ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ
පාර්ලිමේන්තුව
1986 අංක 11 දරන මානසික
සෞඛ්‍යය පිළිබඳ ජාතික සභාව-
‘සහනය’ (සංස්ථාගත කිරීමේ)
පනත

[ සහතිකය සටහන් කළේ 1986 අප්‍රේල් මස 22 වන දින.)
ආණ්ඩුවේ නියමය පරිදි මුද්‍රණය කරන ලදි.

1986 අප්‍රේල් මස 25 වැනි දින ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ
ගැසට් පත්‍රයේ II වන කොටසේ අතිරේකයක් වශයෙන් පළ කරන ලදී.

1986 අංක 11 දරන මානසික සෞඛ්‍යය පිළිබඳ ජාතික සභාව
- ' සහනය ' (සංස්ථාගත කිරීමේ) පනත
මානසික සෞඛ්‍යයපිළිබඳ ජාතික සභාව - ' සහනය ' සංස්ථාගත
කිරීම සඳහා වූ පනතකි.

" මානසික රෝගි ශුභසාධන ජාතික සභාව '' යනුවෙන් හඳුන්වනු
ලබන සහ සඳහන් කරනු ලබන ආයතනයක්, ඒ ආයතනයේ
සාමාජිකයන් එකඟ වූ රීති වලට අනුකූලව ඒ සභාවට සම්බන්ධ
සියලු පරමාර්ථ සහ කරුණු සාර්ථක ලෙස කරගෙන යාමේ
ක්‍රියාත්මක කිරීමේ කාර්යය සඳහා මෙතෙක් කල් ශ්‍රී ලංකාවේ
පිහිටුවා තිබූ හෙයින් ද?

ඒ සභාව පිහිටුවනු ලැබුවේ කවර පරමාර්ථ සහ කරුණු සඳහා ද
ඒ පරමාර්ථ සහ කරුණු මෙතෙක් කල් ඒ සභාව විසින් සාර්ථකව
ක්‍රියාත්මක කර සහ ඉටුකර ගෙන ගොස් ඇති අතර, ඒ සභාව
සංස්ථාගත කිරීමට ඉල්ලා ඇති හෙයින් සහ ඒ ඉල්ලීම ඉෂ්ට
කිරීම මහජන ප්‍රයෝජනය සඳහා වන හෙයින් ද
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතැන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ පාර්ලිමේන්තුව විසින්
මෙසේ පනවනු ලැබේ:-

1. මේ පනත 1986 අංක 44 දරන මානසික සෞඛ්‍යය පිළිබඳ
ජාතික සභාව සහනය' (සංස් ථාගත කිරීමේ) පනත යනුවෙන්
හඳුන්වනු ලැබේ.

2. (මෙහි මින් මතු " සභාව " යනුවෙන් සඳහන් කරනු ලබන)
මානසික රෝගී ශුභ සාධන ජාතික සභාවේ දැනට සාමාජිකයන් වන
තැනැත්තන් සංඛ්‍යාව සහ මෙයින් සංස්ථාපනය කරනු ලබන
සංස්ථාවට මින් මතු සාමාජිකයන් වශයෙන් ඇතුළත් කර ගනු
ලබන තැනැත්තන්, මේ පනත ආරම්භ වන දින සිට සහ ඉන්පස්
(මෙහි මින් මතු " සංස්ථාව " යනුවෙන් සඳහන් කරනු ලබන)
'' මානසික සෞඛ්‍යය පිළිබඳ ජාතික සභාව' සහනය
අභිධානය සහ නාමය යටතේ, අවිච්ඡින්න පැවැත්මක් ඇති
සංස්ථාවක බවට පත් විය යුතු අතර, ඒ සංස්ථාව විසින්
සංස්ථාවට විරුද්ධව ද ඒ නාමයෙන් සියලු අධිකරණ වල නඩු
පවරනු ලැබිය හැකි ය. තව ද පොදු මුද්‍රාවක් තබා ගැනීමට හා
පාවිච්චි කිරීමට ද සංස්ථාවේ කැමැත්ත පරිදි එය වෙනස් කිරීමට
හා අමුතු කිරීමට ද සම්පූර්ණ බලය හා අධිකාරය එයට ඇත්තේ ය

3. පහත දැක්වෙන ක්‍රමවලින්, එනම්:-
(අ) වෘත්තිය වශයෙන් සුදුසුකම් ලත් තැනැත්තන්ගේ
මාර්ගෝපදේ ශකත්වය යටතේ දිවා කාලයේ රැක බලා
ගැනීමේ මධ්‍යස්ථාන සහ නිවාස වැනි ආයුතන පිහිටුවා
පවත්වාගෙන යාමෙන්;

