Manidar/DEZD-Dictionary-Kirmancki huggingface dataset:
Kırmancki: masanın altına bırakma
Türkçe: bınê masa dê ro mene
Kırmancki: çıçereno
Türkçe: ne arar
Kırmancki: çıbıvêniyo
Türkçe: ne gezer
Kırmancki: xojive to vo ki
Türkçe: ne mutlu sana ki
Kırmancki: bedelê xo çıbeno bıbo
Türkçe: bedeli ne olursa olsun
Kırmancki: çıqay ke mebo
Türkçe: ne de olsa
Kırmancki: senê qeseo?
Türkçe: ne demek?
Kırmancki: serba çıki
Türkçe: ne demeye, ne diye
Kırmancki: zê çıki
Türkçe: ne gibi
Kırmancki: hoji bo ke
Türkçe: ne mutlu ki
Kırmancki: endi ke çıko
Türkçe: neyse
Kırmancki: se beno se nêbeno
Türkçe: ne olur ne olmaz
Kırmancki: se bıke bıke
Türkçe: ne yapıp yapıp
Kırmancki: çıri ra
Türkçe: ne yüzle
Kırmancki: şenık mend ke
Türkçe: az kaldıki, neredeyse
Kırmancki: çıçı
Türkçe: neler, neler neler
Kırmancki: koti ra be koti
Türkçe: nereden nereye
Kırmancki: çıki ra beno? (çınay ra beno?)
Türkçe: neye yarar
Kırmancki: çiyê rê nêbeno
Türkçe: birşeye yaramaz
Kırmancki: ey paşni ron kerdi, rema
Türkçe: tabanlarıyağladıkaçtı
Kırmancki: xo be xo kamorine keno
Türkçe: yiğitlik taslıyor
Kırmancki: çarna ra lequ, eşt lequ
Türkçe: şakaya vurdu
Kırmancki: ey nêzana ke kewto ra çıki
Türkçe: neye uğradığınıbilemedi
Kırmancki: o şaş bi ke kewto ra çıki
Türkçe: neye uğradığınışaşırdı
Kırmancki: qewga feki
Türkçe: ağız dalaşı
Kırmancki: destemorki
Türkçe: el yordamınca
Kırmancki: sareser, sareserki
Türkçe: kafa üstü, tepetaklak
Kırmancki: kalekeser, kalekeserki
Türkçe: yanlamasına
Deutsch: seitwärts
Kırmancki: yanbeki
Türkçe: yan yan
Kırmancki: ponser, ponserki
Türkçe: sırt üstü
Kırmancki: bulki
Türkçe: emekleyerek, eğilerek
Kırmancki: tırfıstık eşt
Türkçe: takla attı
Kırmancki: çımêşiayine ra bıteqê
Türkçe: kıskançlıktan çatlasınlar
Kırmancki: erebe (areba) jû doman pelexıt
Türkçe: araba bir çocuğu ezdi
Kırmancki: emşo (emso, esmo)
Türkçe: bu akşam
Deutsch: heute Abend
English: tonight
Kırmancki: fejir (fecir)
Türkçe: şafak, gün ağarması
Deutsch: Morgengrauen
English: dawn, daybreak, break of day
Kırmancki: vızêri (vıjêri) nê perêy
Türkçe: dün değil, evelki gün
Deutsch: vorgestern
English: the day before yesterday
Kırmancki: veraşan (verasan, varasan, verason)
Türkçe: akşama doğru, öğleden sonra
Deutsch: gegen Abend
English: towards evening
Kırmancki: emşoy (emsoy emsew)
Türkçe: bu gece
Deutsch: diese Nacht
English: tonight
Kırmancki: binsew
Türkçe: evvelki gece
Deutsch: vorige Nacht
English: last night, the night before
Kırmancki: şewelete (sewelete) (3)
Türkçe: gece yarısı(güneşin batmasıile doğmasıarasındaki sürenin ortası, gecenin ilerlemiş saatleri)
Deutsch: Mitternacht
English: midnight
Kırmancki: verazımey
Türkçe: kuzeye karşı, kuzeye doğru
Kırmancki: vera şodıri
Türkçe: sabaha doğru
Deutsch: gegen Morgen
English: toward morning
Kırmancki: çişte, çişti (çişta mıdecena - yan tarafım ağrıyor
Türkçe: yan, kasık
Kırmancki: çisike
Türkçe: hafif, buhar şeklinde yağan yağmur
Kırmancki: ğıle kerdene
Türkçe: oburluk yapmak
Kırmancki: makina kıncu (makina çamaşuru)
Türkçe: çamaşır makinesi
Deutsch: Waschmaschine
English: washing machine
Kırmancki: varış (varis, vortıs) [e.]
