු, බර්ෆිස්, හල්වා, කචෝරිස්, ශ්‍රීකන්ඩ් සහ සන්දේශ්, කරන්ජි, ශංකර්පාලි, මලදු, සුසියම්, පොට්ටුකඩලයි වැනි විවිධ ආකාරවලින් හැඩගස්වා ඇත
සමහර විට මේවා ආහාරයට ගත හැකි රිදී තීරු (vark) වලින් ඔතා ඇත
රසකැවිලි කරුවන් සහ වෙළඳසැල් විසින් දිවාලි උත්සවය තේමා කරගත් අලංකාර සංදර්ශන නිර්මාණය කරන අතර, මේවා විශාල වශයෙන් අලෙවි කරන අතර, අමුත්තන් පිළිගැනීමට සහ තෑගි වශයෙන් නිවසේ උත්සව සඳහා ගබඩා කර ඇත
[89][104] දිවාලි උත්සවයේ ප්‍රධාන දිනය ලෙස සැලකෙන ලක්ෂ්මි පුජාන් සඳහා පවුල් විසින් ගෙදර හැදූ ප්‍රණීත ආහාර ද පිළියෙළ කරයි
[89] චෝටි දිවාලි උත්සවය මිතුරන්, ව්‍යාපාරික ආශ්‍රිතයන් සහ ඥාතීන් හමුවීමට සහ තෑගි හුවමාරු කර ගැනීමට ද දිනයක් වේ
[104]

දිවාලි උත්සවයේ දෙවන දිනයේ ඉන්දියාවේ සමහර ප්‍රදේශවල විශේෂයෙන් ගුජරාටයේ හනුමාන් පූජා පවත්වනු ලැබේ
එය කාලි චෞදස් දවසට සමපාත වේ
කාලි චෞදස් රාත්‍රියේ ආත්මයන් සැරිසරන බව විශ්වාස කෙරෙන අතර, ආත්මයන්ගෙන් ආරක්ෂාව පතා ශක්තිය, බලය සහ ආරක්ෂාවේ දෙවියා වන හනුමාන් වන්දනාමාන කරයි
රාවණා යක්‍ෂ රජු පරාජය කර ඔහුගේ දාහතර වසරක පිටුවහල නිම කිරීමෙන් පසු රාම අයෝධ්‍යාවට නැවත පැමිණීම සනිටුහන් කිරීමට ද දීවාලි උත්සවය සමරනු ලැබේ
හනුමාන්ගේ භක්තිය සහ කැපවීම රාම කොතරම් සතුටු කළද යත්, ඔහු ඉදිරියේ වැඳ පුදා ගැනීමට හනුමාන්ට ආශීර්වාද කළේය
මේ අනුව, මිනිසුන් දිවාලි උත්සවයේ ප්‍රධාන දිනයට පෙර දින හනුමාන්ට නමස්කාර කරයි
[119]

මෙම දිනය තමිල්නාඩු, ගෝවා සහ කර්ණාටක ප්‍රාන්තවල දීපවාලි උත්සවයක් ලෙස පොදුවේ සමරනු ලබයි
සාම්ප්‍රදායිකව, මරාති හින්දු සහ දකුණු ඉන්දියානු හින්දූන් එදින පවුලේ වැඩිහිටියන්ගෙන් තෙල් සම්බාහනය ලබා ගන්නා අතර පසුව ඉර උදාවට පෙර චාරිත්‍රානුකූලව ස්නානය කරති
[120] බොහෝ දෙනෙක් ඔවුන්ගේ ප්‍රියතම හින්දු කෝවිලට පැමිණෙති
[121]

සමහර හින්දු භක්තිකයන් යම දීපම් (යම දිපදාන හෝ ජම් කේ දිය ලෙසද හැඳින්වේ) පළමු දිනය වෙනුවට දීවාලි උත්සවයේ දෙවන දිනයේ පවත්වනු ලැබේ
ඔවුන්ගේ නිවෙස් පිටුපස දකුණු දිශාවට මුහුණලා තල තෙල් පුරවන ලද දියයක් දල්වනු ලැබේ
මෙය මරණයේ දෙවියා වන යමාව සතුටු කරන බවත්, අකල් මරණය වළක්වා ගැනීමටත් විශ්වාස කෙරේ
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත ලිපි

 තෛපොංගල්

බාහිර සබැඳි 

 
 Diwali Holy Days

දිවාලි දින සැන්දෑවේ තෙල් පහන් 

නරක අභිබවා හොඳ සහ අධ්‍යාත්මික ගුණධර්ම නගාලීම මෙම උත්සවයේ අරමුණයි
රාමායනයේ සඳහන් වන අන්දමට මෙම උත්සවයෙන් සනිටුහන් වන්නේ මෙතෙක් නොතිබුණු හොඳ හිත, ආශිර්වාදය නැවත නිවසට කැඳවීමයි
දිවාලි දිනයේ සැවොම සුදු වස්ත්‍රාභරණයෙන් සැරසෙති
රසකැවිලි බෙදා ගනිති
සමහර උතුරු ඉන්දියානු ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව දිවාලි දිනය යන වර්ෂයේ ආරම්භය ලෙස සලකා මුදල් තැන්පත් කිරීමට අලුත් ගිණුම් පොත් පවා විවෘත කරති
කථා 

මේ හා බැඳුනු සිද්ධීන් අඩංගු පුරාණ දේව කථා හින්දූන් සතුව තිබේ
රාමා අයෝධ්‍යාවට පැමිණීම

අවුරුදු 14 ක් පිටුවහල් වී සිටි රාමා ඔහුගේ රාජධානිය වූ අයෝධ්‍යා නගරයට තම බිරිඳ වූ සීතා සහ සහෝදරයා වූ ලක්ෂ්මන් සමග නැවත පැමිණිම සහ රාක්ෂ රජු වූ රාවණා සමග සටන් කොට ඔහු මරා දැමීම දිවාලි උත්සවයෙන් සැමරෙයි
අයෝධ්‍යාවේ වැසියන් ඔවුන් ඵන මග දෙපස පහන් දල්වා ආලෝකමත් කරන ලදැයි විශ්වාස කෙරේ
රාම දකුණු ඉන්දියාවේ සිට උතුරු ඉන්දියාවේ පිහිටි තම රාජ ධානියට ඵන විට ඔහු පළමුවෙන් පසු කළේ දකුණු ඉන්දියාවයි. දකුණු ඉන්දියාවේ දිවාලි උත්සවය දිනකට කලින් පැවැත්වීමේ හේතුව ඵයයි
උතුරු ඉන්දියාවේ උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ වික්‍රම් දින දර්ශනයේ අන්තිම දිනයේය
ඊලඟ දිනය උතුරු ඉන්දියාවේ නව වසර ආරම්භ වන දිනය ලෙස සැළකේ. ඵය හඳුන්වනු ලබන්නේ 'අන්නාකුම්' යනුවෙනි
නරකුසර මැරීම 

මෙය "නරක චතුර්දාසි" යනුවෙන් සමරනු ලබන්නේ දිවාලි දිනයට දින දෙකකට පෙර දිනයේය
මෙයින් සිහිපත් කරනු ලබන්නේ නරකුසර මරා දැමීමයි
ඔහු මරා දමන ලද්දේ ක්‍රිෂ්ණා දෙවිඳුගේ බිරිඳ සත්‍යභාම විසිනි
මෙය සිදු වූයේ ද්වාපර් යුගයෙහිදී ය
එය ක්‍රිෂ්ණ දෙවිඳුගේ 'අවතාර්' නම් කාලයයි
තවත් විස්තරයක ක්‍රිෂ්ණ දෙවිඳු විසින් යක්ෂයා මරා දමනු ලැබූ බව කියැවේ
(මෙය කරනු ලබන්නේ ක්‍රිෂ්ණ දෙවිඳුට තුවාල කරන ලදැයි ක්‍රිෂ්ණ දෙවිඳුගේ බිරිඳවන සත්‍යභාමාට කියා ඇය කුපිත කරවීමෙනි
) නරකුසර මැරීමට හැක්කේ ඔහුගේ මවට පමණි
ඔහුගේ මව සත්‍යභාමාය
ඔහුගේ මරණයට පළමු ඔහු තම මව වූ සත්‍යභාමා ගෙන් වරයක් ඉල්ලීය
( නරකුසරගේ මව බූදේවියගේ අවතාරයයි කියනු ලැබේ) ඵම වරය නම් ඔහුගේ මරණය සමරමින් සියලු දෙනා පහන් දැල්විය යුතු බවයි.

