Abdülhamîd_bin_Vâsi_bin_Türk

Abdülhamîd bin Vâsi bin Türk ( Arapça : عبد الحميد بن واسع بن ترك ) ya da tam adıyla Ebü'l-Fazl Abdülhamîd bin Vâsi' bin Türk el-Huttelî el-Hâsib , dokuzuncu yüzyılda yaşamış Türk matematikçi . Öz geçmişi hakkında çok az bilgi bulunmaktadır. Onunla ilgili iki kayıt vardır, biri Farslı İbn el-Nedim ve diğeri İbn el-Kefti [ 1 ] tarafından, fakat bilgiler aynı değildir. Ancak İbn el-Kefti onun adını ʿAbd al-Hamid ibn Wase ibn Türk Jili olarak bahseder. Jili, Gilan anlamına gelir. [ 2 ] D. Pingree'ye göre, o Ḵottal ( Amu Derya )'nın kuzeyinde ve Badaḵšān batısındadır) veya Gilan doğumludur. Abū Barza Fażl b. Moḥammad b. ʿAbd-al-Ḥamīd b. Tork ( ö. Bağdat, 27 Ṣafar 298) (4 Kasım 910) [ 3 ] 'un onun torunu olduğu görünür. Onuncu yüzyılda İbn el-Nedim , ʿAbd-al-Ḥamīd [ 4 ] ile ilgili onun adının Abu'l-Fadl 'Abd al-Hamîd ibn Wâsi' ibn Turk al-Khuttalî (veya, al-Jîlî ), soyadının Abû Muhammad olduğunu söyler ve iki eserini listeler: 1. Kitāb al-Jāmeʿ fi’l-ḥesāb ("Kapsamlı hesap kitabı") altı kitap halindedir; o kayıpdır, belki de, aşağıdaki dördüncü kitabın bir parçasıdır. 2. Kitāb al-Moʿāmalāt ("İşlemler kitabı") kayıptır. Bu başlıklı ve Kitāb al-Mesāḥa ("Ölçme kitabı") ile bir kitap daha İbn el-Nedīm tarafından Ebu Barza'ya atfedilir. İbn el-Kefti [ 5 ] ise, el-Fihrist, gibi birinci kitabı tekrarlar, ama ikinci kitap yerine, o aşağıdaki kitapları listeler: 3. Nawāder al-ḥesāb wa ḵawāṣṣ al-aʿdād (“Hesaplama ve Sayıların özellikleri çeşitleri kitabı”), kayıpdır. 4. Kitāb al-Jabr wa’l-moqābala (“Katışık Denklemlerde Mantıki Zaruretler”) [ 6 ] Aydın Sayılı'ya göre; Halife Al-Maʾmūn zamanında Maveraünnehir 'de doğan 9. yüzyılın ilk yarısında yaşayan ibn Türk ( Abdülhamid İbni Vasi İbni Türk Ebu Fazl ) (? - 847) Ceyl kentinden olduğu için el-Ceyli veya matematikçi anlamına gelen el-Hasip de denmektedir. Adından da anlaşıldığı gibi Türk oğlu olan bu bilim insanı sayılar teorisi ve cebir konularında çalışmalar yapmıştır. Yapıtları "Kitab-ül Cami fi'l hisap" (altı kitap halindedir),"Kitab'ül muamelat", "Kitab'ül Mesaha" (Ölçme işleri)'dır [ 7 ] Onun erken dokuzuncu yüzyılda Bağdat 'ta yaşadığı ve çalıştığı ve matematik eserleri yayımladığı kesindir. [ 8 ] O cebir üzerine bir çalışma yazmış, "Katışık Denklemlerde Mantıki Zaruretler" olarak adlandırılan karesel ( ikinci dereceden ) denklemlerin çözümü üzerine sadece bir bölümü geriye kalabilmiştir. Abdülhamid İbn Türk'ün, " Kitāb al-jabr wa al-mukābala " başlıklı el yazması, Hârizmî 'nin el-cebir ( al-jabr )'ine çok benzer, aynı zamanda hatta belki ondan daha erken de yayımlanmış olabilir.

Notlar ↑ Inbah al-ruwat 'ala anbah al-nuhat , yaklaşık bin Müslüman bilginlerin öz geçmişini içerir. ↑ Ibn Turk 7 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . (Arapça) Dāʾirat al-Maʿārif-i Buzurg-i Islāmī , Cilt 3, no. 1001, Tahran. Çeviri Encyclopædia islamica içinde (İngilizce) ↑ Ebn al-Qefṭī, Tārīḵ al-ḥokamāʾ , yayımcı J. Lippert, Leipzig, 1903, s. 406 ↑ Abu’l-Faraj Moḥammad b. al-Nadīm, Kitāb al-Fihrist , s. 281. ↑ Ebn al-Qefṭī, Taʾrīḵ al-ḥokamāʾ , yayımcı J. Lippert, Leipzig, 1903, s. 230. ↑ D. Pingree, ʿAbd-al-Ḥamīd b. Vāse 1 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Encyclopedia Iranica. ↑ Aydın Sayılı, Abdülhamit İbni Türk'ün Katışık Denklemlerde Mantıki Zaruretler Adlı Yazısı ve Zamanın cebri. TTK Ankara 1962. ↑ Ahmed Djebbar, L'algèbre arabe , genèse d'un art, Vuibert/Adapt, 2005, s. 214. ISBN 2-7117-5381-6