Manidar/DEZD-Dictionary-Kirmancki huggingface dataset:
Kırmancki: aşma payızi
Türkçe: sonbahar ayı
Kırmancki: aşma payıza peyêne
Türkçe: sonbaharın sonuncu ayı
Kırmancki: aşmêni (aşmiye)
Türkçe: bir aylık olan
Kırmancki: aşme ra roc vındetene
Türkçe: gökyüzünde günün durması, günün bitmek bilmemesi (mucizevi olayların olmasıanında şaşkınlık anlatan deyim)
Kırmancki: aşmê payızi [ç.]
Türkçe: sonbahar ayları
Kırmancki: aspıci [ç.]
Türkçe: bitler
Deutsch: Läuse
English: lice
Kırmancki: aspıcın biyayene
Türkçe: bitli olmak
Kırmancki: astare sere şodır
Türkçe: sabah yıldızı
Kırmancki: astıkın
Türkçe: kemikli
Kırmancki: astıko huşk
Türkçe: kuru kemik
Kırmancki: astıko huşk biyayene
Türkçe: kuru kemik olmak, çok zayıflamak
Kırmancki: astır [e.]
Türkçe: kıldan yapılan bir çeşit basit kilim
Kırmancki: cacım (cazım) [e.]
Türkçe: cicim (ensiz olarak dokunmuş parçaların yan yana eklenmesiyle oluşan, perde veya örtü olarak kullanılan nakışlıince kilim)
Kırmancki: asvar [e.]
Türkçe: yular (bir yere bağlamak veya çekerek götürmek için hayvanın başlığına veya tasmasına bağlanan ip)
Deutsch: Halfter, Gängelband
English: halter, leading strings
Kırmancki: Xormek
Türkçe: Xormek aşireti, alevilerde büyük bir aşiret
Deutsch: Xormek, großer alevitischer Stamm
English: Xormek, alevi a big tribe
Kırmancki: Avasıc/e [e./d.]
Türkçe: Abbasan aşiretine mensup kimse.
Kırmancki: awre (owre, ouwre) biyayene
Türkçe: gebe olmak (hayvanlar)
Kırmancki: awrêni
Türkçe: gebelik (hayvanlar)
Kırmancki: azgelan [bot.]
Türkçe: azgelen, bir çeşit meşe türü
Kırmancki: kayker/e [e./d.]
Türkçe: oyuncu
Deutsch: Spieler/in
English: player
Kırmancki: nêtker/e [e./d.]
Türkçe: niyetci, arzulayan
Deutsch: Williger/in 
English: willer
Kırmancki: vıranker/e [e./d.]
Türkçe: soyunan
Deutsch: Auszieher/in, Entkleider/in 
English: undresser
Kırmancki: balığe
Türkçe: balarılarınn konulduğu yer
Kırmancki: banok biyayene
Türkçe: uysal olmak
Kırmancki: banokêni
Türkçe: uysallık
Kırmancki: bao gori
Türkçe: vah yavrum, baban kurban olsun anlamında
Kırmancki: baqıl bıvınde!
Türkçe: akıllıdur! uslu dur!
Kırmancki: baqıl vındetene
Türkçe: akıllıdurmak, uslu durmak
Kırmancki: mohr kerdene
Türkçe: mühürlemek (mecazi: onaylamak)
Kırmancki: mare kerdene
Türkçe: nişanlamak
Kırmancki: morekerdiye
Türkçe: nişanlı
Kırmancki: moae bırnayene (mare bırnayene)
Türkçe: nikâh yapmak
Kırmancki: marebere (morebere) [d.]
Türkçe: boşanmış, dul kadın
Kırmancki: hêli kuya pa
Türkçe: kartal saldırdı(vurdu)
Kırmancki: xo pa kuyene (kutene)
Türkçe: kendini vurarak saldırmak
Kırmancki: kutık perra cı
Türkçe: köpek saldırdı
Kırmancki: kutıku verda jûbini
Türkçe: köpekler birbirine saldırdı
Kırmancki: gawu jûbini meverde!
Türkçe: öküzleri döğüştürme!
Kırmancki: mağê cıbiyene
Türkçe: saldırmak (toplu olarak)
Kırmancki: hêrışê cıbiyene
Türkçe: saldırmak (direkt)
Kırmancki: esker ramıto ma ser
Türkçe: asker bize saldırdı, üzerimize yürüdü
Kırmancki: iskan [sıf. → 2]
Türkçe: bardak 1) su vb. şeyleri içmek için kullanılan, genellikle camdan yapılan kap 2) bu kabın alacağımiktarda olan
Deutsch: Wasserglas, Becher
English: cup, tumbler, glass
Kırmancki: iskanê awe
Türkçe: su bardağı
Kırmancki: albazê raye (alvozê raye, raybaz, emra/hemra)
Türkçe: yoldaş (yol arkadaşı)
Deutsch: Reisegefährte, Genosse, Genossin
English: travelling companion, comrade, companion, chum
Kırmancki: Xızır bısewekno! [din.]
