Metin/SemanticWikipediaArticleGraph huggingface dataset:
Willendorf Venüsü

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Willendorf Venüsü" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Willendorf Venüsü Willendorf Venüsü , Avusturya 'nın, Eski Taş Çağı 'na ait en ünlü kalıntısıdır. Heykel bugün Viyana Doğa Tarihi Müzesi 'nde görülebilir. Oolitik kireçtaşı'ndan yapılmıştır ve bu taş heykelin bulunduğu coğrafyada bulunmamaktadır. Adına Venüs verilmesinin klasik Venüs'le bir ilgisi yoktur ve zaten Venüs'le arasında binlerce yıl vardır. Heykel MÖ 25.000 yıllarında yapılmıştır. 7 Ağustos 1908 tarihinde Wachau 'da Willendorf 'ta yapılan demiryolu inşaatı sırasında keşfedilmiştir. Kireç taşından, neredeyse hiç hasar görmeden günümüze ulaşan heykel 11 cm yüksekliğinde, büyük göğüsleri, dikkat çekici bir Venüs tepesi ve geniş kalçaları olan çıplak bir kadın figürünü temsil eder. Kafada yüz bulunmaz, ama dalgalı bir saç stili dikkat çeker. Boya kalıntıları heykelin aslında kalın bir kireçle boyanmış olduğunu gösterir. Orijinal heykel çok değerli görüldüğünden uzun bir süre heykelin sadece bir kopyası müzede sergilendi. Doğa Tarihi Müzesi'nin ilk düzenlemelerinden birinde özel bir vitrine kondu. Aynı kazıda bulunan başka iki kadın heykeli de Venüs II ve Venüs III olarak adlandırıldı. Heykellerin hepsinin verimliliği temsil ettiğine inanılmaktadır. Wikimedia Commons'ta Willendorf Venüsü ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur. Otorite kontrolü BNF : cb15950169p (data) GND : 4187499-7 LCCN : n99030260 SUDOC : 129553697 VIAF : 185215410 WorldCat (LCCN): n99-030260
Tepe kalesi

İngiltere'deki Maiden Kalesi, Avrupa'nın en büyük tepe kalelerinden biridir. [ 1 ] [ 2 ] Fotoğraf, 1935 yılında Binbaşı George Allen (1891–1940) tarafından çekilmiştir. Tepe kalesi , höyük kale , yerleşimli tepe savunması , savunma avantajı sağlamak için yükseltiden yararlanılarak inşa edilmiş bir tür müstahkem sığınak veya korunaklı yerleşim yeridir. Geç Avrupa Tunç Çağı ve Demir Çağı'na özgüdürler. Bazıları Roma sonrası dönemde de kullanılmıştır. Tahkimat genellikle bir tepenin hatlarını takip eder ve bir veya daha fazla toprak siper veya taş sur , kazıklı çitler veya savunma duvarları ve dış hendeklerden oluşur. Düşmanlar yaklaştığında, bölge sakinleri onları uzaktan fark ederdi. Britanya'da 2.000'den fazla Demir Çağı tepe kalesi bilinmektedir;  bunların yaklaşık 600'ü Galler'de bulunuyor. [ 3 ] Hampshire'daki Danebury, Britanya'daki en kapsamlı araştırılmış Demir Çağı tepe kalesi olmasının yanı sıra en kapsamlı şekilde yayınlanmış olanıdır. [ 4 ]
Batı Antarktika çatlağı

Batı Antarktika çatlağı (İngilizce: West Antarctica Rift ), Doğu ve Batı Antarktika arasında uzanan büyük ve aktif bir çatlak vadidir ( Rift valley [ en ] ). Ross Denizi , Ross Buz Sahanlığı altındaki alanı ve Batı Antarktika'nın bir kısmını kapsar. Batı Antarktika'nın kratonik olmayan alanının Litosferik incelme nedeniyle evrimleşmesiyle oluşmuştur. Batı Antarktika çatlağının jeolojik araştırması Transantarktik Dağları 'nın tepelerinden ayrı  buz üzerinde çıkıntı olmasından dolayı zordur. Bölge Batı Antarktika Buz Tabakası ile kaplıdır. Bu yüzden, çatlak diğer büyük yarık vadilerden daha az bilinmektedir.
Sauropoda

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Sauropoda Yaşadığı dönem aralığı: 208,5-66 myö Resiyen-Kretase [ 1 ] PreЄ Є O S D C P T J K Pg N** | |
| Apatosaurus | |
| **Biyolojik sınıflandırma** | |
| Âlem: Animalia Şube: Chordata Klad : Dinosauria Klad : Saurischia Alt takım: † Sauropodomorpha Klad : † Anchisauria Klad : † Sauropoda Marsh, 1878 | |
| Âlem: | |
| Şube: | |
| Klad : | |
| Klad : | |
| Alt takım: | |
| Klad : | |
| Klad : | |
| **Alt gruplar [ 2 ] [ 3 ]** | |
| † Amygdalodon † Archaeodontosaurus ? † Blikanasaurus † Chinshakiangosaurus † Gongxianosaurus † Isanosaurus † Kotasaurus † Protognathosaurus ? † Pulanesaura † Sanpasaurus ? † Schleitheimia ? † Yizhousaurus ? † Lessemsauridae † Gravisauria | |

Sauropoda , Saurischia kladından (kertenkele kalçalı) bir dinozor grubudur . [ 1 ] [ 3 ] Kladın şimdiye kadar bulunan en büyük üyesi 37 metre (baştan kuyruğa) uzunluğundadır. Bu hayvanların çok uzun boyunları, uzun kuyrukları, gövdeleri ile kıyaslandığında küçük kafaları ve kalın sütun gibi bacakları vardı. Bazı türlerinin ulaştığı muazzam boyutları ile tanınırlar ve bu grubun üyeleri içinde karada yaşamış en büyük canlılar bulunur. Tanınmış cinsler içinde Brachiosaurus , Diplodocus ve Apatosaurus sayılabilir. Sauropoda ilk olarak Trias Dönemi 'nin sonlarında ortaya çıktılar ve bu dönemde Plateosauridae familyasından hayvanlara benziyorlardı. Kretase 'nin sonuna kadar yaygın olarak yaşadılar. Antarktika dahil olmak üzere tüm kıtalarda fosil buluntularına rastlanır. Sauropoda adı Othniel Charles Marsh tarafından 1878 yılında çıkarılmıştır ve Antik Yunanca 'da kertenkele ayağı anlamına gelir. [ 4 ] Sauropoda grubundan dinozorlar en çok tanınabilen dinozorlardır ve cüsseleri nedeniyle popüler kültürde sıkça karşılaşılır.

Notlar 1 2 "Mindat.org" . www.mindat.org . 4 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi . Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021 . ↑ Holtz, Thomas R. Jr. (2012). "Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages" (PDF) . 2 Mart 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 1 2 "Fossilworks: Sauropoda" . fossilworks.org . 20 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi . Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021 . ↑ Marsh, O.C. (1878). "Principal characters of American Jurassic dinosaurs. Part I " ". American Journal of Science and Arts . Cilt 16. ss. 411-416. Wikimedia Commons 'ta Sauropoda ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. Wikispecies 'te Sauropoda ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur. Dinozor ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Alpin Orojenezi

