Manidar/DEZD-Dictionary-Kirmancki huggingface dataset:
Kırmancki: deodorant [e.] [İng. → Lat.]
Türkçe: deodorant
Deutsch: Deodorant
English: deodorant
Kırmancki: kremê rüyi (kremê ruyi, kremê riyi) [e.]
Türkçe: yüz kremi
Deutsch: Gesichtscreme
English: face cream
Kırmancki: kremê jöli (şampuanê bedeni) [e.]
Türkçe: duş jölesi
Deutsch: Duschgel
English: shower gel
Kırmancki: fırçê pori [e.]
Türkçe: saç fırçası
Deutsch: Haarbürste 
English: hairbrush
Kırmancki: kremê roci (rozi, roji)
Türkçe: güneş kremi
Deutsch: Sonnencreme
English: sun(tan) cream
Kırmancki: çenteyê (çanteyê) destawi (turıkê destawi) [e.]
Türkçe: tuvalet çantası
Deutsch: Kulturbeutel
English: toilet bag
Kırmancki: o ni domanu nas keno [e.]
Türkçe: o bu çocuklarıtanıyor
Deutsch: er kennt diese Kinder
English: he knows these children's
Kırmancki: tewr muhimi
Türkçe: en önemliler
Kırmancki: Dêsımki (Dêsimki) [tar.]
Türkçe: Dersim'de Kurmanci konuşan alevi kürtlerin (Kırdaşki'ler) Dersim'lilerin konuştuğu dile kullandıklarıbir dil tanımı
Kırmancki: Dês(ı)man (Dês(i)man) [tar.]
Türkçe: Dersim'de Kurmanci konuşan alevi kürtlerin (Kırdaşki'ler) Dersim'liler için identite olarak kullandıklarıbir kimlik tanımı
Kırmancki: Çareki (Loli) [tar.]
Türkçe: Erzurum ve Varto'daki Kurmanc Kürtlerin Çarekan Aşiretinden alıntıolarak alevilerin konuştuğu dil için kullandıklarıbir dil tanımı
Kırmancki: pêrünu de (pêrüne de, pêrine de, pêroyine de)
Türkçe: hepsinde
Kırmancki: pêrünu ver (pêrine ver, pêrüne ver)
Türkçe: hepsinden dolayı
Kırmancki: khovkanki
Türkçe: eğrice
Kırmancki: no yeno o mane ke
Türkçe: bu o anlama gelir ki
Kırmancki: mayê xo nêweşa
Türkçe: annesi hastadır
Kırmancki: .... ke weşa
Türkçe: ... güzelse
Kırmancki: ma hirêmênu rê
Türkçe: bizim üçümüze
Kırmancki: jû jû pakête bıruşne (bırusne)
Türkçe: birer paket gönder
Kırmancki: o, ebe halê xoyo khan ame [e.]
Türkçe: o, eski hali ile geldi
Kırmancki: a, ebe halê xoyo parên veciya [d.]
Türkçe: o, geçen seneki hali ile cıkmış
Kırmancki: zulım (zulm) [e.] [Ar.] (heywanu rê zulımi ra vace "nê" - hayvanlara zulüme "hayır" de)
Türkçe: zulüm (eziyet, cefa, kötü durum, kıygı)
Deutsch: Grausamkeit, Unterdrückung
English: cruelty, oppression, suppression
Kırmancki: zulım (zulm) biyayene
Türkçe: zulüm olmak
Kırmancki: zulım (zulm) kerdene
Türkçe: zulmetmek, zulüm etmek
Kırmancki: zulım (zulm) vinayene
Türkçe: zulüm görmek
Kırmancki: zulımkar/e (zulmkar/e) [e./d.]
Türkçe: zulüm eden, zalim
Kırmancki: zulımkariye (zulmkariye)
Türkçe: zulümlük, zalimlik
Kırmancki: zulımkerdiş (zulmkerdiş)
Türkçe: zulmetme, zulüm etme
Kırmancki: zulımi rê tabatino/a [e./d.]
Türkçe: zulüme dayanıyor (sabrediyor)
Kırmancki: zulımi ra xeleşiyayene
Türkçe: zulümden kurtulmak
Kırmancki: zulımi ra xeleşino/a [e./d.]
Türkçe: zulümden kurtuluyor
Kırmancki: cihanşümul [sıf.] [Far./Ar.]
Türkçe: cihanşümul, evrensel
Deutsch: universal, Welt-, international
English: universal, international
Kırmancki: cihanşümuliye
Türkçe: cihanşümullük, evrensellik
Deutsch: Universalität, Internationalität 
English: universality, internationality
Kırmancki: universal [sıf.] [Fr. → Lat.]
