دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه دولتی در شهر همدان، نخستین و تنها دانشگاه عضو گروه بین‌المللی دی۸ در کشور است. بر اساس رتبه‌بندی دانشگاهی کیواس سال ۲۰۲۳ در جمع ۳۵۰ دانشگاه برتر آسیا و در جایگاه نهم کشوری قرار دارد. این دانشگاه در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان اسلام رتبه ۸ دانشگاه‌های جامع کشور و هم تراز با دانشگاه اصفهان را دارد. براساس گزارش مؤسسه رتبه‌بندی تایمز دانشگاه‌های کشورهای آسیایی در سال ۲۰۲۰، برای نخستین بار در رده ۳۵۰–۳۰۱ رتبه‌بندی قرار گرفت. دو موزه، یک دریاچه و یک مرکز برای آموزش زبان فارسی در این دانشگاه قرار دارد.

تاریخچه 
نخستین گام برای گشایش بوعلی سینا در اسفند ۱۳۵۱ براساس معاهده مشترک میان ایران و فرانسه برداشته شد؛ یک سال پس از آن نیز مجوز تأسیس در همدان توسط شورای گسترش آموزش عالی در ۱۳۵۲ تصویب شد. فعالیت آموزشی بوعلی سینا در ۱۳۵۵ با پذیرش حدود ۲۰۰ دانشجو در مقاطع مختلف تحصیلی کاردانی تا کارشناسی ارشد در چهار مجتمع کشاورزی، علوم تندرستی، علوم محیط زیست و علوم آموزشی آغاز شد. فضاهای آموزشی، کمک آموزشی، رفاهی – فرهنگی، خوابگاهی و ورزشی دانشگاه حدود ۲۵۰ هزار متر مربع در محل اصلی و در مساحتی قریب ۱۲۲ هکتار اکنون در تملک دانشگاه قرار دارد.

پیشرفت‌های چشمگیر 
کیفیت تولیدات علمی و توسعهٔ تحصیلات تکمیلی در دانشگاه بوعلی سینا از سطح خوبی برخوردار است. این دانشگاه در علم شیمی و هم چنین میزان ارجاعات به مقالات اعضای هیئت علمی دانشگاه در کشور و جهان شاخص محسوب می‌شود و جزء یک درصد دانشگاه‌های مؤثر جهان است.

از استادان و اعضای هیئت علمی دانشگاه که در عرصه‌های مختلف مانند کسب موفقیت در جایزه‌های علمی معتبر ملی و بین‌المللی، انتخاب استاد نمونه کشوری، دانشمندان برتر و مؤثر جهان اسلام و یک درصد برتر دانشمندان مؤثر و برتر جهان می‌توان عباس افخمی عقداء، محمد علی زلفی گل، داود نعمت‌اللهی، محسن جلالی، محمد خانجانی، غلامحسین مجذوبی، امید طبیب زاده قمصری را نام برد.

دانشگاه بوعلی سینا هم چنین اکنون میزبان تعداد اندکی از دانشجویان منطقه در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری است و راه‌اندازی برنامه بین‌المللی در آینده محتمل است.

دانشکده‌ها

دانشکده ادبیات و علوم انسانی 
با تأسیس دانشکده در سال ۱۳۶۵، فعالیت آن با رشته‌های اقتصاد و زبان فرانسوی در سال ۱۳۶۷ آغاز شد.
دانشکده ادبیات و علوم انسانی دارای ۱۲ گروه آموزشی است و حدود ۲۳۰۰ دانشجو و ۸۰ عضو هیئت علمی دارد.

گروه زبان انگلیسی دانشگاه، واقع در دانشکده ادبیات و علوم انسانی، با عنوان گروه زبان های خارجی از زمان آغاز به کار کردن دانشگاه بوعلی سینا تا سال ۱۳۸۳ در دانشکده های دیگر دانشگاه فعالیت می کرد. 

ساختمان اصلی این دانشکده در فضای اصلی دانشگاه در کنار دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی قرار دارد. ساختمان‌های هر دو دانشکده از لحاظ معماری بسیار به یکدیگر شبیه هستند.

