ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ
පාර්ලිමේන්තුව
1982 අංක 26 දරන
ආදායම් බදු අධිභාර පනත

[සහතිකය සටහන් කළේ 1982 අගෝස්තු මස 10 වන දින)
ආණ්ඩුවේ නියමය පරිදි මුද්‍රණය කරන ලදී.

1982 අගෝස්තු මස 13 වැනි දින ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ
ගැසට් පත්‍රයේ 11 වන කොටසේ අතිරේකයක් වශයෙන් පළ කරන ලදී.

1982 අංක 26 දරන ආදායම් බදු අධිභාර පන ත

1981 අප්‍රේල් මස 1 වන දිනයෙන් ආරම්භ වන තක්සේරු වර්ෂය
සඳහා ආදායම් බද්ද අය කරනු ලැබිය හැකි සෑම තැනැත්තකු
වෙත ම, ඒ තැනැත්තා විසින් ඒ තක්සේරු වර්ෂය සඳහා ගෙවිය
යුතු ආදායම් බද්ද අනුව අධිභාරයක් නියම කිරිම සඳහා ද ඒ හා
සම්බන්ධ හෝ ඊට ආනුෂංගික කරුණු සඳහා ද විධිවිධාන
සැලැස්වීම පිණිස වූ පනතකි.

ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ පාර්ලිමේන්තුව
විසින් මෙසේ පනවනු ලැබේ :-

1. මේ පනත 1982 අංක 26 දරන ආදායම් බදු අධිභාර පනත
යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.

2. ( මේ පනතෙහි '' අදාළ වර්ෂය " යනුවෙන් සදහන් කරනු
ලබන) 1981 අප්‍රේල් මස 1 වන දිනයෙන් ආරම්භ වන තක් සේරු
වර්ෂය සඳහා ආදායම් බද්ද අය කරනු ලැබිය හැකි සෑම තැනැත්
තකුම, වෙනත් යම් ලිඛිත නීතියක හෝ යම් සම්මුතියක, ප්‍රදාන
යක හෝ ගිවිසුමක කුමක් සඳහන් වුව ද අදාළ වර්ෂය සඳහා ඔහු
විසින් ගෙවනු ලැබිය යුතු ආදායම් බද්ද මත මේ පනතේ පළමු
වන උපලේඛනයෙහි සඳහන් අනුප්‍රමාණ අනුව ගණන් බලන ලද
අධිභාරයක් ගෙවීමට බැදී සිටිය යුතුය.

3. මේ පනතේ දෙවන උපලේඛනයේ 1 වන තීරයේ සඳහන්
යම් තැනැත්තකු, අදාළ වර්ෂය සඳහා තමාගේ බදු අය කළ හැකි
ආදායම එම උපලේඛනයේ 11 වන තීරයේ අනුරූපි සටහනෙහි
සඳහන් මුදල නොඉක්මවන තැනැත්තකු වශයෙන් -

(අ) අදාළ වර්ෂය සඳහා ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්දේ; සහ
(ආ) මේ පනත යටතේ ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්ද මත
අධිභාරයේ එකතුව,
(i ) අදාළ වර්ෂය සඳහා ඒ තැනැත්තාගේ බදු අයකළ
හැකි ආදායමේ සහ

(ii) එම උපලේඛනයේ III වන තීරයේ අනුරූපී සට
හනෙහි සඳහන් මුදල

අතර වෙනස ඉක්මවන අවස් ථාවක, ඒ අතිරික්ත මුදල, මේ පනත
යටතේ ඔහු විසින් ගෙවනු ලැබිය යුතු අධිභාරයේ මුදලින් අඩු කරනු
ලැබිය යුතුය.

