El o amołaro el xe na pianta col nome sientìfego Prunus domestica, de ła fameja de łe che el produze fruti ciamai o àmołi. In todesco i se ciama o , in ingleze , in slovenjo , in itałian o . Orizenària de l'Asia menor, sta pianta ła xe sta portà dai Romani inte l'area del Mediteràneo inte el 150 v.C. e da là ła se ga difondesta in tuta Eoropa. El bronbaro el połe rivar a èsar alto anca 10 metri e el crese fin ai 1500 metri de altesa. Ła scorsa ła xe grizo-scura, i fiori bianchi e łe foje łe ga na forma de ponta de lansa coi bordi a dinti de sega. I fruti ovałi , i vien fora da zunjo a otobre e i xe o blu, roso-vioła o xałi a segonda de łe varietà. I àmołi, in partegołare, i xe i fruti załi de ła subspece syriaca . Oltre che èsar magnai crui, i se dòpara anca par far torte, licuori par ła coresion del cafè e na graspa ciamada Slivovitz, inte i Balcani e inte i altri Stati de l'Eoropa orientałe. In Zermània, inte ła Foresta Nera, i fa ła graspa de àmołi . Sto fruto el se tołe su da zugno a otobre, co ła pusibiłità de otegner fin a sincue butae. Par stabiłir el grado de maurasion se vàłuta el grado rifratomètrego, ła rezistensa de ła polpa el raporto intrà sołidi sołùbiłi/asidità totałe e inte ła fin ła variasion del cołore de fondo de ła scorsa. I primi buti i ze in zènare i mejo, fin rivar ai ùltemi che i darà fruta de segonda cuałità. Vedesta ła nadura organołètega de ła polpa, sta fruta ze cuazi inùtiłe da conservar in frigo, parché ła polpa ła tende vegner mora. La cultivasion de l'àmoło ła ze fata zeneralmente segondo łe seventi tècneghe: palmeta iregołare Ła irigasion, ła se dimostra fondamentałe co ze drio ła fioridura. Ła bruscada ła ze difarente in baze a ła spece. Par el suzin eoropeo ze inportante dasarghe na bona cuantità de buti. Racuante cultivar łe ze orizenàrie de l'Azia, altre de l'Eoropa o de ła Mèrica. I deriva da difarenti spece ingrupae in 3 prinsipałi categorie: Grupo aziàtego-eoropeo ( Grupo cino-japonezo ( Grupo merican ( descrivesta da Carlos Linneo e publegà in 1: 475, in el ano 1753. descrivesta da Koord. & Valeton e publegà in Prunusπρούνηprūnus, iGeórgicas 2, 34Historia naturalis13, XIX, 64domesticaDruparia insititiaPrunus communisPrunus communisdomesticaPrunus communisdomesticaPrunus domesticaPrunus domestica subsp.