Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ශිෂ්‍ය උපදේශනය
වැඩිහිටි පාඨකයින්ට මෙන් නොව ශිෂ්‍යයින්ට තම කියවීම් හැකියා, පුස්තකාල කුසලතා ආදිය වර්ධනය කර ගැනීමට මෙන්ම අධ්‍යයන කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ද නිතර උපදෙස් හා මග පෙන්වීම අවශය වේ
එහෙයින් ශිෂ්‍යයින්ට අවශ්‍ය  උපදෙස් සැපයීමට පාසලේ ගුරු මණ්ඩලයට අවශ්‍ය  සම්පත් සහය සැපයීම ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිගේ වගකීමකි
ශිෂ්‍යයින්ට කෙලින්ම උපදෙස් දීම හා මග පෙන්වීමටද ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිට බොහෝවි‍ට අවස්ථාව ලැබේ
විශේෂයෙන්ම ඔහුගේ ස්වාධ්‍යයනයට අවස්ථා හා පහසුකම් සැපයීම, තමන්ට අවශ්‍ය තොරතුරු තමන් විසින්ම සොයා ගැනීමට මග පෙන්වීම, ඉගෙනුම් දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දීමට අවශ්‍ය සම්පත් සැපයීම හා මග පෙන්වීම, පරිගණකයෙන් හෝ පරිගණක දත්ත ගොනුවලින් ප්‍රයෝජන ගන්නා හැටි පෙන්වා දීම, අන්තර්ජාලය පරිහරණය කරන ආකාරය පිළිබදව මග පෙන්වීම, තොරතුරු සපයා ගැනීමේ වෙනත් ක්‍රමවේද ආදිය සම්බන්ධයෙන් ශිෂ්‍යයන්ට උපදෙස් දීම හා මෙහෙයවීම ආදිය  ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිගේ වගකීමකි
උපදේශන කාර්යය පුස්තකාලයට පමණක් සීමාවූවක් නොවේ
විශේෂයෙන් වැඩිහිටි සිසුනට වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශන සේවා පැවැත්වීම, උසස් අධ්‍යාපනය සදහා ඇති පහසුකම් පිළිබදව සිසුන් හා දෙමාපියන් දැනුවත් කිරීම, මේ සදහා අවශ්‍යය සම්පත් අයත් කර ගැනීම සහ ගුරුමණ්ඩලයේ ප්‍රයෝජනය සදහා යෙදවීම මගින් පුස්තකාලයාධිපතිට දායක විය හැක
සාර්ථක ‍ඉගෙනුම් ක්‍රමවේද, ජීව දත්ත සටහනක් සාර්ඨකව සකස් කරන ආකාර‍ය, සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට සාර්ථකව මුහුණ දෙන ආකාරය බදු වෘත්තීයමය හා චර්යාත්මක හැසිරීම් පිළිබදව සිසුනට මග පෙන්වීම සදහා පියවර රැසක්ම පුස්තකාලයාධිපතිට ගත හැකි වේ
වෙනත් කාර්යයන්
ගුරු පුස්තකාලයාධිපති විසින් අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක බව වර්ධනය කිරීම උදෙසා මාහැගි වූ යුතුකම් රාශියක් ඉ‍ ටු කරයි
ඕනෑම සමාජයක ක්‍රියාශීලී සාමාජිකයෙකු ලෙස සංවර්ධන ක්‍රියාදාමයට උරදීම සදහා කියවීම, ලිවීම හා අංකන භාවිතාවේ හැකියාව පුද්ගලයන් සදහා පූර්ව අවශ්‍යතාවයන් ය
එසේම කියවීම හා ලිවීම නව තාක්ෂණික සන්නිවේදන ක්‍රම භාවිතයට ද අවශ්‍ය ශිල්ප ක්‍රමයි
එබැවින් පාසල් සිසුන්ට නවීන තාක්ෂණයේ උසස් ප්‍රතිඵල භුක්ති විදීමට හැකි ක්‍රියාකාරකම් සැලසුම් කිරීම ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිගේ කාර්යභාරයයි
ඒ සදහා ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිට පහත සදහන් ආකාරයෙන් දායකත්වය සැපයිය හැක
කියවීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සුදුසු පරිසරයක් ඇති කිරීම
එනම් පාසල් පුස්තකාලය ප්‍රියජනක ස්ථානයක් විය යුතුය
සාක්ෂරතා හැකියාවන් දුර්වලම අය සදහා අවශ්‍ය  ද්‍රව්යන් සැපයීමට කටයුතු කිරීම
පාඨක ප්‍රජාව තුළ අසාක්ෂරතාවය නැති කිරීම සදහා උනන්දුවක් දක්වන වෙනත් ආයතන හා සංවිධාන සමග එක්ව කටයුතු කිරීම
සාක්ෂරතාව සහ අංකන හැකියාවන් දියුණු කිරීම හා ව්‍යාප්ත කිරීම සම්බන්ධ ප්‍රචාරණ වැඩස‍ටහන් සදහා දායක වීම
සාහිත්‍ය හා මාධ්‍ය සංස්කෘතිය ප්‍රවර්ධනය සදහා කල හැකි උත්සව, රැස්වීම් හා වැඩමුළු ආදිය සංවිධානය කිරීම
පරිගණක ආශ්‍රිත  තොරතුරු තාක්ෂණය භාවිතය ප්‍රවර්ධනය කිරීම
මාධ්‍ය වෙළදපොළෙහි නව ප්‍රවණතා හා වර්ධනයන් සම්බන්ධයෙන් දැනුවත් කිරීම
පාඨක ජනතාවට අවශ්‍ය තොරතුරු සම්පත් නියමිත ස්වරූපයෙන්ම සොයා ගැනීම සදහා සහය වීම
නව පුරවැසියන් හට අත්‍යවශ්‍ය අධ්‍යාපනික හැකියාවන් වර්ධනය කර ගැනීම සදහා උරදීම
ගුරුවරුන්, දෙමාපියන්, වෘත්තීයවේදීන් හා අනෙකුත් සුවිශේෂී පුද්ගලයන් සමග සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම
නව සංදර්භයන් තුළ ගුරුවරුන්, දෙමාපියන්, වෘත්තීයවේදීන් හා අනෙකුත් සුවිශේෂී පුද්ගලයන් සියලු දෙනාගේම ජීවිත හැඩගස්වා ගැනීමට දායකවීම
තම කාර්ය මණ්ඩලයට අධ්‍යාපන හා පුහුණු අවස්ථා ලබා දීම මගින් ඔවුන්ට නව කුසලතා ලබා දීම
පාසල් පුස්තකාල පරිපාලනය හා කළමනාකරණය කිරීම
එහිදී භෞතික සම්පත්, මූල්‍ය  සම්පත්, මානව සම්පත් හා කාලය මනාව කළමනාකරණය කිරීම තුළින් පාසල් පුස්තකාලයෙහි ගුණාත්මක බව වර්ධනය කර ගත හැක
ගුරු පුස්තකාලයාධිපති භූමිකාවේ කාර්යභාර්ය ගුණාත්මක අධ්‍යාපන ක්‍රියාවලියට දායක වන ආකාරය මේ අකාරයට ගෙනහැර දැක්විය හැක
ඒ අනූව පාසලේ ඉගෙනුම් ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලියේ සාර්ථක අසාර්ථක බව තීරණය වනුයේ ගුරු පුස්තකාලයාධිපති භූමිකාවේ සාර්ථක අසාර්ථක බව අනූවය
ශිෂ්‍යයා සංවේදී වගකීමෙන් යුත් කාර්යක්ෂම යහපත් පුරවැසියෙකු බවට පත් කිරීමහිලා ගුරු පුස්තකාලයාධිපති භූමිකාවේ කාර්යභාරය ඉතා වැදගත් වේ
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 පුස්තකාලයාධිපති
 පුස්තකාලයාධිපති භූමිකාව
 පුස්තකාලයාධිපති

පුස්තකාලය
නිදහස් පරපුරේ කවියෙකු වන නන්දන වීරසිංහ ‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ නමැති ආඛ්‍යාන 	කාව්‍යය රචනා කරයි
ඉතා නිහඩව සිය කාව්‍ය ප‍්‍රතිභාව පළට කරමින් නිර්මාණකරණයේ යෙදෙන නන්දන වීරසිංහ රචනා කළ කාව්‍ය කෘති රැසකි
1984 දී සිය ප‍්‍රථම කාව්‍ය කෘතිය ලෙස ‘ගිං ඟගේ විලාපය’ රචනා කර ඇත
අනතුරුව පිළිවෙළින් ‘කිරි සුවඳැති රාත‍්‍රිය’ (1990) , ‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ (1994), ‘ගිරග’(1997), ‘මහත් සඳ පිණි බිඳෙක’(2001) ‘චන්ද්‍ර බිම්බ’ (2004) යන කාව්‍ය කෘති රචනා කර ඇත
ඔහුගේ නිර්මාණ බොහොමයක් රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පවා පිදුම් ලැබීය
ඔහු රචනා කර ඇති එකම ආඛ්‍යාන කාව්‍යය වන්නේ  ‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ කෘතියයි
ආඛ්‍යාන කාව්‍යයෙන් වැඩි වශයෙන් සිදු වන්නේ කවියෙන් කතාවක් ඉදිරිපත් කිරීමයි
ආඛ්‍යාන කාව්‍යය මගින් සංකීර්ණ සමාජ අත්දැකීම් පෘථුලව විග‍්‍රහ කළ හැකිය
1980 අවධියේ ඇති වූ සමාජ, දේශපාලන, ආර්ථික චලනයෙන් කතුවරයා තුළ උපන් කම්පිත සංවේදනාවන් ‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ කාව්‍යයට වස්තු විෂය වේ
මෙහි ප‍්‍රධාන චරිතය ‘සත්‍යකාම’ නම් වේ
සත්‍යකාමගේ පියා ව්‍යාපාරික පන්තිය නියෝජනය කරන්නෙකි
සත්‍යකාම පියා පිළිබඳව කලකිරීමෙන් හිඳී
ඒ තම පියා අපගාමී චර්යාවෙන් මුදල් උපයන බැවිනි
ජරාවෙහි  රස උරා        
වැඩුණු ගිජු ලිහිණියන්ට
වනේ වන සතුරන්ට      
මධුවිත පිරිනමා           
උන් පොළොඔවා යවා   
මුදල් නිදහන් පාදන                
(වීරසිංහ,2002
13) 

එයින් පියා පිළිබඳ ඇතිවන කලකිරීම තව තවත් තීව‍්‍ර වන්නේ පියා පැවති දේශපාලකයින්ගේ ක‍්‍රියාකාරකම්වලට සහයෝගය දෙන බැවිනි
1989 තරුණ අරගලයේදී විශාල වශයෙන් තරුණ පිරිස් මරු තුරුලට ගියහ
ඔවුන් මරණයට පත් කිරීමට සහය දුන් අය අතර සත්‍යකාමගේ පියා අයත් වෙළඳ පාන්තිකයන්ද විය
එම භීම සමයේ පැවති කටුක බව නිසාම එම අමිහිරි පරිසරයෙන් ඈත් වන්නට සත්‍යකාම තීරණය කරයි
සොඳුරු වන අරණක, වන සෙනසුනක සිත නිවනා සුවය සොයා කල් ගත කරද්දී වැඩි කලක් එහි රඳන්නට සිත නොදේ
පෙර විලස හද මස වේදනා නුදුන්නද සෙනසුන අවට සිදුවන ක‍්‍රියාකාරකම් ඔහුගේ සිත නිවාලන මගට බලපෑම් කරයි
සෙනසුන අවට වන වියන සිටු පුතුන් විසින් සිඳ හැර විකුට මුදල් රැස් කරමින් සිටියි
මෙය දකින සත්‍යකාම සෙනසුනේ හිමි නමට පවසන්නේ මේ සඳහා පියවරක් ගෙන මෙය වළක්වාලීමට කටයුතු කරන ලෙසයි
හිමි නම ඇතුළු හදටම විවර වූ අයෙකි
සත්‍යකාම අසනුව  
සමාජය නම් මැරයා  
සමග නොගැටී ඉඳුරා  
මාරයාගේ බැමිවල  
නොබැඳී සිත හික්මවන  
අරී මග බැස යනු මිස  
තණ්හා සැඩ දියට පැන  
ගිලී සිරවී නොමියෙමි         (වීරසිංහ,2002
30)  

බාහිර ලෝකයේ කිනම් අකටයුත්තක් වුවද එය ගණනට නොගෙන ආධ්‍යාත්මික ජීවිත සුවය පමණක් සොයන දහම සත්‍යකාම ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරයි
ඔහු හිමිනම සමග තර්කයේ පැටලේ
තමා සොයන සත්‍යය මෙවන් බිමෙක සුපිපෙනු නැති බව තේරුම්ගත් සත්‍යකාම එතැනින්ද පිටවී යයි
මග දිගේ ගමන් කරනා සත්‍යකාම දකිනුයේ නුදුරු කඳු මුදුනක නිසලතාවයෙහි වැඩ සිටිනා දෙව් මැදුරකි
දෙව් මැදුර වෙත ගමන් ගන්නා සත්‍යකාම පියතුමාට තමා පැමිණි කාරණය පවසයි
පියතුමා හා කරන කතාබහ තුළින් හඳුනා ගන්නා භක්තිය වෙත නැමුණු එම දහමද සත්‍යකාමට රුචි නොවේ
පියතුමාට අනුව සියලූ දේ දෙවියන් විසින් මවන ලදී
රටේ පාලකයා පවා දෙවියන් විසින් පත් කළ අයෙකි
මෙම මතවලට සත්‍යකාම තර්කයෙන් පිළිතුරු දී ප‍්‍රබලව විරෝධය පළ කරයි
ඒ සමගම පියතුමාද 1989 පැවති රාජ්‍ය ත‍්‍රස්තවාදයට සහය දක්වන අයෙක් බව අවබෝධ කර ගනියි
ජිප් රිය  
මරු වරම් ගෙන  
හූ තියා නැගි කඳු බිම  
ගොර අදිනු ඇසේ  
දෙව් මැදුරු මිදුලෙහි  
ඉක්බිති  
සිනාසෙති - මුමුණති  
පියතුමා හා සෙබළු  
එකම අඳුරෙහි                (වීරසිංහ,2002
45)   
මෙම තත්ත්වය තුළ තමා සොයනා සත්‍යයේ සහන් එළි පියතුමා වෙසෙන මෙබිම තුළ නොවන වග සත්‍යකාම අවබෝධ කර ගනියි
එතැනින්ද පිටත් වන ඔහු අප වෙත ගෙන එන පණිවිඩය වන්නේ සත්‍ය ගවේෂී මගෙහි තාවකාලික නවාතැන් මිස තිර ලැගුම්හල් නොමැති බවයි.