Türkçe: Xızır korusun!
Kırmancki: nahure
Türkçe: 1) tartışmak 2) münazara etmek (bir konu üzerinde, belli kural ve yöntemlere uyularak yapılan tartışma)
Kırmancki: cênu wertê xode pıspısna pêra
Türkçe: kadınlar kendi aralarında birbirleriyle fısıldaştılar
Kırmancki: serê sarê mıser
Türkçe: başımın üstüne
Kırmancki: a pêya ame [d.]
Türkçe: o yaya geldi
Kırmancki: hewno xıravın awe de şêro! (eke hewn xıravın bi)
Türkçe: kötü rüya görünce bir deyim
Kırmancki: hewnê to xêyr bo! (xêyrê heqi ro to bo!)
Türkçe: rüya görünce bir deyim, "rüyan hayırlıolsun" anlamında
Kırmancki: barekerdoğ/e [e./d.]
Türkçe: paylaştırıcı, üleştirici
Kırmancki: bari bıke! (bari ke!)
Türkçe: ince yap! incelt!
Kırmancki: bari biyayene
Türkçe: ince olmak, incelmek
Kırmancki: bariker/e [e./d.]
Türkçe: incelten
Kırmancki: bari kerdene
Türkçe: inceltmek
Kırmancki: bıne bari kutene (kewtene)
Türkçe: yük altına girmek, ağır bir görevi üzerine almak
Kırmancki: bıne bari biyayene (bıne bari de biyene, bıne bari de mendene)
Türkçe: 1) yükümlülük altına girmek 2) yükün altına girmek
Kırmancki: bıne bari kerdene
Türkçe: 1) yükümlülük altına sokmak 2) yükün altına sokmak
Kırmancki: bari bıne (...) kerdene
Türkçe: yükü (birşeyin) altına koymak
Kırmancki: xo bıne bari kerdene (bar xo ser guretene - üzerine yükümlülük almak)
Türkçe: yükümlülüğü üzerine almak
Kırmancki: bar biyayene
Türkçe: yüklenmek
Kırmancki: bar ser nayene
Türkçe: 1) yükümlendirmek 2) üstüne yük yüklemek
Kırmancki: bar ser neyayene
Türkçe: 1) yükümlenmek 2) üstüne yük yüklenmek
Kırmancki: bar xo ser nayene
Türkçe: 1) yükümlülük altına girmek, sorumluluk altına girmek 2) yüklenmek (bir şeyi yapmayıkabul etmek, üstüne almak)
Kırmancki: barekerdoği [ç.]
Türkçe: paylaştırıcılar, üleştiriciler
Kırmancki: barêni (bariye)
Türkçe: yüklülük
Kırmancki: barın (ebe bar/be bar - yük ile) [sıf.]
Türkçe: yüklü
Deutsch: beladen, überladen, überlastet, schwanger, übertieben
English: load, overload(ed), pregnant
Kırmancki: bar kırrıştene
Türkçe: yük taşımak
Kırmancki: barê xo ronayene
Türkçe: doğurmak, doğum yapmak (insan)
Kırmancki: bas
Türkçe: 1) bitme, tamamlama 2) baş etme, üstesinden gelme
Kırmancki: bas bıke! (bas ke!)
Türkçe: 1) bitir! tamamla! 2) baş et! üstesinden gel!
Kırmancki: bas biyayene
Türkçe: bitmek, tamamlanmak
Kırmancki: bas kerdene
Türkçe: 1) bitirmek, tamamlamak 2) başa çıkmak, üstesinden gelmek
Kırmancki: bazık [bot.]
Türkçe: ilkbaharda çıkan, nohut şeklinde olup, yenilebilen bir çeş,it ot
Kırmancki: bel bıke!
Türkçe: 1) fı#kır! püskür! 2) bel ile kazı3) dağıt! yay!
Kırmancki: bel biyayene
Türkçe: 1) fışkırmak, püskürmek 2) bel ile kazınmak 3) yayılmak, dağılmak
Kırmancki: belezar
Türkçe: Nevroz
Kırmancki: beli bıke! (beli ke!)
Türkçe: belli et! belirt!
Kırmancki: beli biyayene
Türkçe: belli olmak, belirlenmek
Kırmancki: beli u bêliman
Türkçe: 1) belli belirsiz 2) belli olmayan, belirsiz
Kırmancki: berat [Ar.]
