Manidar/DEZD-Dictionary-Kirmancki huggingface dataset:
Kırmancki: ke (eke) (beno ke o mecêro - olabilir ki o almasın; ma wazenime ke bêrê - biz istiyoruz ki gelin; idare ke - idare et)
Türkçe: 1) ki, eğer, şayet, ise, -diğini/-diğine, -eceğini/-eceğine, -dikten sonra 2) et
Deutsch: 1) als, wenn, damit, um, dass, nachdem 2) tu, tue, tun, machen
English: 1) so that, that, after, when 2) do, make
Kırmancki: keçel
Türkçe: 1) kel 2) kılların dökülmesine yol açtığıbulaşıcıbir hastalık
Deutsch: 1) kahl, Kahlkopf, Glatzkopf 
English: 1) bald
Kırmancki: keder [Ar.]
Türkçe: keder
Deutsch: Kummer, Leid
English: grief, sorrow
Kırmancki: kef
Türkçe: köpük
Kırmancki: kêf
Türkçe: keyf
Kırmancki: kef dayene
Türkçe: köpük vermek
Kırmancki: kef dayene
Türkçe: köpüklenmek
Kırmancki: kefa deşti
Türkçe: aya
Kırmancki: kefadeşti
Türkçe: elin iç yüzü
Kırmancki: kefalete
Türkçe: kefalet
Kırmancki: kefen
Türkçe: kefen
Kırmancki: kefen kerdene
Türkçe: kefene sarmak
Kırmancki: kefırsend
Türkçe: fırsatçı
Kırmancki: kefil
Türkçe: kefil
Kırmancki: kefilbiyene
Türkçe: kefil olmak
Kırmancki: kefiye
Türkçe: kadınların başlarına bağladıklarıince bir tülbent
Kırmancki: kefke
Türkçe: konuşurken ağızdan çıkan köpük
Kırmancki: kainat (keinat) [e.] [astron.] [Ar.]
Türkçe: kâinat, evren, âlem, cihan, kozmos
Deutsch: Universum, Kosmos, Weltall, Metagalaxis, jeder, alle Welt
English: universe, cosmos, macrocosm, metagalaxy
Kırmancki: kek/e [e./d.] [zool.]
Türkçe: pire
Deutsch: Floh
English: flea
Kırmancki: kel amayene
Türkçe: 1) çiftleşme (keçinin dönemi) 2) kaynama
Kırmancki: keleke
Türkçe: belin yan tarafları
Kırmancki: kelepçe
Türkçe: kelepçe
Kırmancki: kelepur
Türkçe: kelepir
Kırmancki: loğat [e.] [Ar. → Aram./Süry.] [gram.] (3)
Türkçe: lügat, lakırdı, kelime, söz, sözcük
Deutsch: Wort
English: word
Kırmancki: kelimeişiadet
Türkçe: kelimeyi şaadet
Kırmancki: kelkit
Türkçe: kirkit, halıörme tarağı
Kırmancki: kelp
Türkçe: it, köpek
Kırmancki: kelpe cehenemi
Türkçe: cehennem köpeği anlamında bir küfür
Kırmancki: kelpejiyene
Türkçe: itlik, köpeklik
Kırmancki: kelpetine (kerpetine) [d.] [Ar.] (2)
Türkçe: kerpeten
Deutsch: (Kneif)Zange
English: pincers
Kırmancki: kêm(i) [d.] [sıf.] [Far.]
Türkçe: eksik, kıt, az, noksan
Deutsch: unvollständig, mangelhaft, ungenügend, kümmerlich, fehlend, Mangel, Defekt, gering, knapp 
English: missing, outstanding, lacking, deficient, incomplete, defective, faulty, poor, low, insufficient, inadequate, want, absence, defect, scanty
Kırmancki: kemane [Far.]
Türkçe: 1) keman ve kemençe yayı2) bir tür halk çalgısı(kemençe) 3) delgi veya küçük torna çevirmek için kullanılan ok yayıbiçimindeki araç 4) ağaç gemilerde talimarın üst ucundaki kıvrım
Kırmancki: kêmaqıl
Türkçe: aklıkıt, geri zekalı
Kırmancki: kemera arêye [tar. → 2]
Türkçe: 1) değirmen taşı 2) Eskiden Dersim’de Halvori’lerin değirmeni. Dersim katliamında burası“Halvori katliamı” olarak biliniyor. Halvori köylüleri bu taşın üzerinde katledilirler. Buradan cesetleri Munzur nehrine atılır.
