1948_Filistin_Savaşı

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **1948 Filistin Savaşı** | |
| Filistin Mandası'nda toplumlar arası çatışma , Arap-İsrail savaşları ve İsrail-Filistin çatışması | |
| Arap Savaşçısı Kudüs 'te Haganah 'ın yanan zırhlı aracı önünde ( y. 1948 ) | |
| **Tarih** | Tarih 30 Kasım 1947 – 20 Temmuz 1949 1 yıl, 7 ay, 2 hafta ve 6 gün) Bölge Filistin Mandası (eski), Sina Yarımadası , Güney Lübnan Sebep BM'de Filistin'in paylaşılması oylaması Sonuç İsrail zaferi Arap Ligi'nin stratejik başarısızlığı Ürdün'ün marjinal zaferi [ 1 ] [ 2 ] Mısır yenilgisi Filistin Araplarının yenilgisi İsrail'den Filistinlilerin Sürgünü Yahudilerin Arap topraklarından toplu göçü Coğrafi Değişiklikler 1949 Arap-İsrail ateşkes antlaşmaları : İsrail Birleşmiş Milletler Filistin Paylaşım Planı ötesindeki topraklarda kuruldu. Gazze Şeridi'nin Mısır Tarafından işgalive daha sonra Mısır'a bağlı olarak Tüm Filistin Hükümeti 'nin kurulması Ürdün tarafından Batı Şeria'nın ilhakı ( Doğu Kudüs 'üde kapsayacak şekilde) Celile Denizi 'nin kuzeyinde ve güneyinde kurulan Suriye üsleri |
| **Tarih** | 30 Kasım 1947 – 20 Temmuz 1949 1 yıl, 7 ay, 2 hafta ve 6 gün) |
| **Bölge** | Filistin Mandası (eski), Sina Yarımadası , Güney Lübnan |
| **Sebep** | BM'de Filistin'in paylaşılması oylaması |
| **Sonuç** | İsrail zaferi Arap Ligi'nin stratejik başarısızlığı Ürdün'ün marjinal zaferi [ 1 ] [ 2 ] Mısır yenilgisi Filistin Araplarının yenilgisi İsrail'den Filistinlilerin Sürgünü Yahudilerin Arap topraklarından toplu göçü |
| **Coğrafi Değişiklikler** | 1949 Arap-İsrail ateşkes antlaşmaları : İsrail Birleşmiş Milletler Filistin Paylaşım Planı ötesindeki topraklarda kuruldu. Gazze Şeridi'nin Mısır Tarafından işgalive daha sonra Mısır'a bağlı olarak Tüm Filistin Hükümeti 'nin kurulması Ürdün tarafından Batı Şeria'nın ilhakı ( Doğu Kudüs 'üde kapsayacak şekilde) Celile Denizi 'nin kuzeyinde ve güneyinde kurulan Suriye üsleri |
| **Taraflar** | |
| Yişuv ( 14 Mayıs 1948 öncesi) İsrail (14 Mayıs 1948 sonrası) 26 Mayıs 1948 öncesi: Haganah Palmach Hish Corps HIM Corps Irgun Lehi Dürzi militanlar [ 3 ] [ 4 ] Müttefik Bedevi kabileleri [ 5 ] [ 6 ] 26 Mayıs 1948 sonrası: İsrail Savunma Kuvvetleri IDF Minorities Unit Yabancı gönüllüler: Mahal | |
| **Komutanlar ve liderler** | |
| David Ben-Gurion Chaim Weizmann Yigael Yadin Yaakov Dori David Shaltiel Moshe Dayan Yisrael Galili Yigal Allon Yitzhak Rabin Moshe Carmel Aharon Remez Gershon Zak Shlomo Shamir | |
| **Güçler** | |
| Israil : başlangıçta yaklaşık 10,000 sonrası Mart 1949'da 115,000'e çıktı. | |
| **Kayıplar** | |
| 6,080 ölü (Yaklaşık 4,074 asker ve 2,000 sivil) [ 8 ] | |
| 15,000 Arap öldü ve 25,000'i yaralandı (yaklaşık) [ 11 ] | |

