El , che in basco vol dir , l’è na quercia che sinbołixa łe tradisionałi łibartà del popoło bixcain e, par estension, de l’intiero popoło basco. I siori de Bizkaia i jurava de rispetar łe łibartà bixcaine soto de eło e ła tradision ła se ga mantegnùa: al dì d'ancó anca el lehendakari, presidente de ła comunità autonoma basca, l'açeta ła so carica qua. Durante el Medioevo, i raprexentanti de i viłaji bixcaini i tegnea łe so asenblee soto i grandi albari łocałi. Col pasar del tenpo, a partir dal 1512, el ruoło de l’asenblea de Gernika el vien a sostituirse a queło de łe singołe asenblee, e ła so quercia l’aquixise un signifegà sinbołico. Atualmente łe asenblee łe se tien inte na costrusion apoxitamente costruìa par sto scopo in tel 1833. Ła dinastia de i albari de Gernika conosùi: LAlbaro Pare , l'è l'albaro più antico documentà, visùo par 450 ani. LAlbaro Vecio , piantà al posto de l'Albaro Pare. El so tronco l'è conservà in un tenpieto preso łe Juntas Generales de Vizcaya/Bizkaiko Batzar Nagusiak. Qua in tel 1839 ła rejina regente Maria Cristina ła ga jurà in raprexentansa de ła rejina Ixabeła II; l'è stà l'ultima olta che sto rito el ga avù łogo. LAlbaro Fiol , l'è sopravisùo al bonbardamento de Gernika del 1837 e el ga visto el juramento del primo basco, José Antonio Aguirre. Atacà da un fongo, l'è stà dichiarà morto el 20 apriłe 2004. I jardinieri del governo de Bizkaia i ga conservà diversi albari de riserva cresùi da łe ghiande de st'albaro, mentre altri i'è sparsi par el mondo, dè in dono a diverse comunità de ła diaspora basca o a łe sità gemełe. LAlbaro Atuałe l'è stà piantà al posto de so pare, a ła , el 25 febrar 2005. El gran signifegà de l'albaro l'è iłustrà da n'evento che se ga verificà poco dopo el bonbardamento de Gernika. Qaundo łe trupe franchiste łe conquista ła çità, in tel 1937, el tercio de Begoña, formà da vołontari carlisti bixcaini, i mete na guardia armà intorno a l'albaro par protexarlo da i fałangisti, che i avarea volùo far cascar sto sinboło del nasionałixmo basco. Na quercia l'apare anca sul stema de ła Bixcaia e de conseguensa anca su quel de diversi paexi de ła Bixkaia. Na foia de quercia l'è el łogo uxà dal governo łocałe bixcain. Anca el logo del partio nasionałista basco Eusko Alkartasuna e na vecia version del łogo de l'organixasion nasionałista jovaniłe Jarrai i mostra foie de quercia. El Lehendakari Aguirre el ga fato qua el juramento par entrar in carica, par via del vałor sinbołico de sto posto. Łe parołe che el ga utiłixà i'è łe seguenti: Inte l’epoca moderna, davanti al ‘’juro’’, se ga xontà ła fraxe "davanti a voialtri, raprexentanti del popoło". l’è anca el titoło de na canson prexentà a Madrid dal bardo basco José María Iparraguirre, muxica de ’’Juan María Blas de Altuna e Mascarua’’, a cełebrasion de l’albaro de Gernika e de ła łibartà basca. Sta canson l’è un ino mia ofiçiałe dei baschi, afiancà a l’ofiçial Eusko Abendaren Ereserkia. L’è stà ciamà ła "marsiliexe dei baschi". Ghè version con quatro, oto o dodexe strofe. En più, Iparragirre, in quanto bertsolari e quindi inprovixador, l’à introdoto diverse varianti durante łe so performance. Qua de seguito ze riportà el testo in originałe, basco stàndar e ła tradusion in vèneto.