Türkçe: üniversal, evrensel, genel, cihanşümul, âlemşümul
Deutsch: Universal 
English: universal
Kırmancki: tıverba eya
Türkçe: sen ona karşısın
Kırmancki: tıverba ey dera
Türkçe: sen onun karşısındasın
Kırmancki: tıey de têver dera
Türkçe: sen onunla karşıkarşıyasın
Kırmancki: kari rê kewt herey
Türkçe: işe geç kaldı
Kırmancki: oyo ke tışiya, nêcêra ya
Türkçe: senin gidip dönmemen
Kırmancki: tıceza ey oncena
Türkçe: sen onun cezasınıçekiyorsun
Kırmancki: oğırê to yakerde bo (rakerde bo)
Türkçe: iyi yolculuklar
Kırmancki: oğır bo
Türkçe: uğur olsun, güle güle (karşıselamlama)
Deutsch: tschüss, auf Wiedesehen (Gegengruß)
English: bye, goodbye (counter greeting)
Kırmancki: ebe xêrweşiye şo-bê
Türkçe: güle güle git-gel
Kırmancki: be sılamet ra şo
Türkçe: selametle git
Kırmancki: memnun biyane
Türkçe: memnun oldum
Kırmancki: xêri miyan de bê (xêr bıvênê)
Türkçe: hoş bulduk
Deutsch: danke sehr, freut mich auch (Sie zu sehen), wir sind (ich bin) froh, hier zu sein 
English: we're (I'm) glad to be here
Kırmancki: roca xêre
Türkçe: iyi günler
Kırmancki: çımê xoyê şiay
Türkçe: kara gözleri
Kırmancki: cênıka rındeka bariye
Türkçe: güzel ince kadın
Kırmancki: mordemo dergo zar
Türkçe: uzun zayıf adam
Kırmancki: partiya zurekera duzanbaze
Türkçe: yalancıdüzenbaz parti
Kırmancki: wekilê xoyo zurekero duzanbaz
Türkçe: yalancıdüzenbaz vekili
Kırmancki: mabênê de ferq esto
Türkçe: arasında fark var
Kırmancki: çıkay ke bena mırd, honde bure
Türkçe: ne kadar ki doyarsın, o kadar ye
Kırmancki: çıkay ke şikina bıvênê, honde nezdi be (nejdi be)
Türkçe: ne kadar ki görebiliyorsan, o kadar yaklaş
Kırmancki: mısayê zê gırmıke kerdi selıke
Türkçe: ben yumruk gibi elmalarısepete doldurdum
Kırmancki: asmên pırrê hewrunê zê pembuxi bi
Türkçe: gök pamuk gibi bulutlarla doluydu
Kırmancki: dızdê do zê ey
Türkçe: onun gibi bir hırsız
Kırmancki: dızdo zê ey
Türkçe: onun gibi hırsız
Kırmancki: qetilo zê to
Türkçe: senin gibi katil
Kırmancki: qetilê do zê to
Türkçe: senin gibi bir katil
Kırmancki: ez qetilê dê zê to ra inam bıkeri?
Türkçe: ben senin gibi bir katile mi inanayım?
Kırmancki: ez bıkeri ki...
Türkçe: ben yapsam da...
Kırmancki: tımekerê ki...
Türkçe: sen yapmasan da...
Kırmancki: o bêro ki... [e.]
Türkçe: o gelse de...
Kırmancki: a mêro ki... [d.]
Türkçe: o gelmese de...
Kırmancki: ma şime ki...
Türkçe: biz gitsek de...
Kırmancki: şıma bıbê ki...
Türkçe: siz olsanız da...
Kırmancki: ê (i) mebê ki...
Türkçe: onlar olsalar da...
