Par unità miłitare navałe se intende sia ła sìnguła nave sia un grupo de nave, omozènee, cofà par ezénpio na scuadreja de caciatorpediniere, o dezomozènee cofà na task force, soto i comandi de un ufisałe superiore o merajo. Le unità miłitari navałi łe ga avesto un'evołusion orgànega pì lenta de łe unità miłitari terestri, tutavia łe lìnee de desviłupo łe ze stae anàłoghe, detae prinsipalmente dai progresi de ła tecnołozia miłitare. Sta tecnołozia cuà ła se ga evolvesta de paro-paso coi materiałi e ła cultura de ła navegasion, che ła ga dato a l'omo el mezo par móvarse rapidamente e economegamente inte łe longhe distanse e, cofà che ocore oncora oncó, tante de łe evołusion tècneghe łe zera stae orizenae in funsion de łe ezijense miłitari. De refleso ła se ga evolvesta l'organizasion, sia inte l'interior de ła sìnguła inbarcasion sia inte el rełasionar in magnera eficase grupi de inbarcasion, omozenei o dezomozènei, traerso de ła creasion de scuadre, armade navałi e speciałizasion de ómani e mezi. A ła dòpara de ła forsa muscołare cofà mezo de propulsion ła ghe ga fato dopo sostitusion ła dòpara de ła forsa del vento, par ła cuała łe ze stae fate màchine asè conplese, naseste da łe ezijense ligae al vołer na navegasion che ła permetese de navegar co potensiałe ofensivo. Inte-ła-fin, el motore mecànego el ga permetesto de desbołognarse-via da ła forsa del vento e de crear mezi che i podese ndar anca soto de ła superfise, anca co ła dòpara de l'enerzia nucleare. Inte el atuałe perìodo el va vanti el dòparo de łe forse navałi cofà , che łe połe vegner reduzeste par oparasion de controło inte i ponti pì intaresanti del comèrcio marìtemo. Le unità navałi militari in servìsio i połe vegner resumesti in trè categorie: unità de superfise: portaèrei, incrozatori, caciatorpediniere, fregae, corvete, patujatori, caciamine, nave anfìbie. unità subàcuee: SSBN, SSGN, SSN, SSK. unità de suporto: navi par provizonamento, nave lozìsteghe, nave idrogràfeghe e oseanogràfeghe, remorchiadori, nave spia, nave scoła, nave ospeałe, etc. Le tendense navałi atuali łe va verso a na redusion de he dimension de łe nave : Łe nave pì grande in servìsio inte el dì de uncó i ze i incrozadori, dei cuałi no se ghene prevede ła costrusion de nove clase, parché inte el dì de uncó, ła potensa de ła nave no ła ze pì ligada a łe so dimension e ghe ze na difarensa rispeto a łe vece nave armade solché de canoni. I mìsiłi uncó i ciapa manco spàsio e i ze boni de far dani pì grandi. Ghe ze un ingrandamento de łe dimension dei caciatorpedinieri e de łe fregae, ste ùlteme de fato łe vien sgrandie par ła necesità che łe ga da poder soravìvar a un mìsiłe. Inte łe unità subàcuee, inte el canpo dei SSN catemo ła clase pì numaroza inte ła statunitensa Los Angeles e la nova clase Virginia. le ruse Akula e Severodvinsk e la britànega clase Trafalgar, tute belché sora ai 5000 de tonełajo.