Manidar/DEZD-Dictionary-Kirmancki huggingface dataset:
Kırmancki: Bolovanıc/e [e./d.]
Türkçe: Balaban aşiretine mensup kimse
Kırmancki: carıs bıke!
Türkçe: rezil et!
Kırmancki: carıs biyayene
Türkçe: rezil olmak
Kırmancki: carıs kerdene
Türkçe: rezil etmek
Kırmancki: carıs u mılamet biyayene
Türkçe: rezil rüsva olmak, yerin dibine girmek
Kırmancki: carıs u mılamet kerdene
Türkçe: rezil rüsva etmek, yerin dibine sokmak
Kırmancki: carısker/e [e./d.]
Türkçe: rezil eden, rüsva eden
Kırmancki: cama kerdene
Türkçe: düzgünce dizerek üst üste yığmak
Kırmancki: çaqurık
Türkçe: 1) zayıf 2) cılız 3) sıska
Kırmancki: çaqurık biyayene
Türkçe: 1) zayıf olmak 2) cılız olmak 3) sıska olmak
Kırmancki: çaqurıkın [sıf.]
Türkçe: 1) zayıf olan 2) cılız olan 3) sıska olan
Kırmancki: çarr [sıf.]
Türkçe: 1) yırtık 2) yırtma
Kırmancki: çarr kerdene
Türkçe: yırtmak
Kırmancki: çarr u virr
Türkçe: 1) delik deşik 2) paramparça 3) yırtık pırtık
Kırmancki: çarr u virr biyayene
Türkçe: 1) delik deşik olmak 2) paramparça olmak 3) yırtık pırtık olmak
Kırmancki: çarr u virr kerdene
Türkçe: 1) delik deşik etmek 2) paramparça etmek 3) yırtık pırtık etmek
Kırmancki: çimi ardene (çemi ardene, çi ardene)
Türkçe: eşya getirmek
Kırmancki: çimi biya! (çemi biya! çi biya!)
Türkçe: eşya getir!
Kırmancki: çhêr biyayene
Türkçe: yiğit olmak, kahraman olmak, alp olmak, cesur olmak, yürekli olmak
Kırmancki: çıq/e [e./d.]
Türkçe: inatçı, söz dinlemeyen
Kırmancki: çıkera
Türkçe: sabah erkenden, sabah güneş doğmadan önce
Kırmancki: heta ke tıbêrê (tıheta ke bêrê, ita çiyê werdene qeydinê - sen gelene kadar burada yemek biter/bitecek)
Türkçe: geleceğin zamana kadar
Kırmancki: tıheta ke bêrê, ita çiyê werdene naê qeydinê
Türkçe: sen gelene kadar burada yemek bitmekte
Kırmancki: heta ke tıyena (tıheta ke yena, ita çiyê werdene qeydinê - sen gelene kadar burada yemek bitiyor)
Türkçe: geliyor olduğun zamana kadar
Kırmancki: heta ke tıama (tıheta ke ama, ita çiyê werdene qeydiyay - Sen gelene kadar burada yemek bitti)
Türkçe: gelmiş olduğun zamana kadar
Kırmancki: gıpnayene (gıpnen-, gıpna-, gıpn- ) [f.]
Türkçe: güpletmek, kütletmek
Kırmancki: bulıski vızêri do dare ra
Türkçe: dün şimşek/yıldırım ağaca vurdu, dün ağaca şimşek/yıldırım vurdu
Kırmancki: bulısk nêdano pıro
Türkçe: şimşek vurmuyor, yıldırım vurmuyor
Kırmancki: bulısk pıro do
Türkçe: şimşek vursun, yıldırım vursun
Kırmancki: bulısk pıro medo
Türkçe: şimşek vurmasın, yıldırım vurmasın
Kırmancki: gırpayene (gırpen-, gırpa-, -gırp- ) [f.]
Türkçe: güpürdemek, patırdamak
Kırmancki: gırpnayene (gırpnen-, gırpna-,
-gırpn- ) [f.]
Türkçe: güpürdetmek, patırdatmak
Kırmancki: gerreyiyayene [f.]
Türkçe: şikayetlenmek
Kırmancki: gerreynayene [f.]
