Metin/SemanticWikipediaArticleGraph huggingface dataset:
Batı Slav dilleri

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Batı Slav dilleri** | |
| **Coğrafi dağılım** | Orta Avrupa |
| **Sınıflandırma** | Hint-Avrupa dil ailesi Baltık-Slav dilleri Slav dilleri Batı Slav dilleri |
| **Alt bölümler** | Çek-Slovak dilleri Leh dilleri Sorbca |
| **ISO 639-5** | zlw |
|  | |

Batı Slav dilleri , Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Slav dillerinin üç alt grubundan biridir. Çekçe , Slovakça , Lehçe ve Sorbca , bu gruba ait en yaygın konuşulan dilleri oluşturmaktadır.

Sınıflandırma Batı Slav dilleri ve lehçeleri Hint-Avrupa dil ailesi Baltık-Slav dilleri Slav dilleri Batı Slav dilleri Çek-Slovak dilleri Çekçe Knaanik (Yahudi Çekçesi) Slovakça Lehit dilleri Lehçe Pomeranyaca Kaşubca Slovince Polabca Silezyaca Sorbca Yukarı Sorbca Aşağı Sorbca
Batı Flamanca

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Batı Flamanca** | |
| West-Vlaams | |
| **Telaffuz** | West-Vlams, West-Vloams |
| **Bölge** | Batı Flandre |
| **Etnisite** | Flamanlar |
| **Konuşan sayısı** | 1,204,000 (1998) [ 1 ] |
| **Dil ailesi** | Hint-Avrupa Cermen dilleri Batı Cermen dilleri Düşük Franken dilleri Batı Flamanca |
| **Diyalektler** | Zeelandic Fransa Flamancası |
| **Yazı sistemi** | Latin alfabesi |
| **Resmî durumu** | |
| **Resmî dil** | Belçika Hollanda Fransa |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | Çeşitli: vls – (Batı) Vlaams zea – Zealandic (Zeeuws) |

Batı Flamanca (Batı Flamanca: Vlaemsch/Vlaams, Felemenkçe : West-Vlaams, Fransızca : Flamand occidental), Fransa , Hollanda ve Belçika 'da konuşulan bir Cermen dilidir. Yaklaşık 1,05 milyon kişi tarafından, Fransa 'da ise yaklaşık 20.000 kişi tarafından konuşulur. Felemenkçe 'nin bir lehçesidir . "Batı Flamanca" terimi geniş anlamıyla Fransa Flamancası ve Zelandaca da içermektedir. Batı Flamanca'nın konuşulduğu bölge Fransa Flamancası, Batı Flamanca ve Zelandaca Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Wikimedia Commons'ta Batı Flamanca ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
Bearnese

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Bearnese" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Ocak 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Bearnese , Béarn 'de konuşulan bir Gaskonca lehçesidir. Halkın %70'i tarafından anlaşıldığı 1982 yılında yapılan bir ankette ortaya çıkmıştır. Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü BNF : cb11943996r (data) GND : 4601138-9 NLI : 987007282410005171
Bavyeraca

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Bavyeraca** | |
| Boarisch | |
| **Bölge** | Bavyera , Avusturya , Güney Tirol |
| **Konuşan sayısı** | 14 milyon (2015) [ 1 ] |
| **Dil ailesi** | Hint-Avrupa Cermen Batı Cermen Yüksek Almanca Bavyeraca |
| **Yazı sistemi** | Latin |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | bar |
| Bavyeracanın diyalektleri | |

Bavyeraca ( Boarisch ), çoğunlukla Bavyera ve Avusturya 'da konuşan bir Almanca lehçesidir.
Bhojpuri

Devanagari Alfabesinde Bhojpuri kelimesi. Bhojpuri (भोजपुरी), Hindistan 'ın Bihar ve Uttar Pradeş bölgelerinde ve Nepal 'de konuşulan bir Hint dilidir. Patna 'da bir dil merkezi bulunmaktadır. Devanagari ile yazılır. Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü NDL : 00560918
Behdînî

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Kurmançça** | |
| Behdînî / Şikakî | |
| **Ana dili olanlar** | Türkiye , Irak , İran |
| **Dil ailesi** | Varsayılan Kurmançça |
| **Yazı sistemi** | Latin , Arap , Fars |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | – |

Bu madde, öksüz maddedir ; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur . Lütfen ilgili maddelerden bu sayfaya bağlantı vermeye çalışın. ( Eylül 2022 ) Daha çok Irak'ın Duhok ve Türkiye'nin Hakkâri ili civarında ve az da olsa İran'ın Yezd Eyaleti bölgesinde konuşulmaktadır. Behdînî şivesi, Kurmanci'nin farklı bir şivesidir. Irak'ın kuzeyindeki Behdinan bölgesi 'nden ötürü Irak'ta Kurmanci diline Behdînî denmektedir. İran'da ise Şıkak Aşireti çoğunlukla Kurmanci dilini konuştuğu için İran'da Kurmanci'ye Şıkakî denmektedir. [ 1 ]
Bishnupriya Manipuri

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Bishnupriya Manipuri** | |
| বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী | |
| **Bölge** | Hindistan , Bangladeş , Myanmar |
| **Konuşan sayısı** | 120,000 (2001) [ 1 ] |
| **Dil ailesi** | Hint-Avrupa Hint-İran Hint-Aryan Doğu Hint-Aryan Bengal-Assam Bishnupriya Manipuri |
| **Yazı sistemi** | Bengal alfabesi |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-1** | bpy |
| **ISO 639-3** | – |
| **ELP** | Bishnupuriya |

Bishnupriya Manipuri veya Bishnupriya (বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী), çoğunlukla Hindistan 'ın Assam ve Tripura eyaletleri ile Bangladeş ve Myanmar 'da konuşulan bir Hint-Aryan dilidir .
Masoretler

Bu madde Yahudi metinlerinin telaffuz ve dilbilgisi kılavuzlarını derleyen bir grup din alimi hakkındadır. Masorderoretlerin çalışmaları hakkında bir tartışma için Masoretik Metin sayfasına bakınız. Masoretik Metin örneği Masoretler ( İbranice : בַּעֲלֵי הַמָּסוֹרָה, romanize : Baʿălēy Hammāsōrā , çev. ' Gelenek Üstatları ' ) M.S. 5. yüzyılın sonundan 10. yüzyıla kadar çalışmış Yahudi katip - alim gruplarıydı. [ 1 ] [ 2 ] Başlıca Yahudi merkezleri Levant 'ta (örneğin Tiberya ve Kudüs ) ve Mezopotamya 'da (örneğin Sura ve Nehardea ) bulunuyorlardı. Her grup, Tanah 'ın telaffuzunu , paragraf ve ayet bölümlerini ve ilahilerini dünya çapındaki Yahudi toplumu için standartlaştırma çabasıyla, Eski Ahit metninin dış biçimine ilişkin diakritik notlar ( nikud ) biçiminde bir telaffuz ve dil bilgisi kılavuzları sistemi derledi.
Çarrua dili

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Çarrua dili** | |
| **Ana dili olanlar** | Uruguay |
| **Dil ailesi** | Çarrua dilleri |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | none |
| **Glottolog** | char1240 [ 1 ] |

Çarrúa dili Uruguay devletinde yaşamış Çarrúa halkı  tarafından konuşulmuş olan bir ölü dildir.
İrokua dilleri

