Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
මැයි 3 වනදා රජය විසින්, හිස්බුල්ලාවරු විසින් බහාලුම් රඳවන පිටියක සවි කර තිබූ බීරූට්හි අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපලේ ප්‍රධාන ධාවන පථය දෙසට යොමු වූ දුරස්ථ පාලක කැමරාවක් සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ව විවේචනය කරන ලදී
විවේචනය වූයේ ගුවන් තොටුපල ස්ථානගත වී ඇති ප්‍රදේශය පුරා තම අණසක පතුරවා ගෙන සිටින ශියා ව්‍යාපාරය යම් කිසි ප්‍රහාරයක් සඳහා, සමහරක් විට රජයේ වැදගත් නියෝජිතයකු ඝාතනය කිරීමට සූදානම් වීම සඳහා ගුවන් ගමන් පිළිබඳ ඔත්තු බැලූ බවයි. හිස්බුල්ලාවරුන් මෙම විවේචනය පිළි‍ නොගත් අතර ඔවුන් ප්‍රකාශ කර සිටියේ ඔවුන්ව විවේචනය කරන අය ඊට විරුද්ධ US ව්‍යාපාරය හා ඊශ්‍රායලයට ප්‍රතිරෝධී අනෙකුත් කණ්ඩායම් වර්ණනා කරමින් සිටින බවයි.

‍2008 මැයි 6 වනදා රජය විසින් හිස්බුල්ලාවරුන්ගේ පුද්ගලික සන්නිවේදන ජාලය අක්‍රිය කිරීමට උත්සාහ කරන ලදී
හිස්බුල්ලාවරු විසින් දකුණු හා බටහිර ලෙබනනය හා බීරූට්හි දකුණු දිග ප්‍රදේශ ආවරණය කරමින් ව්‍යාප්ත ජන සන්නිවේදන ජාලයක් ක්‍රියාත්මක කරන බවට වාර්තා වී තිබුණි
හිස්බුල්ලාවරු ප්‍රකාශ කර සිටියේ එය එහි ඊශ්‍රායලයට එරෙහි ආරක්ෂක ක්‍රියා මාර්ගවල කොටසක් ලෙස වූ පුද්ගලික ජාලයක් බවයි. රජය විසින් බීරූට් අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපළේ ආරක්ෂ අංශයේ අණ දෙන්නා වූ බ්‍රිග් ජෙන් වෆීක් ෂුකූර්හට අණ දුන්නේ නැවත යුධ අණ දීම සඳහා පැමිණෙන ලෙසයි
ඔහු හිස්බුල්ලාවරු සමඟ මිත්‍රශීලීව කටයුතු කිරීමට සැක කර තිබූ අතර හිස්බුල්ලාවරු විසින් ප්‍රධාන ධාවන පථය ඉලක්ක කර ගනිමින් ගුවන් යානා හා VIP වරුන්ගේ ගමන් නිරීක්ෂණයට යොදා තිබූ රහස් කැමරාව සමඟ ගණු දෙනු කිරීමට අපොහොසත් වූ බවට විවේචනය වී ද තිබුණි
2008 මැයි 7 වනදා මැයි මාසයට පෙර සැලසුම් කර තිබූ වහල් උද්ඝෝෂණයක් ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවක් බවට පෙරළුනේ රජයේ තුවක්කුකරුවන් ඔවුන්ගේ වෙඩි තැබීම් ආරම්භ කිරීමත් සමඟය
මෙය බීරූට්හි කණ්ඩායම් දෙක අතර ගැටුමට මඟ පෑදීය
ඊළඟ දිනයේ දී හිස්බුල්ලාහි නායක හසාන් නසරල්ලා රූපවාහිනිය ප්‍රකාශ කර සිටියේ සන්නිවේදන ජාලය ඊශ්‍රායලයට එරෙහි යුධමය කණ්ඩායමේ ප්‍රතිරෝධයට අත්‍යවශ්‍ය බවයි. නසරල්ලා තවදුරටත් ප්‍රකාශ කර සිටියේ රජය කණ්ඩා‍යමේ පුද්ගලික සන්නිවේදන ජාලය නැවැත්වීමට බල කිරීමෙන් එය පාලනය කරන අයට හිංසා කිරීමෙන් යුද්ධයක් ප්‍රකාශ කිරීමට උත්සාහ දරන බවයි.

ජාත්‍යාන්තර ප්‍රතිචාර

එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් කොන්ඩොලිස්සා රයිස් ලෙබනන් අගමැති ෆවුආඩ් සිනියෝරාට, එක්සත් ජනපද සහයෝගය ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් නැවතත් සහතික වුවාය
එමෙන්ම ලෙබනනයට එම අවස්ථාවේදී කළ හැකි ආධාර ලබා දීම සඳහා ලෝක නායකයන්ද හමු වූවාය
"අප මෙම අවස්ථාවේ ලෙබනන් රාජ්‍යය සහ එහි සාමකාමී පුරවැසියන් සමග එක්ව සිටිය යුතුයි
මෙම ගැටළු සහගත අවස්ථාව සමනය කිරීමට උදව් කළ යුතුයි" යනුවෙන් ප්‍රකාශයක් ද කළාය
ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා රයිස්ගේ විවේචනයට ලක් වූ අතර හිස්බුල්ලාවරුනට සහාය දෙන්නන් ලෙස සිරියාව සහ ඉරානය වෙන්කර පෙන්වා සිටියාය
මෙම කරුණු ඇය හැඳින්වූවේ "රාජ්‍යයක් තුළ ඔවුන්ගේ තත්වය ආරක්ෂා කිරීමට" කරන කටයුත්තක් ලෙසිනි
කුපිත කරවන ආකාරයේ එකකැයි බොහෝ දෙනෙකුට දැනුණු කථාවක් කරමින්, අගමැති ෆවුආඩ් සිනියෝරා දින 4 ක ගැටුම්වලින් පසුව වුවත් හිස්බුල්ලාවරුනට යටත් වන්නේ නැතැයි ලෙබනන් හමුදාවට කියා සිටියේය
ෂියා මුස්ලිම් ආගමික නායකයින් බොහෝ දෙනෙක් රූපවාහිනීයේ පෙනී සිටිමින් බුෂ් පාලනය සමග ඔවුන්ගේ රජයේ තිබෙන ජාති ද්‍රෝහී බැඳීම, ඊශ්‍රායලය සහ හිස්බුල්ලා කෙරේ තිබෙන වෛරය, හා ලෙබනන් විරෝධය ප්‍රසිද්ධියේ විවේචනය කළහ
ආශ්‍රිත

තවදුරටත් කියවීම

බාහිර සබැඳි
 Lebanon
Chronicles of an attempted suicide
 Deal for Lebanese Factions Leaves Hezbollah Stronger
 Doha Compromise is 'No Cave In to Hezbollah' 

ලෙබනන සිවිල් යුද්ධය
සිවිල් යුද්ධය (2008)
සිවිල් යුද්ධය
ලෙබනනය ආශ්‍රිත යුද්ධ
පුද්ගලිකත්ව ප්‍රතිපත්තියක් යනු යම් පාර්ශවයක් විසින් අනුග්‍රාහකයෙකුගේ තොරතුරු රැස් කිරීම, භාවිතා කිරීම, අනාවරණය කිරීම සහ කළමනාකරණය කිරීම කරන්නාවූ සියළු හෝ සමහරක් හෝ ආකාරයන් හෙළිදරව් කරන්නාවූ නීතිමය ලේඛනයකි
පුද්ගලික ප්‍රතිපත්තියක තථ්‍ය අන්තර්ගතය රඳාපවතින්නේ උපයෝගී නීතිය මත වන අතර බහුවිධ රටවල් වල හෝ අධිකරණපාත්‍රතාවන් හී හෝ  අවශ්‍යතා ගැන අවධානය මෙහිදී යොමු කළ යුතු වෙයි
විශේෂිත පුද්ගලික ප්‍රතිපත්තීන් හී අන්තර්ගතය පිළිබඳ සර්වසාධාරණ මාර්ගෝපදේශ නොමැති අතර සංවිධානයන් කිහිපයක් විසින් නිදර්ශන ආකෘති පත්‍ර හෝ මාර්ගගත  මායාඅඳුන් හෝ සපයති
ආනන්ද - නාලන්ද යනු කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය හා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය අතර පවත්වන වාර්ෂික  මහා ක්‍රිකටි තරගයයි
ප්‍රථම වතාවට මෙය 1924 දී පවත්වන ලදී
ආනන්ද - නාලන්ද වැදගත් සංසිද්ධි
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රථම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක බන්දුල වර්නපුර ආදි නාලන්දියකි
ලංකාවට ප්‍රථම ලෝක කුසලානය 1996 දී ගෙන දුන් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි නායකයා වූයේ ආදි ආනන්දීය අර්ජුන රණතුංගයි
ශ්‍රී ලංකා පිලට ප්‍රථම අර්ධ ශතකය, ශතකය හා ද්විත්ව ශතකය ලබා දුන්නේ ආදි ආනන්දීය අර්ජුන රණතුංග, සිදත් වෙත්තමුනි හා බ්‍රෙන්ඩන් කුරුප්පුයි
අද දක්වා මෙම විදුහල් දෙක ශ්‍රී ලංකා ජාතික ටෙස්ට් ක්‍රිකට් පිලට අති දක්ෂ ක්‍රීඩකයින් 30 දෙනෙක් දායාද කර ඇත
ශ්‍රී ලංකාවෙ ප්‍රථම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරගයට මෙම විදුහල් දෙකෙන් ක්‍රීඩකයන් පස් දෙනෙක් විය
එනම් ආන්දයේ අර්ජුන රනතුංග, සිදත් වෙත්තමුනි, අජිත් ද සිල්වාත් නාලන්දාවේ බන්දුල වර්නපුර හා ලලිත් කලුපෙරුමත්ය
ලංකාවට ප්‍රථම ලෝක කුසලානය 1996 ගෙනදුන් ක්‍රිකට් කන්ඩායමට ආනන්දයෙන් අර්ජුන රණතුංගත් නාලන්දයෙන් රොෂාන් මහානාම, අසංක ගුරුසිංහ හා කුමාර ධර්මසේනත් ක්‍රීඩා කලහ
1996 හි ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් මණ්ඩල සභාපති ආදි ආනන්දීය අනා පුංචිහේවාවූ අතර උප සභාපතිවූයේ ආදි නාලන්දීය ගෞරවණීය තිලංග සුමතිපාල මැතිතුමායි
වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක මහේල ජයවර්ධන ආදි නාලන්දියකි
ලෝකයේ ප්‍රථමයෙන්ම ගුවන් විදුලියෙන් සිංහල බසින් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා විචාරයක් පැවැත්වූයේද ආදි නාලන්දයීය කරුණාරත්න අබේසේකර මහතායි
ශ්‍රී ලංකාවහි ප්‍රවීන හා ජනප්‍රිය ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා නිවේදකයන් වන ප්‍රේමසර ඈපාසිංහ, පාලිත පෙරේරා හා කමල් දේශප්‍රිය ආදි නාලන්දියයන්ය
ආදි නාලන්දියයන් වන හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක රොෂාන් මහානාම අද ජ්‍යාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සල එලයිට් පැනල් විනිසුරුවරයෙක් වන අතර හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක කුමාර ධර්මසේන ජ්‍යාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සල විනිසුරුවරයෙකි
ආදි නාලන්දිය කුමාර ධර්මසේන ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන තරගාවලියක අවසන් තරගයකදී ක්‍රීඩකයෙකු සහ ප්‍රධාන විනිසුරුවරයෙකු වූ ලොව පළමු පුද්ගලයාය
ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගයට ක්‍රීඩා කල ශ්‍රී ලංකා ප්‍රකටයන්

ආදි ආනන්දීයයන්
ගෞරවණීය පිලිප් ගුනවර්ධන - හිටපු ඇමති
 ගෞරවණීය රොබට් ගුනවර්ධන - හිටපු ඇමති
 ගෞරවණීය ආචාර්ය ඇන්
ඇම් පෙරේරා - හිටපු මුදල් ඇමති
 ගෞරවණීය අර්ජුන රණතුංග - පාර්ලිමේන්තු මංත්‍රී

ආදි නාලන්දියයන්
ගෞරවණීය ගාමිණී ජයවික්‍රම පෙරේරා - ආහාර සුරක්ෂිතතාව අමාත්‍යතුමා, හිටපු සභාපති එක්සත් ජාතික පක්ෂය,  ගරු කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
 ගෞරවණීය තිලංග සුමතිපාල - එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය කොළඹ මන්ත්‍රී
 ගෞරවණීය එච්. ආර්. පියසිරි - හිටපු නියෝජෘ ඇමති, හිටපු ශ්‍රී ලංකා බුරුමය තානාපති
 ගෞරවණීය එච්. ආර්. විමලසිරි - හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මාතර දිස්ත්‍රික්කය දවිණුවර
 මහාචාර්ය මොහාන් ද සිල්වා - සභාපති විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව - ශ්‍රී ලංකා, වෛද්‍ය විද්‍යා පීඨ පීඨාධිපති ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය, ශල්‍යකර්ම වෛද්‍ය
 බන්දුල වර්නපුර - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රතම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක
 රොෂාන් මහානාම - හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක / ජ්‍යාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සල එලය්ට් පැනල් විනිසුරු
 අසංක ගුරුසිංහ - හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක
 මහේල ජයවර්ධන - හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක / ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක
 කුමාර ධර්මසේන - හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක / ජ්‍යාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සල විනිසුරු
 ස්ටැන්ලි ජයසිංහ - හිටපු සිලෝන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක හා එන්ගලන්ත ලැන්කශයර් ක්‍රීඩක
 පී. ඇම්
ජයතිලක - ප්‍රවීන අධ්‍යාපනඥ, හිටපු විදුහල්පති තර්ස්ටන් විද්‍යාලය කොළඹ
 ප්‍රේමසර ඈපාසිංහ -  ප්‍රවීන ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා ගුවන් විදුලි නිවේදක
 පාලිත පෙරේරා -  ප්‍රවීන ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා ගුවන් විදුලි නිවේදක
 මිත්‍ර සිරිවර්ධන - සහකාර උප පොලීස්පති (විශ්‍රාම)

ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් පිලට ආනන්ද නාලන්ද දායකත්වය

ආදි ආනන්දයීය ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින්  

 සිදත් වෙත්තමුනි
 මිත්‍ර වෙත්තමුනි
 අජිත් ද සිල්වා
 අර්ජුන රණතුංග
 සංජීව රනතුංග
 ධම්මික රනතුංග
 මාවන් අතපත්තු
 බ්‍රෙන්ඩන් කුරුප්පු
 දුලිප් සමරවීර
 මාවන් සමරවීර
 අවිෂ්ක ගුනවර්ධන
 චරිත් සේනානායක
 චන්දික හතුරුසිංහ
 දිනුක් හෙට්ටිආරච්චි
 සංජීව වීරසිංහ
 දිනේෂ් චන්දිමාල්
 සචිත්‍ර සේනානායක 

ආදි නාලන්දයීය ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් 

 බන්දුල වර්නපුර
 ලලිත් කලුපෙරුම
 සනත් කලුපෙරුම 
 අනුර රනසිංහ
 යොහාන් ගුනසේකර
 රොෂාන් ගුනරත්න
 ගාමිණී වික්‍රමසිංහ
 චාමර දුනුසිංහ
 අසංක ගුරුසිංහ 
 කුමාර ධර්මසේන
 රොෂාන් මහානාම
 මහේල ජයවර්ධන
 ශාන්ත කලවිටගොඩ
 ඉෂාර අමරසිංහ

ආශ්‍රිත 
 කුමාර ධර්මසේන ලෝක කුසලාන අවසන් මහ තරඟයේ විනිසුරු ලෙස නම් කෙරේ 

 ලෝක කුසලාන අවසන් මහා සටනට ලාංකිකයන් දෙදෙනෙක් 

 ලෝක කුසලාන අවසාන තරඟයට ලාංකිකයන් දෙදෙනෙක්

මහා ක්‍රිකටි තරග - ශ්‍රී ලංකා
නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ
වඩීම් සඛාරොවිච් රොගොවින් (රුසියානු
Вадим Захарович Роговин, 1937–1998) රුසියානු මාක්ස්වාදී (ට්‍රොට්ස්කිවාදී) ඉතිහාසඥයෙක් හා සමාජ විද්‍යාඥයෙක් විය
දර්ශනය පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිධරයකු වූ ඔහු රුසියානු විද්‍යා ඇකඩමියෙහි සමාජ විද්‍යා ආයතනයේ (Institute of Sociology of the Russian Academy of Sciences) ප්‍රධාන පර්යේෂකයා වශයෙන් කටයුතු කළේ ය
රොගොවින්, ජෝසෆ් ස්ටාලින්ගේ පාලන සමයෙහි 1923 - 1940 යුගය පිළිබඳ සම්පාදිත වෙළුම් 6කින් යුතු අධ්‍යයනයෙහි කතුවරයා ය
එහි දී ඔහු සෝවියට් සංගමය තුළ ට්‍රොට්ස්කිවාදී වාම විරුද්ධ පාර්ශ්වයේ භූමිකාව පිළිබඳ විශේෂ අවධානයක් යොමු කොට තිබේ
පිළිකාවකින් පෙළුණු වඩීම් රොගොවින් 1998 දී අභාවප්‍රාප්ත වන විට 61 වැනි වියෙහි පසු විය
ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
Two Lectures
Stalin's Great Terror
Origins and Consequences
Leon Trotsky and the Fate of Marxism in the USSR (1996) Mehring Books ISBN 1875639136
 1937
Stalin's Year of Terror (1998) Mehring Books ISBN 0929087771
 Was There an Alternative
- Trotskyism
A Look Through the Years (2003) Mehring Books ISBN  0929087712
 Was there an alternative to Stalinism in the USSR
Two essays (1995)  Labor Publications
 Stalin's Terror of 1937-1938
Political Genocide in the USSR (2009) Mehring Books ISBN 978-1-893638-04-4 (pbk
) ISBN 978-1-893638-08-2 (cloth)

World War and World Revolution / Mirovaia revoliutsiia i mirovaia voina (1998) ISBN 5852720283 
The Party of the Executed /  Partiia rasstreliannykh(1997) ISBN 5852720267 
1937(1996) ISBN 5852720224 
Stalin's Neo-NEP / Stalinskii neonep (1994) ISBN 585272016X 
Power and Opposition / Vlast i oppozitsii (1993) ISBN 5852720127 
 Was There An Alternative
/ Byla li alternativa
Trotskizm, vzgliad cherez gody (1992) ISBN 5852551287

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳුම්
දේශන සහ ලිපි 
Exhibit
1937 - Stalin's Year of Terror
මොඩමයක් යනු දුරකතන මාර්ගයක් ඔස්සේ යම් පරිගණක දෙකක් අතර සන්නිවේදනය ගොඩනගා ගැනීම සඳහා ඇති විද්‍යුත් උපකරණයකි
Modem යන්න ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ ඇති තනි වචනයක් නොවන අතර එහි ගොඩ නැගීම පහත ආකාරයට විස්තර කල හැක
මෙහිදී Modulate  සහ Demodulate යන වචන ද්විත්වයම සලකා බලන විට, MOdulate  "MO " සහ DEModulate hi  "DEM " යන වචන ද්විත්වය MODEM  යන වචනය ඉදිරිපත් කරයි ,
බුරුමයේ ඉතිහාසය යන මෙම ලිපියෙන් ආවරණය වන්නේ වසර 11,000 කට පෙර දැනට දන්නා පරිදී මිනිස් ජනාවාස පළමුවෙන් පැවැති කාලයේ සිට වර්තමානය දක්වා කාල පරිච්ඡේදයයි
ලිඛිත ඉතිහාසය පරිදී ආදිතම ජනවැසියන් වන්නේ, ක්‍රියුපෙ පළමු සියවසෙහිදී පමණ ඉරවඩ්ඩි නිම්නය වෙත උතුරු දෙසින් පැමිණි ප්යූ වරුන්ය
ක්‍රියු සතරවන සිය වස වන විට, ප්යූ වරුන් විසින් ප්‍රොම් (ප්යායි) තරම් දකුණු දෙසට පවා නගර රාජ්‍යයන් කිහිපයක් ස්ථාපනය කරමින්, බුද්ධාගම වැලඳගෙන සිටියහ
නැගෙනහිර දෙසින්වූ හරිබුන්ජයා සහ ද්වාරවටි රාජධානි වෙතින් සංක්‍රමණය වූ, මොන් වරුන්, නවවන සියවසෙහි මුල් භාගය වන විට තවත් දකුණු දෙසට වන්නට පහළ බුරුමයෙහි වෙරළබඩ පෙදෙසෙහි ස්වීයවූ නගර රාජ්‍යයන් පිහිටුවා ගෙන සිටියහ
නන්සහෝ රාජධානියෙහි ම්‍රාන්මා (බර්මන්වරු හෝ බාමාර්වරු) යන තවත් කණ්ඩායමක්, නවවන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී ඉහළ ඉරවඩ්ඩි නිම්නයට ඇතුළු වූහ
ඉරවඩ්ඩි නිම්නය හා එහි පර්යන්තය පළමු වරට ඒකාබද්ධ කොට පාගන් අධිරාජ්‍යය (1044–1287) පිහිටුවීමට ඔවුහූ සමත් වූහ
ප්යූ සහ මොන් නියාමයන් වෙනුවට බුරුම භාෂාව සහ සංස්කෘතිය සෙමෙන් ආද්ශ වීම ඇරඹුනේ මෙම කාල සීමාවෙහිදීය
1287දී පාගන්හී කඩාවැටීමෙන් අනතුරුව, අවා, හන්තවඩ්ඩි, අරකාන් සහ ෂාන් රාජ්‍යයන් යන්නන් ප්‍රධාන බලවතුන් වූ කුඩා රාජධානි කිහිපයක් විසින්, ප්‍රදේශයෙහි ආධිපත්‍යය හිමි කරගත් අතර, සැමවිටම විපර්යාස වන සන්ධානයන් හා සතත යුද්ධයන්ගෙන් ආඩ්‍ය වූ කාලයක් විය
16වන සියවසෙහි දෙවන භාගයෙහිදී, වුවන්ගු රාජවංශය (1510–1752) විසින් රට යළිත් එක්සේසත් කළ අතර, කෙටි කළකට අග්නිදිග ආසියාවේ ඉතිහාසයෙහි විශාලතම අධිරාජ්‍යය පිහිටවූහ
පසුව ටුවන්ගු රජවරුන් විසින් ප්‍රධාන පරිපාලනමය හා ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයක් සිදු කළ අතර, එහි ප්‍රතිඵල වශයෙන්, කුඩා, සාමකාමී හා සමෘද්ධිමත් රාජධානියක් 17වන සියවස පුරාවට හා 18වන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී පිහිටවූහ
18වන සියවසෙහි දෙවන භාගයෙහිදී, කොන්බාවුන් රාජවංශය (1752–1885) විසින් රාජධානිය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ අතර, ටුවන්ගු ප්‍රතිසංස්කරණ අඛණ්ඩව සිදු කිරීමෙන් පර්යන්ත ප්‍රදේශයන්හී මධ්‍යගත පාලනය තීව්‍ර කරමින් ආසියාවේ මහත් සාක්ෂර රාජ්‍යයන් අතුරින් එකක් බිහි කළහ
මෙම රාජවංශය අසල්වැසියන් සියල්ලන් හා යුද්ධයටද ගියහ
දශක සයක කාලසීමාවක් පුරා (1824–1885) පැවැති කාලසීමාවකදී කෙමෙන් කෙමෙන් මෙම රාජධානිය බ්‍රිතාන්‍යයන්ට අත්පත් විය
බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය විසින් සාමාජීය, ආර්ථික, සංස්කෘතික හා පරිපාලනමය ක්ෂේත්‍රයන්හී චිරස්ථායි වෙනස්කම් කිහිපයක් ඇති කිරීම නිසාවෙන් පෙරදී වැඩවසම් ක්‍රමය අනුගමනය කළ සමාජය පූර්ණ විපර්යාසයකට ලක් විය
ඉතා වැදගත් වශයෙන්, රටෙහි අප්‍රමාණ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් අතර එදිරිවාදී ස්වරූපයන් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය තුලදී ඉස්මතුව පැමිණියහ
1948දී නිදහසෙන් පසුව, තවමත් විසඳී නොමැති බොහෝ කල් සිට බවතින සිවිල් යුද්ධ අතුරින් එකක් හා රට වෙලී පවතියි
1962 පටන් විවිධ මුහුණුවර ගත් හමුදා පාලනයන් යටතේ රට පැවැති අතර, ඒ හේතුව නිසාම ලෝකයේ ඉතාමත් අඩුවෙන් සංවර්ධිත ජාතීන් අතුරින් එකක් බවට එය පත් වී ඇත
ආදි ඉතිහාසය (ක්‍රියු 9වන සියවස දක්වා)

ප්‍රාග්-ඉතිහාසය

ආදිතම පුරාවිද්‍යාත්මක සාධකයන් හුවා දක්වන්නේ ක්‍රීපූයු 11,000 කරම් ඈත අතීතයෙහි පවා බුරුමයෙහි සංස්කෘතීන් පැවැති බවයි. ආදි ඩනාවාස පිළිබඳ බොහෝ ඇඟවුම් මධ්‍යම වියලි කලාපයෙන් හමුවී ඇති අතර, ඉරවඩ්ඩි නදියට සමීපතමයෙහි විසිරුණු අඩවි දක්නට පවතිති
අනියාතියන් නමින් හැඳින්වෙන බුරුමයේ ශිලා යුගය පැවැතියේ යුරෝපයේ  පහළ සහ මධ්‍ය  පුරාශිලා යුගයන් පැවැති කාලසීමාවන්ට සමකාලීන යුගයක යැයි සිතනු ලැබේ
ශාක සහ සතුන් පළමුවෙන් ගෘහාශ්‍රිතකරණය කරන ලද්දාවූ හා ඔපදැමූ ශිලා මෙවලම් එළිදැක්වුනු නව ශීලායුගය පිළිබඳ බුරුමය තුල සාක්ෂි දක්නට ලැබුනේ ෂාන් සානුව ගැටියේ ටවුන්ගයි අබියස පිහිටා ඇති  ක්‍රිපූ 10000 සිට6000  දක්වා කාල නිර්ණය කර ඇති ලෙන් තුනකිනි
ක්‍රිපූයු 1500 පමණ වන විට, ප්‍රදේශයෙහි ජනයා විසින් තඹ ලෝකඩ බවට පෙරැලීම, වී වගා කිරීම, කුකුළන් හා ඌරන් ගෘහාශ්‍රිත කිරීම ආදිය සිදු කළහ
ලෝකයේ එසේ සිදු කළ පළමු ජනයා ඔවුන් වූහ
ක්‍රිපූයු 500 වන විට, වර්තමාන  මන්ඩලේ සිට දකුණු දෙසට වන් ප්‍රදේශයක යකඩ-කර්මාන්ත කළ ජනාවාස බිහි විය
ලෝකඩයෙන් අලකෘත මිනිපෙට්ටි සහ මැටි භාණ්ඩ නෂ්ටාවශේෂයන්ගෙන් පිරි සුසාන භූමි කැණ ගොඩ ගන්නා ලදි
මන්ඩලේ ට දකුණින් සැමොන් නිම්නයේ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි දක්වා සිටින්නේ, ක්‍රිපූ  500  සහ ක්‍රිව  200 අතර චීනය සමග වෙළඳාම් කළ වී වගා කළ ජනාවාස තිබූ බවයි.

