Èfezo ła ze stada una de łe pì grande sità iòneghe in Anatòlia, a ła foze del fiume Caistro, so ła costa de l'odierna Turchia. La sità ła se catava inte l'atuałe Turchia aprosimativamente intrà łe sità de Smirne e Aydın. Ła ze sta un'inportante e rico sentro comerciałe e, dal 129 v.C., ła zera sta ła capitałe de ła provincia romana de Àzia. Intrà i ruvinasi, che i ła fa devegner uno dei pì conosesti siti archeolòzeghi del Mar Mediteràneo, i ze degni de vegner citai cuełi del Teatro, del picenin ténpio de Adrian, de ła Biblioteca de Celso e dei numarévołi stabiłimenti de bagni pùbleghi. Reduzesti a na sìnguła cołona invese łe ze łe testimonianse de cueło che el ze sta el pì sèłebre monumento de Èfezo e, drio el dir de Pauzània , el pì grando edifegà del mondo antigo: el ténpio de Artemide, una de łe Sete meraveje del mondo, interà definitivamente inte el 401 par órdene de Joani Crizostomo, arcivéscovo de Costantinòpułi. Ła ze anca conosesta par ver dazesto i nadałi a Eràclito de Èfezo, intrà i mejo fiłòzofi presocràteghi.