ශක්ති දේවියගේ තපස 

ස්කන්ධ පුරාණයට අනුව ශක්ති දේවිය ශුක්ලා පක්ෂයේ (පුර පක්ෂයේ අටවෙනි දිනය) අෂාත්මි දිනයේ සිට දින 21 ක් තපස් රැක්කේ ශිව දෙවිඳුගේ සිරුරෙන් අඩක් ලබා ගැනීමටයි
මෙම තාපස වෘතය හඳුන්වනු ලබන්නේ කේධර වෘතය නමිනි
දීපවාලිය යනු මෙම වෘතය සම්පූර්ණ වන දිනයයි
මෙම දිනයේ ශිව දෙවිඳු තම සිරුරේ අනෙක් භාගය ලෙස ශක්ති දේවිය භාර ගත්තාය
ඉන්පසු ශිව පෙනී සිටියේ "අර්ධනාරිශ්වර" වශයෙනි
උග්‍ර බැතිමතුන් දින 21 ක වෘතයක් රකින්නේ නූල් 21 කින් යුත් කලාෂයක් තනමින් සහ පූජා විධි වර්ග 21 ක් දින 35 ක කාලයක් කරමින්ය
එහි අවසාන දිනය කේසර ගෞරි-වෘතය යනුවෙන් සැමරේ
ක්‍රිෂ්ණ විසින් ඉන්ද්‍ර පරාජය කිරිම 

ගෝවර්ධන පූජාව සමරනු ලබන්නේ දීවාලි දිනයට පසු දිනයේය
මෙම දිනය ක්‍රිෂ්ණ දෙවිඳු-වැස්සට හා අකුණුවලට අධිපති ඉන්ද්‍ර දෙවියන් පරාජය කළ දිනයයි
ඵම කථාව පරිදි ඉන්ද්‍ර දෙවියන් වෙනුවෙන් කෙරෙන වාර්ෂික පූජාව සඳහා විශාල සූදානමක් කෙරෙන බව ක්‍රිෂ්ණ දෙවියන් දැක ඵ් මක් නිසාදැයි තම පියාවන නන්දගෙන් විමසා ඇත
ඔහු ගම්මුන්ගෙන් ඔවුන්ගේ සත්‍ය ධර්මය කුමක්දැයි විමසා තර්ක කළේය
ඔවුහු ගොවියෝය
ඔවුන් ඔවුන්ගේ ගොවිතැන් සහ ගවයින් ආරක්ෂා කිරීම ගැන කැපවෙමින් රාජකාරි කළ යුතු විය
සියලුම මනුෂ්‍ය ප්‍රජාව හැකි පමණ හොඳින් ඔවුන්ගේ 'කර්ම' කළ යුතු බවත් ස්වභාවයෙන් සිදුවන දේවල් සඳහා බැගෑපත්ව යාඥා නොකළ යුතු බවත් කියා සිටියේය
ගම්මු ක්‍රිෂ්ණගේ මෙම කථාව තේරුම් ගෙන විශේෂ පූජා කිරීම නතර කළහ
ඉන්ද්‍ර ඵවිට කේන්තියට පත් විය
ඔහු ගම ගංවතුරකට ගොදුරු කළේය
ගම්මුන් සහ ඔවුන්ගේ ගවයින් වැස්සෙන් හා ගංවතුරෙන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ක්‍රිෂ්ණ කළේ ගෝවර්ධන් කඳු වැටිය ඔසවා අල්ලාගෙන සිටීමයි
ඉන්ද්‍ර පසුව පරාජය වී ක්‍රිෂ්ණ දෙවිඳුගේ අති ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ද පිළිගත්තේය
ක්‍රිෂ්ණගේ ජීවිතයේ මෙම පාර්ශවය ඔපදමා විස්තර කර ඇත
ඵහෙත් භගවත් ගීතාවේ වඩා හොඳින් විස්තර කර තිබෙන 'කර්ම' පිළිබඳ දර්ශනය ඵයින් ඇති විය
පාතාල ලෝකයට බාලිගේ ආපසු යාම 

භවිෂ්‍යෝත්තර සහ බ්‍රහ්ම වයිවර්ත පුරාණවල 'දිවාල්' උත්සවය දායිත්‍ය රජ බාලි හා සම්බන්ධ වෙයි
ඵම රජු අවුරුද්දකට වරක් පෘථිවියට ඵ්මට අවසර ලද්දෙකි
කෙසේ වෙතත් කේරළයේ මෙය 'ඔනම්' සැමරීමේ හේතුවයි. අගෝස්තු-සැප්තැම්බර් මාසයන්හි "ඕනම්" සැමරිම සිදුවේ
අධ්‍යාත්මික ගුණධර්මවල වැදගත්කම 'දිවාල්' දින සැන්දෑවේ හින්දු පූජා

"දීපවාලි" ආලෝක උත්සවයක් ලෙස ජනතාව අතර ජනප්‍රිය විය
ඵහි අධ්‍යාත්මික වශයෙන් වැදගත් ලක්ෂණයක් වූයේ අභ්‍යන්තර ආලෝකය පිළිබඳව අවබෝධයයි
හින්දු දර්ශනයේ ප්‍රධාන වශයෙන් කියවෙන්නේ භෞතික ශරීරයට හා මනසට විෂය නොවන යම් දෙයක් තිබෙන බවයි. ඵය පිරිසිදුය
සීමා නොමැත
සදා කාලිකය
ඵය හැඳින්වෙන්නේ 'ආත්මය' යනුවෙනි
අප අපගේ භෞතික ජීවිතයේ උපත සමරන්නේ යම්සේ ද දීපවාලියෙන් කෙරෙන්නේ ද අභ්‍යන්තර ආලෝකය ගැන සැමරීමයි
වඩාත් විස්තර කළහොත් මෙය තේරුම් ගැනීමෙන් සියලු දුක ඳුරුවී පහ වී යයි
සියලු බාධාවන් දුරු වෙයි
අඥාණ භාවය පළවා හරියි
මෙය ආනන්දය (නොහොත් අභ්‍යන්තර සතුට හා ශාන්තිය) යනුවෙන් හැඳින්වේ
වඩාත් විස්තර කරන්නේනම් මේ ගැන අධ්‍යයනය කිරීමෙන් කෙනෙකුගේ අභ්‍යන්තර අඳුර දුරු වී ආලෝකමත් වෙයි
ආත්මය යනු කුමක්දැයි වටහා ගැනීම සමග විශ්වීය වශයෙන් අනුකම්පාව, ආදරය, සහ සියලු දෙයකම අසදෘශ භාවය පිළිබඳ අවබෝධය ළඟා වෙයි
(සර්වඥ වෙයි)මෙයින් ආනන්දය (නොහොත් අභ්‍යන්තර ප්‍රීතිය) ඇති වෙයි
දීපවාලිය සැමරීම සඳහා ගිණිකෙළි, ආලෝකය, සහ මල් උපයෝගී කර ගනී
රස කැවිලි එකිනෙකා අතර බෙදා ගනු ලැබෙයි
පුද පූජා පැවැත්වෙයි
දීපවාලිය පිළිබඳ පසුබිම් කථාව ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් වුවත් මූලික හරය වෙනස් නොවේ
මූලික හරය යනු අභ්‍යන්තර ආලෝකය පුබුදු වීම සහ සියලු දේ ගැන යථා ස්වභාවය දැන ගැනීම යි
දින හය

