Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
පොදු නීතිය ව්‍යවස්ථාපිත නීතියට වඩා දම්‍ය වූ නීතියයි
පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ යටතේ අධිකරණය පෙර තීන්දුවලින් බැඳි සිටීම අනිවාර්ය නොවන නමුත් ව්‍යවස්ථාදායකයේ මැදහත් වීමකින් තොරව (පිළිගත හැකි හේතූන් ද සහිතව ) නීතිය නැවත අර්ථ නිරුපනය කිරීම හා ප්‍රතිශෝධනයක්ද ‍සිදු කළ  හැකිය
ඒ මඟින් අධිකරණයට නව දේශපාලන, නෛතික හා සමාජ දර්ශනයක් හා සම්බන්ධ නව ප්‍රවණතා වලට දායක විය හැකිය
පොදු නීතිය ක්‍රමානුකූලව විකාශනය වෙමින් පවතින අතර දශකයක් තුළදී සැලකිය යුතු වෙනසකට භාජනය වන මුත් ඉන් නීතියට සිදුවිය හැකි හානි දායක බලපෑම අවම වේ
ව්‍යවස්ථාදායක ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කිරීම ඉතාමත් අපහසු වේ
එය නොරිස්සිය හැකි තත්ත්වයන් උදාවන තුරු ක්‍රියාත්මක නොවී පවතී
නමුත් ව්‍යවස්ථාදායකය මඟින් නීතියේ සිදුකරන සංශෝධනය නිසා සමහර විටකදී නීතිය සම්පූර්ණයෙන් ම වෙනසකට භාජනය විය හැකිය
මීට හොඳම උදාහරණය වන්නේ, නොසැලකිලිමත්භාවය සඳහා වූ වගකීම සම්බන්ධයෙන් පොදු නීතිය අනුගමනය කරන්නා වූ කාලයත් සමඟ ක්‍රමානුකූලව  වෙනස්වූ රීතින් ය
19 වැනි සියවසේ දී වැඩි වශයෙන් අනුගමනය කරන ලද රීතිය වුයේ පැමිණිලිකරු හට වගඋත්තරකරුගේ නොසැලකිමත්කම හේතුවෙන් ඔහුගෙන් වන්දියක් ලබාගැනීමට නම්, දෙදෙනා ම ගිවිසුමේ පෙර රහස දැන සිටීම අනිවාර්යය වීමයි
මේ අතර ආසන්නතම ගැණුම්කරුට පමණක් කිසියම් නිෂ්පාදනයක දෝෂයක් නිසා වන්දි ලබා ගත හැකි අතර, එම නිෂ්පාදනයේ සමහර කොටස් නිෂ්පාදකයාගෙන් පරිබාහිරව නිෂ්පාදන ය කර ඇත්නම්, වන්දි ලබා ගැනීමට අවකාශ නොමැත
Winterbottom Vs Wright නඩුවේ දී තුවාල ලද පුද්ගලයෙකු හට, එම සිද්ධියට බාහිරව සම්බන්ධ වූ (නොවැදගත්) ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට විරුද්ධව නඩු පැවරිය හැකි නම්, ඉන් අයුක්ති සහගත හා සාහසික ප්‍රතිවිපාක ඇතිවිය හැකි බව අධිකරණය විසින් පෙන්වා දෙන ලදි
තවද  මෙහිදී නොසැලකිලිමත්බව හා ඉන් සිදුවූ හානියේ (තුවාලයක්) වගකීම ඊට සම්බන්ධ පාර්ශවයේ ආසන්නතම පුද්ගලයාට  පමණක් පැවරීම සඳහා සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැගීමට අධිකරණයට නොහැකිවේ
Thomas Vs Winchester  නඩුව මීට ව්‍යතිරේකයක් සපයයි
එහිදී අධිකරණ තීන්දුව වුයේ වස බෝතලයක් ශරීරයට හානිදායක නොවන ශාකසාර පානයක් ලෙස වැරදියට ලේබල් කිරීම හෝ නියෝජිතයන් හරහා අලෙවි කිරීම නිසා හෝ මිනිස් ජීවිත ඉතා අවදානම් තත්ත්වයකට පත් කරයි යන්නයි
Slater Vs Ray
Mfg
Co නඩුවේ දී කෝපි නිෂ්පාදන යන්ත්‍රය (කෝපි පුනාව Coffee urn)  පිපිරී යාම නිසා පුද්ගලයෙකු අනතුරට පත්වීම සම්බන්ධයෙන් එහි නිෂ්පාදකයා  වගකිව යුතු බව තීන්දු කරන ලදී
Cardillac Moter car Co
Vs Johnson  නඩුවේ දී දෝෂ සහිත රෝදයක් නිසා ඇති වූ අනතුරට, කාරයේ අයිතිකරුට වන්දි ‍ලබා ගත නොහැකි විය
ඒ එම රෝදය සාදා තිබූ අමුද්‍රව්‍ය නුසුදුසු තත්ත්වයේ ඒවා වූවත් ගිවිසුම පැවතියේ වාහන වෙළෙන්දා හා අයිතිකරු අතර මිස වාහනයේ නිෂ්පාදකයා සමඟ නොවීමයි
පොදු නීතිය, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව හා නීතිය අතර සබඳතාව 
 

පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ දී නීති පද්ධතියේ ඇති වැදගත් සෑම ක්ෂේත්‍රයක් පිළිබඳවම මනා අවබෝධයක් තිබීම අනිවාර්ය කරුණකි
එංගලන්තය, වේල්සය, හා ඇ
ජනපදයේ ‍බොහෝමයක් ජනපදවල පැවැත්වෙන ගිවිසුම් නීතිය, සිවිල් නීතිය, දේපල නීතිය
ආදී නීතින්ට අදාල මූලික ප්‍රතිපාදන පනත් වල අන්තර් ගත කොට නොමැත
එමනිසා පොදු නීතිය ඒ සඳහා උපයෝගී කර ගනී
නීතියේ සෑම ක්ෂේත්‍රයක දීමත් (භාණ්ඩ විකිණිමේ ගිවිසුම් පනත හා අපරාධ නීතිය වැනි නීති ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් නිර්මාණය කළත්), වෙනත් ලිඛිත නීතිවලත් ඒවා‍යේ මූලධර්මය පිළිබඳව අන්තර්ගත වන්නේ අල්ප වශයෙනි
එම නීති වල සීමාවන් හා අර්ථ දැක්වීම් අන්තර්ගත වන්නේ  ‍‍පොදු නීතියේ ය
කිසියම් සිද්ධිමය කරුණු ගොනුවක් සඳහා බලපාන නීතිය කුමක්දැයි නිශ්චිතවම දැන ගැනීමට ඊට අදාල පූර්ව  නඩු තීන්දු හා  ඒ සඳහා හේතුවූ කාරණා  පිළිබඳව අවබෝධ කරගත යුතු වේ
එක්සත් ජනපද ව්‍යවස්ථාවේ
පළමු සංශෝධනයේ දී ‍ආගමක් පිහිටු වීම හෝ එලෙස  පිහිටවූ ආගමක් නිදහසේ ඇදහීම තහනම් කරන නීති රීති සම්පාදනය නොකරයි යනුවෙන්  සඳහන් වේ
නමුත් 9 වැනි වගන්තියේ අන්තර්ගත මෙම ප්‍රතිපාදනයේ නෛතික සීමාවන් නිර්ණය කිරීම සඳහාත්, එම වගන්තියේ එම යෙදු‍ම් අර්ථකථනය සඳහාත්, පොදු නීතිය උපයෝගී කරගනී
පූර්වයෙන් පැවති පොදු නීති, නඩු තීන්දු නීති හා සිරිත් විරිත් වලට විරුද්ධව යන කල්පිතය මත පිහිටා පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ  ව්‍යවස්ථාදායකය මඟින් නීති සම්පාදනය කරයි
එම නිසා බොහෝමයක් කරුණු එම ව්‍යවස්ථාවලින් කියවෙන්නේ නැත
උදාහරණයක් හැටියට එක්සත් ජනපදයේ අපරාධ නීති බොහෝමයක් සංග්‍රහ ගත කොට ඇත්තේ පෙර පැවති පොදු නීති අනුසාරයෙනි
එම නිසා වර්තමාන ව්‍යවස්ථාවන් (නීතිය) වල බොහොමයක් අර්ථ දැක්වීම් දක්වා නොමැත
ඒ හේතුවෙන් ඇමෙරිකානූ නීති විද්‍යාලවල අපරාධයක් අර්ථ දැක්වීම් උගන්වනු ලබන්නේ 1789 දී එංගලන්තයේ අපරාධයක් අර්ථ දැක්වූ ආකාරයට ය
එම නිසා වර්තමාන අපරාධ නීතිවල අන්තර්ගත යෙදුම් වල වාචික  අර්ථ නිරුපනයට හා අවබෝධකරගැනීම සඳහා මෙම සියවස් ගණනක් පැරණි පොදු නීතිය උපයෝගී කරගනි
රාජ්‍ය හා සන්ධීය වශයෙන් අතීතයට බලපාන අයුරින් අපරාධ නීති සම්පාදනය කිරීම ඇමෙරිකානූ ව්‍යවස්ථාව යටතේ තහනම් වන අතර නව නීති පද්ධතිය යටතේ ඇමෙරිකාව තුළ පොදු  නීති අපරාධ පවතී ද නැද්ද යන්න පිළිබඳව ප්‍රශ්නයක් පැන නැඟුණි
ඊට නිශ්චිත පිළිතුරක් United states Vs Hudson & Good win නඩුවේදී ලැබුණි
එහි දී  දුන් තීන්දුව වුයේ සන්ධීය රාජ්‍ය මට්ටමින්  පොදු නීති අපරාධ තහනම් වන අතර, එම නීති ව්‍යවස්ථාවල එම අපරාධයේ අර්ථදැක්වීම හා ඒ සඳහා  වන දඩුවම්  ද අනිවාර්යෙන් පැහැදිලිව දැක්විය යුතු‍වේ
පොදු නීතියේ සංග්‍රහගත කළ ව්‍යවස්ථාවන් හා ශුද්ධ  ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය හා සංසන්දනය කරන  විට එම ව්‍යවස්ථාවන් මඟින් පොදු නීතියටත්  එහා නව නඩුනිමිති නිර්මාණය කරනු ලබයි
සිවිල් වැරදි ගණයට වැටෙන වැරදි සහගත මරණය (wronghul death), මරණයට ලක්වූ පුද්ගලයාගේ බිරිද, ස්වාමියා හෝ දරුවන් හට  වන්දි ඉල්ලා නඩු පැවරීමට අවස්ථාව සලසා දී ඇත
නමුත් එංගලන්තයේ (ඉංග්‍රීසි නීතියේ) මෙම තත්ත්වය දක්නට නැත
එවැනි ව්‍යවස්ථාවන් පවතින විටදී ඒ සඳහා ලබාදෙන සහනය නීතියෙන් දක්වා ඇති පිළියමට පමණක් සීමා විය යුතුය
සාමාන්‍යයෙන් අධිකරණ නීති අර්ථ නිරූපනයේ දී නඩු නිමිති නිර්මාණය නොවන ආකාරයට තරම් පුළුල්ව නීතිය අර්ථ කථනය නොකරයි
එසේ වීමට හේතුව වන්නේ නීති සම්පාදනයේ ඉහළින්ම සිටින්නේ ව්‍යවස්ථාදායකය වන නිසාය
අන්‍යයකු‍ගේ නොසැළකිලිමත්කමින් ශාරීරික තුවාල ලත් කිසියම් පුද්ගලයෙකු ඒ සඳහා වෛද්‍ය වියදම්
වේදනාව, තම ආදායම් මාර්ගය හෝ ආදායම් ඉපයීමේ හැකියාව නොමැති වී‍ යාම හෝ මානසික පීඩාව ජීවන තත්වය නැතිවී යාම, විරූපි වීම යන කරුණු මුල් කරගෙන නඩුවක් පැවරුවේ යයි සිතමු
මේ ආකාරයේ හානි ව්‍යවස්ථා තුලට අන්තර්ගත කිරීම අවශ්‍ය ව්නනේ ඒවා දැනටමත් සාම්ප්‍රදායික පොදු නිතියේ අන්තර්ගතවන නිසාය
සිවිල් හා පොදු නීති සම්ප්‍රදායට අනුව නීති ලේඛකයන් හා උගතුන්ගේ මත වලට ඉඩ දෙමින් නීති ලේඛකයින්ගේ මත අනුව පොදු නීතියේ බොහෝ  ක්ෂේත්‍රයන් හි අධිකරණ තීන්දු සම්පාදනය කරයි
එමෙන්ම අදාල නඩුව පිළිබඳව  විස්තර කරන මූලධර්මයන් සම්පාදනය කරයි
කෙසේ නමුත් පොදු නීතියේ අධිකරණ මෙම මත නීතිය ලෙස නොසලකයි
එය  විනිසුරුවන් හා නීතිඥයින් අදාල නඩුව සඳහා ආධාරයක් කර ගනී
නමුත් සිවිල් නීති  සම්ප්‍රදායේ නව ලේඛකයන්ගේ හා උගතුන්ගේ මත වලට  වැඩි භාරයක් ලබාදේ
පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ දී උගතුන්ගේ මත ඉතාම කලාතුරකින් නීතිය යනු කුමක්ද යන්න විග්‍රහ කිරීමට පමණක් ආධාර කර ගනි
කෙසේ නමුත් උගතුන්ගේ මත කෙරෙහි බලපාන කරුණුමය සංසිද්ධීන් නිවැරදිව හදුනා‍ගැනීමට, මූලධර්ම ඉතිහාසය හා නීතියේ පරිණාමය වැනි ක්ෂේත්‍ර වල දී පමණක් උගතුන්ගේ අදහස මත රදා පවතී මෙහි දී අධිකරණය නිගමන වලට එළඹෙන්නේ අදාල නීතිය හා පොදු නීතිය මනා ලෙස විශ්ලේෂණයකින් පසුවය
පොදු නීතියේ වානිජ්‍ය ආර්ථිකයේ පදනමක් ලෙස 

