Manidar/DEZD-Dictionary-Kirmancki huggingface dataset:
Kırmancki: serba ke hirêmêna ki şiye ro jûbini bıray niyê qa
Türkçe: 1) üçü de birbirine benziyor olduğu için kardeş değiller ya 2) üçü de birbirine benziyor diye kardeş olacak değiller
Kırmancki: serba ke to nêdi, kıroğın niyo qa
Türkçe: 1) sen görmemiş olduğun için çirkin değildir ya 2) sen görmedin diye çirkin olacak değil
Kırmancki: qae, serba ke nas nêkenane (nêkon), hes mekeri?
Türkçe: 1) yahu tanımadığım için sevmeyeyim mi? 2) tanımıyorum diye sevmeyecek değilim ya
Kırmancki: serba ke ez bıkeri
Türkçe: benim yapmam için
Kırmancki: serba ke tıborê (burê)
Türkçe: senin yemen için
Kırmancki: serba ke o bışımo
Türkçe: onun iiçmesi için
Kırmancki: serba ke ma şime
Türkçe: bizim gitmemiz için
Kırmancki: serba ke şıma bêrê
Türkçe: sizin gelmeniz için
Kırmancki: serba ke i (ê) vacê
Türkçe: onların söylemesi için
Kırmancki: serba ke ez kon
Türkçe: ben yapıyorum diye
Kırmancki: serba ke tıwena
Türkçe: sen yiyorsun diye
Kırmancki: serba ke o şımeno [e.]
Türkçe: o içiyor diye
Kırmancki: serba ke ma şiyayme
Türkçe: biz gittik diye
Kırmancki: serba ke şıma amey
Türkçe: siz geldiniz diye
Kırmancki: serba ke inu vatêne
Türkçe: onlar söylüyordu diye
Kırmancki: tıbiya têşan, coka awe şımena
Türkçe: 1) sen susadın, o yüzden su içiyorsun 2) sen susadın diye su içiyorsun
Kırmancki: kutık gırreno, coka tersenane (terson)
Türkçe: 1) köpek hırlıyor, o yüzden korkuyorum 2) köpek hırlıyor diye korkuyorum
Kırmancki: ez pêmon
Türkçe: ben ölçüyorum
Kırmancki: honde ke ez pêmon
Türkçe: ben ölçtüğüm kadar
Kırmancki: to waşt
Türkçe: sen istedin
Kırmancki: honde ke to waşt
Türkçe: sen istediğin kadar
Kırmancki: honde ke ey diyêne
Türkçe: onun gördüğü kadar
Kırmancki: honde ke mıard, tınêşkina biarê
Türkçe: sen benim getirdiğim kadar getiremezsin
Kırmancki: honde ke to berd, ez nêşkin beri
Türkçe: ben senin götürdüğün kadar götüremem
Kırmancki: honde hêrs bi ke, terkıt, şi
Türkçe: 1) o kadar sinirlendi ki, terketti, gitti 2) terkedip gidecek kadar sinirlendi
Kırmancki: honde bi vêşan ke, şikiya sıfrey pêrünu boro
Türkçe: 1) o kadar acıktıki, bütün sofrayıyiyebildi 2) bütün sofrayı yiyebilecek kadar acıktı
Kırmancki: honde ke mıwerd, beso
Türkçe: ben yeterince yedim
Kırmancki: honde ke tıvaşta, beso (vêşta, voşta)
Türkçe: sen yeterince koştun
Kırmancki: honde ke ey dard we, beso
Türkçe: o yeterince kaldırdı
Kırmancki: pırınc (pırınç) (Oryza sativa) [bot.] [Far.]
Türkçe: pirinç
Deutsch: Reis 
English: rice (plant)
Kırmancki: pırınc, honde ke ita werino, qe caê de nêwerino
Türkçe: pirinç, hiçbir yerde burada yenildiği kadar yenilmiyor
Kırmancki: honde ke tıbena melub, nêşkina şampiyon bê
Türkçe: mağlup olduğun müddetçe şampiyon olamazsın
Kırmancki: melub [sıf.] [Ar.]
Türkçe: mağlup (yenik)
Deutsch: besiegt 
English: defeated (or conquered) person, loser
Kırmancki: şampiyon/e (sampiyone) [e./d.] [Fr. → Germ. → Lat.]
