Intel_4004

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| Intel C4004 | |
| **Genel bilgiler** | |
| **Üretim başlangıcı** | 1971 |
| **Üretim durdurulma** | 1981 |
| **Yaygın üretici(ler)** | Intel |
| **Performans** | |
| **Max. CPU saat hızı** | 740 kHz |
| **Mimari ve sınıflandırma** | |
| **Komut seti** | 4-bit BCD oriented |
| **Fiziksel özellikler** | |
| **Paket(ler)** | 16 pin |

Başlığın diğer anlamları için 4004 (anlam ayrımı) sayfasına bakınız. Intel 4004 , tek tümdevreli ilk mikroişlemci olup Intel firması tarafından üretilmiştir.

Tarihçe Aslında bir çip tasarımcısı olmayan Marcian “Ted” Hoff, 1969 yılında MCS-4'ün mimari taslağına katkıda bulunmuş ama tasarım ve geliştirmesine katılmamıştır. MCS-4'ün tasarımı daha sonraları, 1970 yılının Nisan ayında, İtalyan doğumlu fizikçi Federico Faggin'in Intel firmasına MCS-4 tasarımcısı ve proje lideri olarak katılması ile başlamıştır. 1970-1971 yılları arasında Faggin, bir merkezi işlemciyi (CPU) tek bir çip içinde entegre etmeyi (Dünya'nın ilk mikroişlemcisi) başarabilen ilk çip tasarımcısı olmuştur. Intel firması Faggin ’i, 1968’de orijinal silisyum geçit teknolojisini (“Silicon Gate Technology”, SGT) geliştirdiği ve bu teknolojiyi kullanarak Dünya'nın ilk ticari entegre devresinin (Fairchild 3708) tasarımını yaptığı Fairchild firmasında çalışmakta iken keşfetmiş ve işe almıştır. Faggin, Intel'de çalışırken daha önce var olmayan yeni bir silisyum geçit  metodu geliştirdi ( silisyum geçit teknolojisi yeni bir teknoloji olduğundan eskiden kullanılan metal geçit teknolojisinden daha farklı bir tasarım  metodu gerektiriyor ve o zamana kadar sadece hafıza kartı üretiminde kullanılıyordu) ve aynı zamanda, Dünya'nın ilk tek çipte entegre edilmiş mikroişlemcisinin yaratılmasını mümkün kılan birçok temel buluşa da katkıda bulundu. Bunlara örnek olarak: Biri silisyum yükseltisi diğeri de alüminyum tabakası ile olacak şekilde çift seviye interkoneksiyonlara izin veren jonksiyonlar ile polikristal silisyum tabakası arasında direkt kontakt yapılmasına olanak sağlayan “gömülü kontakt” (“buried contact”)  metodunun icadı; o zamanlar başarılmasının imkânsız olduğu düşünülen bir fikir olan önyükleme şarjının polikristal silisyum kullanılarak icadı; çok yenilikçi bir devre düzeni; yeni bir statik MOS kayan yazmaç, yeni bir tür sayaç ve yeni bir otomatik sıfırlama devresi (“power-on reset”) (U.S. patent no: 3.753.011) gibi daha birçok özel devrenin icadı. Busicom firmasında çalışan bir program ve lojik devre tasarımcısı olan Masatoshi Shima, daha önceden hiç çip tasarım deneyimi olmadığı halde, Faggin'e MCS-4'ün tasarımında yardım etmiş ve daha sonraları ona Zilog firmasında katılmıştı. Zilog, özel olarak mikroişlemcilere odaklanmış Dünya'daki ilk firma olup 1974 yılının sonlarında Federico Faggin ve Ralph Ungermann tarafından kurulmuştur. Faggin ve Shima birlikte Z80 mikroişlemcisini geliştirmiştir ve bu mikroişlemci bugün halen üretilmektedir.

Özellikleri 15 Kasım  1971 'de tanıtımı yapıldı Saat Hızı 740 kHz 0.06 MIPS Yol genişliği 4 bit PMOS Transistör sayısı 2,300 Adreslenebilir Hafıza 640 byte Program Hafızası 4 KB Ticari mikroişlemcilerin ilklerindedir Busicom hesaplayıcısından esinlenerek dizayn edilmiştir. Bir Intel 4004 işlemcisi Pioneer 10 uzay aracının beyni olarak kullanılmıştır, 1972 yılı Mart ayından fırlatılan uzay aracı, gizli görevini iki yıl boyunca sürdürmüş fakat en son 2003 yılında araç radyo sinyal menzillerinden çıkmıştır. Bilgisayar ve birçok elektronik devrelerde hâlâ fonksiyonları çalışmaktadır. g t d Intel işlemciler Üretilmeyen x86 öncesi 4004 4040 8008 8080 8085 x86 -16 (16 bit) 8086 8088 80186 80188 80286 x86-32/ IA-32 (32 bit) İ386 SX 376 EX İ486 SX DX2 DX4 SL RapidCAD OverDrive Pentium Pentium Pro Pentium II Pentium III Pentium 4 Pentium M Core Celeron M Celeron D A100 Itanium /IA-64 (64 bit) Itanium (Merced) Itanium 2 (McKinley ve Madison) Itanium 2 9000 (Montecito) Itanium 9100 (Montvalle) Itanium 9300 (Tukwila) Itanium 9500 (Poulson) Itanium 9700 (Kittson) Diğer iAPX 432 — RISC: i860 i960 StrongARM XScale — Tolapai Geçerli Celeron Pentium Core i3 Core i5 Core i7 Core i9 Xeon Atom Liste CPU soketleri Chipset Mikromimari Kod adları İşlemciler Celeron Pentium Pentium Pentium II Pentium III Pentium 4 Pentium D Pentium Dual-Core Pentium M Core Core Core 2 Core i3 Core i5 Core i7 Core i9 Itanium Xeon Atom Mikromimari Geçmiş P5 P6 NetBurst Core Nehalem Sandy Bridge Ivy Bridge Haswell Broadwell Skylake Kaby Lake Coffee Lake Güncel (şu anda kullanılan) Comet Lake Rocket Lake Alder Lake Gelecekte Raptor Lake Meteor Lake Arrow Lake