Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
ඇමතිවරයා මේ අයුරින් ධාතු මන්දිරය වටා ඉතා විශාල පරිමාණයක් මනිමින් යනු දැක සිද්ධත්ත රහත් තෙරුන් ඔහුට මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් මනින ලෙස උපදෙස් දුන්හ
සිද්ධත්ත තෙරුන්ගේ, ඇමතිවරයාගේ හා ඔහුගේ දෙමාපියන්ගේ නම් ඇසීමෙන් දුටුගැමුණු රජු "ස්ථූපයේ වැඩ සර්වප්‍රකාරයෙන්ම සාර්ථක වේ" යැයි සිතා සතුටට පත් විය
අනතුරුව ඔහු විශාල  රන් කළ අටක් හා රිදී කළ අටක් මහා සෑය මධ්‍යයේ ස්ථාපිත කර ඒ විශාල  දිය කළ වටා පුන්කළස් එකසිය අටක් තැන්පත් කළේය
මේ අයුරින් ඔහු රත්‍රන් ගඩොල් අටක් අට කොනේ තබා තැන්පත් කර ඒ වටා රිදී ගඩොල් එකසිය අට බැගින් තැන්පත් කළේය
ස්ථූපයට ආශීර්වාද කිරීම

සිත්තසේන රහතන් වහන්සේ මහා සෑය වටා ඇඳ තිබූ සීමා රේඛාවේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ සුවඳැති ලාටු පිඩක් තැන්පත් කළේය
ජයසේන රහතන් වහන්සේ උත්තරසීහ සහ සුපටින්හිත තාරකා මණ්ඩලය යටතේ ඒ මත පිරිත් පැන් ඉසින විට උත්සව මංගල්‍යය භාර අමාත්‍යවරයා ඉසින ලද පිරිත් පැන් මත රන් ගඩොල් සහ අධික ලෙස ධනය වැයකොට කරන ලද පූජාවන් තැන්පත් කළේය
ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් පරිදි  මේ අවස්ථාවේදී  දෙලක්ෂ හැත්තෑදහසක් යොදුන් වූ දෙරණ තලය ගිගුම් දෙමින් කම්පා විය
ඔහු ඔහුගේ පුතුන් ලවා මේ ආකාරයෙන් මහා ස්ථූපයේ අනෙකුත් දිසා සතෙහිද  රන් ගඩොල් තැන්පත් කරවන ලදී
ඉන් පසුව මළුවේ සතර දිසාවේ වැඩ සිටි රහතන් වහන්සේලාට  පිරිකරාදිය පූජා කළ දුටුගැමුණු රජතුමා ඇතුළු ජනතාව පියදස්සී මහ රහතන් වහන්සේගෙන් ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා අසුන් ගත්හ
එම ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීමෙන් හතළිස්දහසක් පිරිස අරහත් භාවයට පත් විය
හතළිස්දහසක් පිරිස සෝවාන් ඵලයට පත් විය
දහසක් පිරිස සකෘදාගාමී තත්වයටත් තවත් දහසක පිරිසක් අනාගාමී තත්වයටත් පත් විය
දුටුගැමුණු රජුගේ මරණය
 
අද්විතීය රුවන්වැලි මහා සෑය හතරැස් කොත් දහය දක්වා රහතුන් වහන්සේලාගේ ආරක්ෂක සූත්‍ර සඡ්ජායනා මධ්‍යයේ නිමවෙද්දී, විසි සතර වසරක් ලක්දිව පාලනය කළ දුටුගැමුණු රජු, ඔහු විසින් කරන ලද පින් ඇතුළත් පොත කියවා මහා සෑය දෙස බලා සිටියදී මියැදී දිව්‍ය පුත්‍රයකුව තුසිත දෙව්ලොව උපත ලද්දේය
සද්ධාතිස්ස රජුගේ මරණය
දුටුගැමුණු රජුගේ සහෝදර සද්ධාතිස්ස රජතුමා සෑයේ ඉතිරි වැඩ කොටස නිමකර, මරණයෙන් පසු තුසිත දෙව්ලොව උපන්නේය
මහා රජු
 
අනාගත මෛත්‍රී  බුද්ධ ශාසනයේ දුටුගැමුණු රජු, බුදුරදුන්ගේ දකුණු අගසව් බවට පත්වනු ඇත
සද්ධාතිස්ස රජු වම් අගසව් බවට පත්වනු ඇත
කාවන්තිස්ස හා විහාර මහා දේවිය මෛත්‍රී බුදුන්ගේ දෙමාපියන් බවට පත්වනු ඇත
කාවන්තිස්ස රජුගේ බාල නැගණිය වන අනුලා කුමරිය මෛත්‍රී බෝසතුන්ගේ අග මෙහෙසිය බවට පත්වනු ඇත
සාලිය කුමරු මෛත්‍රී බෝසතුන්ගේ පුතු බවට පත්වනු ඇත
දුටුගැමුණු රජුගේ භාණ්ඩාගාරයේ ඇමති සනොඟා, මෛත්‍රී  බෝසතුන්ගේ අග්‍ර උපස්ථායක වනු ඇත
භාණ්ඩාගාරය භාර ඇමතිවරයාගේ දියණිය අග්‍ර උපස්ථායිකාව වනු ඇත
ප්‍රතිසංස්කරණ

20වන සියවසේ ප්‍රතිසංස්කරණය

19 වන සියවසේ අග භාගයේ දී, නාරංවිට සුමනසාර හිමියන් අටමස්ථාන වැඳ පුදා ගැනීමට අනුරාධපුර ශුද්ධ නුවරට වැඩම කරන ලදී
උන්වහන්සේ මෙම ගමනේදී අටමස්ථානයට අයත් එසේම, ගරා වැටී තිබූ රුවන්වැලි මහා ස්ථූපය ද වන්දනා කිරීම සඳහා වැඩම කළ අවස්ථාවේ දී මහා සෑය දැක, මහත් වූ කම්පාවට පත් විය
සේයා රූ එකතුව

අනුරාධපුරය
දාගැබ් - ශ්‍රී ලංකා
මහා විහාරය
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පරිගණක ජාලයක් හෝ, බොහෝවිට සරල ලෙසින් ජාලයක් ලෙසින් හෝ  හැඳින්වෙන්නේ, පරිශීලකයන් අතර සන්නිවේදන පහසුකම් සලසන සහ සම්පත් බෙදාගැනුමට පරිශීලකයන්ට ඉඩ සලසන පරිදී සන්නිවේදන නාලිකා මගින් එකිනෙක සම්බන්ධ කර ඇති පරිගණක සහ උපකරණ සමූහයකි
ලක්ෂණයන්හී පුළුල් ප්‍රභේදයක් අනුව ජාල වර්ගීකරණය කළ හැක
එකිනෙක සම්බන්ධ කර ඇති උපකරණ අතර සම්පත් හා තොරතුරු බෙදාගැනුමට පරිගණක ජාලයක් ඉඩ සලසයි
මෙම ලිපියෙන් සිදුකෙරෙනුයේ එයින් සමහරක් මාදිලි හා වර්ගයන් පිළිබඳ සාමාන්‍ය  සමාලෝචනයක්  සිදුකිරීම සහ  ජාලයක මූලික උපාංග පිළිබඳ පූර්වාබෝධයක් ලබාදීමයි
පරිගණක ජාලයකින් අවකාශ සැලසෙනුයේ, පරිගණකයන්ට තවත් බොහෝ පරිගණක සමග සන්නිවේදනයෙහි යෙදීමට සහ සම්පත් හා තොරතුරු හවුලේ බෙදා හදා ගැනුමට ය
ප්‍රගත පර්යේෂණ ව්‍යාපෘති කාර්යාංශය (DARPA|ARPA) හි මූල්‍ය අනුග්‍රහය යටතේ, එක්සත් ජනපද ආරක්‍ෂක දෙපාර්තමේන්තුවෙහි භාවිතය සඳහා "ප්‍රගත පර්යේෂණ ව්‍යාපෘති කාර්යාංශ ජාලය" (ARPANET) සැලසුම් කෙරිණි
එය ‍ලොව පළමු ක්‍රියාකාරි පරිගණක ජාලය විය
1960 ගණන් වලදී ඇරඹුණු සැලසුම් මත පදනම් වෙමින්, ජාලයෙහි ප්‍රවර්ධන කටයුතු ඇරඹුණේ 1969දී ය
ජාල වර්ගිකරණය 
පහත සඳහන් විධික්‍රම, ජාල වර්ගීකරණය සඳහා බහුලව යොඳා ගනී
සබැඳුම් විධික්‍රමය 
ජාල වර්ගිකරණය සඳහා යොඳා ගන්නා ප්‍රධානතම විධික්‍රමයක් ලෙස, එම පරිගණක එකිනෙක සහසම්බන්ධ වීම සඳහා යොඳා ගන්නා මෘඳුකාංග හා ඳෘඬාංග තාක්ෂණය ගෙන හැර ඳැක්විය හැක
උඳාහරණ ලෙස ප්‍රකාශ තන්තු, නොරැහැන් LAN, Home PNA, Power Line Communication ඳැක්විය හැක
ඊතර්නෙට් හීඳී උපකරණ සම්බන්ධ කිරිමට භෞතික රැහැන් යොඳා ගනී
සුලබ ලෙස යොඳා ගන්නා උපකරණ ලෙස hubs, switches, bridges, routers ඳැක්විය හැක
නොරැහැන් LAN රැහැන් රහිතව උපකරණ සම්බන්ධ කර ගනී
මෙම උපකරණ ගුවන් විඳුලි තරංග හෝ අධෝරක්ත කිරණ, සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍ය ලෙස යොඳා ගනී
ITU - T  G
hn තාක්ෂණය ඳැනට නිවෙස්හි පවතින රැහැන් (ඳුරකථන මාර්ග, බල රැහැන්) මගින් වේගවත් LAN නිර්මාණය කරයි
රැහැන් තාක්ෂණය

සමාවෘත රැහැන් යුගල (Twisted pair Wire) 

විඳුලි සංඳේශ ක්ෂේත්‍රයේ සුලහවම යොඳා ගන්නා මාධ්‍ය මෙය වේ
මේවා සාමන්‍ය ඳුරකථන රැහැන් වන අතර මෙහිඳි පරිවෘත තඹ රැහැන් 2 සමාවෘත කර කටහඬ හා ඳත්ත සම්ප්‍රේෂණයට යොඳා ගනී
මෙහිඳි තඹ රැහැන් 2 සමාවෘත කිරිමෙන්, එම රැහැන් අතර හටගන්නා හරස් කතාව සහ විඳ්ය්‍යුත් චුම්භක ක්ෂේත්‍රය අවම කිරිම අරමුණු වේ
මෙහි සම්ප්‍රේෂණ වේගය තත්පරයට බිටු මිලියන 2 සිට 100 ඳක්වා පරාසයක පැතිර පවතී
සමක්ෂක විඳුලි රැහැන (Coaxial Cable) 

මේවා බහුල වශයෙන් රැහැන් ඳුරකථන පඳ්ධති, රාජකාරි ගොඞනැගිලි සහ LAN පඳ්ධතීන්හි යොඳා ගනී
මෙම රැහැන්, තඹ සහ ඇලුමිනියම් වලින් තනා ඇති අතර පරිවාරක මාධ්‍යයකින්  පරිවරණය කර ඇත
පසුව එය සන්නායක ස්තරයකින් ආවෘත කර ඇත
මෙලෙස ස්තර යෙඳිමේ අරමුණ නිරෝධනය සහ අපරූපනය අවම කිරිමයි
සම්ප්‍රේෂණ වේගය තත්පරයට බිටු මිලියන 200 සිට 500 ඳක්වා පරාසයක පැතිර පවති
ප්‍රකාශ තන්තු (Fiber Optics) 

මෙම රැහැන් ඉතා සිහින් ආරක්ෂක ස්තරයකින් ආවරණය කරන ලඳ වීඳුරු සූත්‍රිකා වලින් සමන්විත වේ
මෙමගින් ආලෝකය ඉතා ඳිගු ඳුරකට, ඉහළ කලාප පළලකින් සම්ප්‍රේෂණය කිරිමට හැකියාව පවති
මෙම ඳෘෂ්ටික තන්තු විඳ්ය්‍යුත් චුම්භක විකිරණ මගින් විකෘත නොවීම මෙහි ඇති විශේෂ ලක්ෂණයයි
සම්ප්‍රේෂණ වේගය තත්පරයට බිටු ට්‍රිලියනයකට වඞා ඉහළ අගයක් ගනී
එනම් ඳෘෂ්ටික තන්තු සමක්ෂක විඳුලි රැහැන් වලට වඞා 100 ගුණයකින්ඳ සමාවෘත රැහැන් යුගල වලට වඞා 1000 ගුණයකින්ඳ වේගවත් වේ
නොරැහැන් තාක්ෂණය