Kırmancki: o, yê tayinunê mao
Türkçe: o, bizim bazımızındır
Kırmancki: o, yê tayinunê şımao
Türkçe: o, sizin bazınızındır
Kırmancki: o, yê tayinunê inuno
Türkçe: o, onların bazısınındır
Kırmancki: tayê şıma
Türkçe: sizin bazınız
Kırmancki: tayê inu
Türkçe: onların baz&ä305;s&ä305;
Kırmancki: tayinunê ma
Türkçe: bizim bazımızı
Kırmancki: tayinunê şıma
Türkçe: sizin bazınızı
Kırmancki: tayinunê inu
Türkçe: onların bazısını
Kırmancki: tayinunê ma rê
Türkçe: bizim bazımıza
Kırmancki: tayinunê şıma rê
Türkçe: sizin bazınıza
Kırmancki: tayinunê inu rê
Türkçe: onların bazısına
Kırmancki: yê tayinunê şıma
Türkçe: sizin bazınızın
Kırmancki: yê tayinunê inu
Türkçe: onların bazısının
Kırmancki: tayinu de
Türkçe: bazısında, bazılarında
Kırmancki: tayinu ver
Türkçe: bazısından dolayı, bazılarından dolayı
Kırmancki: tayinu rê
Türkçe: bazısına, bazılarına
Kırmancki: tayinu ra
Türkçe: bazısından, bazılarından
Kırmancki: tayinu ro
Türkçe: bazısına doğru, bazılarına doğru
Kırmancki: ebe tayinu
Türkçe: bazısıile, bazılarıile
Kırmancki: bê tayinu
Türkçe: bazısıolmadan, bazılarıolmadan
Kırmancki: pê tayinu
Türkçe: bazısıaracılığıyla, bazılarıaracılığıyla
Kırmancki: yê tayinu
Türkçe: bazısının ki, bazılarınınki
Kırmancki: vera tayinu
Türkçe: bazısına karşı, bazılarına karşı
Kırmancki: serba tayinu
Türkçe: bazısıiçin, bazılarıiçin
Kırmancki: hondê tayinu
Türkçe: bazısıkadar, bazılarıkadar
Kırmancki: zê tayinu
Türkçe: bazısıgibi, bazılarıgibi
Kırmancki: verba tayinu de
Türkçe: bazısının karşısında, bazılarının karşısında
Kırmancki: ê (i) ma zafetenu benê (zofetenu benê)
Türkçe: onlar bizim çoğumuzu götürüyorlar
Kırmancki: inu (ine, inan) ma zafeteni berdime
Türkçe: onlar bizim çoğumuzu götürdüler
Kırmancki: ma inu zafêtenu benime
Türkçe: biz onların çoğunu götürüyoruz
Kırmancki: ma i (ê) zafeteni berdi
Türkçe: biz onların çoğunu götürdük
Kırmancki: o, yê ma zafetenuno
Türkçe: o, bizim çoğumuzundur
Kırmancki: o, yê şıma zafêtenuno
Türkçe: o, sizin çoğunuzundur
Kırmancki: o, yê inu zafêtenuno
Türkçe: o, onların çoğunundur
Kırmancki: o, yê ninu zafêtenuno
Türkçe: o, bunların çoğunundur
Kırmancki: yê ma zafetenu
Türkçe: bizim çoğumuzun
Kırmancki: yê şıma zafetenu
Türkçe: sizin ço6#287;unuzun
Kırmancki: yê inu zafêtenu
Türkçe: onların çoğunun
Kırmancki: yê ninu zafêtenu
Türkçe: bunların çoğunun
Kırmancki: ma zafetenu rê
Türkçe: bizim çoğumuza
Kırmancki: şıma zafêtenu rê
Türkçe: sizin çoğunuza
Kırmancki: inu (ine, inan) zafetenu rê
Türkçe: onların çoğuna
Kırmancki: ninu zafêtenu rê
Türkçe: bunların çoğuna
Kırmancki: ma zafetenu
Türkçe: bizim çoğumuzu
Kırmancki: şıma zafêtenu
Türkçe: sizin çoğunuzu
Kırmancki: inu (ine, inan) zafêtenu
Türkçe: onların çoğunu
Kırmancki: ninu zafêtenu
Türkçe: bunların çoğunu
Kırmancki: ma zafeteni
Türkçe: biz(im) çoğumuz
Kırmancki: şıma zafêteni
Türkçe: siz(in) çoğunuz
Kırmancki: ê (i) zafeteni
Türkçe: onlar(ın) çoğu
Kırmancki: ni zafeteni
Türkçe: bunlar(ın) çoğu
Kırmancki: ma i (ê) pêro berdi
Türkçe: biz onların hepsini götürdük
Kırmancki: ma inu pêrünu benime
Türkçe: biz onların hepsini götürüyoruz
