سلوکوس یکم نیکاتور ( ؛ ) یکی از اعضای دیادوخوی (ژنرال‌های شورشی، نزدیکان، و دوستان اسکندر مقدونی که پس از مرگ او برای به دست گرفتن قدرت امپراتوری او در تلاش بودند). سابقاً به عنوان ژنرال پیاده‌نظام در ارتش اسکندر مقدونی خدمت می‌کرد، او در نهایت عنوان باسیلئوس را کسب و امپراتوری سلوکی را بنا نهاد او بیشتر قلمرو اسکندر مقدونی در آسیا را به قلمرو خود ضمیمه کرد.
پس از مرگ اسکندر و در خلال جنگ‌های دیادوخوی، سلوکوس دودمان سلوکی و سپس امپراتوری سلوکی را بنیاد نهاد.
سلوکوس یکم نیکاتور، پس از اعلام پادشاهی خود در آسیا، به نیرومندترین پادشاه مقدونی در امپراتوری پیشین اسکندر تبدیل شد و نفوذ او حتی از بطلمیوس یکم هم بیشتر بود. پس از فتوحات اولیه، بیشتر وقت سلوکوس به گسترش امپراتوری و تنظیم اداری گذشت. نظام ساتراپ‌های هخامنشی دست نخورده باقی ماند و تنها مأموران مالیاتی از هرگونه پاسخگویی به شسبها آزاد شدند و تنها در برابر خزانه‌دار کل مسئول بودند. سیستم «پولیس» که در آن، شهرها به صورت واحدهای مستقل از شسب‌ها اداره می‌شدند و خودمختاری داشتند، در سرزمین‌های شرقی نیز پیاده شد. در این نظام، شهرها و زمین‌های اطراف آنها، تنها در برابر شخص پادشاه پاسخگو بودند و طبقه حاکمه آنها که از اشراف تشکیل می‌شد، در امور داخلی شهر و اداره زمین‌های کشاورزی اطرافشان استقلال داشتند. شسب‌ها و حاکمان تحت اختیار آنها عامل اداره زمین‌های کشاورزی در بقیه مملکت بودند و درآمد آنها را به خزانه مملکت می‌ریختند. نظام پولیس در ایران بی‌سابقه نبود و شهرهایی مانند بابل و شوش عملاً از این سیستم بهره می‌بردند، اما رسمی شدن این نظام در زمان سلوکیان منجر به رشد طبقه اشرافی در شهرها شد و آنها را به عنوان مراکز فرهنگی، علمی، و اقتصادی مستقل از روستاها درآورد.

از سال ۲۹۴ تا ۲۸۶ پ.م. سلوکوس به جنگ با دمتریوس، پسر آنتیگون پرداخت و پس از شکست دمتریوس در جنگ و اسیر شدن او به دست سلوکوس در کیلیکیا، دمتریوس تا دم مرگ شراب خورد! در همین زمان، مردم آناتولی از سلوکوس دعوت کردند که برای خلع لیسیماخوس به آنجا لشکرکشی کند. لیسیماخوس در سال ۲۸۱ پ م در جنگ کوروپدیون شکست خورد و کشته شد. سلوکوس به این ترتیب توانست تمام آناتولی را نیز تحت اختیار خود بگیرد. به نظر می‌آمد که سلوکوس قادر خواهد بود امپراتوری اسکندر را احیا کند.

اما دست سرنوشت از آستین بطلمیوس کرانوس، پسر مغضوب بطلمیوس یکم و برادر بطلمیوس دوم فیلادلفوس، که در دربار سلوکوس به سر می‌برد، درآمد و در سواحل تراکیه، سلوکوس را به ضرب خنجر کشت (۲۸۱ پ. م). بطلمیوس کرانوس برای مدت کمی تاج سلطنت را به سرگذاشت، اما به‌زودی، پسر سلوکوس، آنتیوخوس یکم، جای پدر را گرفت.

آنتیوخوس یکم فرزند ارشد سلوکوس و آپاما، دختر یکی از اشراف سغد بود. آنتیوخوس در جنگ‌های اولیه پدرش علیه دمتریوس و آنتیگون شرکت کرده بود، اما در زمان قتل سلوکوس، به عنوان حاکم شرق، در پایتخت خود در بلخ به سر می‌برد. قتل سلوکوس ضربه سنگینی به امپراتور جوان بود و سال‌ها وقت او را برای استحکام دوباره سلطنت سلوکی در غرب گرفت.

