Manidar/DEZD-Dictionary-Kirmancki huggingface dataset:
Kırmancki: na cênıke xırabetiya [d.]
Türkçe: düşkün, haysiyetini ve değerini yitirmiş, aforoz edilmiş bir kadına söylenilen deyim
Kırmancki: ni isoni xırabetiyê
Türkçe: düşkün, haysiyetini ve değerini yitirmiş, aforoz edilmiş insanlara söylenilen deyim
Kırmancki: destbera mıcırê yêna
Türkçe: ben onun elinden gelebiliyorum/ben onu becerebiliyorum
Kırmancki: desteber/e (destber/e) [e./d.]
Türkçe: elinden gelebilen, becerebilen
Kırmancki: cı[e./d.] [gram.]
Türkçe: 1) onu, ona, onun (şahıs zamiri, dolaylıobje, genitif hâl) 2) fiil eki (yerine, içine anlamında)
Deutsch: 1) sein, ihr (Personalpronomen, Genitivverbindung oder indirektes Objekt) 2) Adjektiv Zusatz (hinein, nach innen, am Platze, angebracht)
Kırmancki: o destbera mıra yêno [e.]
Türkçe: o benim elimden gelebiliyor, o beni becerebiliyor
Kırmancki: heqebere (heqbere) [d.] (ez heqbera cı(de) yênu/vecinu - ben onun hakkından gelebiliyorum/ben onun üstesinden gelebiliyorum)
Türkçe: hakkından gelebilme, üstesinden gelebilme
Kırmancki: heqeber/e (heqber/e) [e./d.]
Türkçe: hakkından gelebilen, üstesinden gelebilen
Kırmancki: parçê raştiya şıma
Türkçe: gerçeğinizin bir parçası
Kırmancki: cêreno ra tore
Türkçe: gelenek haline döner
Kırmancki: hondê xo zaf ison rê hondê xo zaf vaciya
Türkçe: yeterince çok insana yeterince çok söylenirse
Kırmancki: to ita de çae vındena?
Türkçe: sen burada neden duruyorsun?
Kırmancki: qeda ano (to) ser
Türkçe: tehdit olarak söylenilen bir söz
Kırmancki: era cıser vındetene (5)
Türkçe: beklemek
Kırmancki: ezo era to ser vındenu
Türkçe: ben seni bekliyorum
Kırmancki: ez era to ser vınderi
Türkçe: ben seni bekleyeyim
Kırmancki: ez era to ser vındetu
Türkçe: ben seni bekledim
Kırmancki: ez ita de vındetu
Türkçe: ben burada durdum
Kırmancki: ez ita de era cıser vındetu
Türkçe: ben burada bekledim
Kırmancki: beqene (beqıne)
Türkçe: götlü
Kırmancki: bêqene (bêqıne) [sıf.]
Türkçe: götsüz
Kırmancki: zerrn bıbiyêne
Türkçe: altın olsaydı
Kırmancki: areze keno
Türkçe: anlıyor
Kırmancki: keno areze
Türkçe: açıklıyor, izah ediyor
Kırmancki: areze beno
Türkçe: anlaşılıyor
Kırmancki: beno areze
Türkçe: açıklanıyor
Kırmancki: areze nêbeno (vengê to areze nêbeno - sesin net anlaşılmıyor)
Türkçe: anlaşılmıyor
Kırmancki: ez şiyu (qesunê/vatenê) to ser
Türkçe: ben anladım
Kırmancki: tı(era mı) ser nêşiya, ez xo torê areze keri
Türkçe: sen beni anlamadın, ben kendimi sana izah edeyim
Kırmancki: serşiyayene
Türkçe: farkına varmak, idrak etmek
Kırmancki: ebe maye
Türkçe: analı
Kırmancki: o laceko bêmaye [e.]