(ආ) මානසික රෝගින් පුනරුත්ථාපනය කිරීමේ ක් ක්ෂේත්‍රයෙහි ලා
විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ වැඩ සටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට
ධෛර්යය දීමෙන්, ආධාර කිරීමෙන් සහ ඒවාට සහභාගි
වීමෙන්;

(ඇ) පුහුණු තැනැත්තන් ජාතීන් අතර හුවමාරු කර ගැනීමට
අනුග්‍රහය දැක් වීමෙන්;

(ඈ) මානසික රෝග මර්දනය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය අධ්‍යාපනය
විශේෂයෙන්ම,  මානසික රෝගීන් පුනරුත්ථාපනය කිරී
මට මුල් තැන දෙන අන්දමේ අධ්‍යාපනයක් සඳහා සහ
අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රම සඳහා අනුග්‍රහය දැක්වීමෙන්,
ඊට  ධෛර්යය දීමෙන් සහ එවැනි ක්‍රියා මාර්ග සම්බන්ධ
යෙන්  ඔවුන්ගේ උනන් දුව ඇති කිරීමෙන් සහ සහයෝ
ගය ලබා ගැනීමෙන්;

(ඉ) මනසික රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීමේ කොටසක් වශයෙන්
පිහිටුවන  ලද පුනරුත්ථාපන වැඩ පිළිවෙලවල් විෂයෙහි
ලා ආණ්ඩුවේ, දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර සංවිධානවල සහ
ශුභ පතන්නන්ගේ ආධාර හා උපකාර ලබා ගැනීමෙන් ;

(ඊ) සංස්ථාවේ අරමුණු හා පරමාර්ථවලට සමාන අරමුණු හා
පරමාර්ථ ඇති යම් ව්‍යාපෘතියක දී හෝ ව්‍යවසායක දී
ආණ්ඩුවට හෝ යම් පළාත් පාලන ආයතනයකට
හෝ

ශ්‍රී ලංකාවේ වුවද වෙනත් ස්ථානයක වුවද පිහිටි යම්
අධිකාරියකට අනුග්‍රහය දැක්වීමෙන් ; හා

(උ) මානසික රෝගින් අඛණ්ඩව රැක බලා ගැනීම සහ පුනරුත්ථූපනය කිරීම 
සඳහා රොගීන්ට හෝ ඔවුන්ගෙන් යැපෙන්නන්ට පහසුකම් ලබා දීමෙන්
කිරීමෙන්

මානසික රෝගවලට ගොදුරු වූ තැනැත්තන් සමාජමය වශයෙන්
පුනරුත්ථාපනය  කිරීම සඳහා ක්‍රම සහ උපක්‍රම සැලසීම සංස්ථාවේ
පොදු පරමාර්ථය වේ.

4. මේ පනතේ සහ වෙනත් යම් ලිඛිත නීතියක විධි විධාන වලට
යටත්ව බැංකු ගිණුම්  ආරම්භ කිරීමේ, පවත්වාගෙන යාමේ සහ වසා
දැමීමේ ද ඇප ඇතිව හෝ නැතිව මුදල් ණයට ගැනීමේ සහ ලබා
ගැනීමේ ද ආධාර  සහ ප්‍රදානයන් භාර ගැනීමේ හෝ එකතු කිරීමේ ද
සංස්ථාවේ මුදල් ආයෝජනය කිරීමේ ද සංස්ථාවේ පරමාර්ථ මුදුන්
පමුණුවා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය සේවයට බදවා
ගැනීමේ, සේවයේ යෙදවීමේ හා සේවයෙන් පහ කිරීමේ ද බලය
ඇතුළුව, සංඝස්ථාවේ පරමාර්ථ සියල්ලම හෝ ඉන් යම් පරමාර්ථයක්
හෝ ඉටු කර ගැනීම සහ වැඩිදියුණු කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වන
නැතහොත් යෝග්‍ය වන සියලු ක්‍රියා, කරුණ සහ දේවල් කිරීමට,
ඉටු කිරීමට සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමට සංස්ථාවට බලය ඇත්තේය.