ප්යූ නගර-රාජ්‍යයන්
 

ටිබැටියානු-බුරුම-බස දොඩන ප්යූ වරුන් ක්‍රිපූයු පළමු සියවස පමණ කාලයේදී උතුරු දෙසින් ඉරවඩ්ඩි නිම්නය වෙතට ඇතුළුවී ඉරවඩ්ඩි නිම්නය පුරා නගර රාජ්‍ය්‍යන් බිහි කිරීම දක්වා වර්ධනය වූහ
විද්‍යාමාන ලේඛනයන් සහිත ආදිතම බුරුමය ජනවැසියන් වන්නේ ප්යූ වරුන්ය
බුරුමය මෙම කාල සීමාව තුලදී, චීනයේ සිට ඉන්දියාව වෙතට ගොඩබිමින් වූ වෙළෙඳ මාර්ගයක කොටසක් විය
ඉන්දියාව සමග වෙළෙඳාම නිසාවෙන් දකුණු ඉන්දියාවෙන් බුද්ධාගම පැමිණියේය
4වන සියවස වන විට, ඉරවඩ්ඩි නිම්නයෙහි බොහෝ දෙනා බුද්ධාගම වැලඳගෙන සිටියහ
ඉරවඩ්ඩි නිම්නයේ මධයම කොටසෙහි පිහිටි ප්‍රොම් (ප්යායි), බොහෝ නගර රාජ්‍යයන් අතුරින් වඩාත් වැදගත්ම තැන ගත් අතර, පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි අනුව, බුරුමය තුල තැනුනු විශාලතම ප්යූ නගරය විය
638 මාර්තු මාසයේදී, ප්‍රොම් හී ප්යූ වරුන් විසින් බෞද්ධ දින දසුන පදනම් කරගත් නව දින දසුනක් ඇරඹූ අතර, එය පසු කලෙක බුරුම දින දසුන බවට පත් විය
මොන් රාජධානි

පාගන් රාජ වංශය (849–1298)

ආදි රාජධානිය

පාගන් අධිරාජ්‍යය  (1044–1287)

කුඩා රාජධානි

අවා (1364–1555)

හන්තවඩ්ඩි පෙගු (1287–1539)

ෂාන් රාජ්‍යයන් (1287–1557)

අරකාන් (1287–1784)

ටුවන්ගු රාජවංශය (1510–1752)

පළමුවන ටුවන්ගු අධිරාජ්‍යය (1510–1599)

ප්‍රතිෂ්ඨාපිත ටුවන්ගු  රාජධානිය (න්යාවුන්ග්යැන් ප්‍රතිෂ්ඨාපනය) (1599–1752)

කොන්බාවුන් රාජවංශය (1752–1885)

යළි-එක්වීම

සියමය හා චීනය හා සමග යුද්ධ

බටහිර දෙසට ව්‍යාප්තිය හා බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය සමග යුද්ධ

පරිලාලනමය හා ආර්ථිකමය ප්‍රතිසංස්කරණ

සංස්කෘතිය

බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය

දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය හා ජපානය

ජපානය යටත්වීමෙහි සිට අවුන් සාන් ගේ ඝාතනය දක්වා

නිදහස් බුරුමය

1948–62

1962–88

අර්බුදය හා 1988 නැගී  සිටිම

1989–2006

2007 ආණ්ඩු-විරෝධි විරෝධතා

නාර්ගීස් සුළිසුළඟ

සටහන්

මියන්මාරය

bn
মায়ানমার#ইতিহাস
ටයි මාමා ලෙස සිරිලක කුඩා දරු දැරියන්ගේ අපමණ ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ ටයිටස් තොටවත්ත මහතා (අප්‍රේල් 17, 1929 - ඔක්තෝබර් 15, 2011) ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු ද, සංස්කාරකවරයයකු ද, රූපවාහිනී හඬකැවීම් ශිල්පියකු ද වේ
60, 70 දශකවල දී සිංහල චිත්‍රපට කිහිපයක් අධ්‍යක්ෂණය කළ ඔහු පසුකාලීන ව රූපවාහිනියේ සිංහල ළමා වැඩසටහන් නිර්මාණයෙහිලා පුරෝගාමීව කටයුතු කළේ ය
2011 ඔක්තෝබර් 15 වන දින කොළඹ පෞද්ගලික රෝහලකදී මිය යන විට ඔහු 82 වන වියේ පසු වූවේ ය
සිනමා විචාරක, මාධ්‍යවේදී නුවන් නයනජිත් කුමාර විසින් සොඳුරු අදියුරු සකසුවාණෝ නමින් ටයිටස් තොටවත්තයන් පිළිබඳ ග්‍රන්ථයක් රචනා කරන ලදී
මුල් කාලය

ගැහැණු දරුවන් දෙදෙනෙකු ද පිරිමි දරුවන් දෙදෙනෙකු ද සිටි පවුලක පස්වැනි දරුවා ලෙස දොන් එමානුවෙල් ටයිටස් ද සිල්වා උපත ලැබී ය
කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් සිප් සතර හැදෑරූ ඔහු කලාව උගත්තේ ජේ. ඩී. ඒ. පෙරේරා සහ ස්ටැන්ලි අබේසිංහගෙනි
පසු ව ඔහු මරදාන තාක්ෂණික විද්‍යාලයට ඇතුලත් වූවේ ය
කුඩා කල සිට ම චිත්‍රපට පිළිබඳ ව තිබූ ඇල්ම නිසා හෙතෙම රජයේ චිත්‍රපට අංශයට ඇතුලත් වීමට සිහින මැවුවේ ය
පුවත්පත් දැන්වීමකට අනුව අයදුම්පතක් යොමු කළ ඔහු ඒ සඳහා තිබූ පරීක්ෂණවලින් සමත් වීමෙන් සිනමා කාර්මික ශිල්පියෙක් ලෙස රජයේ චිත්‍රපට අංශයට එක් වූවේ ය
චිත්‍රපට අංශය භාර ව සිටි ඉතාලි ජාතිකයන් ඇසුරෙන් අත්දැකීම් ලබා ගත් ඔහු එහි දී සිනමා කාර්මික ශිල්පය උගත්තේ ය
වෘත්තීය දිවිය

1956 වසරේ දී රේඛාව චිත්‍රපටය නිපැයීමේ දී ටයිටස් තොටවත්ත, සංස්කාරකවරයා ලෙස ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සහ විලී බ්ලේක්   සමග එක්වූවේ ය
එය, එ කල පැවති දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපට අනුකරණය කිරීමේ රටාවෙන් බැහැර ව සිංහල චිත්‍රපටයක් තැනීමේ අරමුණෙන් කළ නිපැයුමක් විය
සිංහල සිනමාවේ ප්‍රථම වරට දුෂ්ට චරිතයක් නිරූපණය කරමින් ගාමිණී ෆොන්සේකා රඟපෑ චණ්ඩියා චිත්‍රපටය තොටවත්තයන්ගේ පළමු සිනමා අධ්‍යක්ෂණය යි
එය 1965 වසරේ දී තිර ගත විය
කවුද හරි (1969), තෙවත (1970) and හාරලක්ෂය (1971)
ඔහුගේ අනෙකුත් සිනමා නිර්මාණයන් ය
1980 වසරේ දී ටයිටස් තොටවත්තයන් ලියා අධ්‍යක්ෂණය කළ හඳයා චිත්‍රපටය එම වසරේ හොඳම චිත්‍රපටය ලෙස සරසවි සම්මානයට පාත්‍ර විය
80 සහ 90 දශකයන්හි දී රූපවාහිනියේ සිංහල ළමා වැඩසටහන් නිර්මාණය කිරීමට ඔහු පුරෝගාමී වූවේ ය
ඔහු විසින් සිංහල හඬ කැවූ හාවා හරි හාවා, දොස්තර හොඳ හිත, පිස්සු පූසා, ගලිවර්ගේ සුවිසැරිය වැනි කාටූන් කතා ශ්‍රී ලංකාවේ කුඩා දරු දැරියන්ගේ නොමද ආදරය දිනා ගත්තේ ය
ඔහු රූකඩ චරිත ද රූපවාහිනියට හඳුන්වා දුන්නේ ය
ජාතික රූපවාහිනියට හඬදෙකැවී මැදිරියක් ලබා ගැනීමට ද ඔහු සමත් වූවේ ය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය ඇතිවූ මුල් යුගයේ සිංහල, දෙමළ, ඉංග්‍රීසි භාෂා ත්‍රිත්වයම එකවර යොදාගෙන විකාශය වූ ප්‍රථම රුපවාහිනි වැඩසටහන නිර්මාණය කළේ ද ටයිටස් තොටවත්තයන් ය
ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වරට පැවැත්වූ ජාතික ජනමාධ්‍ය සම්මාන උළෙලේ දී රූපවාහිනී මාධ්‍යයේ දියුණුව උදෙසා කළ සේවය වෙනුවෙන් ටයිටස් තොටවත්තයන් හට රන් පදක්කමක් පිරිනැමිණ
එහිදී පුවත්පත් කලාව වෙනුවෙන් ඩී. එෆ්. කාරියකරවන මහතාට ද ගුවන් විදුලි මාධ්‍යය වෙනුවෙන් විජය කොරයා මහතා හට ද රන් පදක්කම් පිරිනැමිණ
චිත්‍රපට සඳහා දායකත්වය

පරිශීලන

බාහිර සබැඳුම්
 IMDb හි ටයිටස් තොටවත්ත

1929 උපත්
ශ්‍රීලාංකික චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරු
2011 මරණ
වන සංරක්‍ෂන දෙපාර්තමේන්තුවට අයත්

රක්‍ෂිත වනාන්තර 
 සිංහරාජ වනාන්තරය

ගම් කැලෑ

රජයේ වෙනත් කැලෑ

වනජීවී සංරක්‍ෂන දෙපාර්තමේන්තුවට අයත්

ජාතික වන උද්‍යාන 
20කි
 රුහුණු ජාතික වන උද්‍යානය (යාල)
 විල්පත්තු ජාතික වන උද්‍යානය
 ගල්ඔය ජාතික වන උද්‍යානය
 උඩවලව ජාතික වන උද්‍යානය
 මාදුරු ඔය ජාතික වන උද්‍යානය
 වස්ගොමුව ජාතික වන උද්‍යානය
 
 සෝමාවතිය ජාතික වන උද්‍යානය
 හෝටන්තැන්න ජාතික වන උද්‍යානය(මහඑලිය)
 බූන්දල ජාතික වන උද්‍යානය

ස්වභාවික රක්‍ෂිත 
4කි
 ත්‍රිකෝණමඩු
 මින්නේරිය-ගිරිතලේ
 
 වැටහිරියාකන්ද

දැඩි ස්වභාවික රක්‍ෂිත 
3කි
 හග්ගල
 රිටිගල
 යාල

Jungle Corridors

අභය භූමි 
63කි
 වික්ටෝරියා-රන්දෙනිගල-රන්ටැඹේ
 ශ්‍රී පාද
 බෙල්ලංවිල-අත්තිඩිය
 මුතුරාජ වෙල

සංරක්‍ෂිත මුහුදු ප්‍රදේශ  
 හික්කඩුව ජාතික උද්‍යානය
 පරෙවි දූපත ජාතික උද්‍යානය
ස්ටැෆනි ජොඈන් ඇන්ජලීනා ජ'මැනොටා (Stefani Joanne Angelina Germanotta) 1986 මාර්තු 28 වනදා උපත ලැබූ ඇය කවුරුත් අඳුනන්නේ ලේඩි ගාගා(Lady Gaga/ගාගා ආර්යාවිය) ලෙස ය
ඇය ඇමරිකානු පොප් ගායිකාවකි
1986 උපත්
වේල්සය හා බැඳි සම්භවයක් සහිත හෝ වේල්ස් ලේඛකයන් විසින් රචිත හෝ ඕනෑම සාහිත්‍යයක් වේල්ස් සාහිත්‍යය ලෙසින් හැඳින්වේ
වේල්ස් භාෂාවෙන් ඇති සාහිත්‍යය සඳහා වේල්ස් භාෂා සාහිත්‍යය 
ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇති සාහිත්‍යය සඳහා ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇති වේල්ස් සාහිත්‍යය 