Türkçe: o anasız oğlan
Kırmancki: ê (i) lacekê bêmaye
Türkçe: 1) o anasız oğlanı2) o anasız oğlanlar
Kırmancki: ê (i) lacekanê bêmaye
Türkçe: o anasız oğlanları
Kırmancki: o nono bêsol
Türkçe: o tuzsuz ekmek
Kırmancki: ê (i) nonê bêsoli
Türkçe: o tuzsuz ekmeği
Kırmancki: ê (i) nonê bêsoli
Türkçe: o tuzsuz ekmekler
Kırmancki: ê (i) nonanê bêsolu
Türkçe: o tuzsuz ekmekleri
Kırmancki: bêsoliye
Türkçe: tuzsuzluk
Kırmancki: piya vurrina
Türkçe: birlikte değişiyor, beraber değişiyor
Kırmancki: keno ca
Türkçe: 1) yerleştiriyor 2) sığdırıyor
Kırmancki: ma o dewe de kerd ca
Türkçe: biz onu köye yerleştirdik
Kırmancki: beno ca
Türkçe: yerleşiyor
Kırmancki: ca keno (ma o bagaj de ca kerd - biz onu bagaja sığdırdık)
Türkçe: sığdırıyor
Kırmancki: ca beno
Türkçe: sığıyor
Kırmancki: çay keno cı
Türkçe: çay koyuyor
Kırmancki: keno tasıke (keno tosıke)
Türkçe: tasa (kâseye) koyuyor
Kırmancki: keno zerrê awe
Türkçe: suyun içine koyuyor
Kırmancki: keno bınê cıle
Türkçe: yatağın altına koyuyor
Kırmancki: cia kerdene
Türkçe: ayırmak
Kırmancki: keno cêra
Türkçe: 1) ayırıyor, ayrıştırıyor 2) didikliyor
Kırmancki: ma(r)dımalağ(ma(r)cımalağ, nonê mirçıku) [bot.] [Erm.]
Türkçe: madımak (madımalak, mercimelek, çobanekmeği, kuşekmeği)
Kırmancki: sılmıstık (sılmostık, sılmastık) [bot.]
Türkçe: yabani ıspanak (sirken, kazayağı, ak pazı)
Kırmancki: gelenge [zool.]
Türkçe: tarla faresi
Kırmancki: şurrıka sıpiye (şurrıka khewiye, şurrıka keske... )
Türkçe: beyaz çizgi (mavi çizgi,
Kırmancki: çiyo ebe (eve) seate
Türkçe: sağlıklışey
Kırmancki: çiyo weş (wes)
Türkçe: tatlıhoş şey
Kırmancki: cuwayene (cıwiyayene) (2)
Türkçe: yaşamak
Deutsch: leben
English: to live
Kırmancki: cuweno (cıwiyeno)
Türkçe: yaşıyor
Kırmancki: bıcuwo (bıcıwiyo)
Türkçe: yaşasın
Kırmancki: cuwa (cıwiya)
Türkçe: yaşadı
Kırmancki: veng da ((e)ra) mı(1)
Türkçe: 1) bana seslendi 2) bana yanıt verdi
Kırmancki: veng(a) ((e)ra) mıda
Türkçe: beni çağırdı
Kırmancki: venga mıdano [e.]
Türkçe: beni çağırıyor
Kırmancki: venga mıdana [d.]
Türkçe: beni çağırıyor
Kırmancki: venga mıbıdêne
Türkçe: beni çağır
Kırmancki: venga mıdo
Türkçe: beni çağırmıştı
Kırmancki: veng (e)ro mıkerd (2)
Türkçe: bana seslendi
Kırmancki: roc oncia kuno ya
Türkçe: güneş yine doğar
Kırmancki: roc oncia akuyo
Türkçe: güneş yine doğsun
Kırmancki: roc nao oncia kewt ya
Türkçe: güneş yine doğdu
Kırmancki: usar do oncia biyêro
Türkçe: bahar yine gelecek
Kırmancki: usar oncia yêno
Türkçe: bahar yine gelir
Kırmancki: usar nao oncia ame
Türkçe: bahar yine geldi
Kırmancki: usar oncia biyêro
Türkçe: bahar yine gelsin
Kırmancki: seate cıser de şiyayene (seate cıser ra şiyayene)
Türkçe: bayılmak
Kırmancki: xora şiyayene (xo ra şiyene)
Türkçe: kendinden geçmek, bayılmak
Kırmancki: jûane
Türkçe: düzgün, eşit
Kırmancki: ez bıreyiyi
Türkçe: ben kurtulayım
Kırmancki: ezo bıreyiyi
Türkçe: ben kurtulacağım
Kırmancki: ez reyinu
Türkçe: ben kurtulurum
Kırmancki: ezo reyinu
Türkçe: ben kurtulmaktayım
Kırmancki: ezo reyiyu
Türkçe: ben kurtulmuş bulunuyorum
Kırmancki: ez reyiyu
Türkçe: ben kurtuldum
Kırmancki: dös
Türkçe: tespit
Kırmancki: pelte
Türkçe: pıhtı(koyulaşarak yarıkatıduruma gelmiş sıvı)
Kırmancki: pelta goni [tıbbi]
Türkçe: kan pıhtısı
Kırmancki: kelpiçe biyayena goni (goni biya kelpiçe) [tıbbi]
Türkçe: kanın pıhtılaşmış olması
Kırmancki: surazk
Türkçe: kiremit rengi
Kırmancki: Weziriya Karonê Teberi (Wezirê Karê Teveri)
Türkçe: Dışişleri Bakanlığı
Deutsch: Außenministerium, Auswärtige(s) Amt  
English: Foreign Ministry, Foreign Office, State Department, Department of State
Kırmancki: Weziriya Karonê Zerri (Wezirê Karê Zerri)
Türkçe: Ìçişleri Bakanlığı
Deutsch: Innenministerium 
English: Ministry of the Interior, Home Office, Department of the Interior
Kırmancki: inanê ke nêçiniyê we
Türkçe: seçilmemişler
Kırmancki: kayumi tayın biyay
Türkçe: atanan kayyumlar
Kırmancki: beyanat [e.] [Ar.]