Alpin orojenezle oluşan dağ kuşakları Kıta-kıta çarpışmasında Litosfer kalınlaşması ile dağ oluşumu. Alpin orojenezi (Alp orojenezi), Mesozoik ile Tersiyer zamanları arasında oluşmuş orojenez olayıdır. [ 1 ] III. zamanın ortalarında meydana gelen dağ oluşum hareketleri. [ 2 ] Alp orojenezi ile oluşan dağlar aynı zamanlarda oluşan Himalaya Dağlarını da içerecek şekilde Alp-Himalaya Orojenezi şeklinde de ifade edilir. Sistemin içinde şu dağlar yer alır: Atlas Dağları , Rif Dağları , Betik Dağları, Cantabria Dağları , Pireneler , Alpler , Apenin Dağları , Dinar Alpleri , Pindos Dağları , Karpatlar , Koca Balkan Dağları , Toros Dağları , Doğu Anadolu Dağları, Kafkas Dağları , Elburz Dağları , Zagros Dağları , Hindukuş Dağları , Pamir Dağları , Karakurum Dağları , Himalaya Dağları . Alp orojenezinin oluştuğu alan Tetis Okyanusunun bulunduğu alandır. Levha hareketleri ile 40-45 milyon yıl önce, güneyde bulunan Afrika, Arap Levhası ve Hint Levhası kuzeye doğru hareket ederek, Avrupa ve Asya ile çarpıştı. Tetis tabanınında bulunan malzeme günümüzde çarpışan levhaların kıta kenarları ile birlikte Alp-Himalaya dağ kuşağını oluşturmaktadır. [ 3 ] İspanya'dan Hindistan'a kadar uzanan Tetis Okyanusundan günümüze sadece Akdeniz kalmıştır. İki kıtasal levhanın çarpıştığı durumda Litosferde kalınlaşma görülür ve dağ kuşakları ortaya çıkar. Hindistan levhasının Asya'ya çarpması halen devam etmekte ve Himalayalar yılda 1 cm yükselmektedir. [ 3 ] Arap levhasının Anadolu Levhasına yaptığı basınç da devam etmektedir. Bunun göstergesi ise Türkiye'de devam eden güçlü sismik hareketler yani depremlerdir. Afrika ile Avrupa levhalarının çarpışmayı sürdürdüklerinin kanıtı ise Etna ve Vezüv yanardağlarının devam eden faaliyetleridir. Levha hareketleri sürmesi halinde 50 milyon yıl sonra Akdeniz kapanacak, Afrika Asya ve Avrupa ile birleşecektir. [ 4 ]
Beringia

Başlığın diğer anlamları için Bering sayfasına bakınız. Bering Köprüsü ile karıştırılmamalıdır. Son buzul çağı sonrasında Bering Boğazı çevresindeki buzulların erimesiyle kara bağlantısı ortadan kalkar. Beringia'daki 21.000 öncesinden 1000 yıl öncesine kadar gerçekleşen gelişmeyi gösteren animasyon. Beringia , 10-12 bin yıl öncesine kadar var olmuş Kuzey Amerika 'yı Asya 'ya bağlayan ve insanların ilk kez Amerika kıtasına varmalarını mümkün eden kara bağlantısıydı.

Coğrafya Beringia bugün Bering denizinin kuzeyinde bulunan Bering Boğazı 'nın olduğu bölgedeydi. Yani Alaska ( ABD ) ile Sibirya 'nın ( Rusya ) arasındaydı.

Tarih 10.000 yıl öncesine kadar (bazı daha modern araştırmalara göre 11.000 veya 12.000 yıl da olabilir) son buzul çağının sona ermesi ile denizler epey alçalmış ve böylece Kuzey Amerika ile Asya'yı bağlayan Beringia denizin üstünde kalmıştır. Deniz seviyesinin 125 m alçalması ile 40–50 km genişliğinde ve yaklaşık 85 km uzunluğunda bir kara parçası ortaya çıkmıştır. Bu karanın üstünde yeşil kırlar gelişti. İnsanlar bu kara parçasına Asya'dan göç ile yayılıp üzerinde yaşamaya başladılar. [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] Zamanla buradan Amerika'ya doğru yayıldılar. [ 6 ] Uzun süre tüm Amerika yerlilerinin bu kara bağlantısı üzerinden Amerika'ya ulaştıkları kabul ediliyordu ancak daha yeni araştırmalara göre 40.000 öncesine kadar da Amerika'da yaşayan insanlar olduğu tespit edilmiştir. Henüz tüm dünya bilimcileri tarafından kabul edilmemiş New Jersey Rutgers Üniversitesi'nce yapılan başka bir araştırmaya göre bütün Amerika yerlileri 14.000 - 12.000 zamanlarında yaşamış olan 70 insandan türemiştir.
Sibirya (kıta)

Bu madde eski bir kıta hakkındadır. Günümüzde Rusya sınırları içinde kalan coğrafi bölge için Sibirya sayfasına bakınız. Kuzey Asya 'daki eski Sibirya kıtasının kalıntılarının mevcut konumu Sibirya ( Angaraland veya kısaca Angara ve Angarida olarak da bilinir), [ 1 ] Sibirya 'nın merkezindeki eski bir kratondur . Günümüzde Orta Sibirya Platosu 'nu oluşturan bu bölge, Geç Karbonifer - Permiyen 'de Pangea ile kaynaşmadan önce tek başına bir kara kütlesiydi. Pasif bir kıta kenarı olan Verkhoyansk Denizi , bugün Doğu Sibirya Ovası olarak bilinen yerde, Sibirya Kratonu 'nun doğusunu çevreliyordu. [ 2 ] Angaraland ismi, Paleozoyik sırasında Kuzey Yarımküre 'de yanlış bir şekilde iki büyük kıta olduğuna inanan Avusturyalı jeolog Eduard Suess 1880'lerde seçildi. Bunlar sırasıyla Kuzey Amerika ve Avrupa 'nın bir yarımadayla bağlı olduğu (= Grönland ve İzlanda ) " Atlantis " ve adını Sibirya'daki Angara Nehri 'nden alan "Angara-land", yani Doğu Asya 'ydı. [ 3 ]

Paleozoyik tarih Yaklaşık 470 milyon yıl önce, Ordovisiyen Dönemi'nin ortasında, Dünya'daki kıtaların ve okyanusların haritası (SI=Sibirya, LA= Laurentia , BA= Baltika ) Sibirya, Karbonifer Dönemi boyunca küçük bir kıta olan Kazakistanya ile çarpışana kadar, Erken Paleozoyik sırasında tek başına bir kıtaydı. Kazakistanya ile çarpışmasını takiben Geç Karbonifer - Permiyen sırasında Avroamerika/Lavrusya ile çarpışarak Pangea 'yı meydana getirdi. [ 4 ]
Baltika

Baltika (beyaz renkle, resmin ortasında, karşılaştırma kolaylığı açısından günümüz Avrupa'sının ana hatlarıyla verilmiştir) Baltika , Paleoproterozoyik 'te oluşan ve şimdiki kuzeybatı Avrasya 'yı (daha net bir şekilde: Trans-Avrupa Kenet Kuşağı 'nın kuzeyi) ve Ural Dağları 'nın batısını içeren bir paleokıtadır . Baltika'nın kalın çekirdeği olan Doğu Avrupa Kratonu , 3 milyar yıldan daha yaşlıdır ve yaklaşık 1 milyar yıl önce Rodinya süperkıtasının bir parçasını meydana getirdi. [ 1 ]
Guyana Kalkanı

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Guyana Kalkanı** | |
|  | |
| Koordinatlar: 5°08′36″K 60°45′45″B ﻿ / ﻿ 5.14333°K 60.76250°B ﻿ / 5.14333; -60.76250 | |
| **Bölge** | Güney Amerika |

Guyana kalkanı , Güney Amerika levhasının üç kratonundan biri. Kuzey sahilinin bir bölümünü oluşturan kuzeydoğu Güney Amerika 'da 1,7 milyar yıllık bir Kambriyen öncesi jeolojik oluşumudur . [ 1 ] Kalkandaki daha yüksek rakımlara tepui adı verilen masa benzeri dağların bulunduğu Guyana Dağlığı denir. Guyana Dağlığı, ayrıca Angel Şelalesi , Kaieteur Şelalesi ve Kuquenan Şelalesi gibi şelalelerin kaynağıdır. Guyana Kalkanı; Guyana (önceden Britanya Guyanası), Surinam (önceden Hollanda Guyanası) ve Fransız Guyanası 'nın (veya Guyane), güney Venezuela 'nın çoğunun yanı sıra Kolombiya ve Brezilya 'nın temelini oluşturur. Guyana Kalkanı'nın kayaları, gabrolar gibi genç mafik intruziflerinin eşiklerine sokulan kumtaşı , kuvarsit , şeyl ve konglomeraların alt yatay katmanları ile örtülen metasedimentler ve metavolkaniklerden (yeşiltaşlar) oluşur. [ 2 ]

