Metin/SemanticWikipediaArticleGraph huggingface dataset:
Anadili Esperanto olanlar

Esperanto flag Esperanto Dil Dilbilgisi · Fonoloji · İmla kuralları · Sözlük Etimoloji · Alfabe Tarih Esperanto hareketi Tarihsel Gelişim Zamenhof · Proto-Esperanto Unua Libro · Fundamento Boulogne deklarasyonu Manifesto of Rauma Montevideo Çözümü Prague Manifestosu Esperanto modern evrimi Kültür ve medya Esperantist · Esperantuyo Kulübler · Filmler La Espero · Kütüphaneler Edebiyat · Müzik Anadili olanlar Popüler kültür · Semboller Zamenhof Günü Argo Ulusal Dernekler Bitanya Türkiye'de Esperanto Organizasyonlar ve Hizmetler Amikeca Reto · Kurso de Esperanto · Esperanto Akademi · Encyclopedia Pasporta Servo · TEJO · UEA · Esperanto işçi hareketi · SAT · Plouézec Toplantıları · Dünya Kongresi · Avrupa – Demokrasi – Esperanto · Avrupa Esperanto Birliği · Panamerican Kongresi · Avrupa Gençlik Haftası · Skolta Esperanto Ligo · Gençlik Kongresi · Uluslararası Gençlik Kongresi Eleştiriler Esperantido · Reformlu İlgili konular Yardımcı dil Yapay dil İdo · İnterlingua · Novial · Volapük g t d Anadili Esperanto olanlar , Esperanto soyu gibi bir soya bağlı değillerdir, çünkü Esperanto dili evrenseldir, bir soya bağlı değildir. Anadili Esperanto olanların anne ve babası aynı ırktan olmayıp ortak olarak bildikleri tek dil Esperanto ise, evde Esperanto dilinde konuşulur ve çocuk da onları taklit ederek Esperanto'yu ana dili olarak öğrenir.

Önemli kişiler Anadili Esperanto olan önemli kişiler aşağıdaki gibi listelenebilir; Daniel Bovet George Soros Paul Soros Petr Ginz Kim J. Henriksen Ino Kolbe Carlo Minnaja Dil ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Aşağı Doğu Kuşitik dilleri

Aşağı Doğu Kuşitik dilleri [ 1 ] Afro-Asyatik ailesinin Kuşitik koluna ait yaklaşık iki düzine farklı dilden oluşan bir gruptur. En büyük temsilcileri Oromca ve Somalicedir .
Doğu Kuşitik dilleri

Doğu Kuşitik dilleri , Afro-Asya şubesindeki Kuşitik'in bir koludur. [ 1 ] [ 2 ] Öne çıkan Doğu Kuşitik dilleri arasında Oromo , Somali ve Sidama bulunmaktadır.
Hami dilleri

Afroasya dillerinin modern coğrafî dağılımı Hami dilleri , Sami dillerine ait olmayan Afro-Asyatik dillerin (eski adıyla Hami-Sami dilleri) sınıflandırılması için 19. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın ortalarına kadar kullanılmış, günümüzde ise geçerliliğinin yitirmiş bir dil koludur. Berberi , Mısır , Çad ve Kuşitik (ve Omotik ) gibi dil gruplarını kapsamış Hami dilleri, bu dil gruplarının hepsinin ortak bir kökene dayanarak tek bir genetik kol oluşturmak yerine Afroasya ailesi içerisinde kendi başlarına ayrı birer anakol olduğu görüşünün yaygınlaşmasının ardından kullanımdan kalkmıştır. [ 1 ] Hami dilleri, ismini Nuh 'un 3 oğlundan biri olan Ham 'dan alır ve dilbilimi alanında ilk defa Prusyalı dilbilimci Karl Richard Lepsius tarafından kullanılmıştır. Hami dilleri hipotezi Afrika'nın kuzeyinde, Sahra Altı Afrika 'da yaşayan " Negroid " ırktan farklı bir Hami ırkın var olduğu teorisi etkisi altında gelişmiştir. 1949'da Amerikalı dilbilimci Joseph H. Greenberg 'in Afroasya dil ailesinin Sami ve Sami olmayan diller olmak üzere iki kola bölünemeyeceğini öne sürmesiyle eskiden Hami-Sami dilleri olarak adlandırılmış aile Greenberg'in önerdiği Afroasya dilleri adıyla yaygınlık kazanmıştır. [ 1 ] [ 2 ]
Fenikece

Fenike alfabesi Fenike dili veya Fenikece , Fenikeliler tarafından kullanılmış tarihî bir Kuzeybatı Sami dili . Dil, Antik Mısırca Pūt ; İbranice , Aramice ve Fenike dilinde Kenan Ülkesi ; Yunanca ve Latince 'de Fenike denen bir kıyı bölgesinde konuşulmuştur. Bu bölge, günümüzde Lübnan , Suriye kıyıları ve kuzey İsrail 'i kapsar. Kuzeybatı Sami dilleri içerisinde bir Kenan dili olan Fenikece, kökensel açıdan İbranice ve Ugaritçe ile yakından ilişkilidir. [ 1 ] Dilin Kartacalılar tarafından kullanılmış değişkesine Pönce denilmektedir.

Fenike alfabesi Ana madde: Fenike alfabesi Akdeniz Havzasındaki en önemli Fenike ticaret yolları ve şehirleri Fenike alfabesi sadece sessiz harflerden oluşur ve sağdan sola yazılmıştır. İlk Kenan bölgesinde kullanılmış, sonrasında ise Geç Hititlerce kullanılmıştır. Fenike yazısı ilk alfabe örneklerinden bir olup kökeni Mısır hiyerogliflerine dayanmaktadır. [ 2 ] Alfabeden türetilmiş yazı sistemlerini Sâmîrî alfabesi , Arami alfabesi , Eski Yunan alfabeleri ve Anadolu alfabeleri (Karya, Frig vb.) oluşturmaktadır. [ 3 ] Latin , Ermeni , Gürcü , Arap , Uygur ve Moğol alfabeleri gibi pek çok yazının kökeni Fenike yazısı kökenli Arami veya Yunan alfabesine dayanır. Çeşitli Hint alfabelerinin kökenini oluşturan Brahmi alfabesinin kökeninin de Arami alfabesine ve dolayısıyla Fenike alfabesine dayandığı düşünülmektedir. [ 4 ] Fenikece yazılmış Cebelireis Dağı Yazıtı
Berberi dilleri

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Berberi dilleri** | |
| Tamaziɣt / Tamazight | |
| **Bölge** | Afrika |
| **Etnisite** | Berberiler |
| **Konuşan sayısı** | (65 Milyon atıf 20. ve 21.yüzyıllar) |
| **Dil ailesi** | Afro-Asyatik diller Berberi dilleri |
| **Yazı sistemi** | Tifinag Latin alfabesi Arap alfabesi |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-2** | ber |
| **ISO 639-3** | ber |
|  | |

