ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ
පාර්ලිමේන්තුව
1987 අංක 48 දරන මනුෂ්‍ය
පටක බද්ධ කිරීමේ පනත

[සහතිකය සටහන් කළේ 1987 දෙසැම්බර් මස 11 වන දින)
ආණ්ඩුවේ නියමය පරිදි මුද්‍රණය කරන ලදී.
1987 දෙසැම්බර් මස 11 වැනි දින ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජන රජයෙ
ගැසට් පත්‍රයේ II වැනි කොටසේ අතිරේකයක් වශයෙන් පළ කරන ලදි

1987 අංක 48 දරන මනුෂ්‍ය පටක බද්ධ කිරීමේ පනත

චිකිත සා, විද්‍යාත්මක, අධ්‍යාපනික හෝ පර්යේෂණ කාර්ය සඳහා
මනුෂ්‍ය ශරීර සහ පටක ප්‍රදානය කිරීම සඳහා ද එම පටක ඉවත් කර
ගැනීම සහ ඒවා ජීවත් වන පුද්ගලයන් මත භාවිතා කිරීම සඳහා ද
එම පටක ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ද ඊට සම්බන්ධ හෝ ආනුෂංගික
කරුණු සඳහා ද විධිවිධාන සැලැස්වීම පිණිස වූ පනතකි.
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ පාර්ලිමේන්තුව
විසින් මෙසේ පනවනු ලැබේ :--

දිනත 1987 අංක 48 දරන මනුෂ්‍ය පටක බද්ධ ලුහුඬු නාමය.
කිරීමේ පනත යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.

2. වයස අවුරුදු විසිඑකට වැඩි යම් තැනැත්තකු විසින් වෛද්‍ය
හෝ දන්ත අධ්‍යාපනයේ දියුණුව සඳහා, පර්යේෂණ කාර්ය සඳහා,
වෛද්‍ය විද්‍යාවේ හෝ චිකිත්සාවේ දියුණුව සඳහා හෝ ජීවත් වන
තැනැත්තකු මත භාවිතා කිරීම සඳහා හෝ තමාගේ ශරීරය හෝ
එහි යම් කොටසක් හෝ යම් පටකයක් තමාගේ මරණයෙන් පසු
බලාත්මක වන පරිදි (මෙහි මින් මතු " මරණයෙන් පසු බලාත්මක
වන ප්‍රදානය " යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන ) ප්‍රදානය කිරීම සඳහා
කැමැත්ත ප්‍රකාශ කළ හැකි ය.

3. (1) ප්‍රදාන කරු විසින් මරණයෙන් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදාන
යක් සඳහා කැමැත්ත සුදුසු සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු හෝ ඊට
වැඩි ගණනක් විසින් සහතික කරන ලද ලියවිල්ලක් මගින් හෝ
සුදුසු සාක් ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි ගණනක් විසින්
සහතික කරන ලද නියමිත ආකෘතිය මත හෝ යටත් පිරිසෙයින්
සුදුසු සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනකු ඉදිරිපිට වාචිකව හෝ දිය හැකිය.

(2) ප්‍රදානකරු විසින් මරණයෙන් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදානයේ
කාර්යය තම කැමැත්තේ නිශ්චිතව දක්වා නොතිබීමම පමණක්
අනෙක් සියලු ආකාර වලින් වලංගු වන මරණයෙන් පසු බලාත්මක
වන ප්‍රදානයක් අවලංගු වීමට තරම් ප්‍රමාණවත් හේතුවක් නොවිය
යුතුය.

4. (1) මරණයෙන් පසු, බලාත්මක වන ප්‍රදානයක්-
(අ) යම් රජයේ ආරෝග්‍ය ශාලාවකට;
(ආ) යම් වෛද්‍ය වෘත්තිකයකුට:
(ඈ) යම් දත වෛද්‍යවරයකුට; හෝ
(ඈ) යම් නියමිත ආයතනයකට
කරනු ලැබිය හැකි ය.

(  ) ප්‍රදානකරු විසින් ප්‍රදානලාභියා නිශ්චිතව දක්වනු ලැබ
නොමැති අවස් ස්ථාවක හෝ ප්‍රදානලාභියා සොයා ගනු ලැබිය නොහැකි
අවස්ථාවක, ප්‍රදාන කරු මිය ගිය ස්ථානයට ආසන්නතම රජයෙ
ආරෝග්‍ය ශාලාව හෝ නියමිත ආයතනය ප්‍රදානලාභියා ලෙස සැලකිය
යුතුය.

5. (1) මරණයෙන් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදානයක් සඳහා
කැමැත්තක් දී නොමැති යම් තැනැත්තකු මිය ගිය විට, එකී මිය ගිය
තැනැත්තා ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුළ කවර අවස්ථාවක දී හෝ
පටහැනි චේතනාවක් ප්‍රකාශ කර නොමැති නම්, 2 වන වගන්තියේ
සඳහන් කාර්ය අතුරින් යම් කාර්යයක් සඳහා, එම තැනැත්තාගේ
ශරීරයේ හෝ ඒ කැමැත්තේ නිශ්චිතව සඳහන් කරනු ලැබ
තිබෙන කොටස හෝ පටකය ඉවත් කර ගැනීම පිණිස එකී මිය ගිය
තැනැත්තාගේ වයස විසි එකට වැඩි ලඟම ඥාතියා විසින් පූර්ව
කැමැත්ත ප්‍රකාශ කරනු ලැබීම නිත්‍යනුකූල වන්නේය.

