Metin/SemanticWikipediaArticleGraph huggingface dataset:
Göl ekosistemi

Bir gölün üç ana bölgesi Bir göl ekosistemi , biyotik (canlı) bitkileri , hayvanları ve mikroorganizmaları ve ayrıca abiyotik (cansız) fiziksel ve kimyasal etkileşimleri içermektedir. [ 1 ] Göl ekosistemleri, göletleri , gölleri ve sulak alanları içeren lentik ekosistemlerin ( lentik , durgun veya nispeten durgun tatlı suya atıfta bulunur, Latince "durgun" anlamına gelen lentus kelimesinden gelir) başlıca bir örneğidir ve genel olarak lentik ekosistemler için geçerlidir. Lentik ekosistemler, nehirler ve akarsular gibi akan karasal suları içeren lotik ekosistemlerle karşılaştırılabilir. Bu iki ekosistem birlikte tatlı su ekosistemlerinin örnekleridir. Lentik sistemler, birkaç inç derinliğindeki küçük, geçici bir yağmur suyu havuzundan, maksimum derinliği 1642 m olan Baykal Gölü'ne kadar çeşitlilik göstermektedir. [ 2 ] Havuzlar/göletler ve göller arasındaki genel ayrım belirsizdir, ancak Brown, [ 1 ] göletlerin ve havuzların tüm dip yüzeylerinin ışığa maruz kaldığını, göllerin ise maruz kalmadığını belirtmektedir. Ayrıca, bazı göller mevsimsel olarak tabakalı hale gelir. Göletlerin ve havuzların iki bölgesi vardır: pelajik açık su bölgesi ve dip ve kıyı bölgelerini içeren bentik bölge . Göller, ışığa maruz kalmayan derin dip bölgelerine sahip olduğundan, bu sistemlerin ek bir bölgesi, derin bölgesi vardır. [ 3 ] Bu üç alan çok farklı abiyotik koşullara ve dolayısıyla orada yaşamaya özel olarak adapte olmuş konak türlerine sahip olabilir. [ 1 ]
Cerrado

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Cerrado** | |
| Kuzeybatı Minas Gerais , Brezilya'da bitki örtüsü | |
|  | |
| **Coğrafya** | |
| **Ülke(ler)** | Bolivya Brezilya Paraguay |
| **Konum** | Güney Amerika |
| **Koordinatlar** | 14°0′20.5″G 47°41′4.6″B ﻿ / ﻿ 14.005694°G 47.684611°B ﻿ / -14.005694; -47.684611 |
| **Özellikler** | |
| **Durum** | Hassas |
| **Biyom** | Tropikal ve subtropikal çayırlar , savanlar ve çalılıklar |
| **Biyocoğrafik bölge** | Neotropikal biyocoğrafik |
| **Bitki türü** | Biyoçeşitlilik |
| **Hayvan türü** | Biyoçeşitlilik |
| **** | |
|  | |
| **Wikimedia Commons** | |

Cerrado ( Portekizce telaffuz: [seˈʁadu], [sɛˈʁadu]), Brezilya'nın, özellikle Goiás , Mato Grosso do Sul , Mato Grosso , Tocantins , Minas Gerais ve Federal Bölge eyaletlerinde bulunan geniş bir tropikal savan ekolojik bölgesidir . Cerrado biyomunun temel alanları Brezilya yaylaları Planalto'dur. Cerrado'nun ana habitat türleri, orman savan, ağaçlık savan, park savan ve otsu-odunsu savanadan oluşur. Savan sulak alanları ve galeri ormanları da dahildir. Brezilya'nın en büyük habitat türlerinin Amazon yağmur ormanlarından sonra ikinci en büyüğü olan Cerrado, ülkenin kara alanının yüzde 21'ini oluşturuyor (marjinal olarak Paraguay ve Bolivya'ya kadar uzanıyor). [ 1 ] [ 2 ] Brezilya cerradolarının ilk ayrıntılı Avrupa hesabı, Minas Gerais eyaletindeki cerrado bitki örtüsünün ana özelliklerini açıkladığı Lagoa Santa kitabında Danimarkalı botanikçi Eugenius Warming (1892) tarafından sağlandı. [ 3 ] [ 4 ] O zamandan beri çok sayıda araştırma, Cerrado'nun tüm tropikal savan bölgelerinin en zenginlerinden biri olduğunu ve yüksek düzeyde endemizm olduğunu kanıtladı. Onu muazzam bitki ve hayvan biyoçeşitliliği yelpazesiyle karakterize eden World Wide Fund for Nature , yaklaşık 10.000 bitki türü ve 10 endemik kuş türüyle Cerrado'yu dünyanın biyolojik olarak en zengin savanası olarak adlandırdı. [ 2 ] Cerrado'da yaklaşık 200 memeli türü vardır, ancak sadece 14'ü endemiktir. [ 2 ]
Llanos de Moxos

Savanın havadan görünümü Llanos de Moxos , Beni savanı veya Moxos ovaları olarak da bilinir, Bolivya'nın kuzeyindeki Beni Departmanında bulunan tropikal bir savan ekolojik bölgesidir.

Moxos Cizvit Misyonerlik Yerleşimleri Avrupalı göçmenler 17. yüzyılda Llanos de Moxos'a yerleşmeye başladı. 1675 yılında Cizvit rahipleri Pedro Marbán ve Cirpriano Barace , Santa Cruz de la Sierra'dan ayrıldıktan sonra Marmoré ve Guapay nehirleri arasında buldukları halklar arasında misyonerlik çalışmalarına başladılar. Moxos Cizvit Misyonerlik Yerleşimleri Llanos de Moxos'ta, Chiquitos Cizvit Misyonları ise güneydoğudaki Chiquitania bölgesinde yer almaktadır. [ 1 ]
Pampa

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Pampa" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Arjantin Gran Altiplanicie Central'de tipik bir pampa doğası Pampa (sıklıkla çoğul şekli Pampas olarak da kullanılır), Güney Amerika 'nın güneydoğusundaki Río de la Plata 'nın ağzındaki otluk steplere verilen addır. Batıda Andlar ile, doğuda ise Atlantik ile sınırlıdır. Kuzeyde Gran Chaco 'nun dikenli çalı savanalarıyla birleşir. Bu terimin kullanımı, Avustralya 'nın Outback , Güney Afrika 'nın High Veld ve Yeni Zelanda 'nın High Country terimleriyle, farklı da olsa karşılaştırılabilir. Başlıca olarak Arjantin , Uruguay ve Brezilya pampada pay sahibidir. En başta sığır yetiştiriciliğinin yapıldığı, Arjantin'in tarımının çekirdek toprağını oluşturur. Tüm yıl boyunca düzenli olarak yağmur alan doğuda nemli pampa ile batıdaki kuru pampa , Monte 'nin çalılık steplerine geçiş ile ayırt edilir. Dağ sırası Sierras Pampeanas , bu geçiş bölgesinde bulunur. Pampa iklimi ılımandır. Doğuda yaz ile kış arasındaki ısı farkı, denize yakınlıktan dolayı görece düşüktür. Batıda ise karasal iklim karakteri kazanarak, sıcak yaz ve görece soğuk ve çok kurak kış oluşur.