Türkçe: şikayetlendirmek
Kırmancki: gure biyayene
Türkçe: çalışma yapılmak
Kırmancki: game kerdene
Türkçe: adımlamak
Kırmancki: game biyayene
Türkçe: adımlanmak
Kırmancki: gırmıki kerdene
Türkçe: yumruklamak
Kırmancki: gırmıki biyayene
Türkçe: yumruklanmak
Kırmancki: gırmıku ver şanayene
Türkçe: yumruklamak
Kırmancki: gırmıku ver şaniyayene
Türkçe: yumruklanmak
Kırmancki: gefu ero cıwerdene
Türkçe: tehdit etmek
Kırmancki: gefi ero cıweriyayene
Türkçe: tehdit edilmek
Kırmancki: galıme ero cıkerdene
Türkçe: hücum etmek
Kırmancki: galıme ero cıbiyayene
Türkçe: hücum edilmek
Kırmancki: gangazine kerdene
Türkçe: aşırıtembellik etmek
Kırmancki: gangazine biyayene
Türkçe: aşırıtembellik oluşmak
Kırmancki: gem pa kerdene
Türkçe: gem takmak
Kırmancki: gem pa biyayene
Türkçe: gem takılmak
Kırmancki: gem kerdene
Türkçe: gemlemek, gem vurmak
Kırmancki: gem biyayene
Türkçe: gemlenmek
Kırmancki: gerrın kerdene
Türkçe: uyuz etmek
Kırmancki: geviz dayene
Türkçe: ağnanmak
Kırmancki: gezi (geji) biyayene
Türkçe: süpürülmek
Kırmancki: gezi era cıfistene
Türkçe: süpürge vurmak, süpürge çalmak
Kırmancki: gezi era cıkutene (kewtene)
Türkçe: süpürge vurulmak, süpürge çalınmak
Kırmancki: gonarıcê xo vêşayene
Türkçe: yüz rengi yanmak, yüz nuru ışıldamak
Kırmancki: gonarıcê cıvêşnayene
Türkçe: yüz rengini yakmak, yüz nurunu ışıldatmak
Kırmancki: goş diyayene
Türkçe: dinlenmek, dinlenilmek
Kırmancki: goş ero cınayene
Türkçe: dinlemek
Kırmancki: goş ero cıniyayene
Türkçe: dinlenmek, dinlenilmek
Kırmancki: gılavırç biyayene
Türkçe: baştan savma olmak, gelişigüzel ve özensiz olmak
Kırmancki: çımexor
Türkçe: kem göz
Kırmancki: çımexore
Türkçe: kem gözlü
Kırmancki: fiçıknayene (fiçıknen-, fiçıkna-,
-fiçıkn- ) [f.]
Türkçe: fingirdemek
Kırmancki: gıldık (gıldıke)
Türkçe: bücür, bodur
Kırmancki: gımıs (gımıse) [sıf.]
Türkçe: durgun (insan veya hayvan)
Kırmancki: hurık
Türkçe: kırıntı
Kırmancki: peşaş biyayene
Türkçe: afallamak (şaşkınlıktan sersemleşmek)
Kırmancki: pırtayene (pırten-, pırta-, -pırt- ) [f.]
Türkçe: çırpınmak
Kırmancki: pırtaişê zerri
Türkçe: heyecan
Kırmancki: rışêş
Türkçe: çise, çisenti
Kırmancki: rışi
Türkçe: kumaş saçağı
Kırmancki: teliyê pısınge (Taraxacum) [bot.]
Türkçe: karahindiba (birleşikgillerden, uzun ve dişli yapraklı, çiçekleri sarıve kömeç biçiminde bir bitki)
Deutsch: Löwenzahn
English: dandelion
Kırmancki: tıftıkê teliyê pısınge
Türkçe: karahindiba tüyleri
Kırmancki: teqeteqe huiyaiş
Türkçe: kahkaha
Kırmancki: vêşi (vêşiye)
Türkçe: fazla olan, fazla kalan
Kırmancki: jû heşteo bin
Türkçe: bir hafta daha
Deutsch: noch eine Woche
English: one more week
Kırmancki: dıheştê bini ki
Türkçe: iki hafta daha
Kırmancki: heşteo de bin (heştê do bin)
Türkçe: başka bir hafta
Kırmancki: jû aşma bine
Türkçe: bir ay daha
Kırmancki: dıaşmê bini ki
Türkçe: iki ay daha
Kırmancki: aşma de bine (aşmê da bine)
Türkçe: başka bir ay
Kırmancki: jû serra bine
Türkçe: bir yıl daha, bir sene daha
Kırmancki: dıserrê bini ki
Türkçe: iki yıl daha, iki sene daha
Kırmancki: serra de bine (serrê da bine)
Türkçe: başka bir yıl, başka bir sene
Kırmancki: ez to de donu pêro
Türkçe: ben seninle dövüşüyorum
Kırmancki: ma jûbini de danime pêro
Türkçe: biz birbirimizle dövüşüyoruz
Kırmancki: pêrode!
Türkçe: kavga et! dövüş!
Kırmancki: pêro bıde
Türkçe: 1) hepiniz verin, tümünüz verin 2) hepsini verin, tümünü verin 3) kavga edin, dövüşün
Kırmancki: pêrodê!
