Chiang_Kai-shek

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Çan Kay Şek 蔣介石 / 蒋介石** | |
|  | |
| **Milliyetçi Çin Hükümeti Başkanı** | |
| Görev süresi 10 Ekim 1928 - 15 Aralık 1931 | |
| **Hükûmet başkanı** | Tan Yankai Soong Tse-ven |
| **Yerine geldiği** | Gu Weijun (vekaleten) |
| **Yerine gelen** | Lin Sen |
| Görev süresi 1 Ağustos 1943 - 20 Mayıs 1948 | |
| **Hükûmet başkanı** | Soong Tse-ven |
| **Yerine geldiği** | Lin Sen |
| **Yerine gelen** | Kendisi ( Çin Cumhuriyeti Başkanı olarak) |
| **Çin Cumhuriyeti Başkanı** | |
| Görev süresi 20 Mayıs 1948 - 21 Ocak 1949 | |
| **Hükûmet başkanı** | Chang Chun Wong Wen-hao Sun Fo |
| **Yerine geldiği** | Kendisi (Milliyetçi Çin Hükümeti Başkanı olarak) |
| **Yerine gelen** | Li Zongren (vekaleten) |
| Görev süresi 1 Mart 1950 - 5 Nisan 1975 | |
| **Hükûmet başkanı** | Yen Hsi-shan Chen Cheng Yu Hung-Chun Chen Cheng Yen Chia-kan Chiang Ching-kuo |
| **Başkan Yardımcısı** | Li Zongren Chen Cheng Yen Chia-kan |
| **Yerine geldiği** | Li Zongren (vekaleten) |
| **Yerine gelen** | Yen Chia-kan |
| **Kişisel bilgiler** | |
| **Doğum** | 31 Ekim 1887 Zhejiang , Çin |
| **Ölüm** | 5 Nisan 1975 (87 yaşında) Taipei , Tayvan, Çin Cumhuriyeti |
| **Partisi** | Kuomintang (KMT) |
| **Evlilik(ler)** | Soong Mei-ling |
| **İmzası** |  |
| **Askerî hizmeti** | |
| **Takma adı** | "Kızıl General" veya "Generalissimo" |
| **Bağlılığı** | Çing Hanedanı Çin Cumhuriyeti |
| **Hizmet yılları** | 1923–1975 |
| **Rütbesi** | Orgeneral |

Bu bir Çin adıdır ; soyadı Çan ( Jiǎng 蔣／蒋) . Çan Kay Şek ( Çince (basitleştirilmiş) : 蒋介石 ; Çince (geleneksel) : 蔣介石 ; pinyin : Jiǎng Jièshí ; Wade–Giles : Chiang Chieh-Shih ; İngilizce : Chiang Kai-shek ; 31 Ekim 1887 – 5 Nisan 1975), Çinli asker ve siyasetçi . Asıl adı Ciang Çungceng (蔣中正 / 蒋中正 Jiǎng Zhōngzhèng ); soy kütüğünde Ciang Coutay (蔣周泰 Jiǎng Zhōutài ), çocukluk adı: Ciang Ruey-yüen (蔣瑞元 Jiǎng Ruìyuán ), okul adı: Ciang Cıçing (蔣志清 Jiǎng Zhìqīng ), Japonya 'da kaldığı dönemde kullandığı Japonca soyadı ise Nakamura'dır (中村). Modern Çin'in kurucusu kabul edilen Sun Yat-sen 'in 1925 yılındaki ölümünden sonra Kuomintang 'ın (Çin Milliyetçi Partisi: ÇMP) başına geçen askerî ve siyasi liderdir. Ülkedeki kukla iktidar ve iktidarı kontrol eden savaş ağalarına karşı Komintang'ın başlattığı ihtilalde Kuzey Seferi 'nin komutanlığını yapan Çan Kay Şek, 1928'de başarıyla sonuçlanan seferin sonunda  başkenti Nanking 'e  taşıyıp kendi başkanlığında bir milliyetçi hükûmet kurmuştur. 1928-1948 arasında  Çin Cumhuriyeti Milliyetçi Hükûmeti'nin önderi idi. Kuzey Seferi sırasında iş birliği yaptığı Çin komünistlerinin, Mao Zedong yönetiminde başlattıkları Güz Hasadı İsyanı'nı kanlı biçimde bastırdı. Bu olaydan sonra Çin İç Savaşı Çan Kay Şek rejimiyle komünistler arasındaki bir savaşa dönüştü ve II. Dünya Savaşı sırasında Japonya Çin'i ele geçirme girişimine başladığında bile komünistlerle milliyetçiler arasındaki mücadele devam etti. Çan Kay Şek'in savaş sırasında Mançuryalı bir savaş ağası tarafından Sian 'a kaçırılıp komünistler aracılığıyla kurtarılmasından sonra Çin Komünist Partisi ile Kuomintang Japonya'ya karşı ittifak kurmuş ve Çan Kay Şek, birleşik cephe ordularının başkomutanı olmuştur. Japonya'nın 1945'te teslim olmasından sonra yeniden başlayan iç savaşta başarısız olan Çan Kay Şek, Tayvan 'a kaçtı ve burada Milliyetçi Çin Cumhuriyeti adı altında yönetimini sürdürmeye çalıştı. Yaşamının sonuna kadar Çin'in meşru hükûmetinin kendi hükûmeti olduğunu savundu. Çan Kay Şek, Mao Zedong gibi tartışmalı bir figür olarak görülüyor. Destekleyenler, onu ulusun birleştirilmesinde ve Çin'in Japonya'ya karşı direnişine önderlik etmede ve ayrıca Komünizme karşı koymada önemli bir rol oynadığı için ona saygı duyuyorlar. Muhalifler ve eleştirmenler onu muhalifleri bastıran otoriter faşist bir diktatör olmakla suçluyor. Çan Kay Şek