Dış bağlantılar Britannica Encyclopedia The Pampas 8 Ocak 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Encyclopedia.com 25 Şubat 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Climate Impacts 1 Ocak 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Centres of Plant Diversity Climate Guide to South America 4 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Humid Pampas (World Wildlife Fund) 15 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Semi-arid Pampas (World Wildlife Fund) 15 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Otorite kontrolü GND : 4242905-5 LCCN : sh85097286 NLI : 987007560751705171 VIAF : 315127587
Atacameño

Atacameño yerlileri Tulor yerleşim yeri (MÖ 800) Atacameño , Şili 'nin kuzeyinde Atacama Çölü bölgesinde bir yerli halk ve bu halktan olan kimseye verilen ad.

Tarihçe Yaklaşık 11.000 yıl öncesinde, Şili'nin kuzeyindeki Puna bölgesinde ilk yerleşimlerin oluştuğu tahmin edilir. Atacameñolar San Pedro-Kültürü diye adlandırılan kültürün kurucuları olup, Atacama Çölü'nün vahalarında yerleşimler kurmuşlardır. MÖ 800 yıllarında bugünkü San Pedro de Atacama şehri yakınlarında Tulor yerleşimini kurarlar. Bu yer, yaklaşık 1300 yıl yerleşik olarak kalır. MS 900 yılında kale şehir Quitor kurulur. 12. yüzyılda İnkalar Atacameño bölgelerini işgal ederler ve onları kendi kültür bünyelerine katmaya çalışırlar. Pukará de Quitor şehrini daha da genişletirler. Valle de Jerez , İnkaların ana kervan yolu olarak hizmet eder. Burada o zamandan kalma kaya çizimleri bulunur. 16. yüzyıl ortalarında, ispanyol Diego de Almagro ve Pedro de Valdivia , keşif gezileri sırasında ihtiyaçlarını ikmal etmek için San Pedro de Atacama köyüne gelirler.

Sosyal yapı Atacameñolar, ülkenin ilk çiftçileri olup böylece yine ilk yerleşik gruplarıdır. Tarımsal işlenebilir alan çok küçük olduğundan, suni olarak sulanan ve lama gübresi ile gübrelenen teraslar inşa etmişlerdir. Buralarda mısır çeşitleri, pirinç , fasulye , incir , pamuk , balkabağı ve patates yetiştirilmiştir. Etlerinden ve kürklerinden faydalanmak için lama ve alpakalar yetiştirilmiştir. Bu hayvanlar aynı zamanda, sahil şehirleri ile ticaretin yürütülmesinde taşıma vasıtası olarak kullanılmıştır. Atacameñoların el ve sanat işçilikleri, kendini kil topraktan ürünler, dokuma, örme ve ahşap işlemeciliği olarak gösterir. Bunların dışında metalurjiye erken egemen olmuşlar, bakır ve bronz üretmişlerdir. Ölümden sonra bir hayata inanan Atacameñolar, bu yüzden gelecekteki yaşama uğurladıkları ölülerini giysi ve yiyeceklerle gömmüşlerdir. Doğa güçlerine tapmışlar ancak tapınak ya da dua edecekleri yapı kullanmamışlardır. Bugün de hala, örneğin Caspana gibi küçük Atacameño köyleri mevcuttur. Otorite kontrolü BNF : cb13505403s (data) LCCN : sh85009060 NLI : 987007294946005171
Avrupa Güney Rasathanesi

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Avrupa Güney Rasathanesi** | |
| [[Dosya:European Southern Observatory (ESO) logo.svg -frameless-alt=ESO'nun mavi renkli standart logosu-upright=1-ESO'nun mavi renkli standart logosu]] ESO logosu ve katılımcı ülkeleri gösteren harita | |
| **Kısaltma** | ESO [ 1 ] |
| **Kuruluş** | 1962 |
| **Tür** | Uluslararası kuruluş |
| **Amaç** | astronomi araştırması |
| **Merkez** | Garching , Almanya |
| **Üyeler** | 16 |
| **Resmî diller** | İngilizce, Fransızca, Almanca |
| **Genel Müdür** | Xavier Barcons |
| **Resmî site** | eso.org |

Avrupa Güney Rasathanesi ( İngilizce : European Southern Observatory ) ya da daha resmî adıyla Avrupa Güney Yarımküre Astronomik Araştırmalar Organizasyonu hükûmetlerarası bir astronomi araştırma organizasyonudur ve Avrupa Birliği üyesi olan 12 devlet ile İsviçre tarafından desteklenmektedir. 1962 yılında kurulmuştur ve daha çok işlettiği, aktif optiğin öncülerinden olan New Technology Telescope (NTT) (Yeni Teknoloji Teleskop) ve dört adet 8 metre sınıfındaki teleskopa sahip olan Very Large Telescope (VLT) (Çok Büyük Teleskop) gibi Dünya'nın en büyük teleskopları ile üne kavuşmuştur. Sahip olduğu birçok gözlem tesisi sayesinde çok sayıda astronomik keşif yapılmış ve astronomik kataloglar için çok sayıda veri elde edilmiştir. Bunların arasında en son keşiflerden biri de insanoğlu tarafından görülmüş en uzak galaksi olan Abell 1835 IR1916 galaksisidir. 2005 yılında, 260 ışık yılı uzaklıktaki bir kahverengi cücenin yörüngesinde olan 2M1207b adlı bir exolar gezegenin ilk resmini sağlamıştır.

Tesisleri Gözlem tesislerinin çoğunluğu Şili 'dedir ve merkezi ise Almanya 'da Münih yakınlarındaki Garching kentindedir. ESO Şili'deki Atacama Çölü 'nde bulunan üç rasathanesini işletmektedir: La Silla Rasathanesi Llano de Chajnantor Rasathanesi Paranal Rasathanesi , Very Large Telescope buradadır. ESO'nun en heyecan verici projelerinden biri de Overwhelmingly Large Telescope (OWL) projesidir ve imal edildiğinde Dünya'daki en büyük teleskop olacaktır.

Üye ülkeler Almanya Belçika Birleşik Krallık Çekya (1 Ocak 2007'den beri [ 2 ] ) Danimarka Finlandiya Fransa Hollanda İspanya (1 Temmuz 2006'dan beri [ 3 ] ) İsveç İsviçre İtalya Portekiz Avusturya ise şu sıralarda katılmak için görüşmeler yapmaktadır. [ 4 ] Türkiye ise hükûmetler arası astronomi kuruluşu Avrupa Güney Rasathanesi'ne (ESO) üyelik çalışmalarına başladı. [ 5 ]
Atacama Platosu

Atacama Platosu. Arjantin kısmı yeşil, Şili kısmı ise turuncu renktedir. Atacama Platosu ( İspanyolca : Puna de Atacama ), Şili 'nin kuzeyindeki And Dağları 'nda ve Arjantin 'in kuzeybatısındaki kurak bir yüksek platodur . [ 1 ] [ 2 ] Jeomorfolog Walther Penck, Grossfalt arazi şekli ilişkisini Atacama Platosu'na dayandırdı. [ 3 ] Platonun deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 4.500 metredir ve 180.000 km²'lik bir alanı kaplar. Arjantin'de platonun toprakları Salta , Jujuy ve batı Catamarca eyaletlerine kadar uzanır. Şili'de Antofagasta ve kuzeydoğu Atacama bölgelerine dahildir. [ 2 ]
Chuquicamata

Dünya'nın en büyük bakır madeni Chuquicamata 100 maden kamyonu görev yapar Benim İçişleri Chuquicamata , Şili 'nin kuzeyinde, Atacama Çölü 'nde bir kent. Calama kentine yaklaşık 15 km uzaklıktadır. Yeryüzündeki, insanlarca açılan en büyük yapay çukur olan Dünya'nın en büyük bakır madeni ile ünlüdür.

