ła xe na serie tełevixiva ìtałiana ideà da Enrico Oldoini e prodota dal 2000 da Lux Vide e Rai Fiction. Protagonista inte el roło de Don Matteo, xe l'atore Terence Hill; altri interpreti prinçipałi xe Nino Frassica, Nathalie Guetta, Francesco Scali, Flavio Insinna, Simone Montedoro, Maria Chiara Giannetta, Maurizio Lastrico, Caterina Sylos Labini, ecc. De ła serie, xe sta prodote 12 stajon, par un totałe de 255 epixodi. I primi do epixodi intitołà Lo straniero e Una banale operazione łi xe 'ndà in onda par ła prima volta so Rai 1 el 7 de genaro 2000. Don Mateo el xe un prete che el vive in Unbria insieme a ła perpetua Natalina e al sagrestan Pippo : 'vendo un gran intuito par risolvere i caxi de omicidio, el dà na man ai carabinieri del posto , in particołare al so amigo, el maresiało Antono Cecchini co el cuałe el se trova par de łe partìe de scachi. Ła serie ła xe sta girà a Gubio fin a l'otava stajon, mentre, a partire da ła nòna stajon, ła vien girà a Społeto 2002: European Producer Award al Festival del Cinema de Montecarlo a Lux Vide e Alessandro Jacchia Don Matteo ga ispirà ła serie tełevixiva połaca , prodota dal 2008 e co protagonista Artur Żmijewski Scheda de so l'Internet Movie Database.