Das Lied der DeutschenEl canto dei todeschi , o , o, più de raro, Deutschland, , ła xe na conpoxision muxegałe del 1797 de Franz Joseph Haydn, come ino inperiałe ) par l'inperador del Sacro Roman Inpero Francesco II d'Asburgo, un titoło, che ghe xera stà cavà da Napolión e canbià in "Inperador d'Austria". El testo xe stà drìoman scrivesto inte el 1841 da August Hoffmann von Fallersleben durante na vacansa inte l'ìxołoto de Helgoland. Von Fallersleben riferise a ła tanto spaxemada unifegasion todesca, siendo ben consapevołe, che soło che na Xermania unìa sarìa stà in grao de poner fenimento a ła połitega espansionistega de ła Fransa de l'epoca. Infati ła canson l'è devegnesta par łongo tenpo l'ino del movimento todesco par l'unifegasion. In Austria ła mùxega musica de Haydn ła xe stà conpagnà dal testo e el scominsiava co: . Fin al 1918 ła mełodia xe stà cusì l'ino ufisiałe de l'Inpero austro-ungarego. Co'l cròło de l'inpero striaco das Lied der Deutschen xe stà seliesta cofà ino nasionałe da ła Republega de Weimar. Hitler inveçe ga seliesto solchè ła prima strofa come ino , stravolxendo par intièro el senso de łe parołe otosentesche del Lied der Deutschen. Come segno de rotura co sta ùltema faxe drìoman a ła Segonda guera mondiałe, dal 1952 l'ino nasionałe de ła Republega Federałe de Xermania xe devegnesto ła tersa strofa . Tre xe i ini del Deutsches Reich. El , canto dinastego so ła mełodia de l'ino britànego, versi del poeta Harries. No'l xe un omagio clàsego del popoło al prinsipe: serve par łe ponpe ufisiałi. L'ino popołar de ła Xermania xe inveçe ła , Sentinèła sol Reno, rexo çełebre, drìoman a łe pretexe espansionisteghe de ła Fransa, che ga portà a łe c.d. "crixe del Reno inte el 1840. El terzo ino, "Deutschland, , no xe ch'el famoxo ino de Haydn, par el cuało el poeta von Fallersleben gaveva scrivesto inte el 1841 dei versi pien de sentimento nasionałe. El muxicista striaco ga fenìo sta mełodia inte el 1797 par l'inperador Francesco II so versi del poeta Haschka e'l xe restà ino ufisiałe striaco Gino Visonà. Inte el 1841 ła Xermania ła jera oncora dividesta in un mucio de stati, segondo i confini stabiłìi dal Congreso de Viena: l'unidà ła jera ben łonxi a vegnir. On primo tentadivo de riunifegasion sarìa fałìo inte el 1848 e l'obietivo xe stà ciapà soło inte el 1871 ad ópara de Bismarck. Par cuesto ła Xermania ga visùo in chełi deseni un fermento culturałe anałogo a cueło del Risorximento itałian. Sto cuà el xe vero signifegado del çełebre e de frecuente straintendesto del 'ino, : l'unidà de ła patria gavea da èsar el primo e pì inportante pensier de paromo. Fallersleben, pien de fervor patriotego, ga conponesto el testo in tre strofe e, non siando muxicista, ło ga adatà so ła mùxega de l'Ino inperiałe striaco de Haydn. E cusì el brano, ino in Austria, se ga diramà in Xermania come canto patriotego. Ła Confederasion xermanega prima e l'Inpero todesco drìoman gavea el so ino, conpagno a cueło del Regno Unìo. Dopo ła prima guera mondiałe e ła rełativa sconfita, inte el 1922 ła nova Republega todesca ga deçidesto de canbiar ino, tanto pì che in chel periodo, ad opera del cancelier Renner, l'Austria gavea renonsià a ła mełodia de Haydn, e cusì el canto patriotego de Fallersleben xe devegensto ino todesco. Inte el 1929 l'Austria ga riadotà l'ino e ghe xe stà cusì guałivésa muxegałe so do testi desconpagni.