El o xe on secoło del I mìłenio v.C., che 'l xe tacà inte el an 900 v.C. e el xe finì inte el ano 801 v.C Inte a fin del IX secoło taca l'età del fer inte el Eoropa sentrał e donca anca inte el Vèneto. I Vèneti i abita tut el Vèneto dal Łago de Garda fin a l'Istria, i xe on popoło 'vansà e struturà. I xe boni e avansai inte el agricoltura, inte el artexanà, inte ła costrusion de armi e altre robe che i trafega co altri popoi, anca grasie a ła navegasion; i ga na łéngua co na scritura, de łe łexi, e tante sità e sentri pì o manco grandi e tanto altro. Inte a fin del secoło nase a Cultura de Halstat inte a xona sentro eoropea sora e Alpi. Inte a fin del secoło finise l'edà scura grega. Inte a fin del secoło, segondo a majoransa de e version, Omero ga scrito l'Iłiade e l'Odisea. Omero, famoxo poeta grego.