[ OKOZ: 1. 03.00.00.00 Fuqarolik qonunchiligi / 03.11.00.00 Majburiyatlarning alohida turlari / 03.11.06.00 Mulkiy yollash (ijara). Umumiy masalalar / 03.11.06.04 Lizing (shuningdek, 09.14.17.04 ga qarang); 2. 07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.30.00.00 Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish / 07.30.01.00 Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashishga qaratilgan choralar; 3. 16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.03.00.00 Davlat xavfsizligi / 16.03.06.00 Iqtisodiy xavfsizlik. Moddiy zaxira] [ TSZ: 1. Iqtisodiyot / Umumiy masalalar; 2. Mudofaa va milliy xavfsizlik / Umumiy masalalar] -faylidagi rasmiy manba Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish Departamenti boshligʻining buyrugʻi LIZING XIZMATLARI KOʻRSATUVChI TAShKILOTLARDA JINOIY FAOLIYATDAN OLINGAN DAROMADLARNI LEGALLAShTIRIShGA VA TERRORIZMNI MOLIYALAShTIRIShGA QARShI KURAShISh BOʻYIChA IChKI NAZORAT QOIDALARINI TASDIQLASh TOʻGʻRISIDA [Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2009-yil 3-noyabrda 2030-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazildi] LexUZ sharhi Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2011-yil 25-avgustdagi 29-sonli “Lizing xizmatlari koʻrsatuvchi tashkilotlarda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi buyruq va unga oʻzgartirish va qoʻshimchalarni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish haqida” gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 2030-2, 22.09.2011-y.) muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan. Oʻzbekiston Respublikasi “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonunining 6-moddasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 21-apreldagi “Moliya-iqtisodiy, soliq sohasidagi jinoyatlarga, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashishni kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-331-sonli qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Lizing xizmatlari koʻrsatuvchi tashkilotlarda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. Departament boshligʻi Z. DOʻSANOV Toshkent sh., 2009-yil 13-oktabr, 34-son Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2009-yil 13-oktabrdagi 34-sonli buyrugʻiga ILOVA Lizing xizmatlari koʻrsatuvchi tashkilotlarda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat QOIDALARI Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining “Lizing toʻgʻrisida” gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, 5-son, 108-modda; 2003-yil, 1-son, 8-modda;), “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida” gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 43-son, 451-modda) qonunlariga muvofiq, lizing xizmatlari koʻrsatuvchi tashkilotlarda (keyingi oʻrinlarda lizing beruvchilar deb yuritiladi) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish maqsadida ichki nazoratni tashkil etish va amalga oshirish tartibini belgilaydi. I.Umumiy qoidalar 1. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllangan: benefitsiar mulkdor — pirovard natijada mulk huquqiga ega boʻlgan yoki mijozni haqiqiy nazorat qiluvchi jismoniy shaxs, yoxud mijoz tomonidan, uning manfaatlari yoʻlida pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyani amalga oshirilayotgan yuridik shaxs; ichki nazorat — lizing beruvchilarning maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalarni aniqlash boʻyicha faoliyati; mijozni identifikatsiyalash — lizing beruvchilar tomonidan mijozni lozim darajada tekshirish maqsadida, ular topshirgan hujjatlar asosida mijozlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aniqlash; mijoz — lizing shartnomasiga binoan lizing obyektini oʻz egaligiga va foydalanishiga oluvchi jismoniy yoki yuridik shaxs (lizinga oluvchi); mijozni lozim darajada tekshirish — mijozning va qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarning shaxsini hamda vakolatlarini tekshirish, taʼsis hujjatlari asosida mulk va boshqaruv tuzilishini oʻrganish orqali benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalash, shuningdek, mijoz tomonidan amalga oshiriladigan amaliy ish munosabatlari va operatsiyalarni, ularning bunday mijoz va uning faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga muvofiqligini tekshirish maqsadida, doimiy asosda