Sarız

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Sarız** | |
| İlçe | |
| Türkiye 'de yeri | |
| İlçe sınırları haritası | |
| **Ülke** | Türkiye |
| **İl** | Kayseri |
| **Coğrafi bölge** | Akdeniz Bölgesi , İç Anadolu Bölgesi , Doğu Anadolu Bölgesi |
| **İdare** | |
| **• Kaymakam** | Şafak Karaca [ 1 ] |
| **• Belediye başkanı** | Ömer Faruk Eroğlu ( CHP ) |
| **Yüzölçümü** | |
| **• Toplam** | 1225 km² |
| **Rakım** | 1560 m |
| **Nüfus (2018)** | |
| **• Toplam** | 10.098 |
| **• Kır** | - |
| **• Şehir** | 9.537 |
| **Zaman dilimi** | UTC+03.00 ( TSİ ) |
| **Posta kodu** | 38660 |
| **İl alan kodu** | 0352 |
| **İl plaka kodu** | 38 |
| Resmî site T.C. Sarız Kaymakamlığı Web Sitesi Sarız Belediyesi Web Sitesi | |

Sarız , Kayseri ilinin bir ilçesidir. Türk kilim kültürünün yaşatıldığı bir ilçedir. Doğal kaynak sularıyla Türkiye 'nin ender su kaynaklarından biridir.

Tarihi İlçenin tarihi eski dönemlere, MÖ 700'lü yıllara kadar uzandığı belirtilmektedir. [ 2 ] Kilikya , Bizans İmparatorluğu ve beyliklerden Dulkadiroğulları Beyliği hakimiyetinde kalmış olup, Osmanlı İmparatorluğuna Yavuz Sultan Selim döneminde 1515 yılında dahil edilmiştir. 16. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında Elbistan kazasının Hurman nahiye bağlı gösterilen yerleşim, 1861 yılında oluşturulan Aziziye kazasına
bağlı nahiye olarak kaydedilmiştir. Bu dönemde Sarız'ın merkezi "Köyyeri" ismiyle anılmaktadır. 1910 yılı kayıtlarında, nahiye konumunda olan Sarız’ın 46 köyü bulunduğu belirtilmektedir. Dönemin Sivas Valisinin talebinin Dahiliye Nezaretince uygun görülmesiyle 30 Temmuz 1914'te Belediye teşkilatı kuruldu. 1927 yılında Sivas'tan ayrılarak Kayseri'ye bağlandı. 1946 yılında bağlı olduğu Pınarbaşı ilçesinden ayrılarak müstakil ilçe oldu. [ 3 ]

Coğrafi yapısı Sarız ilçesi, il merkezinin doğusunda, 128 km uzaklıkta bulunmaktadır. Coğrafi bakımdan İç Anadolu Bölgesi , Doğu Anadolu Bölgesi ve Akdeniz Bölgesi 'nin kesiştiği bölümde yer almaktadır. Sarız, Kayseri'nin Tomarza ve Pınarbaşı , Sivas 'ın Gürün , Adana 'nın Tufanbeyli , Kahramanmaraş 'ın Afşin ve Göksun ilçeleri ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 1410 km² olup, deniz seviyesinden 1530 metre yüksektedir. İlçenin batısı Tahtalı dağları , doğusu Binboğa dağları , kuzeyi ise Soğanlı , Koçdağı ve Maşat dağları ile çevrilidir. İlçe ekonomik ve coğrafi yapı itibarıyla tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Sarız ilçesi karasal iklim koşullarını taşımaktadır. İlçede kışları çok soğuk, yağışlı ve çetin geçmekte, yazları kurak ve serindir. 2003 yılında en yüksek hava sıcaklığı ortalama 33 derece, en düşük hava sıcaklığı -24,1 derece olmuştur. İlçenin bitki örtüsü keven , kirpi otu , yabani ayrık otundan ibaret olup, yer yer ardıç , meşe ve kısa boylu fundalık orman örtüsüyle kaplıdır. Dağlarda yoğun erozyon ve toprak derinliğinin azlığı nedeniyle fazla bitki bulunmamaktadır. Başlıca akarsuyu , Seyhan Nehrinin bir kolu olan Sarız Çayı 'dır.

Nüfus İlçede; Türkmen , Kürt , Zaza ve Çerkes topluluklarının oluşturduğu kozmopolit bir nüfus yaşamaktadır. Türkmenler 'in tamamı Afşar 'dır. Kürtler ise  çoğunlukla Sinemilli ve Koçgiri aşiretlerindendir. Eskiden bölgede yaşayan Ermeni nüfusun tamamı göç etmiştir. Sarız, 19. yüzyılda gerçekleşen göçlerin etkisiyle önemli bir nüfus artışı yaşamış ve 1945 yılına gelindiğinde Sarız nahiyesinde 16.145 kişi, Köyyeri olarak adlandırılan bucak merkezinde 622 kişi yaşamaktaydı. [ 3 ] Yıl Toplam Şehir Kır 1950 [ 4 ] 17.628 877 16.751 1955 [ 5 ] 19.812 1.615 18.197 1960 [ 6 ] 21.150 1.610 19.540 1965 [ 7 ] 21.058 2.020 19.038 1970 [ 8 ] 23.305 3.071 20.234 1975 [ 9 ] 22.989 3.591 19.398 1980 [ 10 ] 22.484 3.704 18.780 1985 [ 11 ] 22.820 4.808 18.012 1990 [ 12 ] 19.255 3.935 15.320 2000 [ 13 ] 14.596 4.404 10.192 2007 [ 14 ] 12.705 4.607 8.098 2008 [ 15 ] 12.697 4.466 8.231 2009 [ 16 ] 12.290 4.290 8.000 2010 [ 17 ] 11.758 4.036 7.722 2011 [ 18 ] 11.231 3.784 7.447 2012 [ 19 ] 10.720 3.611 7.109 2013 [ 20 ] 10.626 10.626 veri yok 2014 [ 21 ] 10.529 10.529 veri yok 2015 [ 22 ] 9.713 9.713 veri yok 2016 [ 22 ] 9.558 9.558 veri yok 2017 [ 22 ] 9.335 9.335 veri yok 2018 [ 22 ] 10.098 10.098 veri yok 2019 [ 22 ] 9.583 9.583 veri yok 2020 [ 22 ] 9.537 9.537 veri yok Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

