I ranpùsołi i xe de łe erbe ke łe riva fin a 1 metro de altésa e łe vive fin ai otoçento metri sul liveło del mar. Ła pianta ła ga el nome sièntifico de e ła fa parte de ła fameja de łe . I fiori, ke vien fora intrà apriłe e łujo, i par de łe canpanełe de cołor łiła sbasìo. Łe raixe łe se tira fora in inverno parkè łe xe bone da magnare: łe xe bełe grose e bianche. Łe xe piene de inulina, ke ghe dà el saor un poco dolse, invese ke de , ke nol sa da gnente. Na volta, łe vegnèa doparà da ła industria farmaçeutica par fare el levulosio . Ła maniera pi tradisional de magnar i ranpùsołi xe queła de magnarli crui in salata, consà col łardo fuso desfà.