 
උතුරු ඉන්දියාවේ සහ මහා රාෂ්ට්‍රයේ බොහෝ ප්‍රදේශවල දීපවාලී සැමරුම දින 6 ක් මුළුල්ලේම සිදු වේ
දිවාලි හැරුණු විට අනෙකුත් සියලු දවස් හින්දු දින දර්ශනයට අනුව නම් කර ඇත්තේ ඒවාටම විශේෂ වූ නම් වලිනි
දිවාලි යනු ආලෝකය හා සම්බන්ධ උත්සවයක් හෙයින් ඉන්දියාව පුරා ජනතාව එය සමරන්නේ දියාස් නැතහොත් කන්දිලිස් (වෛවර්ණ කඩදාසි පහන්) උපයෝගී කර ගනිමිනි
මෙය දිවාලි සැරසිලි සඳහා අඛණ්ඩව යොදා ගැනේ
ලක්ෂ්මී පූජා 
ඉන්දියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශවල අස්වනු කාලය නිමාවීම 'දිවාලි' උත්සවයෙන් සනිටුහන් වේ
ගොවීහු ගෙවුණු වසරේ ලැබුණු බොහෝ දේ ගැන ස්තුතිය පුද කරති
ලබන වසරේ සරු අස්වැන්නක් ලැබේවායි ප්‍රාර්ථනා කරති
කෘෂිකර්මය හා සම්බන්ධ වැඩ කටයුතුවල ගිණුම් පියවීමක් වැනි මෙම උත්සවය සහ ශීත සෘතුවට පෙර පවත්වන ප්‍රධාන උත්සවය ලෙසද සැලකේ. ලක්ෂ්මී දේවිය ධනය සහ සෞභාග්‍යය සංකේතවත් කරයි
මෙදින ඉදිරි වසර යහපත් ලෙස ගත කිරීමට ඇයගේ ආශීර්වාදය ප්‍රාර්ථනා කරති
මෙදින ලක්ෂ්මී දේවියට පුද පූජා පැවැත්වීමට අදාළ පුරාණ කථා දෙකක් තිබේ
පළමුවැන්නට අනුව දිවාලි දිනයේ කිරි සයුර කළඹද්දී ලක්ෂ්මී දේවිය මතු වී ඇත
ඒ කැළඹීම හඳුන්වනු ලබන්නේ 'සමුද්‍ර මන්තම්' යනුවෙනි
දෙවැනි කථාවේ (මෙය බටහිර ඉන්දියාවේ වඩාත් ජනප්‍රියයි
) විෂ්ණු වාමන ආත්මභාවය ලබා ගෙන රකුසු රජෙකු වූ බාලි මරුමුවට පත් කළේය
ඉන් පසු එදිනම විෂ්ණු ඔහුගේ වාසස්ථානය වන වෛකුන්තයට පැමිණියේය
‍එමෙන්ම ලක්ෂ්මියට වන්දනාමාන කරන සැවොම ඇය‍ෙග් කරුණාවන්ත භාවයේ අනුග්‍රහය ලබා ගනිති
එමෙන්ම මානසික, ශාරීරික, සෞඛ්‍යය ලඟා වේවායි ආශීර්වාද ලබා ගනිති
අධ්‍යාත්මික පැත්තෙන් ගත් කල මෙදින ලක්ෂ්මිය පන්චායතන් විශ්වයට ඇතුළු වෙයි
(පන්චායතන් යනු කොටස් පහකින් යුතු කණ්ඩායම යන අර්ථයයි
) මෙම පන්චායතන නම්, ශ්‍රී විෂ්ණු, ශ්‍රී ඉන්ද්‍ර, ශ්‍රී කුබෙර, ශ්‍රී ගජේන්ද්‍ර, සහ ශ්‍රී ලක්ෂ්මී යනාදී දෙවි දේවතාවුන් වෙති
මෙම පංචායතනයන්හි කාර්ය භාරය පහත දැක්වේ
විෂ්ණු - සතුට (ප්‍රීතියට හා තෘප්තියට පත්වීම) 
 ඉන්ද්‍ර - සමෘද්ධිය (ධනය නිසා ඇති වන තෘප්තිමත් බව) 
 කුබෙර - ධනය (ත්‍යාගශීලී භාවය - ධනය අනුනට දෙන්නා) 
 ගජේන්ද්‍ර - ධනය රැගෙන යයි
ලක්ෂ්මී - දිව්‍යමය ශක්තිය
ජේසුස් වහන්සේගේ කිතු දහම පිළිබඳ වූ පොත් 4ට අනුව ජේසුස් වහන්සේ කුරුසයේ ඇණ ගසා දින 3කට පසු නැවත මලවුන්ගෙන් නැගිටින්නේය
මැතිව් විසින් කිතු දහම පිළිබඳ ලියන ලද පොතෙහි සඳහන් කරන්නේ දේව දූතයන් ජේසුස් වහන්සේගේ සොහොන අසල පෙනී සිටියේය
ඉන්පසු ඔවුන් විසින්, ජේසුස් වහන්ගේ උට්ඨානය මේරි මැග්ඩේලෙන් සහ ජේසුස් වහන්සේගේ ශරීරයේ තෙල් ගැල්විමට එකතැනට පැමිණි “තවත් මේරි” කෙනෙකුහට ජේසුස් වහන්සේගේ උට්ඨානය පිළිබඳ සැල කළේය
(මැතිව් 28
1-10)
ලුක්ට අනුව එතැන සිටියේ සුර දූතියන් දෙදෙනෙකි
(ලුක් 24
4) මාක්ට අනුව එතැන සිටියේ සුදු ඇඳගත තරු‍ණයෙකි
(මාර්ක් 16
5) “දිගු අවසානය” (Long ending) ට මාක් පවසන්නේ ඔහුගේ උට්ඨානයෙන් උදෑසන ජේසුස් වහන්සේ මේරි ‍මේග්ඩේලෙන්ට ප්‍රථමයෙන් දර්ශනය විය
(මාක් 16
9) ජොන් පවසන්නේ මේරි සොහොන දෙසට එබී බලන විට/ අවස්ථාවේ දී දේව දූතයන් දෙදෙනෙකු ඇයගෙන් ඇඩීමට හේතු විමසා සිටි බවත් එහි දී ඇය වටපිට බලන විට ජේසුස් වහන්සේව ඇය‍ගේ නම කියා කථා කරන තෙක් හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වූ බවත්ය
(ජෝන් 20
11-18)