Türkçe: şampiyon
Deutsch: Meister/in, Sieger/in 
English: champion
Kırmancki: sukıcêni (sukıciye, sukujêni)
Türkçe: şehirlilik (şehirli olma durumu)
Deutsch: Urbanität, Städtertum
English: urbanity, urbanism
Kırmancki: sukıc biyayene
Türkçe: şehirlileşmek, şehirli olmak (şehre yerleşip şehir şartlarına uyar duruma gelmek)
Deutsch: zum Stadtmenschen werden
English: become a city dweller
Kırmancki: sukekariye
Türkçe: şehircilik (şehirlerin kurulmasında, düzenlenmesinde, güzelleştirilmesinde kullanılacak, uygulanacak yöntemleri, şehirlerle ilgili toplumsal, ekonomik vb. sorunlarıkonu edinen bilim dalı, kentçilik, urbanizm)
Deutsch: Urbanistik, Städtebaukunde, Stadtplanung
English: town planning and urban development, Urbanism customer, town planning
Kırmancki: ez guman kerd ke jûyê heni vano
Türkçe: ben tahmin ettim ki birisi öyle diyor, birisinin öyle dediğini tahmin ettim
Kırmancki: ez ke nia kenane (ken, kon) sebeb niyo ke şıma mırê vacê "xırabıno"
Türkçe: 1) ben böyle yapıyorsam, sebep değildir ki siz bana diyesiniz "kötüdür" 2) benim böyle yapıyor olmam, bana kötü demenize sebep değil
Kırmancki: awa ke şêro, nino o mane ke ma nêşkinime aye reyna bıvênime
Türkçe: 1) o gidecekse, o anlama gelmez ki, yapamayız ki onu tekrar görelim 2) onun gidecek olması, onu tekrar göremeyeceğimiz anlamına gelmiyor
Kırmancki: ey le serba domanu no kerdo, no çiyê do zaf rındo
Türkçe: 1) o çocuklar için bunu yapmışsa, bu çok iyi bir şey 2) çocuklar için bunu yapmış olmasıçok iyi bir şey
Kırmancki: heta ke o qanal maneno, no qanal bımano
Türkçe: o kanal kalana kadar bu kanal kalsın, o kanal duracağına bu kanal dursun
Kırmancki: qanal [Fr. → Ven. → Lat. → Eski Yun. → Akat.]
Türkçe: kanal
Deutsch: Kanal
English: chanel, canal
Kırmancki: xeveri dayene (xeberi dayene) (cıra xeveri dan-, cıra xeveri da-, d- ) [f.]
Türkçe: birine hakaret etmek
Deutsch: jemanden beschimpfen
English: to insult someone
Kırmancki: bere-bere
Türkçe: giderek, gittikçe, gitgide, yavaş yavaş
Kırmancki: xo ser ro dayene (xo dan- ser ro, cıser ro)
Türkçe: 1) çullanmak, abanmak, üstüne çökmek 2) Dikkatini vermek, ilgisini vermek
Kırmancki: ser ro dayene (dan- ser ro, cıser ro)
Türkçe: 1) çullatmak, abandırmak, üstüne çöktürmek 2) dikkat verdirmek, ilgi verdirmek
Kırmancki: xo be cıverdayene (xo verdan- cı)
Türkçe: dikkatini vermek, ilgisini vermek, yoğunlaşmak, konsantre olmak
Kırmancki: be cıverdayene (verdan- cı)
Türkçe: dikkat verdirmek, ilgi verdirmek, yoğunlaştırmak, konsantre etmek
Kırmancki: xo era ser dayene (xo dan- ra ser, cıser)
Türkçe: kendini kaptırmak, kendini kaptırıp dalmak
Kırmancki: era ser dayene (dan- ra ser; cıser)
Türkçe: kendisinden geçirerek kaptırmak, kendisinden geçirerek daldırmak
Kırmancki: ra dayene (dan- ra)
Türkçe: uzatmak, yöneltip uzatmak
Kırmancki: xora dayene (xo dan- ra)
Türkçe: kendini uzatmak, kendini yöneltip uzatmak, uzanmak
Kırmancki: xo era cıdayene (xo dan- ra cı)
Türkçe: 1) kendini dayamak, kendini yaslamak 2) alışmak, kendini alıştırmak, uyum sağlamak 3) -e kendini uzatmak, -e kendini yöneltip uzatmak, -e uzanmak
Kırmancki: boe era cıdayene (boe dana ra cı)
Türkçe: 1) koku vermek, koku sinmek, koku nüfuz etmek 2) koku vermek, koku sindirmek, koku nüfuz ettirmek
Kırmancki: boe era cıkewtene (boe kuna ra cı)
Türkçe: koku sinmek, koku nüfuz etmek
Kırmancki: boe era cıfistene (boe fin- ra cı)
Türkçe: koku sindirmek, koku nüfuz ettirmek
Kırmancki: reng era cıdayene (reng dano ra cı)
Türkçe: renk vermek, renk sinmek, renk nüfuz etmek
Kırmancki: reng era cıdayene (reng dan- ra cı)
Türkçe: renk vermek, renk sindirmek, renk nüfuz ettirmek
Kırmancki: era kınar dayene (dan- ra kınar)