Türkçe: yağış (kar veya yağmur yağışı)
Kırmancki: şilpağe [d.] (1)
Türkçe: şaplak, tokat, sille
Deutsch: Klaps, Ohrfeige
English: clap, slap, smack, box on the ears
Kırmancki: huskayiye
Türkçe: kuruluk, kuraklık, yağışsızlık
Kırmancki: xılmas
Türkçe: 1) yaramaz, değersiz, sersem 2) uyuşuk, uykulu
Kırmancki: çhapole
Türkçe: şamar
Deutsch: Ohrfeige, Klaps, Schelle
English: smack
Kırmancki: şilmıge (şelmüge) [d.] (2)
Türkçe: tokat, sille
Deutsch: Ohrfeige
English: box on the ears
Kırmancki: zaf (zêde) romenişe, kermi kunê to!
Türkçe: "çok oturma kurtlanırsın", bir deyim
Kırmancki: bena kermezın
Türkçe: kurtlanırsın, kurtlu olursun
Kırmancki: eke heni yo
Türkçe: eğer öyleyse
Deutsch: wenn es so
Kırmancki: lax kerdene
Türkçe: 1) taklitini yapmak 2) şaka yapmak
Kırmancki: permeliyayene (permelin-, permeliya-, -permeliy- ) [f.]
Türkçe: solunmak
Deutsch: gebleicht werden, verwelkt werden
Kırmancki: kamo têlefone keno?
Türkçe: kim telefon ediyor?
Kırmancki: ez Dêsımıcu
Türkçe: ben Dersim'liyim
Kırmancki: tıErzınganıca
Türkçe: sen Erzincan'lısın
Kırmancki: ez Gımgımıcu
Türkçe: ben Gımgım'lıyım (ben Varto'luyum)
Kırmancki: ez Dêsımıc niyu
Türkçe: ben Dersim'li değilim
Kırmancki: ez Erzınganıcu
Türkçe: ben Erzincan'lıyım
Kırmancki: ê (i) Dêsımıcê
Türkçe: onlar Dersim'lidirler
Kırmancki: ê (i) Gımgımıcê
Türkçe: onlar Gımgım'lıdırlar (onlar Varto'ludurlar)
Kırmancki: a Gımgımıca [d.]
Türkçe: o Gımgım'lıdır (o Varto'ludur)
Kırmancki: o Gımgımıco [e.]
Türkçe: o Gımgım'lıdır (o Varto'ludur)
Kırmancki: ma Gımgımıcime
Türkçe: biz Gımgım'lıyız (biz Varto'luyuz)
Kırmancki: şıma Gımgımıcê
Türkçe: siz Gımgım'lısınız (siz Varto'lusunuz)
Kırmancki: şıma Dêsımıcê
Türkçe: siz Dersim'lisiniz
Kırmancki: tıDêsımıca
Türkçe: sen Dersim'lisin
Kırmancki: o Dêsımıco [e.]
Türkçe: o Dersim'lidir
Kırmancki: a Dêsımıca [d.]
Türkçe: o Dersim'lidir
Kırmancki: ma Dêsımıcime
Türkçe: biz Dersim'liyiz
Kırmancki: Werzrum
Türkçe: Erzurum
Kırmancki: ez Werzrumıcu
Türkçe: ben Erzurum'luyum
Kırmancki: roca waştiy
Türkçe: sevgililer günü
Deutsch: Valentinstag
English: Valentine's Day
Kırmancki: Hawtemal (Hewtemal)
Türkçe: Hawtemal Mart ve Nisan ayıbaşlangıcıgibi geniş bir zaman dilimi içinde kutlanır. Hawtemal alevi inancında tabiatın canlanmasıve yeniden oluşmasıile yeni yılın başlangıcıanlamına gelir ve bir gelenektir. “Hawt” yedi anlamına gelir. Bazıbölgelerde “qız, qıc” (küçük, 22 şubat 7 Mart arası), “wertên” (orta, 8 – 21 Mart arası) ve “pil” (büyük, 22 Mart 4 Nisan arası) olarak üç (Dersim), kimilerinde de “küçük” ve “büyük” olmak üzere iki farklıtarih ve adlandırma altında anılır (Varto, Koçgiri). Qere Çarşembe ile (Hawtemal kutlamalarıile birbirleriyle alakalıdır) aşamaların her birinde farklıritüeller uygulanır.
Ayrıca yedi sayısıeski çağda Babilli’lerden astronomik özellik ile algılanmış. Astronomide görünen ve harekette olan yedi “gökcisimleri” ile yedi sayısıböylece başka kültürlere, insanlara ve dinlere yayılan özel bir pozisyona geliyor. Bunlar gezegenler, ay, güneş, asteroitler ve kuyruklu yıldızlar oluyor.
