Hayvanlar

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Hayvanlar Yaşadığı dönem aralığı: 665-0 myö Kriyojeniyen - Günümüz [ 1 ] Had'n Arkeen Proterozoyik Fa.** | |
|  | |
| **Biyolojik sınıflandırma** | |
| Üst âlem: Eukaryota (sırasız): Unikonta (sırasız): Obazoa (sırasız): Opisthokonta (sırasız): Holozoa (sırasız): Filozoa Âlem: Animalia Linnaeus , 1758 | |
| Üst âlem: | |
| (sırasız): | |
| (sırasız): | |
| (sırasız): | |
| (sırasız): | |
| (sırasız): | |
| Âlem: | |
| **Ana bölümlenme** | |
| **Ana hayvan taksonları** | Ana hayvan taksonları Porifera Alt âlem Eumetazoa Ctenophora Placozoa Cnidaria † Trilobozoa Bilateria (sırasız) † Kimberella Xenacoelomorpha † Proarticulata Nephrozoa (sırasız) Üst şube Deuterostomia Protostomia (sırasız) Üst şube Ecdysozoa Üst şube Lophotrochozoa |
| **Ana hayvan taksonları** | |
| Porifera Alt âlem Eumetazoa Ctenophora Placozoa Cnidaria † Trilobozoa Bilateria (sırasız) † Kimberella Xenacoelomorpha † Proarticulata Nephrozoa (sırasız) Üst şube Deuterostomia Protostomia (sırasız) Üst şube Ecdysozoa Üst şube Lophotrochozoa | |
| **Sinonimler** | |
| Metazoa Choanoblastaea Gastrobionta Zooaea Euanimalia Animalae | |

