La fiłozofia , "amar", e σοφία , "sapiensa", o sia "amor par ła sapiensa") el ze un canpo de studi che el se fa domande e el reflete sul mondo e su l'èsar uman, indaga sul senso de l'èsar e de l'ezistensa umana. Cofà intrìnseco inte l'isteso nome, ła fiłozofia ła ze l'amore par ła sapiensa e ła reserca. Prima oncora che indàzene specułativa, ła fiłozofia ła ze sta na disiplina che ła ghea asumesto anca i caràtari de ła condusion del "modo de vita", par ezénpio inte l'aplicasion concreta dei prinsipi traesti traerso de ła reflesion o pensiero. In sta forma, sta cuà ła zera nasesta inte l'antiga Gresa. A far pì conplesa na definision unìvoga de ła fiłozofia el concore el disentire intrà i fiłòzofi su l'isteso ojeto de ła fiłozofia: racuanti i orienta l'anàłize de ła fiłozofia verso l'omo e i so intaresi cusita cofà che el vien esponesto inte l de Platon, par el cuało sta cuà ła saria «». Inte el proseguimento de ła istòria de ła fiłozofia altri autori che i sègue sta opinion i ze Cartèzio , Thomas Hobbes, e Immanuel Kant, el cuało, el definise ła fiłozofia cofà «siensa de ła rełasion de ogni conosensa col fin sesìfego de ła razon umana». Altri pensatori i pensa che ła fiłozofia ła gàpia da mirar a ła conosensa de l'èsar par come che el ze sevendo un percorso che, fate łe dèbite defarense, el va dai ełeai finmente a Husserl e Heidegger. Senpre renovada, oncó ła fiłozofia ła se ga speciałizà in numarévułe disipline, che łe se òcupa de determenai setori de ła reflesion fiłozòfega, in racuanti cazi confinanti co altre siense umane. Ojeto de ła fiłozofia teorètega ła ze ła conosensa inte el senso pì astrato e zenerałe; ła pusibiłità e el fondamento del conósar uman, e i so ojeti pì universałi e astraesti, cofà l'èsar, el mondo, etc. Lòzega: ła lòzega, orìzenariamente, ła forma el stùdio de łe corete magnere de funsionamento e espresion de ła razon umana . Sta cuà ła ga dopo asumesto el caràtare particułare de disiplina che ła se òcupa del coreto argomentare, da na vizion meramente formałe e sinbòlega; in sto senso ła ze na disiplina afina a ła matèmatega. Metafìzega: ła fiłozofia teorètega ła ga asumesto par un perìodo stòrego longo el caràtaro de fiłozofia prima o sia metafìzega. Sta cuà, letaralmente, ła ze ła conosensa che ła se volta a cuei enti zenerałisimi che i ze "al de là" dei enti sensìbiłi. Ontołozia: l'ontołozia ła se òcupa del stùdio de l'èsar in cuanto èsar, de ła so defarensa co l'ente , del so raporto col gnente, o sia cheło che no el ze èsar. Epistemołozia e gnozeołozia: co defarenti sfumadure, anbedó łe se òcupa de l'anàłize dei lìmiti e de łe modałità de ła conosensa umana. Soratuto inte ła fiłozofia contenporànea, el conceto de epistemołozia el revarda pì spesifegamente ła conosensa sientìfega: in sto senso l'epistemołozia ła ga granda sorapozision co ła fiłozofia de ła siensa. Fiłozofia de ła siensa: spesifegamente ła ze ła riflesion interiora a ła siensa sul mètodo e su ła conosensa sientìfega. Fiłozofia del łénguajo: el ze cueła parte de ła fiłozofia che ła se òcupa de studiar el lenguajo inte ła so rełasion co ła realtà. Relasionàndose streta co ła lenguìstega e co ła lòzega, sta cuà ła se òcupa de ła zèneze del lenguajo, del raporto intrà senso e signifegà e de ła modałità traerso ła cuała, in zenerałe, el pensiero el se espresiona.