Eski topluluklarda gökyüzündeki olaylar “tanrısal” algılanıyordu, bu gökcisimleri tanrılar ile eşit görülüyordu. Babilli'ler, bu "kozmosun toplam düzeninin işaretlerini" tanrısal varlıkların ifadeleri olarak görüyorlardı. Bu yedi harekette olan gökcimlerine "yedi gök küresi“ fikrini geliştirdiler ve yedi gezegene yedi nehir, yedi renk, yedi ton, yedi metal atadılar.
Kırmancki: qere çarşembe [din.]
Türkçe: 1) Mart ayının ilk çarşambasıdır. Alevilerce kutsal sayılır ve iki özelliğiyle tanınır. Bir yandan uğursuzlukla ilişkilendirilirken, diğer yandan gelecek olumsuzluklarıönlemek ve arzulanan beklentilere de güç katmak için bir gün olarak bilinir. Kurban kesilir, ziyaret yerlerine gidilir, niyaz dağıtılır, lokma verilir, dua edilir, mum yakılır. Uygulanan ritüeller (kuşburnu dallarından yapılan halkadan geçirilme, dama taş koyma gibi) Hawtemal’da da gerçekleştirilir. 2) Ìnanca göre Ana Fatma'nın Kerbela olayının haberini aldığıgün. Onun matemini paylaşmak için bir gün oruç tutulur. Ana Fatma çamaşır yıkamak için kazanda su kaynatırken, haberi duyduktan sonra kazanıters çevirdiği için çarşamba günü çamaşır yıkanmaz, banyo yapılmaz.
Kırmancki: serra newiye haştiye bero dina ser. Zulım, zordariye, dışmeniye, fesatiye u qeda ma ra dür biyo
Türkçe: yeni yıl dünya üzerine barış getirsin. Zulüm, zorbalık, düşmanlık, fesatlık ve bela bizden uzak dursun
Kırmancki: Khalgağan (Khalkêk, Khalık u Fatık)
Türkçe: Gağan hem yılbaşıhem de aylardan 12.inci ayın ismidir. Khalo Gağan “yaşlıganimet han” anlamındadır. Khal Gağan yaklaşık ikinci ve üçüncü haftasında başlar ve ocak ayının ilk ve ikinci haftasınıiçine alacak bir zamana kadar devam eder. Alevi eski kültür geleneklerinde hıristiyanlık öncesi köklere sahip olan Khal Gağan bayramı, Papaz Noel Baba veya dini inançlara dayalıbir gelenek değildir. İnsan ve Doğa çarpıtmalarına karşışölen, neşe, yardımlaşma ve umut barındıran bir geleneksel bayramdır. Gecenin gündüzü ele geçiren Saltanat Bayramı, bazılarına göre eski yılın uğurlanmasıve yeni yılın kutlamasıdır.
Gağan kutlama ve gezme ritüelinde Arap (gece, bazılarına göre gelecek yılın padişahı), khalın hanımı(Ğezaleke, gündüz, bazılarına göre dünya, insanların gelip geçiçi olduğunu göstermesi) ve khal (Gurzeleko, gündüzün saltanatı, bazılarına göre o yılın padişahı).
Köyün gençleri ve çocuklar toplanırlar ve ev eve gezip köy halkının Gağan bayramınıkutlarlar ve hediyelerini isterler. Bu hediyeler zamanın imkânlarıölçüsünde genelde kurutulmuş meyva ve yiyeceklerden ibarettir. Bu şekilde toplanan yiyecekler daha sonra bir evde toplanmak suretiyle pişirir ve paylaşarak yenilir. Bu yapılmadan, Gağan kutlama ve gezme ritüelinden önce gençler bir evde gizlice toplanırlar. Khalkêk ve onun eşi rolündeki Fatıke’yi tanınmayacak şekilde köçek ve saz çalan ile giydirip hazırlarlar. Khalo Gağan’ın bir rolü de köylerden topladığıhediyeleri çocuklara dağıtmaktır. Tüm bu sevinç ve hengame içerisinde peşlerinde çocuklar olan bu gurup güle oynaya eğlenip köydeki evleri gezerler ve nihayetinde bir evde konaklarlar ve bu geleneksel, teatral oyunu sergilerler.
Gağan’da komşular ile ilişkiler (eğer bozuk ise) düzeltilir, barışırlar. Ölenler hayırına ‘niyaz’ dağıtılır. Bazılarıoruç tutarlar. Akşam evde ‘Pêsare’ yapılır.