oʻrganish; xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar — ichki nazoratni oʻtkazish davomida lizing beruvchilar tomonidan shubhali deb topilgan sodir etilayotgan va tayyorlanayotgan pul mablagʻlari va boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar; shubhali operatsiya — pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq, tayyorlash, sodir etish jarayonida boʻlgan yoki sodir etib boʻlingan, mazkur Qoidalarni amalga oshirilishida lizing beruvchida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va (yoki) terrorizmni moliyalashtirish maqsadida amalga oshirilganligi toʻgʻrisida shubha paydo boʻlgan operatsiya; maxsus vakolatli davlat organi — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti nomidan Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boshqarmasi (keyingi oʻrinlarda Departament deb yuritiladi); 2. Lizing beruvchilar ichki nazoratining maqsadi quyidagilardan iborat: jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga yoʻnaltirilgan pul mablagʻlari va boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni samarali aniqlash va oldini olish; lizing beruvchilarning qasddan yoki qasddan boʻlmagan jinoiy faoliyatga jalb qilinishiga yoʻl qoʻymaslik; lizing beruvchilar tomonidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga, shuningdek, lizing faoliyatini amalga oshirishda ichki hujjatlarga qatʼiy rioya qilinishini taʼminlash. 3. Lizing beruvchilar ichki nazoratining vazifalari quyidagilardan iborat: qonun hujjatlari va mazkur Qoidalarga muvofiq mijozlarni lozim darajada tekshirish choralarini amalga oshirish; benefitsiar mulkdorlarni, shuningdek, lizing faoliyatini amalga oshirishda foydalaniladigan pul mablagʻlari va boshqa mol-mulk manbalarining kelib chiqish manbalarini aniqlash va oʻrganish; mazkur Qoidalarning 18-bandida belgilangan mezonlar asosida shubhali operatsiyalarni aniqlash; ichki nazoratni amalga oshirish davomida aniqlangan va xabar qilinishi lozim boʻlgan shubhali operatsiyalar haqidagi axborotlar (hujjatlar) ni Departamentga oʻz vaqtida taqdim etish; alohida hollarda xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalarni, bu operatsiya bajarilishi lozim boʻlgan sanadan eʼtiboran uch ish kuniga toʻxtatib turish hamda bunday operatsiya haqida operatsiya toʻxtatib turilgan kunning oʻzida Departamentni xabardor etish; jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq boʻlgan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlash; lizing faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni, shuningdek, identifikatsiyalash maʼlumotlarini va mijozlarni lozim darajada tekshirishga doir materiallarni qonun hujjatlarida belgilangan muddatlar mobaynida saqlanishini taʼminlash; lizing beruvchilar rahbariyatini tegishli qarorlar qabul qilish uchun zarur boʻlgan ishonchli axborot va materiallar bilan tezkor va muntazam taʼminlab borish; shubhali operatsiyalarning amalga oshirilganligi yoki amalga oshirishga urinishlar haqidagi, shubhali operatsiyalarni amalga oshirgan mijozlar bilan bogʻliq shaxslar (rahbarlar, taʼsischilar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini yaratish, shuningdek, qonun hujjatlariga muvofiq bunday axborotni davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro ayirboshlash; soʻrovnomalar boʻyicha mijozlar bazasidan terrorchilik faoliyatini moliyalashtirish bilan bogʻliq boʻlgan shaxslarni aniqlash. II. Ichki nazorat tizimini tashkil etish 4. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish uchun ichki nazoratni tashkil etish maqsadida lizing beruvchilar mazkur Qoidalarga rioya etilishi uchun masʼul shaxs tayinlanadi (keyingi oʻrinlarda masʼul shaxs deb yuritiladi). Masʼul shaxs lizing beruvchining buyrugʻi bilan tayinlanadi. 5. Lizing beruvchilarning ichki nazorat tizimi ularning faoliyat koʻrsatish xususiyatlari, faoliyatining asosiy yoʻnalishlari, mijozlar va ularning operatsiyalari bilan bogʻliq mijozlar bazasi va tavakkalchilik darajasini hisobga olgan holda tashkil etiladi. 6. Lizing beruvchilar har yili yanvar oyining 15-sanasidan kechiktirmay tayinlangan masʼul shaxs haqidagi maʼlumotni Departamentga taqdim etishlari shart. Masʼul shaxs oʻzgargan taqdirda, bu haqda, lizing beruvchi uch ish kuni mobaynida Departamentni xabardor qilishi lozim. 7. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish maqsadida masʼul shaxs quyidagi funksiyalarni bajaradi: mazkur Qoidalarga muvofiq ichki nazoratni va mijozlarni lozim darajada tekshirishni joriy etishni va amalga oshirishni tashkillashtiradi; lizing beruvchining faoliyatiga xos jihatlaridan kelib chiqib, ichki nazoratni amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va rahbariyatga tasdiqlashga kiritadi (tasdiqlaydi); mijozlarning ichki nazoratni amalga oshirish davomida aniqlangan shubhali operatsiyalari va xatti-harakatlari toʻgʻrisidagi xabarlarni Departamentga oʻz vaqtida yuborilishini, shuningdek, Departamentning qoʻshimcha axborot taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrovlarining bajarilishini taʼminlaydi; mazkur Qoidalar va ichki nazorat dasturlarini amalga oshirish jarayonining maxfiyligini taʼminlaydi. 8. Masʼul shaxs ichki nazoratni amalga oshirishda quyidagi huquqlarga ega: oʻz tashkilotining rahbarlari va xodimlaridan ichki nazoratni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan tashkiliy-boshqaruv, buxgalteriya va boshqa hujjatlarni talab qilib olish; ichki nazoratni amalga oshirish maqsadida olingan hujjatlardan nusxa koʻchirish, tashkilotning elektron maʼlumotlar bazalari, mahalliy hisoblash tarmoqlari va avtomatlashtirilgan kompyuter tizimlaridagi fayllar va boshqa yozuvlardan nusxalar olish; xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalarga nisbatan kelgusidagi xatti-harakatlar boʻyicha rahbariyatga takliflar kiritish (shu jumladan, mijoz yoki operatsiya toʻgʻrisida qoʻshimcha axborot olish yoki mavjud axborotni tekshirish maqsadida oʻtkazilayotgan operatsiyani toʻxtatish boʻyicha). 9. Masʼul shaxs ichki nazoratni amalga oshirishda quyidagilarga majburdir: ichki nazoratni amalga oshirish davomida olingan hujjatlarning saqlanishi va qaytarilishini taʼminlash; mijozlarni lozim darajada tekshirishni amalga oshirish; benefitsiar mulkdorlarni identifikatsiyalash chora-tadbirlarini koʻrish; shubhali operatsiyalar aniqlanganda, belgilangan tartibda Departamentga maʼlumot berish; olingan maʼlumotning maxfiyligiga rioya qilish; mijozlardan ish munosabatlarining maqsadi va koʻzlangan xususiyati, shuningdek, zarur hollarda pul mablagʻlarining kelib chiqish manbai toʻgʻrisida soʻrash; (9-band Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻiga (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) muvofiq yettinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) mijozni lozim darajada tekshirish materiallariga qoʻshib qoʻyiladigan yaqqol iqtisodiy mohiyatga ega boʻlmagan, mijozning taʼsis hujjatlarida yoki davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi guvohnomasida nazarda tutilgan maqsad va faoliyat turlariga toʻgʻri kelmaydigan barcha operatsiyalar boʻyicha lozim darajada tekshirish natijalari va xulosalarini yozma ravishda qayd etish; (9-band Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻiga (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) muvofiq sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) identifikatsiyalashni yakunlash imkoni boʻlmaganda yoki lozim darajada tekshirish natijalariga koʻra, mijoz bilan amaliy ish munosabatlarini oʻrnatish maqsadga muvofiq emasligini koʻrsatib turadigan maʼlumotlar olinganda, mijoz bilan bitim tuzishni rad etish; (9-band Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻiga (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) muvofiq toʻqqizinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) Masʼul shaxs qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 9 1 . Operatsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar zarurat tugʻilgan taqdirda operatsiya tafsilotlarini qayta tiklash mumkin boʻlgan tarzda rasmiylashtirilishi lozim (9 1 -band Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) bilan kiritilgan — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) 10. Xodimlarning soʻnggi yangiliklarga, jumladan, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishning va terrorizmni moliyalashtirishning zamonaviy usullari, uslublari va yoʻnalishlari haqidagi axborotga ega boʻlishlarini taʼminlash hamda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish borasidagi qonun hujjatlari va majburiyatlarning barcha jihatlarini aniq tushuntirib berish