Geçmiş Bölgede, işgalci ispanyolların gelmesinden çok önce yerleşim vardır. Chuquicamata sözcüğü Aymara dilinde gelip, kökeni bölgeye ilk yerleşenlere dayanır. Şili, topraklardaki resmi kontrolünü, Güherçile savaşı ve izleyen antlaşmalarla sürdürür. Ancak bakır rezervlerinin varlığı daha sonraları kavranılır.

Maden Enstitüleşme 1912'de ABD firması Guggenheim Bros. madeni ekonomisine alır. Bir yıl sonrasında ilk çalışmalar başlatılır ve 1915 ilkbaharında Chuquicamata, elektroliz kazanımlı bakırın üretimine başlar. 1923'te Guggenheim Bros. madeni Anaconda Copper Mining Company 'ye transfer eder. 11 Temmuz 1971'deki anayasa reformu ile bakır üretimi devletleştirilir ve maden günümüze değin devlet enstitüsü Codelco tarafından ekonomiye kazandırılır. Kazanım Günlük 180.000 ton % 1,5 oranında bakır içerikli kayaçtan , yaklaşık 2.500 ton yüksek kaliteli bakır elde edilir. Günümüzde yıllık 600.000 ton bakır çıkarılmaktadır. Maden yaklaşık 4.300 m uzunluğunda, 3.000 m genişliğinde 850 m derinliğindedir. Bu yaklaşık 13 km² bir alana ve teorik olarak hacimsel 11 km³'e denk gelir. Gelecek yıllarda madenin 1,3 km ye kadar derinleştirilmesi planlanmaktadır. Statik problemler ve tam madenden geçen tektonik yer hareketleri, daha büyük bir derinliğe ulaşılmasına engel olur. İnsan ve çevreye etkileri Yaklaşık 22.000 işçi madende çalışır. Maden, olasılıkla yakında Chuquicamata şehir bölgesine ulaşacaktır. Bakır kazanımı sırasında ortaya çıkan toz, birçok hastalığın sebebidir (tipik akciğer hastalıkları, astım ve birkaç kanser çeşidi). Şili, uluslararası çevre antlaşmalarının içinde bulunduğundan, insanların sağlık risklerinin azaltılması için, bölge halkının 2007 yılına kadar Calama şehrine yerleştirilmesi gerekmektedir. Eğer 2012 yılına kadar yüzeydeki bakır tükenirse, üretime yer altında devam edilecektir. Bakır üretimi bölgede çevre kontaminasyonuna en büyük etkendir. Arsenik ve diğer zehirli kimyasalları içeren atık sular, on yıllar boyunca hemen çöle boşaltılmış ve doğayı kontamine etmiştir. Çölde su yetersiz derecede mevcut olduğundan ve çok pahalı bir şekilde karşılandığından, günümüzde bu atık suyun bir bölümü yeniden işlenir ve dolaylı olarak kullanılır.

Dış bağlantılar Wikimedia Commons'ta Chuquicamata ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur. Codelco Chile - Chuquicamata division (ing) Google Maps coğrafi planı 19 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Otorite kontrolü GND : 4532636-8 MusicBrainz : ec83d543-a9f1-48ec-929d-e3229f2d4d2f NARA : 10037871 VIAF : 244281907
Copiapó

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Copiapó** | |
| Kent ve Komün | |
| Copiapó | |
|  | |
| Bayrak Arma | |
| **[Ülkeler listesi** | Şili |
| **Bölge** | Atacama |
| **İl** | Copiapó |
| **Kurucu** | José Manso de Velasco |
| **Yüzölçümü** | |
| **• Toplam** | 16681 km² |
| **Rakım** | 391 m |
| **Nüfus** | |
| **• Toplam** | 158.438 |
| **• Yoğunluk** | 9.5/km² |
| **Zaman dilimi** | UTC-04.00 ( ŞZ ) |
| **• Yaz ( YSU )** | UTC-03.00 ( ŞZ ) |
| **Alan kodu** | (+56) 52 |
| Resmî site www.municipalidadcopiapo.cl | |

Copiapó , Şili 'nin kuzeyinde Atacama Bölgesi 'nde 129.281 nüfuslu (2005) bir şehir . [ 1 ]

Coğrafya ve iklim Copiapó başkent Santiago 'nun yaklaşık 800 km kueyinde Río Copiapó 'nun ( Copiapó Nehri ) oluşturduğu Copiapó Vadisi 'nde bulunur [ 1 ] Şehir ve çevresi Atacama Çölü içinde kalıp, yağmur açısından fakirdir (12 mm/yıl). [ 1 ] Yine de vadinin kıyıya yakın olan kısımları görece verimlidir. Şehrin kendisi de yeterince yeşil görünür.

Tarihçe İspanyollardan önce Copiapó Vadisi'nde Diaguita halkı yaşamıştır. 4 Haziran 1536'da Diego de Almagro Copiapó Vadisi'ne ulaşır. 1662 yılında bölgede bir franciscan manastırı kurulur. Şehrin kendisi 8 Aralık 1744'te José Antonio Manso de Velasco tarafından kurulur. 1832 yılında Chañarcillo gümüş rezervleri keşfedilir. 1851'de Caldera 'ya bir demiryolu bağlantısı kurulur. 1857 yılında şehir maden ekonomisi üzerine bir okula sahip olur. 1870 yılına doğru şehri kültürel bir merkez haline getiren gümüş hareketi son bulur. 10 Kasım 1922 tarihinde çok ağır bir deprem sonucu %40'ı tamamen yıkıma uğrar.

Görülmeye değer yerler Plaza de Armas , ülkenin en güzel yerlerinden biri olarak geçer ve çok eski Peru biber ağaçları ( Schinus ) ile kaplıdır. Şehirde, Güney Amerika 'nın en eski lokomotiflerinden biri Lokomotora Copiapó ziyaret edilebilir. Bu lokomotif 1851–1860 tarihlerinde Caldera ile şehir arasında çalışmıştır. Mineraloji müzesi, Mineralogische Museum 'da anyı şekilde ziyaret edilmeye değer bir yerdir. Río Copiapó kıyısında, ormanı ve küçük bir hayvanat bahçesi olan Parque Pretil bulunur. Şehir tarihi ile ilgili pek çok bilgi Matta müzesinde öğrenilebilir. Burası ünlü Matta ailesinin tarihinden, birçok belge ve eşyaya evsahipliği yapar. 590 km² alanı olan Nevado Tres Cruces (Milli Park) 'a yapılan turlar özellikle dağ severlere çok şey sunar.