Türkçe: kavga edin! dövüşün!
Kırmancki: pêrr [d.]
Türkçe: akraba, hısım
Kırmancki: pê ... sa bıke
Türkçe: ... ile sevindir, ... ile mutlu et
Kırmancki: pê ... sa biyayene
Türkçe: ... ile sevinmek, ... ile mutluluk duymak
Kırmancki: pê ... sa kerdene
Türkçe: ... ile sevindirmek, ... ile mutlu etmek
Kırmancki: ez to be ey ra verdonu pê
Türkçe: ben sen ile onu dövüştürüyorum
Kırmancki: ez to ey de verdonu pê
Türkçe: ben seni onunla dövüştürüyorum
Kırmancki: tıbe mıra yênime werê
Türkçe: sen ile ben anlaşıyoruz
Kırmancki: tımıde yêna werê
Türkçe: sen benimle anlaşıyorsun
Kırmancki: ma jûbini de yênime werê
Türkçe: biz birbirimizle anlaşıyoruz
Kırmancki: tımıbe ey ra ana werê
Türkçe: sen ben ile onu anlaştırıyorsun
Kırmancki: tımıey de ana werê
Türkçe: sen beni onunla anlaştırıyorsun
Kırmancki: ez be to ra resenime pê
Türkçe: ben ile sen buluşuyoruz
Kırmancki: ez to de resonu pê
Türkçe: ben seninle buluşuyorum
Kırmancki: ma jûbini de resenime pê
Türkçe: biz birbirimizle buluşuyoruz
Kırmancki: ez to be ey ra resnonu pê
Türkçe: ben sen ile onu buluşturuyorum
Kırmancki: ez to ey de resnonu pê
Türkçe: ben seni onunla buluşturuyorum
Kırmancki: tıbe mıra qesey kenime
Türkçe: sen ile ben konuşuyoruz
Kırmancki: tımıde qesey kena
Türkçe: sen benimle konuşuyorsun
Kırmancki: ma jûbini de qesey kenime
Türkçe: biz birbirimizle konuşuyoruz
Kırmancki: tımıbe ey ra dana qesey kerdene
Türkçe: sen ben ile onu konuşturuyorsun
Kırmancki: tımıey de dana qesey kerdene
Türkçe: sen beni onunla konuşturuyorsun
Kırmancki: ez be to ra huyinime
Türkçe: ben ile sen gülüyoruz
Kırmancki: ez to de huyinu
Türkçe: ben seninle gülüyorum
Kırmancki: ma jûbini de huyinime
Türkçe: biz birbirimizle gülüyoruz
Kırmancki: ez to be ey ra finu huyiyaiş
Türkçe: ben sen ile onu güldürüyorum
Kırmancki: ez to ey de finu huyiyaiş
Türkçe: ben seni onunla güldürüyorum
Kırmancki: tıbe mıra zewecinime
Türkçe: sen ile ben evleniyoruz
Kırmancki: tımıde zewecina
Türkçe: sen benimle evleniyorsun
Kırmancki: ma jûbini de zewecinime
Türkçe: biz birbirimizle evleniyoruz
Kırmancki: tımıbe ey ra zewecnena
Türkçe: sen ben ile onu evlendiriyorsun
Kırmancki: tımıey de zewecnena
Türkçe: sen beni onunla evlendiriyorsun
Kırmancki: ez be to ra gulaşe cênime
Türkçe: ben ile sen güreş tutuyoruz
Kırmancki: ez to de gulaşe cênu
Türkçe: ben seninle güreş tutuyorum
Kırmancki: ma jûbini de gulaşe cênime
Türkçe: biz birbirimizle güreş tutuyoruz
Kırmancki: ez pê to be ey ra gulaşe donu guretene
Türkçe: ben sen ile ona güreş tutturuyorum
Kırmancki: ez pê to ey de gulaşe donu guretene
Türkçe: ben sana onunla güreş tutturuyorum
Kırmancki: tıbe mıra vurrinime ya
Türkçe: sen ile ben (yer) değişiyoruz
Kırmancki: tımıde vurrina ya
Türkçe: sen benimle (yer) değişiyorsun
Kırmancki: ma jûbini de vurrinime ya
Türkçe: biz birbirimizle (yer) değişiyoruz
Kırmancki: tımıbe ey ra vurnena ya
Türkçe: sen ben ile onu (yer) değiştiriyorsun
Kırmancki: tımıey de vurnena ya
Türkçe: sen beni onunla (yer) değiştiriyorsun
Kırmancki: be têver kerdene (ken- têver)
Türkçe: karşıkarşıya koymak
Kırmancki: be têver eştene (erzen- têver)