maqsadida lizing beruvchilar Departament bilan kelishilgan holda masʼul xodimlarni doimiy ravishda qayta tayyorgarlikdan oʻtkazishlari shart. (10-band Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) III. Mijozlarning lozim darajada tekshiruvi 11. Lizing beruvchilar: amaliy ish munosabatlari oʻrnatilganda; olib borilayotgan operatsiyalarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish maqsadlariga aloqador ekanligiga har qanday shubha yuzaga kelganida; identifikatsiyalash uchun avval olingan maʼlumotlarning asliyligi va ishonchliligiga shubha tugʻilganda mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni koʻradilar. 12. Mijozlarni lozim darajada tekshirish lizing faoliyati amalga oshirilishining barcha bosqichlarida olib borilishi lozim. Binefitsar mulkdorni aniqlash maqsadida lizing beruvchi mijoz boshqa mijoz nomidan harakat qilayotganligini aniqlashi kerak va undan keyin mijoz kimning nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, uni identifikatsiyalash hamda shaxsini lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrishi shart. Mijoz yoki benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalash bilan bir qatorda ularning qonun hujjatlariga muvofiq taqdim etiladigan hujjatlaridan foydalangan holda ularning operatsiyalarni amalga oshirishga boʻlgan vakolatlari tekshirilishi shart. 13. Mijoz — jismoniy shaxsni identifikatsiyalash uning shaxsini tasdiqlovchi hujjati (pasport yoki unga tenglashtirilgan hujjat) asosida amalga oshiriladi. Agar jismoniy shaxs yakka tartibdagi tadbirkor boʻlsa, uning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi ham oʻrganilishi lozim. 14. Mijoz — yuridik shaxsni identifikatsiyalashda davlat roʻyxatidan oʻtkazilganlik toʻgʻrisidagi guvohnomani, tashkiliy-huquqiy shakli, joylashgan eri, rahbarlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek, taʼsis hujjatlarida koʻrsatilgan boshqa maʼlumotlarni tekshirishlari lozim. Mijoz — yuridik shaxsni yanada batafsilroq oʻrganish uchun: mijozning taʼsis hujjatlari (roʻyxatdan oʻtkazilgan barcha oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar bilan) va mijozning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlarning rasmiylashtirilishiga; mijozning boshqaruv organlarining tuzilishi va ularning vakolatlariga; mijozning roʻyxatdan oʻtkazilgan ustav fondining (kapitalining) miqdoriga; qonun hujjatlarga muvofiq boshqa kerakli maʼlumotlarga alohida eʼtibor berilishi lozim. 15. Lizing beruvchilar mijoz tomonidan taqdim etilayotgan axborotni: davlat organlari va boshqa tashkilotlardan mijoz haqida olingan maʼlumotlardan foydalanish; mijozning avvalgi lizing beruvchi bilan boʻlgan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish; mijozning ishchanlik obroʻsi toʻgʻrisidagi axborotni toʻplash; boshqa erkin foydalanishi mumkin boʻlgan axborot manbalari orqali tekshirishga majburdir. (15-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) Mijozlarni lozim darajada tekshirish uchun kerak boʻlgan identifikatsiya va boshqa maʼlumotlar, lizing beruvchilar tomonidan kamida bir yilda bir marta yangilanib turishi kerak. 16. Yuridik va jismoniy shaxslarni identifikatsiyalash jarayonida lizing beruvchilar benefitsiar mulkdorlarni identifikatsiyalash boʻyicha, shu jumladan, mijoz mol-mulkining tuzilishini oʻrganish yoʻli bilan asoslangan va zarur chora-tadbirlarni qoʻllashi lozim. 17. Lizing beruvchilar mijozlar tomonidan identifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan hujjatlar taqdim etilmagan taqdirda, ularga operatsiyalarni amalga oshirishda rad javobini beradilar. IV. Xabar qilinishi lozim boʻlgan shubhali operatsiyalarni aniqlashning mezonlari va tartibi 18. Quyidagi hollarda pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiya shubhali deb topilishi mumkin: mijoz tomonidan zarurat tufayli soʻralayotgan, shu jumladan, ishonch bildiruvchi (agar mijoz ishonchli vakil sifatida ish yuritayotgan boʻlsa) haqidagi maʼlumotlarni taqdim etishni sababsiz rad etilishi; mijozning amalga oshirilayotgan bitishuvga nisbatan maxfiylik masalalari bilan ortiqcha tashvishlanishi; mijozning xizmat koʻrsatishning foydaliroq shartlariga nisbatan eʼtiborsiz boʻlishi, shuningdek, mijoz tomonidan ayni turdagi xizmatlar koʻrsatishdagi oddiy toʻlovdan farq qiladigan yuqori