Francesco Petrarca el xe stà on poeta e scritor italian. L'òpara par ła cual Petrarca el xe noto da tute łe parte el xe el . Petrarca, anca se el se considarase soratuto, come tuti i intełetuai del so ténpo, on autor de łéngua łatina, el ga avuo on róło esensiałe par ła crésita de ła poexia itałiana in volgar. L'òpara łìrega de Petrarca, come el xe sta sotołineà da ła crìtega, ła tién de fato in ła tute łe esperiénse de ła poexia itałiana de łe orìxene, faxendo parò na sełesion dal punto de vista de ła mètrega e inte i argoménti chel gà influensà davèro tuta ła poexia a vègner. El fenòmeno del petrarchismo el xe parte de un dei capìtołi più complési inte ła storia de łe tradision łeterare europee. – scrito infrà el 1339 e el 1342 e in sèvito coretto e ritocà, el xe un poema eroico miga conpletà chel revarda ła seconda guera punica e in particołar łe asion de Scipione. – fato infrà el 1346 e el 1357 e costituio da dódexe ègloghe, i argoménti i gira infrà amor, połìtrga e moral. - scrite infrà el 1333 e el 1361, łe xe 66 létere in exàmetri, de cui qualche d'una ła trata de amor ma in magioransa łe se òcupa de połìtega, moral o de matèrie łeterare. - Quel chel resta - ła xe na cołesion de ómeni famóxi in proxa łatina dadicada a Francesco da Carara siór de Pàdova inte el 1358. - exempi stòreghi e curioxidà col fin de educasion moral. , descrision dei posti chei se incontra da Gènova a Gerusałeme. o - el ga na ciacołada co Francesco chel se varda inte ła só ànema grasie al giuto de Sant'Agostin. - Descrision de na vida dedicada a ło studio, miga propio da sołi, ma conpagni de xente che studia. - El sénbra sìmiłe a queło de prima, ma sta qua ła xe na sołitùdene magióre, par fini rełigióxi. - córti scanbi de parołe intrà el "Gaudio" e ła "Ragione", poi el "Dolore" e ła "Ragione". El ła xe ła storia poètega de ła vida interior del poeta. Ghe xe 366 poexie: 317 sonéti, 29 canson, 9 sestine, 7 bałade e 4 madrigałi . Petrarca ghe scrive del só amor par Laura, incontrada inte el 1327 e existia par vèro, anca se queła de łe poexie ła xe più na creasion poètega del'autór, e el cónta ła guera che ła se fórma in łu infrà el pensièro de Laura vista come pecà e Laura ogeto del só amor. Ghe xe anca poexie de caràter połìtego, moral, ecc St'òpara qua ła se sera co un'invocasion a ła Vèrxene Maria.