Ła vìpara xe un biso vełenoxo de ła fameja dei col nome sientifego de Vipera aspis. Longa fin a 94 cm, ła vipera ła ga ła testa triandołare distinta dal corpo, col muxo rivolto in su e co oci co pupiłe verticałi ełitike. Anca ła coa ła xe distinta dal corpo. El cołor el va dal grixo al roso - maron, co macete scure o righe a zig zag sul dorso. El velen, prodoto da ghiandołe postà drio el palato, el vien inietà pasando traverso canałeti scavà drento i denti. El xe fato de neurotosine e emotosine, ke copa rixardołe, picołi oxełi e picołi mamìferi , ma ke neł'omo el xe pericołoxo soło pai putei e i małà de core. Par i adulti sani no'l xe causa de morte. Se trova vipere in 'n'areałe ke va dai Pirenei ałe Alpi, a tuta Italia, trane ke ła Sardegna. Ł'habitat tipico de ła vipera xe keło de łe xone freske, co vento, sołe e tante piere. Non bisogna tajare col cortełin ła ferida e no bisogna ciuciare via el sangue col vełen. Ocore star calmi e 'ndar pian pian, sensa corere par non acełerare ł'asorbimento del vełen, fin al primo Socorso Medico disponìbiłe . Na volta i vendeva el siero antivipera: deso no'l se dopara più parkè, invese de far ben, el pol dare 'n'ałergia anca grave.