Jeoloji Kalkandaki en eski kayalar; kuvars - feldspat gnays ve alt mafik gnaystan oluşan Arkeyan Imataca Kompleksinden meydana gelmektedir. Guri Fayı kompleksin güney sınırını işaretler. Bu fayın güneyinde metavolkanik Pastora Süpergrubu ve granitik plütonik Supamo Kompleksi'nden oluşan Erken Proterozoik kayaçlar bulunmaktadır. Cuchivero Grubu, kül akışlı tüf ve granitik plütonik kayaçlardan oluşur. Erken-Orta Proterozoik Roraima Grubu, kıtasal kırıntılı tortul kayalardan oluşmaktadır. Bu Prekambrik çökeltiler arasında kuvars kumtaşları , kuvarsitler ve yaşları 1,8 ila 1,4 Ga olduğu varsayılan konglomeralar bulunmaktadır. [ 3 ] [ 4 ] Guainía, Kolombiya'da Cerros de Mavecure Canaima Millî Parkı , Venezuela'da Şeytan Kanyonu Guyanalar haritası
Güney Amerika levhası

Güney Amerika levhası , Güney Amerika 'yı kapsayan bir levha tektoniğidir. Doğusunda Atlantik Ortası Sırtı bulunmaktadır. Doğusunda ise sınır levhası olan Afrika levhası bulunmaktadır. g t d Levha hareketleri Önemli levhalar Afrika levhası Hint-Avustralya levhası Antarktika levhası Avrasya levhası Kuzey Amerika levhası Pasifik levhası Güney Amerika levhası Küçük Arap levhası Karayip levhası Cocos levhası Juan de Fuca levhası Nazca levhası Filipin levhası İskoç levhası Diğer Adriyatik Ege Denizi Amurian Anadolu Avustralya Balmoral Reef Banda Sea Bird's Head Burma Capricorn Caroline Conway Reef Easter Explorer Falklands Futuna Galapagos Gonâve Gorda Grönland Halmahera İberya Hint İran Juan Fernández Kerguelen Kermadec Kula Madagaskar Manus Maoke Mariana Molucca Sea New Hebrides Niuafo’ou North Andes North Bismarck North Galapagos Nubian Okhotsk Okinawa Panama Pelso Philippine Mobile Belt Rivera Sangihe Seyşeller Shetland Solomon Sea Somali South Bismarck South Sandwich Sunda Timor Tisza Tonga Woodlark Yangtze Tarihsel Baltık Bellingshausen Charcot Cimmerian Farallon Insular Intermontane Izanagi Lhasa Malvinas Moa Phoenix Güney Amerika ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Tektonik ile ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Nazca levhası

Nazca Levhası , Adını Nazca bölgesinden alan Peru 'nun güneybatısında yer alan ve Büyük Okyanus 'un güneydoğusunda yer alan ve Güney Amerika 'nın kıyısında yer alan bir okyanus levhasıdır. Doğusunda ise Güney Amerika levhası , güneyinde ise de Antarktika levhası batısında ise de Pasifik levhası bulunmaktadır. Nazca levhası, 23 milyon yıl önce Farallon levhasının ortadan kalkmasıyla ortaya çıkmıştır. g t d Levha hareketleri Önemli levhalar Afrika levhası Hint-Avustralya levhası Antarktika levhası Avrasya levhası Kuzey Amerika levhası Pasifik levhası Güney Amerika levhası Küçük Arap levhası Karayip levhası Cocos levhası Juan de Fuca levhası Nazca levhası Filipin levhası İskoç levhası Diğer Adriyatik Ege Denizi Amurian Anadolu Avustralya Balmoral Reef Banda Sea Bird's Head Burma Capricorn Caroline Conway Reef Easter Explorer Falklands Futuna Galapagos Gonâve Gorda Grönland Halmahera İberya Hint İran Juan Fernández Kerguelen Kermadec Kula Madagaskar Manus Maoke Mariana Molucca Sea New Hebrides Niuafo’ou North Andes North Bismarck North Galapagos Nubian Okhotsk Okinawa Panama Pelso Philippine Mobile Belt Rivera Sangihe Seyşeller Shetland Solomon Sea Somali South Bismarck South Sandwich Sunda Timor Tisza Tonga Woodlark Yangtze Tarihsel Baltık Bellingshausen Charcot Cimmerian Farallon Insular Intermontane Izanagi Lhasa Malvinas Moa Phoenix Bu madde bir taslaktır . Bu maddeyi geliştirerek veya özelleştirilmiş taslak şablonlarından birini koyarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Otorite kontrolü GND : 4477608-1 VIAF : 249386045
Pasifik levhası

20. yüzyılın ikinci yarısında haritalanan Dünya'nın başlıca tektonik levhalarının basitleştirilmiş haritası (kırmızı oklar levha sınırlarındaki hareketin yönünü gösterir) Pasifik levhası , çoğunluğu Pasifik Okyanusu 'nun altında uzanan, 103.000.000 km² alanı ile en büyük okyanusal levhadır . Yıllık ortalama hızı 150 mm'dir. Dünyanın en aktif deprem ve volkanik bölgesi olarak adlandırılan Pasifik Ateş Çemberi levhanın sınır boyunca uzanır. Üzerinde Nazka levhası ve Juan de fuca Levhası bulunmaktadır. Antarktika levhasından ayrıldığı Pasifik-Antarktik sırtı da burada yer alır. Levhadaki dalma-batma hareketleri sonucu derin okyanus hendekleri oluşmuştur. Bunlardan en derini 11.000 m derinliğe ulaşan Mariana Çukuru 'dur. Pasifik levhasını; kuzey ve kuzeydoğudan Kuzey Amerika levhası , doğudan Nazka levhası , güneyden Antarktika levhası , güneybatıdan Avustralya levhası , batıdan Filipinler levhası ile çevrilidir. Levha, komşu levhalarla çarpışma halindedir. Çarpışma alanlarında, volkanik ada yayları, volkanik dağlar, derin okyanus hendekleri ve sıra dağları oluşmuştur (orojenik hareket). Endonezya , Filipinler , Japonya , Kamçatka yarımadası , Şili aktif volkanları bu çarpışmanın eseridir. Hawaii volkanik adaları yaklaşık olarak levhanın ortasında yer alır. g t d Levha hareketleri Önemli levhalar Afrika levhası Hint-Avustralya levhası Antarktika levhası Avrasya levhası Kuzey Amerika levhası Pasifik levhası Güney Amerika levhası Küçük Arap levhası Karayip levhası Cocos levhası Juan de Fuca levhası Nazca levhası Filipin levhası İskoç levhası Diğer Adriyatik Ege Denizi Amurian Anadolu Avustralya Balmoral Reef Banda Sea Bird's Head Burma Capricorn Caroline Conway Reef Easter Explorer Falklands Futuna Galapagos Gonâve Gorda Grönland Halmahera İberya Hint İran Juan Fernández Kerguelen Kermadec Kula Madagaskar Manus Maoke Mariana Molucca Sea New Hebrides Niuafo’ou North Andes North Bismarck North Galapagos Nubian Okhotsk Okinawa Panama Pelso Philippine Mobile Belt Rivera Sangihe Seyşeller Shetland Solomon Sea Somali South Bismarck South Sandwich Sunda Timor Tisza Tonga Woodlark Yangtze Tarihsel Baltık Bellingshausen Charcot Cimmerian Farallon Insular Intermontane Izanagi Lhasa Malvinas Moa Phoenix Coğrafya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Jeoloji ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Kuzey Amerika Kratonu

