Ła pelagra ła xe na małatia da carensa vitaminica, in particołare de . El nome el vien da uno dei sintomi de sta małatia: ła dermatite, ke ła fa ła pełe apunto "agra". Ła niacina ła xe na vitamina indispensabiłe par i procesi de osidoriduxion cełułari del'organismo; ła so mancansa no ła xe conpatibiłe co ła vita. Ła małatia ła vien fora quando ke se ga na dieta ke no ła gabia niacina drento e questo sucedeva quando ke ła gente, i pi poareti, i magnava soło ke połenta. Difati ła połenta ła xe fata col formenton, ke no ga niacina disponibiłe e gnanca triptofano, un aminoacido ke'l podaria trasformarse in niacina. In America, da dove ke riva el formenton , i nativi no i gaveva ła pelagra parchè, prima de magnarlo, i ghe faxeva el proceso de nixtamałizaxion. Ła prima segnałasion de pelagra ła xe sta in Spagna inte el 1735, ma xe sta sora-de-tuto inte el Vèneto ke ghe xe sta tanti e tanti casi de małà e de morti, fin al XX secoło. Ła pelagra ga colpìo anca i Stadi del Sud dei Stati Unii d'America, ała fin del XIX secoło, e xe sta presente in tuti i canpi de prigionia dove ke no i ghe dava da magnare el giusto . Ła małatia, ke se ciama anca , ła ga sti sintomi: alta sensibiłità ała luce del sołe confusion de testa, esare rabiosi Se no ła vien curà, ła pelagra ła fa morir in 3-5 ani.