Çocukluk yılları Kuzey Seferi döneminde (8 Temmuz 1926) Başkomutan Çan Kay Şek, Franklin D. Roosevelt ve Winston Churchill ile 1943'te Kahire Konferansı'nda iken. Çan Kay Şek Çan, Çin'de Xikou adlı bir kasabada doğdu, ama gerçek memleketi olan Heqiao adlı kasaba Çin için önemli bir yerdir.

Öğrenim hayatı 1905'te Ningbo (寧波)'daki Çiançin okulu (箭金學堂; Jiànjīn Xuétáng) ve 1906'da Şiançeng (県城)'deki Lonçin okulu (龍津學堂; lóngjīn xuétáng)'da okuduktan sonra Tokyo 'ya giderek Seika Gakkō (精華学校)'ya girmeye çalıştıysa kışın Çin'e geri dönmüştür. 1907'de Baoding'deki Kara Kuvvetleri Subay Okulu (保定陸軍軍官學校; Bǎodìng lùjūn jūnguān xuéjiào)'na girerek Japonya'da okuyacak öğrenci seçilmiş ve 1908'de Japonya Harp Okulunun hazırlık okulu olan Tokyo Shinbu Kakkō (東京振武学校)'ya kaydedilmiştir. Aynı yıl Chen Qimei (陳其美) bastasıyla Tongmenghui (中國同盟會)'ne üye olmuştur. 1910'da karargâhı Takada (高田)'da bulunan Japon İmparatorluğu Kara Kuvvetleri 13. Tümen 19. Topçu Alayı (陸軍第十三師團野砲兵第十九聯隊)'na subay adayı olarak atanmıştır.

Güçlenmesi Birinci Milliyetçi-Komünist Birleşimi 20 Ocak 1924 yılında Mao Zedong önderliğindeki Komünist Çin ve Çan Kay Şek önderliğindeki Milliyetçi Çin 'in Japon İmparatorluğu 'na karşı birleşmesi ve sonuç olarak Japon İstilası 'nı durdurması olayına verilen ad. Çan'ın Liderliği Sun Yat-sen 'in 1925 yılında ölmesi ile ÇMP 'de bir liderlik boşluğu oluştu. Bu boşluğu doldurmak için ÇMP 'nin sağ kanadını temsil eden Çan Kay Şek, Sun Yat-sen 'in sağ kolu olan ve ÇMP 'nin sol kanadını temsil eden Wang Jingwei ile mücadele etti. Çan Kay Şek, sivil hiyerarşi içerisinde Wang Jingwei 'a göre aşağıda olması ve Wang Jingwei 'ın Sun'u Milli Hükûmet'in başkanı olarak seçtirme başarısına rağmen, akıllı politik manevralarında başarılı olmuştur. Kuzey Seferi Çan, 1925 yılında Milliyetçi Devrimci Ordu güçlerinin başına geçerek, 1 Temmuz 1926 - 29 Aralık 1928 tarihleri arası süren Kuzey Seferi'ni yönetti. Bu sefer sayesinde Çin'in kuzeyindeki mahalli diktatörler temizlenerek bütün Çin ÇMP altında birleşti. Şanghay Darbesi Çan Kay Şek liderliğindeki milliyetçiler, 12 Nisan 1927 tarihinde komünistleri öldürterek Çin İç Savaşı'nı başlattı. Mao Zedong önderliğindeki Komünistler ve Çan Kay Şek liderliğindeki milliyetçiler Japonya'nın Çin'i işgaline kadar geçen yaklaşık 10 yıllık sürede savaştılar.