İrokua dillerinin dağılımı İrokua Dilleri , aslen Kuzey Amerika 'nın doğusunda yerleşmiş, İrokua birlikleri ve diğer halkların üyeleri tarafından konuşulan, akraba dillerdir. Tek başına bu diller Kayugaca (360 konuşmacı), Oneydaca (250 konuşmacı), Onondagaca (yaklaşık 100 konuşmacı), Senekaca , (200 konuşmacı), Susquehannock (1760'lerde yok olmuş), Tuskaroraca , Wyandot (1960'larda yok olmuş) dileri ile Laurentce veya Erie gibi nesli kuruduktan sonra haklarında bilgi sahibi olunmuş dillerdir. En büyük diller Çerokice (12.000 ile 22.000 kadar konuşmacı) ve Mohavkçadır . Kızılderili dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü BNE : XX543783 BNF : cb119825309 (data) GND : 4262595-6 LCCN : sh85068259 NKC : ph121190 NLI : 987007562958805171
Chachapoya dili

Chacha Chachapoya veya Chacha , Chachapoya Uygarlığı'nın varsayılan dilidir. [ 1 ] Cahuapanan dillerinden biri olabilir. [ 2 ] Aslen Marañón'un doğusundaki Kuelap bölgesinden olan Chachapoyalar, İspanyol fethinden kısa bir süre önce İnkalar tarafından fethedildi ve çoğu İnka İç Savaşı'ndan sonra sürgün edildi. İspanyolların yanında yer aldılar ve bir süre bağımsızlık kazandılar, ancak daha sonra İspanyollar tarafından tekrar sürgün edildiler ve bunun üzerine çoğu hastalıklardan dolayı öldü. Dil, yer adları ve birkaç yüz aile adı dışında esasen belgelenmemiştir.
Kerandi dili

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Kerandi dili** | |
| **Ana dili olanlar** | Arjantin |
| **Bölge** | Río de la Plata |
| **Dil ailesi** | - |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | – |
| **Glottolog** | quer1237 [ 1 ] |

Kerandí dili Arjantin devletinde yaşamış Kerandi halkı tarafından konuşulmuş ve ve 17. yüzyıl sonlarında soyu tükenmiş olan bir ölü dildir. Glottolog , dili sınıflandırılamayan diller arasında listelemektedir. [ 2 ]
Krẽje dili

Krẽje veya Kreye , Brezilya'nın Maranhão ve Pará eyaletlerinde konuşulan bir Jê dilidir . Maranhão kökenlidir, ancak muhtemelen birkaç konuşanı ile nesli tükenmiş kabul edilmektedir (2012'de 15 konuşanı vardı). [ 1 ] 2020'de "ölmek üzere" olduğu, hatta belki de çoktan tükenmiş olduğu kabul edilmekteydi.
Komoksça

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Komoksça** | |
| Qʼómox̣ʷs/ʔayʔaǰúθəm | |
| **Ana dili olanlar** | Kanada ( Britanya Kolumbiyası ) |
| **Konuşan sayısı** | 400 [ 1 ] ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Saliş Kıyı Saliş Merkezî Komoksça |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | coo |
| **ELP** | Éy7á7juuthem (Comox) |

Komoksça (kendilerince Qʼómox̣ʷs/ʔayʔaǰúθəm ; İngilizce Comox, Comox-Sliammon ), günümüzde Kanada 'nın Britanya Kolumbiyası eyaletindeki Vancouver Adası ile Powell Nehri 'nin kuzey kıyılarında yaşayan Komokslar tarafından konuşulan Saliş dilleri ailesinin Kıyı Saliş dilleri grubundan bir Kızılderili dilidir. 1983 sayımına göre 850 olan etnik nüfustan günümüzde anadillerinin konuşabilenlerin sayısı 400 kişidir. [ 1 ]

Lehçeleri Ada Komoksçası (Island Comox, Qʼómox̣ʷs) tükendi Sliammonca (Mainland Comox, Homalco-Klahoose-Sliammon) (ʔayʔaǰúθəm)
Mapuçece

Mapuçe dilini konuşan bir adam Wikimedia Incubator Wikimedia Incubator 'de Mapuçece Vikipedi deneme projesi bulunmaktadır. Mapudungun ( mapu "toprak" + dungun "dil") Şili ve Arjantin 'de yaşayan Mapuçe halkı tarafından konuşulan bir lisân. Mapudungu , Mapusdugun , Mapuche ve yabancıların tanımlaması ile Araukanca ( Araucano ) olarak da bilinir. Yaklaşık 440.000 kişi tarafından konuşulan bu dilin konuşanların 400.000 kadarı Şili'de, 40.000 kadarı da Arjantin'de yaşar. Yaklaşık 200.000 kişinin bu dili düzenli olarak kullandığı tahmin edilmektedir. Şili ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Arjantin ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Kızılderili dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü NKC : ph380388 NLI : 987007294838905171
Massachusett dili

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Massachusett dili** | |
| **Ana dili olanlar** | ABD |
| **Etnisite** | Kızılderililer |
| **Dil ailesi** | Algonkin dilleri Doğu Algonkin dilleri Massachusett dili |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | wam |
| **Glottolog** | wamp1249 [ 1 ] |
| **ELP** | Wampanoag |

Wampanoag dili veya Massachusett dili , ABD devletinde yaşamış Kızılderililer tarafından konuşulmuş ve 19. yüzyıl sonlarında soyu tükenmiş olan bir ölü dildir. [ 2 ]
Tupi-Guarani dilleri

Tupi-Guarani dilleri , Güney Amerika 'daki Tupi dillerinin en önemli alt ailesidir. 11 gruptaki 53 dili kapsar. Tupí-Guaraní dillerinin en bilinen dil grupları Guarani ve Tupí 'dir. Diğer örnekler Guarayu , Kamayurá , Kawahib , Kuzey şivesi, Teneteharan ve Xingu 'dur. [ 1 ] Carioca ve Jaguar kelimelerinin kökeni Tupí Guarani dilleridir. Yine birçok Brezilya şehir ve yer adının kökenleri Tupi-Guarani dillerine dayanır.
İrokuaca

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **İrokuaca** | |
| **Ana dili olanlar** | ABD |
| **Bölge** | İrokualar |
| **Etnisite** | Erie (halk) |
| **Dil ailesi** | İrokua dilleri Kuzey İrokua dilleri İrokuaca |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | none |
| **Glottolog** | erie1238 [ 1 ] |
|  | |

Bu madde, öksüz maddedir ; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur . Lütfen ilgili maddelerden bu sayfaya bağlantı vermeye çalışın. ( Ağustos 2022 ) İrokuaca ile İrokua dili veya Erie dili , Amerika Birleşik Devletleri 'nde tarafından konuşulmuş olan bir ölü dil .
Doğu Nilotik dilleri

Doğu Nilotik dilleri ya da Doğu Nil dilleri , Nil dillerinin üç ana kolundan biridir ve Nil-Sahra dil ailesinin Doğu Sudan alt ailesine aittir. [ 1 ] Yaklaşık 3.000 yıl önce birbirlerinden ayrılmaya başladıklarına ve Güney Sudan'daki Equatoria'dan güneye doğru yayıldıklarına inanılmaktadır. Doğu Afrika'da , Equatoria'dan Tanzanya'nın tepelerine kadar uzanan  geniş bir alanda konuşulurlar. Konuşucuları çoğunlukla yarı kurak veya kurak ovalarda yaşayan sığır çobanlarıdır .
Natçezce

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Natçezce** | |
| Naacee | |
| **Ana dili olanlar** | ABD |
| **Etnisite** | Natçezler |
| **Dil ailesi** | İzole dil Natçezce |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | ncz |
| **Glottolog** | natc1249 [ 1 ] |
| **ELP** | Natchez |

Natçez dili ya da Natçezce , ABD devletinde yaşamış Kızılderililer ( Natçezler ) tarafından konuşulmuş olan bir ölü dildir.
Meroitik dil

Kadeye'nin oğlu veya kızı Waleye'nin meroitik cenaze mezar taşı ( stele ), Sai 'den, şu anda British Museum 'da. Meroitik dil , Meroë ve Sudan 'da Meroitik devirde (yaklaşık MÖ 300 - MS 400 yılları arasında) konuşulmuş ve şu anda kullanılmayan bir dildir. Meroitik alfabe ile yazılmıştır. İki dilli metinlerin eksikliği nedeniyle tam olarak anlaşılamamıştır; anlamları doğrulanmış az sayıdaki kelime diğer dillerle olan genetik ilişkisinin belirlenmesinde yetersiz kalmıştır, fakat bazı dil bilimciler geçici olarak Nil-Sahra dilleri ile ilişkili olduğunu öne sürmüştür, diğerleri ise izole diller arasında saymaktadırlar.

