Na gałasia xe un sistema grando gravitasionalmente łigà, che ga stéłe, gas e pólvare interstéłare, plasma e na parte de sostansa scura che no se połe vèdar. Ła nostra gałasia ła se ciama , e serte volte anca . Ła paroła gałasia vien dal greco, , che vołe dir "late". Na gałasia tìpica ga tra diexe milioni e mile mijardi de stéłe , tute che łe xira datorno un sentro de gravità comun. Ghemo anca stéłe ixołade e un mèdio interstéłare che xe tanto débołe. Cuaxi tute łe gałasie ga tanti sistemi stéłari binari e graspi stéłari, e anca tante sorte de nevołoxe. Na gałasia ga na grandesa tra mijari e sentenari de mijari de ani luxe de diàmetro, e normalmente ła xe spartada da łe altre gałasie serti milioni de ani luxe. Anca se ła sostansa scura e ła enerxia scura par che łe sia pi del 90% de ła masa de cuaxi tute łe gałasie, ła natura de ste sostanse no se capise oncora tanto ben. Cualcuni ga demostrà che podaria èsar che ghe sia un buxo nero supermasivo intel sentro de tante gałasie, furse tute. El spasio intergałático, che xe el spasio tra gałasie, xe pien de un plasma débołe co na densità mèdia che xe pi basa de na particeła par metro cùbico. Seguramente ghe xe pi de 10 gałasie intel'universo che se połe védar. Ghe xe tre sorte de gałasie, prinsipalmente: Ła secuensa de Hubble fa na descrision na scianta de pi granda su łe gałasie; ła varda soło el so aparir. Comuncue, ła secuensa de Hubble varda tute łe gałasie, e ła xe baxada soło na so morfołozia. Par cuesto, podaria èsar che no stia drio vardar serte carateristeghe de łe gałasie, cofà, par exenpio, ła tasa de formasion de stéłe. Ła nostra gałasia ła xe na granda gałasia spirałe xbarada co forma de disco de pi o manco 30 chiłoparsec de diàmetro e grosa 3000 ani luxe. Ła ga 3·10 stéłe e na masa totałe 6·10 volte pi granda che el Sołe. Cofà łe stéłe, i braxi spirałi i ga ła forma pi o meno de na spirałe logaritmega, che xe uno schema che se połe calcołar matematicamente, e par che vien de na alterasion inte ła masa de stéłe che łe sta drio xirar. Cofà łe stéłe, i braxi spirałi anca i sta drio xirar datorno el centro, ma i fa cuesto co na vełocità angołare costante. Cuesto vołe dir che łe stéłe łe sta drio entrar e sortir del braxo spirałe tuto el tenpo. Se pensa che i braxi spirałi i xe parti onde ła densità xe pi granda, o onde de densità. Cuando łe stéłe łe va intel braxo, ła vełocità se fa pi basa, e par cuesto ła densità xe pi alta in cuełe parti; sta roba xe cofà i inbotijamenti che se połe vèdar inte ła autostrada: ghe xe na "onda" de machine pi lente che łe se sposta inte ła autostrada tra altre machine pi vełoci che łe stà davanti e dedrio. Łe machine che ghinè intel imbotijamento no łe xe senpre łe stese. Nojaltri połemo vèdar i braxi spirałi de łe gałasie, parche ła densità alta fa che ła formasion de nove stéłe sia pi alta, e par cuesto łe ga stéłe pi briłanti e pi xòvani. Intel ano 2003 Michael Drinkwater, de ła Università de Queensland, ga scoerto na nova sorta de gałasie, che łe xe clasificae come Gałasie Nane Ultradense. Ghi nè poche gałasie che łe resta ixołade. Cuaxi tute łe xe łigade gravitasionalmente a altre gałasie. Cusita, łe struture che łe forma połe èsar: , che i ga 50 gałasie o manco. , struture che łe ga mijari de gałasie mese tute insieme inte un vołume de pochi megaparsec. I graspi de gałasie i ga cuaxi senpre na gałasia xigante elìtica che ghe tien tute łe altre insieme.