 
වේල්ස්සංස්කෘතිය
මන්ත්‍රවල ඉතිහාසය  

මන්ත්‍ර පළමුවෙන්ම සටහන් කර ඇත්තේ වේද නමින් හඳුන්වන හින්දු ග්‍රන්ථ වලය
සෑම හින්දු ධර්ම ග්‍රන්ථයකම පාහේ මහත් වෙහෙස දරා පේළි 2 ක් සහිතව ලියන ලද ශ්ලෝක වශයෙන් සියලුම ලියවිලි පවතින අතර බොහෝ මන්ත්‍රද මෙම ස්වරූපයෙන් හෝ තනි පේළියක් හෝ තනි වචනයක් ලෙසද පවතී
හින්දු ආගමේ මුලිකම මන්ත්‍රය වන්නේ ප්‍රාණවත් මන්ත්‍රය ලෙස හඳුන්වන ‘ඕම්’ මන්ත්‍රයයි
එය සෑම මන්ත්‍රයකම මුලාශ්‍රයයි
මෙය පිටුපස පවතින්නේ හින්දුන්ගේ නාම රූප පිළිබඳ අදහසයි
මෙහිදි ද්‍රව්‍ය අදහස් වැනි දැනට පවතින සියළුම දේ තමන් හා රූපයක් සහිතව සංකල්පිත විශ්වයක් තුළ පවතින බවයි. මෙයින් ප්‍රාථමික නාමරූප වන්නේ ආදිකල්පිත ඕම් නම් කම්පනය වන අතර බ්‍රහ්මණයාගේ විද්‍යාමාන පළමුවන නාමරූපයයි
මෙම හේතුන් නිසා ඕම් යනු හින්දු දහමේ පවතින මුලිකම හා බලවත්ම මන්ත්‍රය ලෙස සැලකේ. එම සියළුම හින්දු යාඥා වල පෙර හා අවසාන පදයයි
සමහර මන්ත්‍ර යම් දෙවියෙක් උදෙසා ගායනා කළද, ඕම් ශාන්ති මන්ත්‍රය හා ගයත්‍රි වැනි මුලික මන්ත්‍ර සදාතනික යථාර්ථය උදෙසා ලියවි ඇත
හින්දු තන්ත්‍ර වලට අනුව විශ්වය යනු ශබ්දයයි
උතුම් දේ හටගන්නේ වචන හෙවත් ශබ්දයෙනි
මැවීම විවිධ විස්තර හා සංඛ්‍යා වලට අයත් කම්පන වලින් යුක්ත වන අතර එමඟින් ලෝකය නම් සංකල්පය හටගනී
ඉතාමත් සුපිරිසිදු ශබ්ද වන්නේ වර්න(Var
nas) හෙවත් සදාතනික අපට ශබ්ද මඟින් හෝ ඇසට පෙනෙන ලෙස පවතින ශබ්දයයි
වර්න(Var
nas) යනු ශබ්දයේ මුල ධාතුවයි. මුලද්‍රව්‍ය, දෙවියන්, ලග්න, මිනිස් සිරුරේ කොටස් සංකේතවත් කිරිම සඳහා සංඛේත පද්ධතියක් ලෙස අකුරු බිහිවිය
ඉන්පසු අක්ෂර, මන්ත්‍ර බවට පත්වුන අතර සංස්කෘත හෙවත් වේදය ලියවුනු භාෂාව ද්‍රව්‍ය වල ස්වභාවයට අනුව ගොඩනැගුණි
එමනිසා වේදය යථාර්ථය පිළිබිඹු කරයි
ඕම් නම් මුල අක්ෂරය සියළුම දේවල් වල යථාර්ථය වන මහ බ්‍රහ්මයා නිරූපනය කරයි
මන්ත්‍ර  
  
මන්ත්‍ර නැතිනම් දේවනාග යනු ආගමික කාව්‍ය වේ
ඒවා සංස්කෘත භාෂාවෙන් නිර්මාණය වී තිබේ
ඒ ඒ මන්ත්‍ර සම්බන්ධ නිකායන් සහ ඔවුන්ගේ දර්ශන අනුව මන්ත්‍ර භාවිතයෙන් ලබන ප්‍රයෝජන ද විවිධ වේ
ආරම්භයේදී මේවා භක්තිකයින්ගේ අරමුණු එක් අරමුණක් කෙරෙහි යොමු කිරීම සඳහා අධ්‍යාත්මික සම්ප්‍රේෂණ ක්‍රමයක් වශයෙන් යොදා ගැනුණි
එසේම බලවත් වචන හෝ කම්පනය  නැතිනම් විලෝපනයන් කිරීම සඳහා යොදාගෙන ඇති බව පෙනේ
සොරසතුරන් හා අපද්‍රව්‍ය දුරු කිරීම  හෝ ධනය වැඩි කරගැනීමට හැකි, සෞභාග්‍ය ලඟා කර ගැනීම සඳහා කළ ආගමික උත්සව වලදී ද මන්ත්‍ර භාවිත කෙරිණි
ඉන්දියාවේ  වෛදික ආගම මඟින් පළමුව හඳුන්වා දුන් මන්ත්‍ර පසුව හින්දු සම්ප්‍රදායේ අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් ‍බවටත් පත්විය
බෞද්ධ, ෂික් හා ජෛන ආගම් වල චාරිත්‍ර විධියක් ලෙසද එය භාවිත වේ
අද වනවිට පෙර දිග අධ්‍යාත්මික ව්‍යාපාර බොහෝ පවතී
පුරාතනයේ සිට දියුණු තත්වයක පවතින වාග් විද්‍යාත්මක දැනුමේ ආභාෂය අනුව මන්ත්‍ර නිසි ලෙස උච්චාරණය කිරීම වඩා ඵලදායි වන බව මන්ත්‍ර පිළිබඳව හැදෑරීමේදී දක්නට ලැබෙන කරුණකි
සිත මායාවන්ගෙන්  විමුක්ත කර ගැනීම සහ  භෞතික බැඳීම් වලින් ලිහිල් කර ගැනීම සඳහා මන්ත්‍ර ප්‍රයෝජනවත් වන බව පිළිගැනේ
මන්ත්‍ර  ජප කිරීම  යනු ඒවා නැවත නැවත ක්‍රමවත්ම උච්චාරණය කිරීමකි
හින්දු මන්ත්‍ර සමහරක්

ගයත්‍රි මන්ත්‍රය

ගයත්‍රි මන්ත්‍රය සියලු හින්දු මන්ත්‍ර අතර වඩාත් විශ්ව මන්ත්‍රයක් ‍‍‍ලෙස සලකනු ලැබේ
මෙහිදි දැනුමට මූලික වු සහ ප්‍රදීපයට මූලික වු සුර්යා සම්බන්ධ වු බ්‍රහ්මයාගෙන් පිහිට පතනු ලැබේ
"ඕම් බුහූර් භුව සොහා
තත් ස වීතූර් වරේනියම්
බර්ගෝ දේවශ්‍ය දී මහී
ද්‍යයෝ යෝනා ප්‍රචෝ දයාත්"
ඕම් සක්වළහී නිර්මාතෟනී, අපගේ භාවනාව ඔබ වයන්සේගේ උත්තරීතර තේඡෝ විභූතිය වේ
ඔබ වහන්සේගේ
තේඡස්වී ප්‍රභාවයෙන් අපගේ අපගේ අන්ධකාර බුද්ධිය ආලොක කරවා, දයාවෙන් යුතුව අපගේ පාපයන් හරන ධාර්මිශ්ට මාර්ගයට යොමුකරනු මැන" (ස්වාමි සිවනන්දයන් ගේ පරිවර්තනය) 

විද්‍යාවෙන් සත්‍ය කරා මෙහෙය වන්න

ආවි අසතෝ මා සද් ගමාය
තතමසෝ මා ජෙහතීර් ගමාය
ඔස්ට්රමයෝවා අමර්තම් ගමයා
අම් සසාන්ති සාන්ති සාන්තීන් (බර්ගද්රාවනයන උපතිනිෂ්ද් 1 28)

අසත්‍යයෙන් මා සත්‍ය කරා මෙහෙය වන්න
අදුරෙන් මා අලෝකය කරා මෙහෙය වන්න
මරණයෙන් මා අමරණියත්වය කරා මෙහෙය වන්න

හරේ ක්‍රිෂ්ණ මන්ත්‍රය 

මෙම මන්ත්රණයෙහි පාරේ ක්‍රිෂ්ණා සහ රාම යන නම් අන්තර්ගත එය මුලික ලස කාලි සන්ද්රාරත උපනිෂද් වල සදහන් නෙ 
පාරේ ක්රිලෂ්ණා හරේ ක්රිිෂ්ණා
ක්රි ක්‍රිෂ්ණා ක්‍රිෂ්ණා හරේ හරේ
හරේ රාමා හරේ රාමා
රාමා රමා හරේ හරේ

16 වන සියවසේදී චෙත්යිතයා මහාප්‍රබානු සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් මෙම මන්ත්‍රය මහජන පර්ෂදයන්ට මගින් ඉන්දියාව පුරා සජ්ගායනා කරන ලදී
චෛත්යාඑතිපති සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් මන්ත්රන ගායන කරමින් නගරයෙන් නගරයට ගමන් කල අතර එහිදි ඒවා සවන්දෙන අයට ක්රිිෂ්නගේ (භක්ති) ආදරය ලැබෙන බව පිළිගන්නා ලදි
එය භාවිතා කරන අය මහා මනත්රෂයක් ලෙස සලකන ලදී
1966 දී ඒ. සී බක්ටිවේදන්ත ස්වාමි ප්‍රභූපාද බ්රකන්ධ - මාධ්යල ගව්දියා බෙශ්‍රවණය සම්ප්‍රදායේ ශාඛාවන් ලෙස ISKCOW (ක්‍රිෂ්ණ විදාඥනය පිළිබද ජාත්‍යන්තර සංවිධානය) පිහිටුවන ලද අතර පාරේ ක්‍රිෂ්ණ මන්ත්‍රය බටහිර හදුවන ලදි
එය කාලි (යක්ෂයා) ගේ වයසෙන් නිදහස් විමේ පහසුව උත්කපේව මග ලෙස විස්තර කරන ලදි
ශාන්ති මන්ත්‍රය 

ආමි සහනවචාවතු
සහනාවු බුහුතනකු
සහ වරයන් කාරවවපවහයි
තේජස් වි නවව කි මට්සු
ම විද්පිස්භවත්ති

අපි එට ආරක්ෂා කර දෙන්න
අපි එකට පෝෂණය කර දෙන්න
අපිට මහත් ප්‍රාණවත් ලෙස එට වැඩ කිරිමට ඉඩ දෙන්න
අපගේ අධ්යාපපන කටයුතු පුබුදුනා දෙන්න
අප‍ අත කිසිදු බාධාවක් ඇති නොවන්න

ආම් ශාව්ති ශාන්ති ශාන්ති
ආම් සාමය, සය, සමාය

කාලි මන්ත්‍රය 

ආම් හිරම් සීරම් ක්ලිම් අද්යා කාලිකා පරම් එස්වරි වාහා
මෙම මන්ත්‍රය කාලි දෙවගන විසින් අධ්යාසත්මික සංවර්ධනය බලපොරොත්තුවෙන් මෙහෙයවන ලදි
කාලි දේවත්වයේ ප්‍රචණ්ඩ පැවත්ත සම්බන්ධව ප්‍රසිද්ධ වේ
ඇය විසින් සියලුම ඝණ දේවල් විනාශ කර ධන දිශාවට මාර්ගය සකස් කර දෙනු ලබයි
මෙම මන්ත්‍රය අතිශයින් බලවත් වන අතර එය මහ පහොලසේ මාතා මන්ත්රයයක් ලෙස ප්රිසිද්ධ වේ
ආව් ක්ලිම් කාලිකා - යේ නමාහ
මෙම මන්ත්ර ය මගින් දුෂ්කර අවස්ථාවන්හිදී සහනය සහ ගැලවිම උදාකරන නමුත් සමහර විට දැඩි ප්‍රතිවිපාක ලබා දේ
මන්ත්‍රී කියා දෙයක් නැත
මේවා අමූලික බොරුය ස්තූති

ලක්මි මන්ත්‍රය 

ආම් ශ්රික මහා ලක්ෂ්මි යැයි ස්වාහා 

ලාක්ෂි සදහා වන මන්ත්‍ර වන අතර ලක්ෂිමි සෞභාග්යනයේ දවගන වන අතර සම්පත් මන්ත්‍ර

දවන්දරී මන්ත්‍ර 

ඇම් ශ්රික දවන්දරි නාමාහ
දවන්දරී දිවිගමය සුවරකන්නා වේ
දෙවියන්ගේ කායික වෛද රාම් ඔහු දෙවියන්ට අමරණිය වන අමෘතය ලබා දෙයි
ඔහු තමගේ පැවැත්ම ලක්ෂ්මිගේ ප්‍රසන්න බවට පවරා දෙනු ලබයි ඔහුගේ න්ත1 වලට පාවිච්චියට ගත හැකි හැකියාවක් දෙකක් ඇත
එය සුවකරන්නකු ලෙස කෙනෙකුගේ හැකියාව වැඩි දියුණු කිරිමට යොදා ගැනීම හෝ ආවේගි ගැටලු ඇතුලත් ඕනෑම සෞඛ්යග ගැටවුලකට මග පෙන්විම සදහා යොදාගත හැක
සරස්වතී මන්ත්‍ර 

ඇම් රිම් සරස්වතී ස්වාහා
සරස්වතී දැනුම, කථනය, ඉගෙනීම යන සංගීතය පිලිබද දෙවගන වේ
මෙම මන්ත්‍රය ඉගෙනිම අධ්යාතපනය සහ සංගීතය හැකියාවන් වැඩිදියුණු කරනු ලබයි
== දුර්ගා මන්ත්ර ඕම් දුම් දුර්ගාය නමහ