Komünistlere karşı Ho Chi Minh II. Dünya Savaşı 'nda Japonlar'a karşı mücadelede desteği bulmak amacıyla Çin 'e geldiğinde Çan Kay-Şek onu tutuklattı. 18 ay süreyle çok ağır koşullarda yaşamak zorunda bırakıldı. Carnet de prison ("Hapishane Defteri") adlı şiir kitabını da bu dönemde yazdı.

Savaş zamanı liderliği Şi'an olayı ve İkinci Milliyetçi-Komünist birleşimi İşgalden sonra komünistler ve milliyetçi kanat anlaştılar. İki grup da Japonlara karşı direniş kararı aldı ve başkomutan Çan Kay Şek oldu. Çin İç Savaşı Japonların geri çekilmesinden sonra iki grupta iktidar için görüşmelere başladılar. Fakat, sonuç alınamayınca İç Savaş 1946'da tekrar başladı. 3 yıl süren (1946-1949) sonunda Çan Kay Şek ve yandaşları savaşı kaybederek Tayvan'a kaçtılar. Çan Kay Şek sağlam kalan kendisine bağlı birkaç bin adamıyla 1949'da Tayvan'ı işgal etti ve burada kendi yönetimini ilan etti.

Çin'i kaybetmesi Çin'deki Komünistlerin 1 Ekim 1949'da Mao Zedong öncülüğünde devrim yapmasıyla birlikte Çan Kay Şek Tayvan'a kaçtı. Ve Çin Cumhuriyeti , Çin anakarasından çıkarıldı. Çin Cumhuriyeti varlığını Tayvan adasında devam ettirdi. Yerine Komünistlerin kurduğu Çin Halk Cumhuriyeti kuruldu. günümüzde Çin-Tayvan gerilimi devam etmektedir. gerilim Çin Halk Cumhuriyeti 'nin ve Çin Cumhuriyeti 'nin birbirlerine karşı olan mücadelesinden kaynaklanmaktadır.

Tayvan'daki başkanlık yılları Ayrıca bakınız: 28 Şubat katliamı Çan hükûmetini 1 Mart 1950 tarihinde Tayvan , Taipei 'ye taşıdı. Burada Çin Cumhuriyeti Başkanlığı görevine devam etti. Başkanlığını ilki 20 Mayıs 1954 olmak üzere 1960, 1966 ve 1972 yıllarında yapılan seçimlerde seçimi kazanarak sürdürdü. Soğuk Savaş 'ın da devam etmesi nedeniyle Çin Cumhuriyeti Başkanlığı görevi Batı ülkelerince de tanındı ve uluslararası organizasyonlara bu başkanlık sıfatıyla katılması kabul edildi. Fakat, Birleşmiş Milletler Çin'in resmi hükûmeti olarak Mao Zedong Cumhurbaşkanlığındaki Çin Halk Cumhuriyeti 'nin 6. Kongre Düzenlemesi ile tanındı.

Nişanları Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor . Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. Ulusal Nişanları Ulusal Şeref Madalyası 1. Sınıf Mavi Gök ve Ak Güneş Nişanı Kutsal Üçayak Nişanı