භීම සමයේ මහ මග ඇවිද යන සඳ රාජ්‍ය ත‍්‍රස්තවාදයට සත්‍යකාමද හසු වේ
හමුදා සෙබළුන්ගේ පැහැර ගැනීමට ලක්ව ජිප් රිය තුළ සිහිසුන් වන සත්‍යකාමට ටික වේලාවකින් සිහිය එයි
රිහිරි සුවඳැති ජිප් රිය තුළ යන විට තම ජීවිතය පිළිබඳව මින් පෙර නොමැති වූ අසීමිත ආදරයක් හට ගනියි
තම පියා හා ගනු දෙනු බැඳුම් ඇති ඇමතිවරයෙකුගේ නම කියූ සැනින් සත්‍යකාමට ජීවිතය ලැබේ
ධරණිපාල නම් ඇමතිගේ නෙක දෙසුම් අසා ඔහුගේ ප‍්‍රචණ්ඩකාරී ජීවිත පැවැත්ම අවබෝධ කර ගනියි
පසුව සත්‍යකාම සත්‍ය සොයා යන ගමනේදී තමාගේ පෙර ඇදුරෙකු වූ වාගීෂ නම් පුද්ගලයා හමු වීමට යයි
එදා නෙක දෙසුම් කියා ප‍්‍රඥාවට ඇරුණු නෙත් ඇතිව සිටි වාගීෂ අද වන විට ධන මාංශය බුදින ගිජු ලිහිණියෙක් වී ඇති වග සත්‍යකාම දකියි
මේ සුව වාස භවනය 
 
උරුම විය යුතුමය 
 
ජරාවෙහි රස උරා 
 
වැඩුණු  ගිජු ලිහිණියෙකුට     (වීරසිංහ,2002
66)  
තමාගේ සිත සනහන සත්‍ය සොයා වාගීෂ ඇදුරු සොයා පැමිණියද ඔහු ධනයට ලොල්ව තම උතුම් ඉගෙනුම් හැකියාවන් කෙලෙසාගෙන ඇති බව අවබෝධ කර ගනියි
ඔහුගේ බොල් මතවාද අසා ඔහු පිළිබඳ සත්‍යකාම සිත පැවති ගෞරවය ඉටිමුවා රුවක් සේ දිය වී යයි
ධනය පසුපස යන්නාගේ සාමාන්‍ය ස්වභාවය මෙන් වාගීෂද  නපුරු අවගති හුරු කර ගනියි
තමාට විරුද්ධව එන  ඕනෑම අයෙකු මරණයට පත්කරවන්නට තරම් ඔහු පසුබට නොවේ
වාගීෂගේ ජීවිත ස්වභාවය දැක එයද කුණුපයක් සේ ඉවත හැර එතනිනුදු සත්‍යකාම ඉවත්ව යයි
තමා ගමන් ගන්නා මග දිග දේශපාලන ව්‍යාපාරය උදෙසා සැරහූ නීල, ලෝහිත, හරිත කොඩිවැල් සොල්මන් කරනු සත්‍යකාම දකියි
ඒ දේශපාලකයන්ගේ මුලාව, වංචාව ආදී අවගුණ පිළිබඳ සත්‍යකාම විරෝධී ආකල්පයක හිඳී
යන මග දිග දේශපාලකයන්ගේ විවිධ දෙසුම් සත්‍යකාමට ඇසේ
මරණය හා දුක් ගිනි නම්  
අධිපතියන් අණසක මිස  
සුව සොම්නස් මායාවෙක  
දිනා ගැනීමට වටිනා  
කිසිවක සැපයක් නැතිවග  
නරි හූ හඩ හා මුසු වී  
සවන වැදිනි කැබිලිති ලෙස              (වීරසිංහ,2002
93)  
මේ අයුරින් පවතින දේශපාලන ක‍්‍රමය ගැන දැඩි විරෝධයක පසුවෙමින් ගමන් කරද්දී තමා හා පාසලේ එකට අකුරු කළ භාසුර නැමැත්තාද හමු වේ
ඔහුද අතීතයේ සත්‍යය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියෙකි
අද වන විට දේශපාලකයන්ගේ ගුණ වේදිකාවල මතුරා ධනය හා පැසසුම් ලබමින් පසු වේ
මේ සෑම අවස්ථාවකින්ම සත්‍යකාම අත්දැකීම් ලබා ගනියි
සත්‍ය සොයා යන ගමනේ මෙතෙක් ගෙවූ මග දිගු වූවද එහි තමා පැතූ සත්‍ය නොමැති වුවද ඔහු අධෛර්යයට පත් නොවේ
තම පැතුම ඉටුවන තුරා ගමනේ වෙහෙස විඩාව පන්නරයක් කර ගනු විනා තැබූ පියවර ආපසු හරවාලන්නට නොසිතයි
රාත‍්‍රිය යෝධ සිරුරින්  
සිටගෙන සිටියි අභියස  
කැහැටු අතු ඉදල් මත  
ලැග නොඉඳ අවදිව  
කුරුල්ලෙක් පියාඹයි  
මියුරු ඵල සොයා ඈතට     (වීරසිංහ,2002
100)  
කර්මාන්ත පුරයේ ගමන් ගන්නා සත්‍යකාමට වැඩ වැරූ ශ‍්‍රමිකයින් රැසක් හමු වේ
වැඩ වැරූ ශ‍්‍රමිකයින් නොයෙක් බසින් රවටා තබා ගන්නට වෙර ගනු ලබන ව්‍යාපාරිකයෝ වෙති
ඔවුනට විරුද්ධව හඩක් නගනා එක් ශ‍්‍රමිකයෙකු දැක සත්‍යකාමගේ සිත ඔහු කෙරේ බැඳේ
මෙතෙක් ගෙවූ මග දිග සිත සැනහූ එකම තැනක් වී නම් රුචිර නම් වූ ශ‍්‍රමිකයාගේ විප්ලවකාරී වදන් සමුදායයි
කැත් වෙළඳ අධිපති  
කපටි දහමට රිදවන  
වදනිසුරු මේ තුරුණු තෙම  
මා සිත අරා සිටගති  
සිහිනි වුව මහ  
යෝධ කායෙන්            (වීරසිංහ,2002
105)  
රුචිර හා දොඩමළු වන සත්‍යකාම තමා සොයා ආ මිහිර දනවන යම් බඳු නුවණ පවනක පහසක් දැනෙන මානයට ළං වී ඇති බව අවබෝධ කර ගනියි
රුචිර කියූ මග දිගේ ගොස් ගන වනාන්තරයේ වාසය කරනා විදර්ශන නම් අයෙක් හමු වේ
ඔහු හා සාමීචියෙන් පසු සත්‍යකාම මෙතෙක් සෙවූ සත්‍යයේ සහන් සුව අවබෝධ කර ගනියි
දාර්ශනික චින්තාවලි මගින් විදර්ශනගෙන් දැනුම වගා කර ගන්නා සත්‍යකාම තමා බලාපොරොත්තු වූ සත්‍යයේ මිහිර උදා කර ගනියි
ඒ දර්ශනයට අනුව මිනිස් වෙහෙසෙහි වැඩෙහි මෙහෙයෙහි අපමණ ඵලය සේ සත්‍යය බිහි වේ
යමක් ග‍්‍රහණය කර ගත යුත්තේ එහි ගැඹුර පිළිබඳ තියුණු අභ්‍යාසයෙනි
පිටත රූපය තුළ සත්‍යයාගේ මදහස සොයා ගැනීම අපහසුය
සත්‍යය සොයා පාදා ගැනීමේ මූලික පියවර නම් භාවිතය නම් මානකය ලබා ගැනීමයි
වහල්වර මදු  
රන්දම් ලෙසින් ඉවසා  
කරබා වැතිර හිඳිනට  
පීඩිත මිනිස් ගණ මෙහෙයන  
පවිටු සිහිනයෙන් නැග  
නෙත් පුරා ගසන වැලි  
සිත් පුරා පොවන විෂ  
දුර තියා හැඳින නුවණින  
මුසාවෙහි නීච හැවපට  
ඇද විසුනු කරමින  
අප සහස් මුවගින්  
එක පැහැර පිඹ නංවන  
චණ්ඩ මාරුතයම  
නිසැක වූ දිශාභාගයෙහි මුව දොර හරිත  
උදාවෙයි නිසැක සත්‍යයේ පබවත          (වීරසිංහ,2002
123)  
මේ අයුරින් ගෙතෙන සිද්ධි දාමයකින් යුත් ‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ කාව්‍යය දාර්ශනික චින්තාවන් ගැබ් කරගත් කෘතියකි
යමක් දෙස තාර්කිකව බලා, දාර්ශනික ස්වරූපයකින් එය විග‍්‍රහ කිරීම සිදු වී ඇත
කාව්‍යය ගොඩනැගීමේදී ‘ජාන්දාග්‍ය, බෘහදාරණ්‍යක’ යන උපනිෂද් ග‍්‍රන්ථයන්හි ආභාසය ලැබූ බව ග‍්‍රන්ථයේ මුවදොර වදනේ සඳහන් කරයි
එම දර්ශනයෙන් ලැබූ ආලෝකය ඔහුගේ දාර්ශනික චින්තාවලියට මහෝපකාරී වන්නට ඇත
මෙම කෘතිය සංවාද ස්වරූපයෙන් ගලා යන්නක් බැවින් විවිධ චරිත අතර සිදුවන කථන විලාශයෙන් කාව්‍යය දිග හැරේ
සත්‍ය සොයා යන ගමනේ සත්‍යකාමට විවිධ අය හමු වේ
වීරනාථ, විදර්ශන, යනු ඉන් දෙදෙනෙකි
ඔවුන් හා සත්‍යකාම අතර ගොඩනැගෙන සංවාදයන්හි දක්නට ඇත්තේ දාර්ශනික කල්පනාවන් මගින් ජීවිතයේ විවිධ අවස්ථා දුටු ආකාරයයි
සත්‍යය යනු කුමක්ද
යන්නට මෙවැනි විග‍්‍රහයක් ඇත
ඔබ දකින්නේ හැඳින ගන්නේ  
පෙනී යන ලෙසිනි බැහැරින්  
ඉදින් ඒ දැනුම අපි  
සත්‍යය යැයි නම් කරමුද
(වීරසිංහ,2002
84)  
යමක  පිටත  බැලූ  පමණින්  එහි  සත්‍ය  තත්ත්වය  හඳුනාගත  නොහැකිය
පිටත තත්ත්වය ඉතා සුන්දර වූ දෙයක් ලෙස දුටුවද එහි ඇතුළාන්තය අසුන්දර විය හැකිය
පුද්ගලයෙකු හඳුනාගෙන කතා බහ කළ පමණින් ඔහු පිළිබඳ නිවැරදි නිගමනයකට එළඹිය නොහැකිය
යම් කිසි සිද්ධියක් පිළිබඳ තත්ත්වයද මෙසේමය
එනිසා පිටත දකින දෙයම සත්‍ය යැයි නම් කළහොත් ඊට වඩා අසත්‍යයක් තවත් කොහිද
සියලූ තුරු සිය අරටුව  
තම ක‍්‍රියා පිළිවෙළ හා  
ඇතුළු චරිතයෙහි වන  
එකඟකම හා ගැටුම  
හෙළි කරනු නැත  
පියවි දෑසට                 (වීරසිංහ,2002
115)  
සියලු තුරුලතා සිය ඇතුළු ශරීරයේ අංග වන අරටුව, තමා වැඩෙන ආකාරය ඇතුළාන්තයේ වන එකඟකම මෙන්ම ඝට්ටනයත්, සැඟව පවතින විවිධ රෝගාබාධයන් පියවි දෑසට හෙළි නොකරයි
පියවි දෑසින් බලත සුළ`ගින් සසල නිල් තුරු අතු පතර සිහින් කෙඳිරිල්ලක්ව ළය සනහාලයි
නමුත් ඇතුළාන්තයේ පැවැත්ම එතරම්ම සුන්දර විය නොහැකිය
තුරු බඳෙහි මතුපිට
මේරුම නොමේරුම වුව
පසක් කරනා මග
කපා විමසා බැලීමය           (වීරසිංහ,2002
115)
ශාක බඳෙහි මේරුම නොමේරුම වුව පසක් කර ගත හැක්කේ කපා විමසා බැලීමෙන් පමණි
එමගින් ප‍්‍රත්‍යක්‍ෂයෙන්ම තහවුරු කරගත හැකිය
එනම් යමක් ග‍්‍රහණය කරගත යුත්තේ දකින දේ අසන දේ ඉක්මවා එහි ගැඹුර සොයා බැලීමෙන් පමණි
සිදුවීම් පෙළ ඉක්මවා
විද බැලිය යුතුමය
වහරණු සෙරෙන් අප හැම
එහි ගැඹුර හරයම              (වීරසිංහ,2002
115)
යම් සිදුවීමක යථා ස්වභාවය හඳුනා ගත හැක්කේ එම සිදුවීම ඉක්මවා එහි ගැඹුර සොයා ගියහොත් පමණි
රටක සියදිවි නසා ගැනීමට තැත් කිරීම අධිකව සිදු වන්නේ නම් ඔවුන් අල්ලා සිරකර දමා දඩ ගසා පීඩා කිරීම නොව කළ යුතු වන්නේ එසේ සියදිවි නසා ගැනීමට හේතු වූයේ මොනවාද යන්න ගැඹුරින් සොයා විමසා බැලීමයි
එවිට සමාජ, ආර්ථික, දේශපාලන ආදී කරුණු රැසක් එයට හේතු වී ඇති බව හෙලි වන්නට ඉඩ තිබේ
ඒ අනුව එම සිදුවීම ඉක්මවා එහි ගැඹුරට ගොස් විමසා බලා සත්‍යය පසක් කර ගත හැකිය
එමගින් එම ප‍්‍රශ්නයේ මූලයන් හඳුනාගත හැකිය
එයට අවශ්‍ය ක‍්‍රියාමාර්ග ගත හැකිය
එය ගැටලුව විසඳීමේ හොඳම මාර්ගයයි
අප යමක් විඳිනුයේ අපේ රුචිකත්වයට, අපේ හැඟීමට අනුකූල නම් පමණි
නිදසුනක් ලෙස අප විවිධ මිමි නිමවා යමක් විඳිමු
ගීතයක් අසා එය විඳිනුයේ අප රුචි කරන ‍සෛද්ධාන්තික පදනමක සිටය
එක්කෝ සංස්කෘත විචාර සිද්ධාන්ත මගින් අපි ඒ ගීතය විඳින්නෙමු
නමුත් එම ගීතයම තවත් අයෙක් බටහිර සෛද්ධාන්තික මිමි අනුව විමසා රස විඳිති
එකම දෙය දෙදෙනෙකු විඳිනුයේ දෙවිදියකටය
එසේ වූ විට නිවැරදි සත්‍යය යනු කුමක්ද යන ප‍්‍රශ්නය පැන නැගේ
ඔබේ රුචියය
ඔබේ හැඟුමය
සියලු දේවල අගය මැනෙනා
එකම කෝදුව               (වීරසිංහ,2002
85)
අපගේ රුචිකත්වය අනුව අපගේ හැඟීම් අනුව අපි විවිධ මිමි නිමවා ගෙන තමාට මුහුණ පාන්නට වන සිදුවීම් විග‍්‍රහ කර ගන්නෙමු
එක් එක් අයගේ හැඟීම, රුචිකත්වය අනුව ඒ ඒ අය ඒ ඒ ආකාරයට ඒ ඒ සිදුවීම් ග‍්‍රහණය කර ගනිති
සියලු දේවල අගය එසේ මැනෙද්දී එම සිදුවීමේ යථා ස්වභාවය අප කෙලෙසින් තෙරුම් කර ගන්නද
යන පැනය කතුවරයා අප හමුවේ තබයි
මෙලෙස අප එකෙකා
නෙක ලෙසින්
දැනුම යැයි ප‍්‍රඥාව යැයි
අපගේම මිමි නිමවා
දිවි ගෙවා හරින්නෙමු                 (වීරසිංහ,2002
85)	
යථාර්ථය මෙය නොවේද
අප එකිනෙකා මෙය සත්‍යයයැයි ලෙස පිළිගන්නේත්, අසත්‍යයයැයි ලෙස බැහැර කරන්නේත් අපගේම මිමි අනුව විමසා බැලීමෙනි
ඉතින් අපි එකිනෙකා අපගේම මිමිවලින් මෙය දැනුම යැයි ද , ප‍්‍රඥාව යැයි ද සලකා හිස මුදුනින් තබා වන්දනාමාන කරමින් පසුවෙමු
අප ජීවත් වන සමාජයේ ඇතැම් පුද්ගලයෝ යම් මතයක එල්බ හිඳිමින් එයම අදහමින් එයටම සලකමින් කල් ගෙවති
ලෝකය අලුත් වීම කෙතරම් සිදු වුවද එම අලුත් වීම සාධනීය ලෙස තම ජීවිතයට එක්කාසු කර නොගනියි
අලුත් දේ කෙතරම් පැමිණියද ඒවායේ යහපත් දේ ලබා ගැනීමයි විය යුත්තේ
නමුත් සම්ප‍්‍රදායේම ගැලෙනා බොහෝ අය පරණ දේම අදහමින් අලුත් දේ බැහැර කරති
එය සිදු නොවිය යුත්තක් ලෙස නොවේද කවියා මේ පවසන්නේ
<p alin ="center">

