Veneto 01/04/2018 vèneti El Vèneto ła ze 'na rezion del nord-est de l'Itàlia. El confina a nord co l'Àustria, a est col Friul-Venesia Jułia e col Mar Adriàtego, a sud co l'Emiłia-Romagna e a ovest co ła Łonbardia e col Trentin - Sud Tirol/Trentin - Alto Àdeze. El ze caraterizà da 'na forte identità del só popoło; łe łéngue pì parlàe intel Veneto łe ze el vèneto, cofà prima łéngua dal 80% dei vèneti, et el tałian, łéngua ofiçiałe del Stado. El Vèneto el ze intel nord-est de l'Itałia, el ga 'na popołasion de 4 940 000 àneme et el se estende par 18 930 km², co 'na densità de 268 ab/km². El Vèneto el ze traversà da dei fiumi inportanti: el Po al confin co l'Emiłia-Romagna; l'Àdeze, ch'el pasa par Verona e a nord de Rovigo; la Brénta che ła pasa viçin Padoa, ła Piave che ła pasa par Bełun, el Bachijon ch'el pasa par Viçensa e par Pàdoa, el Tajamento al confin co'l Friul. La stratificasion geołozica del teren de ła pianura pedemontana veneta ła porta łe aque soteranee a far 'na strisa de sortumi soto de ła linea de divizion de ła strada Postumia. La vecia strada romana Postumia, che ła jera squazi tuta dreta, ła ripercor defati i veci caminamenti che i popołi arcaiçi i gavéa segnà al de sora de le pałùi. El Sil, ch'el bagna Trevizo, el ze'l terso fiume de risortiva de l'Eoropa. El so percorso el segue ben ła linea de contato tra i tereni ałuvionałi del nord e i tereni de crea e arenaria de ła parte sud de ła pianura. Un aspeto geogràfego asè notévołe el ze sensa dubi ła Laguna de Venesia. A òvest ghe ze'l Łago de Garda. El Vèneto el ze costituìo in gran parte da planura: a ovest e sud se cata ła Pianura Padana, formada in bona parte da łe ałuvion del Po e dei so afluenti, al çentro-ovest ghe ze inveçe ła Pianura Veneto-Furlana, formada da łe ałuvion dei fiumi che i se buta direti in Mar Adriàtego. Al nord-ovest ghe ze anca montagne inportanti parte de łe Alpi, in particołar modo i Monti Lesini, el Pasubio, l' Altopian de Aziago e łe Dołomiti col giasaro de ła Marmołada, sa ła ze la çima pì alta. Inte ła pianura vèneta ze prezenti i pì grandi rełievi cołinari de l'entrega Pianura Padana: i Cołi Euganei, sa i ze erge, in mo' izołà, 'ndo'l sud-ovest de Pàdoa, seghìi, ła breve distansa, da i Cołi Berici . Da recordar anca łe cołine del Alto Trevizan, intorno a Valdobiadene e Conejan, et el Montel. Abità fin da ła preistoria, in prinçipio el jera abità dai Euganei, in seguìo dal popoło dei Paleoveneti. L'istòria del Vèneto ła ze łigà a queła de ła pì vasta rezion del Nord-Est de l'Italia, ciamada anca Triveneto, confinante co'l Mar Adriàtego e tuta ła caéna de łe Alpi Orientałi, che conprende Trentin - Sud Tirol/Trentin - Alto Àdeze, Vèneto e Friul-Venesia Jułia. N'epoca stòrega a partir dal I sec. a.C. ła ga fato parte de l'Inpero Roman come . Dapò el croło de l' Inpero Roman, ła ze stada invaza da maraje de popołi de orìxene barbarica . Tra'l VI e 'lVIII secolo ghe ze stà na divizion senpre pì neta tra ła interna, soto el dominio łongobardo e la dipendente da l'inpero bizantin e da l' Esarcà de Ravéna. Gran parte de łe popołasion e le autorità rełijoze łe se ga trasferì da łe çità de l'interno ai çentri łagunari . Co ła conquista łongobarda de Ravéna a ła metà de l'VIII secolo, el teritorio łagunar el ga aquistà 'na independensa senpre pì granda da l'inpero bizantin dal qual formalmente ła restava dependente. Dal trasferimento de ła sede del bizantin da su ła teraferma, a Małamoco, inte łe ìzołe łagunari , ga orìxene ła çità de Venesia.