İdari yapı İlçede 2012'de çıkan Büyükşehir yasasına kadar 1 merkez ve 1 kasaba belediyesi olmak üzere iki adet belediyesi mevcuttu. İlçenin 37 köyü ve 5 mezrası bulunmaktaydı. İlçe merkezinde 8 mahalle, Yeşilkent belediyesinde ise 4 mahalle olmak üzere 12 mahallesi mevcuttu. 2009 yılı genel nüfus sayımına göre ilçenin merkez ve köylerinde 12.290 kişi yaşamaktadı. Bu nüfusun 4.290'ı ilçe merkezinde 8.000 kişi kasaba ve köylerde yaşamaktaydı. İlçe devamlı göç vermektedir. Yıllık nüfus artış hızı şehir merkezinde binde -19,47, köylerde ise -33,11 olup, toplamda ise -29,19 nüfus azalması görülmekteydi. Özellikle bazı köylerin %80'i yabancı ülkelerde yaşamaktadır. Yurtdışına gitmeyenler ise genelde Kayseri şehir merkezine, İstanbul, Ankara, İzmir, Adana başta olmak üzere büyük kentlere göç etmektedir. İlçe nüfusu 1990 sayımından bu yana 4.919 kişi göç vermiştir. 2009 ve 2014 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Parti'li Ömer Faruk Eroğlu Belediye Başkanlığı görevini yürüttü. 2019 yerel seçimlerinde Baki Bayrak yeni belediye başkanı olmuştur. 2024 Türkiye yerel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi adayı Ömer Faruk Eroğlu Sarız Belediye Başkanı seçilmiş olup görevini sürdürmektedir. Büyükşehir yasası gereğince mezra , köy , belde gibi eski idari yapılar kaldırılmıştır.

Ekonomik yapı İlçe, coğrafi yapısı itibarıyla tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Yaygın olarak kilim ve halı dokumacılığı yapılmaktadır. İlçe merkezi ve mahallelerde büyükbaş hayvan, küçükbaş hayvan ile 12.000 civarında arı kolonisi mevcuttur. Ayrıca havuzlu su ürünleri yetiştiriciliği yapılmaktadır. İlçenin ekilebilir tarım arazisi 60.000 hektardır. Çiftçiler buğday , nohut , mercimek ve şeker pancarı ekmektedir. Tarımda modernizasyon yeterli değildir. Birkaç mahallenin dışında sulama kanalı yoktur. İlçede önemli bir sanayi yatırımı bulunmamaktadır. Birkaç un değirmeni , soğuk demir atölyeleri ve oto tamir atölyeleri bulunmaktadır. İlçede herhangi bir sanayi yapısı ve iş sahası bulunmadığından ilçede işsizlik sorunu hat safhadadır. Karapınar, Çavdar ve Kıskaçlı Mahallerinde kömür rezervi bulunmaktadır. Bunlardan Tekneli Mahallesi Cesurlar Mahallesindeki kömür rezervi maden ocağı özel sektör tarafından işletilmeye başlanılmıştır. İlçede diğer gelir kaynakları olarak el dokuma Kök boyalı Sarız kilimleri Türkiye'de ün yapmıştır. Vatandaşların kendi evlerinde kurmuş oldukları tezgâhlarda kilim dokuyarak ev ekonomisine katkıda bulunmaktadırlar. 2024 yılında Sarız'a doğalgaz altyapısı kazandırılmış ve ilçede doğalgaz kullanılmaya başlanmıştır. [ 23 ]

Mahalleleri Sarız mahalleleri ve nüfusları 2023 Köy Nüfus Akoluk 25 Altısöğüt 124 Avşarobası 208 Ayranlık 250 Bahçeli 792 Büyükörtülü 132 Büyüksöbeçimen 294 Çağşak 209 Çavdar 261 Çörekdere 404 Dallıkavak 262 Damızlık 642 Darıdere 102 Dayoluk 135 Değirmentaş 72 Fettahdere 194 Gümüşali 129 Günesen 518 İncedere 365 İncemağara 114 Kemer 268 Karapınar 262 Karayurt 174 Kırkısrak 441 Kıskaçlı 120 Kızılpınar 231 Kurudere 65 Kurdini 80 Kuşçu 411 Küçükkabaktepe 44 Küçükörtülü 51 Küçüksöbeçimen 52 İmirzaağa 138 Mollahüseyinler 379 Oğlakkaya 126 Ördekli 80 Sancakağıl 147 Tavlaköy 329 Tekneli 530 Yaylacı 434 Yedioluk 159 Yeni 668 Yeşilkent 557