Manidar/DEZD-Dictionary-Kirmancki huggingface dataset:
Kırmancki: gırnavun kerdene [zool.]
Türkçe: çiftleşme (kedinin dönemi)
Kırmancki: gırnavu [zool.]
Türkçe: kedilerin çiftleşme istekleri
Kırmancki: gırr
Türkçe: kin
Kırmancki: gırr sereştene
Türkçe: kin bağlamak
Kırmancki: gırr sereştene
Türkçe: kin duymak
Kırmancki: gırrayene (gırren-, gırra-, -gırr- ) [f.]
Türkçe: hırlamak (köpeğin hırlaması)
Kırmancki: gırs [sıf.]
Türkçe: büyük, iri, kocaman
Deutsch: groß, älter, erwachsen, mächtig
English: great, large, big
Kırmancki: gırs biyayene (gırs biyene)
Türkçe: büyük olmak, büyümek
Deutsch: aufwachsen, heranwachsen, groß werden, sich ausbreiten (Feuer), sich verschärfen (Streit)
Kırmancki: gij kerdene
Türkçe: ineği boğaya çekmek
Kırmancki: gilliyo kor
Türkçe: gözü kör olan
Kırmancki: gilliyo kor
Türkçe: kör olası
Kırmancki: gır(ê)nayene (gır(ê)nen-, gır(ê)na-, -gır(ê)n- ) [f.]
Türkçe: kaynatmak
Kırmancki: gır(ê)ayene (gıren-, gır(ê)a-, -gır(ê)- ) [f.]
Türkçe: kaynamak
Kırmancki: gitar
Türkçe: gitar
Kırmancki: giyotin
Türkçe: giyotin
Kırmancki: gocage (gozege) [d.] (2)
Türkçe: düğme
Deutsch: Knopf, Taste, Schaltfläche
English: button
Kırmancki: goç
Türkçe: göç
Deutsch: Migration, Auswanderung, Abwanderung, Umzug, Übersiedlung
English: migration, emigration, move
Kırmancki: goç kerdene
Türkçe: 1) ineğin sütünü sağması2) göçetmek
Kırmancki: goçe
Türkçe: göç etme
Kırmancki: goçer/e [sıf.] [e./d.]
Türkçe: göçer, göçebe
Deutsch: Nomade/Nomadin, Nomadenstamm
English: nomad, nomadic tribe
Kırmancki: goçine (1)
Türkçe: çuvaldız
Deutsch: Sacknadel, Ahle
Kırmancki: gol
Türkçe: göl
Deutsch: See
English: lake
Kırmancki: golale (golala ci/gi, golali, gülale) [d.] [zool.] (1)
Türkçe: bok böceği, pislik böceği, hapböceği (dışkıyla beslenen böcek)
Deutsch: Kotkäfer, Mistkäfer
English: scarab (beetle), tumble bug, scarabaeid
Kırmancki: goleke
Türkçe: gölcük
Deutsch: Teich, Tümpel, Pfütze
English: pond, pool, puddle
Kırmancki: goleke
Türkçe: küçük göl
Kırmancki: golım [e.] [anat.]
Türkçe: kasık
Deutsch: Leiste
English: groin, inguen
Kırmancki: golig [e.] [zool.]
Türkçe: katır
Deutsch: Maultier, Maulesel
English: mule
Kırmancki: gome, gomık
Türkçe: 1) köz ev 2) hayvan ağılı
Kırmancki: gone [zool.] [bot. → 2]
Türkçe: 1) hayvan memesi 2) geven dikeni (tandır ve soba tutuşturmak içinde kullanılır, kışın dikenleri yakılır ve kökü ezilerek hayvanlarada verilir)
Kırmancki: gonıl
Türkçe: gönül
Kırmancki: goni (goyni) [d.] [Far.] [tıbbi]
Türkçe: kan
Deutsch: Blut
English: blood
Kırmancki: goni cıgirinayene
Türkçe: gönül vermek
Kırmancki: goni girinayene
Türkçe: kanıkaynamak
Kırmancki: goni rışnayene (rısnayene) (1)
Türkçe: kan dökmek
Kırmancki: gonin
Türkçe: kanlı
Kırmancki: gonisur de
Türkçe: kanlıhale gelinceye kadar boğuşmak
Kırmancki: gore [e.]
Türkçe: 1) göre 2) ağıl
Deutsch: 1) laut, gemäß 2) Pferch, Koppel
English: 1) by, according to 2) pen, fold, corral, pinfold, penfold
Kırmancki: gore xo
Türkçe: kendine göre, kendince
Kırmancki: gorgeçine [d.] [zool.] (2)
Türkçe: güvercin
Deutsch: Taube
English: pigeon, dove
Kırmancki: gori
Türkçe: çoraplar (uzun yün ~)
Kırmancki: goringa
Türkçe: bir çeşit yonca
Kırmancki: goş (gos) [e.] [Far.] [anat.]