1948 Filistin Savaşı , savaşın başlangıcında İngiliz yönetiminde olan Filistin Mandası topraklarında gerçekleşmiştir. İsrail'de Bağımsızlık Savaşı ({İbranice: מלחמת העצמאות}} olarak bilinir, Milkhemet Ha'Atzma'ut ) ve Arapçada Nakba (Arapça: النَّكْبَة|Türkçesi: Felaket)'nın merkezi bir bileşeni olarak anılır. [ a ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] Bu savaş İsrail-Filistin çatışması ve daha geniş kapsamlı Arap-İsrail çatışması 'nın ilk savaşıdır. Savaş sırasında, İngilizler Mandası 'nı sona erdirdi ve 1917'de Birinci Dünya Savaşı sırasında başlayan bir yönetim dönemini sona erdirerek geri çekildi. Öncesinde bölge Osmanlı İmparatorluğu 'nun bir parçasıydı. Mayıs 1948'de, İsrail Devleti Yahudi Yişuv tarafından kuruldu, kuruluşu Mandanın son gününde ilan edilmişti. Savaş sırasında, yaklaşık 700.000 Filistinli Arap yerinden edildi. [ 18 ] Savaştan sonra, eski manda toprakları: a) yaklaşık %78'ini ele geçiren İsrail Devleti, b) Ürdün Krallığı (o zamanlar Transürdün (Transjordan)  olarak biliniyordu) ve Batı Şeria olan bölgeyi ele geçirdi ve daha sonra ilhak etti) ve c) Arap Birliği 'nin ( Tüm Filistin Hükümeti 'ni kurduğu Akdeniz kıyısındaki bir kıyı bölgesi olan Gazze Şeridi 'ni ele geçiren Mısır ) arasında bölündü. Savaşın iki ana aşaması vardı; ilki 30 Kasım 1947'de başlayan 1947-1948 İç Savaşı , [ 19 ] Birleşmiş Milletler 'in bölgeyi Yahudi ve Arap egemen devletlerine ve bir uluslararası Kudüs 'e bölen Birleşmiş Milletler Filistin Paylaşım Planı 'nı kabul etmesinden bir gün sonra ( BM Kararı 181 ). Bölünme Yahudi liderler tarafından kabul edilirken, Filistinli Arap liderler ve Arap devletleri tarafından reddedildi. [ 20 ] Savaşın bu aşaması tarihçiler tarafından 1947-1948 Filistin Mandası'ndaki iç savaş olarak tanımlanmaktadır, çünkü savaş Arap Kurtuluş Ordusu ve çevredeki Arap devletleri tarafından desteklenen Yahudi ve Filistinli Arap milisler arasında geçmiştir. Gerilla savaşı ve terörizm ile karakterize edilen savaş, Mart 1948'in sonunda Yahudilerin saldırıya geçmesiyle tırmanmış ve Filistinlileri büyük harekât ve muharebelerde yenerek net cephe hatları oluşturmalarıyla sonuçlanmıştır. Bu dönemde İngilizler Filistin üzerinde azalan bir egemenlik sürdürdü ve zaman zaman şiddete müdahale etti. [ 21 ] [ 22 ] İngilizler Mandayı 14 Mayıs 1948 gece yarısı sona erdirdi. O gün, kalan son İngiliz birlikleri ve personeli Hayfa şehrinden ayrıldı ve Filistin'deki Yahudi liderliği İsrail Bağımsızlık Bildirgesi İsrail Devleti'nin kurulduğunu ilan etti. Bunu ertesi gün Filistin'in çevredeki Arap orduları ve keşif güçleri tarafından işgali izledi. İşgal ise, savaşın ikinci aşaması olan 1948 Arap-İsrail Savaşı 'nın başlangıcı oldu. Mısırlılar güney kıyı şeridinde ilerledi ve Aşdod yakınlarında durduruldu; Ürdün Arap Lejyonu ve Irak kuvvetleri Filistin'in orta dağlık bölgelerini ele geçirdi. Suriye ve Lübnan kuzeyde İsrail kuvvetleriyle birkaç çatışma yaşadı. İsrail Savunma Kuvvetleri içinde örgütlenen Yahudi milisler Arap güçlerini durdurmayı başardı. Takip eden aylarda IDF ile yavaş yavaş geri püskürtülen Arap orduları arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Ürdün ve Irak orduları Filistin'in orta dağlık bölgelerinin çoğunu kontrol altında tutmayı ve Eski Şehir de dahil olmak üzere Doğu Kudüs'ü ele geçirmeyi başardı. Mısır'ın işgal bölgesi Gazze Şeridi ve Al-Faluja 'da İsrail kuvvetleri tarafından çevrelenmiş küçük bir ceple sınırlıydı. Ekim ve Aralık 1948'de İsrail kuvvetleri Lübnan topraklarına girdi ve Mısır'ın Sina Yarımadası 'na doğru ilerleyerek Mısır kuvvetlerini Gazze yakınlarında kuşattı. Son askeri faaliyet Mart 1949'da İsrail güçlerinin Negev Çölü 'nü ele geçirip Kızıldeniz 'e ulaşmasıyla gerçekleşti. 1949'da İsrail 24 Şubat'ta Mısır'la, 23 Mart'ta Lübnan'la, 3 Nisan'da Trans Ürdün'le ve 20 Temmuz'da Suriye'yle ayrı ayrı ateşkes imzaladı. Bu dönemde Filistinli Arapların kaçışı ve sınır dışı edilmesi devam etti. Savaş sırasında yaklaşık 700.000 Filistinli Arap yerinden edildi ve İsrail'deki Filistinlilerin yaşadığı yerlerin çoğu tahrip edildi . Birçok Filistinli Arap vatansız kaldı, Mısır ve Ürdün tarafından ele geçirilen Filistin topraklarına ya da çevredeki Arap devletlerine göç etti; birçoğu ve onların torunları vatansız ve mülteci kamplarında kalmaya devam ediyor. Savaşı takip eden üç yıl içinde yaklaşık 700.000 Yahudi Avrupa ve Arap topraklarından İsrail'e göç etti; bunların üçte biri Orta Doğu'da ikamet ettikleri ülkelerden ayrılmış veya kovulmuştu . [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] Bu mülteciler Bir Milyon Planı kapsamında İsrail'e kabul edilmiştir. [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ]

Notlar ↑ İsrailliler bu savaşı Bağımsızlık Savaşı ya da Kurtuluş Savaşı olarak adlandırırlar, çünkü kökeni Yişuv 'a (Filistin'deki devlet öncesi Yahudi topluluğu) dayanan modern İsrail Devleti bu savaş sırasında ortaya çıkmış ve 1948'de İngiliz Mandası'nın sona erdiği gün kuruluşu ilan edilmiştir. Filistinliler bunu an-Nakba ("Felaket") olarak adlandırmaktadır; bu felaket "tarihi Filistin'den tahminen 750.000 mültecinin mülksüzleştirilmesi ve İsrail Devleti'nin kurulması sürecinde 1948 Filistinlilerin sürülmesi ve kaçışı Filistinli Arap nüfusunun üçte ikisinin ve toplumlarının kökünün kazınmasıyla sonuçlanmıştır." [ 12 ] [ 13 ]