Türkçe: beraat (aklanma)
Kırmancki: berat kerdene
Türkçe: beraat etmek
Kırmancki: berdosêni
Türkçe: berduşluk (berduş olma durumu)
Kırmancki: bergir/e [e./d.] [zool.] [Far.]
Türkçe: erkek at, erkek beygir (aygır) /dişi at, dişi beygir (kısrak)
Deutsch: Pferd (Hengst)/Pferd (Stute)
English: horse (stallion)/horse (mare)
Kırmancki: bereq
Türkçe: parlama, parıltı
Kırmancki: bereqiyaye
Türkçe: parlayan, parıldayan
Kırmancki: bervên
Türkçe: özel davet, özel olarak gelen davet
Deutsch: private Einladung
English: private invitation
Kırmancki: berviye [d.]
Türkçe: düğün gibi özel günlerde, özel olarak davet edilen kadın
Kırmancki: berz bıke! (berz ke!)
Türkçe: yüselt! yücelt!
Kırmancki: berz biyayene
Türkçe: yüksek olmak, yükselmek, yüce olmak
Kırmancki: berzker/e [e./d.]
Türkçe: yükselten
Kırmancki: berz biyene
Türkçe: kalkmak
Kırmancki: beso!
Türkçe: yeter! yeterli! yetişir! artık istemez!
Deutsch: genug! es reicht! genügend!
English: enough! it's enough!
Kırmancki: bextê şia biyayene
Türkçe: bahtıkara olmak, bahtı, talihi kararmak
Kırmancki: bexto şia
Türkçe: kara baht, kara talih
Kırmancki: bext kutene (kewtene)
Türkçe: sığınmak
Kırmancki: bext waştene
Türkçe: sığınma istemek
Kırmancki: bextwaştoğ/e [e./d.]
Türkçe: iltica isteyen, sığınma isteyen
Kırmancki: bezirgan [e.] [Far.]
Türkçe: bezirgân, tacir
Deutsch: Händler, Schacherer, Wucherer
English: trader, dealer, haggler, profiteer
Kırmancki: bêhad u bêhesav
Türkçe: sayısız, sınırsız, olduğundan çok anlamında
Kırmancki: bero
Türkçe: gelecek ikinci gün
Kırmancki: bêtere biyayene
Türkçe: beter olmak, kötüleşmek, kötü duruma girmek
Kırmancki: bêtere kerdene
Türkçe: beter yapmak, kötüleştirmek, daha kötü duruma getirmek
Kırmancki: bêterê bêtera
Türkçe: kötünün kötüsü
Kırmancki: bêterêri
Türkçe: daha daha kötü
Kırmancki: bêzar bıke! (bêzar ke!)
Türkçe: bizar et! bıktır! usandır!
Kırmancki: hilebazêni
Türkçe: hilecilik
Deutsch: Betrügerei, Panscherei, Fälschen
English: cheating, swindling
Kırmancki: hilekarêni
Türkçe: hilecilik
Kırmancki: bınate (berate)
Türkçe: leş (kısmen çürümüş ya da başka hayvanlarca yenilmiş hayvan ölüsü, kokmuş hayvan ölüsü, laşe, cife)
Deutsch: Kadavar, Aas
English: dead body, cadaver, rotten carcass
Kırmancki: bınpırtık [anat.]
Türkçe: 1) kızlık zarı, himen 2) artakalan çok az şey
Deutsch: 1) Jungfernhäutchen 2) sehr wenig übrig gebliebenes
English: 1) hymen 2) something that is left over
Kırmancki: bırarza [e.]
Türkçe: erkek kardeşin oğlu, yeğen
Kırmancki: bızıke
Türkçe: küçük kömbe
Kırmancki: bızêkwan
Türkçe: oğlak çobanı
Kırmancki: bızêk ardene
Türkçe: oğlak doğurmak, oğlaklamak
Kırmancki: boe bıke! (boe ke!)
Türkçe: kokla!
Kırmancki: Bolovanıci [ç.]
Türkçe: Balaban aşiretine mensup kimseler
Kırmancki: bom biyayene
Türkçe: deli olmak, delirmek, aptal olmak, budala olmak
Kırmancki: bom kerdene
Türkçe: deli etmek, delirtmek, aptal etmek
Kırmancki: borr [sıf. → 1] [kimya B → 2] [Fr. → 2]
Türkçe: bor 1) işlenmemiş, taşlık, sert, ekilmemiş toprak, borak 2) Atom numarası5, simgesi B 3)
Deutsch: bor 1) Brachland, Neuland, unbewirtschaftetes Land  2) chemisches element Bor (B)
English: boron 1) fallow land, new landscape, uncultivated land  2) chemical element boron (B)
Kırmancki: borr verdayene
Türkçe: tarlayıekip sürmemek (dinlenmeye bırakmak)
Kırmancki: bota bıke! (bota ke!)
