Baykonur Uzay Üssü

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Baykonur Uzay Üssü Kazakça : Байқоңыр ғарыш айлағы** | |
|  | |
| IATA : yok - ICAO : yok - LID : GC0015 | |
| **Özet** | |
| **İşletici** | Roskosmos |
| **Hizmet verdiği şehir** | Baykonur |
| **Yer** | Kızılordu Eyaleti |
| **Açılış** | 1955 [ 1 ] [ 2 ] |
| **Rakım ( ODS )** | 90 m / 295 ft |
| **Koordinatlar** | 45°57′53″K 63°18′18″D ﻿ / ﻿ 45.96472°K 63.30500°D ﻿ / 45.96472; 63.30500 |
| **Harita** | |
|  | |
| g t d | |

Baykonur Uzay Üssü'nün haritadaki yeri Baykonur'daki Soyuz fırlatma rampası Baykonur Üssü logosu Baykonur Uzay Üssü ( Kazakça : Байқоңыр ғарыш айлағы , romanize : Bayqoñır ğarış aylağı , Rusça : Космодро́м Байкону́р , romanize : Kosmodrom Baykonur ), Tyuratam [ Not 1 ] olarak da adlandırılır, [ 3 ] Sovyetler Birliği tarafından kurulmuş, bugünkü Kazakistan 'da yer alan dünyanın en eski ve bölgedeki en büyük uzay üssüdür . Mevcut Rus uzay programı Roskosmos sebebiyle halen aktif olarak kullanılan uzay üssünde her yıl çok sayıda ticari, askeri ve bilimsel operasyonun gerçekleştirilmektedir. [ 4 ] [ 5 ] Üs, 2 Haziran 1955'te Seyhun ( Siri Derya ) nehrinin kıvrımındaki Kazak bozkırlarında kurulmuş olup, Tyuratam tren istasyonunun yakınında yer almaktadır. Sovyet yönetimi, 1961'de üsse güvenlik nedeniyle yanıltıcı olarak 320 km kadar kuzeydoğusudaki Baykonur kasabasının adını vermiştir. [ 3 ] [ 6 ] [ 7 ] Baykonur Uzay Üssü, Baykonur Uzay Üssü Site 31 gibi birçok fırlatma rampası, 5 adet kontrol kulesi, 9 adet kontrol merkezi ve 1.500 km uzunlukta bir füze deneme alanını barındırır. 2 Haziran 1955'te hizmete giren üssün genişliği kuzeyden güneye 80 km, doğudan batıya 130 km kadardır. Askerlerin çalıştırıldığı yapım işleri yaklaşık iki buçuk yılda tamamlanmıştır. [ 3 ] Üs yakınlarına çalışanların ve ailelerinin kalmaları için Tyuratam kenti (o zamanki adı ile Leninsk ) şehri kurulmuştur. Tüm Sovyet insanlı uzay araçları , ay ve gezegen sondaları bu üsten fırlatılmıştır. [ 3 ] Uzay çalışmaları tarihinin birçok önemli uçuşu Baykonur Uzay Üssü'nden yapılmıştır: ilk insan yapımı uydu Sputnik 1 'in fırlatılması (4 Ekim 1957), [ 8 ] Ay yakınlarından uçan ilk uzay aracı Luna 1 (4 Ocak 1959), ilk insanlı yörünge uçuşunu gerçekleştiren Yuri Gagarin 'in aracı Vostok 3KA-2 ya da bilinen adıyla Vostok 1 'in fırlatılması (12 Nisan 1961), uzaya çıkan ilk kadın Valentina Tereşkova 'yı taşıyan uzay aracının ( Vostok 6 ) fırlatılması (1963), başka bir gezegenden Dünya'ya veri gönderen ilk uzay sondası Venera 7 (1970). [ 3 ] Sovyetler Birliği 'nin dağılmasından sonra Kazakistan Сumhuriyeti sınırları içinde kalan Baykonur Uzay Üssü, Rusya tarafından yıllık 115 milyon dolar kira ile 2050 yılına kadar kiralanmıştır. [ 3 ] Baykonur'dan, yapımından günümüze kadar yaklaşık 1100 kadar fırlatma yapılmıştır. Ayrıca, ilk operasyonel kıtalararası balistik füze de Baykonur'da konuşlandırılmıştır. 1980-1990 yılları arasında Mir uzay programını destekleyen üs, Columbia felaketinden sonra Amerika Birleşik Devletleri 'nin uzay mekiği programına ara vermesi ile Uluslararası Uzay İstasyonu 'nun tek destekleyici üssü haline gelmiştir. [ 3 ] Baykonur, 14 Şubat 2014'te Türkiye'nin 6. haberleşme uydusu Türksat 4A 'nın fırlatılmasına ev sahipliği yapmıştır. Türkiye saatiyle 23:09'da gerçekleşen fırlatmanın ardından uydu, ertesi sabah 08:09'da 50 derece doğu boylamına yerleştirilerek üç ay sürecek test süreci başlamıştır.

Notlar ↑ Anlamı : Töre ata , Töre baba