Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඥාන නම් තත්වයේ දී, භෞතික වූ සංවේදන දොරටු බොඳ වී යයි
මානසික ක්ලේෂයන් යටපත් කෙරෙයි
යහපත් මානසික ගති ලක්ෂණයන්ට ශක්තියක් ලැබෙයි
එවිට මනස යථාර්ථයේ සත්‍ය ස්වභාවය ගවේෂණය පිණිස යොදවා ගතහැකියි
ක්ලේෂයන් ඇතිවන අවස්ථා තුනකි
විරෝධයක් නොදක්වන අවස්ථාවේ දී ක්ලේෂයන් අකර්මන්‍ය ව අනුසාය (anusaya) ලෙසකින් මානසිකත්වයේ පතුලක රැඳී සිටියි
එහෙත් සංවේදන උත්තේජයකින් පරියුත්තාන (pariyutthana) බවක් ඇතිවිය හැකියි
එවිට සවිඥානය කරා පැමිණෙන අයපහත් සිතුවිලි, ආවේග හා චේතන වලින් මේ ක්ලේෂයන් දැකිය හැකියි
ඒවාට තවත් ශක්තිය එකතු වූ විට, එවිට ක්ලේෂයන් අනතුරුදායක වූ විතික්කම (vitikkama) තත්වයට උත්සන්න වෙයි
එහි දී ශාරීරික හෝ වාචික ක්‍රියාවන් හට ගනියි
දුකින් හා ආතතියෙන් ගැලවීමට මේ ක්ලේෂයන් සදහටම මුලිනුපුටා දැමිය යුතු යැයි ථේරවාදීන් විශ්වාස කරති
සතිපට්ඨාන නොහොත් සිහිකල්පනාව වැඩීමෙන් ක්ලේෂයන් මනස යටත් කරගන්නටත් ශාරීරික ක්‍රියාවන් පාලනය කරන්නටත් ගන්නා උත්සාහය වැළැක්විය හැකියි
ඉන්පසු ක්ලේෂයන්ගේ සත්‍ය ස්වභාවය කුමක් දැයි අන්තර් ගවේෂණයකින්, විශ්ලේෂණයකින් හා අත්දැකීමෙන් හා අවබෝධයෙන් ලබාගන්නේ ඥානය භාවිතයෙනි
මේ ක්‍රියාවලිය සෑම සියළු ක්ලේෂයක්ම හඳුනාගන්නට නැවත නැවතත් භාවිතා කළ යුත්තකි
මේ ප්‍රතිපත්තිය අනුගමනය කරන්නාට එවිට ඒ ක්ලේෂයන්ගේ සත්‍ය ස්වභාවය අවබෝධයෙන් චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධයටත් එතැනින් නිර්වානය අවබෝධයටත් මාර්ගය පෑදේ
සංස්කෘතික පදය වන නිර්වාන හෝ පාලි පදය වන නිබ්බාන යන්න ථේරවාදීන්ගේ පරම අරමුණයි
නිබ්බාන නම් පරම සුඛයයි
එයින් නැවත ඉපදීමත්, ලෙඩදුකට ගොදුරු වීමත්, වයෝවෘද්ධ බවත් හා මරණයත් යනාදියෙන් ගැලවීමට හැකිය
ථේරවාද බුද්ධාගම අදහන අය විශ්වාස කරන්නේ සෑම ඒකීය පුද්ගලයෙකුම තම ස්වයං-පිබිදීමටත් විමුක්තිය සොයා ගැනීමටත් පුද්ගලික වගකීමකින් යුතු වූවෙක් බවයි. තම ක්‍රියාවන් සඳහා වගකීම තමන් ගත යුතුය යන්න පාලි භාෂාවේ 'කර්ම' සහ සංස්කෘතික භාෂාවේ 'කම්ම' යනාදියෙන් කියැවෙන්නේ එය ගැනයි
බුදුන් වදාළ යථාර්ථයේ සත්‍යය ස්වභාවය ගැන විශ්වාස කිරීමෙන් හෝ ඉගෙනීමෙන් පමණක් ඵලක් නැත
පිබිදීම ලබන්නට හැකිවන්නේ පුද්ගලයා තමන් විසින් එය ඍජු අත්දැකීමකින් තමන් සඳහා අවබෝධ කරගන්නේ නම් පමණයි
තමන් වෙනුවෙන් සත්‍යය සොයා ගැනීම සඳහා බුදුන් කියාදුන් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය අනුගමනය කළ යුතුය
ථේරවාද විශ්වාසයේ දී, බුදුවරුන්ට හෝ දෙවියන්ට හෝ වෙනත් පූජනීයත්වයෙන් යුතු අයට මිනිසාට පිබිදීමක් ලබා දීමට නොහැකියි
ඔවුන්ට මිනිසාව නැවත නැවත සිද්ධ වෙන සංසාර චක්‍රයෙන්, එනම් ඉපදීම, ලෙඩ රෝග වැළඳීම, වයෝවෘද්ධ වීම සහ මරණය යනාදියෙන් ගලවා ගැනීමට නොහැකියි
ථේරවාදීන්ට බුදුන් යනු ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය කියාදුන් ගුරුවරයා පමණකි
දෙවියන් සහ අනෙකුත් පූජනීය සේ සලකන අය ක්‍රෝධයට, ඊර්ෂ්‍යාවට, ද්වේෂයට, පළිගැනීමට, තණ්හාවට, ගිජුබවට, මෝහයන්ට හා මරණයට මුහුණ දෙන්නා වූ අයයි
බුදුන්ගේ පළමු අනුගාමික පරම්පරාවන් කිහිපයක් ලෙස දැඩි උවමනාවෙන් සහ කැපවීමෙන් පුහුණුවෙන අයෙකුට එම ජීවිතයේ දී ම නිබ්බාන අත් කරගන්නට හැකි වේ යැයි විශ්වාසයයි
අනෙකුත් අයට, හැම ජීවිතයක දී ම වැඩි වැඩියෙන් අවබෝධයට ඉඩ ලැබී යථාර්ථය දකින උත්සාහයට ජීවිත කාලයන් කිහිපයක් යනු ඇතැයි සැලකේ.  නිබ්බාන යන තත්වයට පැමිණියා වූවෙක් නම් වෙන්නේ අර්හත් ලෙසිනි
පුද්ගලයෙක්ව විමුක්තිය කරා ගෙන යන්නට මාර්ගෝපදේශනයක් දෙන්නට පරම ඥානයෙන් යුතු වූ බුදුන් වාසය කරනා කල අනුගාමිකයෙක් ලෙසින් වඩාත් ඉක්මණින් නිබ්බාන අවබෝධයට හැකි වේ යැයි විශ්වාස කෙරේ
ථේරවාද දහමේ දී, නිබ්බාන පසක් කරගන්නා අර්හත් වහන්සේලා බුදුන් හා සමාන ලෙසකින් විමුක්තිය ලැබූ අය ලෙසින් සැලකිල්ලට පාත්‍ර වෙති
මන්ද, නිබ්බාන යනුවෙන් ඇත්තේ එක වර්ගයකි
බුදුන් අර්හත් වහන්සේලාට වඩා ඉහළින් ඉන්නේ ඔහු මාර්ගය තමන් විසින් අවබෝධ කරගෙන එය අනුන්ට ඉගැන්වූ නිසා පමණි
එය ඖපචාරික ලෙසින් කියුවොත් ධර්මයේ චක්‍රය කැරකැවූයේ බුදුන් විසිනි
අර්හත් වහන්සේලා යනු බුදුන් කියු දහම අවබෝධයෙන් නිබ්බාන පසක් කරගත් අයයි
ථේරවාදීන්ට අනුව බුදුන් යනු ඉතා සුපිරි දක්ෂතාවයෙන් යුතු වූ උතුම් පුද්ගලයෙක් ලෙසින් ගෞරවයට පාත්‍ර වෙන්නෙකි
ථේරවාදීන් මෛත්‍රිය වැනි පාලි සුත්ත පිටකයේ සඳහන් වෙන අනාගතයේ දී බිහිවෙන මෛත්රී වැනි බුදුවරුන් විශ්වාස කරයි
බුදුන්ට පෙර අතීතයක වුවා යැයි කියන තවත් බුදුවරුන් ද විශ්වාස කරයි
සාම්ප්‍රදායිකව ථේරවාදීන්ට බුදුන් කියා දුන් පංච ශීලය වැනි සරල ශික්ෂාපද අනුගමනයෙන් සරල ප්‍රතිලාභ ලබාගත හැකිය
එසේ නැත්නම් සත්‍යය පිළිබඳ ඍජු අත්දැකීම් ගවේෂණය තුලින් බුදුන් කියාදුන් ඥාන ගවේෂණයේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය අනුගමනයෙන් තමන්ගේ විමුක්තිය සොයා යා හැකිය
ථේරවාදයේ මූල ධර්මයන්

ථේරවාද දර්ශනය ගැන මූලික වශයෙන් කිව යුතු දෙයක් නම් එය ජීවිතය ගැන නොනැනවතී කෙරෙන විශ්ලේශණ ක්‍රියාවලියක් බවයි. එය ආචාර ධර්ම මාලාවක් සහ ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් ගැන පමණක් වූවක් නොවේ
ථේරවාදයේ පරම සිද්ධාන්තය ලෙස ගැනෙන්නේ 'චත්තාරි අරියසච්චානි' නොහොත් චතුරාර්ය සත්‍යය යන්නයි
ඉතාමත් සරල ආකාරයෙකින් විස්තර කරන්නේ නම්, ගැටළුව, හේතුව, විසඳුම සහ විසඳුම කරා යන මාර්ගය ලෙසින් හැඳින්විය හැකියි
චතුරාර්ය සත්‍යය 

චතුරාර්ය සත්‍යය ගැන විස්තරයක් මෙසේය
1. දුක්ඛ ආරියසච්ච (දුක) -  මෙය පුළුල් වශයෙන් ප්‍රවර්ග තුනකට බෙදිය හැකිය
නෛසර්ගික වශයෙන් පවතින දුක, ලෝකයේ සියළු ක්‍රියාවන් හි දී අයෙක් අත්විඳින දුක, එදිනෙදා ජීවිතයේ අයෙක් අත් විඳින දුක
එනම් උපත, වයෝවෘද්ධ වීම, රෝගාතුරු වීම, දුකින් තැවීම යනාදියෙන් වූව අඩංගු වෙයි
කෙටියෙන් කිවහොත්, ප්‍රිය කරන බැඳීම් වලින් වෙන් වන්නට සිද්ධ වීමෙන් ඇති වන්නා හැඟීම් සියල්ල ද, අප්‍රිය කරන බැඳීම් වලට එක්වන්නට සිද්ධ වීමෙන් ඇති වන්නා හැඟීම් සියල්ල ද ඊට ඇතුලත් වේ
දෙවැනි දුක ප්‍රවර්ගය නම්, වෙනසට භාජනය වීම නිසා ඇතිවන දුකයි
එයින් අදහස් වෙන්නේ 'යහපත්' යැයි අදහස් කරන ලද තත්වයකට ඇති බැඳී සිටීමේ දී තත්වය වෙනස් වීම නිසා එයින් දුකක් ඉපදීමයි
තෙවැනි ප්‍රවර්ගය නම්, 'සංඛාරා දුක' යනුවෙන් හැඳින්වේ
එය අවබෝධයට වඩාත් දුෂ්කර වූවයි. නිශ්චිත වූ පංචකන්ධයන් නැතැයි ද නිතරම වෙනස්වන සුළු අනන්‍යතාවයක් ඇතැයි ද අවබෝධයට හැකියාවක් බොහෝ අයට දුෂ්කර වූ නිසා ද දුක ඇතිවේ
2. දුක්ඛසමුදාය ආරියසච්ච (දුකට හේතුව) - තණ්හාව, නම් බැඳීමට හා පරාධීන බවට ගෙන යන්නකි
එය දුකට හේතුවයි. මෙය හැඳින්වෙන්නේ 'තණ්හාව' යන නාමයෙනි
එහි කොටස් තුනක් පැහැදිලි ලෙසින් විස්තර කෙරෙයි
'කාම තණ්හා' යනු සංවේදන හරහා අත්විඳින සුවයයි
ඒවාට දර්ශන, හඬ, ස්පර්ශ, රස, ආඝ්‍රාණ සහ මානසික සංකල්ප අයත් ය
'භව තණ්හා' යනු පැවතෙන ක්‍රියාවලියකට ඇති දැඩි ආශාවයි. එය පැවැත්ම සඳහා ඇති ආශාව ඇතුල් වෙන වෙනත් විවිධ ආකාරයෙන් දකින්නට ලැබෙන්නකි
'විභව තණ්හා' නම් පැවැත්වෙන ක්‍රියාවලියෙන් ඉවත් වන්නට ඇති දැඩි ආශාවයි. එය පැවැත්ම-නැතිබව සඳහා ඇති දැඩි ආශාව ද ස්ව-නිරුද්ධිය සඳහා වූ දැඩි ආශාවෙන් ද යුතු වෙයි
3. දුක්ඛනිරෝධ ආරියසච්ච (දුක නැති කිරීම) - අයෙකුට මුළු ලෝකයම තම දුක නැති කිරීම සඳහා, එසේ සැමදා දුක නැතිව පවතිනු සඳහා, තමනට ගැලපෙන පරිදි හදාගන්නට නොහැකියි
මෙය වෙනස යන මූලික සිද්ධාන්තය කඩ කරන්නකි
ඒ නිසා අයෙක් කළ යුතු වන්නේ තමන්ගේ මනස බැඳීම් වලට හසු නොවෙන සේ සකසා ගැනීමයි
එවිට වෙනස කුමන ස්වභාවයකින් වූවත්, එයට තමන්ගේ මනසට සහනය සැලසෙන අයුරින් සකසා ගත හැකියි
තෙවැනි ආර්ය සත්‍යය කෙටියෙන් සඳහන් කරන්නේ නම්, හේතුව නම් වූ තණ්හාව තුරන් කරන කල දුක තුරන් කරත හැකිය
මෙය ත්‍රිපිටක මූලාශ්‍රයන්හි බුදුන්ගේ වදන් වලින් කියැවෙන්නේ "හේතුවකින් හට ගන්නේ කුමක් ද, හේතුව නැති කරන්නට ද පුළුවන," යනුවෙනි
4. දුක්ඛනිරෝධගාමිනීපටිපදා ආරියසච්ච (දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය) - මෙය ආර්ය අෂ්ටාංලික මාර්ගයයි
එය විමුක්තිය නොහොත් නිබ්බානය කරා ගෙනයන්නයි
මෙය දළ වශයෙන් සටහන් කරද්දී, නිවැරදි දැක්ම (සම්මා දිට්ඨි), නිවැරදි අරමුණ (සම්මා සංකප්ප), නිවැරදි කතාබහ (සම්මා වාචා), නිවැරදි ක්‍රියා (සම්මා කම්මන්ත), නිවැරදි ජීවනමාර්ගය (සම්මා ආජීව), නිවැරදි උත්සාහය (සම්මා වායාම), නිවැරදි සිහිය (සම්මා සති) සහ නිවැරදි සිත එකඟ කර ගැනීම (සම්මා සමාධි) යන පිළිපැදිය යුතු මාර්ග අටෙන් යුතුය
වැදගත් ලක්ෂණ තුනක් 