خانواده و جوانی 
سلوکوس فرزند آنتیوخوس بود. تاریخدان یونیانوس یوستینوس ادعا می‌کند که آنتیوخوس یکی از ژنرال‌های فیلیپ دوم مقدونیه بود، اما در منابع دیگر چنین ژنرالی ذکر نشده‌است، و چیزی از حرفه فرضی وی تحت عنوان ژنرال فیلیپ مشخص نیست. این امکان وجود دارد که آنتیوخوس عضو یک خانواده بزرگ نجیب‌زاده مقدونی باشد. مادر سلوکوس ظاهراً لائودیس نامیده می‌شد، اما هیچ چیز دیگری از او مشخص نیست. بعداً، سلوکوس تعدادی از شهرها را به نام والدین خود نامگذاری کرد.
سلوکوس در اوروپوس، واقع در شمال کشور مقدونیه بدنیا آمد. درست یک سال قبل از تولد وی (اگر سال ۳۵۸ پیش از میلاد بعنوان محتمل‌ترین تاریخ پذیرفته شود)، پایونیایی‌ها به این منطقه حمله کردند. فیلیپ مهاجمان را شکست داد و تنها چند سال بعد کاملاً آنها را تحت سیطره مقدونیه درآورد. سال تولد سلوکوس مشخص نیست. یوستین ادعا می‌کند که در طول نبرد کوروپدیوم ۷۷ سال داشت که سال تولد وی را در سال ۳۵۸ قبل از میلاد مسیح قرار می‌داد. آپیان می‌گوید که سلوکوس در طول نبرد ۷۳ ساله بود و این بدان معنی است که سال ۳۵۴ قبل از میلاد سال تولد او خواهد بود، با این حال یوسبیوس سزارا می‌گوید که، سلوکوس ۷۵ ساله بوده و به این ترتیب سال ۳۵۶ پیش از میلاد سال تولد او خواهد بود و سلوکوس را در هم سن اسکندر مقدونی معرفی می‌کند، این احتمالاً تبلیغاتی است که از طرف سلوکوس انجام می‌شده تا او با اسکندر مقایسه شود. در سن نوجوانی، سلوکوس به عنوان خدمتکار پادشاه انتخاب شد. مرسوم بود که همه فرزندان مذکر خانواده‌های نجیب‌زاده ابتدا در این مقام و بعداً به عنوان افسران ارتش پادشاه خدمت کنند.
شماری افسانه، مشابه مواردی از افسانه‌ها که دربارهٔ اسکندر مقدونی گفته شده‌است، دربارهٔ سلوکوس نیز بیان شده‌است. گفته می‌شود که  آنتیوخوس قبل از عزیمت به پسرش به همراه اسکندر به نبرد با پارس‌ها گفت که پدر واقعی او در واقع خدای آپولو است. آپولو یک حلقه با یک شی لنگر مانند را به عنوان هدیه ای برای لائودیس گذاشته بود. سلوکوس نیز دارای یک نشان تولد به شکل لنگر روی بدنش بود. گفته شده که فرزندان و نوه‌های سلوکوس نیز دارای این نشان بودند. این داستان شبیه به افسانه‌هایی است که دربارهٔ اسکندر گفته شده‌است. به احتمال فراوان این داستان‌ها صرفاً تبلیغاتی توسط سلوکوس است و احتمالاً این داستان‌ها را اختراع کرده تا خود را به عنوان جانشین حقیقی اسکندر معرفی کند.