Türkçe: atışmak (sözlü çekişmek veya fiziki yarışmak)
Kırmancki: be têver şanayene (şanen- têver), be têver şanıtene, be têver sanıtene
Türkçe: 1) karşılaştırmak, kıyaslamak, mukayese etmek 2) ön öne dayamak
Kırmancki: be têver ardene (an- têver)
Türkçe: karşıkarşıya getirmek
Kırmancki: têver ro şiyayene (têver ro şon-), têvero şiyayene
Türkçe: zıtlaşmak
Kırmancki: era têver aznayene (aznen- ra têver)
Türkçe: ön öne dayamak
Kırmancki: be têverane ardene (an- têverane)
Türkçe: karşılık olarak getirmek, eşit hale getirmek, muadil hale getirmek, eşdeğer hale getirmek
Kırmancki: têver têpey de rêze kerdene (têver têpey de rêze ken-) (1)
Türkçe: önlü arkalısıralamak, önlü arkalıdizmek
Kırmancki: têver têpey de qor kerdene (têver têpey de qor ken-) (2)
Türkçe: önlü arkalısıralamak, önlü arkalıdizmek
Kırmancki: texşiriye (texsiriye)
Türkçe: özlem, arzu
Kırmancki: texşirê cıbiyayene (texsirê cıbiyayene)
Türkçe: özleminde olmak, özlemini çekmek, arzusunda olmak, arzusunu çekmek
Kırmancki: têmiyon ra kerdene (ken- têmiyon ra)
Türkçe: karıştırmak
Kırmancki: têwerte ra kerdene (ken- têwerte ra)
Türkçe: karıştırmak
Kırmancki: ey çıke diyo, werdo, mida de kerdê têmiyon ra (têwerte ra)
Türkçe: ne bulduysa yemiş, midede karıştırmış
Kırmancki: ey çukolata be şıt ra kerdê têmiyon ra (têwerte ra) [e.]
Türkçe: çikolata ile sütü karıştırmış
Kırmancki: çukolata (çikolata) [İsp. → Aztek]
Türkçe: çikolata
Deutsch: Schokalade
English: chocolate
Kırmancki: ey qewa be tozê şıti ra şanê pê [e.]
Türkçe: kahve ile süt tozunu karıştırmış
Kırmancki: era cınêamayene
Türkçe: yaranamamak
Kırmancki: o ke se keno bıkero, nêno ra ney
Türkçe: o ne yaparsa yapsın, buna yaranamıyor
Kırmancki: zerrê xo qurçani kerdene
Türkçe: karnısancılanmak
Kırmancki: zerrê ey nao qurçani keno [e.]
Türkçe: onun karnısancılanıyor
Kırmancki: gula xo qurçani kerdene
Türkçe: boğazısancılanmak
Kırmancki: gula ey nawa qurçani kena
Türkçe: onun boğazısancılanıyor
Kırmancki: ero ri veciyayene (mormek nao vecino ro riyê ey - adam ona çıkışıyor / adam ona tepki gösteriyor)
Türkçe: çıkışmak, tepki göstermek
Kırmancki: têm dayene (cênıke nawa ebe bataniya ra laceki têm dana - kadın battaniyeyle oğlanıörtüyor )
Türkçe: örtmek
Kırmancki: haku ero jûbini verdayene
Türkçe: yumurtalarıbirbirine tokuşturmak
Kırmancki: ê (i) naê haku verdanê ro jûbini
Türkçe: onlar yumurtalarıbirbirine tokuşturuyorlar
Kırmancki: kemeru ero jûbini verdayene
Türkçe: taşlarıbirbirine çarptırmak
Kırmancki: ê (i) naê kemeru verdanê ro jûbini
Türkçe: onlar taşlarıbirbirine çarptırıyorlar
Kırmancki: ragıvışnayene (gıvışnen- ra, gıvışna- ra, ragıvışn- ), ragıvısnayene [f.]
Türkçe: sıkarak çekiştirmek
Kırmancki: ragıvışiyayene (gıvışin- ra, gıvışiya- ra, -ragıvışi- ), ragıvısiyayene [f.]
Türkçe: sıkılarak çekiştirilmek
Kırmancki: phıloziyayene (phılozin-, phıloziya-, -phılozi- ) [f.]
Türkçe: sıkılmak, sıkılarak içindeki çıkmak
Kırmancki: be cıphıloznayene
Türkçe: -e sıkmak, -e sıkıştırmak, -e sokuşturmak
Kırmancki: be cıphıloziyayene
Türkçe: -e sıkılmak, -e sıkıştırılmak, -e sokuşturulmak
Kırmancki: ropıroznayene (pıroznen- ro, pırozna- ro, ropırozn- ) [f.]