සංස්කාරයන් පැහැදිලි කරන ථේරවාද චින්තනයේ වැදගත් ලක්ෂණ තුනක් මෙසේය
1. අනිච්චා (කැමති සේ නොවීම)
ඉච්ච (කැමැත්ත) වූ පැවැත්මක් නැති අර්ථයෙන් අනිච්චා නම් වේ
සියළු සංස්කාරයන් හෙවත් හේතුන්ගෙන් හටගත් ධර්මතාවයන්හි නිත්‍ය වූ පැවැත්මක් නොපවතී හේතුන් වෙනස්වනවිට වෙනස් වන සුළුය හෙවත් විපරිනාමයකට  භාජනය වේ
කිසිවක් සදාකාලිකව පවතින්නක් නොවේ
යමක් සදාකාලිකව පවතින්නට නම් ඒවා  හේතුන්ගෙන් හට නොගත් ධර්මතාවයන් විය යුතුයි
එහෙත් සියළු හේතු නැවත නැවත ඇතිවන සේ බැඳී ඇත්තෙන් වෙනසට භාජනය නොවන කිසිවක් තිබිය නොහැක
2. දුක්ඛා (දුක) - තණ්හාව නිසා දුක ඇතිවේ
තණ්හාව යනු සංක්‍රාමී වූවකි, වෙනසට භාජනය වන්නකි
වැනසී යන්නකි
යම් වස්තුවක අඩංගු වෙන නැසෙන සුළු ස්වභාවය නිසා බලාපොරොත්තු කඩවීම හා දුක ඇතිවීමට එය හේතු පාදක වෙයි
'හොඳ', 'සුව පහසු', 'තෘප්තිමත්' යනාදී වශයෙන් ලොව හැම දෙයකට ම ලේබල් අලවන හැදියාවක් ඇත
'කැමති' හෝ 'අකමැති' යැයි කියා ලේබල් අලවන්නේ අපි
ඒ නිසා දුක නිර්මාණය කරන්නේ ද මුලින් ම අප විසින් මයි
මෙසේ ලේබල් අලවන හැදියාව අත්හරින්නට අයෙකුට හැකිනම්, 'කැමති' යැයි ලේබල් අලවන දේවල් පසුපස හඹා යෑමෙන් නිදහස් විය හැකිනම්, එවැන්නට පරම විමුක්තිය ලබාගත හැකිය
ගැටළුව නම් හේතුවයි, විසඳුම නම් මාර්ගයයි
ඒ දෙකම ඇත්තේ තමන් තුලම මිස පිටස්තර තැනක නොවේ
3. අනත්තා (අසාර බව) - අනත්තා යන්නෙන් අදහස්වන්නේ තමා වසගයෙහි නොපවත්නා යන්නයි
දස සංයෝජනයන් ප්‍රහානය කිරීමෙන් නිබ්බාන නම් වූ විමුක්තියට පත්විය හැක මෙය ජාති ජරා මරණ ව්‍යාධී වලින් නිදහස්, ලෝකය ඉක්මවූ අතක්කාවචර දහමකි

වැදගත් ශික්ෂාවන් තුනක් 

නිබ්බාන කරා යන මාර්ගය, නැතහොත් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය යන්න සමහර අවස්ථාවල දී හැඳින්වෙන්නේ මේ ත්‍රිවිධ ශික්ෂාවන් වලින් යුතු ධම්මානුධම්ම පටිපදාව හැටියට
ඒවා වර්ග තුනකි
සීල නොහොත් ශික්ෂණය, සමාධි නොහොත් මානසික පුහුණුව සහ ප්‍රඥා නොහොත් ඥානය දියුණු කර ගැනීම
භාවනා 
භාවනා යනුවෙන් අදහස් වෙන්නේ ධනාත්මක ලෙසින් මනස ශක්තිමත් කර ගැනීමයි
සමත හා විපස්සනා යන පුළුල් වශයෙන් දෙවර්ගයකින් වූ භාවනාව නම් ඥානය පාදා ගැනීමේ වැදගත් ක්‍රමවේදයකි
සමත යන්න වචනානුසාරයෙන් ගත් කළ අදහස් වෙන්නේ "කුසලතාවය ඇති කිරීම" යන්නයි
ඊට ඇති අනෙකුත් අදහස් නම් "ශාන්ත, සංසුන්"
""දෘශ්‍යමාන" සහ "ඉෂ්ට කර ගැනීම" යනාදියයි
විපස්සනා යන්නේ අදහස "විදර්ශනාව", "අන්තර්ඥානය" යනාදියයි
මේ සංදර්භයෙන් ගත් කළ සමත භාවනාව යනු පුද්ගලයාට මනසේ ඒකාග්‍රතාවය තහවුරු කරන්නා කුසලතාවය වඩවන්නකි
මනස එසේ නිසි පමණින් ඒකාග්‍රතාවයකින් යුතු වූ පසු විපස්සනා භාවනාව විසින් ඉදිරිපත් කරන්නේ අඥානයේ තිරය උස්සා චතුරාර්ය සත්‍යය දැකීමට හැකියාවයි.

පාලි ත්‍රිපිටක විසින් බුදුන් තම අනුගාමිකයන්ට ඥානාවබෝධය කරා යෑමට චිත්ත සමාධි නම් පිළිපැදිය යුතු පිළිවෙත් කියා දී ඇත
ප්‍රංපචයන් තුලින් ගවේෂණයෙන් හා ඍජු අත්දැකීම් වලින් විමුක්තිය කරා යන්නට බුදුන් ද භාවිතයට ගත්තේ ඥානයයි
සම්මා සමාධි නොහොත් නිවැරදි සිහිය එළඹවා ගැනීම යනු ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ එක් පියවරක් වෙයි
සමාධි යන්න වර්ධනය කරගැනීමට ආනාපානසති භාවනාව නොහොත් ආශ්වාසය හා ප්‍රාශ්වාසය හා බැඳි භාවනා ව්‍යායාමයකින්, 'කසින' නම් වූ යම් දෘශ්ටිමය වස්තූන් ඇසුරින් සහ නැවත ප්‍රතිචාරයෙන් යුතු වගන්ති වලින් ද පුළුවන
සමථ භාවනාව සඳහා උපයෝගී කරගන්නා වස්තු 40 ක් සම්ප්‍රදායික ලැයිස්තුවේ සඳහන්ය
සෑම වස්තුවකට ම විශේෂිත වූ ඉලක්කයක් ඇත
උදාහරණයක් වශයෙන් 'කායානුපස්සනා' හෝ 'කායාගතසති' යන ශරීරයේ විවිධ අංගයන් ගැන සැලකිල්ලෙන් යුතුව කරන භාවනාව හේතුවෙන් තමන්ගේ සිරුරටත් අනුන්ගේ සිරුරැ වලටත් ඇති බැඳීම් අඩුකරගත හැකියි
එයින් සංවේදනයෙන් ඇතිවන ආශාවන් අඩුකරගත හැකිය
මෙත්තා නොහොත් මෛත්‍රිය භාවනාවෙන් තමන්ටත් අනිත් ජීවින්ටත් හොඳ යහපත් හා සතුටු හැඟීම් පැතිරවීමේ හැකියාවෙන් යුතුය
මෛත්‍රිය භාවනාව ව්‍යාපාදය, ක්‍රෝධය සහ බිය නැති කරගැනීම සඳහා පාවිච්චියට ගන්නකි
මාර්ග ඵල 

ථේරවාදී පිළිවෙත් අනුගමනයෙන් විමුක්තිය ලබනා මාර්ග ඵල හතරක් කරා යන්නට අවස්ථාව පෑදේ
සෝතාපන්න මාර්ග ඵලය - පළමු බන්ධන තුන (එනම් සක්කාය දිට්ඨි   විචිකිච්ඡා  සීලබ්බත පරාමාශ) ප්‍රහානය කිරීම
ඔවුන් නිවන් අවබෝධයට පෙර උපරිම වශයෙන් හත්වතාවක් කාම ලෝකයේ ඉපදිය හැක
සකෘදාගාමි මාර්ග ඵලය -  පළමු සංයෝජන තුන ට අමතරව කාමරාග පටිඝ යන දෙකෙහි ඕලාරිකබව තුනීකිරීමෙන් සකෘදාගාමි ඵලයට පත්වේ
අනාගාමී මාර්ග ඵලය -පංච ඕරම්භාගීය සංයෝජන ප්‍රහීනකිරීමෙන්  අනාගාමී මාර්ග ඵලයට පත්වේ මොවුන් නැවත කාමලෝකයේ උප්පත්තියක් නොලබයි රූපී අරූපී භවයන්හි ඉපිද  එහිදීම අර්හත්වයට පත්වී පිරිනිවන් පාන්නාහුය

 අර්හත් - දශ සංයෝජනයන් ප්‍රහීන කිරීමෙන් නිර්වානය සාක්ෂාත් කරගත් ආර්ය උත්තමයන් මෙනමින් හැදින්වේ ඔවුන්ගේ නැවත ඉපදීමක් නැත

ධර්ම සටහන් 
පාලි ත්‍රිපිටකය ථේරවාද සම්ප්‍රදායේ වඩාත්ම ගෞරවනීය ස්ථානය උසුලන ගෞතම බුදුන් ගේ ඉගැන්වීම් සටහන්ගත වූ ධර්ම සටහන් අතරින් ප්‍රමුඛ ස්ථානය ගන්නයි
ආගම ගැන සුත්ත හා විනය යන පිටකයන් දෙක තුල එකිනෙකෙහි සඳහන් තොරතුරු වල අතිච්ඡාදනයක් දැකිය හැකියි
චීන භාෂාවෙන් සහ යම් තරමකට සංස්කෘත භාෂාවෙන් ද, පාකෘති, ටිබෙටන් යන භාෂා වලින් ද එහි නොයෙකුත් කොටස් ඉන්දියාවේ ඇති ථේරවාද නොවන සම්ප්‍රදායන් තුලින් දැකිය හැකිය
මේ පදනම අනුව, ත්‍රිපිටකයේ මේ කොටස් දෙකම ඉතාම පැරණි හා වඩාත්ම ප්‍රාධිකාරී ග්‍රන්ථ ලෙස බෞද්ධ විද්‍යාර්ථීන් සලකති
ථේරවාදී අය තවමත් භාවිතා කරන පාලි ත්‍රිපිටකය, ලංකාවට ගෙන එන ලද්දේ අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ කාලයේ යැයි සැලකේ. ඒ කාලයේ ආගමික ඇදහිලි පරිහරණය වූ වාචික සම්ප්‍රදාය අනුව ශතක ගණනාවක් පුරා ගෙන ගිය මේ ත්‍රිපිටකය ක්‍රි
අවසන් සියවසේ දී ග්‍රන්ථාරූඪ වෙයි
එය අද ථේරවාදීන් සලකන අන්දමට ශ්‍රී ලංකාවේ හතරවැනි ධර්ම සංගයානාවේ දී සිද්ධ වූවකි
තම ත්‍රිපිටකය සම්පූර්ණයෙන් සටහන් ගත කිරීමට මුලින්ම පියවරක් ගත්තේ බෞද්ධ සම්ප්‍රදායයන් අතරෙන් ථේරවාදීන්ය
ත්‍රිපිටකයේ එකතු වී ඇති බහුතරයක් විශේෂයෙන් ම "ථේරවාදී" වූ විස්තර නොවේ
ඒවා මේ සම්ප්‍රදායේ ඉගැන්වීම් වල යෙදුනු නොයෙකුත් අය අතින් එකතු වූ සංචිතයකි
පීටර් හාර්වි නම් වූවාට අනුව එහි පසුකාලීන සත්‍යලබ්ධික ථේරවාද අදහස් සමඟ නොගැලපෙන අදහස් ද ඇතුලත්ය
ඔහු පහදන අන්දමට
ථේරවාදීන්, එකල, ත්‍රිපිටකයට කාලයක් තිස්සේ කොටස් එකතු කරන්නට ඇත
එහෙත් ඔවුන් ඊට කළින් යුගයේ දී ලැබුන කොටස වෙනස් කර නැති බව පෙනේ
(The Theravadins, then, may have added texts to the Canon for some time, but they do not appear to have tampered with what they already had from an earlier period
)

