La Spagnoła ła ze na ìzoła del mar dei Caràibi che ła òspita a do stati sovrani, ła Repùblega Dominicana e Haiti. Situada intrà łe ìzołe de Cuba e Zamàega, verso ovest, e cheła de Porto Rico verso est, ła ze ła seconda ìzoła par estension del arsipèłago de łe Antiłe Majori. La Spagnoła el zera sta el primo teritòrio spagnoło inte el Novo Mondo, dopo de èsar sta descuerto da Cristóbal Colón inte el so primo viajo inte el 1492. Par superfisie, de 76 480 km² , divideste intrà Haiti co i so 27 500 km² , e República Dominicana co 48 440 km² , ła ze ła 22ª pì granda ìzoła del mondo, ła dézema pì popołada del mondo e ła pì popołada de Amèrica. I susiste vari nomi co cuełi che ła ìzoła ła zera sta suponestamente conosesta dai so abitanti nativi, i amerindi taínos. I primi cronisti i dà vari nomi par ła ìzoła, cofà , y ,, pusibilmente doparai dai nadivi de vàrie parte de ła ìzoła, anca se i ze stai inpiantai dubi so Intra chei altri nomi che i ze stai mensionai, cofà o , pusibilmente i coresponde al nome de altre ìzołe . Cołon el ła ghea ciamà ìzoła , che Bartołomé de las Casas e Pedro Mártir de Anglería i ła ghea popołarizà inte ła so forma in latin , che drio cheło che dize Mártir signìfega .