Metin/SemanticWikipediaArticleGraph huggingface dataset:
Halüsinasyon (yapay zekâ)

Bu madde, İngilizce Vikipedi'de yer alan aynı konulu maddeden Türkçeye çeviri yapılarak genişletilebilir . Başlıca çeviri yönergeleri için [genişlet] düğmesine tıklayınız. İngilizce maddenin makine çeviri sürümünü görüntüleyin . Google Çeviri veya DeepL gibi makine çevirileri, yapacağınız çeviriler için iyi bir başlangıç noktasıdır ancak çevirmenler, sadece makine tarafından çevrilen metni kopyala yapıştır yapmak yerine, hataları gerektiği gibi gözden geçirmeli ve çevirinin tutarlı olduğunu onaylamalıdır. Güvenilmeyen ya da düşük kaliteli görünen içerikleri eklemeyiniz. Mümkünse yabancı dil maddesinde verilen referanslar ile çevireceğiniz metni doğrulayın. Çevirinize eşlik edecek bir şekilde dillerarası bağlantı ekleyerek değişiklik özetinizde bir telif hakkı atfı sağlamalısınız . Değişiklik özeti için örnek bir atıf : Bu değişiklikteki içerik İngilizce Vikipedi'de yer alan [[:en:Hallucination (artificial intelligence)]] sayfasından çevrilmiştir, atıf için sayfanın tarihine bakınız. Ayrıca tartışma sayfasına {{Çevrilmiş sayfa|en|Hallucination (artificial intelligence)}} şablonunu eklemelisiniz. Daha fazla bilgi için, bkz: Vikipedi:Çeviri . Bir ChatGPT halüsinasyonu örneği. İnternet bağlantısı olmasa bile, anlamlı anahtar kelimeler içeren sahte bir URL ile bir makaleyi özetlemek istendiğinde, chatbot ilk bakışta geçerli görünen bir yanıt üretiyor. Halüsinasyon , büyük dil modellerinin (LLM – Large Language Model) kullanıcıya gerçeğe dayanmayan, uydurma veya hatalı bilgi vermesi durumudur. Bu, modelin eğitildiği verilerdeki boşluklar, öğrenme sürecindeki sınırlamalar veya cevap üretme aşamasındaki olasılıksal yapıdan kaynaklanabilir. Terim, tıpta kullanılan "halüsinasyon" kavramından ödünç alınmıştır; zira model, gerçek olmayan verileri “varmış” gibi sunar.

Türleri LLM halüsinasyonları iki ana kategoriye ayrılır: Tür Alt Tür Açıklama ve Örnek Gerçeklik Halüsinasyonu Gerçeklik Çelişkisi Örneğin "Thomas Edison telefonu icat etti" gibi açıkça yanlış bilgi Gerçeğe Dayalı Uydurma Gerçek kişi ya da olay hakkında uydurma detaylar verilmesi Sadakat Halüsinasyonu Talimat Tutarsızlığı Kullanıcı Türkçe sorduğunda İngilizce cevap verilmesi gibi Bağlam Tutarsızlığı Özet istenirken alakasız veya hatalı bir içerik özetlenmesi Mantık Uyuşmazlığı Basit matematik problemlerinde mantık hataları yapılması

Nedenleri Halüsinasyonların başlıca nedenleri şunlardır: Eğitim verilerindeki eksiklik ve önyargılar: Model yanlış bilgiyle eğitildiyse, doğru cevap veremez. Yetersiz yönlendirme: Model, kullanıcı isteğini anlamazsa alakasız cevap verebilir. Cevap üretme sürecindeki rastgelelik: LLM’ler deterministik değil; olasılıksal seçim yapar (örneğin “temperature” parametresi).

Azaltma Yöntemleri Halüsinasyonları azaltmak için kullanılan başlıca yaklaşımlar: Veri iyileştirme: Güncel, doğru ve kapsamlı veri setleriyle eğitim. İnce ayar (fine-tuning): Belirli görevler için hassaslaştırılmış model eğitimi. RAG (Retrieval-Augmented Generation): Modelin dış bilgi kaynaklarına erişerek doğruluğu artırması. Düşünme zinciri (Chain-of-Thought): Modelin cevapları adım adım üretmesini sağlayan teknik.
Estonya feribotu sendromu

Bu sayfa, Vikipedi'nin silme politikası gereğince silinmeye aday gösterilmiştir. Lütfen fikirlerinizi adaylık sayfasında belirtin. Sayfa üzerinde değişiklik yapabilirsiniz, fakat tartışma devam ederken sayfanın içini boşaltmayın veya bu şablonu kaldırmayın. Estonya feribotu sendromu , 1994 yılında batan M/S Estonia feribotuyla ilgili olarak ortaya atılan asılsız psikolojik sendrom . [ 1 ] Söz konusu iddiaya göre; batmakta olan feribotun kaptanı yolculara " panik yapmayın, dünyanın en güçlü feribotundasınız " demiş, yolcular da buna inanarak feribotu terk etmemiş ve sonuç olarak ölmüştür. [ 2 ] Bu olay daha sonra pek çok kişi tarafından, özellikle de köşe yazarları tarafından yapılan benzetmelerde Estonya feribotu sendromu olarak anılsa da psikoloji literatüründe böyle bir sendrom yoktur. [ 3 ]
Bıçaklar Çekildi: Gizemli Bir Serüven

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| Glass Onion: A Knives Out Mystery | |
| Bıçaklar Çekildi: Gizemli Bir Serüven film posteri | |
| **Yönetmen** | Rian Johnson |
| **Yapımcı** | Ram Bergman Rian Johnson |
| **Yazar** | Rian Johnson |
| **Oyuncular** | Daniel Craig Edward Norton Janelle Monáe Kathryn Hahn Leslie Odom Jr. Jessica Henwick Madelyn Cline Kate Hudson Dave Bautista |
| **Müzik** | Nathan Johnson |
| **Görüntü yönetmeni** | Steve Yedlin |
| **Kurgu** | Bob Ducsay |
| **Stüdyo** | T-Street |
| **Dağıtıcı** | Netflix |
| **Çıkış tarih(ler)i** | 10 Eylül 2022 ( 2022-09-10 ) ( TIFF ) 23 Kasım 2022 ( 2022-11-23 ) (Amerika Birleşik Devletleri) 23 Aralık 2022 ( 2022-12-23 ) (Netflix) |
| **Süre** | 139 dakika [ 1 ] |
| **Ülke** | Amerika Birleşik Devletleri |
| **Dil** | İngilizce |
| **Bütçe** | $40 milyon |
| **Hasılat** | $15 milyon [ 2 ] |
| **Önceki film** | Bıçaklar Çekildi |

Bıçaklar Çekildi: Gizemli Bir Serüven ( İngilizce özgün başlık: Glass Onion: A Knives Out Mystery ), Rian Johnson 'ın yazıp yönettiği, yapımcılığını Johnson ve Ram Bergman'ın üstlendiği 2022 yapımı Amerikan gizem filmidir. 2019 yapımı Bıçaklar Çekildi filminin devamı olan filmde Daniel Craig , teknoloji milyarderi Miles Bron ( Edward Norton tarafından canlandırılıyor) ve Bron'un en yakın arkadaşları etrafında dönen yeni bir davayı ele alırken usta dedektif Benoit Blanc rolünü yeniden canlandırıyor. Kadroda ayrıca Janelle Monáe , Kathryn Hahn , Leslie Odom Jr., Jessica Henwick , Madelyn Cline , Kate Hudson ve Dave Bautista yer alıyor. Bıçaklar Çekildi vizyona girmeden önce Johnson, bir devam filminin olasılığından bahsetmişti. 2020'de bir hikâye üzerinde çalıştığı ve Craig'in rolünü yeniden oynayacağı doğrulandı. Mart 2021'deki bir açık artırmada Netflix , Bıçaklar Çekildi 'nin iki devam filminin haklarını 469 milyon dolara satın aldı.

