Pietro Aretino el ze stà un poeta, scritor e dramaturgo itałian El ze stà ciamà . El ze conosùo prensipalmente par serti só iscriti da'l cotenjùdo considarà łisensiozo, fra cui i gran conosùi . El ga scrivesto anca i e òpare de contenjùdo rełigiozo, che a łongo el ga frecuentà. El ze stà łetarà tanto amà cuanto discuso, se non odià . Cuesto, che ancuo A podaria aparir incoerensa, ła ze stà par tanti versi un modeło de l'intełetuałe renasimentałe, autor anca de apresài , un zènare łetarario, el suo, definìo "diàłogo putanesco". Ła fegura de Pietro Aretino ła ga senjà inte un serto cual modo el XVI sècoło contribuìndo in maniera detarminante a'l definitivo suparamento de ła vizion teołòzega ed ètega propia de'l mezoevo. De ła só infansia A se sa ben poco. L'ùnega cosa de ła cuała A se gavaria certesa ła ze che el sia nasesto inte ła note tra el 19 e el 20 avril de'l 1492, fruto de na rełasion fra un pòvaro całegher de nome Luca Del Buta e na cortezana, Margherita dei Bonci dita Tita, modeła "scolpìa e depenzesta da racuanti artisti". A ze stà dito che no el ga mai vołesto far reconóser el propio vero nome e łe só vere orìzene in senjo de desconosimento dei só nadałi. Tutavia el ga piaso definirse "fio de cortezana, co ànema de re". El ga scrito inte łe : Mentre de ła só infansia no A se sa prategamente nuła, i só biografi i refarise che cuatordezene o poco più el ga vivesto a Perugia, ndove el ga studià pitura, frecuentando drioman ła łocałe univarsità. Trasferìo inte'l 1517 a Roma, grasie ai boni ofisi de Agostino Chigi , el gavea meso a'l servisio de'l cardinal Giulio de' Medici e el ze stà bon de zónzer anca a ła corte de papa Leone X. El se catava inte ła "sità eterna" cuando che A se ga dezvolzesto el conclave de'l 1522; ze stà fursi in cuel parìodo che el ga scrivesto uno dei só primi łaori, łe cusidite , poemeti satirici scriti so ła baze de łe anòneme proteste contro ła Curia petàe so'l busto in màrmaro de'l , a piazza Navona. A cauza de 'sti conponimenti el ze stà eziłià da'l novo pontefise, un gardenal fiamingo che el ciaparà el nome de Adriano VI . El ga podesto far ritorno a Roma noma che inte'l 1523, co l'avento de papa Clemente VII; el ga scominsià a nutrir parò na pezante insofarensa inte i confronti de łe corte e dei anbienti ecleziàsteghi. El ga avùo in dono in cuei ani el famozo de'l Parmigianino inte'l specio bonbé e el ze restà inpresionà da l'"invension" de'l zòvane artista, cosa che el Vasari cusì el comenta: " mi ricordo, io essendo giovinetto, aver veduto in Arezzo nelle case di esso Messer Pietro Aretino, dove era veduto dai forestieri, che per quella città passavano, come cosa rara. Questo capitò poi, non so come, alle mani di Valerio Vicentino intagliatore di cristallo, et oggi è appresso Alessandro Vittoria, scultore in Vinezia ". vec. : " me recordo, mi sendo zoveneto, aver vedùo in Areso inte łe caze de eło Misier Pietro Aretino, dove el zera vedùo dai foresti, che par cueła sità i pasava, come coza rara. Cuesto el ga capità po', non so come, a łe man de Valerio Vicentino intagiador de cristało, et ancuo el ze da Alessandro Vittoria, scultor in Vinezia ". A ze dei ani romani ła conpozision dei , che ghe zera stà ispirà da łe insizion eròteghe, retenjùe ai łimiti de ła pornografia, reałizàe da Marcantonio Raimondi so dezenji de Giulio Romano e publegàe na prima volta inte'l 1524, soto el titoło o , e drioman, insieme ai de l'Aretino, inte'l 1527.