Türkçe: kenara çekmek, yana çekmek, yana vermek
Kırmancki: xo era kınar dayene (xo dan- ra kınar)
Türkçe: kenara çekilmek, kendini yana çekmek, kendini yana vermek
Kırmancki: xo era têpiya dayene (xo dan- ra têpiya)
Türkçe: isteksiz durmak, isteksizlik etmek
Kırmancki: buriyanê xo avero dayene (buriyanê xo avero dan-)
Türkçe: kaşlarınıyukarıvermek, kaşlarıyla hayır hareketi yapmak
Kırmancki: sarê xo avero dayene (sarê xo avero dan-)
Türkçe: başınıyukarıvermek, başıyla hayır hareketi yapmak
Kırmancki: sarê xo aver de dayene (sarê xo aver de dan-)
Türkçe: başınıaşağıvermek, başıyla evet hareketi yapmak
Kırmancki: sarê xo raver dayene (sarê xo raver dan-) (1)
Türkçe: başınıileri vermek
Kırmancki: sarê xo ver de dayene (sarê xo ver de dan-) (2)
Türkçe: başınıileri vermek
Kırmancki: sarê xo peyser dayene (sarê xo peyser dan-) (1)
Türkçe: başınıgeri vermek
Kırmancki: sarê xo pey de dayene (sarê xo pey de dan-) (2)
Türkçe: başınıgeri vermek
Kırmancki: hay era ser dayene (hay dan- ra ser, cıser)
Türkçe: uyarmak, ikaz etmek
Kırmancki: hay era ser diyayene (hay dino ra ser, cıser)
Türkçe: uyarılmak, ikaz edilmek
Kırmancki: zor be cıdayene (zor dan- cı)
Türkçe: zorlamak, baskıuygulamak
Kırmancki: zor be cıdiyayene (zor dino cı)
Türkçe: zorlanmak, baskıuygulanmak
Kırmancki: gamêşqıran
Türkçe: camızkıran, camışkıran
Kırmancki: era pey kotene (era pey kewtene) (no cıra kuno ra pey - bu ondan çekiniyor) [f.]
Türkçe: 1) arkaya takılmak, ardına düşmek 2) çekinmek 3) savılmak
Kırmancki: no vera ey kuno ra pey
Türkçe: bu ona karşıçekiniyor
Kırmancki: siya xo gıran amayene
Türkçe: çekinmek
Kırmancki: siya xo ney rê gıran yêna (siya xo pê ney gıran yêna)
Türkçe: bu ondan çekiniyor
Kırmancki: xo peyde guretene
Türkçe: çekingen durmak, çekingenlik etmek
Kırmancki: no cıra xo peyde cêno
Türkçe: bu ona çekingen duruyor
Kırmancki: no vera ey xo peyde cêno
Türkçe: bu ona karşıçekingen duruyor
Kırmancki: lıngê xo era têpey kewtene (1)
Türkçe: kaçınmak
Kırmancki: lıngê ney cıra kunê ra têpey (1)
Türkçe: bu ondan kaçınıyor
Kırmancki: lıngê ney vera ey kunê ra têpey (1)
Türkçe: bu ona karşıkaçınıyor
Kırmancki: lınganê xo era têpey fistene (2)
Türkçe: kaçınmak
Kırmancki: no cıra lınganê xo fino ra têpey (2)
Türkçe: bu ondan kaçınıyor
Kırmancki: no vera ey lınganê xo fino ra têpey (2)
Türkçe: bu ona karşıkaçınıyor
Kırmancki: lınge era xo ver eştene (no cıra lınge erzeno ra xo ver - bu ona ayak diriyor)
Türkçe: ayak diremek
Kırmancki: no cıra lınge erzeno ra xo ver
Türkçe: bu ona ayak diriyor
Kırmancki: no vera ey lınge erzeno ra xo ver
Türkçe: bu ona karşıayak diriyor
Kırmancki: dest era xo ver eştene
Türkçe: direnmek, Karşıdurmak, mücadele etmek
Kırmancki: no cıra dest erzeno ra xo ver
Türkçe: bu ona direniyor, ona karşıduruyor, onunla mücadele ediyor
Kırmancki: no vera ey dest erzeno ra xo ver
Türkçe: bu ona karşıdireniyor, ona karşıduruyor, ona karşımücadele ediyor
Kırmancki: xo ver dayene
Türkçe: direnmek, dayanmak, mücadele etmek
Kırmancki: no cıra xo ver dano
Türkçe: bu ona direniyor, ona dayanıyor, onunla mücadele ediyor
Kırmancki: no vera ey xo ver dano
Türkçe: bu ona karşıdireniyor, ona karşıdayanıyor, ona karşımücadele ediyor
Kırmancki: peyde guretene (no ey peyde cêno - bu onu yokluyor, ondan laf almayıdeniyor)
Türkçe: yoklamak, laf almayıdenemek
Kırmancki: tey sare guretene (no ey de sare cêno - bu ona kafa tutuyor, ona zıtlanıyor)
Türkçe: kafa tutmak, zıtlanmak
Kırmancki: nêtowrayene
Türkçe: cüret/cesaret edememek
Kırmancki: no cıra nêtowreno
Türkçe: bu ondan cüret/cesaret edemiyor
Kırmancki: no vera ey nêtowreno
Türkçe: bu ona karşıcüret/cesaret edemiyor
Kırmancki: kemek [mat.]