සිවු දිගට විවර කළ
කවුළු ඇති යම් කුටියක
අටදිග්භාගයෙන් හමා එන
වාත වේගය ගැවසේද

එබඳුමය සිත් කුටියද
ඇරී ඇත මනා කොට
දැනුම් නළ සුවඳ සැරිසරනුව
සිත් කුටියෙහි බහා
නිති දිවා රැය රකිමින
යම් කිසි නුවණ පවනක්
 සදා වළඳනු කුමකට               (වීරසිංහ,2002
89)
ඔහු විවෘත මනසක් ඇත්තෙකි
සිව් දිශාවට විවර කළ කවුළු ඇති යම් කුටියක සිවු පැත්තෙන්ම වාත වේගය විත් සැරි සරයි
ඔහුගේ සිත් කුටියද එසේමය
දැනුම් නළ සුවඳ සැරි සැරීම සඳහා ඔහුගේ සිත් කුටියද විවෘතව ඇත
නව දැනුම සෙවීමේ පිපාසාවෙන් සිටිනා විවෘත මනසක් ඇති  පුද්ගලයෙකුගේ සංවේදනාවක් කවියා එසේ කවිගත කරයි
සම්ප‍්‍රදායම අදහන්නන් මෙන් තමා උගත් දැනුමම අගය කරමින් එය සිත් කුටියෙහි බහා නිරන්තරව දිවා රාත‍්‍රියෙහි රකිමින් එකම නුවණ පවනක් සදා වැළඳීමේ නිශ්ඵලත්වය ඔහු දකියි
එසේ සමාජයේ විවිධ මනුෂ්‍යයන් තුළ ගොඩනගාගත් විවිධ මතවාද ඇත
ඇතැම් ඒවා මළපුඩු සේ ය
ඒවාට හසු වූ විට ජීවිතය අයාලේ යයි
ඒ හැම මතවාදයක්ම සිනහ වීමට හෝ හැඬීමට නොව සිදුවීම් සමුදාය වහා තේරුම් ගැනීම පිණිසමය
එහැම මතවාද
මළ පුඩුවල බැඳුණු
ජන සමාජය යනු
හැඬීමට සිනහවට නොවේමය
සිදුවීම් සමුදාය අපවට
වහා තේරුම් ගනු පිණිසමය          (වීරසිංහ,2002
106)
	
දිවි පෙවෙත හා බැඳෙමින් සත වෙත හිත සුව පිණිස මෙහෙ කරනා යමක් වේ නම් එයම සත්‍යය ලෙස පිළිගැනීම වැරදිය
ඇතැම් විට හිතසුව නොවිය යුතු අයටද එමගින් සුවය සදාලන හෙයිනි
1989 තරුණ අරගලයේදී තරුණයන්ගේ හිතසුව පිණිස තරුණයන් ක‍්‍රියා කරද්දී ඔවුන් අමු අමුවේ මරා දැමීම සිදු වූ විට සැබැවින්ම හිත සුව උදාවූයේ පීඩක හස්තයාටය
<p alin ="center">
එසේ නම් සත්‍යකාමය
දැවී නෙදැවී
එකම මිනීවල වැටුණු
මළ සිරුරු නිමැවූ
පීඩක හස්තයා වුව
සත්‍යයා ලෙසින් හැඳිනිය යුතු
මේ මහා මළගම
සාමයේ උතුම් මංගලය ලෙස
උඩු බුරති එබඳු වූ
සාධු සම්මත පබුදන          (වීරසිංහ,2002
110)

විදර්ශනට අනුව සත්‍යය හඳුනා ගැනීමට පෙර ලබා ගත යුතු මානකයක් ඇත
එනම් භාවිතයයි
බොරුව නැමැති වර්චස් භූමියේ සත්‍ය කිමැයි කොතනදැයි සොයා බැලීම අපහසු බැවිනි
බොරුව නම් වර්චස් භූමියෙහි
සත්‍ය කිමැයි කොතනකදැයි
විමසා බලන කිසිවෙකු
විදුර මිණ බඳු
තියුණු මනසින්
 වහා නිසැකව පළමු කොට
ලබා ගත යුතු මානකය නම්
භාවිතයමය             (වීරසිංහ,2002
12)

