Metin/SemanticWikipediaArticleGraph huggingface dataset:
Agni

Agni bineğinin üzerinde, bir koyun, tacından yukarı doğru alevler sıçrarken Agni , Hindu dininde ve " Vedalarda " adı geçen bir tanrıdır . Sanskritçede agni sözcüğü ateş anlamına gelmektedir. Agni, ateş tanrısıdır, [ 1 ] [ 2 ] diğer tanrıların habercisidir, sonsuza kadar genç kalır ve ölümsüzdür. [ 3 ] [ 4 ] Hinduizmin klasik kozmolojisinde ateş ( Agni ), gökyüzü ( Ākāśa ), su ( Apas ), hava ( Vāyu ) ve toprak ( Pṛthvī ) ile birlikte beş durağan ve geçici unsurdan ( Pañcabhūtá ) biridir, bu beş unsur birleşerek deneysel olarak algılanan maddi varlığı ( Prakṛti ) oluşturur. [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] Vedalar'da Agni, İndra ve Soma ile birlikte en önemli ve en çok başvurulan tanrılardandır. [ 5 ] Agni, tanrı ve tanrıçaların sözcüsü ve bir homa (adak ritüeli) esnasında adakların onlara iletilmesini sağlayan bir elçi olarak kabul edilir. [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] Eski Hindu metinlerinde üç düzlemde var olduğu kabul edilir: yeryüzünde ateş olarak, atmosferde şimşek olarak ve gökyüzünde güneş olarak. Bu üçlü varlığı onu Vedik kutsal kitaplarda tanrılar ve insanlar arasında elçi olarak kabul etmektedir. [ 5 ] Agni'nin göreceli önemi Vedik sonrası dönemde azalmıştır. [ 11 ] Çünkü bu dönemde Agni, içselleştirilmiş ve kimliği değişmiştir. [ 12 ] Upanişadlar ve daha sonraki Hindu edebiyatında, Agni tüm dönüştürücü enerji ve bilgiyi metaforik olarak temsil eden bir sembole dönüşmüştür. [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] Agni, geleneksel Hindu düğünlerinde Saptapadi (yedi adım ve karşılıklı yeminler) ritüelinin merkezi tanığı olarak, Upanayana geçiş töreninde ve Divali ile Puja gibi festivallerde yapılan Arti seremonilerinde diyā'nın bir parçası olarak, Hindu geleneklerinin ayrılmaz bir parçası olmaya devam etmektedir. [ 5 ] Agni, Budist metinlerde [ 16 ] ve Budist gelenekler içindeki Senika sapkınlığıyla ilgili tartışmalara ilişkin literatürde yoğun olarak geçen bir terimdir. [ 17 ] [ 18 ] Eski Jainizm düşüncesinde Agni (ateş), ruhu ve ateş bedenli varlıkları içerir. [ 19 ] Ayrıca, yeniden doğuş teorisinde Agni-kumaras (“ateş çocukları”) olarak bilinen reenkarne varlıklar sınıfı şeklinde görünür [ 20 ] ve metinlerinde Tejas terimiyle eşdeğer olarak ele alınır. [ 21 ]
Lisanssız elektrik üretimi

Elektrik üretimi için geçilmesi gereken aşamalar. Lisanssız elektrik üretimi Türkiye'ye has bir sistem olup, 2011 yılında Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından yayınlanan yönetmelikle [ 1 ] tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarının tüketim noktasına en yakın üretim tesislerinden karşılanması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve etkin kullanımının sağlanması, elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi amacıyla lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğü olmaksızın, elektrik enerjisi üretebilecek gerçek veya tüzel kişilere uygulanacak usul ve esasların belirlenmiştir. Yasal Zemin 4628 Elektrik Piyasası Kanunu 5627 Enerji Verimliliği Kanunu 5346 Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun (Teşvik) Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ Türkiye'de elektrik piyasası 2001 yılında 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun yürürlüğe girmesiyle birlikte serbest piyasa ilkelerine dayalı yeni bir yaklaşımla düzenlenmektedir. Gelişmiş serbest piyasa örneklerinde ilk defa ortaya çıkarak gelişen muafiyetli üretim ya da dağıtık üretim ilk defa 2006 yılında Kanun'da yapılan düzenlemeyle mevzuata girmiştir. [ 2 ] 2008 yılıyla birlikte "Lisanssız Elektrik Üretimi" gündeme gelmiş, bazı dernek ve birliklerin de katılımıyla Enerji Bakanlığı tarafından mevzuatlarla ilgili çalışmalar yapılmış [ 3 ] ve müteakiben 5784 ve 6094 Sayılı Kanunlarla yapılan düzenlemelerle kapsamı genişleyen lisanssız üretim 21 Temmuz 2011 tarihinde yayımlanan yönetmelikle uygulanma imkanına sahip kılınmıştır. Geniş bir muafiyetler ve haklar rejimini kapsayan lisanssız üretim Türkiye'de enerji piyasasına yeni kavram ve kurumlar kazandırmıştır. Lisanssız üretim uygulamalarının elektrik enerjisi teknik kalitesine ve arz güvenliğine katkıda bulunması öngörülmektedir. [ 4 ] Lisanssız Elektrikte Kurulu Güç [ 5 ] 2015 2016 2017 2018 Kaynak Kurulu Güç Katkı (%) Kurulu Güç Katkı (%) Kurulu Güç Kurulu Güç Termik 56.5 0.1 82.1 0.11 Termik 201.1 300.5 Rüzgâr 4.8 0.006 12.9 0.02 Rüzgâr+ Güneş+ Hidrolik 3444.2 5051.9 Güneş 248.8 0.3 832.5 1.06 2017-2018 Rüzgar+Güneş+Hidrolik toplamının çoğunluğu güneş enerjisi Kurulu Güç (MW)
Eter teorileri

Fizikteki eter teorileri , eterin ortamın varlığı için gerekli olan boşluk doldurucu ve elektromanyetizma veya kütleçekim kuvvetlerinin yayılması için gerekli olduğu madde olduğunu öne sürmektedir. Çeşitli eter teorileri ortam ve madde konularını somutlaştırmaktadır. Bu erken zamanın modern eteri adını aldığı  klasik elementle çok az ortak özelliğe sahiptir. Özel göreliliğin gelişiminden sonra eter teorisi artık modern fizikte kullanılmamaktadır ve yerini daha soyut modeller almıştır.

Tarihsel modeller Luminiferous (Işık saçan) eter 19. yüzyılda ışık taşıyan eter anlamına gelen Luminiferous eter ya da eter ışık yayılımı (elektromanyetik radyasyon) için teorize edilmiştir. Ancak yeryüzünün hareketini anlamak için yapılan Michelson-Morley deneyi gibi 1800'lerin sonlarında yürütülen ve sayıları giderek artan karmaşık deneyler başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Önerilen eter sürükleme aralıkları teorileri geçersiz sonuçları açıklayabilirdi fakat bunlar daha da karmaşık ve keyfi görünümlü katsayılara ayrıca fiziksel varsayımlara meyilliydi. Joseph Larmor elektronların ivmelenmesine neden olan manyetik alanın hareketini eter açısından düşündü. Hendrik Lorentz ve George Francis Fitzgerald kesin eter hareketinin saptanamaması için gerekli olan Lorentz eter teorisininin çalışılmasını sundu. Fakat eğer denklemleri doğru olursa Albert Einstein ’in 1905'teki özel görelilik teorisi eterin tamamına bakılmadan aynı matematiği oluşturacaktır. Bu olay birçok fizikçi için Luminiferous eterin modern durumlarda kullanışlı olmayacağını göstermiş oldu. Mekanik yerçekimi eteri Ana madde: Kütle çekiminin mekanik açıklamaları 16. yüzyıldan 19. yüzyılın sonlarına kadar yerçekimsel olgular eter kullanılarak modellendirilmiş oldu. Diğer modeller Isaac Newton , Bernhard Riemann ve Lord Kelvin tarafından öne sürülmüş olsa da, en çok bilinen formüllemeler Le Sage’nin yerçekimi teorisi tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu konuların hiçbiri günümüzün bilimsel topluluğuyla bağdaştırılamaz.
Michelson-Morley deneyi