Türkçe: eksi
Kırmancki: barek (parek) [mat.]
Türkçe: bölü, bölme
Kırmancki: reyek (zarbek) [mat.]
Türkçe: çarpı
Kırmancki: kırariya arê daişi
Türkçe: toplama işlemi
Kırmancki: kırariya vetişi
Türkçe: çıkarma işlemi
Kırmancki: kırariya lete kerdişi
Türkçe: bölme işlemi
Kırmancki: kırariya qat kerdişi
Türkçe: çarpma işlemi
Kırmancki: ğenim bo! (ğenimê to bo!)
Türkçe: ilenme sözü, birinin kötü bir duruma düşmesi dileği: zehir zıkkım olsun!, gözüne yüzüne/dizine dursun!
Kırmancki: ğenim biyayene
Türkçe: zehir zıkkım olmak, gözüne yüzüne/dizine durmak (ilenme sözü, birinin kötü bir duruma düşmesi dileği)
Kırmancki: ê (i) xarpêtıce
Türkçe: onlar Elazığdırlar
Kırmancki: ê (i) xarpêtıce niyê
Türkçe: onlar Elazığlıdeğildirler
Kırmancki: şıma Çewligıcê (Çoligıcê)
Türkçe: siz Bingöl'lüsünüz
Kırmancki: şıma Çewligıcê (Çoligıcê) niyê
Türkçe: siz Bingöl'lü değilsiniz
Kırmancki: o Qoçgirıco [e.]
Türkçe: o Koçgiri'lidir
Kırmancki: o Qoçgirıc niyo [e.]
Türkçe: o Koçgiri'li değildir
Kırmancki: tıErzınganıc niya
Türkçe: sen Erzincan'lıdeğilsin
Kırmancki: ma Werzrumıcime
Türkçe: biz Erzurum'luyuz
Kırmancki: ma Werzrumıcime nime
Türkçe: biz Erzurum'lu değiliz
Kırmancki: a xırabıne biye [d.]
Türkçe: o kötüydü
Kırmancki: a xırabıne nêbiye [d.]
Türkçe: o kötü değildi
Kırmancki: ma hêrsnık biyme
Türkçe: biz sinirli olduk, biz sinirliydik
Kırmancki: ma hêrsnık nêbiyme
Türkçe: biz sinirli olmadık, biz sinirli değildik
Kırmancki: ez hêrsnık biyane (büne)
Türkçe: ben sinirli oldum, ben sinirliydim
Kırmancki: tıhêrsnık biya
Türkçe: sen sinirli oldun, sen sinirliydin
Kırmancki: o hêrsnık bi [e.]
Türkçe: o sinirli oldu, o sinirliydi
Kırmancki: a hêrsnık biye [d.]
Türkçe: o sinirli oldu, o sinirliydi
Kırmancki: hêrsnık [sıf.]
Türkçe: öfkeli, sinirli (içinde sinir bulunan)
Deutsch: wütend, aufbrausend, jähzornig, leicht reizbar, nervös, gereizt, aufgeregt
English: furious, flare (or blaze) up, fly into a temper, hot-tempered, irritable, excited
Kırmancki: a hêrsnık nêbiye [d.]
Türkçe: o sinirli olmadı, o sinirli değildi
Kırmancki: o hêrsnık nêbi [e.]
