Lecrise, ła ze un avegnimento òtego-astronòmego che el se ga co un calsìase corpo sełeste, cofà un pianeta o un satełite, i se interpone intrà na fonte de luze, par ezénpio na steła o un corpo che el lùzega de luze refletesta, co uno dei do corpi sełesti soracitai. El secondo corpo par tanto, el entra inte el cono d'onbria o de penonbria del primo. In astronomia el vien zeneregamente doparà anca el tèrmeno "ocultasion", siben che st'ùltemo tèrmine el vegna doparà perlopiù co se parla de stełe o pianeti pì lontani da ła Tera. Sensa de altre spesifegasion de fato, łe ecrise łe ze, de sòłito, referie al sistema Sołe-Tera-Luna. La paroła "ecrise" ła deriva dal grego ἔκ , prepozision che signìfega "da" , e λείπειν, , che signìfega "lontanarse" o sia "scóndarse", "farse invedìbiłe". La rejon de l'onbria de ła Terra inte na eclise sołare o lunare ła se divide in trè parte che łe ze łe seventi: L'onbria, andove ła luna ła cuerze totalmente el sołe L'antonbria,andove che se estende pì in là de ła ponta de l'onbria, andove ła Luna ła ze davanti del sołe parò ła ze masa picenina par cuèrzarlo. La penonbria, andove che ła Luna ła ze solché in parte davanti al sołe. Sti tèrmani i połe vegner doparai anałogamente par altre eclise, cofà par ezénpio ła antonbria de Deimos co ła traersa el Sołe so Marte. Partindo da sti tèrmani se połe definir altre clasifegasion. Na eclise totałe ła se ga co l'oservatore el ze inte l'onbria, na eclise anułare co el oservatore el ze inte ła antonbria e co el se trova inte ła penonbria se parla de ecrise parsiałe o eclrise de parte. Par i corpi sfèreghi, co l'ojeto che sconde el ze pì ceo de ła steła, ła lonzitùdene de l'onbria a forma de cono de l'onbria ła ze data par: el ze el rajo de ła steła, el rajo de l'ojeto che sconde e ła ze ła distansa intr ła steła e l'ojeto che sconde. Par ła Terra, el ze de mèdia 1,384 km, che el ze tanto pì grando che el semiase major de ła Luna de 3,844 km. Par tanto el cono de l'onbria de la Tera el połe cuerzar totalmente ła Luna inte na ecrise lunare. Se l'ojeto che sconde el ga atmosfera, tutavia, na parte del sbreluzeghio de ła steła el połe vegner rifletesto inte el volume de l'onbria. Se ghese da capitar, par ezénpio inte na escrise de ła Luna da parte de ła Tera, ła Luna ła sarà un fià iłumenada. Le ecrise pì tìpeghe łe ze cuełe referie al sistema Sołe-Tera-Luna. Ste cuà łe se ga solché in cuei determinai momenti inte el cuało i trè corpi celesti i ze inpiniamente inlineai. Tuta-via, el pian inte el cuało se poza l'òrbita del moto de revolusion de ła Luna datorno a ła Tera el ze inclinà de sirca 5° 9' respeto a cueło de l'eclìtega . Se i do piani i coinsidese totalmente in ogni meze lunare, se garia na ecrise de Sole in corispondensa del novilùnio e una de Luna in corispondensa del plenilùnio. Ponesto che invese i piani no i coinside, ła condision de novilùnio o de plenilùnio no ła ze sufisente par determinar un'ecrise; sta cuà ła se ga solché co che i trè corpi i ze arenti de ła linea de intersesion dei do piani de revolusion . De fato el se verìfega pì raramente, co na frecuensa de 4 o 5 evegnense ogni ano Le ecrise inte el sistema Sołe-Tera-Luna łe se distingono in: Ecrise lunare: Se ła Luna ła se cata in opozision, o sia inte ła faze de plenilùnio, finmente che ła traversa un gropo se ga un'ecrise de Luna parché ła Luna ła pasa inte el cono d'onbria creà da ła Tera.