එක්සත් ජනපදයේ හා එක්සත් රාජධානියේ වාණිජ්‍ය නීතිය, පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ පදනම වන අධිකරණ තීන්දුමත රදා පවතී
එමඟින් එම රටවල වෙළද  ආර්ථිකය ශක්තිමත් වීමට කැපී පෙනෙන  දායකත්වයක් සපයා ඇත
එනිසා වෙළෙඳ ගිවිසුම් පාර්ශ්වකරුවන්ට තම ගිවිසුම්වල  ‍යෝජිත කොන්දේසි නීතියට අනුකුලද නැද්ද යන වග  කල්තියාම දැනගැනීමට හැකි වේ
එම නිසා සෑම ගැටලුවක් සඳහාම පොදු නීතිය මඟින් නිවැරදි මඟ පෙන්වීමක් ලබා දේ
ඒ හේතුවෙන් නීතිමය සීමාවන් තුළ සිට  කටයුතු කිරීම පාර්ශවකරුවන්ට අවස්ථාව සැලසේ
එම රටවල වෙළද ගිවිසුම් ආර්ථික සඵලතාවයන් ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින්නේද ඒවායින් ලැබෙන ලාභය ඉතා අධික වන්නේ ද තමන්ගේ ව්‍යාපාර කටයුතු නිශ්චිත වශයෙන් ම නීති විරෝධි ඒවා බව පාර්ශවකරුවන් කල්තියාම දැන සිටින බැවිනි
පුවත්පත් බදුවෙන්නන්ගෙන් යැපෙන ආගමික ආයතනවලට, දේශපාලන පක්ෂ වලට, තමන්ට ඇති ප්‍රකාශන නිදහස ආදි අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව හා ඒවායේ සීමාවන් මොනවාද යන්න පිළිබඳවද පැහැඳිලි මඟ පෙන්වීමක්  පොදු නීතියෙන් සිදු කෙරේ
නමුත් පොදු නීතිය  නොමැති රටවල නම් මොනයම් හෝ ගැටලුවක් පැන නැගුණු විටදි ඒවා සම්බන්ධයෙන් නැවත නැවත තීන්දු තීරණ ‍ගත යුතුවන අතර, ඒම තීන්දු වල ස්ථාවරත්වය හා ඒවායේ පුරෝකථන හැකියාව පිළිබඳව බරපතල ගැටලු පැන නගී
මේ හේතුව නිසා New York ප්‍රාන්තයේ  වෙළෙඳ ගිවිසුම් නීතිය සමස්ත එක්සත් ජනපදය පුරා භාවිතාවන අතර ඉංග්‍රීසි  නීතිය, නිව්යෝර්ක් නීතිය ලොව පුරා භාවිතයට ගැනේ
පොදු නීති කෘති

පොදු නීතිය පිලිබඳ ඵෙතිහාසික අවසානාත්මක ග්‍රන්ථයක් වන්නේ ශ්‍රීමත් විලියම් බ්ලැක්ස්ටෝන් විසින් රචිත 1765- 1769 කාලයේදී පළමුවන වරට ප්‍රකාශයට  පත්වූ කොමන්ට්‍රීස් ඔන් ද ලෝස් ඔෆ් ඉන්ග්ලන්ඩ් ය
1979 වනතුරුම එහි පලමුවන මුද්‍රණයේ කඩදාසියෙන් බඳින ලද වෙළුම් 4 ක් ඉතිරිව පැවතුනි
වර්තමානයේදී එහි එක්සත් රාජධානියේ ඉංග්‍රීසි කොටස පොදු හා ව්‍යවස්ථාපිත ඉංග්‍රීසි නීතිය ආවරණය කරන හාල්ස්බරිස් ලෝස් ඔෆ් ඉංග්ලන්ඞ් මඟින් ආවරනය කරනු ලබයි
එක්සත් ජනපද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට නම් කරනු ලැබිමට පෙර මැසචූසෙට්ස්හි ඉහල අධිකරණ විනිසුරකු ලෙස කටයුතු කරන අතරේ කණිෂ්ඨ ඔලිවර් වෙන්ඩල් හොල්ම්ස් විසින් ද කොමන් ලෝස් නම් කුඩා කෘතියක් ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබිණ
එය අද වන තුරුත්  ක්ෂේත්‍රය තුල විශිෂ්ඨ කෘතියක් ලෙසින් සැලකෙයි
බ්ලැක්ස්ටෝන් මෙන් නොව හොල්ම්ස්ගේ කෘතිය නීතිය යනු කුමක්ද යන්න සංක්ෂිප්තව සාකච්ඡා කරමින් පොදු නීති ක්‍රියාවලිය විස්තර කරයි
එක්සත් ජනපදයේ ඇමරිකානු නීති ආයතනය විසින් සංස්කරණය කරනු ලැබූ විවිධ විෂය කරුණු (ගිවිසුම්, තෝරත, නඩු තීන්දු ආදී) සම්බන්ධයෙන් වන පුනප්‍රකාශයන් එකී ක්ෂේත්‍රයන් තුල පොදු නීතියේ එකතූන් ලෙස සැලකිය හැක
මේවා ඇමරිකානු අධිකරණයෙහි නිතර උපුටා දක්වනු ලබන අතර සංගෘහිත කරනු නොලැබූ පොදු නීතියක් ලෙසින් මේවා යොදාගනු ලබයි
පොදු නීතිය සංග්‍රහ සංක්ෂේපය කිරීම සිය මූලික පරමාර්ථය වූ කෝපස් ජූරිස් සෙකෙන්ඩම් නම් විශ්වකෝෂයද විවිධ අධිකරණයන්හි සැලකිල්ලට නිතර ලක්වන්නකි
ස්කොට්ගේ පොදු නීතිය කෘතිය මිනීමැරුම හා සොරකම පිලිබඳ කරුණු ආවරණය කරනු ලබන අතර සිරිත්, නෛතික ලේඛණයන් හා පූර්ව නඩු තීන්දු එහි මූලාශ්‍රයන් වෙයි
සටහන් 

පොදු නීතිය
නීතිය
අන්තර්ජාලය විසින් මෝස්තර නිරූපන කර්මාන්තයේ මුහුණුවර විශාල වෙනසකට ලක්කොට ඇත
ඒ ඊට ප‍්‍රවේශවීමේ මාර්ගයන් වැඩිකිරීම තුලිනි
නිරූපිකාවන් වීමට බලාපොරොත්තුවන්නන් නිරූපිකාවන් පිලිබඳ වෙබ් අඩවි වෙතින් තොරාගනු ලබන අතර ඔවුන්ට සිය ජීව දත්ත සටහන් සහ ඡායාරූප ඉහල පෙළේ මෝස්තර නිරූපන කටයුතු සිදුකරන නියෝජිතායතනයන් වෙත එවිය හැක
අන්තර්ජාලයේ නිරූපිකාවන්ට වෙන්වූ වෙබ් අඩවි ආඩම්බරයෙන් කියා සිටින්නේ අදාල නියෝජිතායතනයන් වෙත හෝ සම්මන්ත‍්‍රණයන් වෙත නොගොස් අන්තර්ජාලය හරහා තමන් විසින් තමන්වම අළෙවිකිරීමේ අවස්ථාව තමන් විසින් නිරූපිකාවන්ට ලබාදී ඇති බවය
මෙම වෙබ් අඩවිවල ඇති අවාසිදායක කාරණය වන්නේ මේවා මඟින් නිරූපිකාවන් සූරාකෑමට ලක්වීම සහ වෙනත් උපක‍්‍රමයන්ට ගොදුරුවීමය
එමෙන්ම බොහොමයක් ප‍්‍රධාන පෙළේ මොස්තර නිර්මාණ ආයතන කියාසිටින්නේ තමන් වෙත දිනපතාම සිය ගණනක් ආධුනිකයින් පැමිණෙන බැවින් තමන්ට නිරූපිකාවන් සොයා අන්තර්ජාලයේ සැරිසැරීම අනවශ්‍ය බවය
කෙසේනමුත් මෝස්තර නිරූපිකාවන්ට සහ නළුනිලියන්ටම වෙන්වූ සමාජ ජාලකරණ වෙබ් අඩවිද පවතී
මෙම වෙබ් අඩවි, කර්මාන්තයේ නියුතු පුද්ගලයින් ලෙස කි‍්‍රයාත්මක වෙමින් කර්මාන්තයේ නියුතු වූවන් සමඟ සම්බන්ධ වෙමින් ඔවුන්ගේ ඡායාරූප ඔවුන් වෙත ඉදිරිපත් කිරීම සිදුකරනු ලබයි
OneModelPlace
com සහ ModelMedia
com මේ ආකාරයෙන් කි‍්‍රයාත්මක වන වෙබ් අඩවි වේ
com නිරූපිකාවන් සඳහා නොමිළයේද ඡායාරූපශිල්පීන් සඳහා නාමික ගාස්තුවක් මතද වෙනම ලිපිගොනුවක් පවත්වාගෙන යමින් සිය සේවය සපයයි
ModelMedia
com සිය සාමාජිකත්වය ලබාගැනීමට තව අය උනන්දු කරවීම තුලින් ඔවුන් ගෙවනු ලබන සාමාජික ගාස්තුවෙන් යම් මුදලක් නව සාමාජිකයා හඳුන්වාදෙන අයට ගෙවීමෙන් සාමාජිකයන්ට සුළු මුදලක් උපයාගැනීමේ අවස්ථාවද උදාකරදී ඇත
මෙම කර්මාන්තයට පහසුකම් සලසන වෙඞ් අඩවි ගණන් කළ නොහැකි තරම් අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් අන්තර්ජාලයේ පවතී
ඉන් බොහොමයක් සඳහා මුදල් ගෙවීමට සිදුවන අතර ‘ඉහලම සුදුසුකම්ලත් පිරිසගේ අවධානයට ඔබ ලක්වීම සඳහා ඔබේ ඡායාරූප ඇතුලත් කරන’ ලෙස මෙම වෙබ් අඩවි පවසා සිටියි
බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී සම්මුඛ පරීක්‍ෂණ සඳහා සහභාගීවීමේ වියදම්, නවාතැන් ගාස්තු ඇතුළු අනෙකුත් සියලූම වියදම් නිරූපිකාව විසින් දරාගත යුතු නමුත් අනාගතයේ තමන්ට ලැබියහැකි ප‍්‍රතිලාභයන් අතිශයින්ම අවිනිශ්චිත වෙයි
‍දේශමාන්‍ය ජේෆ්රි බාවා, FRIBA (1919–2003)  ශ්‍රී ලංකාවෙහි වඩාත්ම කීර්තිමත්  ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා  වන අතර, 20 වන සියව‍සෙහි අවසන් දශක කිහිපය තුලදී අග්නිදිග ආසියාවෙහි වඩාත්ම ආභාසික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් අතරින් එකෙකු වෙමින්, වත්මනෙහි ගෝලීය වශයෙන් ‘නිවර්තන නූතනවාදය’ ලෙසින් හැඳින්වෙන්න පසුපස සිටි ප්‍රධාන බලවේගයද විය
මුල් කාලීන ජීවිතය

ජේෆ්රි බාවා 1919 දී උපත ලද අතර ඔහුගේ දොමාපියන් යුරෝපීය සහ ශ්‍රී ලාංකික මිශ්‍ර පසුබිමකින් පැවතෙන්නන් විය
තවද ඔහුගේ දෙමාපියන් පොහොසත් අයවූහ
ඔහු සුප්‍රසිද්ධ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබු අතර පසුව කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිළිබද (ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය පිළිබද කොටස් තුනකින් යුත් උපාධි පරීක්ෂණය) උපාධියක් ලබා ගන්නා ලදී
අනතුරුව ඔහු ලන්ඩනයේ මිඩ්ල් ටෙම්පල් හිදි නීතිය හදාරා 1944 වසරේදී අධිනිතීඥ වරයෙකු බවට පත් විය
යුද්ධයෙන් අනතුරුව නැවත සිය රට බලා පැමිණි ඔහු කොළඹ පිහිටි නීති ආයතනයකට බැදුණි
නමුත් ඉතා ඉක්මනින්ම ඔහු එම රැකියාව හැර දමා වසර ‍දෙකක කාලයක් සංචාරයේ යෙදුණි
මේ අතරතුර ඔහු වරක් ඉතාලියේ පදිංචි වීමට පවා අදහසකින් පසු විය
කෙසේ නමුත් මෙම කාලයෙන් අනතුරුව වයස අවුරුදු 38 දී ඔහු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය වෙත යොමු විය
ක්‍රියාකාරකම්

