Minuri/sinhala-corpus-wikipedia huggingface dataset:
He argued that by making the meaning as readily accessible as possible, the writer would achieve the greatest possible communicative efficiency
This was accomplished, according to Spencer, by placing all the subordinate clauses, objects and phrases before the subject of a sentence so that, when readers reached the subject, they had all the information they needed to completely perceive its significance
While the overall influence that "The Philosophy of Style" had on the field of rhetoric was not as far-reaching as his contribution to other fields, Spencer's voice lent authoritative support to formalist views of rhetoric
Spencer influenced literature inasmuch as many novelists and short story authors came to address his ideas in their work
George Eliot, Leo Tolstoy, Thomas Hardy, George Bernard Shaw, Bolesław Prus, Abraham Cahan, D
Lawrence, Machado de Assis, Richard Austin Freeman, and Jorge Luis Borges all referenced Spencer
Arnold Bennett greatly praised First Principles, and the influence it had on Bennett may be seen in his many novels
Jack London went so far as to create a character, Martin Eden, a staunch Spencerian
It has also been suggested that the character of Vershinin in Anton Chekhov's play The Three Sisters is a dedicated Spencerian
Wells used Spencer's ideas as a theme in his novella, The Time Machine, employing them to explain the evolution of man into two species
It is perhaps the best testimony to the influence of Spencer's beliefs and writings that his reach was so diverse
He influenced not only the administrators who shaped their societies' inner workings, but also the artists who helped shape those societies' ideals and beliefs
In Rudyard Kipling's novel Kim, the Anglophile Bengali spy Hurree Babu admires of Herbert Spencer and quotes him to comic effect
"They are, of course, dematerialised phenomena
Spencer says
" "I am good enough Herbert Spencerian, I trust, to meet little thing like death, which is all in my fate, you know
" "He thanked all the Gods of Hindustan, and Herbert Spencer, that there remained some valuables to steal
"

ප්‍රාථමික මූලාශ්‍ර 
 Papers of Herbert Spencer in Senate House Library, University of London
 Most of Spencer's books are available online
 "On The Proper Sphere of Government" (1842)
 Social Statics
or, The Conditions Essential to Human Happiness Specified, and the First of Them Developed (1851)
 "The Right to Ignore the State", Chapter XIX of the first edition of Social Statics(p)
 Social Statics
Abridged and Revised (1892)
 "A Theory of Population" (1852)
 Principles of Psychology (1855), first edition, issued in one volume
 Education (1861)
 System of Synthetic Philosophy',' in ten volumes
 First Principles ISBN 0-89875-795-9 (1862)
 Principles of Biology (1864, 1867
revised and enlarged
1898), in two volumes
 Volume I – Part I
The Data of Biology
The Inductions of Biology
The Evolution of Life
Appendices
 Volume II – Part IV
Morphological Development
Physiological Development
Laws of Multiplication
Appendices
 Principles of Psychology (1870, 1880), in two volumes
 Volume I – Part I
The Data of Psychology
The Inductions of Psychology
General Synthesis
Special Synthesis
Physical Synthesis
Appendix
 Volume II – Part VI
Special Analysis
General Analysis
Congruities
Part IX
Corollaries
 Principles of Sociology, in three volumes
 Volume I (1874–75
enlarged 1876, 1885) – Part I
Data of Sociology
Inductions of Sociology
Domestic Institutions
 Volume II – Part IV
Ceremonial Institutions (1879)
Political Institutions (1882)
Part VI [published here in some editions]
Ecclesiastical Institutions (1885)
 Volume III – Part VI [published here in some editions]
Ecclesiastical Institutions (1885)
Professional Institutions (1896)
Industrial Institutions (1896)
References
 The Principles of Ethics  (1897), in two volumes
 Volume I – Part I
The Data of Ethics (1879)
The Inductions of Ethics (1892)
The Ethics of Individual Life (1892)
References
 Volume II – Part IV
The Ethics of Social Life
Justice (1891)
Negative Beneficence (1892)
Positive Beneficence (1892)
Appendices
 The Study of Sociology (1873, 1896)
 An Autobiography (1904), in two volumes
 See also 
 v1 Life and Letters of Herbert Spencer by David Duncan (1908)
 v2 Life and Letters of Herbert Spencer by David Duncan (1908)
 Descriptive Sociology
or Groups of Sociological Facts, parts 1–8, classified and arranged by Spencer, compiled and abstracted by David Duncan, Richard Schepping, and James Collier (London, Williams & Norgate, 1873–1881)
Illustrations of Universal Progress
A Series of Discussions (1864, 1883)
 The Man versus the State (1884)
 The man versus the state
 Essays
Scientific, Political, and Speculative (1891), in three volumes
Volume I (includes "The Development Hypothesis," "Progress
Its Law and Cause," "The Factors of Organic Evolution" and others)
 Volume II (includes "The Classification of the Sciences", The Philosophy of Style (1852), The Origin and Function of Music," "The Physiology of Laughter," and others)
 Volume III (includes "The Ethics of Kant", "State Tamperings With Money and Banks", "Specialized Administration", "From Freedom to Bondage", "The Americans", and others)
 Various Fragments (1897, enlarged 1900)
 Facts and Comments (1902)
 Great Political Thinkers (1960)

දාර්ශනික විචාර 
 Herbert Spencer
An Estimate and Review (1904) by Josiah Royce
Lectures on the Ethics of T
Green, Mr
Herbert Spencer, and J
Martineau (1902) by Henry Sidgwick
Spencer-smashing at Washington (1894) by Lester F
A Perplexed Philosopher  (1892) by Henry George
A Few Words with Mr Herbert Spencer (1884) by Paul Lafargue
Remarks on Spencer's Definition of Mind as Correspondence (1878) by William James
මේවාත් බලන්න 
 Contributions to liberal theory
 Geolibertarianism
 Organicism
 Social Darwinism

සටහන්

යොමුව

බාහිර යොමු 
 
 Herbert Spencer entry in the Internet Encyclopedia of Philosophy by William Sweet
 Review materials for studying Herbert Spencer
 Find a Grave

 Project Gutenberg
 Internet Archive
 LibriVox
 Works by Herbert Spencer at the Online Library of Liberty (HTML, facsimile PDF, reading PDF)
 On Moral Education, reprinted in Left and Right
A Journal of Libertarian Thought (Spring 1966)
 First principles Electronic Text Center, University of Virginia Library
First Principles online
 "The Right to Ignore the State" by Herbert Spencer
ඇසිපිය මිනිස් ඇසේ ආරක්ෂාව සඳහා තුනී සමක් ලෙස මෙය පිහිටා ඇත
මිනිස් සිරුර
ප්‍රථමාධාර යනු යම් හදිසි අනතුරක් හෝ හදිසි රෝගයක් නිසාවෙන් ඔත්පලව සිටින, ඕනෑම තත්වයක, ඕනෑම කෙනෙක් හට ප්‍රථමයෙන් හා ක්ෂණිකව ලබා දෙන සහායකි
(ප්‍රථම + ආධාරය)

රෝගියාට රෝහලකදී නිශ්චිත ප්‍රතිකාරයක් ලැබීමට ප්‍රථමව ලබාදෙන මෙම ප්‍රතිකාරය බොහෝවිට ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට සිදුකළ හැකි සරල හා පහසු ක්‍රම වලින් සමන්විතය
නමුත් එමගින් අදාළ රෝගියාට ලැබෙන වාසිය මෙතෙකැයි යැයි කියා නිම කළ නොහැක
ඇතැම් විට ඔහු මරණයෙන් ගැලවීමක් හෝ සදාකාලිකව ආබාධිත වීමේ අවධානමකින් ගැලවීමක් විය හැක
ප්‍රථමාධාර යනු මූලික ප්‍රතිකාරයක් පමණි
ඒ නිසා ප්‍රථමාධාර දෙන අතරේ වැඩි දුර ප්‍රතිකාර වලට යොමු කිරීම වැදගත්ය
ප්‍රථමාධාර  වල අරමුණු - 
1. පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතය, මරණයෙන් ගැලවීම
2.යම් අනතුරක් හෝ රෝගයක් නිසා සිදුවූ හානිය තවදුරටත් සිදුවීම වැළැක්වීම
3. රෝගියාගේ සුවවීම ඉක්මන් කරවීම
ප්‍රථමාධාර පිළිබඳව  ඇති සිංහල පොත් - 
ප්‍රථමාධාර යනු බටහිර ඇලොපැතික වෛද්‍ය විද්‍යාවේ කොටසක් වන බැවින් ඒ පිළිබඳව ඇති පො පතද බොහොමයක් ලියැවී ඇත්තේ ඉංග්‍රීසියෙනි
සිංහල බසෙන් ලියැවුණු ග්‍රන්ථ ප්‍රමාණය ඉතාමත් අල්පය
ඒවායෙනුත් සුදුසුකම් හා අත්දැකීම් සහිත අයවලුන් විසින් ලියන ලද ග්‍රන්ථද, සරලව තේරුම් ගැනීමට පහසු ආකාරයෙන් ලියන ලද ග්‍රන්ථද, නිවැරදි හා විශ්වාසනීය කරුණු ඉදිරිපත් කර ඇති ග්‍රන්ථද නොමැති තරම්ය
දැනට ලියැවී ඇති පිළිගතහැකි තත්වයේ  ප්‍රථමාධාර පොත් පහත පරිදි වේ
"A GUIDE TO SURVIVE -ප්‍රථමාධාර " -  වෛද්‍ය චාමර දිල්ශාන් අතුකෝරළ

ප්‍රථමාධාර
ලෝකයේ විශාලතම දැනට ජීවත්වන සර්පයන්,  measured either by length or by weight, are various members of the boidae and pythonidae families
සර්පයින් ලැයිhjvbbgbස්තු
මල් පෝච්චියක් හෝ මල් බඳුනක්, ලෙස හඳුන්වන මේවා මල් හා අනෙකුත් ශාක වගා කිරීමට සහ ප්‍රදර්ශණය කිරීමට භාවිතා කරනු ලබයි
ළමාරක්ෂණය , දිවාසුරැකුම්, හෝ පෙර පාසල් මගින් දරුවා හෝ දරුවන් සඳහා රැකවරනය සහ අධීක්ෂණය වන අතර, වයස සති හයේ සිට අවුරුදු දහතුන දක්වා ළමා කාණ්ඩ මෙයට අයත්වේ
ළමාරක්ෂණය
ඉන්දිය ඉතිහාසය හැඩගැබ භූගෝලීය විෂමතාවන්ගේ ස්වභාවය බලපෑ ආකාරය
ව. 6 සියවසේ සිට 320 දක්වා)
හැදින්වීම පකටා