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Michelson-Morley deneyi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Mayıs 2017 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Michelson-Morley deneyi dataları Michelson–Morley deneyi , fizik tarihinin en önemli ve ünlü deneylerinden biridir. 1887'de Albert Michelson ve Edward Morley tarafından Case Western Reserve University 'de yapılan deney genel olarak eter teorisine karşı en büyük kanıt olarak düşünülür. Albert Michelson özellikle bu çalışması için 1907'de Nobel Fizik Ödülü 'nü aldı.
Deneyin asıl amacı Ether maddesinin var olduğunu deneysel olarak kanıtlamaktı. Amacın olumlu yönde olmasına rağmen deney olumsuz sonuçlandı. Eğer böyle bir madde olsaydı içinde bulunan her şeyi etkilerdi (ışık dahil). Michelson ve Morley deneyi değişik zamanlarda ve koşullarda tekrarladılar ama sonuç değişmedi. Işıkta bir sapma ya da gecikme olmadı. O zamanlar ışığın foton denilen paketlerden oluştuğu bilinmiyordu. Ether maddesi ise o zamanlar evrende ki her boşluğu dolduran yerçekimi ve ışık gibi elektromanyetik dalgaların içinde yayıldığı maddeler olarak iddia ediliyordu. Örneğin evren aslında bir ether maddesi dolu bir havuzda yüzüyor ve bu madde ışık gibi kuvvetleri taşıyordu. O zamanki bilim insanları ise bu maddenin evrenin her yerinde eşit dağılamayacağını, bazı yerlerde fazlayken bazı yerlerde az olacağını düşündüler( Esir rüzgarları ) Ve bu madde ışığı taşıdığına göre ether maddesinin az olduğu yerlerde ışık yavaş, fazla olduğu yerlerde ışığın hızlı gitmesi gerektiğini iddia ettiler. Bu yüzden şu an Michelson-morley adı verilen deney yapıldı. Ve bunun böyle olmadığı görüldü( Rölativite ). Bu sayede ether diye bir madde olmadığını ve ışığın boşlukta da yayılabildiği anlaşıldı. Fizik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü LCCN : sh2011004356 NLI : 987007570468905171
Enerji tarihi

Bu madde enerjinin bilimsel kavramının tarihi hakkındadır. İnsanlığın enerjiyi kullanma şekli için Enerji sayfasına bakınız. Thomas Young , 1802'de modern anlamda "enerji" terimini kullanan ilk kişi. Grekçe ἐνέργεια ( energeia )'dan türetilen enerji kelimesi, ilk olarak Aristoteles 'in MÖ 4. yüzyıldaki çalışmalarında ( Fizik , Metafizik , Nikomakhos'a Etik [ 1 ] ve Ruh Üzerine adlı yazıları) geçmektedir. Enerji kavramı Leibniz 'in bir maddenin kütlesi ve onun yer çekimi alanı olarak tanımladığı vis viva 'dan ( yaşam gücü ) gelmektedir. Leibniz toplam vis viva'nın korunduğuna inanmaktaydı. Émilie marquise du Châtelet , 1740'ta yayınlanan Institutions de Physique ( Fizik Dersleri ) isimli kitabında Leibniz'in fikrini Gravesande'in pratik gözlemleriyle birleştirerek, hareket eden bir cismin "hareket miktarının", cismin kütlesinin ve hızının karesinin çarpımıyla doğru orantılı olduğunu yazmıştı. [ 2 ] Thomas Young, 1802'de Kraliyet Cemiyeti 'nde verdiği derslerde, vis viva yerine modern anlamda enerji kelimesini kullanan ilk kişi oldu. [ 3 ] 1807'de bu derslerin basılı yayımlarında enerjiyi şu şekilde tanımlamıştır: Bir cismin kütlesinin hızının karesiyle çarpımı, bu cismin enerjisi olarak adlandırılabilir. [ 4 ] Gaspard-Gustave Coriolis ,1829'da " kinetik enerjiyi " modern anlamıyla tanımladı ve William Rankine 1853 yılında " potansiyel enerji " teriminini ortaya koydu.
Diyet kola ve Mentos patlaması

Bu madde, öksüz maddedir ; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur . Lütfen ilgili maddelerden bu sayfaya bağlantı vermeye çalışın. ( Eylül 2022 ) Diyet kolanın Mentos ile tepkimesi Diyet kola ve Mentos patlaması (aynı zamanda soda gayzeri olarak da bilinir), gazlı içecek diyet kola ile Mentos naneli şekerleri arasında içeceğin kabından dışarı çıkmasına neden olan bir reaksiyondur. Şekerler, sıvının çoğunu yukarı ve şişeden dışarı iten bir patlama yaratan içecekten gaz salınımını katalize etmektedir. [ 1 ] Lee Marek ve "Marek'in Çocuk Bilim Adamları", 1999'da David Letterman ile Late Show ile ilgili deneyi halka açık olarak gösteren ilk kişilerdi. [ 2 ] Steve Spangler'in 2005'te televizyonda yayınlanan patlamayı göstermesi, YouTube 'da popüler hale geldi ve diğer birkaç diyet kola ve Mentos viral videolar zincirini başlattı. [ 3 ] Ölüm Vadisi 'nde deniz seviyesinin altından Pikes Peak 'ın zirvesine kadar değişen irtifalarda yapılan deneyler, reaksiyonun daha yüksek rakımlarda daha iyi çalıştığını göstermiştir. [ 4 ]
Etkileşimsiz ölçüm

Erkileşimsiz ölçüm ler fizikte ölçüm cihazı ile ölçülen cisim arasında herhangi bir etkileşim olmaksızın pozisyon ya da durumunu belirlemek için yapılan kuantum ölçümleridir. Örnekleri Renninger negative-sonuç deneyi , Elitzur–Vaidman bomba testi ve Çift Yarık deneyi .
Homestake deneyi

Perkloroetilen tankının etrafını su basmadan öncesi Homestake Madenindeki deneyin planı Homestake deneyi (bazen Davis deneyi veya Solar Nötrino Deneyi olarak anılır) astrofizikçiler Raymond Davis, Jr. ve John Bahcall tarafından 1960'ların sonunda yapılan bir deneydir. Amacı Güneş'te meydana gelen nükleer füzyondan yayılan nötrinoları toplamak ve saymaktı. Deney, güneş nötrinolarını başarılı bir şekilde tespit edip sayan ilk deneydi ve sonuçlardaki tutarsızlık, solar nötrino problemini yarattı. Deney 1970'ten 1994'e kadar sürekli olarak yürütüldü. Deney, Güney Dakota , Lead 'deki Homestake Altın Madeninde gerçekleştirildi. Davis, 380 metreküplük (100.000 galon) bir perkloroetilen tankını yerin 1.478 metre altına yerleştirdi. Başarılı bir nötrino yakalama olasılığının çok küçük olduğu ve dolayısıyla hedefin devasa kütlesine rağmen çok düşük etki oranının hesaba katıldığı, kozmik ışınların müdahalesini önlemek için yerin derinliklerinde büyük bir hedefe ihtiyaç vardı. Perkloroetilen, klor açısından zengin olduğu için seçilmiştir. Bir elektron nötrinosu ile etkileşime girdiğinde, bir 37 Cl atomu argonun radyoaktif bir izotopu olan 37 Ar'a dönüşür ve bu daha sonra çıkarılabilir ve sayılabilir. Nötrino yakalamanın reaksiyonu şöyledir: ν e + 37 C l ⟶ 37 A r + + e − . {\displaystyle \mathrm {\nu _{e}+\ ^{37}Cl\longrightarrow \ ^{37}Ar^{+}+e^{-}.} } 37 Ar'ın yarı ömrü 35 gün olduğundan Davis, oluşan argonu toplamak için birkaç haftada bir tankın içine helyum gazı pompaladı.