Oyuncular Daniel Craig - Dedektif Benoit Blanc Dave Bautista Edward Norton Janelle Monáe Kathryn Hahn Leslie Odom Jr. Kate Hudson Madelyn Cline Jessica Henwick Ethan Hawke

Yapım Çekimler Çekimler 28 Haziran 2021'de, Yunanistan 'da bir ada olan Spetses 'te başladı. Johnson, Aman Resorts'un Porto Heli'deki Villa 20'sini keşfetti ve burayı önemli bir çekim yeri olarak kullanmaya karar verdi. Ayrıca, Johnson'ın "bir film de yaptığımız yaz tatili" olarak tanımladığı çekimin büyük bölümünde oyuncular ve aileleri burada bulunuyordu. Belgrad 'da iç mekanlar çekildi [ 3 ] ve New York sahnelerini çekmeye devam etmek için film seti 30 Temmuz'da Yunanistan'dan taşındı [ 3 ] ve 13 Eylül 2021'de resmi olarak tamamlandı.
Dünya'nın dönüşü

Dünya'nın yörüngesi ile karıştırılmamalıdır. Deep Space Climate Observatory tarafından görüntülenen Dünya'nın dönüşü, eksen eğikliğini gösteriyor. Dünya'nın dönüşü veya Dünya'nın dönme hareketi , Dünya gezegeninin kendi ekseni etrafında dönmesini ve uzayda dönüş ekseninin yönündeki değişiklikleri ifade eder. Dünya doğuya doğru, ileri-yönlü bir hareketle döner. Kuzey kutup yıldızı Polaris 'ten bakıldığında Dünya, saat yönünün tersine döner. Coğrafi Kuzey Kutbu veya Karasal Kuzey Kutbu olarak da bilinen Kuzey Kutbu , Dünya'nın dönüş ekseninin yüzeyiyle kesiştiği Kuzey Yarımküre 'deki noktadır. Bu nokta, Dünya'nın Manyetik Kuzey Kutbu 'ndan farklıdır. Güney Kutbu , Dünya'nın dönüş ekseninin yüzeyiyle kesiştiği diğer noktadır ve Antarktika 'da yer alır. Dünya, Güneş 'e göre yaklaşık 24 saatte bir, diğer uzak yıldızlara göre ise her 23 saat, 56 dakika, 4 saniyede bir döner. Dünya'nın dönüşü zamanla biraz yavaşlamaktadır, bu nedenle geçmişteki bir gün daha kısaydı. Bunun nedeni, Ay 'ın Dünya'nın dönüşü üzerindeki gelgit etkisidir . Atom saatleri , modern bir günün bir asır öncesine göre yaklaşık 1,7 milisaniye daha uzun olduğunu gösteriyor [ 1 ] ve bu da UTC 'nin artık saniyelerle ayarlanma oranını yavaşça artırıyor. Tarihsel astronomik kayıtların analizi, bir günün uzunluğunun MÖ 8. yüzyıldan itibaren her yüzyılda yaklaşık 2,3 milisaniye arttığını göstermektedir. [ 2 ] Bilim insanları, önceki on yıllarda sürekli olarak günde 86.400 saniyeden daha yavaş dönen Dünya'nın 2020'de daha hızlı dönmeye başladığını bildirdiler. 29 Haziran 2022'de Dünya'nın dönüşü 24 saatin 1,59 milisaniye altında tamamlanarak yeni bir rekor kırıldı. [ 3 ] Bu eğilim nedeniyle, dünya çapındaki mühendisler "negatif artık saniye" ve diğer olası zaman ölçüm önlemlerini tartışmaktadırlar. [ 4 ] Hızdaki bu artışın, erimiş çekirdeğin, okyanusların ve atmosferin karmaşık hareketi; Ay gibi gök cisimlerinin etkisi ve muhtemelen Dünya'nın kutuplarındaki buzların erimesine neden olan iklim değişikliği de dahil olmak üzere çeşitli faktörlerden kaynaklandığı düşünülüyor. Buz kütleleri, Dünya'nın şeklinin ekvator çevresinde şişkin, basık bir küre olmasından sorumludur. Bu kütleler azaldığında kutuplar ağırlık kaybıyla yükselir, Dünya daha küresel bir hale gelir ve bu da kütleyi ağırlık merkezine yaklaştırır. Açısal momentumun korunumu , kütlenin ağırlık merkezine daha yakın toplandığında dönüş hızının artacağını belirtir. [ 5 ]
Lisa del Giocondo

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Lisa del Giocondo** | |
| Giocondo, Leonardo da Vinci 'nin Mona Lisa (1503-06) tablosunda. | |
| **Doğum** | Lisa Gherardini 15 Haziran 1479 Via Maggio, Floransa , İtalya |
| **Ölüm** | 15 Temmuz 1542 (63 yaşında) Saint Orsola Manastırı, Floransa, İtalya |
| **Tanınma nedeni** | Mona Lisa |
| **Evlilik** | Francesco di Bartolomeo di Zanobi del Giocondo |
| **Çocuk(lar)** | Piero del Giocondo Suor Beatrice (Camilla del Giocondo) Andrea del Giocondo Giocondo del Giocondo Suor Ludovica (Marietta del Giocondo) Bartolomeo del Giocondo (üvey) |
| **Ebeveyn(ler)** | Antonmaria di Noldo Gherardini Lucrezia del Caccia |
|  | |

Lisa del Giocondo ( İtalyanca telaffuz: [ˈliːza del dʒoˈkondo] ; evlilik öncesi soyadı Gherardini İtalyanca telaffuz: [ɡerarˈdiːni] ; 15 Haziran 1479 – 15 Temmuz 1542), Floransa , İtalya 'da yaşayan Gherardini ailesinin bir üyesi. İtalyan Rönesansı sırasında eşinin isteğiyle Leonardo da Vinci tarafından Mona Lisa adıyla tablosu yapıldı. Lisa del Giocondo, son yıllarını Floransa'daki Saint Orsola Manastırı'nda geçirdi ve 15 Temmuz 1542'de, 63 yaşında burada öldü. [ 1 ]
Dünya (toplum)

Başlığın diğer anlamları için Dünya (anlam ayrımı) sayfasına bakınız. Apollo 17 astronotları tarafından çekilen ve Mavi Bilye olarak adlandırılan Dünya'nın tamamını gösteren ilk fotoğraf (7 Aralık 1972) Dünya , insan uygarlığı dahil, Dünya gezegeni ile üzerindeki hayatı ifade eden terimdir. Felsefi bağlamda "dünya", fiziksel evrenin ya da ontolojik dünyanın (bir bireyin "dünya"sı) tamamını ifade eder. Siyasi bakımdan dünyada, 200'ün üzerinde bağımsız devlet bulunmaktadır. [ 1 ]
Dünya yarıçapı

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Dünya yarıçapı** | |
| Dünyanın İç Kısmının Bir Kesiti | |
| **Genel bilgi** | |
| **Birim sistemi** | astronomi , jeofizik |
| **Neyin birimi** | mesafe |
| **Sembol** | R 🜨 , R E {\displaystyle R_{E}} , R e E N {\displaystyle {\mathcal {R}}_{\mathrm {eE} }^{\mathrm {N} }} |
| **Birim dönüşümleri** | |
| 1 R 🜨 ... | |
| **** | |
| **SI temel birimi** | 6,3781 × 10 6 m [ 1 ] |
| **Metrik sistem** | 6 357 ila 6 378 km |
| **İngiliz ölçü birimi** | 3 950 ila 3 963 mi |