Türkçe: o sinirli olmadı, o sinirli değildi
Kırmancki: ez hêrsnık nêbiyane (nêbüne)
Türkçe: ben sinirli olmadım, ben sinirli değildim
Kırmancki: tıhêrsnık nêbiya
Türkçe: sen sinirli olmadın, sen sinirli değildin
Kırmancki: zerrerêt [sıf.] (2)
Türkçe: huzurlu (huzuru olan, rahat)
Deutsch: ungestört, ruhig, behaglich
English: peaceful, undisturbed, quiet, silent, cosy
Kırmancki: ê (i) zerrerêti biy
Türkçe: onlar huzurluydular
Kırmancki: ê (i) zerrerêti nêbiy
Türkçe: onlar huzurlu değildiler
Kırmancki: şıma sekuni biy
Türkçe: siz sakindiniz
Kırmancki: şıma sekuni nêbiy
Türkçe: siz sakin değildiniz
Kırmancki: tıpozğın biya
Türkçe: sen üzgündün
Kırmancki: tıpozğın nêbiya
Türkçe: sen üzgün değildin
Kırmancki: o rınd bi [e.]
Türkçe: o iyiydi
Kırmancki: o rınd nêbi [e.]
Türkçe: o iyi değildi
Kırmancki: çêfweş (çêfwes) [sıf.] (1)
Türkçe: keyifli, keyfi iyi
Deutsch: gut gelaunt, froh, guter Stimmung, angeheitert
English: delightful
Kırmancki: ez çêfweş biyu
Türkçe: ben keyifliydim
Kırmancki: ez çêfweş nêbiyu
Türkçe: ben keyifli değildim
Kırmancki: êyê (iyê, êwê)
Türkçe: onlardırlar
Kırmancki: ez biyu
Türkçe: bendim
Kırmancki: tıbiya
Türkçe: sendin
Kırmancki: ez nêbiyu
Türkçe: ben değildim
Kırmancki: tınêbiya
Türkçe: sen değildin
Kırmancki: a nêbiye [d.]
Türkçe: o değildi
Kırmancki: o nêbi [e.]
Türkçe: o değildi
Kırmancki: ma biyme
Türkçe: 1) biz olduk 2) bizdik
Kırmancki: ma nêbiyme
Türkçe: biz değildik
Kırmancki: şıma nêbiy
Türkçe: siz değildiniz
Kırmancki: ê (i) nêbiyay
Türkçe: onlar değildiler
Kırmancki: mıra tepiya
Türkçe: benden sonra
Kırmancki: tora tepiya
Türkçe: senden sonra
Kırmancki: ey ra (cıra) tepiya [e.]
Türkçe: ondan sonra
Kırmancki: aye ra (cıra) tepiya [d.]
Türkçe: ondan sonra
Kırmancki: ma ra tepiya
Türkçe: bizden sonra
Kırmancki: şıma ra tepiya
Türkçe: sizden sonra
Kırmancki: inu ra tepiya
Türkçe: onlardan sonra
Kırmancki: mıra raver
Türkçe: benden önce
Kırmancki: tora raver
Türkçe: senden önce
Kırmancki: ey ra (cıra) raver [e.]
Türkçe: ondan önce
Kırmancki: aye ra (cıra) raver [d.]
Türkçe: ondan önce
Kırmancki: ma ra raver
Türkçe: bizden önce
Kırmancki: şıma ra raver
Türkçe: sizden önce
Kırmancki: inu ra raver
Türkçe: onlardan önce
Kırmancki: buroş (buros, bıros, beroş) (2)
Türkçe: bakraç (çoğunlukla bakırdan yapılan küçük kova)
Deutsch: Kupfernapf
Kırmancki: buroş şıma dero
Türkçe: bakraç sizdedir
Kırmancki: phêçeke [d.] [bot.] (1)
Türkçe: sarmaşık
Deutsch: Kletterpflanze
English: 	climbing plant, climber
Kırmancki: na pheçêke yê ma niya
Türkçe: bu sarmaşık bizim değil(dir)
Kırmancki: na pheçêke yê mawa
Türkçe: bu sarmaşık bizimdir
Kırmancki: na miltane yê mıniya
Türkçe: bu gömlek benim değil(dir)
Kırmancki: a khoçıke yê eyo [e.]
Türkçe: o kaşık onundur
Kırmancki: khoçıkêni (khoçıkiye) [sıf. → 2,3]
Türkçe: kaşıklık 1) içine kaşık, çatal, bıçak vb. konulan kap 2) kaşık yapmaya elverişli 3) kaşığın alabileceği ölçüde
Deutsch: Besteckkorb 
English: cutlery basket, flatware basket
Kırmancki: taxımê khoçıki
Türkçe: kaşık takımı
Kırmancki: khoçıki [ç.]
