La ła xe in gran parte comun co queła de ła più granda rejon conosùa come Triveneto o Tri Venesie, inte el Nord-est de ła penìzoła taliana, situà tra el confin del Mar Adriatico e tuta ła caena de łe Alpi Orientałi, che ła conprende Trentin-Alto Àdexe, Veneto e Friułi-Venesia Julia. El Vèneto el zera abità za inte ła preistoria, da prima insediamento dei Euganei, el xe sta po, in epoca protostorica, ocupà dal popoło dei Veneti. Tito Livio, nativo de Padova, el ga scumensià ła so monumentałe storia de Roma col mito de Antenore che, scampando da Troia mentre che ła bruxava e guidando on gruppo de Troiani e de Eneti, popoło aleà proveniente da ła Pafłagonia, el xe rivà inte l'atuałe Golfo de Venesia. Inte ła tera estexa tra łe Alpi e el mare Adriatico, dopo aver parà via i Euganei, i se ga insedià cusì ste zente che i se ga fato ciamare Veneti. Antenore steso el saria sta el fondatore de Padova. Secondo na lezenda anałoga Diomede el gavaria fondà Adria mentre Clodio el gavaria fondà Cióxa. Łe xe comunque de serta origine venetica tante inportanti sità, cuałi Concordia, Oderzo , Este, Trevixo, Bełun, Altino, Vicensa e forse Verona. Ła proveniensa anatołica dei Veneti adriateghi non ła xe acetà da tuti i autori antichi e ła xe ancor unquò ogeto de ciàcołe. Łe fonti antiche łe tramanda l'existenzea de vari fiłoni de l'etnìa vèneta, da ła Bretagna, a ła Luxazia, intrà Germania e Polonia, a l'Epiro in Grecia, a l'Axia Minore. Łigà a l'etnico veneto a ghe sarìa difarenti toponimi e i nomi atribuìi a popołi de orixine slava in diverse łéngue eoropee. Secondo alcuni studioxi, łe sarìa queste łe testimonianse de on'unica siviltà indoeoropea che ła se estendeva dal Baltego a l'Adriatico, riconduxìbiłe ai cosideti popołi dei Campi de łe Urne. El proceso de romanizasion de ła el xe avegnù un toco a ła olta sensa traumi o conquiste , dato che i veneti e i romani i jera popołi ałeà uno co l'altro. Łe rełasion połitico-miłitari coi romani łe scominsia inte el III sec. a.C. : inte el 225-222 i veneti e i cenomani i strenze na ałeansa miłitar co Roma contro i insubri, i boi e i gesati, fornendo secondo Polibio un contingente de 20 000 òmeni. I gałi i vegnerà batù in teła storica bataja de Clastidium inte el 222. Inte el 181 a.C. ła dedusion de ła colonia de Aquiłeja ła rinforsa i tradisionałi raporti de cołaborasion tra veneti e romani. In tel'epoca de Augusto el teritorio dei veneti el vien unìo e ghe vien dà un riconosimento ufiçial coła creasion de ła , prima co capital Padoa e dopo Aquiłeja. Nonostante i sconvolgimenti che ghe xe sta inte i primi secoli d.C., l'omogeneità e unità sostanziale de sto territorio no la xe mai sta alterà, tanto che Diocleziano el ga trasformà la region in , tegnendo i confini praticamente conpagni. Nei primi secoli d.C. xe intacà el processo de cristianizazion del Veneto. El sentro de iradiamento de la nova religion el xera Aquileja, metropoli de la Venetia, in do che el Cristianesimo el xera rivà probabilmente dal mar. Secondo la tradizion xe sta San Marco 'Vangelista a fondar la Ceza de Aquileja, consacràndoghene vescovo Sant'Ermagora, martire soto de Nerone. San Marco el gavaria inoltre mandà el greco Prosdocimo a evangelizar Padoa, Asolo, Vicensa, Treviso, Altino e Este. A l'evangelizazion de Verona gavaria contribuìo na comunità cristiana che vegnea da l'Africa romana; africano xe anca San Zen, el patrono de la sità.