Berber dilleri (yerel adı: Tamazight ) Fas , Cezayir , Tunus , Libya , Mısır (Siwa) ile Mali ve Nijer 'deki küçük Berber toplulukları tarafından konuşulan birbiri ile yakın akraba olan bir diller grubudur. Nispeten seyrek bir toplulukta Sahara ve Sahel 'in kuzeyine doğru uzanır. Afro-Asyatik diller ailesindendir. Birbiri ile çok yakın olan kuzey Berber dillerini konuşanlar arasında bunları tek bir standard altında birleştirmek için bir hareket vardır. Geleneksel olarak Orta Fas Tamazigti 'ni işaret eden Tamazigt adı da bu standard Berberce dilini veya tüm Berberce için kullanılır ancak kullanım ceşitlilik gösterir ve pek çok Berberi kendini Tamazigt olarak tanımlamaz. Berber dilleri arasında Orta Fas Tamazigti , Tarifit Berbericesi (kuzey Fas), Kabili dili (Cezayir) ve Taşelit (orta Fas) sayılabilir. Berber dilleri ceşitli işgallerle kesintiye uğramasına rağmen, 2000 yıldan fazla bir süredir bir yazı diline de sahiptirler. İlk olarak Tuaregler tarafından hala kullanılmakta olan Tifinag alfabesiyle yazılmıştır. En eski yazılı metin ise M.Ö 200 yılına aittir. Daha sonra 11. ve 16.yy yılları arasında Arap alfabesi (özellikle Fastaki Şilha ). 20.yy dan sonra da özellikle Kabililer tarafından Latin alfabesi ile yazılmaya başlamıştır. Fas 'ta Tifinag alfabesinin bir türü yakınlarda resmîleştirilmiştir. Latin alfabesi Cezayir 'de yarı-resmî ve Mali ve Nijer 'de resmî durumdadır. Yine de Mali ve Nijer'de hâlen yaygın olarak Arapça ve Tifinag kullanılmasına karşın Fas'ta ve Cezayir'in çeşitli bölgelerinde Latin alfabesi giderek daha fazla kullanılmaktadır. Mağripin tamamen hürriyetine kavuşmasından sonra çoğu ülke temel olarak Fransızcanın eğitimde ve okuma yazmada baskın dil olmasını kaldırmak için değişen derecelerde bir Araplaşma politikası sürdürmüşlerdir. Fakat bu politikalar Amazig /Berber dillerini yasaklamış ve bastırmıştır. Bu çabalara Fas ve Cezayir'de yaşayan Berberler özellikle Kabililer tarafından karşı çıkılmıştır ve her iki ülkede de bazı okullarda bu dille eğitime yer verilmesi ve Berber dilini resmî dil olmasa da milli dil olarak tanınması ile çözüme ulaştırılmaya çalışılmaktadır. [ 1 ] Berber nüfusunun az olduğu Magrip ülkelerinde bu tür önlemler alınmamıştır. Mali ve Nijer'de kısmen Tamaşık dili ile eğitim veren birkaç okul bulunmaktadır.
Hulaula

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Hulaula** | |
| יהודיותא Yehudiyota, לשנא נשן Lişana Noşan | |
| **Ana dili olanlar** | İsrail , İran , ABD |
| **Konuşan sayısı** | 10.000 ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Varsayılan Hulaula |
| **Yazı sistemi** | İbrani |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-2** | arc |
| **ISO 639-3** | huy |
| **ELP** | Hulaulá |

Hulaula , İran Kürdistanı 'nda ortaya çıkmış modern Yahudi Aramicesidir . Bu dile bazen Neo-Aramca ya da Yahudi Aramcası da denir. Hulaulá dilini konuşanların büyük bir kısmı İsrail 'de yaşamaktadır. Hulaulá nın kelime anlamı Yahudidir . Bu dili konuşanlar kendi dillerine Lişana Noşan ya da Lişana Ahni derler; ikisi de bizim dilimiz demektir. Hulaulá dilini diğer Yahudi Aramicesi dillerinden ayırmak için edatlarındaki ve zamir eklerindeki farklılıklarından dolayı Galiglu (benim-senin) da denir. Bilim insanları ise daha bir teknik isim olan İran Kurdistanı Yahudi Neo-Aramcası demeyi tercih eder.

Kökeni ve bugün kullanılışı Hulaula Senendec , Urmiye Gölü , Van Gölü , Musul düzlükleri ve Erbil arasında kalan topraklarda doğup yayılmıştır. O bölgedeki diğer Yahudi Aramicesi dilleri olan Lişan Didan ve Lişanid Noşan dillerini konuşanlar Hulaulá'yı kolaylıkla anlayabilir; öte yandan Hristiyan Aramicesi olan Senaya dilini konuşan biri Hulaulá'yı anlamakta zorluk çeker. İbranice , Farsça ve Kürtçeden birçok kelime girmiş olan bu dili konuşanlar Senendec , Saqqez , Süleymaniye gibi büyük şehirlerde yaşarlardı. I. Dünya Savaşı 'nın etkileriyle ve İsrail 'in kurulmasıyla birçok İran Yahudisi 1950'lerin başında İsrail'e göç etti. Hulaulá konuşan yaşlıların ikinci dili Kürtçe iken genç nesillerin ikinci dili İbranice olmuştur. Yahudi Aramicesi dilleri arasında 10.000 kişilik nüfusuyla en güçlüsü Hulaulá'dır. Bugün büyük bir kısmı İsrail'de yaşarken bu dili konuşanların küçük bir kısmı İran ve ABD 'de bulunur. Hulaula İbrani alfabesiyle yazılıp telaffuzda yuvarlanan ya da yutulan sesler yazılmaz. Yahudi dilleri Afro-Asya İbraniceler: İbranice ( Kutsal İbranice ) Samiri İbranicesi Yemen İbranicesi Aramiceler: Hulaula Lişan Didan Lişana Deni Lişanid Noşan Yahudi Aramicesi Arapçalar: Yahudi Arapçası Yahudi Bağdat Arapçası Yahudi Fas Arapçası Yahudi Irak Arapçası Yahudi Trablus Arapçası Yahudi Tunus Arapçası Yahudi Yemen Arapçası Diğer: Kayla Yahudi Berbericesi Hint-Avrupa Cermen: Yeşiviş Yidiş Yingliş Roman: İtalkian Katalanik Ladino ( Haketia ) Lusitanik Şuadit Yahudi Aragoncası Yahudi Latincesi Zarfatik Hint-İran: Buhori Cuhuri Cidi Diğer: Knaanik Yevanik Türk Karayca Kırımçakça Diğer Kartveli: Gruzinik Dravid: Yahudi Malayalamı g t d

Dış bağlantılar Ethnologue'da Hulaula 5 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Yahudilik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Afro-Asyatik diller ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Kenan dilleri

Afro-Asyatik diller ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Kenan dilleri, Afro-Asyatik dil ailesine ait bir dil grubudur ve tarihsel olarak Levant bölgesinde (günümüzde İsrail, Filistin, Lübnan, Suriye ve Ürdün) konuşulmuştur. Kenan dilleri , Kenan ve Levant bölgesinin eski sakinleri tarafından konuşulan Sami dillerinin bir alt grubudur. Kenan dillerinin çoğu milattan önce 1. binyılın sonunda çoktan yok olmuştur; bunların yerini çoğunlukla Aramice almıştır. Sadece İbranice , Yahudiliğin dinî metinleri aracılığıyla modern zamanlara aktarılmış ve 20. yüzyılda İsrail 'de günlük dil ve yerel deyim olarak yeniden kurulmuştur. [ 1 ] Bu yakın akraba diller Levant ve Mezopotamya kökenlidir ve bugün İsrail, Ürdün , Sina Yarımadası , Lübnan , Suriye , Filistin 'in yanı sıra güneybatı Anadolu 'nun güney batısı, batı ve güney Irak ( Mezopotamya ) ve Suudi Arabistan 'ın kuzeybatı köşesini kapsayan bir alanda eski Sami dillerini konuşan halklar tarafından konuşulmuştur. Kenanlılar genel olarak İbraniler (İsrailliler, Yahudiler ve Samirîler dahil), Amalekliler , Ammonitler , Amoriler , Edomitler , Ekronitler , Hiksoslar , Fenikeliler ( Kartacalılar dahil), Mozabitler , Sutealılar ve bazen de Ugaritleri içerecek şekilde tanımlanır.