පාලි ත්‍රිපිටකයේ කොටස් තුනකි
විනය පිටකය, සුත්ත පිටකය සහ අභිධම්ම පිටකය
මේවායෙන්, අභිධම්ම පිටකය අන්තිමට එකතු වූව ලෙස සැලකේ. පළමු ධර්ම සංගායනාවේ දී බහුතර විද්‍යාර්ථීන්ගේ මතයට අනුව තිබුනා යැයි සැලකෙන්නේ මුල් පිටක දෙක පමණි
පාලි අභිධම්ම පිටකය ථේරවාදී සම්ප්‍රදායෙන් බැහැර වූවන් පිළිගන්නා ලද්දක් නොවේ
4 වැනි හෝ 5 වැනි සියවසේ දී ත්‍රිපිටකය සඳහා පාලි අට්ඨකතා නොහොත් අටුවා කතාවන් පළමුවෙන් ලියූ අය සේ සැලකෙන්නේ බුද්ධඝෝෂ ථෙරනුවන්ය
ඒවා ලියැවෙන්නේ පැරණි සිංහලෙන් ලියැවුන් පැරණි ලේඛන ආශ්‍රයෙනි
ඔහුට පසුව වෙනත් බෞද්ධ ස්වාමීන්වහන්සේලා විසින් විවිධ අටුවාවවන් ලියා තැබුහ
මේ සියල්ලම ථේරවාද උරුමය සේ සැලකේ. කෙසේ වුවත් මේ සටහන් වලට ත්‍රිපිටකයට ලැබෙන වැදගත් ස්ථානය ලැබෙන්නේ නැත
තායි සංග්‍රහය වෙළුම් 45 කින් යුතුය
බුරුම සංග්‍රහය වෙළුම් 40 කින් ද, සිංහල සංග්‍රහය වෙළුම් 58 කින් ද යුතුය
ථේරවාද බෞද්ධයන්ට අනුව චීන සහ ටිබෙටන් ධර්ම සටහන් අයස්ථාභූත වෙති
තවත් විදියකින් කියන්නේ නම් ඒවායේ ඇත්තේ බුදුන් දෙසූ නිර්මල දහම නොවේ
ගිහි සහ පැවිදි ජීවිතය 

සම්ප්‍රදායික ලෙසින් ථේරවාද බුද්ධාගම ගිහි සහ පැවිදි (පුරාතනයේ භික්ෂුණී ද ඇතුලත් වුනි) යන දෙපක්ෂයට සුදුසු පිළිවෙත් අතර පැහැදිලි වෙනසක් පිළිගෙන තිබේ
ධර්මාවබෝධයට හැකියාව ගිහියන්ට ද ඇති බව ථේරවාද පිළිගෙන ඇත
ඊට ථේරවාදයේ දී ලැබෙන තැන මහායානයේ සහ වජිරයානයේ ලැබෙන තැනට වඩා අඩු වැදගත්කමකින් යුතු වූවකි
මේ වෙනස, සහ පාලි ත්‍රිපිටකයේ සඳහන් වෙන ගිහි පැවිදි වෙනස් පිළිවෙත් ද, එසේම පැවිද්දන් විසින් අනුගමනය කරන ජනතාවගේ ආගමික උත්සව ද,  යනාදිය විමසන සමහර විද්‍යාර්ථීන් ගේ අදහස වනුයේ ථේරවාද බුද්ධාගම විවිධ සම්ප්‍රදායන් කිහිපයක් එකතු වී සැකසී ඇත්තක් කියාය
ඒවා අතර වෙනස්කම් දැකිය හැකි වුවත් ඒවා එකින් එක සංකලනයක් ද වී ඇති බවයි. මානවවේදී මෙල්ෆෝර්ඩ් ස්පීරෝ (Melford Spiro) සිය "බුද්ධාගම සහ සමාජය" (Buddhism and Society) යන කෘතියේ බුරුම ථේරවාද සම්ප්‍රදායන් තුනක් වර්ග කරයි
නපුරු භූතාත්ම පළවා හරින මන්තර ගුරුකම් සමන්විත බුද්ධාගම (Apotropaic Buddhism), අනාගත උප්පත්තියක් සඳහා පින් එකතු කරන බුද්ධාගම (Kammatic Buddhism), ත්‍රිපිටකයේ සඳහන් ලෙසින් වූ නිබ්බාන විමුක්තිය සොයා යන බුද්ධාගම (Nibbanic Buddhism)
ඔහු තරයේ කියා සිටින්නේ මේ අදහස් තුනම පාලි ත්‍රිපිටකයේ අන්තර්ගත බවයි. එහෙත් මේ වර්ග කිරීම් තුන සියළු විද්‍යාර්ථීන් විසින් පිළිගෙන නොමැති වූවකි
ගිහියන්ගේ කාර්ය භාරය ප්‍රධාන වශයෙන් පින් අනුමෝදන් කරන ලෙසින් වූවක් බව සාම්ප්‍රදායික පිළිගැනීමයි
මෙය ස්පීරෝගේ කර්ම බුද්ධාගම යන වර්ගයට අයිති වෙයි
පින් අනුමෝදන් කරගන්නට හැකි ක්‍රියාවන් ලෙසින් පූජ්‍ය පක්ෂයට ආහාර සහ අනෙකුත් මූලික අවශ්‍යතා සැපයීම, පංසල් හා ආශ්‍රම වලට ආධාර කිරීම, බුද්ධ ප්‍රතිමා ඉදිරියේ හඳුන්කූරු හා පහන් පත්තු කිරීම සහ පාලි ත්‍රිපිටකයේ එන ගාථා සජ්ක්ධායනය කිරීම යනාදියයි
සමහර ගිහි බෞද්ධයන් ආගමික කටයුතු වල වැඩි ක්‍රියාකාරීත්වයකින් කටයුතු කරති
පන්සල් වල මුදල් බාරකරුවන් සහ කළමනාකරණ පාලකයන් වශයෙන් ගැහැණු සහ පිරිමි දෙක ම ක්‍රියාශීලී වීම ආගමික කටයුතු වල නියැළෙන ගිහියන් අතරින් සැමදා දැකිය හැකි විය
අනිත් සමහර ගිහියන් අතර තම පළාතේ පූජ්‍ය පක්ෂය වෙනුවෙන් ආහාර පිසීම, සුද්ද පවිත්‍ර කිරීම හා පන්සල් භූමිය පවත්වා ගෙන යෑම වැනි කටයුතු වල නියැළෙන ආකාරය ද දැකි හැකිය
ගිහියන් අතින් කෙරෙන කටයුතු වල දී පාලි ත්‍රිපිටකය අධ්‍යයනයට හෝ බෞද්ධ භාවනා පිළිවෙත් අනුගමනය සඳහා ඉඩක් තිබි ඒවා නොවීය
20 වැනි සියවසේ දී මේ සඳහා ඉඩ තායිලන්ත සමාජයේ වැනි සමහර ස්ථාන වල දී ගිහියන්ට ඉඩකඩක් ලැබී ඇත
තායි වනගත සම්ප්‍රදායට අයත් වන බුද්ධදාස නොහොත් අජාන් බුද්ධදාස, ලුආන්ග් ටා මහා බුආ (Luang Ta Maha Bua),  අජාන් (Ajahn) ප්ලියෙන් පන්‍යාපතිපෝ (Plien Panyapatipo), අජාන් පසන්නෝ (Ajahn Pasanno), සහ අජාන් ජයසාරෝ (Ajahn Jayasaro), යනාදීන් ආරණ්‍යයන් වලින් බැහැරව ගිහියන් සඳහා භාවානා මධ්‍යස්ථානය ඉදි කළහ
එංගලන්තයේ අජාන් මුන් (Ajahn Mun) ගේ ගෝලයෙක් වූ අජාන් චාහ් (Ajahn Chah) විසින් වෙස්ට් සසෙක්ස් පෙදෙසේ චිට්හර්ස්ට් හි ආරණ්‍යගත සම්ප්‍රදායක් චිත්තවිවේක (Cittaviveka) නමින් ආරම්භ කරන ලද්දේ ඔහුගේ ගෝලයෙකු වූ අජාන් සුමේධෝ  (Ajahn Sumedho) සමඟ ය
හර්ට්ෆෝර්ඩ්ෂයර් හි අමරාවතී (Amaravati) පටන් ගත්තේ ගිහියන්ට සමාජයෙන් හුදකලා වී භාවනා කිරීම සඳහා ය
අජාන් සුමේධෝ විසින් මෙම සම්ප්‍රදාය තව දුරටත් පතුරවමින් නෝදම්බලන්ඩ් හි හාර්න්හැම් වෙත ගෙන යන ලදි
Aruna Ratanagiri එය වර්තමානයේ අජාන් චාහ් ගේ තවත් ගෝලයෙකු වන අජාන් මුනින්දෝ මාර්ගෝපදේශය යටතේ සිද්ධ වෙන්නකි
ථේරවාද බුද්ධාගමේ ඉහළ ම ඉලක්කය වූ නිබ්බාන, අයත් කරගන්නේ සද්ගුණය අධ්‍යයනයෙන් හා එය එදිනෙදා ජීවිතයේ දී පාවිච්චියට ගැනීමෙනි
මෙය භාවනාව සහ සීල, සමාධි, ප්‍රඥා යන සියල්ලෙන් සිද්ධ වෙන්නකි
නිබ්බාන යන ඉලක්කය කරා යෑම සාර්ථකව කරත හැකි යැයි සාමාන්‍යයෙන් සැලකුනේ උපසම්පදාව ලත් ආරණ්‍යගත භික්ෂුවකට කියාය
නිබ්බාන සොයා නොයන අරමුණින් යුතුව ඒ ක්‍රියාදාමයන් ගිහියන්ට ද තම ජීවිතයේ සතුට සඳහා පාවිච්චියට ගත හැකිය
ථේරවාද බුද්ධාගමේ සඳහන් වනගත සම්ප්‍රදාය පුළුල් වශයෙන් විස්තර කරන විට එය නාගරික විද්‍යාර්ථී භික්ෂූන් සහ වනගත භාවනාවේ යෙදෙන භික්ෂුව අතර වෙනසක් සේ දැකිය හැකිය
එහෙත් මේ දෙකොටසම තම සමාජයේ ආගමික ගුරුවරුන් ලෙසින් කටයුතු කරති
ආගමික උත්සව වල දී මූලිකත්වය ගනිති
විද්‍යාර්ථීන් භික්ෂූන් ථේරවාදයේ ඇති පාලි සාහිත්‍ය හදාරන උත්සාහයේ යෙදී සිටිති
ඔවුන් ටික කාලයක් භාවනාවට යොදවනු ද ඇත
එහෙත් වඩා ගෞරවයක් හා පිළිගැනීමකට ලක් වෙන්නේ පාලි ත්‍රිපිටකය සහ අට්ඨකතා හදාරා ඒ ධර්ම ජනතාවට කියා දීමෙනි
අභිධම්මය උගත් අයෙක් වීමෙනි
භාවනා කරන භික්ෂූන්, බොහෝවිට වනගත භික්ෂූන් යැයි සැලකෙන අය, එසේ හැඳින්වෙන්නේ ඔවුන් කැලෑ අසබඩ පෙදෙස් වල තම භාවනා පිළිවෙත් පවත්වා ගෙන යෑම නිසයි
සමහර වනගත භික්ෂූන් පාලි ත්‍රිපිටකය හැදැරීම කාලයක් වැය කරතත් වැඩියෙන් භාවනා කටයුතු වල නිරත වෙන්නෝ ය
ඒ භික්ෂූන් තම භාවනා අත්දැකීම් වලින් තමන්ගේ ම ගුරුවරුන් වෙන අයයි
ත්‍රිපිටකය ගැන වැඩියෙන් නොදත්ත ද, මූලික බෞද්ධ ධර්මය ගැන දන්නා අය වෙති
ධර්මය හදාරන සම්ප්‍රදායට වඩා වනගත සම්ප්‍රදාය ඉලක්ක කරගන්නේ පාලි මූලාශ්‍ර සහ ජන සම්ප්‍රදායේ එන අද්භූත බලයන් ලබා ගැනීමටයි
මේ බලයන් නිබ්බාන කරා යන්නට ද, අන් අයෙකුගේ මනසේ ඇති අදහස් දැනගන්නට ද, භෞතික වස්තූන් දමනය කරන්නට ද, දෙවියන් සහ අපායගත වූවන් සමඟ සංවාදයේ යෙදෙන්නට ද, පෙර ආත්ම ගැන මතකයක් ඇති කරගන්නට ද ධර්මය හදාරන සම්ප්‍රදායට වඩා උපකාරී වෙයි
මෙම බලය හැඳින්වෙන්නේ අභින්නා (abhia) යනුවෙනි
සමහර අවස්ථා වල දී, යහපත් වනගත භික්ෂූවකගේ භූමදාන කරන ලද ඇටකටු යනාදිය පළිඟු මෙන් වූ ධාතු (sãrira-dhãtu) බවට පත් වේ යැයි වනගත සම්ප්‍රදායේ දී සැලකේ.