Sonuç Günde 0,5 nötrino olarak ölçülen yakalama oranı, standart güneş modellerinden ve temel parçacık fiziğinden tahmin edilenin yalnızca üçte biri kadardı. 2002 yılında Davis, Homestake deneyi için Nobel Fizik Ödülü 'nü aldı. [ 1 ]
Torricelli kanunu

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Torricelli kanunu" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Torricelli denklemi ile karıştırılmamalıdır. Torricelli yasası , bir kaptaki sıvının çıkış hızının, sıvı yüksekliğiyle ilişkisini açıklayan, akışkanlar dinamiği yasasıdır. Bu yasa akmaz olmayan sıvılar için geçerlidir. h derinliğindeki bir sıvının çıkış hızı v , h yüksekliğinden bırakılan bir cismin yere düştüğü andaki hızıyla aynıdır ve v = 2 g h {\displaystyle v={\sqrt {2gh}}} dir. İtalyan bilim insanı Evangelista Torricelli , bu yasayı 1643'te keşfetmiştir. Daha sonra ise bu formülün, Bernoulli ilkesinin özel bir sonucu olduğu anlaşılmıştır.

İspatı Bernoulli deneyi Bernoulli ilkesi 'ne göre: v 2 2 + g z + p ρ = sabit {\displaystyle {v^{2} \over 2}+gz+{p \over \rho }={\text{sabit}}} v akışkanın hızı, g yerçekimi ivmesi, z akışkanın seçilen herhangi bir referans noktasına göre yüksekliği, p basınç ve ρ yoğunluktur. Çıkış noktasını referans seçersek burada z 0'dır. Kabın üstünde ve çıkış noktasında basınç atmosfer basıncına eşittir. Kabın üst kısmı, çıkış noktasına göre çok geniş kabul edilirse burada akışkanın hızı 0 alınabilir. Bu bilgilere göre Bernoulli denklemini üst kısım ve çıkış noktası için eşitlersek: g z + p a t m ρ = v 2 2 + p a t m ρ {\displaystyle gz+{p_{atm} \over \rho }={v^{2} \over 2}+{p_{atm} \over \rho }} ⇒ v 2 = 2 g z {\displaystyle \Rightarrow v^{2}=2gz\,} ⇒ v = 2 g z {\displaystyle \Rightarrow v={\sqrt {2gz}}} z , ilk kısımda bahsettiğimiz h' ye eşittir. v = 2 g h {\displaystyle v={\sqrt {2gh}}}
Vu Şing

Beş Element veya Vu Şing ( Çince : 五行; pinyin : wǔxíng), zaman zaman beş unsur , beş hareket veya beş süreç olarak da adlandırılan, bir Çin felsefesi kavramıdır. Buna göre doğal oluşumlar şu beş kategoride ele alınır: Metal ( Çin Tıbbında Akciğer ve Kalınbarsak bu unsura denk düşer) Su (Çin Tıbbında Böbrek ve İdrar Kesesi bu unsura denk düşer) Odun (Çin Tıbbında Karaciğer ve Safra Kesesi bu unsura denk düşer) Ateş (Çin Tıbbında Kalp ve İncebarsak bu unsura denk düşer) Toprak (Çin Tıbbında Dalak ve Mide bu unsura denk düşer) Beş element kavramı, farklı fenomenlerin doğaları ve birbiriyle ilişkilerini açıklamak ve tanımlamakta kullanılır. Bu elementler birbirleri ile uyum halinde  besleyen, denetleyen; uyumsuzluk halinde yıkan veya isyan eden ilişkiler içinde olabilirler. Geçmişte Beş Element kuramı müzikte beş ses, Geleneksel Çin Tıbbı 'nda beş yang ve beş yin organı, resimde beş renk olarak ele alır. Kültür ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Felsefe ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Arşimet noktası

Arşimet noktası , Arşimet 'in "bana bir dayanak noktası verin, dünyayı yerinden oynatayım" sözüne istinaden kullanılan, çürütülemeyecek kadar kesin konular hakkında konuşurken dayanak noktası anlamında kullanılan bir terimdir. [ 1 ] Bu terim zaman zaman felsefe'de  şüpheye yer bırakmayan bazı gerçeklikleri ifade etmekte de kullanılır. Örneğin René Descartes 'in felsefesini savunan insanlara göre cogito, ergo sum ifadesi böylesi bir arşimet noktasıdır. Skeptik ve anti-realist filozoflar ise herhangi bir Arşimet noktasının varlığına karşı çıkar.

Dipnotlar ↑ "Archimedean point" . Oxford University Press (Almanca) . Erişim tarihi: 2014-05-04 . 11 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . "Arşivlenmiş kopya" . 11 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi . Erişim tarihi: 3 Şubat 2019 . g t d Arşimet Yazılı eserler Measurement of a Circle (Bir Dairenin Ölçümü) The Sand Reckoner (Kum Sayacı) On the Equilibrium of Planes (Düzlemlerin Dengesi Üzerine) Quadrature of the Parabola (Parabolün Dördüllemesi) On the Sphere and Cylinder (Küre ve Silindir Üzerine) On Spirals (Sarmallar Üzerine) On Conoids and Spheroids (Konoidler ve Sferoidler Üzerine) On Floating Bodies (Yüzen Cisimler Üzerine) Ostomachion The Method of Mechanical Theorems (Mekanik Teoremler Yöntemi) Book of Lemmas (Lemmalar Kitabı) (apokrif) Keşifler ve icatlar Arşimet cismi Arşimet'in sığır problemi Arşimet prensibi Arşimet'in vidası Arşimet pençesi Arşimet spirali Arşimet noktası Arşimet sayısı Çeşitli Arşimet'in ısı ışını Arşimet Palimpsesti Arşimet'in adını taşıyan şeylerin listesi Sözde-Arşimet İlgili kişiler Öklid Knidoslu Eudoksos Pergeli Apollonios İskenderiyeli Heron Askalonlu Eutokios Kategori
Yağ damlası deneyi

Millikan'ın deney düzeneği Yağ damlası deneyi 1909 yılında Robert Millikan ve Harvey Fletcher tarafından yapılan elektronun elektrik yükünü ölçmek amaçlı deneydir. Millikan elektronun yükünü, iki metal elektrot arasına konulan küçük yüklü yağ damlaları üzerindeki kütleçekim ve elektriksel çekim kuvvetini dikkatli bir şekilde dengeleyerek buldu.