Kelime Meroitik Türkçe yorum Amn Amun Mısırca 'dan at ekmek ato su kdi kadın kdke kraliçe Medewi Meroe mlo iyi nete baba Npte Napata pelmos general; vali Mısırca 'dan pesto vali Mısırca 'dan Qes Nubya, Kuş qore kral tadache anne

Dış bağlantılar Meroitik'in dilsel yeri , Claude Rilly, CNRS Nil-Sahra dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü SUDOC : 027360946
Güney Songhay dilleri

Güney Songhay dilleri , Songhay dillerinin daha kalabalık nüfusa sahip koludur ve Nijer Nehri çevresinde, Timbuktu ile eski başkent Gao 'yu kapsayan bölgede yoğunlaşmıştır. Bu kola, Nijer’in başlıca dillerinden biri olan Zarma (Djerma) da dahildir.

Bibliyografya Charles, M. C. & J. M. Ducroz. 1976. Lexique songay–français, parler kaado du Gorouol . Paris: Leroux Heath, Jeffrey. 1999. A grammar of Koyra Chiini: the Songhay of Timbuktu . Mouton de Gruyter. s. 453 Heath, Jeffrey. 1999. A grammar of Koyraboro (Koroboro) Senni: the Songhay of Gao . Köln: Köppe. s. 402 Heath, Jeffrey. 2005. Tondi Songway Kiini (Songhay, Mali): reference grammar and TSK–English–French dictionary . Stanford: CSLI. s. 440 Nil-Sahra dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Güney Nilotik dilleri

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Güney Nilotik dilleri** | |
| **Coğrafi dağılım** | batı Kenya , doğu Uganda , kuzey Tanzanya |
| **Sınıflandırma** | Nil-Sahra ? Güney Nilotik dilleri |

Güney Nilotik Dilleri ya da Güney Nil dilleri , çoğunlukla Kenya'nın batısında ve Tanzanya'nın kuzeyinde konuluşan bir dildir. [ 1 ] Bunlardan biri olan Kupsabiny veya Sapiny, Elgon Dağı'nın Uganda tarafında konuşulur). Batı Nil dilleri ve Doğu Nil dilleriyle birlikte daha büyük Nil dil ailesinin bir bölümünü oluştururlar.
Bağdaşıklık

Bağdaştırma ile karıştırılmamalıdır. Bağdaşıklık , bir metni oluşturan unsurlar (sözcükler ve tümceler) arasındaki anlam bütünlüğü, tutarlılık ve homojenliği ifade eder. [ 1 ] Bağdaşıklık, anlamsal ilişkiler açısından tanımlanan dilsel bir birlikteliktir. Bir metin yalnızca dilbilgisi kurallarına göre düzenlenmez. Dil öğelerinin açıkladığı özellik ve durumlar arasında anlam bağıntıları da vardır. Bu anlam bağıntılarına bağdaşıklık denir. [ 2 ] Dilbilgisel bağlamda doğru görünen bir cümlede anlam ve mantık hataları bulunabilir; bağdaşık cümlelerde bu tür hatalar olmaz. Bağdaşıklık konusu daha çok " anlatım bozukluğu " kapsamında, bağlaşıklık kavramı ile karşılaştırmalı olarak ele alınır. Bağlaşıklık, bir cümlenin yapısal olarak doğru olmasını ifade ederken; bağdaşıklık, anlam bütünlüğü ve mantıksal bağlamda doğru olması demektir. Bir cümlede bağdaşıklık veya bağlaşıklık yönünden hatalar olması, anlatım bozukluğuna neden olur. Türkçedeki bağdaşıklık hataları başlıca şu başlıklar altında incelenir: Gereksiz sözcük kullanımı Bir sözcüğün yanlış anlamda kullanımı (benzer sözcüklerin karıştırılması) Anlam belirsizlikleri Sözcüğün yanlış yerde kullanımı Zamir eksikliğinden kaynaklanan belirsizlikler Karşılaştırma hataları Noktalama işareti eksikliğinden kaynaklanan anlam hataları Çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması Deyim ve atasözlerinin hatalı kullanımı Mantık hataları
Bağlaşıklık

Bağlaşık ile karıştırılmamalıdır. Bağlaşıklık bir cümledeki dilbilgisel unsurların tam, doğru ve birbirleri ile uyumlu şekilde kullanılması ilkesidir. Bu unsurlara örnek olarak cümlenin öğeleri , ekler , yardımcı fiiller , ek-fiiller vs. verilebilir. Bağlaşıklık bir dil bağıntısıdır. [ 1 ] Türkçede bir cümlenin bağlaşıklık bakımından hatasız olması için, çekim eklerinin yapım eklerinden sonra gelmesi, sıfatların isimlerden önce gelmesi gibi dilbilgisi kurallarına uyulması gerekir. Bağlaşıklık, dildeki unsurların birbirine belli kurallar çerçevesinde bağlanmasıdır. [ 1 ] Bağlaşıklık konusu daha çok " anlatım bozukluğu " kapsamında, bağdaşıklık kavramı ile karşılaştırmalı olarak ele alınır. Bağlaşıklık, bir cümlenin yapısal olarak doğru olmasını ifade ederken; bağdaşıklık, anlam bütünlüğü ve mantıksal bağlamda doğru olması demektir. Bir cümlede bağlaşıklık veya bağdaşıklık yönünden hatalar olması, anlatım bozukluğuna neden olur. Türkçede bağlaşıklık problemleri başlıca şu başlıklar altında incelenir: Özne eksikliği Yüklem eksikliği Özne-yüklem uyumsuzluğu Nesne (düz tümleç) eksikliği Dolaylı tümleç eksikliği Edat tümleci eksikliği Zarf tümleci eksikliği Ek-fiil eksikliği Fiilimsilerin yanlış kullanılması Yardımcı fiil eksikliği Fiil çatısı uyumsuzlukları Tamlama hataları Eklerin hatalı kullanımı Bağlaçların hatalı kullanımı
Çoğul eki

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Çoğul eki" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Şubat 2017 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Çoğul ekleri ya da çokluk ekleri , tekil isimlerin sonuna gelerek çokluk anlamı katan ekler. Türkçedeki çoğul ekleri -lar ve -ler ' dir: elma lar , kalem ler , çocuk lar , güzellik ler Türkçede çoğul ekleri, eğer bahsi geçen varlığın adedi 'belirtilmeyecekse' kullanılır. Eğer adet belirtilecekse ismin tekil hali kullanılır: Kırtasiyeden üç kalem satın aldım. (doğru) Kırtasiyeden üç kalem ler satın aldım. (yanlış) Bazı kalıplaşmış sıfat tamlamaları bu kurala uymazlar: Kırk Haramiler , Üç Silahşörler