Türkçe: sıkarak suyundan arındırmak
Kırmancki: ropıroziyayene (pırozin- ro, pıroziya. ro, ropırozi- ) [f.]
Türkçe: sıkılarak suyundan arındırılmak
Kırmancki: pıroşidênayene (şidênen- pıro, şidêna- pıro, pıroşidên- ) [f.]
Türkçe: şiddet uygulamak
Kırmancki: pıroşidêyiyayene (şidênin- pıro, şidêyiya- pıro, pıroşidêyi- ) [f.]
Türkçe: şiddet uygulanmak
Kırmancki: hengiyayene (hengin-, hengiya-, -hengi- ) [f.]
Türkçe: dolarak sıkışmak, sıkış tıkış dolmak, sıkış tıkış doluşmak
Kırmancki: be cıhengıtene (hengnen- cı)
Türkçe: -e doldurarak sıkıştırmak, -e sıkış tıkış doldurmak, -e sıkış tıkış doluşturmak
Kırmancki: be cıhengiyayene (hengin- cı)
Türkçe: -e dolarak sıkışmak, -e sıkış tıkış dolmak, -e sıkış tıkış doluşmak
Kırmancki: be cıthon dayene
Türkçe: -e itilmek, -e iteklenmek, -e kakılmak
Kırmancki: be cıkepesnayene (kepesnen- cı)
Türkçe: kakarak sıkıştırmak, kakıp sokuşturmak, kakıp tıkmak, kakmak
Kırmancki: be cıkepesiyayene
Türkçe: kakılarak sıkışmak, kakılıp sokuşmak, kakılıp tıkılmak, kakılmak
Kırmancki: çepexnayene (çepexnen-, çepexna-,
-çepexn- ) [f.]
Türkçe: sıkıştırarak yığmak, tıkıştırarak yığmak, sıkış tıkış yığmak
Kırmancki: çepexiyayene (çepexin- çepexiya-, -çepexi- ) [f.]
Türkçe: sıkışarak yığılmak, tıkışarak yığılmak, sıkış tıkış yığılmak
Kırmancki: be cıçepexnayene
Türkçe: -e sıkıştırarak yığmak, -e tıkıştırarak yığmak, -e sıkış tıkış yığmak
Kırmancki: be cıçepexiyayene
Türkçe: -e sıkışarak yığılmak, -e tıkışarak yığılmak, -e sıkış tıkış yığılmak
Kırmancki: çepeşnayene (çepeşnen-, çepeşna-, -çepeşn- ) [f.]
Türkçe: tıkış tıkış etmek (sıkışık bir durumda etmek, tıka basa doldurulmuş bir biçimde etmek)
Kırmancki: çepeşiyayene (çepeşin-, çepeşiya-, -çepeşi- ) [f.]
Türkçe: tıkış tıkış olmak (sıkışık bir durumda olmak, tıka basa doldurulmuş bir biçimde olmak)
Kırmancki: be cıçepeşnayene
Türkçe: -e tıkıştırmak
Kırmancki: be cıçepeşiyayene
Türkçe: -e tıkışmak
Kırmancki: be fek pıloxnayene
Türkçe: ağıza tıkıştırmak, ağıza tıka basa sokmak
Kırmancki: be fek pıloxiyayene
Türkçe: ağıza tıkışmak, ağıza tıka basa sokulmak
Kırmancki: tengejıtene [f.]
Türkçe: tıka basa doldurmak, çok doldurarak darlaştırmak
Kırmancki: tengejiyayene [f.]
Türkçe: tıka basa dolmak, çok dolarak darlaşmak
Kırmancki: be cıtengejıtene
Türkçe: -e tıka basa doldurmak, -e çok doldurarak darlaştırmak
Kırmancki: be cıtengejiyayene
Türkçe: -e tıka basa dolmak, -e çok dolarak darlaşmak
Kırmancki: bêçıka xo gınê awe ra (bêçıka xo gınê awe)
Türkçe: parmağısuya değdi
Kırmancki: dên (deyn) pak kerdene
Türkçe: borç kapatmak (temizlemek)
Kırmancki: ê (i) raşt ra era çep cêrê (ê (i) raşt ra bıcêrê ra çep)
Türkçe: sağdan sola dönsünler
Kırmancki: gape pırakerdene
Türkçe: güreşe tutuşmak, kucaklamak.
Kırmancki: gev (gevkın) (khan) [sıf.]
Türkçe: moruk ( yaşlımoruk) (eski deyim)
Kırmancki: gılêzin (gılgejin) [sıf.]