Türkçe: kaşıklar
Deutsch: Löffel (plural)
English: spoons
Kırmancki: khoçıka çay
Türkçe: çay kaşığı
Deutsch: Teelöffel
English: teaspoon
Kırmancki: khoçıka darêne
Türkçe: tahta kaşık
Deutsch: Holzlöffel
English: wooden spoon
Kırmancki: ebe khoçıke têvdayene
Türkçe: kaşık ile karıştırmak
Kırmancki: khoçıka verşanayene
Türkçe: kaşıklamak (hızlıhızlıkaşıklamak)
Kırmancki: taxımê çatali (çeteli), khoçıki u kardi
Türkçe: çatal, kaşık ve bıçak takımı
Kırmancki: hengıte [e.]
Türkçe: sıkışık, tıkışık
Kırmancki: hengıtiye
Türkçe: sıkışıklık, tıkışıklık
Kırmancki: hengıtey [ç.]
Türkçe: sıkışık, tıkışık
Kırmancki: qediyaiye [d.]
Türkçe: bitkin, bitik, tükenmiş
Kırmancki: qediyayey [ç.]
Türkçe: bitkinler, bitikler, tükenmişler
Kırmancki: zanaye [e.]
Türkçe: bilindik
Kırmancki: zanaiye [d.]
Türkçe: bilindik
Kırmancki: zanayey [ç.]
Türkçe: bilindikler
Kırmancki: xora şiyaye [e.]
Türkçe: baygın
Kırmancki: xora şiyaiye [d.]
Türkçe: baygın
Kırmancki: xora şiyayey [ç.]
Türkçe: baygınlar
Kırmancki: a bırriyaye [d.]
Türkçe: ayrık
Kırmancki: a bırriyayey [ç.]
Türkçe: ayrıklar
Kırmancki: musayey [ç.]
Türkçe: alışkınlar
Kırmancki: musaye [e.]
Türkçe: alışkın
Kırmancki: musaiye [d.]
Türkçe: alışkın
Kırmancki: imis kerde [e.]
Türkçe: uyduruk
Kırmancki: imis kerdiye [d.]
Türkçe: uyduruk
Kırmancki: imis kerdey [ç.]
Türkçe: uyduruklar
Kırmancki: imis kerdene [f.]
Türkçe: uydurmak
Kırmancki: ra reşte [e.]
Türkçe: yetişkin
Kırmancki: ra reştey [ç.]
Türkçe: yetişkinler
Kırmancki: ra reştene [f.]
Türkçe: yetişmek
Kırmancki: lonıke
Türkçe: delikçik, girinti
Kırmancki: qule kerdene (qule ken-, qule ker- )
Türkçe: delmek
Deutsch: löchern
Kırmancki: tıtık
Türkçe: oyuncak
Deutsch: Spielzeug
English: toy
Kırmancki: têvdiyayene [f.]
Türkçe: karıştırılmak
Kırmancki: têv
Türkçe: karıştı:rma (içerden)
Kırmancki: têv de!
Türkçe: karıştı:r!
Kırmancki: tepiya (tepa) amayene
Türkçe: 1) (biraz) sonra gelmek (zamansal) 2) arkaya gelmek, geri gelmek (mêkansal) 3) yine gelmek, tekrar gelmek, bir daha gelmek
Kırmancki: ... ra tepiya [gram.]
Türkçe: #NAME?
Kırmancki: tepiya (tepa) berdene
Türkçe: 1) (biraz) sonra götürmek (zamansal) 2) arkaya götürmek, geri götürmek (mêkansal) 3) yine götürmek, tekrar götürmek, bir daha götürmek
Kırmancki: tepiya (tepa) bere!
Türkçe: 1) (biraz) sonra götür! (zamansal) 2) arkaya götür! geri götür! (mêkansal) 3) yine götür! tekrar götür! bir daha götür!
Kırmancki: tepiya (tepa) berê!
Türkçe: 1) (biraz) sonra götürün! (zamansal) 2) arkaya götürün! geri götürün! (mêkansal) 3) yine götürün! tekrar götürün! bir daha götürün!
Kırmancki: tepiya (tepa) bê!
Türkçe: 1) (biraz) sonra gel! (zamansal) 2) arkaya gel! geri gel! (mêkansal) 3) yine gel! tekrar gel! bir daha gel!
Kırmancki: tepiya (tepa) bêrê!
Türkçe: 1) (biraz) sonra gelin! (zamansal) 2) arkaya gelin! geri gelin! (mêkansal) 3) yine gelin! tekrar gelin! bir daha gelin!
Kırmancki: tepiya (tepa) vınde!
Türkçe: 1) (biraz) sonra dur! (zamansal) 2) arkada dur! geri(de) dur! (mêkansal) 3) yine dur! tekrar dur! bir daha dur!