Kırmancki: dıcanêni (dıganêni), dıcaniye (dıganiye)
Türkçe: hamilelik
Deutsch: Schwangerschaft
English: pregnancy
Kırmancki: hedıre (hedıra mıbırriye - sabrım tükendi), hevdiriye (Varto), hedıle, hedure, hedire
Türkçe: 1) sabır 2) iç sıkıntısı, daralma
Deutsch: 1) Geduld
English: 1) patience
Kırmancki: hedıra mınena
Türkçe: sıkılıyorum, canım eğlenmek istemiyor, dışlığım gelmiyor, keyfim gelmiyor
Kırmancki: teres
Türkçe: namussuz, hain, pezevenk
Kırmancki: khurnike kert kerdene (ma khurnika domanu kert kerde - biz çocuklarıbeşikkertmesi yaptık)
Türkçe: beşik kertmesi
Kırmancki: cênciye (cêncêni, genciye, kenciye)
Türkçe: gençlik
Deutsch: die Jugend
English: the youth
Kırmancki: cênc (genc, kenc) [sıf.] [Tr.]
Türkçe: 1) genç 2) delikanlı
Deutsch: 1) jung 2) junger Mann, Jüngling
English: 1) young 2) young man, youth
Kırmancki: dest u pay
Türkçe: el ayak
Kırmancki: destbıra
Türkçe: kankardeş
Kırmancki: destgıran [sıf.]
Türkçe: eli ağır
Kırmancki: destık
Türkçe: el değirmeninde iki taş arasındaki ağaç
Kırmancki: destsıvık
Türkçe: eli becerikli, maharetli
Kırmancki: destu ver kotene
Türkçe: ele muhtaç olmak
Kırmancki: destvıla [sıf.]
Türkçe: eli açık, savurgan, tutumsuz
Kırmancki: dewletiye
Türkçe: zenginlik
Kırmancki: dezge
Türkçe: kurum, tezgah
Kırmancki: dıma ra ruşnayene (dıma ra rusnayene)
Türkçe: (birini) arkasına göndermek
Kırmancki: dımber/e [e./d.]
Türkçe: kuyrukçu
Kırmancki: dıng [e.]
Türkçe: bulgur değirmeni
Kırmancki: dırğeni kerdene
Türkçe: esirgemek, vermemek
Kırmancki: dırmığe
Türkçe: tırmık
Deutsch: Harke, Rechen, Schramme
English: rake
Kırmancki: dırrıka şiaye
Türkçe: kara böğürtlen
Kırmancki: dışter
Türkçe: grip
Kırmancki: dik veng dano
Türkçe: horoz ötüyor
Kırmancki: mışımıt
Türkçe: ben içtim
Kırmancki: tışımena
Türkçe: sen içiyorsun
Deutsch: du trinkst 
English: you drink
Kırmancki: o şımeno [e.]
Türkçe: o içiyor
Deutsch: er trinkt 
English: he drinks
Kırmancki: a şımena [d.]
Türkçe: o içiyor
Deutsch: sie trinkt 
English: she drinks
Kırmancki: ma şımenime
Türkçe: biz içiyoruz
Deutsch: wir trinken 
English: we drink
Kırmancki: şıma şımenê
Türkçe: siz içiyorsunuz
Deutsch: ihr trinkt 
English: you drink
Kırmancki: ê (i) şımenê
Türkçe: onlar içiyorlar
Deutsch: sie trinken 
English: they drink
Kırmancki: ez şımena (ez qewa şımena - ben kahve içiyorum)
Türkçe: ben içiyorum
Deutsch: ich trinke
English: I drink
Kırmancki: ez cığara nêşımenu
Türkçe: ben sigara içmiyorum
Kırmancki: nêşımıtene
Türkçe: içmemek
Kırmancki: ita cığara nêşımina
Türkçe: burada sigara içilmiyor
Kırmancki: meşıme!
Türkçe: içme!
Kırmancki: bışımê!
Türkçe: içiniz!
Kırmancki: meşımê!
Türkçe: içmeyiniz!
Kırmancki: nêsımino (nêsimina)
Türkçe: içilmez
Kırmancki: to şımıt
Türkçe: sen içtin
Kırmancki: ey şımıt [e.]
Türkçe: o içti
Kırmancki: aye şımıt [d.]
Türkçe: o içti
Kırmancki: ma şımıt
Türkçe: biz içtik
Kırmancki: şıma şımıt
Türkçe: siz içtiniz
Kırmancki: êyê (iyê, êwê) sımıt
Türkçe: onlar içtiler
Kırmancki: bıwazerêne!
Türkçe: dileyiniz!