මේ වගන්තියේ කාර්ය සඳහා, අදාළ වර්ෂය සඳහා තැනැත්තකු
ගේ බදු අය කළ හැකි ආදායම පිළිබඳ සෑම සඳහනක් ම, සමාගමක
ඈවර කරුවකු සම්බන්ධයෙන් වන විට, ඔහු ඈවරකරු වන සමාගමේ
අදාළ වර්ෂය සඳහා බදු අයකළ හැකි ආදායම් පිළිබඳ සඳහනක් ලෙස
කියවා තේරුම් ගත යුතු ය.

4. මේ පනත යටතේ අධිභාරය ගෙවීමට බැදී සිටින සෑම තැනැ
ත්තකු විසින් ම, ඔහු වෙත තක්සේරු කිරීමක් නිකුත් කර
මැති වුව ද, ඔහු විසින් ගෙවිය යුතු අධිභාරයේ මුදලින් සියයට
පණහකට නොඅඩු ප්‍රමාණයක් 1982 ජූලි මස 15 වන දින හෝ ඊට
පෙර, සහ ඉතිරි ප්‍රමාණය 1982 නොවැම්බර් මස 30 වන දින හෝ 
ඊට පෙර ද කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා වෙත ගෙවනු ලැබිය යුතුය.

5. දේශීය ආදායම් පනතේ XV වන පරිච්ඡේදයේ විධිවිධාන
වලට අනුකූලව ( ඒ පනතේ 67 වන වගන්තියේ (7) වන උප
වගන්තිය මගින් නිර්වාසිකයෙකු වශයෙන් සැලකෙන සේ වා
නියුක්තයකු නොවන) යම් සේවානි යුක්තයකුගෙන් අදාළ වර්ෂය
සඳහා ආදායම් බද්ද අයකළ හැක්කේ ද එවැනි සේවානියුක්තයකු
සේවයෙහි නියුක්ත කරවන සෑම සේවායෝජකයකු විසින් ම, ඒ
සේවානියුක්තයාට ගෙවනු ලබන පරිශ්‍රමිකයෙන් පහත දැක්වෙන
මුදල ද 1982 ජූනි මාසයෙන් ආරම්භ වන මාසික වාරික හයකින්
මේ පනත යටතේ ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්ද මත වූ අධිභාරය වශ
යෙන් අඩු කරනු ලැබිය යුතු ය-

(අ) දේශීය ආදායම් පනතේ 4 වන වගන්තියෙ (ඇ) ඡේද
යෙහි සඳහන් සේවානියුක්තියෙන් ලබන ලාභ කිසිවක්
මත ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්ද නොවන, ඒ සේවානියුක්
තයාගේ පාරිශ්‍රමිකයෙන් අදාළ වර්ෂය සඳහා අඩු කළ
හැකි ආදායම් බද්ද රුපියල් හාර දහස් විස්ස ඉක්මවන
නමුත්, රුපියල් දහ හතර දහස් දෙසියය නොඉක්
මවන අවස්ථාවක, ඒ ආදායම් බද්දෙන් සියයට පහකට
සමාන මුදලක්;

(ආ) දේශිය ආදායම් පනතේ 4 වවන වගන්තියේ (or)
ඡේදයෙහි සඳහන් සේවානියුක්තියෙන් ලබන ලාභ කිසි
වක් මත ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්ද නොවන, ඒ සේවා
නියුක්තයාගේ පාරිශ්‍රමිකයෙන් අදාළ වර්ෂය සඳහා අඩු
කළ හැකි ආදායම් බද්ද රුපියල් දහ හතර දහස් දෙසිය
යක් ඉක්මවන නමුත්, රුපියල් අනූ හයදහස් පන්සිය
හැටක් නොඉක්මවන අවස් ථාවක, ඒ ආදායම් බද
දෙන් සියයට දහයකට සමාන මුදලක්;

(ඇ) දේශීය ආදායම් පනතේ 4 වන වගන්තියේ (ඇ) ඡේද
යෙහි සඳහන් සේවානියුක්තියෙන් ලබන ලාභ කිසිවක්
මත ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්ද නොවන, ඒ සේවානියුක්
තයාගේ පාරිශ්‍රමිකයෙන් අදාළ වර්ෂය සඳහා අඩු කළ
හැකි ආදායම් බද්ද රුපියල් අනූ හයදහස් පන්සිය
හැටක් ඉක්ම වන අවස් ථාවක, ඒ ආදායම්
බද්දෙන් සියයට පහළොවකට සමාන මුදලක්