Türkçe: beyanat, demeç, bildiri, açıklama
Deutsch: (Presse)Erklärung, Manifest, Bekanntmachung, Kundgebung
English: announcement, decleration, statement, manifesto, press release, statement to the press
Kırmancki: o xecelino (xezelino) [e.]
Türkçe: o eğleniyor
Kırmancki: hedıri (hôdıri)
Türkçe: eğlence, keyif, neşe
Kırmancki: hedıria ma (hôdıria ma)
Türkçe: bizim eğlencemiz
Kırmancki: hedırın (hôdırın)
Türkçe: eğlenceli
Kırmancki: behedıri (bıhedıri)
Türkçe: eğlenceli
Kırmancki: bêhedıri (bêhôdıri) [sıf.]
Türkçe: eğlencesiz (eğlencesi olmayan)
Kırmancki: hedıria (hôdıria) xo amayene
Türkçe: eğlenmek, canısıkılmamak
Kırmancki: hedıria (hôdıria) xo nêamayene
Türkçe: eğlenmemek, canısıkılmak
Kırmancki: hedıria (hôdıria) xo ardene
Türkçe: eğlenmek (kendini keyiflendirmek)
Kırmancki: hedıria (hôdıria) cıardene
Türkçe: eğlendirmek (başkalarınıkeyiflendirmek)
Kırmancki: kuno ... (kuno ra, kuno ro, kuno ya, kuno werê, kuno cı, kuno de, kuno tê, kuno we)
Türkçe: ...yor, ... ...yor (... giriyor, ... geçiyor, ... düşüyor, ... yatıyor, ... çıkıyor, ... kalıyor)
Kırmancki: kuno ra cı
Türkçe: 1) takılıyor 2) tutuşuyor 3) uğruyor
Kırmancki: kuno ra ser
Türkçe: 1) üzerine düşüyor 2) yüzeyine çıkıyor 3) üzerine varıyor-yürüyor 4) başarıyor
Kırmancki: kuno ra ver
Türkçe: 1) önüne düşüyor 2) sıkışıyor 3) kapılıyor 4) üzülüyor 5) ön ayak oluyor, öncülük ediyor
Kırmancki: kuno ra pey
Türkçe: 1) arkaya takılıyor 2) savılıyor
Kırmancki: kuno ra têpey
Türkçe: 1) arka arkaya girip sıralanıyor 2) kaçınıyor
Kırmancki: kuno ra viri
Türkçe: özleniyor
Kırmancki: kuna ra zon
Türkçe: konuşmaya başlıyor
Kırmancki: kuno ra hewa (teyare kuno ra hewa - uçak havalanıyor)
Türkçe: havalanıyor, havaya kalkıyor
Kırmancki: kuno ra lınge (kuno ra pay)
Türkçe: ayaklanıyor, yürümeye başlıyor
Kırmancki: kuno ra raye
Türkçe: yola düşüyor
Kırmancki: kuno ra dıma
Türkçe: ardına düşüyor
Kırmancki: kuno ra dame
Türkçe: tuzağa düşüyor
Kırmancki: kuno ra dest
Türkçe: ele geçiyor
Kırmancki: kuno destu ver
Türkçe: muhtaç duruma düşüyor
Kırmancki: kuno ya
Türkçe: doğup çıkıyor
Kırmancki: kuno ra
Türkçe: uzanıp yatıyor
Deutsch: legt sich hin 
English: lie down, go to bed
Kırmancki: kuno tê
Türkçe: birbirine giriyor
Kırmancki: kuno arê
Türkçe: ilikleniyor
Kırmancki: kuno we
Türkçe: çiftleşiyor
Kırmancki: kuno werê
Türkçe: 1) karışıyor 2) bulanıyor
Kırmancki: kuno ro
Türkçe: çömeliyor
Kırmancki: kuno de
Türkçe: 1) oluşup çöküyor, oluşup meydana geliyor 2) hareketleniyor 3) alta düşüyor 4) dibe giriyor
Kırmancki: kuno kare
Türkçe: kâra giriyor, kâra geçiyor
Kırmancki: kuno aqıl (kuno sare)
Türkçe: anlaşılıyor
Kırmancki: kuno rıke
Türkçe: inatlaşıyor
Kırmancki: kuno herey
Türkçe: gecikiyor, geç kalıyor
Kırmancki: kuno tepiya
Türkçe: aksıyor, geri kalıyor
Kırmancki: kûno (û!)
