El xogełer xe chel laorador che se dà a ła xogełeria o sia ai xoge a vario titoło: el pol farli ricavandołi da ła materia grexa o połe faghene marcà; tanti se dà contenporaneamente a produsion e marcà diventando cuindi inprenditori L'artexan che se ocupa de ła produsion de xoge fa on mestier vecio che continua a esar fato. El preso dei manfati łori, no'l połe de serto esar conpetitivo co le xoge fate co l'juto de łe machine industriałi, ma ste xoge le xe tanto ben viste par ła so unisità, varietà e bełesa: de fati i artexani co pì tałento i xe considerai artisti. Tanti artisti xogełeri i xe ricordai inte łe varie ensiclopedie xenerałiste in tute łe lengoe dal mondo, in pì so ensiclopedie speciałixae xe scriti tanti altri artexani che vałe anca masa, che i gà dasà opare de gran vałore e de conseguensa tanto vosue dai cołesionisti de anticuariato, che i saria boni de spendare sifre inimaxinabiłi co ghe xe łe aste de Christie's, Sotheby's, ecc. El comersante, che se dà a ła vendita de ogeti in oro, arxento, piere presioxe , rełogi de vałore, bonboniere, laora in on negosio ciamà xogełeria laorando co beni dal grando vałore e i xe tante olte vitima de rapine. I artexani spesałixai inte ła xogełeria, i ga scumisia a crear ogeti inte el 7000 v.C., co l'oro el ga scuminsià a esar scolpio par ornare i omani. Anca oncò sto mestiere continua a esarghe e existe na marea de xogełeri inte el mondo. Pararia che i xogełeri Sumeri i conosese e i doparase l'avorio, l'oro, l'arxento, ła gałena e i lapislaxułi.