Bu maddedeki bilgilerin doğrulanabilmesi için ek kaynaklar gerekli . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek maddenin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Hayvan" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Haziran 2021 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) "Hayvanlar" buraya yönlendirilmektedir. Aynı isimli albüm için Hayvanlar (albüm) sayfasına bakınız. Başlığın diğer anlamları için Hayvan (film) sayfasına bakınız. Biyoloji Yaşam bilimi Dizin Ana hatlar Sözlük Tarih ( Zaman çizelgesi ) Temel bileşenler Hücre teorisi Ekosistem Evrim Filogenetik Yaşamın özellikleri Adaptasyon Enerji işlemesi Büyüme Düzen Düzenleme Üreme Çevreye verilen tepki Yaşamın üst âlemleri ve âlemleri Arkea Bakteri Ökaryotlar ( Hayvanlar , Mantarlar , Bitkiler , Protistler ) Dallar Abiyogenez Aerobiyoloji Agronomi Agrostoloji Anatomi Astrobiyoloji Bakteriyoloji Beslenme Bilişsel biyoloji Biyocoğrafya Biyofizik Biyoenformatik Biyoistatistik Biyojeoloji Biyokimya Biyomekanik Biyomühendislik Biyosemiyotik Biyoteknoloji Botanik Dendroloji Deniz biyolojisi Ekolojik genetik Ekoloji Embriyoloji Entomoloji Epidemiyoloji Epigenetik Etoloji Evrimsel biyoloji Farmakoloji Fikoloji Filogenetik Fizyoloji Fotobiyoloji Gelişim biyolojisi Genetik Genomik Gerontoloji Gelişimsel plastisite Herpetoloji Hesaplamalı biyoloji Histoloji Hücresel mikrobiyoloji İhtiyoloji İmmünoloji İnsan biyolojisi Jeobiyoloji Kimyasal biyoloji Koruma biyolojisi Kriyobiyoloji Kronobiyoloji Kuantum biyolojisi Lipidoloji Matematiksel biyoloji Mammaloji Mikoloji Mikrobiyoloji Moleküler biyoloji Morfoloji Neontoloji Nörobilim Ornitoloji Ontojeni Osteoloji Paleontoloji Parazitoloji Patoloji Pomoloji Primatoloji Proteomik Protistoloji Radyobiyoloji Sentetik biyoloji Sistematik Sistem biyolojisi Sitogenetik Sitoloji Sosyobiyoloji Taksonomi Tarım bilimi Tatlı su biyolojisi Teratoloji Toksikoloji Üreme biyolojisi Virofizik Viroloji Yapısal biyoloji Zenobiyoloji Zooloji Araştırma Biyolog ( liste) Biyoloji ödülleri listesi Dergiler listesi Araştırma yöntemleri listesi Çözülmemiş problemler listesi Uygulamalar Tarım bilimi Biyomedikal bilimler Sağlık teknolojisi Kategori g t d Hayvan , canlılar dünyasının ökaryotlar (Eukaryota) üst âlemindeki hayvanlar ( Animalia ) âleminde sınıflanan canlıların ortak adıdır. Arapça "canlı varlık" anlamındaki ḥayevān sözcüğünden Türkçeye geçmiş olan "hayvan" [ 2 ] sözcüğü, günlük kullanımda esasen insan dışı, nefes alan ve hareket eden canlıları ifade etmek için kullanılsa da, biyolojik bağlamda insanı da içerir. Anadolu ağızlarında hayvan anlamında bav, bobos, böçü, çer, çokgal, dölük, evcimen, evlük, karaböcü, karaltı, medek, tereke, töm gibi sözcükler kullanılmaktadır. [ 3 ] Hayvan sözcüğünün eş anlamlısı döngül sözcüğüdür. [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] Hayvanlar âleminin bilimsel ve Latince adı olan "Animalia" terimi ise yine Latince olan ve "yaşayan" ya da "ruh" anlamına gelen anima dan türetilmiş animal sözcüğünün çoğuludur. Hayvanlar âlemini tanımlayan bir başka Yunanca bilimsel terim de metazoa ' dır ( μετάζωα ). Genellikle çevrelerine uyum sağlayan ve diğer canlılarla beslenen çok hücreliler âlemidir. Vücutları, embriyonun bazı metamorfozlar geçirmesiyle gelişir. Ökaryotik çok hücreli organizmalardır. Besinlerini genel olarak sindirerek alırlar. Hayvanların birçoğu hareketlidir ve bitkilerde tipik olan bulunan kalın hücre duvarları genellikle yoktur. Embriyonik gelişim esnasında büyük ölçülerde hücresel göçler ve doku organizasyonları görülür. Üremeleri primer (birincil) olarak seksüeldir; diploit kromozom taşıyan dişi ve erkekler mayozla haploit kromozomlu gametleri , bunlar da birleşerek diploit zigotu oluşturur. Yaklaşık 1 milyonu böcek olmak üzere 1,5 milyondan fazla hayvan türü tanımlanmıştır, fakat tanımlanmamış olanlarla birlikte 7 milyondan fazla hayvan türü olduğu tahmin edilmektedir. Dünyadaki hayvanların sistematik dağılışı

Ayırıcı özellikleri Hayvanları diğer canlılardan ayıran pek çok nitelik vardır. Hayvanlar hücre çekirdeklerine sahip ( ökaryot ) canlılardır ve çok hücrelidirler. Birçok hayvan güneş ışığını dolaylı yollardan kullanarak gelişir. Hayvanların tersine bitkiler bu ışığı fotosentez ile doğrudan basit şekerler üretmek için kullanır. Bu onları bakteriler ve protozoalardan ayırır. Hayvanlar dışbeslenendir (heterotrof), kendi besinlerini üretememeleri onları bitkiler ve alglerden ayırır. Hücre duvarlarının olmayışı da onları bitkiler, algler ve mantarlardan ayırır. Hayvanlar bazı yaşam evreleri dışında devingendirler. Birçok hayvan türü dölyatağında blastula evresinden geçer ki bu hayvanlara özgü bir evredir.