Türkçe: dövüyor
Kırmancki: zerregerm [sıf.] (1)
Türkçe: cana yakın
Kırmancki: zerreserd [sıf.]
Türkçe: soğuk kişilikli
Kırmancki: zerrelerz [sıf.]
Türkçe: heyecanlı
Deutsch: aufgeregt, erregt, erregbar, erregend, begeisternd, aufregend, angstvoll
English: excited, nervous, flustered, upset, agitated, excitable, inspiring, alarming, upsetting
Kırmancki: zerrevêşai [sıf.]
Türkçe: merhametli
Deutsch: mitleidig, barmherzig, weichherzig
English: merciful, compassionate
Kırmancki: zerrekemer [sıf.]
Türkçe: merhametsiz, acımasız
Deutsch: mitleidslos, unbarmherzig
English: ruthless, merciless, pitiless, relentless
Kırmancki: zerretenık [sı:f.]
Türkçe: duygusal
Deutsch: emotional, gefühlsbetont, gefühlsmäßig, affektiv
English: emotional, affective, emotive
Kırmancki: zerreqayim [sıf.]
Türkçe: metin, metanetli (acılar karşısında dayanma gücünü yitirmeyen, dayanıklı)
Deutsch: robust, stabil, widerstandsfähig
English: robust, stable, resistant, sturdy
Kırmancki: zerreteper [sıf.]
Türkçe: cesaretli, cesur
Deutsch: mutig, dreist, furchtlos, entschlossen
English: courageous, daring, brave, fearless, determined
Kırmancki: zerrehonık [sıf.] (1)
Türkçe: huzurlu (huzuru olan, rahat)
Deutsch: ungestört, ruhig, behaglich
English: peaceful, undisturbed, quiet, silent, cosy
Kırmancki: gı(r)peno
Türkçe: patırdıyor, patırtıyapıyor
Kırmancki: gı(r)pneno
Türkçe: patırdatıyor, patırtıçıkarıyor
Kırmancki: gı(r)meno
Türkçe: gümlüyor, gümbürdüyor
Kırmancki: gı(r)mneno
Türkçe: gümletiyor, gümbürdetiyor
Kırmancki: şırreno (şirreno)
Türkçe: şırıldıyor, şarıldayarak akıyor
Kırmancki: şırneno (şirneno)
Türkçe: şırıldatıyor, şarıldatarak akıtıyor
Kırmancki: şırpeno (şirpeno)
Türkçe: şıpırdıyor, damlayarak akıyor
Kırmancki: şırpneno (şirpneno)
Türkçe: şıpırdatıyor, damlatarak akıtıyor
Kırmancki: era cıperrayene (perren- ra cı, perra- ra cı, era cıperr- ) [f.]
Türkçe: sıçramak (taneler, damlalar, parçacıklar)
Kırmancki: era cınêperrayene (2)
Türkçe: sıçramamak
Kırmancki: era cıpernayene (pernen- ra cı, perna- ra cı, era cıpern- ) [f.]
Türkçe: sıçratmak (taneleri, damlaları, parçacıkları)
Kırmancki: tıra ardene (ma anime tıra - biz yettiririz) [f.]
Türkçe: yettirmek (yetecek hâl ve miktara getirmek)
Kırmancki: tıra amayene (no inurê yêno tıra - bu onlara yeter) [f.]
Türkçe: yetmek
Kırmancki: nezelino cı(nezelino pede) (decê nezeliya miyane mıde - bir ağrıbelime/sırtıma dalıp girdi)
Türkçe: dalıyor, hızla giriyor
Kırmancki: nezelneno cı(nezelneno pede) (mêse nezelna mıde - arıbana dalıp vurdu)
Türkçe: daldırıyor, hızla vuruyor
Kırmancki: to ça oncia nezelna a domane de?
Türkçe: sen yine niye o çocuğa dalıp vurdun?