Ekonomi Copiapó, maden merkezi olarak geçer. Bakır ve demir madenleri şehrin güneyindeki Tierra Amarilla 'da bulunurlar. Şehir Panamerikan Karayolu kenarındadır. Copiapó'nun 15 km batısında havaalanı, Aeropuerto Chamonate bulunur. Copiapó Vadisi ayrıca bir şarapçılık bölgesidir. [ 1 ]
La Silla Gözlemevi

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| Şili'deki La Silla alanının havadan görünümü | |
| **Alternatif isimler** | La Silla |
| **Organizasyon** | Avrupa Güney Rasathanesi |
| **Gözlemevi kodu** | 809 |
| **Bulunduğu yer** | Coquimbo , Şili |
| **Koordinatlar** | 29°15′27″S 70°44′15″W ﻿ / ﻿ 29.2575°G 70.7375°B ﻿ / -29.2575; -70.7375 |
| **Yükseklik** | 2.400 m (7.900 ft) |
| **Kuruluş tarihi** | 1964 |
| **Teleskoplar** | BlackGEM ESO 1-m Schmidt telescope ESO ' nun 3,6 metrelik teleskobu Leonhard Euler Teleskobu MASCARA MPG/ESO teleskobu Rapid Eye Mount teleskobu TAROT-Güney robotik gözlemevi TRAPPIST Yeni Teknoloji Teleskobu İsveç-ESO Milimetre Altı Teleskobu |
| ls.eso.org/index.html | |
| La Silla Gözlemevi konumu | |
| Wikimedia Commons'ta ilgili ortam | |
| [ Vikiveri'de düzenle ] | |

La Silla Rasathanesi Şili 'de bulunan 18 teleskoplu bir rasathanedir . Bu teleskopların dokuz tanesi European Southern Observatory (ESO) (Avrupa Güney Rasathanesi) tarafından inşa edilmişlerdir ve rasathanesinde bulunan diğer teleskopların da birçoğuna yine ESO tarafından kumanda edilmektedir. La Silla Rasathanesi, Güney Yarımküredeki en büyük gözlemevlerinden biridir. La Silla dağı 2400 m yüksekliktedir ve Atacama Çölü 'nün güney ucunda yer almaktadır. La Serena şehrinin 160 km kuzeyinde yer almaktadır. La Silla dağının eski adı Cinchado' ydu ve şeklinden dolayı İspanyolcada anlamı semer olan La Silla adını almıştır. Rasathanesinin bu dağa kurulmasının en önemli nedeni dağın, astronomların baş düşmanı olan toz ve yapay aydınlatmalardan çok uzakta olmasıdır. [ 1 ]
El Tatio Gayzeri

El Tatio Gayzeri El Tatio kaynacı , Şili 'nin Atacama Çölü 'nde, San Pedro de Atacama köyüne 100 km mesafedeki kaynaç . El Tatio deniz seviyesinden 4320 m yüksekliğinde olup, yeryüzünün en yüksek konumundaki kaynaçdır . Antofagasta Bölgesi diye adlandırılan bölgede, Atacama çölünün batısında bulunur. İsmini çok yakınında bulunan Cerro Tatio Volkan'ından alır. Sıcak su kaynağının oluşturduğu buhar bulutları, özellikle sabahın soğuk saatlerinde bariz bir şekilde yükselirler. Hava yeterince soğuksa buhar 50 metreye kadar yükselir. Bu bölgeye buhar bulutlarını görmek için gidenler, saat sabaha karşı 3.30 civarı San Pedro de Atacama 'dan yola çıkıp buharların oluştuğu en ideal saat olan 6.30 civarı buraya ulaşırlar. Sabah saatlerinde güneş yükseldikçe ısı arttığından buhar oluşumu azalır.

Fotoğraf galerisi

Dış bağlantılar El Tatio Geyser Field Geyser Observation and Study Association 31 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . World Geyser Fields Şili ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Salar de Atacama

Salar de Atacama'da güneş kavuşması Salar de Atacama Salar de Atacama , Şili 'deki en büyük tuz gölü.

Coğrafi veriler Salar de Atacama, Antofagasta Bölgesi 'de Bolivya sınırının çok yakınında yer alır. San Pedro de Atacama şehri yaklaşık 50 km kuzeyinde kalır. Göl Andlar 'ın arasında yerleşmiştir. Alan 3.000 km² [ 1 ] [ 2 ] Rakım: Deniz seviyesinden 2.300 ile 4.100 m arasında. Göl sıcak kaplıca kaynaklara ve gayzerlere sahip olup, yakınında volkanlar bulunur. Bunlardan en ünlüsü 5.920 metrelik Licancabur 'dur.

Ekonomi Salar de Atacama dünyadaki lityum rezervlerinin %40'ını barındırır. Aynı şekilde boraks ve potasyuma da sahiptir. Bunların yanında turizm de önemli rol oynar.

Turizm Tuz gölünün kuzey ve batı kesimi boyunca Los Flamencos doğal koruma bölgesi uzanır. Bu bölge ismini büyük sayıda bulunan Flamingo nüfusuna borçludur. Flamingoların yanı sıra nandu , kaz , ördek gibi kuş türkeri de gölde yaşarlar. Bunlarla birlikte lama guanako , vikunya ve alpakalara büyük sayıda rastlanır.

Tarih Salar de Atacama alanında 11.000 yıl öncesine kadar uzanan prekolombiyano devrinden kalma yerleşimler vardır.
Ojos del Salado

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| Dağın Arjantin'deki zirvesi | |
|  | |
| **En yüksek noktası** | |
| **Yükseklik** | 6.880 m (22.570 ft) [ 1 ] |
| **Çıkıntı** | 3.688 m (12.100 ft) |
| **Koordinatlar** | 27°06′34″G 68°32′32″B ﻿ / ﻿ 27.10944°G 68.54222°B ﻿ / -27.10944; -68.54222 |
| **Sıradağ** | Andlar |
| **Jeoloji** | |
| **Dağ türü** | Stratovolkan |
| **Son patlama** | MÖ 700 ± 300 yıl [ 2 ] |
| **Tırmanma** | |
| **İlk tırmanan** | 1937 Justyn Wojsznis ve Jan Szczepanski |
| Türkiye' deki konumu Güney Amerika haritasında göster Türkiye' deki konumu Arjantin haritasında göster Türkiye' deki konumu Şili haritasında göster | |