දුර්ගා යනු මහ මෑණි - දෙවගන ලෙස සලකනු ලබයි
ඇය මාතෘත්වය සහ කාන්තාව මුලික වු ආරක්ෂිත මුලාංග නියෝජනය කරයි
‍මෙ මන්ත්‍රය මගින් සාමාන්යසයෙන් දුෂ්කර අවස්ථාවන් වල ආරක්ෂාව ගෙන එනු ලබයි
ඕම් අයිම් හ්‍රීම් ක්ලීම් චාමුණ්ඩායේ විච්ඡේ
මෙම මත්‍රය දුෂ්කර හෝ ඝනාත්මක තතත්වය යටතේ හාර ආරක්ෂායන් අවශ්‍ය වු විට යොදා ගනු ලැබේ
මෙම මන්ත්‍රය මගින් හොද වාසාවන් සහ නිර්මාණත්වයක් පවා දෙනු ලබයි
විශ්ව යැදීම 

සාර්විසාම් සවිද්තීර්භවතු
සාර්විසාම් සන්තීර් භවතු
සාර්විසාව් පුර්නාම් භවතු
සාර්විසාම් මංගපම් භවතු

සැමටම හොද ලබා දෙන්න
සැමටම සාමය ලබා දෙන්න
සැමටම ‍හොද පරිපුර්ණත්වය ලබ දෙන්න
සියලු දෙනා පලපුරුද්ද සහ වාසනාව ලබා දෙන්න
සර්වේ භවන්තු සුඛිත්තා/ සර්වේ සන්තු නිරාවයා
සර්වේ තද්රාුනි පසයන්තු/ මා කැසිට් දුක්ඛ භවන් 
ඔම් සියලු දෙනාම ප්‍රීතියෙන් සිටිත්ව. සියලු දෙනාම නිරෝගි‍ වෙත්වා
අපි සියලු දෙනම හොද අත්දැකිම් ලැබේවා
දුකක් ඇති නෝවේවා
ජපවල විවිධත්වය
ජපකල හෝ විලවැල ජප මුගානින් 108 කින් සමන්විත ප්රරවාහන බුබුල ජප වැල බොහෝ ආකාර අතරින් පඉලු ඇමුණු නුලකින් සමන්විත එකිනෙක නැවත නැවතත් ගනනක් කරනු ලැබේ
පබලු වලින් සමන්විත වේ
හින්දු චාරිත්රැ වලට අනුකූලව වයිසන්තා බැතිමතුන් මකුනු ලබන පොදු පබළු මුලයි ශාකයෙන් (ශුද්ධ බැසිල්) සකස් කරනු ලබයි
මේවා ශුද්ධ වු මුලසිදේවිට විද්යාලමාන වේ
තවද සයිවිට් ජාද්රක්ෂා පබලු භාවිතා කරයි
මෙ සම්ප්ර දායන් දෙකට වැදගත්වන ජපමාලාවකි සාමාන්යි ලබලු ඇත 108 ඇති ජප මාලාව පුද්ගලපයන්ගේ බෙල්ල වටා පැලදිම පොදු නොවුවවත් සමහර බැතිමතුන් (ගව්දියා වයිසාවාස්) ජප මාලාව ශුද්ධෂ කිරිමේ පහසුව සදහා බෑගයක තබා ගැනීමට කැමැත්ත දක්වයි.

සියලු පඉලු වලට හෝ යාඥා උපංග යලට ස්වාධිනව බොහෝ හින්දු දිනයේ එක් වේලාවක ඔවුන්ගේ ආශ්වාස ප්ර ශ්වාස කරන අවස්ථා නෛහි කරමින් හෝ මානසික අන්තරාව මගින් මන්ත්රේ සඡ්ඡායනා කරනු ලබයි
සටහන් oomm
හොඳම චලන චිත්‍ර සිනමා පටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය වාර්ෂිකව පිරිනමනු ලබන්නේ Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) ආයතනය මගිනි
මෙය, යම් අහඹු තේරීමක් කිරීමට ශ්‍රී ලංකික ළමයින් අතර පවතින ක්‍රමයකි
මෙය කාසියක් උඩ දැමීමෙන් කරන අයුරින්ම ක්‍රිඩාවකදී විශේෂයෙන් පලමුවෙන් යමක් සිදුකරන කණ්ඩායම තෝරාගැනීමට යොදා ගනී
මෙහිදී කුඩා ගලක් ගෙන එක් අතක මිට මොලවාගෙන මිට මොලවා ගත් අත් දෙක කතිර ලෙස අනෙත් පිලට යොමු කරයි
ඔවුන් නිවැරදිව ගල සහිත අත නම් කිරීමට හැකි උනොත්, ඔවුන් ට ක්‍රීඩාවෙ පලමු ක්‍රියාව තේරීමෙ බලය ලැබේ
කොස්මික්

ඉතිහාසය
1896 වර්ෂයේදී හෙන්රි බෙකරල් විසින් විකිරණශීලතාව සොයා ගත් පසු එවකට පිළගත් මතය වූයේ වායුගෝලයේ අයනීකරණය ඇතිවන්නේ පොළවේ පවතින විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍යයන්ගෙන් පිටකරන විකිරණ මගින් බවයි. 1909දී තියඩෝර් වුල්ෆ් (Theodor Wulf) විසින් විද්‍යුත් දර්ශකයක් (electrometer) භාවිත කොට අයිෆල් කුළුණේ මුදුනේ විකිරණ මට්ටම එහි පාමුලදීට වඩා වැඩි බව පර්යේෂණාත්මකව පෙන්වා දෙන ලදී
නමුත් මෙම නිරීක්ෂණය පුළුල්ව පිලිනොගැනිණි
1912 දී වික්ටර් හෙස් (Victor Hess) විසින් වායු බැලුනයක සවි කරන ලද විද්‍යුත් දර්ශක තුනක් භාවිත කර මුහුදු මට්ටමේ සිට 5300ක උසක දී විකිරණ මට්ටම සටහන් කර ගන්නා ලදී
වැඩිදුරටත් පර්යේෂණයේ නියැලුණු ඔහු මුහුදු මට්ටමේ සිට පවතින උස සමඟ මනින ලද විකිරණ මට්ටම ද වැඩි වන බව සොයා ගන්නා ලදි
එම පර්යේෂණයේ නිගමනය ලෙස ඔහු ප්‍රකාශ කලේ, අධික විනිවිද යාමේ හැකියාවක් ඇති විකිරණ වර්ගයක් ඉහළ අභ්‍යවකාශයේ සිට පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළුවන බවයි. මෙය අනාවරණය කිරීම වෙනුවෙන් 1936 දී ඔහුට භෞතික විද්‍යාව වෙනුවෙන් පිරිනැමෙන නොබෙල් ත්‍යාගයද හිමි විය
ප්‍රථම වරට රොබට් මිලිකන් (Robert Milikan) විසින් මෙම විකිරණ වර්ගය කොස්මික් කිරණ ලෙස හඳුන්වන ලද අතර ඔහු විසින් මෙම කිරණ පෘථිවියට පරිබාහිර ව නිපදවෙන බවත්, නිපදවෙන්නේ පෘථිවි වායුගෝලීය විද්‍යුතයෙන් (atmospheric electricity) නොවන බවත් ඔප්පු කරන ලදි
මිලිකන් විශ්වාස කළ අන්දමට කොස්මික් කිරණ යනු ගැමා කිරණයන්හි කොම්ප්ටන් ප්‍රකිරණ සංසිද්ධිය (Compton scattering of gamma rays) නිසා ඇතිවූ ද්විතික ඉලෙක්ට්‍රෝන සහිත අධිශක්ති ෆෝටෝනයි
කෙසේ නමුදු අදද කොස්මික් කිරණ පිළිබඳ නොවිසඳුනු අබිරහස පිළබඳව පර්යේෂණ කෙරෙමින් පවතී
කොස්මික් කිරණ යනු
නූතනයේ පිළිගත් මතය අනුව කොස්මික් කිරණ යනු අභ්‍යවකාශයේ උත්පාදනය වන අධිශක්ති, ආරෝපිත, උප පරමාණුක අංශූ ය
මෙම අධි ශක්ති විකිරණ ප්‍රාථමික කොස්මික් කිරණ ලෙසද හඳුන්වයි. ප්‍රාථමික කොස්මික් කිරණ එහි උත්පාදන ප්‍රභවය අනුව කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකියි
මන්දාකිණි කොස්මික් කිරණ (Galactic cosmic rays)
 සූර්ය කොස්මික් කිරණ (Solar cosmic rays)

මන්දාකිණි කොස්මික් කිරණ (GCR)
මෙම කොස්මික් කිරණ අපගේ සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් එපිට පෘථිවි මන්දාකිණිය තුළ ඇතිවේ
මෙම කිරණ වල උත්පාදන සහ ත්වරණ ක්‍රියාවලීන් නිශ්චිත වශයෙන් නොදන්නවා වුවද, මෙම කිරණ සුපර්නෝවා පිපුරුම් වලින් (Supernova explosions), භ්‍රමණය වන නියුට්‍රෝන තාරකාවන්ගේ ත්වරණය නිසා (pulsar acceleration) සහ මන්දාකිණි න්‍යෂ්ඨීන්ගේ පිපුරුම් නිසා ඇතිවන බව විශ්වාස කෙරේ
අපගේ මන්දාකිණිය තුල මෙම කොස්මික් කිරණ වසර මිලියන 200ක් පමණ කාලයක් සාමාන්‍යයෙන් රැඳී තිබේ
මෙම කොස්මික් කිරණ වල ශක්තිය 102 ත් 105 MeV අතර වේ
නමුත් ඊට වඩා වැඩි ශක්තියෙන් යුත් කොස්මික් කිරණ ද තිබිය හැකියි
මන්දාකිණි කොස්මික් කිරණ, පෘථිවි භූ චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රය මඟින්ද බාධාවට ලක් කෙරේ
එමගින් විකිරණ වලින් සුළු ප්‍රමාණයක් පෘථිවි වායුගෝලයෙන් ඉවතට හරවා යැවෙයි
පෘථිවිය මත හා ගුවන් ගමන් වලදී වැඩිම විකිරණ මාත්‍රාවක් ලබාදෙන්නේ මෙම වර්ගයේ කොස්මික් කිරණ වලිනි
පෘථිවි වායුගෝලය මත පතනය වන කොස්මික් කිරණ අංශූන්ගෙන් 98% ක් නියුක්ලියෝන වන අතර ඉතිරි 2% ඉලෙක්ට්‍රෝන වේ
98% ක් වන නියුක්ලියෝන වලින් 88% ප්‍රෝටෝනද, 11%ක් ඇල්ෆා අංශුද වන අතර ඉතිරිය බැර න්‍යෂ්ඨීන් (heavy nuclei) වේ
අඩු ශක්ති කොස්මික් කිරණ නැවත හරවා යැවීම මගින්ද, තවත් ආරෝපිත අංශු ප්‍රමාණයක් පෘථිවිය වටා පවතින වෑන් ඇලන් විකිරණ වළලු (Van Allen radiation belts) තුළ රඳවා ගැනීම මගින්ද, පෘථිවිය වටා පවතින චුම්භක ක්ෂේත්‍රය මගින් පෘථිවිය කරා ළඟාවෙන කොස්මික් කිරණ ප්‍රමාණය අඩුකරයි
චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රය සැකසී ඇත්තේද අඩු භූ චුම්භක අක්ෂාංවශ වලදී අධි ශක්ති කිරණ විනිවිද යා හැකි ආකාරයටයි
මේ නිසා නිරක්ෂයය මතට පතනය වන කොස්මික් කිරණ තීව්‍රතාව අවම වන අතර භූ චුම්භක ධ්‍රැව වලදී කොස්මික් කිරණ තීව්‍රතාවය උපරිම වේ
උදාහරණයක් වශයෙන් මුහුදු මට්ටමේ අක්ෂාංශ 80 - 90 දී  මුළු විකිරණ මාත්‍රාව 43nSvh-1 වේ
සූර්ය කොස්මික් කිරණ (SCR)
මෙම කොස්මික් කිරණ හට ගන්නේ සූර්යයාගේ පෘෂ්ඨයෙනි
සූර්යයාගෙන් පිට කරනු ලබන සූර්ය දැල් (Solar flare) තුල ආරෝපිත අංශූන්, විශේෂයෙන් ප්‍රෝටෝන සහ ඇල්ෆා අංශු අඩංගු වේ
අඩු ශක්තියකින් යුතු අංශූන් නිරන්තරයෙන් පිට කරන නමුදු චුම්භක බාධනයන් (magnetic disturbance) පවතින අවස්ථා වලදී ඉතා අධික ශක්තියෙන් යුතු කිරණද පිටකිරීමේ හැකියාව පවතී
පිටකරන අංශූන්ගේ ශක්තිය සාමාන්යඅයෙන් 1100 MeV වේ
මෙම අඩු ශක්ති විකිරණයන්ට පෘථිවි චුම්භක ක්ෂේත්‍රය හරහා යාමට ප්‍රමාණවත් ශක්තියක් නොමැති නිසා සූර්ය කොස්මික් කිරණ වලින් ලැබෙන විකිරණ මාත්‍රාව, මන්දාකිණි කොස්මික් කිරණ වලින් ලැබෙන විකිරණ මාත්‍රාවට වඩා ඉතා අඩුවේ
ද්වීතික කොස්මික් කිරණ (Secondary cosmic rays)
අභ්‍යවකාශයේ සිට පැමිණෙන අධි ශක්ති ප්‍රාථමික කොස්මික් කිරණ පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වූ විට වාතයේ ඇති නයිට්‍රජන්, ඔක්සිජන්, ආගන් වැනි න්‍යෂ්ඨීන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර නියුට්රෝන, ප්‍රෝටෝන, පයෝන, කයෝන, මියෝන සහ 3H, 7Be, 14C, 22Na වැනි අස්ථායී න්‍යෂ්ඨි සාදයි
- n + 14N → 14C + p
 