Türkçe: kulak
Deutsch: Ohr
English: ear
Kırmancki: goş amayene
Türkçe: kulağa gelmek
Kırmancki: goş cıdayene
Türkçe: kulak vermek
Kırmancki: goş dayene (goş dan-, goş bıd-, goş da)
Türkçe: dinlemek
Deutsch: hören, anhören, zuhören
English: listen, listen to
Kırmancki: goşamayene (gosamayene)
Türkçe: işitmek
Kırmancki: goşare (gosare) [e.] [Far.]
Türkçe: küpe
Deutsch: Ohrring 
English: earring
Kırmancki: goşarın (gosarın)
Türkçe: küpeli
Kırmancki: gosdarme
Türkçe: arsız, edepsiz
Kırmancki: goşgıran (gosgıran, goşu ra gıran, gosu ra gıran) [sıf.]
Türkçe: ağır işiten
Deutsch: schwerhörig 
English: hard of hearing
Kırmancki: goşt potene
Türkçe: et pişirmek
Deutsch: Fleisch kochen
English: cook meat
Kırmancki: goşt werdene
Türkçe: et yemek
Deutsch: Fleisch essen
English: eating meat
Kırmancki: gotır
Türkçe: dayanak
Kırmancki: gotır
Türkçe: dayanmak
Kırmancki: gotır kerdene
Türkçe: dayanmak, dayanabilmek, sindirmek, içine sindirmek
Kırmancki: govde
Türkçe: gövde
Kırmancki: govende
Türkçe: halay
Kırmancki: gawur (gowır) [sıf. → 2, 3] [Far.]
Türkçe: 1) gâvur, dinsiz kimse 2) merhametsiz, acımasız 3) inatçı
Deutsch: 1) Ungläubige(r), Gottlose(r) 2) unbarmherzig 3) trotzig, stur 
English: 1) unbeliever, irreligionist, infidel, godless (or wicked) person 2)  merciless, pitiless, ruthless, inexorable, relentless 3) defiant, stubborn, obstinate
Kırmancki: goyin [e.] [zool.] [2]
Türkçe: baykuş
Deutsch: Eule, Uhu
English: owl
Kırmancki: goze (Juglans) [d.] [bot.]
Türkçe: ceviz
Deutsch: Walnuss
English: walnut
Kırmancki: grafik [Fr. → Eski Yun.]
Türkçe: grafik
Deutsch: Grafik
English: graphic
Kırmancki: grafit
Türkçe: grafit
Kırmancki: gram
Türkçe: gram
Kırmancki: greyder [İng.]
Türkçe: greyder
Deutsch: Grader, Planierraupe (Planiermaschine, Planierer), Erdhobel, Straßenhobel
English: grader
Kırmancki: guda vare
Türkçe: kar topu
Kırmancki: gude
Türkçe: 1) elle yuvarlanılıp oluşan top, topak 2) dürüm
Kırmancki: golık/e (guk/e) [e./d.] [zool.]
Türkçe: buzağı(altıaylığa kadar olan erkek ve dişi inek yavrusu, ineğin doğumundan sütten kesilmesine kadarki yavrusu)
Deutsch: Kalb
English: calf
Kırmancki: guko sewe [zool.]
Türkçe: küçük taze dana
Kırmancki: gulaşe
Türkçe: güreş
Deutsch: ringen
English: wrestling
Kırmancki: gulaşe guretene
Türkçe: güreşmek, güreş tutmak
Deutsch: Ringkampf
English: wrestling
Kırmancki: Gule (Gul) [d.] [Far. → Orta Far.] [bot.]
Türkçe: 1) bir çiçek türü 2) Gül, bir kız ismi
Deutsch: 1) Rose 2) Mädchenname
English: 1) rose 2) girl name
Kırmancki: guli (gule, belıke) [anat.] (2)
Türkçe: boyun, boğaz
Deutsch: Hals
English: neck
Kırmancki: guli guretene
Türkçe: bademcik alınması
Kırmancki: guli guretene [tıbbi]
Türkçe: bademcikten hastalanmak
Deutsch: Mandelkrankeit, Tonsillenerkranung 
English: tonsil disease
Kırmancki: guliye (guliya to ro nêşo! - boğazından geçmesin! ) [anat.]
