Inuktitut ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ, Inuktitut, Inuttitut, Inuktitun, Inuinnaqtun, Inuttut e altri nomi łocałi L'Inuktitut l'è el nome de łe varianti de ła łéngua Inuit parlè in Canada. L'è parlà in tute łe aree a nord de ła łinea dei albari, includendo parte de łe provinçe de Teranóva e Łabrador, Quebec, i teritori del Nunavut, i Teritori del Nord-Ovest, ła costa artica del Yukon e par çerti versi el Manitoba nordorientałe. Secondo łe ultime indagini statistiche, se stima che in Canada ghe sia çirca 30 000 parlanti inuktitut, de cui intorno a 200 persone che vive regolarmente fora dal teritorio Inuit. El termine el pol riferirse sia al diałeto Inuit parlà inte l'Artico oriantałe canadexe, sia a ła łéngua in tel so conpleso, anca se el consiste più in un continuum diałetałe che non in na soła łéngua; sto continuum el se pol dividar aprosimativamente in sedexe varietà, spartie in cuatro grupi: Kalaallisut o groenlandexe . Tra tute łe varianti, el numaro de parlanti inuktitut el riva a çirca 80 000. El numaro el se riduxe parò a 20 000 se se fa riferimento a l'inukitut in quanto diałeto in senso streto. El dialłeto inuktitut el se pol dividar in tri subdiałeti prinçipałi e vari sotogrupi: Keewatin - Parlà inte ła costa oçidental de ła baia de Hudson. Baffin - Parlà inte łe ìzołe setentrionałi de ła baia de Hudson, soratuto, come sugerise el nome, inte l'Ixoła de Baffin. - Parlà a ovest de ła baia de Hudson, come l'indica el nome in tel Nunavik e Łabrador. El Keewatin el tende a esar piasè conservador, mantegnendo ła major parte dei grupi de consonanti, mentre i diałeti del Nunavik i'è più radicałi . I diałeti orientałi de l'inuktitut i ga quindexe consonanti e tre vocałi . Łe consonanti łe se pronuncia par mexo de sinque posti de articołasion -biłabiałe, alveołare, pałatałe, vełare e uvułare- e tri modi de articołasion. El Natsalingmiutut el ga na consonante adisionałe /ɟ/, na tracia de łe consonanti retroflese che era prexenti in tel proto-Inuit. El Inuinnaqtun el ga na consonante in manco, in quanto /s/ e /ɬ/ łe se ga fuxe in /h/. Tuti i diałeti de l'inuktitut i ga soło tre vocałi baxiche e i fa na distinsion fonetica tra forme curte e łonghe de tute łe vocałi. Inte l' - l'ortografia łatina stàndar del Nunavut - łe vocałi łonghe i'è scrite come na dopia vocałe. L'inuktitut, come łe altre łéngue eskimo-ałeutine, el ga na morfołozia rica. L'è, cosita come el finłandexe, el turco e l'ungherexe, na łéngua aglutinante: łe parołe i'è formè da un morfema raixa al cuałe vien xontè difarenti sufisi par indicar conceti che in altre łéngue i gavarea bixogno de più parołe par esar espresi. L' Inuktitut el ga çentenara de difarenti sufisi, in çerti diałeti calcosa come 700. L'Inuktitut el ga anca forti tendense połisintetiche. N'antra carateristica l'è l'ergatività: al sojeto dei verbi tranxitivi vien xontà un particołar sufiso, difarente che inte el caxo dei verbi intranxitivi. Altre łéngue ergative i'è el basco e l'dyrbal. Fortunatamente par i ałievi, ła łéngua ła ga na morfołozia regołare. Seben łe regołe łe sia de łe olte gran conplichè, no łe prexenta mia łe dificoltà dè da łe ecesion . L'inuktitut l'è scrito in tante maniere difarenti, a seconda del diałeto de ła rejon, ma anca de fatori storici e połitici. I misionari moravi, al fin de introdur łe popołasion Inuit al Cristianeximo e a ła Bibia, i ga contribuio in Groenłandia durante i ani Sesanta del '700 al xviłupo de un sistema de scritura inuktitut che se baxava su l'alfabeto łatin.