Tarihi Robert Andrews Millikan'ın elektronik yükü ölçmeye yönelik ilk çalışmaları 1906' ya rastlar. Millikan, ilk önce H.A. Wilson' un yöntemini tekrarlamıştır. Fakat daha sonra deney yönteminde çok iyi bir iyileştirme yapmıştır. Millikan su damlaları yerine yağ damlaları kullanarak deneyi tekrarlamıştır. Millikan' ın deneyinde yağ damlalarını kullanmasının en büyük avantajı, yağ damlalarının buharlaşmaması ve dolayısıyla deney boyunca yağ damlalarının sabit bir kütle değerinde kalmasıydı. 1909'da Millikan, belirli bir zaman aralığında bir tek yağ damlasını gözlemleyebilecek şekilde deney düzeneğini oluşturmuştur. Millikan deneyini birçok yağ damlası için tekrarlayarak elektronun yükünü 1.592×10 −19 C olarak bulmuştur. [ 1 ] Millikan sonuçlarını “On the Elemantary Electrical Charge and the Avogadro Constant” isimli makalesini ( Physical Review 32, 349) ile 1911'de yayınladı. Hemen ardından bir başka fizikçi Felix Ehrenhaft benzer bir deney yaptığını ve Millikan' ın elemanter yük değerinden daha küçük bir yük değeri ölçtüğünü açıkladı. Bu sonuç Millikan'ı daha ileri ve titiz deneyler yapmaya götürdü. 1913 yılında Millikan orijinal sonuçlarını tekrar elde ettiği çalışmasını yayınladı ve bu çalışmasından dolayı 1923 yılında Nobel Fizik ödülünü aldı. Bugün elektron için ölçülen en iyi yük değeri 1.60217733(49)×10 −19 C, Millikan' ın 1913'te açıkladığı değere oldukça yakındır. [ 2 ]

Deney Düzenek Deneyin basit bir şeması. Birkaç bin voltluk potansiyel fark yaratan plakalar arasındaki yağ damlaları bir mikroskop aracılığıyla gözlenir. Millikan'ın deney düzeneği Millikan'ın deney düzeneği İki yatay ve birbirine paralel plaka arasına büyük bir potansiyel farkı uygulanarak homojen bir elektrik alan oluşturulur. Yağ damlaları plakalar arasında sürüklenebilir. Yağ damlacıkları ışığı yansıtır ve bir mikroskopla gözlenir. Damlacıklar parlayan bir yıldız gibi görünürler. Böylece damlaların düşüş hızı belirlenir. Deneyde düşük buhar basıncına sahip yağ kullanılır. Bu yağın diğer yağlardan farkı, ışık kaynağının oluşturduğu ısıda buharlaşmamasıdır. Bazı yağ damlacıkları pompa tarafından püskürtüldüğünde sürtünme nedeniyle yüklenebilir bunu engellemek için iyonlaştırıcı bir radyasyon kaynağı ilave edilerek (örn. X-ışını tüpü) daha fazla yağ damlacığının yüklenmesi sağlanır. Yöntem Elektrik alanda düşmekte olan bir damlaya dört kuvvet etki eder. Yerçekimi ( F=mg ) Elektriksel kuvvet ( F=Eq ) Havanın kaldırma kuvveti ( F=Vdg ) Havanın sürtünme kuvveti ( F=6πrηv ) m : damlanın kütlesi, E : elektrik alan, q : damlanın elektrik yükü, V : damlanın hacmi, d : havanın yoğunluğu, r : damlanın yarıçapı, η : havanın akmazlığı , v : damlanın limit hızı
Dakikadaki devir sayısı

Dakikadaki devir sayısı ( İngilizce : revolutions per minute , RPM), bir cismin kendi ekseni etrafında dakikada kaç tur döndüğünü gösteren ölçü birimidir. Genellikle makine parçalarının dönme hızı ölçüsü olarak kullanılır. SI sisteminde ise dönme hızı birim olarak saniye kullanılır. 1 d/dak = 2π rad/dak = 2π / 60 rad/s = 0,1047 rad/s ≈ 1 / 10 rad/s Fizik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Doğrusal hareket

Klâsik mekanik F = d d t ( m v ) {\displaystyle {\textbf {F}}={\frac {\mathrm {d} }{\mathrm {d} t}}(m{\textbf {v}})} Newton'un hareket yasaları Dallar Statik Dinamik Kinetik Kinematik Uygulamalı mekanik Gök mekaniği Sürekli ortamlar mekaniği İstatistiksel mekanik Temel kavramlar İvme Açısal momentum Kuvvet çifti D'Alembert ilkesi Enerji Kinetik enerji Potansiyel enerji Kuvvet Konuşlanma sistemi İmpuls Eylemsizlik · Eylemsizlik momenti Kütle Güç (fizik) İş (fizik) Moment Momentum Uzay Hız Zaman Tork Sürat Yerçekimi Sanal iş Formüller Newton'un hareket yasaları Analitik mekanik Lagrangian mekaniği Hamilton mekaniği Routhian_Mekaniği Hamilton-Jacobi_Mekaniği Appell'in Hareket Denklemi Koopman-von Neumann mekaniği Konular Rijit cisim Rijit cisim dinamiği Euler denklemleri (rijit cisim dinamiği) Hareket * Doğrusal hareket Newton'un hareket yasaları Newton'un evrensel kütleçekim yasası Euler'in hareket yasaları Hareket denklemleri İvmeli referans çerçevesi Eylemsiz referans çerçevesi Yalancı kuvvet Düzlemsel hareket mekaniği Yerdeğiştirme (vektör) Bağıl hız Sürtünme kuvveti Basit harmonik hareket Uyumlu salınım Titreşim Sönümleme Sönüm katsayısı Dönme hareketi Dönme hareketi Dairesel hareket * Düzgün dairesel hareket Düzgün olmayan dairesel hareket Dönen referans çerçevesi Merkezcil kuvvet Merkezkaç kuvveti Merkezkaç kuvveti (Dönen referans çerçevesi) Tepkisel merkezkaç kuvveti Coriolis kuvveti Sarkaç Teğet sürat Dönme sürati Açısal ivme Açısal hız Açısal frekans Açısal yerdeğiştirme Bilim adamları Kepler Galileo Huygens Newton Horrocks Halley Maupertuis Daniel Bernoulli Johann Bernoulli Euler d'Alembert Clairaut Lagrange Laplace Hamilton Poisson Cauchy Routh Liouville Appell Gibbs Koopman von Neumann Fizik Portalı Kategori g t d Doğrusal hareket [ 1 ] veya Çizgisel hareket , bir doğru üzerinde eşit zaman aralıklarında eşit yollar alan, yani hızı sabit olan bir noktanın hareketi. Noktanın hızı (v), aldığı yolun (s), bu yolu almak için geçen zamana (t) oranıdır (v=s/t). Düzgün doğrusal hareket hâlindeki cisme etkiyen kuvvetlerin cebirsel toplamı ve bu hareketin ivmesi sıfırdır. Cisme hareketiyle aynı yönde sabit bir ivme verilirse, yani hızı eşit zamanlarda eşit miktarda artarsa bu hareket düzgün hızlanan, tersi durumda düzgün yavaşlayan harekete dönüşür. Serbest düşme , düzgün hızlanan, aşağıdan yukarıya düşey atış da düzgün yavaşlayan doğrusal harekete örnektir.
Kinematik