Kırmancki: kêmasiye
Türkçe: eksiklik
Deutsch: Mangel
English: lack, want, absence, shortage, scarcity
Kırmancki: kemençe
Türkçe: kemençe
Kırmancki: kemer kuç
Türkçe: her yer taşlıalan
Kırmancki: kêmiye
Türkçe: eksiklik, kıtlık, noksanlık, azlık
Deutsch: Fehlen, Lückenhaftigkeit, Mangelhaftigkeit
English: lack, deficiency, shortage
Kırmancki: kengele
Türkçe: at yükü yüklemeye yarar
Kırmancki: kenger (Carduus crispus) [bot.] (2)
Türkçe: kenger (kengel, eşek dikeni), yeşilken kökü yenilir, sonbaharda kök sütü ile çiklet elde edilir
Deutsch: Krause Ringdistel, Krause Distel
English: curly plumeless thistle, welted thistle
Kırmancki: khelk [e.]
Türkçe: kepek
Deutsch: Kleie
English: bran
Kırmancki: kepeng
Türkçe: kepenk
Kırmancki: kepeze
Türkçe: kepaze
Kırmancki: kerdene (ken- , kerd-, -ker-, bıke! bıkerê! bıkerêne!) [f.] [Far.]
Türkçe: yapmak, etmek
Deutsch: tun, machen
English: to do
Kırmancki: keremete (kıramete) [Ar.]
Türkçe: keramet
Deutsch: Wunder, Wunderbares
English: miracle, wonder
Kırmancki: kereste
Türkçe: kereste
Kırmancki: çulıxe [d.] [zool.]
Türkçe: hindi
Deutsch: Truthenne
English: turkey
Kırmancki: kergane [tıbbi]
Türkçe: çıban (vücudun herhangi bir yerinde oluşan ve çoğu, deride veya deri altında şişkinlik, kızartı, ağrıve ateş ile kendini gösteren irin birikimi)
Deutsch: Eiterbeule, Furunkel, Geschwür
English: abscess, boil, sore, furuncle
Kırmancki: kerge [d.] [zool.] [Far. kerk]
Türkçe: tavuk
Deutsch: Hähnchen, Huhn
English: chicken
Kırmancki: keri
Türkçe: keriz
Kırmancki: keribar
Türkçe: kehribar
Kırmancki: kerkele
Türkçe: büyük köpüklü su akıntısı, nehir akıntısı
Kırmancki: kerm [e.] [zool.]
Türkçe: kurt (kurtçuk)
Deutsch: Larve
English: larva
Kırmancki: kermecın [sıf.]
Türkçe: kurtlanmış, kurtlu
Kırmancki: kerre [e.]
Türkçe: 1) pas 2) karamsıbir taş, yassışeklinde bir taş yatağı
Deutsch: 1) Rost 2) dunkles Stein, flaches Steinbett
English: 1) grill 2) dark stone, flat stone bed
Kırmancki: kert
Türkçe: ağacın hafif oyulmuş yeri
Kırmancki: kert kerdene
Türkçe: kertlemek
Kırmancki: kertkın
Türkçe: çertikli
Kırmancki: kervan
Türkçe: kervan
Kırmancki: kervanci
Türkçe: kervancı
Kırmancki: kerxane [e.] [Far.]
Türkçe: kerhane, genelev
Deutsch: Bordell, Puff
English: brothel, whorehouse, bordello, bordel
Kırmancki: kes u kus (kes mes)
Türkçe: kimse mimse
Kırmancki: kesa [d.] [zool.]
Türkçe: kaplumbağa
Deutsch: Schildkröte
English: turtle
Kırmancki: kesat
Türkçe: kesat
Kırmancki: kesat (3)
Türkçe: kıtlık
Kırmancki: kesegan [e.] [zool.] (1)
Türkçe: domuz, hınzır
Deutsch: Schwein
English: pig
Kırmancki: kesırete
Türkçe: iç çekme
Kırmancki: kesırete ontene (antene) (2)
Türkçe: ah çekmek, iç çekmek
Kırmancki: keska
Türkçe: bir yemek
Kırmancki: keskur
Türkçe: kirden buruşma, oldukça kirlenme
Kırmancki: kes-kus
Türkçe: ıssız
Kırmancki: kestane [d.] [Yun. → Eski Yun.] [bot.]
Türkçe: kestane
Deutsch: Kastanie
English: chestnut
Kırmancki: kıfşi
Türkçe: keşif
Deutsch: Entdeckung
English: discovery
Kırmancki: keşkia (kaşkia, kaşka, kaşkêna, keşkêna, keşki) [Far.]
Türkçe: keşke
Deutsch: wenn nur
English: if only
Kırmancki: kete
Türkçe: kete ekmeği
Kırmancki: ketum [Ar.]