ඉන්දියාව වූ කලී දකුණු ආසියානු රටකි
භූමි ප්‍රමාණය අතින් ලොව සත්වන තැන ඉන්දියාවට හිමිවෙයි
නූතනයේදී බිලියන 1.18ක ජනගහණයක් සහිත මෙම රට ‍ලොව චීනයට පසුව වැඩිම ජනතාවක් වෙසෙන රට වන අතර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල් අතරින් වැඩිම ජනගහණය සහිත රට ද වෙයි
ඉන්දියාවට අයිති අන්දමන් සහ නිකොබාර් දූපත් ඉන්දුනීසියාවේ සුමාත්‍රා දූපතට ආසන්නව පිහිටා ඇත
අතීතයේ සිටම වෙළෙඳ සහ සංස්කෘතික අතින් දියුණු ප්‍රදේශයක් වූ ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය, අධිරාජ්‍ය සහ වෙළඳ මාර්ග ගණනාවකට නිජභූමිය විය
හින්දු ආගම, ජෛනාගම, බුද්ධාගම සහ සික දහම යන ප්‍රධාන ආගම් හතරක් ඉන්දියාවේ බිහිවුණ අතර ශරතුස්ත්රෙවාදය, යුදෙව්, ක්රිමස්තියානි සහ ඉස්ලාම් වැනි ආගම් ද බොහෝ කලක සිට පැවතීම මෙහි සංස්කෘතික විවිධත්වය ඇති කිරීමට හේතුවිය
අතීත ඉන්දියාව
"උතතරං යත් සමුද්රීස්‍ය - හිමාද්රෙජශෛවව දක්ෂිණම්,
වෂිං තද් භාරතනනාම - භාරතී යත්ර4 සනනතී"
- විෂ්ණු පුරාණ, II-3-1
'මුහුදින් උතුරු දෙසට හිමාලය කඳු වැටියෙන් දකුණු දිගට අයත් දේශය "භාරත" නම් වේ
එහි භරත ගේ පරම්පරාගතයෝ වාසය කරති'  ලෙස විෂ්ණු පුරාණයේ සඳහන් වෙතැයි පණ්ඩිත පරවාහැර පඤඤානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ හා ඩී. ඒ. වෙදගේ මහතා විසින් පරිවර්ථනය කරන ලද ඉන්දියා ඉතිහාසය කෘතියේ සඳහන්ය
ඉන්දියා ඉතිහාසය හැදෑරිමෙහිලා ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියානු ඉතිහාසය හැඩගැසීම කෙරේ භූගෝලීය බලපෑම පිළිබඳ විවිධ කෘති විවිධ අදහස් පල කරනු ලබයි
එසේම ලංකාවේ ඉතිහාසය හැඩගැසීමටද ඉන්දියාවේ පිහිටීම බලපාන ලද බව ලංකා ඉතිහාසය අධ්‍යයනයේදී පැහැදිලි වන කරුණකි
එසේම ඉන්දියා ඉතිහාසය ගත් කල ආර්යයන්ගෙන් ආරම්භ වූවා යැයි සැලකෙන තැන පටන් එකී අදහස විවාදයට තුඩු දුන් අවස්ථාව දක්වා භූගෝලීය සාධක ඉන්දීය ඉතිහාසය හැඩගැසීමට විශාල බලපෑමක් සිදු කරන ලද බව පෙනී යයි
එසේම ආර්යාගමනයටද මෙකී භූ විෂමතාවන් හේතු වී ඇත
කෙසේ නමුත් විවිධ කෘති අධ්‍යයනයෙන් මෙකී ඉන්දීය ඉතිහාසය හැඩගැසීමෙහිලා භූ භෞතික සාධක හා විෂමතාවන් විවිධාකාරයෙන් බලපා ඇති බව පැහැදිලි වේ
අතීත ඉන්දියාවේ භූ සැකැස්ම
ඉන්දියාව හා එය වටකොට ගෙන ඇති අවට රටවල් තුල ඇත්තා වූ සංස්කෘතිය හා සංස්කෘතික අංගයන්හි බොහෝ දුරට සමාන හෙයින් එකී ජාතීන් ඇතැම් විට ඉන්දීය උපමහද්වීපය ලෙස හඳුන්වනු ලබයි
අද ඉන්දීය භූගෝලයට වඩා අතීත ඉන්දියානු භූගෝලය තරමක් වෙනස්ය
ඉන්දියාවෙන් උතුරෙහි හිමාලයා කඳුවැටිය පිහිටා තිබූ අතර වයඹ දිගින් හින්දු කූශ් නැගී සිටින ලදී
ඉන්දියාවෙහි දකුණ සම්පූර්ණ මුහුදු තුනකින් වට වී ඇත
එනම්, නිරිත දෙසින් අරාබි මුහුදත්, දකුණින් ඉන්දියානු සාගරයත්, ගිනිකොන දෙසින් බෙංගාල බොක්කෙත් සමගිනි
පුරාණ කාලවලදී ඉන්දියාව තවත් වයඹ දිගට හා බටහිරට ව්‍යාප්ත වී තිබුනි
එනම් නූතන ඇෆ්ගනිස්ථානය හා පකිස්ථානයෙන්ද සමන්විත විය
නූතනය මෙන්ම හිමාලය උතුරු ප්‍රදේශ යටත් කරගෙන සිටියේය
එසේම නූතනය වඩා ගංඟාවන්ද රාශියක් ඉන්දියාවෙහි විය
එයින් වඩා වැදගත්ම ගංඟාව වූයේ නූතනය වන විට සිඳී ගොස් සොයා ගැනීමට නොහැකි සරස්වතී ගංඟාවයි.
ඉන්දියානු භූ වීශමතාව වූ කලී සියල්ලෙන් සමන්විත වූවකි
කාන්තාර, කඳු, කැලෑ හා වනාන්තර ආදී සියල්ලෙන් ම එය පිරිපුන්ය
මේ හේතුවෙන් නිශ්චිත කාලයකින් තොරව නියඟ, වැස්ස සහ හදිසි ගංවතුරෙන් ද  පීඩා විඳීමට සිදුවෙයි
කෙසේ හෝ මෙවැනි ආන්තික භූ විද්‍ය ලක්ෂණ දැරිය යුතු වුවත් මෙකී අපහසු වූ කොන්දේසින් විශිෂ්ඨ, ශක්තිමත් මුල් ශිෂ්ඨාචාරයකට පාදම සපයන ලදී
ඒ කෙසේද යත්, හිමාලය ඇතුළු කඳු පංතිය සංචරණ හා ආක්‍රමණ වලින් ආරක්ෂාව සැපයූ අතර ඉන්දු නිම්නයේ වූ ජල මාර්ග වාණිජ කටයුතු හා කෘෂි වගාව සඳහා නොනිමි දායකත්වය සපයන ලදී
ඉන්දීය ඉතිහාසය පිළිබඳ භූගෝලීය පසුබිම ගත් කල ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය රටවල් හයකින් සමන්විත විය
එනම් ඇෆ්ගනිස්තානය, පාකිස්තානය, නේපාලය, ඉන්දියාව, භූතානය, සහ බංගලාදේශය යන රටවල්ය
මුළු උප මහාද්වීපය පුරාණ කාලයේ "භාරතවර්ශ" හෝ "හින්දුස්ථාන්" ලෙස හඳුන්වන ලදී
'හින්දුස්ථාන්' යන වචනය සින්දු ගංඟාව නිසා ඇති වන්නට ඇතැයි සැලකෙන අතර මෙම වචනය බටහිර පිරිස් විසින් 'හින්දු' හෝ 'ඉන්දු' ලෙස උච්චාරණය කරන්නට ඇතැයි සැලකේ. ඉන්දියානු ව්‍යවස්ථාව තුල 'ඉන්දියා' යන පදය 'භාරත' ලෙස හැදින්වේ
භූගෝලීය අංශය
	පෙර සඳහන් වූ ආකාරයට ඉන්දියාව තුල නිශ්චිත වූ භූගෝලීය සීමාවන් පවතියි
ඒ පිළිබඳව විවිධ මූලාශ්‍ර වල විවිධාකාරයෙන් සඳහන් වේ
අන්තර්ජාලයේ ටියුටෝරියල් පොයින්ට්ස්  (www
com) වෙබ් පිටුවට අනුව, ඉන්දියාවේ සීමාවන් වූ කලී, උතුරේ හිමාලයත්, පමීර් සානුව හා සුලෛමාන් බටහිරින් හා වයඹ දිගින්ද, නැගෙනහිරින් බෙංගාල බොක්ක හා බටහිර අරාබි මුහුදත්, දකුණින් ඉන්දියානු සාගරයත් විය
මෙකී උපමහද්වීපයේ භූරූපනය ගත් කලී කොටස් තුනක් යටතේ අධ්‍යයනයනය කල හැක
හිමාලය, ඉන්දු-ගංඟා-බ්‍රහ්මපුත්‍ර තැනිතලාව හා ඩෙකෑන් සානුව යි
හිමාලය කිලෝමීටර් 2,400 පමණ දිගු (නැගෙනහිර සිට බටහිර දෙසට) වන අතර කිලෝමීටර් 250 සිට 320ක් දක්වා පුළුල් වේ
(උතුරේ සිට දකුණට)
හිමාලය නැගෙනහිර මියන්මාරයෙන් පටන් ගෙන බටහිර ඇෆ්ගනිස්ථානය ස්පර්ශ කරයි
හිමාලය තුල උසම කඳු වැටි කිහිපයක් ඇත
ගෞරි ශංකර් හෝ එවරස්ට් නම් කන්ද ලොව උසම කන්දයි
ඉන්දියා ඉතිහාසය හැඩගැසීමෙහිලා හිමාලය ඉතා විශාල බලපෑමක් සිදුකොට ඇත
කෙසේද යත් හිමාලය විසින් උතුරේ සිට විදේශ ආක්‍රමණ වලට එරෙහි බාදකයක් සාදයි
එයින් ඉන්දියාව ආරක්ශිත වන නමුදු ඛයිබර් දුර්ගය හා බෝලන් දුර්ගය පුරාණයේ සිට "ඉන්දියාවට දොරටුව" ලෙස ප්‍රකට විය
ආරක්ශක හිමාලය බිත්තිය ආදිතම කාලයේ සිට අපේ කාලය තෙක් ඉන්දීය සභ්‍යත්වයත් සාමාජික ගොඩනැගිල්ලත් නො කැඩී පැවතීමට ඉවහල් වූ නමුදු, උතුරේ, වයඹ දිග හා ඊශාන දිග පිහිටි විශාල කඳු වැටි වෙනත් රටවල දේශපාලනමය හා සංස්කෘතීය බලපෑම ඉන්දියාවට ගලා ඒම වැලැක්වීමට කිසි කලෙක පිහිටක් නොවීය
ඛයිබර්, බෝලන් හා ගෝමාල් දුර්ග මාර්ගයන්හි බොහෝ ස්වභාවික දුෂ්කරතා ඇති නමුදු ආර්යායන් පටන් අහමද් ෂා අබ්දලි තෙක් කලින් කල ඉන්දියාව ආක්‍රමණය කලවුන්ට පාරක් ඇති කලේය
සංස්කෘතික වූත් ආගමික වූත් සාමකාමී ධර්ම දූතයන් පමණක් නොව යුධ භටයන් ද දිගු කලක් සිට ගමන් කල පාරවල් උතුරේ ටිබෙටයේ සිට නේපාලය දක්වා වැටී ඇත
ඊසානයේ ඇති බුරුමයත්, ඇසෑමයත් අතර මායිම්ව පවත්නා කඳුවැටිය දිගේ ඇති දොරටු කීපයක් මගින් තිබ්බතීය-බර්මානුහුද, අහොමුන් හා බුරුමයෝද, ඇසෑමයට ඇතුළු වූහ
මෙලෙස මෙකී කඳු පංතිය ඉන්දියාව ආරක්ෂා කලා විනා ඉන් මිදීමට මඟක් නොවිය
කෙසේ නමුත් මෙකී කඳු පංතිය හේතුවෙන් ඉන්දියාව අවශේෂ ලෝකයාගෙන් මිදී තනි වූ ප්‍රතිපත්තියකට වඩා ඉන්දියාව ලෝකයා හා ගැටීමට ඇතිකල මඟක් ලෙසද දැක්විය හැක
මෙකී භූගෝලීය විෂමතාව ඉන්දීය ඉතිහාසය හැඩගැසීමෙහිලා සැලකිය යුතු කාර්යයක් ඉටු කරන ලද බව පැහැදිලි වේ
ඉන්දු-ගංඟා-බ්‍රහ්මපුත්‍ර තැනිතලාව හිමාලයට දකුණින් පිහිටා ඇති හෙක්ටයාර් මිලියන 225කට වඩා වැඩි සාරවත් භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරන තැනිතලාවකි
මෙම මහා තැනිතලාව හිමාලයෙන් ජනනය වන ගංඟා වලින් සමන්විතය
මෙහි ප්‍රධාන ගංඟා තුන වන්නේ ඉන්දු, ගංඟා  හා බ්‍රහ්මපුත්‍ර යන ගංඟාවන්ය
පුරාණ ගංඟාවක් වූ සරස්වතිය හා එහි අතු ගංඟාවන් තැනිතලා භූමියේ උතුරින් ගලා බසින ලදී
සරස්වතියේ අතු ගංඟාවක් හර්යානා, සන්ජාබ් හා රාජස්ථාන් යන ප්‍රාන්ත හරහා ගලා බසින ලදී