Kırmancki: ê (i) ma pêrünu benê
Türkçe: onlar bizim hepimizi götürüyorlar
Kırmancki: inu (ine, inan) ma pêro berdime
Türkçe: onlar bizim hepimizi götürdüler
Kırmancki: zafêtenu (zofêtenu, zafêteni, zofêteni)
Türkçe: çoğu, çoğunu
Kırmancki: zafêtenu de
Türkçe: çoğunda
Kırmancki: zafêtenu ver
Türkçe: çoğundan dolayı
Kırmancki: zafêtenu rê
Türkçe: çoğuna
Kırmancki: zafêtenu ra
Türkçe: çoğundan
Kırmancki: zafêtenu ro
Türkçe: çoğuna doğru
Kırmancki: ebe zafetenu
Türkçe: çoğuyla
Kırmancki: bê zafetenu
Türkçe: çoğu olmadan
Kırmancki: pê zafetenu
Türkçe: çoğu aracılığıyla
Kırmancki: yê zafêtenu
Türkçe: çoğununki
Kırmancki: vera zafêtenu
Türkçe: çoğuna karşı
Kırmancki: serba zafetenu
Türkçe: çoğu için
Kırmancki: hondê zafetenu
Türkçe: çoğu kadar
Kırmancki: zê zafetenu
Türkçe: çoğu gibi
Kırmancki: verba zafêtenu de
Türkçe: çoğunun karşısında
Kırmancki: o, yê ma pêrünuno
Türkçe: o, bizim hepimizindir
Kırmancki: o, yê şıma pêrünuno
Türkçe: o, sizin hepinizindir
Kırmancki: o, yê inu pêrünuno
Türkçe: o, onların hepsinindir
Kırmancki: o, yê ninu pêrünuno
Türkçe: o, bunların hepsinindir
Kırmancki: yê şıma pêrünu
Türkçe: sizin hepinizin
Kırmancki: yê inu pêrünu
Türkçe: onların hepsinin
Kırmancki: ma pêrünu rê
Türkçe: bizim hepimize
Kırmancki: şıma pêrünu rê
Türkçe: sizin hepinize
Kırmancki: inu (ine, inan) pêrünu rê
Türkçe: onların hepsine
Kırmancki: ninu pêrünu rê
Türkçe: bunların hepsine
Kırmancki: ma pêro
Türkçe: biz(im) hepimiz
Kırmancki: şıma pêro
Türkçe: siz(in) hepiniz
Kırmancki: ê (i) pêro
Türkçe: onlar(ın) hepsi
Kırmancki: ni pêro
Türkçe: bunlar(ın) hepsi
Kırmancki: verba pêrünu de (pêrine de, pêrüne de)
Türkçe: hepsinin karşısında
Kırmancki: xerca to ra
Türkçe: senin haricinde
Kırmancki: mao meşte pêreşime
Türkçe: yarın buluşacağız
Kırmancki: inu (ine, inan) ke nêkerd
Türkçe: onların yapmamış olması
Kırmancki: şıma ke kerd
Türkçe: sizin yapmış olmanız
Kırmancki: ma ke şiyayme
Türkçe: bizim gitmiş olmamız
Kırmancki: awa ke şêro
Türkçe: onun gidecek olması
Kırmancki: oyo ke bêro
Türkçe: onun gelecek olması
Kırmancki: se ke ma qese xo kerd jû (se ke ma qese xo kerd jû, maê meşte pêreşime - nasıl ki biz sözleştik, yarin buluşacağız)
Türkçe: nasıl ki biz sözleştik, sözleştiğimiz gibi
Kırmancki: ... ke çıniyê ya ki benê vındi (... ke nêbiyaoğê ya ki benê vındi)
Türkçe: olmayan veya kaybolan ...
Kırmancki: ... ke çıniyê (... ke nêbiyaoğê)
Türkçe: olmayan(lar) ...
Kırmancki: barekerdışê be kıfır (mılqi)
Türkçe: küfürlü paylaşımlar
Kırmancki: nênê nuştene
Türkçe: yazılmıyorlar, yazıya gelmiyorlar
Kırmancki: propaganday siyasi
Türkçe: siyasi propaganda
Kırmancki: propaganda [İt. → Lat.]
Türkçe: propaganda
Deutsch: Propaganda 
English: propaganda
Kırmancki: din (baweriye) ser mınaqeşey
Türkçe: inanç üzeirne fikir beyanları(tartışmalar)
Kırmancki: eke bêrê nuştene
Türkçe: eğer yazılırsalar, eğer yazıya gelirseler
Kırmancki: jû reyê iqaz ra tepeya
Türkçe: bir kez uyarıdan sonra, bir kez uyarıya rağmen, bir kez ikazdan sonra, bir kez ikaza rağmen
Kırmancki: grube ra erziyeno/a [e./d.]