Kırmancki: zerrê mıkuno werê
Türkçe: midem bulanıyor, mide bulantısıhissediyorum
Deutsch: mir ist übel
English: I feel nauseous
Kırmancki: ma yenime pêser
Türkçe: biz toplanıyoruz
Kırmancki: vero cêrayene (cêren- (cı) vero, vero cêr- ) (cêreno mıvero - bana yalvarıyor), vero gêrayene, vero geyrayene)
Türkçe: yalvarmak
Deutsch: anflehen
English: implore
Kırmancki: kherriye (kherrêne)
Türkçe: 1) sağırlık (sağır olma durumu), duymamazlık 2) uyuşma, hissizlik
Deutsch: 1) Taubheit 2) Taubheit (Finger, Glieder)
English: 1) deafness, hypacusia, auditory impairment, hypoacusis 2) numbness
Kırmancki: bırên
Türkçe: sancı
Kırmancki: lengiye
Türkçe: topallık, topal olma durumu
Deutsch: Lahmheit, Hinken, Lähmung
English: lameness
Kırmancki: nujül [tıbbi] (2)
Türkçe: felç
Deutsch: Lähmung, Schlaganfall 
English: paralysis
Kırmancki: laliye
Türkçe: dilsizlik
Deutsch: Stummheit, Schweigsamkeit
English: dumbness, muteness
Kırmancki: puşige (pusıge) [d.]
Türkçe: sivilce
Deutsch: Pickel, Akne
English: pimple, acne
Kırmancki: rêm [tıbbi]
Türkçe: irin, iltihap
Deutsch: Eiter
English: pus, ichor
Kırmancki: khul [tıbbi] (2)
Türkçe: yara
Deutsch: Wunde, Leck, Loch,Trauma
English: wound
Kırmancki: nirkutıki [tıbbi]
Türkçe: su çiçeği
Deutsch: Windpocken
English: chickenpox
Kırmancki: kuxıka şiaye
Türkçe: boğmaca
Deutsch: Keuchhusten
English: whooping cough
Kırmancki: kud (kut) biyayene
Türkçe: felç olmak, sakat olmak
Kırmancki: kud (kut) kerdene
Türkçe: felç etmek, sakat etmek
Kırmancki: ez ke kerd
Türkçe: benim yapmış olmam
Kırmancki: ez ke kon
Türkçe: benim yapıyor olmam
Kırmancki: tıke vana
Türkçe: senin söylüyor olman
Kırmancki: düri kutene
Türkçe: uzak düşmek
Kırmancki: bıkuyo [e./d.] (1) a wayê xo bıkuyo - o ablasınıdövsün 2) a wazena ke bıkuyo klubê spori - o istiyor ki spor klübüne girsin/o spor klübüne girmek istiyor)
Türkçe: 1) dövsün 2) girsin
Kırmancki: kunê zerre
Türkçe: içine giriyorlar
Kırmancki: merrey [ç.]
Türkçe: fareler
Deutsch: Mäuse
English: mice
Kırmancki: miy [ç.]
Türkçe: koyunlar
Deutsch: Schafe
English: sheep
Kırmancki: pey [e.] (peyê koy - dağın arkası)
Türkçe: arka, arkası
Deutsch: hinten
English: behind, at the back (or rear)
Kırmancki: koy [ç.]
Türkçe: dağlar
Deutsch: Berge
English: mountains
Kırmancki: doy [ç.]
Türkçe: ayranlar
Deutsch: Buttermilch
English: buttermilk
Kırmancki: muy [ç.]
Türkçe: kıllar
Deutsch: Haare, Härchen (einzel)
English: hairs
Kırmancki: lüy [ç.]
Türkçe: tilkiler
Deutsch: Füchse
English: foxes
Kırmancki: tüy [ç.]
Türkçe: dutlar
Deutsch: Maulbeeren
English: mulberries
Kırmancki: mulxutê çêyi [ç.]
Türkçe: aile bireyleri, aile fertleri
Deutsch: Familienmitglieder
English: family members
Kırmancki: mulxuta çêy
Türkçe: evin (ailenin) annesi
Kırmancki: mıtıdi bi (vi)
Türkçe: ben seni görmüştüm
Kırmancki: to dana wendene
Türkçe: sen okutuyorsun
Kırmancki: ez dan ardene
Türkçe: ben getirtiyorum
Kırmancki: demserri [ç.] [astron.]
Türkçe: mevsimler
Deutsch: Jahreszeiten, Saisons
English: seasons
Kırmancki: demserrê usari
Türkçe: ilkbahar mevsimi
Deutsch: Frühlingssaison, Frühlingszeit
English: spring season
Kırmancki: usari [sıf.]
