Back to the Future el ze un film de'l 1985 direto da Robert Zemeckis e intarpretà da Michael J. Fox e Christopher Lloyd. Primo epizodio de ła triłozìa omònema, el ze considarà n'icona de'l sinema dei ani otanta e el ga otenjùo un enorme suceso a łeveło intarnasionałe. El film el ga resevùo el premio Oscar a'l mejo montagio sonoro. Inte'l 2007 el ze stà sernìo par èsar consarvà inte'l National Film Registry de ła Biblioteca del Congresso dei Stati Unìi. In ocazion de'l só 25º aniversario, el 27 otobre 2010 el film el ze stà reproponesto par un soło zorno inte łe sałe sinematogràfeghe itałiane, statunitensi e britàneghe; ła mèdema cosa ła se ga ripetùa el 21 otobre 2015, in corespondensa de ła data de viazo verso el futuro dei protagonisti inte'l segondo capìtoło de ła serie. Hill Valley, California, 25 otobre 1985. Marty McFly el ze un dizisetene studente de łiceo, pegro e speso retardatario ma corajozo, zentiłe e de bon cuor, fidansà co Jennifer Parker, só coetanea e conpanja de scoła. Marty el sonja de deventar na rockstar e el sona ła ghitara inte un grupo rock amatoriałe, pur sensa tanta fortuna: el grupo el vien infati bocià a'l provin par sonar a'l bało de ła scoła, parché i docenti i retien Marty e i só conpanji "masa bacanozi". El tozo, da senpre, el dezidara na vita mejo e pì còmoda e no'l se dà paze par ła piata ezistensa sua e dei só famejari: só pare George, fin dai tenpi de ła scoła, el ze totalmente sucube de'l buło Biff Tannen, deso só caoufici, che'l ghe ga sfasà ła màchina co ła cuała Marty el gaveva promeso de portar Jennifer in canpegio; só mare Lorraine ła ze na dona alcołizada, zlòtara e scontenta da ła non serto ezaltante vita co George; i só do fradełi majori i dezvolze łaori poco apaganti e oncora i vive a caza co i zenidori. Marty el juta speso el só mejo amigo, un vecio siensià de nome Emmett Brown, dito "Doc", considarà fin masa stranbo da parte de ła comunità de Hill Valley. 'St'ùltemo el ghe dimanda a'l tozo de razónzerlo cheła istesa note inte'l parchegio de'l , un gran sentro comersiałe, par filmar un misteriozo esparimento. Na volta rivà so'l posto, Marty el descoverze che'l siensiado el ga costruìo na màchina de'l tenpo modifegando na DeLorean DMC-12, e l'esparimento da filmar el consiste inte l'inviar inte'l futuro el cane de Doc, Einstein. El viazo inte'l tenpo el avien tramite el "fluso canałizador", dispozitivo costituìo da tre tubi ełetròneghi disposti a Y, che'l se ativa automategamente cuando ch'A se porta ła vetura a ła vełosità de 88 meje orarie. L'esparimento el riese, co ła màchina de'l tenpo che ła desparise par po' reconparir daspò un menuto ma sùito dopo sorazonze un commando teroristego da ła Łibia a ła cuała Doc el ghe gaveva cavà via de'l plutonio, nesesario par inescar na reasion nuclear che ła ghe fornise enerzìa a'l "fluso canałizador". Doc el vien copà dai teroristi co na descarga de mitra; Marty, fuzindo co ła DeLorean, el razonze ła vełosità de 88 meje orarie, sensa saver de aver inavertitamente ativà el fluso canałizador el se cata cusì catapultà a'l 5 novenbre 1955, data che Doc el gaveva dizità so'l display par spiegarghe a Marty el funsionamento de ła màchina, in corespondensa a ła cuała el gaveva avùo par ła prima volta na vizion de'l fluso canałizador.