ابتدای کار تحت فرمان اسکندر 
در بهار 334 قبل از میلاد، سلوکوس در جوانی حدوداً بیست و سه ساله، اسکندر را به آسیا همراهی کرد.[2] در زمان لشکرکشی‌های هندی‌ها در اواخر سال 327 قبل از میلاد، او به فرماندهی سپاه پیاده نظام زبده در ارتش مقدونیه، "سپر داراد" (Hypaspistai، که بعداً به عنوان "Silvershields" شناخته شد) رسید. آریان نقل می کند که وقتی اسکندر با قایق از رودخانه جهلم گذشت، پردیکا، بطلمیوس اول سوتر، لیسیماخوس و همچنین سلوکوس او را همراهی کردند.[9] در طول نبرد  هوداسپ (326 قبل از میلاد)، سلوکوس نیروهای خود را علیه فیل‌های پادشاه پوروس رهبری کرد. مشخص نیست که سلوکوس تا چه اندازه در برنامه ریزی واقعی نبرد شرکت کرده است، زیرا از او به عنوان داشتن موقعیت مستقل عمده در طول نبرد نام برده نشده است. این در تضاد با کراتروس، هفایستیون، پیتون و لئوناتوس است - که هر یک از آنها جداشدگان قابل توجهی را تحت کنترل خود داشتند.[10] هیپاسپیستای سلطنتی سلوکوس دائماً زیر نظر اسکندر و در اختیار او بودند. آنها بعداً در لشکرکشی دره سند، در نبردهای علیه مالی و عبور از صحرای گدروزی شرکت کردند.

در مراسم ازدواج بزرگ در شوش در بهار 324 قبل از میلاد، سلوکوس با آپاما دختر اسپیتامنس ازدواج کرد. حاصل ازدواج آنها پسر ارشد و جانشین او آنتیوخوس یکم، دو دختر (لائودیس و آپاما) و احتمالاً پسر دیگر (آخائوس) داشتند. در همان مراسم اسکندر با دختر داریوش سوم پادشاه فقید ایرانی ازدواج کرد و چند مقدونی دیگر با زنان ایرانی ازدواج کردند. پس از مرگ اسکندر (323 قبل از میلاد)، هنگامی که دیگر افسران ارشد مقدونی به طور دسته جمعی "همسران شوشی" خود را طلاق دادند، سلوکوس یکی از معدود کسانی بود که در کنار همسرش ماند و آپاما تا پایان عمر، همسر او (و بعداً ملکه) باقی ماند. [11]

منابع باستانی حکایت های متعددی در مورد فعالیت های سلوکوس در دوران زندگی اسکندر گزارش می کنند. در اولین قسمت از این داستانها، او در یک سفر قایقرانی در نزدیکی بابل شرکت کرد، جایی که دیهیم اسکندر از سرش منفجر شد و بر روی چند نی در نزدیکی مقبره‌های پادشاهان آشور فرود آمد. سلوکوس شنا کرد تا دیهیم را به عقب بیاورد و در حالی که به قایق باز می‌گشت آن را روی سر خود گذاشت تا آن را خشک نگه دارد. اعتبار داستان مشکوک است. در دومی، در مهمانی شام مدیوس تسالیایی با اسکندر همراه بود. داستان مهمانی شام مدیوس ممکن است درست باشد، اما نقشه مسموم کردن پادشاه بعید است. [توضیحات لازم به جزئیات و زمینه ناکافی است] در داستان نهایی، طبق گزارش ها، سلوکوس اندکی قبل از مرگ اسکندر در معبد خدای سراپیس خوابیده است. به این امید که سلامتی او بهبود یابد.[12] اعتبار این داستان نیز مشکوک است، زیرا سراپیس یونانی-مصری در آن زمان هنوز اختراع نشده بود.[13]

افسر ارشد تحت فرمان پردیکا (323–321 قبل از میلاد) 
مقاله اصلی: دیادوخوی

اسکندر مقدونی بدون جانشین در 10 ژوئن 323 قبل از میلاد در بابل درگذشت. ژنرال او پردیکاس نایب السلطنه تمام امپراتوری اسکندر شد، در حالی که برادر ناتنی اسکندر که از نظر جسمی و ذهنی معلول بود آریدائوس به عنوان پادشاه بعدی تحت نام فیلیپ سوم مقدونیه انتخاب شد. فرزند متولد نشده اسکندر (اسکندر چهارم) نیز جانشین پدرش نامیده شد. با این حال، در «تجزیه بابل»، پردیکا عملاً فرمانروایی عظیم مقدونی را بین سرداران اسکندر تقسیم کرد. سلوکوس به فرماندهی سواره نظام همراه (hetairoi) برگزیده شد و به عنوان رئیس اول یا دربار منصوب شد، که او را به عنوان افسر ارشد در ارتش سلطنتی پس از نایب السلطنه و فرمانده کل Perdiccas تبدیل کرد. چندین مرد قدرتمند دیگر، از جمله بطلمیوس، لیسیماخوس، پیتون و اومنس از پردیکا حمایت کردند. قدرت پردیکا به توانایی او برای نگه داشتن امپراتوری وسیع اسکندر و اینکه آیا می توانست ساتراپ ها را مجبور به اطاعت از او کند، بستگی داشت.[13]