Türkçe: ketum (ağzısıkı)
Kırmancki: kevser
Türkçe: kevser suyu
Kırmancki: kêwj dayene
Türkçe: kendini yerlere sürtmek, yerlerde sürüklenmek
Kırmancki: kewraêne (kewraniye)
Türkçe: kirvelik, kirve olma durumu
Kırmancki: key?
Türkçe: ne zaman?
Deutsch: wann?
English: when?
Kırmancki: key ke
Türkçe: ne zaman ki
Kırmancki: kezab
Türkçe: kezzap
Kırmancki: khabani
Türkçe: aşçı
Kırmancki: khabaniye
Türkçe: hizmetkar
Kırmancki: khal/e [sıf.] [e./d.] (1)
Türkçe: yaşlı, ihtiyar
Deutsch: alt, bejahrt
English: old, elderly, aged
Kırmancki: khalık [e.]
Türkçe: dede, büyükbaba
Deutsch: Großvater, Opa
English: grandfather, grandpa
Kırmancki: khan [sıf.] [e.]
Türkçe: eski, eskimiş
Deutsch: alt
English: old
Kırmancki: kharrayis
Türkçe: çocukların ağlayışı
Kırmancki: khav
Türkçe: düşünce
Kırmancki: khav kerdene
Türkçe: düşünmek
Kırmancki: khavır [e.]
Türkçe: büyümüş erkek kuzu
Kırmancki: khavıre [d.] [zool.]
Türkçe: genç koyun
Kırmancki: khavsız
Türkçe: bom
Kırmancki: khavsız
Türkçe: düşüncesiz
Kırmancki: dara qawaxe [Far.] [bot.]
Türkçe: kavak ağacı
Deutsch: Pappelbaum
English: poplar tree
Kırmancki: khebani
Türkçe: hizmetkar, hizmet eden
Kırmancki: kheçe
Türkçe: erkeğin karısına seslenirken kullandığıbir sözcük
Kırmancki: khela
Türkçe: kale
Kırmancki: khend
Türkçe: bent
Kırmancki: kherıke
Türkçe: başın yan ve kulak tarafı
Kırmancki: khewaniye
Türkçe: hizmetlik
Kırmancki: khewık
Türkçe: küflenmiş yeşil çökelek
Kırmancki: khılê [d.] (2)
Türkçe: 1) annenin çağrılış sözcüğü 2) kadıncağız, yaşlıbacıcık
Deutsch: mama, mutti, mami
English: mom, mum, mummy
Kırmancki: khırr (keçel, mırtkın) [e.]
Türkçe: kel, dazlak
Kırmancki: kholçağ
Türkçe: kolluk
Kırmancki: khoni
Türkçe: keskin olmayan kör bıçak
Kırmancki: khotık
Türkçe: çarpılasın (küfür)
Kırmancki: khovık [e.] [bot. → 2]
Türkçe: 1) huni 2) iri yapraklıbir ot
Deutsch: 1) Trichter
English: 1) funnel
Kırmancki: khul
Türkçe: kabuklu yara
Kırmancki: khulike
Türkçe: karanlık dar yer
Kırmancki: kurmanci [Kü.]
Türkçe: kurmançça (veya kuzey kürtçesi, kürtçe dilinin kuzey lehçesi, Kurmanci'nin çok sayıda lehçeleri var: Merkez lehçe (Diyarbakır), Maraşkî, Şengalî, Judikani, Qerejdaxî, Botani, Serhedkî, Hekkarî, Behdînî, Torî, Xerzî, Qochanî, Birjandî, Elburzî, Efrinî)
Deutsch: kurmandschi (Nordkurdisch, Norddialekt der kurdischen Sprachen, Kurmandschi  hat eine große Anzahl von Dialekten: Zentraldialekt um Diyarbakır, Marashkî, Şengalî, Judikani, Qerejdaxî, Botani, Serhedkî, Hekkarî, Behdînî, Torî, Xerzî, Qochanî, Birjandî, Elburzî, Efrînî)
English: kurmanji (or Northern Kurdish, northern dialect of the kurdish languages, Kurmanji has a large number of dialects: central dialect around Diyarbakır, Marashkî, Şengalî, Judikani, Qerejdaxî, Botani, Serhedkî, Hekkarî, Behdînî, Torî, Xerzî, Qochanî, Birjandî, Elburzî, Efrinî)
Kırmancki: khurna
Türkçe: kurna
Kırmancki: khurr
Türkçe: kulaklarıgüdük olan kimse
Kırmancki: kurr [e.]
Türkçe: kürt
Deutsch: Kurde
English: kurd
Kırmancki: khurrobesık (khurbesık) [e.] [zool.]