Kırmancki: yêno cı
Türkçe: ona geliyor (belirli bir şeye)
Kırmancki: şono cı
Türkçe: ona gidiyor (belirli bir şeye)
Kırmancki: dano cı
Türkçe: ona veriyor (belirli bir şeye)
Kırmancki: keno cı
Türkçe: 1) koyuyor 2) dökerek koyuyor
Kırmancki: beno cı
Türkçe: koyuluyor
Kırmancki: saneno cı
Türkçe: koyuyor, vuruyor, çarpıyor, tosluyor
Kırmancki: pıskneno cı
Türkçe: püskürtüyor
Kırmancki: saneno tıra (pıskneno tıra)
Türkçe: serpiyor
Kırmancki: keno tıra
Türkçe: 1) sürüyor, bulaştırıyor 2) geçirip takıyor
Kırmancki: beno tıra
Türkçe: sürülüyor, bulaşıyor
Kırmancki: soyneno tıra
Türkçe: sürtüyor
Kırmancki: soyino tıra
Türkçe: sürtünüyor
Kırmancki: şono tıra
Türkçe: batıyor, giriyor, saplanıyor
Kırmancki: cıneno tıra
Türkçe: saplıyor
Kırmancki: cınino tıra
Türkçe: saplanıyor
Kırmancki: vêreno tıra
Türkçe: geçiyor, aşıyor, solluyor
Kırmancki: viarneno tıra
Türkçe: geçirtiyor, aştırıyor, sollatıyor
Kırmancki: şeklê destu şütene (şeklê şütena destu)
Türkçe: elleri yıkamanın şekli
Kırmancki: şeklê destunê xo şütena to (şeklê şütena to ya destunê xo)
Türkçe: senin ellerini yıkamanın şekli
Kırmancki: roca amayena eya dina [e.]
Türkçe: onun dünyaya geliş günü
Kırmancki: era cınêpernayene (2)
Türkçe: sıçratmamak
Kırmancki: germi perrê ra cı(2)
Türkçe: çorba sıçradı
Kırmancki: to germi pernê ra mı(2)
Türkçe: çorbayıbana sıçrattın
Kırmancki: şıma tımi şikinê pers era ma fiyê
Türkçe: bize devamlıdanışabilirsiniz
Kırmancki: panayene (pıranayene) (ey bêçıka xo nê awe ra - o parmağınısuya değdirdi)
Türkçe: değdirmek
Kırmancki: pagınayene (gınen- pa, gına- pa, pagın- ), pıragınayene, cıgınayene [f.] (ey bêçıka xo nê awe ra gına pa - o parmağınısuya değdirdi)
Türkçe: değmek
Kırmancki: bêçıka xo gınê awe (ra)
Türkçe: parmağısuya değdi
Kırmancki: qeydu era cıver fistene (tıça qeydu fina ra cıver? - sen niye ona kötü örnek oluyorsun?)
Türkçe: kötü örnek olmak
Kırmancki: dên (deyn) pak kerdene (ez konu ke dênanê (deynanê) xo pak keri - borçlarımıkapatmaya uğraşıyorum)
Türkçe: borç kapatmak (temizlemek)
Kırmancki: era cıcêrayene
Türkçe: dönmek, dönüş yapmak
Kırmancki: ê (i) raşt ra era çep cêrê (i raşt ra bıcêrê ra çep)
Türkçe: sağdan sola dönsünler
Kırmancki: nızmiye [d.]
Türkçe: alçaklık
Kırmancki: nızm kerdene
Türkçe: alçaltmak
Kırmancki: nızm biyayene
Türkçe: alçalmak
Kırmancki: beyan kerdene
Türkçe: beyan etmek, bildirmek
Kırmancki: bıra bıra!
Türkçe: insanlar insanlar!
Deutsch: Leute Leute! Mensch Mensch!
English: people people!
Kırmancki: bomba biyene
Türkçe: bombalanmak
Kırmancki: bomba dekerdene
Türkçe: bomba koymak
Kırmancki: bomba eştene
Türkçe: bomba atmak
Kırmancki: bomba kerdene
Türkçe: bombalamak, bomba etmek
Kırmancki: bomba teqnayene
Türkçe: bomba patlatmak
Kırmancki: bombaya atome
Türkçe: atom bombası
Kırmancki: bombaya desti
Türkçe: el bombası
Kırmancki: bombaya hidrojene
Türkçe: hidrojen bombası
Kırmancki: bombaeştoğ/e [e./d.]
Türkçe: bombacı
Kırmancki: bombarduman [Fr. → İt.]
Türkçe: bombardıman
Deutsch: Bombardement, Bombardierung, Beschuss
English: bombardment, bombing, shelling
Kırmancki: hewnê şiren
Türkçe: iyi uykular
Kırmancki: a (ya) [d.]
