'L idrògheno o idròdzeno el xe el primo ełemento chìmego de ła tabeła periòdica dei ełementi e el ga come sìnboło H e come nùmero atòmego 1. Al stato ełementar ghe xe idròdzeno sóto fórma de mołècoła biatòmega, H, che a presion atmosfèrega e a tenperadura anbiénte el xe un gas sénsa cołor, odor, vèro infiamàbiłe. L'idròdzeno el xe l'ełeménto più łixièro e più comun de tuto l'universo chel vedémo. El se cata 'ntel'acua e in tuti i conposti orgànisi e organismi vivénti. L'idrògeno el fa conposti co ła magior parte dei ełeménti, spéso anca par sìntexe direta. Łe stéłe łe xe in magioransa fate de idrògeno inte el stato de plasma. Sto ełeménto el xe doparà inte ła produsion de amonìaca, 'ntel'idrodzenasion dei oji vegetałi, in aeronàutega , come roba da bruxar alternativamente e, più de resénte, come reserva de energia inte łe batarie a conbustìbiłe. Daspò el xe serà in qualche pièra, come el granito. L'idrògeno el xe l'ełeménto chìmego più łixièro. El só ixòtopo più comun el xe fato de un sìngoło proton e de un ełetron. In condision normal de presion e tenperadura l'idrògeno el xe un gas biàtomego H, co un pónto de bogimento de sołi 20,27 K e un pónto de fuxion de 14,02 K. Mese a presion parécio alte, come quełe che se cata al séntro dei giganti gasóxi , łe mołècołe łe perde ła łora identità e ł'idrògeno el devénta un medało łìquido. Desferentemente, in condision de presion vèro basa, łe mołècołe H łe pol subir disociasion e se mese a radiasion de giusta frequénsa, i àtomi individuałi i pol soravìver par bastansa ténpo par èser riłevai. Nùvołe de H łe se fórma e łe xe sociade co ła nàsida de łe stéłe. Sto ełeménto el xóga un róło vital inte el dar energia al'universo, traverso procesi de fuxion nuclear chei moła na granda quantità de energia drio ła smisiada de quatro àtomi de idrògeno in un de ełio. Parché el pròsio el xe più sénplexe ełeménto chìmego, el xe stà studià da ła mecànega quantìstega in maniera profondia.