Türkçe: boğazın iç kısmı
Kırmancki: gulke
Türkçe: kiriş
Kırmancki: guman kerdene (guman ken-, guman ker- )
Türkçe: 1) sanmak, inanmak, kanı 2) şüphelenmek, kuşkulanmak 3) tahmin etmek, zannetmek, sezinlemek
Deutsch: 1) glauben, meinen, auffassen 2) zweifeln 3) schätzen, vermuten
English: 1) believe, think 2) doubt 3) estimate, guess, suspect
Kırmancki: guna [e.] [Far.]
Türkçe: günah
Kırmancki: guna guretene
Türkçe: günahına girmek, günahınıalmak
Kırmancki: gunakar
Türkçe: günahkar
Kırmancki: gurbetiye
Türkçe: gurbet
Kırmancki: gure (Dêsım, Erzingan) [e.] (1)
Türkçe: çalışma, iş
Deutsch: Arbeit
English: work
Kırmancki: guredar
Türkçe: 1) çalışkan, çok çalışan 2) işveren
Kırmancki: gurenayene (gurenen-, gurena-, -guren- ), gureynayene [f.] (1)
Türkçe: çalıştırmak, kullanmak
Deutsch: arbeiten lassen, beschäftigen
English: to work, to run, to employ
Kırmancki: guretene (cên-, guret-, -cêr-, bıcê! ), gırewtene [f.]
Türkçe: almak, kaldırmak, taşımak
Deutsch: nehmen
English: take
Kırmancki: gureyais
Türkçe: çalışma
Kırmancki: gurız [bot.]
Türkçe: dikenli geniş yapraklıbir ot
Kırmancki: gurnig [bot.] (1)
Türkçe: diken
Deutsch: Dorn, Stachel, Distel, Dornkraut
English: thorn, spine, prickle, spinule
Kırmancki: gurr
Türkçe: ormanlık
Kırmancki: gurrayış
Türkçe: gürleme
Kırmancki: gurur
Türkçe: gurur
Kırmancki: gurz
Türkçe: gürz
Kırmancki: guve
Türkçe: güve
Kırmancki: qoye [Far.] (qoye to nêkerdêne - güya sen yapmazdın)
Türkçe: güya (sözde, sanki, adeta)
Deutsch: als ob, angeblich, als wenn, gleichsam, quasi, scheinbar, sozusagen
English: supposedly, quasi, supposedly, professedly, as it were, as if, as though, reportedly, ostensibly
Kırmancki: ğal (çwal, çial) [e.] [sıf. → 2) [Far. ğwāl]
Türkçe: çuval 1) büyük torba 2) bu torbanın alabileceği miktarda olan
Deutsch: Sack
English: sack, bag
Kırmancki: ğare cıbiyene (ğırre cıbiyene) (vergi ğarê/ğırê cıbi - kurtlar üzerine (topluca) atıldı, saldırdı)
Türkçe: birinin üzerine topluca atılmak, saldırmak
Kırmancki: ğeyal [e.] [Ar. χaˈyaːl]
Türkçe: hayal, düş
Deutsch: Phantasie, Traum, Einbildung, Phantasma, Fiktion, Vorstellung
English: imagination, fancy, fiction, daydream
Kırmancki: ğêjib (ğezib)
Türkçe: ne mutlu
Kırmancki: ğêjibê to!
Türkçe: ne mutlu sana
Kırmancki: xeletın
Türkçe: hatalı
Deutsch: fehlerhaft, falsch
English: incorrect, erroneous, wrong, faulty
Kırmancki: xelet [sıf.] [e.] [Far. ġalat]
Türkçe: yanlış, hata
Deutsch: fehler, falsch, unrichtig
English: error, wrong, false, mistake
Kırmancki: ğelğeliyene
Türkçe: bir şeyin içinde debelenip durmak
Kırmancki: ğerib (ğeriv) [e.] [sıf.] [Ar. ɣaˈriːb]
Türkçe: 1) garip 2) yabancı
Deutsch: 1)  befremdlich, fremdartig, sonderlich  2) fremd, Fremder
English: 1) strange 2) foreign, stranger
Kırmancki: ğeribiye [d.]
Türkçe: gurbet, gurbetli
Deutsch: Fremde
English: region (district) away from home
Kırmancki: ğeyıb ra
Türkçe: gayipten
Kırmancki: Ğezale [d.] [Ar. ɣaˈzaːl]
Türkçe: 1) gazel (flört etme, aşk sözleri, aşk şiiri), ceylan 2) bir kız ismi
Deutsch: 1) Gazelle, Reh 2) Mädchenname
English: 1) gazelle 2) girl name
Kırmancki: ğezeb [e.] [Ar. ɣɑđɑb]
Türkçe: gazap (kızgınlık, öfke, hiddet)
Deutsch: Wut, Zorn
English: rage, fury, anger, wrath, ire
Kırmancki: ğezna [d.] [Ar. χazna]
Türkçe: hazine, kıymetli eşya veya para konulan yer
Deutsch: Truhe, Schatz
English: treasure
Kırmancki: ğıjirtık [e.] [zool.]