Çoğul eklerinin tayini Çoğul eki belirlenirken büyük ünlü uyumuna bakılır. Kelimenin 'sadece' son hecesindeki ünlü ile çoğul ekinin ünlüsünün büyük sesli uyumuna uyması yeterlidir: al e tl e r bay i l e r bonc u kl a r ok u ll a r üz ü ml e r Son seslisi ince okunan bazı sözcükler bu kurala uymazlar: alkoller, protokoller, Memlûkler, saatler, vs.
Bağlam (dilbilgisi)

Bağlam veya kontekst ; [ 1 ] kelime ve cümle gibi anlatım unsurlarının, kullanıldıkları yere ve zamana göre, kendinden önce ve sonra gelen unsurlar nedeniyle kazandığı farklı anlam ve değerler bütünü. Aşağıdaki örneklerde kalın yazılan kelimeler farklı bağlamlarda kullanılmıştır: [ 2 ] İçten tavırları sayesinde herkesçe kısa sürede sevilmişti. İçten yanmalı motorların icadı ile bugünkü arabalar üretilmeye başlandı. Dilbilimin alt disiplinlerinden olan pragmatik , bağlam kavramı üzerine kuruludur. [ 3 ] Bir ifade bağlamsal açıdan değerlendirilirken, kelimelerin yanı sıra cümlelerin de bağlamı ele alınır. İletişimin tam ve doğru olarak gerçekleşebilmesi için bir cümlenin diğer cümlelerle ve hatta yer ve zamanla ilişkisinin de değerlendirilmesi gerekir.
Dilbilgisellik

Dilbilim dizisinin bir parçası Anahatlar Tarihçe Dizin Genel dilbilim Anlambilim Biçimbilim Edimbilim Tarihsel dilbilim Sesbilim Sözdizim Sözdizim-anlambilim arakesiti Sözlükbilim Tipoloji Uygulamalı dilbilim Adli Antropolojik Aradilbilim Belgeleme Çevirmenlik ve yorumculuk Derlemdilbilim Determinizm Edinim Dil felsefesi Dilbilim tarihi Etnometodoloji Filoloji Hesaplamalı İletişim etnografisi Konuşma çözümlemesi Matematiksel Mesafe Metindilbilim Psikodilbilim Ses bilgisi Ses çözümlemesi Sinirdilbilim Söylem çözümlemesi Toplumdilbilim Uygulamalı Yazı sistemleri Teorik çerçeveler Biçimci Bağımsal Dağılımcılık Dil cebiri Öbekyapısal Üretici İşlevsel Bilişsel Dilbilgiselleşme Dizgeci işlevsel Etkileşimsel İşlevsel söylem Kullanıma dayalı Kuruluş Prag Okulu Yapısalcılık Konular Betimlemecilik Bileşimsellik Dil teorisi Dilbilim antropolojisi Dilbilim felsefesi Dilin kökeni Etimoloji Göstergesellik İkinci dil edinimi İnternet dilbilimi Kuralcılık LGBTQ dilbilimi Muhafazakâr ve yenilikçi dil Ortografi Sözdizimin özerkliği Terimtanım Terminoloji g t d Dilbilgisellik ( grammaticality ), dil yetisine dayanan; bir tümcenin zihinsel dilbilgisi kurallarına uygun olma durumu veya niteliğidir. [ 1 ] [ 2 ] Dilbilgisellik kavramı, dilbilgisel cümleleri tanımlayan kuralları formüle etmek için geliştirilmiş üretici dilbilgisi teorisiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Dilek cümlesi

Dilek cümlesi , Türkçedeki anlamına göre cümle türlerinden biri. Yüklemi dilek-şart kipi ekini (-se) alan ve dilek anlamı taşıyan cümledir . [ 1 ] Ah, şu okul bir bit se … Keşke sen de bizimle sinemaya gel se n. Ölmeden önce oraları da gör se m. Şart cümlesi ve istek cümlesi ile karıştırılmamalıdır. Bazı kaynaklarda "dilek-şart cümlesi" şeklinde tek bir kategoride değerlendirilir. Biz de sizinle gel e lim. (istek cümlesi) Çok çalışır sa n başarılı olursun. (şart cümlesi)
Dönüşlülük zamiri

Bu madde, öksüz maddedir ; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur . Lütfen ilgili maddelerden bu sayfaya bağlantı vermeye çalışın. ( Mart 2024 ) Dönüşlülük zamiri , cümledeki eylemin özne tarafından bizzat yapıldığını bildiren, vurgulayan zamirdir . Dönüşlülük zamiri, kendi sözcüğü ve onun iyelik eki almış halleridir: kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri. Bazı kaynaklarda "şahıs zamiri" olarak da nitelenir. Dilbilgisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü NKC : ph386446
Eşitlik eki

Eşitlik eki , eşitlik hâl eki veya ekvatif ; Türkçede kelimelere eşitlik, benzerlik, birliktelik gibi anlamlar katan bir çekim eki . -ce şeklindedir. Ünsüz sertleşmesi kuralı sebebiyle c harfi ç'ye, büyük ünlü uyumu nedeniyle e harfi a'ya dönüşebilir. Birkaç farklı görevde kullanılır. "Gibi, benzer şekilde" anlamı katar: Akıllı ca yatırımlar yapıyorsun. Çocuk ça davranma. Elime büyük çe bir taş aldım. "-e göre" anlamı katar: Sen ce bu doğru mu? "Birliktelik, beraberlik" anlamı katar: Okul ca geziye gittik. Miktarları vurgulamak için çoğul eki ile birlikte kullanılır: Babam bu fabrikada yıllar ca çalıştı. Onlar ca ülke gezdim.

Yapım eki olan -ce Eşitlik eki olan -ce, isimden isim yapan yapım eki -ce ile karıştırılmamalıdır: Arkadaş ça davrandı. ("gibi" anlamında eşitlik çekim eki) Türk çe öğreniyorum. (Türk özel isminden yeni bir isim türeten yapım eki ) g t d Türkçe dilbilgisi Fonetik Sesler ünlü • ünsüz Ses uyumları büyük ünlü uyumu • küçük ünlü uyumu Ses olayları hece kaynaşması • kaynaştırma ünsüzü • koruyucu ünsüz • pekiştirme • ses türemesi • ulama • ünlü düşmesi • ünsüz düşmesi • ünsüz benzeşmesi • ünsüz sertleşmesi • ünsüz yumuşaması • ünlü daralması • göçüşme • ünsüz değişmesi Kök ve ekler Yapım ekleri isimden isim yapan ekler • isimden fiil yapan ekler • fiilden fiil yapan ekler • fiilden isim yapan ekler Çekim ekleri haber (bildirme) kip ekleri • dilek kip ekleri • ek-fiiller • hâl (durum) ekleri • çoğul ekleri • eşitlik eki • vasıta eki • bildirme eki • ilgi ekleri • ilgi zamiri • iyelik ekleri • koşaç • olumsuzluk eki • şahıs ekleri • soru eki Kelime bilgisi Kelime türleri isim soylu isim (ad) • sıfat (ön ad) • zarf (belirteç) • zamir (adıl) • bağlaç • edat (ilgeç) • ünlem fiil soylu fiil (eylem) • fiilimsi (eylemsi) [ isim-fiil (mastar) • sıfat-fiil (ortaç) • zarf-fiil (ulaç)] Anlamına göre kelimeler temel • yan • gerçek • mecaz • deyim • terim • eşanlamlı • eşsesli • karşıtanlamlı Yapısına göre kelimeler basit • türemiş • birleşik tamlamalar isim tamlaması • sıfat tamlaması • Tamlayanı düşmüş tamlamalar Cümle bilgisi Cümlenin ögeleri Ana ögeler özne • yüklem Yardımcı ögeler ( tümleçler ) nesne ( belirtili nesne • belirtisiz nesne ) • dolaylı tümleç • zarf tümleci Anlamına göre cümleler olumlu • olumsuz • soru • ünlem • emir • gereklilik • istek • dilek • şart Yapısına göre cümleler basit • birleşik • bağlı • sıralı Ögelerinin dizilişine göre cümleler kurallı (düz) • devrik • eksiltili • parantez Yüklemin cinsine göre cümleler isim cümlesi • fiil cümlesi Anlatım Anlatım bozuklukları bağlaşıklık sorunları • bağdaşıklık sorunları Dilbilgisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Fiil cümlesi

Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelere "Fiil Cümlesi " denir. Akaryakıt fiyatları yükselmiş . ( Öğrenilen geçmiş zaman kipi) Çocukları markete yollayacağım . ( Gelecek zaman kipi) Gözlüğüm sanırım kayboldu . ( Bilinen geçmiş zaman kipi) Haydi, oyun oynayalım . ( İstek kipi )

Çekimli fiil Bir fiili kimin ne zaman veya hangi durumda yaptığını bildirecek şekilde ekler almasıyla oluşur. Çekimli fiiller cümle kurarlar ve cümlede yüklem olurlar. Fiili kimin yaptığını kişi ekleri bize bildirir. Örnek: Eve gel-di- n. (-n eki kişi ekidir. Eve senin geldiğini bildirir.) Bir fiilin ne zaman yapıldığını haber kipleri bize bildirir. Örnek: Eve gel- di -n. (Eve sen geçmiş zamanda gelmişsin) Bir fiilin hangi durumda yapıldıığını dilek kipleri bize bildirir. Örnek: Eve gel- meli -sin. (Senin eve gelmen gereklidir.)

Olumsuz hâli Fiil cümlelerinin olumsuz hâli haber ve dilek kip eklerinden önce "-me" olumsuzluk ekinin eklenmesi ile oluşturulur: Yarın okula git me yeceğim. g t d Türkçe dilbilgisi Fonetik Sesler ünlü • ünsüz Ses uyumları büyük ünlü uyumu • küçük ünlü uyumu Ses olayları hece kaynaşması • kaynaştırma ünsüzü • koruyucu ünsüz • pekiştirme • ses türemesi • ulama • ünlü düşmesi • ünsüz düşmesi • ünsüz benzeşmesi • ünsüz sertleşmesi • ünsüz yumuşaması • ünlü daralması • göçüşme • ünsüz değişmesi Kök ve ekler Yapım ekleri isimden isim yapan ekler • isimden fiil yapan ekler • fiilden fiil yapan ekler • fiilden isim yapan ekler Çekim ekleri haber (bildirme) kip ekleri • dilek kip ekleri • ek-fiiller • hâl (durum) ekleri • çoğul ekleri • eşitlik eki • vasıta eki • bildirme eki • ilgi ekleri • ilgi zamiri • iyelik ekleri • koşaç • olumsuzluk eki • şahıs ekleri • soru eki Kelime bilgisi Kelime türleri isim soylu isim (ad) • sıfat (ön ad) • zarf (belirteç) • zamir (adıl) • bağlaç • edat (ilgeç) • ünlem fiil soylu fiil (eylem) • fiilimsi (eylemsi) [ isim-fiil (mastar) • sıfat-fiil (ortaç) • zarf-fiil (ulaç)] Anlamına göre kelimeler temel • yan • gerçek • mecaz • deyim • terim • eşanlamlı • eşsesli • karşıtanlamlı Yapısına göre kelimeler basit • türemiş • birleşik tamlamalar isim tamlaması • sıfat tamlaması • Tamlayanı düşmüş tamlamalar Cümle bilgisi Cümlenin ögeleri Ana ögeler özne • yüklem Yardımcı ögeler ( tümleçler ) nesne ( belirtili nesne • belirtisiz nesne ) • dolaylı tümleç • zarf tümleci Anlamına göre cümleler olumlu • olumsuz • soru • ünlem • emir • gereklilik • istek • dilek • şart Yapısına göre cümleler basit • birleşik • bağlı • sıralı Ögelerinin dizilişine göre cümleler kurallı (düz) • devrik • eksiltili • parantez Yüklemin cinsine göre cümleler isim cümlesi • fiil cümlesi Anlatım Anlatım bozuklukları bağlaşıklık sorunları • bağdaşıklık sorunları Dilbilgisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü LNB : 000134116 NKC : ph164931 NLI : 987007536005305171
Gelecek zamanın hikâyesi

Örnekler gelecekti gidecektim yazacaktınız Gelecek zamanın hikâyesi , Türkçedeki bileşik zamanlardan biridir. Gelecek zaman kipine "-di" ek-fiilinin ses uyum ve olaylarına uyacak şekilde eklenmesi ile oluşturulur. Kip eklerinden sonra -varsa- şahıs eki gelir: fiil + ecek + ti + şahıs eki Gelecek zamanın hikâyesi, geçmişte bir anda, gelecekte gerçekleşeceği bildirilmiş ya da kararlaştırılmış olmasına rağmen gerçekleşmemiş olaylar için kullanılır: Hani dün beni aray acaktı n? (Dinleyici konuşmacıyı aramamış.) Nergis bizimle burada buluş acaktı . (Nergis henüz gelmemiş.) g t d Türkçede zaman ve kipler Basit zamanlar * Haber kipleri Bilinen geçmiş zaman Öğrenilen geçmiş zaman Şimdiki zaman Geniş zaman Gelecek zaman Dilek kipleri Dilek kipi Ek-fiiller -idi -imiş -ise Bildirme eki Bileşik zamanlar Bilinen geçmiş zamanın ... hikâyesi şartı Öğrenilen geçmiş zamanın ... hikâyesi rivâyeti şartı Şimdiki zamanın ... hikâyesi rivâyeti şartı Geniş zamanın ... hikâyesi rivâyeti şartı Gelecek zamanın ... hikâyesi rivâyeti şartı Dilek-şart kipinin ... hikâyesi rivâyeti İstek kipinin ... hikâyesi rivâyeti Gereklilik kipinin ... hikâyesi rivâyeti şartı Dilbilgisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Gereklilik cümlesi

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Gereklilik cümlesi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Şubat 2017 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Gereklilik cümlesi , gereklilik eki -meli ile oluşturulan cümledir. -meli eki büyük sesli uyumuna uyarak -malı hâline dönüşebilir. Gereklilik, tavsiye ve bazen de zorunluluk bildirir. Bu filmi mutlaka izle meli sin. Hafta sonuna kadar bu kitabı oku malı yım. O buraya acil gel me li. Ödemelerini zamanında yap malı sın.

