Ła forma de desentralixasion selta in Itàlia ła xe cuela de dividar el teritorio nasional in Rejon, che insieme a Comuni, Provinsie e Stato "łe costituise ła República" . Łe rejon tute łe ga autonomìa lejislativa, de aministrasion e finansiaria conforme a ła Costitusion, in particołare a i articołi 116 , 117, 118, 119 e in xenaral in tuto el Titulo V de ła II Parte de ła Costitusion . Łe połe lejiferar su łe materie atribuìe lore da ła Costitusion o da i sò propi statudi speciałi adotadi dal Parlamento co Leje Costitusional. Łe dispone de conpartecipasion al xetito fiscal del sò propio teritorio su ła base de łe materie gestìe e aministrade e de finanse propie, conforme al articolo 119 Cost. e a łe Leji Statałi in materia de "coordenamento de ła finansa pùblica". Cuaxi tute łe rejon łe xe almanco divixe, oltre che in Comuni, in Provinsie e senpre cuaxi tute łe xe ła forma più granda de autoguverno łocal . L'Itàlia ła xe formà da 20 rejon e 5 de cueste łe ga avù derito a na particułare łejislasion speciałe par motivasion culturałi, ziogràfeghe, stòreghe o grasie a ła prexensa de na menoransa łenguistica. Łe altre 15 rejon co statuto normal łe ga podesto scominsiar el sò laoro sol che a partir dal 1970, mentre cuełe speciałi łe laorava dexà inte el periodo tra el 1945 el 1948 . Tute łe rejon łe ga un sistema de voto magioritario, fora che el Trentin-Alto Àdexe e ła Val d'Aosta che łe ga oncora un sistema proporsional. In tute le Rejon se vota par el candidado Presidente, jutà da ła sò coalision połitega o partio, e ghe vien dà un premio de majoransa dito de "guvernabiłità" a ła coalision che ła sostegneval candidado chel ga ciapà pì voti de tuti i altri. I premi de majoransa el sistema de voto e de elesion dei consejeri e del Presidente, oltre al nùmaro dei stesi consejeri, i xe definìi co Leje Rejonałe, su ła baxe de ła Leje Statałe "Tatarella", n. 43/1995. In Trentin-Alto Àdexe e in Val d'Aosta no se vota mìa par el Presidente, ma propio par el Consejo, do che el Presidente el vien ciólto da i consejeri dei partii ełexesti. I organi istitusionali i xe ła Xonta Rejonałe co sora tuti el che ła xe el 'guverno' el Consejo Rejonałe chel xe el 'parlamento'. El Presidente el xe el raprexentante de tutta ła rejon, el nòmena ła Xonta, el promulga łe leji rejonałi, el indixe i referendum su łe materie de conpetensa rejonal, el xe responsàbiłe par l'atuasion del federałismo fiscal. Ła Xonta ła para vanti ła Rejon e ła derixe e coordena el laoro del Consejo. El Consejo Rejonal el xe l'organo lejislativo de ła rejon, l'aprova łe leji e i regołamenti su łe materie de conpetensa rejonałe. L'aprova e modìfega el statudo rejonal. Consejo e Presidente i xe łigà conforme el prinsipio "simul stabunt, simul cadent", chel vol dir che no i połe star in carga se no asieme. Co łe dimision del Presidente donca, anca el Consejo "el casca" e se indixe nove ełesion. Tante rejon del Setentrion łe ga dimandà e łe dimanda oncora ancò più autonomia e rispeto par łe rejon. Sta quistion ła xe causà dal senso de 'discriminasion' che ghe sarìa tra łe rejon a statudo ordenario e łe rejon speciałi, dovesto anca a ła pì larga autonomìa fiscal che ste ultime łe ga e a łe sò pì grande conpetense.