සමාජය තුළ ඇත්තේ පුද්ගලයින් තම තමන්ගේ වාසියට සකසා ගත් මතිමතාන්තර රැසකි
තම වාසියම උදෙසා ගොඩනගා ගත් ඒවා තුළ සත්‍යය බොහෝ දුර ඈත වෙයි
මිනිසා රවටමින් ගොඩනැගී ඇති එවන් සමාජයක තියුණු නැණසින් යුක්තව කටයුතු කරමින් භාවිතය නැමැති මානකය ලද යුතුය
කුවෙර පා මුල වැටුණු සිරිමතුන්ගේ වසුරු ඇහිඳින සමාජය සතු දීන හිස සැනින් කපා හෙළනා වජ‍්‍රායුධය ඇත්තේ එහිමය
(වීරසිංහ,2002,
113) මේ සඳහා නිද්‍රාවෙන් මිදිය යුතුය
අලස නොවී සියලු වෙහෙස ඇසුරෙහි ඒ සත්‍යයාගේ යෝධ කාය ඉදිවෙයි
<p alin ="center">
පසුපසින් එන වධකයාට ඉඩ හැර
මළා සේ හිඳින තැන නොව
අලස නිද්‍රාවෙහි ඇලී
අත් පා බැඳ හිඳින තැන නොව
සියලු කම් කටයුතු
වෙහෙස ඇසුරෙහි
සත්‍යයාගේ 
යෝධ කායය උදාවෙන
මිනිස් වෙහෙසෙහි
වැඩෙහි මෙහෙයෙහි
එහිම අපමණ ඵලය සේ
සත්‍යයා බිහිවේ
114)
පසුපසින් වධකයා එද්දී ඔහුට ඉඩ හැරීම යුතු නොවේ
අලසව, කුසීතව, නිදිමතෙහි ගැලී සිටීම නොයුතුය
සත්‍යය උදාවන්නේ සියලු කම්කටයුතු වෙහෙස ඇසුරෙහිය
මිනිස් වෙහෙසෙහි, වැඩෙහි, මෙහෙයෙහි යෙදීමෙන් එහි අවසාන ඵලය ලෙස සත්‍යය බිහි වේ
සමාජය ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් පරිණාමය වන්නකි
අලුත් අලුත් දේ එකතු වී, පැරණි දේ වෙනස් වී එසේත් නැති නම් නැති වී මෙම ගමන සිදු වේ
කවියා සමාජ පරිණාමය පිළිබඳ දැරූ මතවාදය දාර්ශනික බවක් ගත්තකි
<p alin ="center">
සරු මඩ බිමක වැපිරූ
බිත්තර විඇට පුපුරා
ඉඳිකටු සේම පැළපත
නැගී පැවතුම හරියි
පැරණිම
<p alin ="center">
පැළපත වැඞී තුරුණුම
කරල් ගන්වා නැළවෙයි
කරලද නවමු බිජු නිමවා
අභාවය වෙතටම නැමී යයි
<p alin ="center">
එකම බිජුවට සිය පැවැත්මේ
පැරණි රුව ගුණ හැර
නව ගුණින් පමණින් වැඩෙයි
<p alin ="center">
සජීවී ලෝ සැටියෙහි
සමාජය තතු වැඩුමෙහි
මහා නියාමය එබඳුය
වටයෙන් වටය පුළුලුව
පියවරෙන් පියවර
පෙර නොවූ ගුණ දරා
ඉදිරියටම බලා යන
දඟර ගමනකි මේ
විපරිණාමය
21)
කවියා සමාජයේ පැරණි ස්වභාවය දක්වන්නේ ශී‍්‍ර ලාංකීය ගොවි ජනයාට ඉතා සමීප, ගොවිතැනට යොදා ගන්නා ජනතාවගේ ප‍්‍රධාන ආහාරය වන සහල් නිපදවන වී ධාන්‍ය උපයෝගී කර ගනිමිනි
සරු මඩ බිමක වැපිරූ කල බිත්තර විඇට පුපුරා පැළපත නැගී පැරණිම පැවතුම හැර දමයි
එම පැළපත වර්ධනය වී කරල් නංවා නැළවෙයි
කරලද මෝරා පැසී නවමු බිජු නිමවා අභාවය කරා යයි
නැවතත් එම බිජුවට අලුත් පරපුරක් සකසයි
මෙසේ එකම බිජුවට සිය පැවැත්මේ පැරණි රුව ගුණ හැර දමා නව ගුණයෙන් වැඬීමක් දක්නට ලැබේ
මේ ලොවේ ස්වභාවයත් මේ සමාජයේ වැඬීමත් එබඳුම බව කවියා පවසයි
වටයෙන් වටය පුළුලුව පියවරෙන් පියවර වෙනස් වෙමින් අලුත් වෙමින් පෙර නොවූ ගුණ දරා ඉදිරියටම බලා යන දඟර ගමනක් ලෙස සමාජ විපරිණාමය ඔහු අර්ථගන්වයි. සැබෑය
සමාජය අලුත් වීමේදී විවිධ දෑ එකතු වේ
එවිට පැරණි දෑ වෙනස් විය හැකිය
අභාවයට යා හැකිය
මෙසේ පරිණාමය වන ලෝකයේ ගමන දඟර ගමනකි
එහි පරිණාමය එබන්දකි
මෙලෙසින් නන්දන වීරසිංහ කවියා සිය කාව්‍ය තුළ දාර්ශනික චින්තාවලින් යම් යම් සංකල්ප පිළිබඳව නවමු දෘෂ්ටියක් පළ කළ බව පෙනේ
ග‍්‍රන්ථ ඥානයෙන්, අත්දැකීමෙන් පරිකල්පනයෙන් යුක්ත කවියා කොහොමටත් තෙවැනි ඇසක් සහිත අපූර්ව වූ මිනිසෙකි
‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ කාව්‍යය මහගමසේකරගේ ‘ප‍්‍රබුද්ධ’ කාව්‍යයෙන් ආභාසය ලබා ඇති බව කාව්‍යය විමසීමෙන් පෙනේ
මහගමසේකරගේ ප‍්‍රබුද්ධ කාව්‍යයේ හමුවන ප‍්‍රබුද්ධ විමුක්තිය සොයා යන්නෙකි
ඔහු සිය පේ‍්‍රමවන්තියගේ මැදුරේ පැවති සාදයකට එක් දිනෙක සහභාගී වේ
එම සාදයේ ලබන අත්දැකීම් අනුව ප‍්‍රබුද්ධ ඒ සාටෝපවත් දිවිය ගැන කලකිරේ
ප‍්‍රබුද්ධ ගායකයෙකි
එම සාදයේදී ඔහු ශාස්ත‍්‍රීය ගීතයක් ගයයි
ජගන් මෝහිනී
මධුර භාෂිණී
චාරු දේහිනී
කමල වාසිනී
සරස්වතී දේවී.
වන්දේ
සරස්වතී දේවී.
(සේකර,1977
11)  
මෙම ගීතය ශ‍්‍රවණය කරන සාදයට පැමිණි පිරිස එහි රස හීන බවත් ඒ ගී වෙනුවට පොප් ගීතයක් ලබා දෙන ලෙසත් ඉල්ලති
එම ඉල්ලීමට අනුව ප‍්‍රබුද්ධ පොප් ගීතයක් ගයයි
හා එන්න ප‍්‍රීති වන්න ගී කියන්න පෙම්බරෝ
මේ වගේ සැපක් තවත් ලොවේ තියේද සුන්දරෝ
හැම් බේකන් කන්න සල්ලි
ජින් ෂැම්පේන් බොන්න සල්ලි
බල්ලෝ මරලා හරි සල්ලි හොයාලා
ඉන්න ටිකේ ඉම්මු සුදෝ ජොලිය දමාලා           (සේකර,1977
12)
ගීතය ඇසූ ව්‍යාපාරිකයෝ කුල්මත් වෙති
ප‍්‍රබුද්ධව පසසා නොනවතින පැමිණි  ව්‍යාපාරිකයෝ මැදිහත් වී ඔහුගේ පොප් ගීත සහිත සී.ඞී
තැටියක් නිපදවා මහත් ලාභ ලබති
ගලා ගිය කටහඬ නැවත හැරී ආවේ රිදී රුපියල් ලෙසිනි
ප‍්‍රබුද්ධට කෙතරම් මුදල් ලැබුණද ඔහු මානසිකව ඇද වැටේ
ලැබුණද කොතෙක් දන
නැගුණිද ඉහළ තලයට
දිළිඳු විය ඔහු සිත
ආත්මය ඇද වැටී පහළට          (සේකර,1977
15)
මුදල් කෙතරම් ඉපයුවද සමාජයේ ප‍්‍රසිද්ධිය හිමි වුවද ඔහු ඇතුළු සිතින් නිරන්තරව පීඩා විඳියි
මන්ද තම හෘද සාක්‍ෂිය තමාට දොස් පවරන හෙයිනි
ඔහුගේ උතුම් හැකියාව නොසලකා ව්‍යාපාරිකයින්ට ඇවැසි මග යාමට සිදුවීම ඔහුගේ සිතට වදයකි
සත්‍යකාමද එවැන්නෙකි
ඔහුගේ පියා ව්‍යාපාරිකයෙකි
පියාගේ සියලු ව්‍යාපාරවල මතු හිමිකරුවා සත්‍යකාමය
නමුත් ඒවා මත තම ජීවිතයේ සතුට සත්‍යකාම අපේක්‍ෂා නොකරයි
එම මුදල් තම පියා උපයාගෙන ඇත්තේ අනුන්ගේ ශ‍්‍රමය මිරිකා ලද ආදායමෙනි
සත්‍යකාම එය රුචි නොකරයි
අනුන්ගේ වෙහෙසින් පෙරී
ගලනා මිල අමාදිය
සුවසේ බොමින තර වී
නික්ම ගිය නෑ සිය පරපුර           (වීරසිංහ,2002
12)	
එබැවින් ප‍්‍රබුද්ධ සහ සත්‍යකාම චරිතද්වයේ තමනට හිමි ධන වස්තුව පිළිබඳ දරන ආකල්පයේ සාම්‍යයක් තිබේ
ප‍්‍රබුද්ධ කාව්‍යයේ ප‍්‍රබුද්ධ යශෝධාගේ නිවසේ සාදයට ගොස් එහිදී දකින දේ විඳින දේ අනුව කළකිරී විමුක්තිය උදාකරන මගක් සෙවීමේ නිමග්න වෙයි
තම කටහඬ අලෙවි කිරීමට දත කන ව්‍යාපාරිකයන් නිසා ඇතිව තිබූ කලකිරීම දෙගුණ තෙගුණ වන්නේ ඔවුන්ගේ කුල සිරිත දැකීමෙනි
රැයින් රැයට අප
බිබී නටන විට
මමයි මගෙයි යන 
මමත්වයක් නැත
පැවැත්ම තනි තනි
කැමැත්ත අනුවය
ඒ අපගේ කුල සිරිතය
ඔවුහු කියති                (සේකර,1977
18)
ඔවුන්ගේ සිරිත සංස්කෘතියක් සාදාචාරයක් නොමැති වූවන් සේ ජීවිතය ගෙවීමයි
රැයින් රැයට බිබී නටන විට පැවැත්ම තනි තනි කැමැත්ත අනුව සිදු වීම යනු එකිනෙකා අතර බැඳීම්වලට කෙතරම් බලපෑමක්ද
එතනිනුදු කලකිරෙන ප‍්‍රබුද්ධ සාද කර තැනින් තැන වැටී සිටිනවුන් දැක නැවතත් කලකිරේ
දුඟද වා විහිදනවුන්, නැහැ හඬවනවුන්, නොමුවහ රහස් පියෙස් ඇතියවුන් දැකීම ඊට හේතුවයි. එතනිනුදු නොනවතින ඔහු සිත ඇද වැටීම තීව‍්‍ර වන්නේ තම පේ‍්‍රමවන්තිය වන යශෝධා තවත් අයෙකු බදා වැළඳ දිගු ශාලාව කෙළවර හිඳිනු දැකීමෙනි
දිගු ශාලාව කෙළවර
අඳුරු ආරුක්කුව යට
උනුන් බදා වැළඳ හිඳින
අඳුරු මිනිස් යුවලක් විය          (සේකර,1977
20)
මේ හේතුවෙන් ප‍්‍රබුද්ධ යශෝධාව හැර යයි
‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ කාව්‍යයේ සත්‍යකාම සිය නිවස හැර යන්නේ සිය පියාගේ පැවැත්ම පිළිබඳ කලකිරීමෙනුත් පියා අයත් පැළැන්තිය කරන ක‍්‍රියා පිළිබඳ කලකිරීමෙනුත්ය
තම පියා ඇතුළු ව්‍යාපාරික පැළැන්තියේ පැවැත්ම ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරන්නේ මෙසේය
වෙළඳ කුල පුතුන් සමගින් 
මගේ උතුම් සොහොයුරියන්
සාද කරනා කල
උන්මාද ගී ගයමින
මිතුරු පොත් ගුල මට
නිසි රැකවරණ සැලසී           (වීරසිංහ,2002
12)
වෙළඳ කුල පැවැත්මට සත්‍යකාම ලොබ නොවීය
එය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කළේය
ඒ ගැන කළකිරීමෙන් සිටියේය
තම සොහොයුරියන් සාද කරනා විට සත්‍යකාම එම පරිසරයෙන් ඈත් වී සිටියේය
ව්‍යාපාරික සාදවල පවතින සංකර බව ප‍්‍රබුද්ධ සේම සත්‍යකාම ද ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරයි
පියාණන් වටකර 
කා බී නටන කල
පිරුණු රන් පාට පපු ඇති
ගනුදෙනුකාර මහතුන්
මිතුරු පොත් පිරිවර
මට නුවණැස් සදා ලී               (වීරසිංහ,2002
12)
මේ අයුරින් ව්‍යාපාරික ජීවිත ස්වභාවය බැහැර කර හරින සත්‍යකාමට ව්‍යාපාරකයින්ගේ අදමිටු ක‍්‍රියාකාරී බවද එලෙසම සිත කළකිරීමට හේතු වේ
දේශපාලන නායකත්වයට සහය වෙමින් තරුණ අරගලය කළ තරුණ තරුණියන් අමු අමුවේ ටයර් සෑ වල පුළුස්සා දැමීම ආදී ක‍්‍රියා සත්‍යකාමගේ සිත බිඳීමට හේතු වේ
වියරු වටපිටාවෙහි
දා ගිය තුරුණු ඉඳුරන්
අත් කකුල්
කැඩෙන කරවෙන හඬ
මා සොයා එනු වැනි           (වීරසිංහ,2002
17)
මේ ආකාරයට තමා අවට පරිසරයේ සිදු වන ක‍්‍රියා පිළිබඳව කලකිරීමෙන් සත්‍යකාම තම නිවසින් පිටවී සතුට සදාලන සත්‍ය සොයා යයි
ප‍්‍රබුද්ධද යශෝධාගේ මැදුරේ සාදයට ගොස් එහිදී විඳි කලකිරීම නිසා යශෝධාගෙන් සමුගෙන විමුක්තිය සොයා පිටවෙයි
මේ  අනුව  සත්‍යකාම හා ප‍්‍රබුද්ධ චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් අතර කිසියම් සාම්‍යයක් ඇති බව 
හැ‍ඟෙයි
ප‍්‍රබුද්ධ කාව්‍යයේ ව්‍යාපාරික පැළැන්තිය දැඩිව විවේචනයට ලක් කරයි
මේ උතුම් වැදගතුන්
බීමත්ව සුරාවෙන්
රැස්ව මේසය වටා සුද අතුළ
දිලෙන හැඳි ගෑරුප්පු ලා පසෙක
දෑතින්ම ගෙන තෙල් පෙරෙන මස් කටු
කෙළ හලා තලූ මරා බුදින සැටි දකින විට             (සේකර,1977
16)
මේ සේකර ධනහිමි පාන්තිකයන් දුටු සැටිය
ඔහු උතුම් වැදගතුන් යන්න මගින් කුළු ගන්වන්නේ උත්ප‍්‍රාසයයි
මස් කෑමට හැඳි ගෑරුප්පු තිබියදීත් ඒවා ඉවත දමා දෑතින්ම ගෙන තෙල් පෙරෙන මස් කටු කෙළ හලා තලු මර මරා බුදින බව පැවසීම වූ කලි කවියාගේ සිතේ ධනපති පන්තිය හෙලා දැකීමේ ආකල්පයක් පැවති බව තහවුරු වීමකි
එතනිනුදු නොනවතී
ධනහිමියන් මස් බුදිනු බලා ප‍්‍රබුද්ධට සිතෙන්නේ ‘මසට මුන් ඇති කරන සතෙකු වැන්නෙමි මමද’ වැනි හැඟීමකි
මේ අනුව කතුවරයා ව්‍යාපාරික ප‍්‍රජාව විවේචනයට ලක් කර ඇති බව පෙනේ
සත්‍යකාම කෘතියේද එම යථාර්ථය එපරිද්දෙන්ම සිදු වී ඇත
ජරාවෙහි රස උරා
වැඩුණු ගිජු ලිහිණියන්ට
වනේ වන සතුරන්ට
මධුවිත පිරි නමා 
උන් පොළඹවා යවා
 මුදල් නිදහන් පාදන
පියාණන් මග හරිනුව           (වීරසිංහ,2002
13)
ව්‍යාපාරිකයෝ සමාජ විරෝධී ක‍්‍රියා මගින් මුදල් උපයා ගනිති
ඒ සඳහා ඔවුනට විවිධ අයගේ සහයද ලැබේ
‘වනේ වන සතුරන්’ යන වදනින් පැහැදිලි වන්නේ කවියා ව්‍යාපාරික පාන්තිකයින් හෙළා දුටු බවකි
තවත් තැනක සත්‍යකාම තම ව්‍යාපාරික තාත්තාට මෙසේ කියයි
ඔබ බැතින සරණ ගිය
ධන මාංශය සොයන
චිරාගත දහම අනුදැන
දිවි ගෙවයි නම් ඔබැ පුතු              (වීරසිංහ,2002
15)
සිය පියා භක්තියෙන් සරණ ගිය දහම වූයේ ධන මාංශය සොයන දහමයි
එය චිරාගත දහමකි
එනම් අතීත පරපුරේ සිට පැවත එන්නකි
‘ධන මාංශය’ යන වදනින් කවියා තුළ ව්‍යාපාරිකයින් කෙරෙහි පැවති විරෝධාකල්පය හඳුනාගත හැකිය
මේ කරුණින්ද  ‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ කාව්‍යයට ‘ප‍්‍රබුද්ධ’  කාව්‍යයෙන් ලත් ආභාසය තහවුරු වේ
ප‍්‍රබුද්ධ විමුක්තිය පතා දරන වෙහෙසෙහි අවසානයේ සැබෑ විමුක්තියට උපකාරී වන මූලික පියවර හඳුනා ගනියි
එනම් කෑමෙන්, බීමෙන්, ඇඳුමෙන්, පැළඳුමෙන්, ගෙයින්, දොරින්, යස ඉසුරින් තෘප්තිමත් වූ ලොවක් තැනීමයි
සැබෑ තෘප්තිය එය නොවන බව පසක් වන්නේ එසේ තෘප්තිමත් වූ විට පමණි
සැබෑ තෘප්තිය සොයා යාමේ
පරම සත්‍යය සොයා යාමේ
පළමු පියවර එයය
ඔබ තැබුවේ ඒ පියවර
මා තැබුවේ ඒ පියවර
සිද්ධාර්ථ තැබුවෙත් ඒ පියවරමය           (සේකර,1977
99)
එනම් මිනිසා යස ඉසුරින් සපිරුණු විට ඉන් කලකිරී සැබෑ විමුක්තියට ප‍්‍රවේශ වන බවකි
‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ කාව්‍යයේ මෙම දර්ශනය විද්‍යමාන නොවුනද මොහු ද අවසන සත්‍යය උදෙසා වන මූලික පියවර හඳුනා ගනියි
ඒ විදර්ශන නම් පුද්ගලයාගෙනි
සත්‍ය සොයා ගැනීමේ මූලික පියවර වන්නේ භාවිතය නම් මානකය ලබා ගැනීමයි
එමගින් සත්‍යය සොයා ගැනීම පහසු බව අවබෝධ කර ගනියි
පසුපසින් එන 
වධකයාට ඉඩ හැර
මළා සේ හිඳින තැන නොව
සියලු කම් කටයුතු
වෙහෙස ඇසුරෙහි
සත්‍යයාගේ
යෝධකායය උදාවන             (වීරසිංහ,2002
114)
මේ අනුව ‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’ කාව්‍යය සිත සුවය සදාලන සත්‍යය සොයා පිපාසාවෙන් පෙළෙනා පුද්ගලයෙකුගේ ක‍්‍රියාකාරකම් හා ඔහුට මුහුණ පාන්නට වන අත්දැකීම් ආදිය කැටිකරගත් කෘතියක් බව කිව හැකිය
මේ හරහා කතුවරයා ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ 1980 අවධියේ සමාජ, ආර්ථික, දේශපාලන වෙනස්වීම් පිළිබඳ තමා තුළ හටගත් සංවේදනා සමුදායක් බව පෙනේ
කාව්‍යය ගොඩනැගීමේදී යොදා ඇති දාර්ශනික චින්තාවන් මගින් කාව්‍යයට වියත් බවත් ප‍්‍රශස්ත බවත් එක් වී ඇති බව කිව යුතුය
අමතර වශයෙන් මහගම සේකරගේ ප‍්‍රබුද්ධ කාව්‍යයේ ආභාසය ලබා ඇති බවද සිතිය හැකිය
සබැඳි පිටු
මහගම සේකර

