گومنازیوم (;) در نظام آموزشی آلمان در میان سه نوع آموزش متوسطه آلمان پیشرفته‌ترین آنهاست، دو نوع دیگر رآلشوله و هاوپتشوله هستند. گونامزیوم شدیداً بر یادگیری دانشگاهی تأکید دارد و با نظام grammar school بریتانیا و پیش‌دانشگاهی در آمریکا قابل مقایسه است. به دانش آموزی که در گونامزیوم تحصیل می‌کند گومناسیاست گفته می‌شود. در سال ۲۰۰۹/۲۰۱۰ در آلمان ۲۰۹۴ گومنازیوم وجود داشت که  دانش آموز در آنها تحصیل می‌کردند.

این مدارس عموماً مدارسی دولتی با بودجه دولتی هستند، اما تعدادی ژیمنازیوم محلی و خصوصی نیز وجود دارد. در سال ۲۰۰۹/۱۰، ۱۱.۱درصد از دانش آموزان ژیمناسیوم در یک سالن خصوصی حضور داشتند. این مدارس اغلب شهریه دریافت می کنند، اگرچه بسیاری از آنها بورسیه تحصیلی نیز ارائه می دهند. هزینه های تحصیل در مقایسه با دیگر کشورهای اروپایی کمتر است. برخی از ژیمناسیوم‌ها مدارس شبانه روزی هستند، در حالی که برخی دیگر به عنوان مدارس روزانه اداره می شوند. آنها در حال حاضر عمدتاً به صورت مختلط هستند و تعداد کمی از مدارس تک جنسیتی باقی مانده است.

دانش‌آموزان عموماً در سن ۱۰ سالگی پذیرفته می‌شوند و باید چهار سال (شش سال در برلین و براندنبورگ که در سن ۱۲ سالگی ثبت‌نام می‌شوند) دوره grundschule (آموزش ابتدایی) را گذرانده باشند. در برخی از ایالت های آلمان، مجوز درخواست برای ژیمنازیا به طور اسمی به توصیه نامه ای که توسط یک معلم یا معدل مشخصی نوشته شده است، بستگی دارد، اگرچه زمانی که والدین درخواست می کنند، می توان از مصاحبه برای تصمیم گیری در مورد نتیجه استفاده کرد.

به طور سنتی، یک دانش آموز به مدت ۹ سال در غرب آلمان در ژیمناسیوم شرکت می کرد. با این حال، از سال ۲۰۰۴، یک جنبش سیاسی قوی برای کاهش زمان صرف شده در ژیمناسیوم به هشت سال در سراسر آلمان وجود داشته است. امروزه اکثر دانش آموزان در سراسر آلمان به مدت ۸ سال در ژیمنازیوم شرکت می کنند (که G8 نامیده می شود) و از سال نهم سنتی یا oberprima صرف نظر می کنند (به جز در راینلاند-فالتز و نیدرزاکسن که هنوز یک سال ۱۳دارد؛ باواریا سال سیزدهم را در سال 2024، برمی گرداند.  نوردراین وستفالن و شلزویگ هلشتاین، سال سیزدهم را در سال 2025 بازمی‌گردانند)، که تقریباً معادل سال اول آموزش عالی است. دانش آموزان سال آخر در امتحان نهایی abitur شرکت می کنند.

تاریخچه 
ژیمنازیوم از جنبش انسان گرایانه قرن شانزدهم به وجود آمد. اولین سیستم مدرسه عمومی که شامل ژیمنازیوم شد در سال ۱۵۲۸در زاکسن پدیدار شد و بعدها مطالعه یونانی و لاتین به برنامه درسی اضافه شد. این زبان‌ها پایه و اساس آموزش و تحصیل در ژیمنازیوم شد، که در یک دوره نه ساله ارائه شد. عبری نیز در برخی از ژیمنازیوم ها تدریس می شد. ادغام فلسفه، زبان انگلیسی و شیمی در برنامه درسی نیز ژیمنازیوم  را از سایر مدارس متمایز می کند.

مدارس متوسطه پروس از سال ۱۹۱۸عنوان "Gymnasium" را دریافت کردند که برای مدتی تنها راه برای تحصیل در دانشگاه بود. به دلیل ظهور ناسیونالیسم آلمانی در دهه ۱۹۰۰، تمرکز Gymnasium بر انسان گرایی مورد حمله قرار گرفت و باعث از دست دادن اعتبار آن شد. یکی از سرسخت‌ترین منتقدان، فردریش لانگه بود که به «اومانیسم بیش از حد و «ایده‌آلیسم زیبایی‌شناختی» مدرسه حمله کرد. او استدلال کرد که این مکتب با اهداف میهن‌پرستی، وظیفه، و ایده آلمانی بودن همسو نیستند و تاریخ کشور نیز می‌تواند آن را فراهم کند. آموزش و بینش ارائه شده توسط مدل‌های دوران باستان کلاسیک. در دوران ناسیونال سوسیالیسم، طبق نظر هیتلر برای دختران عملاً غیرممکن شد که در یک ژیمنازیوم تحصیل کنند، همانطور که در نبرد من آمده است، تحصیل دختران باید مشروط شود. تنها با وظیفه مادری.

پس از جنگ جهانی دوم، آموزش و پرورش آلمان با معرفی سیستم، محتوا، اهداف و اخلاق جدید اصلاح شد. Gymnasium همراه با مدارس حرفه ای و عمومی حفظ شد.

دیگر روش‌ها 
Realgymnasium در عوض یک دوره نه ساله شامل لاتین، اما نه یونانی ارائه می دهد. Prussian Progymnasien و Realprogymnasien دوره های شش یا هفت ساله ارائه کردند و اوبرشولن بعداً دوره های نه ساله را بدون یونانی و لاتین ارائه داد.

ژیمنازیوم برای دختران 
اوایل قرن بیستم شاهد افزایش تعداد مدارس دخترانه Lyzeum بود که یک دوره شش ساله ارائه می کردند. برجستگی روزافزون ژیمناسیوم دختران عمدتاً به دلیل برتری جنبش فمینیستی آلمان در قرن نوزدهم و بیستم بود که مطابق با افزایش تقاضا برای تحصیلات دانشگاهی زنان بود.

ژیمنازیوم های مختلط از دهه ۹۷۰ رایج شده است و امروزه ژیمنازیوم های تک جنسیتی در آلمان نادر است.

منابع

پیوند به بیرون 

دبیرستان‌ها
آموزش متوسطه در آلمان