1956 වසරේදී ප්‍රථමයෙන් බාවා ලන්ඩන් ගෘහ නිර්මාණ ශීල්පි සංගමයෙන් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබද ඩිප්ලෝමාවක් ලබාගත් අතර ඉන් පසු වර්ෂයේදී ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය ගෘහ නිර්මාණ ශීල්පී සංගමයෙන් සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය
අනතුරුව 1958 වසරේදී ඔහු නැවත ශ්‍රී ලංකාව බලා පැමිණි අතර ඒත් සමගම කොළඹ පිහිටි මෙසෙස් , එඩ්වඩ්ස්, රීඩ් සහ බෙග් ආයතනයේ පාර්ශව කරුවෙකු බවට පත් විය
අනතුරුව 1960 වර්ෂයේදී බාවා ශ්‍රී ලංකා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පි සංගමයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය
මේත් සමගම බාවා හට ඔහු මෙන්ම සිතිවිලි වලින් යුත් නිර්මාණ ශීල්පීන් සහ සැළසුම් කරුවන් ගණනාවක් හදුනාගැනීමේ අවස්ථාව හිමි විය
ඒ අතරට එනා ඩි සිල්වා, බාබරා සැන්සෝනි සහ ලකී සේනානයක වැනි අය අයත් වු අතර ඔවුන් සමග එක්ව බාවා විසින් දේශීය අමුද්‍රව්‍ය සහ කලා ශිල්ප පිළිබද නව අවබෝධයක් ලබාගන්නා ලදී
මේ සමගම පශ්චාත් යටත්විජිත පුනරුදය හටගන්නා ලදී
ප්‍රසිද්ධ නිර්මාණ

ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිල්ල
	ශ්‍රී ලංකා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පි ආයතනයේ මුලස්ථානය
	‍රුහුණ විශ්ව විද්‍යාලය
	කණ්ඩලම හෝටලය
	ලයිට් හවුස් හෝටලය
	බ්ලු වෝටස් හෝටලය
බෙන්තොට බීච් හෝටලය
ලුණුගඟ (උද්‍යානය)
සීමාමාලකය -‍ගංගාරාමය
 නිල්වලා අධ්‍යාපන විද්‍යාපීඨය - අකුරැස්ස

බාහිර සබැඳි
http
geoffreybawa
com/

ආශ්‍රිත

චරිත කතා
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෝ
උද්‍යාන ශිල්පීන්
නිමි ඇඳුම් යනු පිලිගත් ඇඳුම් පරිමාණයන්ගෙන් යුතුව මසා නිමකරන ලද ඇඳුම් වෙළඳපොළේදී හඳුන්වනු ලබන නාමයයි
සමහර විලාසිතාගාරයන් හා මෝස්තර රචකයින් මහා පරිමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන කාර්මිකව නිපදවන ඇඳුම් නිර්මාණය කරන අතර සෙසු අය සීමා සහිත කාලයක් සඳහා පමණක් සීමා සහිත ඇඳුම් ප‍්‍රමාණයක් නිර්මාණය කරති
කුමණ ප‍්‍රමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කළද මෙම ඇඳුම් ඒ වර්ගයෙන් ඇති එකම ඇඳුම් වෙයි
මෙම නිමි ඇඳුම්වල ප‍්‍රතිපක්‍ෂය වන්නේ සේවාදායකයාගේ ඉල්ලීමට අනුව ඔහුගේ හෝ ඇයගේ නිවැරදිම මිනුම වලට අනුව නිර්මාණය කරනු ලබන ඇඳුම්ය
මෙසේ එක් එක් සේවාදායකයා වෙනුවෙන් වෙනමම නිර්මාණය කරනු ලබන පිරිමි ඇඳුම් සම්බන්ධයෙන් ලන්ඩනයේ සැවිලේ රෝවීදිය කීර්තියක් උසුලයි
නමුත් මෙවැනි ඇඳුම් මැසීමේ දක්‍ෂයින් සම්බන්ධයෙන් නම් වඩාත් ප‍්‍රචලිතව ඇත්තේ නේපල්ස්, රෝමය සහ මිලාන් යන නගරයන්ය
Kiton, Oxxford Clothes සහ Cesare Attolini ආදියද නිමි ඇඳුම් නිර්මාණ සමාගම් අතර ඉදිරියෙන්ම සිටිති
පිරිමින්ගේ කමිස සඳහා ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලන පැරීසියේ පිහිටි ආයතනය නිමි ඇඳුම් මෙන්ම සේවාදායකයින්ගේ මිම්මට අනුව සුවිශේෂී ලෙස සැකසූ කමිස විලාසිතාවන්ද නිර්මාණය කරයි
Chanel, Dior සහ Lacroix වැනි සුප‍්‍රකට කාන්තා ඇඳුම් නිර්මාණ ආයතනයන්ද නිමි ඇඳුම් මෙන්ම එක් එක් සේවාදායකයින් වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය කරන ඇඳුම්ද ඉදිරිපත් කරති
සාමාන්‍යයෙන් නිමි ඇඳුම් වඩා ප‍්‍රායෝගික සහ අවිධිමත් වන අතර ඒවා නිෂ්පාදනය කිරීමේ කි‍්‍රයාවද වඩාත් කාර්මික ස්වරූපයක් ගනී
මේවා බොහෝවිට ප‍්‍රකට මෝස්තරයන්හි අනුකරණයන් ලෙසින් ඉදිරිපත් කෙරේ
නිමි ඇඳුම් ඇඳුම් නිර්මාණ ආයතනයන් විසින් සිය නිමැවුම් වසරේ එක් එක් කාළයට ගැලපෙන ලෙස විලාසිතා සතිය ලෙසින් හැඳින්වෙන නිශ්චිත දින කිහිපයකදී හඳුන්වාදෙනු ලබයි
බොහෝවිට මෙවැනි අවස්ථාවන් වසරකට දෙවතාවක් පැවැත්වේ
ශරත් හා ගිම්හාන ඍතු සඳහා වන විලාසිතාවන් සාමාන්‍යයෙන් පෙබරවාරි මාසයේද, හේමන්ත හා වසන්ත ඍතු සඳහා වන විලාසිතාවන් සැප්තැම්බර් මාසයේද ඉදිරිපත් කෙරේ
පැරිස්, ලන්ඩන්, මිලාන් සහ නිව්යෝර්ක් යන නගරවල ලෝකයේ වඩාත්ම සුප‍්‍රකට විලාසිතා සති පැවැත්වේ
කෙසේ නමුත් ලොස් ඇන්ජලීස්, ටෝකියෝ වැනි ප‍්‍රධාන නගරයන්ද සිය විලාසිතා සති සඳහා ලොවපුරා විශාල ප‍්‍රචාරයක් ලබාදෙනු ලබයි
කෙසේ නමුත් වැනි විශාල කීර්තිනාමයක් දිනා සිටින Kiton, Brioni, Cesare Attolini සහ Borrelli වැනි සමහර පිරිමි ඇඳුම් නිෂ්පාදකයෝ මේවාට ඉදිරිපත් නොවී අනගිතම රෙදි වර්ග යොදාගනිමින්  සංකීර්ණ විචිත‍්‍රවත් අත්කම් සහිත තමන්ගේම වූ විලාසිතාවන් ප‍්‍රචාරය කරති
මෙහි ප‍්‍රතිඵලය වී ඇත්තේ නිමි ඇඳුම් කට්ටලයක මිළ ස්වාධීන මැහුම් ශිල්පියකු විසින් නිම කරන සම්පූර්ණ ඇඳුම් කට්ටලයක මිළට සමාන වීම හෝ ඊට වැඩි වීමය
සන්නිදර්ශනය යනු ආකෘතියට වඩා විෂය කෙරහි අවධානය යොමු කරමින් ඇඳීමක් සිතුවමක් ඡායාරෑපයක් වැනි කලා කෘතියක් ද්‍රෘෂ්‍ය රෑපයට නැගීමයි
මෙම නිරූපණයක ඉලක්කය වනුයේ දෘෂ්‍ය ඉදිරිපත් කිරීමකින් යම් පාඨයක දත්ත [ පද්‍යයක, කථාවක හෝ පුවත්පත් වාර්තාවක ] පහදා දීමයි
කාර්යයන්
සන්නිදර්ශනයකින්
කථාවක චරිතවලට රූප ලබාදීමට
යම් කෘතියක දැක්වෙන යමක් විස්තර කරනුවස් උදාහරණ ලබා දීමට
තාක්ෂණික අත් පොතක් තුළ දැක්විය යුතු උපදෙස් මාලාවන් නිවැරදි ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීමට දෘශ්‍ය රූප නිදසුන් ලබා දීමට
යම් ආඛ්‍යානයක ඉතා සියුම් එනම්, තේරුම් ගැනීමට අපහසු තැන් ඉදිරිපත් කිරීමට
මානුෂික හැඟීම් නිර්මාණාත්මකව  ඉදිරිපත් කිරීමට
ආඛ්‍යානයක් භාවිතා කරන්නෙකු හට සංවේදීව එය වටහා ගැනීමට උපකාර වේ
මෝහනීය ඡායාරූප කලාවේදී නිෂ්පාදනයක්, විලාසිතාවක් හෝ පරිසරය වෙනුවට නිරූපිකාව අවධාරනය කරයි
විලාසිතා ඡායාරූපකරණයේදී ඇදුම් කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරවන අතර මෝහනීය ඡායාරූපශිල්පයේදී අවධාරනය කෙරෙන්නේ නිරූපිකාවගේ ලිංගිකත්වයයි
මුල්කාලීන මෝහනීය ඡායරූප ශිල්පය ‘ප‍්‍රංශ තැපැල්පත්’ සමඟ බැඳුනක් විය
මේවා ප‍්‍රංශයේ මහමඟ වෙළඳුන් විසින් අළෙවි කළ තැපැල්පත් ප‍්‍රමාණයේ කුඩා රූප විය
1900 ගණන්වලදී නරඹන්නා පුදුමයට පත්කළ සරාගී ඇඳුමින් සැරසුනු සෙල්ලක්කාර ඉරිව්වලින් සිටින නිරූපිකාවන්ගේ ඡායාරූප ඇතුලත් රූප ජනපි‍්‍රය විය
මේවායේ නිරූපිකාවන් වෙතින් පළවූයේ ඔවුන්ට එක්වන ලෙස නරඹන්නන්ට ඇරයුම් කරන ඉරියව්වකි
බෙටී ග‍්‍රැබල් එදා මෙදාතුර සිටි මේ ශෛලියේ ජනපි‍්‍රයම නිරූපිකාවක් වූ අතර ඇය නාන ඇඳුමින් සැරසී සිටි ඡායාරූපයක් දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ සොල්දාදුවන් අතර අතිශයින් ජනපි‍්‍රය විය
1953 දී පළමු ප්ලේ බෝයි සඟරාවේ මැරිලින් මොන්රෝ පෙනී සිටියාය
ප්ලේ බෝයි සඟරාව ප‍්‍රථම නිරුවත් මෝහනීය ඡායාරූප අන්තර්ගතවූ සඟරාව වූ අතර එය ප‍්‍රධාන ධාරාවේ පාඨකයින් ඉලක්ක කරගත්තක් විය
හෝප් ටැල්මන්ස් සහ ඩිටා වොන් ටීස් විසින් හෙයිඩි වැන් හෝර්න් සහ බර්නි ඩෙක්ස්ටර් වැනි නව පරපුරේ නිරූපිකාවන්ට දොර විවරකර දීමත් සමඟ 90 දශකයේදී මෝහනීය නිරූපිකාවෝ අතිශයින් ජනපි‍්‍රයත්වයට පත්වූහ
කාර්මික මෝස්තර නිර්මාණය ආරම්භවන්නේ නිර්මාණකරුවගේ දර්ශනයට වඩාත් ආසන්න දැනට තිබෙන මෝස්තර අච්චුවකිනි
මෝස්තරය ඊට සුවිශේෂී කඩදාසියක කපා සිදුරු විද විශේෂිත කොකු ආධාරයෙන් එල්ලනු ලබයි
මුලින්ම එහි නිරවද්‍යතාවය පරීක්‍ෂාකර බලා නිදර්ශක රෙදිපිලි යොදාගනිමින් නිර්මාණය කරන ඇඳුම හැඳ බලනු ලබයි
නිර්මාණකරුවා විසින් මෝස්තරය සඳහා අනුමැතිය ලබාදුන් පසු සාම්පල කිහිපයක් වෙළඳපොළ වෙත නිකුත් කරනු ලබන අතර ගැනුම්කරුවන්ට මිළදී ගැනීම සඳහා වෙළඳපොළවල් වෙත යවනු ලැබේ
විලාසිතාවට අළෙවිකරණ ශක්‍යතාවක් ඇති බව පෙනී ගියපසු මෝස්තරය කාර්මිකව යොදාගනු ලබන පරිඝනක වැඩසටහ් මඟින් විවිධ ප‍්‍රමාණයන්ට අනුව සකසනු ලබයි
ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලින් අනතුරුව එක් එක් ප‍්‍රමාණයේ නිවැරදි මිනුම් පිලිබඳව තහවුරු කරගනිමින් සියළුම සුළු වැරදි පවා නිවැරදි කිරීමට ලක්කිරීමෙන් අනතුරුව නිෂ්පාදනය සඳහා අවසර ලබාදෙනු ලබයි
නිෂ්පාදන සාමාගම විලාසිතාව නිෂ්පාදනය කිරීමට සූදානම් වූ පසු පරඝනකගත කි‍්‍රයාවලියක් මඟින් මහාපරිමාණයෙන් ඇඳුම් නිෂ්පාදනය සිදුකරනු ලබයි
විලාසිතාව විකිණීමෙන් පසු එය ඉතා ජනපි‍්‍රය බව පෙනී ගියහොත් එකී විලාසිතාව අච්චුවක් බවට පත්වනු ඇති අතර අනාගත මෝස්තර පරම්පරාවන් රැසක් ඒ අනුව යමින් එය වැඩිදියුණු කරමින් නිර්මාණය වනු ඇත
කලලය පිලිබඳ ලියනාඩෝ ඩා වින්සිගේ අධ්‍යනයක් (1510 -  1513), රතු රටහුණු මත පෑනෙන් ඇඳ ඇත, 12  8” (සෙ
30 5  20),රාජකීය පුස්තකාලය, වින්ඞ්සර් මාලිගය