Jeodezi Temelleri Jeodezi Jeodinamik Geomatik Kartografya Tarih Kavramlar Datum Coğrafi uzaklık Geoit Dünya'nın Şekli Jeodezi sistemi Jeodezi Coğrafi koordinat sistemi Yatay konum gösterimi Enlem / Boylam Harita projeksiyonu Referans elipsoid Uydu jeodezisi Uzamsal referans sistemi Teknolojiler Küresel uydu seyrüsefer sistemi (GNSS) Global Positioning System (GPS) GLONASS (Rus) Galileo (Avrupa) Hint Bölgesel Uydu Konumlandırma Sistemi (IRNSS) BeiDou (BDS) (Chinese) Ölçütler ED50 1950 Avrupa Datumu SAD69 1969 Güney Amerika Datumu GRS 80 1980 Jeodezi Referans Sistemi NAD83 1983 Kuzey Amerika Datumu WGS84 1984 Dünya Jeodezi Sistemi NAVD88 1988 Kuzey Amerika Dikey Datumu ETRS89 line-height:1.1em GCJ-02 2002 Çin şifreli datumu Uzamsal Referans Sistemi Tanımlayıcısı (URST) Evrensel Enlem Merkatörü (EEM) Tarih NGVD29 (1929 Deniz Seviyesi Datumu) g t d Dünya yarıçapı ( R 🜨 veya R E {\displaystyle R_{E}} ile gösterilir) Dünyanın merkezinden yüzeye en yakın veya yüzeyin kenarındaki bir noktaya kadar olan mesafedir. Basık bir Dünya göz önüne alınarak ölçeklenen Dünyanın şekli çalışmalarında yarıçap en çok yaklaşık 6.378 km (3.963 mi) (ki bu ekvatoral yarıçaptır ve a ile gösterilir); en az yaklaşık 6.357 km (3.950 mi) 'dir. (ki bu da kutup yarıçapıdır ve b ile gösterilir.) Nominal bir Dünya yarıçapı astronomi ve jeofizikte kimi zaman Uluslararası Astronomi Birliğince kullanılması önerilen ekvatoral yarıçap değeri bir ölçü birimi olarak kullanılmaktadır. [ 1 ] Ortalama bir küresel değer aşağıda yer alan nedenler dolayısıyla genellikle %0,3 sapma payıyla (±10 km) birlikte 6.371 kilometre (3.959 mi) olarak varsayılır. Uluslararası Jeodezi ve Jeofizik Birliği (IUGG) iki ekvator noktası ve bir kutup noktasında ölçülen üç yarıçaptan oluşan ortalama yarıçap (R 1 ), aynı yüzey alanına sahip bir kürenin yarıçapı olan otalik yarıçap (R 2 ) ve elipsoid  ile aynı hacme sahip bir kürenin yarıçapı olan hacimsel yarıçap (R 3 ) olmak üzere üç adet referans değer belirlemiştir. [ 2 ] Dünyanın yarıçapını tanımlamanın ve ölçmenin diğer yolları eğrilik yarıçapını içerir. Birkaç tanım, yerel veya geoit topoğrafyayı içerdikleri veya soyut geometrik hususlara bağlı oldukları için kutup yarıçapı ile ekvator yarıçapı arasındaki aralığın dışında değerler verir.
Jeomanyetizma

Jeomanyetizma , Dünya'nın manyetik alanını inceleyen jeofizik mühendisliği dalı. Manyetik alanın kökeni, manyetik kutupların oluşumu ve kutupların zaman içinde yer değiştirmesi, kayaçlarda görülen kalıcı mıknatıslanma, yerel ya da bölgesel manyetik sapmalar, Güneş ve gezegenler ile Yer arasındaki manyetik ilişkiler ve manyetik mineral yataklarını ve çeşitli jeolojik yapıların belirlenmesi başlıca konularıdır. Manyetik kutup pozisyonları Kuzey Manyetik Kutpu [ 1 ] (2001) 81°18′N 110°48′W ﻿ / ﻿ 81.3°K 110.8°B ﻿ / 81.3; -110.8 (2004 tahmini) 82°18′N 113°24′W ﻿ / ﻿ 82.3°K 113.4°B ﻿ / 82.3; -113.4 (2005 tahmini) 82°42′N 114°24′W ﻿ / ﻿ 82.7°K 114.4°B ﻿ / 82.7; -114.4 Güney Manyetik Kutpu [ 2 ] (1998) 64°36′S 138°30′E ﻿ / ﻿ 64.6°G 138.5°D ﻿ / -64.6; 138.5 (2004 tahmini) 63°30′S 138°00′E ﻿ / ﻿ 63.5°G 138.0°D ﻿ / -63.5; 138.0
Dünya kütlesi

Dünya kütlesi ( M E {\displaystyle M_{\mathrm {E} }} veya M ⊕ {\displaystyle M_{\oplus }} olarak gösterilir, burada 🜨 Dünya için standart astronomik semboldür), Dünya gezegeninin kütlesine eşit olan bir kütle birimidir. Dünya'nın kütlesi için mevcut en iyi tahmin M 🜨 = 5,9722 × 10 24 kg ' dır ve bu değerin bağıl belirsizliği 10 −4 'tür. [ 1 ] Bu, 5.515 kg/m 3 'lük bir ortalama yoğunluğa eşittir. En yakın metrik öntakı kullanılarak, Dünya kütlesi yaklaşık olarak altı ronnagram veya 6,0 Rg'ye denk gelir. [ 2 ] Güneş Sistemi 'ndeki dört karasal gezegen , Merkür , Venüs , Dünya ve Mars kütleleri sırasıyla 0,055, 0,815, 1,000 ve 0,107 Dünya kütlesidir. Bir Dünya kütlesi ilgili birimlere şu şekilde dönüştürülebilir: 81,3 Ay kütlesi (M L ) 0,00315 Jüpiter kütlesi (M J ) 0,000003003 Güneş kütlesi (M ☉ )
Mavi Bilye

Özgün resimaltı: "Dünya'nın Ay'a doğru seyahat eden Apollo 17 mürettebatınca çekilen fotoğrafı. Bu ay geçişi fotoğrafı Akdeniz 'den Antarktika 'daki güney buzul takkesine kadar alanı kapsar. Bu Apollo uçuşunda çizilen rota, güney buzul takkesinin fotoğrafının çekilmesini ilk kez mümkün kılmıştır. Güney yarıküredeki kalın bulut örtüsüne dikkat edin. Afrika 'nın hemen hemen tüm kıyı şeridi görülmektedir. Arap Yarımadası , Afrika'nın kuzeydoğu ucunda görülmektedir. Afrika kıyıları açığındaki büyük ada Madagaskar 'dır. Asya anakarası, kuzeydoğuda, ufkun kenarındadır." Mavi Bilye , 7 Aralık 1972'de Apollo 17 uzayaracı mürettebatınca Dünya 'dan 29.000 km mesafeden çekilen ve yerküreyi bütün olarak gösteren ünlü fotoğraf. [ 1 ] Bu isim, ayrıca, NASA tarafından uyduların farklı zamanlarda çektiği fotoğraflar birleştirilerek yaratılan ve mümkün olduğunca az bulut içermesine çalışılan kolaj fotoğrafları için de kullanılır. Apollo uzayadamlarının çektiği Mavi Bilye, tarihteki en ünlü fotoğraflardan biridir. Fotoğraf, çekildiği anda Güneş'in uzayaracının arkasında olması ve uzayaracının dünyadan hayli uzakta olması sayesinde, dünyayı tam aydınlık bir küre olarak gösterir, bu şekilde çekilebilen çok az fotoğraf bulunmaktadır. Uzayadamları, dünyanın bu görünüşünü mavi bir bilyeye benzetmiştir, fotoğrafın adı bu benzetmeden gelir.

Tarih Fotoğraf 7 Aralık 1972 günü, saat yaklaşık sabah 10.39 ( UTC )'da, fırlatmadan 5 saat 14 dakika sonra, [ 2 ] uzayaracının dünya yörüngesinden çıkıp Ay yolculuğuna çıkmasından 1 saat 48 dakika sonra çekilmiştir. Apollo 17'nin 00.33 ( EST )'te fırlatılması, Afrika 'nın uçuşun ilk saatlerinde aydınlık görünmesini sağlamıştır. Aralık gündönümü yaklaştığından Antarktika da aydınlık görünmektedir. Fotoğrafın resmi adı AS17-148-22727 dir. Benzer isimli AS17-148-22726 fotoğrafı, bu fotoğraftan az önce çekilmiştir ve o da tam Dünya fotoğrafı olarak kullanılır. Fotoğrafçı 70 mm'lik bir Hasselblad makinesi ve 80 mm'lik bir objektif kullanmıştır. [ 3 ] NASA, resmen tüm araçtaki tüm uzayadamlarını; yol boyunca araçtaki Hasselblad kamerasıyla fotoğraf çeken Eugene Cernan , Ronald Evans ve Jack Schmitt 'i fotoğrafçı olarak açıklamıştır. Kanıtlar uzayadamlarının herhangi birinin fotoğrafı çekmiş olabileceğini göstermekle birlikte, Jack Schmitt'in çekmiş olma ihtimali daha yüksektir. [ 4 ] Fotoğrafın özgün hâli. Güney kutbu, üst taraftadır. Apollo 17, son insanlı ay uçuşu olmuştur. O günden sonra tüm küreyi tek bir fotoğraf karesine sığdıracak denli Dünya'dan uzaklaşan bir insan olmamıştır. 70'lerin çevreci hareketleri revaçtayken yayımlanan fotoğraf, pek çok kişi için Dünya'nın kırılganlığını ve uzaydaki yalnızlığını gösteren bir simge haline gelmiştir. [ 4 ] Fotoğraf aslında başüstü, yani kuzey kutbu aşağıda olacak şekilde çekilmiş, ancak yayımlanmadan önce düzeltilmiştir. [ 5 ] [ 6 ] Orijinal "ters" fotoğraf, ters harita kuramı taraftarlarınca kanıt olarak kullanılır.
Sera ve buzul dünyası

