Łonbardo Lengua lumbarda, lumbaart El Łonbardo l'è na łéngua gal-italega parlada soratut inte ła Łonbardia, inte el Canton Tisin, inte i Grixoni e inte ła rasion oriental del Piemonte da calche 7 miłioni de àneme. El primo scrito łonbardo cognosuo el xe el del 1264. L'autor el xe Pietro da Barsegapè. Ła Łéngua łonbarda xe destinguìbiłe in sotogrupi łengoisteghi che i xe intełejìbiłi intrà de łuri. Łe do varianse prinsipałi łe xe cueła oriental, ciamada anca o e cueła osidental, ciamada anca o , ste do varianse łe ga soratut difarense fonołoxiche bastansa marcae, diritura łe podaria esar ciapae cofà do łéngue separae. Łe difarense inportanti łe rivarda soratut łe létare /v/ e /s/ che inte ła variansa oriental łe deventa aspirae , par exenpio ła paroła osidental a oriente ła deventa , ła paroła ła deventa . N'antra difarensa xe ła pronunsia de łe ploxive ała fin de łe parołe come che a oriente łe vien pronunsiae e . Łe varianse diałetai del łonbardo osidental o insubre łe xe tradisionalmente: Miłanexe, Łomelin, Vigevanasco, Bustoco, Legnanexe , San Giorgexe , Briansol, Monzexe, Trezzexe, Laghée , Lecchexe, Comasco, Valasinexe, Canzexe, Saronexe, Tisinexe , Ossolan, Valtełinexe, Varesot, Verbanexe, Lodixan, Novarexe, Tortonexe. Łonbardo oriental: Bergamasco, Cremasco, Sorexinexe, Alto Mantovan, Bressan, Trentin Osidental. Bormin, Livignasco, Alto Camuno I diałeti parlai inte ła bassa Łonbardia i ga alcune influense emiliane: Cremonexe, Basso Mantovan e Casalasco-Viadanexe. Ghe xe de łe ìzołe lenguisteghe lonbardofone: Inte ła Sicilia ghe xe dei diałeti del łonbardo che i risałe al Medioevo, i vien ciamai Diałeti Gal-Itałeghi de Sicilia, i ga influssi diałetai del sicilian. Inte el Lasio xe parlà on diałeto łonbardo da ła Comunità Valtellinexe de Roma. El Łonbardo el podaria esar retegnua łéngua rejonal minoritaria ai sensi de ła Carta Eoropea par łe łéngue rejonai e minoritarie che al' art. 1 el dixe che par . Tutociò el Stado Itałian no el reconosse el łonbardo cofà łéngua rejonal. No ghe xe recognossimenti ofiçiai gnanca da ła Svisera, ndoe parò el vien studià dal Centro di dialettologia e etnografia de Belanzana.