Ojos del Salado , 6893 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek volkanı [ 3 ] ve Güney Amerika 'nın en yüksek ikinci dağıdır. Şili ve Arjantin sınırında olan Ojos del Salado, Atacama Çölü 'ndeki konumu sebebiyle  ender olarak karlarla kaplıdır. Dağa ilk tırmanış 1937 yılında Polonyalı bir bilimsel gezi grubuyla gerçekleştirilmişitir. Herhangi bir patlama raporu kaydı olmadığından, sönmüş volkan olarak kabul edilir. Buna rağmen hâlâ gaz hareketliliği vardır. Bu şekilde 1937, 1956 ve 14 Kasım 1994'te su ve kükürt buharlarının da açığa çıktığı hareketlilikler tespit edilmiştir. Ojos del Salado, 20. yüzyılda yapılan bazı ölçümlerde Aconcagua 'dan yüksek çıkarak, kıtanın en yüksek dağı olarak tespit edilse de, yeni GPS temeline dayanan ölçümler bu sonucu onaylamazlar. Hatta Ojos del Salado, 1994 yılında yapılan bir ölçümde Monte Pissis dağı 6.882 m çıkınca, Güney Amerika'nın 3. en yüksek dağı konumuna gelmiştir. Ancak takip eden yıllarda bu ölçümün yanlış olduğu tespit edildiğinden, bugün Ojos del Salado'nun bu dağdan, 80–100 m daha yüksek olduğu bilgisi kesinleşmiştir (yeni ölçüm 6.795 m). [ 4 ] Zirvesi, sıra dışı yüksekliği ve ısısı dolayısıyla sadece tecrübeli dağcıların tırmanmasına olanak verir. Zirvede  tespit edilen kurban alanları sebebiyle, burasının, İnkaların kurban rituellerini yerine getirdikleri yer olduğu tahmin edilmektedir. Ojos del Salado bir Dünya rekoruna da sahne olmuştur. Alman Matthias Jeschke 4 Mart 2005 tarihinde Toyota Landcruiser 90 V6 aracıyla 6.358 metreye ulaşarak, "bir araçla çıkılan en yüksek rakım" rekorunu kırmıştır.
Valle de la Luna

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Valle de la Luna" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2024 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Atakama Çölü 'nde yer alan Valle de la Luna (Ay Vadisi). Vadide güneş doğarken Valle de la Luna (İspanyolca Ay Vadisi ), Şili 'nin Antofagasta Bölgesi 'nde bir çöl doğası, vadi. Vadi, Atacama Çölü 'nde uzanır ve Salar de Atacama ile Licancabur Volkan'ı yakınlarında bulunur. 1990 yılında kurulan Los Flamencos Milli Parkı 'nın altıncı etabını oluşturur. San Pedro de Atacama şehrine yaklaşık 17 km mesafededir. Çevrenin diğer görülmeye değer yerleri gibi Valle de la Luna'da görece çok sayıda turist tarafından ziyaret edilir. Sadece birkaç kilometre kuzeyinde kalan Valle de la Muerte 'ye (Ölüm Vadisi) benzer. Bitki örtüsü fakir olan bölge, Ay 'ın yüzeyine benzer. Adını da bu yüzden almıştır. Akşama doğru, güneş kavuşurken kırmızı ışıldayan kaya ve kumları seyredebilecekleri ya da fotoğrafını çekebilecekleri bir kumul ararlar. Valle de la Luna'nın bazı yerleri tuz arz eder. Vadinin görülmeye değer en ünlü yeri tuz oluşumu Las Tres Marías 'dır (İspanyolca Üç Maria).

Flora ve fauna Bitki oluşumları tek tek görülür. Bunlara karanfilgiller de dahildir. Kuraklık, gündüz sıcak, gece ise soğuk hava ısısıyla bölge, bitki örtüsünün gelişimine çok elverişli değildir. Hayvan alemi, And çakalı ile beraber birkaç kuş cinsinden oluşur.

Dış bağlantılar Wikimedia Commons 'ta Valle de la Luna ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. 360°- Akşam Panorama 12 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi . Las Tres Marías Otorite kontrolü VIAF : 668145857123422922902
Anodorhynchus hyacinthinus

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Anodorhynchus hyacinthinus** | |
|  | |
| **Korunma durumu** | |
| Hassas ( IUCN 3.1 ) [ 1 ] | |
| **Biyolojik sınıflandırma** | |
| Âlem: Animalia Şube: Chordata Sınıf: Aves Takım: Psittaciformes Familya: Psittacidae Alt familya: Psittacinae Cins: Anodorhynchus Tür: A. hyacinthinus | |
| Âlem: | |
| Şube: | |
| Sınıf: | |
| Takım: | |
| Familya: | |
| Alt familya: | |
| Cins: | |
| Tür: | |
| **İkili adlandırma** | |
| Anodorhynchus hyacinthinus ( Latham , 1790) | |
|  | |
| Dağılımı | |
|  | |
| **Sinonimler** | |
| Psittacus hyacinthinus | |

Sümbül makav ( Anodorhynchus hyacinthinus ), papağangiller familyasından orta ve doğu Güney Amerika 'da yaşayan, 100 cm boyunda, sümbül mavisi renkte bir papağan türüdür.Yerel palmiyelerin cevizleriyle beslenirler.

Özellikler Uzunluklarına oranla dünyadaki en büyük türdür, yaklaşık olarak tepesinden kuyruğuna kadar 1 m (3 ft 3 in) uzunluğa ve 1,2-1,7 kg (2 lb 10 oz-3 lb 12 oz) ağırlığına sahiptir. [ 2 ] [ 3 ] Her bir kanadı 38,8-42,5 cm ( 15 + 1 ⁄ 4 - 16 + 3 ⁄ 4 in) uzunluğundadır. [ 2 ] Kuyruğu uzun ve uca doğru toplanır. [ 2 ] Tüyleri üst kısımlar açık renkte olacak şekilde tamamen mavidir. Gaga altı tüyleri bazen hafif gri olabilir. Göz çevresindeki halka ve altında bulunan alt gaga hizasındaki çizgi belirgin sarıdır.
Brezilya Platosu

Brezilya topografik haritası Brezilya Yaylaları veya Brezilya Platosu ( Portekizce : Planalto Brasileiro) Brezilya 'da yer alan ve ülke yüzölçümünün yaklaşık yarısını kapsayan, Brezilya'nın doğu, güney ve orta bölümlerinin çoğunu barındıran, geniş bir coğrafi bölgeye verilen isimdir. Yaklaşık 4.500.000 km² alanı kapsamaktadır. Ayrıca Brezilya'nın nüfusunun büyük çoğunluğu (190.755.799; 2010 nüfus sayımına göre) bu bölgedeki dağlık ya da hemen bitişiğindeki dar kıyı bölgesinde yaşamaktadır. Otorite kontrolü LCCN : sh89006871 NLI : 987007539487405171 VIAF : 315130693
Llullaillaco

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| Llullaillabur | |
| Llullaillaco,kuzeybatı istikametinden görünümü | |
|  | |
| **En yüksek noktası** | |
| **Yükseklik** | 6739 m |
| **Çıkıntı** | 2.344 metre (7.690 ft) |
| **Yalıtılma** | 264,53 kilometre (164,37 mi) |
| **Koordinatlar** | 24°43′11″G 68°32′12″B ﻿ / ﻿ 24.71972°G 68.53667°B ﻿ / -24.71972; -68.53667 |
| **Jeoloji** | |
| **Dağ türü** | Stratovolkan |
| **Tırmanma** | |
| **İlk tırmanan** | Bión González ve Juan Harseim, 1 Aralık 1952 |