භික්ෂ උපසම්පදාව 

පිළිසිඳගත් දා සිට කරන වසර ගණනයෙන් අඩුම ගානේ වයස විස්සක් වත් සපුරා තිබීම භික්ෂු උපසම්පදාවට අවශ්‍ය යැයි සැලකේ. එහෙත් ඒ වයසට වඩා අඩු වයසේ පිරිමි ළමුන් සාමණෙර වශයෙන් පැවිදිකර ගත හැකිය
බුරුමයේ මේ උත්සවය හැඳින්වෙන්නේ ෂින්බ්‍යු  (Shinbyu) නමින්
සාමනේරවහන්සේලාගේ හිස් බූ ගා, කසා වත් පළඳා, සිල් පද දහයක් සමාදන් වීම මෙහිදී සිද්ධ වෙන්නකි
ත්‍රිපිටකයේ හෝ වෙනත් බෞද්ධ ලියැකියවිලි වල පැවිදි කිරීමේ අඩුම වයස ගැන විශේෂ සඳහනක් නැති වුව ද, සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් වයස හතෙන් පමණ පිරිමි දරුවන් පැවිදිකර ගැනේ
මෙම සම්ප්‍රදාය පැවැත එන්නේ බුදුන්ගේ පුත්‍රයා වූ රාහුලයන්ට වයස හතේ දී සාමනේර වන්නට ඉඩ ලැබි නිසාය
භික්ෂූන් විසින් ශික්ෂණ රීති 227 ක් ද භික්ෂූණී විසින් ශික්ෂණ රීති 311 ක් ද පිළිපැදිය යුතුය
බහුතර ථේරවාද රටවල, සීමිත කාලයක් තුල පැවිදිවී සිටීම සාමාන්‍ය සිරිතකි
තායිලන්තයේ සහ බුරුමයේ වස්සාන කාලය නම් හැඳින්වෙන මාස තුන තුල දී තරුණ පිරිමි පැවිදිවී සිටිති
එහෙත් ඊට වඩා කෙටි කාල හා දිගු කාල සීමාවන්වල පැවිදිවී සිටීම ද දුලබ නොවේ
සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් තාවකාලික පැවිද්ද ඊටත් වඩා නම්‍යශීලී බවකින් ලාඕස් හි පැවතෙන්නකි
තරුණ පිරිමි ලෙසින් පළමු පැවිද්දෙන් පසුව ලාඕස් හි පිරිමින්ට තාවකාලික පැවිද්දට අනතුරුව ඕනෑම අවස්ථාවක දී ඇතුල්වන්නට හැකි වූවකි
විවාහක පිරිමි තම භාර්යාවන්ගේ අවසරය ලබාගත යුතුයි
දකුණු දිග ආසියාව පුරා උපැවිදි වීම ගැන එතරම් අපකීර්තියක් නැත
අධ්‍යාපනයෙන් පසු හෝ පවුලේ යුතුකම් ඉටු කරන්නට හෝ රෝග තත්වයන් නිසා සංඝයා පැවිද්දෙන් නිතර ඉවත් වෙති
කෙටි කාලයකට වුව ද භික්ෂුවක් ලෙසින් පැවිද්ද ලැබීම බොහෝ සද්ගුණයෙන් පිරි වූ තත්වයක් ලෙස සැලකේ. දකුණු දිග ආසියානු බොහෝ රටවල එය සැලකෙන්නේ තම දෙමව්පියන් තමන් හදා වඩා ඇතිදැඩි කිරීම පිණිස ගෙවන ණයක් හැටියට ය
පැවිද්දට ඇතුල්වෙන අයෙක් නිසා ඔහුගේ දෙමව්පියන්ට ද පින් අනුමෝදන් වේ
භික්ෂූන් වූ තායි පිරිමි විවාහක සහකරුවන් සඳහා වඩා සුදුසු වූවෝ යැයි මතයක් තායි කාන්තාවන් අතර සැලකේ. ඔවුන් එසේ භික්ෂුවක් වී සිට විවාහයට පිවිසෙන පිරිමියෙක් මුහුකුරා ගිය විවාහයට සූදානම් වූ 'හොඳට පැසුණු' යන හැඟීමෙන් සලකති
විශේෂයෙන් ම තායිලන්තයේ ගම්බද පෙදෙස්වල තාවකාලිකව භික්ෂු පැවිද්දට පිවිසීම සාමාන්‍යයක් වූ නිසා, දිගටම පැවිදි ජීවිතයේ ඉන්නට සිද්ධ නොවී, පිරිමි දරුවන්ට හා තරුණයන්ට පංසල් පාසැල් වලින් අධ්‍යාපනයක් ලබන්නටත් අවස්ථාව ලැබිණ
ශ්‍රී ලංකාවේ තාවකාලික පැවිද්ද සම්ප්‍රදායක් ලෙස පෙර පැවතුනේ නැත
පැවිදි ජීවිතයෙන් ඉවත් වීම අපකීර්තියක් ලෙසින් සැලකේ. එහෙත් දැනට දශක කිහිපයක සිට ස්ථාන කිහිපයකම තාවකාලික පැවිද්ද ලබා දෙන වැඩසටහන් ආරම්භ කර ඇත
මේවාට විවිධ වයස් මට්ටම්වල පිරිමින් සභභාගීවනු දක්නට ලැබේ
ශ්‍රී ලංකාවේ සංඝ නිකායන් කුල අනුව සංවිධානය වී එකිනෙක නිකායන්වල භින්ෂූන් අතර සහසම්බන්ධයන් පවත්වා ගැනීම අතීතයේ අල්පව පැවතුනද වර්තමානය වන විට එවැනි නොපෑහීම් ඉතා අවමයට පත්වී ඇත
සියළුම නිකායන්වල භික්ෂූන් එකට එක්ව කටයුතු කරනු දැකිය හැකිය
පැවිද්දට ඇතුල්වෙන පිරිමින්ට තාවකාලිකව සාමාන්‍ය කුල පද්ධතියෙන් බැහැරව සිටිය හැකිය
එනම් ඔවුන් භික්ෂුවක් ලෙසින් ඉන්නා කාලය තුල දී කරන කටයුතු හා සමාජයෙන් භික්ෂුවකට ලැබෙන සැලකිලි, ඔහු උපන් කුලය අනුව නොව භික්ෂුවක් නිසා ලැබෙන තත්වයට උචිත වෙනස් සැලකිලි වෙයි
සුප්‍රසිද්ධ ථේරවාද හිමිවරු මෙසේය
අජාන් මුන් භූරිදත්ත (Ajahn Mun Bhuridatta), අජාන් චාහ් (Ajahn Chah), අජාන් ප්ලියෙන් පන්යාපාතිපෝ (Ajahn Plien Panyapatipo), අජාන් සුමේධෝ (Ajahn Sumedho), අජාන් බ්‍රාහ්ම් (Ajahn Brahm),  භික්කු බෝධි (Bhikkhu Bodhi), බුද්ධදාස, මහාසි සයදව් (Mahasi Sayadaw), න්‍යානපොනික ථෙර (Nyanaponika Thera), ප්‍රියාහ් මහා ඝෝෂානන්ද (Preah Maha Ghosananda), සයදව් යූ පන්ඩිත (Sayadaw U Pandita), අජාන් අමරෝ (Ajahn Amaro), තනිස්සරෝ භික්කු (Thanissaro Bhikkhu) සහ වල්පොල රාහුල
සඟ පිළිවෙත් 