mukofotning taklif qilinishi; mijozning operatsiyalari yaqqol iqtisodiy mohiyatga ega boʻlmaganligi, mijozning taʼsis hujjatlarida yoki davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi guvohnomasida nazarda tutilgan maqsad va faoliyati turlariga toʻgʻri kelmasligi; bitimga mijoz faoliyatiga toʻgʻri kelmaydigan qoʻshimchalar va oʻzgarishlar kiritilishi; operatsiyani amalga oshirishda mijoz qattiq turib olgan asoslanmagan shoshma-shosharlik; mijoz tomonidan avval kelishilgan operatsiyaga (bitimga) bevosita uni amalga oshirilishidan oldin koʻproq, ayniqsa, pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk harakati yoʻnalishiga taalluqli oʻzgartirishlar kiritilishi; mijoz haqidagi maʼlumotning mavjud emasligi, shuningdek, koʻrsatilgan bogʻlanish maʼlumotlari, xususan, pochta va elektron manzili, telefon raqamlari va elektron kanal maʼlumotlari boʻyicha mijoz bilan aloqa oʻrnatish imkoniyatining yoʻqligi; maʼlumotlar va hujjatlar taqdim etilishini mijoz tomonidan asossiz kechiktirilishi yoki mijoz tomonidan tekshirib boʻlmaydigan maʼlumotni taqdim etilishi; mijoz tomonidan bitim ishtirokchilari haqida bila turib yolgʻon axborot va notoʻgʻri maʼlumotlarning taqdim etilishi; operatsiya bajarilgan kunda eng kam ish haqining 1000 baravaridan yuqori summada boʻlgan qaytariladigan shakldagi lizing operatsiyalari amalga oshirilsa; mulk yoki asbob-uskuna bilan bogʻliq katta miqdordagi lizing operatsiyalarining narxlari bozor konyunkturasidan oʻzgacha boʻlganda yoki bu operatsiyalar bajarilishidan manfaat koʻzlansa; lizing toʻlovlarini asossiz ravishda oshib ketishi; lizing oluvchilar tomonidan lizing toʻlovlarini toʻliq yoki qisqa muddat ichida (uch oydan oshmagan holda) toʻlanishi hamda ushbu pul mablagʻlarining kelib chiqish manbaalari nomaʼlum boʻlganda; lizing shartnoma shartlaridagi majburiyatlar hamda toʻlovlar, uchinchi shaxslar tomonidan amalga oshirilishi koʻzda tutilgan boʻlsa; agar mijoz yoki operatsiya ishtirokchilaridan biri jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatda doimiy yashaydigan, turgan yoki roʻyxatdan oʻtkazilgan boʻlsa; amalga oshirish maqsadi qonun hujjatlari bilan oʻrnatilgan nazorat jarayonlaridan bosh tortish dyeyishga asos boʻladigan operatsiyalar yoki bitishuvlarning koʻp marotaba yuritilganligining aniqlanishi; identifikatsiyalashni yakunlashning imkoni boʻlmasligi yoki lozim darajada tekshirish natijalariga koʻra, mijoz bilan amaliy ish munosabatlarini oʻrnatish maqsadga muvofiq emasligini koʻrsatib turadigan maʼlumotlarning olinishi. (18-band Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻiga (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) muvofiq oʻn toʻqqizinchi xatboshi xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) 19. Operatsiyani shubhali deb tan olish har bir aniq holatda ushbu Qoidalar bilan oʻrnatilgan shubhalilik mezonlaridan foydalangan holda oʻtkaziladigan kompleks tahlil asosida, shuningdek, mijoz shaxsi, uning obroʻsi, amaliy ish munosabatlarining xususiyati, bitimning asoslari, maqsadlari, hajmi va turi, uni amalga oshirish usuli bilan hamda shubhali operatsiyani toʻgʻri aniqlash uchun ahamiyatli boʻlgan boshqa holatlar asosida aniqlanadigan tavakkalchilik xavfiga bogʻliq ravishda amalga oshiriladi. 20. Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar har qanday operatsiya, shu operatsiyalarning taraflaridan biri: terrorchilik faoliyatda ishtirok etayotgan yoxud ishtirok etishda gumon qilinayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs; terrorchilik faoliyatni amalga oshirayotgan yoxud amalga oshirishda gumon qilinayotgan tashkilotning bevosita yoki bilvosita mulkdori boʻlgan yoxud uni nazorat qilayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs; terrorchilikni amalga oshirayotgan yoki amalga oshirishda gumon qilinayotgan jismoniy shaxsning yoxud tashkilotning mulkidagi yoki nazorati ostidagi yuridik shaxs ekanligi haqida belgilangan tartibda olingan axborot mavjud boʻlsa, Departamentga xabar qilinishi lozim. Bunday hollarda lizing beruvchilar pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni bu operatsiya bajarilishi lozim boʻlgan sanadan eʼtiboran uch ish kuniga toʻxtatib turishga va ushbu operatsiya haqida uni toʻxtatib qoʻyilgan kunning oʻzida Departamentni xabardor qilishga majburdirlar. Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyani toʻxtatish haqida Departamentning koʻrsatmasi boʻlmaganda, koʻrsatilgan muddat tugashi bilan lizing beruvchi toʻxtatilgan operatsiyani amalga oshirishga adi. 21. Mijozning operatsiyasi shubhali deb topilgandan soʻng, masʼul shaxs mijozga nisbatan kelgusidagi xatti-harakatlar haqida qaror qabul qiladi, jumladan: shubhali operatsiya toʻgʻrisida Departamentga xabar berish haqida; mijoz bilan operatsiya oʻtkazishga alohida eʼtibor qaratish haqida; qonun hujjatlari yoki u bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq mijoz bilan munosabatlarni toʻxtatish haqida. 22. Shubhali operatsiyalar haqidagi maʼlumotlar lizing beruvchilar tomonidan Departamentga shubhali operatsiyalar deb topilgan paytdan eʼtiboran bir ish kunidan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan shaklda beriladi. Shubhali operatsiyalarga taalluqli har bir maʼlumot haqida axborot masʼul shaxs tomonidan qogʻoz va (yoki) elektron koʻrinishda yuritiladigan maxsus jurnallarga kiritiladi. 23. Lizing beruvchilar tegishli operatsiyadan shubhani tasdiqlovchi yoki olib tashlovchi har qanday maʼlumotni Departamentga kechiktirmay topshirishlari zarur. V. Ichki nazoratni amalga oshirish natijasida olingan axborot va hujjatlarni rasmiylashtirish, saqlash, maxfiyligini taʼminlash 24. Departamentga xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar boʻyicha qonun hujjatlariga va mazkur Qoidalarga muvofiq quyidagilar rasmiylashtiriladi: operatsiya turi va uni amalga oshirishning asoslari; operatsiyani amalga oshirish sanasi va summasi; operatsiyani amalga oshiruvchi jismoniy yoki yuridik shaxsni indentifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar; operatsiyani topshirigʻi boʻyicha va nomidan amalga oshirilayotgan jismoniy yoki yuridik shaxsni indentifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar; ushbu shaxs nomidan operatsiyani amalga oshiruvchi jismoniy yoki yuridik shaxsning vakilini (ishonchli vakilini) indentifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar; pul mablagʻlari va boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar boʻyicha qabul qiluvchi va uning vakilini indentifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar. 25. Lizing beruvchilar pul mablagʻlari va boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotni, shuningdek, mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha identifikatsiyalash maʼlumotlari hamda materiallarini shu jumladan, ish yozishmalarini qonun hujjatlarida belgilangan, lekin operatsiya amalga oshirilganidan yoki mijoz bilan munosabatlar toʻxtatilganidan keyin besh yildan kam boʻlmagan muddatlar mobaynida saqlashlari shart. (25-band Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) 26. Lizing beruvchilar jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq axborotdan erkin foydalanishni cheklaydilar, uni tarqalib ketmasligini taʼminlaydilar hamda bundan manfaatdor boʻlgan boshqa jismoniy va yuridik shaxslarni maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etilgan ularning operatsiyalari toʻgʻrisidagi xabarlarni taqdim etish haqida xabardor qilishga haqli emaslar. Lizing beruvchilar ichki nazorat funksiyalarini amalga oshirish jarayonida olingan axborotni oʻz xodimlari tomonidan oshkor qilmaslikni (shaxsiy maqsadlari yoxud uchinchi shaxslar manfaatlari uchun foydalanilmasligini) taʼminlaydilar. VI. Yakunlovchi qoidalar 27. Mazkur Qoidalar talablariga lizing beruvchilar tomonidan rioya etilishi ustidan monitoring va nazorat Departament tomonidan amalga oshiriladi. 27 1 . Mazkur Qoidalar, shuningdek, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha boshqa hujjatlar lizing beruvchilarning barcha xodimlariga yetkazilishi lozim (27 1 -band Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining 2010-yil 6-oktabrdagi 23-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2030-1 06.11.2010-y.) bilan kiritilgan — OʻR QHT, 2010-y., 44-45-son, 396-modda) 28. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonun hujjatlari buzilganligi hollarini yashirishda, shuningdek, mazkur Qoidalar talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi. (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 45-son, 485-modda; 2010-y., 44-45-son, 396-modda)