Sınıflandırma Roman dillerine benzer şekilde, Kenan dilleri birbirleriyle karşılıklı anlaşılabilirlik spektrumunda çalışır ve sözdizimi , morfoloji , fonetik ve semantikte önemli örtüşmeler meydana gelir. Bu dil ailesi aynı zamanda, Mezopotamya 'da ortaya çıkan ve Sümerce , Akadca , Eblaitçe, Elamca , Hurrice ve Hititçe 'yi kaydetmek için kullanılan bölgenin çok daha eski Çivi Yazısı logografik / hece yazısının aksine, yazılarını kaydetmek için Proto-Kanaanit alfabesinden türetilen bir alfabe kullanan, tarihsel olarak kanıtlanmış ilk dil grubu olma özelliğine sahiptir. Levant, Mezopotamya, Anadolu ve Doğu Akdeniz'deki Kenan yazıtlarında ve Fenikeli kolonistler tarafından Kartaca 'nın kurulmasından sonra Kuzey Afrika 'nın kıyı bölgelerinde ve İber Yarımadası'nda da yoğun olarak görülmektedir. Lehçeler öncelikle İncil coğrafyası referans alınarak etiketlenmiştir: İbranice ( İsrail , Yahudi / Kutsal Kitap , Samaritan ), Fenike /Punik, Amorit , Ammonit, Moabit , Sutean ve Edomit; lehçelerin hepsi karşılıklı olarak anlaşılabilirdi ve Modern İngilizce 'nin coğrafi çeşitlerinden daha farklı değildi. Kenan dilleri ya da lehçeleri aşağıdakilere ayrılabilir; Kuzey Kenan dilleri Fenikece Pönce Güney Kenan dilleri Ammon dili - Ammonitlerin dili Moav dili Edom dili İbranice - Çoğunlukla Yahudiler'in konuştuğu dil. Tevrat İbranicesi - İsrailoğulları tarafından kullanılan dil. Farklı diasporalarda farklı telaffuzları vardı Sâmirî İbranicesi Taberiye İbranicesi Mizrahi İbranicesi Yemen İbranicesi Sefarad İbranicesi Aşkenaz İbranicesi Mişnahik İbranice Orta Çağ İbranicesi Haskala İbranicesi Modern İbranice - Haskala İbranicesi'nden türemiştir ve bugün İsrail'de konuşulan dildir.
Lişan Didan

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Lişan Didan** | |
| לשן דידן Lişan Didan , לשנן Lişanan | |
| **Ana dili olanlar** | İsrail , Azerbaycan , Gürcistan (Köken: İran , Türkiye ) |
| **Konuşan sayısı** | 4378 ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Varsayılan Lişan Didan |
| **Yazı sistemi** | İbrani |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-2** | arc |
| **ISO 639-3** | trg |
| **ELP** | Jewish Azerbaijani Neo-Aramaic |

Lişan Didan bir modern Yahudi Aramicesi dilidir ve genellikle Neo-Aramice denir. Asıl olarak Salmas ve Mahabad bölgeleri arasında Urmiye Gölü civarında konuşulurdu. Bu dili konuşanların birçoğu şu anda İsrail 'de yaşamaktadır. Lişan Didan "bizim dilimiz" anlamına gelir; bu sebeple bu dil için yakın anlamı olan Lişanan ("dilimiz") veya Lişanid Naş Didan ("kendi dilimiz") terimleri de kullanılır. Bu terimler Lişana Deni ve Lişanid Noşan gibi diğer lehçelerin adlarına benzediği için dilbilimciler daha teknik bir terim olan İran Azerbaycanı Yahudi Neo-Aramicesi ni tercih ederler. Lişan Didan'ı diğer lehçelerden ayırabilmek için edat ve zamirlerinde farklılık olduğunu belirtmek amacıyla bazen Lakhlokhi ("sana(kız)-sana(erkek)") veya Galihalu ("benim-senin") isimleri de kullanılır.

Kökeni ve Bugünü Urmiye Gölü , Van Gölü , Musul ve Senendec arasında kalan bölgede çeşitli Neo-Aramice lehçelerine rastlanır. Bahsi geçen bölgenin kuzeydoğu köşesinde konuşulan Aramice Hulaula ve Lişanid Noşan dilleriyle benzerlikler gösterir. Yahudiler ile Hristiyanların konuştukları Neo-Aramice diller birbirlerine benzemez. Lişan Didan iki ana lehçeden oluşur. Biri kuzeyde, yani daha çok Urmiye ve Salmas olmak üzere Batı Azerbaycan 'dan Van 'a kadar olan bölgede konuşulan lehçe, diğeri ise güneyde, yani Mahabad ve Urmiye Gölü 'nün güneyinde kalan köylerde konuşulan lehçedir. Bu iki lehçeyi konuşan insanlar kolaylıkla anlaşabilirken farklılığın doğmasının sebebi bu dile başta Farsça , Kürtçe ve Türkçe olmak üzere giren yabancı kelimelerdir. I. Dünya Savaşı ve İsrail devletinin kurulmasıyla Tel Aviv ve Kudüs 'e yerleşen Azerbaycanlı Yahudiler modern İbranice 'ye adapte oldular. Yeni nesiller İbranice konuşurken Lişan Didan dilini konuşan 5.000'den az kişi kalmıştır ve bunların çoğunluğu 50 yaşın üzerindedir. Bu dil birkaç on yıl içinde neslinin tükenme riskiyle karşı karşıyadır. Lişan Didan İbrani alfabesi ile yazılır. Fonetik bir dil olan bu dilde yuvarlanan sesler yazılmaz.
Lişana Deni

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Lişana Deni** | |
| לשנא דני Lişana Deni , לשנא יהודיא Lişana Hozaye | |
| **Ana dili olanlar** | İsrail , Irak |
| **Konuşan sayısı** | 8000 ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Varsayılan Lişana Deni |
| **Yazı sistemi** | İbrani |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-2** | arc |
| **ISO 639-3** | lsd |
| **ELP** | Lishana Deni |

Lişana Deni modern bir Yahudi Aramice dilidir, genelde Neo-Aramice diye hitap edilir. Başlangıçta Türkiye sınırına yakın olan Kuzey Irak 'taki Zaho 'da ve komşu köylerinde konuşulurdu. Konuşanların birçoğu bugün Kudüs ve çevresinde yaşamaktadır. Diğer Neo-Aramice lehçeler olan Lişan Didan ve Lişanid Noşan isimlerine benzeyen Lişana Deni "bizim dilimiz" anlamına gelir. Bu dil için kullanılan diğer isimler Lişan Hozaye ("Yahudilerin dili") ve Kurdit (" Kürtçe ")'dir. Dilbilimciler tarafından ise Zaho Yahudi Aramicesi denir.

Kökeni ve Bugünü Zaho bölgesinden batıda Urmiye Gölü ve kuzeydoğuda Senendec 'e kadar olan bölgede çeşitli Aramice dilleri konuşulur. Lişana Deni bölgedeki diğer Yahudi lehçelerini konuşanlar tarafından kolaylıkla anlaşılan bir lehçe değildir. Lişana Deni'ye en yakın lehçe bölgedeki Hristiyanların konuştuğu Keldani Neo-Aramicesi 'dir; bunu Süryani Neo-Aramicesi 'nin Aşiret lehçesi takip eder. I. Dünya Savaşı ve İsrail devletinin kurulmasıyla çoğunlukla Kudüs 'e yerleşen Kürdistanlı Yahudiler modern İbranice 'ye adapte oldular. Yeni nesiller İbranice konuşurken Lişana Deni dilini konuşan 8.000'den az kişi kalmıştır ve bunların çoğunluğu 50 yaşın üzerindedir. Bu dil birkaç on yıl içinde neslinin tükenme riskiyle karşı karşıyadır. Lişana Deni İbrani alfabesi ile yazılır. Fonetik bir dil olan bu dilde yuvarlanan sesler yazılmaz.
Lişanid Noşan

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Lişanid Noşan** | |
| לשניד נשן Lişanid Noşan, לשנא דידן Lişana Didan | |
| **Ana dili olanlar** | İsrail , Irak |
| **Konuşan sayısı** | 2000 - 2500 ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Varsayılan Lişanid Noşan |
| **Yazı sistemi** | İbrani |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-2** | arc |
| **ISO 639-3** | aij |
| **ELP** | Inter-Zab Jewish Neo-Aramaic |

Lişanid Noşan modern bir Yahudi Aramice dilidir, genelde Neo-Aramice diye hitap edilir. Başlangıçta Erbil bölgesinde, güney ve doğu Irak Kürdistanı 'nda konuşulurdu. Konuşanların birçoğu bugün İsrail 'de yaşamaktadır. Diğer Neo-Aramice lehçeler olan Lişan Didan ve Lişana Deni isimlerine benzeyen Lişanid Noşan "kendi dilimiz" anlamına gelir. Dilbilimciler tarafından ise Erbil Yahudi Neo-Aramicesi denir.