ථේරවාද සම්ප්‍රදාය තුල විවිධ අනු පාසැල් හා ආශ්‍රම විසින් පිළිපදින පිළිවෙත් විවිධ වෙති
එහෙත් බොහෝ සත්‍ය ලබ්ධික වනගත සම්ප්‍රදායේ භික්ෂූන් අතර දකින්න ලැබෙන්නේ බුදුන් සහ ඔහුගේ මුල් පරම්පරාවේ අනුගාමිකයන් විසින් පිළිපදින ලද පිළිවෙත් අනුගමනයයි
එනම් කෑලෑ, කඳු සහ ලෙන් වැනි ස්වභාව ධර්මය ආශ්‍රිතව ජීවත්වීමය
වනගත සම්ප්‍රදායේ පැරණි බෞද්ධ පිළිවෙත් තවමත් එලෙසින්ම සියළු අංගයන්ට දක්වන සැලකිල්ලෙන් සහ හුදෙකලා කැලෑවල භාවනාව දියුණු කිරීමෙන් යුතුව සිද්ධ වෙයි
වස්සාන කාලයේ සාමාන්‍යයෙන් මාස තුනක කාලයක් දිනපතා චර්යාවේ යෙදෙන භික්ෂුවක් හිරු පායන්නට පෙර අවදි වෙයි
දිනය ආරම්භ කරන්නේ ගාථා කීමෙන් සහ භාවනාවෙනි
අරුණෝදයේ උදාවත් සමඟ පා ආවරණ නැති භික්ෂූන් පාත්‍රයක් රැගෙන අවට ගම්මාන වලට දන් ලබාගනු පිණිස පිණ්ඩපාත ගමනේ යෙදෙති
දහවල් දොළහට පෙර එක් ආහාර වේලක් පමණක් වළඳනු ලැබේ
තම පාත්‍රයට එකතු කරගත් අහර අතින් වැළඳීම සිදුවේ
වඩා කාලය ගෙවන්නේ ධර්මය ඉගෙන ගන්නටත් භාවනා කිරීම පිණිසත්ය
සමහර අවස්ථාවල දී ආශ්‍රමාධිපති හෝ ජ්යෙෂ්ඨ භික්ෂුවක් විසින් පැමිණ සිටින අමුත්තන්ට ධර්ම දේශනාවක් පවත්වයි. මේ ආරාම වල නවතින ගිහියන් සාම්ප්‍රදායික බෞද්ධ ශික්ෂාපද අට සමාදන් විය යුතුය
වස්සාන කාලය අවසානයේ දී බොහෝ භික්ෂූන් ආරණ්‍ය වලින් බොහෝ හුදකලා වූ පෙදෙස් (බොහෝවිට කැලෑ වලට) යති
එහි දී ඔවුන් ස්වයං දියුණුව වර්ධනය කරන වැඩ පිළිවෙත් අනුගමනයේ යෙදෙති
ඔවුන් මෙසේ දුර බැහැර ගමන් කරද්දී, පාවහන් නොමැතිව ඔවුන් හිතෙන පැත්තකට ඇවිදිති
අවශ්‍යතා අල්පයක් පමණක් නිතරම ඔවුන් රැගෙන යති
ඒවා නම් අහාර වළඳන පාත්‍රය, සිවුරු තුනක්, අඳන කඩයක්, කුඩයක්, මදුරු දැලක්, වතුර කේතලයක්, වතුර පෙරන්නක්, දැළි පිහියක්, සෙරෙප්පු යුගලක්, කුඩා ඉටිපන්දම් කිහිපයක් සහ ඉටිපන්දම් ලාම්පුවක්
ශ්‍රී ලංකාවේ ථේරවාද සම්ප්‍රදාය අට පිරිකර හා දොළොස් පිරිකර ලෙසින් භික්ෂූන්ට දෙන දානයන් හඳුන්වති
මක්ඣිම නිකායේ විභංග වග්ගයේ දක්ඛිණා විභංග සූත්‍රයේ කියැවෙන දාන වර්ග 14 ක් ඔවුන් පෙන්වා දෙති
ඒවා අතරින් වඩාත් ආනිසංස ලැබෙන දානය සේ සැලකෙන්නේ බුදුන් ප්‍රමුණ සංඝයාට පිරිනමන දානය යැයි කියයි
අට පිරිකර ලෙසින් සැලකෙනුයේ තුන් සිවුරැ වෙයි
ඊට දෙපට සිවුරු, තනිපට සිවුර හා අඳන කඩය ඇතුලත්ය
චීවරය හෙවත් සිවුර මැසිය යුතු ආකාරය ද විස්තරයක් ඇත
පිණ්ඩපාතයේ යන ප්‍රාතය ද අට පිරිකරට අයත් වන අනිවාර්ය අංගයකි
දත්තකට්ඨ නම් දත් මදින දැහැට්ට නොහොත් දැහැටි කුරු ගැන ද සඳහන් වුවත් වර්තමානයේ අට පිරිකරට එකතු කරන්නේ දැළි පිහියකි
වර්තමානයේ අට පිරිකරට එකතු කරන දැළි පිහිය පාවිච්චියට ගත නොහැකි සංකේත තලයක් පමණි
එකාසූචි නොහොත් එක ඉඳිකටුවක් ද ඇතුලත් විය යුතු අතර අද එය සමඟ නූල් පන්දුවක් ද ඇතුලත් කරනු ලබයි
කාය බන්ධනං නොහොත් අඳන කඩය හැඳි විට එය ලිහිල් වී ඇද නොහැලෙන සේ ඉනවටා බැඳ තබන රෙදි පටියක් ද ඇතුලත්ය
එය තවමත් සිවුරු පටියකින් ම නිමැවෙන්නකි
පරිස්සාවත යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පෙරහන් කඩයයි
පානයට පෙර වතුර පෙරා ගැනීමට එය භාවිතා කරගනියි
දීඝ නිකායට එකතු වන අටුවාවක සඳහන් පරිදි නව පිරිකර සඳහා යහනට දමන ඇතිරිල්ලක් ද ඇතුලත්ය
භාවනානුයෝගී භික්ෂූන් අතර දකින්නට ලැබෙන්නකි
දස පිරිකරය වන්නේ භික්ෂුවට හිඳ ගන්නා පිණිස එළන සම්කඩයයි
එය වර්තමානයේ දී පත්කඩය සේ සැලකේ. වන්දනාමානයේ සහ භාවනාවේ දී බිම එළා ගැනීම සඳහා භාවිතා කරන්නකි
එකළොස් වන පිරිකරය සැරටියක් හෝ තෙල් බෝතලයකි
දොළොස් පිරිකර වන්නේ කුඩය හා පාවහන් යුගලයි
ඇවිදින හෝ වාඩි වී කරන භාවනා සඳහා භික්ෂූන් විසින් කාලයක් තීරණය නොකරති
ඉඩක් ලැබුණු වහාම ඒවායේ නියැළීම සාමාන්‍ය සිරිතයි
එසේම කොපමණ කාලයක් පුරා භාවනාවේ යෙදෙනවා ද යන්නත් කළින් තීරණය නොකරන්නකි
සමහර භික්ෂූන් සවස් කාලයේ සිට උදේ පහන් වෙනතුරු ඇවිදින අතර තවත් අවස්ථා වල දී ඔවුන් පැය දෙකක් හා හතක් අතර කාලයක් ඇවිදිති
සමහර භික්ෂූන් ආහාර නොමැතිව කිහිප දිනක් ගෙවනු ඇත
සමහර අවස්ථා වල දී අවදානම් ස්ථාන වල හෝ බියකුරු සත්තු ගැවසෙන ස්ථාන වල ජීවත්වෙමින් භාවනාවේ යෙදෙනු ඇත
ඉහළ මට්ටමක් කරා යන්නට හැකි වූ භික්ෂූන් විසින් තමන් යටතේ ඉන්නා කනිෂ්ඨ භික්ෂූන්ට මාර්ගෝපදේශනය ලබාදෙන්නට සමත් වෙති
ගිහියන්ට ද අධ්‍යාත්මික වර්ධනයට උදව් වෙති
ගිහි බැතිමතුන් 
පාලි වචනයකින් පිරිමි බැතිමතා හැඳින්වෙන්නේ උපාසක නමිනි
ගැහැණු බැතිමතා උපාසිකාව යැයි හැඳින්වේ
ගිහියන්ගේ එක් යුතුකමක් නම් බුදුන් කියා දී ඇති පරිදි භික්ෂූන් සහ භික්ෂුනීන්ගේ අවශ්‍යතා සලසා දීමය
ආහාර, වස්ත්‍ර, ආරාම හා බෙහෙත් හේත් නොමැතිව භික්ෂුනි/භික්ෂුනීන්ට දුක් විඳින්නට ඉඩ නොදීම ගිහියන්ගේ කාර්ය භාරයයි
පැවිද්දන්නට වෘත්තියක නියැළෙන්නට අවසර නොමැති නිසා ඔවුන් ජීවිතය රැකගන්නේ ගිහියන් වෙතිනි
මේ දානයට සරිලන සේ ආදර්ශමත් ජීවිත ගෙවනු ඇතැයි පැවිද්දන් වෙතින් අපේක්ෂා වෙයි
බුරුමයේ සහ තායිලන්තයේ ආශ්‍රමයන් තවමත් අධ්‍යාපනයට වෙන් වූ ස්ථාන සේ සැලකේ. අද තායිලන්තයේ ප්‍රාථමික පාසැල් බාගයක් පමණ පිහිටා ඇත්තේ ආශ්‍රම තුලය
ආගමික වත් පිළිවෙත් හා උත්සව ආශ්‍රමයක පැවැත්වෙන්නේ සමාජ කටයුතු හා අනුගාමීවය
අර්බූදකාරී අවස්ථාවල දී උපදෙස් ලබාගනු පිණිස තායිලන්ත වැසියන් තම ගැටළු රැගෙන එන්නේ භික්ෂුව වෙතය
සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් මාසයකට හතර වතාවක් ඉහළ පදවියක් දරන භික්ෂුවක් විසින් ධර්ම දේශනාවක් පවත්වනු ලබයි
සතර පොහොය සේ සැලකෙන මේ දිනයන් නම් පුර අටවක, අව අටවක, පුර පසලොස්වක හා අව පසලොස්වක හෙවත් අමාවක වෙති
ගිහියන්ට මේ අවස්ථාවන් හි දී භික්ෂූන් වෙතින් භාවනා ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව පෑදේ
ගිහියෙක්ට ධර්මාවබෝධය ලබත හැකිය
භික්කු බෝධි දක්වන අන්දමට, "ගිහි බැතිමතුන් නිබ්බාන නම් පරම ඉලක්කය සපුරා ගත් අවස්ථා කිහිපයක් සුත්‍ර හා අට්ඨකතා වල සඳහන් වෙයි
එහෙත් එවැනි බැතිමතුන් අර්හත් බව මරණාසන්නයේ දී ලැබීම හෝ ධර්මාවබෝධයෙන් පසු පැවිදි බවට පත්වීම සිද්ධ වෙයි
අර්හත් ලෙසින් ගිහි ජීවිතයක් නිවසක සිට ගත කරන්නේ නැත
සියළු තණ්හා දුරලන ලද අයෙක් නිවසක ජීවත්වීම පරස්පර විරෝධී වූවකි
"

බලපෑම් 
වාග්වේදියෙක් වූ සැකරියාස් පී. තන්ඩි (Zacharias P
Thundy) පෙන්වා දෙන්නේ "ථේරවාද" යන වචනය හෙලනික වූ ථෙරපියුටේ (Therapeutae) යන වචනයට හැරී ඇති බවයි. එය පළමු වැනි සියවසේ මුහුදු බඩ පිහිටි ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රයාවේ තිබි පැවිදි සම්ප්‍රදායකි
අශෝක ස්ථම්භ වලින් කියැවෙන බෞද්ධ ධර්මදූත මෙහෙවර පෙනෙන ඉන්දියානු ආභාසය මෙයින් දැක්වෙන්නේ යැයි ඔහු කියයි
ථෙරපියුටේ නම් අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ දූත මෙහෙවරෙන් බටහිර ඇති වූ ආගමික පරම්පරාවක් ලෙසින් දක්වන ඔහු එය ක්‍රිස්තියානි ආගමේ මුල් ප්‍රභවයන්ට හේතු සාධක වෙන්නට ද ඇතැයි කියයි
However, the Macmillan Encyclopedia of Buddhism states that theories of influences of Buddhism on early Christianity are without historical foundation
ථෙරවාද සම්ප්‍රදායේ නිකායන් 

ථෙරවාද භික්ෂූන් සාමාන්‍යයෙන් යම් විශේෂ නිකායකයට අයත් වෙති
ඒවා ආශ්‍රම පිළිවෙතක් හෝ සංවිධානයකි
ඒ නිකායන් තුල වෙනස් වූ ධර්මයක් ඇදහෙන්නේ නැත
එහෙත් ආශ්‍රමය තුල පිළිපදින පිළිවෙත් වෙනස් බවකින් යුක්ත වෙන්නකි
යම් භූගෝලීය පෙදෙසක පටන් ගත් සම්පදාවට ඇතුල් වෙන පිළිවෙතක් අනුගමනය වැනි කටයුතු වලින් යුතු වූවකි
ශ්‍රී ලංකාවේ නිකාය බෙදීමට කුලය හේතු පාදක ය
සමහර බෞද්ධ රටවල සංඝරාජ නම් වූ නායක පදවියක් පිහිටා ඇත
සංඝයා තුල ඉහළම පදවිය ලෙසින් දැක්වෙන එයින් පළාතේ ඉහළම පදවිය හෝ නිකායේ ඉහළම පදවිය එහි දී සැලකේ. රජවරුන්ගේ පාලනය අවසන් වීමත් සමඟ මේ පදවි සමහර රටවල අහෝසි වී ඇත
තායිලන්තයේ තවමත් එසේ පත්වීමක් කරනු ලබයි
බුරුමය හා කාම්බෝජය ඒ පදවියට අයෙක් පත් කිරීම කාලාන්තරයක් තිස්සේ නවතා දැමුව ද නැවත එය පටන් ගන්නා ලදි
එහෙත් කාම්බෝජයේ එය නැවතත් නැති වී යන ලදි
බංග්ලාදේශය
සංඝරාජ නිකාය
 මහාස්ථබිර නිකාය
 බුරුමය (මියන්මාර්)
ථුධම්ම නිකාය
 ශ්වේකින් නිකාය
 ද්වාර නිකාය
 ශ්‍රී ලංකාව
සියම් නිකාය
 මල්වතු
 අස්ගිරි
 වතුරවිල (මහාවිහාර වාංශික ශ්‍යාමෝපාලී වනවාස නිකාය)
 අමරපුර නිකාය
 ධම්මරක්ෂිත
 කඳුබොඩ (ස්වේජින් නිකාය)
 තපෝවන (කළ්‍යාණවාංශ)
 රාමඤ්ඤ නිකාය
 ගල්දූව
 දෙල්දූව
 තායිලන්තය සහ කාම්බෝජය
 මහා නිකාය
 ධම්මයුත්තික නිකාය

උත්සව සහ චාරිත්‍ර 

ථේරවාද ආගමික උත්සව
මාඝ පූජා
 වෙසක් උත්සවය
 ඇසළ උත්සවය
 උපොසථ
 වස් විසීම

See Also 

 Therapeutae (ascetic group in Hellenistic Egypt, whose name might be a helleization of "Theravada")

ගැලරිය

See also 
 Early Buddhist Schools
 Schools of Buddhism
 Buddhism in Cambodia
 Buddhism in Thailand
 Buddhism in Sri Lanka
 Buddhism in Burma
 Thai Forest Tradition
 Supreme Patriarch of Thailand
 Buddhahood
 Gautama Buddha
 Buddhist Pilgrimage
 Therapeutae

References

External links 
 Access to Insight -  A Collection of Theravada Resources
 BuddhaNet - World Buddhist directory & information resource
 BuddhaSasana -  A Collection of Theravada Resources
 Nibbana
com -  A Collection of Theravada Resources
 Nibbanam
com -  On Nibbana, Pali and Theravada in general
 What-Buddha-Taught
net - A Collection of Theravada Resources
 The Buddhist Society of Western Australia - A Collection of Dhamma Talks 
 Tipitaka Network - Dhamma Studies
 TripleGem
net - Buddhist Directory
 Sadhu
- Theravada Web Directory
 Vipassana and Theravada site
 Buddhist Meditation in the Theravada tradition - Vipassana Meditation
 Meditation Retreat in Asia (German and English)
 Sobhana
net - Theravada Dhamma Talks
 The Broken Buddha/Critical Reflecctions on Theravada and a Plea for a New Buddhism by S
Dhammika
 Saranaloka Foundation  - Supporting nuns in America (Thai Forest tradition
Ajahn Sumedho lineage)

ඉන්දියාව
බුද්ධාගම
විසුද්ධිමග්ග  is a Theravada Buddhist commentary written by බුද්ධගෝෂ හිමි approximately in 430 CE in Sri Lanka
It is considered the most important Theravada text outside of the Tipitaka canon of scriptures
The Visuddhimagga's structure is based on the Ratha-vinita Sutta ("Relay Chariots Discourse," MN 24), which describes the progression from the purity of discipline to the nibbana, considering seven steps
Summary
It is composed of four parts, which discuss
1) Sila (discipline)
2) Samādhi (meditative concentration)
3) The land of wisdom
and 4) Paa (wisdom)
The first part explains the rules of discipline, and the method for finding a correct temple to practice, or how to meet a good teacher
The second part describes samatha's practice, object by object (see Kammatthana for the list of the forty traditional objects)
It mentions different stages of concentration
The third part is a precious description of the five skandhas (aggregates), ayatanas, the Four Noble Truths and the dependent origination (see
Pratitya-samutpada)
This part shows a great analytical effort specific to Buddhist philosophy
The fourth part describes the practice of vipassana through the development of wisdom
It emphasizes different forms of knowledge emerging because of the practice
Seven steps
This comparison between practice and "seven relay chariots" points at the goal
Each purity is needed to attain the next
Purity in terms of virtue
 Purity in terms of mind (that is, concentration)
 Purity in terms of view
 Purity in terms of the overcoming of perplexity
 Purity in terms of knowledge and vision of what is and what is not the path
 Purity in terms of knowledge and vision of the way
 Purity in terms of knowledge and vision 
 Unbinding through lack of clinging