Olumsuz hâl Olumsuzluk hâli, olumsuzluk eki "-me" ile oluşturulur: Bu kadar çok şeker ve tuz tüket me melisin.
İma

İma veya sezdiri ( implicature ), bir şeyi üstü kapalı bir biçimde belirtme, doğrudan değil dolaylı olarak anlatma yöntemidir. [ 1 ] Edimbilim ve anlambilim ile ilgili olan ima, iletilmek istenen bir şeyi açıkça söylemekten ziyade daha etkili bir şekilde iletişim kurmaya yardımcı olabilir. Dil felsefesicisi H. P. Grice bu terimi 1975 yılında ortaya atmıştır. Grice, konuşmacılardan genel konuşma kurallarına uymaları beklendiği için ortaya çıkan "konuşmaya dayalı" imalar ile "ama" veya "bu nedenle" gibi belirli kelimelere bağlı olan "geleneksel" imaları birbirinden ayırmıştır.
Konotasyon

Konotasyon [ 1 ] veya konnotasyon , [ 2 ] bir sözcüğün birincil ve edebî anlamlarının yanı sıra insanda uyandırdığı duygu ve düşüncelerdir. [ 3 ] Genellikle olumsuz veya olumlu konotasyona sahip olmak şeklinde kullanılır. Örneğin Türkçede "şişko" sözcüğü olumsuz bir konotasyona sahip ve bazı durumlarda hakaret kabul edilebilirken aynı anlamdaki "kilolu" sözcüğü daha nötrdür. Benzer şekilde "tombul" sözcüğü de sevimlilik duygusu uyandırır ve daha olumlu bir konotasyona sahiptir. Konotasyon kavramı sıklıkla denotasyon ile karşılaştırmalı olarak kullanılır. Denotasyon, bir sözcüğün birincil anlamını temsil ederken konotasyon, bahsi geçen sözcüğün diğer karakteristikleri ile ilgili bilgi verir. Mesela anne sözcüğün asıl anlamı ve denotasyonu "çocuk sahibi kadın"dır. Aynı sözcüğün konotasyonları ise "sevgi" ve "koruma" gibi kavramlardır. [ 3 ]

Köken Konotasyon sözcüğü Latince Latince : connotare (ilaveten işaretlemek) sözcüğünden gelir. [ 3 ]
İsim soylu kelime

Örnekler başka ben çocuk güzel hey hızlı veya İsim soylu kelimeler ; cümlede isim gibi davranabilen, bazıları ismin hâllerini alabilen veya isim yerine kullanılan, fiil bildirmeyen kelimeler . Türkçedeki isim soylu kelimeler şunlardır: [ 1 ] [ 2 ] İsimler (ad) Sıfatlar (ön ad) Zamirler (adıl) Edatlar (ilgeç) Bağlaçlar Ünlemler Zarflar (belirteç) İsim soylu kelimeler kendi içinde şu gruplara ayrılır: [ 1 ] A. Tam anlamı olanlar 1. Tek başına görev üstlenenler İsimler Zamirler 2. Başka kelimelerle birlikte görev üstlenenler Sıfatlar Zarflar B. Tam anlamı olmayanlar Edatlar Bağlaçlar Ünlemler

Adlaşma Türkçede sıfatlar ve zamirler aynı zamanda isimdirler. [ 3 ] Türkçede yaygın olarak sıfat veya zarf olarak kullanılan bazı kelimelerin cümlede isim olarak kullanılmasına adlaşma denir. Büyük bir dilim kek (sıfat) Büyük , büyüklüğünü bilmelidir. (isim) Bu akşam Ömerlerde kalacağım. (zarf) Ilık ve huzurlu bir akşamdı . (isim, bkz. ek-fiiller )
İkileme

İkileme , cümledeki anlamı pekiştirmek, güçlendirmek ve daha çekici hale getirmek için aynı veya farklı kelimelerin yan yana getirilmesiyle oluşturulmuş sözcük grubu. [ 1 ] İkilemelerin belirli görevleri ve oluşum şekilleri vardır.

Oluşum şekilleri İkileme Örnekleri Oluşum Şekli güle güle, ağır ağır, tıkır tıkır, yavaş yavaş Aynı iki sözcüğün tekrarı doğru dürüst, yalan yanlış, sağ salim, eş dost Yakın anlamlı kelimelerin kullanılması aşağı yukarı, ileri geri, iyi kötü, az çok Karşıt anlamlı sözcüklerin kullanılması kılık kıyafet, akıllı uslu, ses seda Eş anlamlı kelimelerin kullanılması eğri büğrü, hayal meyal, ufak tefek, cümbür cemaat Biri anlamlı biri anlamsız kelimenin kullanıması abur cubur, ıvır zıvır, yalap şalap, mırın kırın İki anlamsız kelimenin kullanılması fokur fokur, şırıl şırıl, vız vız, horul horul, tıkır tıkır Yansıma sözcüklerin kullanılması para mara, şaka maka, ev mev, ders mers İkinci kelimenin başına -m eklenmesi

Kullanımı Arasına hiçbir noktalama işareti konulmaz ve ayrı yazılır. Yanlış kullanım Doğru kullanım iyikötü iyi kötü iyi, kötü iyi kötü
Hece

Bu madde konu hakkında evrensel bir bakış açısı yansıtmamaktadır. Maddeyi geliştirerek ve sorunu tartışma sayfasında tartışarak maddenin evrenselleşmesini sağlayabilirsiniz. ( Eylül 2020 ) Hece veya seslem , kelimeleri oluşturan, en küçük birimi harf olan ve ağzın tek hareketinde sarf edilebilen ses modelidir. [ 1 ] Türkçede en az bir harf, en çok dört harften oluşur ve içinde en fazla bir tek sesli harf bulunur.

Hece çeşitleri Türkçede heceyi oluşturan seslerin sayısına ve bu seslerin hecedeki yerine göre altı çeşit hece vardır: 1. Bir sesli harften oluşan hece : o - da 2. Bir sesli, bir sessiz harften oluşan hece : eb - ru, ay - va, im - la 3. Bir sesli, iki sessiz harften oluşan hece : ilk , üst , aşk , 4. Bir sessiz, bir sesli harften oluşan hece: el - ma , ka - fa 5. Bir sessiz, bir sesli, bir sessiz harften oluşan hece: mu- rat , ya- tak 6. Bir sessiz, bir sesli, iki sessiz harften oluşan hece : Türk , kalp , şark Yabancı dilden gelen kelimelerde ise farklı tip heceler bulunabilir: iki sessiz, bir sesli, bir sessiz harften oluşan hece : tren , tram -vay iki sessiz, bir sesli, iki sessiz harften oluşan hece : prens , kramp
Olumlu cümle

Olumlu cümle , içinde herhangi bir olumsuzluk eki veya koşacı olmayan cümlelere denir.

Örnekler Dün işe gitmiş. Kardeşim okuldan döndü. Pazardan patates aldım.
Olumsuzluk eki

Olumsuzluk eki , bir cümlenin olumsuz anlam kazanmasını sağlayan ek. Türkçede olumsuzluk eki -me 'dir. Bu ek, kendinden önceki hecede kalın bir ünlü varsa -ma 'ya dönüşür: Dün gece eve gel me dim. Yarınki törene katıl ma yacağım. Olumsuz soru cümlesi oluşturmakta da kullanılır: Akşam bize gel me yecek misin? Şimdiki zaman eki -yor' dan önce kullanıldığında şekil değişikliğine uğrar ve dar ünlülerden birini alır: Bu toplum çok görgü süz . Hiç abur cubur ye mez di. Hiç buralara uğra mı yorsun.