Llullaillaco veya Llullaillabur , 6.739 m yüksekliği ile Monte Pissis ve Ojos del Salado 'dan sonra yeryüzünün üçüncü en yüksek volkanı , Güney Amerika 'nın en yüksek beşinci dağı. Dağ, aynı isimli milli parkın içinde, Şili ve Arjantin sınırlarında bulunur. Tırmanış için çıkış noktası çöl vahası olan San Pedro de Atacama 'dır. Andlar'ın en yüksek dağlarından biri olarak, Atacama Çölü 'nün çatısı olarak adlandırılır.Llullaillaco 'nun zirvesi karla örtülü olsa da aynı zamanda üstünde buzul olmayan dünyanın en yüksek zirvesidir. Zirvenin çok etkileyici bir şekli vardır. Bu yüzden daha prekolombiyano zamanından beri burada yaşayan kültürleri etkilemiş, Llullaillaco "Kutsal dağ" ya da "Tanrıların evi" olarak kabul edilmiştir. Zirvesinde, merdivenler, taş evler, terasların bulunduğu geniş bir harabe alanı vardır. Bu binalar İnka zamanından kalma olup, dini amaçlar ve kurban törenleri için kullanılmıştır. Volkan Mumyalar 1999 yılında National Geographic Expedition 'ın dağcıları üç adet donmuş, yaklaşık 500 yaşında çocuk mumyası bulmuştur. Burası, dünyanın en yüksek konumdaki İnka ve arkeolojik bulguların yapıldığı yerdir. Ekip burada 13 gün boyunca çok zor şartlar altında çalışmış, -37 °C ye varan sıcaklıkta mumyaları çıkarmıştır. Deneyimli uzmanlar ayrıca çok sayıda eşya da ortaya çıkarmıştır. Bunlar 20 işlemeli 16 işlemesiz sanatsal figür, ayrıca düzinelerce çanak-çömlek, yiyecek ve koka torbası gibi nesnelerdir.
Clipperton Adası

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
|  | |
|  | |
| **Coğrafya** | |
|  | |
| **Koordinatlar** | 10°17′38″K 109°13′02″B ﻿ / ﻿ 10.29389°K 109.21722°B ﻿ / 10.29389; -109.21722 |
| **Yüzölçümü** | & İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. . İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. 1,7 km 2 |
| **Zirve** | 29 |
| **Demografi** | |
| **Nüfus** | & İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. . İfade hatası: Tanınmayan " yok " kelimesi. Yok |

Clipperton Adası ( Fransızca Île de Clipperton , [ 1 ] [il dö klipërton] Île Clipperton [ 2 ] ya Île de la Passion ), Büyük Okyanus 'ta 11 km²lik Fransız ıssız bir mercan adası. Fransa 'ya bağlıdır. Üzerinde yerleşim yoktur. İsmini İngiliz korsan John Clipperton 'dan alır.

Coğrafya Orta Amerika'da, Kuzey Pasifik Okyanusunda, Meksika'nın 1,120 km güneybatısında yer almaktadır. Ülkede Tropikal iklim hakimdir.

Yönetim Ülke hukukî olarak Fransa'ya bağlıdır ve Fransa devletinin şahsi mülkü olarak sınıflandırılmaktadır.
21 Şubat 2007 tarihine kadar Fransız Polinezyası 'na bağlı bir ada konumunda olan Clipperton adası, söz konusu tarihte direkt Fransa hükûmetine bağlanmıştır. Bu karar neticesinde ada Fransa devlet malı ( Fransızca : la propriété privée de l'État ) olarak konumlandırılmıştır.

Ekonomi Ülkede 115 balık türü bulundurmasına rağmen tek ekonomik etkinlik ton balıkçılığıdır.
Sula granti

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Sula granti** | |
|  | |
| **Korunma durumu** | |
| Asgari endişe altında ( IUCN 2.3 ) | |
| **Biyolojik sınıflandırma** | |
| Âlem: Animalia Şube: Chordata Sınıf: Aves Takım: Suliformes Familya: Sulidae (Sümsük kuşugiller) Cins: Sula Tür: S. granti | |
| Âlem: | |
| Şube: | |
| Sınıf: | |
| Takım: | |
| Familya: | |
| Cins: | |
| Tür: | |
| **İkili adlandırma** | |
| Sula granti Rothschild , 1902 | |

Sula granti , Sulidae familyasından bir kuş türüdür . Pasifik Okyanusu 'nun doğusunda, özellikle Galapagos Adaları ile Clipperton Adası 'nda yaşar. Baja California 'nın açığında bulunan Revillagigedo Adası muhtemelen üreme alanının en kuzeybatı sınırıdır. [ 1 ]

Notlar ↑ Brattstrom, Bayard H.; Howell, Thomas R. (1956). "The Birds of the Revilla Gigedo Islands, Mexico" (PDF) . Condor . 58 (2). ss. 107-20. doi : 10.2307/1364977 . JSTOR 1364977 . 12 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF) 3 Eylül 2014.
ABC Adaları

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| ABC Adaları | |
|  | |
| **Coğrafya** | |
| **Bölge** | Karayip Denizi |
| **Koordinatlar** | 12°10′00″K 69°00′00″B ﻿ / ﻿ 12.16667°K 69.00000°B ﻿ / 12.16667; -69.00000 |
| **Takımadası** | Rüzgâraltı Adaları |
| **Denizi** | Karayip Denizi |
| **Ada sayısı** | 3 |
| **Yüzölçümü** | & İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. . İfade hatası: Tanınmayan " km " kelimesi. 931 km2 km 2 |
| **Sıralama** | Aruba, Bonaire ve Curaçao |
| **Siyasi** | |
| **Adadaki ülke(ler)** | Hollanda Krallığı |
| **Demografi** | |
| **Nüfus** | & İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. . İfade hatası: Tanınmayan " , " noktalama karakteri. 273,079 |

ABC adaları , Karayip Denizi 'ndeki Leeward Antilleri 'nin en batıdaki üç adası olan Aruba , Bonaire ve Curaçao 'dan oluşan fiziksel gruptur. Bu adalar ortak bir siyasi tarihe ve 1814 tarihli İngiliz-Hollanda Antlaşması ile 1815'ten itibaren Curaçao ve Bağımlılıkları olarak Hollanda Krallığı 'na devredildiğinden beri Hollanda 'nın temel mülkiyet statüsüne sahiptir. Falcón Eyaleti, Venezuela 'nın kısa bir mesafe kuzeyindedirler. [ 1 ] Karayipler ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Ada ya da takımada ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Antiller