Türkçe: porsuk
Deutsch: Dachs
English: badger
Kırmancki: khurt
Türkçe: kuluçka
Kırmancki: khuzayene
Türkçe: köpeğin inlemesi, bağırması
Kırmancki: kıfş
Türkçe: açık
Kırmancki: kıfş (1)
Türkçe: belli
Deutsch: bekannt, klar, offenbar, offenkundig, bestimmt, ersichtlich, einleuchtend
English: certain, specific, particular, given, clear, apparent
Kırmancki: kıladoy
Türkçe: ayran çalkalama, yayma
Kırmancki: kılame [d.] [Ar.]
Türkçe: 1) şarkı, türkü 2) şiir 3) kelam (eskimiş: söz, söyleyiş biçimi, söyleme) 4) islamiyetin ana ilkelerini konu edinen bilim
Deutsch: 1) Lied 2) Gedicht 3) veraltet: Wort, Rede, Logos 4) islamische Religionswissenschaft
English: 1) song 2) poem 3) outdated: word, speech 4) islamic religious studies
Kırmancki: kılaşing
Türkçe: kadınların şal üstüne bellerine bağladıklarıhafif
Kırmancki: kıle
Türkçe: alev
Deutsch: Flamme
English: flame
Kırmancki: kılinik
Türkçe: klinik
Kırmancki: kılm [sıf.]
Türkçe: kısa
Deutsch: kurz
English: short, brief
Kırmancki: kılm bırnayene
Türkçe: kısa kesmek
Kırmancki: kılmek [d.]
Türkçe: kısacık, kısa boylu
Deutsch: flüchtig
English: fleeting, very short
Kırmancki: kınar (kenar) [e.] [Far. → Orta Far. → Avesta]
Türkçe: kenar
Deutsch: Rand, Seite
English: edge
Kırmancki: kınar dayene
Türkçe: kenara vermek, itmek
Kırmancki: kınar de
Türkçe: kenarda
Kırmancki: kınar veciyene
Türkçe: kenara çekilmek
Kırmancki: kınci [ç.]
Türkçe: giyecekler, elbiseler, giyim eşyaları, üst baş
Deutsch: Kleider, Bekleidungen
English: clothings, dresses, apparels
Kırmancki: kındır
Türkçe: kendir
Kırmancki: kıra
Türkçe: kira
Deutsch: Miete
English: rent
Kırmancki: kıra dayene
Türkçe: kiraya vermek
Deutsch: vermieten
English: rent
Kırmancki: kıra kerdene
Türkçe: kiralamak
Deutsch: vermieten
English: rent
Kırmancki: kırdaşki (here-were) [tar.]
Türkçe: kürtçe, Hint-Avrupa dillerinin İran kolunun kuzeybatıgrubuna aittir.
Prof. Dr. Ludwig Paul, alman İranist/Dilbilimci: “Eski zamanlarda Kırmancki/Dimili/Zazaki, Kürtçe’den daha uzaktı, ancak son zamanlarda (yaklaşık son binyıllık süreçte?) kürtçe’ye yakınlaşmıştır”.
Deutsch: kurdisch , gehört zur nordwestlichen Gruppe des iranischen Zweigs der indogermanischen Sprachen.<br><br>Prof. Dr. Ludwig Paul, deutscher Iranist/Linguist: „Früher war Kırmancki/Dimili/Zazaki weiter vom Kurdischen entfernt, ist aber in letzter Zeit (etwa im letzten Jahrtausend?) dem Kurdischen näher gekommen“.
English: kurdish,  belongs to the northwest group of the Iranian branch of the Indo-European languages.<br><br>Prof. Dr. Ludwig Paul, German Iranist/Linguist: "Early on, Kırmancki/Dimili/Zazaki was further away from Kurdish, but has recently (in the last millennium?) come closer to kurdish".
Kırmancki: kırê
Türkçe: canlıve ürkek hayvan veya dişil kişi
Kırmancki: kırıc
Türkçe: kireç
Kırmancki: kırkıriyene (kırkıren- )
Türkçe: kişneme
Kırmancki: Kırmanc (Kırmanciye) [coğ.] [tar.] [khan: din. → 2]
Türkçe: Kırmanc'ların (Tunceli çevresindeki alan) kendine verdikleri ulusal isim.
Eskiden: 1) topraksız, maraba veya hanedan olmayan 2) dinsel: talip, ocakzade olmayan (ocakzade: soyu Ehl-i Beyt ve 12 İmam'a dayanan ve alevi toplumuna inanç önderliği yapan aileler)
Dersim şairleri vatan kavramıolarak Kırmanciye’yi kullanmışlardır: Sey Qaji, Weliyê Wuşenê İmami (Uşenê Seydi'yi Kırmanciye’nin piri olarak tanımlar), Alaverdi, Hüseyin Doğanay, Hesê Qaji, Mehmet Çapan, Mursaê Areic, Qemerê Areic, kadın şair Wakıle (Sey Qaji’nin 1936'da vefatından sonra söylediği manisinde Dersimi, Kırmanciye’nin vatanıolarak tanımlar).
