Col termine Risorgimento ła storiografia ła indica el periodo de ła storia d'Itàlia durante el qual ła penìxola itałiana ła xe stà unificà połiticamente. El termine el tende a fornir na interpretasion in poxitivo del periodo, come rinàsita de na entità nasional par łongo tenpo perdùa. Par quanto ła vixion ideałistica del periodo ła sia rifiutà da diverse interpretasion moderne, el termine el xe ormai sostansialmente acetà e gà asunto na valensa storiga, pì che ideałistica. Ła prima fàxe del Risorgimento ła vede el sviłupo de vari movimenti rivołusionari e de na guera anti austriaca , ma ła xe sara co un sostansiałe ritorno al "statu quo ante". Ła seconda fàxe, maturà in tel bienio 1859-1860 , ła porta tanto avanti el proceso de unificasion e ła xe sara co ła proclamasion del Regno de Itałia. L'unificasion ła xe stà dopo conpletà col'anesion del Veneto in tel 1866 e queła de Roma, cavedal del Stato Pontefiso, el 20 de setenbre 1870 . Ała fin del Risorgimento, parò, ghè restà oncora de łe tere iredente, o sia gnancora ricongiunte coła madrepatria, tra cui Trento e Trieste, che łe vegnarà unìe a l'Itàlia soło co ła Prima guera mondial.