5. (1) සංස්ථාවේ රීති වලින් විධිවිධාන සලස්වා ඇති පරිදි සහ
ඒ  රීති වලට අනුව  තෝරා පත් කර ගනු ලබන තැනැත්තන්ගෙන්
සමන්විත වූ පාලක  කමිටුවක් විසින්, සංස්ථාවේ රීති වලට යටත් ව,
සංස්ථාවේ කටයුතු පරිපාලනය කරනු ලැබිය යුතු ය.

(2) මේ පනත ආරම්භ වන අවස්ථාවේ දී නිලය දරන සභාවේ
පාලක  කමිටුව  සංස්ථාවේ ප්‍රථම පාලක කමිටුව විය යුතුය.

6. (1) පාලක කමිටුව විසින් පත් කරනු ලැබිය යුතුතු භාරකාර
මණ්ඩලයක් සංස්ථාවට තිබිය යුතු අතර, ඒ භාරකාර මණ්ඩලය
විසින් සංස්ථාවේ රීති වලට අනුකූලව ස්වකීය කාර්ය සහ කර්තව්‍ය
ඉටු කළ යුතුය. සෑම භාරකරුවකු විසින්, තමාගේ මරණය තෙක්
හෝ තමා ඉල්ලා අස්වන තෙක් හෝ සංස් ථාවේ යෝජනා සම්මත
යක් මගින් ධුරයෙන් පහ කරනු ලබන තෙක් ධුරය දැරිය යුතුය.

(2) භාරකරුවකු මිය ගිය විටක, ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් වූ විටක
හෝ ධුරයෙන් ඉවත් කරනු ලැබූ විටක ඔහු වෙනුවට අනුප්‍රාප්තික
යකු පාලක කමිටුව විසින් පත් කරනු ලැබිය යුතුය.

(3) මේ ජනත ක්‍රියාත් මක වීම ආරම්භ වන අවස් ථාවේ දී ධූරය
දැරූ සභාවේ භාරකාර මණ්ඩලය, සංස්ථාවේ ප්‍රථම භාරකාර
මණ්ඩලය විය යුතුය.

7. (1) යම් මහා සභා රැස් වීමක දී, ඊට පැමිණ ඡන්දය දෙන
සාමාජිකයන්ගෙන් තුනෙන් දෙකකට නොඅඩු බහුතර ඡන්දයෙන්,
පහත දැක්වෙන කරුණු සියල්ලම හෝ ඉන් කිසිවක් හෝ සඳහා,
මේ පනතේ විධිවිධාන වලට අනනුකූල නොවන රීති කලින් කල
සභාව විසින් සාදනු ලැබීම නීත්‍යනුකූල වන්නේය :-

(අ) සාමාජිකයන් වර්ග කිරීම හා සාමාජිකයන් ඇතුළත් කර
ගැනීම, ඔවුන්ගේ ඉල්ලා අස් වීම හෝ ඔවුන් සාමාජිකත්ව
යෙන් නෙරපීම;

(ආ) පාලක කමිටුවේ සාමාජිකයන් සිහ නිලධරයන් තෝරා
ගැනීම, පාලක කමිටුවේ සාමාජිකයන් හෝ නිලධරයන්
තනතුරින් ඉල්ලා අස්වීම, තනතුර හිස් කිරීම, තනතුරින්
ඉවත් කිරීම සහ ඔවුන්ගේ බලතල, ක්‍රියා කලාපය කාර්ය ;

(ඇ) භාරකාර මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් පත් කිරීම සහ ඔවුන්
ගේ බලතල, ක්‍රියා කලාපය සහ කාර්ය ;

(ඈ) සංස්ථාවේ විවිධ නිලධරයන්ගේ, නියෝජිතයන්ගේ සහ
සේවකයන්ගේ බලතල, ක්‍රියා කලාපය, කාර්ය සහ
කර්තව්‍ය;

පාලක කමිටුවේ සහ භාරකාර මණ්ඩලයේ රැස් වීම් සම්බන්ධ
යෙන් අනුගමනය කරනු ලැබිය යුතු කාර්ය පරිපාටිය, ඒ
රැස්වීම් කැඳවිය යුතු සහ පැවැත්විය යුතු ආකාරය, ඒ
රැස්වීම් පැවැත් විය යුතු වේලාවල් සහ ස්ථාන, ඒ රැස්වීම්
පිළිබඳ දැන්වීම් සහ ඒ රැස් වීම් වල න්‍යාය පත්‍ර, ඒ රැස්වීම්
වල ගණ පූරණය සහ ඒ රැස්වීම්වල දී කරනු ලැබිය යුතු
කටයුතු;