Antiller Antiller ( Fransızca Antilles , İngilizce Antilles , İspanyolca Antillas , Felemenkçe Antillen ), Karayipler 'deki Batı Hint Adaları'nın esas bölümünü oluşturur. Antiller, kuzeyde Büyük Antiller , guneydoğuda Küçük Antiller olarak iki ana gruba bölünürler. Antiller sözcüğü 'Antilia' olarak Yeni Dünya'nın keşfinden önceki dönemlere ait, yeri Kanarya Adaları ile Hindistan arasında bir yerde olduğu hayal edilen efsanevî bir kara parçasının adıydı. Kristof Kolomb 'un Batı Hint Adalarını keşfi ve bunların Karayip Denizi 'ni çevrelediklerinin anlaşılmasından sonra İspanyolca 'Antillas' adı bu bölgeye verildi. Çoğu Batı dilinde Karayip Denizi için "Antil Denizi" ismi kullanılır. Antiller batıdan, Büyük Antillerin dört adasının en büyüğü olan Küba ile başlar. Küba'nın kuzeyinde, uzun bir ada olan Bahamalar, Antiller Adaları'na dahil edilmemiştir, çünkü doğrudan okyanustadır, Karayip Denizi'nde değildir. Küba'nın doğusunda Windward Boğazı ile ayrılmış Haiti veya Hispaniola , en büyük ikinci adadır. Jamaika , Küba 'nın güney doğusunda ve tamamen Karayip Denizi içerisinde yer almaktadır. Dördüncü en büyük Antil adası olan Porto Riko, Haiti'nin doğusundadır. Küçük Antiller zinciri Porto Riko 'nun güneydoğusunda başlar. Kuzeyden Güneye, Venezuela sahiline doğru adalar: Virgin , St. Kitts , St. Christofer , Barbuda , Antigua , Guadeloupe , Dominika , Martinik , Santa Lucia , Barbados , St. Vincent , Grenada , Tobago , Trinidad . Birkaç tane daha küçük ada bulunuyor. [ 1 ]
Batı Hint Adaları

Batı Hint Adaları , Atlas Okyanusu 'nda Amerika kıtasının orta ve güney kesiminin açıklarında bulunan birçok ada gruplarından oluşmaktadır. Antiller 'in oluşturduğu ada yayı Karayip Denizi 'nin kuzey ve doğu sınırlarını oluşturmaktadır. Batı Hint Adaları'nın en kuzey kısmını Karayipler'e dâhil edilmeyen ve Lucayan Adaları olarak da adlandırılan Bahamalar ve Turks ve Caicos Adaları oluşturmaktadır.

Etimoloji Tarihsel Batı Hint Adaları tanımında yer alan Hindistan ifadesi, Kristof Kolomb 'un aslında Hindistan 'a (yani Doğu Asya'ya) batı deniz yolunu bulmak istemesinden ve düzenlediği dört ayrı seferde de yeni bir kıta bulduğunun farkına varmamasından kaynaklanmaktadır. Bu adlandırma yanıltıcı olabilmektedir. Batı Hindistan tabiri Hindistan'ın batısı olarak kullanılsa da bu kullanım buraya uymamaktadır. Bu isimlendirme Hindistan'ın batı deniz yolu takip edilerek bulunduğu algısıyla verilmiştir. Bu süreçte Hindistan hep doğu deniz yolu takip edilerek bulunmuş, bunun da Hindistan'a ulaşmanın yeni yolu olarak düşünülmüştü. Batı Hint Adaları'nın Britanya tarafından sömürgeleştirilen kısmı Britanya Batı Hint Adaları olarak adlandırılmıştır.

Batı Hint Adaları Batı Hint Adaları'nı oluşturan bölgeler şu şekildedir: Büyük Antiller Küba , Jamaika , Hispanyola ve Porto Riko Küçük Antiller Rüzgârüstü Adaları ( Virjin Adaları 'ndan Grenada 'ya kadar) ve Rüzgâraltı Adaları ( Margarita Adası 'ndan Aruba 'ya kadar) ayrıca Barbados , Trinidad ve Tobago , ki Trinidad ve Tobago bazen Rüzgârüstü Adalar'a dâhil edilmektedir Bahamalar Küba'nın kuzeydoğusunda yer almaktadır Turks ve Caicos Adaları Hispanyola adasının kuzeyinde yer almaktadır Otorite kontrolü GND : 4079228-6 LCCN : sh85146187 NARA : 10044864 NDL : 00568542 NLI : 987007553498705171 VIAF : 141518527
Karayipler (halk)

Bu madde Afrika kökenli Karayip halkları ile ilgili değildir. 1818 tarihli bir çizimde Karayipler Karayipler , Caribler veya Karayip yerlileri , İspanyol fetihlerinden önce Küçük Antiller ve komşu Güney Amerika kıyılarında yaşayan Amerikan yerlisi halk. [ 1 ] İsimleri Karayip Denizi 'ne verilmiştir. [ 1 ] Günümüzde Karayipçe tabiri ile sadece Antillerde konuşulan dil değil, Güney Amerika'daki çeşitli akraba yerli diller de kastedilir. [ 1 ]
Şablon:Karayipler etiketli harita

Amerika Birleşik Devletleri Bahamalar Küba Meksika Belize Jamaika Haiti Dominik Cumhuriyeti Porto Riko Honduras Nikaragua Kosta Rika Panama Kolombiya Venezuela Turks ve Caicos (BK) Cozumel Cayman Adaları (BK) Körfez Adaları (Hon.) Cayos Miskitos (Nik.) San Andrés (Kol.) Providencia (Kol.) Mısır Adaları (Nik.) Aruba Curaçao Bonaire Venezuela Federal Bağımlı Bölgeler Margarita (Ven.) Virjin Adaları (BK-ABD) Saint Kitts ve Nevis Anguilla (BK) Saint Martin (Fr.-Hol.) Antigua ve Barbuda Guadeloupe (Fr.) Dominika Martinik (Fr.) Saint Lucia Barbados Saint Vincent ve Grenadinler Grenada Tobago Trinidad Montserrat (BK)
Son (müzik)

Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir . Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir . Kaynak ara: "Son" müzik – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR ( Temmuz 2021 ) ( Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin ) Son , 19. yüzyılın ikinci yarısında Küba 'nın Oriente bölgesinde ortaya çıkmış bir müzik türüdür. Afrika tartımları , Yoruba kökenli vurgulu çalgıları ile İspanyol şarkılarının özelliklerini, gitarını kaynaştıran Son , ayrıca salsa müzik türünün de en önemli bileşenlerinden biridir. Afrika kökenli "changuí" müziğinden gelen Son, Afrika'dan getirilen kölelerle birlikte Küba'ya geldi ve kuşaktan kuşağa geçti. Afrikalıların Havana 'ya taşınmalarıyla işçi sınıfı arasında yaygınlaştı. Zamanla rumba , santeria , decima , guajira gibi İspanyol müzik türleri ile kaynaşan son, 1920'lerde Küba toplumunun bütün katmanlarının en sevilen müziği oldu. Kendisi de Afrikalı ile İspanyol karışımı olan Küba toplumu için "ulusal müziğe" dönüştü. Özellikle Birinci Dünya Savaşından sonra Havana 'ya gelen paralı gezginlerin etkisiyle Havana gece kulüplerinde yaygınlaşan son, buradan yeryüzünün birçok ülkesine yayıldı. En yaygın olduğu yerler Orta, Güney Amerika ile ABD (New York dolayları)'dır. Müzik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Küba ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz. Karayipler ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi ' ye katkı sağlayabilirsiniz.
Bölgesel Güvenlik Sistemi

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **Bölgesel Güvenlik Sistemi Regional Security System** | |
| Bölgesel Güvenlik Sistemi logosu | |
| Bölgesel Güvenlik Sistemi'ne dahil olan ülkeler | |
| **Kuruluş** | 1982 |
| **Tür** | Askerî ittifak |
| **Resmî site** | rss.org.bb |

Bölgesel Güvenlik Sistemi ( İngilizce : Regional Security System (RSS) ), Doğu Karayipler 'in savunması ve güvenliğine yönelik uluslararası bir anlaşmadır. 1970'lerin sonu ve 1980'lerin başında bölgenin istikrarını etkileyen güvenlik tehditlerine toplu yanıt ihtiyacını karşılamak için kuruldu.

