Le Trèdaze cołònie, conoseste anca cofà che o , i zera un grupo de colònie del Regno de Gran Bretagna so ła costa atlàntega de l'Amèrica del Nord, fondae inte el XVII e XVIII secoło che łe ga declarà ła so indipendensa inte el 1776, portando a ła creasion dei Stai Unii d'Amèrica. Le Trèdaze cołònie łe ghea sistemi pułìteghi, costitusionałi e legałi racuanto simiłari e łe zera popołae prinsipalmente da protestanti de łéngua ingleze. Le cołònie del New England , cusita cofà le colonie del Maryland e de ła Pennsylvania,, łe ze stai fondae parché spenzeste prinsipalmente da sentimenti rełijozi, difarentemente da łe altre colònie che łe ze stai fondae su prinsipi de comerso e espansion econòmega. Tute łe trèdaze cołònie łe feva parte dei gaveri britàneghi inte el Novo Mondo, conosesti inte el so insieme cofà che "Amèrica britànega", che ła ciapava drento anca cołònie in Cànada, Florida e inte i Caràibi. La popołasion colòniałe ła zera cresesta da sirca popołani inte el 1625 a 2,4 miłioni inte el 1775, provocando un movimento dei nativi americani verso Ovest. Sta popołasion ła includeva anca i s-ciavi; ła s-ciavitù ła zera de fati legałe in tute łe cołònie prima de ła guera d'indipendensa americana. Inte el XVIII secoło, el goerno britànego el zestiva łe so colònie drio na pułìtega de marcantiłismo, inte el cuało l'autorità sentrałe ła aministrava i so gaveri par benefiso econòmego de ła Gran Bretagna in Eoropa. Le Trèdaze cołònie łe godeva de un alto grado de autonomia co ełesion aministrative locałi, e łe zera rezistie par racuanto tenpo a łe presion de Londra che ła zera in serca de un pì grando controło inte el so teritòrio. Tutavia ła guera franco-indiana contro el Regno de Fransa e i so liai indiani portò a crezenti tension intrà ła Gran Bretagna e łe Trèdaze colònie. Durante i ani 1750, łe cołònie łe ghea tacà cołaborare majormente intrà lore invese de tratare diretamente co ła Gran Bretagna e ste cołaborasion łe ghea cultivà un senso de sentia da tuti, sorłevando dimande de protesion dei deriti dei cołoni e inte el partegołare del prinsìpio de "nisuna tasasion sensa raprezentansa". I confliti col goerno britànego su tase e deriti i ghea portà a ła guera d'indipendensa americana , in ła cuała łe colònie łe ghea lavorà insieme formando el Congreso continentałe. Le cołònie łe ghea conbatesto e vinsesto el conflito col juto del Regno de Fransa e, inte ła mezura menor, de ła Repùblega de łe Sete Provinse Unie e de l'Inpero spagnoło. Notasion: le sifre de popołasion łe ze stimasion dei istoriadori; che no i include i pòpułi orizenari stabiłii fora de ła zurisdision de łe colònie, paro łe include i pòpułi indìzeni che i vivea soto controło coloniałe, cusita cofà i s-ciavi e i servi. Inte el 1776 sirca el 85% de la popołasion bianca ła zera de orìzane britànega co un 9% de todeschi e un 4% de neerlandezi. Sta popołasion ła ga vesto un grando cresimento inte el corso del sècoło XVIII, gavesto ai tasi de natalità e relativamente alti e tasi de mortalità basi. Pìdel 90% i zera agricultori. I documenti contenporànei i ne raprezenta łe trèdaze cołònie britàneghe del nord Amèrica in Órdene zeogràfego da nord a sud.