කලාව තුල කටු සටහනක් හෝ සිතුවමක් ඇඳීම වැනි අවසානාත්මක කෘතියක් නිර්මාණය කිරීමේ පෙරහුරුවක් ලෙස හෝ ද්‍රෘෂ්‍ය සටහනක් තබාගැනීම ලෙස අධ්‍යනයක් ලෙසින් හැඳින්වේ
විචිත‍්‍රවත් සැලසුම් සහගතව නිර්මාණය කරන ලද කෘතියකට වඩා අධ්‍යනයක් විසින් නිර්මාණකරුවා වෙත බලපෑමක් සිදු කරයි
ඒ චිත‍්‍ර ශිල්පියා සිය විෂය වස්තුව ගවේෂණය කිරීමේදී අරමුණු වන නව තීක්‍ෂණ සිතීම් එයට අන්තර්ගත වන බැවිනි
එතුලින් හමුවන නව දෘෂ්ඨිය විසින් නර්මාණයට නව ජීවයක් එක්කරනු ලබයි
දෘෂ්‍ය රූපයන්ට අදාලව ලියනු ලබන සටහන් විසින් සිත්තරා විෂය වස්තුව පිලිබඳ ඥාණනය ලද ආකාරය හෙලිකරන බැවින් ඒවා කෘතියේ වටිනාකම වැඩි කරයි
අවාසනාවකට මෙන් අධ්‍යනයන් සඳහා යොදාගනු ලබන කඩදාසි බොහෝදුරට කල්පැවැත්මෙන් තොර ඒවා වෙයි
20 වන සියවසේ සංකල්පීය චිත‍්‍ර කලාවේ ප‍්‍රබෝධයක් ඇති කිරීමට මෙම අධ්‍යනයන් හේතුවිය
මෙහිදී නිර්මාණාත්මක කි‍්‍රයාවලියම කලා කෘතියේ විෂය වස්තුව බවට පත්විය
අධ්‍යනයේදී වැඩි වැදගත්කමක් මෙම කි‍්‍රයාවලිය කෙරෙහි යොමුවන බැවින් නරඹන්නාට කලාකෘතිය ලෙස භෞතික යමක් ඉතිරි නොවේ
අධ්‍යනයන් ඉතාලියානු පුනරුද යුගය දක්වා දිවයයි
මෙයින් එක් අධ්‍යනයක් සිස්ටීන් දේවස්ථානයේ සීලිමේ ඉතිරිව පවතී
අධ්‍යනයේ පදනම ලෙස පිරිමි නිරූපකයකු යොදාගනු ලැබ තිබුණද අවසාන කෘතියේ චිත‍්‍රණය කර තිබුණේ කාන්තා රුවකි
මෙවැනි අධ්‍යනයන් තුලින් විශිෂ්ඨ සිත්තරුන් සිය නිර්මාණය ක‍්‍රමක‍්‍රමයෙන් ගොඩනංවා ඇති ආකාරය පිලිබඳ අදහසක් ලබාගත හැකිවෙයි
විලියම් බ්ලේක් (1757 – 1827) ඉංග්‍රිසි කවියෙකි
චිත්‍ර ශිල්පියෙකි Print Maker
ඔහු ජීවත්ව සිටියදී හඳුනා නොගත්තේ වුවද වර්තමානයේදි බ්ලේක්ගේ කෘතින් කාව්‍යමය සහ චිත්‍ර කලාව සම්බන්ධයෙන් බොහෝ සෙයින් අගය කරනු ලැබේ
ඔහුගේ චිත්‍ර කලා නිපුණත්වය පිළිබඳ නවීන විචාරකයින් පවසන්නේ “බ්‍රිතාන්‍යය විසින් මේ දක්වා බිහි කර ඇති ශ්‍රේෂඨතම කලාකරුවා” ව‍ශයෙනි
ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාවටම ලන්ඩනයෙන් පිට දිනකට වඩා වැඩි දුරක් ගියේ එක් දිනක් පමණක් වුවත් ඔහුගේ නිර්මාණශීලීත්වය විසින් දේවත්වය හෝ මානව පැවැත්ම පිළිබඳ හැඟිම් වැළඳගත් විවිධාකාර හරවත් ලේඛණ සමූහයක් බිහි කරනු ලැබීය
ඔහුගේ අසාමාන්‍ය ගති පැවතුම් නිසා උමතු යයි සළකනු ලැබු බ්ලේක් වර්තමානයේ ඔහුගේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම සහ නිර්මාණශීලීත්වය යටින් දිවෙන දර්ශනය පිළිබඳ ගුප්ත අදහස් සම්බන්ධයෙන් අගය කරනු ලැබේ
ඔහුගේ කාර්යයන් රොමැන්ටික ව්‍යපාරයක කොටසක් ලෙස වර්ග කරනු ලැබ ඇත
එයට හේතුව 18 වෙනි ශත වර්ෂයේ එය වැඩි වශයෙන් පෙනුනු කරුණක් වීමයි
බයිබලයේ ඉගැන්වීම් වලට පක්ෂපාති නමුත් පවතින පල්ලියේ ඉගැන්වීම් වලට සතුරු වූ බ්ලේක් ප්‍රංශ සහ ඇමෙරිකානු විප්ලවයේ පරමාර්ථවලින් පෝෂණය ලැබුවේය
එමෙන්ම එම්මානුවෙල් ස්වීඩන්බොර්ග් වැනි චින්තකයින්ගේ අදහස් වලින්ද පෝෂණය ලැබුවේය
මෙම හඳුනාගත් කරුණු වලට අමතරව බ්ලේක්ගේ කෘතිවල ප්‍රතිභාව සහ විශිෂ්ඨත්වය වර්ග කර පෙන් වීම අසීරු වී ඇත
19 වෙනි සියවසේ එක් උගතෙකු “බ්ලේක් කීර්තිමත් ප්‍රසිද්ධ උගතෙකි
කලින් කිසිවෙකු නොකළ, සමකාලීනයන්ට අසමාන, අනුප්‍රාප්තිකයින්ට ඒ තැන ගැනීමට නොහැකි ආකාරයේ පුද්ගලයෙකි
තත්කාළයේ පවත්නා ලිංගික සදාචාරයට පටහැනි ප‍්‍රකාශනයන් (වචන, රූප, කි‍්‍රයාවන්) හැඳින්වීම සඳහා බොහෝවිට නෛතික සන්දර්භය තුල යොදාගනු ලබන යෙදුම වන්නේ අශ්ලීලත්වය යන්නයි
ලංගික ද්විතීයික අරුත්වල විධිමත් හා අවිධිමත් දීඝ කාලීන භාවිතයක් පැවතියද මෙම වචනය තවමත් ‘ජුගුප්සාජනක’ යන අර්ථය පමණක් නොව ‘අශුභ’ වැනි අර්ථයක්ද දරා සිටියි
‘ලාභලැබීමේ අශ්ලීලත්වය’, ‘යුද්ධයේ අශ්ලීලත්වය’ වැනි යෙදුම් තුලින් මේ බව ගම්‍ය වෙයි
එය හුදෙක් ‘දේවාපහාසය’ හෝ තහංචිය, අවිනීත, පිළිකුල් ජනක හෝ පුගුප්සාජනක යන අර්ථය හැඟවීම සඳහාද එය යොදාගනු ලබයි
මෙම අර්ථකථනය සංස්කෘතියෙන් සංස්කෘතියට, එකම සංස්කෘතියේ විවිධ ප‍්‍රජාවන් අතර මෙන්ම එම ප‍්‍රජාවන් තුල එක් එක් පුද්ගලයා අනුවද වෙනස්විය හැක
බොහෝ සංස්කෘතීන් අශ්ලීල ලෙස සැලකිය යුත්තේ කුමක්ද යන්න අර්ථදැක්වීම පිණිස නීති සම්පාදනයකොට ඇත
එමෙන්ම මෙකී අර්ථනිරූපනයන් යටතේ අශ්ලීල ලෙස හඳුනාගනු ලබන දේ මර්ධනය කිරීම සඳහා වාරණයන්ද කි‍්‍රයාත්මක කරනු ලබයි
මෙයට සාමාන්‍යයෙන් අසභ්‍ය යැයි හැඳින්වෙන දේ අයත්වන අතර එය ඊටම සීමා නොවීමටද හැක
මේ ආකාරයෙන් වාරණය විසින් ප‍්‍රකාශනයේ නිදහස සීමා කරනු ලබන අතර අශ්ලීත්වය පිලිබඳ නෛතික අර්ථකථනයක් නිර්මාණය කිරීම සිවිල් නිදහස පිලිබඳ ප‍්‍රයුක්තියක් වෙයි
සමහර ආගමවල යථාර්ථය සංවිධානය කිරීමේ මූලධර්මය වන නීතිය දෙවියන් විසින් මිනිස් වර්ගයා පාලනය කිරීම සඳහා ලබාදුන් දැනුමක් බව දක්වනු ලබයි
ආගමික අර්ථයෙන් නීතියට දෙවියන් විසින් නියමකර ඇති ආචාර ධර්ම මාලාවක් සහ සදාචාරය ඇතුලත් වේ
උදාහරණ ලෙස එක්තරා දුරකට හලාකා (යුදෙව් නීතිය), හින්දු නීතිය සහ ශාරියා නීතිය(ඉස්ලාමීය නීතිය) සහ කි් ‍රස්තියානි නීතිය දැක්විය හැක
ශාරියා සහ කි්ී‍රස්තියානි නීතීන් අනෙක් ආගමික නීතීන්ගෙන් වෙනස්වන අතර එයින් කි්ි‍රස්තියානි නීතියට කතෝලික, ඇංග්ලිකානු සහ සාධර්මික පල්ලිවල (සිවිල් නීති සම්ප්ස‍රදායේ මෙන්) නීති මාලාවන් ඇතුලත් වන අතර ශාරියා නීතිය සිය නීතීන් අධිකරණමය පූර්වාදර්ශයන් සහ ප්්‍රතිසාම්‍යයෙන් උකහා ගනී (පොදු නීති සම්ප්ි‍රදායේ මෙන්)
චීනයේ හා ඉන්දියාවේ ආර්ථීක වර්ධනයත් සමඟ ආසියාවේ නීතිය සීඝ‍්‍ර වෙනස්වීමකට හා නූතනකරණයකට ලක්ව ඇත
ආසියානු රටවල් යුරෝපීය නීතියේ උරුමය දරා සිටින අතරම තමන්ගේ අනන්‍යතාවයක්ද එතුල අන්තර්ගත කරගනී
ඉතිහාසය

පැරණි චීනයේ හා පැරණි ඉන්දියාවේ ස්වාධීන නෛතික න්‍යාය පිලිබඳ ගුරුකුල විය
ඉන්දියාවේ මනු නීති හා අර්ථ ශාස්ත‍්‍රද චීනයේ සාම්ප‍්‍රදායික චීන නීතියද මීට උදාහරණයන්ය
19 වන සියවසේදී ජර්මනිය නෑගී එමින් පැවති මහා බලය විමත්, සිවිල් නීති සංග‍්‍රහයන් විශාල පොදු නීති නෛතික දේහයන්ට වඩා ගලපාගැනීම පහසුවීමත් හේතුකොටගෙන බොහෝ පෙරදිග නීති පද්ධතීන්ට ජර්මානු සිවිල් නීති සංග‍්‍රහයේ බලපෑම ලැබී ඇත
ජපානය දකුණු කොරියාව මෙයට උදාහරණයන්ය
චීනයේ ක්විං රාජවංශයේ අවසන් භාගයේදී ජර්මානු සිවිල් නීති සංග‍්‍රහය හඳුන්වාදෙනු ලැබූ අතර එය චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ නීතියේ පදනම විය
එය අදටද තායිවානය තුල කි‍්‍රයාත්මකව පවතී
වර්තමාන චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ නෛතික පසුතලය ජර්මනිය පදනම් කරගත් සිවිල් නීතියේද, එංගලන්තය පදනම් කරගත් හොං කොං හි පොදු නීතියේද, සොව්යට් ආභාෂය සහිත සමාජවාදී නීතියේද, එක්සත් ජනපද ආකාරයේ බැංකු හා ආරක්‍ෂක නීතීන්හිද
සාම්ප‍්‍රදායික චින නීතියේද සම්මිශ‍්‍රණයකි
ඉන්දියාවේ සහ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජික අනෙකුත් රටවලද ඉංගී‍්‍රසි පොදු නීතිය පුද්ගලික නීතියේ පදනම බවට පත්ව ඇත
ඕෂනියා කලාපයේ පවත්නා විවිධ නීති පද්ධතීන් හැඳින්වීම සඳහා  ඕෂනියාවේ නීතිය යන යෙදුම භාවිතා කරනු ලැබේ
ඕස්ටේ‍්‍රලියාව, නවසීලන්තය වැනි රටවල් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ පොදු නීති සම්ප‍්‍රදාය අනුගමනය කරන අතර මෑතක් වනතුරුම එක්සත් රාජධානියේ සාමි මන්තී‍්‍ර මණ්ඩලයේ අධිකරණ බලයට යටත්ව පැවතුනි
අනෙක් රටවල් හා දූපත් ඒවා කලින් යටත්කොටගෙන සිටි රටවල නීති පද්ධතීන්හි උරුමයන් දරාසිටී.