භූගෝලීය සුක්ෂම තරංග (Terrestrial Microwave) 
මෙහිඳි සම්ප්‍රේෂකය සහ ග්‍රාහකයා භූමිය ආධාර කර ගනී
මෙම උපකරණය චන්ඳ්‍රිකා තැටි වලට ඉතා සමාන වේ
භූගෝලීය සුක්ෂම තරංග, පහල ගිගා සංඛ්‍යාත පරාසයක් භාවිත කරමින් එකිනෙක අතර දුර ආසන්න වශයෙන් සැතපුම් 30 පමණ වන සේවා ස්ථාන අතර සම්ප්‍රේෂණය සිඳු කරයි
මෙම සුක්ෂම තරංග ස්පර්ශක සාමාන්‍යයෙන් ගොඩනැගිලි මුඳුන් හා කඳු මුඳුන් වල ස්ථාපනය කර ඇත
සන්නිවේඳන චන්ඳ්‍රිකා 
සන්නිවේඳන චන්ඳ්‍රිකා ගුවන් විඳුලි තරංග සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍ය ලෙස යොඳා ගන්නා අතර, ඒවා පෘථිවි වායුගෝලය මගින් පරාවර්තනයකට ලක් නොවේ
මෙම චන්ඳ්‍රිකා නිරක්ෂ රේඛාවට සාමාන්‍යයෙන් සැතපුම් 22,000 පමණ ඉහල අභ්‍යවකාශයේ කක්ෂගත කර ඇති අතර මෙම පෘථිවි කක්ෂ පඳ්ධති කටහඬ, ඳත්ත හා විඳුලි තරංග ප්‍රතිග්‍රහණයට හා ප්‍රතිචාරණයට සමර්ථ වේ
සෛලීය සහ PCS පඳ්ධති 
මෙහිඳි ගුවන් විඳුලි සන්නිවේඳන තාක්ෂණ කිහිපයක් යොඳා ගන්නා අතර මෙම පඳ්ධති භූගෝලිය ප්‍රඳේශ අනුව බෙඳා වෙන් කර ඇත
එක් එක් ප්‍රඳේශය සතුව ඇති පහළ ශක්තියකින් යුතු සම්ප්‍රේෂකයක් හෝ ගුවන් විඳුලි තරංග ප්‍රතිචාරණ ස්පර්ශක උපකරණයක් මගින් එක් ප්‍රඳේශයක සිට තවත් ප්‍රඳේශයක ට ඇමතුම් ප්‍රතිප්‍රචාරය සිඳු කෙරේ
පරිමාණය 
ජාලයන් බොහෝ විට LAN, WAN, MAN, පෞඳ්ගලික සරි ජාලය (PAN), අතාත්වික පෞඳ්ගලික ජාලය (VPN), CAN, SAN ආඳි වශයෙන් වර්ග කිරිම සිඳුවන්නේ ඒවායේ පරිමාණය, විෂය පථය හා අභිමතාර්ථය අනුවය
භාවිතය, විශ්වාස මට්ටම හා ප්‍රවේශ හිමිකම එක් එක් ජාලය අනුව වෙනස් වේ
උඳාහරණයක් ලෙස LAN අභ්‍යන්තර පරිහරණය සඳහා නිර්මාණය වි ඇති අතර (සංවිධානයක අභ්‍යන්තර පඳ්ධති සහ එක් භෞතික නිශ්චයනයට සිටින සේවකයින් LAN භාවිත කරයි) WAN නිර්මාණය වි ඇත්තේ විසංයුක්ත සංවිධානයක කොටස් එකිනෙක අතර සන්නිවේඳනය සිඳු කිරිමටයි
තෘතිය පාර්ශව හා සබැඳුම් පවත්වා ගැනිමටත් මෙය භාවිතා කෙරේ
කෘත්‍යත්මක සබැඳියාව (ජාල නිර්මිතය) 
ජාල එහි අංගයන් අතර පවතින  සබැඳියාවන් අනුව සක්‍රිය ජාලකරණය (Active Networking), සේවාලාභියා-සේවාඳායක (Client-Server), සම සම ජාල (Peer to Peer) ලෙස වර්ග කල හැක
ජාල ස්ථලක 

ජාලයන් එහි පඳනම අනුව නිය මග ජාලය (Bus Network), අරීය ජාලය (Star Network), මුඳු ජාලය (Ring Network), ඳල ජාලය (Mesh Network) ආඳි වශයෙන් වර්ග කල හැක
ජාල ස්ථලකය මගින් ජාලයක අඞංගු උපකරණ එකිනෙක අතර තාර්කික සබැඳියාව නිරුපණය වේ
ජාලයක තාර්කික සබැඳියාව එහි භෞතික පිරිසැලසුමෙන් අනායක්ත වේ
එනම් පරිගණක  ජාලයක් භෞතික වශයෙන් රේඛියව පිහිටා තිබුණඳ එය හබ් උපාංගයක් තුලින් සම්බන්ධ වී ඇත්නම් එම ජාලය සතු ස්ථලකය අනුව අරීය ස්ථලකයක් වන අතර, එය නිය මග ජාලයක් ලෙස නොපිළිගනී
තාර්කික ජාල ස්ථලකය එහි භෞතික ජාල පිරිසැලසුමත් එක සමාන විම අවශ්‍ය නොවේ
ජාල වර්ග 

පහත ඳැක්වෙන්නේ සුලභ පරිගණක ජාලයන් එහි පරිමාණය අනුව පිළිවෙලටය
පෞඳ්ගලික සරි ජාලය (Personal Area Network) 
පුඳ්ගලයාට සමිපව ඇති පරිගණක ආම්පන්න සමග සන්නිවේඳනය සඳහා මෙම ජාලය උපයෝගි කර ගනී
ආම්පන්න සඳහා උඳාහරණ ලෙස පරිගණක, මුඳ්‍රණ යන්ත්‍ර, ෆැක්ස් යන්ත්‍ර, ඳුරකථන, ස්කෑනර් යන්ත්‍ර ආඳිය ඳැක්විය හැක
මෙම පෞඳ්ගලික සරි ජාල, ආම්පන්න අතර රැහැන් සහිත හෝ රහිත සම්බන්ධයන් පවත්වා ගනී
මෙම ජාල අඞි 20-30 පරාසයක පැවතිය යුතු අතර, තාක්ෂණ ඳියුණුවත් සමග එහි ප්‍රවර්ධනයක් අපේක්ෂා කෙරේ
LAN (Local Area Network) 
පටු හෞතික ප්‍රඳේශයක් ආවරණය කිරිමේ හැකියාව LAN සතු වේ
උඳාහරණ ලෙස නිවෙස්, කාර්යාලය හෝ පටු සීමාවක පිහිටි ස්ථාන ඳැක්විය හැක
නුතනයේ බොහෝ රැහැන් සහිත LAN නිර්මාණය කිරිමට ඊතර්නෙට් තාක්ෂණය යොඳා ගනී
තවඳ නවතම ප්‍රමිතින් වන ITU-T G
hn තාක්ෂණය භාවිතයෙන් ඳැනට නිවෙස්හි පවතින රැහැන් මගින් LAN නිර්මාණය කිරිමේ හැකියාව පවතී  

LAN සහ WAN සසඳා බැලු කළ LAN සහ WAN අතර ප්‍රතිවිරෝධතා පෙන්වයි. LAN සතුව ඉහළ ඳත්ත හුවමාරු වේගයක්, පටු භූමි ප්‍රඳේශයක්, අවම කල් බඳු විඳුලි සංඳේශ මාර්ග අවශ්‍ය වීම යන ලක්ෂණ පවතී
වර්තමාන ඊතර්නෙට් හෝ IEE 802.3 LAN තාක්ෂණයට තත්පරයට ගිගා බිටු 10 පරාසයක ක්‍රියාත්මක විමේ හැකියාව පවති
මෙම වේගය ගිගා බිටු 40 සිට 100 ඳක්වා ප්‍රමිතිකරණය කිරිමට IEE ව්‍යාපෘතිය විමර්ශණ සිඳු කරමින් පවති
CAN (Campus Area Network) 
CAN පටු ප්‍රඳේශයක පිහිටි LAN කිහිපයක් එකිනෙක සම්බන්ධ විමෙන් නිර්මාණය වේ
මෙය MPN හි ප්‍රභේඳයක් ලෙසඳ සැලකිය හැක
බොහෝ විට CAN, LAN වලට වඞා විශාල වන අතර WAN වලට වඞා කුඞා වේ
MAN (Metropolitan Area Network) 
MAN නිර්මාණය වන්නේ LAN කිහිපයක් හෝ CAN කිහිපයක් එකිනෙක සම්බන්ධ විමෙන්ය
නමුත් එම ජාලය ආසන්නතම නගර සිමාවෙන් ඔබ්බට විහිඳි නොයයි
රවුටරය, ස්විචය, හබ් උපාංගය සම්බන්ධ කර MAN නිර්මාණය කරයි
WAN (Wide Area Network) 
WAN පෘථුල ප්‍රඳේශයක් ආවරණය කරයි
බොහෝ WAN රවුටර සහ පොඳු සන්නිවේඳන මාර්ග යොඳා ගනි
WAN යන සංකල්පය PAN, LAN, CAN හෝ MPN වලට වඞා හාත්පසින්ම වෙනස් වේ
විශාලතම සහ ප්‍රචලිතම WAN උඳාහරණය ලෙස අන්තර්ජාලය ඳැක්විය හැක
WAN තාක්ෂණය OSI සමුඳ්ඳේශ ආකෘතියෙහි සඳහන් භෞතික ස්ථරය, ඳත්ත බන්ධන ස්ථරය සහ ජාල ස්ථරය යන ස්ථරයන්හි ක්‍රියාත්මක වේ
ගෝලිය සරි ජාලය (Global Area Network) 
GAN සඳහා පිළිගත් පොඳු නිර්වචනයක් නොමැත
සාමාන්‍යයෙන් GAN ආකෘතිය යොදා ගනු ලඛන්නේ සන්නිවේඳන තාක්ෂණයන් වන නොරැහැන් LAN, චන්ද්‍රිකා ආවරණ ආදියේදීය
අතාත්වික පෞඳ්ගලික ජාලය (Virtual private Network) 
VPN යනු භෞතික රැහැන් වෙනුවට විවෘත සැබැඳුම් හෝ අතථ්‍ය පරිපථ යොදා ගනිම්න් විශාල ජාලයන් හා සම්බන්ධ විමේ තාක්ෂණයයි
මෙහිදි සිදුවන්නේ පවතින පොදු සන්නිවේදන මාර්ගයේ ආරක්ෂාකාරි උමගක් තනා ගැනිමෙන් සන්නිවේදනය කිරිමයි
VPN ස්ථලකය ලක්ෂ්‍යයෙන් ලක්ෂ්‍ය තාක්ෂණයට වඞා ඉතා සංකිර්ණ තාක්ෂණයකි
ජාලකරණ ස්ථල විද්‍යාව
ජාලකරණ ස්ථල විද්‍යාව යනුවෙන් අර්ථ දක්වා ඇත්තේ පරිගණක, පරිගණක මුදුණ යන්ත්රන සහ අනෙක් උපාංග භෞතිකව සහ තර්කානුකූලව සම්බන්ධ කිරීම පිළිබඳවය
ජාලකරණ ස්ථල විද්යාවවෙන් දත්ත හුවමාරුවේදී භාවිත වන ස්ථල විද්‍යාවන් පහත දක්වා ඇත
Bus
 Star
 Tree (ධූරාවලිය)
 Linear (රේඛීය)
 Ring (වක්රාේකාර)
 Mesh (දැල)
 ස්වල්ප වශයෙන් සම්බන්ධිත
 සම්පූර්ණ වශයෙන් සම්බන්ධිත (පූර්ණසමරික්ත)

ඉහත දැක්වූ ජාලකරණ ස්ථලවිද්යාතවෙන් සාමාන්යවයෙන් බහුලවම භාවිත වන විද්යායවන් වන අතර ඒවා  මුලික ස්ථලවිද්යාෙවන් යන නමකින්ද හඳුන්වයි.

මුලික දෘඩාංග සංරචක 
සෑම ජාලයක්ම එකිනෙක සම්බන්ධ කිරිමට මුලික දෘඩාංග වන ජාල මුහුණත් පත් (NIC), පාලම් (Bridges), හබ්, ස්විචස්, රවුටර් ආදි උපකරණ යොදා ගනී
ජාල මුහුණත් පත් (NIC) 
මෙය පරිගණක ජාලයක් තුළ පරිගණක හට සන්නිවේඳනය සදහාම නිර්මාණය කර ඇත
මෙමගින් ජාල මාධ්‍යට භෞතික ප්‍රවේශයක් ලබා දෙන අතර පහළ මට්ටමේ යොමු පඳ්ධතියක් MAC යොමු භාවිතයෙන් ලබා දේ
පුනරාවර්තකයන් (Repeaters) 
ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංගයක් වන පුනරාවර්තකය මගින් කෙරෙන ප්‍රධාන කාර්යය වනුයේ සංඥා ලබා ගැනිම සහ ප්‍රතිසම්ප්‍රේෂණය, ඉහල ප්‍රභලත්වයකින් සිඳු කිරිමයි
මෙම නිසා සංඥා දිගු ඳුර පරාසයක අවක්‍රමණයකින් තොරව ගමන් කිරිමට හැකිවේ
හබ් (Hubs) 
ජාල හබ් උපාංගය බහු තොට වලින් සමන්විත වේ
එක් පැකට්ටුවක් තොටක් ලගට පැමිණි විට, හබ් උපාංගය එය අනෙකුත් සියලු තොට වලට අවකරණිත පිටපත් ලෙස සම්ප්‍රේශණය කරයි
මෙහිදි ගමනාන්ත යොමුව ප්‍රචාරණ යොමුව බවට පරිවර්තනය නොවේ
පාලම් (Bridge) 
පාලම් ජාල පුරුක් කිහිපයක් දත්ත බන්ධන ස්ථරයේදි සම්බන්ධ කරයි
මෙහිදි හබ් වලදී මෙන් සියලු තොට වලට පිටපත් කිරිමක් සිඳු නොකර, MAC යොමු මගින් අදාල යොමුව පිළිබද ඉගෙන එම අදාල යොමුව සමග පමණක් ගනුඳෙනු කරයි
ප්‍රධාන පාලම් වර්ග
 දේශිය පාලම් - LAN පමණක් සම්බන්ධ කරයි
 දුරස්ථ පාලම්  - LAN කිහිපයක් සම්බන්ධ කිරිමෙන් WAN නිර්මාණයට යොඳා ගනී
සම්බන්ධිත සන්ධියේ වේගය අවසාන ජාලයට වඞා මන්දගාමි බැවින් බොහෝ විට රවුටර් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි
 නොරැහන් පාලම් - දුරස්ථ LAN සම්බන්ධ කිරිමට යොදා ගනී

ස්විචස් (Switches) 
මෙම ආම්පන්නයෙන් සිදු කරන ප්‍රධානතම කාර්යය වන්නේ ඳත්ත පැකට් MAC යොමුව අනුව අදාල තොට අතර ඉදිරියට යැවිම හා පෙරණයයි
හබ් උපාංගය මෙන් නොව මෙහිදි සන්නිවේඳන තොටට පමණක් දත්ත පැකට් යැවිම සිදු කරන අතර බොහෝ විට සවිමය IP යොමුව මගින් ගමනාන්තය සොයා ගැනිමට සමත් බවක් නොපෙන්වයි.