මෙසේ සෑදෙන නියුට්රෝන, ප්‍රෝටෝන, පයෝන, කයෝන සතුව ප්‍රමාණවත් ශක්තියක් ඇති නිසා ඒවා තවදුරටත් ප්‍රතික්‍රියා කර තව තවත් එම ඵල සාදයි
මේ ආකාරයට මෙම ක්‍රියාවලිය දිගින් දිගටම සිදු වේ
මුහුදු මට්ටමේ දී ලැබෙන කොස්මික් විකිරණ මාත්‍රාවට ප්‍රධාන වශයෙන්ම වගකිව යුතු වන්නේ මෙම දාම ප්‍රතික්‍රියාවන්ගේ අවසානයේ සෑදෙන මියෝන () යි
පෘථිවිය මතට ලැබෙන කොස්මික් කිරණ විකිරණ මාත්‍රාව සාධක දෙකක් මත රඳා පවතී
උන්නතාංශය (Altitude)
 අක්ෂාංශ Latitude)
උන්නතාංශය සමඟ කොස්මික් කිරණ මාත්‍රාවද වැඩිවේ
පෘථිවි චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රයේ පිහිටීම අනුව කොස්මික් කිරණ ස්‍රාවය නිරක්ෂය මතට වඩා ධ්‍රැව පෙදෙස් වලට වැඩියෙන් ලැබේ
මේ නිසා වායුගෝලයේ ඇතිවන අයනීකරණය නිරක්ෂය මතටදීට වඩා ධ්‍රැව පෙදෙස්වලට වැඩියෙන් ලැබේ
මේ නිසා 0-10 අක්ෂාංශ වලදී ලැබෙන මුළු කොස්මික් විකිරණ ප්‍රමාණය 33.6 nSV/h ද, 80 - 90 ධ්‍රැවාසන්න අක්ෂාංශ වලදී ලැබෙන මුළු කොස්මික් විකිරණ ප්‍රමාණය 43 nSV/h ද වේ
කොස්මික් කිරණ නිසා නිෂ්පාදනය වී පරිසරයේ පවතින 3H, 7Be, 14C, 22Na ශරීරයට ඇතුළු වීම නිසා මිනිසා වසරකට 12.2 Sv ප්‍රමාණයක අභ්‍යන්තර විකිරණ මාත්‍රාවකට ලක්වේ
මෙයින් 12 Sv ක්ම ආහාර සමඟ ශරීරයට ඇතුළුවන 14C නිසාය
පෘථිවිය මත කොස්මික් කිරණ වල බලපෑම
වායුගෝලීය රසායනය (Atmospheric chemistry) වෙනස් කිරීම කරෙහි කොස්මික් කිරණ ඍජුවම බලපෑම් ඇති කරයි
කොස්මික් කිරණ මගින් වායුගෝලයේ නයිට්‍රජන් සහ ඔක්සිජන් අණු අයනීකරණයට ලක්කරණ නිසා සිදුවන සංසිද්ධීන් අතර ඕසෝන් ස්ථරය තුනී වීම ප්‍රධාන ස්ථානයක් ගනී
එසේම විද්යුත් පද්ධති (electronic systems) කෙරෙහිද කොස්මික් කිරණ අහිතකර බලපෑම් ඇති කරයි
විශේෂයෙන් මුහුදු මට්ටමේ දී දක්නට නොලැබුණද ඉහළ උන්නතාංශයන්හිදී විද්‍යුත් උපකරණ වල ඇති සංගෘහිත පරිපථ (IC) වල දෝෂ ඇති කරවීමට, මතක දත්තයන් (memory data) විනාශ කිරීම වැනි කාර්යයන් කිරීමට කොස්මික් කිරණ වලට හැකියාව ඇත
කෘත්‍රිම චන්ද්‍රිකාවන් හි, ගුවන් යානාවන් හි කාර්මික දෝෂ ඇතිවීමටද මෙම කොස්මික් කිරණ බලපායි
ස්වභාවික පරිසරයේ විකිරණ මට්ටම වැඩි කර වීමේ ලා කොස්මික් කිරණ සැලකිය යුතු කාර්ය භාරයක් ඉටු කරයි
ස්වභාවිත පරිසරයේ වාර්ෂික විකිරණ මාත්‍රාව 2.4 mSv වන අතර ඒ සඳහා කොස්මික් කිරණ වල දායකත්වය 0.39 mSv වේ
තාරකා විද්‍යාව
භෞතික විද්‍යාව
පූමාලෙයි මෙහෙයුම හෝ  ඊගල් මිෂන් 4  (රාජාලියා මෙහෙයුම 4) යනු ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධය පැවතියදී   ශ්‍රී ලංකාවේ වටලා තිබූ  යාපනය නගරය ඉහලින් සිට සැපයුම් භාණ්ඩ ගුවනින් හෙලීමට 1987 ජූනි 4 වන දිනදී ඉන්දියානු ගුවන් හමුදාව විසින් දියත් කෙරුණු දෙමළ කොටින්ට සහයෝගය පිණිසවූ මෙහෙයුමට යෙදුණු කේත නාමයකි.
ස්ථානීය හා ක්‍රියාත්මක‍ වීමේ නිරවද්‍යතාව 

අධි ස්පන්දනය කරන ලද උපාංගයක් නිෂ්පාදකයාගේ නිර්දේශිත ක්‍රියා කිරීම් තත්ව වලින් ක්‍රියා කරන නිසා එය දෝශ සහගතව ක්‍රියා කළ හැකි අතර එමඟින් පද්ධති අස්ථායීතා ඇති විය හැක
අනික් පද්ධති කොටස් ද සාමාන්‍යයෙන් සමාන හේතු නිසා ඉඩ සීමා ඇතිව සැලසුම් කරන අතර, අතිස්පන්ද පද්ධති මෙම සැලසුම් කල අතිරේක ඉඩ අන්තර් ග්‍රහණය කර අඩු සහන ‍යටතේ ක්‍රියා කරයි
org/wiki/Overclocking#Stability_and_functional_correctness
කෙස් කැපුම්හල හෝ බාබර් සාප්පුව යන්නෙන් අදහස් වන්නේ
කරණවෑමියන් තම වෘත්තිය සිදුකරන ස්ථානයකි
කෙස්
වැසිලි අලෙක්සාන්ද්‍රොවිච් ආකිපොව් (රුසියානු බසින්
Василий Александрович Архипов) (1926 ජනවාරි 30 – 1999) සෝවියට් නාවික නිලධාරියෙක් වූවේ ය
කියුබානු මිසයිල අර්බුදය අතරතුර දී ඔහු න්‍යෂ්ඨික ටෝපීඩෝවක් දියත් කිරීම වැලකූ අතර, ඒ හරහා ඇති වීමට තිබූ න්‍යෂ්ඨික යුද්ධයක් වැළැක්වීමට ඔහු සමත් වූවේ ය
2002 ඔක්තෝම්බර් 13 වන දින කියුබානු මිසයිල අර්බුධයට වසර 40ක් සැපිරීම නිමිත්තෙන් "National Security Archive" හි සභාපති තෝමස් බ්ලැන්ටන් 'වැසිලි ආකිපොව් නම් මිනිසෙකු ලෝකය බේරාගත්තේ ය' යනුවෙන් ප්‍රකාශ කළේ ය
කියුබානු මිසයිල අර්බුදය
1962 ඔක්තෝබර් මස 27 වන දින (කියුබානු මිසයිල අර්බුදය අතරතුර දී) සෝවියට් ෆොක්ස්ට්‍රොට් පන්තියේ B-59 සබ්මැරීනය එක්සත් ජනපද නාවික හමුදා ඩිස්ට්‍රෝයර් නෞකා එකොළහක් සහ ගුවන් යානා වාහක නෞකාවක් විසින් කොටු කර ගනු ලැබී ය
සබ්මැරීනය හඳුනා ගනු වස් මතුපිටට ගෙන්වා ගැනීම සඳහා නෞකා විසින් පුහුණු ගැඹුරු බෝම්බ දැමීම ඇරඹින
මේ පිළිබඳව සබ්මැරීනයට දැනුම් දී තිබුන ද, දැනටමත් යුද්ධයක් ඇරඹී තිබෙන්නට හැකි ය යන විශ්වාසය නිසා සබ්මැරීනයේ කපිතාන් වලෙන්තින් ග්‍රිගොරියෙවිච් සවිට්ස්කි හට න්‍යෂ්ටික හිසක් සහිත වූ ටෝපීඩෝවක් දියත් කිරීමට අවශ්‍ය වූවේ ය
සබ්මැරීනයේ සිටි නිලධාරීන් තිදෙනෙක් - සවිට්ස්කි, දේශපාලන නිලධාරී ඉවාන් සෙමොනොවිච් මස්ලෙනිකොව්, සහ දෙවැනි නිලධර ආකිපොව් - ඒකමතික ව එකඟ වන්නේ නම් පමණක් න්‍යෂ්ඨික ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට අවසර ලැබී තිබිණි
මේ අවස්ථාවේ තිදෙනා අතර පැන නැගුණු විවාදයේ දී ප්‍රහාරය එල්ල කිරීමට විරුද්ධ වූයේ ආකිපොව් පමණකි
සබ්මැරීනය මතුපිටට ගෙන, මොස්කව් සිට නියෝග ලැබෙන තෙක් කල් බැලීමට අවසන ඔහු සවිට්ස්කි ව පොළඹවා ගත්තේය
ඇති වීමට හැකිව තිබූ න්‍යෂ්ඨික යුද්ධයක් මෙසේ වැළකුනි
පසු දිවිය
2002 දී පැවති කියුබානු මිසයිල අර්බුදයට 40 වසරක් පිරීමේ සංවත්සරය තෙක් අර්බුදය සමයේ න්‍යෂ්ඨික අවි සහිත සබ්මැරීන සෝවියට් දේශයට තිබූ බව හා සබ්මැරීනය තුල වූ මෙම සිදුවීම ලෝකයට රහසක් ව පැවතිනි
න්‍යෂ්ඨික යුද්ධය මිනිස්සු සිතුවාට වඩා ඉතා ආසන්නව පැවති බව මෙහිදී රොබට් මැක්නමාරා පිලිගත්තේය
සටහන්

බාහිර සබැඳි
A 2002 Boston Globe article
Washington Post interview with Thomas S
Blanton, Executive Director, National Security Archive 
Arkhipov Archive (Russian Language) 

සෝවියට් රුසියාව
නාවික නිලධාරීන්
ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලය ( SLTB ) ( අතීත නාමය
ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලය, CTB ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මාර්ගස්ථ මගී ප්‍රවාහන රථ (බස්) සේවාව සපයන්නෙක් වේ
සේවාවන්

මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ ගමනාගමනය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි

ආණ්ඩුවට අයත් ප්‍රවාහන සේවා - ශ්‍රී ලංකා
මෘදුකාංග ක්‍රමලේඛන අතුරුමුහුනත(application programming interface-API) යනු පරිගණක ක්‍රමලේඛන වලට එකිනෙකා සමග තොරතුරු හුවමාරුවේදී භාවිතා කල හැකි රීති සමුදායකි
එය විවිධ ක්‍රමලේඛන එකිනෙකා සමග තොරතුරු හුවමාරුවේදීඅතුරු මුහුනතක් ලෙස ක්‍රියාකරයි
මෙය පරිගණක සමග වැඩකිරීමේදී , පරිශීලකයන්ට පරිගණකය හා තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමට මෙහෙයුම් පද්ධතියේ  පරිශීලක අතුරුමුහුන්තේ ක්‍රියාකාරීත්වය සමග සැසදිය හැක
නිර්වචන සහ නිරුක්තිය  