Laurentia olarak da adlandırılan Kuzey Amerika kratonu Kuzey Amerika Kratonu veya Laurentia , Kuzey Amerika 'nın eski jeolojik çekirdeğini oluşturan büyük bir kıtasal kratondur . Laurentia, başlangıçta Grönland 'ın kratonik bölgelerini ve İskoçya 'nın Hebridean Mikrolevhası olarak bilinen kuzeybatı bölümünü de içermesine rağmen, günümüzde Kuzey Amerika biçiminde olduğu gibi geçmişinde de birçok defa tek başına bir kıtaydı . Geçmişindeki diğer zamanlarda, Laurentia daha büyük kıtaların ve süper kıtaların bir parçası olmuştur. Laurentia'nın kendisi de Erken Proterozoyik orojenik kuşaklardan oluşan bir ağ üzerinde toplanmış birçok küçük mikrolevhadan oluşur. Küçük mikrokıtalar ve okyanus adaları, sürekli büyüyen Laurentia ile çarpışarak üzerine kenetlendi . Kenetlenen bu parçalarla birlikte bugün görülen stabil Prekambriyen kratonu oluştu. [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] Kuzey Amerika kratonunun diğer ismi olan Laurentia, adını Romalı Lawrence 'ın adını taşıyan Saint Lawrence Nehri 'nden alan ve Laurentian Dağları'ndan geçen Laurentian Kalkanı 'ndan almıştır. [ 4 ]
Afrika'da bilim ve teknoloji tarihi

Bilim tarihi Frontispiece of the "Rudolphine Tables" published by Johannes Kepler in 1627 Arka plan Kuramlar ve sosyoloji Tarih yazıcılığı Sözdebilim Felsefe Çağlara göre Erken kültürler Klasik antik dönem İslâm'ın Altın Çağı Orta Çağ Avrupası Rönesans Bilimsel devrim Aydınlanma Çağı Romantizm 19. yüzyılda bilim 20. yüzyılda bilim Kültürlere göre Afrika Arjantin Bizans Brezilya Çin Fransa Hint İspanya Japonya Kore Meksika Orta Çağ İslâm dünyası Rusya Türkiye Doğa bilimleri Astronomi Biyoloji Botanik Kimya Ekoloji Evrim Fizik Jeoloji Jeofizik Paleontoloji Matematik Cebir Geometri Kalkülüs Kombinatorik İstatistik Mantık Olasılık Trigonometri Sosyal bilimler Antropoloji Arkeoloji Coğrafya Dilbilim Ekonomi Psikoloji Siyaset bilimi Sosyoloji Sürdürülebilirlik Tarih Teknoloji Bilgisayar bilimi Malzeme bilimi Mühendislik Tarım bilimi Tıp Anatomi Beslenme Beşerî tıp Eczacılık Nöroloji ve nöroşirürji Patoloji Sinirbilim Veteriner tıp Kronoloji Kategori g t d Afrika , ilk insana ait teknolojik gelişmelerin yaşandığı en eski kıtadır . Dünyanın en eski taş aletleri Doğu Afrika 'da bulunmuştur. Daha sonra benzer buluntular Sahra Altı Afrika 'da da görülmüştür. Afrika matematik , mimari , metalurji gibi alanlarda ilk gelişmelere sahne olmasına rağmen bilim ve teknoloji tarihinde fazla ilgi görmemiştir.

Eğitim Kuzey Afrika ve Nil Vadisi M.Ö. 295 'te Mısır 'da İskenderiye Kütüphanesi kuruldu. Klasik dünyanın en büyük kütüphanesi olarak kabul edildi. 970 ~ 972 'de medrese olarak kurulan El-Ezher Üniversitesi , Arap edebiyatının ve Sünni İslam öğreniminin dünyadaki başlıca merkezidir. Kahire Üniversitesi 'nden sonra Mısır'daki en eski derece veren üniversitenin kuruluş tarihi müfredatına dini olmayan konuların eklendiği 1961 olarak kabul edilebilir. Batı Afrika ve Sahel Mali 'nin ülkenin altın çağında 12. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar üç felsefi okulu vardı: Sankore Üniversitesi , Sidi Yahya Üniversitesi ve Djinguereber Üniversitesi . Mansa Musa 'nın Mali'deki saltanatının sonunda, Sankoré Üniversitesi , İskenderiye Kütüphanesinden bu yana Afrika'daki en büyük kitap koleksiyonlarıyla tam kadrolu bir üniversiteye dönüştürüldü. Sankoré Üniversitesi 25.000 öğrenciyi barındırabildi ve 400.000 ila 700.000 arasında el yazması bulunan dünyanın en büyük kütüphanelerinden birine sahipti. Timbuktu kitapların istinsah edildiği, dinî grupların , [ 1 ] [ 2 ] bilimlerin , sanatların [ 3 ] [ 4 ] en büyük merkeziydi. Hocalar ve öğrenciler dünyanın her yerinden Timbuktu'ya geldiler. Timbuktu, New York Üniversitesi 'nden fazla sayıda yabancı öğrenci çekmişti. [ 3 ] [ 5 ]
Square Kilometre Array

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| Bir sanatçının Square Kilometre Array (SKA) antenlerinin 5 km çapındaki merkez çekirdeğine ilişkin tasviri. | |
| **Alternatif isimler** | SKA |
| **Adını veren** | kilometrekare , antenna array |
| **Bulunduğu yer(ler)** | Meerkat Ulusal Parkı, Murchison Radyo-astronomi Gözlemevi, Batı Avustralya , Güney Afrika |
| **Koordinatlar** | 30°43′16″S 21°24′40″E ﻿ / ﻿ 30.7211°G 21.4111°D ﻿ / -30.7211; 21.4111 |
| **Yapım tarihi** | 2018– ( 2018– ) |
| **İlk ışık** | 2027 (öngörülen) |
| **Teleskop çeşidi** | fazlı dizi radar |
| **Toplama alanı** | 1 km 2 (11.000.000 ft 2 ) |
| skao.int | |
| Square Kilometre Array konumu | |
| Wikimedia Commons'ta ilgili ortam | |
| [ Vikiveri'de düzenle ] | |

Square Kilometre Array ( SKA ), Avustralya ve Güney Afrika'da yapılması önerilen hükümetler arası bir radyo teleskop projesidir. 1990'larda düşünülmüş ve 2010'ların sonlarına doğru tasarlanmış ve geliştirilmiştir. İnşa edildiğinde, 2020'lerde yaklaşık olarak bir kilometrekarelik bir veri toplama alanına sahip olacak. [ 1 ] [ 2 ] Geniş bir frekans aralığında çalışacak olan bu anten dizisi, boyutu diğer radyo cihazlarından 50 kat daha hassas çalışacaktır. 2013 yılı itibarıyla çok yüksek performansa sahip merkezi bilgi işlem motorları ve küresel internet trafiğinden daha fazla kapasiteye sahip uzun mesafe bağlantıları gerektirecektir. [ 3 ] İlk inşaat sözleşmelerinin 2020'de başlaması planlanıyor. Bilimsel gözlemlerin 2027'den yapılabilmesi beklenmemektedir. [ 4 ] Tek bir merkezi bir çekirdekten en az 3.000 kilometrelik bir mesafeye ulaşan alıcı istasyonlarla, radyo astronomisinin tüm astronomide en yüksek çözünürlüklü görüntüleri sağlama yeteneğinden faydalanacaktır. Planlandığı gibi inşa edilirse, gökyüzünü öncekinden on bin kat daha hızlı inceleyebilecektir.
Mafate