Türkçe: öteye koy!
Kırmancki: bota ş!
Türkçe: öteye git!
Kırmancki: budala [sıf.] [Ar.]
Türkçe: budala (zekâca geri olan kimse, ahmak, avanak, salak, aptal
Deutsch: dumm ,  -närrisch
English: stupid, insane
Kırmancki: budalayêni (budalayiye)
Türkçe: aptallık, saflık
Kırmancki: bul biyayene
Türkçe: 1) kambur olmak, kamburlaşmak 2) eğilmek
Kırmancki: bulêni
Türkçe: kamburluk
Kırmancki: bul kerdene
Türkçe: 1) kamburlaştırmak 2) emeklemek
Kırmancki: buv biyayene
Türkçe: çocuk dilinde canıyanmak
Kırmancki: piya bıbê! (piya bıvê!)
Türkçe: birlikte olun! beraber olun!
Kırmancki: piya piyabıbê! (piya piyabıvê!)
Türkçe: birlikte birlik olun! beraber beraber olun!
Kırmancki: bulki şiyayene
Türkçe: emekleyerek gitmek
Kırmancki: ca ardene
Türkçe: 1) yerine getirmek, uygulamak 2) ayrıgetirmek, yalnız getirmek
Kırmancki: ca biya
Türkçe: ayrıgetir, yalnız getir
Kırmancki: ca biyayene (ben- ca, biya- ca, ca b-)
Türkçe: 1) yeri bulunmak 2) ayrılmak, yalnız olmak
Kırmancki: ca cıdayene
Türkçe: yerleştirmek
Kırmancki: ca xo dayene
Türkçe: yerleşmek
Kırmancki: ca de
Türkçe: yerinde, tam o anda
Kırmancki: ca de merdene
Türkçe: hemen ölmek, anında ölmek, tam o anda ölmek
Kırmancki: ca de mendene
Türkçe: 1) yerinde kalmak 2) ayrıkalmak, yalnız kalmak
Kırmancki: ca vurnayene
Türkçe: yer değiştirmek (insan)
Kırmancki: ca guretene
Türkçe: yer almak
Kırmancki: cêbırriyayene
Türkçe: 1) kesilmek, bitmek, dinmek 2) ayrılmak
Kırmancki: cêbırnayene
Türkçe: 1) kesmek, bitirmek, dindirmek 2) ayırmak
Kırmancki: cênc (genc) biyayene
Türkçe: genç olmak, delikanlıolmak, gençleşmek
Kırmancki: cênc (genc) kerdene
Türkçe: gençleştirmek
Kırmancki: cênc (genc) mendene
Türkçe: genç kalmak
Kırmancki: cênc (genc) asayene (cênc asen-, cênc asa-, cênc -as- )
Türkçe: genç görünmek, genç gözükmek
Kırmancki: cêra bıke! (cêra ke!)
Türkçe: ayır! ayrıştır!
Kırmancki: cêrên
Türkçe: aşağıdaki, alttaki
Kırmancki: cêro
Türkçe: 1) aşağıdan, alttan 2) aşağıdadı:r, alttadır
Kırmancki: cêr u cor
Türkçe: alt üst, aşağıyukarı
Kırmancki: cêr u cor ra
Türkçe: altdan üstden, aşağıdan yukarıdan
Kırmancki: ca vece! (cê vece!)
Türkçe: birbirinden ayır! birbirinden çıkar!
Kırmancki: ceyran [e.] [Ar.]
Türkçe: cereyan 1) bir yöne doğru akma 2) bir şeyin gelişme, olma durumu 3) aynıeğilimde olan, aynıgörüşü paylaşan kimselerin oluşturduğu hareket 4) akım, elektrik cereyanı
Kırmancki: ceza amayene
Türkçe: ceza gelmek
Kırmancki: ceza bırnayene
Türkçe: ceza kesmek
Kırmancki: ceza bıbırne!
Türkçe: ceza kes!
Kırmancki: ceza dêndayene
Türkçe: ceza ödemek
Kırmancki: ceza guretene
Türkçe: ceza almak
Kırmancki: ceza ontene
Türkçe: ceza çekmek
Kırmancki: ceza nusnayene (nuştene)
Türkçe: ceza yazmak
Kırmancki: ceza vênayene (diyayene)
Türkçe: ceza görmek
Kırmancki: ceza dayene
Türkçe: cezalandırmak, ceza vermek
Deutsch: bestrafen
English: punish
Kırmancki: cêyız vıraştene
Türkçe: çeyiz yapmak, çeyiz hazırlamak
Kırmancki: cêyızê vıraştene
Türkçe: çeyizini yapmak, çeyizini hazırlamak
Kırmancki: camordêni ra kotayene (camêrd, ciamord)
Türkçe: erkeklikten düşmek
Kırmancki: ca cıde!