ස්විචයට OSI ආකෘතියෙහි සදහන් භෞතික, දත්ත බන්ධන, ජාල, ප්‍රවාහන ස්ථරයන්හි ක්‍රියාත්මක විමට හැකියාව පවතී
මෙලෙස බහු ස්ථරයන්හි ක්‍රියාත්මක ස්විච බහුස්ථර ස්විච ලෙස හැදින්වේ
රවුටර (Routers) 
රවුටර මගින් කෙරෙන ප්‍රධාන කාර්යය වනුයේ ජාල අතර පැකට්ටු ඉදිරියට යැවිමයි
මේ සදහා සම්මුති ශිර්ෂකයන්හි හා වගු වල අඩංගු තොරතුරු  ලබා ගනිමින් එම පැකට්ටුව සම්ප්‍රේෂණය සඳහා ඊලග සුදුසුම රවුටරය තිරණය කරයි
රවුටරය OSI ආකෘතියෙහි ජාල ස්ථරයෙහි සහ TCP/IP ආකෘතියෙහි අන්තර්ජාල ස්ථරයෙහි ක්‍රියා කරයි
ජාල පිළිබඳ සංකල්පන 
පරිශීලනයන්ට හා ජාල පරිපාලකයන්ට ඔවුන්ගේ ජාල පිළිබඳ විවිධ දර්ශන පවතී
බොහෝ විට පරිශීලකයන්, ක්‍රියාකාරී පරිගණක සමූහයෙන් මුදුක හා ‍සමහරක් සේවාදායක හවුල් කර ගනී
එයින් ඔවුන් එකම භූ විද්‍යාත්මක ස්ථානයක සිටින බව හා එකම LAN එකක සිටින බව හැඟවේ
ඇල්මක් ඇති ප්‍රජාවන් පෙදෙස්වල (local area) වල අඩු කැමැත්තක් දක්වන අතර සේවාදායක කිහිපයක් හවුල් කරගන්නා අහඹු ලෙස තෝරාගත් පරිශීලකයන් ලෙස ඔවුන් සැලකිය යුතු වේ
තවද සම - සම (peer-to-peer) තාක්ෂණ ද සන්නිවේදනය සඳහා යොදා ගනී
ජාල පරිපාලකයන් ජාල භෞතික හා තාර්කික යන අංශ දෙක කෙලින්ම දකී
භෞතික අංශයට භූ විද්‍යාත්මක ස්ථානය, භෞතික රැහැන් ඇදීම හා ජාල උපාංග (උදා - රවුටර, බ්‍රිජ් (bridges) හා භෞතික මාධ්‍ය සම්බන්ධ කරන යෙදුම් ස්තර පිවිසුම් මඟ (application layer gateways) ආදයි ඇතුලත් වේ
TCP/IP නිර්මිතයේ දී සබ්නෙට් (subnets) ලෙස හඳුන්වන තාර්කික ජාල, භෞතික මාධ්‍යය එකකට හෝ කිහිපයකට අන්තර්ගත වී ඇත
විශ්ව විද්‍යාවල ගොඩනැඟිලිවල පොදු ක්‍රියාවලියක් වන්නේ අතාත්වික LAN (VLAN) තාක්ෂණය යොදාගෙන එක් එක් ගොඩනැගිල්ලේ LAN රැහැන් සමූහයක් පිහිටුවීමයි
මෙය සුලබ සබ්නෙට් එකකට උදාහරණයක් වේ
පරිශීලක හා පරිපාලක යන දෙපක්ෂයම ජාලවල විශ්වාස හා ක්‍රියා කිරීමට ඇති ඉඩකඩ පිළිබඳව විවිධ මට්ටම් දක්වා අවධානය යොමු කරයි
නැවත TCP/IP නිර්මිත පාරිභාෂිතය අනුසාරයෙන් අන්තර්ජාලය යනු සාමාන්‍යයෙන් සමාගමක් යටතේ පුද්ගලිකව පරිපාලනය වන උනන්දුවක් ඇති ප්‍රජාවකි
තවද මෙයට ප්‍රවේශ විය හැක්කේ අවසර ලත් පරිශීලකයන්ට පමණි
(උදා - සේවකයන්) (RFC 2547) අන්තර්ජාල අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ කිරීමට අවශ්‍ය ‍නොවන නමුත් සාමාන්‍යයෙන් සීමා කළ සබඳතාවක් තිබේ
එක්ස්ට්‍රානෙට් (extranet) යනු අන්තර්ජාලයෙහි දිගුවක් වන අතර එමඟින් අන්තර්ජාලයෙන් පරිබාහිර පරිශීලකයන්ට ආරක්ෂිත සන්නිවේදනයක් ලබා‍දේ
(උදා - ව්‍යාපාර හවුල්කරුවන් , පාරිභෝගිකයන්) RFC 3547

සාමාන්‍ය ලෙස අන්තර්ජාලය යනු අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නන් (ISP) මඟින් අන්තර්ව බැඳුනු පරිශීලකයන්, සමාගම් හා අන්තර්ගත සපයන්නන් සමුහයකි
ඉන්ජිනේරුමය ලෙස සැලකුවහොත් අන්තර්ජාලය යනු සබ්නෙට් සමූහයකි
ඒවා ලේඛනගත කළ IP ලිපින ඉඩ හවුල් කර ගන්නා අතර දාර පිවිසුම් මඟ ප්‍රොටෝකෝලය (Border Gateway Protocol) යොදාගෙන එම IP ලිපිනවලට ළඟා වීමේ හැකියාව පිළිබඳ තොරතුරු හුවමාරු කර ගනී
ආකෘතිමය ලෙස, සේවාදායකවල මිනිසුන්ට කියවිය හැකි නම් , වසම් නාම පද්ධතියේ (DNS) නාමාවලි අංගය හරහා IP ලිපින බවට පරිවර්තනය කරනු ලැබේ
අන්තර්ජාලය හරහා ව්‍යාපාර - ව්‍යාපාර (B2B) , ව්‍යාපාර - පාරිභෝජක (B2C) හා පාරි‍‍‍භෝජක - පාරිභෝජක  (C2C) සන්නිවේදන සිදුවිය හැක
විශේෂයෙන් මුදල් හෝ සංවේදී දත්ත හුවමාරු වන විට සන්නිවේදන, යම් සන්නිවේදන ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණයක් මඟින් ආරක්ෂා වීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇත
අන්තර්ජාල හා එක්ට්‍රානෙට් , සාමාන්‍ය අන්තර්ජාල පරිශීලකයන්ගේ ප්‍රවේශය නොමැතිව හා ආරක්ෂිත අතාත්වික පුද්ගලික ජාල (VPN) තාක්ෂණය යොදාගෙන, අන්තර්ජාලය මත තැබිය හැක
ක්‍රීඩා සඳහා භාවිතා කරන විට එක් පරිගණකයක් සේවා දායකයා බවට පත් විය යුතු අතර අනෙක්වා එය හරහා ක්‍රීඩා කිරීම සිදු කරයි
වැඩිදුර කියැවීම් 
 ප්‍රවේශ්‍ය ස්ථානය
 සක්‍රිය ජාලකරණය
 බ්ලුටූත් ජාලයන්
 සේවාලාභියා-සේවාඳායක
 පරිගණක ජාල රූසටහන
 පරිගණක ජාලකරණය
 පරිගණක ජාලකරණ ආම්පන්න
 විකේන්ද්‍රිත පරිගණක
 ප්‍රසාරක ප්‍රස්තාරය
 අන්තර්ජාල ඉතිහාසය
 ගෘහ ජාලය
 විද්‍යුත් හා ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු ආයතනය
 ප්‍රමිතිකරණය සදහා වු අන්තර්ජාතික සංවිධානය
 අන්තර්ජාලය
 අන්තර්ජාතික විදුලි සංදේශ සංගමය - විදුලි සංදේශ ප්‍රමිති අංශය
 ජාල අධීක්ෂණය
 ජාල ටොමොග්‍රෆි
 ජාල ස්ථලකය
 මංසල
 සම්මුති
 පරිමාණ සෛවරී ජාල
 නොරැහැන් ජාල

ආශ්‍රිත

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 

 පරිගණක ජාලකරණය සදහා පාරිභාෂිකය 
පරිගණක විද්‍යාව
ව්‍යාපෘති කළමනාකරු ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ ක්ෂේත්‍රයේ වෘත්තියකි
සාමාන්‍යයෙන් ඉදිකිරීම් කර්මාන්තයට,ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට,පරිගණක ජාලකරණයට,විදුලි සන්දේශනයට හෝ මෘදුකාංග ප්‍රවර්ධනයට සම්බන්ධ කිසියම් ව්‍යාපෘතියක් සැලසුම්කරණය,සම්පාදනය කිරීම හා නිමකිරීම ව්‍යාපෘති කළමනාකරුගේ වගකීම වේ
නිෂ්පාදනය,සැලසුම් නිර්මාණකරණය හා සේවා කර්මාන්තය ආදි විවිධ ක්ෂේත්‍ර වල ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවෝ සිටිති
දළ විශ්ලේෂණය 
ප්‍රකාශ කරන ලද ව්‍යාපෘති අරමුණු සම්පූර්ණ කරගැනීමේ වගකීම භාර වන පුද්ගලයා ව්‍යාපෘති කළමනාකාරුයි
පැහැදිලි සහ ලබාගත හැකි ව්‍යාපෘති අරමුණු නිර්මාණය,ව්‍යාපෘති අවශ්‍යතා නිර්මාණය සහ වියදම,කාලය සහ තත්වය යන ව්‍යාපෘතිවල ත්‍රිවිධ සංරෝධන කළමනාකරණය යනාදිය ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයේ ප්‍රධාන වගකීම් වලට අයත් වේ
ව්‍යාපෘති කළමනාකරු බොහෝ විට සේවාලභියා නියෝජනය කරන අතර නියෝජනය කරන ව්‍යාපාරයේ දැනුම පදනම් කරගනිමින් සේවලාභියාගේ අවශ්‍යතා නියම ලෙස නිශ්චය කිරීම සහ දියුණු කිරීම කළ යුතුය
වියදම,කාලය හා තත්වය යන ප්‍රධාන වාදපද සහතික කිරීමට, පොරොන්දු ඇති කරගත් පක්ෂ වල විවිධ අභ්‍යන්තර ක්‍රියා පටිපාටීන් වලට අනුරූප වීමේ සහ පත්කළ නියෝජිතයන් සමඟ කිට්ටු සම්බන්ධතා ඇතිකර ගැනීමේ හැකියව අත්‍යාවශ්‍ය වේ
ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ මාතෘකා

