El viołin el xe un strumento muxicałe de ła fameja dei archi. Le so orìxeni le risałe al XV secoło Vari conpoxidori i se ga dedicà a ła scritura de conçerti par sołista par 'sto strumento. I primi viołini i ga fato la so conparsa inte el XV secoło ne łe Alpi, come che dimostra dei afreschi rinvegnù inte l'Italia setentrionałe. Tra i primi costrutori de viołini, figura i itałiani Gasparo da Salò, Andrea Amati e Giovanni Paolo Maggini. 'N 'tel XVI secoło, el viołin el diventava un strumento par conpagnare la voxe. Inte el secoło sucesivo, se ga inisià a dopararlo inte ła mùxica da càmera, dove che el ga sostituìo ła vioła come primo strumento. El strumento el ga ragiunto la so forma atuałe tra la fin del XVII secoło e i inisi del XVIII secoło. Uno dei primi conpoxidori a contribuire a ła mùxica par viołin xe stà Arcangelo Corelli.