(2) යම් ළමයකු මිය ගිය විට, 2 වන වගන්තියේ සඳහන් කාර්ය
අතුරින් යම් කාර්යයක් සඳහා එම ළමයාගේ ශරීරය හෝ
කැමැත්ත නිශ්චිතව සඳහන් කරනු ලැබ ඇති කොටස හෝ
පටකය ඉවත් කර ගැනීම පිණිස, ඒ ළමයාගේ මව්පිය දෙදෙනා
විසින් හෝ දෙමව්පියන්ගෙන් එක් කෙනෙකු නොමැති විට
නැතහොත් අබලතාවයකට පත් වී ඇති විට, ඉතිරි තැනැත්තා
විසින් හෝ මව්පිය දෙදෙනාම නැති විට ඒ ළමයාගේ භාරකරු
විසින් හෝ පූර්ව කැමැත්ත ප්‍රකාශ කරනු ලැබීම නීත්‍යනුකූල
වනන්නේ ය.

(3) (1) වන උපවගන්තිය හෝ (2) වන උපවගන්තිය යටතේ
දෙන ලද කැමැත්තක ප්‍රදානලාභි කවරකු ද යන වග
වන්නේ නම් මිස, ඒ කැමැතත වලංගු නොවිය යුතුය.
සඳහන්

(4 ) මෙ වගන්තිය යටතේ ප්‍රදාන ලාභින් වන්නේ 4 වන වගන්
තිය යටතේ ප්‍රදාන ලාභීන් වන තැනැත්තන්ම ය.

6. ප්‍රදානකරුවකු විසින්, ඔහුගේ ජීවිත කාලය ඇතුළත ප්‍රදාන
ලාභීගෙ හෝ වෙනත් යම් තැනැත්තකුගේ හෝ කැමැත්ත
නොමැතිව, මරණයෙන් පසු බලාත් මක වන ප්‍රදානයක සදහා
දී ඇති කැමැත්ත සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ එහි කොටසක් -
(අ) එකී මරණයෙන් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදානය
කැමැත්ත දුන් ලියවිල්ලට පසුව ලියනු ලබන ලියවිල්ලක
මගින් ; හෝ

(ආ) එකී මරණයෙන් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදානයක් සදහා
කැමැත්ත නියමිත ආකෘතියක දී ඇති අවස්ථාවක, ප්‍රත්‍යා
දිෂ්ට කිරීමට ඔහු අදහස් කරන බව ප්‍රදාන ලාභිට ලියවිල්ල
කින් දැනුම් දීමෙන් ප්‍රත්‍යාදිෂ්ට කළ හැකිය.

7. (1) 2 වන වගන්තියේ නිශ්චිතව සඳහන් කාර්යයන්
අතුරින් යම් කාර්යයක් සඳහා තම ශරීරයෙන් (මෙහි මින්
'' ජීවිත කාලය තුළ ප්‍රදානයක් '' යනුවෙන් සඳහන් කරනු ලබන)
කැමැත්තේ නිශ්චිතව සඳහන් කරනු ලැබ ඇති පුනර්වර්ධන
නොවන පටක, තම ජීවිත කාලය තුළ දී ඉවත් කර ගැනීම සඳහා
වයස අවුරුදු විසි එකට වැඩි යම් තැනැත්තකු විසින් තම කැමැත්ත
සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා වෙත ලියවිල්ලකින් ගොනු
කර තැබිය හැකිය.

(2) යම් තැනැත්තකු විසින් (1) වන උපවගන්තිය යටතේ
එවැනි කැමැත්තක් දෙන ලද අවස් ථාවක, එම පුනර්වර්ධන
නොවන පටකය ජීවිත කාලය තුළ දී ප්‍රදානය කිරීමට පෙර-
(අ) එම කැමැත්තේ නිශ්චිතව සඳහන් පටකය එම තැනැත
තාගේ ශරීරයෙන් ජීවිත කාලය තුළ දී ප්‍රදානය කිරීමේ
ස් වභාවය සහ ඵල විපාක එම කැමැත්ත දීමට පෙර එම
තැනැත්තාට තමා පැහැදිලි කර දුන් බවත්;
(ආ) එම කැමැත්ත දුන් වේලාවේ දී එම තැනැත්තා--
(1) වයස අවුරුදු විසි එකට එළඹ සිටි බවත් ;

(ii) හොඳ සිහියෙන් යුක්තව සිටි බවත්; සහ
(ඇ) එම තැනැත්තා ඔහුගේ කැමැත්ත තමා ඉදිරිපිට ස්ං ස්වාධීනව
දුන් බවත්

එම පටකය පාවිච්චි කිරීමට සූදානම් වන කණ් ඩායමට අයිති වෛද්‍ය
උපදේ ශකවරයක නොවන වෙනත් වෛද්‍ය උපදේ ශකවරයකු
විසින් ලියවිල්ලකින් සහතික කළ යුතු ය.

( 3 ) වෙනත් ලිඛිත නීතියක පටහැනිව කුමක් සඳහන් වී තිබුණ ද
මේ වගන්තිය යටතේ කැමැත තක් දී ඇතතේ යම් පුනර්වර්ධන
නොවන පටකයක් සම්බන්ධයෙන්ද එම පටකය යම් නියමිත
ශිල්පියකු විසින් ශරීරයෙන් ඉවත් කරනු ලැබීම භාවිතයට
සුදා නම් කරනු ලැබීම නීත්‍යනුකූල වන්නේ ය.