ව්‍යාපෘති කළමනාකරණය 
ව්‍යාපෘති කළමනාකරණය සම්පූර්ණ වශයෙන් ව්‍යාපෘති කළමනාකරුට අයිති විෂය ක්ෂේත්‍රය වන අතර එය ඔහුගේ වගකීමද වේ
ඔහු අවසාන ප්‍රතිඵලයට අදාල ක්‍රියාකාරකම්වලට කලාතුරකින් සම්බන්ධ වන නමුත් දියුණුව සහ අන්තර් ක්‍රියා පවත්වා ගැනීමට මෙන්ම සිදුවිය හැකි සියලුම ආකාරයේ දෝෂ වල අවදානම අඩුකිරීමටත් වියදම පාලනය කරමින් ලබාගත හැකි ප්‍රයෝජන උපරිම කිරීමටත් උත්සාහදරයි
නිපැයුම් සහ සේවාවන් 
කුමන ආකාරයක නිෂ්පාදන හෝ සේවාවන්(ඖෂධ,ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම,වාහන,ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව,පරිගණක මෘදුකාංග,මූල්‍ය සේවාවන් යනාදිය ) ක්‍රියාවට නැංවීම අධීක්ෂණය කිරීම ව්‍යාපෘති කළමනාකරු සිදුකරන අතර ක්‍රියාත්මක කිරීම නිෂ්පාදන කළමනාකරු විසින් සිදුකරයි
ව්‍යාපෘති උපකරණ 
බොහෝ විට ව්‍යාපෘති කළමනාකරණය කිරීමට යොදා ගන්නා උපකරණ, දැනුම සහ තාක්ෂණය ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයට සුවිශේෂි වේ
කාර්ය අනුඛණ්ඩන ආකෘතිය,විවේචනාත්මක පථය සහ උපයාගත් අගය කළමනාකරණය ඒවාට නිදසුන් වේ
හොඳ පුහුණුවීම් ලෙස හඳුනාගත් උපකරණ සහ තාක්ෂණයන් තේරුම් ගැනීම හා යෙදවීම හුදෙක් ඵලදායි ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයට ප්‍රමාණවත් නොවේ
තේරුම් ගැනීම සහ අඩුම වශයෙන් ප්‍රවීණතාවය ලැබූ ක්ෂේත්‍ර හතරකින්වත් ලබාගත් කුසලතා සහ දැනුම ව්‍යාපෘති කළමනාකරු විසින් ප්‍රයෝජනයට ගැනීම ඵලදායි ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයට අවශ්‍යවේ
PMBOK උපයෝගි ක්ෂේත්‍ර දැනුම
ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයට සම්බන්ධ ISO ප්‍රමිති සහ රෙගුලාසි,සාමාන්‍ය කළමනාකරණ කුසලතා සහ ව්‍යාපෘති වටපිටාව කළමනාකරණ ඒවාට නිදසුන් වේ
ව්‍යාපෘති කණ්ඩායම් 
බඳවාගැනීමේදී සහ ඵලදායි කණ්ඩායම් ගොඩනැගීමේදී කළමනාකරු විසින් සෑම පුද්ගලයෙකුගේම තාක්ෂණික කුසලතාවන් පමණක් නොව සේවකයන් අතර විවේචනාත්මක චරිත සහ රසායන සලකා බැලිය යුතුය
ව්‍යාපෘති කණ්ඩායමක් ප්‍රධාන වශයෙන් ව්‍යාපෘති කළමනාකරු,කණ්ඩායම් හරය සහ කණ්ඩායම් සංක්ෂිප්තය ලෙස ප්‍රධාන හා වෙන්වූ සංරචක තුනකින් යුක්තවේ
අවදානම 
ව්‍යාපෘතිය විසින් නිපදවනු ලබන බොහෝ අවදානම් වලට ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ වාදපද හේතුවෙයි
බොහෝ විට විවෘත සංනිවේදන ප්‍රතිපත්තින් අනුගමනය කිරීමෙන් සහ ව්‍යපෘතියට සහභාගිවන්නන්ට ඔවුන්ගේ අදහස් සහ අපේක්ෂාවන් ප්‍රකාශ කිරීමට හැකියාවක් ඇතිබව සනාථ කිරීමෙන් අවදානම සැලකිය යුතු මට්ටමෙන් අඩුකිරීමට සාර්ථක ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවෙක් ඔහුගේ අවධානය සහ උත්සාහය යොදවයි.

විවිධ ව්‍යාපෘති කළමනාකාරවරු

ඉදිකිරීම් ව්‍යාපෘති කළමනාකරු 
අතීතයේදී ඉදිකිරීම් ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවන් තනි පුද්ගලයෙකු වශයෙන් ඉදිකිරීම් හෝ උපස්තම්භක කර්මාන්තවල වැඩකළ අතර වැඩ මූලිකයා ලෙස තත්වයෙන් උසස් කරන ලදී
ඉදිකිරීම සහ ඉදිකිරීම් කළමනාකරණය විශේෂ ක්ෂේත්‍ර බවට 20වැනි සියවස අගභාගය වන තුරුම පත්නොවුනි
මෑතක් වනතුරු ඇමරිකානු ඉදිකිරීම් කර්මන්තය කිනම් හෝ ප්‍රමිතිකරණ මට්ටමක හිඟකමින් පෙළුනි
කෙසේවෙතත් ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ නිපුණත්වය නිශ්චය කිරීමට සහ පොදුවේ පිළිගන්නා සුදුසුකම් කට්ටලයක් නිර්මාණය කිරීමට එක්සත් ජනපදයේ වෙළඳ සංගම් කීපයක් මූලරම්භය තැබූහ
ව්‍යපෘති කළමනාකරණ ආයතනය ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ වෘත්තිය නිර්මාණය කරමින් ප්‍රමිතිකරණය කිරීම සඳහා ඉදිරිපියවර තබා ඇත
ඇමරිකානු ඉදිකරන්නන්ගේ ආයතනයේ ඉදිකිරීම් සහතික පත්‍ර කොමිෂන් සභාව දේශීය වශයෙන් අර්ධ වාර්ශිකව විභාග පවත්වයි.ඉදිකිරීම් කළමනාකරණ ප්‍රථම විද්‍යාවේදී උපාධිය ලබා ගැනීමට පෙර මෙම විභාග වලට මුහුණ දී තිබීම ඇමරිකානු ඉදිකිරීම් කළමනාකරණ වැඩසටහන් අටක් සඳහා අවශ්‍ය වේ
එසේම 15ක් වූ අනිකුත් විශ්වවිද්‍යාල ඔවුන්ගේ සිසුන්ට මේ විභාග වලට මුහුණ දීමට අනුබල දෙයි
ඉදිකිරීම් අධ්‍යාපනයට සම්බන්ධ විද්‍යාල ඉදිකිරීම් පිළිබඳ වූ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්වල ජාතික ප්‍රමිති දියුණු කිරීම සම්බන්ධයෙන් සැලකිය යුතු දියුණුවක් ලබා ඇත
දොලසක් පමණ වූ ඉදිකිරීම් කළමනාකරණ ප්‍රථම විද්‍යාවේදී උපාධි වැඩසටහන් කීපයකට ඉඩදීමට තරම වෘත්තීය මෑතකදී දියුණු වී ඇත
මුහුදු බඹරු යන විකට නාමයෙන් හඳුන්වන එක්සත් ජනපදයේ නාවික ඉදිකිරීම් බලසේනාව සෑම මට්ටමකදීම පරිශ්‍රමයෙන් කළ යුතු පුහුණු වීමට හා සහතික කිරීමට අණ දී ඇත
මේ බලසේනාවේ ප්‍රධාන බලයලත් නිලධාරි තනතුරට පත්වීම ඉදිකිරීම් කළමනාකරණ ප්‍රථම විද්‍යාවේදී උපාධිය හා සමවන අතර වසර කිහිපයක අත්දැකීම් ඔවුන්ගේ කීර්තියට ප්‍රයෝජනවත් වේ
ACE accreaditiation පිටුව බලන්න
ගෘහනිර්මාණ ව්‍යාපෘති කළමනාකරු 
ගෘහනිර්මාණ ශිල්ප ක්ෂේත්‍රයට අදාල ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවන් මේ නමින් හඳුන්වයි.ඉදිකිරීම් කර්මාන්තයට අදාල බොහෝ කුසලතා මේ කළමනාකරුවන් හටද තිබේ
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියා සාමාන්‍ය කොන්තරාත්කරුවාගේ කාර්යාලයේ සිටින ඉදිකිරීම් ව්‍යාපෘති කළමනාකරු සමඟ කිට්ටුවෙන් වැඩ කරයි
එසේම ඔහු ඉදිකිරීම් ව්‍යාපෘතියට සහභගිවන බොහෝ උපදේශකයන් සහ සැලසුම් නිර්මාණය කරන කණ්ඩයමේ ක්‍රියාකාරකම් සමකක්ෂ්ය කරන අතර සේවාලාභියා සමඟ සන්නිවේදනයේ යෙදෙයි
මෘදුකාංග ව්‍යාපෘති කළමනාකරු 
අනිකුත් කර්මාන්තවල කළමනාකරුවන්ගේ බොහෝ කුසලතා මෘදුකාංග ව්‍යාපෘති කළමනාකරුහටද තිබේ
මෘදුකාංග ව්‍යාපෘති කළමනාකරුට ඉදිකිරීම් සහ නිෂ්පාදන කර්මාන්ත වැනි සාම්ප්‍රදායික ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයට අවශ්‍ය කුසලතා ඉක්මවා යන මෘදුකාංග ප්‍රවර්ධනය සම්බන්ධ පුළුල් පසුබිමක් අවශ්‍ය වේ
බොහෝ මෘදුකාංග ප්‍රවර්ධන කළමනාකාරවරු පරිගණක විද්‍යාව,තොරතුරු තාක්ෂණ හෝ වෙනත් ඊට අදාල ක්ෂේත්‍රයක උපාධියක් සහ මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවෙක් වශයෙන් රැකියාවක් කර ඇත
සාම්ප්‍රදායික ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයේදී ජලධරා ආදර්ශකය වැනි පුරෝකථ්‍ය ක්‍රමවේදයන් බොහෝ විට යොදා ගනියි
නමුත් මෘදුකාංග ව්‍යාපෘති කළමණකාරවරු DSDM,SCRUM සහ XP වැනි අනුවර්තක ක්‍රමවේදයන් යොදාගනියි
මේ ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ ක්‍රමවේදයන් වලට පදනම් වී තිබෙන්නේ නව මෘදුකංග පද්ධති සහ කුඩා,වෘද්ධි ප්‍රවර්ධන වක්‍ර දියුණු කිරීමේදී ඇතිවෙන අවිනිශ්චිතභාවයයි
මේ වෘද්ධි හෝ පුනහ්කරණිත වක්‍ර දන්නා කාල පරිච්ඡේදයකට සීමා වී ඇති සේම සෑම පුනහ්කරණයක් අවසානයේදීම දියුණු කළ හැකි සම්පූර්ණ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරි උපකුලකයක් උපදවයි.මෘදුකාංග අවශ්‍යතා බොහෝ දුරට වෙනස් වීමට ඉඩ අති හෙයින් සැහැල්ලු ක්‍රමවේදයන් තෝරා ගැනීම වැඩි වී ඇත
එමෙන්ම මෘදුකාංග ප්‍රවර්ධනය ආරම්භ කිරීමට ප්‍රථම තනි ව්‍යාපෘති අවධියක සියලු වියහැකි අවශ්‍යත පැහැදිලි කිරීම අතිශයින් දුෂ්කරය
මෘදුකාංග දියුණුකිරීමේ ජීව චක්‍රයට හුරුපුරුදු වීම මෘදුකාංග ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවන්ගෙන් බලාපොරොත්තුවේ
මේ සඳහා අවශ්‍යතා ආයාචනය,නියලුම දියුණු කිරීම්,තර්කානුකූල සහ භෞතීය දත්ත ගබඩා සැලසුම් නිර්මාණය සහ ජාලගතකරණය යනාදියේ ගැඹුරු දැනුමක් අවශ්‍ය වේ
මේ දැනුම නියම වශයෙන් ඉහතකී අධ්‍යාපන සහ අත්දැකීම්වල ප්‍රතිඵලයකි
මෘදුකාංග ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවන් විශාල ලෙස පිළිගන්නා සහතික කිරීමක් නොමැතිමුත් බොහෝ දෙනා ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ ආයතනය මගින් පිරිනමන ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ වෘත්තීයවේදී නිලනාමය හෝ MSPM වැනි කළමනාකරණ ඉහල උපාධියක් හෝ අනිකුත් තාක්ෂණවේදී කළමනාකරණ උපාධියක් දරයි
වගකීම් 
කර්මාන්තය,සමාගම් ප්‍රමාණය,සමාගමේ පරිණතිය සහ සමාගමේ සංස්කෘතිය අනුව ව්‍යාපෘති කළමනාකරුගේ විශේෂ වගකීම් වෙනස් වේ
කෙසේවෙතත් සමහර වගකීම් සියලු ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවන්ට පොදු ඒවා වේ
ව්‍යාපෘති සැලැස්ම දියුණු කිරීම
 ව්‍යාපෘති පරදු දරන්නන් කළමනාකරණය කිරීම
 ව්‍යාපෘති කණ්ඩායම කළමනාකරණය කිරීම
 ව්‍යාපෘති අවදානම් කළමනාකරණය කිරීම
 ව්‍යාපෘති න්‍යායපත්‍රය කළමනාකරණය කිරීම
 ව්‍යාපෘති අයවැය කළමනාකරණය කිරීම
 ව්‍යාපෘති ඝට්ටන කළමනාකරණය කිරීම

අධ්‍යාපනය,සහතික කිරීම් සහ ජාලගතකිරීම් 
විවිධ සංවිධාන මගින් ලබාදෙන වෘත්තිය සහතික කිරීම් එකක් හෝ කීපයක් ලබා ගැනීමට සෑම දෙනාම කැමතිය
ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ ආයතනය පහත සඳහන් අක්තපත්‍ර ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවන්ට පිරිනමයි
ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ වෘත්තියවේදී(PMP)
 ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයට සම්බන්ධිත සහතිකය(CAPM)
 වැඩසටහන් කළමනාකරණ වෘත්තියවේදී(PgMP)
 ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ විශේෂවේදී(MPM)
 PMI අවදානම් කළමනාකරණ වෘත්තියවේදී(PMP-R‍MP)
 PMI උපලේඛණය කිරීම පිළිබඳ වෘත්තියවේදී(PMI-SP)

අනිකුත් ආයතන සහ සංවිධාන
 විස්කොන්සින් විශ්වවිද්‍යාලයේ ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ විශේෂවේදී සහතිකය