පත්‍රකලාවේදය යනු පුවත් රැස්කිරීම, ලිවීම සහ වාර්තා කිරීම සම්බන්ධ විෂයයි
එයට ලිපි සංස්කරණය සහ ඉදිරිපත් කිරීම ද අයත්වේ
එය පුවත් පත් , සගරා, ගුවන් විදුලි හෝ රූපවාහිනියට සීමා නොමැති අතර විවිධ මාධ්‍ය හරහා ක්‍රියාත්මක වේ
පුවත් පළ කිරීමේ ප්‍රමුඛයා වීමේ පීඩනයත් සමග විවිධ මාධ්‍ය ආයතන නිවැරදි බව,ගුණාත්මක බව සහ ඉදිරිපත් කිරීමේ ශෛලියන් පිළිබදව විවිධ සම්මතයන් භාවිතා කරයි
ප්‍රකාශනයට පෙර සංස්කරණය හා සෝදුපත් කියවීම සිදු කරයි
රාජ්‍ය ආයතන නිලධාරීන් ජනතාවට වග කයවීම සදහා  යොදාගත් ප්‍රෞඩ ඉතිහාසයක් ඇතැම් මාධ්‍ය ආයතන සතු නමුත් මාධ්‍ය වගකීම පිළිබඳව ඇතැම්  විචාරකයෝ ප්‍රශ්න කරති
ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ “ ජර්නලිස්ට් ” යන පදය ප්‍රංශ භාෂාවේ ‘ජර්නල්’ යන පදයෙන් පරිණාමය වී ඇත
මෙම ප්‍රංශ වදන සෑදී තිබෙන්නේ ලතින් භාෂාවේ දිනපතා යන අරුත දෙන “ ඩියුනරල් ” යන වදනෙනි
පුරාණ රෝමයේ දිනපතා පළ කෙරුණු “ ඇක්ටා ඩියුනරල් ” යන අතින් ලියන ලද නවේදන පත්‍රිකාව ලොව ප්‍රථම පුවත් පත ලෙස පිළිගැනේ
වොෂින්ටන් පෝස්ට් පුවත් පතේ හිටපු කතෘ නිල් ග්‍රැහැම්ට අනුව පුවත් පත්‍රකලාවේදන “ ඉතිහාසය පිළිබදව පළමු කටු සටහනක ” මන්දයත් පත්‍රකලාවේදීන් වැදගත් සිදුවීම් එසේම වාර්තා කරන බැවිනි
රෝයාඩ් කිප්ලංග්ට අනුව පත්‍රකලාවේදියාගේ කාර්ය වන්නේ යම් ප්‍රවෘත්තියක කවුරු,කුමක්, කවදා, කොතැන ,ඇයි යන්න වාර්තා කිරීම සහ සිදුවීම්වල වැදගත් කම , ප්‍රතිඵල සටහන් කිරීමය
පත්‍රකලාවේදන මාධ්‍ය ගණනාවක් පවතී
උදාහරණ ලෙස පුවත්පත්, ගුවන් විදුලි, රූපවාහිනි, සගරා, අන්තර්ජාලය සැලකිය හැකිය
පත්‍රකලාවේදීන් විවිධ විෂයන් පිළිබදව වාර්තා කරයි
උදාහරණ ලෙස ප්‍රාදේශිය, පළාත්, ජාතික හා ජාත්‍යන්තර දේශපාලනය, එම මට්ම්වල ආර්ථිකය හා වෙළෙදාම සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපනය, ක්‍රීඩා, විනෝදාංශ, ජීවන රටා, ඇදුම්, ආහාර, සුරතල් සතුන්,මානව සබදතා ආදී පාඨකයන්ට අවශ්‍ය යැයි හැගෙන ඕනෑම කරුණක් මාධ්‍ය සංවිධාන වාර්තා කරයි
පුවත් පත්, සගරා සහ ප්‍රකාශ මාධ්‍ය වැනි පොදු මාධ්‍ය වල මෙන්ම,තෝරාගත් දායක පරිසක් සිටින මාධ්‍ය  වලටද වාර්තා කළ හැකිය
සිද්ධියක් සිදුවූ ස්ථානයට ගොස් එම සිද්ධිය වාර්තා කළ යුතු අතර බොහෝ විට එහිදීම වාර්තාව සකස් කෙරේ
දුරකථන, පරිගණක සහ අන්තර්ජාලය හරහාද තොරතුරු රැස්කෙරේ
මෙම වාර්තා “ පුවත් කාමර ” තුළදී සංස්කරණය කෙරේ
පත්‍රකලාවේදියෙකු කිසියම් විශේෂ විෂයක් පිළිබඳව වාර්තා කරන්නේ නම් තොරතුරු ලබා ගැනිම සදහා මූලාශ්‍ර සොයාගැනිම, අදාළ පුද්ගලයන් සමග සන්නිවේදනය කිරීම ආදියද සිදු කළ යුතුය
එසේම ඔවුන් විමර්ශනාත්මක සහ පර්යේෂණ හැකියාව යොදාගෙන වාර්තාව ඉදිරිපත් කළ යුතුය
මුද්‍රිත පත්‍රකලාවේදනය අංශ කිහිපයට වෙන් කළ හැකිය
පුවත් පත්, පුවත් සගරා, පොදු සගරා, වෙළෙද සගරා , විනෝදාන්ශ සඟරා, පුවත් පත් ලිපි , පුද්ගලික ප්‍රකාශන අන්තර්ජාල පුවත් පිටු ආදිය ද ඒ අතර වේ
එක් එක් ප්‍රභේදනය තුළ එයට ආවේනික පර්යේෂණ හා වාර්තා කරන විෂමතා තිබිය හැකිය
උදාහරණ ලෙස එක්සත් ජනපදයේ පුවත් පත් පත්‍රකලාවේදීන්ගේ  සම්ප්‍රදායක් වන්නේ “ යටි කුරු පිරමීඩ ශෛලියට වාර්තා ලිවීමයි
එහෙත් මෙය වඩාත් යොදා ගන්නේ විශේෂාංග සදහා නොව පුවත්පත් සදහාය
ලිඛිත පුවත් වාර්තා සුළු වචන ප්‍රමාණයකින් යුක්ත විය යුතුය
අත්‍යවශ්‍ය තොරතුරු මුලින්ම දැක්විය යුතුය
ඉතා සුළු වචන ප්‍රමාණයකින් වාර්තා ලිවීමට සංස්කාරකවරු වෙහෙස වෙති
විශේෂාංග ලිපි සදහා සාමාන්‍යයෙන් වැඩි ඉඩක් ලැබේ
එතරම් දැඩි නොවූ ශෛලියකින් ලියනු ලැබේ
පුවත් සඟරා සහ පොදු සඟරා ලියනු ලබන්නේ යටිකුරු පිරමීඩ ශෛලියට සහ වෙනත් ශෛලියන්ටය
වෙළෙද සගරා පුවත් කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමු කරන අතර විනෝදාංශ සගරා විශේෂාංග ස්වරූපයක් ගනී
ලොවපුරා ජනමාධ්‍යවේදීන් සිය රාප්‍යයන් පිළිබඳව තොරතුරු වාර්තාකරන අතර එක් එක් රජයන්වල ජනමාධ්‍ය ප්‍රතිපත්තීන් එකනෙකට වෙනස්ය
බොහෝ බටහිර රටවල්  මාධ්‍ය නිදහස ලබාදී ඇති අතර මාධ්‍ය අයිතිවාසකම් හා නිදහස සිමා කිරීමක්  ද එම රටවල සිදු නොවේය
එහෙත් වෙනත් රටවල පත්‍රකලාවේදීන් පළ කරන හෝ පර්යේෂණ කරුණු සීමා කළ හැකිය
පොදු උත්සව,අපරාධ,ස්ථාන,මාධ්‍ය සාකච්ජා වලට සහභාගිවීමේ අවස්ථාව මහජන නියෝජිතයන් සහ වෙනත් ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් සමග සම්මුඛ සාකච්ජා පැවැත්වීමේ අවස්ථාව වැනි සාමාන්‍ය ජනයා නොලබන අවස්ථා පත්‍ර කලා වේදීන්ට හිමි වේ
එසේ හිමි වන්නේ රජයකට හෝ එහි ප්‍රතිපත්තිවලට පක්ෂව හෝ විපක්ෂව ජනමතයන් ගොඩ නැගිමට සහ ජනතාව නියෝජනය කිරීමට මාධ්‍ය ඇතැයි සැලකෙන නිසාය
මේවා පත්‍රකලාවේදීන්ගේ නෛතික අයිතිවාසිකම් වුවද ඒවා සුරක්ෂිත කර නැත
ඇතැම් අවස්ථා වලදී එම අයිතීන් ලබා නොදීම හේතුවෙන් පත්‍රකලාවේදිනට දඩුවම් පැමිණවීමට උත්සාහ කිරීමට රජය ක්‍රියා කරයි
පත්‍රකලාවේදීන්ට නිල බලපත්‍ර ලබාදෙන රජයන් වල එම බලපත්‍ර හරහා අයිතිවාසිකම් සහ වගකිම් පැවැරිය හැකිය
එක්සත් ජනපදයේ නිදහස් මාධ්‍ය සම්ප්‍රදාය නිසා රජය මගින් බලපත්‍ර පැවැරීමක් සිදු නොකෙරේ
සමහර ප්‍රාන්ත වලත් සමහර රාජ්‍ය විමර්ශන වලන් පත්‍රකලාවේදය සුරැකීමට නීති පැනවූ රාජ්‍ය එක් එක් ප්‍රාන්තයන් පත්‍රකලාවේදය නිර්වචනය වන ආකාරය වෙනස් වේ
මෙවැනි නීතියක් ජාතික මට්ටමෙන් අවශ්‍ය යැයිද අදහසක් නොකෙරේ
සමහර රටවල පත්‍රකලාවේදීන් සෘජුවම රජයෙන් බදවා ගැනිම,පාලනය කිරීම සහ වාරණය කිරීම සිදුකෙරේ
තවත් රටවල රාජ්‍ය මාධ්‍ය නිදහස සුරැකෙන්නේ යැයි පැවසුවද, අත්අඩංගුවට ගැනිම,දේපල විනාශ කිරීම,වධහිංසනය,ඝාතනය ආදී තර්ජන හරහා ඔවුන්ට බලපෑම් එල්ල කරයි
රාජ්‍ය අතර ගැටුම් හෝ  සිවිල් යුද්ධ වාර්තා කරන පත්‍රකලාවේදීන් රජයෙන් ආරක්ෂාවක් බලාපොරොත්තු වේ
ගැටුමක් අතරතුර දී අත්අඩංගුවට ගත් මාධ්‍ය වේදීන්ට සාමාන්‍ය ජනයා ලෙස සලකන අතර  ඔවුන්ව මවුරටේ රාඡයට භාර දෙනු ලබයි
පත්‍ර කලාවේදය වර්ගිකරණය 
 
"පෝම්ස් ඔෆ් ජර්නලිසන් ” ඇන් ඉන්ටනල් ඇන් ඉන්ටර්නල් හිස්ට්‍රි ‘ කෘතියේ ග්‍යන් පතාත් පත්‍රකලාවේදයේ ස්වරූප පහක් දක්වයි. 
 තොරතුරු පත්‍රකලාවේදය
කතා ස්වරූපයේ පත්‍රකලාවේදය
මිශ්‍ර ස්වරූපයේ පත්‍රකලාවේදය
ප්‍රසාංගීක පත්‍රකලාවේදය
ක්‍රියාකාරී පත්‍රකලාවේදය
විමර්ශනාත්මක පත්‍රකලාවේදය
ඇමෙරිකානු දාර්ශනික ජෝප් හර්බට් මිඩී සිය “ ද නෙචර් ඔෆ් ඊස්ටටික්  එස්පිරියන්ස් ”ලිපියේ දක්වන්නේ පත්‍රකලාවේදයේ ඇත්තේ ආකෘති දෙකක් පමණක් බවය
එනම් තොරතුරු පත්‍රකලාවේදය සහ කෘති ස්වරූපයේ පත්‍රකලාවේදයයි
'සියන් ඔෆ්’ ද ලාස් ඩේස් ඔෆ් ටෙලිවිෂන් යන කෘතිය ලියූ එඩ්වින් ඩයමන්  “ ඩිස්කො පත්‍රකලාවේදය ” නම් යෙදුමක් නර්මාණ කළ ද පසුව ඔහු එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය
විමර්ශනාත්මක පත්‍රකලාවේදය
බෝහෝ විට අපරාධ දේශපාලන දුෂණය හෝ සමහර අපචාර වැනි මාතෘකා ගැඹුරට විමර්ශනය කර වාර්තා කිරීම විමර්ශනාත්මක පුවත්පත් කලාවේ දී සිදු වේ
ඩී බර්ග් (2000 පවසන පරිදි - විමර්ශනාතක්ම පුවත්පත් කලවේදියා මිනිසෙකු හෝ ගැහැණියකු විය හැකි අතර ඔහුගේ වෘත්තිය යොදාගන්නා මාධ්‍යය කුමක් වුවත් සත්‍යය අනාවරණය කිරීම  එහි වරදවල් හදුනා ගැනීමයි
මෙය කිරිමේ ක්‍රියාව සාමාන්‍යයෙන් විමර්ශනාත්මක පුවත්කලාව ලෙස නම් කරන අතර එය ඉලක්කයකට යොමු නොවන, නීතිමය ලෙස හදුනා නොගන්නා සහ මහජනයාට ළගින් සම්බන්ධවන පොලිසිය, නීතිඥයින් විගණකවරුන් යන නියාම මණ්ඩල වල කාර්යන්ට වෙනස් වේ
විමර්ශනාත්මක පුවත්පත් කලාවේදින් සැලකිය යුතු කාලයක් පර්යේෂණ සහ වාර්තා සකස් කිරිමේදි වැය කරයි
එය මාසයක් හෝ අවුරුදු කිහිපයක් විය හැකය
බෝහෝ විමර්ශනාත්මක ජනමාධ්‍ය පුවත්පත්, ගුවන් විදුලිය හා ස්වයං සේවයේ නියුතු පුද්ගලයන් මගින් සිදුකරනු ලැබේ
විමර්ශනාත්මක පුවත්පත් කලාවේදියෙකුගේ අවසාන වාර්තාව ක්‍රමනුකුල පෙළ ගැස්වීමේ ආකෘතියක් වේ
විමර්ශනය
විමර්ශනයකදි බොහෝ විට විශාල ප්රවමාණයෙන් සම්මුඛ  පරිෂණ වාරික අවශ්යග වේ
අනිකුත් අවස්ථාවෙන්හිදි වර්තාකරැවාට සුපරික්ෂකාරි ශිල්පියානුව ලේඛණ විශ්ලේෂළුය
අනතුරැ සාර්කිෂි වෛද්යා විද්යාකව විදැන්ම විශ්ලේෂණය සමජ සහ නීතිමය ‍ගැටලු වලට සම්බන්ධව විවිධ අකාරයේ උපකරණ වල නැතිභාවය් විමර්ෂනය කරනු ලැබේ
හ්තු සොයා ගැනීම ගැන භෞතික උත්සහයක් අවශ්ය
වේ
තොරතුරැ ලබා ගැනිම සියලු දොරවල් වැසි ඇත්නම් හෝ වංචාකර අග්නම් ප්රකබල ස්වේලැබිම විමර්ශනාත්මක පුවත්පත් කලාවේදි සැම විශ්ලේ නාත්මක සහ තියුණු මාතයන් අවශ්යලවේ
වාර්තාකරැවන් ඔවුනගේ තොරතුරැ සොයා ගැනිමට භාවිතකා නිරිම ආකාර කිහිපයක් පහත දැක්වේ
නොසලකා හරින ලද මුලාශ්රැ අධ්යටයනය, උදාහරණ ලෙස ලේඛන, දුරකථන වාර්ථා, ලිපි සදන් වේ
බදු වාර්තා සහ බලයත් වාර්තා
අසල්වාසින් සමග කත කිරීම
දායක පරි්ෂණය මුලාශ්රර භාවිතා කිරිම
නිර්නාමික මුලාශ්රශ (උදාහරණය ලෙස විසිල් කරන්න)
ඔත්තු බැලීම