Türkçe: baharda
Deutsch: im Frühling
English: in the spring
Kırmancki: demserrê amnani
Türkçe: yaz mevsimi
Deutsch: Sommersaison, Sommerzeit 
English: summer season
Kırmancki: demserrê payızi
Türkçe: sonbahar mevsimi
Deutsch: Herbstsaison, Herbstzeit
English: autumn season
Kırmancki: demserrê zımıstani
Türkçe: kış mevsimi
Deutsch: Wintersaison, Winterzeit
English: winter season
Kırmancki: bıcêrêne
Türkçe: alınız
Kırmancki: bıerzerê
Türkçe: atın
Kırmancki: bıerzerêne
Türkçe: atınız
Kırmancki: bıesterê
Türkçe: silin
Kırmancki: bıesterêne
Türkçe: siliniz
Kırmancki: bımuse
Türkçe: öğren
Kırmancki: zole (zoleke)
Türkçe: küçük bez, kumaş, deri parçası
Kırmancki: bextşia
Türkçe: mülteci, sığınan kimse
Deutsch: Flüchtling
English: refugee
Kırmancki: mêsa anaze [d.]
Türkçe: kraliçe arı
Deutsch: Bienenkönigin
English: queen bee
Kırmancki: mıloçıka eskeri
Türkçe: asker karınca
Kırmancki: mıloçıka gawuri [zool.]
Türkçe: gâvur karıncası(açık kahverengi)
Kırmancki: mıloçıka sure [zool.]
Türkçe: kırmızıkarınca
Deutsch: rote Ameise
English: red ant
Kırmancki: mozze
Türkçe: sığır arısı
Kırmancki: perda pirıke [d.]
Türkçe: örümcek ağı
Deutsch: Spinnennetz, Spinnengewebe
English: spider web
Kırmancki: qımıl (Aelia rostrata) [d.] [zool.]
Türkçe: kımıl böceği (buğday talan eden bir böcek cinsi)
Kırmancki: mulxıtê ehlibeyt [din.]
Türkçe: ehlibeyt ailesi
Kırmancki: bêxelet u bêguna
Türkçe: hatasız ve günahsız
Kırmancki: guna kerdene
Türkçe: günah işlemek
Kırmancki: gunakariye
Türkçe: günahkârlık
Kırmancki: xelet u guna
Türkçe: hata ve günah
Kırmancki: amê kiştene [ç.]
Türkçe: öldürülmüşler
Kırmancki: amo kiştene [e.]
Türkçe: o öldürülmüş
Kırmancki: ama kiştene [d.]
Türkçe: o öldürülmüş
Kırmancki: têwerte
Türkçe: karışık
Kırmancki: têwerde kerdene
Türkçe: karıştırmak
Kırmancki: şia giredayene
Türkçe: yas tutmak
Kırmancki: yemısê huski
Türkçe: kuruyemiş
Kırmancki: pocenê (pojenê, pozenê) [ç.]
Türkçe: pişiriyorlar
Kırmancki: kenê vıla [ç.]
Türkçe: dağıtıyorlar
Kırmancki: kerd vıla
Türkçe: dağıttılar
Kırmancki: bi vıla
Türkçe: dağıtıldı
Kırmancki: awe şımıtene
Türkçe: su içmek
Kırmancki: dest u riyê xo şütene
Türkçe: el ve yüzünü yıkamak
Kırmancki: ez cênane (cên)
Türkçe: ben alıyorum
Deutsch: ich nehme 
English: I take
Kırmancki: tıcêna
Türkçe: sen alıyorsun
Deutsch: du nimmst
English: you take
Kırmancki: ez roce (roze, roje) cên
Türkçe: ben oruç tutuyorum
Kırmancki: tıroce (roze, roje) cêna
Türkçe: ben oruç tutuyorsun
Kırmancki: a roce (roze, roje) cêna [d.]
Türkçe: oruç tutuyor
Kırmancki: ma roce (roze, roje) cênime
Türkçe: biz oruç tutuyoruz
Kırmancki: tıkamcıroce roce cêna? (tıkamcıroze roze cêna?)
Türkçe: hangi günde oruç tutuyorsun?
Kırmancki: ez pocenu (pocenane)
Türkçe: ben pişiriyorum
Kırmancki: tıpocena
Türkçe: sen pişiriyorsun
Kırmancki: o poceno [e.]
Türkçe: o pişiriyor
Kırmancki: a pocena [d.]
Türkçe: o pişiriyor
Kırmancki: ma pocenime
Türkçe: biz pişiriyoruz
Kırmancki: şıma pocenê
Türkçe: siz pişiriyorsunuz
Kırmancki: ê (i) pocenê
Türkçe: onlar pişiriyorlar
Kırmancki: mışewşi
Türkçe: mercimek çorbası
Kırmancki: tıgermi pocena
Türkçe: sen çorba pişiriyorsun
Kırmancki: ma ewro germiya imamu pocenime
Türkçe: biz bugün aşure çorbasınıpişiriyoruz
Kırmancki: mıpot
Türkçe: ben pişirdim
Kırmancki: to pot
Türkçe: sen pişirdin
Kırmancki: ey pot [e.]
Türkçe: o pişirdi
Kırmancki: aye pot [d.]