Türkçe: gruptan atılıyor, gruptan uzaklaştırılıyor
Kırmancki: kesê ke ezayê grubê
Türkçe: grup üyesi olan kişiler
Kırmancki: heni ke
Türkçe: öyle (o kadar) … ki
Deutsch: so … dass (so sehr, dass)
Kırmancki: heni qebul beno ke
Türkçe: öyle kabul ediliyor ki
Kırmancki: reklamê firman
Türkçe: firma reklamları
Deutsch: Firmenwerbung
English: companies Advertising
Kırmancki: reklamkeriye
Türkçe: reklamcılık
Deutsch: Werbung, Werbebranche
English: advertising, advertising industry, advertising business
Kırmancki: reklam kerdene
Türkçe: reklam etmek, reklam yapmak
Kırmancki: reklam biyayene
Türkçe: reklam olmak
Kırmancki: qeydê grube
Türkçe: grup kuralları
Kırmancki: qeydê kayi
Türkçe: oyun kuralları
Kırmancki: inu (inê, inan) bıvênime
Türkçe: 1) onlarıgörelim 2) onlarıbulalım
Kırmancki: pele ma de
Türkçe: bizim sayfamızda
Kırmancki: pêser kerdene [mat.] (1)
1) çar pêser çar keno çıxaye?
2) çar, çar ser ke keno/beno çıxaye?
3) 4 pêser 4 keno çıxaye?
4) çar çaro bin keno/beno çıxaye?
5) çar çarêna keno çıxaye?
Türkçe: toplamak (+)
1) dört artıdört kaç eder?
2) dört dört daha ekle kaç eder?
2) dört dört daha ekle kaç eder?
3) 4 artı4 kaç eder?
4) dört ile (diğer, öteki) dört kaç eder?
5) dört dört daha kaç eder?
Deutsch: Addition
English: addition
Kırmancki: korêni u çımroştiye
Türkçe: körlük ve gözaydınlığı
Kırmancki: heni meke!
Türkçe: öyle yapma!
Kırmancki: heni meke, xırabo (xıravo)!
Türkçe: öyle yapma, günahtır!
Deutsch: mach das nicht, es ist eine Sünde!
Kırmancki: xırab (xırav) biyayene
Türkçe: kötü olmak, kötülenmek, fenalaşmak
Kırmancki: xırab (xırav) kerdene
Türkçe: kötülemek, kötüleştirmek
Kırmancki: xırabêri (xıravêri)
Türkçe: daha kötü
Kırmancki: xırabkar/e (xıravkar/e) [e./d.]
Türkçe: 1) kötülük yapan 2) günah işleyen
Kırmancki: 400 muriye 4 ra bare kerd her jû rê çıxaye kune? [mat.]
Türkçe: 400 armut 4e bölündü her birine kaç düşer? ( : bölme)
Kırmancki: 3ine rê 200 muriye bare ke(rê) her jû rê çıxaye kunê? [mat.]
Türkçe: 3 kişiye 200 armutu böl, her birine kaç (tane) düşer? ( : bölme)
Kırmancki: 3ine rê 300 muriye bare kerdi her jû rê 100 kunê [mat.]
Türkçe: 3 kişiye 300 armut bölünce kişi başına 100 düşer ( : bölme)
Kırmancki: 400 muriye 4 ra bare kerd her jû rê 100 kunê [mat.]
Türkçe: 400 armut 4e bölündü, her birine 100 kalır ( : bölme)
Kırmancki: 300 muriye 5ine rê bare bi her jû rê çıxaye mendi? [mat.]
Türkçe: 300 armut 5e bölündü her birine kaç kaldı? ( : bölme)
Kırmancki: 200 ra 3 bari her kesi rê çıxaye kunê cı? [mat.]
Türkçe: 200 bölü 3 her kese ne kadar düşer? ( : bölme)
Kırmancki: 500 muriye 5ine rê bare bi her jû rê 100 muriye mende
Türkçe: 500 armut 5e bölündü, her birine 100 armut kaldı( : bölme)
Kırmancki: 400 ra 4 bari her kesi rê 100 kunê cı[mat.]
Türkçe: 400 bölü 4 kişi başına 100 düşer ( : bölme)
Kırmancki: 400 muriye ra 4 bari çıxaye kunê cı? [mat.]
Türkçe: 400 armut bölü 4 ne kadar düşer? ( : bölme)
Kırmancki: 400 muriye ra 4 bari se kunê cı[mat.]
Türkçe: 400 armut bölü 4, 100 düşer ( : bölme)
Kırmancki: kırdki [tar.]
Türkçe: bazışafi zazaların (Bingöl, Palu, Lice) "Kırd'dan" alıntıolarak kullandıklarıdil tanımı
Kırmancki: na kardiya Huseniya
Türkçe: bu Hüseyin'in bıçağı
Deutsch: das ist Hüseyins Messer
English: that is Hüseyin's knife
Kırmancki: a nia niya [d.]
Türkçe: o öyle değil
Deutsch: sie ist nicht so 
English: she is not so
Kırmancki: nianên (naha, wına, ina, hına)
Türkçe: böyle, şöyle, öyle
Deutsch: so, derartig
English: so, such, in such a manner (or way)
Kırmancki: Gıni [tar.]