Klâsik mekanik F = d d t ( m v ) {\displaystyle {\textbf {F}}={\frac {\mathrm {d} }{\mathrm {d} t}}(m{\textbf {v}})} Newton'un hareket yasaları Dallar Statik Dinamik Kinetik Kinematik Uygulamalı mekanik Gök mekaniği Sürekli ortamlar mekaniği İstatistiksel mekanik Temel kavramlar İvme Açısal momentum Kuvvet çifti D'Alembert ilkesi Enerji Kinetik enerji Potansiyel enerji Kuvvet Konuşlanma sistemi İmpuls Eylemsizlik · Eylemsizlik momenti Kütle Güç (fizik) İş (fizik) Moment Momentum Uzay Hız Zaman Tork Sürat Yerçekimi Sanal iş Formüller Newton'un hareket yasaları Analitik mekanik Lagrangian mekaniği Hamilton mekaniği Routhian_Mekaniği Hamilton-Jacobi_Mekaniği Appell'in Hareket Denklemi Koopman-von Neumann mekaniği Konular Rijit cisim Rijit cisim dinamiği Euler denklemleri (rijit cisim dinamiği) Hareket * Doğrusal hareket Newton'un hareket yasaları Newton'un evrensel kütleçekim yasası Euler'in hareket yasaları Hareket denklemleri İvmeli referans çerçevesi Eylemsiz referans çerçevesi Yalancı kuvvet Düzlemsel hareket mekaniği Yerdeğiştirme (vektör) Bağıl hız Sürtünme kuvveti Basit harmonik hareket Uyumlu salınım Titreşim Sönümleme Sönüm katsayısı Dönme hareketi Dönme hareketi Dairesel hareket * Düzgün dairesel hareket Düzgün olmayan dairesel hareket Dönen referans çerçevesi Merkezcil kuvvet Merkezkaç kuvveti Merkezkaç kuvveti (Dönen referans çerçevesi) Tepkisel merkezkaç kuvveti Coriolis kuvveti Sarkaç Teğet sürat Dönme sürati Açısal ivme Açısal hız Açısal frekans Açısal yerdeğiştirme Bilim adamları Kepler Galileo Huygens Newton Horrocks Halley Maupertuis Daniel Bernoulli Johann Bernoulli Euler d'Alembert Clairaut Lagrange Laplace Hamilton Poisson Cauchy Routh Liouville Appell Gibbs Koopman von Neumann Fizik Portalı Kategori g t d Kinematik , (Yunanca kinema , hareket), hareketi , sebep ve tesirlerini göz önüne almadan inceleyen mekaniğin bir bölümü. Kinematik, hareketin ve ondan doğan hız ve ivmenin anlaşılmasıyla kavranabilir. Hareket bir cismin sürekli, bir noktadan diğer bir noktaya olan yer değiştirmesidir. Hareketin en basiti, bir pompadaki pistonun hareketi gibi doğrusal harekettir. Diğer bir tür hareket de bir eğri boyunca olan yer değiştirme sonucu ortaya çıkar. Gezegenler ve uyduların yörüngelerinde bu tür bir harekete rastlanır. Hareketin anlatılmasında ve incelenmesinde vektörlerden istifade edilir. Çünkü, yer değiştirme, hız ve ivme vektörel birer büyüklüktür. Vektör, başlangıç noktası belirli ve ucunda ok işareti olan bir doğru parçasından ibarettir. Alınan yol, geçen zamana bölünerek ortalama hız bulunur. Bir cismin yörüngesindeki bir noktadaki hız, ani hız olarak tarif edilir. Eğer bir cisim sabit bir hızla hareket etmiyorsa, ivmeleniyor demektir. İvme , hızda birim zamanda meydana gelen değişikliktir. Örneğin, serbest düşme hareketinde ortaya çıkan yerçekimi ivmesinin değeri yaklaşık olarak 9,81 m/s²dir. Klâsik mekanik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Otorite kontrolü BNE : XX525554 BNF : cb11947049q (data) GND : 4030664-1 LCCN : sh85072381 NDL : 00574002 NKC : ph121580 NLI : 987007543426705171
Stark etkisi

Stark etkisi yüksek bir elektrik alan içerisine konulan ışık kaynağının yaydığı tayf çizgilerinin bileşenlerine ayrılması şeklinde gözlenen bir durumdur. Spektroskopide önemli olmamasına karşın kuantum mekaniği ile açıklanabilmesi nedeniyle değer taşır. [ 1 ]
Dijital fizik

Dijital fizik , fizik ve kozmolojide evrenin bilgi ile açıklanabilir ve bu nedenle hesaplanabilir olduğu fikrine dayalı teorik perspektiflerden oluşan bir koleksiyondur. Bu nedenle, evrenin bir bilgisayar programının çıktısı veya büyük bir dijital hesaplama aygıtı olduğu tasavvur edilebilir. Dijital fizik aşağıda listelenen bir veya birden fazla hipotezle desteklenir. Evren veya gerçeklik: bilgiseldir (her bilgi ontolojisinin dijital olması gerekmiyor olsa da); hesaplanabilirdir; dijital olarak tanımlanabilir; dijital mahiyettedir; kendisi bir bilgisayardır; simüle gerçekliğin bir ürünüdür.

Tarihçe Her bilgisayar bilgi kuramı , istatistiksel mekanik ve kuantum mekaniği 'nin prensipleri ile uyumlu olmalıdır. Bu üç alan arasındaki ilişki 1957 yılında Edwin Jaynes tarafından yayınlanan iki makale ile önerildi. [ 1 ] Bunun ötesinde, Jaynes dijital bilgisayarlar ile temel fizik arasında bağlantı kurmak için olasılık kuramını genelleştirilmiş Aristo mantığı ile detaylı bir şekilde açıkladı. Evrenin dijital bir bilgisayar olduğu hipotezi Konrad Zuse tarafından Rechnender Raum ( Hesaplayan Uzay ) adlı kitabında dile getirildi. Dijital fizik terimi ilk kez Edward Fredkin (kendisi daha sonra dijital felsefe ifadesini kullanmayı tercih etmiştir) tarafından kullanıldı. [ 2 ] Evrenin dev bir bilgisayar olduğunu öne süren diğer kişiler arasında Stephen Wolfram , Juergen Schmidhuber ve Nobel ödüllü Gerard 't Hooft da vardır. Bu yazarlar kuantum fiziğinin olasılıklı doğasının hesaplanabilirlikle uyumsuzluk içinde olmadığı görüşünü savunurlar. Dijital fiziğin kuantum versiyonları Seth Lloyd, David Deutsch ve Paola Zizzi tarafından önerilmiştir.
Doğrusal olmayan Schrödinger denklemi

Nonlineer Schrödinger denkleminin bir çözümü (Peregrine soliton) Doğrusal olmayan Schrödinger denklemi veya nonlineer Schrödinger denklemi ( NLSE ), Schrödinger denkleminin doğrusal olmayan bir versiyonudur. Denklem ağırlıklı olarak doğrusal olmayan optik fiberlerde ve düzlemsel dalga kılavuzlarında ışığın iletimini modellemek için kullanılır. [ 1 ] Diğer kullanım alanları arasında Bose-Einstein yoğunlaşmaları , [ 2 ] akışkanlar mekaniğindeki yüzey dalgaları, sıcak plazmalardaki Langmuir dalgaları ve solitonlar bulunmaktadır. [ 1 ] [ 3 ] Denklem, lineer versiyonunun aksine bir kuantum durumunun değişimini betimlemez. Denklem, bir klasik alan denklemi olarak şu şekilde yazılabilir: [ 4 ] i ∂ t ψ = − 1 2 ∂ x 2 ψ + κ | ψ | 2 ψ {\displaystyle i\partial _{t}\psi =-{1 \over 2}\partial _{x}^{2}\psi +\kappa |\psi |^{2}\psi } Denklemde ψ ( x , t ) karmaşık alanı ifade eder.
G paritesi

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "G paritesi" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Nisan 2022 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Parçacık fiziğinde G Paritesi , C Paritesinin genelleştirilmesinden kaynaklanan çarpımsal bir kuantum sayısıdır. C Paritesi yalnızca nört sistemler için geçerlidir. Pion üçlüsü sadece π C-paritesine sahip olduğundan güçlü etkileşim, elektrik yükünü görmez. Nükleon-antinükleon yok edilmelerinin kısmi dalga genlikleri için seçim kuralları, G-paritesinin tamamlayıcı kullanımıyla birkaç yazar tarafından türetilmiştir. SU (3) -simetrik ile çalışıldığında teorik olarak, U ve V Sınıflamalarına dayalı olarak benzer bir tedavi uygulanabilir. Bu nedenle, p7t ve np- (veya E 0 için seçim kuralları) .E-ve s-E0) I = 1 olan imha, doğrudan doğruya seçim kurallarına çevrilebilir. sırasıyla U = 1 ve V = 1 olan pf + ve nf- yoklamalarıdır. Başlangıç durumları hareketsiz veya çok yüksek enerjili olmayan süreçleri göz önünde bulundurduğumuzda ve ayrıca basitlik adına, son hallerdeki toplam mezon sayısını beşten küçük ve vektör mezonların sayısını sınırlandırıyoruz. üçten küçük olmak. Öte yandan, başlangıç durumlarında baryon ve antibaryon arasındaki bağıl açısal momentum da S veya P dalgası ile sınırlıdır.
Gaugino

