Lidyalılar

Lidyalı asker ( Eski Pers çivi yazısı 𐎿𐎱𐎼𐎭 , Ahameniş ordusu , I. Serhas 'ın mezarı Sparda ), [ 1 ] yaklaşık MÖ 480). Lidya, MS 50 dolaylarında, ana yerleşim yerleri ve Yunan kolonileri ile. MÖ 6. yüzyılda Kroisos yönetimindeki son egemenlik döneminde Lidya İmparatorluğu'nun haritası. (MÖ 7. yüzyıl kırmızı sınır) Lidyalılar ( Ahamenişler tarafından Sparda olarak bilinir, Eski Pers çivi yazısı 𐎿𐎱𐎼𐎭 ) Anadolu grubunun ayırt edici Hint-Avrupa Lidya dilini konuşan, Batı Anadolu Bölgesindeki Lidya 'da yaşayan Anadolu kökenli bir halktı. Dilleri, Hitit dili ile benzerlik gösterir. Anadolu 'nun batısında Gediz ve Küçük Menderes ile Büyük Menderes Irmağı arasında kalan bölgeye Antik çağda Lidya , bu topraklarda yaşayanlara da Lidyalılar denilmiştir. Hint-Avrupa kökenli bir kavim olan ve doğudan Anadolu'ya gelen Lidyalılar önce Hititler 'in daha sonra da Frigler 'in egemenliği altında yaşadılar. Dil tarafından tanımlanan ve MÖ 2. bin yıla kadar uzanan kökenleri hakkında ortaya atılan sorular, dil tarihçileri ve arkeologlar tarafından tartışma konusudur. [ 2 ] Strabon 'un zamanında (MÖ 1. yüzyıl) onun tarafından tutulan kayıtlar arasında son kez doğrulanmış kayıtlara göre, güneybatı Anadolu Kibyra 'da  en son Orta Çağ 'dan kısa bir süre öncesine kadar ayrı bir Lidya kültürü varlığını sürdürmüştür. Lidya başkenti "Sfard" veya Sardes idi. Geç Tunç Çağı 'na kadar izlenebilen üç hanedanlığı kapsayan kaydedilmiş tarih devletleri, gücünün ve başarılarının zirvesine, Lidya'nın kuzey doğusunda yer alan komşu Frigya gücünün çöküşüne denk gelen bir zamanda, MÖ 7. ve 6. yüzyıllarda ulaştı. [ 3 ] Lidya egemenliği, MÖ 585'teki Halis Nehri kenarında gerçekleşen muharebe sonrası olaylar ve MÖ 546'da II. Kiros tarafından yenilgiye uğratılmasıyla aniden sona erdi.