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Mafate" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Bu madde, öksüz maddedir ; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur . Lütfen ilgili maddelerden bu sayfaya bağlantı vermeye çalışın. ( Ağustos 2022 ) Mafate'de Marla isimli bölge. Fotoğraf Col du Taïbit 'ten çekilmiş. Cirque de Mafate , Fransa 'nın Denizaşırı ili Réunion 'un kuzeybatısında bulunan Kalderadır . Yalnızca yürüyerek yahut helikopter ile ulaşılabilen bu izole bölgeye yiyecek ve gıdalar da helikopter yardımı ile götürülmektedir. 2010 yılında itibaren Mafate, yine adada bulunan Salazie ve Cilaos ile birlikte UNESCO'nun Dünya Mirası listesine dahil edilmiştir. Otorite kontrolü LCCN : sh2001001195 NLI : 987007566096005171 SUDOC : 029568587 VIAF : 170156107
Durûb-ı Emsâl-i Osmaniye

Durûb-ı Emsâl-i Osmaniyye , Şinasi (1826-1871) tarafından derlenip yazılan ilk Türk atasözleri kitabıdır. 1863 yılındaki ilk baskısında 1500 kadar  atasözü, 300 kadar deyime yer vermiş; 1870 yılındaki 2. baskısında bu sayı, 2500'e, Ebûzziya Tevfik 'in 1885 yılında eserin 3. baskısına ekledikleriyle (1506 adet) birlikte 4006'ya ulaşmıştır. [ 1 ] "Osmanlı Örnek Atasözleri" olarak adlandırabilecek bu eser; 3592 adedi Türkçe, 414'ü yabancı (64'ü Arapça, 226'sı Farsça, 122'si Fransızca, 2'si Latince) olmak üzere 4006 adet atasözü ve deyimi konu başlıklarında (kişi adıyla ilgili olanlar, yer adıyla ilgili olanlar vb.) alfabetik sırayla ele alması, daha önemlisi Osmanlı divan şiiri ve nesrindeki kullanılış şekilleriyle tespit etmesi bakımından sahasındaki en büyük eserdir. Mektubî Kaleminde kâtip adayı olan henüz yirmi üç yaşındaki bir gencin devletçe gönderildiği Paris'te edebiyat ve dil çalışmalarını sürdürmesi (1849-1854), bu yıllarda araştırmacı (Doğu kültürleri araştırmacıları De Sacy, Pavet de Courteille), şair (Lamartine), yazar (Ernest Renan) ve dil bilimcilerle (Littre) tanışıp dostluk kurması ve bazılarıyla çalışma imkanı bulması, yurda döndüğünde Encümen-i Daniş'te (Bilim Kurulu) görev yapması böyle bir külliyatı oluşturmasında önemli olmuştur. 1851 yılında Société Asitique'e üye seçilen Şinasi, 1865 yılında Fransa'ya gidip sözcük çalışmalarına yönelmiş, 1867 yılında İstanbul'da bir basımevi açarak eserlerinin basımıyla uğraşmıştır. Halkın söz söyleme yetkisini "yasalara", sözün gücünü "fikir, zikir, şükür" temeline, "halkı bilinçlendirmek için yazma" ilkesini de halka beslediği sorumluluk duygusuna dayandıran Şinasi, Türk edebiyatındaki ilkler içerisine ata yadigârı olan böyle bir kültür hazinesini katmıştır. Şinâsi, Türk gazeteciliğinin ve Tanzimat gazeteciliğiyle gelen yeni bir edebiyatın kurucusu; sade halk nesrinin, gazetede tefrika yoluyla tanınan batılı edebî türlerin ilk bilimli temsilcisi olmakla tanınmaktadır.
Mir'âtü'l-Memâlik

Mir'atü'l-Memalik , ( Memleketlerin Aynası ) Kaptan-ı derya Seydi Ali Reis 'in Çağatayca mensur ve manzum şekilde yazdığı eseridir. İlk seyahatname olma niteliği taşıyan Mir’atü'l-Memalik , 1554 civarında yazmıştır. Hint seferine gemiyle giden Seydi Ali Reis, donanmasını kaybedince Bağdat 'a kara yoluyla döner. Bu dönüş sırasında gezdiği yerleri anlatan kitabını, Mir'atü'l-Memalik, yazar. [ 1 ]

Özellikleri Jean-Louis Bacque Grammond Mir'atü'l-Memalik'in Fransızca çevirisini yayınlamış ve çok beğendiğini söylemiştir. “Özbek dili ve edebiyatı” konulu bir radyo programına katılan Grammond’a Mir’atü'l-Memalik’i ve yazarı Seydi Ali Reis sorulduğunda. “Kitabı çok beğendiğini, Fransızca çevirisini yaptığını ve Seydi Ali Reis rastladığı padişaha göre Çağatayca *, Farsça ** veya başka dillerde şiirler yazıyordu. Bu kitabın konularına paralel bir kitaptan bahsedebiliriz, bu da Grek edebiyatından Anabasis ***.” demiştir. 16. yüzyılın denizcilerinden Süveyş Kaptanı olan Galatalı Seydi Ali Reis (öl.970/1562) Umman ve Hint denizlerindeki seferleri sonucunda baş tarafı kozmografya (Astronomi) ve bunun temellerinden, diğer kısımları da Kızıldeniz, Aden ve Basra Körfezleri ile Umman denizinin durumlarından bahseden bir eser (Mir'at-ül Memalik) yazmıştır. Bu eser Joseph von Hammer-Purgstall tarafından Almancaya çevrilmiştir.
Matbaa-i Âmire

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Matbaa-i Âmire" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2016 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Darüttıbaa ( Osmanlıca : دار الطباعه ), Türkçe kitap ve gazete basmak amacıyla 1727'de kurulmuş olan ilk basımevidir. Basımevinin kuruluşu III. Ahmed döneminde gerçekleşmiştir. Basımevinin kuruluşu öncesinde şeyhülislamdan fetva alınmıştır. Kuruluş için İbrahim Müteferrika , Sait Mehmet Efendi ve Nevşehirli Damat İbrahim Paşa 'nın yoğun çabaları ve destekleri olmuştur. Darüttıbaa, ilk önceleri İbrahim Müteferrika'nın Sultanselim'de bulunan köşkünde çalışmaya başladı. Basımevinden çıkan ilk kitap, Farab'lı Cevheri 'nin Sıhah-i Cevheri ismindeki Arapça sözlüğünün, Vani Mehmet bin Mustafa tarafından çevirisi yapılan Van Kulu Lûgati adlı eserdir. Bu kitabın basım tarihi 31 Ocak 1729 olarak kayıtlara geçmiştir. Basımevinin ikinci yayınladığı kitap ise Katip Çelebi 'nin Deniz Seferlerinin Büyük Armağanı adlı eseri olmuştur. Basımevi 1796'da hükûmet tarafından satın alındı. Bu tarihten sonra çalışmalarını resmî bir kurum olarak yürüttü. Basımevinin yeri de Üsküdar 'a taşındı. 1831 yılında ise II. Mahmud döneminde Beyazıt 'a taşındı. 1866 yılında adı Matbaa-yı Amire olarak değiştirildi. 1901-1908 yılları arasında II. Abdülhamid döneminde kapalı kaldı. Meşrutiyet 'ten sonra  adı Matbaa-yı Millî olarak değişti. 1926'da Matbaa-yı Devlet, 1927 yılında da Devlet Matbaası adını alarak faaliyetlerini sürdürdü. 1939 yılından sonra da Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı 'na bağlanıp, okul ve çeşitli eğitim kitapları basmaya başladı.
Osmanlı bilim insanları listesi

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Osmanlı bilim insanları listesi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Bu liste Osmanlı İmparatorluğu 'nun yetiştirdiği önemli birtakım bilim insanlarının listesidir.