Türkçe: yer ver!
Kırmancki: cayê xo de
Türkçe: kendi yerinde, durduğun yerde
Kırmancki: cayê xo de vındetene
Türkçe: 1) yerinde durmak 2) haddini bilmek
Kırmancki: ca bıke! (ca ke!)
Türkçe: yerleştir! ayır!
Kırmancki: ca kerdene
Türkçe: yerleştirmek
Kırmancki: cam kerdene
Türkçe: camlamak
Kırmancki: candayene
Türkçe: çok çalışmak, emeği geçmek, "can vermek"
Kırmancki: canê guretene
Türkçe: canınıalmak
Kırmancki: ca be ca (ca ve ca, ca ca)
Türkçe: 1) yer yer 2) yerden yere
Kırmancki: ca verdayene
Türkçe: yer bırakmak
Kırmancki: ca vurriyayene
Türkçe: yer değişmek (insan)
Kırmancki: caxe biyayene
Türkçe: şişlenmek, şiş saplanmak
Kırmancki: caxe kerdene
Türkçe: şişlemek, şiş saplamak
Kırmancki: celancere [d.] [zool.]
Türkçe: bir tür yabanarısı
Kırmancki: celb (celbname) [Ar.]
Türkçe: celp 1) askerlik görevini yapmaya çağırma (askerlik) 2) çağrıbelgesi (hukuk)
Deutsch: 1) Einberufung 2) Vorladung
English: 1) call-up (military) 2) summons, writ (juristic)
Kırmancki: cemat kerdene
Türkçe: cemaat etmek
Kırmancki: cenderme biyayene
Türkçe: jandarma olmak
Kırmancki: qereqolê cenderme
Türkçe: jandarma karakolu (güvenliği sağlamakla görevli jandarmanın görev yaptığıbina)
Kırmancki: cendermêni
Türkçe: jandarmalık (jandarmanın görevi)
Kırmancki: cıfiye!
Türkçe: 1) sok! 2) koy!
Kırmancki: cıgıne!
Türkçe: değ! dokun!
Kırmancki: cıl cılet
Türkçe: yatak yorgan
Kırmancki: cılet [e.]
Türkçe: yorgan
Deutsch: Steppdecke, Bettdecke
English: quilt, comforter, blanket
Kırmancki: cıletoğ/e [e./d.]
Türkçe: yorgancı(yorgan, yastık, şilte vb. şeyler diken veya satan kimse)
Deutsch: Steppdeckenhersteller/in, Steppdeckenverkäufer/in
English: quilt maker, quilt seller
Kırmancki: cıletoği [ç.]
Türkçe: yorgancılar
Deutsch: Steppdeckenhersteller/innen, Steppdeckenverkäufer/innen
English: quilt makers, quilt sellers
Kırmancki: cıletêni (cıletiye)
Türkçe: yorgancılık (yorgancının işi)
Kırmancki: çarsefê cıleti
Türkçe: yorgan çarşafı(yorganın alt yüzüne dikilen çarşaf)
Kırmancki: derzini [ç.]
Türkçe: iğneler
Deutsch: Nadeln
English: needles
Kırmancki: cıle kotene
Türkçe: yatağa girmek
Kırmancki: cıle ro gınayene
Türkçe: yatağa düşmek, hasta olmak
Kırmancki: bêcılet
Türkçe: yorgansız
Deutsch: ohne Bettdecke, ohne Steppdecke
English: without blanket, without duvet
Kırmancki: cıletın [sıf.]
Türkçe: yorganlı
Kırmancki: ebe cılet (be cılet)
Türkçe: yorgan ile
Kırmancki: bêcıle
Türkçe: yataksız
Kırmancki: ebe cıle (be cıle)
Türkçe: yatak ile
Kırmancki: cıleyêni (cıleyine) [sıf. → 1]
Türkçe: yataklık 1) yatak yapmaya uygun 2) üzerine yatak serilen tahta veya maden kerevet, karyola
Kırmancki: cıleyın [sıf.]
Türkçe: yataklı
Kırmancki: canzanist/e (ganzanist/e) [e./d.]
Türkçe: ruhbilimci
Deutsch: Geisteswissenschafter/in
English: Humanities scientist
Kırmancki: cımuse!
Türkçe: 1) alış! 2) öğren!
Kırmancki: cımusne!