Kökeni ve Bugünü Urmiye Gölü , Van Gölü , Musul ve Senendec arasında kalan bölgede çeşitli Neo-Aramice lehçelerine rastlanır. Bahsi geçen bölgenin merkezinde konuşulan Aramice Hulaula ve Lişan Didan dilleriyle benzerlikler gösterir. Yahudiler ile Hristiyanların konuştukları Neo-Aramice diller birbirlerine benzemez. Ayrıca bu dil Lişana Deni diline de benzemez. Bu dilin Hulaula 'dan farklı olduğu 1980'lerde yapılan bir araştırmayla ortaya çıkmıştır. Lişanid Noşan iki ana lehçeden oluşur. Biri batıda Erbil 'deki lehçe, diğeri ise doğuda Koy Sancak 'ta konuşulan lehçedir. Bu iki lehçeyi konuşan insanlar kolaylıkla anlaşabilirken farklılığın doğmasının sebebi bu dile başta Arapça ve Kürtçe olmak üzere giren yabancı kelimelerdir. I. Dünya Savaşı ve İsrail devletinin kurulmasıyla bu ülkeye yerleşen Kürdistanlı Yahudiler modern İbranice 'ye adapte oldular. Yeni nesiller İbranice konuşurken Lişanid Noşan dilini konuşan 3.000'den az kişi kalmıştır ve bunların çoğunluğu 40 yaşın üzerindedir. Bu dil birkaç on yıl içinde neslinin tükenme riskiyle karşı karşıyadır. Lişanid Noşan İbrani alfabesi ile yazılır. Fonetik bir dil olan bu dilde yuvarlanan sesler yazılmaz.
Hausaca

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Hausaca** | |
| Harshen Hausa هَرْشَن هَوْسَ | |
| **Bölge** | Nijer , Nijerya |
| **Konuşan sayısı** | 27,374,100 ( tarih gerekli ) e19 |
| **Dil ailesi** | Afro-Asyatik Çad dilleri Batı Çad dilleri Hausa–Gwandara Hausaca |
| **Yazı sistemi** | Latin ( Boko alfabesi ) Arap ( ajami ) Hausa Braille |
| **Resmî durumu** | |
| **Resmî dil** | Nijer ( ulusal durum ) Nijerya Gana ( ulusal durum ) |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-1** | ha |
| **ISO 639-2** | hau |
| **ISO 639-3** | hau |
| **Glottolog** | haus1257 [ 1 ] |
|  | |

Hausa veya Hevsa , çoğunlukla Nijer ve Nijerya 'da kullanılan bir Afroasya dilidir . Çad dilleri grubuna bağlı Hausaca ayrıca Sudan , Kamerun , Gana , Çad gibi ülkelerde de konuşulur.
Oromoid diller

Oromoid diller , en kalabalık Kuşitik dili olan Oromcayı ve yakından ilişkili Konsoid lehçesi kümesini içeren Aşağı Doğu Kuşitik dillerinin bir koludur. [ 1 ] Oromo Oromo , Doğu Oromo , Borana , Orma , Waata Konsoid (Konso–Gidole) Konso , Dirasha (Gidole), Bussa (Mossiya), Mashile , Turo , Gato
Makro-Somali dilleri

Dilin konuşulduğu bölgeler Makro-Somali dilleri veya Sam dilleri, Aşağı Doğu Kuşitik dillerinin bir koludur. Somali , Cibuti , doğu Etiyopya ve kuzey Kenya'da konuşulmaktadır. En yaygın konuşulan üyesi Somalicedir . [ 1 ]
Sicilya Arapçası

Sicilya'daki Müslüman Emirliğin Sicilya ve Güney İtalya'da Hakimiyet kurduğu alanı ve yayılımı gösteren harita Sicilya Arapçası , 10. ve 11. yüzyılda kullanılmış semitik diller ailesine mensup bir dildir. İlk olarak Sicilya Emirliği 'nin Sicilya Adası 'ndaki hakimiyeti ile etkisini göstermeye başlamıştır. [ 1 ] Bazı ülkelerde üst dil grubunu oluşturan Sicilya Arapçası, bugün Malta'da kısmen etkisini devam ettirmektedir. [ 2 ]
Tamaşekçe

Tamaşekçe , Kuzey Afrika 'da var olan birçok Tuareg dilinden birisidir. Berberi dilleri 'nin içinde yer alır. Mali 'de bir azınlık tarafından konuşulmakadır. Timbuktu 'da halkın çoğunluğu bu dili konuşmaktadır. Dünya genelinde ise 280 bin kişi bu dili anadili olarak konuşmaktdır. Afro-Asyatik diller ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Burkina Faso ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Nijer ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Sâmirî İbranicesi

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Samiri İbranicesi** | |
| עברית / İvrit | |
| **Ana dili olanlar** | İsrail , Filistin ( Batı Şeria ) |
| **Konuşan sayısı** | < 1000 ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Varsayılan Samiri İbranicesi |
| **Yazı sistemi** | Samiri alfabesi |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | heb |

Samiri İbranicesi , Samiriler tarafından kullanılan Tevrat İbranicesinin bir türevidir, Samiri Tevrat'ında kullanılan dildir. Kullandıkları Samiri alfabesi ise Fenike alfabesinden esinlenilmiş Paleo-İbrani alfabesinin bir uzantısıdır. Yahudi dilleri Afro-Asya İbraniceler: İbranice ( Kutsal İbranice ) Samiri İbranicesi Yemen İbranicesi Aramiceler: Hulaula Lişan Didan Lişana Deni Lişanid Noşan Yahudi Aramicesi Arapçalar: Yahudi Arapçası Yahudi Bağdat Arapçası Yahudi Fas Arapçası Yahudi Irak Arapçası Yahudi Trablus Arapçası Yahudi Tunus Arapçası Yahudi Yemen Arapçası Diğer: Kayla Yahudi Berbericesi Hint-Avrupa Cermen: Yeşiviş Yidiş Yingliş Roman: İtalkian Katalanik Ladino ( Haketia ) Lusitanik Şuadit Yahudi Aragoncası Yahudi Latincesi Zarfatik Hint-İran: Buhori Cuhuri Cidi Diğer: Knaanik Yevanik Türk Karayca Kırımçakça Diğer Kartveli: Gruzinik Dravid: Yahudi Malayalamı g t d

İbranice ile kıyaslama Türkçe Samiri İbranicesi İbranice Ben anaki ani Sen (erkek) atta ata Sen (kız) atti at O (erkek) u u Biz ananu anahnu Siz (erkek) atimma atem Siz (kız) etten aten Onlar (erkek) imma em Onlar (kız) inna en Bu (erkek) ze ze Bu (kız) zeot zot Bunlar illa ele Kim mi mi Ne ma ma Ne zaman meti matay Nerede ifa eyfo Burada fa po Orada şemma şama Veya u u / o Eğer em im Ama avel aval
Sâmî dilleri