(4) (1) වන උපවගන්තිය යටතේ තම කැමැත්ත ගොනු කර
තැබූ යම් තැනැත්තකු විසින් ජීවිත කාලය තුළ ප්‍රදානය කිරීමට
පෙර, ඒ කැමැත්ත ලියවිල්ලකින් ඉල්ලා අස්කර ගත හැකිය.

(5) මේ වගන්තිය යටතේ ප්‍රදාන ලාභීන් වන්නේ) එන වගන්
තිය යටතේ ප්‍රදානලාභීන් වන තැනැත්තන්ම ය.

8. ( 1 ) යම් ළමයකුගේ දෙමව්පියන් විසින් හෝ දෙමව් පියන්
ගෙන් එක් කෙනෙකු නොමැති විට නැතහොත් අබලතාවකට පත්
වී ඇති විට, ඉතිරි තැනැත්තා විසින් හෝ දෙම්පියන් නොමැති විට,
ඒ ළමයාගේ භාරකරු විසින් හෝ ඒ ළමයාගේ පවුලේ වෙනත්
සාමාජිකයකුගේ ශරීරයට තම කැමැත්තේ සඳහන් කරනු ලබන,
පුනර්වර්ධන පටකය බද්ධ කිරීමේ කාර්යය සඳහා ඒ ළමයාගේ ශරීර
යෙන් ඒ පුන වර්ධන පටකය ජීවිත කාලය තුළ ප්‍රදානය කිරීම
පිණිස, තම කැමැත්ත සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා වෙත
ලියවිල්ලකින් ගොනුකර තබනු ලැබිය හැකිය.

( 2 ) වයස අවුරුදු විසි එකට වැඩි යම් තැනැත්තකු විසින්, ඒ
තැනැත්තාගේ පවුලේ වෙනත් සාමාජිකයකුගේ ශරීරයට
කැමැත්තේ සඳහන් කරනු ලබන, පුනර්වර්ධන පටකය බද්ධ
කිරීමේ කාර්ය සඳහා ඒ තැනැත්තාගේ ශරීරයෙන් ඒ පුනර්වර්ධන
පටකීය ජීවිත කාලය තුළ ප්‍රදානය කිරීම පිණිස තම කැමැත්ත
සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා වෙත ලියවිල්ලකින් ගොනු
කර තබනු ලැබිය හැකිය.

(3) (1) වන සහ (2) වන උපවගන්ති යටතේ එසේ කැමැත්ත
දෙන ලද අවස් ථාවක, ඒ පුනර්වර්ධන පටකය ජිවිත කාලය තුළ
ප්‍රදානය කිරීමට පෙර -

(අ) ඒ කැමැත්තේ නිශ්චිතව සඳහන් පටකය, අවස් ථාවෝචිත
පරිදි, ඒ ළමයාගේ හෝ තැනැත්තාගේ ශරීරයෙන් ජීවිත
කාලය තුළ දී ප්‍රදානය කිරීමේ ස්වභාවය සහ විපාක එම
කැමැත්ත ප්‍රකාශ කිරීමට පෙර, අවස්ථාවෝචිත පරිදි, එම
දෙමව්පියන්ට, භාරකරුට හෝ තැනැත්තාට තමා පැහැදිලි
කර දුන් බව; සහ

(ආ) ඒ තැනැත්තා ඔහුගේ කැමැත්ත තමා ඉදිරියේ දී ස්වාධීනව
දුන් බව
එම පටකය පාවිච්චි කිරීමට සුදානම් වන කණ්ඩායමට අයත් වෛද්‍ය
උපදේ ශකවරයකු නොවන වෙනත් වෛද්‍ය උපදේශකවරයකු
විසින් ලියවිල්ලකින් සහතික කළ යුතුය.

(4) වෙනත් ලිඛිත නීතියක පටහැනිව කුමක් සඳහන් වී තිබුණ
ද, මේ වගන්තිය යටතේ කැමැත්ත දී ඇත්තේ යම් පුනර්වර්ධන
පටකයක් සම්බන්ධයෙන් ද ඒ පටකය යම් නියමිත ශිල්පියකු
විසින් ශරීරයෙන් ඉවත් කරනු ලැබීම සහ භාවිතයට සූදානම් කරනු
ලැබීම නීත්‍යනුකූල වන්නේ ය.

( 5 ) යම් දෙමව්පියන් විසින් හෝ භාරකරුවකු විසින් හෝ
තැනැත් තකු විසින් (1) සහ (2) වන උපවගන්ති යටතේ තම
කැමැත්ත ගොනු කරනු ලැබූ අවස්ථාවක, ඕනෑම වේලාවක ජීවිත
කාලය තුළ ප්‍රදානය කිරීමට පෙර ඔහු විසින් ඒ කැමැත්ත ලියවිල්ල
කින් ඉල්ලා අස් කර ගත හැකිය.

(6) මේ වගන්තිය යටතේ ප්‍රදාන ලාභීන වන්නේ 4 වන වගන්
තිය යටතේ ප්‍රදානලාභීන් වන තැනැත්තන්ම ය.