Parçacık fiziğinin , süpersimetri teorilerinde, bir gaugino , süpersimetri ile birleştirilmiş ayar teorisi tarafından tahmin edildiği gibi, bir ayar alanının varsayımsal fermiyonik süpersimetrik alan kuantumu dur( süperpartner ). Gravitino (spin 3/2) hariç tüm gauginolar 1/2 dönüşe sahiptir. Parçacık fiziğinin standart modeli Alt yapı Parçacık fiziği Kuantum alan kuramı Ayar kuramı Kendiliğinden simetri kırılması Higgs mekanizması Bileşenleri Elektrozayıf etkileşme Kuantum renk dinamiği CKM matrisi Sınırları CP ihlâli Sıradüzen sorunu Nötrino salınımları Kuramcılar Sudarshan · Marshak · Feynman · Gell-Mann · Sakata · Glashow · Zweig · Nambu · Han · Cabibbo · Weinberg · Salam · Kobayashi · Maskawa · 't Hooft · Veltman · Gross · Politzer · Wilczek · Riazuddin g t d Standart modelin minimal süpersimetrik uzantısında aşağıdaki gauginolar mevcuttur: Gluino (g͂) gluonun süperpartneridir ve dolayısıyla renk yükünü taşır. Gravitino (G͂) gravitonun süpersimetrik ortağıdır. Üç wino (W͂± ve W͂3), SU(2)L ayar alanlarının W bozonlarının süperpartnerleridir. Bino , zayıf aşırı yüke karşılık gelen U(1) ayar alanının süperpartneridir. Bazen "elektroweakinos" terimi, wino ve bino 'yu ve bazen de higgsino [ en ] 'yu belirtmek için kullanılır. [ 1 ]

Karışık Gauginolar, elektriksel olarak nötr olan nötrinolar ve elektriksel olarak yüklü olan chargino [ en ] adı verilen kütle özdurumlarını oluşturmak için Higgs alanının serbestlik derecelerinin süperpartnerleri olan higgsinolar [ en ] ile karışır. Birçok süpersimetrik modelde, en hafif süpersimetrik parçacık ( LSP ), genellikle photino [ en ] gibi bir nötrino kararlıdır. Bu durumda bir zayıf etkileşimli büyük kütleli parçacık ve karanlık madde adayıdır.
Kendiliğinden simetri kırılması

Parçacık fiziğinin standart modeli Alt yapı Parçacık fiziği Kuantum alan kuramı Ayar kuramı Kendiliğinden simetri kırılması Higgs mekanizması Bileşenleri Elektrozayıf etkileşme Kuantum renk dinamiği CKM matrisi Sınırları CP ihlâli Sıradüzen sorunu Nötrino salınımları Kuramcılar Sudarshan · Marshak · Feynman · Gell-Mann · Sakata · Glashow · Zweig · Nambu · Han · Cabibbo · Weinberg · Salam · Kobayashi · Maskawa · 't Hooft · Veltman · Gross · Politzer · Wilczek · Riazuddin g t d Kendiliğinden simetri kırılması bir sistemin uyarılmış durumda sahip olduğu simetrisinin taban durumunda ortadan kalkmasına verilen addır. Simetri kırılması bir sistemin durumunun hareket yasalarına hükmeden simetri prensiplerine göre asimetrik olması durumudur. [ 1 ] Kendiliğinden simetri kırınımı için simetrik bir tepenin tam üzerine yerleştirilmiş bir futbol topu örnek gösterilebilir. Bu sistem uyarılmış durumdadır ve (sağa-sola göre) simetriktir. Sistem kendi haline bırakıldığında (ve yerçekimi veya top ile tepe arasında kütleçekimi var iken) top ya sağa veya sola düşecektir ve eski simetrik durum kendiliğinden kırılmış olacaktır.
Noether teoremi

Noether('in birinci) teoremi , bir fiziksel sistemde ayırt edilebilir her kesintisiz düzgün simetrinin oluşturacağı etkiye ilişkin bir korunum yasası olduğunu belirtir. Fiziksel bir sistemin etkisi, bir Lagrangian fonksiyonunun tümlevi olup buna göre sistemin tutumu en az eylem prensibine göre belirlenebilir. Yeni ufuklar açan bu teoremi Emmy Noether 1915'te kanıtlanmış olup 1918'de yayınlanmıştır. [ 1 ]

Örnekler Lagrangian zamandan bağımsızsa (zaman değişiminden etkilenmiyorsa) bu sistemde enerji korunuyor demektir. Lagrangian uzayda yer değişiminden etkilenmiyorsa bu sistemde momentum korunuyor demektir. Lagrangian uzay içinde dönüşten etkilenmiyorsa bu sistemde açısal momentum korunuyor demektir. Lagrangian'da Gauge bakışım varsa bu bakışımdan doğan korunan bir "yük" olması gerekir. Örnegin elektriksel yük elektromanyetik gauge bakışım 'dan doğan bir yüktür.
Kuantum şekil dinamiği

Kuantum Şekil Dinamiği yeni yeni çalışılan bir araştırma konusudur. Hedefi şekillerin kuantum mekaniğini , şekil dinamiği arka planında kuantum alanları ve şekil dinamiğinin kuantizasyonunu anlamaktır. [ 1 ]

Uzayın Kinematik Yapıdan Çıkışı Geçenlerde yeniden gözden geçirilen bir makalede, [ 2 ] uzayın ortaya çıkışı olarak bilinen bir kuantum kütleçekimi olgusu N {\displaystyle N} tane proton ve elektron içeren bir evrende gözlemlendi. Bunun sebebi şekil dinamiğindeki açısal momentum koşuludur : J → | ψ ⟩ = L → | ψ ⟩ + S → | ψ ⟩ = 0. {\displaystyle {\vec {J}}|\psi \rangle ={\vec {L}}|\psi \rangle +{\vec {S}}|\psi \rangle =0.} Bu koşuldan dolayı L 2 {\displaystyle L^{2}} ve S 2 {\displaystyle S^{2}} 'nin beklenen değerleri birbirine eşittir. Klasik şekil dinamiği önceki operatörün beklenen değerinin sıfır olmasını gerektiriyor. Bu kuramdaki mutlak uzayın yokluğuyla ilgili. Fakat S 2 {\displaystyle S^{2}} 'nin sıfırdan büyük özdeğerlere sahip vektörleri vardır, dolayısıyla aynı vektörler L 2 {\displaystyle L^{2}} için de pozitif beklenen değer oluştururlar. (Bu arada şekil dinamiğinde mutlak zamanın yokluğu Hamilton koşuluyla ilgilidir: H | ψ ⟩ = 0. {\displaystyle H|\psi \rangle =0.} ) Adı geçen makale [ 2 ] L 2 {\displaystyle L^{2}} için sıfır beklenen değerini veren hallerin N {\displaystyle N} bir çift sayıyken spin Hilbert uzayındaki yoğunluğunu şu şekilde bulmuştur: f 0 N = N ! 2 N ( N / 2 + 1 ) ! ( N / 2 ) ! , {\displaystyle f_{0}^{N}={\frac {N!}{2^{N}(N/2+1)!(N/2)!}},} ve N {\displaystyle N} tek bir sayıysa yoğunluk sıfırdır. Buradan N → ∞ {\displaystyle N\to \infty } limitinde yoğunluğun sıfıra yaklaşacağı sonucu çıkarılır. Dolayısıyla büyük N {\displaystyle N} değerleri için (örneğin evrendeki parçacık sayısı kadarki bu da yaklaşık 10 80 {\displaystyle 10^{80}} mertebesinde bir sayıdır) neredeyse tüm kuantum haller için uzayın ortaya çıkışı meydana gelir. Çünkü sıfır olmayan bir açısal momentum bize nesnelerin içinde dönebilecekleri bir uzayın var olduğunu ifade eder.
Sekiz katlı yol