6. යම් තැනැත්තකු විසින්--
(අ) අදාළ වර්ෂය සඳහා ගෙවනු ලැබිය යුතු ආදායම් බද්දේ ;
(ආ) අදාළ වර්ෂය සඳහා ගෙවනු ලැබිය යුතු ධන බද්දේ;
(ඇ) මේ පනත යටතේ ගෙවනු ලැබිය යුතු ආදායම් බද්ද මත
වූ අධිභාරයේ; සහ
(ඈ ) 1982 ධන බදු අධිභාර පනත යටතේ ගෙවිය යුතු, ධන බද්ද
මත වූ අධිභාරයේ

එකතුව, එ වර්ෂය සඳහා ඒ තැනැත්තාගේ තක්සේරු කළ හැකි
ආදායමේ සහ දේශීය ආදායම් පනත හෝ වෙනත් යම් ප්‍රඥප්ති
යක් යටතේ ආදායම් බද්දෙන් නිදහස් වූ ලාභ සහ ආදායම
වන්නා වූ ද, ඒ නිදහස් කිරීම නිසා නොවේ නම් අදාළ වර්ෂය
සඳහා ඒ තැනැත්තාගේ තක්සේරු කළ හැකි ආදායම ආගණනය
කිරීමේ දී සැලකිල්ලට ගනු ලැබිය හැකිව තිබුණා වූද (වාසස් ස්ථාන
යක ශුද්ධ වාර්ෂික වටිනාකම සහ දේශීය ආදායම් පනත යටතේ
ආදායම් බද්දෙන් නිදහස් යම් සහනාධාරයක් නොවන) ලාභ සහ
ආදායම් කිසිවක් එකතුවෙන් සියයට අසූවක් ඉක්මවන් අවස් ථා
වක, ඒ අතිරික්ත මුදලේ ප්‍රමාණය ආදායම් බද්ද මත වූ ඒ අධි
භාරයට හෝ ධන බද්ද මත වූ ඒ අධිභාරයට හෝ ආදායම් බද්ද
මත වූ ඒ අධිභාරයේ සහ ධන බද්ද මත වූ ඒ අධිහාරයේ එකතු
වට හිලව් කරනු ලැබිය යුතු ය.

7. දේශීය ආදායම් පනත යටතේ ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්ද
සම්බන්ධයෙන් වූ වාර්තා සැපයීම්, ආදායම් බද්ද අඩු කිරීම, ඒ බද්ද
තක්සේරු කිරීම, තක් සේරු කිරීම්වලට විරුද්ධව අභියාචනා,
ගෙවීම, අයකර ගැනීම සහ ආපසු ගෙවීම සම්බන් න්ධයෙන් ඒ පනතේ
XIII වන පරිච්ඡෙදයේ සහ Xv වන පරිච්ජේදයේ සිට XXVI වන
පරිච්ඡෙදය දක්වා ඇති පරිච්ජේ දවල විධිවිධාන අවශ්‍ය වෙනස්
කිරීම් සහිතව මේ පනත යටතේ ගෙවිය යුතු අධිහාරය සම්බන් ධ
යෙන් වාර්තා සැපයීම, ඒ අධිභාරය අඩු කිරීම, තක්සේරු කිරීම,
තක්සේරු කිරීම්වලට විරුද්ධව අභියාචනා, ගෙවීම, අයකර ගැනීම
සහ ආපසු ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් අදාළ විය යුතුය.