Yerküre iklimi ( Paleoiklim ), tarih boyunca sera ve buzul dünyası olmak üzere başlıca iki durum arasında dalgalanmıştır. [ 1 ] Her iki iklim hâli de milyonlarca yıl sürmektedir. Bunlar, bir buzul dönemi ( buzul çağı olarak bilinir) içinde değişen aşamalar hâlinde ortaya çıkan ve bir milyon yıldan daha kısa sürme eğilimindeki daha kısa buzul ve buzullar arası dönemlerle karıştırılmamalıdır. [ 2 ] Yerküre iklimi tarihinde Huroniyen , Kriyojeniyen , And-Sahra (Erken Paleozoyik olarak da bilinir), Geç Paleozoyik ve Geç Senozoyik buzullaşması olmak üzere bilinen beş buzul dönemi vardır. [ 1 ] Paleoiklim değişikliklerinde rol oynayan ana faktörlerin karbondioksit (CO 2 ) ve karbondioksitten daha az önem arz eden metan (CH 4 ) gibi sera gazlarının atmosferdeki derişimi, Dünya'nın yörüngesindeki değişiklikler, Güneş enerjisi sabitindeki uzun vadeli değişiklikler ve levha tektoniği dinamiklerinden kaynaklanan okyanusal ve orojenik değişiklikler olduğu düşünülmektedir. [ 3 ] Sera ve buzul dünyası dönemleri zaman içinde canlıları hem doğrudan hem de dolaylı yollardan, çeşitli ölçeklerde biyotik adaptasyon ve dönüşüme zorlayarak Dünya'daki yaşamın evriminde kayda değer rol oynamıştır. [ 4 ] [ 5 ] Bilinen beş büyük buzul dünyası döneminin zaman çizelgesi. Buzul dünyası dönemleri mavi ile gösterilmiştir. Arada kalan dönemler ise sera koşullarını göstermektedir.
Sıradanlık ilkesi

Sıradanlık ilkesi , bilim felsefesinde Dünya üzerinde yaşayan insanların hiçbir ayrıcalığı ve olağanüstülüğü bulunmadığını savunan görüş. Kopernikçi bir prensiptir. Hem insanın evrendeki fiziksel bulunuşu hakkında, hem de felsefi konumu hakkında aynı şeyi söyler. Bir örnek üzerinden gidilirse sıradanlık ilkesi şunu söyler: Biri bir fenomeni gözlemlediğinde, bu olay diğer pek çok olay içinden biridir; ancak biri sıra dışı bir olaya tanıklık ederse, bu sıra dışı olayın gereken koşullar sağlandığında tekrar edilebileceği kabul edilmelidir. Felsefe ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Mars bayrağı

Pascal Lee'nin Mars bayrağı Mars bayrağı , Mars gezegenini temsil eden veya kurgusal bir Mars hükûmetini temsil eden bayrak veya bayrak tasarımını sunar. Bilimkurgu yazarları edebi amaçlarla kurgusal Mars hükûmetlerinin bayraklarını yaratmıştır. Bu bayraklardan esinlenen bazı okuyucular yazarların açıklamalarını temel alan bayraklar veya bayrak görüntüleri yarattı. Mars'ın keşfi ve çözümünün savunucuları, bazen tasarımlarının bir gün gerçek Mars hükûmetleri tarafından benimsenip kullanılabileceği umuduyla Mars bayrakları tasarladı, üretti ve sattı. Mars'ın en tanınmış bayrağı 1998'de Pascal Lee adlı bir gezegen bilimcisi tarafından tasarlandı. Mars Topluluğu da, Lee'nin tasarımına dayalı bayraklar üretmiş ve satmıştır. [ 1 ]
5335 Demokles

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Keşif** | |
| **Keşfeden** | R. H. McNaught |
| **Keşif yeri** | Siding Spring |
| **Keşif tarihi** | 18 Şubat 1991 |
| **Adlandırmalar** | |
| **MPC belirtmesi** | (5335) Damocles |
| **Telaffuz** | / ˈ d æ m ə k l iː z / [ 1 ] |
| **Adın kaynağı** | Demokles ( Yunan mitolojisi ) [ 2 ] |
| **Alternatif adlandırma** | 1991 DA |
| **Küçük gezegen kategorisi** | uzak [ 3 ] centaur [ 4 ] · damokloid [ 5 ] |
| **Sembol** |  |
| **Yörünge özellikleri [ 4 ]** | |
| Dönem 4 Eylül 2017 ( JD 2458000,5) | |
| Belirsizlik parametresi 4 | |
| **Gözlem yayı** | 1,51 y (551 g) |
| **Günöte** | 22,078 AU |
| **Günberi** | 1,5741 AU |
| **Yarı büyük eksen** | 11,826 AU |
| **Dış merkezlik** | 0,8669 |
| **Yörünge periyodu** | 40,67 y (14.854 g) |
| **Ortalama ayrıklık** | 236,35° |
| **Ortalama devinim** | 0° 1 d 27.12 s / gün |
| **Eğiklik** | 61,875° |
| **Çıkış düğümü boylamı** | 314,14° |
| **Perihelyon açısı** | 191,26° |
| **Mars MOID** | 0,05787 AU [ 3 ] |
| **T Jüpiter** | 1,149 |
| **Fiziksel özellikler** | |
| **Görünür büyüklük** | 26,56 [ 6 ] |
| **Mutlak parlaklık (H)** | 13,3 [ 4 ] [ 6 ] |
| **Boyutlar** | ~ 10 km [ 7 ] |
| Wikimedia Commons'ta ilgili ortam | |
|  | |

(5335) Damocles / ˈ d æ m ə k l iː z / 1991 DA centaur grubuna mensup ve Halley tipi , uzun dönemli kuyruklu yıldızların etkin olmayan çekirdekleri olabileceği düşünülen bir tür küçük gezegen olan damokloidler grubunun isim babasıdır. 18 Şubat 1991'de, Avustralyalı astronom Robert McNaught tarafından Avustralya'daki Siding Spring Gözlemevi'nde keşfedilmiştir. Adını Yunan mitolojisinin bir figürü olan Damokles'ten almıştır. [ 2 ]

Özellikleri Damokles keşfedildiğinde, bilinen tüm asteroitlerden tamamen farklı bir yörüngede olduğu anlaşılmıştır. Damokles'in yörüngesi Mars'ın günötesinin içinden Uranüs'e kadar uzanmaktadır. Dairesel yörüngesi onu dış Güneş Sisteminden iç Güneş Sistemine götüren eksantrik bir yörüngeye doğru itiyor gibiydi. [ 8 ] Duncan Steel , Gerhard Hahn , Mark Bailey ve David Asher , uzun vadeli dinamik evriminin tahminlerini yürüterek Dünya'yı geçen bir asteroit olma olasılığının yüksek olduğunu ve ömrünün dörtte birini böyle bir yörüngede geçirebileceğini keşfettiler. Damocles , günümüzden on binlerce yıl önce ve sonra istikrarlı bir yörüngeye sahiptir, çünkü oldukça eğimli yörüngesi onu gaz devleri Jüpiter veya Satürn'ün yanına yaklaştırmaz. [ 9 ] [ 10 ] Damocles'in Draco takımyıldızı yönünden Mars'a doğru, onunla ilişkili bir meteor yağmurunun kalıntısı olabileceğine dair bazı spekülasyonlar bulunmaktadır. [ 11 ] Nesnenin bir Mars minimum yörünge kesişme mesafesi (Mars MOID 0,057 astronomik birim (8.500.000 km; 5.300.000 mi) ve bir Uranüs ( 0,3 astronomik birim (45.000.000 km; 28.000.000 mi) MOID'i bulunmaktadır. [ 3 ] 2019 itibarıyla, Damokles Güneş'ten 19,6 AU mesafede ve görünür parlaklığı 26,3 düzeyinde bulunmaktadır. [ 6 ] Güneş'e en uzak konumuna 2011 yılında erişmiştir.
Mars merkezli yörünge

Mars merkezli yörünge Mars merkezli yörünge (veya Areosantrik yörünge ), [ 1 ] Mars 'ın doğal uyduları veya Mars çevresinde dönen yapay uydular gibi Mars 'ı merkez alan yörüngelerdir. Astronomide bir cismin yörüngesinin Mars etrafında olduğunu ifade eder.