Türkçe: o
Deutsch: sie
English: she
Kırmancki: ğezna qesu (ğezna çekuye (çeku) ) [d.] [gram.]
Türkçe: kelime hazinesi (bir dile ait tüm kelimeleri yansıtan "kelime hazinesi" anlamında)
Deutsch: Wortschatz
English: word treasure  (in the sense of "word treasure", all words belonging to a language)
Kırmancki: tey qesey kerdene (... de qesey ken- )
Türkçe: birisiyle konuşmak
Deutsch: mit jemanden sprechen
English: talk with somebody
Kırmancki: qese ra fahm kerdene
Türkçe: sözden (sözcükden, lafdan, kelimeden) anlamak
Kırmancki: darıtene (daren-, darıt-, -dar- ] [f.]
Türkçe: dayamak, yaslamak
Deutsch: lehnen, anlehnen, stellen, anlegen, stützen
English: lean, rest
Kırmancki: cıdarıtene
Türkçe: 1) birine dayamak, birine yaslamak 2) laf dokundurma, birine yüklenme, birine bindirme
Kırmancki: xo (cı) darıtene
Türkçe: yaslanmak, dayanmak, sırtınıbirine dayamak
Deutsch: sich lehnen an, sich stemmen gegen, sich stützen an
English: to lean on (against, up),  to rely on
Kırmancki: cırê qesey kerdene
Türkçe: birine söylemek, birine anlatmak
Deutsch: jemandem erzählen
English: to tell somebody
Kırmancki: qeyde (ebe na qeyde - bu usul/yol/tarz ile) [e.]
Türkçe: usul, yol, tarz
Deutsch: Art und Weise, Stil 
English: way, method, style
Kırmancki: qesey cıdarıtene
Türkçe: laf dayatmak, laf dokundurmak
Kırmancki: qesey gırani
Türkçe: ağır laflar, ağır sözler
Kırmancki: qese eştene
Türkçe: laf atmak
Kırmancki: fekê ra qese guretene
Türkçe: ağzından laf almak
Kırmancki: fek ra qese veciyayene
Türkçe: ağzından laf çıkmak
Kırmancki: fek ra qese vetene
Türkçe: ağzından laf çıkarmak
Kırmancki: qese çarnayene
Türkçe: kelime çevirmek (tercüme etmek), laf çevirmek, söz çevirmek
Kırmancki: qese nusnayene
Türkçe: kelime (söz, sözcük, laf) yazmak
Kırmancki: çalım kerdene
Türkçe: çalım etmek, afi kesmek/yapmak, caka yapmak, fiyaka satmak, gösteriş yapmak
Kırmancki: çalım [e.] [Tr.]
Türkçe: çalım (karşıdakini etkilemek amacıyla sergilenen abartılıdavranış, kurum, caka, afra tafra, afur tafur, zambır)
Deutsch: Dünkel, Selbstgefälligkeit, blenden, stolz zur Schau tragen, Prunk, Pomp
English: self-conceit, conceitedness, vanity, to flaunt yourself, pomp
Kırmancki: çalımın [sıf.]
Türkçe: çalımlı, gösterişli, kurumlu, afralıtafralı
Deutsch: eingebildet
English: conceited, self-important, big-headed
Kırmancki: çalımın çalımın
Türkçe: çalımlıçalımlı, çalım satarak, kasıntılı
Deutsch: wichtigtuerisch, pomphaft, prunkvoll, pompös
English: pompous boastful, self-important
Kırmancki: çalımın çalımın huyayene
Türkçe: çalımlıçalımlıgülmek (küçümseyen gülümseme)
Deutsch: herablassend lächeln
English: condescending smile
Kırmancki: mırê omıd lazımo
Türkçe: bana umut lazım
Kırmancki: mırê omıdê no camordi (camêrdi)/mormeki lazımo
Türkçe: bana bu adamın umudu lazım
Kırmancki: bonê dewe
Türkçe: köyün binası
Kırmancki: bonê Huseni [e.]
Türkçe: Hüseyin'in binası
Kırmancki: çê mordemi (mormeki)
Türkçe: adamın evi
Kırmancki: mordemi kokımê?
Türkçe: adamlar yaşlımıdırlar?