Dış bağlantılar Time dergisi kapakları 15 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Wikimedia Commons 'ta Chiang Kai-shek ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur g t d Antikomünizm Tarihsel olaylar 12 Eylül Darbesi · 12 Mart Muhtırası · 15 Mart Olayı · 1905 Moskova Ayaklanması · 1940-1944 Çeçenistan Ayaklanması · 1988 İran siyasi suçlu idamları · 1989 Devrimleri · 30 Eylül hareketi · Almanya'nın birleşmesi · Anti-Komintern Paktı · Baltık Yolu · Bodo League Katliamı · Bratislava mum gösterileri · Çin İç Savaşı · Dirgen ayaklanması · Domuzlar Körfezi Çıkarması · Goyang Geumjeong Mağarası Katliamı · Haydutlara Karşı Savaş · II. Dünya Savaşı · İran-Kontra skandalı · İspanya İç Savaşı · Jeju Ayaklanması · Kadife Devrim · Kanlı Pazar (1905) · Kirli Savaş · Kore Savaşı · Laos İç Savaşı · My Lai Katliamı · Maraş Katliamı · Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar · Obukhov Savunması · Paris Komünü · Poznań Ayaklanması · Prag Baharı · Romanya Devrimi · Rus İç Savaşı · Siklon Operasyonu · Sovyetler Birliği'nin dağılması · Şarkı Devrimi · Tan Olayı · Tariş Olayları · Ukrayna'da Vladimir Lenin anıtlarının tahribatı · Vietnam Savaşı · Yeni Çeltek olayları · Yugoslavya'nın dağılması · Anti-komünist kitlesel katliamlar Kuruluşlar Yayın organları Chicago American · Der Stürmer · Il Popolo d'Italia · Özgür Avrupa Radyosu · Völkischer Beobachter Örgütler Alman Emek Cephesi · Alperen Ocakları · Altın Gömlekliler · Arjantin Antikomünist İttifakı · Ayyıldız Tim · Batı Bloku · Beyaz Ordu · Çetnikler · Demir Muhafızlar · Faşist Mücadele Birliklerinin İttifakı · Freikorps · Heimwehr · Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı · Kara Gömlekliler · Kilise (örgüt) · Komünist Avlama Komutanlığı · Komünizmle Mücadele Derneği · Kontralar · Ku Klux Klan · Macar Ulusal Savunma Birliği · NATO · Orman Gerillaları · Orman Kardeşleri · SA · Tacuara Milliyetçi Hareketi · Üçlü Pakt · Türk İntikam Tugayı · Ukrayna Milliyetçiler Örgütü · Ustaşa · Ülkücü komando kampları · Yeniden Millî Mücadele Hareketi · Werwolf Partiler Alman İşçi Partisi · Alman Sosyalist Partisi · Amerikan Nazi Partisi · Britanya Faşistler Birliği · Büyük Birlik Partisi · Cumhuriyetçi Faşist Parti · Cumhuriyetçi Parti (ABD) · Hristiyan Demokrat Birliği (Almanya) · Kuomintang · Milliyetçi Hareket Partisi · Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi · Sosyalist Reich Partisi · Ulusal Faşist Parti · Việt Nam Quốc Dân Đảng Devlet aygıtları CIA · Derinlemesine Araştırma Laboratuvarı · Gestapo · GSG 9 · JİTEM · Özel Harp Dairesi · Reichswehr · Schutzstaffel · Tokubetsu Kōtō Keisatsu · Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi · COINTELPRO İdeolojiler Apartheid · Avusturya faşizmi · Emperyalizm · Estado Novo (Portekiz) · Falanjizm · Faşizm · Irkçılık · İtalyan faşizmi · Kapitalizm · Liberalizm · Millî Görüş · Milliyetçilik · Nasyonal sosyalizm · Neofaşizm · Neo-Nazizm · Sömürgecilik · Szeged faşizmi · Turancılık · Türkçülük · Ülkücülük Kavramlar 9 Işık Doktrini · Beyaz Terör · Condor Planı · Franco diktatörlüğü · Gladio · Japon militarizmi · Karşı devrim · Kızıl Tehlike · Kontrgerilla · Köktendincilik · Marshall Planı · McCarthycilik · Mongoose Operasyonu · Reagan Doktrini · Soğuk Savaş · Truman Doktrini · Yeşil Kuşak Projesi · Arındırma Yasalar 1927 Tevkifatı · Anti-Sosyalist Yasa · Barış Koruma Kanunu · Taft Harley Yasası Diğer 77 Bildirgesi · Imnul Eroilor Moţa-Marin · İhtiyacımız Olan Felsefe · İrtica · Komünizmin Kara Kitabı · Komünizm karşıtı rock · Kuban Halk Cumhuriyeti · Sovyet karşıtlığı · Tear down this wall! · Türkiye'de antikomünizm İlgili kategoriler Faşizm · Nasyonal sosyalizm · NATO · Ülkelere göre antikomünizm Otorite kontrolü BIBSYS : 90599402 BNC : 000044678 BNE : XX888264 BNF : cb122188693 (data) CiNii : DA01196520 GND : 11867580X ISNI : 0000 0001 2144 9542 KulturNav : ee0264ff-78d5-428b-894d-b76b3ff40c7a LCCN : n80057046 LNB : 000203401 NARA : 10581212 NDL : 00320010 NKC : js20070309011 NLA : 36730820 NLG : 106790 NLI : 987007259756805171 NLK : KAC201621416 NTA : 140557938 RERO tanımlayıcısı A000094358 geçerli değil. SELIBR : 45801 SNAC : w6zs2x45 SUDOC : 030857066 TePapa : 39496 Trove : 1438673 VIAF : 99276871 WorldCat (LCCN): n80-057046