ජේසුස් වහන්සේගේ ගෝලයන්ගේ ක්‍රියාවන් මඟින් ජේසුස් වහන්සේ විවිධ පුද්ගලයන්ට, විවිධ ස්ථානයන්හි දී ඊළඟ දින 40 තුළ පෙනී සිටි බවයි. ඔහුගේ උට්ඨානයෙන් පැය කිහිපයකට පසුව ඔහු එමාඋස් දක්වා යන මගෙහි සිටි සංචාරකයන් දෙදෙනෙකුට පෙනී සිට ඇත
13-35) උට්ඨානයෙන් පසු සන්ධ්‍යා කාලයේ දී ඔහු ඔහුගේ එක්රැස් වූ ගෝලයන්හට දර්ශනය විය
ඔහුගේ දේව ගැති ධූරය යුදෙව්වන්ට පමණක් වුවත් ඔහු ඔහුගේ ගෝලයන් 12 දෙනා උතුම් වූ භක්තියකින් යුදෙව්වන් නොවන්නන් වෙතට ද යවනු ලැබීය
ඒ අතරම ඔහු ඔවුන්ගේ දර්ශනයෙන් වළාකුලකින් සැඟවෙන අතරේම දිව්‍ය ලෝකයට ගොඩ බැසීය
ක්‍රියාවන්ට අනුව, මාර්සස්හි පොල්හට ඔහුගේ ඩැමකස් හි මාර්ගයේ අත්දැකීම් කාලයේ ජේසුස් වහන්සේ පිළිබඳ දර්ශනයක් තිබුණේය
රැදී සිටින අයගේ ගැලවුම්කරු පිළිබඳ ඇති පුරෝකථනයන් සම්පූර්ණ‍කිරීමට නැවත පැමිණෙන බවට ජේසුස් වහන්සේ පොරොන්දු විය
කතෝලික පල්ලිය, එහි සොයාගැනීම ජේසුස් වහන්සේට සහ ඔහුගේ දොලොස් ගෝලයන්ට යා කරන අතර පල්ලියේ බිෂොප්වරුන් ගෝලයන්ගේ සාර්ථකත්වයට ලං වූ තැනැත්තන් ලෙස දකියි
එලෙසම පාප්තුමන්, ගෝලයන්ගේ නායකයා වූ පීටර්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයෙකු ලෙසම විශේෂ ‍වේ
මාතෙව්තුමා විසින් ලියවුණු පොතෙහි (Gospel of Matthew) පීටර්ගේ ජේසුස් වහන්සේගේ කැප කිරීම විස්තර කරන්නේ මෙසේය “
පීටර් ඔබ, මෙම විශාල ගල මත මම මගේ පල්ලිය ගොඩ නඟන්නෙමි, නර ලෝකයේ දොරටුන් එයට ‍එරෙහි නොපවති
මම ඔබව දිව්‍ය ලෝකයට යන මාර්ගයන් (යතුරු) දෙන්නෙමි
පොළව මත ඔබගේ බන්ධ‍නයන් මොනවා වුවත් ඒවා දිව්‍ය ලෝකයේ ද බන්ධනයන් වෙයි
පොළව මත ඔබට අහිමි දේ මොනවා වුවත් ඒවා දිව්‍ය ලෝකයේ ද අහිමි දේ වෙයි” පල්ලියේ විශ්වාසය අනුව, යම් අවස්ථාවක ශුද්ධ ආත්මයක් (Holy Spirit) ගෝලයන්ගෙන් කෙනෙකු වෙත පැමිණීම ක්‍රියාතින් හැඳින්වූයේ ශුද්ධාත්ම ප්‍රාප්ති සැමරීමේ උත්සවය ලෙසයි
(Pentecost) එමඟින් මෙම පොරොන්දුව ලෝකයට ගෙන ආවේය
කේම්බ්‍රිජ්හි පීටර් හවුස්හි ගෞරව පදවි නාම ලබාගත් හා හිටපු පීඨාධිපති වන එඩ්වර්ඩ් නොමන් (Peterhouse, Cambridge, Edward Norman) වැනි උගතුන්, පල්ලිය ජේසුතුමන් විසින් ඔහුගේ මිහිපිට වාසය කරන කාලය තුළ සොයාගත් බවටත්, එකඟ වන අතර ඓතිහාසික වාර්ථා අනාවරණය කරන්නේ එය මුල සිටම ක්‍රිස්තියානි ධර්මය පිළිබඳ ඇති අධිකාරියක් ලෙස සලකනු ලැබූ බවයි. කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉතිහාස‍ය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙකු වන ඊමන් ඩෆී (Eamon Duffy) වැන්නන් අනතුරු අඟවන්නේ ක්‍රිස්තියානි ධර්මය පිළිබඳ පෙර වර්ෂවල සිට පැවත එන අප්‍රමාණවත් පැහැදිලිව ලියන ලද පෙර වර්ෂවල සිට පැවත එන අප්‍රමාණවත් පැහැදිලිව ලියන ලද වාර්තා සංඛ්‍යාව මඟින් එවැනි නිරවද්‍යතාව පිළිබඳ ස්ථිර කිරීම අමාරු කාර්යයක් බවයි. I වන ක්ලේමෙන්ට් (Clement I) පාප් තුමා විසින් 95 වසර යැයි දින යොදා ඇති ලිපියක් නැතිවීම, සහ එම ලිපිය පිළිබඳ ඉතිහාසඥයින් ඔහු මූලාසනය හෙබවූ පූජකවරයෙකු ලෙස ඇති සාක්ෂියක් ලෙස දක්වයි. මහාචාර්ය ඩෆී, අපොස්කල්වරුන්ගේ සිට පාප්වරුන් හරහා බිෂොප්වරුනට පැවරෙන අඛණ්ඩ අධ්‍යාත්මක බලය පිළිබඳ ඇති සංකල්පය පිළිබඳ ප්‍රශ්න කරන අතර පළමු සියවසේ දී රෝමානු පල්ලියෙහි බිෂොප්වරයෙකු විසින් පාලනය කෙරෙනු බවට සැක පහළ කරයි
දෙවන සියවසේ දී ‍ඉරේනස් (Irenaeus) විසින් සපයන ලද “සැක සහිතව පිළිවෙලට සකස් කළා වූ” ශාන්ත පීටර් දක්වා නම් කරන ලද රෝමානු බිෂොප්වරුන්ගේ නම් ඇතුළත් පළමු ඓතිහාසික ලිපිගොනු ලැයිස්තුව පිළිබඳ ඩෆී පවසන්නේ රෝමයේ කුමන ආයතනයක පාලනය කළා වූ බිෂොප්වරයෙකු ඉහල නැඟුනේ ද යන්න  පිළිබඳ නිශ්චිත මාර්ගයක් නොමැති බවයි. එලෙසම පළමු පාප් තුමෙකුව නම් කිරීමට ද නිශ්චිත මාර්ගයක් නොමැත
නමුත් 150 හි මැද කාලයෙදී එමම ක්‍රියාවලිය නිශ්චිතවම අනිසේමස්වරුන්ගේ Anicetus කාලයේ දී සම්පූර්ණ කෙ‍රුණු අතර ස්මයිරාහි මහලු බිෂොප්වරුයෙකු වන පොලිකාෆ් (Polycarp) රෝමයට සංචාරය කළ අවස්ථාවේදී ඔහු සහ අනිසේමස් පාස්කු අවස්ථාවේ දී ඔහු සහ අනිසේමස් පාස්කු දිනය පිළිබඳ මිත්‍රශීලී ලෙස විවාද කළේය
පල්ලිය විශ්වාස කරනුයේ එහි මෙහෙවර සොයා ගැනුනේ ජේසුස් වහන්සේ විසින් ඔහුගේ අනුගාමිකයන්ට දෙවියන් පිළිබඳ විශ්වාසය ලෝකය පුරා පැතිරීමට අණ දුන් අවස්ථාවේදීය යනුවෙනි
“යන්න, සෑම ජාතියකින්ම අනුගාමිකයන් ඇති කරන්න, ඔවුන්ව මම ඔබට අණ කළාවූ සියලු දේවල් නිරීක්ෂණය කිරීමට උගන්වන්න, එලෙස ලෝ සහ මම යගුය ඉවර වනතුරුම ඔබත් සමඟ හැමදාම සිටින්නෙමු
16 වන බෙනෙඩික් (Benedict XVI) පාප්තුමන්, පල්ලියේ මෙහෙවර ඇකිලිය හැකි වගකීම් 3ක් ලෙස සාරාංශය කරයි
එයට අඩංගු වන්නේ දෙවියන්ගේ වචනය ප්‍රකාශ කිරීම, සත් ප්‍රසාද සැමරීම සහ අසරණ සරණ දේව ගැති ධූරය පුහුණු කිරීමයි
ඔහු පැවසුවේ මෙම කාර්යයන්හි එකිනෙකට අදහස් සමාන බවත් ඒවා වෙන් කළ නොහැකි බවත්ය
එම නිසා පල්ලිය ලෝකය පුරාම සමාජ සත්කාර වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කළේය
කතෝලික සහන සේවාවන්, කතෝලික අසරණ සරණ සේවාවන්, කතෝලික පාසල්, විශ්ව විද්‍යාල, රෝහල්, ආයතන, අමාත්‍යාංශය තුළින්, දුප්පතුන්ට එලෙස දේව ධූර පවුල් සඳහා වැඩිහිටියන්ට මෙන්ම කොන් කරාවූ පුද්ගලයන්ට පල්ලිය, මඟින් කතෝලික සමාජ ඉගැන්වීමෙහි (Catholic social teaching) චර්යා ධර්ම යොමු කළ අතර අනෙකුත් අයගේ කායික සහ අධ්‍යාත්මික අවශ්‍යතාවන් සොයා බලයි
org/wiki/Roman_Catholic_Church#Origin_and_mission
දෙවන කුරුස යුද්ධය (1147–1149) යනු,  ඉස්ලාම් ආගමට එරෙහිව කතෝලික ('ලතින්') ශුද්ධවූ යුද්ධයක් ලෙසින්  යුරෝපය විසින් දියත්කෙරුණු දෙවන ප්‍රධාන කුරුස යුද්ධය වෙයි
ත්‍රීත්වය (Trinity) යනු දෙවියන් පුද්ගලයන් තිදෙනෙකු ලෙස අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් නිත්‍යව පවතින යැයි පවසන ක්‍රිස්තියානි දර්ශනයකි
එහිදී ත්‍රිත්වය වශයෙන් හැඳින්වනුයේ, පියා, පුත්‍රයා (ජේසුස් වහන්සේ ලෙස මිනිස් රූපයකින් මවා පාන) සහ ශුද්ධවූ ආත්මයයි
4 වන සියවසේ සිට පෙරදිග ක්‍රිස්තියානු දහමේ සහ බටහිර ක්‍රිස්තියානු දහමෙහි යන 2හිම ත්‍රිත්වයේ දේව ධර්මය එකම දෙවි කෙනෙකුගේ පුද්ගලයන් තිදෙනෙකු ලෙස ප්‍රකාශ කර තිබේ
මෙම පුද්ගලයන් තිදෙනා බෙදිය නොහැකි එක් දිව්‍යමය ස්වභාවයකින් යුත් සරල පුද්ගලයෙකුය
තවද කිතු දහම, පුත්‍රයාට විශේෂ වූ ස්වභාවයන් 2ක් තිබෙන බවට උගන්වනු ලැබේ
එනම් දිව්‍යමය සහ සම්පූර්ණයෙන්ම මිනිස් ස්වභාවයයි
ත්‍රිත්වයේ දර්ශනයෙන් පෝෂණය වූ දහම ශුද්ධ ත්‍රිත්වවාදය(Trinitarianism) ලෙස හඳුන්වයි. ක්‍රිස්තියානි දහමක් සමඟ වූ බොහෝ නිකායන් ත්‍රිත්වයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර ත්‍රිත්වයේ ඇති විශ්වාසයන් ක්‍රිස්තියානු සම්මතයන් ලෙස සලකනු ලැබේ
ඉතිහාසය
පීතා දේවියන් පුත්‍ර දෙවියන් සහ ශුද්ධ ආත්ම පිළිබදව නව තෙස්තමේනතුවෙහි සදහන් විස්තර පදනම් කොට ගෙන ත්‍රිත්ව ‍ධර්මය ගොඩනැගි ඇති බව විශ්වාස කෙර්
මැතිව්සගේ‍ ග්‍රේට් කොමිෂන් ග්‍රන්ථයෙහි සහ ශාන්ත පෝලිගේ කොරින්තියන්සි 2  ග්‍රන්ථයෙහි ත්‍රිත්ව ධර්මය "පීතෘ දෙවියන්,ථ පුත්‍ර දෙවියන් සහ ශුද්ධ ආත්ම" තුළින් ගොඩනැගි ඇති බව විස්තර කෙරේ
නිකාය සභාවෙහි සදහන් වන ආකාරයට දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා දෙවියන්ගේ තත්වයේම පවති
මෙය තවදුරටත් වර්ධනය වි "පුද්ගලයන් තිදෙනෙක් එම තත්ත්වයේ" ලෙස ප්‍රකාශය විය
මේ අනුව "දෙවියන් යනු කුමක්ද
" යන පැනයට දෙවියන් යනු ඒකකිය දිව්‍යමය ස්වභාවයත් සහිත පුරූෂයෙක් ලෙස පිළිතුරැ සැපයිය හැකිය
"දෙවියන් යනු කවරෙක්ද
" යන පැනයට පිලිතුරූ ලෙස දෙවියන ්යනු පුද්ගල ස්වරූප  ත්‍රිත්වයකි