විමර්ශනා පුව්පත්කලාව විශ්ලේෂ වාර්තාකරණය වෙනස් විය හැක බර්ග් (2000) ට අනුව විශ්ලේෂණ වාර්තාකරණයේදි පවතින දත්ත ලබාගෙන ඒව නැවත සකස් කරනු ලබයි
එමගින් පවතින ත්ත්වය හෝ ප්රේකාශයන පිලිබද විවිධ ආකාරයෙන් ප්ර ශ්න අසනු ලැබේ
එසේම විමර්ශනාත්මක වාර්තාකරැවන් මගින් දැනට ඉදිරිපත් වි ඇති තත්වය තාත්විකන ද යන බව දැන ගැනීමට අවශ්ය  වේ
විමර්ශනය කිරීම - වාර්තාකිරිමේ ප්‍රතිඵල 

සාර්ථක විමර්ශන පුවත්පත් කලාවට විෂයන්ගේ හැකියාවන් හි ප්‍රතිඵල කිහිපයක් අයත් වේ
එමෙන්ම චෝදනා කිරීම අයත් වේ
රැකියාව අහිමි වීම
වෘත්තිමය පිළිගැනීම අහිමි විම
දඩ ගෙවීමට සිදුවීම
පුද්ගල යන වෘත්තිමය කීර්තිය අහිමි වීම
පවුලේ සමාජිකයන් සඳහා සිදුවිම් ඇතිවමේ වැදගත්කම විමර්ශනය කිරීම් ක්‍රියාව තුලින් සොයාගන්නා ලද එකිනෙකට සම්බන්ධ නොවු අපරාධ ක්‍රියාවන් සමග සහා ඇති වැදගත්කම සමතයක් ලෙස ගත් විට
ආයතනික ප්‍රතිපත්ති සංශෝධනය කිරීම
නීතියෙන් ඇති වෙනස්විම්

පත්‍ර කලාවේ ප්‍රභේදයන්  

පුවත්පත් හා වාර සඟරාවල ස්වභාවය අනුව ඒවායේ  විවිධ විශේෂාංග (Features)ද ඇතුලත් වේ
බොහෝ පුවත්පත් කලාවේදීන් ස්වාධීන පත්‍ර කලාව කෙරෙහි විශේෂත්වයක් දක්වයි. විශේෂාංග යන්න යටතේ ලියැවෙන විස්තර සෘජු ප්‍රවෘත්තිවලට වඩා දිගුය
එමෙන්ම ඒවායේ පිංතූර,චිත්‍ර, අඩංගුය
තවදුරත් ඒවා මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාව හා වර්ණ මඟින්ද ඉස්මතුකර පෙන්වයි. 
සෘජු ප්‍රවෘත්ති වලට වඩා විශේෂාංගවලට වැඩි ඉල්ලුමක්  තිබේ
මක්නිසාදයත් විශේෂාංග ලිවීමට සෘජු ප්‍රවෘත්ති ලිවීමට මෙන්ම සමාන වු මහන්සියක් තොරතුරු එක් රැස් කිරීමෙදී සහ වාර්තා කිරීමේදී ගත යුතු බැවිනි
එමෙන්ම පුවත්පත් කාලාවේදීන් පළමු සහ දෙවන ඡෙද වඩාත් රසවත්ව සහ හරබරව ලිවීම කළ යුතුය
එමඟින් කියවන්නාගේද අවදානය ඩැහැගැනීමට උත්සාහ කළ යුතුය
විසිවැනි සියවසේ අග භාගයේදි සෘජු ප්‍රවෘත්ති සහ විශේෂාංග ලිපි ලිවීම අතර දක්නට තිබු නොපැහැදිලිබව නිසා, බොහෝ පත්‍රකලාවේදීන් හා ප්‍රකාශකයින් විවිධ වු අත්හදා බැලිම් භාවිත කරමින් විවිධ ප්‍රවේශයන් ඔස්සේ ලිපි ලිවීමට යොමුවුහ
ටොම් වොල්ෆේ, ගේ ටැලෙසේ, හන්ටර් එස්. තොම්සන් හා අනෙකුත් පුවත්පත් කාලාවේදීන් නොයෙකුත් ප්‍රවේශයන් හරහා ලිපි ලිවීම අරම්භ කළහ
විචිත්‍ර පුවත්පත් කලාව
කහ පුවත්පත කලා යුගයෙන් පසුව විසිවන දශකයේ වේගයෙන් වෙනස් වු පුවත්පත කලව රටාව ලෙස විචිතු පුවත්පත කලව හැදින්විය හැක
එම නම තැබිමට හේතුව ලෙස හහි ඇති ශක්තිමත් විලාසිතාව සහ පොලින් ඉදිරිපත් කල නැව් කල පසුතලය වේ
උතුරැ ඇරිකාවේ 1920ගණන් වල ඇමරිකානු ඉතිහාසය වඩාත් වර්ණවත් දශකය ලෙස විස්තර කරන ලදි
විවිධ ආකාරයන්ගෙන් 1920 ගණන්, නම සහ ඔසවත් පුවත්පත කලවේ රටා මගින් විචිතු විය
මෙම පසුතලය සම්පුර්ණයෙන්ම ජායාරැ මගින් ආවරණය වන අතර එය ප්ර්මානනේ සමාන්යච පුවත්පතකින් අඩක් පමණ වේ
පලමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව එක්සත් ජනපදයේ මාධ්යා අද පවතින මාධ්ය් වල තත්ත්වය පත්විය
චිවිත්රක පුවත්පත් කලාව 1919- 1924 දක්වා කාලය තුල බලය පැතිරැනු අතර එමගින් විශල නගරවලට මහත් ප්ර සිද්ධියක් ලබා දෙන ලදි
නව්යෝර්ක් නරගයේ අද අපි දකින බොහෝ ජනප්රිවය මාතෘකා විවිත්රර පුවත්පත් කලාවට මගින් ආවරණය වී ඇත
ඒවා නම් හොලිවුඩ්, ලිංගිකත්වය අර්බුද සදහා මුදල් යනාදි වේ
විචිත්රි පුවත්පත් කලාව පින්තුර වලට ප්රිසිද්ධයක් දිමට ඉඩ හරින ලද අතර කථ කිරිමට‍ වඩා මුද්රිණය ප්ර මුකත්වය දෙන ලදි
‍විචිත්‍ර කරණයෙන් යුත් පුවත්පත් කලාවේ යෙදෙනෙ අනිකුත් කර්තෘවරුන්     
විචිත්ර  පුවත්පත් කලාව 60 වන දශකයේ නව පුවත්පත් ව්යේපාරයේ අටතරයන් ලෙස දැකිය හැකි
එහි පුර්වාරම්භය ටාම් වුල්ස් සහ ලෙස්ටර් පෝර්ජ් පිලිමටත් විසින් දියත් කරන ලදි
එහි විශාල වශයෙන් නිර්මාණශිලි නවකථා ආදී කල්පිත නොවු සාහිත්ය  කෘති ඇතුලත් වේ
කෙසේ නමුත් ග්රේාස් ප්ලේස්වේ ගේ කටයුත් විචිත්රි පුවත්පත් කලවේ පුනරැදයන් ඇති කිරිමට සමත් විය
විචිත්රේපුවත්පතකරණය යොදාගත් ල්ඛකයන් අතර ජෝර්ධන් තෝබස් ටිම් ලුපාන් මැටිපිඉඩ් සහ ඇතුලත් කාබල් වැදගත් වේ
විචිතු පුවත්පත් කලාව කතුවරයා අන්බිෂණය කරන විෂය පක්ෂයෙන් ඉවත කළ නොහැක
සමහර අවස්ථාවලිදි උදාහරණයක් ලෙස ප්රඅචන්ඩ සුලි සුලගත් ලුහුබදින අස්ථාවකදි බොහෝ විට වාර්තාකරණය පුද්ගලය රථය පදවමින් කැමරාවක් යාදා ගෙන සිදුකරනු ලබයි
එහිදි අතිශෝක්තියෙන්යුත් කොටසක් ආවේනික වේ
බොහෝ අනිකුත්අවස්ථාවල කෙසේ නමුත් පුවත්පත කලාවේදි හෝ ඔහු /ඇය සේවය කරන ආතන පිළිබද විස්තර කිරිමත් කරනු ලැබේ
‍කොමිසන් මාධ්යෝයේ අරමුණ මියාවත් ලෙස සලකනු ලැබේ
අ

පත්‍රකලාවේදනයේ සම්මත සහ සදාචාරයන් 

මෙහිදී අවධානය යොමු කෙරෙන්නේ වෘත්තීය පත්‍රකලාවේදීන් විසින් මුහුණපාන අභියෝගවලට ද අදාල සදාචාර සහ යහපත් පිළිවෙත් පිළිබදවය
අතීතයේදී මෙන්ම වර්තමානයේදී ද මාධ්‍ය සදාචාරය පිළිබදව මාධ්‍යවේදීන් සලකන්නේ සිය සදාචාරාත්මක මූලධර්ම වශයෙනි
වෘත්තීමය පත්‍රකලාවේදී සංගම් සහ පුද්ගලික මුද්‍රණ විකාශන සහ අන්තර්ජාල පුවත් සංවිධානවල ලේඛණ වල මේවා නිරන්තරයෙන්ම ඇතුලත්වේ
“ සෑම පුවත් සංවිධානයක්ම ඔවුන්ගේ විශ්වාසවන්තනීය බව සහ කීර්තිය මත රැඳී පවතී
” - ටෝනබර්මන් - CBS නිවුස් - ප්‍රධාන කතෘ
දැනට පවතින සාදාචාර සංග්‍රහයෙන් අතර වෙනස්කම් පැවතියත් සැමටම පොදු මූලිකාංගද බොහෝය
උදාහරණ සත්‍යවාදී බව, නිවරදි බව, වාස්තවික බව, අපක්ෂපාති බව, සාධාරණ බව, ජනතාවට වගකීම මේවා පුවත්පත් ලබාගැනීමේ දී හා ඒවා ජනතාවට ලබාදීමේ දී ඉතා වැදගත් වේ
වෙනත් පුළුල් සදාචාර පද්ධතීන් මෙන් මෙහි දී හානිය අවම කිරීමේ මූලධර්මය අඩංගුය
මෙමගින් කිසියම් වාර්තාවක සටහන් තොරතුරු ඇතුල්වීම වලක්වයි. උදාහරණ කුඩා දරුවන්ගේ නම්,අපරාධයට ලක්ව ඇති තැනැත්තාගේ නම් සහ අත්‍යවශ්‍ය නොවන තොරතුරු, කෙනෙකුගේ කීර්තියට හානි පමුණුවන තොරතුරු.

පත්‍රකලාවේදයේ වෘත්තිමය සහ සදාචාරාත්මක සම්මතයන් 

20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ වෘත්තිමය පත්‍රකලාවේදය බිහි වීමත් සමග, පත්‍රකලාවේදීන්ට දැඩි විනය නීති සංග්‍රහයකට අනුකූල වීමට සිදුව ඇත
මේ හරහා පහත සදහන් දෑ ඔවුන්ගෙන් බලාපොරොත්තු වේ
සම්භාව්‍ය තොරතුරු මූලාශ්‍ර භාවිතා කිරීම
උදාහරණ- සිද්ධියට සෘඡුව සම්බන්ධ පුද්ගලයන් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡා, ලේඛනවල මුල් පිටපත් සහ වෙනත් සෘඡු තොරතුරු. මූලාශ්‍ර භාවිතා කිරීම සහ එම මූලාශ්‍ර වාර්තා වල දැක්වීම
ප්‍රකාශිත මූලාශ්‍ර වලින් ලබා ගත් තොරතුරු පැහැදිළව දැක්වීම
උදාහරණ රචනා සොරකමේ නොයෙදීම
සම්භාව්‍ය තොරතුරු මූලාශ්‍ර ගණනාවක් යොදා ගැනිම
විශේෂයෙන් ආන්දෝලාත්මක සිදුවීම් සදහා
නැඹුරුවකින් තොරව වාර්තා කිරීම - පක්ෂග්‍රාහී නොවී ගැටුමේ සියලු අංශ දැක්වීම
මූලාශ්‍රවල රහස්‍යභාවය සුරකීම
සාමාන්‍යයෙන් මේ සදහා මාධ්‍ය ආයතන වල නීති පවති
සිද්ධියකට සම්බන්ධ පාර්ශවවලින්  ත්‍යාග හෝ උදව් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම
(බලපෑමකට ලක් නොවීම සදහා)
 වාර්තා කරුට පෞද්ගලික සම්බන්ධයක් ඇති පුවත් වාර්තා කිරීමෙන් හෝ සහභාගිවීමෙන් වැළකීම