Türkçe: 1) alıştır! 2) öğret! 3) göster!
Kırmancki: cınişe!
Türkçe: bin!
Kırmancki: cıra ke!
Türkçe: çöz! kaldır! sök! koparmak! kes!
Kırmancki: cıresayene
Türkçe: 1) kavuşmak 2) yetişmek 3) ulaşmak
Kırmancki: cırese!
Türkçe: kavuş! yetiş! ulaş!
Kırmancki: cıresne!
Türkçe: 1) kavuştur! 2) yetiştir 3) ulaştır!
Kırmancki: cısalıx de!
Türkçe: 1) öğret 2) salık ver 3) tarif et! 4) göster!
Kırmancki: çıte bırame! (çıte bıke!)
Türkçe: çift sür!
Kırmancki: çıte kerdene (2)
Türkçe: çift sürmek
Kırmancki: çıte ramıtene (1)
Türkçe: çift sürmek
Kırmancki: çıçık dayene (çıçık cıdayene)
Türkçe: meme vermek, emzirmek
Kırmancki: çıçık cıde!
Türkçe: meme ver! emzir!
Kırmancki: çıçık litayene
Türkçe: meme emmek, süt emmek
Kırmancki: coleg (1)
Türkçe: yarıcı (ortakçı), maraba
Kırmancki: colegêni
Türkçe: yarıcılık (ortakçılık), marabalık
Kırmancki: colegi [ç.]
Türkçe: yarıcılar (ortakçılar), marabalar
Kırmancki: comerd [sıf.] [Far.] (2)
Türkçe: cömert (para ve malınıesirgemeden veren, açık elli, ahi, eli açık, selek, alicenap, kerem, kerim, semih, bonkör)
Deutsch: großzügig, freigebig
English: generous, openhanded
Kırmancki: comerd biyayene
Türkçe: cömert olmak
Kırmancki: comerdêni
Türkçe: 1) cömertlik 2) yücelik, ululuk, büyüklük
Deutsch: Großzügigkeit, Freigebigkeit
English: openhandedness, generosity, liberality, munificence,
Kırmancki: cor amayene
Türkçe: 1) yukarıgelmek 2) yukarıtarafa gelmek 3) üste gelmek 4) üst tarafa gelmek
Kırmancki: çaqurik [sıf.]
Türkçe: zayıf , cılız, sıska
Kırmancki: çaqurik biyayene
Türkçe: zayıf olmak, cılız olmak, sıska olmak
Kırmancki: çaqurıkın [sıf.]
Türkçe: zayıf (cı:lız, sıska) bir biçimde
Kırmancki: çaqurıkêni (çaqurıkiye)
Türkçe: zayıflık, cılızlık, sıskalık
Kırmancki: çarr bıke! (çarr ke!)
Türkçe: yırt!
Kırmancki: çêf bıke!
Türkçe: keyiflen! neşelen!
Kırmancki: bêçêfêni (bêkêfêni, bêkefiye)
Türkçe: keyifsizlik
Deutsch: Missstimmung, Unpässlichkeit
English: unwellness, bad feeling, friction, note of discord, indisposition
Kırmancki: çêf (kêf) cıdayene
Türkçe: keyif vermek, keyiflendirmek, neşelendirmek
Deutsch: aufheitern
English: to cheer up...
Kırmancki: bêçêfêni biyayene (bêkêfêni, bêkefiye)
Türkçe: keyifsizlenmek
Deutsch: unpässlich sein, zu kränkeln beginnen
English: to be indisposed, begin to ail
Kırmancki: ebe çêf (be çêf, ebe kêf, be kêf)
Türkçe: keyif ile, neşe ile
Kırmancki: çelık
Türkçe: yavru
Deutsch: Kindchen, -chen, -ilein, kleines Kind, Junge
English: little child, tot, kiddie
Kırmancki: çelıki [ç.]
Türkçe: yavrular
Kırmancki: Çemişgezeg [e.] [coğ.] [Erm.]
Türkçe: Dersim'in Çemişgezek ilçesi. Isim Bizans KralıJohannes Tzimiskes, ermenice tschemschkik "küçük" anlamındandan gelmektedir.
Kırmancki: çênê!
Türkçe: k#305;z!
Kırmancki: çerık (çerik)
Türkçe: 1) çok ince, çok zayıf 2) ince odun, çırpı(dal, budak kırpıntısı)
Kırmancki: Asparê Astorê Kimeti (Sürela) [din.] [mit.]
Türkçe: Doruat’ın Süvarisi. Duzgın'ın ünvanlarından biri.