Kırmancki: tepiya (tepa) şiyayene
Türkçe: 1) (biraz) sonra gitmek (zamansal) 2) arkaya gitmek, geri(ye) gitmek (mêkansal) 3) yine gitmek, tekrar gitmek, bir daha gitmek
Kırmancki: qedırgıran (qedirgıran) (mordemê qedırgırani - saygıdeğer adam)
Türkçe: takdir edici, saygılı, saygıdeğer, saygın, layık
Deutsch: geschätzt, würdig, respektiert, geachtet, angesehen
English: respected, esteemed, worthy, dignified
Kırmancki: qedır biyayene
Türkçe: kıymetlenmek
Kırmancki: heri [ç.]
Türkçe: eşekler
Deutsch: Esel
English: donkeys
Kırmancki: hero! [e.]
Türkçe: eşek!
Deutsch: Esel!
English: donkey!
Kırmancki: herê! [d.]
Türkçe: eşek!
Deutsch: Eselin! (Eselstute)
English: donkey!
Kırmancki: herêno! [ç.] [e.]
Türkçe: eşekler!
Deutsch: Esel! 
English: donkeys!
Kırmancki: herenê! [ç.] [d.]
Türkçe: eşekler!
Deutsch: Eselinnen! (Eselstuten)
English: donkeys!
Kırmancki: hero ğız, herê ğızi (hero gewr, herê gewri) [e.]
Türkçe: boz renkli (gri) eşek
Kırmancki: herê gewri (heranê gewran, Cas. Obl.) [ç.]
Türkçe: boz renkli (gri) eşekler
Kırmancki: şıma (sıma)
Türkçe: 1) siz 2) sizin, size, sizi 3) siz (nadiren kibar ifadelerde)
Deutsch: 1) ihr 2) Euer, Euch 3) Sie (nur selten in Höflichkeitsfloskeln)
English: 1) you 2) your 3) you (rarely in polite phrases)
Kırmancki: teng bıke! (teng ke!)
Türkçe: daralt!
Kırmancki: teng biyayene
Türkçe: dar olmak, daralmak
Kırmancki: teng raverde! teng bıverde!
Türkçe: darda bırak! dara sok! sıkıntıya sok! sıkıntıda bırak! güç durumda bırak!
Kırmancki: tengê de biyayene
Türkçe: 1) sıkıntıda olmak, güç durumda bulunmak 2) yoksul olmak, yokluk içinde bulunmak
Kırmancki: tengê de verdayene
Türkçe: sıkıntıda bırakmak, güç durumda bırakmak
Kırmancki: sero teng biyayene
Türkçe: 1) kıstırılmak 2) üstünde daralmak (giysi)
Kırmancki: sero teng kerdene
Türkçe: 1) kıstırmak 2) üstünde daraltmak (giysi)
Kırmancki: teng cıardene
Türkçe: dara getirmek, zora düşürmek
Kırmancki: teng cıamayene
Türkçe: dara gelmek, zora gelmek, dara düşmek
Kırmancki: tengek [sıf.]
Türkçe: daracık, pek dar, çok dar
Deutsch: mächtig eng, hauteng
English: skintight, slinky, very narrow
Kırmancki: vênoğ/e [e./d.]
Türkçe: gören
Kırmancki: tengvênoğ/e [e./d.]
Türkçe: dar gören, dar görüşlü
Kırmancki: tengker/e [e./d.]
Türkçe: daraltan
Kırmancki: tengbiyayoğ/e [e./d.]
Türkçe: darda olan, dara düşen, sıkıntıda olan, sıkıntıya düşen, güç durumda olan, güç duruma düşen
Kırmancki: -mêna (ornagi: hirêmêna, çaremêna, phoncemêna, hawtemêna, newemêna, desemêna, hurdemêna ... ) [gram.]
Türkçe: (sonek, çekim eki, örnekler: üçü (her üç), dördü (her dört), beşi (her beş), onu (her on) ... )
Deutsch: Suffix, Nachsilbe
English: Suffix
Kırmancki: zafêriye (zofêriye)
Türkçe: çoğunluk
Kırmancki: ebe zafêni ra (ebe zofine/zafine ra) (2)
Türkçe: çoğunlukla
Deutsch: meistens
English: mostly
Kırmancki: ebe zafêriye ra (ebe zofêriye ra) (3)
Türkçe: çoğunlukla
Deutsch: meistens
English: mostly
Kırmancki: ebe zafiye ra (ebe zofiye ra)
Türkçe: çoklukla, bollukla
Kırmancki: letewo zaf (letewo zof)
Türkçe: çoğunluk kısım
Kırmancki: şenıkine (şenıkêni, senıkêni) (1)
Türkçe: azınlık
Kırmancki: şenıkêriye (senıkêriye) (2)
Türkçe: azınlık
Kırmancki: şenıkiye (senıkiye)
Türkçe: azlık, kıtlık
Kırmancki: ebe şenıkine ra (ebe senıkêni ra) (1)
Türkçe: azınlıkla
Kırmancki: ebe şenıkêriye ra (ebe senıkêriye ra) (2)
Türkçe: azınlıkla
Kırmancki: ebe şenıkiye ra (ebe senıkiye ra)
Türkçe: azlıkla, kıtlıkla
Kırmancki: letewo şenık (letewo senık)
Türkçe: azınlık kısım
Kırmancki: gılavırçkın biyayene
Türkçe: baştan savma hale gelmek, gelişigüzel ve özensiz hale gelmek
Kırmancki: guvayene (guven-, guva-, -guv- )[f.]
