Na repùblega Federałe ła xe na federasion de stati co na forma republegana de goerno. El sentio literałe de ła paroła repùblega co ła xe doparada cofà referensa a na forma de goerno vołe dir: "on paexe che el xe goernà par raprexentanti ełexesti e par on lìder ełexesto invese de on re o rexina". Inte na repùblega federałe ghe xe na divixion dei poderi intrà el goerno federałe e i governi de łe sudivixon individuałi. Mentre ogni repùblega federałe jestise sta divixion de poderi difarentemente, cuestion simiłari cofà defexa, seguresa e pulìteghe monedàrie łe xe xeneralmente xestionae a liveło federałe, e cuestion cofà manutension d'infrastrutura e educasion łe xe xeneralmente xestie a liveło rejonałe o locałe. Tutavia ghe xe difarenti ponti de vista so cheło che ła xe na conpetensa federałe. Na repùblega federałe ła xe ełora mèjo definìa in contrasto a na repùblega unitària, andove el goerno sentrałe el ga ła sovranità piena so tuti i aspeti de ła vita pułìtega. Sta infrastutura pi desentralixà ła juta a spiegar ła tendensa dei paéxi pi popołoxi de operar cofà repúbleghe federałi.