Dersim’de Kırmanciye beyi, Kırmanciye şairi gibi kavramlar ismi kendi aşiret sınırlarınıaşmış, bütün coğrafyaya yayılan kişiler için kullanılmıştır.

Dersim ezgileri ve ağıtlarında bazıkaynaklar:

Seyid Rıza’nın oğlu Bava’nın öldürülmesi üzerine yakılmış olan ağıt Bava
Vaci, vaci, Bavayê xo sero vaci
Bavayê mışiyo Xozat
Cêno padişayena Kırmanci…
Der Laçi
Derê Laçi bıvêso
Yıvısê mı, gavano
Bıra pêro dê, na qewğa aşire niya
Merevê Kırmanci u zalımanê Tırkano…
Sey Usên u Sey Rıza
De biye, biye, wela begê mıbiye
Hêfê mıyêno be Sey Uşêni
Haq zaneno reisê Kırmanciye…
Şahan
Sahinê mıke merdo nêmerdo
Şikiyo tılsımê Kırmanciye…

Benzeri bazıkavramlar:

Kirman (Kerman, Kermān): İran'ın aynıisimli Kirman Eyaleti'nin yönetim merkezi olan şehir. Yunanlarda Karamani, Karmanya,(lat. Carmania), sasanidlerde Ardashir-Choreh, araplarda Bardasir, perslerde Guwaschir, 14.cü yüzyılda Marco Polo’nun II Millione seyahatnamesinde Kierman olarakda bilinir. Din: 11.ci yüzyılda İsmaililer’in şiiliği kabul edilir. Şehir 1502’de safevi şah Ismail’den feth edilir, böylece 12’li şiilik resmi devlet dini olur. 1794’e kadar Zend prensi yönetiminde idi.
Kirman Büveyhileri (Deylem kökenli, İrani ve Şii karakterli, Büveyhiler’in bir çizgisi). Ebu Suca Büveyh’in oğullarından Ali Fars'ta, Hasan Rey'de ve Ahmet de Kirman'da bir Büveyh Beyliği kurar. Bu beylik 1048’de Selçuklulardan devrilir.
Kirmanşah (Kermanşah): İran'ın batısında Sasaniler’den kurulan Kirmanşah Eyaleti'nin yönetim merkezi olan şehir.
Kırmancki: kırnı(kırne)
Türkçe: oyunda kullanılan yassıbir taş
Kırmancki: xırr (kırr) [e.] [anat.] (1)
Türkçe: penis, kamış, erkeklik (cinsel) organı
Deutsch: Penis, Glied, Phallus
English: penis
Kırmancki: kırt
Türkçe: kurutulmuş yiyeceklerin yenmesi sırasında çıkan ses
Kırmancki: kırte
Türkçe: küçük
Kırmancki: kırtı
Türkçe: az
Kırmancki: kırtık
Türkçe: ekmeğin sertleşmesi, kurumasıveya babıkonun sert kalması
Kırmancki: kısi (kışi, kıse, kesa) [anat.]
Türkçe: vajina, cinsel organ
Deutsch: Scheide, Vagina
English: vagina
Kırmancki: kıtab (kıtav) [e.] [Ar.]
Türkçe: kitap
Deutsch: Buch
English: book
Kırmancki: kıtabxane [e.]
Türkçe: kitabevi, kütüphane
Deutsch: Buchhandlung, Buchladen, Bibliothek
English: bookstore, bookshop, library
Kırmancki: kıxt
Türkçe: öksüren
Kırmancki: kıxt
Türkçe: öksürüklü
Kırmancki: kıxtayene [tıbbi]
Türkçe: hafif ve kuru öksürmek
Kırmancki: kiayin
Türkçe: kâhin
Kırmancki: kibar (kıbar) [sıf.] [Ar.]
Türkçe: kibar, nazik, ince
Deutsch: höflich
English: polite, courteous, genteel
Kırmancki: kibariye
Türkçe: kibarlık
Kırmancki: kiçi
Türkçe: kimse, hiç kimse
Kırmancki: kilıt (kılıt,) [e.] [Far. → Eski Yun.]