Kırmancki: çê vêşayene
Türkçe: evi yanmak
Kırmancki: çê vêşnayene
Türkçe: evini yakmak
Kırmancki: çêvêşaye
Türkçe: evi yanasıca, kör olasıca anlamında
Kırmancki: çhikera (çhıkera)
Türkçe: sabah erkenden, sabah güneş doğmadan önce
Kırmancki: çi ardene
Türkçe: bir şey getirmek, bir şey taşımak, eşya getirmek, eş taşımak
Kırmancki: çi berdene
Türkçe: bir şey götürmek, eşya götürmek
Kırmancki: çi bere!
Türkçe: bir şey götür! eşya götür!
Kırmancki: çi biya!
Türkçe: bir şey getir! eş getir!
Kırmancki: çimi berdene (çemi berdene, çi berdene)
Türkçe: eşya götürmek
Kırmancki: çifte [sıf. → 3,4] [Far.]
Türkçe: çifte, av tüfeği 1) iki namlulu av tüfeği 2) at, eşek ve katırın arka ayaklarıyla vuruşu; tekme 3) çift kürekli (sandal, kayık) (denizcilik) 4) ikisi bir arada bulunan veya ikili
Kırmancki: çina [d.]
Türkçe: yok, yoktur
Kırmancki: çinitayene
Türkçe: biçmek
Kırmancki: çino [e.]
Türkçe: yok, yoktur
Kırmancki: çino biyayene
Türkçe: 1) yok olmak 2) bulunmamak 3) kalmamak 4) yokluk, yoksulluk, fakirlik, fukaralık, sefillik
Kırmancki: çip (kip) bıke! (çip ke!)
Türkçe: sık! sıkılaştır! sağlam et! sağlamlaştır!
Kırmancki: çipêni (kipêni)
Türkçe: 1) sıkılık 2) sağlamlılık 3) dayanıklılık
Kırmancki: çiv [e.]
Türkçe: 1) parça 2) sıçrama 3) fırlama 4) sürünme
Kırmancki: çiv dayene
Türkçe: 1) sıçramak 2) fırlamak 3) sürünmek
Kırmancki: çiv kerdene
Türkçe: 1) sıçratmak 2) fırlatmak 3) süründürmek
Kırmancki: çıvık
Türkçe: ufak parça, parçacık
Kırmancki: çiyê dey
Türkçe: onun eşyası
Kırmancki: çiyê bêwayır
Türkçe: 1) sahipsiz bir şey, ortalıkta bir şey 2) sahipsiz eşya, sahibi olmayan eşya
Kırmancki: ço! (çü!)
Türkçe: yük hayvanlarına seslenme
Kırmancki: çüyê bıke! (çüyê ke!, çüyê pıro de!)
Türkçe: 1) sopa vur! sopala! sopadan geçir! 2) çubuk vur! çubukla!
Kırmancki: çüyê biyayene
Türkçe: 1) sopa vurulmak, sopalanmak 2) çubukla dövülmek
Kırmancki: çüyê kerdene (çüyê pıro dayene)
Türkçe: 1) sopa vurmak, sopalamak 2) çubuk vurmak, çubuklamak
Kırmancki: çavzeng
Türkçe: xaşıl yemeğine tereyağıve kurut ayranıdöküldüğünde oluşan görüntü
Kırmancki: çakuç pıro dayene
Türkçe: çekiçlemek, çekiç vurmak, çekiçle dövmek
Kırmancki: çamır [Tr.] (3)
Türkçe: çamur
Deutsch: Schmutz, Schlamm, Matsch
English: dirt, mud
Kırmancki: lığe biyayene (lıpığe biyayene)
Türkçe: çamur olmak
Kırmancki: lığın (lıpığın) [sıf.]
Türkçe: çamurlu
Kırmancki: lığın biyayene (lıpığın biyayene)
Türkçe: çamurlu olmak
Kırmancki: lığın kerdene (lıpığın kerdene)
Türkçe: çamurlu etmek
Kırmancki: çankıl biyayene
Türkçe: eğrilmek, bükülmek
Kırmancki: çankılın [sıf.]
Türkçe: eğri uçlu, bükük uçlu olan
Kırmancki: çankıl kerdene
Türkçe: eğmek, bükmek
Kırmancki: çapık [sıf. → 1] [Far.]
Türkçe: çabuk 1) hızlıolan 2) alışılandan veya gösterilenden daha kısa bir zamanda, tez 3) "Acele et, oyalanma!" anlamlarında bir seslenme sözü
Kırmancki: çapık amayene
Türkçe: çabuk gelmek, acele gelmek
Kırmancki: çapık berdene
Türkçe: çabuk götürmek, acele götürmek
Kırmancki: çapık bere!
Türkçe: çabuk götür! acele götür!
Kırmancki: çapık biya!