دانشکده کشاورزی 
مدرسه عالی کشاورزی با همت علی اقبالی و سرمایه شخصی وی در ۱۳۴۶ تأسیس شد، که اولین مرکز آموزش عالی خصوصی خارج بود. اساسنامه و برنامه این مرکز در اسفند ۱۳۴۵ به تصویب «شورای مرکزی دانشگاه‌های ایران» رسید و پذیرش دانشجو در سال ۱۳۴۷ زیر نظر مرکز آزمون‌شناسی وزارت علوم و آموزش عالی آغاز شد. در سال ۱۳۵۶ مدرسه عالی به دانشکده کشاورزی تبدیل و به ساختمان کنونی دانشکده کشاورزی واقع در انتهای چرمسازی (بلوار آزادگان) منتقل شد و به دانشگاه بوعلی سینا پیوست. فعالیت‌های علمی و پژوهشی در این دانشکده در ۵ ساختمان اصلی، گلخانه‌ها، مزارع دستجرد و عباس‌آباد انجام می‌گیرد. در این دانشکده ۷۹ عضو هیئت علمی و مجموع ۱۹۰۰ دانشجو در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری مشغول فعالیت هستند. ساختمان جدید دانشگاه کشاورزی به مجموعه اضافه شده‌است.

دانشکده مهندسی 
دانشکده مهندسی فعالیت خود را از سال ۱۳۵۶ با جذب دانشجو در رشته مهندسی آب شروع کرد. سپس گروه مهندسی مکانیک این دانشکده در سال ۱۳۶۶ تأسیس گردید. گروه‌های شش‌گانه اصلی مهندسی شامل عمران، مکانیک، صنایع، برق، کامپیوتر و مواد در ۲۳ گرایش مختلف در این دانشکده دایر بوده و در تمامی مقاطع تحصیلی دانشجو دارد.

دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی 
اولین مجوز تأسیس رشته اقتصاد در مقطع کارشناسی گرایش بازرگانی از وزارت علوم در ۱۳۶۷ اخذ شد. دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی در سال ۱۳۸۱ از ساختمان دانشکده علوم پایه تفکیک و در یک ساختمان مجزا در ۵ طبقه مستقر شد. این دانشکده در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری با پنج گروه آموزشی اقتصاد، علوم اجتماعی، حسابداری، روان‌شناسی و علوم سیاسی فعالیت می‌نماید.

گروه‌های اقتصاد، علوم سیاسی، علوم اجتماعی، روان‌شناسی و حسابداری در این دانشکده قرار دارند.

از استادان برجسته این دانشکده به حاتم حسینی، سلیمان پاک‌سرشت، نادر مهرگان، فرهاد خسروخاور می‌توان اشاره کرد.

دیگر 
دیگر دانشکده‌ها به قرار زیر هستند:
 دانشکده علوم پایه
 دانشکده هنر و معماری
 دانشکده شیمی
 دانشکده پیرادامپزشکی
 دانشکده فنی و منابع طبیعی (شعبه تویسرکان)
 دانشکده فنی و مهندسی (شعبه کبودرآهنگ)
 دانشکده مدیریت و حسابداری (شعبه رزن)
 دانشکده صنایع غذایی (شعبه بهار)

رؤسای دانشگاه از سال ۱۳۵۱ تا کنون 
 اکبر اعتماد
 فرهاد ریاحی
 عزت‌الله رادمنش
 علی اصغر بهزادنیا
 علی پذیرنده
 امیر پروین
 مجید حبیبیان
 ابوالقاسم پوزش
 محمود ستاری
 غلامحسین آقایی
 داوود حبیبی
 حسن کی پور
 فقیه حبیبی
 منصور غلامی
 اردشیر خزایی
 محمدعلی زلفی‌گل
 منصور غلامی
 یعقوب محمدی‌فر
 حسین رضوان

جستارهای وابسته 
 آموزش عالی در ایران
 فهرست دانشگاه‌های ایران

منابع

پیوند به بیرون 
 وبگاه دانشگاه بوعلی سینا

 
آموزش در استان همدان
استان همدان
بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۳ (میلادی) در ایران
دانشگاه‌های ایران
دانشگاه‌های دولتی وزارت علوم ایران
ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان همدان
نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۳ (میلادی)