Türkçe: kilit (anahtar, düğme gibi takılıp çıkarılabilen, bir parça yardımıyla çalışan kapatma aleti)
Deutsch: Schloss, Schließe
English: lock, padlock
Kırmancki: kilıt kerdene (2)
Türkçe: kilitlemek
Deutsch: abschließen, zuschließen, einsperren, einschließen
English: lock, lock up
Kırmancki: kilime [Far.]
Türkçe: kilim
Deutsch: Kelim, Webteppich
English: rug
Kırmancki: kilise [Yun. → Eski Yun.]
Türkçe: kilise
Deutsch: Kirche
English: church
Kırmancki: kilo [Fr. → Eski Yun.]
Türkçe: kilo
Deutsch: Kilo
English: kilo
Kırmancki: kilometre (km) [e.] [Fr. → Yun.]
Türkçe: kilometre
Deutsch: Kilometer
English: kilometer
Kırmancki: kimya [Ar. → Eski Yun.]
Türkçe: kimya
Deutsch: Chemie
English: chemistry
Kırmancki: kin
Türkçe: kin
Kırmancki: kinaye
Türkçe: kinaye
Kırmancki: kindar [sıf.] [Far.]
Türkçe: kindar (öç almak isteyen, kin tutan, kin besleyen, kinci, kinli)
Kırmancki: kira
Türkçe: kira
Kırmancki: kirbıte
Türkçe: kibrit
Kırmancki: kiremıte
Türkçe: kiremit
Kırmancki: kirişnayene
Türkçe: götürmek
Kırmancki: kirko [Ìt. → Eski Yun.]
Türkçe: kriko (ağır bir yükün kaldırılmasınıveya otomobil vb. taşıtların yerden yükseltilmesini sağlayan alet, kaldırıcı)
Deutsch: Wagenheber
English: (car or lifting) jack, floor jack
Kırmancki: kiste
Türkçe: kist
Kırmancki: kiwi [d.] [İng. → Maori] [bot.]
Türkçe: kivi
Deutsch: Kiwi 
English: kiwi (fruit)
Kırmancki: ko [e.]
Türkçe: 1) dağ2) oğlakların barındığıyer
Deutsch: Berg
English: mountain
Kırmancki: ko u gewres
Türkçe: dağtaş
Kırmancki: koçek
Türkçe: köçek
Kırmancki: koçên [e.] (2)
Türkçe: tomurcuk
Deutsch: Knospe
English: bud
Kırmancki: koçıtene [f.]
Türkçe: kemirmek
Kırmancki: kod, kodık
Türkçe: ağaçtan oyulma tekne
Kırmancki: kok [Tr.]
Türkçe: kök
Deutsch: Wurzel, Herkunft, Geschlecht
English: root
Kırmancki: kok gurıtene
Türkçe: kök tutmak, kökleşmek
Kırmancki: kok kerdene
Türkçe: akort etmek (sazı)
Kırmancki: kokayin
Türkçe: kokain
Kırmancki: kol [sıf.]
Türkçe: boynuzsuz
Deutsch: hornlos
English: hornless
Kırmancki: bıza kole [d.] [zool.]
Türkçe: boynuzsuz keçi
Deutsch: hornlose Ziege
English: hornless goat
Kırmancki: bendedar (bandedar)
Türkçe: köleci
Deutsch: Sklavenhalter
English: slaver
Kırmancki: koli
Türkçe: odun (yakacak)
Deutsch: Brennholz
English: firewood
Kırmancki: koliye [anat.]
Türkçe: omuz kısmı
Kırmancki: koma
Türkçe: koma
Kırmancki: koma kotene
Türkçe: komaya girmek
Kırmancki: komê (2)
Türkçe: küme, grup
Deutsch: Gruppe
English: group
Kırmancki: komır [e.] [Süry. → Akad.]
Türkçe: kömür
Deutsch: Kohle
English: coal
Kırmancki: komite
Türkçe: komite
Kırmancki: kongre
Türkçe: kongre
Kırmancki: konser [Fr. → İt.]
Türkçe: konser
Deutsch: Konzert
English: concert
Kırmancki: konto
Türkçe: konto
Kırmancki: koperatif [e.] [Fr. → Lat.]
Türkçe: kooperatif
Deutsch: Kooperative, Genossenschaft 
English: cooperative
Kırmancki: kopır
Türkçe: köpük
Kırmancki: kopırdayene
Türkçe: köpürmek
Kırmancki: kopya [d.] [Fr. → Lat.]
Türkçe: kopya, çoğaltma
Deutsch: kopie
English: copy
Kırmancki: kor [sıf.] [Far.]