به زودی جنگ بین پردیکا و دیگر دیادوخی ها درگرفت. پردیکا برای تثبیت موقعیت خود سعی کرد با خواهر اسکندر کلئوپاترا ازدواج کند. جنگ اول دیادوخی ها زمانی آغاز شد که پردیکا جسد اسکندر را برای دفن به مقدونیه فرستاد. اما بطلمیوس جسد را گرفت و به اسکندریه برد. پردیکا و سربازانش او را به مصر تعقیب کردند، پس از آن بطلمیوس با ساتراپ ماد، پیتون، و فرمانده آرگیراسپیدها، آنتی ژن، که هر دو به عنوان افسران پردیکا خدمت می کردند، توطئه کردند و او را ترور کردند. کورنلیوس نپوس اشاره می کند که سلوکوس نیز در این توطئه شرکت داشته است، اما این امر قطعی نیست.[14]

ساتراپ بابل (321–316 قبل از میلاد) 
قدرتمندترین مرد امپراتوری پس از مرگ پردیکا آنتی پاتر بود. مخالفان پردیکا در تری پارادیسوس جمع شدند، جایی که امپراتوری اسکندر دوباره تقسیم شد (پیمان تری پارادیسوس 321 قبل از میلاد).[15]

در Triparadisos، سربازان شورش کرده بودند و قصد داشتند فرمانده خود آنتی پاتر را به قتل برسانند. سلوکوس و آنتیگونوس اما از این امر جلوگیری کردند.[16] سلوکوس به دلیل خیانت به پردیکا، ایات ثروتمند بابل را بدست آورد. این تصمیم ممکن است ایده آنتیگونوس بوده باشد. بابل سلوکوس توسط پوکستاس، ساتراپ پارس، احاطه شده بود. آنتی ژن، ساتراپ جدید سوزیانا و پیتون ماد را بدست آوردند. بابل یکی از ثروتمندترین ایالت های امپراتوری بود، اما قدرت نظامی آن ناچیز بود. این احتمال وجود دارد که آنتی پاتر استان های شرقی را به گونه ای تقسیم کرد که هیچ ساتراپ یگانه ای نتواند از سایرین قدرتمندتر باشد.[15]

پس از مرگ اسکندر، آرشون پلا به عنوان ساتراپ بابل انتخاب شد. با این حال، پردیکا قصد داشت جایگزین آرشون شود و دوسیموس را به عنوان جانشین او معرفی کند. پردیکا در جریان حمله به مصر، دوسیموس را به همراه دسته هایش به بابل فرستاد. آرکون علیه او جنگید، اما در نبرد سقوط کرد. بنابراین، دوسیموس قصد نداشت بابل را بدون جنگ به سلوکوس بدهد. مشخص نیست که سلوکوس چگونه بابل را از دوسیموس گرفت، اما طبق یکی از تواریخ بابلی، ساختمان مهمی در تابستان یا زمستان 320 قبل از میلاد در شهر ویران شد. سایر منابع بابلی بیان می کنند که سلوکوس در اکتبر یا نوامبر 320 قبل از میلاد به بابل رسید. علیرغم نبرد احتمالی، دسیموس توانست فرار کند.

