Windows XP , o , xe n' sistema operativo pròdoto da Microsoft basato so architeturà Windows NT. Xe stà rilazsià el 25 otobre 2001 e xe ła versionclient de Windows par personal computer, affianca da Windows Server 2003 utiłixabile su server. Ła sìgla "XP" neł nòme deriva da ła paroła . Finora xe stà el sistema operativo Windows pì lonjevo . Neł 2006 Microsoft ga rilazsià , na version che se basa so Windows XP Professional ma otimixaea par xirare so hardware meno rexente e che consuma xirca el 40% de ram de manco. Microsoft lanxò inixialmènte do verzsioni tanto simiłi: e utiłixabiłi so machine x86. Ła prima version x'era stà pensa par n'uso domestego, mèntre ła seconda, pì costosa e indirixaea ałe utenxe axiendałi, g'aveva alcune carateristighe ajiuntive come el suporto par i sistemi a do proxesori e l'suporto de łe reti basaee so domini ed Active Directory. A partir dał 22 otobre 2010, Windows XP non l'è pì nativamente nei novi computer inte commerxo, che montano el sistema operativo Windows 7. Continuano tutavia a esere disponibiłi de łe par la sicurexa, e dato che Windows Vista non ga otenuo el suceso sperà da Microsoft, i utenti posono chièdere el , par avere all'avio del PC la selta intrà XP e Vista, opure n' , par disinstałare Vista e sostituirlo col meno rexente, ma pì lejero e vełoxe, Windows XP. Dał 14 apriłe 2009 Windows XP xe suportà da Microsoft in modałità estesa e non pì prinsipałe, xoè i ajiornamenti non riguardanti problemi de sicurexa non vengono pì fornii gratuitamente ał' utente.