L'ua, talvolta scrivesto ùa ła xe el fruto de ła , ciamada comunemente , o , e de altre spece o ibridasion del zènaro Vitis. Ła se prexenta soto forma de graspi , che i tien ognuno un çerto numaro de grani, che i pol èsar de cołor zało-verde par ła ua bianca, o de cołor vioła par ła ua nera. El gran a so volta l'è fato da ła scorsa, ła polpa e łe miołe, o sia i sémi. La ua ła se dopara soratuto par far el vin, ma anca par magnarla fresca o secà ; infine se pol far el succo de ua e dai semi se pol far l’ojo de vinacioli. Łe specie de vegne piesè inportanti par ła produsion de ua łe xe do: la , originaria de l'Europa, da ła qual deriva tuti i vitigni europei da cui se produxe el vin e ła ua da toła; la , orixenaria de ła Mèrica del Nord, destinà prinçipalmente par far ła ua da toła e marxinalmente anca par ła produsion del vin.