On artexan xe on laoratore esperto che dopara atresi, machine e materie prime par ła produsion o ła trasformasion de determinai ojeti o magnare. Prima de ła rivołusion industriałe tuta ła produsion ła avegnea soło che grasie a łori che laorava. I artexani spesałixai inte ła xogełeria, i ga scumisia a crear ojeti inte el 7000 v.C., co l'oro el ga scuminsià a esar scolpio par ornare i omani. Anca oncò sto mestiere continua a esarghe e esiste na marea de xogełeri inte el mondo. Anca se el costo dei manfati łori, nol połe de serto esare conpetitivo co le xoge fate co l'ajudo de łe machine, ma i xe tanto apresai par ła unisità, varietà e bełesa.