Türkçe: makaslıböcek
Kırmancki: ğırare [d.] [Ar.] (1)
Türkçe: harar (çoğu kıldan dokunmuş, büyük çuval)
Deutsch: großer Sack
English: big sack
Kırmancki: ğız [sıf.] (2)
Türkçe: boz renkli, gri
Deutsch: Grau
English: gray
Kırmancki: ğızage (ğızange)
Türkçe: kızak
Deutsch: Schlitten
English: sled, sledge, tobaggan
Kırmancki: ğızalek (ğızal, ğızalık) [e.]
Türkçe: mangal kömürü, odun kömürü
Deutsch: Grillkohle
English: barbecue charcoal
Kırmancki: ğızkın [sıf.] (2)
Türkçe: grimsi (rengi griyi andıran, griye benzeyen, grimtırak)
Deutsch: gräulich
English: grayish, greyish
Kırmancki: ha vace, ha vace
Türkçe: ha söyle, ha söyle, boşuna
Kırmancki: hacet [e.]
Türkçe: alet, araç, aygıt
Kırmancki: haceti
Türkçe: araç?gereç
Kırmancki: Hadar [e.]
Türkçe: 1) dikkat 2) bir erkek ismi
Deutsch: 1) Achtung, Beachtung, Aufmerksamkeit, Vorsicht, Umsicht, Sorgsamkeit 2) Jungenname
English: 1) attention, caution, prudence, circumspection 2) boy name
Kırmancki: hadê
Türkçe: haydi
Kırmancki: hadi
Türkçe: hadis
Kırmancki: hafı
Türkçe: hafız
Kırmancki: hafiye
Türkçe: hafiye
Kırmancki: hak [e.]
Türkçe: yumurta
Deutsch: Ei
English: egg
Kırmancki: hakım/e [e./d.] [sıf.] [Ar.]
Türkçe: hâkim, hakem, yargıç, yargılayan, egemenliğini yürüten, buyruğunu yürüten, sözünü geçiren
Deutsch: Richter/in, Herrscher/in, Herr/in
English: judge
Kırmancki: hâl [e.] [Ar.]
Türkçe: hâl 1) durum 2) tutum, tavır 3) şimdiki zaman, içinde yaşanılan zaman 4) takat 5) kötü durum, sıkıntı, dert
Kırmancki: hal heval
Türkçe: kısacası, hülasa
Kırmancki: hal mezal
Türkçe: hal hekât
Kırmancki: helal [sıf. → 1, 2] [din. → 1] [Ar.]
Türkçe: helal 1) dinin kurallarına aykırıolmayan, dinî bakımdan yasaklanmamış olan, haram karşıtı2) kurallara, geleneklere uygun 3) kurallara, geleneklere uygun olarak
Deutsch: halal, erlaubt, zulässig (rel.), ehrlich erworben, legitim
English: halal, allowed, permissible (rel.), honestly acquired, legitimate
Kırmancki: halat
Türkçe: halat
Kırmancki: halbıke (halbuke)
Türkçe: oysa, hâlbuki (halbuki)
Kırmancki: hale amade de
Türkçe: hali hazırda
Kırmancki: halên (halêndi)
Türkçe: kuş yuvası
Deutsch: Vogelnest
English: bird’s nest
Kırmancki: halêti
Türkçe: armağan
Kırmancki: hal hêket
Türkçe: hal hekât, hal durum
Kırmancki: hal kerdene
Türkçe: çözmek, halletmek
Kırmancki: hama hama (hema hema)
Türkçe: neredeyse, aşağıyukarı, hemen hemen
Deutsch: beinahe
English: almost, nearly
Kırmancki: amerikanıc [e.]
Türkçe: amerikalı(e)
Deutsch: Amerikaner (m)
English: american (m)
Kırmancki: hamle
Türkçe: hamle
Kırmancki: hamud
Türkçe: hamut
Kırmancki: hamute
Türkçe: boyunduruk, hamut
Kırmancki: handiqap [İng.]
Türkçe: handikap 1) engel 2) at yarışlarında binicilerle eyerin toplam ağırlığının, atların koşuyu kazanma şansınıetkileyecek biçimde ayarlanması
Kırmancki: apandisit (hapandisit) [tıbbi] [Fr. → Lat.]