A Ahi Mehmet Çelebi (1432-1529), doktor Ahmet Eflaki (1300-1360), astronom Akşemseddin (1389-1459), doktor ve çok yönlü bilim insanı Alaaddin Esved (1290-1360), matematik ve fen bilgini Ali Kuşçu (1403-1474), matematikçi, astronom, fizikçi, teolog, filozof

B Emir Çelebi (1570-1632), doktor

D Davud Kayseri (1260-1350), filozof

F Fethullah Şirvani (1417-1498), matematikçi, astronom, fizikçi ve coğrafya bilgini

K Kadızâde-i Rûmî (1364-1429), matematikçi ve astronom

M Matrakçı Nasuh (1480-1564), matematikçi, kartograf, coğrafyacı, minyatürcü, mucit, denizci, ressam, mekanik bilimci Mirim Çelebi (1450-1525), matematikçi Muhammed Konevi (1452-1525), astronom Mustafa Muvakkit (1488-1571), matematikçi, astronom, coğrafyacı

S Sabuncuoğlu Şerafeddin (1385-1468), doktor ve cerrah

T Takiyüddin (1521-1588), matematikçi ve astronom, fizikçi, optik, mekanik, saatçi, mühendis
Müneccimbaşı

Müneccimbaşıların, müneccimlerin ve muvakkıtların görevleri ile ilgili astronomik hesaplamalarda kullandıkları sekstant . Müneccimbaşı , Osmanlı İmparatorluğu 'nda 15-16. yüzyıllardan itibaren saray görevlileri arasında yer alan müneccimleri yöneten kişi. İlmiye sınıfından seçilen müneccimbaşılar müneccimliğin kelime anlamında mevcut astroloji ve kehanet gibi görevlerinin yanı sıra zamanla devlet katında kullanım için takvim, imsakiye ve zayiçe hazırlamaya başlamışlardır. Bu takvimler 1800 yılına dek Uluğ Bey Zici'ne göre, bu tarihten sonra da Jacques Cassini Zici'ne göre hazırlanmıştır. Müneccimbaşılar bu takvimler zemininde savaş, doğum, düğün, denize gemi indirilmesi gibi konularda uğurlu saatler tespit ederlerdi. Ayrıca kuyruklu yıldızların geçişi, zelzele, yangın, güneş tutulması ve ay tutulması gibi astronomi ile ilgili veya ilgili olduğu düşünülen olayları da takip ederek yorumları ile birlikte saraya bildirirlerdi. Namaz vakitlerini belirleyen ve hemen her şehirde mevcut basit birer gözlemevi niteliğindeki muvakkıthanelerin yönetimi ve muvakkıtların tayini görevi müneccimbaşılara aitti. Başta III. Murad saltanatında İstanbul'da kurulan ve ömrü birkaç yıl süren rasathanenin kurucusu ve yöneticisi olan Takiyüddin Rasid ve 17. yüzyılın en önemli Osmanlı tarihçilerinden Müneccimbaşı Ahmed Dede gelmek üzere, müessesenin 1924'te kaldırılmasına kadar 37 kişi müneccimbaşılık görevinde bulunmuştur. [ 1 ] [ sayfa belirt ]
Osmanlı Türklerinde İlim

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
|  | |
| **Yazar** | Adnan Adıvar |
| **Ülke** | Türkiye |
| **Dil** | Türkçe |
| **Tür** | Bilimsel kitap |
| **Yayım** | 1939 |
| **Yayımcı** | Maarif Vekilliği Neşriyat Müdürlüğü |

Osmanlı Türklerinde İlim ( La Science chez les Turc ), Adnan Adıvar 'ın Fransızca yazdığı 1939 tarihli bilim tarihi kitabıdır. 14. yüzyılın başından 18. yüzyılın sonuna kadar olan süre içinde Türkiye ’de bilimin durumunu, matematik, astronomi, coğrafya, kimya ve tıp konusunda eser vermiş âlimler ve eserlerini inceleyerek değerlendiren, Batı'daki durum ile kıyaslayan bir derleme çalışmasıdır. Cumhuriyet dönemi bilim tarihi yazıcılığının ilk örneği kabul edilir. [ 1 ] Adıvar Fransa'da iken yazıp yayımladığı eseri, Türkiye'ye dönüşünden sonra Maarif Vekaleti'nin talebi ile  genişletip düzelterek Türkçeye çevirmiş ve eser 1943'te Maarif Vekilliği Matbaası'nda basılmıştır. [ 1 ] [ 2 ] Fransızca ve Türkçe baskıya ait iki önsöz, sekiz bölüm ve sonsöz ile kitap-şahıs isimlerini içeren iki dizinden oluşur. [ 1 ] İlk bölümü "XIV. ve XV. Yüzyıllarda Osmanlı Coğrafyasında İlim", son bölümü "XIX. Yüzyıl ve Yenileşme Hareketleri" başlığını taşır. Eserde, Osmanlı Sultanı Orhan Bey zamanında açılan İznik Medresesi ’nin kuruluş tarihi Osmanlılarda ilmin başlangıç noktası olarak kabul edilmiştir. Ağırlıklı olarak Osmanlı'da 14 yüzyıldan 19. yüzyıla kadar bilimsel gelişmeler ele alınırken "ilim" kavramı ve medreselerin gelişimi incelenmiştir. Yer yer Şarkiyatçı yorumlara karşı tezler savunulurken özeleştiriler de bulunmaktadır. Çalışmanın başlıca kaynakları Paris ve Londra kütüphanelerindeki el yazmaları ve Avrupalı yazarların Osmanlı dünyası hakkındaki eserleridir. [ 3 ] Osmanlı Türklerinde İlim , yayılandığı zaman Türkiye'de büyük ilgi ile karşılanmış, pek çok olumlu eleştiri almıştı. [ 4 ] Zaman içinde Niyazi Berkes , Hilmi Ziya Ülken , Mehmet Fuad Köprülü , Rıza Tevfik Bölükbaşı gibi birçok müellif eseri ele alıp kritiğini yapmıştır. [ 5 ]
Tarih Boyunca İlim ve Din

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
|  | |
| **Yazar** | Adnan Adıvar |
| **Ülke** | Türkiye |
| **Dil** | Türkçe |
| **Tür** | Bilimsel kitap |
| **Yayım** | 1944 |
| **Yayımcı** | Remzi Kitabevi |

Tarih Boyunca İlim ve Din , Adnan Adıvar 'ın 1944 tarihli eseri. Eserde dinin bilim ve akılla birleşmeyeceğini, her ikisi arasındaki çatışmanın iki unsurun senkretize edilmek istenmesinden kaynaklandığı teorisi öne sürülmektedir. Önsözden kitabın Ahmed Midhat Efendi 'nin Nizâ-ı İlm ü Dîn adıyla Türkçeye çevirdiği John William Draper ’ait 1874 tarihli History of the Conflict between Religion and Science adlı eserini dengelemek amacıyla yazıldığı ima edilmektedir. Adıvar'ın eserine ilişlkin Rıza Tevfik Bölükbaşı , Hilmi Ziya Ülken , Ahmet Emin Yalman , Hasan Ali Ediz , Hasan Âli Yücel gibi isimlerin tasvipkâr kritikleri bulunurken Niyazi Berkes ise Adıvar'ın yaklaşımını onaylamakla birlikte muhtelif vurgu ve açıklamaları yetersiz bulmaktadır. [ 1 ]
Usûl el-Hikem fî Nizâm el-'Âlem