 කාව්‍යයේ මුඛ්‍යාංග

ආශ‍්‍රිත ග‍්‍රන්ථ

 වීරසිංහ,නන්දන (2002- දෙවන මුද්‍රණය) ‘සත්‍යකාම නම් වෙමි’
එස්.ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ
සේකර,මහගම  (1977) ‘ප‍්‍රබුද්ධ’ කොළඹ
ලේක් හවුස් ඉන්වෙස්ට්මන්ට්ස්  සමාගම
හැදින්වීම 

බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ පැමිණීමෙන් පසු මෙරට සිදු කරන ලද බොහෝ වෙනස්කම් එහි‍ පොදු අවකාශීය වෙනසකට භාජනය වූවා මෙන්ම හදුන්වා දෙන ලද නූතනත්වය ලංකා‍‍ව සාම්ප‍්‍රදායිකව පැවති ක‍්‍රමයෙන් ඔබ්බට ගෙන යාමට සමත් විය
දහනව වැනි ශත වර්‍ෂයේ දෙවන භාගයෙහි විවිධ ආගම් අදහන ජනවර්‍ග රැසක් මෙහි පදිංචිව සිටිය ද බහුතරයක් වු බෞද්ධාගමික  සිංහලයන් ද හින්දුවාදය ආගම වූ දමිළයන් ද ඉස්ලාම් ආගම අදහන මුස්ලිමිවරු ද මුල් කර ගනිමින් ලංකා‍වේ ඇති වන ක‍්‍රිස්තියානි ආගමික විපර්යාසයන්ට ප‍්‍රතික‍්‍රියාවක් ලෙස ප‍්‍රතිසංස්කරණ හා පුනර්ජීවන ව්‍යාපාර ආරම්භ විය
මෙම ජනවර්‍ග ක‍්‍රමයෙන් ආගමික මෙන්ම වාර්ගික අනන්‍යතා සකස් කර ගැනීමටත් විඥානයන් ගොඩනගා ගැනීමටත් පෙළඹුණි
එහෙත් බහුතරයක් වු සිංහල බෞද්ධයන්‍‍‍‍‍ගේ විඥානය ප‍්‍රබලව ඉස්මතු වීම ලංකා‍වේ අනෙකුත් ජන වර්‍ග  කෙරෙහි ද බලපැවැත් වීය
‍මේ අයුරින් 19 වැනි සියවසයෙහි ඇති වු සිංහල බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාර බලවත් සංකීර්ණ මෙන්ම තීරණාත්මක සාධකයක් ලෙස ලංකා ඉතිහාසයෙහි පත් විය
එහි ප‍්‍රවණතා දෙකක් දක්නට ලැබුණි
එනම්, ‘සිංහල බෞද්ධ අනන්‍යතාවත්,යටත් විජිතවාදීන්ට පෙනෙන අයුරින් තම ආත්මාභිමානයන් ඉහළ නංවා ගැනීමට කටයුතු කිරීමත්ය
’

මෙම ව්‍යාපාරවල නායකයන්ගේ අරමුණ වූයේ බෞද්ධ හා හින්දු භක්තික කිතු දහම වැළඳ ගත් ජනයා නැවත ඒ ඒ ආගම්වලට හරවා ගැනීමයි
එහෙත් බෞද්ධ,හින්දු,ඉස්ලාම් පිරිස් ක‍්‍රිස්තියානි ආගමට විරුද්ධව නැගී සිටියද ඔවුන් අතරත් ගැටුම් ඇති වනු දක්නට ලැබිණි
ඒ අනුව 19 වන සියවස මුල හා 20 සියවස අග භාගයේ දී සිංහල බෞද්ධ හා සිංහල රෝමානු කතෝලිකයන් අතර ද 1883 දී ඇති වූ ගැටුම ද නිදසුන්ය
ලංකා‍වේ වාසය කරන ජන සමූහයා ජාතියෙන්,ආගමෙන් හා භාෂාවෙන් විවිධ වුවත් සිංහල ජනයා තුළ සිය අනන්‍යතාවය පිළිබඳ හැගිම තහවුරු කිරීමත් අධිරාජ්‍යවාදීන්ට එරෙහිව සිංහල ජනතාව සංවිධානය කිරීමත් ආදි වු කාර්යන්ට මෙම විඥානය යටත් විජිත යුගයේ ද ප‍්‍රගතිශීලී කාර්යක් ඉටු කරන ලදී
ඓහෙත් ගැටලුව වූයේ මෙම විඥානය විවිධ ජන වර්‍ගවල විඥානයන් බවට පත් විමෙන් අනෙකුත් ජනවාර්ගික කොටස්වලට ද හිංසනයක් බවට පත් විමයි
නැතිනම් එය ලාංකික විඥානක් බවට පත් නොවී පටු ජාතිවාදයක් බවට පත්වීමයි
දහනව වන සියවස ශ‍්‍රී ලංකා‍වේ ‍කෝලාහල

1915 සිංහල-මරක්කල කෝලාහලය
	‘20 වන සියවස මුල් දශක කිහිපය තුළ ප‍්‍රචණ්ඩත්වයන් ආගම් අතර අර්බුද, ජාතිවාදී සහ කුල අතර අර්බුදවලින් ගහණය
එහෙත් 1915 ඇති වූ කැරලි සිංහල හා මරක්කල කෝලාහලය වඩාත් සංකීර්ණ හා අර්‍ථකතන රැසකට ලක් වූ එකක් විය
එය ලංකා‍ ඉතිහාසයේ එක් සුවිශේෂී සිදුවීමක් ලෙස හදුනා ගත හැකිය
පසුබිම
	