සින්ඳු ගංඟාවේ අතු ගංඟාවන් පහක් ඇත
එනම්, සතුද්රිා, බියස් (විපාසා), රවී (පරුශ්නි), චෙනාබ් (අසික්නි) සහ ජෙළුම් (විතෙස්තා)ය
බ්‍රහ්මපුත්‍ර  ඉන්දියාවට ඇතුල් වූ තැන පටන් බ්ර්හ්මපුත්ර ය වූ අතර එය ඇසෑම් හා බෙංගාලය පසු කරමින් නැගෙනහිර ගංඟා මුවදොරට සම්බන්ද විය
ගංඟා නම් ගඟ ගංගෝත්රී හිම කන්දෙන් ජනනය වන අතර ඉන්දියාව හා බංගලාදේශය හරහා ගලා ගොස් බෙංගාල බොක්කෙන් සමුද්‍රන හමුවේ
එසේම මෙකී ගංඟා නම් ගඟ ඉන්දියාවේ අති පූජනීයම ගංඟාවද වේ
ඩෙකෑන් සානුව ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ දකුණු ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති අතර එය බටහිර සිට නැගෙනහිරට ඇලව ඇත
‘ඩෙකෑන් සානුව සාමාන්‍ය ආරෝහනය අඩි 2,000 වන නමුත් නැගෙනහිර හා බටහිර ඝාට් කඳු වැටි කරා පැමිණෙන විට උස තවත් වැඩි වී කඳුකරය රට ස්වභාවයක් ගනී
මේ සානුවේ දකුණු කෙළවර වන ඝාට් කඳු වැටි දෙකම එකට සම්භන්ධ වන නිල් ගිරි කඳු ප්‍රදේශය එහි ඉතාම උස් ස්ථානය වේ
එහෙයින් මයිසූර්, සානුවේ සාමාන්යහ ආරෝහනය, ඩෙකෑනයේ අනෙක් ප්ර දේශ වලට වඩා වැඩි වේ
’ 
ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ වැදගත් ගංඟාවන් වන ගෝදාවරී, ක්රිිෂ්ණ හා කාවේරි යන ගංඟා ගලා බසින ආකාරය අනූව පෙනී යන්නේ මෙකී සානුවේ බෑවුම ගිනිකොන දිශාවට වැටී ඇති බවකි
සානුව මතුපිට සමතාවය බටහිර ඝාට් වැටියෙන් වූ නේරුම් කිහිපයකින් හා වෙනත් කඳුකර ලක්ෂණ වලින් බිඳී යයි
එයින් විශේෂ වූ කාරණා දෙකකි
එනම්, ‘ගෝදාවරිය හා භූමි නදිය අතර දිය බෙත්ම වන, ආමඩිනගරය පිහිටා ඇති ත්රිවකෝනාකාර සානුව වටකර ගෙන ඇති කඳු වැටි දෙකත්, භීම හා ක්රි්ෂ්ණා යන ගංඟා අතර දිය බෙත්ම සෑදීමට උපකාර වන මසාදේවෝ වැටියත් ය
’  
භූ විශමතාව හා ජනාවාසකරණය කෙරේ වූ වැදගත්කම  
ක්රිිෂ්ණා නදී තීරයේ සිට පෙන්නාර් නිම්නය දක්වා උතුරේ සිට දකුණට වැටී ඇති නල්ලමලයි කඳුවැටිය, චුඩප්පා තිරුවාණ පාෂාණය උඩින් චුඩප්පා පතුරු පාෂාණයෙන් සෑදී තිබේ
එහි සාමාන්ය  උස අඩි 2,000 ට අඩු වන නමුත් ඉතාම උස් ආරෝහණය අඩි 3,000ටත් වැඩි වේ
මේ වැටියෙහි  සානු කිහිපයක්ම ඇති නමුත් ජලය හිඟ වීම නිසා මේවා ජනාවාස කීරීමට දරන ලද ප්ර්යත්න ව්යා්ර්ථ වී තිබේ
ශ්රී  ශෛලමය ජනාවාසව, සමෘද්ධිමත් නගරයක් ව තිබූ බව එහි නෂ්ටාවශේෂ වී ඇති පැරණි නගර, බලකොටු සිද්ධස්ථාන, ජලාශ හා ළිං ආදියෙන් පැහැදිලි වෙයි
නූතනයේ එහි වාසය කරනුයේ චෙන්චු ජාතිකයෝ පමණි
ඩෙකෑන් සානුවේ ගිනිකොන දිග පෙදෙස අනිත් කොටසට වඩා වෙනස් විය
අවට කළුගල් තැන්නෙන් කෙලින්ම නැගී සිටින මේ වටකුරු කඳු ගැට වල ඇති වටිනා කම අදුනාගත් රජවරු යුදෝපක්ර ම සඳහා මෙකී ස්ථාන භාවිතා කරන ලදී
වින්ධ්යා  කඳුවැටිය දකුණින් පිහිටි 'ප්රා
දේශික කොට්ඨාස' දෙක එහි භූගෝලීය පිහිටීම නිසා තරමක් තනි වූ සේය
මේ දෙකොටස වින්ධ්යාර කඳුවැටිය නිසා උතුරු ඉන්දියාවෙන් වෙන් කෙරුනි
එහෙත් බොහෝ ඈත අතීතයේ ඉන්දියාවට පැමිණි ආර්යයෝ මේ විශාල උස් වූ කඳුපෙළ නැගිය නොහැකි තරම් උස් වූ බාධකයක් නොවන බව සනාථ කලහ
යම් යම් ප්ර කට හේතුන් නිසා දෙකෑනය තැනිතලාවත් ඈත දක්ෂිණයත් පිළිබඳ ඉතිහාස කථාව ඉන්දියා ඉතිහාසයේ අප්රපධාන ස්ථානයක් ගනී
පළමු කොට වින්ධ්යාෂ යෙන් දකුණට පිහිටි ඉන්දියාව පිළිබඳ ඈත ඉතිහාසය මූලික වශයෙන් ද්රුවිඩයන්ගේ ඉතිහාසය වේ
එහෙත් මේ පිළිබන්ද තොරතුරු සඳහන් මූලාශ්ර  බොහෝ නොමැත
දෙවැන්න නම් ස්මිත් පෙන්වා දෙන පරිදි "දක්ෂිණයේ බලයට පත් කිසිවෙක් උතුර නතුකර ගැන්මට කවර කලකවත් උත්සහ දැරිය නොහොත්, එහෙත් ආර්යවර්තය හෙවත් හින්දුස්ථානයේ දික් විජයාභිලාෂීපාලකයෝ නොයෙක් වාරයන්හි නර්මදා මායිමෙන් බොහෝ එ පිටට තමන්ගේ ආධිපත්යලය පතුරුවා ලූ හ
"   තමන් ලියන්නට යන විශාල රට ගැන ව්යාවකූල වූ කථාවේ  යම් විධියෙක එකඟ බවක් ඇති කරනු වස් ඉන්දියා ඉතිහාසඥයාසිය සැලකිල්ල විශාල රාජ්යටයන් හා අධිරාජ්යඑයන් කෙරෙහිම යොමුකල යුතු වේ
එබැවින් ප්රාජදේශික ප්ර මුඛත්වයට වැඩි උසස් බවක් නොලැබු රාජ්ය‍යනට දිය හැක්කේ දෙවෙනි තැනක් පමණි
අරාබි මුහුදින් හමන නිරිත දිග මෝසම් සුළං මාර්ගය හරහා බටහිර ඝාට් කඳුවැටිය පිහිටා තිබීම නිසා එය දෙපස ඇති ප්රිදේශයන්හි වර්ෂාපතනය කෙරේ ලොකු වෙනසක් ඇති කරයි
බටහිරට වර්ෂාපතනය අඟල් 80 පමණ වන විට නැගෙනහිරට වර්ෂාපතනය අඟල් 40ටත්  වඩා අඩු වේ
වර්ෂාපතනයෙහි මෙකී වෙනස් වීම වෘක්ෂලතාවන්ට බලපෑම ස්වභාවික කාරණයකි
මෙහියින්, වෙරළබඩ තැන්නට හා ඝාට් වැටියෙහි සුළං මූනතට ලැබෙන විශාල වර්ෂාපතනය හෙයින් විශාල ප්රළමාණයෙන් වටිනා ගස් බොහෝමයක් ඇත
උණ ශාඛය ඉතා සුලභ වන අතර ඊට අමතරව තේක්ක, රෝස්වුඩ්, නා ආදී දැව වර්ග දක්නට ලැබේ
වෙරළබඩ පොල්ගසින් වැසී ඇති අතර පුවක් හා තල් ද ඇත
කුරුඳු හා කරදමුංගු කැලෑවල සශ්රීනකව වැඩේ
මේ ප්ර්දේශයේ හැම තැනකම හොදින් වර්ෂාපතනය ලැබෙන ස්ථාන වල තේක්ක දක්නට ලැබුනද, වියදම අඩුකොට වගාවක් ලෙස එය වවනු ලබන්නේ සුළුතරයක් පමණි
ඉන්දීය ඉතිහාස සභ්යථත්වය හා දේශ සීමා         
භූගෝලීය සාධක අතින් ඓරාන මහ කඳු තැන්නට අයත් කොටස් වන ඇෆ්ගනිස්ථානය, බලුකිස්ථානය  ඓතිහාසික වූත් දේශපාලනමය වූත් කරුණු දක්වන පරිදි, ශත වර්ශ කීපයකම සිටි ඉන්දියාව හා ළඟින් ආශ්රවය කොට ඇත්තේය
මේ දෙරටේ ඇතැම් පෙදෙස් මෞරීය අග රජුන්ගේ පාලනයට යටත් විය
බැක්ට්රීතය යවනයෝ ද, පාර්තීයයෝ ද, ශාක්යනයෝ ද, කුශානයෝ ද, වරින් වර වයඹ දිග ඉන්දියාවේ ඇතැම් කොටස් ඇෆ්ගනිස්ථානයේ විශාල ප්ර දේශයනට යා කර ගත් හ
මහමුද් සුල්තාන් ගේත්, මුහම්මුද් ඝුරීන්ගේත් මෝගලුන් ගේත් පාලනයට යටත් ව පැවතිය දී ඉන්දියාව යලිත් ඇෆ්ගනිස්ථානය හා ආඅසන්න දේශපාලන සම්බන්ධතාවයකට පැමිණියේය
මෝගලුනට යටත් ව පැවතියේදී ඇෆ්ගනිස්ථානය ඉන්දීය අධිරාජ්යමයට අයත් කොටසක් විය
නූතනයේද ඉන්දියාවේ නියමිත භූගෝලීය මායිමෙන් පිටත පිහිටි බලුකිස්ථානයේ ඇතැම් කොටස් ඓරාන කඳු තැන්නට අයත් අඛණ්ඩ කොටසක් වන නමුදු පකිස්ථාන අණසක පවත්නා දේශ සීමාව ඇතුළත වෙයි
ඉන්දියන් සාගරය හා නාවුක කටයුතු  
	සැතපුම් 300 කට අධික වූ ඉතා දීර්ඝ සමුද්රථ තීරයක් ඉන්දියාව සතු වේ
එහෙත් ඉන්දීය වෙරළෙහි ස්වභාවික වරායන් ඇත්තේ ස්වල්පයකි
ඉන්දියවේ පිහිටීම වැදගත් වරායක් ඇති වීමට බාධා විය
ඉන්දියාවේ මිනිසුන් මුහුද හා බැදුනු ජාතියක් නොවූ අතර ඔවුන් භූමිය පදනම් කරගන්න ලද භූමි වාසින් විය
එහෙත් ඔවුන් මුහුද හා පුරාණයේ සිටි ගනුදෙනු කරන ලදී
"ඓතිහාසික යුගයට පෙර වූ ද්රසවිඩයෝ වෙළද ව්යාඑපාරයන් සඳහා මුහුදු යාත්රාි කලහ"  යන්නෙන් එය පිළිබිඹු වේ
'පෙරිප්ලස් ඔෆ් එරිත්රිළයන්සි' ග්රුන්ථය තුළ ඉන්දියාවේ මුහුදු බඩ වෙළදාමත්, ඉන්දියාවේ වූ නැව් තොටු බොහෝ ගණනක් පිළිබඳවත් එහි සඳහන් වන බව ඉන්දියා ඉතිහාසය කෘතිය දක්වයි. වෙළඳ ව්යා පාර හා වීර චාරිකා යෑමට පෙළඹවීම් ඉන්දියාවේ දහස් ගණන් වැසියනට පෙරදිග මුහුදින් එතෙර වූ බුරුමය, මලයා අර්ධ්-වීපය, සුමාත්රාරව, ජාවා හා අවට දූපත් කරා යාමට මඟ පෙන්වීය
තාමුලිප්තය සමෘධිමත් නැව් තොටක් විය
මෙහිදී ප්රිකට වන චීන දේශ සංචාරකයෙකු වී පාහියන් පෙරලා චීනයට යන ගමනේදී නැව් නැගීන කල චෝළයෝ 'මුහුදේ පැරණි දූපත්' රැසකම තම අණසක පතුරුවා ගෙන සිටියෝය
7, 8 සියවස් හි, මහාරාෂ්ට්රියෝ සැලකිය යුතු තරම් ප්රුබල නෞකා ප්රපමාණයක් පාලනය කරන ලදී
එහෙත් ඉන්දියාවේ මුස්ලිම් පාලකයෝ භූමියේ සැලකිය යුතු බලයක් ඇති කරගෙන සිටි හෙයින් හෙතම මුහුද කෙරේ අවදානයක් යොමු නොකලහ
මෝගල් අධිරාජ්යක බිඳ වැටීමට හේතුව දක්වන වින්සන්ට් ස්මිත් පවසන්නේ ඔවුන් මුහුදු බලය නොසලකා හැරීම බවයි. ඉන් පෙනී යන්නේ ඉන්දීය ඉතිහාසය හැඩගැසීම කෙරේ ඉන්දියන් සාගරයද බලපා ඇති බවයි.
 