 නීතිය
අපරාධ නීතිය හා තෝරත අතිපිහිත වන අවස්ථාවන් පවතී
අතීතයේදී පුද්ගලික කි්‍රයාවක් වූ තෝරතය අපරාධ නීතියට වඩා බහුලව යොදාගනු ලැබින
ඉංගී‍්‍රසි නීතිය අනුව අඩන්තේට්ටම් කිරීම අපරාධයක් මෙන්ම තෝරතයක්ද වෙයි (තැනැත්තකු කෙරෙහි සිදුකරන අනවසර ඇතුල්වීමකි)
තෝරතයක් ගොදුර බවට පත්වන්නාට ලාභදායක වන ප‍්‍රතිකර්මයක් ලබාගැනීමේ හැකියාව ඇත (උදාහරණයක් ලෙස මෝටර් රථ අනතුරකින් තුවාල ලත් තැනැත්තන්ට වන්දි ලබාදීම) අනෙක් අතට අපරාධ නඩු පීඩාවට පත් තැනැත්තාට වාසියක් ලබාදීම නොව (නමුත් බොහෝවිට අපරාධ අධිකරණයන් එවැනි ප‍්‍රතිකර්මයන්ද ලබාදෙයි) රජය වෙනුවෙන් අපරාධය කළ තැනැත්තා  නැවත එවැනි වැරදි කිරීම වැලැක්වීම ඉලක්කකොට ගත්තකි
බොහෝ බරපතල අපරාධ සඳහා බන්ධනාගාරගත කිරීම සිදුකරනු ලැබූවද තෝරත සඳහා එවැන්නක් නොකරන්නේ එබැවිනි
ෙබාෙහා් රටවල විශේෂයෙන්ම එක්සත් ජනපදයේ තෝරත වැරදි තුල දණ්ඩනීය අංගයන්ද අන්තර්ගත වෙයි
උදාහරණයක් ලෙස ප‍්‍රතිභාර සහ පාරිභෝගික කටයුතු සම්බන්ධ තොර්තයන්හිදී තෝරතය හා අපරාධ කි‍්‍රයා අතර වෙනස බොඳවී යයි
විත්තිකරු අධිකරණයේ නියෝග පිලිපැදීම නොකරන විට විත්තිකරුට එරෙහිව පැමිණිලිකරුට බණ්ඩනාගාරගත කිරීමද ඇතුලත් දණ්ඩනීය ප‍්‍රතිකර්මයක් ලබාගැනීමේ හැකියාව පවතී
සමහරවිට තෝරතයන්හි මහජන අංගයක්ද අකන්තර්ගත වියහැක
උදාහරණයක් ලෙස මහජන පීඩා සහ සමහර තෝරත සම්බන්ධ නඩු රජයේ ආයතනයක් විසින් පවරනු ලැබිය හැක
අපරාධ නීතිය මූලික වශයෙන් දණ්ඩන ලබාදීම අරමුණු කාටගත්තද බෙහෝ අධිකරණයන් ගොදුර බවට පත්වූ තැනැත්තාට මූල්‍යමය වන්දි ඍජුව අධිකරණ තිරණ මඟින් නියම කිරීෙම් පරිචයක් වර්ධනය කරගෙන ඇත
“කරවාගියෝගේ”  "The Calling of Matthew" කෘතියෙන් උපුටා ගත් විස්තරයකි
තනි ආලෝක ප්රගභවයකින් සෙවණැලි හෙළීම සිදු කළ හැකි අතර එමගින් ආකෘතියේ ඕනෑම විචලනයක් අවධාරණය කර ගත හැක
කිසියම් චිත්ර යක හෝ සිතුවමක විෂය වස්ත˛ව ප්ර දීපනය එහි සෞන්දර්යාත්මක බව ඇති කරන ප්රආධාන මූලයයි
එය ඇති කිරීමට උපකාරීවන අභ්ය්න්තරික ක්රිරයාකාරිත්වය වන “ආලෝකය හා සෙවණැලි” යනු කලාකරුවෙකු සතු වටිනාම ආයුධයි
නිර්මාණය තුළ ආලෝක ප්රයභව ස්ථානගත කිරීම කරන ආකාරය මත එම නිර්මාණය ලබා දෙන පණිවිඩයේ ද වෙනස්කම් සිදු වේ
යම් පුද්ගලයෙකුගේ මුහුණක ඇති රැළි ඉවත්කර ගැනීමට බහු ආලෝක ප්රනභවයන් යොදා ගැනීම මගින් තාක්ෂණිකව එම පුද්ගලයාට තරුණ පෙණුමක් ලැබේ
තවද, ඉතා රළු දිවා එළියක් වැනි තනි ආලෝක ප්ර භවයක් මගින් ඕනෑම මත˛පිටක්  ෙහා් හැඩහුරැකමක් මනාව පිළිබිඹුකර දැක්විය හැක
පරිගණක ආශ්රීුත ග්රැකෆික් සහ දර්ශන ඡායාරූප අලංකරණ ක්රිවයාවලියේ  වැදගත් සංකල්පයක් වේ
org/wiki/Illumination_%28image%29
දේපල නීතිය යනු පොදු නීති ක‍්‍රමය තුල සැබෑ දේපල (පුද්ගලික හෝ චංචල දේපල වලට වඩා වෙනස්ව ඉඩම්) හිමිකාරත්වයේ විවිධ ආකාරයන් සහ පුද්ගලික දේපල පාලනය කරන්නාවූ නීතියයි
සිවිල් නීති ක‍්‍රමය තුල නිශ්චල හා චංචල දේපල අතර විභේදනයක් පවතී
චංචල දේපල දළ වශයෙන් පුද්ගලික දේපල හා සමපාත වන අතර නිශ්චල දේපල වතුපිටි අයත්වන සැබෑ දේපල සහ ඒ හා සැබැඳි අයිතිවාසිකම් හා බැඳීම් හා සමපාත වෙයි
දේපල නීතිය යටින් දිවෙන්නේ දේපල පිලිබඳව වන සංකල්පය අදහස හෝ දර්ශනයයි
සමහර රටවල ඵෙතිහාසිකව සියලූම දේපළ රජුට අයත්ව පැවැති අතර වැඩවසම් ඉඩම් භුක්තිය හෝ පක්‍ෂපාතීත්වය හා ස්වාමිභක්තිය මත පදනම්වූ අනෙකුත් වැඩවසම් ක‍්‍රමවේදයන් යටතේ මෙම ඉඩම් බෙදාදෙනු ලැබින
පරම දේපල හිමිකාරත්වය පිලිබඳ අදහස මුලින්ම නූතන යුගයට හඳුන්වාදෙනු ලැබූයේ නැපෝලියන්ගේ නීති සංග‍්‍රහය මඟිනි
පුද්ගලික දේපල රැකවරනය සම්බ්න්ධයෙන් මධ්‍යකාලීන ඉස්ලාමීය නීතියේ හා නීති විද්‍යාව තුල අන්තර්ගත විය
අතිශයින්ම වැඩවසම්වාදී පොදු නීති අධිකරණයන් මධ්‍යකාලීන හා නූතනවාදයේ මුල් කාලයේ එංගලන්තය තුල කි‍්‍රයාත්මකවින
සිද්ධාන්තය

මුල් ඇමරිකානු සිද්ධාන්තය

දේපළ අයිතිවාසිකම් හා ජනතාව සතු අයිතිවාසිකම්

දේපළ අයිතිය සහ පුද්ගලික අයිතිය  

දේපළ අයිතීන් පුද්ගලික අයිතීන්ගෙන් වෙනස් වේ
ප්‍රායෝගික වශයෙන් සමකාලීන සමාජයන් සද්භාවය සහ අචාර ධර්ම වලින් වෙනස් වේ
අතීතයේදී දේශපාලනික වශයෙන් බෙලහීනයන් නිරන්තරයෙන් ම දේපළ අයිතිවාසිකම් ලැබීමට නුසුදුස්සන් වශයෙන් සලකන ලදී
මෙහි අන්තයක් ලෙස පුද්ගලයින් දේපළ නීතිය විෂයෙහි ලා සලකනු ලැබූ අතර නීතිමය වශයෙන් චංචල දේපළක් හැටියට සලකනු ලැබීය
(වහල් භාවය) පොදුවේ නොවැදගත් පුද්ගලයින්ට දේපළකට හිමිකම් කීමේ අයිතිය නොමැති විය
19 වැනි සියවසේ අවසාන භාගය වනතෙක් එංගලන්තයේ ජීවත් වූ යුදෙව්වන් සහ විවාහක කාන්තාවන් ඊට ඇතූළත් විය
දේපළ අයිතීන් සහ පුද්ගලික අයිතීන් අතර වෙනස හඳුනා ගැනීම එතරම් පහසු නොවේ
උදාහරණයක් ලෙස කෙනෙකූගේ ප්‍රසිද්ධිය දේපළ අයිතියකට වණිජ්‍යයමය වශයෙන් ආරෝපනය කළ හැකි ද
මෙහි දී පුද්ගලික අයිතීන්ගේ හිමිකාර ස්වරූපය, විශේෂයෙන් ම මානව පටක, අවයව, සහ අනෙකූත් ශරීර අංගවලට අදාළ වේ ද යන ගැටලු මතූවේ
කාන්තාවකගේ ගර්භයක සිටින දරුවෙකු අතීතයේ පැවති රාජාණ්ඩු සමයේ දී මෙන් මෑතකාලයේද නොවැදගත් කොටසක් සේ සලකනු ලැබීය
නමුත් ඉංග්‍රීසි ජාතික විනිසුරුවන් විසින් කාන්තාවන්ට තම ශරීරික පාලනය සම්බන්ධයෙන් පවතින තනි අයිතිය පොදු නීතියේ පවතින මූලික අයිතිවාසිකම් සේ සලකනු ලැබීය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මියගිය පුද්ගලයෙකූට නොනියම දේපළ අයිතිය පිළිබඳ ව පැහැදිලි ව දක්වා ඇත
එමෙන් ම එක්සත් ජනපදයේ ජනතාවට තම පුද්ගලිකතාවයට අදාළව අන්සතූ කළ හැකි හිමිකම් පවතින බවට හඳුනාගෙන ඇත
ජෛව තාක්ෂණික ක්‍රියාවලීන් සහ මානව ජානමය ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් සැදුම් ලත් නිෂ්පාදන සඳහා පේටන්ට් අයිතිය මිනිස් ජීවිතයේ නිර්මාත්මක දේපළක් ලෙස සැලකිය හැකිය
වර්ගීකරණය

දේපල නීතිය විශාල වශයෙන් ඵෙතිහාසිකමය අඛණ්ඩතාවයකට සහ තාක්‍ෂණික පාරිභාෂාවේදයකට  හිමිකම් කියන්නකි
පොදු නීති පද්ධති තුල මූලික වෙනස පවතින්නේ සැබෑ දේපල (ඉඩම්) සහ පුද්ගලික දේපල (බඩුබාහිරාදිය) අතරය
19 වන සියවසට පෙර සැබෑ දේපල සහ තෙස්තමේන්තු රහිත පුද්ගලික දේපල උරුමය පාලනය කරනු ලබන මූලධර්මයන් බෙහෙවින් වෙනස් විය
වර්තමානයේ මෙම විභේදනයට පෙර තිබූ තරමේ වැදගත්කමක් නොමැතිමුත් මෙම වර්ගීකරණයන් දෙකෙහි පවත්නා මූලික වෙනස්කම් හේතුවෙන් මෙම විභේදනය තවමත් පවතී
මෙයට හොඳම උදාහරණයක් වන්නේ ඉඩම් නිශ්චල දේපල ලෙස සලකා ඒ සම්බන්ධයෙන් කි්ත‍රයාත්මක වන්නාවූ නීති වෙනස්වීමයි
මෙම විභේදනය පැවතීමට තවත් හේතුවක් වී ඇත්තේ නීති සම්පාදනයන් කෙටුම්පත් කිරීම සාම්ප්ය‍රදායික භාෂා ව්‍යවහාරය යොදාගනිමින් සිදු කරනු ලැබීමයි
දේපල නීතිය පිලිබඳ මූලධර්මයන් වර්ගීකරණයන් පදනම ලෙස යොදාගනිමින් ඉඩම් සහ බඩුබාහරාදිය අතර විභේදනයක් ඇතිකරීම සම්බන්ධයෙන් විවේචන එල්ලවී ඇත
එයට හේතුව එහිදී ප්ත‍රමුඛතාවය ලබාදී ඇත්තේ ප්ධ‍රමුඛ අවශ්‍යතාවයන් වෙත නොව එකී වුවමනාවන්ට වස්තුවිෂය වන භාණ්ඩ පිලිබඳව වීමයි
තවද සවිකිරීම්, එනම් සවිකර ඇති බඩුභාණ්ඩ සම්බන්ධයෙන් ගත්කළ ඒවා ඉඩමේ කොටසක් බවට පත්වෙයි
සාමාන්‍යයෙන් සැබෑ දේපල ,
 ද්‍රව්‍යමය උරුමයන් -  නිශ්චල සැබෑ දේපල (ඉඩම්)
 ද්‍රව්‍යමය නොවන උරුමයන් -  පරවශතාවය වැනි චංචල සැබෑ දේපල
ලෙස උපවර්ගීකරණයකට ලක්කරනු ලැබේ
භුක්තිය