Üreme ve gelişme Hemen hemen tüm hayvanlar çiftleşerek ürerler. Yetişkinler diploit ya da polidiploittir . Her birinin kendine has üreme hücresi vardır. Birçok hayvan çiftleşerek üremeye yatkındır. Hayvanların üç üreme şekli vardır: İç üreme ve iç gelişme : Bu üreme ve gelişme şekli spermin yumurtaya girerek döllenmesi sonucu ve embriyonun anne karnında gelişmesiyle oluşur. Memelilerde görülür. İç üreme ve dış gelişme : Bu üreme ve gelişme şekli spermin yumurtaya girerek döllenip yumurtayla birlikte embriyonun dışarı çıkarak dışarıda gelişmesi sonucu oluşur. Kurbağalar ve balıklar hariç yumurtayla çoğalan hayvanlarda görülür. Dış üreme ve dış gelişme : Annenin döllenmemiş yumurtayı bıraktıktan sonra babanın o yumurtaları döllemesiyle embriyonun oluşup vücut dışında gelişmesiyle gerçekleşir. Kurbağalarda ve balıklarda görülür.

Basit sınıflandırma Agnotozoa - Basit hayvanlar Omurgasızlar Parazoa - Gerçek dokusu olmayanlar Placozoa Porifera - Süngerler Eumetazoa - Gerçek dokusu olanlar Radiata - Radial simetrili canlılar Bilateria - Bilateral simetrili canlılar Omurgalılar Acrania - Kafatassızlar Hemichordata - Yarı sırtipliler Urochordata (Tunicata) - Tulumlular Cephalochordata - Başı kordalılar Craniata - Gerçek kafataslılar Agnatha - Çenesizler Gnathostomata - Gerçek çeneliler Pisces - Balıklar Tetrapoda - Dört üyeliler Amphibia - İki yaşamlılar Reptilia - Sürüngenler Aves - Kuşlar Mammalia - Memeliler

Evrimsel tarih Ana madde: Hayvanların evrimi Ediyakaran faunasından (635–542 myö) Dickinsonia costata , bilinen en eski hayvan türlerinden biridir. [ 7 ] Hayvanları temsil edebilecek ilk taşıllar , Güney Avustralya 'daki Trezona Oluşumu 'nun 665 milyon yıllık kayalarında ortaya çıkar. Bu taşıllar, erken süngerler olarak yorumlanıyor. [ 8 ] En eski hayvanlar, yaklaşık 610 milyon yıl önce, Kambriyen öncesinin sonlarına doğru Ediayakaran faunasında bulunur. Bu canlıların, hayvanların içinde olup olmadığı uzun süredir kuşkuluydu. [ 9 ] Ama Dickinsonia fosillerinde hayvansal lipit kolesterolünün keşfi, bunların gerçekten de hayvanlar olabileceğini ortaya koyuyor. [ 7 ] Hayvanların düşük oksijen koşulları altında ortaya çıktıkları düşünülür, bu da onların ilk önce bütünüyle oksijensiz solunum yoluyla yaşayabildiklerini ancak oksijenli solunum için uyarlandıkça çevrelerindeki oksijene bütünüyle bağımlı hale geldiklerini düşündürür. [ 10 ] Anomalocaris canadensis , yaklaşık 542 milyon yıl önce başlayan Kambriyen patlamasında ortaya çıkan ve Burgess Şeyli taşıl yataklarında bulunan birçok hayvan türünden biridir. Birçok hayvan şubesi, taşıl kayıtlarında ilk olarak yaklaşık 542 milyon yıl önce başlayan Kambriyen patlaması sırasında Burgess Şeyli gibi yataklarda ortaya çıkıyor. Bu kayaçlardaki şubeler arasında, yumuşakçalar , dallı bacaklılar , kütük ayaklılar , su ayıları , eklem bacaklılar , derisi dikenliler ve yarı sırtipliler bulunurken, ayrıca yırtıcı Anomalocaris gibi günümüzde soyu tükenmiş sayısız canlı da bulunur. Bu olayın görünen apansızlığı, tüm bu hayvanların aynı anda ortaya çıktıklarını göstermekten çok, taşıl kayıtlarının bir eseri olabilir. [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ]

İnsan haricinde hayvanlar Hayvan hakları hareketinde , hayvan haklarından bahsederken, insanların da hayvan kategorisinde olduğunu vurgulamak için "İnsan harici hayvanlar" kalıbı kullanılır. [ 15 ]