Türkçe: apandisit (apandisin iltihaplanması)
Deutsch: Appendizitis, Blinddarmentzündung
English: appendicitis
Kırmancki: har (ma har bime - biz yaramazdık/azgındık) [sıf.]
Türkçe: kudurgan, azgın, yaramaz
Deutsch: jähzornig, aufbrausend, rasend, wild, unartig, ungezogen
English: hot-tempered, quick-tempered, fuming (with rage), wild, naughty, ill-mannered
Kırmancki: har biyene
Türkçe: kudurmak
Kırmancki: xerdal [bot.] [Ar. → Aram./Süry. → Far. → Eski Yun.]
Türkçe: hardal1) turpgillerden, 100-150 santimetre yüksekliğinde, sarıçiçekli, deriyi yakıcınitelikte olan ve tohumu hekimlikte kullanılan, tadıacıve bir yıllık bir bitki 2) bu tohumun toz durumuna getirilmiş veya sirke ile karıştırılarak yapılmış macunu
Deutsch: Senf
English: mustard, sinapis
Kırmancki: harem
Türkçe: harem
Kırmancki: hareret
Türkçe: hararet
Kırmancki: xerita
Türkçe: harita
Deutsch: Karte
English: map
Kırmancki: hasa
Türkçe: haşa
Kırmancki: haşt biyayene (1)
Türkçe: barışmak, anlaşmak
Kırmancki: haştiye (1)
Türkçe: barış, anlaşma
Deutsch: Frieden
English: peace
Kırmancki: hata
Türkçe: -dikçe, -diği sürece
Deutsch: solange
English: as, so long as
Kırmancki: hata ke
Türkçe: kadar (dek/değin), -dikçe, -diği sürece
Deutsch: bis, solange
English: to, up to, until
Kırmancki: hata key
Türkçe: ne zamana kadar
Kırmancki: hata koti
Türkçe: nereye kadar
Kırmancki: hatib
Türkçe: hatip
Kırmancki: havadis [Ar.]
Türkçe: havadis
Deutsch: Nachricht
English: news, tiding
Kırmancki: albaz [e.] (Gımgım, Xınıs), alvaz (Erzingan, Tercan), alvoz (Pülümür, Kırmızıköprü, Nazimiye), olvaz (Mamekiye), embaz
Türkçe: 1) arkadaş , dost 2) yoldaş (yol arkadaşı)
Deutsch: 1) Freund 2) Reisegefährte, Genosse, Genossin
English: 1) friend 2) travelling companion, comrade
Kırmancki: havuze
Türkçe: havuz
Kırmancki: havyar, hevyar
Türkçe: havyar
Kırmancki: hay hay
Türkçe: hay hay
Kırmancki: hay huy
Türkçe: hay huy, çağırtı, bağırtı
Kırmancki: heyat [e.] [Ar.]
Türkçe: hayat
Deutsch: leben
English: life
Kırmancki: haydut [Ar.]
Türkçe: haydut
Deutsch: Bandit, kleiner Schlingel!
English: bandit
Kırmancki: hayhay
Türkçe: baş üstüne
Kırmancki: hayıg (hayig) [sıf.]
Türkçe: ayık, uyanı, dikkatli
Deutsch: wach, vorsichtig, aufmerksam, sorgfältig
English: awake, careful, guarded, wary, cautious, chary
Kırmancki: hayiz
Türkçe: unun yağda kızartılarak yapılan bir yemek
Kırmancki: hayla
Türkçe: haylaz
Kırmancki: hayleme
Türkçe: bağırtıçağırtı, kargaşa
Kırmancki: haysıyet [Ar.]
Türkçe: haysiyet (değer, saygınlık, itibar, öz saygı, onur)
Deutsch: Würde, Ehre, Ansehen
English: dignity, honor (honour), high standing (renown, credit, esteem), high regard
Kırmancki: hazar (hezar), 1000 [Far. hezār]
Türkçe: bin, 1000
Deutsch: tausend, 1000
English: thousand, 1000
Kırmancki: amade [sıf.] [Far.]
Türkçe: hazır
Deutsch: bereit, zur Stelle, anwesend
English: ready, present
Kırmancki: amade biyayene
Türkçe: hazır olmak
Deutsch: bereit sein, zur Stelle sein
English: being ready
Kırmancki: amade kerdene
Türkçe: hazırlamak
Deutsch: bereiten, vorbereiten, zubereiten
Kırmancki: hê
Türkçe: günah!
Kırmancki: hê
Türkçe: öc
Kırmancki: heb (2) [sıf.]