Türkçe: kör
Deutsch: blind 
English: blind
Kırmancki: korbiyay
Türkçe: aradığınıbulamyan, kör. körolası
Kırmancki: korek
Türkçe: darı
Deutsch: Hirse
English: millet
Kırmancki: korıge (kurıke)
Türkçe: körük
Kırmancki: korêni (koriye)
Türkçe: körlük
Deutsch: Blindheit, Stumpfheit, Fahrlässigkeit
English: blindness, cecity, sightlessness
Kırmancki: khortıke (khorte) [d.] [anat.]
Türkçe: ense
Deutsch: Nacken, Genick
English: nape, back of the neck, nucha
Kırmancki: kosele
Türkçe: kösele
Kırmancki: kotene (koçen-, kot-, -koç- ) [f.]
Türkçe: kemirmek
Deutsch: nagen
English: gnaw
Kırmancki: kotıs
Türkçe: kemirme
Kırmancki: koti? (kuya?)
Türkçe: nere? nerede?
Kırmancki: koti ra?
Türkçe: nerden? nereden?
Kırmancki: koti de? (ku?)
Türkçe: nerde? nerede?
Kırmancki: koti rao?
Türkçe: nereli?
Kırmancki: kozık
Türkçe: evcilik evi
Kırmancki: kredi
Türkçe: kredi
Kırmancki: kroki [Fr.]
Türkçe: kroki
Kırmancki: kronoloci [Yun. → Lat.]
Türkçe: kronoloji, zamanıbölümlere ayırma, zamana göre sıralama, olaylarıtarihlerine göre sıralama
Deutsch: Chronogie, in zeitlicher Abfolge, Zeitverlauf
English: chronology
Kırmancki: kud (kut) [sıf.] [tıbbi → 2 (3)]
Türkçe: 1) çocuğun emeklemeye başlaması2) felçli, eli veya ayağısakat olan, kötürüm
Deutsch: 1) Beginn des Krabbelns des Kindes 2) gelähmt, verkrüppelt, lahm
English: 1) the child starts to crawl 2) paralyzed, palsied
Kırmancki: kufe guretene
Türkçe: küf bağlamak
Kırmancki: kufın biyene (kufe gurıtene)
Türkçe: küflenmek
Deutsch: verschimmeln
English: become (or go) moldy, become (or go) mouldy
Kırmancki: kufırbaz
Türkçe: küfürbaz
Kırmancki: kufıre (kufure, kıfıre) [Ar.] (2)
Türkçe: küfür
Deutsch: Schimpfwort, Fluch
English: swearword, curse
Kırmancki: kuf(ı)kın (kufın) [sıf.] (1)
Türkçe: küflü (küflenmiş olan)
Deutsch: verschimmelt
English: mouldy (moldy), mildewed
Kırmancki: kufti
Türkçe: köfte, köfteler
Kırmancki: kılawe [Far. → Orta Far.]
Türkçe: külah
Deutsch: spitze Kopfbedeckung
English: pointy headgear
Kırmancki: kulbe
Türkçe: küçük kazma
Kırmancki: kulfet (külfet) [Ar.]
Türkçe: külfet 1) herhangi bir iş yaparken yaşanan sıkıntı, zorluk 2) büyük masraf
Kırmancki: kuli (2)
Türkçe: hepsi
Deutsch: alles, all das, alle
English: all
Kırmancki: kulxanbey
Türkçe: külhanbey
Kırmancki: kulxane [e.] [Far.]
Türkçe: külhane (hamamlarıısıtan, hamamın altında bulunan kapalıve geniş ocak, cehennemlik)
Deutsch: Heizanlage (im türkischen Bad/Hamam) 
English: heating system (in the Turkish bath/hammam)
Kırmancki: kumarbaz
Türkçe: kumarbaz
Kırmancki: kumar [e.] [Ar.]
Türkçe: kumar, talih oyunu
Deutsch: Glücksspiel
English: gambling, gamble
Kırmancki: kumbara, qumbara
Türkçe: kumbara
Kırmancki: kundıre (kundure) (Cucurbita) [d.] [bot.]
Türkçe: kabak
Deutsch: Kürbis
English: pumpkin
Kırmancki: khundure [İt.]
Türkçe: kundura (kaba işlenmiş, bağsız, konçsuz ayakkabı)
Kırmancki: kuneti
Türkçe: kendine teselli verme, kendini avundurma
Deutsch: sich trösten 
English: console oneself, comfort oneself
Kırmancki: kunıve
Türkçe: doğurgan
Kırmancki: kunkor
Türkçe: çarşur
Kırmancki: kunye, kunya [Ar.]
Türkçe: künye, etiket, hakkında
Deutsch: Impressum, Herkunftsangabe
English: impressum
Kırmancki: kupe
Türkçe: küp
Kırmancki: kurnıke
Türkçe: bebek beşiği
Deutsch: Wiege
English: cradle
Kırmancki: kurşi (kursi) [Ar. → Aram/Süry. → Akat.]