See also
 Buddhaghosa
 Sila
 Samatha
 Vipassana

Notes

References

Printed Pali editions
 Hewavitarne Bequest edition, Colombo, Sri Lanka (Sinhalese script)
 Hanthawaddy Press edition, Rangoon, Myanmar (Burmese script)
 Royal Siamese edition, Bangkok, Thailand (Thai script)
 Pali Text Society edition, London, England (Roman script)
 Harvard University Press edition, Harvard Oriental Studies, Vol
41, Cambridge, Mass
, 1950 (Roman script)

English translations
 The Path of Purity, Pe Maung (trans
), Pali Text Society, London, 3 vols
, 1922-31
 Bhadantacariya Buddhaghosa, Bhikkhu Nanamoli (trans
), The Path of Purification, BPS-Pariyatti Editions, Onalaska, WA (Buddhist Publication Society), 1999. ISBN 1-928706-01-0.
 Buddhist Meditation, Edward Conze (trans
), NB
Partial translation, 2002, ISBN 81-215-0781-2

Other translations
 der Weg zur Reinheit, Nyanatiloka & Verlag Christiani (trans
), Konstanz, 1952 (German)
 Sinhala Visuddhimargaya, Pandita Matara Sri Dharmavamsa Sthavira, Matara, Sri Lanka, 1953 (Sinhalese)
 Le chemin de la puret, Christian Mas, Fayard 2002 (Franais)

Other references
 Thanissaro Bhikkhu (trans
) (1999)
Ratha-vinita Sutta
Relay Chariots (MN 24)
Available at http
org/canon/sutta/majjhima/mn024-tb0.html
Upatissa, Arahant and N
Ehara (trans
), Soma Thera (trans
) and Kheminda Thera (trans
) (1995)
The Path of Freedom (Vimuttimagga)
ISBN 955-24-0054-6.

External links
 The Path of Purification, Translated from the Pali by Bhikkhu Nanamoli  - first 90 pages
Pali Buddhist texts
මහාවංශයට අනුව ලක්දිව පළමු රාජධානිය ස්ථාපිත කරන ලද්දේ ක්‍රි
435දී විජය කුමරුන් විසින් තම්බපණ්ණි රාජධානිය පිහිටුවීමත් සමගයි
විවිධ වෙනස්කම් වෙමින් වසර දහස් ගණනක් පැවත් එය ක්‍රි
ව. 1972 දී දෙවන එලිසබෙත් රැජිණගේ රජ සමයනේ අවසන් විය
මෙහි දැක්වෙන්නේ සිංහල රාජධානියේ අනුප්‍රාප්තික රාජධානිවල රාජ්‍ය කළ රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුවකි
මෙම ලැයිස්තුව දීපවංසය, මහාවංසය, චූලවංසය සහ රාජාවලිය වැනි දිවයිනේ වංශකථාවල සඳහන් සම්ප්‍රදායික සිංහලේ රාජාවලිය පාදක කොටගෙන නිර්මාණය කොට ඇත
මෙය සිංහල ජාතික රජවරුන් ලැයිස්තුවක් නොවේ
සිංහල රාජාණ්ඩුව පාලනය කළ සියලු සිංහල සහ විදෙස් පාලකයින් කාලානුක්‍රමය අනුව මෙහි පෙළගස්වා ඇත
සටහන්
මෙම රාජාවලිය පරිහරණයේ දී මනසේ රඳවාගත යුතු කරුණු කිහිපයකි
පළමුව, මෙහි ආදිතම රජවරුන් සඳහා දක්වා ඇති දිනයන් නිසැකවම තහවුරු කිරීමට අපහසු ය
හඳුනා ගැනීමට අපහසු දින (
) සංකේතයක් මගින් දක්වා තිබේ
එසේම වසර 2500ක පමණ ඉතිහාසය තුළ ශ්‍රී ලංකා දිවයින නොයෙකුත් විදේශ බලයන්ගේ ග්‍රහණයට නතු විය
ප්‍රධාන වශයෙන්ම දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි ආක්‍රමණිකයින් මේ අතර ප්‍රධාන වේ
ඇතැම්හු සිහසුන පැහැරගෙන දිවයින සිය අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් බවට පත් කරගත්හ
මේ සඳහා වඩාත්ම ප්‍රධාන නිදසුන් ලෙස ක්‍රි
ව. 985දී චෝළයන් සහ 1815දී බ්‍රිතාන්‍යයන් දැක්විය හැක
කෙසේනමුත්, පෘතුගීසි සහ ලන්දේසි යුගවල දී මහනුවර සිහසුන පැහැරගැනීමක් සිදු නොවූ අතර, දිවයිනේ ඇතැම් ප්‍රදේශ යටත් කරගැනීම පමණක් සිදු විය
කාලානුක්‍රමය පිළිබඳ සටහන
බෞද්ධ යුගයේ පාදක දිනය වන ක්‍රි
543 සම්බන්ධයෙන් නොයෙකුත් මතභේද පවතියි
483 බුදුන් වහන්සේගේ මහා පරිනිර්වාණය සිදුවූ දිනය යැයි සැලකේ. විල්හෙල්ම් ගයිගර් සඳහන් කරන පරිදි දීපවංසය හා මහාවංසය දකුණු ආසියානු කාලානුක්‍රමයේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍ර වේ
එහි දිනායනය කොට ඇත්තේ අශෝක අධිරාජයා‍‍ගේ රාජාභිෂේකය පරිනිර්වාණයෙන් වර්ෂ 218කට පසුව සිදුවූ බව ය
චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය සිහසුනට පත්වූයේ මෙයට වර්ෂ 56කට පෙර, එනම් බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වර්ෂ 162කට පසුව ය
චන්ද්‍රගුප්ත‍ගේ සිහසුනට පත්වීම ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි
321 අවට වර්ෂ දෙකක කාලය තුළ සිදුවන්නට ඇත
(මෙගස්තීනිස් අනුව)
එමනිසා පරිනිර්වාණය සඳහා ලැබෙන ආසන්නතම දිනය වන්නේ ක්‍රි
485 සහ ක්‍රි
481 අතර දිනයකි
483 ලෙස ගැනෙන මහායාන කාලානුක්‍රමය සමග හොඳින් ගැළපේ
ගයිගර් අනුව, මෙම ගණන් බැලීමේ දෙකෙහි වෙනස හටගෙන ඇත්තේ IIIවන උදය (946–954 හෝ 1007–1015) සහ පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය (1046–1048 පමණ) රාජ්‍ය සමයයන් අතර කාලයේ ය
මෙකල දිවයිනෙහි සැලකිය යුතු කලබලකාරී වාතාවරණයක් පැවතිණි
කෙසේනමුත්, ක්‍රි
ව. 428දී චා-චා මො-හෝ-නාන් විසින් චීනය වෙත යැවුණු තානාපති මණ්ඩලයක් පිළිබඳ සඳහන් වේ
මෙම නම ඇතැම්විට මෙම කාලයේ රාජ්‍ය කළ (සම්ප්‍රදායික කාලානුක්‍රමය අනුව) 'රාජා (රජ) මහානාම' යන්නෙහි විකරණයක් විය හැක
එපමණක් නොව, ක්‍රි
ව. 642දී පමණ ශ්‍රී ලංකාව වෙත සංචාරය කිරීමට උත්සාහ දැරූ දේශාටක භික්ෂුවක වූ ෂුවාන්සෑංහට ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූන් (ඇතැම්විට කාංචිපුරම්හි විසූ) විසින් රාජධානියේ එකල ගැටලු පැවති බව පවසා තිබිණි
ඒ නිසා ඔහු එම ගමනින් වැළකී ඇත
මෙය සිහසුන වෙනුවෙන් අග්ගබෝධි III සිරිසඟබෝ, IIIවන ජෙට්ඨතිස්ස සහ දාඨෝපතිස්ස I හත්ථදාඨ අතර 632–643 කාලයේ පැවති අරගලකාරී කාලසීමාවට අනුරූප වේ
මෑතකාලීන ඉන්දුවේදීය පර්යේෂණ අනුව පෙණීගොස් ඇත්තේ බුද්ධ පරිනිර්වාණය මින් පෙර යෝජනා කෙරුණු දිනයට වඩා තරමක් පසු කාලයක සිදුවන්නට ඇති බවයි. 1988දී මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් ගෝටින්ජන්හි පැවති සමුළුවක දී විද්වතුන් බහුතරයක් දැරූ මතය වූයේ මෙම ගැටලුව පවතින්නේ ක්‍රි
440–360 අතර කාලසීමාව හා සම්බන්ධව බවයි. කෙසේනමුත්, ඔුවන්ගේ ගණනයන් පාදක වී තිබුණේ දීපවංසයගමහාවංසය මත නොව ටිබෙට් බුදු දහමේ කාලානුක්‍රමය මත ය
ඉන්දියානු පාලක සුසුනාගගේ පුත් කාලාශෝක සමග බින්දුසාරගේ පුත් අශෝක අධිරාජයා හඳුනාගැනීමට වැඩිදියුණු කළ කාලානුක්‍රමයක් අවශය වේ
සැලකිය යුතු කරුණක් වන්නේ ශ්‍රී ලාංකික වංශකථා පාදක වී ඇත්තේ වඩාත් පැරණි කෘති මත වන අතර, ථෙරවාද බෞද්ධ ත්‍රිපිටකය පළමුවරට ග්‍රන්ථාරූඪ කෙරුණේ ද ශ්‍රී ලංකාවේ වීමයි
පහත ලැයිස්තුව කෙරෙහි පාදක කොටගෙන ඇති කාලානුක්‍රමය සම්ප්‍රදායික ථෙරවාද/ ශ්‍රී ලාංකීය ක්‍රමය මත ගොඩනගා ඇති අතර, එයට පාදක වී ඇති ක්‍රි
543 දිනය මහායාන දින දර්ශනයට වඩා වර්ෂ 60ක් මුල් දිනයකි
ව. 1048න් පමණ පසු දැක්වෙන දිනයන් එකිනෙකට සමකාලීන බැව් පෙනේ
තම්බපණ්ණි රාජධානිය (ක්‍රි
543–505)

විජය රාජවංශය (ක්‍රි
543–505)

උපතිස්ස නුවර රාජධානිය (ක්‍රි
505–377)

විජය රාජවංශය (ක්‍රි
505–377)

අනුරාධපුර රාජධානිය (ක්‍රි
377 – ක්‍රි
ව. 1017)

විජය රාජවංශය (ක්‍රි
377–237)

සේන සහ ගුත්තික (ක්‍රි
237–215)

විජය රාජවංශය (ක්‍රි
215–205)

එළාර (ක්‍රි
205–161)

විජය රාජවංශය (ක්‍රි
161–103)

පංච ද්‍රවිඩයන් (ක්‍රි
103–89)

විජය රාජවංශය (ක්‍රි
89 – ක්‍රි
ව. 66)

I වන ලම්බකර්ණ රාජවංශය (66–436)

ෂඩ් ද්‍රවිඩයින් (436–463)

මෝරිය රාජවංශය (463–691)

II වන ලම්බකර්ණ රාජවංශය (691–1017)

චෝළ ග්‍රහණයට නතු වූ අනුරාධපුර (1017–1070)

චෝළ රාජවංශය (1017–1070)

පොළොන්නරු රාජධානිය (1056–1236)

විජයබාහු රාජවංශය (1056–1187)

කාලිංග රාජවංශය (1187–1197)

විජයබාහු රාජවංශය, ප්‍රතිෂ්ඨාපිත (1197–1200)

කාලිංග රාජවංශය, ප්‍රතිෂ්ඨාපිත (1200–1209)

විජයබාහු රාජවංශය, ප්‍රතිෂ්ඨාපිත (1209–1210)

ලෝකිස්සර (1210–1211)

විජයබාහු රාජවංශය, ප්‍රතිෂ්ඨාපිත (1211–1212)

පාණ්ඩ්‍ය රාජවංශය (1212–1215)

නැගෙනහිර ගංග රාජවංශය (1215–1236)

කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණයෙන් පසුව, සමස්ත දිවයිනම පාලනය කිරීමේ අභිප්‍රාය සහ පොළොන්නරු රාජධානිය යන දෙකම වැනසී ගියේ ය
මෙයදිවයිනේ දකුණු සහ බටහිර පෙදෙස්වලට දැවැන්ත සිංහල ජන සංක්‍රමණයක් සඳහා හේතු විය
සම්පූර්ණ දිවයිනම යටත් කරගැනීමට නොහැකි වූ මාඝ යාපනය රාජධානිය පිහිටුවා එහි ප්‍රථම පාලකයා බවට පත් විය
යාපනය රාජධානිය පිහිටා තිබූයේ වර්තමාන උතුරුදිග ශ්‍රී ලංකාවේ වන අතර, 1220 අවට කාලයේ දිවයිනේ සෙසු ප්‍රදේශයෙහි IIIවන විජයබාහු රජු විසින් දඹදෙණිය රාජධානිය ස්ථාපනය කරන ලදී
දඹදෙණිය රාජධානිය (1220–1345)

