Avigliana Vian-a 31/05/2011 aviglianexi Avigliana xe un comùn de 12.133 abitanti del Piemonte, situà a na véntina de chiłometri a ovest dal caòłogo piemontexe. El comùn se cata in un anfiteatro morenico intra el Monte Pirchiriano, sol cuało se leva ła Sacra di San Micèl, e ła cołina de Rivołi, ne ła parte terminałe de ła Val de Susa verso ła piana in un molteplice e conpleso teritòrio cognosùo cofà Anfiteatro romenico de Rivołi-Avigliana. El comùn fa parte de ła Comunità Montana Val Susa e Val Sangone. La sità xe ponesta a 383 m.s.l.m inte ła Val de Susa. El Comùn vien atraversà dal fiume Doria Riparia, un afluente del Po e ga el Lago Grando e el Lago Picoło che fa parte del Parco naturałe dei Laghi de Avigliana. La sità xe un otìntico xojeło medievałe pósto datórno a łe cinta de łe Alpi darénte a ła mołe de ła Sacra de San Micèl. El primo toponemo xe oferto pròpio da ła stesa Avigliana che riva ła so orìxene dal romàn co ciàro riferimento a cołoni del nord-itàlia , che se ga spostà a ridoso de łe Alpi dopo ła creasion de ła cołonia de e co ła prima definision xuridico-aministrativa de ste tère ai confini col regno cosiàn in età inperiałe. So l'opòsta riva del fiume, l'atuałe sito de Drubiaglio deve el so nome latìn . In sto liógo scavi exeguìi inte el XIX secoło ga dà tenpo portà a l'identificasion del sito co ła , ricordà inte i itinerari de epòca romana, zera infati el lógo de squodidór doganàl al pasagio de confin infra l'Itàlia e ła Gałia. Le prime testionianse de prexensa umana ne ła xona risałe al neołitico, epoca a ła cuała apartien trase de un centro pałafiticoło rinvegnùe a ła fin del XIX secoło inte i palùi darénte i laghi. A l'età de ła pièra e del bronxo risałe alcune ase e numaroxe copèłe utiłixàe dai druidi celti par cerimonie sacrifegałi. Al 595 a.C. se fa risałìr ła formasion de un centro abità par òpara de Belloveso un condotiero celtico. In epoca romana ła citadina rexulta al confìn co l intrà l' e el regno de Cosio quindi xe ła sede adata par scòder ła , el dàsio so'łe marcansìe che rivava da łe Gałie. Senpre inte el periodo romàn Avigliana asiste al pasagio de łe łegión de Costantìn che rivava da łe Gałie e al scontro co quełe de Masensio inte ła piàna de Rivołi. Al 574 risałe łe prime òpare de fortificasion sol monte Pezzulano sol cuało se leva tutora el casteło tirà su par òpara de Clefi, re dei Longobardi. Segóndo alcune fonti, el scontro infra łe trupe de Pipino il Breve, re dei Franchi, e Astolfo, re dei Longobardi, del 750 avien 'rente ła çità. Nei ani drìo ła storia de Avigliana depende stretamente da łe vicende de l'Abasia de ła Novałesa fondàda dai mùneghi Benedetini che costruise inte el paexe un ospeàl destinà ai pełegrini che riva da ła Fransa dopo l'atraversamento de łe Alpi. L'arivo dei Saraceni porta a ła destrusion durante łe so incursion scominsiàe inte el VIII secoło de numaroxe òpare benedetine. I scorabiamenti continua fin a ła metà del X secoło quando raxonto el culmine co ła catura de l'abàte de Cluny al Gran San Bernardo, Arduino il Glabrione riseve l'incargo de slontanàr i Saraceni. Sconfiti i nemìghi, se ga da frontàr la ricostrusion de ła Val de Susa e del casteło de Avijana. Na notevołe inportansa par el paexe ła riveste ła fegùra de ła marchexa Adelaide, moièr de Oddone conte di Moriana Savoia. A eła se deve ła costrusion inte ła metà de l'XI secoło del cussìdito Borgo Novo nato par unìr el casteło col preexistente Borgo Vecio pósto più in baso.