منطقةالبروج یا فلک‌البروج یا زودیاک یا گردآسمان کمربندی با پهنای ۱۶ درجه از کرهٔ سماوی پیرامون دایرةالبروج است که حدود ۸ درجه از شمال و ۸ درجه از جنوب در امتداد آن را می‌پوشاند. منطقةالبروج، مدار ظاهری خورشید (دایرةالبروج) -در میانه- و مدار ماه و پنج سیارهٔ عطارد، زهره، مریخ، مشتری و زحل که از قدیم با چشم غیرمسلح دیده می‌شوند و دو سیارهٔ اورانوس و نپتون و بعضی شبه‌سیارات که به تدریج کشف شدند را دربر می‌گیرد و خود به برج‌های دوازده‌گانه تقسیم شده‌است. بعضی افراد مدعی هستند که میتوان در پیش بینی از آن استفاده نمود و تمثیل آن عیناً در زمین وجود دارد. این‌افراد معمولاً از روشی به‌نام هوروسکوپ استفاده می‌کنند.

تقسیم‌بندی منطقةالبروج 

نوار منطقة البروج با توجه به خط دایرةالبروج و همراه با آن، به دوازده بخش مساوی (هر بخش معادل ۳۰ درجه)، تقسیم می‌شود و هر بخش را یک برج می‌نامند. از دوهزار سال پیش، برای مشخص کردن قسمت‌های مختلف منطقةالبروج، عمدتاً از نام ۱۲ صورت فلکی مطابق بروج مذکور که در این منطقه قرار داشته استفاده می‌شود که البته به علت حرکت تقدیمی زمین، امروزه برج‌ها نسبت به صورت‌های همنام خود تقریباً به اندازه یک برج جابجا شده و بازمانده‌اند، به نحوی که امروزه برج حمل در صورت فلکی حوت تحویل می‌شود نه صورت فلکی حمل.

برج‌های فلکی

برج‌های فلکی دوازده‌گانه 

نام برج‌های فلکی دوازده‌گانهٔ منطقةالبروج که دانشمند ایرانی عبدالرحمان صوفی در سال ۹۶۴ میلادی در اصفهان تعیین و ترسیم کرده عبارت هستند از:
 برج حمل؛ قوچ، بره
 برج ثور؛ گاو نر
 برج جوزا؛ دو پیکر
 برج سرطان؛ خرچنگ
 برج اسد؛ شیر
 برج سنبله؛ خوشه، دوشیزه
 برج میزان؛ ترازو
 برج عقرب؛ کژدم
 برج قوس؛ کمانگیر
 برج جدی؛ بزغالهٔ نر (بزماهی)
 برج دلو؛ آب ریز
 برج حوت؛ ماهی

برج‌های فلکی در طالع‌بینی چینی 

 موش (鼠)
 ورزا (牛)
 ببر (虎)
 خرگوش (兔)
 اژدها (龍)
 مار (蛇)
 اسب (馬)
 گوسفند (羊)
 میمون (猴)
 خروس (雞)
 سگ (狗)
 خوک (豬)

جایگاه کرات در منطقةالبروج

خورشید 
خورشید در خط یا دایره سیر ظاهری خود (دایرةالبروج) در میانه منطقةالبروج است و خورشید تقریباً هر ماه شمسی یک برج را طی می‌کند.

میانگین مختصات سماوی کنونی خورشید ():
 درجه 
 درجه روزانه خورشید:  (بر روی دایرةالبروج)
 بُعد روزانه خورشید:  (نسبت به نقطه اعتدال بهاری)
 مَیل روزانه خورشید:  (نسبت به استوای سماوی)
 ظهر ظاهری روزانه: ساعت  (با تفاضل:  دقیقه - برای تهران با تأخیر ۰۰:۰۴:۲۴ زمانی است)

ماه 

منطقةالبروج منطقة البروج همچنین بر اساس توقف نسبی روزانه کره ماه معمولاً به ۲۸ قسمت تقریباً مساوی تقسیم می‌شود که منازل قمر نام دارد بنحویکه روی هم رفته هر سه برج فلکی، هفت تا از منازل قمر را می‌پوشاند. هر یک از منازل قمر معادل ۱۲ درجه و ۵۱ دقیقه و ۲۵٫۷۱۴ ثانیه قوسی از منطقةالبروج است. قمر (ماه) اکنون در برج  یا برج همجوار آن قرار دارد.

سیارات 
دو سیاره داخلی عطارد (نزدیکترین سیاره به خورشید) و ناهید معمولاً در منطقةالبروج نزدیک به خورشید هستند و همواره قبل (پگاه) یا بعد (غروبگاه) از خورشید و همجوار آن دیده می‌شوند. عطارد ۲۸ درجه و ناهید ۴۶ درجه بیشترین فاصله زاویه‌ای را از خورشید پیدا می‌کنند. عطارد ممکنست در شرایط مساعد از ستارگان هم پرنورتر دیده شود. ناهید روشنترین شیء آسمانی بعد از خورشید و ماه است که با چشم غیرمسلح دیده می‌شود.

جدول رصدی 
موقعیت اجرام و سیارات منطقةالبروج در ۱ فروردین ۱۴۰۲ خورشیدی (۲۱ مارس ۲۰۲۲)

جستارهای وابسته 
 دائرةالبروج
 صورت فلکی
 تقدیم اعتدالین

منابع

پانویس 
 
 ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون 

 صورتهای فلکی 
 راهنمایی برای علاقمندان به طالع بینی

اخترشناسی رصدی
برج‌های فلکی
تاریخ ستاره‌بینی
جشن تولد
دستگاه مختصات سماوی
ستاره‌بینی
ستاره‌شناسی باستان
صورت‌های فلکی