Mars eşzamanlı yörünge Mars 'ın yıldız günü olan 24.6229 saate eşit bir yörünge periyodu ile Mars civarında dönen yörüngedir.

Mars istasyonel yörünge Eğikliği sıfır olan kutupsal düzlemdeki dairesel Mars eşzamanlı yörüngelerdir . Mars yüzeyinden yaklaşık 17,000 km (10,557 mil ) yüksekliğe sahiptirler.
Mars One

Mars One logo Mars One ( İngilizce telaffuz: [mɑːz wʌn] ), 2024 yılında Mars 'a yerleşecek insan kolonisi kurmak için Hollandalı girişimci, Bas Lansdorp liderliğinde 2012'den beri geliştirilmekte olan ve kâr amacı gütmeyen bir projedir. [ 1 ]

Görev planı Haziran 2012'de duyurusu yapılan Mars'a insan kolonisi kurma planı birkaç aşamadan oluşmaktadır. 2024 yılına kadar bir ilişki uydusu ile istihbaratçı aparatı ve daha sonra da 2027 yılında kalıcı yerleşim kurmak için 4 astronot gönderilmesi planlanmaktadır. Daha sonra da her 2 yılda bir, 4 kişiden oluşan grupların Mars'a gönderilmesi planlanmaktadır. Planın ilk tahmini bitiş tarihi Değiştirilmiş bitiş tarihi [ 2 ] İkinci değiştirilmiş tarih [ 3 ] [ 4 ] Görev Son durum 2013 2015 2015 Aday havuzundan 40 astronot seçilecek, [ 5 ] eğitim alanı inşa edilecek. [ 6 ] 100'e çıkarıldı. [ 7 ] 2014 2018 2020 İlk haberleşme uydusu gönderilecek. 2014 2020 2022 Bir keşif aracı yerleşme alanını seçecek. [ 6 ] 2016 2022 2024 2500 kilogram yiyecek tedarik misyonu SpaceX Dragon ile başlatılacak. Henüz sözleşmeli değil 2021 2023 2025 6 ek Dragon kapsülü ve diğer gezginler ile 2 yaşam ünitesi, 2 yaşam destek ünitesi ve 2 tedarik ünitesi gönderilecek. Henüz sözleşmeli değil 2022 2024 2026 SpaceX Falcon Heavy dört kolonili ilk grupu gönderecek. [ 6 ] 2023 2025 2027 İlk koloni Mars'a varacak ve Dragon kapsülünü kullanacak. 2025 2026 2028 2. koloni grubu gönderilecek. [ 6 ] 2031 2033 2035 20 koloninin ulaşacağı tahmin ediliyor. [ 8 ] Notlar: 1. ^ Robotik misyonlar durdurulacak ve ilk misyonlar Şubat 2015'te tamamlanacak. [ 9 ] 2. ^ SpaceX 'in Mars One ile anlaşması imzalanmadı ve bu nedenle SpaceX görevlerinin tamamlanması ön görülmüyor. [ 10 ] Planın uygulanması Haziran 2015'te; Mars One, üç aşamalı astronot havuzundan 100 kişi  seçtiğini duyurdu. "50 erkek ve 50 kadın başarıyla 2. aşamaya geçti. Adaylar; 39'u Amerika, 31'i Avrupa, 16'sı Asya, 7'si Afrika ve 7'si Okyanusya olmak üzere dünyanın her bölgesinden seçilmiştir". [ 11 ]

Eleştiriler Mars yolculuğunun ne kadar güvenli olacağı ve gönüllülerin yolculukta hayatta kalsalar bile gezegenin zor şartlarında nasıl yaşayacakları gök bilimciler tarafından hâlen tartışılmaktadır. Bunun yanında, gezegendeki yüksek radyasyon seviyesine dirençli uzay kolonileri ve araçlarının henüz geliştirilmediğinden de endişe edilmektedir. NASA ise, Mayıs 2012'de yaptığı açıklamada, " Mars yolculuğundaki radyasyonun astronotların uzun süreli bir görevde dayanamayacağı kadar yüksek olduğunu " belirtti. [ 12 ] Los Angeles Times gazetesine konuşan İngiltere'deki Leicester Üniversitesi 'nden Lewis Dartnell, " Radyasyon bize engel olmamalı... Ancak bir Mars görevini başarmak istiyorsak radyasyona nasıl direneceğimizin yolunu bulmak zorundayız " dedi. [ 12 ]
Olympus Mons

Olympus Mons Olympus Mons Olympus Mons , Güneş Sistemi 'nde bilinen en yüksek volkan ve en yüksek dağdır . [ 1 ] [ 2 ] Son patlaması 25 milyon yıl önce olmuştur. [ 3 ] Dağ, Mars gezegeninde yaklaşık olarak 18,4°N 134°W / 18, -134. koordinatlarında yer alır. Dünya'nın en yüksek dağı Everest ile karşılaştırılırsa üç kat daha yüksektir. NASA kayıtlarına göre dağın yüksekliği 25.000 metre, çapı ise 624.000 metredir. Olympus Mons Dağı, görüntü olarak Dünya'da yer alan dağlardan farklıdır. Örneğin bu dağın tepesi eğimli değil tamamen düzdür. Bu görüntü çok hafif eğimleri olan bir ovayı anımsatmaktadır. Bir dağ denilince akla gelen ilk şeylerden birisi olan dik yamaçlar, bu dağ için geçerli değildir. Bu dağın yamaçları dik değildir, 1 ile 3 derece arasında değişmektedir. Yanardağ, Mars'ın batı yarımküresinde, Tharsis çıkıntısının kuzeybatı kenarının hemen dışındadır. Volkanın batı kısmı Amazonis dörtgeninde (MC-8) ve orta ve doğu kısımları bitişik Tharsis dörtgeninde (MC-9) yer alır.

İlk gözlemler ve isimlendirme Olympus Mons ve Tharsis bölgesindeki diğer birkaç volkan, teleskopik gözlemciler tarafından 19. yüzyılın başlarında kaydedilen sık sık Mars toz fırtınalarının üzerine çıkacak kadar yüksekte duruyor. Gök bilimci Patrick Moore , Schiaparelli 'nin (1835–1910) toz fırtınaları sırasında " Nodus Gordis ve Olympic Snow'un [Nix Olympica] görülen neredeyse tek özellik olduğunu bulduğunu" ve "yüksek olmaları gerektiğini doğru bir şekilde tahmin ettiğini" belirtti. [ 4 ] Mariner 9 uzay aracı, 1971'de küresel bir toz fırtınası sırasında Mars yörüngesine ulaştı. Toz çökmeye başladığında görünür hale gelen ilk nesneler, Tharsis yanardağlarının tepeleri, gök bilimcilerin beklediği gibi, bu özelliklerin yüksekliğinin Dünya'da bulunan herhangi bir dağınkinden çok daha yüksek olduğunu gösterdi. Mariner 9'dan gezegenin gözlemleri, Nix Olympica'nın bir volkan olduğunu doğruladı. Nihayetinde gök bilimciler, Nix Olympica olarak bilinen albedo özelliği için Olympus Mons adını benimsediler. Olympus Mons üzerindeki iki çarpma kraterine Uluslararası Astronomi Birliği tarafından geçici isimler verildi. Bunlar 15,6 km çaplı Karzok krateri ve 10,4 km çaplı Pangboche krateridir . [ 5 ] Kraterler, Mars'taki en bol göktaşları sınıfı olan şergottitlerin birkaç olası kaynağından ikisi olmalarıyla dikkat çekiyor. [ 6 ]
Merkür'ün Mars'tan geçişi

Merkür 'ün Güneş 'in önünden geçişi, Mars gezgini Curiosity tarafından görüntülenmiştir (3 Haziran 2014). [ 1 ] Mars'tan görülen Merkür'ün Güneş'in önünden geçişi , Merkür gezegeni Güneş ile Mars arasında doğrudan geçerken, Mars'taki bir gözlemci için Güneş'in diskinin küçük bir bölümünü kapatmasıyla gerçekleşir. Geçiş sırasında, Merkür Mars'tan Güneş'in yüzeyinde hareket eden küçük siyah bir disk olarak görülebilir. Mars'tan Merkür'ün geçişleri, Dünya'dan Merkür'ün geçişlerine göre yaklaşık iki kat daha sıktır: on yılda birkaç kez gerçekleşir.