Türkçe: kürsü 1) tabure (sırt ve kol dayayacak yeri olmayan iskemle) 2) kalabalığa karşıkonuşma yapanların önünde bulunan yüksekçe yer
Kırmancki: kutık [e.] [zool.]
Türkçe: köpek
Deutsch: Hund
English: dog
Kırmancki: kutıki (kutik) [ç.]
Türkçe: köpekler
Deutsch: Hunde
English: dogs
Kırmancki: kutıku kor
Türkçe: kör köpek (küfür)
Kırmancki: kuxayene (kuxen-, kuxa-, -kux- ) [f.]
Türkçe: öksürmek
Deutsch: husten
English: to cough
Kırmancki: kuxıke [d]
Türkçe: Öksürük
Kırmancki: kuxka miyu
Türkçe: boğmaca
Kırmancki: kuxıke
Türkçe: öksürük hastalığı
Kırmancki: kuyo ke
Türkçe: keşke
Kırmancki: kuz (1)
Türkçe: kambur
Deutsch: Buckel, Ausbuchtung, bucklig, gekrümmt, Hindernis, Wölbung
English: hump, bulge
Kırmancki: la [e.] (lay ey de niyê - ipler onda değildir)
Türkçe: ip
Deutsch: Schnur
English: string
Kırmancki: labor
Türkçe: labor
Kırmancki: laborant [Alm. → Lat.]
Türkçe: laborant, laboratuvar teknisyeni, laboratuvar asistanı
Deutsch: laborant, Labortechniker, Laborassistent
English: laborant, labaratory technician, labaratory assistant
Kırmancki: laboratuvar
Türkçe: laboratuvar
Kırmancki: lac, la
Türkçe: oğul
Kırmancki: lacek (lazek, lajek)
Türkçe: oğulcuk, çocukcuk
Kırmancki: lade
Türkçe: lades
Kırmancki: lafazan
Türkçe: lafçı, geveze
Kırmancki: lafe
Türkçe: laf
Kırmancki: lafu kerdene
Türkçe: birinin arkasından konuşmak, birinin arkasından laf etmek
Kırmancki: kelem (Brassica) [bot.] (1)
Türkçe: lahana
Deutsch: Kohl
English: cabbage, brassica
Kırmancki: laji
Türkçe: lazlar
Kırmancki: lakas
Türkçe: ayaklarısürterek yürüyen kişi, tembel
Kırmancki: lal [sıf.] [Far.] (1)
Türkçe: dilsiz
Deutsch: stumm, sprachlos
English: dumb, mute, speechless
Kırmancki: lalê
Türkçe: lal
Kırmancki: lama
Türkçe: lama
Kırmancki: lambe [d.] [Yun. → Lat.] (2)
Türkçe: lamba
Deutsch: Lampe, Ampel, Beleuchtung
English: lamp
Kırmancki: lone (2)
Türkçe: delik
Deutsch: Lock, Öffnung
English: hole
Kırmancki: lone kerdene
Türkçe: delik açmak, delmek
Kırmancki: lonekın [sıf.]
Türkçe: delikli
Kırmancki: lanet
Türkçe: lanet
Kırmancki: lanetın
Türkçe: lanetli
Kırmancki: lanetiye
Türkçe: lanetlik
Kırmancki: lapha
Türkçe: lapa yemeği
Kırmancki: laser
Türkçe: çoşmuş kirli su
Kırmancki: laştıg [e.] [Fr.]
Türkçe: 1) lastik 2) lastik şerit, elastikli ip 3) lastik ayakkabı
Deutsch: 1) Gummi 2) Gummiband, elastisches Garn 3) Gummischuhe 
English: 1) rubber 2) rubber band 3) rubber shoes
Kırmancki: laubali (lewbali) [sıf.] [Ar.]
Türkçe: laubali
Deutsch: ungeniert, respektlos, formlos
English: unembarrassed, uninhibited, free and easy, disrespectful, informal, familiar
Kırmancki: laubaline
Türkçe: lauballilik
Kırmancki: lav
Türkçe: lav
Kırmancki: lavabo [Fr. → Lat.]
Türkçe: lavabo
Deutsch: Waschbecken, Waschraum
English: washbasin, washroom
Kırmancki: lavanta [d.] [İt. → Lat.] [bot.]
Türkçe: lavanta
Deutsch: Lavendel
English: lavender
Kırmancki: lax, lex
Türkçe: latife
Kırmancki: layık
Türkçe: oğlan çocuk
Deutsch: Junge
English: boy
Kırmancki: layıq
Türkçe: layık