සිරි සඟ බෝ රාජවංශය (1220–1345)

ගම්පොළ රාජධානිය (1345–1412)

සිරි සඟ බෝ රාජවංශය (1345–1412)

කෝට්ටේ රාජධානිය (1412–1597)

සිරි සඟ බෝ රාජවංශය (1412–1597)

සීතාවක රාජධානිය (1521–1593)

සිරි සඟබෝ රාජවංශය (1521–1593)

මහනුවර රාජධානිය (1590–1815)

දිනරාජ රාජවංශය (1590–1739)

මහනුවර නායක්කර් රාජවංශය (1739–1815)

සම්පූර්ණ දිවයිනම යටත්විජිතයක් වීම 
1796දී බ්‍රිතාන්‍යයන් මුල්වරට දිවයිනට පැමිණි අතර, ලන්දේසීන්ගේ මෙරට වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල පාලනය නතු කරගැනීමට සමත් විය
මහනුවර යුද්ධ සහ 1815 උඩරට ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් පසුව, දිවයින බ්‍රිතාන්‍ය රජු වූ තුන්වන ජෝර්ජ් රජතුමා රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ලදී
මෙලෙසින් වසර 2350 කට අධික කාලයක් පැවති රාජාණ්ඩුව අවසන් විය
රාජධානිය නැවත පිහිටුවීම

වසර 133 අධික බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය අවසන් කරමින් 1948 පෙබරවාරි 4 දින නිදහස ලබා නැවතත් ලංකා නමින්, රාජධානිය යලි පිහිටවීය
ව. 1972 මැයි 22 ශ්‍රී ලංකා නමින් ජනරජයක් පිහිටුවීමෙන් රාජධානිය අහෝසි විය
කාලරේඛාව

ආශ්‍රේයයන්

වැඩිදුර කියවීමට

ප්‍රාථමික මූලාශ්‍ර

ද්විතීයික මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 ලක්දිව, ලංකාවේ රාජ්‍යේශයන් ලැයිස්තුව
 විජය සහ ලංකා රජවරු
 ශ්‍රී ලංකා නායකයින්ගේ සම්පූර්ණ ලැයිස්තුව
 මහාවංස ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය

ශ්‍රී ලංකාව
රජවරු
රජවරු
ඉතිහාසය - සිංහලේ
රජවරු - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය
අනුරාධපුර
ගණිතයේදී, ගුණෝත්තර අනුක්‍රමයක් ලෙසද හඳුන්වන ගුණෝත්තර ශ්‍රේණිය, පළමු පදයට පසුව එන සෑම පදයක්ම, පොදු අනුපාතය ලෙස හැඳින්වෙන ශුන්‍ය නොවන නියතය සංඛ්‍යාවකින් ඊට‍ පෙර ඇති පදය ගුණ කිරීමෙන් ලබා ගන්නා සංඛ්‍යා අනුක්‍රමයකි
උදාහරණයක් ලෙස 2, 6 , 18, 54,
යන අනුක්‍රමය පොදු අනුපාතය 3  වු ගුණෝත්තර අනුක්‍රමයක and 10, 5, 2.5, 1.25,
is a geometric sequence with common ratio 1/2. ගුණෝත්තර  අනුක්‍රමයක  පදවල එකතුව ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක් ලෙස හැඳින්වේ
ඒ අනුව ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක (අනුක්‍රමකය) පොදු ස්වරූපය 
a, ar, ar2, ar3,ar4,
වන අතර, ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක පොදු ස්වරූපය
a + ar + ar2 + ar3 + ar4 +  වේ
මෙහි පොදු අනුපාතය r = O වන අතර,  a යනු අනුක්‍රමයේ ආරම්භක අගයට සමාන වන පොදු සාධකයකි
මූලික ලක්‍ෂණ
පළමු පදය a සහ පොදු අනුපාතය r වන ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක n වැනි පදය
 මගින් දෙනු ලැබේ
එවැනි ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක්  වන සෑම පූර්ණ සංඛ්‍යාවක් සඳහාම  යන ආවර්තිත සම්බන්ධය අනුගමනය කරයි
සාමාන්‍යයෙන් දී ඇති ශ්‍රේඪියක්, ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක් දැයි පරීක්ෂා කිරීමට, අයෙක් සරලවම ශ්‍රේඪියේ අනුයාත පද අතර අනුපාතය සමාන දැයි බලයි
ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක පොදු අනුපාතය සෘණ වීමටද පුළුවන එවිට පදයක් ඇර පදයක් සෘණ හා ධන වන සංඛ්‍යා ඇති අනුක්‍රමයක් ලැබේ
උදාහරණයක් ලෙස 1, -3, 9, -27, 81, -243,
යනු පොදු අනුපාතය -3 වන ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියකි
ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක හැසිරීම පොදු අනුපාතයේ අගය මතරඳා පවතී
පොදු අනුපාතය
	ධන නම්, සෑම පදයක්ම මුල පදයේ ලකුණම ගනී
සෘණ නම්, පදයක් ඇර පදයක් සෘණ හා ධන වේ
1 ට වඩා විශාල නම් ධන අනන්තය වෙතට ඝාතිය වර්ධනයක් සිදු‍වේ
1 නම්, ශ්‍රේණියේ නියත අනුක්‍රමයකි 
	-1 හා 1අතර නමුත් ශුන්‍ය නොවේ නම්, ශුන්‍ය කරා ඝාතිය අඩුවීමක් සිදුවේ
-1 නම් ශ්‍රේණිය ඒකාන්තරණ අනුක්‍රමයකි
(ඒකාන්තරණ ශ්‍රේණි බලන්න)
	-1 ට වඩා අඩු නම්, අනන්තය (ධන හා සෘණ) වෙතට ඝාතිය වර්ධනයක් සිදුවේ
4, 15, 26, 37, 48,
(පොදු අන්තරය 11 වු) වැනි සමාන්තර ශ්‍රේඪියක රේඛීය වර්ධනයට (හෝ අඩුවීමට) විරුද්ධ ලෙස ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪි (-1, 1 හෝ ශුන්‍ය නොවන පොදු අනුපාතයක් සහිත) ඝාතිය වර්ධනයක් හෝ ඝාතිය අඩුවික් පෙන්වයි. T
R මැල්දස් ඔහුගේ ජනගහණය පිළිබඳ මූලධර්මයේ ගණිතමය පදනම ලෙස මෙම මූල ධර්මය භාවිතා කරන ලදී
මෙම ශ්‍රේඪි වර්ග 2 එකිනෙකට සම්බන්ද බව සලකන්න
ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක සෑම පදයකම ධන පොදු අනුපාතයක් සහිතව ලඝුගණකය ගැනිමෙන් සමාන්තර ශ්‍රේඪියක් ලබාගත හැකි අතරම සමාන්තර ශ්‍රේඪියක සෑම පදයක්ම ඝාතිය කිරීමෙන් ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක් ලබාගත හැක
ශ්‍රේණි
ගණිතය
පරිගණක ඉංජිනේරු ශිල්පය (හෝ පරිගණක පද්ධති ඉංජිනේරු ශිල්පය) විදුලි ඉංජිනේරු ශිල්පයේ හා පරිගණක විද්‍යාවේ විශාල කොටසක් අයත් කර ගනී
පරිගණක ඉංජිනේරුවන් යනු මෘදුකාංග නිර්මාණය හා මෘදුකාංග - දෘඪාංග සංගතකරණය පිළිබඳ විශේෂඥතාවය ලැබූ විදුලි ඉංජිනේරුවන්ය
ඔවුන් ජව ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව හා භෞතික විද්‍යාව කෙරෙහි දක්වන්නේ අඩු අවධානයකි
පරිගණක ඉංජිනේරුවන් සේවයේ යෙදී ඇති අංශ ලෙස ASIC නිර්මාණය , FPGA  වැඩි දියුණුව , ෆර්ම් වෙයා (firmware) වැඩි දියුණුව , මෘදුකාංග වර්ධනය , දෘඪාංග - (ෆර්ම් වෙයා / මෘදුකාංග) ඒකීයකරණය , පරිපථ සැලසුම් කිරීම හා පද්ධති තත්ව නිර්මාණය හා සංගතකරණය දැක්විය හැක
ජොආන් කාල් ෆ්‍රෙඩ්රික් (ලතින් ගවුස්සින් “Carolus Fridericus Gauss) සංඛ්‍යාවාදය, සංඛ්‍යානය, විශ්ලේෂණය, අවකල්‍ය ජ්‍යාමිතිය , භූමිතික විද්‍යාව, ස්ථිති විද්‍යුතය, තාරකා විද්‍යාව සහ ප්‍රකාශ විද්‍යාව ආදී විවිධ ක්ෂේත්‍රවලට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් දැක් වු ජර්මානු ජාතික ගණිතඥයෙකු හා විද්‍යාඥයෙකු විය
ඔහු ගණිතඥයින‍ගේ කුමරු (මෙය princeps mathematicorum හි සාමාන්‍ය පරිවර්තනය වන අතර ලතින් පසින් ප්‍රමුඛය යන්ට ද princes යන පදය යෙදේ) ලෙසත් ආදී කාලයට පසුව පහල වු ශ්‍රේෂ්ටතම ගණිතඥයා ලෙසත් ඇතැම් විට හැඳින්වේ
විද්‍යාවේ සහ ගණිතයේ බොහෝ ක්ෂේත්‍රවලට ගවුස් ගෙන් එල්ල වූ බලපෑම ඉතා විශාල වන අතර ලොව පහල වු වැඩිම බලපෑමක් එල්ල කළ ගණිතඥයන් අතරට ද ඔහු අයත් වේ
ගෝස් කුඩා කළ පටන්ම අසාමාන්‍ය ලෙස බුද්ධිමත් විය
යන්තම් ඇවිදගත හැකි වයසට එලඹෙත්ම ඔහු පෙන්වූ වියත් බව පිළිබඳ කථා බොහෝ ඇත
ඔහු සිය පළමු වැදගත් ගණිතමය නව සොයා ගැනීම් සිදු කරන විට ගැටවර වියේ (13-19) පසුවිය
ඔහුගේ විශ්ෂිටතම ග්‍රන්ථය සේ සැලකෙන “Disquisitiones Arithmeticae,” ලියා අවසන් කරන ලද්දේ 1798 වසරේදීය
එවිට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 21 ක් විය
කෙසේ නමුත් මෙම ග්‍රන්ථය පළ වූයේ 1801 වසරේ දීය
මෙම ග්‍රන්ථය සංඛ්‍යාවාදය විෂය පථයක් බව තහවුරු වීමට මූලික වශයෙන් හේතු වූ අතර වර්තමාන‍ය දක්වාම සංඛ්‍යාවාදය හැඩ ගැස්වීම සඳහා දායක වී තිබේ
ගණිතය
චරිත කතා
ක්ෂුද්‍ර පරිගණකයක මධ්‍යයම සැකසුම් ඒකකය ලෙස ඇත්තේ මයික්‍රෝප්‍රොසෙසරයකි
දැවැන්ත පරිගණක සහ මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පරිගණකවලට සාපේක්ෂව මෙම වර්යේ පරිගණක සතු තවත් සුවිශේෂී ලක්ෂනයක් වන්නේ ඒවා සාපේක්ෂව අඩු ඉඩ ප්‍රමාණයක් ගැනීමයි
තවද බොහෝ ක්ෂුද්‍ර පරිගණක (ඒවා සතුව ආදානය සහ ප්‍රතිදානය සඳහා යතුරු පුවරුවක් සහ තිරයක් ඇති විට) පෞද්ගලික ලෙසද සැලකිය හැක
කුඩා පරිගණකය (mini) යනු බහු පරිශීලක පරිගණක වර්ගයක් වෙත යොදන ලද අභාවයට ගිය යෙදුමකි
එය පරිගණක වර්ගවල මධ්‍යම පරාසයට අයත් වේ
එනම් විශාල බහු - පරිශීලක පද්ධති (විශාල පරිගණක) සහ කුඩා තනි-පරිශීලක පද්ධති (ක්ෂුද්‍ර පරිගණක හෝ පෞද්ගලික පරිගණක) අතරමැද පරාසයට මේවා අයත්වේ
අතීතයේ දී මෙම පරිගණක ඒවා සඳහාම විශේෂිත දෘඩාංග සහ මෙහෙයුම් පද්ධති වලින් යුක්ත වූ අතර මෙම කාණ්ඩයේ විශේෂිත ලක්ෂණයක් වූයේ කුඩා ලිපිත තීරු පැවතීමයි
(දත්ත වදන අඩංගු බීට් සංඛ්‍යාව සලකන්න - මෙය බීට් 8-24 අතර සංඛ්‍යෘවක් වන අතර සාමාන්‍යයේ බීට් 16ක පමණ අගයක් ගනී) දැවැන්ත සුපිරි පරිගණක සහ වඩාත් කුඩා පරිගණක අතර පැහැදිලි වෙනස්කම් දැකගත හැකි නමුත් නූතන මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පරිගණක සහ පෞද්ගලික පරිගණක අතර වෙනස එතරම් පැහැදිලි නොවේ
ඒ අනුව එම මධ්‍යම ප්‍රමාණ පරිගණක වඩාත් ප්‍රභල ලෙස සකස් කල පෞද්ගලික පරිගණක ආකාරයක් ලෙසම සැලකිය හැක
වර්තමානයේ මෙම වර්ගයට අයත් පරිගණක හැඳින්වීම සඳහා භාවිතා කෙරෙන සාමාන්‍ය පද අතරට මධ්‍යම පරාස පද්ධති (IBM - පාලන්ස්) කාර්යමධ්‍යස්ථාන (Sun Microsystems සහ සාමාන්‍ය UNIX / Linux පාලන්ස් ) සහ සේවාදායක පරිගණක යන ඒවා අයත් වේ
පරිගණක වර්ග
පරිගණක විද්‍යාව
නන් - රෙසිඩන්ට් සෙවුම් වෛරස ,මොඩියුලයකින් (Finder module) හා පුනර්ජනන මොඩියුලයකින් (replication module) සමන්විත බව සිතිය හැක
ආසාදනය කිරීමට නව ගොනු සෙවීම සෙවුම් මොඩියුලයේ කාර්යයයි
සෙවුම් මොඩියුලයට ක්‍රියාත්මක විය හැකි ගොනුවක් ලැබුණු සැම විටම එය එම ගොනුව ආසාදනය කිරීම සඳහා පුනර්ජනන මොඩියුලයට දන්වයි.