ලංකා‍වේ බහුතරයක් වු සිංහලයන් අතරට ද‍්‍රවිඩ ජාතිකයන් ද කතෝලිකයන් ද එක්  වූවා මෙන් ම මුහම්මද් ආගමිකයන් වූ බොහෝ විට අතීතයේ සිට මෙරටට වාණිජ කටයුතු සඳහා පැමිණි පිරිස් ද මෑතක දී වෙළදාම පිණිස දකුණු ඉන්දියා‍වේ මලබාර් වෙරළින් ද සංක‍්‍රමණය වූ සිංහලයන්විසින් 'ඉන්දියානු  මුවර්වරු'ලෙස හැඳින් වු පිරිසක් ද තවත් ජා,ඇෆ්ගන්,බෝර්වරු ස්වල්ප දෙනෙක් වාසය කරන ලදී
මෙවැනි විවිධ ජන වර්‍ගයන් වාසය කරන ලංකා‍වේ වැඩි දෙනා වු සිංහල බෞද්ධයන් වාර්ෂිකව ගම්පළ වලහගොඩ දේවාලයේ සිට පවත් වනු ලබන ඇසල පෙරහැරක් විය
1907 දී අඹගමුව වීදියෙන් ඉන්දියානු වෙරළබඩින් ආ මුස්ලිම්වරු විසින් පල්ලියක් ඉදිකරන ලද අතර ඔවුන් මෙම පෙරහැරට සැමවිටම විරෝධය පෑම සිදුකරන ලදී
එහෙත් එයට පෙර සිටි අනෙකුත් මුස්ලිම්වරුන්ගෙන් එසේ නොවීය
පෙරහැර පැවැත් වීම සම්බන්ධව වසරක් පාසා පළාතේ මුලාදෑනීන්ගෙන් ද මහනුවර ඒජන්තගෙන් ද අවසර ලබා ගැනී‍මේ නියෝගයක් විය
මෙයට පෙර පොලීසිය විසින් දෙන ලද අවසර පත‍්‍රයෙහි කවර පූජනීය ස්ථානයක් වුව ද ආගමානුකූල කෘත්‍යයන් පවත් වන කාලය තුළ දී ඒ ස්ථානයට පෙර හා පසුව යාර 100ක් ඈත දී වාදනය නතර කළ යුතු බවට’ සඳහන් විය
එහෙත් පසුව මුවර්වරුන් සම්බන්ධ කොට විශේෂ සඳහනක් ඇති බව දක්නට ලැ‍බේ
බ්ලැක්ස්ටන් පෙන්වා දෙන ආකාරයට 1907 සිට සෑම වසරක ම මුස්ලිම්වරු කෙසේ හෝ මෙම පෙරහැරට විරුද්ධ වීම හේතු කොට ගනිමින් 1909 දී බස්නායක නිලමෙගේ නියෝගය නොතකා පොලීසිය පෙරහැර ගමන් ගන්නා මාර්‍ගය වෙනස් කරන මුත් 1911 දිත් මෙම ගැටලුව මතු වුවාට සාම්ප‍්‍රදායික පෙරහැර ගෙන යන මාර්‍ගය තුළ නැවත පෙහැර ගෙන යාමට ඒජන්ත අවසර ‍‍‍‍දුණි
එහි දී වෙරළබඩ මුස්ලිම්වරුන්ගෙ පල්ලියකට යාර 50 කට පෙර හා පසුව තූර්යවාදක භාණ්ඩ හා බෙර වැයීම නොකළ යුතු බවට නීතියක් සඳහන් වී තිබූ බව’4 ඔහු පෙන්වා ‍‍‍දෙයි
‍මේ සඳහන් කර තිබූ නීතිය 1912 දී පෙරහැර පැවැත් වීමට යා‍මේ දී තද බල ඝට්ඨනයක් ඇති කළේය
එනම් 1912 දී නව පත් වීම් ලද බස්නායක නිලමෙට පෙරහැර සදහා අවසර ලැබුණු අතර, එහි දී මෙම නීතිය මගින් කරන ලද බලපෑම මත නිලමෙවරයා දේවාල නිලධාරීන්ගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වන බවට නුවර දිස්ත‍්‍රික්ක උසාවියේ නඩුවක් ගොනු කළේය
1914 පෝල්
ඊ.පිරිස් බෞද්ධයන්ට සාධාරණ වන ලෙස තින්දුව ප‍්‍රකාශ කළ ද තීතිපති විසින් එය ලංකා‍වේ ‍‍‍ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට අභියාචනා කරන ලදී
එහි දී පීරිස්ගේ තීන්දුව 1915 පෙබරවාරි 2 දින මහෙස්ත‍්‍රාත් ෂෝ හා ඩි සිමිපියෝ විසින් වෙනස් කරන ලහ
මෙයින් සෑහීමකට පත් නොවූ ගම්පළ බෞද්ධයන් එහි සාධාරණත්වයක් බලාපොරෙත්තුවෙන් ලන්ඩන්හි ප‍්‍රිවිකවුන්සලයට අභියාචනා කළේය
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ තීන්දුව උඩරට රාජධානියේ අවසානය ලෙසත් මුවර්වරුන්ගෙන් සිදුවන බලපෑම සාම්ප‍්‍රදායික සිංහලයන්ගේ අයිතීන්වලට හා සිරිත්වලට වන හානියක් ලෙසත් බෞද්ධයන් සිතීය
නිලමෙවරුන් 1815 ගිවිසුමෙන් කළ බෞද්ධාග‍මේ විහාර හා දේවාල ආරක්ෂා කරන බවට කළ සඳහන පිළිබඳව තර්‍ක කරන ලදී
බ්‍රිතාන්‍යයන් බලවත් වූවද ගිවිසුම ආරක්ෂා කරන බවට විශ්වාසය සිංහලයන් තුළ පැවතිය ද ලන්ඩන්හි ප‍්‍රිවිකවුන්සලය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් ගන්නා ලද තීරණය නිවැරදීය යන සඳහන සිංහල බෞද්ධයන්ගේ අපේක්ෂාවන් කඩා බිද දැමීය
එයට හේතුව ලෙස බ‍්‍රිතාන්‍යයන් පැවසූයේ වැඩිදෙනාගේ කැමැත්තට හා නීතිමය වශයෙන් කරන වෙනස්කම් කාලයත් සමග වෙනස් විය යුතුය යන්න හා සිංහලයන් සඳහන් කරන ආකාරයේ ගිවිසුමක් අපට පිළිගත නොහැකය,තීරණ ගැනිමට බලය ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍යයන්ට පමණයි යන්නය
5 සෙංකඩගල ගිවිසුම පිළිබඳ ශත සංවත්සරය උදා වී තිබූ අවධියක බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ මෙවැනි අදහසක් උඩරට ගිවිසුම’ හුදු නාමික ලේඛනයක් බවට පත් කර ඇති බව පෙනෙයි
සිංහල ජනයාට ඉන්දියානු මුස්ලිම් වැසියන් කෙරෙහි පවතින අප‍්‍රසාදයත් මත බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ මෙවැනි ක‍්‍රියාවන් වසර ගණනාවක සිට කරගෙන එන ලද ආගමික පුද පූජාවන්ට කරන ලද නිග‍්‍රහයක් විය
‘සෑම ආගමික ස්ථානයක් අසල දී ම’ යන සාමාන්‍යය නීතියට සමගාමිව මුවර් පල්ලියක් ඉදිරියෙන් යන විට’ යන නව වාක්‍යය ගලපා තිබීම විශේෂ වූවා මෙන්ම එය එක්තරා ආකාරයකින් මුවර්වරුන්ට බ්‍රිතාන්‍යයන් කළ උපකාරයක් බදු විය
මයිකල් රොබට්ස් පෙන්වා දෙන ආකාරයට බ්‍රිතාන්‍ය රජය පනවා තිබූ නීති සිංහලයන් පවත්වා ගෙන ගිය ආගමික කටයුතුවල දී බාධා පැමිණ වීමට මුවර්වරුන්ට පහසුවක් වු බවයි.6 බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ මෙවැනි ක‍්‍රියා අධික මිලකට දුප්පතුන්ට භාණ්ඩ අලෙවි කරමින් ලාභ ලබන මුවර්වරු හා ලංකාවෙන් වාණිජ  කටයුතුවල දී වාසි තකන බ්‍රිතාන්‍යයන්ට එකම ක්ෂේත‍්‍රයකදී ගණු දෙණු කරන විට හොඳ හිත පවත්වා ගෙන යෑම අතිශය වැදගත් වන්නට ඇත
මෙම කරුණු පසුබිමෙහි පෙළ ගැසෙන විට 1915 මැයි මස 28 දින පොලිසියේ හා අදාළ බලධාරීන්ගේ අවසරය මත තූර්යවාදක කණ්ඩායමක් කාසල්හිල් වීදියේ ගමන් කරන අතර ඒ වන විට මාර්‍ගයේ ආරක්ෂාවට සිටි කුරේ නම් පොලිස් නිලධාරියා වාදන කණ්ඩායම්වලට ඒ වීදියෙන් ගමන් කිරීම තහනම් බව පවසා හරවා යැවීය
ඒ යන ගමනේයාර 120ක් පමණ එහා යෝනක පල්ලියක සිටින ජනයා මෙම බැති ගී කණ්ඩායමට සහ තූර්ය වාදකයන්ට කළ සරදම් ඉවසා ගත නොහී හරවා යැවූ කණ්ඩායමක් නැවත පෙර ගිය දෙසටම ගමන් කරන්නට විය
බැති ගී කණ්ඩායම පසු පස ගිය බෞද්ධයන්ට මරක්කලයන් ගල් ගැසීමට පටන් ගත් ‍‍‍හෙයින් උදහසට පත් වූ බෞද්ධයන් ද මුවර්වරුන්ගේ පල්ලියට හානි ක‍‍ළේය
මෙය හේතුව කර ගනිමින් රාත‍්‍රියේ ද ඇති වූ ගැටුම් දින දෙකක් පුරා මැයි මස 30 වන දින දක්වා පැවතුණි
එයින් ඇතැම් අය අත්අඩංගුවට පත් වු අතර තවත් අය සිරගත විය
පොලීසියට කෝලාහලය සංසිදවාගත නොහැකි වූයෙන් පංජාබ් හමුදාව කැඳවන ලදී
ජූලි 01 වන දින එය කොළඹ එනම්, බස්නාහිර පළතට පැතිරුණු අතර ඊළග දිනයෙහි දකුණ,මධ්‍යම,උතුර මැඳ,සබරගමුව ආදී පළාත්වලට ද පැතිර ගියේය
අවසානයේ දින 09කට පසු ජූනි 06 වැනි දින කෝලාහලය පාලනය කළ ද පැන වු යුධ නිතිය ඉවත් කරන ලද්දේ අගෝස්තු මස 30 වැනිදාය
තත්වය වඩාත් සංකීර්‍ණවීමත් සමග ලංකා‍වේ බ‍්‍රිතාන්‍යය පාලනය මෙම කෝලාහලය ඔවුන්ගේ පාලනයට එරෙහිව සිංහලයන් විසින් නැගූ කැරැල්ලක් බවට තේරුම් ගත්තේය
එහෙයින් බෞද්ධ නායකයන් රැසක් අත්අඩංගුවට පත් විය
එහෙත් මෙම තර්‍කයට පැහැදිලි සාක්ෂි නොමැති වූවත් බ‍්‍රිතාන්‍යය පාලනය මෙම කැරලිවලට හේතුව ලෙස පවසා සිටියේ සිංහල නායකයන් වන බවයි.7 අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද නායකයන් ගෙන් බොහෝ දෙනා කෝලාහලය මැඩපැවැත් වීමට ක‍්‍රියා කර ජීවිත හා දේපළ රැක ගැනීමට කටයුතු කළවුන් විය
එහෙත් පැහැදිලි කරුණක් වනුයේ නායකයන් හා කෝලාහලකරුවන් අතර කිසිදු සබඳතාවයක් නොවීමයි
ඒ සඳහා  ඩී.එස්. ‍සේනානායක,ඩබ්ලිව්.ඒ.සිල්වා,අනගාරික ධර්‍මපාල ආදීන් නිදසුන්ය
බ්‍රිතාන්‍යය පාලනයට යුධ හා සිවිල් අරගල අතර වෙනස්කම් හරිහැටි හදුනා ගත නොහැකි වූ නිසා ඔවුන් නිලධාරී පැලැන්තිය හා පොලිසිය යොදවා හැසිර වීමට තිබූ තත්වය යුධ හමුදාව යොදා ගනිමින් මැඩ පැවැත් වීමට පියවර ගත්තේය
මෙයින් යටත් විජිත බ්‍රිතාන්‍යය පාලනය සංසිද වීමට ගත් ක‍්‍රියා මාර්‍ගය සිංහල ජනයාගෙ විරෝධය මතු කිරීමට හේතුවක් විය
ඒ කාලය තුළ හමුදාව විසින් සිදු කළ හානි පිළිබඳ පර්යේක්ෂණය නොකිරීම ද මෙම තත්වය බරපතල කළේය
යටත් විජිත නිලධාරීන්කෝලාහලය සම්බන්ධව නාගරිකව සිදු වු දෑ වැඩි ලෙස වාර්‍ත ගත කළහ
මුවර්වරුන්ට සිදුවු ජීවිත හානි හා දේපළ හානි එක් නිල වාතාවකට අනුව නිවාස ගිනි තැබිම්,කඩ ගිනි තැබිම් 350ක් ද සොරකම් කීරිම් 4075ක් ද,අනෙකුත් හානි කිරීම් 86ක් ද මුවර් මරණ 25ක් ද තුවාල වීම් 189 ක් හා දූෂණයන් 04 ක් ද ඇතුළත් වෙයි
9