Başlığın diğer anlamları için Sami sayfasına bakınız. Sami dillerinin yaklaşık tarihî dağılımı Sami dil ailesi veya Semitik diller , Afro-Asya dil ailesinin [ 1 ] bir alt grubudur. Orta Doğu 'da yaygın olan antik dillerin çoğunu kapsar. Bunların arasında Arapça , Amharca ve İbranice en fazla konuşulan Sami dilleridir. Ayrıca Fenikece ve Akadca da Sami dil ailesinin mensubudur. Ama bu iki dil günümüzde konuşulmamaktadır. Aramice, Arapça ve İbranicenin lehçelerinden olan Süryanice de bölgede kullanılan Sami dillerine örnek olarak gösterilebilir. Sami adı Nuh'un oğlu Sam 'dan gelmektedir. Maltaca , Malta Adası'nda konuşulan bir Sami dilidir. Günümüzde anadili olarak Sami dillerini konuşan insanların sayısı 300 milyondan fazladır. Bu kitlenin çok büyük bir kısmı sadece Arapça konuşmaktadır. Etiyopya devletinin resmî dili olan Amharca da en çok konuşulan Sami dillerinden olup Güney Sami dilleri kolunun Etiyopik alt grubuna aittir. [ kaynak belirtilmeli ] Sami veya Semitik tabiri günümüzde daha çok İbrani ve Arapları tanımlamakta kullanılır.
Somalice

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Somalice** | |
| Somalice : Af Soomaali [ 1 ] | |
| **Bölge** | Afrika Boynuzu |
| **Etnisite** | Somalililer |
| **Konuşan sayısı** | 15 milyon (2015) |
| **Dil ailesi** | Afro-Asyatik Kuşitik Ova Doğu Kuşitik Somali dilleri Somalice |
| **Resmî durumu** | |
| **Resmî dil** | Somali Somaliland Cibuti |
| **Tanınmış azınlık dili** | Etiyopya Kenya |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-1** | so |
| **ISO 639-2** | som |
| **ISO 639-3** | som |

Somalice (Af Soomaali), Somali ve çevre ülkelerde konuşulan bir Afrika dili. [ 2 ] Genelde Afrika Boynuzu diye tanımlanan bölgede konuşulmakla birlikte bazı ülkelerdeki göçmen topluluklarda ve Arap Yarımadası 'ndaki Yemen 'de de konuşulur. [ 2 ]
Bao'anca

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Bao'anca** | |
| **Ana dili olanlar** | Çin |
| **Dil ailesi** | Moğol dilleri Bao'anca |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | – |

Bao'anca , Çin 'in Jishishan Bao'an Dongxiang ve Salar Özerk İlçesi 'nde konuşulan bir Moğol dilidir . Altay dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü NLI : 987007560635005171
Hunmin Congım

Hunmin Congım , Kore yazı sistemi Hangıl 'ın Coson Hanedanlığı zamanında Kral Secong tarafından halka tanıtılması için yazılan kitap. Anlamı " halka doğruları öğreten ses" tir. Kitap ay takviminin dokuzuncu ya da onuncu ayında 1444 yılında halka sunulmuştur. Halen 9 Ekim Güney Kore 'de Hangıl Günü olarak kutlanmaktadır. Altay dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Furigana

Furigana , Japoncaya Çinceden geçen kanjilerin kenarında hiragana veya katakana ile açıklama yapılmasıdır.

Dış bağlantılar Japonca Türkçe Sözlük 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Altay dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Japon dilleri

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Japon dilleri** | |
| **Coğrafi dağılım** | Japonya |
| **Sınıflandırma** | Japon Japon dilleri |
| **Alt bölümler** | Japonca Ryukyu dilleri |
| Japon dilleri | |

Japon dilleri , Japonya 'nın ana adalarında konuşulan Japonca ile Ryukyu Adaları 'nda konuşulan Ryukyu dillerini içeren bir dil grubudur. Japon dillerin ortak atasının Proto-Japonca olduğu [ 1 ] ve bunların Yamato döneminde (250-710) ayrılmaya başlandığı tahmin edilmektedir. [ 2 ] Günümüzde Japon dillerinin toplam 130 milyondan fazla kişi tarafından konuşulduğu tahmin edilmektedir.

Diller Japonca Hokkaidō lehçesi Doğu lehçeleri Batı lehçeleri Kyūshū lehçeleri Hachijō lehçesi Ryukyu dilleri Kuzey Ryukyu dilleri (Amami-Okinawa dilleri) Güney Ryukyu dilleri
Jeju dili

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Jeju dili** | |
| **Bölge** | Doğu Asya |
| **Etnisite** | Jejular |
| **Dil ailesi** | Kore dilleri Jeju dili |
| **Yazı sistemi** | Hangıl |
| **Resmî durumu** | |
| **Resmî dil** | Güney Kore |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-1** | ko |
| **ISO 639-2** | kor |
| **ISO 639-3** | Çeşitli: kor okm oko |
| **ELP** | Jejueo |

Jejuca , Kore yarımadasının güneyindeki Jeju Adası 'nda konuşulan bir Kore dilidir . Jejuca, hece alfabesi olan Hangıl ile yazılabilir. Altay dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü BNF : cb179741936 (data) LCCN : sh2019000651 NKC : ph1079289 NLI : 987012403566005171 NLK : KSH2004007500
Kalmukça

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Kalmukça** | |
| **Ana dili olanlar** | Rusya |
| **Konuşan sayısı** | 160.000 ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Moğol dilleri Kalmukça |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | – |
| **ELP** | Kalmyk-Oirat |

Kalmukça ( Kalmıkça , Oyratça olarak da bilinir), Rusya içindeki Kalmukya , Batı Çin ve Batı Moğolistan 'da yaşayan Kalmukların konuştuğu dildir. Yaklaşık olarak 160.000 kişi tarafından konuşulur.

Kalmuk alfabesi Kiril IPA Transliterasyon Kiril IPA Transliterasyon Аа a a Оо [ɔ] o Әә ə ä Өө o ö Бб p, [pʲ] b Пп ( [pʰ] ), ( [pʰʲ] ) p Вв w, [wʲ] v, w Рр r, [rʲ] r Гг [ɡ] , [ɡʲ] , [ɢ] g Сс s s Һһ gh Тт [tʰ] , [tʰʲ] t Дд t, [tʲ] d Уу [ʊ] u Ее je ye Үү u ü Ёё [jɔ] yo Фф (f) f Жж [ʧ] zh Хх x, [xʲ] h Җҗ dzh, j Цц [ʦʰ] ts Зз [ʦ] (d)z Чч [ʧʰ] ch Ии i i Шш [ʃ] sh Йй j y Щщ ( [sʧ] ) shch Кк (k), ( [kʲ] ) k Ыы i y Лл [ɮ] , [ɮʲ] l Ьь [ʲ] ' Мм m, [mʲ] m Ээ e e Нн n, [nʲ] n Юю [jʊ] yu Ңң ng Яя ja ya g t d Rusya federal birimleri 'ndeki resmî diller Rusya Federasyonu resmî dili Rusça Rusya federal birimlerindeki resmî diller Abazaca Adigece Ağulca Altayca Güney Altayca Avarca Azerice Başkurtça Buryatça Çeçence Çirmişce Dağlık Marice Ova Marice Çuvaşça Dargince Kabardeyce Hakasça İnguşça Kalmukça Karaçay-Balkarca Kırım Tatarcası Komice Kumukça Lakça Lezgice Mordvin dilleri Erzyanca Mokşanca Nogayca Osetçe Rutulca Sahurca Sibirya Yupikçesi Tabasaranca Tatarca Tatça Tuvaca Udmurtça Ukraynaca Yakutça Resmî fonksyonu olan diller Çukçice Dolganca Evence Evenkice Fince Hantıca Karelce Kazakça Komi-Permyakça Mansice Nenetsçe Selkupça Vepsçe Yukagirca Güney Yukagirce Kuzey Yukagirce Alfabeler Kiril 1 Kiril Braille Latin alfabesi 2 Moğol alfabesi 2 1 Rusya'da Kiril alfabesi resmi olarak desteklenmektedir. 2 Kiril olmayan diğer alfabeler için ayrı federal yasalar gereklidir. Altay dilleri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü GND : 4096918-6 LCCN : sh85071365 LNB : 000304905 NLI : 987007538686205171
Yorçı Yazıtı

Yorçı Yazıtı ya da Çagan Obuga Yazıtı , 1998 yılında, Çin sınırları içerisinde bulunan İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nde Baotou Şehri'ne bağlı Darhan Moominggan yerleşim alanı Çagan Obuga Köyü, Holbugatu Hosigu mevkiinde bir çoban tarafından bulunmuş bir Göktürk yazıtıdır. Yazıtın bulunduğu bölgede yapılan araştırma ve incelemeler, buranın İkinci Göktürk Kağanlığı 'nın önemli idari merkezlerinden biri olduğunu göstermektedir. İkinci Göktürk Kağanlığı dönemine ait kağanlık sarayı (Kara Kum Sarayı) kalıntıları, kurganlar, anıt mezarlar, heykeller ve Yorçı Yazıtı'nın üzerindeki damga ve tasvirler de bu görüşü desteklemektedir. Yazıt üzerinde ilk incelemeler 2004 yılında Baotou'daki yerel tarih araştırmacıları tarafından yapılmıştır.