Türkçe: o pişirdi
Kırmancki: ma pot
Türkçe: biz pişirdik
Kırmancki: şıma pot
Türkçe: siz pişirdiniz
Kırmancki: inê pot
Türkçe: onlar pişirdiler
Kırmancki: a wena [d.]
Türkçe: o yiyor
Deutsch: sie isst 
English: she eats
Kırmancki: ma wenime
Türkçe: biz yiyoruz
Deutsch: wir essen
English: we eat
Kırmancki: şıma wenê
Türkçe: siz yiyorsunuz
Deutsch: ihr esst 
English: you eat
Kırmancki: ez wenane (wen)
Türkçe: ben yiyorum
Deutsch: ich esse
English: I eat
Kırmancki: ê (i) wenê
Türkçe: onlar yiyorlar
Deutsch: sie essen
English: they eat
Kırmancki: mıwerd
Türkçe: ben yedim
Kırmancki: bımane
Türkçe: dur
Kırmancki: bımanê
Türkçe: durun
Kırmancki: bılewiye!
Türkçe: kımılda!
Kırmancki: bışüye
Türkçe: yıka
Kırmancki: mêrê!
Türkçe: gelmeyin!
Kırmancki: me!
Türkçe: gelme!
Kırmancki: memane!
Türkçe: kalma!
Kırmancki: memanê!
Türkçe: kalmayın!
Kırmancki: mewane!
Türkçe: okuma!
Kırmancki: mewanê!
Türkçe: okumayın!
Kırmancki: meberê!
Türkçe: olmayın!
Kırmancki: medê!
Türkçe: vermeyin!
Kırmancki: mekerê!
Türkçe: yapmayın!
Kırmancki: meşêrê!
Türkçe: gitmeyin!
Kırmancki: mezanê!
Türkçe: bilmeyin!
Kırmancki: mevacê! (mevazê!)
Türkçe: söylemeyin!
Kırmancki: mevênê!
Türkçe: 1) bulmayın! 2) görmeyin!
Kırmancki: meşermayiyê!
Türkçe: utanmayın!
Kırmancki: mewerê!
Türkçe: yemeyin!
Kırmancki: meoncê!
Türkçe: çekmeyin!
Kırmancki: meveciyê!
Türkçe: çıkmayın!
Kırmancki: mevınderê!
Türkçe: beklemeyin!
Kırmancki: meqarnê!
Türkçe: kızdırmayın!
Kırmancki: mepocê! (mepozê!)
Türkçe: pişirmeyin!
Kırmancki: meestere!
Türkçe: silme!
Kırmancki: meesterê!
Türkçe: silmeyin°
Kırmancki: meerzê!
Türkçe: atmayın!
Kırmancki: melêwiyê!
Türkçe: kımıldamayın!
Kırmancki: bıverdêrê ra!
Türkçe: bırakınız!
Kırmancki: raver bıde
Türkçe: öne, ileriye ilet
Kırmancki: roke! (bıke ro!, pıro ke!)
Türkçe: dök!
Kırmancki: bıpême!
Türkçe: ölç!
Kırmancki: bıpêmerê!
Türkçe: ölçün!
Kırmancki: bıpêmerêne!
Türkçe: ölçünüz!
Kırmancki: bıpêmiye!
Türkçe: ölçül!
Kırmancki: bıpêmiyerê
Türkçe: ölçülün!
Kırmancki: bıpêmiyerêne!
Türkçe: ölçülünüz!
Kırmancki: tepesnayene (tepesnen-, tepesna-, -tepesn- )
Türkçe: tutmak
Kırmancki: bıtepesne!
Türkçe: tut!
Kırmancki: bıtepesnerê!
Türkçe: tutun!
Kırmancki: bıtepesnerêne!
Türkçe: tutunuz!
Kırmancki: tepeşiyayene (tepeşin-, tepeşiya-, -tepeşiy- )
Türkçe: tutuklanmak
Kırmancki: bıtepeşiye!
Türkçe: tutuklan!
Kırmancki: bıtepeşiyerê!
Türkçe: tutuklanın!
Kırmancki: bıtepeşiyerêne!
Türkçe: tutuklanınız!
Kırmancki: têkerdene (çentê xo tê ke - çantanıhazırla/topla/yerleştir) [f.]
Türkçe: hazırlamak, toplamak, yerleştirmek
Kırmancki: bıke tê!
Türkçe: hazırla!
Kırmancki: bıkerê tê!
Türkçe: hazırlayın!
Kırmancki: bıkerêne tê!
Türkçe: hazırlayınız!
Kırmancki: vacerêne!
Türkçe: söyleyiniz!
Kırmancki: bêrêne ita!
Türkçe: buraya geliniz!
Kırmancki: bê anaca (anaza)!