භූ ගෝලය හා ඉන්දියානු සාහිත්යපය
	ඉන්දියානු භූගෝල විෂමතාව ඉන්දියානු ඉතිහාසය හැඩගැසීමෙහිලා වැදගත් භූමිකාවක් රඟපාන බවට ඉන්දියානු සාහිත්යදය තුල ප්රැබල ලෙස විග්රමහ කරනු ලබයි
'ඉන්දියා' යන පදය මුලින් ම භාවිතා කරන ලද්දේ ආකිමිනිඩ් පර්සියානුවන් විසින් සින්ඳු ගංඟාවේ වතුර උතුරා ගලා යන කලාපයටය
ඉන්දියා යන නම පළමු කොට ඉන්දියානුවන් පර්සියානුවන්ගෙන් ලබා ගත්තකි
සප්ත- සින්දු ප්ර දේශ ලෙස අදහස් කරන ලද්දේ සරස්වති ගංඟාවේ කොටස් හතය
සෙන්ඩ්-ඇවස්ටා නම් පර්සිස් ගෝත්ර-යේ පූජනීය ග්රදන්ථය තුල සප්ත-සින්දු නම් නාමය භාවිතා කර ඇත්තේ ඉන්දියාව හැදින්වීම සඳහාය
ග්රීීකයන් විසින් සින්දු නදිය 'ඉන්ඩොස්' ලෙස හැදින් වූ අතර ඔවුන් එය පර්සියානුවන්ගෙන් උපුටා ගත් බවක් පෙනේ
හෙරඩෝටස් වැනි ප්රනසිද්ධ ග්රීඩක ඉතිහාසඥ්ඥයන් විසින් 'ඉන්ඩොස්' යන නාමය පර්සියානු අධිරාජ්යැයේ වැඇදගත් නගරයක් හැදින්වීම සඳහාද භාවිතා කරන ලදී
ක්රටමයෙන් මෙකී ග්රීික හා රෝමානු ලේඛකයෝ මෙකී වදන මුළු රටම හැදින්වීම සඳහා භාවිතා කරන ලදී
චීන ජාතිකයන් තිඑන්-චු හෝ චෞ-ආටු ලෙස 1 වන සියවස තුළ භාවිතා විය
හිවුන්-සන් ඉන්දියාව යින්-ටු ලෙස හැදින්වීමට හදුන්වා දෙන ලදී
පහත ආකාර වලට එක් එක් ජාතීන් ඉන්දියාව හදුන්වා දෙන ලදී
1.	පර්සියානුවන්  හින්දු  
2.	ග්රීිකයන්  ඉන්ඩොස්
3.	හීබෲ  හොඩ්ඩු
4.	ලතින්  ඉන්දු සහ
5.	චීන  තිඑන්-චු ආදී වශයෙනි
චීන විශාරදයෙක් වන අයි-ට්සින් විසින් අදහස් දක්වන්නේ, " හින්දු  යන නාමය භාවිතා කරනුයේ උතුරු ගෝත්රඅ වල පමණක් බව ඉන්දියාවේ මිනිසුන් දන්නේ නැහැ"
ඔහු තවදුරටත් ආර්යඑ- දේශ සහ බ්රරහ්මශාස්ත්රල යන නාම ඉන්දියාව හැදින්වීම සඳහා යොදා ගෙන ඇත
6 වන සියවසේ දී ප්රවථම වතාවට පණීනි විසින් 'භාරත' පදය ජනපද 22 අතුරින් එක් ජාතියක් විශේෂයෙන්ම කාම්බෝජයේ සිට උතුරු ඉන්දියාවේ මගධය දක්වා) හැදින්වීම සඳහා භාවිතා කරන ලදී
බෞද්ධ සාහිත්යේයේ භාරතයේ ප්රාහන්ත හතක් පිළිබඳව  කථා කරන අතර ඒවා සප්ත සින්දු නදීන්ට අනුරූප බව දක්වයි.
ඉන්දීය ඉතිහාසයට භූගෝලය කරන ලද බලපෑම
	පැරණි ඉන්දියාව ජාතියක් වශයෙන් හැදින්වීම වැරදි සහගතය
"ඉන්ටු හී ජනයා ප්ර්දේශ අනූව ස්වකීය රට විවිධ නම් වලින් හඳුන්වතැයි" හියුං-සෑං කීය
සංස්කෘතියෙන් ආර්යාවර්ථ යන නමද, මෑත භාෂා වලින් හින්දුස්ථාන් හෙවත් හින්ද් යන වචනයද යෙදී ඇත්තේ ගංඟා නදී නිම්නයටය
භූමියේ වන්නා වූ ලක්ෂණ එක එක ආකාරයන්ගෙන් ජාතියකගේ අභිවෘධියට, මානව ක්රියයාකාරකම් වලට, ඔවුන්ගේ පරිසරය හා වූ අන්තර්සබඳතාවයට හා අනෙක් කණඩායම් වෙත බලපාන ලදී
කදු,ගංඟා හා මුහුදු වැන්න එවැනි ස්වභාවධර්මයා විසින් පනවන ලද මායිම්ය
පුද්ගලයෙකු තම ජීවන පුරුදු සහ ඔහුගේ වටපිටාව අනුව හිතන මාදිලිය වර්ධනය වේ
ඉන්දියානු උප මහද්වීපය විශාල භූගෝලීය ප්රඔදේශයක් වන අතර එය ස්වභාවික බාදක එනම් උතුරේ හිමාලයා සහ අනෙක් අංශ තුනෙහි වෙරළ තීරයන්ගෙන්ද වැන්නෙන් සමන්විතය
වන්දනාගමන් හා වන්දනා කරනු ලබන ස්ථාන රට පුරාම විසිරී පැවතුනි
සංස්කෘතික බැඳීම් සියලු ඉන්දියානුවන් අතර සමගිය සහ ජාතිකත්වය පිළිබඳ හැඟීමක් ලබා දෙන ලදී
ප්රාදදේශීය බලය හා සංස්කෘතික ගති ලක්ෂණ පිළිබඳ පැහැදිලි හැඟීමක් ඇති ප්රදදේශ කිහිපයක් පවතී
විශාල රාජ්යකයන් සහ අධිරාජ්යයන් මෙම ඒකක වලින්ම නැගීසිට, තවත් රාජ්යාවල වර්ධනයට අනුපාතව ඇතැම් විට පහල බසින ලදි
'චක්රයවර්තී' සංකල්පය තුල සිට මෙම රාජ්යයයන් තම බලය වර්ධනය කරගනිමින් මුළු රටම පාලනයටද උත්සහා ගන්නා ලද බව ද පෙනී යයි
වයඹ දිගින් පැමිනි පිරිස් හෙවත් ඉන්දු-ග්රීනක, පල්ලව,කුෂාණයන් ආදී පිරිස් තම රාජ්යයයන් හා අධිරාජ්යපයන් ඉන්දියාවේ බටහිරට වන්නට පිහිටුවා ගත් නමුත් ඉන්දියානු සමාජයේ වූ ප්රනධාන ධාරාවේ වූ රාජ්යනකරණයට කැමැත්ත හා ඉන්දීය ආණ්ඩුක්රගම අදහස් අනුගමනය කිරීමට වූ කැමැත්ත ස්වීකරණය කිරීමට මොවුන් පෙළබුනි
කෝසල, මගධ, ඝෞඩ, අංග, අවන්ති, ලත්, සහ සෞරශ්ට්රව යන රාජ්ය  උතුරේද
කාලිංග, ආන්ද්රාු, මහාරාෂ්ට්රග, කමටක, චේර, චෝල, හා පාණ්ඩ්යය වැනි දකුණු ප්රරදේශ රාජධානි මානව ඉතිහාසයේ බොහෝ කලක් රාජ්යක කරන ලද රාජ්යන විය
මීගමුව බලකොටුව () යනු කොළඹට  පමණ උතුරු දෙසින් පිහිටි, මීගමුවේ වූ පෘතුගීසීන් විසින් කොළඹ ආරක්ෂාව උදෙසා ඉදිකරන ලද කුඩා එනමුදු වැදගත් වූ බලකොටුවකි
කොළඹ, යාපනය සහ ගාල්ල පිහිටි බලකොටු වලින් අනතුරුව, උපායශීලීව වැදගත් ඊළග බලකොටුව ලෙස අතීතයේදී මීගමුව බලකොටුව පවතින්නට ඇතැයි සැළකේ. මුළින්ම ඉදිකරනු ලැබූ පෘතුගීසි බලකොටුව දුර්වල ව්‍යුහයකින් යුක්ත වූ අතර එය ෆිලිප් ලුකාස් විසින් අණලද ලන්දේසි හමුදා විසින් 1640 පෙබරවාරියේදී යටත් කර ගැණුනි
කෙසේනමුදු එම වර්ෂයේම දෙසැම්බරයේදී, උත්සාහයන් කිහිපයකින් අනතුරුව පෘතුගීසීන් විසින් බලකොටුව නැවත අල්ලා ගන්නා ලදී
පසුව නැවත් වරක් ෆ්‍රැන්කුයිස් කැරන් යටතේ අණලද ලන්දේසී හමුදා විසින් බලකොටුව 1644 වර්ෂයේ ජනවාරියේදී අල්ලා ගන්නා තුරු, බලකොටුව ශක්තිමත් කොට ආරක්ෂා කර තබා ගැනුමට පෘතුගීසීන් සමත් විය
ලන්දේසින් විසින් බලකොටුව වටලෑමේදී භාවිත කල කාලතුවක්කු ප්‍රහාර හේතුවෙන් බලකොටුවෙහි මුල් ඉදිකල අට්ටාල විනාශවීමට ලක්විය
පසුව 1672දී ලන්දේසීන් බලකොටුව යලිගොඩනැංවීමේදී සාමාන්‍ය හතරැස් ස්වරූපයෙන් බැහැරව පංචාස්‍ර හැඩයෙන් යුතුව බලකොටුව නිමවන ලදී
බලකොටුව පංචාස්‍ර හැඩයෙන් යුක්ත වූවත් එය ප්‍රාකාර බැමි හතරකින් පමණක් සමන්විත වූ අතර එහි පස්වන බැම්මක් නොවීය
මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු
අරිප්පු බලකොටුව () යනු පෘතුගීසින් විසින් අතීතයේ ගොඩනංවන ලදුව පැවති ආරක්ෂක බලකොටුව. 1658 වර්ෂයේදී බලකොටුව ලන්දේසීන් අතට පත්විය
ආසන්නව හතරැස් හැඩයකින් යුතු බලකොටුව අට්ටාල ද්විත්වයකින් සමන්විත වේ
කල්පිටිය බලකොටුව () ලන්දේසින් විසින් වර්ෂ 1667 හා 1676 යන කාලයේදී ගොඩනංවන ලද්දකි
ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
මුලතිවු බලකොටුව () යනු ලන්දේසින් විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ මුලතිව්හී ඉදිකරනු ලැබූ ආරක්ෂක බලකොටුවකි
1715 වර්ෂයේදී ගොඩනංවන ලද මුල් බලකොටුව ගරාදි වැට සහ භූමිය යොදාගනිමින් සිදුකල කුඩා දැවමය ඉදිකිරීමක් විය
1721දී ලන්දේසීන් විසින් එම භූමියෙහි චතුරස්‍රාකාර බලකොටුවක් ගොඩනංවන ලදී
මුල්සමයේ බලකොටුව ඉදිකරන ලද්දේ චෙට්ටියන් සහ මහනුවර රාජධානිය අතර බලනොලත් වාණිජ කටයුතු පාලනය කිරීම වෙනුවෙනි
ලංකාව අත්පත් කොටගෙන සිටි සමය තුල 1795දී බලකොටුව බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් නැවත ගොඩනංවන ලදී
1803 වර්ෂයේදී අගෝස්තු 25වන දිනදී වන්නි බණ්ඩාර විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ හමුදා විසින් බලකොටුව යටත් කොටගෙන විනාශ කොට දැමූ අතර බලකොටුවෙහි අණදෙන්නා වූ කපිතාන්  වොන් ඩ්‍රයිබර්ග් සහ බලකොටුවෙහි යොදවා සිටි ඔහුගේ භට කණ්ඩායම් බෝට්ටු මගින් යාපනය  දක්වා පලා යන ලදී
කෙසේනමුදු වන්නි බණ්ඩාර ඇතුළු ඔහුගේ භට කණ්ඩායම් එම වර්ෂයේම ඔක්තෝම්බර් 31 වන දිනදී කපිතාන් වොන් ඩ්‍රයිබර්ග් සහ ඔහුගේ හමුදාවන් විසින් කච්චිලමාඩු හීදී පරාජය කරන ලදී
රත්නපුර පෘතුගීසි බලකොටුව , (), පෘතුගීසීන් විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ රත්නපුරයේ ඉදිකරනු ලැබූ ආරක්ෂක බලකොටුවක් වේ
සීතාවක රාජධානියෙහි රජු වූ පළමුවන රාජසිංහ රජ පරාජය කිරීමෙන් අනතුරුව 1618 සහ 1620 කාලයේදී පෘතුගීසීන් විසින් සමන් දේවාලය තුබූ මුල් භූමියෙහි, බලකොටුව සහ දේවස්ථානයක් ගොඩනංවන ලදී
පසුව කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජ (මහනුවර දෙවන නායක්කාර රජ) විසින් නගරය හා බලකොටුව යටත් කොට ගැනීමෙන් අනතුරුව, දේවස්ථානය සහ බලකොටුව බිඳදමා සමන් දේවාලය ඉදිකරන ලදී
තලම්මැහැර ශ්‍රී සුනන්දාරාම පුරාණ විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පන්නල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පිහිටා ඇති පුරාණ විහාරයකි
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී මෙම අම්බලම, රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2009 වර්ෂයේ ජූලි 24වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1612 යටතේ සිදුකොට තිබේ
වැලිවිට අසරණ සරණ සංරණංකර සංඟරාජ හිමියන් මෙහි වැඩම කර ඇති අතර සංඟරාජ සාධු චරියාවේ මෙම විහාරස්ථානයේ එවකට වැඩ සිටි භික්ෂූන් වහන්සේ “තලම්මැහැර උන්නාසේත් නෑර සිටිනවාය“ යනුවෙන් සඳහන් කර ඇත
මෙහි ඇති අතුපතර විහිදී ගිය බෝධීන් වහන්සේ අනුරාධපුර මහමෙව්නාවේ රෝපණය කළ ජය ශ්‍රී මහා බෝධි ශාඛාවෙන් පැන නැඟුණ දෙතිස් ඵල රුහ බෝධින් වහන්සේලාගෙන් ද පැන නැඟුණ ශාඛාවක් ලෙස සැලකේ. එම නිසා “ශ්‍රී මහා බෝධී“ යනුවෙන් සිටවූ ශිලා ස්ථම්භයක් ද වේ
මෙහි ඉපැරණිම විහාරය ටැම්පිට විහාරය යි
එය ද නුවර යුගයට අයත් වන අතර දැනට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ප්‍ර‍තිසංස්කරණය කොට කිසිදු සිතුවමක් නැතිව ගොඩනැගිල්ල පමණක් පවතී
මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි

 

කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
පේශි පටකය () යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ සත්ත්ව දේහ තුළ පිහිටන පේශිවලින් සමන්විත මෘදු පටකයකි
මෙය පේශිවල සංකෝචන හැකියාවට හේතු වේ
මෙය කණ්ඩරා හෝ පෙරිමයිසියම වැනි පේශියෙහි ඇති සෙසු අංග සහ පටකවලට විරුද්ධ අයුරින් ක්‍රියා කරයි
මෙය ඇතිවන්නේ කලල වර්ධනයේ දී පේශිජනනය නැමැති ක්‍රියාවලියක් ඔස්සේ ය
පේශි පටකය එහි කෘත්‍යය සහ සිරුරේ පිහිටි ස්ථානය අනුව විවිධ වේ
ක්ෂීරපායීන් තුළ පේශි පටක තුන් ආකාරයක් හමු වේ
එනම් කංකාල හෙවත් විලිඛිත පේශි
සිනිඳු හෙවත් නිර්විලිඛිත පේශි සහ හෘත් පේශි (ඇතැම් අවස්ථාවල අර්ධ විලිඛිත පේශි යැයි හැඳින්වේ) වේ
සිනිඳු සහ හෘත් පේශි අනිච්ඡානුගව ක්‍රියා කරයි
එයට සචේතනික මැදිහත් වීමක් අවශ්‍ය නොවේ
මෙම පේශි වර්ග ඇතැම්විට මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියේ අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් මෙන්ම පර්යන්ත ප්‍රතානවලින් ස්නායුතනයෙන් හෝ අන්තරාසර්ග (හෝර්මෝනමය) ක්‍රියාකාරීත්වය නිසා ද ක්‍රියාත්මක වේ
විලිඛිත හෙවත් කංකාල පෙශි පමණක් මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියේ බලපෑම අනුව ඉච්ඡානුගව සංකෝචනය වේ
ඉච්ඡානුග ක්‍රියාකාරීත්වයකින් තොරව කංකාල පේශිවල ප්‍රතීක ක්‍රියා ඇතිවන නමුත්, ඒවා ද මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය හේතුවෙන් සිදුවේ
එසේ වුව ද, සංකෝචනය සිදුවන තෙක් බාහික ව්‍යූහයන් මෙයට දායක නොවේ
ඇසිටයිල්-කෝලින්, නොරැඩ්‍රිනලින්, ඇඩ්‍රිනලින්, නයිට්‍රික් ඔක්සයිඩ් වැනි ස්නායු සම්ප්‍රේෂක සහ අන්තරාසර්ග ද්‍රව්‍යවලට වෙනස් පේශී ප්‍රභේද දක්වන ප්‍රතිචාර විවිධත්වයක් පෙන්වයි.මේවා පේශී වර්ගය සහ පේශියේ නිශ්චිත පිහිටීම අනුව ‍රඳා පවතී
පේශි පටකය උප-ප්‍රවර්ගීකරණයට ද ලක් කළ හැක
මෙහි දී අන්තර්ගත මයෝග්ලොබින්, මයිටොකොන්ඩ්‍රියා, මයොසින් ATPase ප්‍රමාණය ආදිය සැලකිල්ලට ගත හැක
ව්‍යූහය

පේශී සෛල (මයෝසයිට) දිගින් මිලිමීටර කිහිපයක සිට සෙන්ටිමීටර 10ක් පමණ දක්වා දිගින් යුත් සහ මයික්‍රොමීටර 10 සිට 100ක් දක්වා පළලින් යුත් දිගටි සෛල වේ
මෙම සෛල එක්වී සෑදෙන පටක තුළ ක්‍රමානුකූලව සහ පුනරාවර්තීව ඇසිරුණු පේශි සූත්‍රිකා නැමැති පේශි කෙඳිතිමය සංකෝචක ප්‍රෝටීන පැවතීම හෝ නොපැවතීම අනුව පිළිවෙලින් විලිඛිත හෝ සිනිඳු පේශි ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැක
විලිඛිත පේශි ද නැවත කංකාල හෝ හෘත් පේශී ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැක
විලිඛිත පේශී සාමාන්‍යයෙන් ඉච්ඡානුග පාලනයට යටත් ය
නමුත් නමුත් සිනිඳු පේශී එසේ නොවේ
මේ අයුරින්, පේශි පටකය වෙනස් ආකාර තුනකින් යුතුව විස්තර කළ හැක
කංකාල පේශි විලිඛිත ව්‍යූහයක් දරන අතර, ඉච්ඡානුග පාලනයට යටත් ය
මේවා කණ්ඩරා (හෝ ස්ථාන කිහිපයකින් පෘථුලා) මගින් අස්ථියට සම්බන්ධ වේ
මෙය සංචරණය සහ ඉරියව් පවත්වා ගැනීම වැනි සැකිලි චලන කෙරෙහි බලපායි
(නමුත් ඉරියව් පාලනය සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ අනිච්ඡානුග ප්‍රතීකයක් ඔස්සේ ය
—ස්වප්‍රතිග්‍රහණය බලන්න—පේශි වගකිව යුතු වන්නේ ඉරියව්-නොවන පේශි වැනි ඉච්ඡානුග පාලනයන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ය
) සාමාන්‍ය වැඩුණු පිරිමියකුගේ දේහ බරින් 42%ක් කංකාල පේශිවලින් සමන්විත වන අතර, සාමාන්‍ය වැඩුණු ස්ත්‍රියකගේ එය 36%කි
සිනිඳු පේශී මෙන් නොව මෙහි විලේඛ ඇත
සිනිඳු පේශි, විලිඛිත නොවන අතර, ඉච්ඡානුග පාලනයට ද යටත් නොවේ
මෙය අවයව සහ ව්‍යූහයන්ගේ බිත්ති තුළ හමුවේ
උදාහරණ වශයෙන් අන්නස්‍රෝතය, ආමාශය, අන්ත්‍ර, ශ්වාස නාල, ගර්භාෂය, මූත්‍ර මාර්ගය, මූත්‍රාශය, රුධිර වාහිනී, සහ සමේ රෝමෝද්ගාමක පේශි (රෝමෝද්ගමනය පාලනය කරන) වැනි අවයව සහ ව්‍යූහ දැක්විය හැක
පෘෂ්ඨවංශීන් තුළ තෙවැනි පේශි පටකයක් ද හඳුනාගත වී ඇත
හෘත් පේශි (මයෝකාඩියම) හමුවන්නේ හෘදයේ පමණි
මෙය විලිඛිත පේශියක් වන අතර, කංකාල පේශියට ව්‍යූහාත්මකව සමාන වන නමුත්, ඉච්ඡානුග පාලනයට යටත් නොවේ
හෘත් සහ කංකාල පේශි "විලිඛිත" ය
එනම් ඒවා සාකොමියර දරන අතර, ඒවා අතිශයින් ක්‍රමානුකූල කළඹවල් ලෙස සැකසී ඇත
නමුත් සිනිඳු පේශිවල සාකොමියර හෝ ක්‍රමානුකූලව සැකසුණු පේශි තන්තු කළඹවල් දැකගත නොහැක
කංකාල පේශි ක්‍රමානුකූල, සමාන්තර මිටි ලෙස සැකසී තිබුණ ද, හෘත් පේශි සම්බන්ධ වන්නේ ශාඛනය වන අක්‍රමවත් කෝණවලිනි
(අන්තර්ස්ථාපිත මඬල නැමැති) විලිඛිත පේශි සංකෝචනය සහ ඉහිල් වන්නේ කෙටි, වේගවත් අයුරිනි
නමුත්, සිනිඳු පේශි දිගු හෝ ආසන්න වශයෙන් ස්ථිර සංකෝචන පවත්වා ගනියි
පේශි පටක සැසඳීම