Yazıt Yorçı Yazıtı, granitten yapılmış bir bloktur. Keski vasıtasıyla taşa işlenen karakterler, geride kalan tarihi süreçte açık alanda örtüsüz ve korunaksız durumda kaldığından orijinal görüntülerini ve derinliklerini kaybetmiş; yazıtın ilk belgelemesini yapanlar tarafından da karakterlerin içleri siyah boya ile boyanmıştır. [ 1 ]

Yazıtın Boyutları 61 cm'lik bir alanı kapsayan yazıtta, karakterlerin  boyları 4–6 cm; aralıkları 2–4 cm'dir. Yorçı Yazıtı'nın diğer ölçüleri ise şöyledir: güney kenarı: 190 cm; kuzey kenarı: 155 cm; kuzey kenarının genişliği: 50 cm; alt tarafının genişliği 70 cm; sol kenarının yüksekliği: 105 cm; sağ tarafının genişliği 45–65 cm; sağ kenar yüksekliği 85 cm'dir. Yazıtın 7-10. harflerinin üst bölümünü kapsayan alanda bir damga bulunmaktadır. Bu damganın ölçüleri de 10 cm x 15 cm'dir. [ 2 ]

Yazıttaki Metin Yazıttaki metin 11 karakterden oluşup Orhun Alfabesi ile yazılmıştır.

Yazıttaki Metnin Konusu Yazıttaki metnin okunması ile ilgili Bai Yudong, Kosetsu Suzuki gibi bilim adamlarının çeşitli görüşleri bulunmaktadır. Yazıttaki metnin çevirisi genel olarak şöyle yapılmıştır: Benim adım Yorçı, bu da benim yazıtımdır.
Arap alfabesi

Bu madde Arapçanın yazımında kullanılan alfabe hakkındadır. Diğer dillerde kullanılan Arap temelli alfabeler için Arap harfleri sayfasına bakınız. Arap alfabesi ﺍ Elif ض Dad ب Be ط Tı ت Te ظ Zı ث Se ع Ayn ج Cim غ Ğayn ح Ha ف Fe خ Hı ق Kaf د Dal ك Kef ذ Zel ل Lam ر Ra م Mim ز Ze ن Nun س Sin ه He ش Şin و Vav ص Sad ي Ye ء Hemze Rakamlar Kategori Commons g t d Arap alfabesi ( Arapça : الأبجدية العربية ), Arapçayı yazmak için kullanılan alfabedir . 28 harfli , sağdan sola yazılan bir ünsüz alfabesi olan Arap alfabesi, dünyada Latin harflerinin ardından en yaygın kullanılan yazı sistemi olan Arap harflerinin temelini oluşturmaktadır.

Alfabe # Müstakil hali Bitiş Orta Başlangıç Adı Telaffuz UFA 1 ﺍ ﺎ — Elif Arapça telaffuz: [ʔalif] / aː / 2 ﺏ ﺐ ﺒ ﺑ Be Arapça telaffuz: [baːʔ] / b / 3 ﺕ ﺖ ﺘ ﺗ Te Arapça telaffuz: [taːʔ] / t / 4 ﺙ ﺚ ﺜ ﺛ Se Arapça telaffuz: [θaːʔ] / θ / 5 ﺝ ﺞ ﺠ ﺟ Cim Arapça telaffuz: [d͡ʒiːm] / d͡ʒ / 6 ﺡ ﺢ ﺤ ﺣ Ha Arapça telaffuz: [ħaːʔ] / ħ / 7 ﺥ ﺦ ﺨ ﺧ Hı Arapça telaffuz: [xaːʔ] / x / 8 ﺩ ﺪ — Dal Arapça telaffuz: [daːl] / d / 9 ﺫ ﺬ — Zel Arapça telaffuz: [ðaːl] / ð / 10 ﺭ ﺮ — Ra Arapça telaffuz: [raːʔ] / r / 11 ﺯ ﺰ — Ze Arapça telaffuz: [zaːj] / z / 12 ﺱ ﺲ ﺴ ﺳ Sin Arapça telaffuz: [siːn] / s / 13 ﺵ ﺶ ﺸ ﺷ Şin Arapça telaffuz: [ʃiːn] / ʃ / 14 ﺹ ﺺ ﺼ ﺻ Sad Arapça telaffuz: [sˤaːd] / sˤ / 15 ﺽ ﺾ ﻀ ﺿ Dad Arapça telaffuz: [dˤaːd] / dˤ / 16 ﻁ ﻂ ﻄ ﻃ Tı Arapça telaffuz: [tˤaːʔ] / tˤ / 17 ﻅ ﻆ ﻈ ﻇ Zı Arapça telaffuz: [ðˤaːʔ] / ðˤ / 18 ﻉ ﻊ ﻌ ﻋ Ayn Arapça telaffuz: [ʕajn] / ʕ / 19 ﻍ ﻎ ﻐ ﻏ Ğayn Arapça telaffuz: [ɣajn] / ɣ / 20 ﻑ ﻒ ﻔ ﻓ Fe Arapça telaffuz: [faːʔ] / f / 21 ﻕ ﻖ ﻘ ﻗ Kaf Arapça telaffuz: [qaːf] / q / 22 ﻙ ﻚ ﻜ ﻛ Kef Arapça telaffuz: [kaːf] / k / 23 ﻝ ﻞ ﻠ ﻟ Lam Arapça telaffuz: [laːm] / l / 24 ﻡ ﻢ ﻤ ﻣ Mim Arapça telaffuz: [miːm] / m / 25 ﻥ ﻦ ﻨ ﻧ Nun Arapça telaffuz: [nuːn] / n / 26 ﻩ ﻪ ﻬ ﻫ He Arapça telaffuz: [haːʔ] / h / 27 ﻭ ﻮ — Vav Arapça telaffuz: [waːw] / w / , / uː / 28 ي ـي ﻴ ﻳ Ye Arapça telaffuz: [jaːʔ] / j / , / iː / - ﺀ — Hemze / ʔ /

Tarihçe Ana madde: Arap alfabesinin tarihi Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor . Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz.
Yahudi Malayalamı

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Yahudi Malayalamı** | |
| **Ana dili olanlar** | İsrail , Hindistan |
| **Konuşan sayısı** | 8.000 ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Varsayılan Yahudi Malayalamı |
| **Yazı sistemi** | İbrani alfabesi [ 1 ] |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-3** | – |