Diğer olumsuzluk yapıları Türkçede olumsuzluk eki kullanmadan da olumsuz cümle oluşturmak mümkündür: Hava o kadar da soğuk değil . (bkz. koşaç ) Ne ders çalışasım ne de spor yapasım var. (bkz. bağlaçlar )
Öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesi

Duyulan geçmiş zamanın hikâyesi , öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesi veya -miş'li geçmiş zamanın hikâyesi , [ 1 ] Türkçede birleşik zamanlı bir fiil çekimi. Bir fiilin sonuna -mış ya da -miş ve -dı ya da -di eklerinin ses uyumlarına uyacak şekilde birlikte eklenmesi ile oluşturulur: Ben gel mişti m. Biz gel mişti k. Sen gel mişti n. Siz gel mişti niz. O gel mişti . Onlar gel miş ler di .

Kullanımı [[Dosya:-miş'li geçmiş zamanın hikâyesi (-mişti).png|küçükresim|upright=1.14|-miş'li geçmiş zamanın hikâyesinin kullanımlarından ilki zaman çizelgesi üzerinde.]]
Öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinin Türkçe 'de başlıca iki tür kullanımı vardır. Başlıca olarak, geçmişteki bir olay referans alınarak ondan daha önce gerçekleşmiş bir olay aktarılırken kullanılır: Annemler eve gel di ğinde kardeşim çoktan uyu muştu . (Kardeşin uykuya dalması önce, annenin gelmesi sonra.) Polis mağazaya ulaş tı ğında hırsızlar kaç mıştı . Seni dün de ara mıştı m. (Aramanın en az iki kez gerçekleştiği ifadeden anlaşılıyor.) İkinci olarak, konuşanın da dinleyenin de haberdâr olduğu geçmiş olaylar anılırken kullanılır: Doğum günümde ne kadar çok eğlen mişti k, değil mi? Geçen sene kış ne kadar da çetin geç mişti . Yukarıdaki örneklerde eğer dinleyici geçmişteki olaylardan habersiz olsaydı, konuşmacı muhtemelen bilinen geçmiş zamanı (-di) kullanırdı: Doğum günümde çok eğlen di k. Keşke sen de gelebilseydin. Geçen sene bizim oralarda kış çok çetin geç ti . Bahsedilen konuya konuşmacı bizzat şahit olmamış olsaydı, muhtemelen öğrenilen geçmiş zamanı (-miş) kullanırdı: Duyduğuma göre doğum günü partisinde çok eğlen miş siniz. Geçen sene buralarda kış çok çetin geç miş .

Olumsuz hâli Olumsuz hâli "-miş" ekinden önce "-me" eki eklenerek oluşturulur. Bütün ekler ses uyumu kurallarına uymalıdır: Beden eğitimi dersine kimse katıl mamıştı .
İzmir'deki parklar listesi

Bu sayfada Türkiye 'nin İzmir şehrinde yer alan parklar listelenmektedir.

Parklar Kültürpark ( Konak ) Aşık Veysel Rekreasyon Alanı ( Bornova ) Buca Yedigöller ( Buca ) Buca Gölet (Buca) Hasanağa Bahçesi (Buca) Homeros Vadisi (Bornova) Susuzdede Parkı (Konak) İzmir Doğal Yaşam Parkı ( Çiğli )
Doğanın Yedi Harikası

Doğanın Yedi Harikası (2007-2011) (Özgün ismi: New 7 Wonders of Nature ) 2007 yılında başlatılan ve Dünya'nın yedi doğal harikasının halk tarafından bir anket yoluyla seçilmesi amacını taşıyan girişim. Kanadalı-İsviçreli Bernard Weber tarafından öncülüğü yapılan girişim, [ 1 ] İsviçre merkezli bir vakıf olan New7Wonders Vakfı tarafından yürütüldü. [ 2 ] Girişim önceki Dünyanın Yeni Yedi Harikası kampanyasının devamı niteliğindedir. 11 Kasım 2011 tarihinde biten oylama ile dünya çapında yaklaşık 100 milyon kişi oy kullanmıştır. [ 3 ]

Doğanın Yedi Harikası Doğanın Yedi Harikası oylama sistemine göre bu listedekilerden biri veya birkaçı bir sonraki oylama sezonunda değişikliğe uğrayabilir. Yer Ülke Resim Amazon Yağmur Ormanları ve Amazon Nehri Bolivya , Brezilya , Kolombiya , Ekvador , Fransa ( Fransız Guyanası ), Guyana , Peru , Surinam , Venezuela Jeju Adası Güney Kore Halong Körfezi Vietnam Iguazú / Iguaçu Şelaleleri ( Iguazú Ulusal Parkı ) Arjantin , Brezilya Puerto Princesa Yeraltı Nehri Filipinler Komodo Adası ( Komodo Ulusal Parkı ) Endonezya Table Dağı ( Table Dağı Ulusal Parkı ) Güney Afrika

Diğer finalistler Yer Ülke Resim Bu Tinah Birleşik Arap Emirlikleri Ölü Deniz Ürdün , İsrail Büyük Set Resifi Avustralya Jeita Grotto Lübnan Kilimanjaro ( Kilimanjaro Ulusal Parkı ) Tanzanya Masurian Göl Bölgesi Polonya Sundarbans Bangladeş , Hindistan Maldivler Maldivler

28 finalist Yer Ülke Resim Angel Şelaleleri Venezuela Fundy Körfezi ( Fundy Ulusal Parkı ) Kanada Kara Orman Almanya Cliffs of Moher İrlanda El Yunque Porto Riko ABD Galapagos Adaları ( Galápagos Ulusal Parkı ) Ekvador Büyük Kanyon ( Grand Canyon Ulusal Parkı ) ABD Matterhorn / Cervino İtalya , İsviçre Milford Sound Yeni Zelanda Mud Volcanoes Azerbaycan Uluru ( Uluṟu-Kata Tjuṯa Ulusal Parkı ) Avustralya Vesuvius ( Vesuvius Ulusal Parkı ) İtalya Yushan ( Yushan Ulusal Parkı ) Tayvan
Bölgelere göre sürüngenler listesi

Bölgelere göre sürüngenler listesi , ülke ve bölgelerde bulunan sürüngenleri içeren listeleri sıralar.

Kıta Afrika Kanarya Adaları'ndaki sürüngenler listesi Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki sürüngenler listesi Gana Lesoto Madagaskar Moroko Asya Güney Asya Kore Yarımadası Afganistan Çin Hindistan Kaziranga Milli Parkı İran İsrail Lübnan Moğolistan Pakistan Sri Lanka Singapur Türkiye Okyanusya Avusturalya Tazmanya Batı Avusturalya Houtman Abrolhos Recherche Archipelago Avrupa Ege Bulgaristan Kıbrıs Finlandiya Fransa Büyük Britanya İrlanda İtalya Letonya Polonya Portekiz İspanya İsveç Cebelitarık Kuzey Amerika Kanada Amerika Birleşik Devletleri Alabama Arizona Arkansas Kaliforniya Güney Karolina Kolorado Florida Georgia Idaho Indiana Indiana Dunes Iowa Kansas Massachusetts Michigan Minnesota Missouri Montana New Jersey Kuzey Karolina Oklahoma Güney Dakota Teksas Washington Olimpik Milli Parkı Batı Virginia Wyoming Yellowstone Milli Parkı Karayipler Anguilla Antigua and Barbuda Barbados Küba Dominika Grenada Grenadinler Guadeloupe Martinik Montserrat Porto Riko Saba Saint Barthélemy Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Martin Saint Vincent Sint Eustatius Orta Amerika Costa Rica Kolombiya'daki sürüngenler listesiGuatemala Güney Amerika Brezilya Kolombiya