 පරිඝනක තාක්ෂණ කර්මාන්ත සම්මේලනය (COMPTIA) ව්‍යාපෘති+සහතිකය
 කැනේඩියානු ඉදිකිරීම් සම්මේලනය ව්‍යාපෘති කළමනාකරු වශයන් GSC පිරිනමයි
එක්සත් රාජධානියේ රාජ්‍ය වාණිජ කාර්යාලය (PRINCE2) සහතිකය පිරිනමයි
ඕස්ට්‍රේලියානු ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ ආයතනය(AIPM) ලියාපදිංචි ව්‍යාපෘති කළමනාකරු(RegPM)සහතිකය පිරිනමයි
ආරක්ෂක ප්‍රතිග්‍රහණ විශ්වවිද්‍යාලය(DAU)සහ එහි වැඩසටහන් කළමනාකරණ පාසල පෙඩරල ආණ්ඩු,ආරක්ෂක කර්මාන්ත සහ එක්සත් ජාතින් ආදියේ සාමාජිකයන්ට ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයේ සෑම අංගයක් පිලිබඳවම පුහුණුවක් ලබාදෙයි
මේවාට අමතරව MSPM වැනි ව්‍යාපෘති සහ තාක්ෂණවේදී කළමනාකරණ උපාධි ඇත
කෙසේවෙතත් බොහොමයක් ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ කුසලතා දියුණුවන්නේ Ph
D,D
Phil හෝ ඊට සමාන,උසස් උපාධි සම්පූර්ණ කිරීමෙනි
IPMA යනු එක්සත් රාජධානියේ ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ සම්මේලනය වැනි ජාතික ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ සංගම් වල අන්තර්ජාතික ජාලයකි
ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ පුහුණුකිරීම් 
ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ පුහුණුකිරීම් ක්‍රම නානාප්‍රකාරය
පුහුණු කිරීම් ලබාගන්නා බොහෝ ව්‍යපෘති කළමනාකාරවරු රැකියා පුහුණුවීම් ලබන අයයි
අනිත් පුහුණුකිරීම් වලට
 ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ සහ සම්බන්ධ විශ්වවිද්‍යාලය උපාධි වැඩසටහන්
 කිසියම් දුරකට ව්‍යාපෘති කළමනාකරණය අවධාරණය කරන ව්‍යාපාර උපාධි වැඩසටහන්
 සහතික කිරීම් වලට සූදානම් වශයෙන් කරන පන්ති සහ පුහුණු කිරීම්
 බ්ලොග් අඩවි සහ පොඩ්කාස්ට්
 ග්‍රන්ථ
 වැඩමුලු සහ සම්මන්ත්‍රණ
 ප්‍රාදේශීය කණ්ඩායම් රැස්වීම් ආදිය ඇතුලත් වේ
මේවාත් බලන්න 
 සිද්ධි සැලසුම්කරණය සහ උත්පාදනය(Event Planning and Production )
 ව්‍යාපෘති කළමනාකරණ විද්‍යාවේදී විශේෂ්‍ය උපාධිය(Master of Science in Project Management )
 ව්‍යාපෘති ඉංජිනේරු ශිල්පියා(Project engineer)
 ව්‍යාපෘති කළමනාකරණය(Project management)
 ව්‍යාපෘති සැලසුම්කරණය(Project planning)
උඩවලව ජාතික වනෝද්‍යානය ශ්‍රි ලංකාවෙ සබරගමුව සහ ඌව පළාත් වලට මායිම්ව පිහිටයි
වලවේ ගඟ හ‍රස් කර උඩවලව ජලාශය ඉදි කිරීම නිසා අසරණවු සතුන්ට රැකවරණය සැපයීම මෙන්ම ජලාධාරක ප්‍රදේශය ආරක්ෂා කර ගැනීම  උඩවලව ජාතික වනෝද්‍යානය නිර්මාණය කිරීමට හේතු විය
වෙන් ක‍ර ඇති භූමි ප්‍රමානය හෙක්ටයාර 30,821( වර්ග මීටර් 119.00) අතර 1972 ජූනි 30 දින පිහිටුවන ලදී
උද්යානය පිහිටුවීමට පෙර එම ප්‍රදේශය හේන් ගොවිතැන සඳහා යොදාගැනුනි
එම ප්‍රදේශය වනෝද්‍යානයක් ලෙස පර්කාෂයට පත් කල පසු ගොවීන් ක්‍රමයෙන් ඉවත් කරන ලදී
වනෝද්‍යානය කොළඹ සිට කිලොමීටර් 165 පමණ දුරින් පිහිටයි
උඩවලව වනෝද්‍යානය ජලජ පක්ෂීන්ට සහ අලින්ට වැදගත් වාස භූමියකි
මෙය සංචාරකයින්ගේ ජනප්‍රිය නැවතුම්පොළක් වන අත‍ර දිවයිනේ තෙවන වැඩිම සංචාරකයන් පිරිසක් පැමිණෙන වනෝද්‍යානයද වේ
(මෙය නැරඹීමට නම් මුදල් ගෙවිය යුතුය
💸)

භෞතික ලක්ෂණ 
උඩවලව ජාතික උද්‍යානය ශ්‍රී ලංකාවේ  තෙත් සහ වියළි කළාප වලට මායිම්ව පිහිටයි
තැනිතාලා වලින් භූමිය ඝහන අත‍ර කඳු සහිත බවක්ද දක්නට ඇත
කල්තොට කඳු වැටිය සහ දියවිනි ඇල්ල උද්‍යානයේ උතුරැ දෙසින් පිහිටන අත‍ර ඒ සමඟ බඹ‍රගල සහ රෙමිනිකොත පිහිටයි
මධ්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිලීටර් 500 (අඟල් 59) පමණ වේ, වැඩිපුරම වාර්ෂාව ඇදහැලෙනනුයේ ඔක්තෝම්බර් සිට ජනවාරි සහ මාර්තු සිට මැයි දක්වාය
මධ්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 27–28(ෆැරන්හයිට් අංශක 81–82) පමණ වන අත‍ර සාපේක්ෂ ආර්ද්තාවය 70% සිට 82% දක්වා වේ
හොඳින් ජලය බසින රත්-දුඹුරැ පැහැ පස මිටියාවතේ අග හමුවන ජලය අඩුවන බසින අලු පැහැ පස් අත‍්ර අතිප‍්රමුඛ පස් වර්ගයකි
ප‍රිස‍ර විද්‍යානුකූලව 
ජලාශය අවට වගුරැ බිම්, තණ භූම සහ වනාන්ත‍ර සිය ජන්ම භූමිය ක‍රගෙන ඇත
ජලාශය තුළ ඇති අජීවී ගස් අමුණ ඉදිකිරීමට පෙර පැවති වනය පිළිබඳ විස්ත‍ර කියාපායි
විවිධ ඇල්ගා පැළෑටි වර්ග Pediastrum සහ Scenedesmus spp
ජලාශයේ දක්නට ඇත
පුරාණ හේන් ගොවිතැන් නිසා ඇති වූ විවෘත තණ බිම් බොහෝ දැකිය හැක
අමුණට පහළින් දකුණු මයිමට එපිටින් තේක්ක වගාවක් දැකිය හැක
මෙය වගා ක‍ර ඇත්තේ උද්යානය ප‍්රකාශයට පත් කිරීමට පෙරය
මෙහි ශාඛ විෂේශ 94, මාලු විෂේශ 21, උහය විෂේශ 12, උරග විෂේශ 33, පක්ෂී විෂේශ 184(සංක්‍රමණික විෂේශ 33 ) ක්ෂීරපායී විෂේශ 43 වාර්තා වී ඇත
මෙයට අමත‍රව සමනලුන් විෂේශ 135 ද සොයාගෙන ඇත
ශාක ප්‍රජාව 
උඩවලවෙන් හමුවන ශාක ප්‍රජාව අතරින් Hopea cordifolia, Memecylon petiolatum, Erythroxylon zeylanicum, සහ Jasminum angustifolium ආවේණික ශාඛ අත‍ර ප‍්රදාන තැනක් ගනී
Hopea cordifolia සමඟ Terminalia arjuna, Panicum maximum සහ Imperata cylindrica ගඟ ඔස්සේ හමුවන අතර ඒවා අලින් සඳහා හොඳ ආහාර ප්‍රභව වේ
Chloroxylon swietenia, Berrya cordifolia, Diospyros ebenum, Adina cordifolia, Vitex pinnata, Schleichera oleosa, සහ 
Diospyros ovalifolia සුලභ උසින් වැඩි ශාඛ වේ
මෙම වනාන්තරයේ ඇති Terminalia bellirica සහ Phyllanthus emblica යන පළෑටි ඖෂධීය වටිනාකමකින් යුක්ත ය
තණ බිම් වල Cymbopogon confertiflorus තණකොළ විෂේශයත් Grewia tiliifolia පඳුරුත් සුලබය
සත්ව ප්‍රජාව

ක්ෂීරපායීන්
විව්ර්‍ත වාස භූමි තුළ ජීවත් වන ශ්‍රී ලංකාවේ අලින් ට උඩවලව ජාතික උද්‍යානය වැදගත් වාස භූමියක් වේ
250 කටත් වඩා විශාල අලි රැළක් ස්ථිර වාසස්ථාන ළෙස මෙම උද්‍යානෙයෙහි වෙසෙන නිසා අලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් මෙම උද්‍යානයට ඇදී ඒ. උඩවලව අලි ස්ංක්‍රමණ නිවාසය  1995 දී අතහැර දමන ලද අලි පැටවුන් බලා ගැනීම සඳහා පිහිටුවන ලදී
නිසි වයසට පත් වූ පසු 1998 දී හා 2000 දී අලි පැටවුන් නම දෙනෙකු අවස්ථා දෙකක දී ද තවත් අලි පැටවුන් අට දෙනෙකු 2002 දී ද උද්‍යනයට නිදහස් කරෙන ලදී
Rusty-spotted Cat, Fishing Cat සහ Sri Lankan Leopard යන සතුන් දැනට උඩවලව වනෝද්‍යානයේ වෙසෙන පවුලේ සාමාජිකයන් වේ
Sri Lankan Sloth Bear දුර්ලභත්වය නිසා කලාතුරකින් දක්නට ලැබේ
අනෙකුත් ක්ෂීරපායීන් අතර  Sri Lankan Sambar Deer, Sri Lankan Axis Deer, Indian Muntjac, Sri Lankan Spotted Chevrotain, Wild Boar සහ Water Buffalo වේ
Golden Jackal, Asian Palm Civet, Toque Macaque, Tufted Grey Langur සහ Indian Hare යන සතුන්ද මෙම උද්‍යානය වාසස්ථාන කෙරගෙන සිටියි
1998 දී කරන ලද අධ්‍යනයක් මගින් Golden Palm Civets සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක්  මෙම වනාන්තරය වාසස්ථාන කොට ගෙන සිටින බව සොයාගෙන ඇත
මීයන් විශේෂ වර්ග පහක් ද මේ වනාන්තරය තුලින් වාර්තා වී ඇත
යාල ජාතික වනෝද්‍යානයෙන් හමු වූ ආවේනික Ceylon Spiny Mouse උඩවලව තුලින් ද 1989 දී වාර්ථා විය
Indian Bush Rat සහ mongooses විශේෂ 3 ක් ද ජාතික වනෝද්‍යානයෙන් වාර්තා වී ඇත
පක්ෂීන් 

 උඩවලව  පක්ෂීන් නැරබීමටද හොඳ භූමි භාගයකි
නේවාසික අභිජනන පක්ෂීන් අතර Sri Lanka Spurfowl, Red-faced Malkoha, Sri Lanka Grey Hornbill, Brown-capped Babbler, සහ  Sri Lanka Junglefowl යන පක්ෂීන් වේ
White Wagtail සහ  Black-capped Kingfisher කලාතුරකින් පැමිණෙන ස්ංක්‍රමිණික පක්ෂීන් වේ
cormorants, the Spot-billed Pelican, Asian Openbill, Painted Stork, Black-headed Ibis සහ  Eurasian Spoonbill යන පක්ෂීන් ද ඇතුලත්ව විවිධ ජලජ පක්ෂි ප්‍රභේධයන්ද මෙම උද්‍යානය වෙත පමිණේ
විව්ර්‍ත උද්‍යාන ප්‍රදේශ White-bellied Sea Eagle, Crested Serpent-eagle, Grey-headed Fish Eagle, Booted Eagle, සහ  Changeable Hawk-eagle වැනි පක්ෂීන් උද්‍යානය වෙත ආකර්ෂණය කරයි
Indian Roller, Indian Peafowl, Malabar Pied Hornbill සහ  Pied Cuckoo ඇතුළු භූමි පක්ෂීන් බහුලය
උරගයින් සහ මත්ස්‍යයින්  

කටුස්සන්,කිඹුලන්, කබ‍රයින් සහ සර්ප විශේෂ 30ක් උද්‍යානයෙන් සොයාගෙන ඇත
Garra ceylonensis උද්‍යානයෙන් සොයාගෙන ඇති ආවේණික මත්ස්‍යයෙකි
සංරක්ෂණය 
ස්වහාවික වනය විනාශ ක‍්රමින් පයින් සහ කපුරු විශේෂ වහා කිරීම වලවේ ගඟේ ජල මට්ටම අඩු වීමට හේතු වී ඇත
මනුෂ්‍ය ජනාවාස,හොර දඩයම්,මැණික් කැණීම්, නීති විරෝධී ඇතුලු වීම්,අධික උලාකෑම් සහ හේන් ගොවිතැන් කිරීම් උද්යානයට ප්‍රධාන තර්ජනයක් වී ඇත
Lantana camara සහ Phyllanthus polyphyllus යන වල් පැළෑටි අලින්ගේ ආහාර පැළෑටි වලට තර්ජනයක් වී ඇත
නීති විරෝධී තුවක්කු බැඳීම් හේතුවෙන් අලින්ට වෙඩි වැදීම් ද වාර්තා වී ඇත
සංචාරක කර්මාන්තය 