Türkçe: Malatya, Sivas'ın Zara, Karabel çevresinde, Kayseri ilinin Sarız ilçesinde (Çağşak, Küçükörtülü, Büyük Söbeçimen) yerleşik olan, Zonê Ma/Kırmancki konuşan, Gıniyan alevi toplumunun konuştuğu dile çevredeki Kurmanc Kürtlerin verdiği dil tanımı
Deutsch: Gıniisch (Sprachbezeichnung für die Gıniyan, die eine alevitische Identität haben und Zonê Ma/Kırmancki sprechen, nicht Zazaki)
English: Gıni (Language name for the Gıniyan, who have an Alevi identity and speaks Zonê Ma/Kırmancki, not Zazaki)
Kırmancki: Gıniyan (Gınian) [coğ.] [tar.]
Türkçe: Malatya, Sivas'ın Zara, Karabel çevresinde, Kayseri ilinin Sarız ilçesinde (Çağşak, Küçükörtülü, Büyük Söbeçimen) yerleşik olan, Zonê Ma/Kırmancki konuşan, konuştuğu dile çevredeki Kurmanc Kürtlerin Gıni adınıverdiği, Gıniyan alevi toplumu. Tarihde aşiret reisleri Murat Paşa'dır.
Deutsch: Gıniyan (Identitätsbezeichnung der Gıniyan, die eine alevitische Identität haben und Zonê Ma/Kırmancki sprechen, nicht Zazaki)
English: Gıniyan (Identity designation of the Gıniyan, who have an Alevi identity and speak Zonê Ma/Kırmancki, not Zazaki)
Kırmancki: kollik (khan)
Türkçe: yünden yapılma, konik (mahruti) şekilde bir başlık, bunun etrafına siyah veya kırmızıipekten puşi denilen sargılar sarılırdı(eskiden)
Kırmancki: şabik (khan)
Türkçe: yünden ve kıldan yapılma, yarım veya tam kollu bir çeşit caket (eskiden)
Kırmancki: taki (khan)
Türkçe: ipekli kumaşlardan yapılmış entari (eskiden)
Kırmancki: köm (khan)
Türkçe: Eskiden yüksek dağbaşlarındaki mağaralarda koyun ve keçi ağılıolarak kullanılan yer. Verem hastalarıbu yerde kırk gün yatırılırdı. Bu kömlerin tavanındaki küf tabakalarının kokusu vereme faydalıolduğuna inanılırdı. Hastalar bir veya iki ayda gece bu kömlerde ve gündüz yüksek dağbaşlarının havasında bulundurarak tedavi edilirlerdi.
Kırmancki: nardank [e.] [bot.] (2)
Türkçe: ışkın
Kırmancki: Şimırê düwari
Türkçe: "hileci Şimır" anlamında yezid ordusunda yönetimde emevilerden söz sahibi olan Şimr bin Zi'l-Cevşen kasdedilerek bir küfür
Kırmancki: mêrdo camord (camêrd, ciamord)
Türkçe: erkek kısmı, erkek milleti
Kırmancki: hov
Türkçe: kaba, öfke
Kırmancki: avrêze
Türkçe: kıldan yapılma ip
Kırmancki: avrênc
Türkçe: saklama yapmak için deri tuluk (tulum)
Kırmancki: rewıke (rowıke) [d.]
Türkçe: ufak tuluk (tulum)
Kırmancki: meşke (meske)
Türkçe: yayık yaymak için deri tuluk (tulum)
Kırmancki: monıke (manıke)
Türkçe: deri torba
Kırmancki: mıçêna xo nêweşxane de merrednê ra
Türkçe: ben kızımıhastaneye yatırdım
Kırmancki: mot
Türkçe: baka kalış
Kırmancki: vao vay dino
Türkçe: rüzgâr esiyor
Kırmancki: va diyayene
Türkçe: 1) savrulmak 2) esmek
Kırmancki: çımê xo deliyayene (komputeri ver de çımê mıpa deliyay - komputerin önünde gözüm kamaştı) (1)
Türkçe: gözleri kamaşmak, karıkmak
Kırmancki: çımanê xo delnayene (komputeri ver de mıçımê xo pa delnay)
Türkçe: gözleri kamaştırmak
Kırmancki: çımê xo del biyayene (Gımgım) (2)
Türkçe: gözleri kamaşmak, karıkmak
Kırmancki: şüalında xo rê sısto
Türkçe: uçkuruna düşkün
Kırmancki: pıse ra sısto
Türkçe: uçkur düşkünlüğü
Kırmancki: era ser kerdene
Türkçe: tepki göstermek
Kırmancki: mıçhek gureto xo dest
Türkçe: ben silah aldım elime
Kırmancki: ma çhek nêcenime (nêceme) xo dest
Türkçe: biz silah almayız elimize
Kırmancki: ma Seyidime
Türkçe: biz Seyidiz
Kırmancki: çhek [e.]
