Pàdoa, o Pàdova, ła xe na sità de 208.641 àneme, co una de łe pi vece e grande università d'Europa. Trovandose so 'l croxevia tra e strade che łe va inte el nord-est e che łe vien da Roma e da Miłan, in mexo a 'l Veneto, Pàdoa ła xe el più gran sentro comerciałe de 'l nord-est de l'Italia. Ła xe famosa par i so "sensa": -el santo sensa nome el xe Sant'Antonio, parché i padovani i ło ciama soło 'el Santo'; -el prato sensa erba el xe Prà de ła Vałe, che prima de esar bonificá el zera na pałù; -el cafè sensa porte el xe el Pedrochi, che na volta el zera sempre verto; -el "capiteło sensa na cołona" in Piasa de łe Erbe, co ła łegenda ła dixe che ła sia stà fata su da i visentini, ma probabilmente in realtà ła xe stada cavà via o propio gnanca costruìa par parmetar a i cari de pasar; -el "cavało sensa cavałiere" drento de 'l Pałaso de ła Rajon; -el"bo sensa corni", soranome de 'l pałaso de l'università de Padoa, dito "el bo", parché 'l so sìnboło el xe un bucranio, un cragno de un bo sensa i corni; -el canpaniłe sensa cexa, fra via San Fermo e Via Daviła, indove che l'edifiso de ła ceza el ghe xe, ma no l'è pi doparà par i so fini rełijozi da pì de 70 ani. Secondo ła tradision, ła fondasion de Pàdova risałe a un grupo de profughi de ła sità de Troia, comandà da Antenore. Uno dei prinsipai posti dea cultura paleoveneta, ła vecia Pàdova xe stà fondà tacà ai àrxari del fiume Brenta , che a chel tenpo el pasava dove uncó ghe xe el Bachiglion. Inte el 49 a.C., Padova ła xe deventà de nome un munisipio roman, par esarlo par davero soło inte el 45 a.C. co ła . Durante ła dominasion romana , come che ła zera ciamà ałora, ła diventa una de łe sità pi riche del'Inpero, grasie anca ai ałevamenti de cavałi. Nel'età de Augusto, Pàdova ła xe parte de ła che ła gavea come capitałe Aquiłeja, a ła quae ła zera cołegà da ła via Ania che ła partiva da Adria. Del periodo roman resta alcuni ponti, modificai inte el medioevo, i resti de l'arena , e terme e el foro , dove che ghe resta soło na cołona. Al prinsipio del V secoło a Pàdova se ga stabijio el , una dee 13 guarnizon de Sarmati a difesa del'inpero. Probàbiłe che ła guarnizon ła fuse dixlocà a Sarmeoła , frasion de Ruban e a Sermasa . Inte el 452-453 ła sità la xe stà distruta da ła invasion dei Uni de Atiła. Dal 535 al 553 ghe xe stà ła guera tra Bixansio e i Goti aleài dei Franchi: conquistà dai primi inte el 540 e dopo dai secondi cò Totiła, Pàdova ła xe stà ciapà inte el 568 da Narsete, generałe de Giustinian. Dopo ła fin del'Inpero, Pàdova ła ga visto el Brenta canbiar el sò corso co ła ròta del 589, sostituio dal Bachilion. Ła xe stà asedià e conpletamente distruta in tel 601 dai Łongobardi de Agilulfo che, secondo ła tradision, i xe entrai in sità dal , come che el xe ciamà uncó el ponte tacà a via Rudena . Monsełexe ła ga rexistio oncora par cualche mexe prima de cascar anca eła in man ai Łongobardi. Un pochi de abitanti i ga sercà de salvarse nea laguna de Venesia, contribuendo a ła nasita, secoi dopo, de Venesia. En tel 899 Pàdova ła xe stà rasià da i Ungari. Soło dopo l'ano 1000, Pàdova ga scumisià a riprenderse, afermandose come comune indipendente, anca se ła ga dovuo subire łe devastasion del teremoto del 1004 e, oncora più forte, de queło del 1117, cusì come el incendio grando del 1174. En tel 1164 ła fa parte de ła lega veronexe contro Federico Barbarosa. Dal 1168 al 1183 Pàdova ła fa parte anca dea Lega Łonbarda.