නිකාය සභාව බයිපලයේ සදහන් නොවන භාවාක් භාවිතා කිරිමට මැලිකමක් දවන ලදි
ඉන්පසු ඒනයයස් පෙන්වා දුන් ආකාරයට දෙවියවහන්සේ ගේ පුත්‍රයා දෙවියන් නහසේනේමය යන්න පෙන්වා දිම සදහා කිකාය සභාවට බයිබලයේ සදහන් නොවන භාෂාවන් භාවිතා කිරිමට සිදුවිය
නිකාය සභාව ශුද්ධ ආත්ම පිලිබද එතරම් සදහනක් සිදු කර නොමැත
ඇතැසියුස් විසින් ශුද්ධ ආත්මයන්හි දේවත්වය හා විශ්ලේෂ ලක්ෂ පිළිබද වු මත ගොඩනගන ලදි
බයිබලයේ සදහන් ත්‍රිත්වය
පරණ තෙස්තමේන්තුව දෙවියන්වහන්සේ ඊශ්‍රාලයේ පියා ලෙස හදුන්වන අතර ‍ශබැයෙහි ආත්මයෙහි සහ ඡානයෙහි පියා ලෙසින් ද හදුන්වනු ලබයි
එජපේනියස් පවසන අකාරය දෙවියන් සියලුම විස්තුන් හා පුද්ගගලයන් වඉා උදද් බව සෝසස් කියා සිටියිත බයිබලයේ ත්‍රිත්වය පිලිබදව සදහන් කර ඇත
නව තෙස්තමේන්තුවෙහි ත්‍රිත්වය යන නාමය භාවිතා කර නොමැති සේම එය ඉගැන්විමද සිදු නොකරයි
යේසුතුමා සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් සුරැව්වන්ගේ ජේමා යීස්රායල් වන අසව් අගෝ ඊශ්‍රායලය අපේ දෙවියන් ලොව එකම දෙවියන් වේ ප්‍රතිශ්‍රේප නොකරන ලදි
බොහෝ ග්‍රන්ථ තර්ක කරනා ආකාරට ත්‍රිත්වයේ පැමිණෙන පීතෘ දෙවියන් යුදෙව්වන්ගේ දෙවියන් වේ
බ්‍රිපැනිතා ශබ්දකෝෂයට අනු නව තෙස්‍කමේන්තුවෙහි ත්‍රිත්ව පිළිබදව සදහන් කළ නොතිණත් ත්‍රිත්වයේ මුලාර්මෟභය පිළිබදව සටහන් කර ඇත
නව තෙස්තමේන්තුවෙහි එන ශ්‍රේඨ කොමිසම හි මසදහන් වන අකාරයට දෙවියන් වහන්සේ පීතෘ දෙවියන්ගේ නාමයන් පුත්‍රයාගේ නාමයෙන් සහ ශුද්ධ ආත්මවල නාමයෙන් බෞතිස්මකරණය ලෙස තම අනුගාමිකයන් හට උපදෙස් දි ඇත
මැතිව්ස් ත්‍රතිවයේ සදහන් වු පිය දෙවියන් සහ පත්‍ර දෙවියන් අතර ඉතා විශේෂ වු සබදතාවක් පෙන්වා දි ඇත
ඒ අනුව ඔහු පවසන්නේ පීතෘ දෙවියන් පියා වන අතර පුත්‍ර දෙවියන් යේසුතුමන් වේ
නමුත් පුත්‍ර දෙවියන් පිතෘ දෙවියන් හා සමාන කිරීමට මැතිව්ස් හට හැකියාව ලැබි නොමැත
ජෝන්ගේබයිබලයට අනුව පීතෘ දේවියන් සහ පුත්‍ර දෙවියන් සමානාත්මතාවය සහ ඒකීය භාවය එකම දේවියන් වේ
හතරවන බයිබලයේ සදහන් වන ආකාරයට,  ශුද්ධ ආත්ම වල භුමිකාවන් දෙවින් වහන්සේගේ අනුගාමිකයන් වෙනුවෙන් පෙනි සිටිමයි
ත්‍රිත්වදාෂ්ටික දේවධර්මය

බෞතිස්මය පළමු පාඩම 

බෞතිස්මය සමාන්‍යයෙන් ත්‍රිතවදෘෂ්ටික දේව ධර්මයෙ සදහන් තස්වාද්ෂට සංකේත ඇසුරින් සිදු කරයි
මැතිව් 28.19 සදහන් වන ආකාරයට බෞතිස්මය දෙවියන්ගේ නාමයෙන් දෙවියන්ගේ පුත්‍රයාගේ නාමයෙන් හා ශුද්ධ ආත්මයන්හි නාමයෙන් සිදු කරනු ලබයි
බැසිල් ද ග්‍රේට් සහ කොන්තන්තිනෝපලෙය් පළමුව කවුන්සලය ද ආකාරයට ත්‍යත්වදෘෂ්ටික සංකේත ඇසුරින් බෞතිස්මය සිදු කරයි
එක් දෙවිකෙනෙක් පමණක් ලොව පවතී

දෙවියන් ඒකීය යි එමෙන්ම දේවත්වද ඒකියයි
දෙවියන්ගේ ඒකියත්වය පිලිබද ත්‍රිවදෘෂධ්ටික දේවධර්මවාදින් තුළ අතිමහත් ශ්‍රද්ධාවක් පවති
මෙම ශ්‍රද්ධාව අනුව ත්‍රිත්ව දෘෂ්ටිකයන් පවස්නේප එක් දෙවිකෙනෙකු හැරෙන්නට මෙලොව වෙන දෙවියන් නොමැති නිසා අප විසින් වන්දනාමාන සිදු කිරිමේ දි දෙවියන්ට හා වෙනත් කෙනෙකුට යැයි කොටස් කර වන්දනා කිරිමට සිදුනොකළ යුත්තකි
දෙවියනක් ස්වර්ප තුනකින් විද්‍යාමන වේ

දෙවියන්වහන්සේගේ ස්වරූප තුනකින් විද්‍යාමාන වුවත් ඒකියයි දෙවියන් සතුව ඒකිය දිව්‍යමය ස්වභවයක් පවති
දෙවියන්ගේ ස්වභාව තුනම සහ එම සහ සහ සර්වකාලින වේ
ඒ අනුව උත්පදාකයා නිර්මිත තැන, පුත්‍රයා නිර්මිත තැන සහ ශුද්ධ ආත්මය නිර්මිත නැත
මෙම තිදෙනාම ආරම්භයක් නොමැති සර්වකාලිකයන් වේ
රොමානු කතෝලික දේවධර්මයට අනුව දෙවියන් සහ ත්‍රිත්ව පුද්ගලයන් සමගින් ‍පවති
දේවියන් පුත්‍රයා සහ ශුද්ධ ආත්ම එකිනෙකාගෙන් වෙන් කිරිම සිදු කළ නොහැකි නිසා ඔවුන් සියලු දෙනාම දෙවියන් සදහා වු විවිධ නාමයන් ලෙසින් හැදින්විය හැකිය
org/wiki/Trinity

https
theology
lk/old-testament-trinity/
ආයුර්වේදයට අනුව රෝගයක් ඇතිවන්නේ සිරුර තුළ නොයෙකුත් සුසංයෝගයන්හි  ඇතිවන වෙනස් වීමක් හේතුවෙනි
පොදුවේ ගත්කළ මේවා ප්‍රධාන ශාඛා අටකට බෙදිය හැක
කාය චිකිත්සා	-	සිරුර  අභ්‍යන්තයට ලබාදෙන ප්‍රතිකාර

බාල චිකිත්සා		-	ළමා රෝග

ග්‍රහ චිකිත්සා		-	මානසික රෝග

ෂලක්‍ය චිකිත්සා	-	උගුර , කන ,  නාසය හා අක්ෂි රෝග

ශල්‍ය තන්ත්‍ර 		-	ශෛල්‍ය වෛද්‍ය වේදය

අගද තන්ත්‍ර		-	ධුලකවේදය

වජීකරණ		-	ලිංගික රෝග

රසායන		-	තිරිහන් වීම

(පංච මහා භූත)  මුලික අංග පහ

පුරාණ වේද චින්තන කර්මයට අනුව විශ්වාස වූ සියල්ල   පංචමහාභූත නමින් හැඳින්වෙන අංග පහකින් සැදුම්ගෙන ඇත
ආපෝ	 -	ජලය ,  එමගින් රස සංවේදනය වේ
රස සංවේදන අවයව වන්නේ දිවයි.

තේජෝ     -	ගින්න ,  වර්ණ පිළිබඳව දෘෂ්ටිමය  සංජානනය ලබාදේ (රූප )  , සංවේදක අවයවය වන්නේ ඇසයි
වායු      -	වාතය , දැනීම පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දේ
(ස්පර්ශ)  සංවේදක අවයවය වන්නේ සමයි
පෘථිවි     -	පෘථිවිය , ගඳ , සුවඳ පිළිබඳ දැනීම ඇති කරයි
(ගන්ධ) සංවේදක අවයවය වන්නේ නාසයයි
ආකාශ	 -	අවකාශය ,  ශ්‍රවණය ඇතිකරයි
(ශබ්ද) සංවේදක අවයවය කනයි
ඉහතින් සඳහන් කරන ලද්දේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ගෙඩනැගී ඇති පදනම හා මූලධර්මයන්ය
මෙකී අංග පහම අප ජීවිතය කෙරෙහි ප්‍රධාන බලපෑමක් ඇති කරනුයේ සිරුර  සෑදී ඇත්තේ  මෙම මහාභූතයින් (අංග) වලින් බැවිනි
සියළුම පදාර්ථයන් තරලමය ලෙසට සැලකේ. ඒවායෙහි සංඝටකයන් අතර තුල්‍යතාවය නිරන්තරයෙන්ම වෙනස් වේ
තුන්දෝෂ

ආයුර්වේදයෙහි සිරුර , මනස සහ  අධ්‍යාත්මය අතර එකතුවක් ගැන විග්‍රහ කෙරේ
එක් එක් අංගවල ප්‍රමුඛතාවය අනුව සිරුර  වර්ග තුනකි
මේවා තුන් දෝෂ නම් වේ
1)	වාත (වා)	        - 	වාතය

2)	පිත්ත  (පිත්)	-	පිත

3)	කප්හ  (සෙම්)	-	සෙම

සත්වැදෑරුම්  දේහ පටකයන් ධාතු නම් වේ
වාත

මෙම දෝෂය මගින් සිරුරේ අභ්‍යන්තර හා බාහිරව ඇති ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියන් කෙරෙහි ආරම්භය හා ක්‍රියාකාරීත්වය වෙත උදව් දේ
මේවා,

1)	ප්‍රාණ (හිස)	                - 	ජීවනාලිය වූ ශ්වසනයට උදව් වේ
2)	උදාන (උගුර) 	        -	ග්‍රන්ථිමය ක්‍රියාකාරීත්වයට උදව් දේ

3)	සමන (ආමාශය හා ග්‍රහණිය)	-	ආමාශය ක්‍රියාකාරිත්වයට උදව් දේ

4)	ව්‍යාන ( හෘදය හා රුධිර වාහිනී)	-	රුධිර සංසරණයට උපකාරී වේ

5)	අපණ(ශුක්‍ර තරලය , මලපහ , මුත්‍රා)  -        බහිස්‍රාවය සඳහා උපකාරී වේ
පිත්ත

මෙම දෝෂය සිරුරේ තාපය උත්පාදනය පරිවෘත්තීය හා නොයෙකුත් මානසික ක්‍රියාකරිත්වයන් සඳහා වගකියනු  ලැබේ
කප්හ

