El Novo Hampshire o New Hampshire el ze uno dei sincuanta Stati federai che i forma i Stati Unii de l'Amèrica, piasà inte ła rejon de ła Nova Inghiltera. El confina verso sud col Massachusetts, verso òvest col Vermont, verso est col Maine e l'osèano Atlàntego e verso nord co ła provincia canadeze del Québec. El New Hampshire el ze el cuinto Stato pì picenin e el novèn manco popołà de ła federasion. Ła ze divegnesta ła prima de łe cołònie britàneghe nordamericane a divìdarse da ła Gran Bretagna inte el zenaro del 1776 e sie mezi dopo ła ze devegnesta uno dei trèdaze Stati che i ghea fondà i Stati Unii de l'Amèrica. Inte el zugno del 1788 el ze divegnesto el noveno Stato a ratifegare ła Costitusion dei Stati Unii de l'Amèrica, portando sto documento in vigoria. El Novo Hampshire el ze sta ła primo Stato statunitense che el ga na pròpia Costitusion nasionałe. La capitałe del Stato ła ze Concord, mentre che ła sità pì granda ła ze invese Manchester. El se estende su un teritòrio de 24 032 km² sudividesto in dieze contee e ła popołasion stimada inte el 2014 ła ze de 1 326 813 abitanti. Le so targhe łe porta el bomò del Stato: «Live Free or Die» . El soranome del Stato «The Granite State» el remanda a ła so granda formasion e cave de granito. Co racuante de łe pì grandi àree sciìsteghe de ła costa orientałe, łe prinsipałi atrasion de ricreasion del New Hampshire i include el sci, motosbrisa e altri spor invernałi, trekking e alpinismo, caze vacanse par l'istà prezenti drio de ła costa e i numarévułi laghi, sport motorìsteghi al New Hampshire Motor Speedway e ła setemana del motosiclo, un tanto conosesto motoraduno fazesto a Weirs Beach inte el meze de zugno de ogni ano.