කංකාල පේශි

කංකාල‍පේශි තවත් උපවර්ග කිහිපයකට බෙදිය හැක
වර්ගය I, සෙමෙන් ඔක්සිකාරක, සෙමෙන් සංකෝචනය වන, හෙවත් "රතු" පේශියකි
කෙශනාලිකා ඝනත්වය අධික අතර, මයිටොකොන්ඩ්‍රියා සහ මයෝග්ලොබින්වලින් පොහොසත් ය
මේ නිසා පේශියට එහි ලාක්ෂණික රතු වර්ණය ලැබී ඇත
මෙයට වැඩිපුර ඔක්සිජන් ප්‍රමාණයක් රැගෙන යා හැකි මෙය, ස්වායු ක්‍රියාකාරීත්වය සඳහා උචිත ය
I වර්ගයේ පේශි තන්තු නූතනම පර්යේෂණ අනුව ඇතැම් අවස්ථාවල දී I වර්ගය සහ Ic වර්ගය ලෙස බෙදනු ලැබේ
වර්ගය II, වේගවත් සංකෝචන සහිත‍පේශියකි
සංකෝචන වේගය වැඩිවීම අනුව ප්‍රධාන ආකාර තුනකට ‍බෙදිය හැක
IIa වර්ගය, මන්දගාමී පේශියක් වන අතර, ස්වායුක වේ
මයිටොකොන්ඩ්‍රියා සහ රුධිර කේශනාලිකා බහුල අතර, ඔක්සිජනීහෘත විට රතු පැහැයෙන් දිස්වේ
IIx වර්ගය (IId වර්ගය ලෙස ද හඳුන්වයි), අඩු මයිටොකොන්ඩ්‍රියා සහ මයෝග්ලොබින් ඝනත්වයකින් සමන්විත ය
මිනිසුන් තුළ පිහිටි වේගවත්ම පේශි ආකාරයයි
ඔක්සිකාරක පේශියකට වඩා ක්ෂණිකව සහ වැඩි ප්‍රබලතාවකින් යුක්තව සංකෝචනය විය හැක
නමුත් පැවතිය හැක්කේ කෙටි කාලයකි
පේශි සංකෝචනයට පෙර සිදුවන නිර්වායු ක්‍රියාකාරීත්වය වේදනාකාරී වේ
(බොහෝ අවස්ථාවල වැරදි ලෙස ලැක්ටික් අම්ලය නිර්මාණය වීම ලෙස දක්වා ඇත)
ඇතැම් ග්‍රන්ථ සහ ලිපිවල මිනිසුන් තුළ ඇති මෙම පේශී IIB වර්ගයට අයත් යැයි වරදවා සඳහන් කොට ඇති බව සලකන්න
IIb වර්ගය, නිර්වායු, ග්ලයිකොච්ඡේදක, "සුදු" පැහැ පේශියකි
වඩා අඩු මයිටොකොන්ඩ්‍රියා සහ මයෝග්ලොබින් ඝනත්වයක් ඇත
කෘන්තකයින් වැනි කුඩා සත්ත්වයින් තුළ මෙය ප්‍රධාන වඩාත් වේගවත්ම පේශි ආකාරය වේ
ඔවුන්ගේ මස්වල ලා පැහැයට හේතුව මෙම පේශියයි
සිනිඳු පේශි

සිනිඳු පේශි යනු අනිච්ඡානුග, නිර්විලිඛිත පේශියකි
මෙය ද ප්‍රධාන උපකාණ්ඩ දෙකකට බෙදිය හැක
තනි-ඒකක (ඒකීය) සහ බහුඒකක සිනිඳු පේශී මෙම ආකාර වේ
තනි-ඒකක සෛල තුළ, සම්පූර්ණ කළඹම හෝ පත්‍රයම සංසෛලීය (එනම් සෛලවලට වෙන් නොවූ බහුන්‍යෂ්ටික සෛල ප්ලාස්මීය ස්කන්ධයක්) ලෙස සංකෝචනය වේ
බහුඒකක සිනිඳු පේශී තනි සෛල ස්නායුතනය කරයි
ඒ නිසා මෙම සෛල මනා පාලනයක් සහ ක්‍රමානුකූල ප්‍රතිචාර සඳහා ඉඩ ලබා දේ
සිනිඳු පේශි රුධිර වාහිනී බිත්ති තුළ (එවැනි සිනිඳු පේශී විශේෂයෙන් වාහිනී සිනිඳු පේශි යනුවෙන් හඳුන්වයි) දක්නට ලැබේ
ඒවාට උදාහරණ වශයෙන් විශාල (මහා ධමනිය) සහ කුඩා ධමනි, ධමනිකා සහ ශිරාවල මධ්‍ය චෝලය නැමැති ස්තරය හැඳින්විය හැක
මීට අමතරව සිනිඳු පේශී වසා වාහිනී, මූත්‍රාශය, ගර්භාෂය (ගර්භාෂයික සිනිඳු පේශිය නම් වේ), ස්ත්‍රී සහ පුරුෂ ප්‍රජනක මාර්ගය, ආමාශයාන්ත්‍රික මාර්ගය, ශ්වසන මාර්ගය, සමේ රෝමෝද්ගාමක පේශි, පක්ෂ්මීය දේහය, සහ තාරා මණ්ඩලය යන ස්ථානවල හමුවේ
වෙනස් අවයවවල පවා සිනිඳු පේශියේ ව්‍යූහය සහ කෘත්‍යය මූලිකව සමාන වන නමුත්, ප්‍රේරක උත්තේජය සැලකිය යුතු වශයෙන් වෙනස් වන්නේ වෙනස් අවස්ථාවන්හි සිරුරේ ඒකෛක ප්‍රතිචාර ඇතිවීම පාලනය කරන නිසායි
මීට අමතරව වෘක්කවල ගුච්ඡිකාවල අන්තර්ගත සිනිඳු පේශී-වැනි සෛල mesangial cells නම් වේ
හෘත් පේශි

හෘත් පේශිය ද අනිච්ඡානුග, විලිඛිත පේශියක් වන අතර, එය හමුවන්නේ හෘදයේ බිත්තිවල සහ පටකවිද්‍යාත්මක පාදමේ විශේෂයෙන්ම මයෝකාඩියමේ ය
හෘත් පේශිය ප්‍රධාන පේශි වර්ග තුනෙන් එකක් වන අතර, සෙසු පේශි ආකාර දෙක වන්නේ කංකාල සහ සිනිඳු පේශි ආකරයි
මෙම පේශි ආකාර තුනම ඇතිවන්නේ පේශිජනනය නැමැති ක්‍රියාවලියේ දී ය
හෘත් පේශිය සැදුම්ලත් සෛල වන කාඩියෝමයෝසයිට හෙවත් මයෝකාඩියෝසයිටවල ප්‍රමුඛ වශයෙන් තින න්‍යෂ්ටිය බැගින් දක්නට ලැබේ
නමුත් ජනගහනය තුළ න්‍යෂ්ටි දෙකේ සහ හතර දක්වා හමුවන අවස්ථා ද දැකගත හැක
ම‍යෝකාඩියම යනු හෘදයේ පේශි පටකයයි
‍එමගින් පිටත එපිකාඩියම් ස්තරය සහ ඇතුළත එන්ඩොකාඩියම අතර ඝනකම් මධ්‍ය ස්තරය සෑදේ
හෘත් පේශි සෛලවල සමායෝජිත සංකෝචන හේතුවෙන් හෘදයට රුධිරය, කර්ණිකාවලින් සහ කෝෂිකාවලින් ඉවතට වම්/සංස්ථානික සහ දකුණු/පුප්ඵුසීය සංසරණ පද්ධතිවල රුධිර වාහිනී දෙසට තල්ලු කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත
මෙම සංකීර්ණ යන්ත්‍රණය හෘදයේ ආකුංචයට හේතු වේ
දේහයේ සෙසු පටක බොහෝමයක් මෙන් නොව, හෘත් පේශි සෛලවල පැවැත්මට ඔක්සිජන් හා පෝෂක ලබා ගැනීමට සහ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වැනි අපද්‍රව්‍ය ඵල ඉවත් කිරීමට ප්‍රමාණවත් රුධිර සැපයුමක් සහ විද්‍යුත් සැපයුමක් බෙහෙවින් අවශ්‍ය වේ
මෙම කෘත්‍යය ඉටු කරගැනීමට කිරීටක ධමනි උපකාරී වේ
කෘත්‍යය

කංකාල පේශි
1.සිරුරේ චලන ක්‍රියාත්මක කරයි
2.සිරුරට ආධාර වේ
3.සිරුරේ ඉරියව් පවත්වා ගනියි
සිනිඳු පේශි
රුධිර වාහිනී, ආමාශයාන්ත්‍රික මාර්ගය සහ මූත්‍රාශය වැනි කුහරමය අවයවවල සංකෝච්‍යතාව පාලනයට වග කියයි
හෘත් පේශි
හෘත් පේශි යුන හෘදයේ පිහිටි පේශි වර්ගයයි
ස්වයං-සංකෝච්‍ය, ස්වයංසාධකව යාමනය වන මෙය ජීවියාගේ මුළු ජීවිත කාලය තුළ දී රිද්මයානුකූල රටාවකට සංකෝචනය වේ
මේ නිසා එයට විශේෂ ලක්ෂණ ඇත
මේවාත් බලන්න
 මයෝසයිට

ආශ්‍රේයයන්

පේශි පද්ධතිය
පේශි පටකය
දීපිකා සිං යනු ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියකි
සිං රූපවාහිනී ක්ෂේත්‍රයට ඇගේ පිවිසීම සනිටුහන් කළේ ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවෙන් විකාශය වූ අතිශය ජනප්‍රිය රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ දියා ඕර් බාති හම් තුළ රංගනයේ නියැලෙමිනි
මෙහි ඇය විසින් IPS නිලධාරිණියක වීමට සිහින මවන සන්ධ්‍යා නැමැති විනෝදකාමී, ක්‍රියාශිලී තරුණියකගේ චරිතයක් නිරූපණය කරන ලදී
නමුත් නොයෙකුත් බාධාවන් හේතුවෙන් සන්ධ්‍යාහට රසකැවිලි වෙළඳසැලක හිමිකරුවකු සමග විවාහ වීමට සිදුවන අතර, ඔහු ඇයට ඇගේ සිහිනය ඉටු කරගැනීමට උපකාර කරයි
රූපවාහිනී ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීඹට පෙර ඇය පන්ජාබි ගීත ඇල්බමයක් සඳහා ද දායක වී තිබේ
සිං විසින් ඇගේ අලෙවිකරණය පිළිබඳ ව්‍යාපාර පරිපාලන උසස් උපාධිය සම්පූර්ණ කරන ලද්දේ පන්ජාබ් තාක්ෂණ විශ්වවිද්‍යාලයෙනි
2014 මැයි 2 දින, සිං ඇගේ සුප්‍රකට දියා ඕර් බාති හම් රූපවාහිනී කතාමාලාවේ අධ්‍යක්ෂකවරයා වූ රෝහිත් රාජ් ගෝයාල් සමග විවාහ වූවා ය
රූපවාහිනිය
දියා ඕර් බාති හම් තුළ සන්ධ්‍යා සුරාජ් රාති ලෙස (2011–2016)
නාච් බාලියේ 6 තුළ ඇය ලෙසම (2013)
යේ රිෂ්තා ක්‍යා කෙහ්ලාතා හේ තුළ සන්ධ්‍යා ලෙස (2016)

සම්මාන
 2012 ස්ටාර් පරිවාර් සම්මාන
 ප්‍රියතම බාහු 
 ප්‍රියතම නායා සදස්‍යා (කාන්තා)
 ප්‍රියතම අන්තර්ජාතික ජෝඩි (නිර්දේශ වීම)
 ප්‍රියතම ‍ජෝඩි (නිර්දේශ වීම)
 ප්‍රියතම බේටි (නිර්දේශ වීම)
 නායි සොච් කා පල් (නිර්දේශ වීම)
 ප්‍රියතම පත්නි (නිර්දේශ වීම)
2013  ස්ටාර් පරිවාර් සම්මාන
 ප්‍රියතම බාහු
 හාර් ඝාර් කා ස්ටාර් (කාන්තා)

මේවාත් බලන්න
 ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියන් ලැයිස්තුව

ආශ්‍රේයයන්

ජීවත්වන්නෝ
ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ
ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරා නිළියෝ
බිග් බොස් සහභාගිවූවන්
උපන් වර්ෂය නොදන්නා පුද්ගලයින් (ජීවත්වන්නෝ)
ශ්‍රී පුෂ්පාරාම විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ බලපිටිය පිහිටි එෙතිහාසික බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් වේ
අමරපුර නිකායට අයත් චූලකන්ධි නිකායෙහි ප්‍රධාන මූලස්ථානය ලෙස කටයුතු කරන විහාරය, නායක පන්සල යනුවෙන්ද හැඳින්වේ
එය බලපිටිය නගරයේ සිට කිලෝමීටර 1.5ක් පමණ දුරින්, කොළඹ-ගාල්ල ප්‍රධාන මාර්ගයෙහි පිහිටා තිබේ
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2008 වර්ෂයේ ජූනි 6වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1553 යටතේ සිදුකොට තිබේ
මේවාද බලන්න
රත්මලාන ශ්‍රී පුෂ්පාරාම විහාරය