9. (1) මරණින් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදානයක් සඳහා කැමැත්ත
දී ඇති තැනැත්තකු මියගිය අවස් ථාවක, ඒ ශරීරය භූමදාන කිරීමේ
හෝ ආදාහනය කිරීමේ කාර්ය සඳහා හෝ එසේ භූමදානය කිරීමට
හෝ ආදාහනය කිරීමට ආනුෂංගික යම් කාර්යයක් සඳහා හෝ පම
ණක් ඒ ශරීරය භාර දෙන ලද යම් තැනැත්තකු හැර, එම මිය
ගිය තැනැත්තාගෙ ළඟම ඥාතියා විසින් හෝ එම මෘත ශරීරයේ
නිත්‍යනුකූල සන්තකය දරන වෙනත් තැනැත්තකු විසින් එසේ
මරණින් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදානය සඳහා දී ඇති කැමැත්ත 6
වන වගන්තියේ විධිවිධාන සලස්වා ඇති පරිදි තදනන්තරව
ප්‍රත්‍යාදිෂ්ට කර ඇති බව විශ්වාස කිරීමට, අවස්ස්ථාවෝචිත පරිදි, ඒ
ළඟම ඥාතියාට හෝ මෘත ශරීරයේ නීත්‍යනුකූල සන්තකය දරන
තැනැත්තාට හේ තු තිබේ නම් මිස, ඒ ශරීරය හෝ ඒ කැමැත්තේ
නිශ්චිතව සඳහන් කරන ලද කොටස හෝ පටක ඉවත්කර ගැනී
මට, ප්‍රදානලාභියාට බලය දෙනු ලැබිය හැකි ය. ඊට පසුව, 2
වගන්තියේ සඳහන් කාර්ය අතුරින් යම් කාර්යයක් ඒ කැමැත්
තේ නිශ්චිතව සදහන් කර නොමැති අවස් ථාවක, ඒ වගන්තියේ
සඳහන් යම් කාර්යයක් සඳහා අවස් ථාවෝචිත පරිදි, ඒ ශරීරය හෝ
ඒ කොටස හෝ ඒ පටකය පාවිච්චි කිරීම පිණිස ඒ ප්‍රදානලාභියාට
අයිතිවාසිකම තිබෙන්නේය.

(2) ඒ තැනැත්තාගේ මරණය වෛද්‍ය වෘත්තිකයකු විසින් සහ
තික කරනු ලැබූ පසු, යම් නියමිත ශිල්පියකු විසින් ඒ කොටස හෝ
පටකය ශරීරයෙන් ඉවත් කිරීම හා භාවිතයට සූදානම් කිරීම
කරනු ලැබිය හැකිය.

10. (4) යම් ආරෝග්‍ය ශාලාවක දී මියගිය යම් තැනැත්තකු හෝ
මියයාමෙන් පසු ආරෝග්‍යශාලාවට ගෙන එනු ලැබූ යම් තැනැත්
තකු -

(අ) මරණින් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදානයක් සඳහා කැමැත්ත දී මිය යාමෙන්
ඇති බව; සහ
(ආ) 6 වන වගන්තියේ විධිවිධාන සලස්වා ඇති පරිදි ඒ කැමැත්ත
ප්‍රත්‍යාදින්ට කර නොමැති බව
අවස් ථාගත කරුණු අනුව සාධාරණ විය හැකි විමර්ශන පැවැත්වී
මෙන් පසු, එම ආරෝග්‍යශාලාවේ නියමිත නිලධරයාට පෙනී ගිය
අවස්ථාවක, ඒ තැනැතතාගේ ශරීරය හෝ එම කැමැත්තේ නිශ්
චිතව සඳහන් එම කොටස හෝ පටකය ඉවත් කර ගැනීමට මේ
වගන්තියේ කාර්ය සඳහා වූ ආකෘතිය මඟින් ඒ නියමිත නිලධරයා
විසින් ප්‍රදානලාභියාට බලය දෙනු ලැබිය හැකි ය.

(2) ඒ තැනැත්තාගේ මරණය වෛද්‍ය වෘත්තිකයකු විසින් සහ
තික කරනු ලැබූ පසු, යම් නියමිත ශිල්පියකු විසින් ඒ ශරීරයෙන් ඒ
කොටස හෝ පටකය ඉවත් කිරීම හා භාවිතයට සූදානම් කිරීම කරනු
ලැබිය හැකි ය.

(1) යම්බන්ධනාගාරයක දී මිය ගිය යම් සිරකරුවකු --
(අ) මරණින් පසු බලාත්මක වන ප්‍රදානයක් සඳහා කැමැත්ත
දී ඇති බව; සහ (ආ) 6 වන වගන්තියේ
විධිවිධාන සලස්වා ඇති පරිදි එම
කැමැත්ත ප්‍රත්‍යාදිෂ්ට කර නොමැති බව

අවස්ථාගත කරුණු අනුව සාධාරණ විය හැකි විමර්ශන පැවැත්වී
මෙන් පසු, ඒ බන්ධනාගාරයේ බන්ධනාගාර අධිකාරිවරයාට හෝ
ඔහු විසින් තත් කාර්ය සඳහා බලය දෙන ලද වෙනත' යම් නිලධර
යකුට පෙනී ගිය අවස්ථාවක ඒ සිරකරුවාගේ ශරීරය ඒ සිරකරු
වාගේ භාරකරු විසින් ඉල්ලනු ලැබ තිබේ නම්, ඒ භාරකරුගේ
කැමැත්ත ඇතිව සහ ඒ මරණය සම්බන්ධයෙන‍් පවත් වනු ලබන

මහෙස්ත්‍රාත් පරික්ෂණයෙන් පසුව, ඒ සිරකරුවාගේ ශරීරය හෝ
ඒ කැමැත්තේ සඳහන් කොටස හෝ පටකය ඉවත් කර ගැනීමට
ඒ අධිකාරිවරයා හෝ ඒ වෙනත් නීලධරයා විසින් ප්‍රදානලාභියාට
ලියවිල්ලකින් බලය දෙනු ලැබිය හැකි ය.