References 
http
org/wiki/Computer_virus#Nonresident_viruses
ABIT NF7-S හි AMD ඇතුළත් XP (Athlon XP) අධිස්පන්දනය කිරීමේ BIOS සෙට්අප් (Setup) ඉදිරිපස නියමග සංඛ්‍යාතය (බාහිර ස්පන්දකය) 133MHz සිට 148MHz  දක්වා වැඩි කළ අතර ස්පන්දක ගුණන සාධකය 13.5 සිට 16.5 දක්වා වෙනස් වී ඇත
අධි ස්පන්දනය කිරීම යනු නිෂ්පාදකයන් විසින් සැලසුම් කර ඇති ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි ස්පන්ද සීඝ්‍රතාවයකින් ධාවනය වන ලෙස පරිගණක උපාංග සැකසීමේ ක්‍රියාවලියයි
මෙය සාමාන්‍යයෙන් පුද්ගලික පරිගණක පරිශීලකයන් විසින් ඔවු‍න්ගේ පරිගණකවල ක්‍රියාකාරිත්වය ඉහළ නැංවීමට සඳහා සිදු කරනු ලබයි
ඔවුන්ගෙන් ඇතැමෙකු පහළ  මට්ටමේ පරිගණක උපාංග මිල දී ගෙන ඒවා වැඩි වේගවලට අධි ස්පන්දනය කරනු ලබයි
නැතිනම් ඉහළ මට්ටමේ පරිගණක උපාංග ගෙන ඒවා කම්හල් පෙරතිබි තත්ව ලටත් වඩා වැඩි මට්ටම් කරා ළඟා කරවයි. තවත් සමහරුන් පරිගණක කර්මාන්ත බලාපොරොත්තු වන ලෙස නව දෘඩාංග නොගෙන ඔවු‍න්ගේ යල්පිනූ පැරණි දෘඩාංග නව පද්ධති අවශ්‍යතාවලට ගැළපෙන ලෙස අධිස්පන්දනය කරනු ලැබේ
ඔවු‍න්ගේ උපාංග අධිස්පන්දනය කරන පරිශීලකයන් ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ ප්‍රොසෙසර, වීඩියෝ කාඩ්, මවු පුවරු චිප් සෙට් හා සසම්භාවී මතකය (RAM) යන ඒවාටය
එය සිදුකරන්නේ CPU ගුණනය හා මවු පුවරුවේ ඉදිරිපස නියමග (FSB) වේගය උපරිම ස්ථායී අගයක් ලැබෙන තෙක් වැඩිකිරීමෙනි
අදහස සරල වුවත් පරිගණක පද්ධතිවල විද්‍යුත් හා භෞතික ගති ලක්ෂණ වෙනස්වීම ක්‍රියාවලිය සංකීර්ණ කරයි
CPU ගුණනය, නියමං භාජකය , වෝල්ටීයතා, තාප ධාරිතා, සිසිලන තාක්ෂණික ක්‍රම හා වෙනත් සාධක එයට බලපෑම් එල්ල කළ හැක
අධිස්පන්දනයේ වාසි
පරිශිලනයෙකු හට මන්දගාමී මිලෙන් අඩු උපාංග මිලදී ගෙන වඩා මිල උපාංගවල වේගයට අධි ස්පන්ධනය කළ හැක
අමතර වියදමකින් තොරව ක්‍රීඩා, කේතනය, වීඩියෝ සංස්කරණය හා පද්ධති කාර්යයන් වේගවත්ව සිදු කර ගත හැකි මුත් විද්‍යුත් ශක්ති උත්ශ්‍රේණි පරිභෝජනය වැඩි වෙයි
නිරන්තරයෙන් තමන්ගේ දෘඩාංග කරන පරිශීලනයන්ට අධි සංන්දනය කිරීමෙන් උත්ශ්‍රේණි කිරීම් දෙකක් අතර කාලය අඩුකර ගත හැක
සමහර පද්ධතිවල අවහිරතා පවතී
එවිට එක් උපාංගයක කුඩා ස්පන්ධනය වීමක් වෙනත් උපාංගයක විභවය සම්පුර්ණ ලෙසම පාහේ ලගා කරගත හැක
මෙමගින් සීමාකාරී දෘඩාංග අධිස්පන්දනය කිරීමට වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබාගත හැක
උදාහරණ ලෙස AMD ඇත්ලන් (Athlon) 64 සකසු RAM කොටස් හතරෙහි 333MHz ට සීමා කරයි
කෙසේ නමුත් මතක වේගය ගණනය කරනු ලබන්නේ සකසු වේගය අචල පුර්ණාංකයකින් බෙදීමෙනි
එලෙස සාමාන්‍ය වේගවලදී RAM එක 333MHz ආසන්න ස්පන්ද සීඝ්‍රතාවකින් ක්‍රියාකරයි
සකසු වේග තීරණ කර ඇති චූල සැකසීමෙන් (සාමාන්‍යයෙන් ගුණාකාරකය අඩු කිරීමෙන්) කෙනෙකුට සැකසුම කුඩා ප්‍රමාණයකින්, 100 – 200 MHz අවට අධිස්පන්දනය කළ හැකි (10% කට වඩා අඩුවෙන්) අතර එමගින් RAM එකේ මුලු විභවයම ලගා කර ගෙන 400 MHz පමණ RAM ස්පන්ද සීඝ්‍රතාවක් ලගාකර ගත හැක
අධි ස්පන්දනය කිරීම බොහොමයක් සබැදි සමාජ (online communities) වලට‍ ආධාර දේ
(pc Mark) වෙබ් අඩවිය එවැනි වෙබ් අඩවියන් වන අතර එය ක්‍රමලේඛ යොදා ගෙන බලවත් පරිගණකවල ක්‍රියාකාරිත්වය අගයන යොමු හුවමාරුවක් පවත්වා ගනී
නියමාකාර පර්යේෂණ හා පෙර පරිස්සම්වලින් යුත් හෝ සුදුසු මග පෙන්වීමක් සහිත අධි ස්පන්දනයෙකුට එම පද්ධති හා pc පද්ධති පිළිබද වැදගත් දැනුමක් හා අත්දැකීම් ලබා ගත හැක
අධිස්පන්දනයේ අවාසි 
දක්ෂ අධි ස්පන්ධන කරුවන් මගින් අඩුකර ගත හැක
කෙසේ නමුත් ආධුනික අධි ස්පන්ද කරුවන් අධි ස්පන්දනය කිරීමේදී, අධි ස්පන්ධිත උපකරණ වලට මෙන්ම ඒවා බලපාන අනෙක් උපකරණ වලටද හානි සිදුකළ හැකි වැළැක්විය හැකි දුබලතා ඇති කරවන අඩුපාඩු සිදුවිය හැක
මෙම අවාසි ආධුනික හා විශේෂඥ යන දෙපිරිසටම වැළැක්විය නොහැක
ප්‍රොසෙසරයක ජීවත කාලය අධික ක්‍රියාකාරී සංඛ්‍යාත, වෝල්ටීයතා හා තාපය මඟින් අඩු විය හැකි
දීර්ඝ කාලීන ස්ථාවර තත්වයේ මයික්‍රොප්‍රොසෙසර් නිසා ප්‍රොසෙසර්වල සීඝ්‍ර නැති වී යාමත් සමඟම අධි ස්පන්දකරුවන් තර්ක කරන්නේ අධිස්පන්ධිත උපාංග බිඳ වැටීමට පෙර ඒවා ප්‍රතිස්ථාපනය වීමට ඉඩ කඩ ඇති බවයි. බොහෝමයක් අධි ස්පන්දකරුවන් , උනන්දු වන්නන් නිසා ඔවුන් සාමාන්‍ය ජනයාට වඩා නිරන්තරයෙන් උපාංග යාවත් කාලීන කරයි
මෙය මෙම අවාසිය තව දුරටත් ලිහිල් කරයි
වැඩි වූ ස්පන්ද වේග හා වෝල්ටීයතා අධික ජව භාවිතයකට හේතු වේ
අධි ස්පන්දිත පද්ධතියක් භාවිතයට පෙර ස්ථායීතාව සඳහා පරීක්ෂාවට බඳුන් කරන මුත්
කාලයක් භාවිතා කිරීමත් සමඟ නව වැඩ භාර හෝ ප්‍රොසෙසර් හරයේ පරීක්ෂා නොකළ කොටස් නිසා ස්ථායීතා ගැටලු මතු විය හැක
පෙර සඳහන් කරන ලද කල් ඉකුත් වීමේ ගැටලුව දිගු කාලයකට පසු ස්ථායීතාව පිළිබඳ ගැටලු මතු කළ හැක
අතිරේක සිසිලනය සඳහා යොදා ගන්නා අධි ක්‍රියාකාරී පංකා අධික ශබ්ද ප්‍රමාණයක් නිපදවයි. අධිස්පන්දකරුවන් භාවිතා කළ පැරණි ජනප්‍රිය පංකා වර්ගවලට ඩෙසිබල් 50 හෝ ඊට වඩා වැඩි ශබ්ද ප්‍රමාණ නිපදවිය හැකිය
කෙසේ නමුත් වර්තමානයේ දී නිෂ්පාදකයන් සුමට වායු ගැලීමක් හා අඩු ශබ්දයක් (ඩෙසිබල් 20 පමණ) සඳහා වායු ගති විද්‍යානුකූලව ඉහලම ඵල ලබා ගැනීම සඳහා වූ හීට් සින්ක් සමඟ පංකා නිර්මාණයෙන් බොහෝ දුරට මෙම ගැටලුව මඟ හරවාගෙන ඇත
සමහරුන් මෙම අතිරේක ශබ්දය සැලකිල්ලට ගන්නේ නැත
ඒ නැතත් සාමාන්‍යයෙන් අධි ස්පන්දකරුවන්ගේ පරිගණක සාමාන්‍ය ඒවාට වඩා ශබ්දයෙන් වැඩිය
අධික ශබ්දය, අඩු ශබ්දයක් හා වැඩි කාර්යයක් ලබා දෙන විශාල පංකා ක්‍රමානුකූලව ස්ථානගත කිරීමේන්, අතිරේක සිසිලන ක්‍රම (ද්‍රව හා කලාප හුවමාරු සිසිලන ක්‍රම වැනි) භාවිතයෙන් චැසියකට ෆෝම් පරිවරණයක් භාවිතයෙන් හේ පංකා වේග පාලනයට (හා ඒ නිසා ශබ්දය) පංකා පාලන බසයක් ස්ථාපනයෙන් වැනි ක්‍රම මඟින අදාල අවස්ථාවට උචිත පරිදි පාලනය කර ගත හැක
වර්තමානයේ අධි ස්පන්දනය කිරීම බොහෝ පිරිසක් අතර ජනප්‍රිය වී ඇති නිසා නිෂ්පාදකයන් විසින් පැරණි ඒවාට වඩා අඩු ශබ්දයෙන් යුත් අධි ක්‍රියාකාරී පංකා නිපදවීමත් සමඟම මෙම ගැටලුව අඩු සැලකිල්ට බඳුන්වන දෙයක් වී ඇත
සමානවම වර්තමානයේ මධ්‍යම හා උසස් ගණයේ පරිගණක ආවරණ විශාල පංකා (අඩු ශබ්දයත් සමඟ වඩා හොඳ වායු ගැලීමත් සඳහා) වලින් සමන්විත වනවා මෙන්ම සිසිලනය හා වායු චලනයේ මනාසේ තබා ගෙන සැලසුම් කර ඇත