El péndoło de Foucault, cusita ciamà in onor del fìxico françexe Jean Bernard Léon Foucault, el xe stà conçepì cofà un esperimento par dimostrar ła rodazhion de ła Tera par mezo de l'efeto de ła forzha de Coriolis. EL se trata de un péndoło alt, łìbaro de xinxołar in ogni direzhion par tante ore. El primo péndolo de Foucault el xe stà prexentà al pùblico inte el 1851, e el jera costituìo da na sfera de 28 kg sospendesta a la cùpoła del Pàntheon de Parixe co 67 metri de fiło. A ogni łatitùden de ła Tera, fora che a l'equadór, se oserva che il pian de xinxołazhion del pendoło el tende a rodar łento. Al Poło Nord e al Poło Sud ła rodazhion ła vien inte'n dì siderałe: el pian de xinxołazhion el se mantien fermo intanto che ła Tera ła roda, in acordo co ła Prima Łeje del moto de Newton. A qûełe altre łatitùdene el pian de xinxołazhion el roda co un perìodo inversamente proporzhionałe al seno de ła łatitùden stesa ; a 45° ła rodazhion ła vien ogni 1,4 dì, a 30° ogni 2 dì cusì via: Ea rotasion ła avién in senso orario da sta parte de ła tèra e in senso antiorario ne ł'emisfero australe. Sto concéto podaria èsare dificiłe da capire, ma el gà portà Foucault a inventàr inte el 1852 al giroscopio. L'ase del rotore del giroscopio el ghe core drio sempre ałe stełe fise; al so ase de rotasion apàre rodołàr sempre na volta al dì a qualunque latitudine. Al pendoło de Foucault al xe impegnativo da costruire parché picołe imprecixión łe podarìa causare erori neł'osiłasión che le sconde l'efèto de ła rotasion terèstre. Ła resistensa deł'aria inoltre ła frena l'osiłasión; par questo motivo nei musei i pendołi i incorpora anca an elettromagnete o altro dispositivo par mantegner in moto al sistema. Jean Bernard Léon Foucault. . , 32, 5, 1851.