Türkçe: salyalı, ağzından tükürük, salya akan
Kırmancki: gırıs pêguretene
Türkçe: eteğini tutmak
Kırmancki: be cıpıloznayene
Türkçe: sıkıştırmak, sığdırmaya çalışmak
Kırmancki: be cıpıloxıtene
Türkçe: tıkıştırmak, tıka basa sokmak
Kırmancki: be cıhengıtene
Türkçe: doluşturmak, tıka basa doldurmak
Kırmancki: be cıdowosnayene
Türkçe: bastırmak
Kırmancki: tapiye (tapine, tapêni) (→ tapayene ra)
Türkçe: tapırtı(yürürken çıkan ayak sesini andırır sesin adı)
Kırmancki: tapayene
Türkçe: tapırdamak ("tapırtı" sesi çıkarmak)
Kırmancki: düri de dare ke bırriye, tapiye yêna heşnayene
Türkçe: uzakta ağaç kesildiğinde tapırtıduyulur
Kırmancki: xali ke kuyiya, tapiye yêna heşnayene
Türkçe: halıdövüldüğünde tapırtıduyulur
Kırmancki: kutiye (kutine, kutêni) (→ kutayene ra)
Türkçe: kütültü (kütüldemekten)
Kırmancki: nezdi de koli ke bırriya, kutiye yêna heşnayene
Türkçe: yakında odun kesildiğinde kütültü duyulur
Kırmancki: sir ke qab de kuyiya, kutiye yêna heşnayene
Türkçe: sarımsak kapta dövüldüğünde kütültü duyulur
Kırmancki: khırtiye (khırtine, khırtêni)
(→ khırtayene ra)
Türkçe: kıtırtı(kıtırdama sırasında çıkan sesin adı)
Kırmancki: nono somino teze ke weriya, khırtiye yêna heşnayene
Türkçe: taze somun ekmek yenildiğinde kıtırtıduyulur
Kırmancki: şekır ke goz bi, khırtiye yêna heşnayene
Türkçe: şeker ısırıldığında kıtırtıduyulur
Kırmancki: xırpiye (xırpine, xırpêni) (→ xırpayene ra)
Türkçe: gıcırtı, kütürtü (eke vore dowoşiye, xırpiye yêna esnayene)
Kırmancki: qırçiye (qırçine, qırçêni)
(→ qırçayene ra)
Türkçe: çıtırtı(çıtırdama sırasında çıkan sesin adı)
Kırmancki: lızge ke şıkiye, qırçiye yêna heşnayene
Türkçe: dal kırıldığında çıtırtıduyulur
Kırmancki: koliyi ke adır de vêşay, qırçiye yêna heşnayene
Türkçe: odunlar ateşte yandığında çıtırtıduyulur
Kırmancki: çeqiye (çeqine, çeqêni)
(→ çeqayene ra)
Türkçe: çatırtı(çatırdama sesi)
Kırmancki: dêso xaxud ke rıciyayene sero bi, çeqiye yêna heşnayene
Türkçe: çürük duvar yıkılmak üzere olduğunda çatırtıduyulur
Kırmancki: soa serte ke goz biye, xırpiye yêna heşnayene
Türkçe: sert elma ısırıldığında gıcırtıduyulur
Kırmancki: xaxê leşe gegane ke lewiyay, çeqiye yêna heşnayene
Türkçe: vücut eklemleri bazen hareket ettiğinde çatırtıduyulur
Kırmancki: pejıki hurıki ke bınê lıngu de şıkiyay, qırçiye yêna heşnayene
Türkçe: çalıçırpıayak altında kırıldığında çıtırtıduyulur
Kırmancki: qajnayene (qajnen-, gajna-, -gajn- ), gaznayene [f.]
Türkçe: cıyaklayarak gıdaklamak, cıyaklayarak ötmek, (tavuk, horoz)
Kırmancki: qaknayene (qaknen-, qakna-, -qakn- ) [f.]
Türkçe: gaklayarak gıdaklamak (tavuk)
Kırmancki: qalê cıkerdene
Türkçe: birinden bahsetmek
Kırmancki: qal beno (qalê cıbeno)
Türkçe: (birinden) bahsediliyor
Kırmancki: qamçur dayene
Türkçe: vergi vermek
Kırmancki: qamçur guretene
Türkçe: vergi almak
Kırmancki: qan
Türkçe: yalan, aslıolmayan
Kırmancki: qan bıke!
Türkçe: kandır! inandır!
Kırmancki: qar ero cıbiyayene (qar ’o cıben-)
Türkçe: kızılarak inat edilmek
Kırmancki: qar ero cıkerdene (qar ro cıken-)
Türkçe: kızarak inat etmek
Kırmancki: qarığkerdene
Türkçe: bahçe düzenlemesi, fide yerleri yapmak
Kırmancki: çım qarıx kerdene
Türkçe: gözün karaltıolması
Kırmancki: qat biyene
Türkçe: katlanmak
Kırmancki: qejeliyayene (qejelin-, qejeliya-, -qejeli- ), qıjiliyayene [f.]