Murray Gell-Mann Mezon okteti. Aynı çizgideki parçacıklar aynı garipliği taşır. Buna ek olarak aynı diyagnoldeki parçacıklar ise aynı yükü , q , taşır. Sekiz katlı yol , atomaltı hadronların organize oluşlarının teorisidir. Bu isim Amerikalı fizikçi Murray Gell-Mann tarafından Budizmin sekiz aşamalı asil yol ' una ima ederek verilmiştir. Bu teori kuark modelinin gelişmesine imkân sağladı. Buna eşdeğer bir teori, bundan bağımsız şekilde, İsrailli fizikçi Yuval Ne'eman tarafından ortaya atıldı.

Organizasyon Oktetler dekapletler Sekiz katlı yol mezonları ve spin -1/2 baryonları bir oktet içine organize eder, [ 1 ] Sekiz katlı yol prensibi yanı zamanda spin-1/2 baryonlara da uygulanır, bu baryonlar ise bir dekaplet oluştururlar. Ancak, o zamanan kadar hiçbir dekkaplet parçası gözlenmememişti. Gell-Mann bu parçacığı omega negative olarak adlandırdı ve 1962'de bu parçacıkla alakalı tuhaflığının −3, elektrik yükünün −1 ve kütlesinin 7003168000000000000♠ 1680 MeV/ c 2 1 680 MeV/ c 2 civarında olduğunu tahmin ettti. 1964'te tahminleriyle yakından uyuşan bir parçacık keşfedildi. [ 2 ] Gell-Mann 1969' ta temel parçacıklarla teorisi çalışması için Nobel Fizik Ödülü 'nü kazandı. Baryon dekaplet Baryon oktet 4- kuark modelleri ve yarım spin kullanan, baryon supermultiplet
Süpereş

Süpereş ( İngilizce :Superpartner veya Sparticle), parçacık fiziğinde bir varsayımsal temel parçacıktır . Süpersimetri sinerjik teorilerinden biri olan yüksek enerji fiziği bu "gölge" parçacıklarının varlığını tahmin ediyor. [ 1 ] [ 2 ] Süpereş kelimesi, süpersimetri ve eş kelimesinin birleşmesinden oluşmuştur.

Teorik tahminler Süpersimetri teorisine göre; her fermiyonun partner(eş) bozona sahip olması -fermiyonun süpereşi- her bozonun da eş fermiyonu olması gerekmektedir. [ 1 ] [ 3 ] Bu simetri skuark , neutralino , chargino ve slepton gibi s-parçacık adlı süpersimetrik parçacıkların varlığını öngörür. Gerçek skaler parçacıklarda ikinci bir gerçek skaler parçacık alanı vardır. Örneğin axionda, axinos ve saxions adında iki parçacık ön görülmektedir. Süpereş sayısı birden fazla olabilir. Örneğin dördüncü boyutta bir süpersimetride bir foton iki farklı fermiyon süper eşi ve bir skaler süpereşi bulunabilir. Simdiye kadar hiçbir süpereş izinin bulunmaması süpersimetri torisinin doğru olmadığı anlamıma gelebilir. Ancak eğer doğruysa yüksek enerjili parçacık çarpıştırıcılarda bunu üretmek mümkündür. [ 1 ] 1981'de Howard Georgi ve Savas Dimopoulos tarafından ileri sürülen Minimal Süper Simetrik Standart Model, süper partnerlerin kütlelerinin 100 GeV ve 1 TeV arasında olduğunu tahmin eder. Standart Model’deki tüm parçacıklar dönüşü sıradan parçacıktan ½ kadar farklı olan süpereşe sahiptir. Bu da bu süpereşlerin gerçek eşlerinden 1000 kata kadar daha ağır olabileceği anlamına gelebilir. [ 1 ] Bu yüzden şu anki parçacık çarpıştırıcılar bu parçacıkları üretemeyebilir. Bazı araştırmacılar Büyük Hadron Çarpıştırıcısı çarğıştırıcısında süpereşin üretilebileceği umudundadırlar. [ 1 ] Ancak herhangi bir kanıt henüz bulunamamıştır. [ 4 ]
Bulletin for the History of Chemistry

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Disiplin** | Kimya tarihi |
| **Dil** | İngilizce |
| **Editörler** | Carmen J. Giunta |
| **Yayım detayları** | |
| **Tarihi** | 1988-günümüz |
| **Yayımcı** | Amerikan Kimya Topluluğu Kimya Tarihi Bölümü ( Amerika Birleşik Devletleri ) |
| **Sıklık** | Yılda dört |
| **Standart kısaltmalar ISO 4 ( alt ) · Bluebook ( alt1 · alt2 ) NLM ( alt ) · MathSciNet ( alt )** | |
| **ISO 4** | Bull. Hist. Chem. |
| **Dizinleme CODEN · JSTOR ( alt ) · LCCN ( alt ) MIAR · NLM ( alt ) · Scopus** | |
| **ISSN** | 1053-4385 |
| **OCLC no.** | 20575996 |
| **Bağlantılar** | |
| Dergi anasayfası | |

Bulletin for the History of Chemistry , Amerikan Kimya Topluluğu tarafından yayımlanan ve kimya tarihiyle ilgili içerik barındıran akademik bir dergidir . 1988'de yayın hayatına başlamıştır. [ 1 ]
İatrokimya

İsviçreli doktor ve kimyager Paracelsus 'un kuramıdır. Paracelsus, varlıkların ortak bir temelinin olduğunu öne sürüyordu. İlk kez Empedokles tarafından öne sürülen dört temel elementin yanı sıra Paracelsus, materia prima(ilk maddeler) adını verdiği kükürt , cıva ve tuzdan oluşuyordu. Paracelsus, kimyada kabul edilmiş yasa ve ilkelerin, canlılar için de geçerli olduklarını savundu. [ 1 ] Paracelsus, vücut işlevlerinin kimyasal bir süreç ihtiva ettiğini öne sürmektedir. Ayrıca Paracelsus'a göre insan da dünya gibi canlı maddenin bir araya gelmiş halidir. İatrokimya'nın kuralları da buradan teşekkül etmektedir. [ 2 ]
Katlı oranlar yasası