در همین حال، امپراتوری بار دیگر در آشفتگی قرار گرفت. پیتون، ساتراپ ماد، فیلیپ، ساتراپ پارت را ترور کرد و برادرش اودموس را به عنوان ساتراپ جدید جایگزین او کرد. در غرب آنتیگون و یومنس علیه یکدیگر وارد نبرد شدند. درست مانند پیتون و سلوکوس، یومنس یکی از حامیان سابق پردیکا بود. اما بزرگترین مشکل سلوکوس خود بابل بود. مردم محلی علیه آرشون شورش کرده بودند و از دوسیموس حمایت کردند. روحانیت بابلی نفوذ زیادی بر منطقه داشت. بابل همچنین دارای جمعیت قابل توجهی از جانبازان مقدونی و یونانی ارتش اسکندر بود. سلوکوس با هدایای پولی و رشوه بر کاهنان پیروز شد.[17]

نبرد دوم دیادوخی

مقاله اصلی: نبرد دوم دیادوخوی

پس از مرگ آنتی پاتر در سال 319 قبل از میلاد، ساتراپ ماد شروع به گسترش قدرت خود کرد. پیتون ارتش بزرگی از شاید بیش از 20000 سرباز را جمع آوری کرد. ساتراپ های دیگر منطقه تحت رهبری Peucestas ارتش مخالف خود را گرد هم آوردند. سرانجام پیتون در نبردی که در پارت به راه افتاد شکست خورد. او به ماد گریخت، اما مخالفانش از او پیروی نکردند و بیشتر به سوزیانا بازگشتند. در همین حال، یومنس و ارتشش به کیلیکیه رسیده بودند، اما با رسیدن آنتیگون به شهر مجبور به عقب نشینی شدند. اوضاع برای سلوکوس سخت بود. یومنس و ارتشش در شمال بابل بودند. آنتیگون با لشکری حتی بزرگتر او را تعقیب می کرد. پیتون در ماد و مخالفانش در سوزیانا بودند. آنتی ژن، ساتراپ سوزیانا و فرمانده آرگیراسپیدها، با یومنس متحد شد. زمانی که جنگ بین او و پیتون آغاز شد آنتی ژن در کیلیکیه بود.[18]

پیتون در پاییز یا زمستان 317 قبل از میلاد به بابل رسید. پیتون تعداد زیادی از نیروها را از دست داده بود، اما سلوکوس حتی تعداد سربازان کمتری داشت. یومنس تصمیم گرفت در بهار 316 قبل از میلاد به شوش لشکرکشی کند. ظاهراً ساتراپ‌های شوش ادعاهای یومنس را در مورد جنگیدن او از طرف خانواده حاکم قانونی علیه آنتیگون غاصب پذیرفته بودند. یومنس ارتش خود را 300 استادیون از بابل دور کرد و سعی کرد از دجله عبور کند. سلوکوس باید عمل می کرد. او دو کشتی ترایریم و چند کشتی کوچکتر را برای جلوگیری از عبور فرستاد. او همچنین سعی کرد هیپاسیتی سابق آرگیراسپیدها را به او ملحق کند، اما این اتفاق نیفتاد. سلوکوس نیز برای آنتیگون پیام فرستاد. سلوکوس به دلیل کمبود نیرو ظاهراً هیچ برنامه‌ای برای متوقف کردن یومنس نداشت. او سدهای سیلابی رودخانه را باز کرد، اما سیل ناشی از آن مانع یومنس نشد.[19]

در بهار 316 قبل از میلاد، سلوکوس و پیتون به آنتیگونوس که یومنس را دنبال می کرد به شوش پیوستند. آنتیگون از شوش به ماد رفت و از آنجا توانست استانهای شرقی را تهدید کند. او سلوکوس را با تعداد کمی از نیروها ترک کرد تا از رسیدن یومنس به مدیترانه جلوگیری کند. سیبیرتیوس، ساتراپ آراکوسیا، وضعیت را ناامیدکننده دید و به استان خود بازگشت. ارتش یومنس و متحدانش در نقطه شکست بودند. آنتیگون و اومنس در سال 316 قبل از میلاد در نبردهای پارایتاسن و گابین دو نبرد داشتند. یومنس شکست خورد و اعدام شد. وقایع جنگ دوم دیادوخوی توانایی سلوکوس را در انتظار برای لحظه مناسب آشکار کرد. روش او درخشش در نبرد نبود.[20]