Türkçe: yanarak kararmak, yanıp siyahlamak
Kırmancki: qejelnayene [qejelnen-, qejelna-, -qejeln- ), qıjilnayene [f.]
Türkçe: yakarak karartmak, yakıp siyahlatmak
Kırmancki: qelfe biyayene
Türkçe: gruplara ayrılmak
Kırmancki: qerqele de biyayene
Türkçe: ölüm döşeğinde olmak
Kırmancki: qese kerdene (qesi kerdene, qeşi kerdene)
Türkçe: söz etmek
Kırmancki: qeti biyayene
Türkçe: kesinleşmek
Kırmancki: qeza kerdene
Türkçe: kaza yapmak
Kırmancki: qılêrın kerdene (ken- qılêrın)
Türkçe: kirletmek
Deutsch: schmutzig machen, beschmutzen 
English: to make dirty, soil, make (or get) (sth) dirty, stain
Kırmancki: qırr kerdene
Türkçe: katliam yapmak, yok etmek
Deutsch: gemetzel machen, blutbad machen, vernichten 
English: bloodbath, massacre, slaughter, carnage, destroy
Kırmancki: qif guretene
Türkçe: önemsemek ciddiye almak, işi sıkıtutmak
Kırmancki: qif şiyayene
Türkçe: hızlıyürümek
Kırmancki: quncıl biyene
Türkçe: bükülmek
Kırmancki: têdesta
Türkçe: 1) el ele 2) birlikte
Kırmancki: têdesta bıfetelne
Türkçe: 1) el ele, birlikte dolaştır 2) elden ele dolaştır
Kırmancki: têdesta bıkerê
Türkçe: el ele yapın, birlikte yapın
Kırmancki: têdesta bıvıraze
Türkçe: el ele yap, birlikte yap
Kırmancki: têdesta bıvırazê
Türkçe: el ele yapın, birlikte yapın
Kırmancki: têdesta feteliyayene
Türkçe: elden ele dolaşılmak
Kırmancki: têdesta fetelnayene
Türkçe: elden ele dolaştırmak
Kırmancki: têdesta kerdene
Türkçe: el ele verip yapmak
Kırmancki: têdıma amayene
Türkçe: arka arkaya gelmek, peşi peşine gelmek, art arda gelmek
Kırmancki: têdıma ardene
Türkçe: arka arkaya getirmek, peşi peşine getirmek, art arda getirmek
Kırmancki: têdıma bere!
Türkçe: arka arkaya götür! peşi peşine götür! art arda götür!
Kırmancki: têdıma bêrê!
Türkçe: arka arkaya gelin! peşi peşine gelin! art arda gelin!
Kırmancki: têdıma berdene
Türkçe: arka arkaya götürmek, peşi peşine götürmek, art arda götürmek
Kırmancki: têdıma bıke!
Türkçe: arka arkaya yap! peşi peşine yap! art arda yap!
Kırmancki: têdıma bia!
Türkçe: arka arkaya getir! peşi peşine getir! art arda getir!
Kırmancki: têdıma biyayene
Türkçe: arka arkaya olmak, peşi peşine olmak, art arda olmak
Kırmancki: têdıma fiştayene
Türkçe: arka arkaya takmak, peşi peşine takmak, art arda takmak
Kırmancki: têdıma fiye!
Türkçe: arka arkaya tak! peşi peşine tak! art arda tak!
Kırmancki: têdıma kerdene
Türkçe: arka arkaya koymak, peşi peşine koymak, art arda koymak
Kırmancki: têdıne bıke!
Türkçe: hepsini yap! tümünü yap! tamamınıyap!
Kırmancki: têdınera
Türkçe: hepsine, tümüne, tamamına
Kırmancki: têdüştra biyayene (têdustra biyayene)
Türkçe: aynıayarda olmak, ayn೩ seviyede olmak, aynıyaşta olmak
Kırmancki: têfiştayene (têfistayene) [f.]
Türkçe: 1) birbirine geçirmek 2) birbirine karıştırmak
Kırmancki: tefiye!
Türkçe: birbirine geçir! birbirine kat!
Kırmancki: têkotayene (têkotene, têkewtene)
Türkçe: 1) birbirine geçmek 2) birbirine düşmek (arasıbozulmak)
Kırmancki: têlewe
Türkçe: yan yana, bir arada
Kırmancki: têlewe ardene
Türkçe: yan yana getirmek, bir araya getirmek
Kırmancki: têlewe bıke! (têlewe ke!)
Türkçe: yan yana koy! bir araya getir!
