Ła paroła pułitega ła vien doparada par riferirse al l'atività e a łe modałità de goerno o par parlar del laoro de opoxision. Połe rifarirse a stati, confederasion e organixasion intergoernative, o anca a prexense locałi e del teritorio come łe rejon e i comuni: In sti ultimi caxi, l'asion de goerno se parlaria de aministrasion locałe. Ghe xe diverse forme de goerno che talvolta na ideołoxia pulitega preferise al posto de n'altra. Da el greco antico politikḗ , co sotointexo téchnē ; in estexo: "arte che atien a ła sità-stato", algune 'olte in ridusion se ghe dixe "tecnica de goerno ". Da ła stesa raixa vien anca el sostantivo polī́tēs e l'agetivo polītikós . Secondo n'antica definision scołastega, xe . El steso Aristotele inte ła "Pułìtega", el ga riconosuo par primo łe tre forme de goerno co łe so dejenerasion: politeia - scuaxi conpagna de ła democrasia inte el nostro lenguajo de deso, che xe el pòpoło che goerna. aristocrasia : dal greco aristoi se intende el goerno dei pì boni, in contrario de la so corusion oligarchia , che nsoma, saria el goerno de alguni, no xe necesario che sia dei mejo. Ła paroła aristocrasia l'è pasada par ciamarghe el ceto dei nobiłi al posto de ła forma de goerno. Oclocrasia, xe sta definia come "El goerno de ła fecia de ła xente". monarchia : deriva da "mo" che se riferise al goerno de un omo soło. Ła paroła tiranno, indicava queło che se toeva in maniera iłegal el podere. Inte Gresia antica no gavea el significà spresante de deso, ma indicava soło l'"iłegałità" del podere. Da vardare che inte el mondo ellenico, jera riconosua anca ła diarchia, che l'è el goerno de do omani, come che se faxea a Sparta. Inte el 1500 ła paroła pułitega ła xe njiesta rivedua anca da Machiavelli che co el so tratà "El prinsipe", ła ga anałixada e el ga identifigà na nova formułasion, separando da on etica siviłe, on etica statuałe, in quanto pì alta e difarente, un etica del goerno de on entità teritorial e de na comunità omana, che l'è el superior atore distinto da łe exijense de ogni singoło omo o grupo de omani de ła comunità eła. Eło inventa cusì el termine "Raxon de stato", che paró ła mantegnarà sempre ben separada dal termine pułitega, che ła so acesion par Machiavelli a restarà inte el totałe poxitiva, . Machiavelli intendea dare a ła pułitega on autonomia che el clero de l'epoca no jera disposto a darghe. El vegnarà censurà dai so contenporanei e criticà in tuta Eoropa par łe so dichiarasion. Stesa sorte ła ghe tocarà on secoło dopo a Thomas Hobbes anca se el ghea riconosuo ła mejor forma de goerno inte el sovran asołuto el considerava ła so funsion che derivava no da ła vołontà divina ma da on pato orixinario tra omani libari. Al contrario de Hobbes, John Locke no soło no'l vedea inte l'atribusion al sovran de tuti i poderi ła sołusion a i scontri del popoło ma ansi el ga scrito l'idea che el sovran el gavea da rispetar i diriti fondamentałi come ła propietà privada. Fondamentałe xe inte ła storia del pensiero pułitego l'opara de Montesquieu "" dove viene formulata la distinzione dei poteri come prinsipio base par evitare la tiranide. Anca Montesquieu el tira lustro su i vari tipi de goerno, par finir dixendo che ła monarchia costitusionałe resta ła forma mejo, parché ła clase nobiłe in xenerałe xe manco corutibiłe, visto che ła xe vincołada al prinsipio del onore.