Tarihçe Lidya Kralı Kroisos çiftçilerden vergi alırken (1629'da Claude Vignon tarafından yapılan resim) Anadolu tarihi dizisinin bir parçası Tarihöncesi MÖ Kaba Taş Devri'nde Anadolu c . 500.000-10.000 Orta Taş Devri'nde Anadolu c. 11.000-9.000 Cilalı Taş Devri'nde Anadolu c. 8.000-5.500 Tunç Çağı MÖ Troya 3000-700 Hattiler 2500-2000 Akad İmparatorluğu 2400-2150 Luviler 2300-1400 Eski Asur İmparatorluğu 2025-1378 Asurlular 1950-1750 Akalar (Homeros) 1700-1300 Kizzuvatna 1650-1450 Hititler 1680-1220 Arzava 1500-1320 Mitanni 1500-1300 Hayasa-Azzi 1500-1290 Likya 1450-350 Orta Asur İmparatorluğu 1392-934 Assuva 1300-1250 Demir Çağı MÖ Diaohi 1200-800 Geç Hititler 1200-800 Frigya 1200-700 Karya 1150-547 Dor Heksapolisi 1100-560 Aiolis 1000-560 Tuvana 1000-700 İyonya 1000-545 Yeni Asur İmparatorluğu 911-609 Urartular 859-595/585 Lidya 685-547 Med İmparatorluğu 678-549 Yeni Babil İmparatorluğu 626-539 Klasik Antik Çağ Klasik Anadolu Klasik Trakya MÖ Ahameniş İmparatorluğu 559-331 Makedonya Krallığı 334-301 Kapadokya Krallığı 322-130 Antigonlar 306-168 Selefkî İmparatorluğu 305-64 Ptolemaios Krallığı 305-30 Pontus Krallığı 302-64 Bitinya 297-74 Pergamon Krallığı 282-129 Galatya 281-64 Part İmparatorluğu MÖ 247-MS 224 Ermenistan Krallığı MÖ 190-MS 428 Roma Cumhuriyeti MÖ 133-27 Kommagene Krallığı MÖ 163-MS 72 Roma İmparatorluğu MÖ 27-MS 330 Sasani İmparatorluğu MS 224-651 Orta Çağ Bizans Anadolusu MS Bizans İmparatorluğu 330-1453 Râşidîn Halifeliği 637-656 Büyük Selçuklu İmparatorluğu 1037-1194 Dânişmendliler 1071-1178 Anadolu beylikleri 1081-1423 Anadolu Selçuklu Devleti 1077-1307 Kilikya Ermeni Krallığı 1078-1375 Urfa Kontluğu 1098-1150 Artuklular 1101-1409 Trabzon İmparatorluğu 1204-1461 İznik İmparatorluğu 1204-1261 Latin İmparatorluğu 1204-1261 İlhanlılar 1256-1335 Karakoyunlular 1375-1468 Akkoyunlular 1378-1501 Osmanlı Devri Osmanlı İmparatorluğu'nun dönemleri Kuruluş 1299-1453 Yükselme 1453-1566 Duraklama 1566-1703 Gerileme 1703-1789 Reform 1789-1908 Dağılma 1908-1922 Türkiye Cumhuriyeti Türkiye Cumhuriyeti'nin dönemleri Millî Mücadele 1919-1922 Ankara Hükûmeti 1920-1923 Tek partili dönem 1923-1930 1930-1945 Çok partili dönem 1945-günümüz g t d Lidyalılar, Frigyalıların yıkılmasından sonra Kral Giges zamanında bağımsız bir devlet kurdular (MÖ 687). Lidyalıların başkenti, dönemin en büyük ve zengin kentlerinden olan Salihli yakınlarındaki Sardes (Sard)'dır. Giges, devletin sınırlarını genişletti. Doğu sınırları Kızılırmak ırmağına kadar uzandı. Kimmerlere karşı Asurlularla iş birliği yapmışlar ve bunun sonucunda Kral Yolu Asur 'a kadar uzanmıştır. Kral Alyattes zamanında Medlerle savaş yapıldı. MÖ 585 yılında barış yapılarak, Kızılırmak iki devlet arasında sınır oldu. Son kralları Krezüs dönemi Lidya'nın en parlak zamanı oldu. Başkentleri Sard aynı zamanda dönemin kültür ve sanat merkeziydi. Ancak bu durum uzun sürmedi. Adalar (Ege) Denizi'ne çıkmak istemeyen Pers Kralı Kiros, Mısır'la ittifak yapan Lidya Kralı Krezus'u yenerek Lidya Krallığı'na son verdi (MÖ 546). Tarihte ilk kez Lidyalıların bastığı madeni paralar alışverişte değiş-tokuş (takas) yöntemini ve değerli metal ve tahılın alışveriş aracı olarak kullanımını zamanla azaltmıştır.