8. පද සම්බන්ධයෙන් අන්‍යාර්ථයක් අවශ්‍ය වුවහොත් මිස, මේ
පතෙහි -
'' තක් සේරු කළ හැකි ආදායම ", '' පුණ්‍යායතනය "
රිස් ජනරාල්වරයා '', '' පොල්මඃ කරු '', '' ජනතා සමාගම '',
''තැනැත්තා '', '' ලාභ සහ ආදායම් ", " නිල ලැයිස්තු
ගත පොදු සමාගම '', '' භාරගැනුම්කරු ", " කුඩා සමාගම '
'' භාරකරු " හා තක් සේරු වර්ෂය ", යන යෙදුම් වල
දේශීය ආදායම් පනතේ පිළිවෙළින් ඒවාට දී ඇති අර්ථ
යන්ම ඇත්තේ ය;

සමුපකාර සමිතිය '' යන්නෙන්, ජාතික රාජ්‍ය සභාවේ 1972 අංක
5 දරන සමුපකාර සමිති පනත යටතේ ලියාපදිංචි කරන
ලද්දා වූ හෝ ලියාපදිංචි කරන ලද බව සැලකිය යුතු වූ
සමුපකාර සමිතියක් අදහස් වේ;

''සේවායෝජක '', '' සේවා නියුක්තයා '', සහ '' පරිශ්‍රමිකය '' යන
යෙදුම්වල දේශීය ආදායම් පනතේ XV වන පරිච්ඡේද
යෙහි පිළිවෙළින් ඒවාට දී ඇති අර්ථයන්ම ඇත්තේය.

ආදායම් බද්ද '' යන්නෙන්, යම් තැනැත්තකු සහ අදාළ වර්ෂය
සම්බන්ධයෙන් -

(අ) මේ පනතේ 2 වන වගන්තියෙහි සහ පළමුවන උප
ලේඛනයෙහි ලා, සහ

(i) වාසික සමාගමකට අදාළව, දේශීය ආදායම්
පනතේ 33 වන වගන්තියේ (1) වන උප
වගන්තියේ (ආ) ඡේදය යටතේ එම වර්ෂය
සඳහා එම සමාගම විසින් ගෙවිය යුතු යම්
ආදායම් බද්දක් වෙතොත් එය එම සමාගම
විසින් අදාළ වර්ෂය සඳහා ඒ පනත යටතේ
ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්දෙන් අඩු කළ විට
ඇති වන ශේෂය අදහස් වේ;

(ii) නිර්වාසික සමාගමකට අදාළව, දේශීය ආදායම්
පනතේ 34 වන වගන්තියේ (1) වන උප
වගන්තියේ (ආ) ඡේදයේ (1) වන අහු
ඡේදය හෝ (ii) වන අනුඡේදය යටතේ
එම සමාගම විසින් එම වර්ෂය සඳහා ගෙවිය
යුතු යම් ආදායම් බද්දක් වෙතොත් එය එම
සමාගම විසින් අදාළ වර්ෂය සඳහා එම පනත
යටතේ ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්දෙන් අඩු
කළ විට ඇති වන ශේෂය අදහස් වේ ;

(iii ) අදාළ වර්ෂය සඳහා වූ තමාගේ ලාභ සහ ආදා
යමට දේශීය ආදායම් පනතේ 4 වන වගන්
තියේ (ඇ) ඡේදයෙහි සඳහන් සේවා
නියුක්තියෙන් ලබන ලාභ ඇතුළත් වන,
වාසික පුද්ගලයකුට අදාළව, සේවානියුක්ති
යෙන් ලැබූ ඒ ලාභ අදාළ වර්ෂය සඳහා වූ
ඔහුගේ ලාභ සහ ආදායමේ කොටසක් නොවී
තිබුනේ නම්, ඒ පුද්ගලයා විසින් දේශීය
ආදායම් පනත යටතේ ගෙවිය යුතුව තිබුණු
ආදායම් බද්ද අදහස් වේ;

