El Canal Grando el xe el prinsipal canal de Venesia. Łóngo sirca 3800 metri , el divide in dó parte el séntro stòrego trasando na "S" roversada che ła va dal'entrada del Ponte de ła Libartà al Basin de San Marco. El xe fiancà par tuta ła łonghesa da maravegióxi edifisi, in gran parte dei sècołi intrà el XII e el XVIII, chei mostra el benèser e l'arte creai da ła Repùblica de Venesia, faxendoło un dei sìnbołi de ła sità. Ogni an i venesiani i ghe revive tradision secołare de ła Serenìsima come ła Regada Stòrega. Dópo un corto tóco in diresion sud-est, al'altesa del Pónte de ła Costitusion el gira a nord-est par descriver na granda ansa łóngo ła qual se cata el Pónte dei Scalsi e ła confluensa del Canal de Canaregio, e che ła finise al Pónte de Rialto, l'unego antigo frai pónti e famóxo come el canal steso. Da qui el va vanti verso sud-ovest e dópo a sud e infin a est dal Pónte del'Academia a ła Punta de ła Dogana. In sto percorso qua el toca sinque dei sie sestièri, el tol 45 rii minori e el xe sorpasà da sete pónti . El più resente el xe el Ponte de ła Costitusion, progetà dal'architeto Santiago Calatrava par cołigar el piasal de ła Stasion de Venesia Santa Lusia co Piasal Roma, caołìnea de łe lìne automoblìstiche del'Azienda Consorzio Trasporti Venezia. Fiume intorno al qual ła sità ła xe nasua, séntro vital dei tràfeghi de ła Serenìsima par tuto el Medioevo, el Canal Grando el xe stà ła sede più anbia dei pałasi de rapresentansa de łe famége patrisie, el łógo indove mostrar ła propia richésa, «el vèro Libro d'oro» inte el qual destìnguerse. I xe almanco 170 łe rexidense che anca deso łe pol contar un mièr de ani de splendor de ła Repùblica, inte ła storia de łe famége che łe ga visuo e inte el vicendarse de łe architeture, sénpre influensae da un gusto particołar venesiano. Se poe dir che co sta "gara" qua al pałaso più beło Venesia ła gabia dato corpo inte el Canal Grando al'orgogio de ła propia identidà e al profóndo łegame co ła laguna. A ste qua se xónta qualche céxe, scółe e canpi; póche łe fondamente par costegiarlo a pie. Squaxi tute łe abitasion łe salta fora diretamente dal canal, sensa marsapié: soło navegando se pue contemplar sensa interusion sto seren seguirse de pałasi łumenai dai riflesi del'aqua, ixołai dai fiumi de xente e de frecuente "serai drénto" da variopinte brìcołe par l'atraco. El Canal Grando el da cusì un anbiente incantà, componente esensial de ła magìa che ła ga fato Venesia na de łe sità più amae al móndo. A. Zorzi, P. Marton – Magnus Ed., Udine 1989; ISBN 88-7057-083-5 M. Brusegan - Newton & Compton Ed., Roma 2005; ISBN 88-541-0475-2. E. e W. Eleodori – Corbo e Fiore Editori, II ed., Venezia 2007; ISBN 88-7086-057-4. . 3 ed. Milano, Touring Editore, 2007. ISBN 978-88-365-4347-2. Alvise Zorzi, P. Marton. . Udine, Magnus, 1989. ISBN 88-7057-083-5. . Milano, Touring Editore, 2004. ISBN 88-365-2918-6. Raffaella Russo. . Venezia, Arsenale Ed., 1998. ISBN 88-7743-185-7. Umberto Franzoi, Mark Smith. . Venezia, Arsenale Ed., 1993. ISBN 88-7743-131-8. Giuseppe Mazzariol . . Novara, Istituto Geografico De Agostini, 1989. Gianjacopo Fontana. . Venezia, Filippi Ed., 1967. Andrea Fasolo, Mark Smith. . Venezia, Arsenale Ed., 2003. ISBN 88-7743-295-0. Terisio Pignatti . . Milano, Electa, 1981. Silvia Gramigna, Annalisa Perissa. . Venezia, Arsenale Coop Giuseppe Tassini. . Venezia, Filippi Ed., 2001.