(2) ඒ තැනැත්තාගේ මරණය වෛද්‍ය වෘත්තිකයකු විසින්
සහතික කරනු ලැබූ පසු යම් නියමිත ශිල්පියකු විසින් ඒ කොටස
හෝ පටකය ශරීරයෙන් ඉවත් කිරීම හා භාවිතයට සුදානම් කිරීම
කරනු ලැබිය හැකි ය.

12. මරණයෙන් පසු දින හතකට වැඩි කාලයක් යම් ශරීරයක්
හිමිකම් පානු නොලැබ යම් ආරෝග්‍යශාලාවක හෝ වෙනත් ආයත
නයක තිබෙන අවස්ථාවක, ඒ ශරීරය යම් පශ්චාත් මරණ පරීක්
ෂණයක් පැවැත්වීම පිණිස ඉවත් කර ගෙන යාම සඳහා සහ ඉන්
පසුව, යම් ව්‍යවච්ඡේදක පර්යේෂණයක් පැවැත්වීම පිණිස යම්
නියමිත ආයතනයක් විසින් ඉවත් කරගෙන යාම සඳහා එම
ආරෝග්‍යශාලාවේ හෝ වෙනත් ආයතනයේ නියමිත බලධරයා විසින්
බලය දෙනු ලැබිය හැකි ය.

13. මේ පනත යටතේ ප්‍රදානය කරන ලද යම් ශරීරයක් හෝ
එහි යම් කොටසක් හෝ පටකයක් -

(අ) ප්‍රදානයේ අරමුණ කැමැත්තේ නිශ්චිතව සඳහන් කර ඇති
අවස්ථාවක, ඒ කැමැත්තේ; හෝ
(ආ) අරමුණක් කැමැත්තේ නිශ්චිතව සඳහන් කර නොමැති
අවස් ථාවක, 2 වන වගන්තියේ
නිශශ්චිතව සඳහන් අරමුණක් නොවන වෙනත් අරමුණක් සඳහා
භාවිතා කරන යම් තැනැත්තෙක් ඉන් වරදක් කරන අතර මහෙස්
ත්‍රාත්වරයකු ඉදිරියේ පවත්වනු ලබන ලඝු නඩු විභාගයකින් පසු
වරදකරු කරනු ලැබූ විට හා එක් අවුරුදු කාලයක් දෙයාකාරයෙන්
එක් ආකාරයක බන්ධනාගාරගත කිරීමට හෝ රුපියල් එක් දහසක්
නොඉක්මවන දඩයකට හෝ ඒ බන්ධනාගාරගත කිරීම
දඩය යන දඬුවම් දෙකටම හෝ ඔහු යටත් විය යුතුය.

14. මේ පනත යටතේ ශරීරයකින් පටකයක් ඉවත් කරනු ලැබූ
අවස් ථාවක, එය නිසි ලෙස බද්ධ කරනු ලබන තුරු, කලින් කල
නියමිත වන ස්ථානයක එසේ නියමිත වන තත්ත්වයන් යටතේ
එය ආරක්ෂා කර තැබීම එය ශරීරයෙන් ඉවත් කරන නියමිත ශිල්පි
යාගේ කාර්යය වන්නේය:

එසේ වුව ද, යම් පටකයක් ශරීරයෙන් ඉවත් කර ගැනීම සහ එය
බද්ධ කිරීම, එය එවැනි ආරක්ෂක ස්ථානයකට නොයවා, වහාම කළ
යුතු බව ඒ බද්ධ කිරීම කරන වෛද්‍ය වෘත්තිකයාගේ අදහස වන
අවස් ථාවක දී මේ වගන්තියේ විධිවිධාන අදාළ නොවිය යුතු ය.

15. (1) යම් තැනැත්තකුගේ මොලයෙහි සියලු ක්‍රියා අප්‍රතිවර්ත්‍ය
ලෙස නැවතීම, මේ පනතේ කාර්ය සඳහා, ඒ තැනැත්තාගේ මරණය
සිදු වීම වන්නේය.

(2) ස්වයංසිද්ධ රුධිර සංසරණමය සහ ආශ්වාස - ප්‍රශ්වාසමය
ක්‍රියා දීර්ඝ කාලයක් නැවතී තිබෙන විටක මොලයෙහි ක්‍රියා අප්‍රති
වර්ත්‍ය ලෙස නැවතී ඇති ලෙස තීරණය කරනු ලැබිය හැකි ය.

(3 ) ස්වයංසිද්ධ රුධිර සංසරණමය සහ ආශ්වාස - ප්‍රශ්වාසමය
ක්‍රියා දීර්ඝ කාලයක් නැවතී තිබෙන බව කෘතිම ආධාරක ක්‍රම භාවිතා
කිරීමෙන් තීරණය කළ නොහැකි වන අවස්ථාවල, මොලයේ ක්‍රියා
වල අප්‍රතිවර්ත්‍ය ලෙස නැවතී තිබෙන බව තත් කාලයේ පිළිගත්
වෛද්‍ය පරිචයෙ සාමාන්‍ය ප්‍රමිති මගින් නිශ්චය කළ යුතු ය.