දේපල පැවරීම 
දේපල අයිතිය ලබාගැනීමේ ඉතාමත්ම සාමාන්‍ය ක‍්‍රමවේදය වන්නේ පූර්ව හිමිකරුවා සමඟ සිදුවන සම්මතික පැවරීමක් තුලින්, උදාහරණයක් ලෙස විකිණීමක් හෝ තෑගි කිරීමක් තුලින් දේපල හිමිකාරත්වය ලබාගැනීමයි
දේපල පැවරීමේ අපේක්‍ෂාව හෙළිදරව් කිරීමද සම්මතික පැවරීමක් ලෙසින් සැලකිය හැක්කේ එහි ප‍්‍රතිඵලය වනු ඇත්තේ මියගිය තැනැත්තාගේ දේපල නම් කරන ලද අර්ථලාභියා වෙත ලැබීමට සැලැස්වීම වන බැවිනි
දේපලේ හිමිකරු විසින් ස්ථාපිත කරනු ලැබූ භාරයක් යටතේද තැනැත්තකුට දේපල හිමිකමක් ලැබිය හැක
ඒමෙන්ම දේපල හිමියාගේ කැමැත්ත ඇතිවද එක් තැනැත්තකුගේ සිට තවත් තැනැත්කු වෙත දේපල මාරුවීම සිදුවිය හැක
යම් තැනැත්තකු අන්තිම කැමති පත‍්‍රයක් නොමැතිව මියයාම, බුන්වත්භාවයට පත්වීම සහ අධිකරණ තීන්දුවක් මඟින් දේපල අයිතිය අහිමි කිරීම මෙයට උදාහරණ වේ
ප්‍රමුඛතාව
දෙමව්පියන් ගෙන් පසු එම අයිතිය ලැබෙන්නේ සාහොදරයන් ගෙන් කුමන තැනත්තාට ද පිරිමි වැඩිමලා ට නැති නම් ගැහැනු අයට ද

බදු දීම 

සියවස් ගණනාවක් මුළුල්ලේ සිට බදු දීම බොහෝ අරමුණු සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වූ අතර නීති ය එම අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහාත් යුගයේ සමාජීය සහ ආර්ථික තත්ත්වයනට අනුකූලව විවිධ වෙනස් වීම් වලට භාජනය විය
18 වන සියවසේ අවසානයේ දී සහ 19 වන සියවසේ මුල් අවධියේ දී බොහෝ අවස්ථාවලදී බදු කර භාවිත වූයේ කෘෂිකාර්මික අරමුණු මුල්කරගෙන වූ අතර කාර්මීකරණය වූ රටවල නාගරික දියුණුවත් සමඟ ම නාගරික ප්‍රදේශවල හිමිකර ගැනීමේ වැදගත් ක්‍රම වේදයක් බව ට පත්විය
වර්තමාන පොදු නීති විනිශ්චයේදි ඉඩම් හිමියා සහ කුලී නිවැසියා අතර නඩු හබ වල දී පොදු නීතියේ බලපෑම තවමත් දක්නට ලැබෙන අතර විශේෂයෙන්ම එසේ වීමට හේතුව 19 වන සියවසේ දී ගිවිසුම් නීතිය සහ දේපළ නීතිය සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කරන ලද ප්‍රමුඛත ම දර්ශනවාදය රාජ්‍යය නිර්බාධ ප්‍රතිපත්තිය වීමයි
පාරිභෝජනවදයේ වර්ධනයත් සමඟ ම පාරිභෝගික අයිතීන් ආරක්ෂා කිරීමේ නීතිය පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ දී මෙන් ගිවිසුම් පාර්ශවයන්ගේ සම කේවල් කිරීමේ බලය ඇති බව උපකල්පනය කරන අතර ඒ අනුව කටයුතු සිදු නොවන විට දී ඇතිවන අපහසුතාවන් පිළිගැනීමට විවිධ පාර්ශවයන් කටයුතු කළ යුතුය
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කුලී නිවැසියන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කුලී නිවැසි නීතීන් තුලනය කළ යුතු බව නීති ප්‍රතිසංස්කරණ වාදීන් ගේ අදහසයි
ආශ්‍රිත 
 Claim club
 Conversion (law)
 Detinue
 Escheat
 Rei vindicatio
 Replevin
 Torrens title
 Trover
 Infectious invalidity

සටහන්

මූලාශ්‍ර 

 AA Berle, 'Property, Production and Revolution' (1965) 65 Columbia Law Review 1
 AA Berle, 'Family Lawsuits Over Real Property' (2012) Los Angeles Article Review on Real Property 2 
 

 
Common law legal systems
පොදු නීතිය
 නීතිය
පාටකූරක් යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ වර්ණ ගන්වන ලද ඉටි, අගුරු හෝ රටහුණු  වැනි ද්‍රව්‍යයකින් නිර්මාණය කළ කූරක් වන අතර එය ලිවීම හෝ ඇදීම සදහා භාවිතා කෙරෙයි
තෙල් සහිත රටහුණු වලින් නිර්මාණය කළ පාට කූරු තෙල් පැස්ටල් කූරු ලෙස හැදින්වෙන අතර වියළි බන්ධන මාධ්‍යයක් භාවිතයෙන් වර්ණක බැද තබාගන්නා ඒවා සරළව පැස්ටල් කූරු වශයෙන් හැදින්වෙයි
Grease Pencil හෙවත් China Marker (එක්සත් රාජධානියේදී මේවා Chinagraph Pencil ලෙස හැදින්වේ) නම් පාඨකූරු වර්ගය වර්ණ ගන්වන ලද සහ දැඩි බවට පත් කරන ලද ග්‍රීස් ආශ්‍රයෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් මේවා දැඩි දිලිසෙන සුළු පෘෂ්ඨයන් වන ඔප දැමු පෝසිලේන් සහ වීදුරු වැනි පෘෂ්ඨ මත සලකුණු යෙදීම සදහා ප්‍රයෝජනවත් වෙයි
බොහෝ විට ඉටි ආශ්‍රයෙන් නිර්මිත පාට කූරු ඇදීම සහ වර්ණ ගැන්වීම සදහා ළමුන් විසින් භාවිතා කරති
ලොව පුරා බොහෝ පාසැල් තුළ පාට කූරු අත්‍යවශ්‍ය උපාංග බවට පත්ව ඇත
මේවා භාවිතය පහසුවන අතර තීන්ත හෝ වෙනත් සළකුණු කාරක මෙන් අපිරිසිදු තත්වයක් ඇති නොකරයි
එමෙන්ම මේවා මොට ස්වභාවයක් ගන්නා හෙයින් පැන්සල් හෝ පෑන් භාවිතයේදී ඒවායේ උල්හැඩති ස්වභාවය නිසා ඇති විය හැකි අනතුරු මේවා මගින් සිදුනොවෙයි
තවද මේවා විෂ සහිත නොවන අතර විශාල වර්ණ පරාසයක් මේවා මගින් ලබාගත හැක
ලොව පාට කූරු නිෂ්පාදනයේ යෙදෙන විශාලතම සමාගම Binney & Smith Inc
වන අතර ඔවුන් පාට කූරු නිෂ්පාදනය ලොවට හදුන්වාදුන් සමාගම ද වේ
ඔවුන් නිපදවන පාට කූරු Crayola නම් වෙළද නාමය යටතේ අලෙවි කෙරෙන අතර ඒවා නිර්මාණය කර ඇත්තේ බොරතෙල් කර්මාන්තයේ ඵලයක් වන පැරෆින් ඉටි මගින් වේ
සෝයා බෝංචි මගින් නිස්සාරණය කරන තෙල් මගින් ද පාට  කූරු නිර්මාණය කල හැකි නමුත් මෙය එතරම් ප්‍රචලිත ක්‍රමයක් නොවේ
Crayola වෙළද නාමය යටතේ නිකුත් කරන ලද පාට කූරු අටකින් යුත් පළමු ඇසුරුම් වෙළද පොළට නිකුත් කරන ලද්දේ 1903 වසරේදී වේ
මෙම පා‍ට කූරු ඇසුරුමෙහි මිල ඇමරිකානු මුදලින් නිකල් 1 ක් විය
එහි අඩංගු වූ වර්ණ වන්නේ කලු, දුඹුරු, නිල්, රතු, දම්, තැඹිලි, කහ  සහ කොළ වේ
Crayola නාමය නිර්මාණය කරන ලද්දේ එඩ්වින් බිනීගේ බිරිද වු ඇලිස් ස්ටෙඩ් බිනී විසිනි
ඇය එම වදන නිර්මාණය කරන ලද්දේ රටහුණු සදහා වු ප්‍රංශ නාමය වන Craie සහ තෙල් සහිත යන අරුත දෙන ප්‍රංශ වදන වු Oleagineux නම් පද දෙක එක් කිරීමෙනි
ඇතැම් කලා උපකරණ නිර්මාණ සමාගම් ජලයේ දිය කළ හැකි  පාට කූරු නිෂ්පාදනය කරයි
ඒ සදහා උදාහරණයක් වන්නේ ස්විට්සර්ලන්ත සමාගමක් වන Caran d’Ache සමාගමයි
ජලය ඇතිව හෝ නැතිව මාධ්‍යයට යෙදු විට පාටකූරු වල වර්ණ ඉතා පහසුවෙන් මුසු කළ හැක
තම වැඩකටයුතු සදහා Conte පාටකූරු භාවිතා කළ නිර්මාණ කරුවෙකු ලෙස ජීන් - ෆැන්කොයිස් මිලට් හදුන්වා දිය හැක
පාටකූරු ද්‍රව වන උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් 120 0F හෝ 400C පමණ වේ
org/wiki/Crayon
නීතීඥවරු සිය සේවාදායකයින්ට ඔවුන්ගේ නෛතික අයිතිවාසිකම් හා වගකීම් පිලිබඳ උපදෙස්දීම සහ අධිකරණයන්හි ඔවුන් නියෝජනය කිරීම සිදු කරති
මානව හිමිකම් පිලිබඳ යුරෝපා අධිකරණය දක්වා ඇති අන්දමට නීතිය සෑම අයෙකුටම ප‍්‍රවේශවිය හැක්කක් විය යුතු වන අතර නීතිය තමන්ට කෙසේ බලපානු ඇතිදැයි පූර්වඋපකල්පනය කළහැකි වියයුතුය
වෘත්තීයමයභාවය පවත්වාගැනීම පිණිස නීති වෘත්තිය රජය හෝ නීතීඥ සංගමය, නීතීඥ මණ්ඩලය හෝ නීති සංගමය වැනි ස්වාධීන නියාමන දේහයක් විසින් පාලනය කරනු ලැබේ
නීති වෘත්තියෙහි නියැලීමට අපේක්‍ෂා කරන අයෙකු සිය වෘත්තිය ආරම්භ කිරීමට පෙර නියාමන දේහයක් විසින් සහතික කරනු ලැබිය යුතුය
සාමාන්‍යයෙන් විශ්ව විද්‍යාලයක නීති පීඨයක හෝ නීති විද්‍යාලයක අධ්‍යාපනය ලබා නීතිවේදී  උපාධියක් ලබාගැනීම මේ සඳහා අවශ්‍ය වේ
එකී අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව ඇතුලත්වීමේ විභාගයකින් සමත්විය යුතුය
සමහර රටවල් තැනැත්තකු නීති වෘත්තියට ඇතුලත්කරගැනීමට මීට අමතරව වෘත්තීය සුදුසුකම්ද ඉල්ලා සිටියි
බැරිස්ටර්වරයකු හෝ නීතීඥවරයකු   වීමට අපේක්‍ෂා කරන අයකු පළපුරුදු බැරිස්ටර් වරයකු හෝ නීතීඥවරයකු යටතේ නියම කරන ලද කාලයක් කාළයක් කණ්ෂ්ඨයකු ලෙස සේවය කළයුතු වෙයි, ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ රීති වලට අනුව නම් මාස 6 ක කාලයක් වසර 7ක් හෝ ඊට වැඩි පලපුරුද්දක් ඇති නීතීඥවරයකු යටතේ සේවය කළ යුතුවීම අනිවාර්ය අංගයකි
නීති වෘත්තියට අදාල වන්නාවූ සුදුසුකම්වලට අමතරව ඉහල අධ්‍යාපනික සුදුසුකම්ද ලබාගැනීමේ හැකියාව පවතී
නීතිය පිලිබඳ ශාස්ත‍්‍රපති උපාධිය, නෛතික අධ්‍යනයන් පිලිබඳ ශාස්ත‍්‍රපති උපාධිය හෝ නීතිය පිලිබඳ දර්ශනසූරී උපාධිය මේ අතර වේ
නිසි බලය ලැබීමෙන් අනතුරුව නීතීඥවරයකු බොහෝවිට නීතීඥ සමාගමක සේවය කිරීම, නීති වෘත්තිකයකු ලෙස ස්වාධීනව කටයුතු කිරීම, රජයේ තනතුරක් දැරීම හෝ පුද්ගලික ආයතනයක අභ්‍යන්තර නීතීඥවරයකු ලෙස සේවය කිරීම කළහැක
මීට අමතරව ඉල්ලීම මත වානිජ සේවාවන් මඟින් හෝ ස්වාධීන කි‍්‍රයාකාරිකයකු වශයෙන් පර්යේෂණ සිදුකිරිම මඟින් නෛතික පර්යේෂකයකු බවට පත්වීමේ හැකියාවද ඇත
නීතිය පිලිබඳ පුහුණුව ලද බොහෝ දෙනා නීති ක්ෂේත‍්‍රයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ක්ෂේත‍්‍රයන් වෙත සිය දක්‍ෂතාවය යොදවනු ලැබේ
නීතියේ වර්තමාන තත්වය තේරුම්ගැනීම පිණිස පොදු නීති සම්ප‍්‍රදාය තුල නීති පිලිබඳ පර්යේෂණ සිදුකිරීමට විශාල වැදගත්කමක් ලබාදෙනු ලබයි
නඩු තීන්දු, නීතිය පිලිබඳ වාර සඟරා සහ ව්‍යවස්ථාවන් පිලිබඳ අධ්‍යනය මීට ඇතුලත් වේ
අධිකරණ කාර්ය සටහන්, අනුනයන වාර්තා, ගිවිසුම්, භාර ආදිය කෙටුම්පත් කිරීමද නීති වෘත්තියට අදාල වෙයි
සාකච්ඡා කිරීම හා ගැටුම් නිරාකරණය පිලිබඳ හැකියාවන්ද නිරතවන ක්ෂේත‍්‍රය අනුව නීති වෘත්තියට වැදගත් වියහැක
නීතිය
විධායකය