(ඊ) සංස්ථාවේ දේපළ පරිපාලනය කිරීම සහ කළමනාකරණය
කිරීම. සංස් ථාවේ අරමුදල් වල භාරකාරත්වය
සංස්ථාවේ ගිණුම් පවත්වාගෙන යාම සහ විගණනය කිරීම;

(උ) බැංකු ගිණුම් විවෘත කිරීම සහ පවත්වාගෙන යාම; සහ

(ඌ) සාමාන්‍යයෙන් සංස්ථාවේ කටයුතු කළමනාකරණය කිරීම
සහ සංස්ථාවේ පරමාර්ථ ඉෂ්ට කර ගැනීම.

(2) (1) වන උපවගන්තිය යටතේ රීති සාදනු ලැබූ ආකාරයේම වූ
රැස් වීමක දී ඒ ආකාරයෙන්ම, සංස්ථාවේ යම් රිතියක් සංශෝ
ධනය කිරීම, වෙනස් කිරීම, ඊට යමක් එකතු කිරීම හෝ එය
පරිච්ඡන්න කිරීම කරනු ලැබිය හැකිය. එසේ වුවද, එවැනි සංශෝ
ධනයකට, වෙනස් කිරීමකට, එකතු කිරීමකට හෝ පරිඡින්න
කිරීමකට පාලක කමිටුවේ පූර්ව අනුමැතිය ලැබී තිබිය යුතු ය.

(3) සංස්ථාවේ සාමාජිකයෝ සංස්ථාවේ රීති වලට යටත් විය
යුත්තාහ.

8. මේ පනත ක්‍රියාත්මකවීම ආරම්භ වන අවස්ථාවේදී පැවති
සභාවේ සියලු ණය සහ බැරකම් මෙයින් සංස්ථාපනය කරනු ලබන
සංස්ථාව විසින් ගෙවා නිදහස් කළ යුතු අතර, සභාවට අයවිය යුතු
සියලු ණය සහ එය වෙත ගෙවිය යුතු දායක මුදල් හා සම්මාදම්, මේ
පනතේ කාර්ය සඳහා, සංස් ථාව වෙත ගෙවනු ලැබිය යුතු ය.

9. යම් මිළට ගැනීමක්, ප්‍රදානයක්, ත්‍යාගයක්, අන්තිම කැමති
පත්‍රයකින් දේ පළ නියාදනය කිරීමක් ප්‍රකාර හෝ අන්‍යාකාරයකින්
හෝ සභාව සතු වන්නා වූ චංචල හෝ නිශ්චල යම් දේ පළක් භාර
ගැනීමට හා දැරීමට සංස්ථාවට නීතියෙන් බලය ඇති අතර, ඒ
දේපළ විකිණීමට, උකස් කිරීමට, බදු දීමට, හුවමාරු කිරීමට හෝ
අන්‍යාකාරයකින් නීයාදනය කිරීමට සම්පූර්ණ බලය සහිතව,
සංස්ථාවේ තත් කාලයේ බල පවත්නා රීති වලට යටත්ව, මේ
පනතේ කාර්ය සඳහා සභාව විසින් ඒ සියලු දේපළ දැරිය යුතුය.

16. භාරකාර මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් තිදෙනකු ඉදිරිපිට දී හැර
සභාවේ මද්‍රාව කිසිම සාධන පත්‍රයකට නොතැබිය යුතු අතර, ඔවුන්
පැමිණ සිටි බවට සංකේ තයක් වශයෙන් ඔවුන් ඒ සාධන පත්‍රයෙහි
තම නම් අත්සන් කළ යුතුය. එවැනි අත්සන් කිරීමක් සාක්ෂිකරු
වකු වශයෙන් යම් තැනැත්තකු විසින් කරනු ලබන අත්සනට
පරිබාහිරව, කරනු ලැබිය යුතුය.

11. මේ පනතේ සඳහන් තැනැත්තන් සහ ඔවුන් මගින්.
ඔවුන්ගෙන් හෝ ඔවුන් යටතේ හිමිකම් පාන තැනැත්තන් හැර
ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ හෝ යම් රාජ්‍ය මණ්ඩලයක හෝ සංස්ථාවක
හෝ වෙනත් යම් තැනැත්තකුගේ අයිතිවාසිකම්වලට මේ පනතේ
ඇතුළත් කිසිවකින් අගතියක් හෝ බලපෑමක් නොවන්නේය.