Lidyalıların parayı bulması Lidyalıların parayı bulan ilk uygarlık olduğu iddiaları olmakla birlikte, para kullanımı daha eski medeniyetler olan Sümerlerde ve Mısır 'da da vardır. Resmi makamlarca onaylanmış gümüş gibi değerli metallerin ve belirli ölçekteki arpa gibi tahılların kullanımı ilk parasal ögeler sayılabilir. [ 4 ] Ancak madeni paranın günümüzdeki anlamına yakın kullanımı Lidyalılara atfedilir. Herodot , Lidyalıların gümüş ve altın madeni parayı ilk defa kullandığını yazar. [ 5 ] Başka deyişle Lidyalılar zaten var olan para sisteminin aracı olarak altın ve gümüşü tercih eden ilk uygarlıktır. [ 6 ] Lidyalılar tarafından paraya " sikke " deniliyordu. [ kaynak belirtilmeli ] Sikke eski uygarlıklardan kalmış bir para türüdür. Altın, gümüş, bakır , nikel , tunç ve alüminyum gibi metal alaşımların (elektron) karışımları ile üretilmiş olup, ilkel çağlarda ticarette kullanılan takas (değiş-tokuş) yöntemi yerine daha kullanışlı bir değişim aracı arayışlarının sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

Yazınsal kaynakları Lidya'nın son Kralı Karun'un portresi, Attika kırmızı figürlü amfora, boyanmış. yaklaşık olarak MÖ 500-490 Kendilerine ait tarihsel hesapların yolunda bugüne kadar bulunan malzeme kıttır; Lidyalılar hakkındaki bilgiler büyük ölçüde Antik Yunan yazarların etkilenmiş ancak karışık anlatımlarına dayanmaktadır. Lidyalıların Homeric adı, Truva Savaşı sırasında Truvalıların müttefikleri arasında anılan Μαίονες idi. Bu ad " Maeonia " ve türetilmiş haliyle "Maeonyalılar" idi. Bronz Çağı terimleri bazen Lidya ve Lidyalılar için alternatif olarak kullanılsa da aralarına nüanslar da getirilmiştir. Lidyalıların böyle bir adla ilk tasdikine Yeni Asur İmparatorluğu kaynaklarında rastlanmaktadır. [ 3 ] Asurbanipal 'in yıllıkları (MÖ 7. yüzyıl ortası) Luddi kralı Gu(g)gu'nun elçiliğinin Lidyalıların kralı Gyges ile özdeşleştirilmesine atıfta bulunur. [ 7 ] "Lidyalılar" teriminin Sardeis ve çevresi sakinleri için ancak Mermnad Hanedanı'nın yükselişiyle kullanılmaya başlanmış olması muhtemeldir. [ 8 ] MÖ 6. yüzyıl başlarında Lidya Kralı tarafından basılan sikke Herodotos Tarih adlı eserinde Lidyalıların "altın ve gümüş para birimini basan ve kullanan bildiğimiz ilk insanlar olduğunu" belirtir. [ 9 ] Bu özellikle elektrumdaki para basmaya atıfta bulunurken, bazı nümismatistler madeni paranın başlı başına Lidya'da ortaya çıktığını düşünüyor. [ 10 ] Ayrıca Croesus krallığı döneminde Lidyalılardan daha cesur ve militan başka bir Küçük Asya etnosunun olmadığını belirtir. [ 11 ]

Gelenekler MÖ 500 dolaylarında Persepolis Apadana 'daki Lidya heyeti Herodot'a göre, bir Lidyalı kız olgunluğa eriştiğinde, yeterli bir çeyiz kazanana kadar fuhuş yapardı ve bunun üzerine evlilik için uygun olduğunu ilan ederdi. Bu, soylu olarak doğmamış kızlar için genel bir uygulamaydı. [ 12 ] Ayrıca Lidyalıları çeşitli antik oyunlar, özellikle aşık oyunu icat etmeleriyle ilişkilendirir ve oyunların popülaritesinin özellikle şiddetli kuraklık sırasında arttığını ve oyunların Lidyalılara sıkıntılarından psikolojik bir rahatlama sağladığını iddia eder. [ 9 ]