මෙම දෝෂයෙහි ප්‍රධාන කෘත්‍ය වන්නේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න සිරු‍රක් පවත්වාගෙන යාම හා මේදය , ජලය හා අනෙකුත් තරලයන් අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීමයි
මේ එක් එක් දෝෂයන් එකිනෙක අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගනිමින් පුද්ගලයාගේ සිරුර ප්‍රකෘති තත්වයෙන් පවත්වා  ගැනීම සඳහා උපකාරී වේ
ආයුර්වේදය
වර්ගීකරණ විද්‍යාව  - සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාව හෙවත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය යනු ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාවේ එන වර්ගීකරණ ක්‍රමයකි
බාහිර වර්ගීකරණයක් ලෙස අදහස් කර ඇති නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී රූපවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ තෝරා ගැනීම සහ සංසන්දනය කිරිම රඳා පවතින්නේ , දැනට පවත්නා පර්යේෂණ ක්‍රමවේදයන් සහ පරියේෂණ අභිරූචීන් මතය ඇරත් සාමාන්‍යය පොදු එකඟතාවයකට අනුව වර්ගීකරණය මගින්\ පරිණාමික ක්‍රියාවලිය පිළිබිඹු කළයුතු බවට මතයක් ඉදිරිපත් වී ඇත
කෙසේ නමුත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණයේදී අපයෝගිකර ගන්නා රූප විද්‍යාත්මක ගණනය කිරීම්ජීවින්ගේ පරිණාමික  සම්බන්ධතා නිරූපණය කිරීමට සමත්ය
චිත්‍රය යනු ද්විමාන මාධ්‍යයෙන් එළි දැක්වෙන දෘශ්‍ය කලාවක් වන අතර එයට විවිධ මාධ්‍ය භාවිතකර  - නිර්මාණය කළ හැක
බහුලව යොදාගන්නේ මිනිරන් පැන්සල්, පෑන් හා තීන්ත , තීන්ත පෙඟ වූ පින්සල්, පාට පැන්සල් , පාට හුණු කූරු, අඟුරු, හුණු කූරු,පැස්ටල්, පන්හිඳ හෝ රිදී කුඩු විධික්‍රමය වැනි විවිධ මාධ්‍යයි
චිත්‍රකරණයේ නියුතු ශිල්පියෙකු සැලසුම්කරුවෙකුට සමාන කළ හැකිය
චිත්‍ර ඇඳීමට යොදා ගන්නා මාධ්‍ය බොහෝ ප්‍රමාණයක් තිබුණද චිත්‍ර ඇඳීම‍ට යොදාගන්නා පෘෂ්ඨ ඇත්තේ ස්වල්පයකි
බොහෝ විට කඩදාසි බහුලව යොදා ගත්තද  කාර්ඩ්බෝර්ඩ්, ප්ලාස්ටික්, ලෙදර්, කැන්වස් හෝ පුවරු යොදා ගනිමින්ද චිත්‍ර අඳී
මේ වන විට ක්‍රරුටු චිත්‍රවලටද විශාල ජනප්‍රිය තාවක් ලැබී ඇති අතර එයට හේතු වී ඇත්තේ පර්මනන්ට් මාකර් [ Permanent  Markers] බහුල වීමයි
අතීතය

පූර්වාදීත යුගයේදී චීනය, ග‍්‍රීසිය, රෝමය, පර්සියාව, මායා ආදී වූ සංස්කෘතීන්හි විශාල සංඛ්‍යාවක සෙරමික් කලාව විශාල වශයෙන් පැතිර තිබුණියුරෝපීය මධ්‍යධරණී ගී‍්‍රක පළාතක් වන සැන්ටෝරිනි වෙතින් සොයාගනු ලැබු සෙරමික් නිර්මාණයන් කි‍්‍ර
කුඩා වීනස් ප‍්‍රතිමා චෙක් ජනරජයෙන් හමුවී ඇති සෙරමික් ප‍්‍රතිමාවන් දැනට සොයාගෙන ඇති මිනිස් රූපාකාරයෙන් නිමවූ ප‍්‍රථම කලාකෘති වෙයි
යුරේසියාව පුරා සොයාගෙන ඇති මීට සමාන ප‍්‍රතිමාවන් සියල්ලම වීනස් ප‍්‍රතිමා ලෙස හඳනුවනු ලබන අතර ස්තී‍්‍ර රූපාකාරය සෞන්දර්යාත්මක කුසලතාවයකින් යුතුව නිර්මාණය කොට ඇති ආකාරය මේවායින් විද්‍යාමන වෙයි
x	කුඩා වීනස් ප‍්‍රතිමාවන් වූ කලි වසර 30,000 ත් 15,000 ත් අතර කාලයක, එනම් ඉහල පැලියෝලිතික යුගයේදී මුල්වරට නිර්මාණය වූ විශ්වීය කලාත්මක ආදර්ශයන්ට ලබාදී ඇති නමය
x	යුරෝපයේ ඉහල පැලියෝලිතික යුගයේදී පුරාවිද්‍යා විෂය පථය තුල මානව රූපය මතුවූ පසු ලෝකයේ පැරණීතම කලාත්මක නිර්මාණයන් වන්නේ මේවාය
චීන සෙරමික් බඳුන්, සොංග් රාජවංශය
මෙම චීන මැටි බඳුන් ආසියාවේ සහ යුරෝපයේ විවිධ වරායන් වෙත අපනයනය කරනු ලැබිණ
මේවායේ වෙනස් නොවන සුන්දරත්වය මෙන්ම මේවායේ අඩංගු කරන ආහාර පානයන්ට විෂ එක්කළහොත් මෙම බඳුන්වල වර්ණ වෙන්ව යන් බවට වූ විශ්වාසය හේතුවෙන්ද මෙම සෙරමික් භාණ්ඩ ඔටෝමන් සුල්තාන්වරුන් වැනි විවිධ රජවරුන් හා රාජවංශයන්ගේ පි‍්‍රයතම භාන්ඩ විය
ආසියානු ලෝකයේ සොයාගෙන ඇති පැරණිතම සෙරමික් නිර්මාණ චෙක් ජනරජයෙන් සොයාගනු ලැබූ වීනස් පිළිම වන අතර ඒවා මීට වසර 29,000 25,000 අතර කාළයකට පෙර යුගයට අයත් ලෙස සලකනු ලැබේ
ඇමරිකානු මායාවරු සෙරමික් කලාවට පසුකාලීනව ප‍්‍රවේශවූ පිරිසක් වූ නමුත් සම්භාව්‍ය මායා ශිෂ්ඨාචාර යුගයේදී එනම් කි‍්‍ර
මුද්‍රණකරනයේ වර්ණ 

