La Liga de Smalcalda ła ze sta na liga difensiva de prìnsipi protestanti del Sacro Roman Inpero, istituia inte ła metà del XVI secoło. La Liga ła tołe el nome da ła sità inte ła cuała ła vegnea fondada, o sia Smalcalda , in Turinza. La difuzion de ła Rieorma ła gaveva ofrio ai stati todeschi de l'Inpero un pretesto par afermar ła so autonomia rełijoza e pułìtega. Inte el Vènare 27 de febraro del 1531 ła zera stadaa ufisalmente costituia a Smalcalda na federasion de prìnsipi unii da l'opozision al poder inperiałe e da ła vołontà de deféndar el luteranèzemo dai tentativi de restaurasion catòłega metesti in pie da l'inperatore Carlo V; i fondatori i zera stai Fiłipo I de Asia e Joani Federico, ełetore de Sasònia, che i ghea zurà resìproca defeza dai pusìbiłi atachi inte i so teritori da parte de Carlo. Anhalt, Brema, Brunswick-Lüneburg, Magdeburgo, Mansfeld, Strasburgo e Ulma i zera stai chełi altri menbri orizenari de ła Liga, mentre Costansa, Reutlingen, Memmingen, Lindau, Biberach an der Riß, Isny im Allgäu e Lubeca i se ghea unio de sevente. La Liga ła gavea acordà par portar 10.000 ómani e 2.000 cavałieri par ła mùtua protesion La Liga de Smalcalda ła se ghea desolvesto ufisalmente dopo de ła rendesta de Fiłipo; e se bè che ghe fuse ła vitòria miłitare parò, Carlo V no el zera mai sta bon a métar fin al desentir che ła Riforma ła gaveva creà inte łe tere de l'Inpero. L'opozision dei prinsipi protestanti todeschi e ła concomitante recuperasion de łe ostiłità contro dei turchi e i fransezi ła ghea costrenzesto a l'inperatore de stipułare, inte el 1555, ła paze rełijoza de Augusta, che ła ghea stabiłio definitivamente ła divizion rełijoza de ła Zermània, afirmando el prinsipio del .