2009 අගෝස්තු මාසයෙන් අවසන් වන මාස හය තුල උද්යානය මිලියන 18.2 ක ආදායමක් උපයා ඇත
1994 සිට 2001 දක්වා කාලය තුළ 423,000 ක පමණ පිරිසක් වනෝද්‍යානය නැරඹීමට පැමිණ ඇති අත‍ර ඉන් 20% විදේශිකයින් වේ
1998-2001 කාලය තුල මධ්ය වාර්ෂික ආදායම යුරොපීය ඩොලර් 280,000 කි
උඩවලව වන සතුන් සත‍ර දෙනෙකුගේ සේයාරූ රැගත් මුද්ද‍ර 2007 ඔක්තොම්බර් 31 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන" යන පෙළ යටතේ නිකුත් විය
මූලාශ්‍ර 
 (Sinhala) Senarathna, P
"Udawalawa"
Sri Lankawe Jathika Vanodhyana (2nd ed
Sarasavi Publishers
151-161. ISBN 955-573-346-5. 
 "Udawalawe Reservoir"
iwmi
International Water Management Institute
//dw
org/wetland_profile/Udawalawe
Retrieved 2009-11-18. 
 "Eight baby elephants released into national park"
January 20, 2002. http
lk/2002/01/20/news12.html
Retrieved 19 November 2009. 
Hettiarachchi, Kumudini (February 15, 2009)
"Haven turns into hunting ground for jumbos"
//sundaytimes
lk/090215/News/sundaytimesnews_27.html
Retrieved 19 November 2009. 
Sriyananda, Shanika (August 08, 2009)
"Wildlife picks up with end of war"
Sunday Observer
sundayobserver
lk/2009/08/30/fea15.asp
Retrieved 19 November 2009. 
"Fauna in Udawalawe National Park"
March 30, 2008. http
lk/080330/FunDay/fd2.html
Retrieved 19 November 2009.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන
විනෝදාස්වාදය යනු ඔනැම කියාව
බුදුදහමේ දැක්වෙන අයුරින් මහා පින්කම් අටකි
1. කඨින චීවර පූජාව
2. අටපිරිකර පූජාව
3. සංඝාවාස පූජාව
4. සඟසතු කොට දන් පිදීම
5. දහම් පොත් ලිවිම
6. කෙත්වතු පූජාව
7. බුද්ධ ප‍්‍රතිමා ඉදිකිරීම(මෙය මුලාවකි
"අප්පටිම"ගුනය අනුව පිළිමයක් නැත
)
8. වැසිකිළි සකසා පූජාකිරීම

මේවා බුදුදහමෙහි අට මහ කුසල් යනුවෙන් ද හැඳින්වේ
මෙහි මුලින් ම දැක්වෙන කඨින චීවර පූජාව ඉතාමත් ම වැදගත් පින්කමක් ලෙස සැලකේ. එයට හේතුව වන්නේ එය ගිහි - පැවිදි සම්බන්‍ධතාව, සිහිය, ගුණවත්කම හා සිල්වත්කම මත ම පදනම් වූ මහා පින්කමක් හෙයිනි
(අට මහා කුසල් යනු මෙය නොවේ
තිසරණය සහ පංචශීලයයි)

කඨින චීවර පූජාව සඳහා සුදුසු කාලය 
ඇසළ පොහෝ දින වස් සමාදන් වන උපසපන් භික්‍ෂූන් වහන්සේලා, වප් පොහොය දිනයේදී වස් පවාරණය කරති
ඉන් පසු ව වප් (ඔක්තෝබර්) පොහොය දින සිට ඉල් (නොවැම්බර්) පොහොය දින දක්වා කාලය තුළ පමණක් මෙකී කඨින චීවර පූජා සිදුකර ගත හැක
මෙම මාස දෙක අතර කාලය, චීවර මාසය, යනුවෙන් හැඳින්වේ
එම මාසයක කාලය තුළ මෙම පින්කමට සහභාගි නොවුණහොත් තවත් වසරක් බලා සිටීමට සිදු වේ
කඨිනය යනු කුමක්ද
කඨින යන වචනයේ තේරුම තද, ශක්තිමත් යන්න යි
මහ පොළව මෙන් කම්පා නොවන, මහාමේරුව මෙන් සුළඟින් නො සෙල්වෙන, වීදුරු පරිවතයක් මෙන් නොබිඳෙන,  ඉතා ශක්තිමත් වූ දෙය කඨිනය නමින් හඳුන්වයි. මෙම පින්කමින් ලබන ආනිසංස එලෙස ම ශක්තිමත් කරගැනීමට  තමන්ගේ මනස ද ශක්තිමත් කරගැනීම ඉතාමත් වැදගත් වේ
කඨින චීවරයක් පූජා කරන අවස්ථාවේ පූජා කරනු ලබන  ඕනෑම පූජා වස්තුවක් පුදන අයට ද මහත් ඵල මහානිසංස ලබාගත හැක
කඨින චීවරය හා එහි වැදගත්කම

සාමාන්‍ය සිවුරක් පූජාකිරීමෙන් ලැබෙන අනුසස්වලට වඩා කඨින චීවරයක් පූජා කිරීමෙන් ලැබෙන අනුසස් අති විශාල ය
එය බුද්ධ දේශනාවේ මෙසේ සඳහන් වෙයි
ගිරිරාජ සමං රාසිං
සංඝෙ දෙති තිචීවරං
එකස්ස කඨින දානස්ස
කලං නාග්ඝති සොළසිං

මහාමේරු පර්වතය දක්වා උසට  තුන්සිවුරු (තනිපට සිවුර, දෙපට සිවුර හා අඳනය) පූජා කළත්, කඨින චීවරයක් පිදීමෙන් ලැබෙන අනුසස්වලින් දහසයෙන් පංගුවක් හෝ නොලැබේ ය යනු එහි අදහස යි
කඨින චීවරය පූජා කිරීමෙන් ලැබෙන අනුසස් පිළිබඳ ව විමසීමේදී  පූජාව සිදුකරන්නාගේ සිතිවිලි සහ පූජාව ලබන්නාගේ ගුණවත්කම ඉතා වැදගත් වේ
පූජාව සිදුකරන්නා ඉතාම සැදැහැවත් හා කර්මය හා කර්මඵල විශ්වාස කරන්නෙකු විය යුතු අතර, පූජාව ලබන භික්‍ෂුව ද ගුණවත්කමින් යුක්ත විය යුතු ය
කඨින චීවරය ලබන භික්‍ෂූන් වහන්සේට ශික්‍ෂාපද පහකින් නිදහස ලැබීම ඉතා වැදගත් ප‍්‍රතිඵලයකි
‘අත්‍ථරිත කඨිනානං වො භික්‍ඛවෙ පඤච කප්පිස්සන්‍ති,
අනාමන්‍තචාරො අසමාධානචාරො
ගණභොජනං යාවදත්‍ත චීවරං යොච තත්‍ථ චීවරුප්පාදො සො නෙසං භවිස්සති’

‘මහණෙනි, කඨිනයක් පිළිගත්තා වූ කඨිනයක් ඇතිරුවා වූ භික්‍ෂූන් වහන්සේට ආනිසංස පහක් ලැබේ’

1. අනාමන්‍තචාරො
භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමක් තමන්වහන්සේ වැඩ සිටින ආවාසයෙන් පිටත වඩින විට කිසිවෙකුට හෝ කියා වැඩිය යුතු ය
කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට කිසිවෙකුට නොදන්වා ආවාසයෙන් පිටවිමෙවන් කිසිදු ඇවැතක් සිදු නොවේ
2.අසමාධානචාරො
සෑම දිනක ම අරුණු නැගෙන විට භික්‍ෂුව සමීපයෙහි තුන් සිවුර තිබිය යුතු ය
එසේ නොවුණහොත් ඇවැතක් සිදු වේ
එහෙත් කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට තුන් සිවුර සමීපයෙහි නොතිබුණාට ඇවැතක් සිදු නොවේ
3. ගණභොජනං
සැදැහැවත් දායකයින් භික්‍ෂූන් වහන්සේලාට සිය නිවසේ දානයකට පොදුවේ ආරාධනා කළ යුතුය
පෞද්ගලිකව ආරාධනයක් පිළිගතහොත් ඇවැතක් සිදු වේ
එහෙත් කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට දායකයාට අනුග‍්‍රහ පිණිස පෞද්ගලික ව හෝ නිවසකට වැඩම කොට දානය වැළදීමෙන් ඇවැතක් සිදු නොවේ
4. යාවදත්‍ත චීවරං
උපසම්පදා භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට තුන් සිවුරක් අධිෂ්ඨාන කරගෙන පරිහරණය කරන්නේ නම්, ඊට අමතර ව සිවුරු පරිහරණය කළ නොහැක
එහෙත් කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට සිවුරු  ඕනෑම ප‍්‍රමාණයක් පරිහරණය කළ හැක
5. යො ච තත්‍ථ චීවරුප්පාදො සො නෙසං භවිස්සති
අන්‍ය අවස්ථාවන්හිදී සඟ සතුකොට පූජා කළ පූජාවන් තනි ව පරිහරණය කිරීම වරදකි
එහෙත් කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට පූජා කරන ලද සියලූ ම දේවල අයිතිය හිමිවන අතර, සියල්ල පෞද්ගලික ව වුවද පරිහරණය කළ හැක
දායකයාගේ චිත්තශක්තිය

තුන් මසක් පුරා වෙහෙසී, තුන් මසක් පුරා සිතුවිලි ගොඩ නගා, තුන් මසක් පුරා කි‍්‍රයාත්මක වී සංවිධානය කොට සිදුකරනු ලබන මෙම පින්කම ඉතා බලගතු වෙයි
මහා සංඝරත්නයට වස් විසීමට ආරාධනා කළ දින සිට මල් පින්කම්, බෝධි පූජා, පිරිත් දේශනා, ධර්ම දේශනා, අටපිරිකර පූජා, චීවර පූජා හා කප්රුක් පූජා ආදී බොහෝ අතිරේක පින්කම් රාශියකට යොමුවීමෙන් දායකයාගේ සිත තුළ ගොඩ නැගෙන්නේ අසිරිමත් කුසල චිත්ත පරම්පරාවකි
කඨින පින්කම අතිශයින් දුර්ලභ පින්කමකි
එක් වසරකදී එක් විහාරස්ථානයක පූජා කළ හැක්කේ එක් කඨින චීවරයක් පමණි
උපසපන් භික්‍ෂුවක් වස් විසීම, වස් ආරක්‍ෂා කරගැනීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණු වේ
මෙවන් දුර්ලභ කරුණු සම්පූර්ණ කරගැනීමෙන් සිදුකරන පින්කමක් හෙයින් දායකයාගේ සිත ඉතාමත් බලවත් වෙයි
බුද්ධ දේශනාව තුළ සඳහන් වන පූජා අතර තෙවරක් ම පූජා සිදුකරන පින්කම ද කඨින චීවර පූජාව යි
දායකයින් විසින් වස්ත‍්‍රයක් වශයෙන් පළමුවත්, චීවරයක් වශයෙන් පොදුවේ මහසඟරුවනටත්, මහසඟරුවන විසින් විනය කර්ම වාක්‍යයක් මගින් එක් භික්‍ෂුවකටත් මෙම චීවරය පූජා කෙරේ
මෙයින් දායකයා තුළ ගොඩනැගෙනුයේ මහා කුසල චිත්ත ශක්තියකි
සකල ක්ලේශයන් ප‍්‍රහීන කළා වූ උතුමන්ගේ එකී නික්ලේශී ගුණය වෙනුවෙන් මෙම කඨින චීවර පූජා කරනු ලැබේ
උන්වහන්සේලා කරුණා - මෛති‍්‍ර - ශ‍්‍රද්ධා - ප‍්‍රඥා  ගුණයෙන් අනන්ත ය
සම්බුද්ධ ශාසනය - බුදුදහම පවිත‍්‍ර ව අප වෙත දායාද කළ උතුමන් වහන්සේලාට පූජා කරන ලද මෙම කඨින චීවරය පූජා කිරීමෙන් ලැබෙන ආනිසංස අති විශාල ය
කඨිනයේ අනුසස්

කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට ලැබෙන ප‍්‍රතිඵලය මෙන් ම, එය පූජා කළ පින්වතුන්ට ද ආනිසංස විශාල ප‍්‍රමාණයක් හිමි වේ
උපනුපන් සියලූ භවයන්හිදී දිව්‍ය සම්පත්, මනුෂ්‍ය සම්පත්, පරිවාර සම්පත්, ආහාරපාන, ඉඳුම්හිටුම්, වස්ත‍්‍රාභරණ මෙන් ම සියලූදෙනාගේ ගරුබුහුමන්, වැඳුම්පිදුම්, පූජාසත්කාර ආදිය හිමි වේ
සියලූ දෙසින් පැමිණෙන සියලූ උපද්‍රවයන්ගෙන් ආරක්‍ෂාව ලැබේ
සියලූ පූර්ව අකුසල කර්මයන්ගේ විපාකවල බලපෑම අඩු වේ
රජ සම්පත්, සිටු සම්පත් හිමි වේ
චක‍්‍රවර්ති රාජ්‍ය සම්පත්තිය මෙන් ම ශක‍්‍ර සම්පත්තිය ද ලැබීමට හැකි වේ
කොතැනක ඉපදුණත් ආයුෂයෙන්, වර්ණයෙන්, සැපයෙන්, බලයෙන් හා ප‍්‍රඥාවෙන් ආඪ්‍ය වූ ජීවිත ම ලබයි
සියලූ ක්ලේශ බන්‍ධනයන්ගෙන් මිදී නිවන් අවබෝධ කරගැනීමටත් හේතු වාසනාව ලැබේ
කඨින චීවර පූජාවේ ආනිසංස නාගිත ථෙරාපදානය තුළින් අපට මනා ව අවබෝධ කරගත හැක
කල්ප අනූඑකකට පෙර විපස්සි බුදුරදුන් සමයෙහි මහා සංඝරත්නයට කඨින චීවරයක් පූජාකොට තමන් ලැබූ ආනිසංස, නාගිත තෙරුන් වහන්සේ විසින් ගෞතම බුදුරදුන් සමීපයෙහි අනාවරණය කරමින් ප‍්‍රකාශ කරන ලද ගාථා පෙළින් තෝරාගත් ගාථා කීපයක් මතු සදහන් වේ
කඨිනදානං දත්‍වාන
සංඝෙ ගුණවරුත්‍තමෙ
ඉතොතිංසෙ මහාකප්පෙ
නාභිජානාමි දුග්ගතිං
ගුණයෙන් උතුම් ව මහ සඟරුවනට කඨින චීවරයක් පුදා කල්ප තිහක් තිස්සේ දුගතියක නූපන්නෙමි
අට්ඨාරසන්‍තං කප්පානං
දෙවලොකෙ රමාමහං
චතත්‍තිංසක්‍ඛත්‍තුං
දෙවිෙන්‍දා දෙවරජ්ජමකාරයිං
කල්ප දහඅටක් දෙව්ලොව සැප වින්දෙමි
තිස්හතර වාරයක් සක්දෙව් රජව දෙව්ලොව රජ කළෙමි
ආරපථෙ ආරපථෙ
චක්‍කවත්‍ති සුඛං ලභෙ
පදෙසරජ්ජං විපුලං
ගණනාතො අසංඛ්‍යයා
කඨින චීවරය මැසීමේදී ගසනු ලද ඉදිකටු පාර ගණනට චක‍්‍රවර්ති රාජ සම්පත් ලදීමි
මහත් වූ ප‍්‍රදේශ රාජ්‍යය ලැබූ වාර ගණන මෙතෙකැයි ප‍්‍රමාණ කළ නොහැක
භොගෙ මෙ ඌණතා නත්‍ථි
කඨිනදානස්සිදං ඵලං
යත්‍ථ යත්‍ථුප්පජ්ජාමි
ලභිත්‍වා සබ්බ සම්පදං
පරිසානං උත්‍තමො හොමි
කඨිනදානස්සිදං ඵලං
මගේ භෝග සම්පත් කිසිදා අඩු නොවී ය
යම් යම් තැනක උපදිම් ද ඒ ඒ තැන සියලූ සම්පත් ලබා පිරිස අතර උත්‍තම තත්‍වයට පත්වීමි
හත්‍ථි යානං අස්ස යානං
සිවිකංසන්‍දමානිකං
සබ්බං තං පටිලාභාමි
කඨිනදානස්සිදං ඵලං
ඇත් යානා අස් යානා සිවිකා යානා ආදී සියලූ යානයින් ලැබීමි
රුක්‍ඛග්ගෙ පබ්බතග්ගේ වා
අන්‍තලික්‍ඛ ච භූමියං
යදා ඉච්ඡාමි දුස්සෙහි
සබ්බං පටිලාභාමහං
ගස් මුදුන්හිදී ද පර්වත මුදුන්හිදී ද අහසේදී හෝ භූමියේදී ද යම් වස්ත‍්‍රයක් කැමති වීම් ද ඒ සියල්ල ලැබීමි
බුද්ධාගම - ශ්‍රී ලංකා
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනය නැතහොත් තොරතුරු පද්ධති විගණනයක් යනු 
තොරතුරු තාක්ෂණ යටිතල පහසුකම් පාලනය පිලිබඳ විභාග කිරීමකි
තොරතුරු
තාක්ෂණ විගණනය යනු සංවිධානයේ තොරතුරු පද්ධති පරිචයන්සහ ක්‍රියා 
පටිපාටි පිලිබඳ සාක්ෂි එකතුකිරීම හා ගවේශනය පිලිබඳ ක්‍රියාදාමයයි
ලබාගත් සාක්ෂි ගවේශනය කිරීම, තීරණය කරනු ලබන්නේ, ආයතනික අරමුණු
සහ පරමාර්ථ ලඟාකරගැනීමට තොරතුරු පද්ධතියේ ආරක්ෂිත වත්කම්, දත්තයන්හි
සත්‍ය භාවය සහ කාර්යක්ෂමතවය මතයි
එනම් පුනරීක්ෂණ විගණනය, අභ්‍යන්තර 
විගණනය, නැතහොත් කුමන හෝ ආකාරයක සහතික වීමක් ලඟා කරගැනීමයි
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනයක් ස්වයංක්‍රීය සැකසීම විගණනය සහ පරිගණක විගණනය
ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි
වර්තමානයේදී ඉලෙක්ට්‍රොනික දත්ත සැකසු විගණනය ලෙසද 
හඳුන්වයි.

අරමුණ

තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනයක් යනු මූල්‍ය ප්‍රකාශ විස්තරය සමඟ අර්බුධ ඇතිකරගත නොයුතු බවයි. 
ඒවා අතර සම්බන්ධතවයක් තිබුනත් මූල්‍ය ප්‍රකාශ විගණනයක මූලික අරමුණ ඒව ආයතනික පරිගණක
පද්ධති පරිචයේ ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල දැයි ගවේශණය කිරීමයි
නමුත් තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනයක 
මූලිකම ක්‍රියාව වනුයේ පද්ධතියේ කාර්යක්ෂමතවය , තොරතුරු පරිචයන්, විශේෂිතතා ආයතනික 
තොරතුරු, වත්කම්, සහ යහපාලනයන් බලයලත් පාර්ශවයන් සමඟ නිසිආකාරව බෙදාහැරීම පිලිබඳ 
ආයතනික හැකියාව ගවේශණය කිරීමයි
තොරතුරු තාක්ෂණ න්‍යාය පත්‍රය පහත ප්‍රශ්න අනුගමනය 
කරමින් සාරාංශ කල හැක
අවශ්‍ය ඕනෑම විටක සංවිධනයේ පරිගණක පද්ධතිය ලාඟා කරගත හැකිද
[ලඟාකරගතහැකි බව]
බලධාරී පුද්ගලයන්ට පමණක් තොරතුරු අනාවරනය කරන්නේද
[රහසිගත බව]
පද්ධතිය මගින් සපයන තොරතුරු නිරන්තරයෙන්ම නිවැරදිද, අවබොධ කරගත හැකිද, කාලානුරූපීද
[සම්පූර්ණත්වය]

තොරතුරු තාක්ෂණ විගණන වර්ග
විවිධ බලධාරීන් විවිධ වර්ග කිරීම් විවිධ වර්ගයේ විගණන සඳහා නිර්මානය කර ඇත
ගූඩ් මෑන් සහ 
ලෝලෙස් තත්වයේදී විශේෂිත ක්‍රමානුකූල ප්‍රවේශයන් 3ක් තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනය කරගෙන යාමට යොදා ගතහැක
තාක්ෂණික නවෝත්පාදන ක්‍රියාපටිපාටි විගණනය
මෙම විගණනයේ අරමුණ වනුයේ පවතින සහ නව ව්‍යාපෘති වලට අවදානම් සාරාංශයක් සැකසීමයි
මෙම විගණනය ආයතනයේ අත්දැකීම මත තාක්ෂණය තෝරාගැනීම සහ අදාල වෙළඳපළට එහි ඉදිරිපත් කිරීම්,ආයතනයේ සෑම ව්‍යාපෘතියක්ම සහ කර්මාන්තයෙන් අදල  ව්‍යාපෘතිය හෝ නිෂ්පාදිතය හෝ, සංවිධානමය හෝ කර්මාන්තමය ආකෘතිය සමඟ ගණුදෙණු කිරීමට අදල ආයතනයට හිමි වී ඇති කොටස පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි
නවෝත්පාදන සංසන්දනාත්මක විගණනය
නමින් හඳුන්වනවා සේම මෙම විගණනය, ආයතනය කරනුලබන විගණනයේ නවෝත්පාදන හැකියාව 
පිලිබඳ එහි තරඟකරුවන්ට සංසන්ධනාත්මකව විශ්ලේෂනයන් මෙහෙයවීමයි
මෙය ආයතනයේ නව සොයාගැනීම් 
පිලිබඳව හා සංවර්ධන පහසුකම් පිලිබඳව මෙන්ම එහි නව නිෂ්පාදිතයක් ඉදිරිපත් කිරීම පිලිබඳව වු ක්‍රියාමාර්ග 
ලඟා කරගැනීමයි
තාක්ෂණික තත්ව විගණනය
මෙම විගණනය ව්‍යාපාරය සතුව තිබෙන සහ එකතුකර ගැනීමට අවශ්‍ය වන්න වූ තාක්ෂණයන් 
පුනරීක්ෂණය කිරීමයි
තාක්ෂණයන් "පදනම, මූලිකත්වය, අවකාශය, හෙලිදරව්වීම්" ලෙස වර්ග කරනු ලබයි
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණන වර්ගකිරීම්[විගණනයේ වර්ගකිරීම් 5ක් සමඟ]

 පද්ධති සහ යෙදුම්
පද්ධති සහ යෙදුම් මෘදුකාංග සුදුසුබව, කාර්යක්ෂමබව, අදාලබව, වලංගුබව, අවබෝධකරගතහැකිබව, කාලෝචිතබව සහ යෙදවුම්, සැකසුම් සහ නිමැවුම් මට්ටම් වල ආරක්ෂිතබව, පද්ධතිවල ක්‍රියාකාරීත්වය ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගැනීමට යොදගන්නා විගණනයකි
තොරතුරු සැකසුම් පහසුකම්
සැකසුම් පහසුකම් කාලෝචිත බව, නිවැරදිබව, සාමාන්‍ය සහ පවතින අර්බුධකාරී තත්වයන් යටතේ යෙදුම් මෘදුකාංගවල කාර්යක්ෂම සැකැස්ම පිලිබඳව සහතිකවීම සඳහා වන විගණනයකි
පද්ධති සංවර්ධනය
පද්ධති සංවර්ධනය සඳහා වන ප්‍රමිතිවලට අනුකූලව පද්ධති සංවර්ධනය කරඇතිබව, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින පද්ධතීන් මගින් ආයතනික අරමුණු ලඟා කරගතහැකිබව නිශ්චය කරගැන්වම සඳහා වන විගණනයකි
තොරතුරු තාක්ෂණ කළමණාකරණ සහ ව්‍යාපෘති සැලසුම්කරණය
ආයතනයේ තොරතුරු තාක්ෂණ කළමණාකරණ සහ ව්‍යාපෘති සැකසුම සඳහා කාර්යක්ෂමතා පාලනය කරනලද පරිසරයක් ඇතිබව ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගැනීමට ආයතනික ක්‍රියාදමයන් සහ සැකිල්ල සංවධනය කර තිබේද යන්න නිශ්චය කරගැනීම සඳහා වන විගණනයකි
සේවාදායක සහ මෙහෙයුම් පද්ධති/ ජන සංනිවේදනය, අභ්‍යන්තර ජාල, බාහිර ජාල
පාලනයන් සේවාදායක මත ස්ථානගතවී ඇතිබව, සේවාදායක සහ මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමඟ ජාල සම්බන්ධතවය නිශ්චය කරගැනීම සඳහා වන විගණනයකි
සෑම තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනයක්ම කොටස් 2කට වර්ග කලහැක
"පොදු පාලන ඇගයීම"හෝ "'
යෙදුම් පාලන ඇගයීම"
තොරතුරු සහතිකවීම පිලිබඳව තොරතුරු තාක්ෂණ විගණන වෘත්තිකයන් ගණනවක්ම විගණනයේ ක්‍රියාකාරීත්වය  නොසලකා එහි පාලනයන් මූලික වර්ග 3ක් ඇතිබව හා විශේෂයෙන්ම තොරතුරු තාක්ෂණ පරිචයේදී බොහෝ රාමු හා ප්‍රමිති
"රහස්‍යභාවය පිලිබඳ පාලනයන්", "ඇතුලුවීම පිලිබඳ පාලනයන්" මෙම ක්ෂේත්‍රයේ වර්ගීකරණයන් විග්‍රහ කිරීමට ගත් උත්සාහයකි
වඩාත් මූලිකම මට්ටමකදි මෙම පාලනයන් මූලික වර්ග 3ක් ලෙස දක්වනු ලබයි
ඒවා නම්
	1. වැලකුම් /ආරක්ෂිත පාලනය
	2. අනාවරණ පාලනය
	3. නිවැරදිකිරීම් පාලනය