Geçiş Mars gezginleri Spirit ve Opportunity , 12 Ocak 2005'teki geçişi (14:45 UTC 'den 23:05 UTC'ye kadar) gözlemleyebilirdi; ancak bunun için kullanılabilir tek kamera yeterli çözünürlüğe sahip değildi. Mars'tan Deimos'un Güneş'in önünden geçişini gözlemleyebildiler, ancak 2' açısal çap ile Deimos, Merkür'ün 6,1" açısal çapından yaklaşık 20 kat daha büyüktür. JPL Horizons tarafından oluşturulan efemeris verileri, Opportunity nin geçişi başlangıcından yerel gün batımına kadar, yani yaklaşık 19:23 UTC'ye kadar gözlemleyebileceğini, Spirit in ise yerel gün doğumundan, yani yaklaşık 19:38 UTC'den geçişin sonuna kadar gözlemleyebileceğini göstermektedir. Curiosity gezgini, 3 Haziran 2014'teki Merkür geçişini gözlemledi ve bu, Dünya dışındaki bir gök cisiminden gezegen geçişinin ilk kez gözlemlenmesi oldu. [ 1 ]

İlgili madde(ler) Merkür geçişi Astronomik geçiş
Sıcak Mars yamaçlarında mevsimsel su akıntısı

Newton kraterindeki sıcak mevsimsel akıntıların eğik görünümleri NASA'nın Mars Reconnaissance Orbiter (Türkçesi: Mars Yörünge Kaşifi )'ın gözlemleri, Mars'ta en sıcak aylarında su akıntısı olma ihtimalini ortaya koydu. [ 1 ] [ 2 ] Araştırma, yüzeyde geçmişte sıvı su akıntısının olduğunu [ 3 ] [ 4 ] ve Dünya'daki okyanuslara benzer geniş alanlar yarattığını göstermektedir. [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] Ancak, suyun nereye gittiği sorusu geriye kalmaktadır. [ 9 ] Gözlemlere göre, Mars'ın bazı yüksek kesimlerinde baharın sonu başlayan ve yaz boyunca süren karanlık, parmak şeklinde ve aşağıya doğru uzayan bir oluşum ortaya çıkıyor, kışın kayboluyor ve ertesi bahar tekrar belirmektedir. [ 10 ]

Öncesi Mars Reconnaissance Orbiter, 2006 yılında fırlatıldı,, [ 11 ] Washington'daki NASA 'nın Bilim Misyon Müdürlüğü için JPL tarafından yönetilmektedir.. [ 12 ] Arizona Üniversitesi'nin Ay ve Gezegen Laboratuvarı, High Resolution Imaging Science Experiment (HiRISE)'ı idare etmektedir HiRISE kamerası, Ball Aerospace & Technologies Corp tarafından yapıldı. Laurel, Md.'deki Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory, CRISM'i hazırladı ve çalıştırdı. JPL, Pasadena'daki Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nün bir bölümüdür. [ 12 ] [ 13 ]
Şablon:Merkür

Bağlantı bakımı g t d Merkür Uydular Merkür'ün varsayımsal uydusu Merkür Astronomi Geçişler Dünya Mars Asteroidler Merkürle-kesişen Keşif Güncel ve geçmiş Mariner 10 (1973–1975) MESSENGER '' (2004–2015) BepiColombo (geçiş) Önerilen Mercury-P (~2031) Ayrıca bakınız Merkür'ün kolonizasyonu İlgili Kurgu Alt-Dünya
Mercury-P

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Mercury-P** | |
| **Organizasyon** | Merkür 'ün araştırılması. |
| **Başlıca yükleniciler** | Roscosmos |
| **Fırlatma tarihi** | 2030lar [ 1 ] [ 2 ] |
| **Taşıyıcı roket** | Soyuz-2 |

Mercury-P ( Rusça : Меркурий-П ) Rusya Federal Uzay Ajansı tarafından Merkür gezegenini incelemek için geliştirilen bir yörünge aracı ve iniş aracı misyon konseptidir. [ 3 ] Mercury-P' deki P harfi, Rusça 'posadka' kelimesinin kısaltmasıdır ve iniş anlamına gelir. [ 3 ] Mercury-P , Merkür'e iniş yapan ilk yumuşak iniş aracı olacaktı. Görev için önerilen uçuş senaryosu, Venüs 'ün yanından geçmeyi, uzay aracının Merkür yörüngesine girmesini (muhtemelen bir Dvina güneş enerjili römorkör kullanılarak) [ 3 ] ve iniş aracının yüzeye indirilmesini içeriyordu. Uzay Araştırmaları Enstitüsü, Phobos-Grunt, Mars-NET, Mars-96 ve Uzay Yelkeni uzay araçları için geliştirilen donanımın, önerilen donanım yükseltmeleriyle "geri dönüştürülmesi" olasılığını inceledi. [ 3 ] ( 2012 ( 2012 ) itibarıyla ) , Rus bilim adamları projenin ön konsept çalışmasını yaptılar ve gerekli bilimsel yüklerin bir listesini derlediler. [ 1 ] [ 3 ] Phobos-Grunt'un başarısızlığı sonucunda, Mercury-P dahil olmak üzere, onun tasarımından türetilen birkaç Rus gezegen keşif önerisi 2030'lara ertelendi.
Vulkan (varsayımsal gezegen)

Vulcan , Merkür ile Güneş arasında bir yörüngesi olduğu önerilen varsayımsal bir küçük gezegen . gezegen Merkür'ün yörüngesindeki beklenmedik özellikleri açıklamak için, 19. yüzyıl Fransız matematikçisi Urbain Le Verrier tarafından öne sürülmüş ve "Vulkan" olarak adlandırılmıştır. Gezegenin aranması için birçok saygıdeğer araştırmacı çalışmalar yürütmüş, ancak gezegen hiçbir zaman bulunamamıştır. Merkür yörüngesindeki beklenmeyen özellikler, Albert Einstein 'ın teorisi genel görelilik tarafından çözülmüştür. [ 1 ] NASA 'nın ikiz uzay araçları STEREO görevi de Merkür ve Güneş arasında gezegenin varlığını gözlemleyememiştir. [ 2 ] Bu bölgede çapı 5.7 kilometreden büyük bir gökcisminin varlığı konusunda şüpheler bulunmaktadır. [ 2 ] Merkür haricinde Güneş'e en yakın bilinen gökcismi, yarı-büyük ekseni 0.55 AU (82,000,000 km) olan asteroit 2007 EB 26 'dir. [ 3 ]
Merkür'ün varsayımsal uydusu

Merkür Güneş 'e en yakın gezegendir ve doğal uydusu yoktur. 1970'lerin başında, gezegenin yörüngesinde keşfedilmemiş bir uydusunun var olduğu hipotezi ortaya atılmış, ancak bunun 31 Crateris yıldızından gelen verilerin yanlış yorumlanması olduğu ortaya çıkmıştır. [ 1 ] Merkür, Güneş'e nispeten yakın olduğu için, Merkür'ün bir ayını Dünya'dan gözlemlemek zor olacaktır. [ 2 ] Örneğin, Merkür 1995 yılına kadar kızılötesi spektrumda gözlemlenememiştir. [ 2 ] NASA 'nın 2011'den 2015'e kadar Merkür'ün yörüngesinde dönen MESSENGER uzay aracı, herhangi bir ay tespit etmemiştir. [ 3 ] [ 4 ] Merkür'ün küçük Hill küresi doğal bir uydunun var olma olasılığını sınırlamaktadır. [ 5 ]

