ادوارد هَریسون نورتون (؛ زادهٔ ۱۸ اوت ۱۹۶۹) بازیگر و فیلم‌ساز آمریکایی است. او افتخارات گوناگونی شامل یک جایزهٔ گلدن گلوب کسب کرده‌است و سه باز نیز نامزد دریافت جایزهٔ اسکار شده‌است.

نورتون فعالیتش را از کودکی با حضور در تئاترهای محلی آغاز کرد. پس از فارغ‌التحصیلی از کالج ییل در ۱۹۹۱، او برای چند ماه در ژاپن کار کرد و سپس به نیویورک سیتی رفت تا حرفه بازیگری را دنبال کند. او برای آغاز به کارش در تریلر سیاسی ترس کهن (۱۹۹۶) تحسین منتقدان و شهرت زودهنگامی را به دست آورد و برای آن نامزدی اسکار و جایزهٔ گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را کسب کرد. نقش‌آفرینی او به‌عنوان نئو-نازی اصلاح‌شده در درام جنایی تاریخ مجهول آمریکا (۱۹۹۸) برایش دومین نامزدی اسکار، در رشتهٔ بهترین بازیگر نقش اول مرد را به همراه داشت. او در باشگاه مبارزه (۱۹۹۹) نیز به ایفای نقش پرداخت که بعداً به فیلمی کالت تبدیل شد.

نورتون در دههٔ ۲۰۰۰ به عنوان فیلم‌ساز پدیدار شد. او در سال ۲۰۰۳ شرکت تولید فیلم کلاس ۵ را تأسیس کرد و کارگردان یا تهیه‌کنندهٔ کمدی رمانتیک حفظ ایمان (۲۰۰۰)، نئو-وسترن ته دره (۲۰۰۵) و درام پرده رنگی (۲۰۰۶) بود. او برای بازی در فیلم‌هایی مانند امتیاز (۲۰۰۱)، ساعت بیست و پنجم (۲۰۰۲)، شعبده‌باز (۲۰۰۶)، قلمرو طلوع ماه (۲۰۱۲) و هتل بزرگ بوداپست (۲۰۱۴) نیز مورد تحسین قرار گرفت. موفق‌ترین فیلم‌های تجاری او اژدهای سرخ (۲۰۰۲)، قلمرو بهشت (۲۰۰۵)، هالک شگفت‌انگیز (۲۰۰۸) و میراث بورن (۲۰۱۲) هستند. نورتون برای بازی در کمدی سیاه بردمن (۲۰۱۴) بار دیگر نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد.

با وجود تمجید منتقدان، نورتون به‌دلیل دشوار بودن کار با او، از جمله اتفاقاتی مانند تدوین برش‌های نهایی و بازنویسی فیلم‌نامه‌ها برخلاف میل دیگر تهیه‌کنندگان، شهرت پیدا کرده‌است. او در مورد زندگی شخصی خود محتاط و هیچ علاقه‌ای به سلبریتی بودن ندارد. او علاوه بر بازیگری و فیلم‌سازی، فعال محیط زیست و کارآفرین اجتماعی است. او با شانا رابرتسون، تهیه‌کنندهٔ فیلم کانادایی، ازدواج کرده‌است که از او یک فرزند دارد.

سال‌های نخست زندگی 
ادوارد نورتون در ۱۸ اوت سال ۱۹۶۹ میلادی در بوستون ایالت ماساچوست متولد شد. مادرش معلم زبان انگلیسی و پدرش حافظ محیط زیست در آسیا بود. مادر وی در سال ۱۹۹۷ بر اثر تومور مغزی درگذشت.

در سال ۱۹۸۷ از دبیرستان واید لیک کلمبیا، مریلند فارغ‌التحصیل شد. او در دانشگاه ییل در کنار افرادی همچون ران لیوینگستون و پل جیاماتی مشغول فعالیت بود، تا اینکه در سال ۱۹۹۱ با مدرک کارشناسی در رشته تاریخ فارغ‌التحصیل شد. بعد از آن نورتون به‌عنوان مشاور اقتصادی در شرکت پدربزرگش در اوساکای کشور ژاپن کار می‌کرد. او حتی قادر است تا حدی ژاپنی صحبت کند.

زندگی شخصی 
نورتون در سال ۲۰۱۲ با شانا رابرتسون () تهیه‌کننده فیلم اهل کانادا ازدواج کرده‌است. آنها یک فرزند به نام اطلس دارند که در سال ۲۰۱۳ متولد شد.

ادوارد از پذیرفتن شهرتش بیزار است. او می‌گوید: «اگر روزی نتوانم سوار مترو شوم دچار حملهٔ قلبی می‌شوم.»
او به عنوان یک دوستدار محیط زیست شناخته شده‌است و وقت و هزینهٔ زیادی را صرف منابع تجدیدپذیر کرده‌است. نورتون در نیویورک زندگی می‌کند.
در مهٔ ۲۰۱۰ وب‌گاهی به نام Crowdrise که کمک می‌کند تا برای امور خیریه پول جمع کند راه‌اندازی کرد.

جوایز و نامزدی‌ها 
 نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد برای فیلم: تاریخ مجهول آمریکا
 نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای فیلم: ترس کهن و بردمن
 برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای فیلم: ترس کهن
 نامزد دریافت بفتای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای فیلم: ترس کهن در سال ۱۹۹۶

فیلم‌شناسی

منابع

یادکردها

منابع کتابی

پیوند به بیرون 

 
 
 
 

افراد زنده
اهالی کلمبیا، مریلند
بازیگران تئاتر مرد اهل ایالات متحده آمریکا
بازیگران متد
بازیگران مرد اهل بوستون، ماساچوست
بازیگران مرد اهل مریلند
بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
برندگان جایزه بهترین گروه بازیگری در فیلم انجمن بازیگران فیلم
برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (فیلم)
پیروان کلیسای اسقفی اهل ایالات متحده آمریکا
دانش‌آموختگان دانشگاه ییل
دور از وطن‌های اهل ایالات متحده آمریکا در ژاپن
زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
صداپیشگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
فعالان اهل مریلند
فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
کارگردانان فیلم اهل مریلند