Kırmancki: dawete kerde (dawete kerdaye) (dewete kerde, dewete kerdaye) (2)
Türkçe: davet edilmiş, davetli durumda
Kırmancki: dawet (dewet) [Ar.] (2)
Türkçe: 1) davet, çağrı, çağırma 2) yemekli toplantı
Kırmancki: dawet kerdene (dewet kerdene) (2)
Türkçe: davet etmek
Kırmancki: sılayi kerde (sılayi kerdaye) (1)
Türkçe: davet edilmiş, davetli durumda
Kırmancki: sılayi biyayene (1)
Türkçe: davet olmak
Kırmancki: dawet biyayene (dewet biyayene) (2)
Türkçe: davet olmak
Kırmancki: dawetbiyaye (dewetbiyaye) (2)
Türkçe: davetli
Kırmancki: gumankerde (gumankerdaye)
Türkçe: tahmin edilmiş, tahminli/zanlıdurumda, sanılmış, inanılmış
Kırmancki: bêguman
Türkçe: tahminsiz
Kırmancki: guman nêkeno/a [e./d.]
Türkçe: tahmin etmiyor, sanmıyor, inanmıyor
Kırmancki: ez guman kenane ke (ez guman kenane (kon/ken) ke jûyê heni vano - ben tahmin ediyorum ki birisi öyle diyor (birisinin öyle dediğini tahmin ediyorum) )
Türkçe: ben tahmin ediyorum ki, ben sanıyorum ki, ben inanıyorum ki
Kırmancki: cırakerde (cırakerdaye)
Türkçe: sökülmüş - sökük durumda
Kırmancki: gurete (guretaye)
Türkçe: tutulmuş, tutuk (tıkalı, kapalı) durumda
Kırmancki: cuabê persê mıtey çino
Türkçe: benim sorumun cevabıiçinde yok
Kırmancki: persê to çıko ke?
Türkçe: senin sorun nedir ki?
Kırmancki: mıebe detay nuşto [e.]
Türkçe: ben detayıile yazdım, ben ayrıntı ile yazdım
Kırmancki: ronişteyine (roniştiyine)
Türkçe: oturmuşluk
Kırmancki: ero rışiaye!
Türkçe: ulan yüzükarasıca! (küfür)
Kırmancki: cınaye!
Türkçe: sikilmiş! (küfür)
Deutsch: Gefickter!
Kırmancki: qan kerdaye
Türkçe: aldatılmış
Kırmancki: wendaye
Türkçe: okumuş olan
Kırmancki: kutıko raverdaye
Türkçe: serbest bırakılan köpek
Deutsch: freigelassener Hund
English: released dog
Kırmancki: şıma ra mılqi ke kerde
Türkçe: size küfür edildiğinde
Kırmancki: kutıko dıma verdaye
Türkçe: arkasından koşan köpek, kovalayan köpek, arkasına düşen köpek
Kırmancki: davacêro (devacêro)
Türkçe: aşağıya doğrudur, aşağıya şekildedir
Kırmancki: davacêr (devacêr)
Türkçe: aşağıya doğru, aşağıya şekilde
Kırmancki: davacor (devacor)
Türkçe: yukarıya doğru, yukarıya şekilde
Kırmancki: dewa cêri
Türkçe: aşağıköy
Kırmancki: davacêr davacor (devacêr devacor)
Türkçe: aşağıyukarı
Kırmancki: cêr ra
Türkçe: aşağıdan, aşağıtaraftan
Kırmancki: havorde (hovarde, avorde, everde)
Türkçe: aşağıya
Kırmancki: havoro (avoro)
Türkçe: yukarıya
Kırmancki: pede amayene (pede şiyayene) (awe hawa yêna pede, yêna zerre de - su sızıyor, içeriye sızmakta)
Türkçe: 1) sızmak 2) yavaş yavaş gelmek, ağır ağır gelmek 3) beraberinde gelmek
Kırmancki: büdırês (Qerebêl, Gınian)
Türkçe: yasak, men
Kırmancki: büdırês kerdene (Qerebêl, Gınian)
Türkçe: yasaklamak, men etmek
Kırmancki: ma u piyê veyvıke
Türkçe: gelinin annesi ve babası
Kırmancki: ma u piyê zamay
Türkçe: damadın annesi ve babası
Kırmancki: pırnıkqulıng
Türkçe: kancalıburun
Deutsch: Hakennase 
English: hooknose
Kırmancki: leweher (lewher)
Türkçe: dudaklarısarkık ve kalın olan kişi
Kırmancki: sergovend (serberiye)
Türkçe: halay başı
Deutsch: Anführer beim Rundtanz
English: leader in the round dance
Kırmancki: boe ğızale
Türkçe: yanık saçın kokusu
Deutsch: Geruch brennender Haare
English: smell of burning hair
Kırmancki: xêrwaz
Türkçe: iyiliksever
Deutsch: wohlwollende Person
English: benevolent person
Kırmancki: bırayanê mınê binan
Türkçe: diğer kardeşlerim
Kırmancki: lınga lacekiya derge (lazekiya)
Türkçe: çocuğun uzun ayağı
Kırmancki: waê lacekê pili (lazekê)
Türkçe: büyük oğlanın bacıları
Kırmancki: waê lacekiyê pili (lazekiyê)
Türkçe: erkek çocuğun büyük ablaları
Kırmancki: Dewleta Amerikawa Jûbiyayiye [t.]
