Samora Moisés Machel el xe stà on rivolusionario socialista, indipendista e presidente del Moxanbico dal 1975 al 1986. Machel el xe nato a Madragoa inte la provincia de Gaza, Mozanbico. Fiol de on rico agricoltor, el ga studià a la scola catolega del so vilagio. Dopo le scole locali, el ga studià inte la cavedal Lourenço Marques dal 1954 in poi. Machel el ga protestà de frecuente contro el sistema portoghexe che ghe dava manco schei a i contadini neri che ai coloni, e parché el stipendio de i infermieri africani el xera pi baso de quel de i bianchi. En tel 1962, Machel el xe entrà in tel Fronte par la Liberasion del Mozanbico chel lotava par l’indipendensa. En tel 1970 el xe diventà el comandante in cao del braso armà del FRELIMO. La lota del FRELIMO la ga indebolio el control portoghexe in Mozanbico e, dopo la fin de la ditatura de Salazar, el Portogalo el xera pronto a consedar l’indipendensa. El 25 giunio 1975, Machel el xe diventà el primo presidente del Mozanbico. El so primo laoro el xe stà quelo de nasionalizar le propietà privade e costruir scole e ospedali par la zente. El ga nca sostegnù i movimenti de liberasion de la region. Come vendeta, el Sudafrica el ga sostegnù el grupo militare de oposision RENAMO chel ga scominsià na guera sivile. En tel 1984, Machel el ga firmà i Acordi de Nkomati co el Sudafrica. El Mozanbico el rinunciava a sostegnar l’African National Congress e el Sudafrica el gavaria smeso de sostegnar la RENAMO. L’acordo nol xe mai stà meso in pràtega dal Sudafrica. En tel otobre 1986, Samora Machel el xe ndà in Zanbia par on incontro internasional. Al so ritorno, el Tupolev Tu-134 pilotà da piloi rusi el xe cascà so le montagne Lebombo, al confin tra Mozanbico e Sudafrica, ma in teritorio sudafricano. Tuti i 35 pasegeri e menbri de l’equipagio i xe morti. La comision sudafricana che la ga studià l’incidente la ga dito che l’aereo el xera in bone condision e che l’incidente el xera dovù a n’erore umano. La delegasion societica che la ga studià l’insidente la ga dito che el pilota el xe stà diliberatamente portà fora rota da i sudafricani e fato cascar so le coline co lu el pensava de esar so on teren pianegiante El Sudafrica el ga senpre rifiutà na responsabilità direta inte l’insidente. En tel 2006, el governo sudafricano el ga promeso de verzar l’inchiesta n’altra olta par vedar se ghe responsabilità sudafricane.