(iv) දේශීය ආදායම් පනතේ 67 වන වගන්තියේ
(7) වන උපවගන්තිය අනුව නිර්වාසිකයකු
වශයෙන් සැලකෙන පුදගලයකුට අදාළව,
අදළ වර්ෂය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ දී සේවා
නියුක් තියෙන්න් ලැබූ ඔහුගේ ලාභ. එම වර්ෂය
සඳහා වූ ඔහුගේ ලාභ සහ ආදායමේ කොට
සක නොවූයේ නම්, ඒ පුද්ගලයා විසින්
දේශීය ආදායම් පනත යටතේ ගෙවිය යුතුව
තිබුණු ආදායම් බද්ද අදහස් වේ;

(v) වෙනත් යම් තැනැත්තකුට අදාළව, අදාළ වර්
ෂය සඳහා ඒ තැනැත්තා විසින් දේශීය
ආදායම් පනත යටතේ ගෙවිය යුතු ආදායම්
බද්ද අදහස් වේ; තවද

(ආ) 3 වන සහ 6 වන වගන්තිවල, එම වර්ෂය සඳහා එම
තැනැත්තා විසින් දේශීය ආදායම් පනත යටතේ
ගෙවිය යුතු ආදායම් බද්ද අදහස් වේ;

'' දේශීය ආදායම් පනත '' යන්නෙන්, 1979 අංක 28 දරන දේශීය
ආදායම් පනත අදහස් වේ;

'' තක්සේරු කළ හැකි ආදායම " යන්නෙන්, යම් තැනැත්තකු
සහ අදාළ වර්ෂය සම්බන්ධයෙන් වන විට, දේශීය ආදායම්
පනතේ විධිවිධාන වලට අනුකූලව ආගණනය කරන ලද
එම වර්ෂය සඳහා වූ එම තැනැත්තාගේ තක් සේරු කළ
හැකි ආදායම අදහස් වේ; තව ද−

(අ) අදාළ වර්ෂය සඳහා වූ තමාගේ ලාභ සහ ආදායමට
දේශීය ආදායම් පනතේ 4 වන වගන්තියේ (ඇ)
ඡේදයෙහි සඳහන් සේවා නියුක්තියෙන් වූ ලාභ ද
ඇතුළත් වන වාසික පුද්ගලයකු සම්බන්ධයෙන්
වන විට, සේවා නියුක්තියෙන් ලැබූ ඒ ලාභ
වර්ෂය සඳහා වූ ඒ පුද්ගලයාගේ ලාභ සහ ආදායමේ
කොටසක් නොවූයේ නම්, එම වර්ෂය සඳහා
පුද්ගලයාගේ ( දේශීය ආදායම් පනතේ විධිවිධාන
වලට අනුකූලව ආගණනය කරන ලද) තක්සේරු
කළ හැකි ආදායම විය හැකි වූ ප්‍රමාණය අදහස් වන
සේ සලකනු ලැබිය යුතු ය;

(ආ) දේශීය ආදායම් පනතේ 67 වන වගන්තියෙ ( 7 ) වන
උපවගන්තිය අනුව නිර්වාසිකයකු වශයෙන් සල
කනු ලබන පුද්ගලයකු සම්බන්ධයෙන් වන විට,
අදාළ වර්ෂය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ දී සේවා නියුක්ති
යෙන් ලැබූ ඔහුගේ ලාභ, එම වර්ෂය සඳහා වු
ඔහුගේ ලාභ සහ ආදායමේ කොටසක්
නම්, අදාළ වර්ෂය සඳහා ඒ පුද්ගලයාගේ ( දේශීය
ආදායම් පනතේ විධිවිධාන වලට අනුකූලව ආගණනය
කරන ලද) තක් සේරු කළ හැකි ආදායම විය හැකි
වු ප්‍රමාණය අදහස් වන සේ සලකනු ලැබිය යුතුය;
නොවූයේ

' ධන බද්ද " යන්නෙන්, දේශීය ආදායම් පනත යටතේ පනවා
අය කරනු ලබන ධන බද්ද අදහස් වේ.