Lamarkizm

Bu madde veya bölüm Edinilmiş özelliklerin kalıtımı adlı maddeye çok benzemektedir ve bu iki maddenin tek başlık altında birleştirilmesi önerilmektedir. Birleştirme işlemi yapıldıktan sonra sayfaya { { Geçmiş birleştir } } şablonunu ekleyiniz. Bir dizinin parçası Evrimsel biyoloji Darwin ispinozları ( John Gould tarafından) Dizin Giriş Ana Ana hatları Sözlük Kanıtlar Tarihçe Süreçler ve sonuçlar Popülasyon genetiği Varyasyon Çeşitlilik Mutasyon Doğal seçilim Adaptasyon Polimorfizm Genetik sürüklenme Gen akışı Türleşme Adaptif radyasyon Karşılıklı yardımlaşma Birlikte evrim Birlikte yok oluş Olasılık Iraksama Yakınsama Paralel evrim Soy tükenmesi Doğal tarih Yaşamın kökeni Ortak ata Yaşam tarihi Zaman çizelgesi İnsanın evrimi Yakın insan evrimi Filogeni Biyoçeşitlilik Biyocoğrafya Sınıflandırma Evrimsel taksonomi Kladistik Geçiş fosili Soy tükenmesi Evrim teorisinin tarihi Genel bakış Rönesans Darwin öncesi Darwin Türlerin Kökeni Modern sentez öncesi Modern sentez Moleküler evrimin tarihi Evo-devo Güncel araştırmalar Türleşme tarihi Paleontoloji tarihi ( zaman çizelgesi ) Alanlar ve uygulamalar Evrime dayalı uygulamalar Biyososyal kriminoloji Ekolojik genetik Evrimsel estetik Evrimsel antropoloji Evrimsel hesaplama Evrimsel ekoloji Evrimsel ekonomi Evrimsel epistemoloji Evrimsel etik Evrimsel oyun teorisi Evrimsel filoloji Evrimsel tıp Evrimsel nöroloji Evrimsel fizyoloji Evrimsel psikoloji Deneysel evrim İstilacı genetik Ada biyocoğrafyası Filogenetik Paleontoloji Yapay seçilim Türleşme üzerine laboratuvar deneyleri Sosyobiyoloji Sistematik Evrensel Darwinizm Toplumsal etkiler Öjeni Teori ve olgu olarak evrim Disgenik Evrim teorisinin toplumsal etkileri Yaratılış–evrim tartışması Teistik evrim Evrime itirazlar Evrime verilen destek düzeyi Doğa–çevre tartışması Kategori • Kitap g t d Lamarkizm veya Lamark kalıtımı , Fransız doğa bilimci Jean Baptiste Lamarck (1744–1829) tarafından öne sürülen bir varsayım olup buna göre bir canlının yaşamı boyunca meydana gelen değişikliklerin (örneğin kullanım sonucu kasların büyümesi gibi) döllerine aktarılarak kalıtıldığını ileri sürer. [ 1 ] Örneğin Lamarck'a göre kullanılan organlar gelişirken kullanılmayan organlar ise köreliyordu. Yeni kazanılan bu özellik ise gelecek nesillere kalıtım yoluyla aktarılabiliyordu. 1809 yılında yayınlanan ” Philosophie Zoologique ” adlı eserinde Fransız zooloğu Jean Baptiste Lamarck bunu şöyle tanımlar: ” Eğer bir organ fazla kullanılıyorsa, o organ gelişmesini sürdürerek, daha etkin bir yapı kazanır. ” [ 2 ] Lamarck'a göre, bu durum canlıların türleşmesine ve türlerin değişimine yol açıyordu. Bunun en tanınan örneği, besin arayışındaki zürafaların boyunlarının yüksek dallardaki yapraklara ulaşabilmek için uğraşmaları sonucunda uzamış olduğu ve bu özelliğin sonraki nesillere aktarılarak o türün özelliği olmasıdır. [ 3 ] Lamarck, kitabında hayvanları karmaşıklıklarına göre düzenlemeye çalışırken, yanlışlığı daha sonra kesin olarak saptanan yukarıdaki varsayımı ileri sürmüştü. Canlı türlerinin değişime uğramasının ve çeşitlenmesinin sebebi, Lamarck'ın öne sürdüğü gibi çevre değişiklikleriyle kazanılan özelliklerin ve becerilerin gelecek nesillere kalıtım yoluyla aktarılması değil, herhangi bir türün bireyleri içinde zaten var olan fenotipik farklılıklar ve değişkenliklerden, bu bireylerden çevre şartlarına daha iyi uyum gösterebilenlerin diğerlerinden daha elverişli şartlar bulup daha çok üreyip çoğalabilmesiydi. Charles Darwin 'e göre çevreye uyum gösterebilme ve adaptasyon doğal seçilimin sonucu iken, Lamarck'a göreyse çevreye uyum ihtiyacının bir sonucuydu. [ 4 ] Bunun gibi Lamarck, mağaralarda yaşayan ve gözleri görme özelliğinin yitiren ve kör olan hayvanların bu ortama uymak zorunda kaldıkları için körleştiklerini söylerken, Darwin ise sadece gözleri kör olanların mağarada yaşayabildiklerini ileri sürüyor, fakat kör olmanın sebebini açıklamıyordu. [ 4 ] Her ne kadar tüm bu açıklamalar, kalıtım yasaları ortaya çıkartılmadan önce, çok iyi bir açıklama şekli olarak benimsenmiş olsa da kalıtım konusunda bilgiler gelişince, özellikle, August Weismann tarafından somatoplazma ile germplazma arasındaki kuramsal farklar bulununca, evrimsel değişmenin, vücut hücrelerinde olmadığı, sadece eşeysel hücrelerdeki kalıtsal materyalin etkisi ile yürütüldüğü anlaşıldı. Böylece Lamarck'ın varsayımı tümüyle geçerliliğini yitirdi. [ 4 ]