Yahudi Malayalamı , güneybatı Hindistan 'daki Kerala eyaletinden gelen Koçin Yahudileri 'nin konuştuğu dildir. Bu dili konuşan 8.000 kişilik nüfusun yaklaşık hepsi İsrail 'de yaşamaktadır, Hindistan'daki nüfusu ise 100'den azdır. Yahudi Malayalamı bilinen tek Dravid Yahudi dilidir . Gramer ve söz dizimi açısından Malayalam 'dan pek farklı olmadığı için dilbilimciler tarafından farklı bir dil olarak hesaba katılmaz ve bu yüzden kendine ait bir dil kodu yoktur. Birçok Yahudi dili İbranice harflerle yazılmasına rağmen bu dil Malayalam alfabesiyle yazılır. Yahudi dillerinin çoğunda görülen bir özellik olan İbranice kelimelerin kullanımı bu dilde de görülür. İbranice dışında, bu bölgeye göç eden diğer Yahudi kültürlerinden esinlenerek Yahudi Malayalamı'na Ladino gibi diller de karışmıştır. Yahudi dilleri Afro-Asya İbraniceler: İbranice ( Kutsal İbranice ) Samiri İbranicesi Yemen İbranicesi Aramiceler: Hulaula Lişan Didan Lişana Deni Lişanid Noşan Yahudi Aramicesi Arapçalar: Yahudi Arapçası Yahudi Bağdat Arapçası Yahudi Fas Arapçası Yahudi Irak Arapçası Yahudi Trablus Arapçası Yahudi Tunus Arapçası Yahudi Yemen Arapçası Diğer: Kayla Yahudi Berbericesi Hint-Avrupa Cermen: Yeşiviş Yidiş Yingliş Roman: İtalkian Katalanik Ladino ( Haketia ) Lusitanik Şuadit Yahudi Aragoncası Yahudi Latincesi Zarfatik Hint-İran: Buhori Cuhuri Cidi Diğer: Knaanik Yevanik Türk Karayca Kırımçakça Diğer Kartveli: Gruzinik Dravid: Yahudi Malayalamı g t d

Dış bağlantılar Jewish Language Research'da Yahudi Malayalamı sayfası 1 Mayıs 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . ( İngilizce ) Ethnologue'da Malayalam 28 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . ( İngilizce ) Yahudi Malayalamı hakkında genel bilgiler 12 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . ( İngilizce )
Malayalamca

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Malayalamca** | |
| മലയാളം | |
|  | |
| **Ana dili olanlar** | Hindistan |
| **Bölge** | Kerala , Lakşadvip Adaları , Mahé |
| **Etnisite** | Malayaliler |
| **Konuşan sayısı** | 34,261,600 (2001) [ 1 ] |
| **Dil ailesi** | Dravid Güney Dravid Tamil-Kannada Malayalamca |
| **Yazı sistemi** | Malayalam yazısı |
| **Resmî durumu** | |
| **Resmî dil** | Kerala [ 2 ] Lakşadvip Adaları Puduçeri |
| **Denetleyen** | Malayalam Edebiyat Akademisi Kerala hükümeti |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-1** | ml |
| **ISO 639-2** | mal |
| **ISO 639-3** | mal |
|  | |

Malayalamca Malayalamca (മലയാളം, Malayāḷam ), çoğunlukla Hindistan 'ın Kerala eyaletinde konuşulan bir Dravid dilidir . Hindistan'ın 22 tanınmış dilinden biri olup Kerala eyaleti ile Lakşadvip Adaları ve Puduçeri bölgelerinin resmi dilidir. 35 milyondan fazla kişi tarafından konuşulmaktadır. Malayalamca, Malayalam yazısı ile yazılmaktadır. Malayalam dilini konușan adam

Tarih Malayalam dilini konușan adam Malayalamca, 1910'lar için Dravid dillerinden Hindistan için gramerlik içindir.
Ada Kelt dilleri

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Ada Kelt dilleri** | |
| **Coğrafi dağılım** | İrlanda , İskoçya , Galler , Man Adası , Cornwall , Breton |
| **Sınıflandırma** | Hint-Avrupa Kelt Ada Kelt dilleri |
| **Alt bölümler** | Breton dilleri Gal dilleri |

Ada Kelt dilleri , Britanya Adaları kökenli Kelt dilleridir . Günümüzde kalan tüm Kelt dilleri Ada Kelt dilleri grubundandır. Ada Kelt dilleri Breton ( Bretonca , Kernevekçe ve Galce ) ve Gal dilleri ( İrlandaca , İskoç Galcesi ve Manksça ) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
Tulu dili

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Tulu dili** | |
| ತುಳು ಭಾಷೆ | |
| **Ana dili olanlar** | Hindistan |
| **Bölge** | Karnataka , Kerala , Maharashtra |
| **Etnisite** | Tuluvalar |
| **Konuşan sayısı** | 1,700,000 (2001) [ 1 ] |
| **Dil ailesi** | Dravid Güney Dravid Tulu dilleri Tulu dili |
| **Yazı sistemi** | Kannada yazısı [ 2 ] |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-1** | tcy |
| **ISO 639-3** | – |

Tulu (ತುಳು ಭಾಷೆ, Tulu bāse ), çoğunlukla Hindistan 'ın Karnataka , Kerala ve Maharashtra eyaletlerinde konuşulan bir Dravid dilidir . Tulu, beş Dravid dilinden biridir [ 3 ] ve yaklaşık 2 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Tulu, Kannada yazısı ile yazılmaktadır.
Alemannik

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Alemannik** | |
| Alemannisch | |
| **Ana dili olanlar** | Almanya , Avusturya , Fransa , İsviçre , İtalya , Lihtenştayn , Venezuela |
| **Konuşan sayısı** | 7.162.000 (2004-12) |
| **Dil ailesi** | Hint-Avrupa Cermen Batı Cermen Yüksek Cermen Alemannik |
| **Yazı sistemi** | Latin |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-2** | gsw |
| **ISO 639-3** | gsw |

Alemannik ( Alemannisch ), Almancanın çoğunlukla Almanya , Avusturya , Doğu Fransa , İsviçre , Kuzey İtalya ve Lihtenştayn 'da konuşulan diyalektleridir. Yüksek Almanca konuşan kişilerin çoğunun zorlukla hatta bazen hiç anlamadıkları kadar farklı bir diyalekttir.

Dış bağlantılar Vikipedi Özgür Ansiklopedi Vikipedi 'nin Alemannik (als) sürümü Wikimedia Commons'ta Alemannik ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur. Alemanni poems and Alemanni encyclopedia -German- 1 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü BNF : cb11930857n (data) GND : 4112483-2 NLI : 987007566168005171
Alsasça

Alsasça ( Fransızca : Alsacien, Almanca : Elsässisch ), Fransa'nın Alsace bölgesinde konuşulan bir dil olup Aşağı Almanca 'nın bir lehçesidir. Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü BNF : cb11934740m (data) GND : 4125227-5 LCCN : sh2009125856 NLI : 987007547909705171 SUDOC : 027269043
Antigua ve Barbuda Kreolcesi

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Antigua ve Barbuda Kreolcesi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Nisan 2025 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Antigua ve Barbuda Kreolcesi Antigua ve Barbuda 'nın yerli insanlar tarafından konuşulan yerli dilidir . Ülkenin resmî dili İngilizce olduğundan Antigua Kreolcesi pek fazla kullanılmaz. Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Antigua ve Barbuda ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Aranca

Geleneksel olarak Oksitanca konuşulan bölgede Aranese bölgesi Aranese ( Gaskonca : Aranés; İspanyolca : Aranese; Katalanca : Aranès; Fransızca : Aranais), Katalonya 'nın Val d'Aran bölgesinin resmi dilidir. Dili yaklaşık 7000 kişi anadili olarak kullanır. Fransa 'da konuşulan Gaskon dilinin bir lehçesidir. 1984 yılından beri okullarda öğretilmektedir.