කෝලාහලය සම්බන්ධව විද්වත් අදහස්
	
නිදහසට පෙර අවධිය තුළ විවිධාකාරයේ ගැටුම් රැසක් ඇති වනු දැක ගත හැකි අතර ඒවා ඒ ඒ අංශ අනුව වෙනස් විය
1915 ඇතිවූ සිංහල මුස්ලිම් විරෝධී කෝලාහලය වඩා වැදගත් වනුයේ එය ජාතිවාදී අරගලයක් ලෙස බොහෝ දෙනා ඉස්මතු කිරීමයි
දකුණු ඉන්දියානු මුවර්වරුන් වෙළදාමට දැක් වු දක්ෂතාවය නිසා ම ඔවුන් ගෙන ගිය වෙළදාමත් සමකාලීන ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල සමාජවල සිදුවූ පරිවර්‍තනයන් සමග මොවුන්ට තම වෙළදාම සකස් කර ගැනීමට සිදු විය
එලෙසම දිවයිනට පැමිණ කටයුතු කරන විට ඔවුන් නිතැතින්ම බහුතර ජනයාගෙන් වෙන් වීමත් තම අනන්‍යතා සකස් කර ගැනීම ද සිදු වන බව ‍‍‍‍පෙනේ
‍‍ඒ ඔවුන් වෙනස් වර්‍ගයක වෙනස් වූ ආකාරයක විශ්වාස පදනම් කර ගනිමින් ආගමික හෝ වෙනත් ජීවන ක‍්‍රමයන්ට අනුගත වූවන් බැවිනි
‍‍සිංහල ජනතාවට රුචි නොවු මුවර්වරුන්ව තමන්ගෙන් පිටස්තරව සැලකීම සිදු විය
සිංහලයන් ග‍්‍රාමීයව පවත්වන රැස්වීම්වලදී පවා මොවුන්ව තමන්ගේන් වෙන් කර අනෙකා ලෙස සලකා ලංකාවෙන් පිටුවහල් කිරීමට පවා සූදානම් වීම දැක ගත හැකි විය
එමෙන්ම සිංහල පුවත්පත් මගින් ද බොහෝ ලේඛකයන් මුවර්වරුන් වි‍වේචනයට ලක් කරනු හදුනා ගත හැකිය
මෙවැනි අප‍්‍රසාදයන් පැවතිය නිදහසට පෙර ඇති වූ 1915 කෝලාහලය ආගමික මතයක් තුළ ස්ථානගත කරනු බොහෝ අවස්ථාවල පෙනි යයි
ඇත්තෙන් ම කෝලාහලයට පසුබිමි වූ සාධකය සලකා බලන විට එය ආගමික කාරුණක් මත මුල් වූ බව පෙනේ
ආසන්නතම හේතුව ලෙස ආගම යන සාධකය බලපෑවද පෙළ ගැසෙමින් ආ කරුණු කාරණා දිගුකාලීන හේතූන් ලෙස විවිධ අධ්‍යයනයන් හා දෘශ්ටීන් මගින් නිරීක්ෂණය කර උපකල්පනය කෙරී ඇත
පෙර සඳහන් කළ ආකාරයට මෙම කෝලාහලය සිංහල හා මුස්ලිමි ජනවර්‍ග දෙකක් අතර ඇති වූ හෙයින් එය වාර්ගික හා ජාතිවාදී අරගලයක් ලෙස හදුනා ගැනීම පැවතියද එයට මූලිකවම ආගමික කරුණුත් තවත් කාරණා ද බලපෑ බව පෙනී යන හෙයින් එය ජාතිවාදී හෝ වාර්ගිකය යන පටු විඥානය තුළින් විනිවිද දැකීම සුදුසු නොවන බව පෙනේ
එහෙත් එයට බලපාන ලද පැහැදිලි ආගමික,ආර්ථික හා දේශපාලන සාධක එකම සන්දර්භයක හෝ සන්දර්භයන් කිහිපයක් තුළ හෝ ස්ථාන ගත කළ හැකිය
මෙම කාරණය පිළිබඳව ආගමික කරුණු ම පමණක් සලකා නොබලා එයට බලපෑවා යැයි ගැනෙන අනෙකුත් කරුණු කෙරෙහි ද අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වෙයි
ඒ සඳහා සමකාලීන ලෝකයේ අනෙකුත් පෙදෙස් වෙත අවධානය යොමු කරන විට පෙනී යන්නේ පළමු වන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමය ආරමිභ වී තිබූ අවධියක් වන බවයි.‍මේ වන විට යටත් විජිත වාසීන් බ‍්‍රිතාන්‍යයන් පරිකල්පනය කරන ලද සමාජය තුළ ජීවත් වෙමින් පූර්‍ණ නිදහස නොඉල්ලා බ්‍රිතාන්‍යය පාලනය යටතේ නිදහස ඉල්ලා සිටින ලදී
එහෙයින් බොහෝ දුරට ‍මේ කාලය වන විට යටත් විජිත අරගල , විරෝධයන් ඉස්මතු නොවීය
සමකාලීන ඉන්දියා‍වේ පවා ගාන්ධි විසින් ස්වරාජ්‍යයක් ඉල්ලනවාට වඩා බ‍්‍රිතාන්‍යයන් යටතේ පාලනයේ දී නිදහස ඉල්ලීය
ඒ සඳහා විවිධ ව්‍යාපාර ඉල්ලීම් පැවතුණි
යටත් විජිතවල මෙවැනි පසුබිමක් පවතිද්දී යුරෝපයේ පළමු වැනි ලෝක යුද්ධය මෙන් මහා සංග‍්‍රාමීය වියවුලක් පවතින විට බ්‍රිතාන්‍යයන්ට යටත් විජිත ආරක්ෂා කර ගැනීමට ද ඒවා පිළිබඳව සලකා බැලීමටද සිදු විම අපහසු කරුණක් විය
එමෙන්ම යුධ කටයුතු නිසා යුරෝපයේ වෙළඳපළවල භාණ්ඩ මිල ඉහළ නැග තිබුණි
එමෙන්ම ආහාර වැන අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍යවල හිගයක් පැවතුණි
ඒ තත්වය යටත් විජිතවලට ද දැනෙන්නට විය
යුරෝපයේ දරුණු යුධ ඇති වෙද්දී ඒ කෙරෙහි යමි සවිඥානික බවක් යටත් විජිත ජනයාට තිබුණ ද ඒ විඥානය කොතෙක් දුරට ගැමියන්ගේ හෝ දුප්පතුන්ගේ හෝ මෙරට සියලුම වැසියන්ගේ හෝ අවබෝධය කොතරම් පුලුල් කළා යන්න සැක සහිතය
මෙවැනි වෙනස්කම් ද කුමන ආකාරයකට හෝ කෝලාහල සඳහා යම් යම් බලපෑම් කළා විය හැකි
එහෙත් බොහෝ විද්වතුන්ගේ අදහස විමසා බලන විට 1915 කෝලාහලය වඩාත් සංකීර්‍ණ එකක් හා අර්‍ථකනත රැසකට බදුන් වූ බොහෝ ඉතිහාසඥයන් එකගතාවකට පැමිණීමට හෝ උත්සහ දරණ එකක් බව පෙනේ
1915 කෝලාහලය පිළිබඳව මත පරීක්ෂා කර බලන විට හමුවන එක් මතයක් නම් කෝලාහල සඳහා ආගමික හේතු මෙන්ම ආර්ථික හේතු බලපෑ බවයි.‘මෙම කෝලාහලය ඇති වී ඇත්තේ සිංහල ජනයා හා දකුණු ඉන්දියාවෙන් මෑත දී සංක‍්‍රමණය වූ මුස්ලිම් ජනයා අතර ගොඩනැගෙමින් පැවති විරුද්ධත්වයේ හා වෛරයේ හැගීම්වල ඉහළම අවස්ථාව 
තුළයි
ඒ සඳහා ප‍්‍රධාන වශයෙන් ම ආර්ථික හේතු හා මුස්ලිම් පල්ලියක් ඉරියේ යමින් තූර්ය වාදනය හා බෙර වැයීමක් වැනි ආගමික හේතු ද බලපෑ‍වේය
මුස්ලිම්වරුන්ට පැවති ආහාර ද්‍රව්‍යය හා වෙළඳ ඒකාධිකාරය සිංහලයන්ගේ අධික නොකමැත්තට හේතුවක් විය
පළමු වැනි ලෝක යුද්ධ සමයේ දී ආහාර හිගකම හා ඉතා ඉහළ මිල ගණන්වලට අලෙවි කිරීම් වැනි ජනතාවට මුහුණ පෑමට සිදු වූ දුෂ්කරතා මුස්ලිම්වරු වෙළඳා මෙන් ප‍්‍රයෝජන ගන්නා බවට සිංහලයන්ට ඒත්තු ගැන්වීමට උපකාර කළේය
එස්.‍ ‍ජේ. තම්බියහ්
මුස්ලිම්වරු වෙළඳාමට දක්ෂ ජාතියක් වූ නිසා ඔවුන්ගේ වෙළඳාම ඇතැම් විට ජනතාව දුෂ්කරතාවයන්ට යොමු කළේය
‘වෙරළබඩ වෙළදුන්ට එරෙහිව නැගුණු චෝදනාවක්  වූයේ ඔවුන්ගේ වෙළදාම අවංක හා සාධාරණ නොවන බවයි.ඔවුන් ගිණිපොළියට මුදල් ණයට දෙනු ලැබීය
1915 කෝලාහලවලට පෙර පවා සිංහල ජනයා ඔවුන්ගේ කඩවල් හා ආහාර ලබාදෙන කඩවල් වර්ජනය කළේය’10.
මුවර්වරු අත්‍යවශ්‍යය ද්‍රව්‍යවල මිල ඉහළ යවන බවට චෝදනාවක් විය
ඔවුන්ට විශාල වෙළඳ බලයක් කොළඹ හා අනෙකුත් නගරවල ද පැවතුණි
පළමු වැනි ලෝක යුද්ධ සමයේ සිදුවන ආර්ථික අවපාතය කෙසේ වුවත් මෙහිදී පවසනුයේ 1915 කෝලාහලවලට පෙර සිටම සිංහලයන් මුවර්වන්ගේ කඩ වර්ජනය කළ බවයි.ඒ අනුව වාණිජ තරගකාරිත්වය මත ඇති වූ බලපෑම හමු‍වේ මුස්ලිම්වරුන්ට වෙළඳාම කෙරෙහි සිංහල ජනයා හෝ මෙරට වසන අනෙකුත් ජනයා හෝ පෙළීමට තරම් බලයක් පැවති බව පෙනේ
මෙම මුස්ලිම්වරුන්ගේ එදිරිවාදීන් වූයේ පහතරට සිංහල වෙළදුන්ය
මුස්ලිම්වරුන් ගෙන් සිදු වූ අසාධාරණ හා බලවත් ආර්ථික පීඩනයන් නිසා ඔවුන්ව බොහෝ දෙනා යුදෙව්වන්ට සමාන කරන ලදී
මෙම වෛරය සිංහල ජනතාවගේ එදිනෙදා ජීවිතයට දැඩි බලපෑමක් කරන්නට ඇති බව පෙනී යයි
කේ.එම්.ද සිල්වා
1915 කෝලාහලය වෙරළබඩ මුස්ලිම්වරුන්ට එරෙහිව පැන නැගුණක්
ඔවුන් දුප්පතුන් හා කරන ලද වෙළදාම සමිබන්ධයෙන් අධික මිලකට ගණුදෙණු කළ අතර වැඩි පරාසයකට ණය දීම හේතු කොට ගෙන මුස්ලිම්වරු සිංහල වෙළෙන්ඳන්ගේ විශේෂයෙන් පහත රට සිංහල වෙළදුන්ගේ විරුද්ධවාදීන් බවට පත් විය
එහෙත් සිංහලයන්ට මුවර්වරුන්ගේ ආගම විනාශ කිරීමට හෝ වෙන යම් ජාතිවාදී ගැටලුවක් නොවීය
එසේම පහත රට වෙළදුන් බෞද්ධ ව්‍යාපාරයේ ඉතා ප‍්‍රබල සාමාජිකයන් වූ නිසාම මෙම වාණිජ එදිරිවාදිකම තියුණු ලෙස හා පහසුවෙන් ම ආගමික දෘශ්ටිවා දී මුහුණුවරක් ගත්තේය11.
සිංහලයන්ගේ දැඩි එදිරිවාදිකම වැඩි ලෙස,බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරයේ ප‍්‍රබලයන් වූ පහතරට සිංහල වෙළදුන්ගෙන් වාණිජ බලයක් පතුරවා සිටි මුස්ලිමිවරු කෙරෙහි ප‍්‍රතික‍්‍රියා කරන ලද්දේ සිංහල වෙළදුන්ට එතරම් ප‍්‍රබල විරෝධයක් එල්ල කිරීමට නොහැකි වූයෙන් මුස්ලිම්වරුන්ට බලපෑමක් කළ හැකි ආගමික දෘශ්ටියෙනි
එමෙන්ම විරෝධයන් ගෙන් මතු වුයේ වාණිජ තරගකාරිත්වයේ නොමනාපයන් මිස එය ආගමික හෝ ජාතිවාදී ප‍්‍රතිවිරෝධයක් නොවූ බව කේ.එම්.ද සිල්වා තම තර්‍කයෙන් ඉදිරිපත් කරයි
මෙම විරෝධතාවන් වෙරළබඩ මුස්ලිම් ප‍්‍රජාව ඔවුන්ගේ වෙළඳ පරමාර්ථය හැරුණු කොට බහුතර මුසලිම් ප‍්‍රජාවකට වඩා ඔවුන්ගේ සිවිල් අයිතීන් රැක ගැනීමට උනන්දු කළ බව පැහැදිලිවම පෙනේ
‍මේ අනුව මුස්ලිම්වරුන්ගේ විශේෂයෙන් ම වෙරළබඩ මුවර්වරුන්ගේ අනන්‍යතාවන් හා සවිඥානිකත්වයන් පහත රට  සිංහල බෞද්ධයන්ගේ ආර්ථික ක‍්‍රියාකාරකම්වලට හා ජීවන ක‍්‍රමයට විරුද්ධ වීම මත හිංසනයක් බවට පත් විය
කුමාරි ජයවර්ධන
ඇය පෙන්වා දෙනුයේ යුද්ධය ඇති වී පළමු වසර වෙළද සම්බාධක නිසා ආනයන අපනයන ඉතා ඉහළ මට්ටමක පැමිණි අතර එමගින් ලංකා‍වේ නිෂ්පාදනවලට ද බලපාන ලදී
පොල් මිල ඉහළ ගොස් රබර් වෙළදාමට බාධා ඇති විය
ඒ තත්වය විරැකියාව,ආහාර හා අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍යය ද්‍රව්‍යවල මිල ඉහළ යැවීමටත් දුප්පත් මිනිසුන්ට බලපෑම් කිරීමටත් සමත් විය
‍මේ පසුබිම මුස්ලිම් වෙළදුන්ට තිබූ අප‍්‍රසාදය ඉහළ යැවීමට හේතුවක් විය’12 යන්න පවසයි
මුවර්වරුන්ගේ පැවති වෙළඳාම සිංහල ජනයා අපහසුතාවයට පත් කළ බවත් පළමු වැනි ලෝක යුද්ධ සමයේ ආර්ථිකයේ සිදුවූ වෙනස්කම් මත මුස්ලිම් වෙළදුන් කෙරෙහි සිංහලයන්ට තිබූ නොකමැත්ත ඉහළ යාමත් මෙයට හේතු වූ බවයි.යුද්ධය නිසා ඇති වූ අගහිගකම් හා ආර්ථිකයේ උචිචාවචනයන් ඇතැම් විට සිංහල ගැමි ජනතාවට අවබෝධ කර ගැනීම අපහසු වූවා විය හැකිය
මයිකල් රෙබට්ස්
ඔහු තර්‍ක කරණුයේ කැරැල්ලේ මූලාරම්භයට විසිවන සියවස මුල් භාගයේ  පැවති සිංහල දෘශ්ටිවාදයෙන් මතු වූ මුස්ලිම් විරෝධී අදහස් සුවිශාල දායකත්වයක් සැපයූ බවයි.1915 කෝලාහලයට ආර්ථික පැතිකඩ පමණක්ම නොව ආගමික පැතිකඩ ද බලපෑ බවයි.එහි දී ආගමික කාරණා ඉතාම වැදගත් ‍වේ
බෙරවාදනයට එරෙහිව බ‍්‍රිතාන්‍යයන් පැන වූ නීති ද පෙරහැර කිරීම සම්බන්ධව ඇති කර තිබූ අසාධාරණ තීරණ ද කෝලාහලයට බලපෑ බවයි13.දහනව වන සියවස ඇති වූ බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපර මගින් ද සිංහලයන්ගේ විඥානය මුවර්වරුන්ට එරෙහිව ගොඩනැගී තිබීම ද සාම්ප‍්‍රාදායික වතාවත් උඩරට ගිවිසුමෙන් පිළිගෙන ජනතාවගේ ප‍්‍රසාදය දිනා ගත්ත ද එය නොසලකා හැරීම ද යන ප‍්‍රබල කාරණා ආර්ථිකයේ අවධානය යොමු කරන්නාවූ පැති කඩ මෙන්ම වැදගත් වන බව පෙනී යයි
මෙම කාරණා නිසැකවම ජනතාව අතර විරෝධයන් මතු වීමට බලපාන ලදී
ජෝන් රොජර්ස් 	
පහතරට සිංහල වෙළදුන් බෞද්ධ ව්‍යාපරය සඳහා බොහෝ උපකාර කළ වුන්ය
අනගාරික ධර්‍මපාල,පියදාස සිරිසේන ආදීන් සිංහල බෞද්ධයා’ ‘දිනමිණ’ ආදී පුවත්පත් මගින් මුවර්වරුන්ට බලපෑම් කළ අතර ඔවුන් මෙරටින් පන්නා දැමිය යුතුය යන අදහස් පවා ඉදිරිපත් කරන ලදී
පුවත්පත්වලට ලියන ලද එමෙන් ම ඒ තුළින් මුස්ලිම් ප‍්‍රජාවට එරෙහිව බලපෑම් කරන ලද බව බෞද්ධ නායකයන් රැසක් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය
පුවත්පත් මගින් සිදු වූ බලපෑම කෝලාහලය සඳහා මුල් වූ බවට මතයක් ගොඩ නැගී ති‍බේ
එහෙත් බොහෝ නිරීක්ෂකයන් පවසනුයේ මෙම කෝලාහලයට බලෙන් මිනිසුන්ව ඇවිස්සූවක් නොව එය මිනිසුන් අතරින් ඉ‍බේටම ඇතිවූවක් බවත් එයට හේතූන් වූයේ අසාධාරණ ආර්ථික ප‍්‍රතිපත්තීන්ය යන්නයි’14 ලෙස ජෝන් රොජර්ස් පෙන්වා දෙයි
පුවත්පත්වල රචනා කරන ලද බොහෝ දෑ තුළ පියදාස සිරිසේන පවා විවිධ බැරුම් ප‍්‍රකාශ කිරීමත් එමගින් ජනතාවට තම සිරිත් විරිත් සම්ප‍්‍රදායන් පිළිබඳව නිතරම අවධාරණය කිරීමත් මෙම මතය ගොඩනැගෙන්නට හේතුවක් වී ඇත
එහෙත් ඒ තුළින් ජනතාව කෙරෙහි ඍජු බලපෑමක් පැහැදිලිවම නොවුනත් මුස්ලිම් ජනයා කෙරෙහි විරුද්ධවාදී චින්තනයක් ගොඩනැගීමට එය බලපෑවා විය හැකිය
නිගමනය	
‍මේ අනුව ඉහත අර්‍ථකතන තර්‍ක තුළින් විද්වතුන් අතර ද නිශ්චිත එකගතාවක් නොමැති බව පෙනෙයි
බොහෝ දෙනාගේ දෘශ්ටිය යොමු වන තැනක් වන්නේ ආර්ථික හේතූන් බලපෑවාය යන්නයි
එහෙත් තවත් අයෙක් එය ආගමික අංශයන්ට හා ආර්ථික අංශයන්ට සමබරව පවරා දෙන අතරම එය ආර්ථික - ආගමික ගැටුමක් ලෙසද පෙන්වයි.විද්වතුන් වැඩි දෙනා එකග වන පරිදි ආගමික කරුණු පෙරදැරි කරගත් ආර්ථික පීඩනයන් හා තරගකාරිත්වය බලපෑ අතර කෙසේ වුවත් මෙම කරුණු සියල්ලම අඩු වැඩි වශයෙන් බලපෑ බව පෙනෙයි
නිදහසට දශක කිහිපයකට පෙර මිනිසුන් හා ප‍්‍රජාවන් අතර පැවති ගැටුම් වර්‍ග කිහිපයකට ලක් කළ හැකි ‍වේ
ඇතැම් ඒවා හිංසාකාරී වුවත් තවත් එ්වා වචනයට පමණක් සීමා විය
තවත් ඒවා ජනපි‍්‍රය ප‍්‍රභූ කණ්ඩායම් එකිනෙකා අතර ඇතිකරගත් ඒවා වී ද තවත් ඒවා ගම්මානවල ඉතා ස්වල්ප දෙනෙක් සම්බන්ධව ඇති වූවත් තවත් ගැටුම් නගරවල විශාල 
පිරිස් සම්බන්ධකර ගනිමින් ඇති වූ ඒවා විය
19 වන හා 20 වන සියවස තුළ ඇතිවූ ගැටුම් බොහොමයක් ආගම් හා වර්‍ග අතර ඇති වනු පෙනෙයි
1915 ඇති වූ සිංහල මුස්ලිම් කෝලාහලය ට සාමාන්‍යයෙන් ආගමික මුහුණුවරක් නිරූපණය කර ඇත
එහෙත් එය ජාතිවාදි දෘශ්ටියකට ලක් කර හදුන්වන අවස්ථා නැතුවා ම නොවෙයි
එමෙන් ම ආගමික කාරණා 
කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කරන ප‍්‍රසිද්ධ ඉතිහාසය අනෙකුත් කාරණා කෙරෙහි අවධානය අල්ප වශයෙන් යොමු කරනු පෙනෙයි
කෙසේ වුවද අවසාන වශයෙන් මෙම කෝලාහලය තුළින් මිනිසුන් දේශපාලන වශයෙන් ක‍්‍රියාකාරී වීමටත් ව්‍යවස්ථාදායක ප‍්‍රතිසංස්කරණ වැඩියෙන් ඉල්ලා සිටීමටත් කටයුතු කරනු දක්නට ලැ‍බේ
1915 සිංහල මුස්ලිම් කෝලාහලය සඳහා ආගමික කරුණුවලට යටින් ආර්ථික සාධක පැවතුණු බවත් පෙනෙන්නට ඇති අතර පසු කලෙක විවිධ ආකල්ප මිනිසුන් කෙරෙහි පැවතිය ද යටත් විජිත බ‍්‍රිතාන්‍යය තුළ ශ‍්‍රී ලාංකික යන විඥානය මත 'ජාතියක්' ලෙස සකස් වී අධිරාජ්‍යවාදයෙන් නිදහස ලබා ගැනීමට මං පෙත් විවර කරනු දක්නට ලැ‍බේ
මූලාශ‍්‍ර
Tambiah,S
Levelling Crowds
Ethnonationalist Conflict and Collectiv Violence in South Asia,New Delhi,1997,p
p39
ජයවර්ධන,කුමාරි  ප‍්‍රවාද ,අංක 16,‘බෞද්ධ විඥානය හා ජනවාර්ගික ප‍්‍රශ්නය’,සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ සංගමය, කොළඹ,2000,පි
633
Wickramasinghe,Nira   Sri Lanka in the Modern Age
A History of Contested Identites,London,2006,p
p114
Tambiah,S
Ethnonationalist Conflict and Collective Violence in South Asia,New Delhi,1997,p
p39
Tambiah,S
p37
Roberts,Michale  Exploring Conforntain Sri Lanka
Politics,Culture and History,Chur 1994,p
p207
De Silva,K
History of Ceylon,Vol
3,Colombo 1973,p
p390
De Silva,K
p390
Roberts,Michale  Exploring Conforntain Sri Lanka
p187
Tambiah,S
p56
De Silva,K
p389‍
Tambiah,S
p57-58
Rogers,John Crime,Justice and Society in Colonial Sri Lanka,London,1987,p
p190