See also Herpetology Bu madde tür ile ilgili listelerin listesidir . Eğer bir iç bağ sizi yanlışlıkla buraya yönlendirdiyse, bu bağlantıyı doğrudan hedeflenen maddeye gidecek şekilde düzenleyebilirsiniz.
IUCN Kırmızı Liste kritik tehlike altındaki türlerin listeleri

Bu maddede birçok sorun bulunmaktadır. Lütfen sayfayı geliştirin veya bu sorunlar konusunda tartışma sayfasında bir yorum yapın. Bu madde, öksüz maddedir ; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur . Lütfen ilgili maddelerden bu sayfaya bağlantı vermeye çalışın. ( Mayıs 2024 ) Bu madde, Vikipedi biçem el kitabına uygun değildir . Maddeyi, Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Gerekli düzenleme yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. ( Mayıs 2024 ) Bu madde önerilmeyen biçimde kaynaklandırılmıştır . Gösterilen kaynaklar kaynak gösterme şablonları kullanılarak dipnot belirtme biçemine uygun olarak düzenlenmelidir. ( Ağustos 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Bu madde, yapay zekâ ile oluşturulmuş bir kısım içeriyor olabilir Bu tip bir metinde kurgusal veya gerçek dışı bilgi ve kaynaklar olabilir. Telif hakkı ihlalleri ve doğrulanabilirlik sorunları ortadan kaldırılmalıdır ( Bakım şablonunun ne zaman ve nasıl kaldırılacağını öğren ) . ( Kasım 2025 ) Kritik Tehlike Altındaki Türler (Critically Endangered) IUCN Kırmızı Listesi' nde yer alan ve doğada yok olma riski en yüksek olan türleri kapsar. Bu türler, nesillerini sürdürmek için acil koruma önlemlerine ihtiyaç duyarlar.

Memeliler Javan Gergedanı (Rhinoceros sondaicus) Yaşama Alanı: Endonezya Tehditler: Habitat kaybı, avcılık Sumatra Kaplanı (Panthera tigris sumatrae) Yaşama Alanı: Sumatra, Endonezya Tehditler: Habitat tahribatı, yasadışı avlanma Vaquita (Phocoena sinus) Yaşama Alanı: Kaliforniya Körfezi, Meksika Tehditler: Yasadışı balık avcılığı, habitat kaybı

Kuşlar Sumatra Yerel Ördeği (Anas luzonica) Yaşama Alanı: Filipinler Tehditler: Habitat tahribatı, avcılık Kaliforniya Akbaba (Gymnogyps californianus) Yaşama Alanı: Kuzey Amerika Tehditler: Kurşun zehirlenmesi, habitat kaybı

Sürüngenler Madagaskar Timsahı (Crocodylus mindorensis) Yaşama Alanı: Madagaskar Tehditler: Habitat kaybı, yasadışı avcılık Angonoka Kaplumbağası (Astrochelys yniphora) Yaşama Alanı: Madagaskar Tehditler: Habitat tahribatı, yasadışı evcil hayvan ticareti Amfibiler Harlequin Kurbağası (Atelopus varius) Yaşama Alanı: Orta Amerika Tehditler: Chytrid mantarı, habitat kaybı Titicaca Su Kurbağası (Telmatobius culeus) Yaşama Alanı: Titicaca Gölü, Peru ve Bolivya Tehditler: Su kirliliği, aşırı avlanma

Balıklar Mekong Dev Yayın Balığı (Pangasianodon gigas) Yaşama Alanı: Mekong Nehri, Güneydoğu Asya Tehditler: Aşırı avlanma, habitat kaybı Adriatic Sturgeon (Acipenser naccarii) Yaşama Alanı: Adriyatik Denizi ve çevresi Tehditler: Aşırı avlanma, su kirliliği

Omurgasızlar Kalligrammatidae Kelebeği (Kalligramma spp.) Yaşama Alanı: Güneydoğu Asya Tehditler: Habitat kaybı, iklim değişikliği Horseshoe Crab (Tachypleus tridentatus) Yaşama Alanı: Güneydoğu Asya kıyıları Tehditler: Habitat tahribatı, aşırı avlanma
Hayvan ırkları listesi

Bu liste hayvan ırkları listesidir.

Liste Kedi ırkları listesi Sığır ırkları listesi Tavuk ırkları listesi Alman tavuk ırkları listesi Fransız tavuk ırkları listesi İtalyan tavuk ırkları listesi İspanyol tavuk ırkları listesi Fransız sığır ırkları listesi Hint sığır ırkları listesi İtalyan sığır ırkları listesi İspanyol sığır ırkları listesi Köpek ırkları listesi Polis köpeği ırkları listesi Eşek ırkları listesi Fransız eşek ırkları listesi İtalyan eşek ırkları listesi İber eşek ırkları listesi Ördek ırkları listesi Keçi ırkları listesi Çin keçi ırkları listesi İtalyan keçi ırkları listesi İsviçre keçi ırkları listesi Kaz ırkları listesi Gine domuzu ırkları listesi At ırkları listesi DAD-IS'deki at ırkları listesi Afrika at ırkları listesi Brezilya at ırkları listesi Fransız at ırkları listesi Alman at ırkları listesi Hint at ırkları listesi İber at ırklarının listesi Endonezya at ırkları listesi İtalyan at ırkları listesi Japon at ırkları listesi Domuz ırkları listesi İtalyan domuz ırkları listesi Güvercin ırkları listesi Tavşan ırkları listesi Koyun ırkları listesi İtalyan koyun ırkları listesi Hindi ırkları listesi Manda ırkları listesi Fantezi sıçan ırkları listesi Laboratuvar faresi ırkları listesi Bal arısı ırkları listesi
Kültivarlar listesi

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Kültivarlar listesi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Cabernet Sauvignon (cépage), Portekiz'de Meyve, Fransa'da Üzüm, Portekiz'de Üzüm, Portekiz'de Üzüm Bağları Bu liste bitki kültivarları , çeşitlerinin ve suşlarının bir listesidir.

Liste Elma çeşitleri listesi Japon elma çeşitleri listesi Ananas çeşitleri listesi Ayva çeşitleri listesi Muz çeşitleri listesi Fesleğen çeşitleri listesi Callistemon çeşitleri listesi Citrus medica çeşitleri listesi Kana çiçeği çeşitleri listesi Esrar türü Bakliyat çeşitleri listesi Bezelye çeşitleri listesi Biber çeşitleri listesi Patlıcan çeşitleri listesi cherimoya çeşitleri listesi Narenciye melezleri ve çeşitleri listesi Kahve çeşitleri listesi Salatalık çeşitleri listesi Gazania çeşitleri listesi Üzüm çeşitleri listesi Grevillea çeşitleri listesi Şerbetçiotu çeşitleri listesi Mango çeşitleri listesi Nergis bahçecilik bölümleri listesi Nemesia çeşitleri listesi Nepenthes çeşitleri listesi Erik çeşitleri listesi Şeftali çeşitleri listesi Zeytin çeşitleri listesi Hurma çeşitleri listesi Soğan çeşitleri listesi Ravent çeşitleri listesi Armut çeşitleri listesi Kiraz çeşitleri listesi Vişne çeşitleri listesi Karpuz çeşitleri listesi Kavun çeşitleri listesi Pirinç çeşitleri listesi Lahana çeşitleri listesi Havuç çeşitleri listesi Bahçe gülleri Gül yetiştiricileri listesi Çilek çeşitleri listesi Patates çeşitleri listesi Tatlı patates çeşitleri listesi Mısır çeşitleri listesi Domates çeşitleri listesi Theobroma cacao çeşitleri listesi