Başlığın diğer anlamları için Alem sayfasına bakınız. Usûl el-Hikem fî Nizâm el-'Âlem , Osmanlı alimi Hasan Kâfî el-Akhisârî 'nin ünlü siyaset konulu eseri. Bir tür siyasetnâme veya ıslahatnâme olarak tanımlanabilecek Usûl el-Hikem , 1596 yılında yazarın dünya düzeninde (âlemin nizâmında) bozulma olarak yorumladığı, çağına dair sorunlar hakkında yazılmış bir eserdir. Yazar birçok farklı eserden alıntı yapmıştır, fakat bu eserin bir tür derleme olarak görülmesi gerektiği anlamına gelmez, zira eserde yazarın birçok özgün fikri de bulunmaktadır. Nitekim bu fikrî yapı ve yaklaşım taraftar toplamış, eserden sonra aynı konuya benzer metotlarla yaklaşan kısacası eserdeki geleneği sürdüren iki eser daha kaleme alınmıştır. Bunlardan ilkini Hasan Beyzâde kaleme almıştır ve ismi Usûl el-Hikem fî Nizâm el'Âlem'dir. Bu eser Hasan Kâfî'nin eserine, gerek biçim, gerek yaklaşım, gerekse içerik açısında büyük benzerlik göstermektedir. İkinci eser ise İbrahim Müteferrika 'nın Usûl el-Hikem fî Nizâm el-Ümem isimli eseridir. Bu eser de Hasan Kâfî'nin konulara yaklaşım biçiminden kopmamış olsa da, içerik açısından farklılıklar ve yenilikler barındırır. Hasan Kâfî el-Akhisârî'nin Usûl el-Hikem'inde yazar çağın sorunlarının sebeplerini bulmaya çalışır daha sonra da bu sorunlara çeşitli çözümler üretmeye çalışır. Kitapta yazar insanları 4 sınıfa ayırır: askerler, alimler, çiftçiler, sanatçılar ve tüccarlar. Tüm bu sınıfların başında ise padişah veya sultan yani yönetici bulunur.
Louis Leakey

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Louis Leakey** | |
|  | |
| **Doğum** | Louis Seymour Bazett Leakey 7 Ağustos 1903 Kabete, East Africa Protectorate, bugünkü Kenya |
| **Ölüm** | 1 Ekim 1972 (69 yaşında) Londra , Birleşik Krallık |
| **Ölüm sebebi** | Kalp krizi |
| **Milliyet** | Kenyalı |
| **Vatandaşlık** | Kenyalı , Britanyalı |
| **Din** | Anglikan |
| **Evlilik** | Mary Leakey |
|  | |
| **Kariyeri** | |
| **Dalı** | Arkeoloji , paleoantropoloji , paleontoloji |
|  | |
|  | |

Louis Seymour Bazett Leakey ( L.S.B. Leakey ) (7 Ağustos 1903, Kenya - 1 Ekim 1972, Londra ), İngiliz paleoantropolog , arkeolog ve Afrika 'daki insan evrimi çalışmalarıyla öne çıkan doğabilimci . Afrika'daki doğal hayatın korunması ve araştırılmasına yönelik organizasyonların oluşturulmasında önemli rol oynamıştır. Bir arkeolog ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü BIBSYS : 90151032 BNC : 000460378 BNE : XX1339507 BNF : cb12173671z (data) CANTIC : a11188583 CiNii : DA0347859X GND : 118779079 ISNI : 0000 0001 2017 0427 LCCN : n50043108 LNB : 000205391 NDL : 00447115 NKC : mub2011644634 NLA : 35296008 NLI : 987007274860005171 NTA : 068548370 RERO tanımlayıcısı A003504857 geçerli değil. SNAC : w6rv0pvr SUDOC : 030288983 Trove : 901628 VIAF : 4972301 WorldCat (LCCN): n50-043108
Mary Leakey

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Mary Leakey** | |
|  | |
| **Doğum** | 6 Şubat 1913 Londra |
| **Ölüm** | 9 Aralık 1996 (83 yaşında) Nairobi , Kenya |
| **Milliyet** | Britanyalı asılı Kenyalı |
| **Vatandaşlık** | Kenya |
| **Evlilikler** | Louis Leakey |
| **Çocuk(lar)** | Richard Erskine Frere Leakey |
|  | |

Mary Leakey (6 Şubat 1913, Londra - 9 Aralık 1996, Nairobi ), şimdi insanların atası olduğuna inanılan soyu tükenmiş bir maymun olan ilk fosilleşmiş Proconsul kafatasını keşfeden bir İngiliz paleoantropologdur .
Adelie Land göktaşı

Adelie Land göktaşı , 5 Aralık 1912'de Sir Douglas Mawson liderliğindeki Avustralasyalı Antarktik Seferinde Francis Howard Bickerton tarafından Antarktika 'da Adélie Toprakları denilen bölgede bulunan bir göktaşıdır. Yaklaşık 1 kg'lık parçası bulunan göktaşı, L5 Olağan kondrit olarak sınıflandırılmıştır. [ 1 ] Bulunduğu bölge nedeniyle Adélie Land adı verilmiştir. Antarktika'da bulunan ilk meteorittir. [ 2 ]
ANDRILL

ANDRILL ya da Antarktika Sondaj Projesi (İngilizce: An tarctic Drill ing Project ), Antarktika 'nın geçmiş dönemleri hakkında bilgi toplama amacıyla oluşturulan bilimsel sondaj projesidir. Alman ve İtalyan bilim insanları tarafından yürütülen proje iklim değişikliği , küresel ısınma konuları ile ilgilidir. Projenin merkezi Antarktika'daki McMurdo Üssü 'dür. Antarktika ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Antarktika Buzul Çekirdeği Avrupa Projesi

Antarktika Buzul Çekirdiği Avrupa Projesi  (EPICA) Antarktika 'da bulunan derin buzul çekirdeği çok uluslu bir Avrupa delim projesidir. [ 1 ] EPİCA; başkanlığı Prof. Dr. Heinrich Miller tarafından yürütülen, son 900,000 yıl içerisindeki iklim ve atmosfer değişiklikleri kayıtlarının elde edilebilmesini amaçlayan Avrupa Bilim Vakfı ve Avrupa Komisyonu arasında bir ortaklık çalışmasıdır. [ 2 ] Avrupa Bilim Vakfı, Rusya ve Avrupa Birliği Üye ve İşbirliği ülkeleri arasında karşılıklı bilimsel , teknolojik ve yenilik işbirliği genişletme kuruluşu olarak tanımlanmaktadır ve 29 Avrupa ülkesinden 66 üye organizasyonu bulunmaktadır. [ 3 ] Proje Antarktika'da iki buzul çekirdeğinin delinmesi ve incelenmesiyle Grönland Buzul Çekirdeği Projesi (GRIP) ve Grönland Buzul Örtüsü Projesi (GISP) adı verilen karşılıklı projeleri arasında karşılaştırma yapılmasını amaçlamaktadır. Bu kayıtların değerlendirilmesi, son buzullaşma dönemi boyunca gerçekleşen doğal iklim değişebilirlikleri ve hızlı iklim değişiklikleri mekanizmaları hakkında bilgi sağlayacaktır. Avrupa Bilim Vakfı EPİCA programı (1995-2005), Avrupa Komisyonu ve Belçika , Danimarka , Fransa , Almanya , İtalya , Hollanda , Norveç , İsveç , İsviçre ve Birleşik Krallık gibi ülkeler tarafından desteklenen Dome Concordia ve Kohnen İstasyonu EPICA delim aktiviteleri arasında eş güdümlülüğü sağlamaktadır. Derin delim çalışmaları Antarktika'da Dome C 'deki (75°06'S; 123°21'E, deniz seviyesinden 3233 m. yukarıda) Concordia İstasyonu ve Kohnen İstasyonu olmak üzere iki alanda gerçekleştirilmektedir.
Jane Goodall