16. (1) යම් තැනැත්තකුගේ මරණය සහතික කර ඇති යම්
වෛද්‍ය වෘත්තිකයකු එම තැනැත්තාගේ ශරීරයේ යම් පටකයක්
හෝ යම් කොටසක් බද්ධ කිරීමේ කටයුතු වලට සහභාගි නොවිය
යුතුය.
(2) (1) වන උපවගන්තිය උල්ලංඝනය කරන යම් වෛද්‍ය
වෘත්තිකයකු ඉන් වරදක් කරන අතර මහෙස්ත්‍රාත්වරයකු ඉදිරියේ
පවත්වන ලඝු නඩු විභාගයකින් පසුව වදරකරු කරනු ලැබූ විට, එක්
අවුරුදු කාලයක් දෙයාකාරයෙන් එක් ආකාරයක බන්ධනාගාරගත
කිරීමට හෝ රුපියල් එක් දහසක් නොඉක්මවන දඩයකට හෝ ඒ
දඩය හා බන්ධනාගාරගත කිරීම යන දඬුවම් දෙකටම හෝ ඔහු
යටත් විය යුතු ය.

( 3 ) කුණිත බද්ධ කිරීමේ කටයුතු වලට සහභාගි වන යම් වෛද්‍ය
වෘත්තිකයකුට මේ වගන්තියේ අඩංගු කිසිවක් කවර හෝ ආකාරය
කින් බල නොපෑ යුතු ය

17. (1) යම් ශරීරයක් හෝ එහි යම් පටකයක් හෝ කොටසක්,
අමාත්‍යවරයාගේ පූර්ව ලිඛිත අනුමතය නොමැතිව 2 වන වගන්
තියේ සඳහන් කාර්ය වලින් යමක් සඳහා  කෙළින් ම හෝ නො එ
සේව, වටිනා ප්‍රතිෂ්ඨාවකට මිලට ගැනීම, විකිණීම හෝ ඒ සම්බන්ධ
ආකාරයකින් ගණුදෙනුවක් කිරීම කිසිම
තැනැත තකු විසින් නොකළ යුතුය.

(2) එවැනි යම් ශරීරයක්, පටකයක් හෝ කොටසක් ලබා ගැනී
මට, ගබඩා කිරීමට සහ බද්ධ කිරීමට ප්‍රමාණවත් පහසුකම් ඒ
තැනැත්තාට ඇති බවටත් ඒ ශරීරය, පටකය හෝ කොටස ඒ
තැනැත්තා විසින් මේ පනතේ 2 වන වගන්තියේ නිශ්චිතව සඳහන්
කාර්යවලින් යම් කාර්යයක් සඳහා පමණක් පාවිච්චි කරනු ලබන
බවටත් අමාත්‍යවරයා සෑහීමට පත් වුවහොත් මිස අමාත්‍යවරයා
විසින් ඒ අනුමතය නොදිය යුතු ය.

(3) (1) වන උපවගන්තිය උල්ලංඝනය කරමින් ක්‍රියා කරන යම්
තැනැත්තකු ඉන් වරදක් කරන අතර මහෙස්ත්‍රාත්වරයකු ඉදිරියේ
පවත්වනු ලබන ලඝු නඩු විභාගයකින් පසු වරද කරු කරනු ලැබූ
විට, අවුරුදු දෙකක් නොඉක්මවන කාලයක් දෙයාකාරයෙන් එක්
ආකාරයක බන්ධනාගාරගත කිරීමට හෝ රුපියල් එක් දහස
පන්සියයක් නොඉක්මවන දඩයකට හෝ ඒ දඩය සහ බන්ධනාගාර
ගත කිරීම යන දඬුවම් දෙකටම හෝ ඔහු යටත් විය යුතුය.

(ආ) මේ පනත යටතේ කැමැත්තක් දෙනු ලැබුවේ යම්
තැනැත්තකු සම්බන්ධයෙන් ද ඒ තැනැත්
තාගේ; හෝ
(ඇ) යම් පටකයක් බද්ධ කරනු ලැබුවේ, ලබමින්
පවතින්නේ හෝ කළ හැකිවන්නේ යම් තැනැත්
තකුගේ ශරීරයට ද ඒ තැනැත්තාගේ

අනන්‍යතාවය එළිදරව් විය හැකි යම් තොරතුරක් හෝ ලේඛනයක්
තවත් තැනැත් තකුට අනාවරණය කරන ලෙස හෝ දෙන ලෙස නීති
යෙන් නියම කර ඇති අවස්ථාවක හැර කිසිම තැනැත්තකු විසින්
එසේ එවැනි තොරතුරක් හෝ ලේඛනයක් අනාවරණය කිරීම හෝ
දීම නොකළ යුතු ය.

(2) (1) වන උපවගන්තිය උල්ලංඝනය කරමින් ක්‍රියා කරන යම්
තැනැත්තකු ඉන් වරදක් කරන අතර මහෙස් ත්‍රාත් වරයකු ඉදිරියේ
පවත්වනු ලබන ලඝු නඩු විභාගයකින් පසු වරදකරු කරනු ලැබූ
විට, එක් අවුරුද්දක් නොඉක්මවන කාලයක් දෙයාකාරයෙන් එක්
ආකාරයක බන්ධනාගාරගත කිරීමට හෝ රුපියල් එක් දහසක්
නොඉක්මවන දඩයකට හෝ ඒ බන්ධනාගාරගත කිරීම සහ දඩය
යන දඬුවම් දෙකටම හෝ ඔහු යටත් විය යුතු ය.

