Col tèrmano satèłite artifisałe se intende na pareciadura fazesta da l'omo e metesta in òrbita da torno a ła Tera o inte un'altro pianeta par vàrie finałità in suporto a łe necesità umane . L'insieme de pì satèłiti artifisałi adibii a un'isteso fin i forma na o de satèłiti artifisałi. El primo che el ghene ghea parlà el ze sta ła scritore britànnego de fantasiensa Arthur C. Clarke inte el 1945 e vinti ani pì tardi ła NASA ła ghea anuncià de gavèrghene costruio uno in ałumìnio. I satèłiti artifisałi i se połe sudivìdar in: , destinai a ła reserca s-ceta inte el canpo de l'astronomia o de ła zeofìzega, ez. Tełescòpio Spasiałe Hubble o Lageos; , destinai a fini miłitari o a dòpari comerciałi siviłi. I satèłiti aplegadivi i se połe oncor-pì sudividere in: satèłiti par tełecomunicasion, aparati costruii da l'omo par łe tełecomunicasion, ez. i Satèłiti COSPAS-SARSAT; de frecuente i vien pozisionai inte un'òrbita zeostasionària da torno a ła Tera e in nùmaro justo par formar na rete satèłitare; satèłiti meteorołòzeghi, pozisionai sia in òrbita zeostasionària sia in òrbita połare ; satèłiti par tełerinlevamento, costruii par el tełerinlevamento, ła cartografia e l'oservasion sistemàtega de ła superfise terestre ; satèłiti par ła navegasion, cofà cuełi là de ła rete GPS ; satèłiti miłitari sia par fin ofensivo che defensivo, ez. ła rete de satèłiti de monitorajo nucleare Veka o el statunitense Geosat; stasion orbitanti, es. Stasion Spasiałe Internasionałe, Skylab, Mir; sonde spasiałi in magnera inpropia, parché in zènare łe sonde no łe òrbita da torno de un'altro corpo. In pì i ze caraterizai in baze a l'òrbita che i percore. Le òrbite prinsipałi łe ze: òrbita połare, òrbita ecuatoriałe, òrbita zeostasionària, òrbita terestre basa, òrbita terestre mèdia.