Francenigo francenighexi Francenigo xe na frasion del comun de Gaiarine, in provincia de Trevixo. Ła se cata a sirca sinque chiłòmetri in diresion nord-est dal caologo e ła xe situà in prosimità del ingreso "Saciłe ovest" de l'autostrada A28 Conejan-Portogruèr, al confin co el Friul-Venesia Julia. Ła Ceza parochiałe de Francenigo, dedicà a San Tisian, ła xe del 1547 e ła xe sta costruìa in logo de un edifiso preexistente. Coeva ła tore canpanaria. Ła Ceza ła xe sta anplià e tanto rimanexà inte ła prima metà del Novesento; uncò ła se mostra co ła faciata a salienti tripartìa, e co al sentro un gran roxón. Drento a ła Ceza xe conservae n'inportante pała d'altare del 1564 e de łe tołe de Pomponio Amalteo Vila Piovexana ła risałe al XVIII secoło. Ła se conpone de un corpo prinsipałe, de do piani pì sototeto, 'verto da monofore retangołari e da un gran portałe a tuto sesto, e de adiacense laterałi de epoca sucesiva, pì base e scandìe da de łe aperture picenine quadrangołari. El conpleso el varda su un xardin co fontana, poso setecentesco e vegetasion rigojioxa. So'l teritorio de Francenigo ghè xe numeroxi mułini, uncò dismesi, che i testimonia na fiorente economia ligà al artexanà e evolutasi poi, inte ła seconda metà del XX secoło, in industria. Degni de nota el Mułin sol Aralt e el Mułin Tonet; st'ultemo, moso da łe acue de ła Fosa del Simitero, el jera sede de atività de un favaro. Exenpio de archeołoxia industriałe xe anca ła strutura primo-novesentesca del Setificio Piovesana. Ativo tra el 1922 e el 1960. Se conserva ben łe archieteture, su cui sveta ła siminiera, mentre drento se conserva oncora gran parte de i machinari orixenałi. De gran vałore anbientale xe l'area orientałe de ła frasion, andove score el fiume Livenza, caraterixà da de łe anse torno a łe quali crese na rigojoxa vegetasion tipica, tra cui el Bosco Crasere. Durante ła sagra paexana se svolxe el tradisionałe Palio dei Veci Mestiéri, a cui partesipa squadre coinsidenti co łe contrade del paexe.