فرار به مصر 
آنتیگون زمستان 316 قبل از میلاد را در ماد گذراند که بار دیگر پیتون حاکم بر آن شده بود. شهوت پیتون برای قدرت بیشتر شده بود، و او سعی کرد تا بخشی از سربازان آنتیگون را به سمت خود بکشاند. با این حال آنتیگون نقشه را کشف کرد و پیتون را اعدام کرد. او سپس جانشین Peucestas به عنوان ساتراپ ایران شد.[21] در تابستان 315 قبل از میلاد آنتیگون وارد بابل شد و سلوکوس به گرمی از او استقبال کرد. با این حال، رابطه بین این دو خیلی زود سرد شد. سلوکوس یکی از افسران آنتیگون را بدون اینکه از آنتیگون اجازه بگیرد مجازات کرد. آنتیگون خشمگین شد و از سلوکوس خواست که درآمد این ولایت را به او بدهد که سلوکوس از انجام آن سرباز زد.[22] او اما از آنتیگون ترسید و با 50 سوار به مصر گریخت. گفته می شود که اخترشناسان کلدانی به آنتیگون پیشگویی کردند که سلوکوس سرور آسیا خواهد شد و آنتیگون را خواهد کشت. پس از شنیدن این موضوع، آنتیگون سربازانی را به دنبال سلوکوس فرستاد که ابتدا به بین النهرین و سپس به سوریه فرار کرده بودند. آنتیگون بلیتور، ساتراپ جدید بین النهرین، را به دلیل کمک به سلوکوس اعدام کرد. محققان معاصر نسبت به داستان پیشگویی تردید دارند. با این حال، مسلم به نظر می رسد که کاهنان بابلی بر ضد سلوکوس بوده اند.[23]

در جریان فرار سلوکوس به مصر، مقدونیه دستخوش آشوب شدیدی بود. المپیاس مادر اسکندر مقدونی توسط پولیپرخون به مقدونیه دعوت شده بود تا کاساندر را بیرون کند. او در میان ارتش مقدونیه احترام زیادی بود، اما زمانی که فیلیپ سوم و همسرش اوریدیک را به قتل رساند و همچنین از بسیاری از اشراف زادگان را که به خاطر حمایت از آنتی پاتر در طول سلطنت طولانی او انتقام گرفت، بخشی از آن احترام را از دست داد. کاساندر سال بعد در پیدنا مقدونیه را پس گرفت و سپس او را به قتل رساند. اسکندر چهارم که هنوز یک کودک خردسال بود و مادرش روکسانا در آمفیپولیس تحت نظر قرار گرفتند و در شرایطی مرموز در سال 310 قبل از میلاد درگذشتند، احتمالاً به تحریک کاساندر به قتل رسیدند تا به دیادوخوی ها اجازه دهد عنوان پادشاه را به خود اختصاص دهند.

دریاسالار تحت فرماندهی بطلمیوس 
مقاله اصلی: نبرد سوم دیادوخوی

سلوکوس پس از ورود به مصر دوستان خود را به یونان فرستاد تا هموطنان خود دیادوخوی کاساندر (حاکم مقدونیه و ارباب یونان) و لیسیماکوس (حاکم تراکیا) را درباره آنتیگون آگاه کنند. آنتیگون اکنون قدرتمندترین دیادوخوی بود و بقیه به زودی باید با او روبرو شوند. بطلمیوس، لیسیماخوس و کاساندر علیه آنتیگون ائتلافی تشکیل دادند. متفقین پیشنهادی را به آنتیگون فرستادند که در آن سهمی از گنج انباشته او و قلمرو او را مطالبه کردند، به طوری که فنیقیه و سوریه به بطلمیوس، کاپادوکیه و لیکیه به کاساندر، هلسپونت فریگی به لیسیماخوس و بابل به سلوکوس رسید.[24] آنتیگونوس نپذیرفت و در بهار 314 قبل از میلاد علیه بطلمیوس در سوریه لشکر کشید.[25] سلوکوس در مرحله اول جنگ به عنوان دریاسالار بطلمیوس عمل کرد. آنتیگون صور را محاصره کرده بود، [26] که سلوکوس از کنار او گذشت و سواحل سوریه و آسیای صغیر را تهدید کرد. آنتیگون با جزیره رودس متحد شد که دارای موقعیت استراتژیک و نیروی دریایی بود که قادر بود از ترکیب نیروهای متفقین جلوگیری کند. به دلیل تهدید رودس، بطلمیوس صد کشتی به سلوکوس داد و او را به دریای اژه فرستاد. ناوگان برای شکست رودس بسیار کوچک بود، اما آنقدر بزرگ بود که اساندر، ساتراپ کاریا، را مجبور به اتحاد با بطلمیوس کرد. سلوکوس برای نشان دادن قدرت خود به شهر اریترای نیز حمله کرد. پولمایوس، برادرزاده آنتیگونوس، به اساندر حمله کرد. سلوکوس به قبرس بازگشت، جایی که بطلمیوس اول برادرش منلائوس را به همراه 10000 مزدور و 100 کشتی فرستاده بود. سلوکوس و منلائوس شروع به محاصره کیتون کردند. آنتیگون بیشتر ناوگان خود را به دریای اژه و ارتش خود را به آسیای صغیر فرستاد. بطلمیوس اکنون فرصتی برای حمله به سوریه پیدا کرد و در آنجا دمتریوس پسر آنتیگون را در نبرد غزه در سال 312 قبل از میلاد شکست داد. احتمال می رود که سلوکوس در جنگ شرکت داشته باشد. پیتون (پسر آگنور) که آنتیگون او را به عنوان ساتراپ جدید بابل معرفی کرده بود، در نبرد کشته شد. مرگ پیتون به سلوکوس فرصتی داد تا به بابل بازگردد.[27]