Mariner 10 görevi Kısa bir süre için Merkür'ün bir ayı olduğu düşünülüyordu. 27 Mart 1974'te, Mariner 10 Merkür'ün yanından geçmeden iki gün önce, aletler Merkür'ün çevresinde büyük miktarda ultraviyole radyasyon kaydetmeye başladı ve bir astronomun ifadesiyle, "orada olması gerekmeyen" bir radyasyondu. [ 1 ] Ertesi gün radyasyon ortadan kayboldu; üç gün sonra yeniden ortaya çıktı ve görünüşe göre Merkür'den ayrılmış bir nesneden kaynaklanıyor gibi görünüyordu. [ 1 ] Bazı astronomlar bir yıldız tespit ettiklerini öne sürdüler, ancak diğerleri, radyasyonun yayıldığı iki farklı yönü ve bu kadar yüksek enerjili radyasyonun yıldızlararası ortamda çok uzağa nüfuz edemeyeceği inancını gerekçe göstererek, nesnenin bir ay olması gerektiğini savundular. [ 1 ] Nesnenin hızının 4 kilometre/saniye (2,5 mi/s) olarak hesaplanmasıyla, bir ay olduğu yönündeki iddialar güçlendi, çünkü bu hız bir ayın beklenen hızıyla uyuşuyordu. [ 1 ] 31 Crateris 31 Crateris bir tutulma ikilisi olabilir [ 6 ] 1974 yılında Merkür'den uzaklaşan bir "uydu" tespit edildi ve sonunda bir arka plan yıldızı olan 31 Crateris olarak tanımlandı. 31 Crateris, 2,9 günlük bir periyoda sahip spektroskopik ikili yıldız olup, 1974 yılında tespit edilen ultraviyole radyasyonun kaynağı bu olabilir. [ 6 ] 1974 yılında yapılan "Merkür'ün ayı" yanlış tanımlaması, astronomide önemli bir keşfe yol açtı: ultraviyole radyasyon, daha önce düşünülmüş olduğu gibi yıldızlararası ortam tarafından tamamen emilmiyor.

MESSENGER görevi 2012 yılının 1 Nisan şakasında, NASA MESSENGER uzay aracının Merkür'ün yörüngesinde bir ay keşfettiğini duyurdu.
Bu aya, Roma tanrısı Merkür'ün taşıdığı asaya atfen şakayla Caduceus adını verdiler. [ 7 ] MESSENGER misyonu, 2011 ve 2013 yıllarında Merkür'ün uydularını aramak için uzay aracını kullandı ve Merkür'ün uydusu olmadığını doğruladı. [ 8 ]

İlgili madde Dünya'nın iddia edilen uyduları
Merkür'ün atmosferi

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Merkür'ün atmosferi** | |
| Atmosferi görülemeyecek kadar ince olan Merkür'ün yüzeyi. | |
| **Genel bilgiler** | |
| **Kimyasal tür** | Kolon yoğunluğu cm −2 Yüzey yoğunluğu cm −3 [ 1 ] |
| **Kimyasal bileşim** | |
| **Hidrojen** | ~ 3 × 10 9 ; ~ 250 |
| **Moleküler hidrojen** | < 3 × 10 15 ; < 1,4 × 10 7 |
| **Helyum** | < 3 × 10 11 ; ~ 6 × 10 3 |
| **Oksijen** | < 3 × 10 11 ; ~ 4 × 10 4 |
| **Moleküler oksijen** | < 9 × 10 14 ; < 2,5 × 10 7 |
| **Sodyum** | ~ 2 × 10 11 ; 1,7–3,8 × 10 4 |
| **Potasyum** | ~ 2 × 10 9 ; ~ 4000 |
| **Kalsiyum** | ~ 1,1 × 10 8 ; ~ 3000 |
| **Magnezyum** | ~ 4 × 10 10 ; ~ 7,5 × 10 3 |
| **Argon** | ~ 1,3 × 10 9 ; < 6,6 × 10 6 |
| **Su** | < 1 × 10 12 ; < 1,5 × 10 7 |

Güneş'e en yakın, manyetik alanı zayıf ve karasal gezegen olarak tanınan gezegenler arasında en küçük kütleye sahip olan Merkür 'ün hidrojen , helyum , oksijen , sodyum , kalsiyum , potasyum ve su buharı içeren, toplam basınç seviyesi yaklaşık 10 −14 bar (1 nPa ) olan çok ince ve oldukça değişken bir atmosferi (yüzeye bağlı ekzosfer ) vardır. [ 2 ] Ekzosferik türler ya Güneş rüzgârından ya da gezegenin kabuğundan kaynaklanır. Güneş ışığı atmosferdeki gazları Güneş'ten uzağa iterek gezegenin arkasında kuyrukluyıldıza benzer bir kuyruk oluşturur. Merkür'de bir atmosferin var olup olmadığı 1974 yılına kadar tartışmalı bir konuydu ancak o zamana kadar tıpkı Ay gibi Merkür'ün de kayda değer bir atmosfere sahip olmadığı konusunda bir fikir birliği oluşmuştu. Bu sonuç 1974 yılında insansız Mariner 10 uzay sondasının Merkür'de zayıf bir ekzosfer keşfetmesiyle doğrulanmıştır. Daha sonra 2008 yılında MESSENGER uzay aracından daha iyi ölçümler elde edilmiş ve Merkür'ün ekzosferinde magnezyum keşfedilmiştir.
Vulkanoid

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Vulkanoid" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Bir vulkanoid, sanatçı izlenimi Vulkanoidler , Merkür gezegeninin yörüngesindeki dinamik olarak kararlı bir bölgede Güneş'in yörüngesinde dönen varsayımsal bir asteroit popülasyonudur. Adlarını, 1915'te genel göreliliğin ortaya çıkmasıyla çürütülen varsayımsal gezegen Vulcan'dan alırlar. Şimdiye kadar hiçbir vulkanoid keşfedilmemiştir, var olup olmadıkları henüz belli değildir. Eğer varlarsa, vulkanoidler çok küçük ve Güneş'in parlaklığına yakın oldukları için tespit edilmeleri çok zordur. Güneş'e yakınlıkları nedeniyle, yerden aramalar yalnızca alacakaranlık veya güneş tutulması sırasında gerçekleştirilebilir. Herhangi bir vulkanoidin yaklaşık 100 metre ile 6 kilometre arasında bir çapta ve muhtemelen yerçekimsel olarak kararlı bölgenin dış kenarına yakın, neredeyse dairesel yörüngelerde bulunması gerektiği düşünülmektedir. Vulkanoidler, bulundukları takdirde, bilim insanlarına ilk gezegen oluşum dönemine ait materyallerin yanı sıra Güneş Sistemi'nin erken dönemlerinde yaygın olan koşullara ilişkin içgörüler sağlayabilir. Güneş Sistemi'ndeki diğer her kütleçekimsel olarak kararlı bölgenin nesneler içerdiği tespit edilmesine rağmen; Yarkovsky etkisi gibi yerçekimsel olmayan kuvvetler veya Güneş Sistemi'nin ilk aşamalarında gezegen göçünün etkisi bu bölgedeki asteroidleri tüketmiş olabilir.
Alexis Bouvard

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Alexis Bouvard** | |
| Alexis Bouvard | |
| **Doğum** | 27 Haziran 1767 ( 1767-06-27 ) Contamines, Fransa |
| **Ölüm** | 7 Haziran 1843 (75 yaşında) Paris |
| **Milliyet** | Savoy |
|  | |
| **Kariyeri** | |
| **Dalı** | astronomi |
| **Çalıştığı kurum** | Paris Gözlemevi |
|  | |
|  | |

Alexis Bouvard'ın Contamines-Montjoie'deki yerel çiftliği Alexis Bouvard , (27 Haziran 1767 - 7 Haziran 1843) Fransız bir astronomdu . Özellikle Uranüs 'ün hareketindeki düzensizliklere ilişkin dikkatli gözlemleri ve güneş sistemindeki sekizinci gezegenin varlığına ilişkin varsayımı ile dikkat çekmiştir.