Türkçe: birazcık (pek az, çok az)
Deutsch: ein wenig 
English: (just) a little
Kırmancki: hebete
Türkçe: çaresizlik
Kırmancki: hebete ra
Türkçe: mecburiyetten, çaresizliğinden
Kırmancki: hêbetê xora
Türkçe: acısından
Kırmancki: hebın
Türkçe: kıldan örülen kalın ip
Kırmancki: hebına
Türkçe: biraz daha
Kırmancki: hec [Ar.]
Türkçe: hac
Deutsch: Wallfahrt
English: pilgrimage
Kırmancki: hedefe [Ar.]
Türkçe: amaç, hedef, nişan alınacak yer, istikamet
Deutsch: Ziel, tor
English: aim, target, goal
Kırmancki: heder [Ar.]
Türkçe: heder (boşa harcama, karşılığınıalamama, boşa gitme, ziyan olma)
Kırmancki: hedira ardane
Türkçe: eğlendirmek
Kırmancki: hedisa [d]
Türkçe: hadise, olay
Deutsch: Ereignis
English: event
Kırmancki: hêf!
Türkçe: çok yazık! ona yazık!
Deutsch: schade um
English: that’s a (great) pity! what a pity! what a shame! that’s too bad!
Kırmancki: hêf meke!
Türkçe: boşuna harcama! çar çur etme!
Kırmancki: hêf guretene (hêf cên-)
Türkçe: öc almak
Deutsch: sich rächen
English: take revenge
Kırmancki: heştey [ç.]
Türkçe: haftalar
Deutsch: Wochen
English: weeks
Kırmancki: hêga [e.]
Türkçe: tarla, alan, saha
Deutsch: Feld, Acker
English: field
Kırmancki: hekdar
Türkçe: hektar
Kırmancki: hekem
Türkçe: hakem
Kırmancki: hekim [Aram./Sür.]
Türkçe: hekim, doktor
Deutsch: Arzt, Doktor, Mediziner
English: physician, doctor
Kırmancki: hekimine
Türkçe: hekimlik
Kırmancki: hêkmete
Türkçe: hikmet
Kırmancki: helal bo!
Türkçe: bıravo! helal olsun
Kırmancki: helal bo! halal bo!
Türkçe: afiyet olsun!
Kırmancki: helaliye
Türkçe: helallık
Kırmancki: hêlan(e)ke
Türkçe: bebek salıncağı, bez salıncak
Deutsch: Babyschaukel
English: baby swing
Kırmancki: helbet (helvet, elbet) [Ar.]
Türkçe: elbet, elbette (tabii, kuşkusuz, kesinlikte)
Deutsch: sicher, unbedingt
English: safe, unconditional, absolute
Kırmancki: hele
Türkçe: halef
Kırmancki: helê
Türkçe: hele
Kırmancki: helê ke!
Türkçe: iyi ki! çok şükür ki!
Kırmancki: helejiyayene
Türkçe: çok kaynamak
Kırmancki: helejiyayene
Türkçe: ezilmek
Kırmancki: helesnayene (helesnen-, helesna-, -helesn- ) [f.]
Türkçe: ezmek
Kırmancki: helqa (halqa) [Ar.]
Türkçe: halka
Deutsch: Ring 
English: ring
Kırmancki: heligoptere [İng. → Fr. → Eski Yun.]
Türkçe: helikopter
Deutsch: Helikopter, Hubschrauber 
English: helicopter
Kırmancki: helisa
Türkçe: yağve undan yapılan bir yemek türü
Kırmancki: helkejiyene
Türkçe: nefes alıp vermek
Kırmancki: hella hella!
Türkçe: allah allah! yok canım!
Kırmancki: helle
Türkçe: hoppala
Kırmancki: helm [e.] (1)
Türkçe: hohlama, soluk, nefes, esinti
Deutsch: Hauch, Atem, Zug (beim Rauchen)
English: breath, aspiration
Kırmancki: hem [Far. → Orta Far. → Eski Far. → Avesta]
Türkçe: hem
Deutsch: außerdem, auch
English: besides, moreover, furthermore, in addition, also, too, as well
Kırmancki: hemal/e (hamal/e) [e./d.] [Ar.]
Türkçe: hamal
Deutsch: (Last)Träger, Packesel 
English: porter, packhorse
Kırmancki: hemaliye (hamaliye)
Türkçe: hamallık
Deutsch: Trägerberuf
English: porter job
Kırmancki: hemam [Ar.]
Türkçe: hamam
Deutsch: (orientalisches) Bad
English: hammam, (oriental) bath
Kırmancki: hemgên (hemgin, hemcin) [e.]