Türkçe: buraya (şuraya) gel
Kırmancki: bêrê anaca (anaza)!
Türkçe: buraya (şuraya) gelin
Kırmancki: bêrêne anaca (anaza)!
Türkçe: buraya (şuraya) geliniz!
Kırmancki: raşt bıwane!
Türkçe: doğru oku!
Kırmancki: raşt bıwanerê!
Türkçe: doğru okuyun!
Kırmancki: raşt bıwanerêne!
Türkçe: doğru okuyunuz!
Kırmancki: dot kay bıke!
Türkçe: ötede oyna!
Kırmancki: dot kay bıkerê!
Türkçe: ötede oynayın!
Kırmancki: dot kay bıkerêne!
Türkçe: ötede oynayınız!
Kırmancki: pers bıke!
Türkçe: sor!
Kırmancki: pers bıkerê!
Türkçe: sorun!
Kırmancki: pers bıkerêne!
Türkçe: sorunuz!
Kırmancki: menusnerê!
Türkçe: yazmayın!
Kırmancki: menusnerêne
Türkçe: yazmayınız
Kırmancki: ro menişe!
Türkçe: oturma!
Kırmancki: ro menişê
Türkçe: oturmayın!
Kırmancki: ra meurze!
Türkçe: kalkma!
Kırmancki: ra meurzê!
Türkçe: kalkmayın!
Kırmancki: ra mekuye!
Türkçe: uyumayın!
Kırmancki: ra mekerê!
Türkçe: açmayın!
Kırmancki: metersê!
Türkçe: korkmayın!
Kırmancki: mevêşne!
Türkçe: yakma!
Kırmancki: mevêşnê!
Türkçe: yakmayın!
Kırmancki: mevêşe!
Türkçe: yanma!
Kırmancki: mevêşê!
Türkçe: yanmayın!
Kırmancki: mezeweciyê!
Türkçe: evlenmeyin!
Kırmancki: mearêşiye!
Türkçe: dinlenme!
Kırmancki: mearêşiyê!
Türkçe: dinlenmeyin!
Kırmancki: meçarne
Türkçe: çevirme!
Kırmancki: meçarnê!
Türkçe: çevirmeyin!
Kırmancki: mezane!
Türkçe: bilme!
Kırmancki: merese!
Türkçe: erişme!
Kırmancki: meresê!
Türkçe: erişmeyin!
Kırmancki: mezeleqne!
Türkçe: yapıştırma!
Kırmancki: mezeleqnê!
Türkçe: yapıştırmayın!
Kırmancki: meruşne!
Türkçe: gönderme!
Kırmancki: meruşnê!
Türkçe: göndermeyin!
Kırmancki: meroşe!
Türkçe: satma!
Kırmancki: meroşê!
Türkçe: satmayın!
Kırmancki: meesterê!
Türkçe: silmeyin!
Kırmancki: yacêrayene (cêren- ya, cêra- ya, yacêr- ), racêrdene [f.]
Türkçe: geri dönmek
Deutsch: zurückkehren
English: to return
Kırmancki: ez guman kenane (ez guman kon/ken)
Türkçe: ben tahmin ediyorum, ben inanıyorum, ben sanıyorum
Kırmancki: tıguman kena
Türkçe: sen tahmin ediyorsun, sen inanıyorsun, sen sanıyorsun
Kırmancki: o guman keno [e.]
Türkçe: o tahmin ediyor, o inanıyor, o sanıyor
Kırmancki: a guman kena (d.)
Türkçe: o tahmin ediyor, o inanıyor, o sanıyor
Kırmancki: ma guman kenime
Türkçe: biz tahmin ediyoruz, biz inanıyoruz, biz sanıyoruz
Kırmancki: şıma guman kenê
Türkçe: siz tahmin ediyorsunuz, siz inanıyorsunuz, siz sanıyorsunuz
Kırmancki: ê (i) guman kenê
Türkçe: onlar tahmin ediyorlar, onlar inanıyorlar, onlar sanıyorlar
Kırmancki: ez kunane ra (kun)
Türkçe: ben yatıyorum
Deutsch: ich schlafe
English: I sleep
Kırmancki: o kuno ra [e.]
Türkçe: o yatıyor
Kırmancki: a kuna ra [d.]
Türkçe: o yatıyor
Deutsch: sie schläft
English: she sleeps
Kırmancki: ma kunime ra
Türkçe: biz yatıyoruz
Deutsch: wir schlafen
English: we sleep
Kırmancki: şıma kunê ra
Türkçe: siz yatıyorsunuz
Deutsch: ihr schlaft 
English: you sleep
Kırmancki: ê (i) kunê ra
Türkçe: onlar yatıyorlar
Deutsch: sie schlafen 
English: they sleep