19. යම් තැනැත්තකුගේ මරණයට හේතුව සනාථ කිරීමේ හෝ
ස්ථිර කිරීමේ කාර්යය සඳහා හෝ ඒ මරණයට අසාමාන්‍ය හේතු
තුඩු දී තිබේදැයි හෝ ඒ හේතුවල ස් වභාවය කවරේදැයි විමර්ශනය
කිරීමේ කාර්යය සඳහා 1979 අංක 15 දරන අපරාධ නඩු විධාන
සංග්‍රහය පනත යටතේ මරණ පරීක්ෂකයකු විසින් පවත්වනු ලබන
යම් මරණ පරීක් ෂණයකට මේ පනතේ අඩංගු කිසිවක් අදාළ
නොවිය යුතු ය.

20. (1) මනුෂ්‍ය පටක බද්ධ කිරීම පිළිබඳ උපදේශක සභාව
යනුවෙන් හැඳින්විය යුතු වූ ද (මෙහි මින්මතු " සභාව " යනුවෙන්
සඳහන් කරනු ලබන්නා වූ ද) පහත සඳහන් සාමාජිකයන්ගෙන්
සමන්විත වූ ද සභාවක් තිබිය යුතුය :-

(අ) අමාත්‍යවරයා විසින් පත් කරනු ලබන ශල්‍ය වෛද්‍ය
ක්ෂේත්‍රයේ වෛද්‍ය උපදේශකවරයන් සහ සාමාන්‍ය
වෛද්‍ය ක් ෂේත්‍රයේ වෛද්‍යවරයන් (මේ සාමාජිකයන්
මෙහි මින් මතු '' පත් කළ සාමාජිකයන් " යනුවෙන්
හඳුන්වනු ලැබේ.);

(ආ) පහත දැක්වෙන ධුර තත් කාලයේ දරන මෙහි මින්මතු
“ නිල බලයෙන් පත් වූ සාමාජිකයන් " යනුවෙන් සඳහන්
කරනු ලබන) තවත් සාමාජිකයන් පස් දෙනෙක් :-
(i) සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා; ඔහු සභාවේ
සභාපතිවරයා විය යුතු ය;
(ii) ශික්ෂණ රෝහල් අධ්‍යක් ෂවරයා ;
(iii) නියෝජ්‍ය සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා
(රසායනාගාර සේවා), ඔහු සභාවේ ලේකම්වරයා
විය යුතු ය;
(iv) කොළඹ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධරයා; සහ
(v) සමාන
වභාවයක් කාර්යයක නිරත වී සිටින වෙනත්
යම් වෛද්‍ය නිලධරයෙක්.

(2) මරණය නිසා හෝ ඉල්ලා අස් වීම නිසා හෝ ඉවත් කරනු
ලැබීම නිසා හෝ කලින් ධුරය හිස් වුව හොත් මිස, සෑම පත් කළ
සාමාජිකයකුම අවුරුදු තුනක කාලයක් ධුරය දැරිය යුතුය.

( 3 ) යම් පත් කළ සාමාජිකයකු කිසිම හේතුවක් නොදක්වා ධූර
යෙන් ඉවත් කිරීම යෝග්‍ය යයි අමාත්‍යවරයා අදහස් කරන්නේ
නම් අමාත්‍යවරයා විසින් එසේ කළ හැකිය.

(4) තමා ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වන බව දන්වමින් අමාත්‍යවරයා
වෙත අමතන ලද ලිපියක් මගින්, යම් පත් කළ සාමාජිකයකුට
කවර හෝ අවස් ථාවක තම ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් විය හැකි ය.
ගියහොත්,

(5) පත්කළ සාමාජිකයකු මියගිය හොත්, ධුරයෙන් ඉල්ලා
අස් වුවහොත් හෝ ඉවත් කරනු ලැබුවහොත්, අමාත්‍යවරයා විසින්
ඒ සාමාජිකයා වෙනුවට සාමාජිකයකු වශයෙන් වෙනත් තැනැත්
තකු පත් කළ හැකි ය.

(6) (5) වන උපවගන්තිය යටතේ පත් කරන ලද යම්
සාමාජිකයකු අනුප්‍රාප්ත වන සාමාජිකයාගේ ධුර කාලයෙන්
නොගෙවී ඉතිරිව ඇති කාලය සඳහා ඔහු විසින් ධූරය දැරිය යුතු ය.

( 7 ) ඉවත් කරනු ලැබීමෙන් හැර වෙනත් ආකාරයකින් ධුරය
හිස් කරන යම් පත‍් කළ සාමාජිකයෙක්, (2) වන උපවගන්තියේ
සඳහන් අවුරුදු තුනක් වූ කාලසීමාව ඉකුත් වූ විට, නැවත පත්
කරනු ලැබීමට සුදුස්සෙක් වන්නේය.

(8) සභාවේ යම් රැස්වීමක් සඳහා ගණ පූරණය සාමාජිකයන්
තිදෙනකු විය යුතුය.

(9) සභාවේ රැස් වීම් පිළිබඳ කාර්ය පටිපාටිය ද එවැනි රැස් වීම්වල
දී කරනු ලැබිය යුතු කටයුතු ද සභාව විසින් විධිමත් කරගත
යුතුය.

