El el xe un referendum par l'independensa che xe sta fato in Catełogna el 1º de otobre 2017. El xe sta promoso da ła co na leje del parlamento catełan e el xe sta contrastà dal goerno spagnoło parché incostitusionałe. L'inisiativa ła parte dal parlamento vegnùo fora da łe elesion del 2015, vinte da la coałision independentista . El 9 de zugno 2017 el presidente de ła Generalitat Carles Puigdemont el ga anuncià che el referendum el se sarìa fato el 1º de otobre del 'steso ano e che ła dimanda so ła scheda ła sarìa stata "Vuìo che ła Catełogna ła sia un stado independente in forma de repùblica?". In chel ocaxion Puigdemont el ga xontà anca che, a difarensa de ła consultasion del 2014, sto referendum el sarìa sta vincolate. El 6 de setenbre el parlamento catełan el ga aprovà ła leje rejonałe che istituiva el referendum co 72 voti a favor , 11 astegnùi e nisun voto contrario. I raprexentanti dei partii contrari al referendum i gheva infati abandonà l'aula. El 7 de setenbre el Tribunałe costitusionałe el ga sospexo el referendum e łe altre norme ligae, dàndoghe raxon al ricorso prexentà dal goerno spagnoło che el dimandava el anułamento de ła leje rejonałe par incostitusionałità. A sta sentensa se ga xontà el intervento de ła Procura Xenerałe che ła ga denuncià par dexobediensa Puigdemont e tuti i partesipanti al Uficio de presidensa del Parlament catełan che i gheva aprovà ła mesa al ordene del dì de ła leje che istituise el referendum. In pì ła Procura ła ghe ga ordinà a tute łe forse de połisìa, anca ai , de inpedir el referendum secuestrando urne, schede e materiałe de propaganda. Inte ła matinata del 20 de setenbre 2017 ła ła ga secuestrà, inte ła locałità de Bigues i Riells, 9 milioni de schede e altro materiałe ligà al referendum. El steso dì ła xe anca intrà inte i edifisi de ła Generalitat a Barsełona, andove xe sta secuestrà altro materiałe e xe sta arestà 14 funsionari catełani. Sti interventi de ła połisia i ga portà a de łe manifestasion de protesta asé partesipae, una de ste manifestasion ghe ga inpedio ai sbiri de intrar inte ła sede de ła CUP de Barsełona. El 17 de otobre 2017 el Tribunałe costitusionałe, a l'unanimidà, el ga definitivamente anulà ła leje catełana che istituiva el referendum. A ła fin el goerno catełan el xe ndà vanti pa' ła so strada e se xe rivai a ła consultasion del primo de otobre. El goerno sentrałe el ga mandà ła połisia pa' inpedir el voto, invese el goerno catełan ga fato de tuto par consentir el referendum. Durante la xornada ghe xe sta momenti de tension infrà łe forse de polisia inviàe dal goerno a sarar i seji e secuestrar le schede e i sitadini catełani che pasifegamente i sercava de inpedirgheło. Łe urne łe xe sta sarae a łe 20.00. Secondo i primi dati comunicai da ła Generalitat i votanti i xe stai 2.262.000 ; i SÌ sarìa stai 2.020.000 pari al 90%, invese i NO sarì stai 176.000, o sia el 7,8%. Łe sifre xe sta po corete uficialmente a 2.286.217 votanti , co 2.044.038 SÌ e 177.547 NO . El 10 de otobre ła majoransa independentista del Parlamento catełan ła ga sotoscrito na dichiarasion andove che se đichiarava ła costitusion de ła Republica catełana cofà stado independente e sovran. El 27 de otobre sucesivo el parlamento el ga aprovà a scrutinio segreto ła nasita de na repùblega catełana "cofà Stado independente, sovran, democratego". A ła votasion no ga partesipà i raprexentanti de PP, PSC e Ciudadanos.