Türkçe: Amerika Birleşik Devleti
Deutsch: Vereinigtes Staat 
English: United State
Kırmancki: jewine
Türkçe: birlik
Kırmancki: cumla [d.] [gram.] [Ar.]
Türkçe: cümle
Deutsch: Satz
English: sentence
Kırmancki: Astoro qır (astoro qıro çiçeg, astoro qıro dıme henein, astorê bımbareki, astorê Xızıri, qırê Xızıri, qıro sis, tayo qır) [din.] [mit.]
Türkçe: Bozat (ve Hızır’ın bindiği beyaz atın çeşitli adları)
Kırmancki: wayırê çêyi [mit. → 2]
Türkçe: 1) ev sahibi 2) tanrısal, ilahi bir güç olarak inanca göre evin ve ailenin üzerindeki koruyucu
Deutsch: 1) Hausherr 2) als göttliche Kraft, dem Glauben zufolge der Schützer über das Haus und Familie 
English: 1) master of the house, owner of the house, host 2) as a divine force, the protector over the house and family
Kırmancki: wayırê cıbiyayene (ben- wayırê cı, wayırê cıb- )
Türkçe: sahip olmak
Deutsch: haben, im Besitz sein von, in Besitz kommen
English: have (got), possess, come into possession
Kırmancki: wayırê mali [mit.]
Türkçe: tanrısal, ilahi bir güç olarak inanca göre hayvanların üzerindeki koruyucu
Deutsch: als göttliche Kraft, dem Glauben zufolge der Schützer über die Tiere 
English: as a divine force, the protector over the animals
Kırmancki: wayırê jiyar u diyaru [mit.]
Türkçe: tanrısal, ilahi bir güç olarak inanca göre kutsal yer ve yatırın üzerindeki koruyucu
Kırmancki: wayırê bavau [mit.]
Türkçe: tanrısal, ilahi bir güç olarak inanca göre ocakların ve bava üzerindeki koruyucu
Kırmancki: wayırê aşiru, wayırê qevilu [mit.]
Türkçe: tanrısal, ilahi bir güç olarak inanca göre aşiretler ve kabileler üzerindeki koruyucu
Kırmancki: Yıxır Gol [din.]
Türkçe: Dersim'de bir ziyaret yeri. Hızır ile Bozat’ın (Hızır'ın atı) bu gölde olduğuna inanılan göllerden biri, dilek edilir, kurbanlar kesilir.
Kırmancki: Eskêrê Duzgıni [mit.]
Türkçe: Duzgın'ın askerleri, kötülük meleklerine karşıkoruyan iyilik melekleri ordusu. Evdıl Mursa'ya karşıda savaşırlar.
Kırmancki: boe lıve
Türkçe: yanık yün (elbise, parça) kokusu
Deutsch: Geruch brennender Wolle (oder Stoff, Kleidung) 
English: smell of burning wool (or fabric, clothing)
Kırmancki: ajne (azne, azna) [d.]
Türkçe: yüzme
Deutsch: Schwimmen
English: swim
Kırmancki: aznaber/e (ajneber/e) [e./d.]
Türkçe: yüzücü, yüzebilen
Deutsch: Schwimmer/in, jemand der schwimmen kann
English: swimmer, someone who can swim
Kırmancki: ajne (azne, azna) kerdene
Türkçe: yüzmek
Deutsch: Schwimmen
English: to swimm
Kırmancki: ajneberêni (ajneberiye)
Türkçe: yüzücülük
Kırmancki: hewl kerdene
Türkçe: 1) iyi yapmak, güzel yapak 2) kıymetli yapmak, değerli yapmak, kaliteli yapmak
Kırmancki: sıpêloç(ı)kın [sıf.]
Türkçe: solgun, soluk, renksiz
Deutsch: blass, fahl
English: pale, colorless, colourless, wan, pallid
Kırmancki: çımê kesi [ç.]
Türkçe: yeşil gözler
Deutsch: die grünen Augen
English: the green eyes
Kırmancki: çımê şiayi (siyayi) [ç.]
Türkçe: siyah gözler
Deutsch: die schwarzen Augen
English: the black eyes
Kırmancki: macunê dıdanu [e.]
Türkçe: diş macunu
Deutsch: Zahnpasta
English: toothpaste