මුද්‍රණකරුවෝ විවිධ ආකාරයෙන් සිය මුද්‍රණයන්ට වර්ණ එක්කරති
බොහෝවිට නිරේඛනය, ස්කී‍්‍රන් මුද්‍රණය, ලී අච්චු මුද්‍රණය යනාදියේදී වෙනස් වෙනස් ඵලක, අච්චු හෝ ස්කී‍්‍රන් යොදාගනිමින් වර්ණ යොදනු ලැබේ
බහු ඵලක වර්ණ ශිල්පක‍්‍රමයන්හිදී එක් එක් වර්ණය සඳහා වෙන වෙනම ඵලක, ස්කී‍්‍රන් හෝ අච්චු යොදාගනු ලැබේ
එක් එක් වර්ණය වෙන වෙනම කිහිප වරකදී යෙදීම මෙහිදී සිදුවේ
සාමාන්‍යයෙන් ඵලක 3 ක් හෝ 4 ක් යොදාගනු ලබන නමුත් සමර අවස්ථාවලදී මුද්‍රණකරුවා ඵලක 7 ක් පමණද යොදාගනු ලැබිය හැක
සෑම වර්ණ යෙදීමකදීම අලූතින් යොදන ලද වර්ණය ඊට පෙර යොදන ලද වර්ණයන් කෙරෙහි බලපායි
ඒ අනුව වර්ණ වෙන් වෙන්ව පවත්වාගැනීම කෙරෙහි අවධානයෙන් කටයුතු කළ යුතුය
ලා වර්ණ මුලින් යොදනු ලබන අතර අනුපිලිවෙලින් අඳුරු වර්ණ අවසානයට යොදනු ලබයි
මෙම ශිල්පක‍්‍රමය ආරම්භවන්නේ හිස් හෝ සරළතම නිරේඛනයක් සහිත තහඩු හෝ ලී අච්චුවකිනි
එක් එක් වර්ණය මුද්‍රණය කිරීමේදී මුද්‍රණකරුවා තහඩුව හෝ ලී අච්චුවේ කොටසක් ඉවත් කර නව වර්ණය යොදනු ලබයි
අච්චුවේ ඉවත්කෙරෙන සෑම කොටසක් පාසා දැනටමත් මුද්‍රණය වී ඇති වර්ණ නරඹන්නාට දැකගැනීමට සලසයි
ඒකදර්ශී මුද්‍රණය වැනි සමහර මුද්‍රණ ක‍්‍රමයන්හිදී මුද්‍රණකරුවා සිත්තරකු මෙන් තමන්ට අවශ්‍ය වර්ණ පින්තාරු කර අනතුරුව මුද්‍රණය කිරීම සිදුකරයි
ව්‍යාකලන වර්ණ ක‍්‍රමවේදය  ඕෆ්සෙට් හා ඩිජිටල් මුද්‍රණයන්හිදී භාවිතා කරනු ලබයි
ඓතිහාසික පසුබිම
රතු, කහ සහ නිල් යන ‘මූලික’ නොඑසේනම් ‘ප‍්‍රාථමික’ වර්ණ පදනම් කරගෙන වර්ණ න්‍යාය මුලින්ම ගොනංවන ලදී
ඊට හේතුවූයේ මෙම වර්ණයන් මිශ‍්‍ර කිරීමෙන් වෙනත්  ඕනෑම වර්ණයක් සාදාගත හැකි යැයි විශ්වාස කිරීමය
මෙම වර්ණ මිශ‍්‍රණය මුද්‍රණකරුවන්, සායම් පොවන්නන් සහ සිත්තරුන් විසින් දැනසිටි නමුත් මෙම වර්ණ මිශ‍්‍රණයන්ට වඩා වෙළෙන්දන් වඩා පි‍්‍රයතාවයක් දැක්වූයේ අමිශ‍්‍ර වර්ණකයන්ටය
එයට හේතුව මිශ‍්‍ර වර්ණ එතරම් දීප්තිමත් නොවීමයි
සියලූ දෘෂ්‍ය වර්ණයන් දැකීමේ සංවේදී ගුණයන් සහ වර්ණක හෝ සායම් මිශ‍්‍ර කිරීමේ ප‍්‍රතිඵල කළ වර්ණ සමපාත වූ 18 වන සියවසේ වර්ණ න්‍යායන්හි පදනම වූයේ මෙම රතු , කහ, නිල් ප‍්‍රාථමික වර්ණයන්ය
18 වන සියවසේ සිදුකළ මනෝවිද්‍යාත්මක වර්ණයන්ගේ බලපෑම පිලිබඳ පර්යේෂණයන් විසින් මෙම න්‍යායයන් තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙනයනු ලැබිණි
මෙම වර්ණ නිරීක්‍ෂණ පිලිබඳ අදහස් සංක්‍ෂිප්ත කරමින් ලියැවුනු ලේඛනයන් දෙකක් වර්ණ න්‍යායේ පදනම ලෙස සැලකෙයි
එනම් ජර්මානු කවියකුවූ ජොහෑන් වුල්ෆ්ගැංග් වොන් ගොයතේ විසින් රචිත Theory of Colors (1810) සහ ප‍්‍රංශ කාර්මික රසායඥයකු වූ මයිකල් ඉයුජීන් චැවියල් වසින් රචිත The Law of Simultaneous Color Contrast (1839) ය
මීට සමාන්තරව 19 වන සියවසේදී බිහිවූ ජර්මානු සහ ඉංගී‍්‍රසි විද්‍යාඥයන් කියාසිටියේ වෙනස් ප‍්‍රාථමික වර්ණයන් තුනක් මඟින් වර්ණ සංජානනය වඩාත් හොඳින් පැහැදිලි කළහැකි බවය
එනම් රතු, කොළ සහ නිල්දම් වර්ණයන්ය
පර්යේෂණයන් විසින් මෙම වර්ණයන් ආලෝකයට එකිනෙකට වෙනස් ආකාර තුනකින් ප‍්‍රතිචාර දක්වමින් දෘෂ්ඨි විතානය මත වර්ණ ග‍්‍රහණනයන් ඇති කරන බව පෙන්වා දෙනු ලැබිණ
මෙම කරුණ මත පදනම් වෙමින් 20 වන සියවසේදී වර්ණ මිශ‍්‍රණය හෝ වර්ණමිතිය පිලිබඳ ප‍්‍රමාණාත්මක විස්තරයක් ගොඩනංවනු ලැබිණි
වර්ධනයවෙමින් පවත්නා විචිත‍්‍රවත් වර්ණ අවකාශය සහ වර්ණ සංජානනය පිලිබඳ ආදර්ශයන් මාලාවකට මෙය ආරම්භය සැපයීය
මෙම කාළ වකවානුවේදීම කාර්මික රසායන විද්‍යාවද රැඩිකල් වෙනසකට භාජනය වූ අතර කෘතිම වර්ණකයින්ගේ වර්ණ පරාසය සීඝ‍්‍රලෙස පුළුල් වූ අතර වර්ණ මිශ‍්‍රණයෙන් බිහිවූ ඩයි වර්ග, තීන්ත සහ සායම් වර්ග අතිමහත් සංඛ්‍යාවක් නිර්මාණය විය
වර්ණ ඡයායාරූප ශිල්පය සඳහා අවශ්‍ය වූ ඩයි වර්ග සහ රසායනික කි‍්‍රයාවලියද නිර්මාණය විය
මෙහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස මහා පරිමාණයෙන් මුද්‍රණය කෙරෙන මාධ්‍යයන්හි ති‍්‍ර වර්ණ මුද්‍රණය සෞන්දර්යාත්මකව සහ ආර්ථිකමය වශයෙන් කළහැක්කක් බවට පත්විය
එනම් සයන්, මැජෙන්ටා සහ කහ වර්ණයන්ය
මෙම සයන්, මැජෙන්ටා සහ කහ යන ප‍්‍රාථමික වර්ණයන් රතු, කොළ, නිල් යන ප‍්‍රාථමික වර්ණයන් සමග එක්වීමෙන් ව්‍යාකලන වර්ණ සංයෝජනයක් බිහිවිය
සයන්, මැජෙන්ටා සහ කහ යන ප‍්‍රාථමික වර්ණයන් රතු, කොළ, නිල් යන ප‍්‍රාථමික වර්ණයන්ගෙන් එක් වර්ණය බැගින් එනම් සයන් රතු වර්ණයද, මැජෙන්ටා කොළ වර්ණයද, කහ, නිල් දම් වර්ණයද පමණක් අවශෝෂණය කරගන්නා බවට අර්ථකථනය කෙරින
මෙමඟින් විවිධාකාර වර්ණයන් සහිත වර්ණ මුද්‍රණයන් අතිවිශාල ප‍්‍රමාණයක් නිර්මාණය කිරීමට සමත්වූ නමුත් සමහර වර්ණයන් (තැඹිලි පැහැය සහ දම් පැහැයන්) නිපදවීම එතරම් සාර්ථක නොවුනි
Albrecht Durer යනු ජර්මානු චිත්‍ර ශිල්පියෙක් මුද්‍රණ කරුවෙක් හා න්‍යාය වාදියෙක් අදටත් සුප්‍රසිද්ධ ඔහුගේ නෙලීම් අතර මරණය යක්ෂයා හා නයිට්වරයා වේ
එමෙන්ම 1514 දී ශාන්ත ජෙරෝම් අධ්යයන කටයුතු සිදු කරද්දි හා 1514 දී Melencolia 1 ද වේ
ඒවා අතිමහත් විශ්ලේශණයන්හි හා අර්ත නිරූපනයන්හි විෂය විය
ඔහුගේ දිය සායම් චිත්‍ර ඔහු යුරෝපයේ ප්‍රතම භූ දර්ශන චිත්‍ර ශිල්පියෙක් ගණයේලා තබයි
එමෙන්ම ඔහුගේ ලී කැටයම් එම මාධ්‍යයේ විභවය විප්ලවයකට ලක් කළේය
උතුරු චිත්‍ර ශිල්පයට සම්භාව්ය මෝසතරාංග හදුන්වාදීම ඔහුගේ ඉතාලියානු චිත්‍ර ශිල්පය හා ජර්මානු මානව වාදය පිළිබද දැනුම තුළින් සිදු වු අතර එය ඔහුගේ උතුරු කලාව යලි ගොඩ නැංවීමේ වැදගත් චරිත අතර ස්ථානය සුරක්ෂිත කරන ලදී
මෙය ඔහුගේ ගණිතය පර්යාව ලෝකනය හා සත්‍ය සමානුපාතයේ මූළ ධර්ම අඩංගු න්‍යායික නිබන්ධනයේ පිළිබිඹුවේ
ඔහුගේ සිත්තම් යුරෝපය තුළ වසය 20 ගණන් වලදීත් ඔහුගේ තත්ත්වය ගොඩ නංවන ලදී
එමෙන්ම ඔහු උතුරු යුරෝපයේ සදා කාලික පුනරුදයේ විශ්ෂ්ඨතම චිත්‍ර ශිල්පියා ලෙස මතභේදාත්මකව හැදින්වේ
org/wiki/Albrecht_D%C3%BCrer
Inspiration, 1769, ලූවර්, පැරිස් 