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Katlı oranlar yasası" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Şubat 2017 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Yasayı keşfeden İngiliz kimyacı John Dalton . Katlı oranlar yasası , aralarında birden fazla bileşik oluşturan elementler arasında, birinin sabit miktarıyla, birleşen diğer elementin miktarları arasında tam sayılarla ifade edilen katlı orana denir. Bu yasa 1804 yılında İngiliz kimyacı John Dalton tarafından bulunmuştur. 1804 yılında bu yasayı bulan John Dalton, bileşiklerde elementler arasındaki kütle oranının korunmasına karşın bazen aynı elementlerin birbirleriyle birleştiklerinde farklı özellikler gösteren bileşikleri oluşturduğunu gözlemlemiştir. Örneğin karbon ve oksijenin birleşmesiyle özellikleri tamamen birbirinden farklı karbon dioksit ve karbon monoksit diye adlandırılan iki farklı ürün meydana gelir. Karbonmonoksit oldukça zehirli bir gazken karbondioksit soluk alıp verirken dışarı attığımız zehirli olmayan bir gazdır ve yeşil bitkilerin yaşamını sürdürmesi için gereken en temel elemanlardan biridir. Aslında oksijen ile hidrojenin birlikte oluşturdukları birbirinden farklı iki form vardır. Biri su , diğeri hidrojen peroksittir . Hidrojen peroksidin yaklaşık %3'lük su ile seyreltilerek hazırlanmış çözeltisi eczanelerde oksijenli su olarak satın alınabilen ticari bir üründür. Ayrıca özellikleri kesinlikle sudan çok farklıdır. Yalnızca karbon ve hidrojenden oluşmuş bileşiklerin sayısını ise tam olarak söylemek zordur. Bütün bu karmaşaya karşın Dalton şunu fark etti. “ " Eğer bir element bir başka element ile birden fazla bileşik oluşturabiliyorsa elementlerden birinin sabit miktarı ile diğer elementin değişen miktarları arasında basit ve tam sayılarla ifade edilebilen bir oran vardır. " „ Örneğin karbon dioksit-karbon monoksit örneğine geri dönersek, 44 gram karbondioksitte 12 gram karbon ve 32 gram oksijen vardır. Karbonmonoksidin 28 gramında ise 12 gram karbon ve 16 gram oksijen vardır. Her iki bileşikteki karbon miktarı 12 gramı için birinde 32 diğerinde 16 gram oksijen vardır. Birinci bileşikteki oksijen kütlesinin ikinci bileşiktekine oranı 32/16=2 dir. Bu Dalton'a kendi adıyla anılan Dalton Atom Teorisi fikrini verdi.
Kumaş boyama

Hindistan , Goa 'da bir markette pigment satışı. Çağdaş Hindistan'da el ile yapılan pamuk boyaması. Boyama tekstil malzemesi olan gevşek lif , iplik ve kumaşa renk verme işlemi veya boyar madde ile giysiyi biçimlendirmedir.

Boya tipleri Ana madde: Boya Binlerce yıldır boyama insanların giysilerini süsleme veya kumaşların diğer kullanımı için kullanılıyor ve birincil kaynak olarak tabii boyalar hayvan ve bitkilerden çıkartılıyordu. Son 150 yıl içinde insan renk yelpazesini genişletmek ve boyaların yıkanmaya ve genel kullanıma karşı daha dayanıklı olması için yapay boyaları üretti. Farklı lif tipleri için farklı boya sınıfları kullanıldı ve kumaş ve giysi üretmek için farklı tekstil üretim aşamaları kullanıldı. Akrilik lifler ana boyalar ile, naylon ve protein lifler ise yün ve ipekliler gibi asit boyasıyla, poliester ipliği dağılma boyayla boyanır. Pamuk ise tekne boyası içeren bir seri boya ile boyanır.

Tarih Boyama ile ilgili ilk kanıt Hindistan 'da Mohenjo-daro (MÖ 3. milenyum)       bölgesinde yapılan arkeolojik kazılarda bitki boyası ile boyanmış bir pamuk parçasının keşfedilmesinden gelir. [ 1 ] Bu olayda kullanılan boya rubia adlı bitkiden elde edilen boyadır ve çivit boyası gibi diğer boyalar diğer bölgelere ticaret yoluyla tanıtılmıştır. [ 1 ] Büyük İskender ile ilişki  (boyamayı askeri kamuflajda başarıyla kullanmıştır) bundan başka boyamanın Hindistan'dan yayılmasına yararı dokunmuştur. [ 1 ]

Boyama türleri Boyama, Fas Yaygın şekilde kullanılan boyama türlerinden birisi paket boyama yöntemidir. Bu sistemde ham iplik, delikli bir silindir üzerine sarılır ve bir yuvarlak boyama makinesi içine dikey dingil üzerinde yerleştirilir.
Boya çözümü, dahildeki paketin dışından iç kısma ve içeriden dışarıya basınç altında birbiri ardı sıra zorlanır.
Bilgisayarlar, gittikçe artan boyama işleminde büyük bir hız ve doğrulukta renkleri formüle etmek ve uyuşturmak amacıyla kullanılır.
Sabit oranlar yasası

Yasayı keşfeden Fransız kimyacı Joseph Proust Sabit oranlar yasası (bazen Proust yasası veya Sabit bileşim yasası olarak da adlandırılır), kimyada , belirli bir kimyasal bileşiğin her zaman aynı elementlerden , aynı kütle oranlarında oluştuğunu ve bu oranın bileşiğin kaynağına veya hazırlanma yöntemine bağlı olmadığını ifade eder. Örneğin, saf suyun herhangi bir örneğinde kütlenin yaklaşık 8/9'unu oksijen , geri kalan 1/9'unu ise hidrojen oluşturur; yani bir bileşikteki iki elementin kütleleri her zaman aynı oranda bulunur. Bu oran su ne şekilde elde edilmiş olursa olsun kesinlikle sabittir. Sabit Oranlar Yasası, Katlı oranlar yasası ile birlikte, stokiyometrinin temelini oluşturur. [ 1 ]

Tarihçe Sabit Oranlar Yasası, 1797 yılında Joseph Proust tarafından İspanya'nın Segovia şehrinde ortaya koyulmuştur. [ 2 ] Bu yasaya dair ilk gözlemler İngiliz ilahiyatçı ve kimyager Joseph Priestley ve yanma süreci üzerine çalışan Fransız asilzade ve kimyager Antoine Lavoisier tarafından yapılmıştır. Proust, bu yasayı 1794'te şu şekilde ifade etmiştir: [ 3 ] Yaptığım bu deneylerden, incelemenin başında belirttiğim prensibi çıkarsıyorum; yani demirin, birçok diğer metal gibi, her gerçek birleşmeyi yöneten doğa yasasına tabi olduğunu; kısaca iki sabit oranda oksijenle birleştiğini. Bu açıdan kalay, cıva ve kurşundan, diğer bir deyişle bilinen hemen her yanıcı maddeden farklı değildir. — Joseph L. Proust, Recherches sur le bleu de Prusse, Journal de Physique... Bu açıdan sabit oranlar yasası, modern bir kimyager için kimyasal bileşiğin tanımında yer alan, apaçık bir kavram gibi görünebilir. Ancak 18. yüzyılın sonunda, kimyasal bileşik kavramı henüz tam olarak geliştirilmemişken, bu yasa oldukça yenilikçilik arz ediyordu. Hatta ilk önerildiğinde o kadar tartışmalı bir ifadeydi ki başta Fransız kimyager Claude Louis Berthollet (1748 – 1822) olmak üzere, diğer kimyagerler tarafından karşı çıkılmıştı. Berthollet, tamamen karşıt olarak elementlerin herhangi bir oranda birleşebileceğini savunuyordu. [ 4 ] Bu tartışmanın varlığı, o dönemde saf kimyasal bileşikler ile karışımlar arasındaki ayrımın henüz tam olarak oturmadığını göstermektedir. [ 5 ] Kimya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Zayıf ve kuvvetli asit ve bazlar

Pearson asit ve baz kavramı bir kimyasal reaksiyon sonucu oluşan bileşiklerin kararlılıklarının , reaksiyon mekanizmasının ve basamaklarının belirtilmesinde kullanılır. Kimyasallar "zayıf" veya "Kuvvetli", " asit " veya " baz " şeklinde ayrılırlar. "Kuvvetli"; iyon yükü fazla olan ve az polarize olabilen türler için kullanılır. "Zayıf"; büyük, iyon yükü düşük ve oldukça fazla polarize olabilen türler için geçerlidir. Bu yük kriteri, bazlara göre asitlerde daha belirgindir. Kimya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.