Kırmancki: têlewe de
Türkçe: yan yana, bir arada, birlikte
Kırmancki: têlewe de bıbê! (bıvê)
Türkçe: 1) yan yana olun! birarada olun! 2) yan yana olsun! bir arada olsun!
Kırmancki: têlewe de biyayene
Türkçe: yan yana olmak, bir arada olmak
Kırmancki: têlewe kerdene
Türkçe: yan yana koymak, bir araya koymak
Kırmancki: tênımayene [f.]
Türkçe: örtülmek, örtünmek
Kırmancki: tênımnayene [f.]
Türkçe: örtmek, üzerine kapatmak
Kırmancki: heq şifa bıdero
Türkçe: allah şifa versin (hastalık durumunda)
Kırmancki: çêna (çêneka) khaliki
Türkçe: dedenin kızı
Kırmancki: destê khaliki
Türkçe: dedenin eli
Kırmancki: turıkê qatıri
Türkçe: katırın heybesi
Kırmancki: karê çêyi (gureyê çêyi)
Türkçe: evin işi
Kırmancki: germ biyayişo kurewi
Türkçe: küresel ısınma
Kırmancki: Kemu
Türkçe: Kemu aşireti. Merkezi Revet (Turnadere) , Markazan (Kalınkaş), Kınku köyleri olup, etrafdaki köyler olmak üzere Erzincan ve Tercan köylerine de yayılmışlardır. Aşiretin ileri geleni Pülümür’den Seydali Ağa’dır.
Kırmancki: Mosku
Türkçe: Mosku aşireti. Pülümür, Kiğıve Erzincan bölgelerinde Hêrdıf, Oltunu, Şevdın, Gomê Kelu, Barave, Fême gibi köylerde yerleşiktir. Aşiretin ileri gelenleri Mıstafaê Mırzali, Mısto Qut olup, daha eski dönemlerde ise Keleşê Mursayi, Usıvê Uşeni, Memê Qemeci, Hemê Thuji, Sıleman Ağa’dır.
Kırmancki: Dewa Pile
Türkçe: 1) Ovacık, Pülümür sınırında, Ovacığın son köyüdür. Şıxhesunu aşiret federasyonu, Seydu koluna bağlıdır. 1937/38 döneminde Aşiret reisi, dewa Pile ra Uşen Ağaê Sose ve Ali Ağaê Hemedê Torni’dir, Erzincan, Gırnawu de ise 1920 de,1. Dönem Erzincan mebusu Hüseyin Bey’dir ( Hüseyin Aksu). Daha eski dönemlerde ise aşiret reisi Seydali Ağa, onun daha öncesinde ise Murse (Murşe) Ağa’dır. 2) Erzincan'da (Xormek aşireti).
Kırmancki: no ey de sare cêno
Türkçe: bu ona kafa tutuyor, ona zıtlanıyor
Kırmancki: umıdwar (umıdwaru ke tıki rında - umutluyum ki sende iyisin) [sıf.] [Far.]
Türkçe: ümitvar (umutlu)
Kırmancki: goşepalas (gosepalas)
Türkçe: kepçe kulak
Deutsch: Segelohren
English: jug ears
Kırmancki: goşekhurr (gosekhurr)
Türkçe: ufak kulaklı
Kırmancki: goşevit (gosevit)
Türkçe: sivri kulaklı
Kırmancki: nifte
Türkçe: kibrit
Deutsch: Streichholz
English: match
Kırmancki: adır dewna kerdene
Türkçe: ateş söndürmek
Kırmancki: halowne
Türkçe: dumanla karışık alev, şiddetli yanış, harlıateş
Kırmancki: têser u têbın bıro!
Türkçe: alt üst olsun!
Kırmancki: têser u têbın biyayene
Türkçe: alt üst olmak
Kırmancki: qeremux (Agrostemma githago) [e.] [bot.]
Türkçe: karamuk
Deutsch: Kornrade 
English: corn cockle
Kırmancki: sınco boyın [bot.]
Türkçe: iğdenin bir türü
Kırmancki: dekerin
Türkçe: hıçkırık gelme hali
Kırmancki: xımbılık
Türkçe: karabasan 1) sıkıntılıve korkulu düş, kâbus 2) bir kimsenin içinde bulunduğu karmakarışık, sıkıntılıruh durumu
Kırmancki: xeberê era bınê goşi ardene (xeberê ano ra bınê goşê jüyê; xeberê biaro ra bınê goşê jûyê)
Türkçe: bir haber kulağa çıtlatmak
Kırmancki: ezo dekerinu
Türkçe: zikrediliyorum, anılıyorum
Kırmancki: ezo dekernonu
Türkçe: zikrediyorum, anıyorum
Kırmancki: nıqıka mınawa yêna we
Türkçe: hıçkırıyorum