සබැදි පිටු

අඩවි‍‍‍‍‍යෙන් බැහැර පිටු
Ethnonationalist conflicts and collective violence in South By Stanley Jeyaraja Tambiah
Ceylon Police and Sinhala-Muslim Riots
The Sinhala-Muslim riots of 1915

සමාජය
හැදින්වීම

            
අනනාස් කොමොසස් යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන අන්නාසි බ්‍රොමිලියේසි කුලයට අයත්වේ
මෙහි නිජබිම බ්‍රසීලයයි
ඉදවා අළුත් පළතුරක් ලෙසද 
ටින්වල අසුරනලද පළතුරක් ලෙස ජෑම් හාකෝඩියල් ආකාරයටද අන්නාසි ආහාරයට ගනුලැබේ
අන්නාසි ඵලයේ හා පත්‍රවල යුෂයෙහි පණුනාශකහැකියාව 
ඇතිඅතර තවද ඵලයේ ඇති බ්‍රොමිලින් නම් එන්සයිමය නිසා ආහාර දිරවීම පහසුකිරීම මෙහි ඖෂධීයමය ගුණ ලෙස හඳුනාගතහැක
චීනය,පිලිපීනය වැනි රටවල
අන්නාසි පත්‍රවලින් ලබාගන්නා කෙඳි රෙදිපිළි නිෂ්පාදනයට ගනුලැබේ
තවද විනාකිරි කර්මාන්තය සඳහා ද අන්නාසි උපයෝගීකරගනුලැබේ
අන්නාසි වගාවේ දේශගුණික අවශ්‍යතා

 වර්ශාපතනය - වර්ෂයකට මිලිමීටර්
1500 – 3000 පමණ
උෂ්ණත්වය  - සෙන්ටිග්‍රේට් අංශක  24– 32 පමණ
අන්නාසි වගාබිමෙහි පසෙහි ස්වභාවය

වගාවට සුදුසු වන්නේ වැලි සහිත ලෝම පසකි
මැටි හෝ හුණු අධික පස් වගාවට නුසුදුසුය
හොඳින් පසේ ජලය බැසයාම වගාව සාර්ථකවීමට වැදගත්ය
පසෙහි පී.එච්. අගය 5.5 – 6 වීම වඩාත් සුදුසුය
අන්නාසි ප්‍රබේද

ප්‍රධාන ව‍ශයෙන් වගාකරන ප්‍රබේද දෙකක් ඇත
මුරුසි ප්‍රබේදය 
ඉදවා අළුත් පළතුරක් ලෙස වැඩිවශයෙන් පරිබෝජනයකරයි
හොඳින් ඉදුණු ගෙඩියෙන් සුවඳක් හමයි
මාංශලය තද කහ වර්ණයෙන් යුතු අතර ඉතා පැණිරසය
හොඳින් වැඩුණු ගෙඩියක් කිලෝ එකහමාරක් පමණ බරය
මේ ප්‍රබේදයේ පත්‍ර කටු සහිතය
මේ ගසකින් මොරෙයියන් වැඩිප්‍රමාණයක්ද ලබාගත හැක
කිව් ප්‍රබේදය 

  

මේ ප්‍රබේදය ටින්වල ඇසිරීම සඳහා ගනුලබයි
කිව් ප්‍රබේදය මුරුසි ප්‍රබේදය තරම් පැණිරස නැත
තරමක් ඇඹුල් රසැතිය
මාංශලය සුදු පාටට හුරු ලාකහ පැහැතිය
ඉතා වැඩි යුෂ ප්‍රමාණයක් ඇත
ගෙඩියක් කිලෝ එකහමාරේ සිට කිලෝ තුන පමණ දක්වා වැඩේ
පත්‍රවල කටු අඩු අතර මොරෙයියන් හටගැනීමද අඩුය
අන්නාසි වගාවේ රෝපණ ද්‍රව්‍ය

රෝපණ ද්‍රව්‍ය ලෙස විවිධාකාරයේ මොරෙය්යන් වර්ග භාවිතාකළ හැකිය
කරඬුව                           = ගෙඩිය මුදුනේ ඇති කොටස
 නටුමොරෙයියන්           = ගෙඩියේ නටුවෙන් මතුවන මොරෙයියන්
 අක්ෂිමොරෙයියන්        = පත්‍ර අතරින් මතුවන මොරෙයියන්
 මුල්මොරෙයියන්          =  කඳ පාමුළින් මතුවන මොරෙයියන්

අන්නාසි වගාකිරීම

ක්ෂේත්‍රය සැකසීම
මූලික බිම් සැකසීම ලෙස ට්‍රැක්ටරයකින් පොළව හෑමෙන් පස මෘදුවසකසා දිග,පළල හා ගැඹුර සෙන්ටිමීටර 20 වන කානු සැකසිය යුතුය
බෑවුම් සහිත ඉඩමක නම් කානු දැමියයුත්තේ සමෝච්ච ක්‍රමයටය
කානු කැපීමේදී ඉවත්කරන පස්,බෑවුම ඇති දිසාවේ කුඩා වැටියක් සෑදෙන ආකාරයට දමන්න
පැල සිටුවීම
 දෙපේළි ක්‍රමය
සකස්කරගත් ක්ෂේත්‍රයේ කානු දිගේ සෙන්ටිමීටර 20 ක පරතරයෙන් මොරෙය්යන් කෙළින් සිටින පරිදි වැටියට හේත්තුකරන්න
වැටියට විරුද්ධ පැත්තෙන් පස් සූරාගෙන මොරෙය්යන්ගේ පාදස්ථ කොටසින් සෙන්ටිමීටර 10 -15 පමණ වැසෙන සේ පස් දැමියයුතුය
දෙපේළි ක්‍රමය යටතේ පේළි දෙක අතර  පරතරය සෙන්ටිමීටර 60 වියයුතුය
තනිපේළි ක්‍රමය   
මෙම කමයට පැල සිටුවීමේදී පේළි තුළ පැල අතර පර‍තරය සෙන්ටිමීටර 30 වියයුතුය
තනිපේළි ක්‍රමයේදී පේළි දෙකක් අතර පරතරය මීටර දෙකක් වියයුතුය
පොහොර යෙදීම

යූරියා, රොක්පොස්පේට්, මියුරියේට්ඔ‍ෆ්පොටෑෂ් භාවිතාකර සාදාගන්නා එන්.පී.කේ. 11-7-31 පොහොර මිශ්‍රණය අන්නාසි සඳහා නිර්දේශිතය
අන්නාසි සඳහා මූළික පොහොර යෙදීමක් නොකර සිටුවා මසකට පසු ඉහත සඳහන් මිශ්‍රණයෙන් එක පැලයකට ග්‍රෑම් 28 බැගින් යෙදියයුතුය
ඉන්පසු සෑම මාස 3-4 කට වරක් පසේ හොඳින් තෙතමනය ඇති විටදී ඉහත සඳහන් කළ පොහොර ප්‍රමාණයම දැමියයුතුය
පළමු වරට පොහොර යොදන විට පැල ආසන්නයේ පසට යොදන්න ඉන්පසු ගසේ පහළින් ඇති පත්‍ර අතරට පොහොර යොදන්න
ගසේ ගොබයට පොහොර වැටීමට ඉඩනොදෙන්න
ජල සම්පාදනය

වර්ශාව නොමැති වියලි කාලවලදී  මසකට වාර 6-7 දක්වා ජල සැපයුම මගින් හොඳ අස්වැන්නක් ලබාගතහැක
පසෙ තෙතමනය සුරැකීමට සෙන්ටිමීටර 20-30 පමණ ඝණකමට කොහුබත් හෝ වෙනත් සුදුසු වසුනක් පැල පේළි අතරට යෙදියයුතුය
අන්නාසි වගාවේ වල් පැල මර්දනය

සුළුපරිමාන වගාවන්හි අන්නාසි පත්‍රවලට හානි නොවන සේ උදලුගෑමෙන් වල් මර්දනය කළහැක
වල් මර්දනයට රසායනික වල්නාශකද භාවිත කළහැක
ඩියුරෝන් 80% තෙත්කළහැකි කුඩකි
එය ග්‍රෑම් 2ක් ජලය ලීටර 180- 200 ක මිශ්‍රකර සිටුවා මාසයක් පමණ වූ වගා වල වල්පැල මර්දනයට යෙදියහැක
අන්නාසි වගාවට වැළදෙන රෝග

 ගොබය හෙවත් කරඩුව කුණුවීම
 පාදස්ථය කුණුවීම හා මුල් කුණුවීම
 ගෙඩි කුණුවීම
 ගස් මැළවීම

රෝග ලක්ෂණ හා රෝග පාලනය

කරඬුව කුණුවීම හා පාදස්ථ, මුල් කුණුවීම
                     
රෝග ලක්ෂණ සැළකීමේදී ගොබ කුණුවීම අළුත් වගාවල ඇතිවේ
ගොබයේ ළාබාල පත්‍ර පහසුවෙන් ගැලවී එයි
පාදස්ථ,මුල් කුණුවීමේදී පත්‍ර මැළවේ
ගස් පහසුවෙන් ගැලවී එයි