Türkçe: silah
Deutsch: Waffe 
English: weapon, gun
Kırmancki: çhekoğ/e [e./d.]
Türkçe: silahçı, silah yapan veya satan kimse
Kırmancki: çhekoği [ç.]
Türkçe: silahçılar, silah yapanlar veya satan kimseler
Kırmancki: çhekêni (çhekiye)
Türkçe: silahçılık
Kırmancki: bêçhek [sıf.]
Türkçe: silahsız (silahıolmayan)
Deutsch: unbewaffnet, ohne Waffe
English: unarmed, defenceless, defenseless
Kırmancki: çhekxane (depoyê çheki) [e.]
Türkçe: silahlık, silah odası, silah deposu
Deutsch: Waffenkammer
English: armory, armoury
Kırmancki: nezeret (nezaret) kerdene
Türkçe: nezaret etmek (denetlemek, bakmak)
Kırmancki: çhek gırêdayene
Türkçe: silah kuşanmak, silah ile donanmak
Deutsch: sich umbinden/umgürten/umhängen mit einer Waffe
English: to gird with a weapon/gun, to put (or tie) with a weapon/gun, to hang around with a weapon/gun
Kırmancki: çhek panayene (ebe çhek nano pa - silah ile ateş ediyor/silah ile vuruyor)
Türkçe: silahla ateş etmek, silah sıkmak, silahla vurmak
Kırmancki: o ebe çhek yeno panayene [e.]
Türkçe: o silah ile vuruluyor
Kırmancki: ebe çhek ama panayene
Türkçe: silah ile vuruldu
Kırmancki: şıma ebe çhek bêrê panayene
Türkçe: siz silah ile vurulun (vurulmaya gelin)
Kırmancki: o/a ebe çhek bêro panayene [e./d.]
Türkçe: o silah ile vurulsun (vurulmaya gelsin)
Kırmancki: tıebe çhek yena panayene
Türkçe: sen silah ile vuruluyorsun
Kırmancki: pançe (ponçe, ponçık, pançık) [e.]
Türkçe: paça, pantolon paçası
Kırmancki: pardon [Fr.]
Türkçe: pardon, özür dilerim, affedersiniz
Kırmancki: parêzın [sıf.] (4)
Türkçe: yağsız
Deutsch: mager (fettarm, fettfrei)
English: lean, fatless
Kırmancki: parseker/e (parsaker, parsker, parsaci) [e./d.]
Türkçe: dilenci
Deutsch: Bettler/in, Quälgeist
English: beggar (scrounger, cadger, panhandler, tramp, hobo, bum), mendicant
Kırmancki: parsekerêni (parsakerêni, parskerêni), (parsekeriye, parsakeriye, parskeriye)
Türkçe: dilencilik
Deutsch: Bettelei, Unbescheidenheit
English: begging, pleading, pestering, mendicancy, mendicity
Kırmancki: parsekeri (parsakeri, parskeri) [ç.]
Türkçe: dilenciler
Deutsch: Bettler/innen, Quälgeiste
English: beggars (scroungers, cadgers, panhandlers, tramps, hobos, bums)
Kırmancki: parsekerêni kerdene (parsakerêni kerdene, parskerêni kerdene), (parsekeriye/parsakeriye/parskeriye kerdene)
Türkçe: dilencilik yapmak
Deutsch: Bettelei machen
Kırmancki: pê panayene
Türkçe: birbirine ateş etmek, birbirine vurmak
Kırmancki: jûbini diyene (ma key jûbini vênenime? - biz ne zaman birbirimizle buluşuyoruz/görüşüyoruz ?)
Türkçe: birbiriyle buluşma, birbiriyle görüşme
Deutsch: zusammen treffen, zusammen begegnen 
English: together meet
Kırmancki: ebe çhek pê panayene (ebe çhek jûbini panayene)
Türkçe: silah ile birbirine ateş etmek, silah ile birbirine vurmak
Kırmancki: ebe çhek na pa
Türkçe: silah ile ateş etti, silah ile vurdu
Kırmancki: çhekbiyayene
Türkçe: silahlanmak
Deutsch: aufrüsten, sich bewaffnen 
English: to arms, provide with arms (or weapons)
Kırmancki: biyoloci [Fr. → Alm. → Eski Yun.]