  

ජී 8 රැස්වීම් සෑම රටකම විධායකයේ නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත වෙයි
එක්සත් ජනපදය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඉන්දියාව සහ ජපානය වැනි බොහෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී  රටවල එය ව්‍යවස්ථායකට තෝරා පත්කර ගැනුනු පුද්ගලයින්ගෙන් සමන්විත අතර බොහෝවිට එය කැබිනට්ටුව යන නමින් හඳුන්වනු ලැබේ
සමහර රටවල රාජ්‍ය නායකයා නම් කිරීමෙන් පත්වන අතර (ජර්මනිය) තවත් සමහර අවස්ථාවන්හිදී උරුමයෙන් (බි්ි‍රතාන්‍ය කිරීටය) පත්වනු ලැබේ
තවත් සමහර අවස්ථාවන්හිදී එය මහජන ඡුන්දයෙන් පත්වන ධුරයක්ද (ඔස්ට්‍්‍රයාවේ ජනාධිපති) වියහැක
ප්හ‍රංශය එක්සත් ජනපදය, රුසියාව වැනි රටවල් මෙම ජනාධිපති ක්්‍රමයන් හෙවත් විධායකය ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් වෙන්වූ ආස්ථිත්‍යයක් වන අතර එය ව්‍යවස්ථාදායකයට වගනොකියයි
බොහෝ අවස්ථෘවන්හිදී විධායකය විසින් නීති සම්පාදනයන් යෝජනා කිරීම හෝ ආරම්භ කිරීම සිදුකරනු ඇත
හමුදාව සහ පොලීසිය මෙන්ම නිලධාරිතන්ත්ව‍රයද බොහෝවිට විධායකයේ පාලනය යටතේ පවතී
රජයේ අමාත්‍යවරු හෝ රාජ්‍ය ලේකම්වරු රටේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය, අධිකරණ අමාත්‍යාංශය වැනි රාජ්‍ය ආයතනයන්හි ප්බ‍රධානත්වය උසුලති
මේ අනුව නව විධායකයක් තේරී පත්වීම රාජ්‍ය පාලනය කෙරහි වන ප්ා‍රවේශයේ පූර්ණ වෙනසකට ලක්කරන අවස්ථාවක් වියහැක
නීතිය
නීති ආයතන
1963 දී එක්සත් ජනපද සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරය විසින් වොෂින්ටන් ඞී
සී. හි පවත්වන ලද පෙළපාලියක්

‘සිවිල් සමාජය’ යන යෙදුමේ ඉතිහාසය බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික දාර්ශනිකයකු වන ජෝන් ලොක්ගේ කාළය දක්වා දිවයන්නකි
ඔහු සිවිල් සමාජය දුටුවේ ‘ඔවුන් අතර පවත්නා ආරවුල් විසඳීම සඳහා අධිකාරය හිමි පොදු නීතියක් හා අධිකරණ සමාජයක්’ හිමි ජනතාවක් ලෙසිනි
ජර්මානු දාර්ශනිකයකු වූ ජෝර්ජ් විල්හෙල්ම් ෆෙඩ්‍රික් හේගල් සිය Elements of the Philosophy of Right නම් කෘතියේදී රාජ්‍යය
සිවිල් සමාජයෙන් වෙන්කොට දැක්වීය
සිය ඵෙතිහාසික දයලෙක්තිකවාදී කරකෘතමය තුල හේගල් විශ්වාස කළේ සිවිල් සමාජය සහ රාජ්‍යය යනු ධ්‍රැවීකරණයන් දෙකක් බවය
ජනතාවගේ අදහස් නිර්මාණය වන හා නීතිය කුමක් විය යුතුද යන්න පිලිබඳව ලොබි කිරීම් සිදුවන සිවිල් සමාජය අනිවාර්යයක් ලෙසම නීතියේ මූලාශ්‍රයක් වෙයි
ඕස්ට්‍රේලියානු බැරිස්ටර්වරයකු සහ ලේඛකයකු වන ජෙෆ්‍රි රොබින්සන් ජාත්‍යන්තර නීතිය පිලිබඳව කියා සිටියේ,
"එහි මූලික නූතන මූලාශ්‍රයන් සිය විසිත්ත කාමරයන්හි රූපවාහිනී තිරයන් මත දකින මානව හිමිකම් කඩවීම් වලට විරුද්ධ වන සාමාන්‍ය මිනිසුන් හා ගැහැණුන්ගේ සහ රාජ්‍යත නොවන සංවි්ධානයන්ගේ පරලට තිචාරයන් තුලින් සොයාගත හැක" යනුවෙනි
කථාකිරීමේ නිදහස, සමාගමයේ නිදහස සහ වෙනත් බොහෝ පුද්ගල අයිතිවාසිකම් විසින් ජනතාවට හමුවීමට, සාකච්ඡා කිරීමට, විවේචනය කිරීමට සහ සිය රජයන් පිලිබඳ කථාබස් කිරීමට ඉඩහසර නිර්මාණය කරදෙන අතර එමඟින් පරම ජාතන්ත්‍යන්තරවාදයේ පදනම නිර්මාණය වෙයි
සිය ජීවිත කෙරෙහි දේශපාලන බලය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය පිලිබඳ අවධානයෙන් පසුවීම හා එම තත්වයන් වෙනස් කිරීම මඟින් සහභාගීවන පිරිස වැඩිවීම හේතුකොටගෙන ජනතාව කෙරෙහි නීතිය පිලිගතහැකි සුජාත එකක් බවට පත්කරවයි. වර්ධනය වූ දේශපාලන පක්ෂ, විවාද සමාජයන්, වෘත්තීය සමිති, මැදිහත් මාධ්‍යායතන,  ව්‍යාපාර, පුණ්‍යායතන යනාදී සියල්ලම යහපත් සිවිල් සමාජයක අංගයන් වේ
සමාජය
මානව හිමිකම්
ඇන්ටෝනි ප්ලැස්ඩ් ගැයිලෙම් ගවුඩි අයි කෝනෙට් යන්න් ස්පාඤ්ඤ බසින් ඔහුගේ නම දැක්වෙන ආකාරය වේ
“ඇන්ටෝනියෝ ගවුඩි ස්පාඤ්ඤ ජාතික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පි‍යකු වන අතර ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වී ඇත්තේ ඔහුගේ අසමසම තනි පුද්ගලවාදී නිර්මාණකරණය නිසාමය

සුවිශේෂ ගොඩනැඟිලි
සග්රඩා ෆැමිලියා, කාසා මිලා, කාසා බට්ලො

සුවිශේෂ ව්‍යාපෘති
Parc Güell, Colònia Güell

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැදි
Antonio

1852 උපත්
1926 මරණ
ශිල්පය, ශිල්පීය වැඩ ලෙස ද හැඳින්වෙන අත්කම් නිර්මාණ යනු මුළුමනින්ම අතින් හෝ සරල මෙවලම් යොදා ගෙන ප්‍රයෝජනවත් අලංකාර භාණ්ඩ නිපදවීමේ ක්‍රියාවලියකි
මෙය පාරම්පරික වටිනාකමක් ඇති භාණ්ඩ නිර්මාණය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වේ
භාණ්ඩවල ඒකල කර්මාන්තභාවය පරම නිර්ණායකයකි
එවැනි භාණ්ඩ සංස්කෘතිකමය හෝ ආගමික වැදගත්කමක් දරයි
මහා පරිමාණයෙන් හෝ යන්ත්‍රානුසාරයෙන් නිපදවෙන භාණ්ඩ අත්කම් නිර්මාණ නොවේ
කලාව හා ශිල්පය වැනි සුලභව භාවිතා වන වර්ගීකරණයන්ගෙන් අත්කම් නිර්මාණ වෙන් කර ගැනීම එය නිර්මාණය කරඇති අරමුණ අනුව සිදු වේ
මේවා භාවිතා කිරීමට හෝ පැළඳීමට සහ වෙනත් කටයුතුවලට යොදා ගත්තද එය භාවිතා වන්නේ හුදු සැරසිල්ලක් ලෙසින් පමණක් නොවේ
මේවා සාමාන්‍යයෙන් බහුලව එදිනෙදා කටයුතුවලට අවශ්‍ය වන පාරම්පරික වටිනාකමක් සහිත නිර්මාණ වන අතර කලා නිර්මාණ හා ශිල්පිය නිර්මාණවලින් ඇඟ වෙන්නේ විනෝදකාමී බවය
org/wiki/Handicraft
සෑම නෛතික පද්ධතියක්ම එක හා සමාන ප‍්‍රයුක්තීන්ට මුහුණ දුන්නද විවිධ රටවල් නෛතික විෂයන් විවිධාකරයෙන් වර්ගීකරණය කරනු ලබයි
‘සමජන නීති’ විෂයන් (ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතිය, පරිපාලන නීතිය සහ අපරාධ නීතිය ඇතුලත්( සහ ‘පුද්ගලික නීති’ විෂය (ගිවිසුම් නීතිය, තෝරත නීතිය සහ දේපල නීතිය ඇතුලත්) යන විභේදනය බෙහෙවින්ම පොදු එකකි
සිවිල් නීති රටවල ගිවිසුම් හා තෝරත නීති සාමාන්‍යයෙන් බැඳීම් නීතිය යටතට වැටෙන අතර භාර නීතිය සම්බන්ධයෙන් ව්‍යවස්ථාපිත තන්ත‍්‍රය හෝ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් අදාල වෙයි
වැඩි ප‍්‍රායෝගික වැදගත්කමක් සහිත දැනුම් පද්ධතීන් පැවතියද ජාත්‍යන්තර, ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා, පරිපාලන
අපරාධ, ගිවිසුම්, තෝරත, දේපල සහ භාර නීති ‘සාම්ප‍්‍රදායික මධ්‍ය විෂයන්’ ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබේ
පැස්ටල් යනු කූරක ආකාරයට ඇති චිත්‍රකලා මාධ්‍යයක් වන අතර, එය සමන්විත වන්නේ අමිශ්‍ර කුඩු කෙරුණු වර්ණක සහ බැඳුම්කාරකයකිනි
පැස්ටල් වල අඩංගු වර්ණකයන්, තෙල් සායම් ඇතුළු අනෙකුත් සියළු වර්ණ චිත්‍රකලා මාධ්‍ය තැනීමට භාවිතා කරන ඒවාම වෙති
බැඳුම්කාරකය උදාසීන පැහැයක් සහිත සහ අඩු  සංතෘප්තියක් සහිත වෙයි
“පැස්ටල්” යන නාම පදයෙන් නැගී එන අර්ථ
පැස්ටල් මගින් කළ නිර්මාණයන් හැඳින්වෙන වෙනත් නාමපදයකි
පැස්ටල් සමග කළ නිර්මාණයන් හැඳින්වෙන ක්‍රියාපදයකි
දීප්තියෙන් අඩු වර්ණ යන්න හැඳින්වෙන ක්‍රියාපදයකි
ආශ්‍රිත ලිපි
 රටහුණු
පාර්ලිමේන්තු කාර්ය පටිපාටිය යනු රැස්වීම් සහ සංගම්, සංවිධාන, ව්‍යවස්ථාපිත දේහයන් සහ අනෙකුත් සාකච්ඡාමය රැස්වීම් පාලනය කරන්නාවූ රීති, ආචාර ධර්ම සහ සම්ප‍්‍රදායන් සමූහයයි
එය එක්සත් රාජධානියේ පාර්ලිමේන්තුවේ මහජන මන්ත‍්‍රණ මණ්ඩලයේ පරිචයන් තුලින් ගොඩනැගුනු පොදු නීතියේ කොටසකි
ඒක්සත් ජනපදයේ පාර්ලිමේන්තු කාර්ය පටිපාටිය පාර්ලිමේන්තු නීතිය, පාර්ලිමේන්තු පරිචය, ව්‍යවස්ථාදායක කාර්ය පටිපාටිය හෝ පිලිවෙලෙහි නීතිය ලෙසින් හැඳින්වේ
බි‍්‍රතාන්‍ය,  ඕස්ටේ‍්‍රලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු අපි‍්‍රකාව සහ අනෙකුත් ඉංගී‍්‍රසි කථාකරන රටවල එය මූලාසනධාරීත්වය, මූලාසනයදැරීම, රැස්වීම් පැවැත්වීමේ නීතිය, රැස්වීම්වල කාර්ය පටිපාටිය හෝ රැස්වීම්වල උපචාරයන් යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි
එහි හදවත වන්නේ සුළුතරයට ගරු කරමින් බහුතරය විසින් පාලනය කරනු ලැබීමයි
එහි අරමුණ වන්නේ සංවිධානයේ අභිරුචීන් පිලිබඳ ප‍්‍රශ්ණ කෙරෙහි පරීක්‍ෂාකාරී වෙමින් එකී ප‍්‍රශ්ණ සම්බන්ධයෙන් සභාවේ අභිලාෂය ප‍්‍රකාශයට පත්කිරීමයි
සිස්ටීන් දේවස්ථානය යනු වතිකානු නගරයේ පිහිටි පාප්තුමාගේ නිල නිවස වන අපොස්ටොලික් මන්දිරයේ පිහිටා ඇති දේවස්ථානයකි
ගෘහ නිර්මාණයෙන් අනූන ස්ථානයක් වන මෙහි පුරාණ තෙස්තමේන්තුවේ සොලමන් පූජස්ථානයේ ලක්ෂණද පිළිබිඹු වේ
ශ්රේ ෂ්ඨ පුනරුදවාදී කලාකරුවන්ගේ බිතු සිතුවම්කරණයෙන්ද එනම්, මයිකල් ආන්ජිලෝ වැනි අයගේ නිර්මාණකරණයෙන් අලංකෘත මෙහි පාප්වහන්සේගේ ආගමික සහ විවිධ ක්රිියාකාරකම් සිදුකරන දේවස්ථානයයි
තවද, නව පාප්වහන්සේ කෙනෙකු පත් කරනුවස් පවත්වනු ලබන රහස් සාකච්ඡා සිදු කරනුයේ මෙම පරිශ්රසයේදී වීම විශේෂත්වයකි
නිර්මාණකරුවකුට හෝ ඔහු විසින් නම් කරනු ලද තැනැත්තකුට එකී නව නිර්මාණය සිදුකිරීම වෙනුවෙන් නිශ්චිත කාළයක් සඳහා රාජ්‍ය විසින් ලබාදෙනු ලබන පරම හිමිකම් කාණ්ඩයක් පේටන්ට් ලෙසින් හඳින්වේ
පේටන්ට් ලබාදීමේ කි‍්‍රයාපටිපාටිය පේටන්ට් ලබාගන්නා තැනැත්තාගේ සුදුසුකම් සහ ලබාදෙනු ලබන පරම හිමිකම් ජාතික නීතීන් හා ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් හේතුකොටගෙන රටින් රටට වෙනස් වේ
සාමාන්‍යයෙන් දර්ශිය පේටන්ට් ඉල්ලූම් පත‍්‍රයක නිර්මාණය නව්‍යවූ, නිර්මාණය කරන ලද්දාවූ, ප‍්‍රයෝජනවත් සහ කාර්මිකව යොදාගතහැකි එකක් බව දක්වමින් ඉල්ලීම ඉදිරිපත් කලයුතු වෙයි
බොහෝ රටවල ව්‍යාපාරික ක‍්‍රමවේදයන් හා මානසික කි‍්‍රයාවන් වැනි සමහර විෂය ක්ෂේත‍්‍රයන් පේටන්ට් අයිතියෙන් බැහැර කරනු ලැබ ඇත
පේටන්ට් හිමිකරුවකුට ලබාදෙනු ලබන පරිම හිමිකම් මඟින් වෙනත් තැනැත්තන් විසින් එය සෑදීම, භාවිතා කිරීම, විකිණීම, විකිණීමට අර්පණය කිරීම හෝ අපනයනය කිරීම වලක්වනු ලබයි
වර්තමාන ජාත්‍යන්තර නීති රාමුව සම්බන්ධයෙන් වගකීම හිමිවන්නේ එක්සත් ජාතීන්ටය

පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය රාජ්‍යයන් හා අන්තර් ආණ්ඩුමය සංවිධානයන්හි ව්‍යුහය සහ ක්‍රියාකරීත්වය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරයි
රට තුල නෛතික අර්ථනිරූපනයන් හා  බලාත්මක කිරීම් ඉක්මවායන බහුජාතික සමාගම් සහ තැනැත්තන් වෙනුවෙන් ඊට වඩා පහල මට්ටමක ජාත්‍යන්තර නීතියක් අදාල වෙයි
20 වන සියවස තුල ගෝලීය වෙළ‍දාම, සන්නද්ධ ගැටුම්, ලෝක පරිමාණයෙන් පරිසර තත්වයන්ගේ පිරිහීම, මානව හිමිකම් කඩවීම් සම්න්ධයෙන් දැනුවත්වීම, ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රවාහනය සීඝ‍්‍ර හා වැඩිවීම සහ ගෝලීය සන්නිවේදනයන්ගේ සීඝ‍්‍ර වර්ධනයහේතුකොටගෙන පොදු ජාත්‍යන්තර නීතියේ වැදගත්කම වර්ධනයවිය
පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය සමහර අවස්ථාවන්හිදී ‘ජාතීන්ගේ නීතිය’ ලෙසින්ද හඳුන්වනු ලැබේ
එය නීති අතර ගැටුම් නිරාකරණය සම්බන්ධයෙන් අදාල වන්නාවූ ‘පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතිය’ සමඟ පටලවා නොගත යුතුය
වඩාත් පොදු අර්ථයෙන් ගත්කළ ජාත්‍යන්තර නීතියට ‘රාජ්‍යයන්ගේ සහ අන්තර් ආණ්ඩුමය සංවිධානයන්ගේ කි‍්‍රයාකලාපය, ඔවුන් අතර සම්බන්ධතාවන් මෙන්ම ස්වභාවික හෝ නෛතික තැනැත්තන් සමඟ වන සමහර සම්බන්ධතාවන් සම්බන්ධයෙන් පොදුවේ අදාල කරගනු ලබන රීති සහ මූලධර්මයන්’ අයත්වේ
පොදු ජාත්‍යන්තර නීතියේ ඉතිහාසය   

ජාත්‍යන්තර නීතිය සම්බන්ධයෙන් පවතින මුල්ම ප්‍රසිද්ධ ලියවිල්ල වන්නේ, ‘ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ හැඳින්වීමක්’ යන්නයි
එය "මොහොමඞ් බින් හසන් අල් ෂබානි" විසින් 8 වන සියවස අග දී ලියන ලද්දකි
ඔහු ඉස්ලාම් නීතිය හා නීති විද්‍යාව පිළිබඳ ‘හනෆි’ ගුරු කුලයේ නීතිවේදියකු වූ අතර, අනෙකුත් ඉස්ලාම් නීතිවේදිහූ ඉන්පසුව ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ ලේඛන ගණනාවක් ලියා ඇත
(අරාබි බසින් මේවා ‘සියාර්’ ලෙස හඳුන්වයි) මෙම මුල්කාලීන ඉස්ලාම් නෛතික ලියවිලි ජාත්‍යන්තර නීතිය තුළ ඉස්ලාම් ආචාර ධර්ම, ඉස්ලාම් ආර්ථික නීති විද්‍යාව සහ ඉස්ලාම් හමුදා නීති විද්‍යාව ක්‍රියාත්මක වීම පිළිබඳ ව විග්‍රහ කරයි
එසේම ගිවිසුම් පිළිබඳ නීතිය කෙරෙහි ද ඒවා සැලකිලිමත් වී ඇත
එනම්, තානාපතිවරුන්, ප්‍රාණ ඇපකරුවන්, සරණාගතයින් හා යුද සිරකරුවන්ට සැලකීම, සරණාගත බව පැතීමට ඇති අයිතිය, යුද පිටියේ හැසිරීම, කාන්තාවන්, ළමුන් හා යුද භටයින් නොවන සිවිල් පුරවැසියන්ට සැලකීම, යුද බිම් සීමා හරහා සිදුවන ගිවිසුම්, විෂ සහිත ආයුධ භාවිතය, සතුරු භූමි විනාශ කිරීම යනාදි යයි
ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ පළමුවන යුරෝපීය ලේඛනය සම්පාදනය කළේ 17 වන සියවසේ මුල් කාලයේ ‘හියුගෝ ග්‍රොෂස්’ විසිනි
ඔහු සහ අනෙකුත් යුරෝපීය නීතිවේදීන් මුල් කාලීන ඉස්ලාම් අන්තර්ජාතික නීතිය මගින් බලපෑමට ලක්වූවා විය හැකිය
1648 වෙස්ට්පේලියා
සාම ගිවිසුම් මගින් ආරම්භ වී, 16, 17 හා 18 වන සියවස්වලදී ස්වාධිපත්‍යය සහිත ජාතික රාජ්‍ය සංකල්පයේ වර්ධනය වීමක් දැකිය හැකි විය
එනම්, ජාතියක් මධ්‍යගත ආණ්ඩුවක් විසින් පාලනය කිරීමේ ක්‍රමයකි
තමා නිශ්චිත ජාතික අනන්‍යතාවක් සහිත පුරවැසියන් බව මිනිසුන් විසින් වටහා ගැනීමත් සමග ජාතිකවාදය පිළිබඳ සංකල්පය අතිශයින් වැදගත් එකක් බවට පත්විය
19 වන සියවසේ මැද භාගය වන තෙක්ම, ජාතික රාජ්‍යයන් අතර සම්බන්ධතා පාලනය වූයේ, එක් එක් රාජ්‍ය අතර හැසිරීම් පාලනය කිරීම සඳහා පනවන ලද ගිවිසුම් හා එකඟතා මගිනි
ඒවා බලය යෙදවීමෙන් මිස බලාත්මක කළ නොහැකි, ගෞරවය හෝ විශ්වාසය නිසා මිස කිසිඳු බැඳීමක් රහිත ඒවා විය
එහෙත්, ක්‍රමයෙන් ගිවිසුම් බල රහිත සහ යුද්ධ සිවිල් වැසියන් කෙරෙහි ඉතා විනාශකාරී ඒවා බවට පත්වන විට, විශේෂයෙන්ම යුද සමයේ සිවිල් පුරුවැසියෝ රාජ්‍ය තුළ පනත් සම්මත කිරීම කෙරෙහි බලපෑම් කළහ
සටහන් 

| Public international law -History of public international law
|}
{|
 නීතිය
සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ බදු බොහෝ අරමුණු වෙනුවෙන් භාවිතා කරනු ලැබ ඇති අතර කලින් කල පැවැති සමාජ, ආර්ථික තතවයන් මත මේ සම්බන්ධයෙන් ලබපැවැත්වුනු නෛතික නියාමනයන් වෙනස්වී ඇත
උදාහරණයක් ලෙස 18 වන සියවස සහ 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී පමණ කාර්මීකරණය වූ රටවල කාර්මික නගරයන්හි නාගරික ප‍්‍රදේශවල දේපල ලබාගැනීමේ වැදගත් ක‍්‍රමයක් බවට  බදුකරයන් පත්වන තුරු බදුකරයන් භාවිතා කරනු ලැබූයේ කෘෂිකාර්මික අරමුණු වෙනුවෙන් පමණකි
පොදු නීති රටවල ඉඩම් හිමියා සහ කුලීවැසියා පිලිබඳ නූතන නීතිය පොදු නීතියේ බලපෑම දරා සිටින අතර රාජ්‍ය නිර්බාධ ප‍්‍රතිපත්තිය ආධිපත්‍යය දැරූ 19 වන සියවසේ ගිවිසුම් නීතියේ සහ දේපල නීතියේ බලපෑම එතුල මනාව නිරූපනය වේ
පාරිභෝජනවාදයේ වර්ධනයත් සමඟ ගිවිසුමක පාර්ශ්වයන් අතර සමාන කේවල් කිරීමේ බලයක් පවතින්නේය යන උපකල්පනය නිවැරදි නොවන බව පෙනීයාමේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස පාරිභෝගික ආරක්‍ෂණ නීති බිහිවිය
මිට සමාන්තරව කුලී නිවැසි නීතීන්ද කුලී නිවැසියන් ආරක්‍ෂා කරන ආකාරයෙන් නිර්මාණය වියයුතු බවට අවධානය කෙරින
වර්තමානයේ කුලී නිවැසියන් ආරක්‍ෂා කරන නීතීන් සාමාන්‍යයක් බවට පත්ව ඇත
ආශ්‍රිත ලිපි 

 Advance tax ruling
 Black market
 DIRTI 5
 Excess burden of taxation
 Fiscal capacity
 Fiscal incidence
 Fiscal sociology
 Government budget balance
 International taxation
 List of taxes
 Price ceiling
 Price floor
 Revolutionary tax
 Shadow economy
 Tax competition
 Tax exporting
 Tax haven
 Taxpayer receipt
 Tax revenue
 Tax resistance
 Tax shelter

රට හෝ කලාපය අනුව 
 List of countries by tax rates
List of countries by tax revenue as percentage of GDP
Revenue service
Taxation by country

මූලාශ්‍ර

වැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහා

භාහිර සබැඳි 

 Tax introduction database – A dataset of the introduction of taxes in 220 countries, 1750-2018.
 OECD tax statistics
 OECD portal on Tax
 ICTD/UNU-WIDER, Government Revenue Dataset compilation of tax data mainly from OECD and IMF

 
ආර්ථිකය
3rd-millennium BC establishments in Egypt
Egyptian inventions
30th-century BC establishments
ජොහෑන් වුල්ෆ්ගෑන්ග් වොන් ගොතේ (1749 අගෝස්තු 28 – 1832 මාර්තු 22) ජර්මානු ජාතික ලේඛකයෙක් විය
ජෝර්ජ් එලියට් විසින් ඔහු හඳුන්වනු ලැබුවේ ජර්මනියේ ‍ශ්‍රේෂ්ටතම ලේඛකයා
හා පෘථිවිය මත ඇවිදින ලද අවසාන සත්‍ය මහා ප්‍රාඥයා ලෙසය
ගොතේ ගේ නිර්මාණ පද්‍ය, නාට්‍ය, සාහිත්‍ය, දේව ධර්මය, මනුෂ්‍යවාදය හා විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රවල පැතිරී තිබේ
ගොතේ ගේ ‍ලෝක ඉතිහාසයේ එක් ශ්‍රේෂ්ඨතම නිර්මාණයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ නිර්මාණය වන්නේ කොටස් දෙකකින් යුත් නාට්‍යයක් වූ Faust ය
ගොතේ ගේ අනිකුත් ජනප්‍රිය සාහිත්‍යමය නිර්මාණ අතරට ඔහුගේ පද්‍ය වූ Bildungsroman Wilhelm Meister’s Apprenticeship හා සංදේශ නවකතාවක් වූ The Sorrows of Young Werther ඇතුළත් වේ