Dış bağlantılar Aranese Kursu Katalonya Hükümeti Aranese Sayfası Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü BNF : cb12000352h (data) GND : 4198613-1
Ariegese

Bu maddede içeriğin konusunun eksik olduğu düşünülmektedir . Lütfen bu bilgileri ekleyerek maddeyi geliştirin. Eksik olduğu düşünülen bilgileri maddenin tartışma sayfasında bulabilirsiniz. ( Şubat 2021 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Ariegese , Gaskonca 'nın bir altlehçesidir . Fransa 'da İspanya sınırındaki bölgelerde konuşulur. Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Assam dili

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Assam** | |
| অসমীয়া Ôxômiya | |
| **Ana dili olanlar** | Hindistan Assam ve Arunaçhal Pradesh eyaletleri Bhutan Krallığı , ABD |
| **Konuşan sayısı** | 13,079,696 kişi ( tarih gerekli ) |
| **Dil ailesi** | Hint-Avrupa dilleri Hint-İran dilleri Hint-İran dilleri Doğu Hint-Aryan dilleri Assam-Bengalce Assam |
| **Yazı sistemi** | Assam Alfabesi |
| **Dil kodları** | |
| **ISO 639-1** | as |
| **ISO 639-2** | asm |
| **ISO 639-3** | asm |

Assam dili (অসমীয়া Ôxômiya ), Hint-Avrupa dil ailesinin en doğudaki dillerindendir. "Assam dili", Hindistan 'ın Assam ve Arunaçhal Pradesh eyaletleri ve Bhutan 'da toplam 13 milyon konuşmacıya sahip bir dildir. Hindistan ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. g t d Hindistan'daki resmî  diller Federal Hintçe İngilizce Yerel Assam dili Bengalce Bodo Dogri Guceratça Kannada Keşmirce Konkani Maithili Malayalamca Meitei Marathi Nepalce Oriya Dili Pencapça Sanskritçe Santali Sindhi Tamilce Teluguca Urduca Brohice Otorite kontrolü BNF : cb12531230n (data) GND : 4253033-7 LCCN : sh85008742 NDL : 00560388 NKC : ph773881 NLI : 987007295888805171
Aryan

Başlığın diğer anlamları için Aryan (anlam ayrımı) sayfasına bakınız. Ayran ile karıştırılmamalıdır. MÖ 6. yüzyıla ait Behistun yazıtı. Aryan kelimesinin kullanıldığı ilk yazıtlardan biridir. Yazıtta, Aryan kelimesi İranlı anlamında kullanılmıştır. [ 1 ] Aryan , antik Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Hint-İran dilleri konuşmuş halkların kendilerini tanımlamak ve bölgedeki diğer halklardan ayırt etmek için kullanmış oldukları bir terimdir. [ 2 ] Vedik döneminde Hindistan ’ın Āryāvarta olarak adlandırılan bölgesine yerleşmiş, Hint-Aryan dilleri koluna dahil diller konuşan Hint-Aryan etnik grubu ve bu bölgeyi tanımlamak için günümüzde kullanılan bir ifadedir. Bu topluluklar yüzyıllarca bölge toplumları üzerinde aristokratik bir sınıf olarak hüküm sürmüşlerdir. Etnik olarak yakın topluluklardan olan Antik İran halkları , Avesta ’da kendilerini tanımlamak için bu etnik tanımı kullandılar. Günümüzde İran adının Aryan sözcüğünden türediği ileri sürülür. Aryan Sanskritçede "asil" veya "onurlu" anlamındaki "Ārya" kelimesinden türetilmiş bir sözcüktür. [ 3 ] [ 4 ] Avesta dilindeki benzeri "Airya"dır ve Eski Pers dilindeki karşılığı "Ariya"dır. Büyük oranda Proto-Hindu-İranlıların etnik olarak kendilerini tanımlama amacıyla kullanılmak üzere var olmuştur.
Avesta, büyük ölçüde Pers, Hint halklarının temel kutsal kitapları ki bu kitap Zerdüştlüğü anlatan yegane eser niteliğindedir. 19. yüzyılda, Hint-İranlılar, Hint-Avrupa dillerini konuştukları bilinen en eski insanlardı. Aryan kelimesi sadece Hint-İranlıları ifade etmek için değil aynı zamanda Hint-Avrupa dil ailesinden olan dilleri konuşanları da ifade edecek şekilde kullanılmaya başlandı. Ancak bugün için Aryan tanımlamasının o çağlarda bile ırksal değil, dini, kültürel ve dille ilgili bir tanımlama olduğunu kabul edilmektedir. Aryan ya da Ari ifadesi Hint-Avrupalılar yerinde daha çok ırkçı kesimler tarafından tercih edilen bir anlatımdır. [ 5 ] Aryan halkının çoğu; Jainizm , Budizm ve Hinduizm 'e mensuptur. "Aryan" kelimesi önce Sanskritçedeki "Arya", ardından da Fransızcadaki "Arienne"den geçmiştir. Sanskritçe ve öbür Hint dillerini konuşur, Hindistan ve çevresinde yaşarlar. Orta Asya - Hindistan kökenlidirler. Ana vatanları Kuzey Pakistan'dır. [ kaynak belirtilmeli ]
Avestaca

Başlığın diğer anlamları için Avesta (anlam ayrımı) sayfasına bakınız. Yasna 28.1, Ahunavaiti Gatha (Bodleian MS J2) Avestaca , Zentçe veya Zendce , İran 'ın en eski dillerinden biri. Zerdüşt 'ün kitabı Avrupa 'da Anquetil Duperron 'dan beri -yanlış olarak- «Zent Avesta»dır. Zent yorum demektir. Hintçeyle birlikte Farsça, Ari dilleri grubunu oluşturur ve Hint-Avrupa dil ailesinin Hint kolunda yer alır. Soğdca da arkaik bir İran dilidir. Medler ve Persler, Arya denilen kavimleri oluşturmaktaydı ve muhtemelen müşterek bir Avesta dili konuşuyorlardı. Orta Farsçaya ise Pehlevice denir (MS 224-642) yılları arasında konuşulan bu dil Sasanilerin resmî diliydi. MS 900'lü yıllara kadar Pehlevice konuşuldu ve yazıldı. Bu yıllarda İranlılar Müslüman oldular. Arapçanın etkisiyle gelişimini sürdüren Pehlevice biraz daha değişerek yerini Çağdaş Farsçaya bıraktı. Hint-Avrupa dil ailesi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. g t d İran dilleri Eski Doğu Avestaca † Eski İskitçe † Batı Medce † Eski Farsça † Orta Doğu Baktrça † Harezmce † Alanca † Sakaca † İskitçe † Soğdca † Batı Orta Farsça † Partça † Modern Doğu Pamir İşkaşimi Sengliççe Vahanca Munçi Yidga Vançi Yezgulami Şugnanca Ruşanca Hufi Bartangi Sarıkolca Diğer Osetçe Digor İron Peştuca Yağnupça Ormurca Peraçça Batı Kuzey Azeri grubu Eski Azerice † Goranice Tatça Alamutça , Aştiyanca , Elviri-Viderice , Güney Talışça , Güney Tatça , Herzendice , Hoinice , Kuzey-Merkezi Talışça , Kuzey Talışça , Kuzey Tatça , Kilitçe †, Merkez Tatça , Merkezi Talışça , Rezecerdice , Şahrudice , Vefsçe Zazaca Hazar grubu Gürganca †, Deylemce †, Gilekçe ( Batı Gilekçesi , Doğu Gilekçesi , Galeşçe , Rudbarca ), Mazenderanca ( Elkayca , Demavendçe ), Şehmirzadice Simnan grubu Simnanca , Sengserce , Lasgerdice , Sorheyice , Efterice , Biyabunekçe Beluç grubu Güney Beluçça , Kuzey Beluçça , Doğu Beluçça , Koroşça Merkezi İran grubu Kavirce , Gezce , Yahudi İran dilleri , Yahudi-İsfahancası , Yahudi-Burucerdice , Netenzce , Hansarca , Nayince , Sivendice , Zerdüşt Daricesi , Persçe ) Kürt - Lek grubu Kürtçe ( Orta Kürtçe , Kuzey Kürtçe , Güney Kürtçe ), Lekçe Güney Farsça - Tat grubu Kafkas Tatçası ( Yahudi Tatçası , Müslüman Tatçası ) Farsça ( Derî Farsçası , Hazaraca , Tacikçe ) Lur -Dizful grubu Lurca ( Kuzey Lurca , Güney Lurca , Bahtiyarca ), Burucerdice , Dizfulca Diğer Açomca , Başkartça , Germsirce , Kuhmareyce , Kumzarca Eğik yazılmış diller ölü dilleri göstermektedir. Otorite kontrolü BNF : cb11972982f (data) GND : 4004024-0 LCCN : sh85010527 NKC : ph429622 NLI : 987007295827205171