Hayatı Contamines, Savoie Dükalığı 'nda doğan Bouvard'ın başarıları arasında; sekiz kuyruklu yıldız keşfi ile Jüpiter , Satürn ve Uranüs 'ün astronomik tablolarının derlenmesi vardı. İlk iki tablo son derece başarılı olsa da, ikincisi sonraki gözlemlerle önemli tutarsızlıklar gösterdi. Bu durum Bouvard'ı Uranüs'ün yörüngesindeki düzensizliklerden sorumlu sekizinci bir gezegenin varlığı varsayımına yöneltti. [ 1 ] Neptün 'ün konumu ölümünden sonra Urbain Le Verrier tarafından Bouvard'ın gözlemlerine dayanarak hesaplandı. [ 1 ] Bouvard, 1793'te Pierre-Simon Laplace altında öğrenci astronom olarak çalışmaya başladıktan sonra Paris Gözlemevi'nin yöneticisi oldu. [ 2 ] 7 Haziran 1843'te Paris 'te öldü. [ 1 ]

Başarıları Fransız Bilimler Akademisi üyeliği (1803); [ 1 ] Londra Kraliyet Topluluğu Üyeliği (1826); [ 1 ] Edinburgh Kraliyet Cemiyeti fahri üyesi (1828) [ 3 ]
André Brahic

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **André Brahic** | |
| Brahic Cannes Mandelieu Space Center 'da (2009) | |
| **Doğum** | André Fernand Brahic 30 Kasım 1942 ( 1942-11-30 ) Paris , Fransa |
| **Ölüm** | 15 Mayıs 2016 (73 yaşında) Paris, Fransa |
| **Milliyet** | Fransız |
| **Ödüller** | Carl Sagan Madalyası (2001) |
|  | |
| **Kariyeri** | |
| **Dalı** | Astrofizik |
| **Çalıştığı kurumlar** | Paris Üniversitesi |
|  | |
|  | |

André Fernand Brahic (30 Kasım 1942 - 15 Mayıs 2016), Fransız astrofizikçidir . Neptün'ün halkalarını keşfi (1984) ile bilinir.

Neptün'ün halkalarının keşfi Neptün 'ün halkaları temelde beş ana halkadan oluşur ve ilk olarak 1984'te Şili'de La Silla Gözlemevi 'nde (ESO) Patrice Bouchet , Reinhold Häfner ve Jean Manfroid tarafından; Paris Gözlemevi'nden André Brahic ve Bruno Sicardy tarafından önerilen bir gözlem programı sırasında keşfedilmiştir. [ 1 ] [ 2 ] Brahic, Adams halkasının içindeki yayların adlarını - Liberté, Égalité ve Fraternité (Özgürlük, Eşitlik ve Kardeşlik)- vermiştir. [ 3 ] [ 4 ]

Ödüller ve onurlar 1990'da bir asteroide 3488 Brahic adı verildi. [ 5 ] 2001 yılında kendisine Carl Sagan Madalyası verildi.

Dış bağlantılar Andre Brahic tarafından yazılan kitapların listesi 13 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi .
Büyük Kara Leke

Voyager 2 ' den görünümü ile Büyük Kara Leke Büyük Kara Leke ( GDS-89 , G reat D ark S pot - 19 89 ), [ 1 ] Neptün 'de bulunan ve Jüpiter 'in Büyük Kırmızı Lekesine benzeyen kara lekelerden birisidir. GDS-89, 1989'da Voyager 2 tarafından Neptün'de gözlemlenen ilk Büyük Kara Lekedir. Jüpiter'in lekesi gibi, Büyük Kara Lekeler de antisiklonik fırtınalardır . Jüpiter'in lekesinden farklı olarak Büyük Kara Lekelerde çoğunlukla bulut bulunmaz. Yaşamları Jüpiter'in lekesine karşın kısadır, birkaç yılda bir var olup yok olurlar.

Özellikler GDS-89 kara, elips şeklinde (13.000 × 6.600 km) bir lekeydi ve boyut olarak Dünya 'ya eşit idi, aynı zamanda Büyük Kırmızı Leke'ye benzer özellikler göstermekteydi. Fırtınanın kenarlarındaki rüzgarların hızının saate 2100 kilometreye kadar ulaştığı hesaplanmıştı, şu ana kadar Güneş Sisteminde gözlemlenen en yüksek rüzgar hızı. [ 2 ] [ 3 ] Büyük Kara Lekelenin Neptün'ün metan bulut katmanında bir delik olduğu düşünülüyor. Farklı zamanlarda, farklı açılarda ve boyutlarda gözlemlenmiştir.
Neptün'ün yörüngesinden geçen küçük gezegenler listesi

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Neptün'ün yörüngesinden geçen küçük gezegenler listesi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Neptün-kesişeni , yörüngesi Neptün 'ün yörüngesiyle kesişen bir küçük gezegendir . Cüce gezegen Plüton , bu nesne sınıfının en büyük örneğidir. 2005 itibarıyla bilinen numaralı Neptün-kesişenleri aşağıda listelenmiştir. Not : ‡ dış-cisim;
† 134340 Pluto o zamanlar biliniyordu ama numaralandırılmamıştı İç-cisim: orta, üst ; Dış-cisim: orta, alt ; Kesişen: sağ, alt ; Eş-yörüngesel ( Neptün truvalısı ): sağ, üst 5145 Pholus 7066 Nessus 10370 Hylonome (15788) 1993 SB (15820) 1994 TB (15875) 1996 TP 66 (19299) 1996 SZ 4 (20161) 1996 TR 66 20461 Dioretsa (26308) 1998 SM 165 ‡ 28978 Ixion ‡ (29981) 1999 TD 10 (32929) 1995 QY 9 (33128) 1998 BU 48 (33340) 1998 VG 44 38628 Huya 42355 Typhon (44594) 1999 OX 3 (47932) 2000 GN 171 52975 Cyllarus (54520) 2000 PJ 30 55576 Amycus (55638) 2002 VE 95 (60608) 2000 EE 173 (65407) 2002 RP 120 65489 Ceto (73480) 2002 PN 34 (78799) 2002 XW 93 (84719) 2002 VR 128 (87269) 2000 OO 67 (87555) 2000 QB 243 (88269) 2001 KF 77 (134340) Pluto †
Küçük Kara Leke

Büyük Kara Leke (üstte), Scooter (ortadaki beyaz bulut) ve Küçük Kara Leke (altta). Küçük Kara Leke'nin yüksek çözünürlüklü görüntüsü Küçük Kara Leke , bazen görünümü nedeniyle Sihirbaz'ın Gözü olarak da adlandırılan, Neptün gezegenindeki dünya dışı bir girdaptı. [ 1 ] [ 2 ] Voyager 2 1989'da gezegenin yanından geçtiğinde, gezegendeki ikinci en büyük güney siklonik fırtınasıydı . Hubble Uzay Teleskobu 1994 yılında Neptün'ü gözlemlediğinde, fırtına kaybolmuştu. [ 3 ]

Gözlem tarihi Küçük Kara Leke, 1989 yılında Voyager 2 uzay aracı tarafından Büyük Kara Leke ve Scooter (iki dev fırtına arasında yer alan parlak ve hızlı hareket eden bir bulut) ile birlikte keşfedildi. Küçük Kara Leke, Neptün etrafında 16,1 saatlik bir dönüş periyoduyla doğuya doğru dönerken 54° güney enleminde bulundu. [ 4 ] Güneş Sistemi'nde ölçülen en yüksek rüzgar hızlarından bazılarına sahip olan Büyük Kara Leke'nin aksine, Küçük Karanlık Leke için rüzgar hızı verileri alınmadı. [ 5 ] Ayrıca, Büyük Karanlık Leke'nin aksine, lekenin kenarlarında herhangi bir beyaz "eşlikçi bulutlar" gözlemlenmedi. NASA 1994 yılında Hubble Uzay Teleskobu'nu Neptün'e doğru çevirdiğinde, her iki dev leke de artık mevcut değildi. [ 3 ]