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි

 

ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
කරබොටුවාව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා තිබෙන ගමකි
එය කොළඹ සිට කිලෝමීටර 55 ක හා, කොටදෙනියාව සිට කිලෝමීටර 2 ක දුරින් පිහිටා තිබේ
52ඒ/කැලෑගෙදර ග්‍රාම නිලධාරී වසමට අයත් අතර දිවුලපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශය තුල පිහිටා ඇත
කොරල ක්‍රමය අනුව හාපිටිගම කෝරලයේ යටිගහ පත්තුවට අයත් ගම්මානයක් ලෙසද හැදන්විය හැකිය
එක් පසෙක "කුඩාඔය" නම් ඔයකින්ද, අනෙක් පස රජයට අයත් විශාල පොල්වතු දෙකකින්ද වටවූ කුඩා ගම්මානයක් ලෙස කරබොටුවාව හදුනාගත හැකිය
වර්තමානයේ පවුල් 37ක් පමණ මෙහි ජීවත් වන අතර, පුද්ගල අවශ්‍යතා සදහා අවශ්‍ය බොහෝ පහසුකම් ප්‍රමාණවත් පරිදී පවතී
ඉතිහාසය 
පෘතුගීසීන් විසින් සම්පාදනය කරන ලද, "සිංහල රජවරුන්ගේ ලේකම් මිටි" පදනම් කරගත්, ලියාපදිංචි ලේඛන හෙවත් තෝම්බු සටහන් අනුව කරටබොටුවාව ගම්මානයේ අතීතයේ, ගාර්දිහුනුවලගේ, හකුරුගේ සහ කාන්ගර පතිරගේ යන වාසගම් සහිත පිරිසක් ජීවත්ව සිට ඇත
වත්මන් තත්වය 
කරබොටුවවෙ ගම්මානය තුල ගම්වාසීන්ගේ භාවිතය අනුව, පාළුවත්ත, නාගහවත්ත, බුළුගහලන්ද සහ පෙතංගය ලෙස කොටස් හතරකට වෙන්කරගේන දක්වයි. අතීතයේ ඉඩම් බෙදා දීම අනුව මෙසේ නම් කර ඇති බවට පිලිගැනෙයි
පවුල් 37ක් තුල 140ක පමණ පිරිසක් ගම්මානය තුල ජීවත් වෙයි
බාහිර සබැඳි
තෝම්බු දර්ශකය (රාජ්‍ය ලේඛණාරක්ෂක දෙපාර්තමෙන්තුව)

ගම්පහ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
iteacher වෙබ් අඩවිය, නොහොත් අයිටීචර් ඩොට් එල්කේ  යනු ශ්‍රී ලාංකික ගුරුවරුන්ගේ එකමුතුවකි
එය 2016 සැපැතැම්බර් මස දියත් කරන ලදි
අයිටීචර් ඩොට් එල්කේ වෙබ් අඩවිය පළමු වරට ප්‍රසිද්ධ කරන ලද්දේ 2017 ජනවාරි මාසයේය
මෙම ගුරු එකමුතුවේ අභිප්‍රාය වන්නේ එහි සාමාජිකයන් වන ගුරුවරුන් සඳහා විවිධ නවීන තාක්ෂණික පැතිකඩයන් රාශියක් ඔස්සේ ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලිය සංවර්ධනය කරගැනීමටත්, දැනුම හුවමාරු කරගනීමට ඉඩ ප්‍රස්ථා සලසා දීමයි
එහි සාමාජිකයන් හට ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්න ඉදිරිපත් කිරීමටත්, තොරතුරු සොයා ගැනීමටත්, පුහුණු අවස්තා ලබා ගැනීමටත් මෙන්ම අනෙක් සමාජිකයන් සදහා සහාාය වීමටද අවස්තා උදාවේ
හයේ සති 'ටුවර් ඉතිහාසය, ප්රංශය, ස්විට්සර්ලන්තය, ජර්මනිය, ඕලන්දය කොටසක් හරහා
එය රුවල් වටය ලිපි විස්තරාත්මක සමග ජිනීවා සහ Chamouni ඇති ග්ලැසියර ලේක් ඉංගී්රසි රොමාන්තික කතුවරුන් මේරි ෂෙලී හා පර්සි Bysshe ෂෙලී විසින් ගමන් ආඛ්යානය වේ
වර්ෂ 1817 දී ප්රකාශයට පත්, එය මරියා, පර්සි, සහ මරියා stepsister විසින් ගන්නා සංචාර දෙකක්, ක්ලෙයාර් Clairmont විස්තර
යුරෝපය පුරා එක් 1814 දී, සහ කොටස් තුනකට බෙදේ 1816. එක් ලේක් ජිනීවා, පෙළ සඟරාවක් සමන්විත වේ, අක්ෂර හතර, හා පර්සි ෂෙලී ගේ "යැ මොන්ට් බ්ලාන්ක්"
මීට අමතරව එම කවිය සිට, පෙළ මූලික වශයෙන් මේරි ෂෙලී විසින් රචිත සහ සංවිධානය කරන ලදී
වර්ෂ 1840 දී ඇය පර්සි ෂෙලී ලේඛන එකතුවක් ඔවුන් යලි, එම සඟරාව හා ලිපි සංශෝධනය
Bibliography 
 Bennett, Betty T
Mary Wollstonecraft Shelley
Johns Hopkins University Press, 1998. ISBN 0-8018-5976-X
Colbert, Benjamin
"Contemporary Notice of the Shelleys' History of a Six Weeks' Tour
Two New Early Reviews"
Keats-Shelley Journal 48 (1999)
22–29.
 Fisch, Audrey A,  Anne K
Mellor,  and Esther H
Schor
The Other Mary Shelley
Beyond Frankenstein
Audrey A
Fisch, Anne K
Mellor, and Esther H
Oxford University Press, 1993. ISBN 0-19-507740-7.
 Jones, Angela D
"Lying Near the Truth
Mary Shelley Performs the Private"
Iconoclastic Departures
Mary Shelley after Frankenstein
Syndy M
Conger, Frederick S
Frank, and Gregory O’Dea
Teaneck, NJ
Fairleigh Dickinson University Press, 1994. ISBN 0-8386-3684-5.
 Labbe, Jacqueline M
"A Family Romance
Mary Wollstonecraft, Mary Godwin, and Travel"
Genre 25 (1992)
211–28.
 Moskal, Jeanne
"'To speak in Sanchean phrase'
Cervantes and the Politics of Mary Shelley's History of a Six Weeks' Tour"
Mary Shelley in Her Times
Betty T
Bennett and Stuart Curran
Johns Hopkins University Press, 2000. ISBN 0-8018-7733-4.
 Moskal, Jeanne
"Introductory note"
The Novels and Selected Works of Mary Shelley
8. London
William Pickering, 1996. ISBN 1-85196-076-7.
 Moskal, Jeanne
"Travel writing"
The Cambridge Companion to Mary Shelley
Esther Schor
Cambridge University Press, 2003. ISBN 0-521-00770-4.
 Nitchie, Elizabeth
"Mary Shelley, Traveller"
Keats-Shelley Journal 10 (1961)
22–42.
 Rieder, John
"Shelley's 'Mont Blanc'
Landscape and the Ideology of the Sacred Text"
ELH 48.4 (1981)
778–798.
 Seymour, Miranda
John Murray, 2000. ISBN 0-7195-5711-9.
 [Shelley, Mary and Percy Shelley]
History of a Six Weeks’ Tour through a part of France, Switzerland, Germany, and Holland
with Letters Descriptive of a Sail Round the Lake of Geneva and of the Glaciers of Chamouni
Hookham, Jr
Ollier, 1817. Google Books
Retrieved 31 July 2008.
 Shelley, Percy Bysshe
The Prose Works of Percy Bysshe Shelley
Clarendon Press, 1993. ISBN 0-19-812748-0.
 Smith, Johanna M
Twayne, 1996. ISBN 0-8057-7045-3.
 St Clair, William
The Godwins and the Shelleys
The Biography of a Family
Faber & Faber, 1989. ISBN 0-571-15422-0.
 Sunstein, Emily W
Romance and Reality
1989. Baltimore
Johns Hopkins University Press,  1991. ISBN 0-8018-4218-2.
මීන රාශිය (), රාශි චක්‍රයේ අවසාන රාශියයි
කන්‍යා රාශිය () නක්‍ෂත්‍රයේ එන රාශියකි
ආශ්‍රිත
 නක්‍ෂත්‍රය

රාශි චක්‍රය
තුලා රාශිය () නක්‍ෂත්‍රයේ එන රාශියකි
වෘශ්චික රාශිය () නක්‍ෂත්‍රයේ එන රාශියකි
ධනු රාශිය () නක්‍ෂත්‍රයේ එන රාශියකි
මකර රාශිය () නක්‍ෂත්‍රයේ එන රාශියකි
ආශ්‍රිත 
 නක්‍ෂත්‍රය

මූලාශ්‍ර 

රාශි චක්‍රය
කුම්භ රාශිය () නක්‍ෂත්‍රයේ එන රාශියකි
දොන් පිලිප් ද සිල්වා ඈපා අප්පුහාමි ඈපා ලිතේ නිර්මාතෘවරයාය
වර්ෂ 1811 නොවැම්බර් 30 වනදා බෙන්තර වලල්ලාවිට කෝරලයේ වැයිහේනේ දී උපත ලබා ඇත
දීපිකා ෂන්මුගම් (9 මාර්තු 1972) යනු ශ්‍රී ලාංකික පිහිනුම් ක්‍රීඩිකාවකි
ඇය 1988 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලියේ පිහිනුම් අංශයේ ඉසව් 3කදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කලාය
මූලාශ්‍ර

1972 උපත්
මැතිව් අබේසිංහ යනු ජාත්‍යන්තර තරගාවලි රැසකදී සිය රට නියෝජනය කල ශ්‍රී ලාංකික පදක්කම්ලාභී පිහිනුම් ක්‍රීඩකයෙකි
ඔහු 50මී නිදහස්ආර (23.62), 100මී නිදහස්ආර (50.53), 200මී නිදහස්ආර (1
52.14), 400මී නිදහස්ආර (4
03.90), 1500මී නිදහස්ආර (16
23.61), 50මී පසුපසආර (26.94), 200මී ඒකල මිශ්‍ර පිහිනුම් (2
07.33), 400මී ඒකල මිශ්‍ර පිහිනුම් (4
40.47) සහ 100මී සමනලආර (54.71) යන ඉසව්හී වත්මන් ශ්‍රී ලංකා වාර්තා උසුලන්නා වේ
ඔහු 2016 වසරේ ඉන්දියාවෙහි පැවති 12වන දකුණු ආසියාතික ක්‍රීඩා උළෙලහී වැඩිම රන් පදක්කම් ප්‍රමාණයක් හිමිකරගත් තරගකරුද විය
2014 වර්ෂයේ තරුණ ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කල ඔහු පිරිමි මීටර 100 නිදහස්ආර ඉසව්වෙහි 13වන ස්ථානය සහ පිරිමි මීටර 200 නිදහස්ආර ඉසව්වෙහි 15වන ස්ථානයට තේරී පත්විය
ඔහු FINA ලෝක ශූරතා තරගාවලියකට අදාල පරිසාධිත මට්ටම ඉක්මවූ ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකික පිහිනුම් ක්‍රීඩකයාද වේ
මූලාශ්‍ර