(10) සභාවේ පුරප්පාඩුවක් තිබීමේ හෝ සභාවේ යම් සාමාජික
යකුගේ පත‍් වීමේ යම් දෝෂයක් තිබීමේ හෝ හේතුව නිසාම පම
ණක් සභාවේ යම් ක්‍රියාවක් හෝ කටයුත්තක් අවලංගු වී ඇති ලෙස
සලකනු නොලැබිය යුතු ය.

21. මේ පනතේ හෝ ඒ යටතේ සාදන ලද නියෝග යටතේ
කටයුතු පරිපාලනයේ දී හෝ මේ පනතේ හෝ ඒ යටතේ සාදන
ලද නියෝගවල විධිවිධාන ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී පැන නගින කරුණු
සම්බන්ධයෙන් අමාත්‍යවරයාට උපදෙස් දීම සභාවේ කාර්යය විය
යුතු ය.

22. (1) නියමිත කරුණු ලෙස මේ පනතේ නියම කර ඇති සියලු
කරුණු සම්බන්ධයෙන් හෝ නියෝග සාදනු ලැබිය යුතු කරුණු
ලෙස මේ පනතින් නියම කර ඇති හෝ බලය දෙන ලද සියලු කරුණු
සම්බන්ධයෙන් අමාත්‍යවරයා විසින් නියෝග සෑදිය හැකි ය.

(2) අමාත්‍යවරයා විසින් එසේ සාදනු ලබන සෑම නියෝගයක්ම
ගැසට් පත්‍රයෙහි පළ කළ යුතු අතර, එසේ ඒ නියෝගය පළ කරනු
ලබන දිනයෙහි සිට හෝ ඒ නියෝගයෙහි නිශ්චිතව සඳහන් කරනු
ලබන වෙනත් යම් පසු දිනයක සිට හෝ ඒ නියෝගය ක්‍රියාත්මක
විය යුතුය.

(3) අමාත්‍යවරයා විසින් එසේ සාදන ලද සෑම නියෝගයක්ම
ගැසට් පත්‍රයෙහි පළ කරනු ලැබීමෙන් පසු අනුමතය සඳහා හැකි
තාක් ඉක්මණින් පාර්ලිමේන්තුව වෙත ඉදිරිපත් කරනු ලැබිය
යුතුය. එසේ අනුමත කරනු නොලැබූ යම් නියෝගයක්, එම
අනනුමතයේ දින සිට පරිච්ඡින්න වූ ලෙස සලකනු ලැබිය යුතු
නමුත් ඒ යටතේ කලින් කරන ලද කිසිවකට ඉන් හානියක් සිදු
නොවිය යුතු ය.

(4) යම් නියෝගයක එසේ පරිච්ඡින්න වූ දිනය ලෙස සලකනු
ලබන දිනය පිළිබඳ දැන්වීමක් ගැසට් පත්‍රයෙහි පළ කරනු ලැබිය
යුතුය.

23. පද සම්බන්ධයෙන් අන්‍යාර්ථයක් අවශ්‍ය වුවහොත් මිස,
මේ පනතෙහි -
ළමයා '' යන්නෙන් වයස අවුරුදු විසි එකට අඩු තැනැත්තෙක්
අදහස් වේ;
සුදුසු සාක් ෂිකරු '' යන්නෙන් වයස අවුරුදු දහ අටට නොඅඩු
සාක්ෂිකරුවෙක් අදහස් වේ;

'' දන්ත වෛද්‍යවරයා " යන්නෙන් වෛද්‍ය ආඥාපනත යටතේ
දන්ත වෛද්‍යවරයකු වශයෙන් ලියාපදිංචි කරනු ලැබූ
තැනැත්තෙක් අදහස් වේ;

වෛද්‍ය උපදේශක " යන්නෙන් වෛද්‍ය ආඥාපනත යටතේ
වෛද්‍ය වෘත්තිකයකු ලෙස ලියාපදිංචි කරනු ලැබූ සහ
නියමිත පශ්චාත් උපාධි සුදුසුකම් වලින් යම් සුදුසුකමක්
ඇති තැනැත්තෙක් අදහස් වේ;

වෛද්‍ය ආඥාපනත යටතේ
වෛද්‍ය වෘත්තිකයා " යන්නෙන්
වෛද්‍ය වෘත්තිකයකු වශයෙන් ලියාපදිංචි
තැනැත තෙක් අදහස් වේ;

නොවන පටකය " යන්නෙන් පුනර්වර්ධනු පටක
යක් නොවන පටකයක් අදහස් වේ;
'' බන්ධනාගාරය '' යන්නෙහි බන්ධනාගාර ආඥාපනතෙහි ඊට දී
ඇති අර්ථය ම ඇත;
පුනර්වර්ධන පටකය " යන්නෙන් තුවාල වීමකින්
හෝ ඉවත් කරනු ලැබීමෙන් පසු වැඩීමේ හෝ අළුත් වැඩියා වීමේ
ස්වාභාවික ක්‍රියාවලියක් මගින්, ජීවත්වන තැනැත්තකු
ගේ ශරීරයෙ නැවත ඇතිවන පටකයක් අදහස් වේ;
යන්නෙන් යම් මනුෂ්‍ය මාංශයක්, ඉන්ද්‍රියයක්,
අස් ථියක් හෝ ශරීර ද්‍රව්‍යයක් හෝ එහි යම් කොටසක්
හෝ අදහස් වේ.