Türkçe: çabuk getir! acele getir!
Kırmancki: çapık biyayene
Türkçe: çabuk olmak
Kırmancki: çapık çapık
Türkçe: çabuk çabuk, alelacele
Kırmancki: çapıkêni
Türkçe: çabukluk, atiklik, acelelik, hızlılık, ivinti, sürat
Kırmancki: çapık şiyayene
Türkçe: çabuk gitmek
Kırmancki: çaqıl ardene
Türkçe: çakıl getirmek
Kırmancki: çaqıl berdene
Türkçe: çakıl götürmek
Kırmancki: çaqıl bere!
Türkçe: çakıl götür!
Kırmancki: çaqıl biya!
Türkçe: çakıl getir!
Kırmancki: çaqıl biyayene
Türkçe: çakıl olmak, un ufak olmak
Kırmancki: çaqıl deverdayene
Türkçe: çakıl dökmek
Kırmancki: çaqıl deverde!
Türkçe: çakıl dök!
Kırmancki: çaqılın
Türkçe: çakıllı, çakıllıolan
Kırmancki: çaqılın biyayene
Türkçe: çakıllıolmak
Kırmancki: çaqılın kerdene
Türkçe: çakıllıetmek
Kırmancki: çaqıl top kerdene
Türkçe: çakıl toplamak
Kırmancki: çaqıl top ke!
Türkçe: çakıl topla!
Kırmancki: çarebes (çarebesın)
Türkçe: alnıbenekli, alnıbenekli olan, akıtma
Kırmancki: çargam
Türkçe: adım
Kırmancki: çargam eştene
Türkçe: adım atmak
Kırmancki: çargama ... eştene
Türkçe: adımınıatmak
Kırmancki: çargam ra kotene
Türkçe: adım atacak halde olmama, takadıolmama
Kırmancki: çepdarêni
Türkçe: solculuk
Deutsch: Linkssein, linke Tendenz
English: being left-wing, left-wing tendency
Kırmancki: çatalın [sıf.]
Türkçe: çatallıolan
Kırmancki: çatalın biyayene
Türkçe: 1) çatallıolmak 2) birden fazla ucu olmak, çok uçlu olmak
Kırmancki: çatlığ[sıf.]
Türkçe: semiz (şişman, eti, yağı, çok olan; tavlı)
Deutsch: fett, gemästet
English: fat
Kırmancki: çay bışıme!
Türkçe: çay iç!
Kırmancki: çay şımıtene
Türkçe: çay içmek
Kırmancki: çeker [sıf.]
Türkçe: tatlı, sevimli
Kırmancki: çeker biyayene
Türkçe: tatlıolmak, sevimli olmak
Kırmancki: çepdar biyayene
Türkçe: solcu olmak
Kırmancki: çeper bıonce!
Türkçe: çeperle! çit çek!
Kırmancki: çeper ontene
Türkçe: çeper çekmek, çitlemek
Kırmancki: podcast [Ìng.]
Türkçe: podcast, internette abone olunabilir ses dosyaları(iPod'dan Pod ve Broadcast'ten (radyo yayın) cast
Deutsch: Podcast, abonierbare Audiodateien im Internet (Pod von iPod, und cast, von Broadcast (Rundfunk)
English: podcast, subscribable audio files on the Internet (Pod from iPod, and cast, from Broadcast (radio)
Kırmancki: derezaye [d.]
Türkçe: 1) kuzen (amca (dayı, teyze, hala) kızı) 2) klan akrabası(aynıboydan olan bir topluluk)
Deutsch: 1) Cousine 2) Sippenverwandte, Stammesvetterin
English: 1) cousin 2) clan relative
Kırmancki: ekrâd (ekrad) [Ar. أكراد, akrād]
Türkçe: ekrat, Kürtler, Arapça "Kürt" sözcüğünün çoğulu. Osmanlıdöneminde göçebe, yörük ya da dağlıanlamında da kullanılmış.
Deutsch: Kurden, Plural des arabischen Wortes „Kurd“. In der osmanischen Zeit wurde das Wort auch als Nomade oder bergig benutzt. 
English: Kurds, plural of the Arabic word "Kurd". In the Ottoman period, the word was also used to mean nomad or mountainous.
Kırmancki: Şükriye Qaji (1881 Warê Miri (Efeağılı) - 1982) ( [tar.]
Türkçe: Qurêyşan Ocağı, Kudu kolundan olan, Kırmancki ağıtlar ve kılamlar söyleyen ve eski ağıtlarıda günümüze taşıyan şair.
Kırmancki: mıdewe de weşiya xo nêramıta
Türkçe: ben köyde yaşamımı(hayatımı) sürdürmedim, ben köyde yaşamadım