1996 උපත්
කම්මැලිකම යනු යම් ක්‍රියාවක් කිරීමට හෝ යම් ක්‍රියාවක යෙදීමට හැකියාව තිබියදීත් ක්‍රියාකරකම් කිරීමෙන් හෝ යෙදීමෙන් වැලකී කිසිවක් නොකර තමන් කැමති ඉරියව්වකින් වාඩිවී හෝ ඇදක වැතිරී හෝ නිකරුනේ සිටීම
මිනිස් හැසිරීම්
මයිසූර් සත්තුවත්ත ( නිල නාමය ශ්‍රී චාමරජේන්ද්‍ර සත්වෝද්‍යානය) මයිසූර්, ඉන්දියාවේ මයිසූර් රජ මාළිගාව කිට්ටුවෙන් පිහිටා ඇති අතර එය අක්කර 157 (හෙක්ටර 64ක්) වපසරියකින් සමන්විතවේ
එය ඉන්දියාවේ තුල පිහිටි පැරණිතම සහ වඩාත්ම ජනප්‍රිය, සත්වෝද්‍යාන වලින් එක්ක් වන අතර එහි විශේෂ (168) පමණ සතුන් වාසය කරයි
මයිසූර් සත්තුවත්ත නගරයේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථාන වලින් එකකි
ගැළරිය

මූලාශ්‍ර
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහි  ත්‍රිත්ව කඩුළු දවාගැනීමක් යනු  පන්දු යවන්නෙකු විසින්  අනුගාමී  පන්දු බාරදීම් තුලදී කඩුළුතුනක් ලබා ගනිමින්  වෙනස් පිතිකරුවන් තිදෙනෙක්  දවා ගැනීමය
විස්සයි20 ජාත්‍යන්තරය (විස්සයි20) ක්‍රිකට් තුලදී  එය සාපේක්ෂ වශයෙන් දුර්ලභ සිදුවීමක් වන අතර, නවසීලන්තය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව අතර  2005 පෙබරවාරි 17 දිනදී ක්‍රීඩා කෙරුණු පළමු විස්සයි20 තරගයෙහි සිට ක්‍රීඩා කරැති තරග 600 කට වැඩි ගණනක් තුලදී මෙවැනි සිදුවීම් වී ඇත්තේ පස්වතාවක් පමණයි
පළමුවන විස්සයි20 කඩුළු ත්‍රිත්වය ලබා ගෙන ඇත්තේ, 2007 සැප්තැම්බරයෙහිදී  කේප් ටවුන්හිදී බංග්ලාදේශයට එරෙහිව ඔස්ට්‍රේලියාව වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කල බ්‍රෙට් ලී විසිනි
කඩුළු-ත්‍රිත්ව

සූචකය
තරග විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර
මෛත්‍රීපාල සිරිසේන'
(ඉංග්‍රීසි
Maithripala Sirisena''') (උපත 1951 සැප්තැම්බර් 3) ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලඥයෙකු වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ හත්වන විධායක ජනධිපතිවරයා වෙයි
ඔහු බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ යාගොඩ දි උපත ලැබුව ද ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වූයේ උතුරු මැද පළාතෙන් වන අතර එම පළාතෙන් පත් වූ පළමු ජනාධිපතිවරයා ද ඔහු ය
ඔහු 1989 දී දේශපාලනයට පිවිස 1994 සිට අමාත්‍යංශ කිහිපයක් ද දරා තිබෙන අතර ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ මහ ලේකම් ධූරය ද සෞඛ්‍යය අමාත්‍යවරයා  ධූරය ද 2014 නොවැම්බර් මස විපක්ෂ සන්ධානයේ "පොදු අපේක්ෂක" ලෙස 2015 ජනාධිපතිවරණය සඳහා ඔහුගේ අපේක්ෂකත්වය නිවේදනය කරන තෙක් දරන ලදී
දේශපාලන දිවිය

මුල් යුගය
නව යෞවනයෙකු ලෙස සිරිසේන කොමියුනිස්ට්වාදය ගැන උනන්දු විය
1967 දී ඔහු පොළොන්නරුව, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ (ශ්‍රීලනිප) තරුණ ලීගය එක් විය
ඔහු 1971 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ කැරැල්ල කාලයේදී සිරගත කරන ලදී
ඔහු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සාමාජිකත්වය නැඟිට, 1981 දී එහි දේශපාලන මණ්ඩල සභික, එක්වීමට ඔහු 1983 දී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සමස්ත ලංකා තරුණ සංවිධානයේ සභාපති බවට පත් විය
ආශ්‍රිත

සටහන්

1951 උපත්
ජීවමාන ජනයා
ජීවත්වන්නෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
චරිත කතා
අබු රිෂාද් බදියුදීන් යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙකු, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු හා වත්මන් කර්මාන්ත හා වාණිජ කටයුතු අමාත්‍යවරයා වේ
ඔහු සමස්ත ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසයේ නායකයාද වේ
විල්පත්තු වනසංහාරය
විල්පත්තු ජාතික වන උද්‍යානය කපා එළිකිරීම සම්බන්ධයෙන්, සමහර පරිසර සංවිධාන සහ සිවිල් සංවිධාන රිෂාද් බදියුදීන් හට චෝදනා එල්ල කොට තිබේ
උතුරු වසන්තය ව්‍යාපෘතිය යටතේ රිෂාද් බදියුදීන්ගේ අමාත්‍යංශය විසින් 2011-2012 සමයේ කල්ලාරු වනාන්තරය එළිකොට නැවත පදිංචි කිරීම් ආරම්භ කොට තිබේ
කෙසේනමුදු රිෂාද් බදියුදීන් විසින් ඔහුට එල්ල වී ඇති චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරයි
මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි
 

1972 උපත්
කෝට්ටේ කෞතුකාගාරය () ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ පිහිටුවා ඇති පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය වේ
එය බොරැල්ල-පිටකෝට්ටේ ප්‍රධාන මාර්ගයේ, ඇතුල් කෝට්ටේ පිහිටි බංගලා හන්දිය ආසන්නයේ පිහිටා ඇත
කෞතුකාගාරය, බස්නාහිර පළාතේ කලාපීය පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය ලෙස, පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ
1992 වර්ෂයේ ඊ.ඩබ්. පෙරේරා අණුස්මරණ කෞතුකාගාරය ලෙස කෝට්ටේ කෞතුකාගාරය, ඉහල වලව්ව ගොඩනැගිල්ලේ ස්ථාපනය කරන ලද අතර එය 1995 වර්ෂයේදී මහජනයා සදහා විවෘත කරන ලදී
මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර ලැයිස්තුව

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර
වලව්
ෆැමගුස්ටා දිස්ත්‍රික්කය යනු සයිප්‍රසයේ දිස්ත්‍රික්ක හයෙන් එකකි
එහි ප්‍රධාන නගරය වන ෆැමගුස්ටා දිවයිනේ වඩාත් වැදගත්ම වරාය වේ
ෆැමගුස්ටා නගරය වර්ථමානයේ උතුරු සයිප්‍රස තුර්කි ජනරජය යටතේ පාලනය වන අතර උතුරු සයිප්‍රසයේ ගැස්මේනියා දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි
දිවයිනේ කොටසක් පාලනය කරන සයිප්‍රස ජනරජයෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලනය ගිලිහී යන ලදි
දිවයිනේ මෙමෙ කොටසේ ජනගහනය(2001) 37,738 පමණ වේ
1974 ආක්‍රමණයෙන් පසු දිස්ත්‍රික්කයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් තුර්කි පාලනය යටතේ පවතී
එතැන් සිට කාපාස් පෙන්සුලාද ඇතුළුව උතුරු නැගෙන්හිර කොටස ඉස්කෙලෙ දිස්ත්‍රික්කය ලෙස වෙනම පරිපාලනය වේ
එහෙත් එය සයිප්‍රස් ජනරජය විසින් හෝ එක්සත් ජාතීන් විසින් පිළි නොගනී
ෆැමගුස්ටා බොක්කේ දකුණු කෙළවරේ පිහිටා ඇති කාපෝ ග්‍රේකෝ (ඉතාලියානු
ග්‍රීක්
Κάβο Γκρέκο "ග්‍රීක තුඩුව") ලෙසද හඳුන්වන ග්‍රෙකෝ තුඩුව, දිස්ත්‍රික්කයේ ගිණිකොන දිග කොටසේ ඇත
එහි ඇති සොබා සෞන්දර්ය නිසා නිරන්තර සංචාරක ආකර්ෂණයට ලක්වේ
එය ආරක්ෂාකළ ස්වභාවික උද්‍යානයකි
ප්‍රාදේශීය විශ්වාසයන්ට අනුව අයියා නාපා මුහුදු රාක්ෂයාගේ නිවස ලෙස සැලකෙන මෙම තුඩුවේ ඇති දඹයකට නගින අයෙකුට සයුරේ විස්මිත දසුනක් නැරඹිය හැක
මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි

ෆැමගුස්ටා ගැසට් ප්‍රවෘත්තිපත්‍රය

යුරෝපා රටවල්
සයිප්‍රසය
ජපානයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි
ආශ්‍රිත
 හිරෝෂිමා
 ජපානය

ජපානය
ඇසල යනු චන්ද්‍ර මාසයකි
බෞද්ධ දිනදසුන අනුව අවුරුද්දේ
වැනි මාසය වේ
සිංහල දිනදසුන අනුව අවුරුද්දේ
ඉස්ලාම් දිනදසුන අනුව අවුරුද්දේ
චන්ද්‍ර මාස
ඇසල
දුරුතු යනු චන්ද්‍ර මාසයකි
බෞද්ධ දිනදසුන අනුව අවුරුද්දේ 09 වැනි මාසය වේ
සිංහල දිනදසුන අනුව අවුරුද්දේ 08 වැනි මාසය වේ
ඉස්ලාම් දිනදසුන අනුව අවුරුද්දේ 06 වැනි මාසය වේ
ආශ්‍රිත
 ජනවාරි

චන්ද්‍ර මාස
දුරුතු
නවම් යනු චන්ද්‍ර මාසයකි
චන්ද්‍ර මාස
නවම්
මැදින් යනු චන්ද්‍ර මාසයකි
චන්ද්‍ර මාස
මැදින්
සිංහල දිනදසුන
ආශ්‍රිත
 බෞද්ධ දිනදසුන
 ඉස්ලාම් දිනදසුන

දින දසුන්
සිංහල පැයකින් 1/24 කි
ආශ්‍රිත
 මිනිත්තු
 උදයාදී පැය

කාලය මැනීම - සිංහල ක්‍රම
දියණිය ශ්‍රී ලංකාවේ ලියාපදිංචි කරන ලද පුවත්පතකි
රිවිර පවුලේ ප්‍රකාශනයකි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
 රිවිර

පුවත්පත්
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර සම්මත පොත් අංකය (ISBN)  අංක නිකුත් කරනුයේ ජාතික පුස්තකාල හා ප්‍රලේඛන සේවා මණ්ඩලය වීසිනි
මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
ජාත්‍යන්තර සම්මත පොත් අංකය

ශ්‍රී ලංකාව
දියණිය යනු, ඇයගේ දෙමව්පියන්ගේ ස්ත්‍රී දාරකයන් වෙත යෙදෙන පදයකි
පුරුෂ දාරකයන් සඳහා යෙදෙන පුත්‍රයා යන පදයෙහි ස්ත්‍රී අනුවාදය මෙම පදයයි
දියණිය, ගැහැණු දරුවකු අමතන නාමය
දියණිය පුවත්පත
"ගූගල් පෙළින් කථනයට" යනු ගූගල් සමාගම විසින් සංවර්ධනය කළ තිර කියවනයකි
එයට සිංහල, කැන්ටොනීස් (හොංකොං), චීන (චීනය), ලන්දේසි, ඉංග්‍රීසි (ඉන්දියාව), ඉංග්‍රීසි (එක්සත් රාජධානිය), ඉංග්‍රීසි (එක්සත් ජනපදය), ප්‍රංශ, ජර්මානු, හින්දි, ඉන්දුනීසියානු, ඉතාලි, ජපන්, කොරියානු, පෝලන්ත, පෘතුගීසි (බ්‍රසීල), රුසියානු, ස්පාඤ්ඤ (ස්පාඤ්ඤය), ස්පාඤ්ඤ (එක්සත් ජනපදය), තායි (තායිලන්තය), තුර්කි (තුර්කිය) යන භාෂා ලියවිය හැක
කදිරවේලු නිදියානන්ද දේවානන්දා, නොහොත් ඩග්ලස් දේවානන්දා (), යනු ශ්‍රී ලාංකික දමිළ දේශපාලඥයෙකු, කැබිනට් මන්ත්‍රීවරයෙකු සහ ඊළාම් ජනතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ නායකයා වේ