Türkçe: bal
Deutsch: Honig
English: honey
Kırmancki: hêmıke
Türkçe: hem de
Kırmancki: hêmi
Türkçe: hem
Kırmancki: hemle
Türkçe: hamle
Kırmancki: hemşire (hemşira) [d.] [Far.]
Türkçe: hemşire
Deutsch: Krankenschwester
English: (female) nurse
Kırmancki: hemu (3)
Türkçe: hepsi
Deutsch: alles, all das, alle
English: all
Kırmancki: hemu çi
Türkçe: hepsi
Kırmancki: hemu kes
Türkçe: herkes
Kırmancki: hemuye
Türkçe: her şey
Kırmancki: henefi
Türkçe: hanefi
Kırmancki: hêngaji
Türkçe: karasaban
Kırmancki: hengaji (angaji) [d.]
Türkçe: kara saban (toprağısürmede kullanılan ilkel bir tarım aracı)
Deutsch: Pflug (altmodisch)
English: plough, plow (outmoded)
Kırmancki: hengame
Türkçe: hengâme
Kırmancki: hengnayene (hengnen-, hengna-,
-hengn- ) [f.]
Türkçe: doldurmak
Deutsch: füllen
English: fill
Kırmancki: hentê
Türkçe: o kadar, bunca, bu kadar
Kırmancki: hentê ke
Türkçe: o kadar ki...
Kırmancki: hento ke
Türkçe: diği müddetçe
Kırmancki: hentoraştiye! (2)
Türkçe: çok yaşa!
Deutsch: Gesundheit (zum Niesenden)
English: bless you! viva!
Kırmancki: zendan [e.] [Far. → Orta Far.]
Türkçe: zindan, hapishane
Deutsch: Kerker, Verlies
English: dungeon, oubliette
Kırmancki: hepıs kerdene (2)
Türkçe: hapsetmek
Deutsch: verhaften, inhaftieren, einsperren
English: to arrest (apprehend), to take into custody, to pick up, imprison, put into custody, lock up, shut in (or up)
Kırmancki: heq comerdo
Türkçe: allah büyüktür
Kırmancki: heqbe (haqpe, heqibe) [e.] [Ar.]
Türkçe: heybe, çanta, yol torbası
Deutsch: Satteltasche
English: saddlebag
Kırmancki: heq berde amayene
Türkçe: bir şeyin üstesinden gelmek
Kırmancki: heq (haq, homa, ella, wayirê dina → 2) [e., sıf.] [Ar.]
Türkçe: 1) hak, adalet, yasaya, hakikate veya bilgeliğe uygun olma, doğruluk, hakikat, yasallık, pay, emek karşılığıücret, doğru (sıf.), gerçek (sıf.) 2) tanrı, allah, ilah
Deutsch: 1) Recht, Gerechtigkeit, Anspruch, Anteil, Lohn, Belohnung, richtig (Adj.) 2) Gott
English: 1) right, just, justice, title, share, part, wage, pay, correct (adj.) 2) god
Kırmancki: heqe xo
Türkçe: gerek ki, gerekir ki
Kırmancki: heqaniye (heqeniye) [Far. → Ar.]
Türkçe: hakkaniyet, haklılık (hukuk)
Deutsch: Gerechtigkeit, Fairness
English: justness, fairness
Kırmancki: xedır (xedr) [e.] [Ar]
Türkçe: gadir (haksızlık etme, zulüm, zarar verme, acımasızlık, merhametsizlik, kıygı)
Deutsch: grausam, ungerecht 
English: cruel, unjust, inequitable, unfair
Kırmancki: xedır kerdene
Türkçe: haksızlık etmek, acımasız davranmak, zulüm etmek
Kırmancki: her/e [e./d.] [zool.] [Far. xar → Orta Far. xar → Eski İr. xara]
Türkçe: eşek
Deutsch: Esel
English: donkey
Kırmancki: her
Türkçe: harf
Kırmancki: hêr
Türkçe: kızgınlık
Kırmancki: her daim
Türkçe: daimi
Deutsch: immer, stets
English: always
Kırmancki: hergu roce (hemu roce, hergu roze, hemu roze)
Türkçe: her gün
Kırmancki: heram [sıf.] [din.] [Ar.]
Türkçe: haram, din kurallarına aykırıolan, dinî bakımdan yasak olan, yasak
Deutsch: verboten, verbotene(s), sündig (rel.), unrechtmäßig erworben
English: forbidden by religion
Kırmancki: herb [Ar.] (2) (herb nêwazenime - harp/savaş istemiyoruz)
Türkçe: harp, savaş
Deutsch: Krieg
English: war
Kırmancki: herbi (hervi) [sıf.]