Üyeler Antigua ve Barbuda (1982'den beri) Barbados (1982'den beri) Dominika (1982'den beri) Grenada (1985'ten beri) Guyana (2022'den beri) Saint Kitts ve Nevis (1983'ten beri) Saint Lucia (1982'den beri) Saint Vincent ve Grenadinler (1982'den beri)

Ek okuma Staff writer (17 Nisan 2010). "CARIBBEAN SECURITY: United States to help upgrade Regional Security System" . Caribbean News Agency . 9 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi . Erişim tarihi: 14 Mart 2024 . Staff writer (17 Nisan 2010). "Help coming!" . Barbados Advocate . 11 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi . Erişim tarihi: 14 Mart 2024 . Staff writer (4 Temmuz 2010). "Canada to boost help to region" . Nation Newspaper . 20 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi . Erişim tarihi: 14 Mart 2024 . Watson, Grantley S.; Noble, Ronald K., (Ed.) (7 Ocak 2007). "Co-Operation Agreement Between the Regional Security System and the International Criminal Police Organization" (PDF) . www.interpol.int . Interpol . 8 Mart 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi . Erişim tarihi: 14 Mart 2024 .

Dış bağlantılar Wikimedia Commons'ta Bölgesel Güvenlik Sistemi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur. Resmî site
Peruaçu Mağaraları Millî Parkı

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **UNESCO Dünya Mirası** | |
| Janelão mağarasının iç kısmında bulunan Xakriabá yerli çocuğu | |
| **Konum** | Brezilya |
| **Kriter** | Doğal: vii, viii |
| **Referans** | 1747 |
| **Tescil** | 2025 (47. oturum ) |

Peruaçu Mağaraları Milli Parkı ( Portekizce : Parque Nacional Cavernas do Peruaçu ), Brezilya 'nın Minas Gerais eyaletinde bulunan bir milli parktır. Büyük kireçtaşı mağaralarıyla ünlüdür. Park, 2025 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı olarak listelenmiştir. [ 1 ] Mağara girişi Janelão mağarasında kaya resmi Dolina dos Macacos çukuru
Mezoamerika

Mezoamerika ve kültür bölgeleri Mezoamerika ( İspanyolca Mesoamérica ), Orta Amerika 'da Meksika 'nın ortalarından Belize , Guatemala , El Salvador , Honduras , Nikaragua ve Kosta Rika 'nın kuzeyine kadar olan sahada 15. ve 16. yüzyıllarda İspanyollarca sömürgeleştirilmeden önceleri Kolomb öncesi toplumları tarafından oluşturulan bölge ve kültür alanıdır . [ 1 ] [ 2 ]

Halklar Nahualar Alaguilac Cora halkı Huastekler Huaveler ( Vabiler ) Lenkalar Mazatekler Miştekler Olmekler Otomiler Pipiller Taraskalar (P'urhépecha) Tlapanekler Şinkalar Zapotekler Maya halkları İtzalar Lakandonlar Mopanlar Asıl Mayalar Açiler Akatekler Çollar Çortiler İşiller Hakaltekler Kiçeler Kakçikeller Kekçiler Mamlar Pokomamlar Toholaballar Tzotziller Tzeltallar Tzutuhiller Yukatekler
Oaxaca Vadisi

| Bilgi | Detay |
| --- | --- |
| **UNESCO Dünya Mirası** | |
| Bir dağ tepesinde yer alan Monte Alban, Oaxaca Vadisi'ne bakmaktadır. | |
| **Konum** | Meksika |
| **Kriter** | Kültürel: iii |
| **Referans** | 1352 |
| **Tescil** | 2010 (34. oturum ) |
| **Bölge** | Latin Amerika ve Karayipler |

Oaxaca Vadisi olarak da bilinen Oaxaca'nın Orta Vadileri ( İspanyolca : Valles Centrales ), günümüzdeki Meksika 'nın güneyindeki Oaxaca eyaletinde yer alan coğrafi bir bölgedir. İdari bağlamda, Etla, Centro, Zaachila, Zimatlan, Ocotlán, Tlacolula ve Ejutla ilçelerinden oluşan bir bölge olarak tanımlanmıştır. [ 1 ] Oaxaca Vadisi, Mezoamerika 'daki en eski toplumlardan biri olan Zapotec uygarlığının ve daha sonraki Mikstek kültürünün eviydi. Oaxaca Vadisi'nde Monte Alban , Mitla , San José Mogote ve Yagul gibi önemli arkeolojik alanlar bulunmaktadır. Bugün, eyaletin başkenti olan Oaxaca Şehri, vadinin orta kesiminde yer almaktadır.
Şablon:Arap yazısı

{{{1}}} ‎ Şablon belgelemesi [ gör ] [ değiştir ] [ geçmiş ] [ temizle ] İşlevi: Bu şablon, Arap yazısıyla yazılmış yazıları aynı ve okunaklı şekilde göstermeye yarar. Bunun dışında okuma yönünü ve dili belirttiğinden tarayıcı ve arama sitelerinin yazıyı daha kolay gösterip bulmasına yarar. Kullanımı: {{Arap yazısı| Arap harfleriyle yazı | İSO dil kodu, meselâ ar, fa, ps ya da ur }} {{Arap yazısı| Arap harfleriyle yazı | Arap harfleriyle harekeli yazı | İSO dil kodu, meselâ ar, fa, ps ya da ur }} Yukarıdaki belgeleme içeriği Şablon:Arap yazısı/belge sayfasından yansıtılmaktadır . ( değiştir | geçmiş ) Kullanıcılar denemelerini bu şablonun deneme tahtası ( oluştur | yansıtma ) ve test senaryosu ( oluştur ) sayfalarında yapabilirler. Lütfen kategorileri /belge alt sayfasına ekleyin. Bu şablon ile ilgili alt sayfalar için buraya tıklayınız .
Şablon:Ref Bertonio

Radio San Gabriel, "Instituto Radiofonico de Promoción Aymara" (IRPA) 1993, Instituto de Las Lenguas y Literaturas Andinas-Amazónicas (ILLLA-A) 2011, Transcripción del Vocabulario de la Lengua Aymara, P. Ludovico Bertonio 1612 (İspanyolca-Aymara-Aymara-İspanyolca sözlük)
Şablon:Arap alfabesi

Arap alfabesi ﺍ Elif ض Dad ب Be ط Tı ت Te ظ Zı ث Se ع Ayn ج Cim غ Ğayn ح Ha ف Fe خ Hı ق Kaf د Dal ك Kef ذ Zel ل Lam ر Ra م Mim ز Ze ن Nun س Sin ه He ش Şin و Vav ص Sad ي Ye ء Hemze Rakamlar Kategori Commons g t d