Türkçe: biyoloji
Deutsch: Biologie 
English: biology
Kırmancki: çhekê biyolociki
Türkçe: biyolojik silah
Deutsch: biologische Waffe 
English: biological weapon
Kırmancki: biyolocik [Fr.]
Türkçe: biyolojik
Deutsch: biologisch 
English: biological
Kırmancki: tıfang (tufang) [e.] [Far.]
Türkçe: tüfek (uzun namlulu ateşli silah)
Deutsch: Gewehr
English: rifle, gun
Kırmancki: cepxane [e.] [Far.]
Türkçe: cephane (ateşli silahlarla atılmak için hazırlanan her türlü patlayıcımadde, mühimmat)
Deutsch: Munition 
English: ammunition, munitions, ammo
Kırmancki: ebe tıfang (tufang) panayene
Türkçe: tüfek ile ateş etmek, tüfek ile vurmak
Kırmancki: tıfang (tufang) panayene ( ebe tıfang (tufang) nano pa - tüfek ile ateş ediyor/tüfek ile vuruyor)
Türkçe: tüfek ile ateş etmek, tüfek sıkmak, tüfek ile vurmak
Kırmancki: ebe tıfang (tufang) na pa
Türkçe: tüfek ile ateş etti, tüfek ile vurdu
Kırmancki: ebe tıfang (tufang) pane!
Türkçe: tüfek ile ateş et! tüfek ile vur!
Kırmancki: o ebe tıfang (tufang) yeno panayene [e.]
Türkçe: o tüfek ile vuruluyor
Kırmancki: şıma ebe tıfang (tufang) bêrê panayene
Türkçe: siz tüfek ile vurulun (vurulmaya gelin)
Kırmancki: bêtıfang (bêtufang) [sıf.]
Türkçe: tüfeksiz (tüfeği olmayan)
Kırmancki: ebe tıfang (tufang) ama panayene
Türkçe: tüfek ile vuruldu
Kırmancki: ebe tıfang (tufang) pê panayene (ebe tıfang (tufang) jûbini panayene)
Türkçe: tüfek ile birbirine ateş etmek, tüfek ile birbirine vurmak
Kırmancki: o/a ebe tıfang (tufang) bêro panayene [e./d.]
Türkçe: o tüfek ile vurulsun (vurulmaya gelsin)
Kırmancki: tıebe tıfang (tufang) yena panayene
Türkçe: sen tüfek ile vuruluyorsun
Kırmancki: ma tıfang (tufang) nêcenime (nêceme) xo dest
Türkçe: biz tüfek almayız elimize
Kırmancki: mıtıfang (tufang) gureto xo dest
Türkçe: ben tüfek aldım elime
Kırmancki: tıfang (tufang) teqeno
Türkçe: tüfek patlıyor
Kırmancki: tıfang (tufang) bıteqe!
Türkçe: tüfek patlat!
Kırmancki: çhek bıteqe!
Türkçe: silah patlat!
Kırmancki: çhek teqeno
Türkçe: silah patlıyor
Kırmancki: tıfang (tufang) nêteqeno
Türkçe: tüfek patlamıyor
Kırmancki: çhek nêteqeno
Türkçe: silah patlamıyor
Kırmancki: neqiye kerdene
Türkçe: aşağılamak
Kırmancki: ma raziy(i)me (rajiyme)
Türkçe: biz razıyız
Kırmancki: qê xo vira nêkenane (nêkon)
Türkçe: hiç unutmam
Kırmancki: qê çê ra tever nêveciya
Türkçe: evden hiç dışarıçıkmadı
Kırmancki: piştol [e.] [Fr. → Çeky.] (1)
Türkçe: tabanca (ateşli silah), altıpatlar
Deutsch: Pistole, Spritzpistole (für Farben), Revolver
English: pistol, revolver
Kırmancki: bêpiştol [sıf.]
Türkçe: tabancasız
Kırmancki: (e)be piştol
Türkçe: tabancalı
Kırmancki: riyê piştoli (qılıfê piştoli)
Türkçe: tabancalık, tabanca kılıfı
Deutsch: Halfter, Holster (Tasche für Pistolen) 
English: halter (for pistols)
Kırmancki: şıma ebe piştol bêrê panayene
Türkçe: siz tabanca ile vurulun (vurulmaya gelin)
Kırmancki: ebe piştol ama panayene
Türkçe: tabanca ile vuruldu
Kırmancki: ebe piştol na pa
Türkçe: tabanca ile ateş etti, tabanca ile vurdu
Kırmancki: ebe piştol panayene
Türkçe: tabanca ile ateş etmek, tabanca ile vurmak
Kırmancki: ebe piştol pane!
Türkçe: tabanca ile ateş et! tabanca ile vur!