Türkçe: hızlı, çabuk
Deutsch: schnell, rasch
English: quick, fast, rapid
Kırmancki: hered [e.]
Türkçe: küskünlük, darılma, gücenme
Kırmancki: herednayene (herednen-, heredna-, -heredn- ) [f.]
Türkçe: küstürmek
Kırmancki: hereket [e.] [Ar.]
Türkçe: hareket
Deutsch: Bewegung, Handlung, Aktion
English: motion, movement, act, action
Kırmancki: heresne (henızk, herneşi, areste, oreste) [e.] [anat.] (2)
Türkçe: dirsek
Deutsch: Ell(en)bogen
English: ellbow
Kırmancki: herey mendene
Türkçe: geç kalmak, gecikmek
Kırmancki: herey kotene
Türkçe: geç kalmak
Kırmancki: hêrg
Türkçe: nadasa bırakılmış tarla
Kırmancki: hergelê
Türkçe: hergele
Kırmancki: hergu çi
Türkçe: herşey, her bir şey
Kırmancki: hergıjû (hergu jû)
Türkçe: her biri
Kırmancki: herif (erif) [Ar.]
Türkçe: herif 1) güven vermeyen, aşağıgörülen, bayağıkimse 2) adam 3) evin erkeği
Kırmancki: hermenıc [e.]
Türkçe: ermeni (e)
Deutsch: Armenier (m)
English: armenian (m)
Kırmancki: hermete
Türkçe: kadın, kadıncağız
Kırmancki: herremus [e.] [zool.] (1)
Türkçe: köstebek
Deutsch: Maulwurf
English: mole
Kırmancki: herrın [sıf.]
Türkçe: kirli
Deutsch: schmutzig, unrein, verschmutzt
English: dirty, unclean, soiled
Kırmancki: hêrs [e.] [Ar.]
Türkçe: öfke, sinir, kızgınlık,, şiddetli istek
Deutsch: Wut, Zorn, Rage
English: anger, rage, fury
Kırmancki: hêrs kotene
Türkçe: öfkelenmek, sinirlenmek, şiddetli istek duymak
Kırmancki: hêrsanê xo ver
Türkçe: hiddetinden, kızgınlığından
Kırmancki: hêrsanê xo ra
Türkçe: hiddetinden, kızgınlığından
Kırmancki: hêrsın [sıf.]
Türkçe: öfkeli, kızgın
Deutsch: wütend, aggressiv
English: angry, furious, enraged, raging, burnt-up, aggressive
Kırmancki: hêrslemis biyene
Türkçe: hiddetlenmek
Kırmancki: hêrs biyene
Türkçe: öfkelenme, sinirlenme, şiddetli istek duyma
Kırmancki: hêrslemis kerdene
Türkçe: öfkelendirmek, kızdırmak, şiddetli istek duydurmak
Kırmancki: hêsa
Türkçe: hisse
Kırmancki: hesab (hesav) [e.] [Ar.]
Türkçe: hesap
Deutsch: Konto, Benutzerkonto
English: account, calculus
Kırmancki: hesab dayene
Türkçe: hesap vermek
Kırmancki: hesab kerdene (hesab ken-, hesab kerd- hesab ker-)
Türkçe: hesaplamak, hesap etmek
Deutsch: rechnen
English: calculate
Kırmancki: hesabê mıgorê
Türkçe: hesabıme gore
Kırmancki: hêsadar/e [e./d.] [Ar./Far.]
Türkçe: hissedar (bir ortaklık veya mal üzerinde payıolan kimse, paydaş)
Deutsch: Aktionär(in)
English: shareholder, stockholder
Kırmancki: hesab vinetene
Türkçe: hesabınıdürtmek
Kırmancki: hesab vênıtene
Türkçe: hesabınıgörmek
Kırmancki: hêsar, hadar
Türkçe: henüz uyumamış
Kırmancki: hêsır guretene
Türkçe: esir almak, rehin almak
Kırmancki: hêsır kerdene
Türkçe: esir yapmak
Kırmancki: hesret
Türkçe: hasret
Kırmancki: hesret mandene
Türkçe: hasret kalmak
Kırmancki: hesrete
Türkçe: hasret
Kırmancki: hest
Türkçe: katı
Kırmancki: heşnayene (heşnen-, heşna-, -heşn- ), hesnayene [f.]
Türkçe: duymak, işitmek
Deutsch: hören
English: hear
Kırmancki: hêşnayene
Türkçe: işitmek