ජීන් හොනොරේ ෆ්රැගොනාන් (1972 අප්රේල් 5 – 1806 අගෝස්තු 22) යනු ප්‍රංශ සිතුවම්කරුවෙකු හා මුද්රණකරුවෙකු වූ අතර පසුව ඔහුගේ Rococo ක්‍රමය සැලකිය යුතු පහසුකම්, විපුලභාවය හා ආශ්වාදජනක බව නිසා විශේෂත්වයට පාත්‍ර විය
Anciel regime හි අවසාන දශකවල දී විශාල ලෙස නිර්මාණ කළ කලාකරුවන් අතරින් කෙනෙකු වූ මොහු සිතුවම් 550කට වඩා නිපදවා ඇති මුත් (චිත්‍ර හා නිරේඛණ ගණන් නොකරමින්) ඒවායින් දින යොදා ඇත්තේ 5කට පමණි
ඔහුගේ වඩාත් ජනප්‍රිය කාර්යයන් අතර ඉතා කිට්ටු බවින් හා සංඡන්න ශෘංගාරත්වයකින් යුත් වායුගෝලයක් නිරූපණය කරන විශේෂ සිතුවම් වේ
org/wiki/Jean-Honor%C3%A9_Fragonard
පෝල් සෙසාන් ප්‍රංශ ජාතික චිත්‍ර ශිල්පියෙකි
පශ්චාත් ධාරණාවාදී ප්‍රවණතාවට අයත් කලාකරුවකු වශයෙන් පුළුල් ව සම්භාවනාවට පත් ව සිටින ඔහුගේ කෘති විසිවන සියවසේ චිත්‍ර කලාවේ හැඩගැස්ම කෙරෙහි වැදගත් බලපෑමක් සිදු කොට තිබේ
නූතන චිත්‍ර කලාවේ සමාරම්භක පීතෘවරයකු වශයෙන් සැලකුම් ලබන මොහු 19 සියවසේ ධාරණාවාදය හෙවත් උපස්ථිතිවාදය හා 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ වූ නව කලා ප්‍රවණතාවක් වූ ඝනිකවාදය අතර පාලම ලෙස හැඳින්විය හැකි ය
සෙසාන්ගේ කාර්යයන් සැලසුම් කිරීම, වර්ණ, සංයුතිය හා කෙටුම්පත් කිරීම ආස්‍රයෙන් විශාරදත්වයක් දැක්වීය
ඔහුගේ නැවත නැවත සිදුවන, සංවේදී හා ගවේෂක ඉන්සල් පහරවල් අතිශයින් විශේෂිතවන අතර ඉතා පැහැදිලිව හඳුනාගත හැක
ඔහු වර්ණ තල හා කුඩා පින්සල් පහරවල් යොදාගන්නා අතර ඒවා සංකීර්ණ ක්ෂේත්‍ර තැනීම දක්වා ගොඩ නැංවේ
එය නිරීක්ෂණය කරන ඇසෙහි සංවේදනය හා නිරීක්ෂිත ස්වභාවයක සිට වූ සමාධිය එකවිට ඍජුව නිරූපණය කරයි
සිතුවම් ඔහුගේ විෂය පිළිබඳ සීසෑන්ගේ අධික අධයයනය පෙන්නුම් කරයි
පෝල් සෙසාන්
ප්‍රංශ ජාතිකයින්
කලාකරුවෝ
චිත්‍ර කලාව
1839 උපත්
1906 මරණ
පියරේ පෝල් පෘඩෝන් (1758 අප්‍රේල් 04 – 1823 පෙබරවාරි 16) යනු ප්‍රංශ ජාතික ශෲංගාර චිත්‍ර ශිල්පියෙකු හා සැලසුම් කරුවෙකු වන අතර ඔහු ඔහුගේ රූපක සිතුවම් හා චිත්‍රවලට වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වේ
සමහර අවස්ථාවලදී පෘඩෝන් පැහැදිලි ලෙසම සම්භාව්‍යය වාදයෙන් හා සමහර අවස්ථාවලදී ශෲංගාරවාදය බලපෑමට ලක් විය
ඔහු ඔහුගේ කියරොස්කුරෝ ශෛලිය හා ඇඟවෙන යථාර්ථවාදී බව සඳහා ස්ටෙන්ඩාර් , ඩීලැක් රොයික්ස් , මිලට් හා බෝඩෙලෙයාර් වැනි කලාකරුවන් හා ලේඛකයන් මගින් ප්‍රශංසාවට බඳුන් විය
ඔහු විසින් මෙට්ස්හි st
එටිනේගේ ප්‍රධාන පල්ලිය සඳහා අඳින ලද crucifixion වඩාත්ම ජනප්‍රිය චිත්‍රය වේ
මෙම චිත්‍රය දැනට ලූවර්හි ඇත
පියරේ පෝල් පෘඩෝන් ඔහුගේ පුහුණුවීම් ප්‍රජංශයේදී ලබා ගත් අතර වයස අවුරුදු 26 දී ඔහුගේ අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා ඉතාලිය බලා නික්ම ගියේය
ඔහු නැවත පැරීසියට පැමිණීමේදී ඔහු පුද්ගලික මාලිගා කිහිපයක් සරසන ලද අතර මුදල් අතින් පොහොසත් ඉඩම් හිමියන් සඳහා ඔහු කළ සේවයන් නැපෝලියන් අධිකරණයේදී ඔහුගේ තත්වය ඉහළ නැංවීමට හේතුවිය
ඔහු විසින් ජොසපින්ගේ අඳින ලද සිතුවම් ඇයව රැජිනක් ලෙස නොව ආකර්ෂණීය කාන්කාවක් ලෙස දක්වයි. මෙම සිතුවම දකින අයෙකුට ඔහු ඇය සමග ආලයෙන් වෙළී ඇතැයි ද සිතිය හැක
නැපෝලියන් හා ජොසපින්ගේ දික්කසාදයෙන් පසු ඔහුව නැපෝලියන්ගේ දෙවන බිරිඳ වන මාරි ලුවිස් විසින් සේවයට ගන්නා ලදී
1758 උපත්
1823 මරණ
තියඩෝර් ගෙරිකෝට් (සැප්තැම්බර් 26, 1791 - ජනවාරි 26, 1824) යනු ප්‍රංශයේ විසූ ඉතාම වැදගත් චිත්‍රකරුවෙකු මෙන්ම ශිලා මුද්‍රණ ශිල්පියෙකු ද වේ
ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූයේ ඔහුගේ “The Raft of the Medusa” යන සිතුවමිනි
ඔහු ශෘංගාරාත්මක සිතුවම්කරණයේ පුරෝගාමියෙකු වේ
ප්‍රංශයේ ඉපදුණු මොහු ඉංග්‍රීසී ක්‍රිඩා කලාවන් යටතේ අධ්‍යාපනය හැදැරීම ඇරඹීය
අධ්‍යාපන කටයුතු අතරමග හැරදැමු ඔහු චිත්‍ර පිටපත් කිරීමේ කටයුතු වලට යොමු විය
මොහු පසුව අධ්‍යාපනය සඳහා ලුවර් වෙත ගියේය(1810 සිට 1815)
මෙම කාලය තුල මොහු වෙනත් ශිල්පින්ගේ සිතුවම් බලා ඇඳිමේ නිරත විය
1812 දී ඔහුගේ ප්‍රථම ප්‍රදර්ශණය The Charging Chasseur  පවත්වන ලද අතර එය සාර්ථක විය
ගෙරිකෝට් යුධ හමුදාවට ද එක් වී කලක් සේවය කලේය
ක්‍රමයෙන් ඔහු මාහව රෑප ගොඩ නැගීම හා නිර්මාණාය කෙරෙහිද යොමු විය  ' Real of the Barberi Horses '  ඔහුගේ තවත් සාර්ථක කැන්වස් නිර්මාණයක් ලෙස හැඳින්විය හැක
ඔහු හුණුගල් මත මුද්‍රණය  (lithograplhy)  හි ප්‍රවීණයෙක් වු අතර හමුදාමය තෙමාවක් යටතේ බොහෝ නිර්මාණ ඉදිරිපත් කළේය
නාවික යාත්‍රවක නැව් කප්පිත්තා යාත්‍රාව අතහැරිය අවස්ථාවක මගීන් අනතුරට පත්විම තේමා කරගත්  ' The Raft of the Medusa '  ඔහුගේ විශිෂ්ට නිර්මාණයක් විය
1821 දී ප්‍රංශයට නැවත පැමිණීමත් සමග ගෙරිකෝට් මානසික වෛද්‍ය විද්‍යාවට අදාලව දුක, වේදනාව විවිධාකාරයෙන් පිළිබිබු වන නිර්මාණ පෙලක් ඉදිරිපත් කළේය
පසුකාලීනව ඔහු වීර කාව්‍ය නිර්මාණයට යොමු වු අතර  ' Opening of the Doors of the Spanish Inquisition '  සහ  ' African slave Trade '  ඊට නිදසුන් සපයයි
1824 දී තියඩෝ ගෙරිකෝට් මරණයට පත් විය
1791 උපත්
1824 මරණ
ඔනෙරෙ ඪෞමීර් යනු ප්‍රංශ ජාතික චිත්ර ශිල්පියෙකු, මුද්රණ ශිල්පියෙකු, ප්‍රතිමා නිර්මාපකයෙකු, විකට චිත්‍රකරුවෙකු හා සුවිශාල නිර්මාණ රැසක් කළ කැටයම් කරුවෙකු වෙයි
ගැලරිය

චිත්‍ර ශිල්පීන්
1808 උපත්
1879 මරණ
ශිල්පියෙකු යන්නට තවත් සමාන පදයක් වනුයේ කර්මාන්තකරුවා යන්නයි
එහි අර්ථය වන්නේ නිපුණත්වයෙන් යුතු ක්රියාකරුවෙකුවන අතර ඔහු විසින් නිමවන දෑ බොහෝ විට අතිශය නිර්මාණශීලී වේ
එවන් නිමැවුම් අතර ගෘහ භාණ්ඩ, ඇඳුම්, ආභරණ, ගෘහ උපකරණ සහ ආයුධ ප්‍රධාන වේ
මෙම නිමැවුම් කිරීමෙහි ලා විශේෂයෙන් අත් යන්ත්‍ර සහ දෑත් යොදා ගනී