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Jane Goodall** | |
| Goodall, 2010 | |
| **Doğum** | Valerie Jane Morris-Goodall 3 Nisan 1934 ( 1934-04-03 ) Londra , Birleşik Krallık |
| **Ölüm** | 1 Ekim 2025 (91 yaşında) Los Angeles , Kaliforniya , Amerika Birleşik Devletleri |
| **Etnik köken** | İngiliz |
| **Vatandaşlık** | Birleşik Krallık |
| **Mezun olduğu okul(lar)** | Cambridge Üniversitesi |
| **Meslek** | Primatolog , antropolog |
| **Etkin yıllar** | 1957-2025 |
| **Organizasyon** | Jane Goodall Enstitüsü |
| **Tanınma nedeni** | Şempanzelerin sosyal yaşantıları üzerine yaptığı 60 yıllık çalışma |
| **Evlilik** | Hugo van Lawick ( e. 1964 ; b. 1974) Derek Bryceson ( e. 1975 ; ö. 1980) |
| **Çocuk(lar)** | 1 |
| **Ödüller** | Kyoto Ödülü (1990) Hubbard Madalyası (1995) Çevre Başarısı Tyler Ödülü (1997) Britanya İmparatorluk Nişanı (2004) Templeton Ödülü (2021) |
| **İmza** | |
|  | |

Jane Goodall (3 Nisan 1934, Londra - 1 Ekim 2025, Los Angeles ), İngiliz primatolog , etolog ve antropolog . Sekreter olarak çalışan Jane Goodall'ın hayatının dönüm noktası, ünlü antropolog Louis Leakey 'in asistanı olarak, 1960'ta Tanzanya 'da şempanzeler üzerinde çalışmaya gitmesi oldu. Bilim çevreleri, üniversite eğitimi almamış genç bir kadının önemli bir saha araştırmasında yer almasından rahatsız olmuştu. Ancak Goodall, kendini akademik olarak geliştirmeyi ve Cambridge Üniversitesinden doktorasını almayı başardı. Şempanzelere numara yerine isim veren Goodall, bu canlılarla sandığımızdan daha çok ortak yönümüz olduğunu ortaya çıkardı. Onların da zekaları, duyguları, karakterleri ve sosyal ilişkileri olduğunu belgeledi. Çalışmalarından ötürü dünya çapında ödüllere layık görülen Goodall, 2004 yılında İngiliz Kraliyeti tarafından " Dame " unvanıyla onurlandırılmıştır. Kendi adını taşıyan bir enstitü kuran Goodall'ın yaşamı ve çalışmaları birçok kitaba ve filme konu olmuştur. [ 1 ]

Çocukluğu Valerie Jane Morris-Goodall, Nisan 1934'te Londra'nın Hampstead kentinde doğdu [ 2 ] [ 3 ] .O, bir iş adamı olan Mortimer Herbert Morris-Goodall (1907–2001) ve Pembrokeshire'daki Milford Haven'dan bir romancı olan ve Vanne Morris-Goodall mahlasına sahip Margaret Myfanwe Joseph'in (1906–2000) [ 4 ] kızıydı. [ 5 ] [ 2 ] Ailesi Bournemouth'a taşındıktan sonra Goodall, Poole yakınlarında bulunan bağımsız bir okul olan Uplands Okulu'na gitti. [ 6 ] Goodall'ın babası, çocukken ona oyuncak ayı yerine Jubilee adında doldurulmuş bir şempanze oyuncağı hediye etmişti. Goodall, bu oyuncağa olan düşkünlüğünün, onda erken yaşta hayvanlara olan sevgiyi tetiklediğini belirtmiş ve şöyle demişti: "Annemin arkadaşları bu oyuncaktan dehşete kapılırlardı, beni korkutacağını ve kabuslar görmeme neden olacağını düşünürlerdi." Jubilee, 2000 yılı itibarıyla hâlâ Londra'daki Goodall'ın şifonyerindeydi. [ 7 ]
Özgür kültür hareketi

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Özgür kültür hareketi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Aralık 2008 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Lawrence Lessig , "serbest kültür" ile etiketlenmil bir dizüstü bilgisayarının önünde. Özgür kültür hareketi , bireyin kendini topluma samimi olarak ifade etmesi öngörüsüyle oluşmuş bir düşünce akımıdır. Bu düşünce akımının en önemli özelliği kendine hiçbir zaman bir rol modeli veya örnek aramamasıdır. Bazı eleştirmenlere göre moda ya da tüketim toplumu gibi toplumsal eğilimler, bir noktadan sonra 
asla öngörülemez bir şekilde tüketimde bireysel seçiciliğin artmasına yol açar. Bunun yanı sıra öngörülen, ama temel gereksinimler açısında lüzûmlu olmayan bir ihtiyaç için alış veriş merkezine giden biri, istediği beklentide ürün bulamaması ve satıcının müşterinin beklentisinden daha iyi veya daha düşük kalitede bir tüketim ürününü önermesi halinde de bireyin beklentisinin bu yönde olmamasından dolayı maddî açıdan alım gücü olsa da alternatif ürünlere yönelir. Aynı şekilde toplumdan beklediği değerleri alamamış bir kimseinin ahlakî değerler açısından toplumsal değerleri hiçe sayarak hareket etmesini bazı eleştirmenler ahlak anarşistliği olarak da yorumlarlar. Diğer olası varyasyonları ekonomik açıdan ücretsiz tüketim kültürüdür.
Statükocu Yaklaşım

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Statükocu Yaklaşım" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Ağustos 2015 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Statükocu Yaklaşım için çeşitli tanımlar yapılabilmekle beraber; ekseriyetle " kalıplaşmış ", " sorgulanmayan ", " bağnaz " düşünüş biçimi olduğu üzerinde uzlaşılır. Bu kavram, siyasi mecraya genel itibarıyla olumsuz bir terim olarak tezahür eder. Statükocu kelimesinin atfedildiği kişilere, bu sıfat yakıştırılarak; eleştiri amacı güdülür. Ancak, önemli olan bu kavram ile ilgili popüler yaklaşım ve yakıştırmalardan ziyade; onun toplum psikolojisine ve bireyin bilinçaltına ne gibi etkiler yaptığıdır. İlk olarak şunu belirtmek gerekir ki; statüko kavramının, net olarak olumlu veya olumsuz bir niteliği yoktur. Bu nitelik, değişkendir ve olaylara göre farklılıklar arz eder. Örnek olarak, Türkiye'de yaşayan insanlar arasında Türkiye 'nin dininin değişemeyeceği yönünde bir statüko oluşmuştur ve bu konunun tartışılmasına bile kesinlikle izin verilmez. Bu örnekte oluşan statükoya kimse karşı çıkmaz ve bu örnek bize, statükocu yaklaşımın bütün toplum tarafından olumlu karşılanabileceğini gösterir. Bunun tersi bir örnek vermek gerekirse, bilimsel yeniliklere karşı direnenler de geçmişten günümüze kadar var olan sistemleri ve olguları savunur. Bu bağlamda bakıldığında, toplum hayatında çeşitli sapmalar ve kutuplaşmalar meydana gelir. Dolayısıyla, uzun soluklu ve bağnaz bir statükocu yaklaşım, uzun vadede salt bir gelenekselciliğe dönüşür.
Kabîliye

Kabîliye topoğrafya haritası Kabîliye , Atlas Dağları 'nın kuzeyinde, başkent Cezayir 'in güneyindeki Mitice kesiminden Tunus sınırı yakınlarındaki Annâbe'ye (Bûne) kadar Akdeniz sahili boyunca içeriye doğru genişleyerek uzanan Berberi asıllı kabilelerin yaşadığı bölgedir; doğu kesimine Küçük Kabîliye, batı kesimine Büyük Kabîliye (Curcura Kabîliyesi) denir. Kabîliyye adı Arapça kabâil (kabileler) kelimesinin Batı dillerine yansımış şeklidir ve Berberi kabilelerini ifade eder. Özellikle Büyük Kabîliye, dağlık kesimler dışındaki arazisi sulak ve tarıma elverişli olduğundan ülkenin en kalabalık yeridir. Bölgedeki önemli şehirler Burc-Menâil, Dellis, Aynülhammâm, Kal'atü Benî Abbâs, Bicâye , Tizi Vuzu ve Cicelli'dir. [ 1 ]