Saho dili

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Saho** | |
| Saaho | |
| **Ana dili olanlar** | Eritre Etiyopya |
| **Bölge** | Eritre'de Güney , Kuzey ve Güney Kızıldeniz , Etiyopya'da Tigray |
| **Etnisite** | Saholar |
| **Konuşan sayısı** | 178,800 (2007-2022) |
| **Dil ailesi** | Afro-Asyatik Cushitic [ en ] Lowland East [ en ] Saho-Afar [ en ] Saho |
| **Yazı sistemi** | Ge'ez alfabesi ( Etiyopya'da kullanılır.) Latin alfabesi ( Eritre'de kullanılır.) |
| **Tanınmış azınlık dili** | Eritre |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | ssy |
| **Glottolog** | saho1246 [ 1 ] |

Sahu dili ile karıştırılmamalıdır. Saho dili ( Tigrinya: ሳሆኛ/ቋንቋ ሳሆ) Eritre , Sudan ve Etiyopya'da konuşulan bir Afro-Asya dilidir . Ailenin Cushitic [ en ] koluna aittir. [ 2 ]

Genel bakış Saho dili, Saho halkı tarafından yerel olarak konuşulmaktadır. Geleneksel olarak, doğuda Erafayle körfezi, güneyde Laacasi Gade vadileri ve batıda Eritre yaylaları [ en ] (Güney'in doğu kanadındaki Shimejana bölgesi) veya daha önce Akele Guzai [ en ] eyaleti olarak bilinen Debub bölgesi ile sınırlanan Eritre bölgesinde yaşarlar. Bu konuşma alanı, batıda Tigre [ en ] konuşmacıları ve doğuda Afar konuşmacıları ile diğer Afro-Asya konuşan topluluklarla sınırlanmıştır. Etiyopya'da Saho öncelikle Tigray Bölgesi'nde konuşulur. Dili diğer alanlarla birlikte ~250.000 kişi kullanmaktadır. Dört ana lehçesi vardır: Kuzey lehçesi, çoğunlukla Casawurta, Tharuuca, Casabat Care, vb. tarafından konuşulur; Merkezî lehçe esas olarak Minifere'li Faqhat Xarak tarafından konuşulur; Güney lehçesi esas olarak Minifire, Xazo, Dabrti-meela, Irob, Sancafe tarafından konuşulur. [ kaynak belirtilmeli ] Saho ayrıca tarihlerini belgelemek ve bilgi vermek için Arapça (latin harfleriyle) kökenli kelimeler de kullanmaktadır. Eski İtalyan Eritre'deki Saho dili, İtalyanca ödünç kelimelerin güçlü etkisi altında kalmıştır. [ 3 ] Saho, Afar halkı tarafından ana dil olarak konuşulan Cushitic Afar diliyle o kadar yakından ilişkilidir ki, bazı dilbilimciler iki dili tek bir "Saho-Afar dilinin" lehçeleri olarak görmektedirler. Ne olursa olsun, en azından temel sözlüklerinde ikisinin temiz bir şekilde ayrılabileceği gösterilmiştir. [ 4 ]

Fonoloji Ünsüzler Dudaksıl ünsüz Dişsil ünsüz / Dişyuvasıl ünsüz Üstdamaksıl ünsüz Dorsal [ en ] Pharyngeal [ en ] / Epiglottal Gırtlaksıl ünsüz Plosive [ en ] sessiz t̪ k ʡ ʔ sesli b d̪ ɖ g patlamalı t̪ʼ kʼ Sürtünmeli Ünsüz sessiz f s ħ h sesli z (ʕ) patlamalı (sʼ) Genizsil [ en ] m n Çarpmalı [ en ] ɾ Sürtünmesiz [ en ] w l j /t̪ʼ, sʼ, z, kʼ, ʔ/ sesleri ödünç sözcüklerden duyulur. /b/, sesler arası konumlarda veya sürtünmeli bir ünsüzden önce geldiğinde [β] olarak duyulabilir. /t̪, d̪/, /a/'dan önce veya sonra laminal [t̻, d̻] olarak duyulabilir. /ɾ/ serbest varyasyonda bir tril [r] olarak duyulabilir. /ɖ/ sesler arası pozisyonlarda bir flep [ɽ] olarak duyulabilir. /l/, /i, u/ ünlülerinden önce apikal [l̺] veya alveolar [l] olarak ve /a, e, o/ ünlülerinden önce laminal [l̻] olarak duyulabilir. /n/ /b, f, ɖ, k, ɡ/ seslerinden önce [m, ɱ, ɳ, ŋ] olarak duyulabilir. /ʡ/ ayrıca serbest varyasyonda veya sesler arası pozisyonda bir frikatif [ʕ] olarak da duyulabilir. /b, t̪, d̪, ɖ/ durakları, sözcük son konumundayken serbest bırakılmamış [b̚, t̪̚, d̪̚, ɖ̚] olarak duyulur. [ 5 ] Ünlüler Ön Ünlü [ en ] Ortadaki ünlü [ en ] Arka ünlü Kapalı ünlü i iː u uː Ortadaki ünlü [ en ] ɛ ɛː ɔ ɔː Açık ünlü a aː /ɛ/, [ɛ] veya [e] olarak duyulabilir ve gerilmemiş konumlarda [ə] olarak ortaya çıkabilir. /ɔ/, lehçeler arasında konuşanlar arasında [ɔ] veya [o] olarak telaffuz edilebilir. [ 5 ]

Yazı sistemleri Saho'nun üç farklı yazı sistemi vardır: Latin alfabesinde bir versiyon, Eritre'de resmi; Etiyopya'da resmi olan Ge'ez alfebesinde bir versiyon; ve Ajami alfabesi [ en ] de resmi olarak kullanılmayan bir alfabedir. [ 4 ]