Türkçe: vınlayarak esmek
Deutsch: stark wehen
Kırmancki: guvnayene (guvnen-, guvna-, -guvn- ) [f.]
Türkçe: vınlatarak estirmek
Kırmancki: gulaşe cêriyayene
Türkçe: güreş tutulmak
Kırmancki: guneka cıpê ardene
Türkçe: üzüp acındırmak
Kırmancki: guneka xo pê amayene
Türkçe: üzülüp acımak
Kırmancki: gurê biyayene
Türkçe: çalışma yapılmak
Kırmancki: gurê kerdene
Türkçe: çalışma yapmak
Kırmancki: gude biyayene
Türkçe: topaklaşmak, yuvarlanıp top haline gelmek
Kırmancki: gude kerdene
Türkçe: topaklaştırmak, yuvarlayıp top haline getirmek
Kırmancki: goni rışiyayene (1)
Türkçe: kan dökülmek
Kırmancki: goni ro biyayene (2)
Türkçe: kan dökülmek
Kırmancki: goni ro kerdene (goyni ro kerdene) (2)
Türkçe: kan dökmek
Kırmancki: telepeki (teveleki)
Türkçe: sendeleme (dengesi bozularak düşecek gibi olma, adımlarınışaşırma), tökezleme (yürürken ayağıbir yere çarpıp sendeleme)
Deutsch: stolpern, taumeln, straucheln
English: stumble, trip
Kırmancki: telepeki biyayene (telepeki ben-, telepeki biya-, telepeki -b- )
Türkçe: sendelemek (dengesi bozularak düşecek gibi olmak, adımlarınışaşırmak), tökezlemek (yürürken ayağıbir yere çarpıp sendelemek)
Deutsch: stolpern, taumeln, straucheln
English: stumble, trip
Kırmancki: o telepeki beno [e.]
Türkçe: o sendeliyor, o tökezliyor
Kırmancki: a telepeki bena [d.]
Türkçe: o sendeliyor, o tökezliyor
Kırmancki: kerga khurte [d.]
Türkçe: kuluçkaya yatan tavuk
Kırmancki: goştê kerge
Türkçe: tavuk eti
Deutsch: Hühnerfleisch
English: chicken meat
Kırmancki: kergi [ç.]
Türkçe: tavuklar
Deutsch: Hühner
English: chickens
Kırmancki: kergê ma
Türkçe: bizim tavuğumuz
Kırmancki: destê khalıkê mı
Türkçe: dedemin elleri
Kırmancki: porrê pirıka mı
Türkçe: ninemin (nenemin) saçı
Kırmancki: sarê gayê ma
Türkçe: öküzümüzün başı
Kırmancki: çêverê teveri
Türkçe: dış kapı
Kırmancki: mordemê ma
Türkçe: adamımız
Kırmancki: cemedê payızi (payıji)
Türkçe: sonbaharın buzu
Kırmancki: kergê haku kena (Hınıs-Varto: kergê haka kena)
Türkçe: (herhangi) bir tavuk yumurta yapıyor, (herhangi) bir tavuk yumurtluyor
Kırmancki: astarê mıbereqiya
Türkçe: yıldızım parladı
Kırmancki: astarê mıbereqiyay [ç.]
Türkçe: yıldızlarım parladı
Kırmancki: kergê (kergê hakê kerdo ke... - tavuğun biri öyle bir yumurta yapmış ki... )
Türkçe: herhangi bir tavuk, tavuklardan biri
Kırmancki: kergdar/e [e./d.]
Türkçe: tavukçu
Deutsch: Hühnerzüchter/in 
English: chicken farmer
Kırmancki: kergdarêni (kergdariye)
Türkçe: tavukçuluk
Deutsch: Hühnerzucht, Geflügelhandel
English: chicken breeding (or farming), poultry trade
Kırmancki: ez awa saye şımenane (şımen, sımen)
Türkçe: ben elma suyu içiyorum
Deutsch: ich trinke Apfelsaft
English: I'm drinking apple juice