  1. වැලකුම් /ආරක්ශිත පාලනය
ක්‍රියාශීලීව විග්‍රහ කිරීමට සහ පිලිගතහැකි හැසිරීම් වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා භාවිත කරනු ලබයි
උදාහරනයක් ලෙස පොදු ගිනිම්කරණ නීති පද්ධතියක් ඕනෑම පොදු වෙලඳ ව්‍යාපාරයක් අනුගමණය කලයුතු බව  විග්‍රහ කරනු ලබනවා
ඕනෑම ව්‍යාපාරයකට එහි වර්තමාන මූල්‍ය තත්වය සහ ලාභදායීත්වය නීති රීති වලට අනුකූලව  සඳහන් කල යුතුයි
මෙම ගිණුම්කරණ නීති අවශ්‍යතාවයන් වැලකුම් පාලනයන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
2. අනාවරණ පාලනය
බොහෝ විට මෙම පාලනයන් තර කිරීමට අපට අවශ්‍යාවන්නේ නැත
මෙහෙයුම් ක්‍රියාවක් කරනුලබන ඕනෑම  පාලනයක් අනාවරන පාලනයක් ලෙස විග්‍රහ කලහැක
ගිණුම්කරණ නීති උදහරණය ගතහොත් එක්කෝ සැලසුම් කරනලද හෝ, සැලසුම් නොකරනලද අත්වැරදීම් වීමට හැකියි
එමනිසා අමතර ආරක්ශිත පාලනයන් වනුයේ, මෙම සමාගම්හි මූල්‍ය ප්‍රකාශණ  විගණනය කරනුලැබ තිබිය යුතු වන්නේ නිදහස් සහතිකලාභී පොදු ගණකාධිකාරිවරයෙකු මගිනි
මෙම ගණකධිකරීවරයාගේ  කාර්ය වනුයේ විගණකවරයෙකු ලෙස ක්‍රියා කිරීමයි
ඇත්ත වශවෙන්ම ආයතනය ප්‍රශ්නයක සිටිනවිට, නීති රීති නිසිආකාරව  අනුගමණය කර නැතිවිට, ඕනෑම විගණකවරයෙකු අනාවරණ පාලනයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි
මෙහිදී, දක්ශ විගණකවරයෙකුට සමහර තැන් බිඳ වැටීමට හේතු වූ කරුනු අකාර්යක්ෂමතා හඳුනාගෙන ඒව පාලනය කිරීමට හැකිවිය යුතුයි
3. නිවැරදිකිරීම් පාලනය
මෙය අනාවරණ පාලනයට ප්‍රතිචරයක් ලෙස ක්‍රියා කරනු ලැබෙයි
සූදානම් වීමක් හෝ වෙනයම් පිළිගත නොහැකි තත්වයන් නිවැරදි කිරීමක් සිදුකරයි
ගිණුම්කරණ නීති උදාහරණය භාවිත කර අභ්‍යන්තර විගණන කොමිසම හා බාහිර විගණකගේ වාර්ත  මත පදනම්ව නිවැරදි කිරීමේ ක්‍රියමාර්ග ගත හැකිය
මෙම ක්‍රමය මගින් ඔවුන් නිවැරදි කිරීම්/ප්‍රතිචාර දැක්වීම් පාලනයක් සිදුකරනු ලබයි
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණන ක්‍රියා පටිපාටි

තොරතුරු තාක්ෂණ විගණන ක්‍රියා පටිපාටි පහත මූලුක අදියර මගීන් පෙන්නුම් කලහැක
1. සැලසුම් කිරීම
2. අධ්‍යයන සහ ගවේෂණ කිරීම් පාලනය
3. විශ්ලේෂනය හා ගවේෂණ පාලනය
4. වාර්තගත කිරීම
5. අනුගමණය කිරීම

  3.1 ආරක්ෂිත බව. 	
විගණන තොරතුරු ආරක්ෂිත බව තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනයේ මූලික කොටසකි
බොහෝ විට එය තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනයේ මූලික අරමුණකි
විගණනතොරතුරු ආරක්ෂිත බව නැමැති විෂය පථයේ දත්ත මධ්‍යස්ථන නැමැති මාර්තුක තුල අන්තර්ගත වෙයි
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණකවරුන් වෙනස් නොවන ලෙස දැනුම, පද්ධතිය, පරිචය සහ ක්‍රියාකාරීත්වයන් පවත්වගත යුතුය
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනයේ අතීතය තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනය නැමැති සංකලපය 1960 දශකයේ මැද භාගයේ නිර්මාන්ය  කරනු ලැබ ඇත
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණන බොහෝ වෙනස්කම් වලට ලක් වී ඇත
තාක්ෂණයේ මහා පරිමාණ උසස්වීම් ව්‍යාපාර තුලට 
තාක්ෂණය ස්ථාපනය කිරීමට හේතුවී ඇත
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනයේ අතීතය

තොරතුරු තාක්ෂණ විගණනය නැමැති සංකලපය 1960 දශකයේ මැද භාගයේ නිර්මාන්ය කරනු ලැබ ඇත
තොරතුරු තාක්ෂණ විගණන  බොහෝ වෙනස්කම් වලට ලක් වී ඇත
තාක්ෂණයේ මහා පරිමාණ උසස්වීම් ව්යාපාර තුලට තාක්ෂණය ස්ථාපනය කිරීමට හේතුවී ඇත
තොරතුරු තක්ෂණ විගණනය සම්බන්ධ නීතිය 

තොරතුරු තක්ෂණ විගණනය සම්බන්ධ නීතිය1977 සිට එක්සත් රාජධානිය තොරතුරො තක්ෂණවිගණනය සම්බන්ධ  නීති සහ රෙගුලාසි කීපයක් හඳුන්වා ඩී ඇත
මේවා අතර ග්‍රෙම් ලීච් බ්ලී පනත, ස(ර්)බන්ස් ඔක්ස්ලී පනත,  සෞඛ්‍ය, රක්ෂණ, සහ වගකීම් පනත ලන්ඩන් කොටස් හුවමාරු ඛාන්ඩගත පද්ධතිය සහ විදේශ පරිචයන් සම්බන්ධ  පනත වැදගත් වේ
සේවකයන් සම්බන්ධ විගණනය

  6.1 සුදුසුකම්
මෙම ක්ශේත්‍රය අලුත් නිසා තොරතුරු තාක්ෂණ සේවාදායක විගණනය ගවේශනය කරනවිට කලින් විග්‍රහකරනලද කුසලතා සමූහයක්  යොදාගෙන සංවර්ධනය කර ඇත
විගණකවරුන් පවතින පාලනයන් පිලිබඳව වගකිවයුතුනිසා වාර්ත කිරීම, වත්කන් ආරක්ෂාකිරීම  තොරතුරු තාක්ෂණ සේවාදායකයෙකුට තොරතුරු පද්ධතිය සම්බන්ධව සාමාන්‍යයෙන් එක්සත් රාජධනියේ තොරතුරු තාක්ෂණ විගණකවරයෙකු වීමට සහතිකලත් පද්ධති සහ ජාල විගණකවරයෙකු,  සහතිකලත් තොරතුරු පද්ධති ආරක්ෂක වෘත්තිකයෙකු  ඉන්දීය වරලත් ගණකාධිකාරී ආයතනයේ තොරතුරු පද්ධති ඩිප්ලෝමාවක් අවශ්‍ය කරනවා
' 6.2 වෘත්තියමය සහතික
සහතිකලත් තොරතුරු පද්ධති විගණක
සහතිකලත් අභ්‍යන්තර විගණක
සහතිකලත් කාර්ය පිලිගැනුම් සහ සහතිකවීම් වෘත්තික
සහතිකලත් පරිගණක වෘත්තික
සහතිකලත් පරිගණක තොරතුරු
සහතිකලත් තොරතුරු පද්ධති ආරක්ෂක වෘත්තික
සහතිකලත් තොරතුරු ආරක්ෂක කළමනාකරු
සහතිකලත් පොදු ගණකාධිකරී
වරලත් සහතිකලත් ගණකාධිකාරී

තොරතුරු තාක්ෂණය
පරිගණක දසුන් වල දක්නට ලැබෙන කුඩා චිත්‍රාක්ෂර (pictograms) පරිගණක අයිකන නමින් හැඳින්වේ
පරිගණක භාවිතයේදී සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගැනෙන අක්ෂරාංක (alphanumerics) වෙනුවට මෙම පරිගණක අයිකන භාවිතා කළ හැකි වේ
දැන් වෙළඳපොලේ දක්නට ලැබෙන, එමෙන්ම වැඩි වැඩියෙන් භාවිතා වන නව මාදිලියේ පරිගණක වල දසුන් ආන්ත වලට බිටු සිතියම් මනා ලෙස හසුරුවීමට ඇති හැකියාව නිසාවෙන් පරිගණක පරිශීලකයන් හට වඩාත් පහසු වන අයුරින් මෙම පරිගණක අයිතම යොදා ගනු ලැබේ
ආධුනික පරිගණක පරිශීලකයන් ගැන විශේෂ අවධානයක් යොමු කරමින් ඔවුන් හට ඉක්මණින් පරිගණක අතුරුමුහුණත් වටහා ගැනීමටත්, ග්‍රහණය කරගැනීමටත් පහසු කරවන කදිම මෙවලමක් ලෙස 1970 වසර ආසන්නයේදී පරිගණක අයිකන හඳුන්වා දෙන ලදී
මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සහ ඇපල් මැකින්ටොශ් මෙහෙයුම් පද්ධති වල ආධාරයෙන් පසු කාලයකදී අයිකන මුල්තැනක් ගන්නා අතුරුමුහුණත් මහජනයා අතර ප්‍රචලිත වීම සිදුවිය
සාමාන්‍යයෙන්  පරිගණක අයිකනයක ප්‍රමාණය පික්සල 16*16 සිට පික්සල 128*128 අතර අගයක් ගනු ලබන මුත් සමහර මෙහෙයුම් පද්ධති වල අයිකන පික්සල 512 * 512 දක්වා විශාල වන අවස්ථාද ඇත
චිත්‍රම ප්‍රතිදාන උපාංග වල ප්‍රමාණය කුඩා වන විට අයිකන වල ප්‍රමාණයද කුඩා වේ
මේ නිසා දෘශ්‍ය-ආබාධිත පරිශීලකයන් හට ස්ව-කැමැත්තෙන් අයිකන ප්‍රමාණයන් තෝරාගැනීමට ඉඩ දීම වඩාත් යෝග්‍ය වේ
එසේම ආලෝකය මදි කම, ඇස් අධික ලෙස විඩාපත් වීම, විද්‍යාත්මක ලෙස තහවුරු කරන ලද යම් යම් ආබාධ, දීප්තිමත් පසුබිම් හෝ වර්ණාන්ධතාවය ආදිය නිසාද මෙවැනි විකල්ප ක්‍රම තිබීම වඩාත් වැදගත් වේ
පරිගණක පරිශීලක අන්තර් ක්‍රියාවේදී අයිකන වල ක්‍රියාකලාපය
පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක ඇති ගොනු, ෆෝල්ඩර, යෙදුම් හා උපාංග ආදිය නියෝජනය කිරීමට පරිගණක අයිකන යොදා ගත හැකි වේ
අද කාලයේදී මෙම අයිකන භාවිතා වන ආකාරය දෙස බැලූ විට අපට හොඳින් පෙනී යන එක් කාරණයක් නම් නියෝග එකලස් විධාන (macro commands), ප්‍රකාශන ස්වරූප හැඟවීම ආදී පරිශීලක කැමති පරිදි ඕනෑම දර්ශකයක් නියෝජනය කිරීම සඳහා අයිකන යොදාගත හැකි බවයි. 

වැඩතලය මත, මෙවලම් තීරය මත  වාගේම මයික්‍රොසොෆ්ට් වර්ඩ් (Microsoft Word) වැනි පරිගණක මෘදුකාංග වල ඇති මෙනු තීර වල මෙවැනි පරිගණක අයිකන හොඳින් දැකගත හැකි වේ
මෙම අයිකන බැලූ පමණින්ම එකිනෙකින් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට නම් ඒවා එකිනෙකට වෙනස් ලෙස නිර්මාණය කළ යුතු වේ
මෙසේ පහසුවෙන් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට හැකි වන ලෙස නිර්මාණය කර ඇති අයිකන වඩාත් එලදායි සහ පරිශීලක-හිතෛෂී අයිකන ලෙස පිලිගැනේ
එමෙන්ම දෝෂ රහිත ක්‍රියාකාරීත්වය, දුටු පමණින් අයිකනයේ අර්ථය හඳුනා ගැනීමට පහසු වීම, ඕනෑම සැලැස්මක් හෝ තත්ත්වයක් යටතේ පහසුවෙන් බලා ගැනීමට හැකි වීම වැනි ලක්ෂණත් පරිශීලක-හිතෛෂී අයිකන වල අඩංගු වේ
නමුත් අයිකන කට්ටල වෙන වෙනම ගත් කල අපට පෙනී යන්නේ එම එක් එක් කට්ටල වලට ආවේනික වූ විවිධ ලක්ෂණ ඇති බවයි. මෙවැනි ලක්ෂණ අයිකන වලට එක් කිරීම මඟින් ඒවායේ එකිනෙකට ඇති සම්බන්ධතාව මනාව විදහා දක්වයි.
ඉහත සඳහන් කරන ලද ලක්ෂන කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත
ප්‍රමාණයන් ප්‍රභේදනය කිරීම
පිහිටීම හා සංයුතිය
රටා ප්‍රභේදනය(තිරස්-ඉරි වැටුණු, සිරස්-ඉරි වැටුණු, බෑවුම්-සහිත-ඉරි වැටුණු, වෘත්ත, දීර්ඝ චතුරශ්‍ර,
)
අඳුරු පසුබිම මත දීප්තිමත් රූප හෝ දීප්තිමත් පසුබිම මත අඳුරු රූප යෙදීම
රාමු කිරීම/ඡායාවන් එක් කිරීම
වර්ණ ප්‍රභේදනය
සජීවනය

සැබැවින්ම ගත් කළ සෑම ප්‍රධාන නව මාදිලියේ පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියකටම පාහේ පරිශීලකයන් හට තොරතුරු ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා අයිකන මූලික කොට ගත් චිත්‍රක පරිශීලක අතුරුමුහුණත් (GUI) භාවිතා කිරීමේ හැකියාව ඇත