سلوکوس خود را برای بازگشت به بابل به خوبی آماده کرده بود. پس از نبرد غزه، دمتریوس به طرابلس عقب نشینی کرد و بطلمیوس تا صیدا پیشروی کرد. بطلمیوس به سلوکوس 800 پیاده و 200 سواره نظام داد. او همچنین دوستانش را همراهی کرد، شاید همان 50 نفری که با او از بابل فرار کردند. در راه بابل، سلوکوس سربازان بیشتری را از مستعمرات در طول مسیر به خدمت گرفت. او در نهایت حدود 3000 سرباز داشت. در بابل، فرمانده پیتون، دیفیلوس، در قلعه شهر موضع گرفت. سلوکوس با سرعت زیادی بابل را فتح کرد و قلعه نیز به سرعت تسخیر شد. دوستان سلوکوس که در بابل مانده بودند از اسارت آزاد شدند.[28] بازگشت او به بابل پس از آن رسماً به عنوان آغاز امپراتوری سلوکی [2] و در آن سال به عنوان اولین دوره سلوکیان در نظر گرفته شد.

ساتراپ بابل (311–306 قبل از میلاد)

تصرف ایالات شرقی 
بلافاصله پس از بازگشت سلوکوس، طرفداران آنتیگون تلاش کردند تا بابل را پس بگیرند. نیکانور ساتراپ جدید ماد و استراتگوس ساتراپ ولایات شرقی بود. ارتش او حدود 17000 سرباز داشت. اواگوراس، ساتراپ آریا، با او متحد شد. بدیهی بود که نیروی اندک سلوکوس نتوانست آن دو را در نبرد شکست دهد. سلوکوس لشکریان خود را در باتلاق هایی که اطراف منطقه ای را که نیکانور قصد عبور از دجله را داشت، پنهان کرد و در طول شب حمله غافلگیرانه ای انجام داد. اواگوراس در آغاز نبرد سقوط کرد و نیکانور از نیروهایش قطع شد. خبر مرگ اواگوراس در میان سربازان پخش شد و سربازان به طور دسته جمعی تسلیم شدند. تقریباً همه آنها موافقت کردند که زیر نظر سلوکوس بجنگند. نیکانور تنها با چند مرد فرار کرد.[29]

اگرچه سلوکوس اکنون حدود 20000 سرباز داشت، اما آنها برای مقاومت در برابر نیروهای آنتیگون کافی نبودند. او همچنین نمی دانست آنتیگون چه زمانی ضد حمله خود را آغاز خواهد کرد. از سوی دیگر می دانست که حداقل دو ایالت شرقی ساتراپ ندارند. اکثر نیروهای خود او از این استان ها بودند. برخی از سربازان اواگوراس ایرانی بودند. شاید بخشی از سربازان یومنس بودند که دلیلی برای نفرت از آنتیگون داشتند. سلوکوس تصمیم گرفت از این موقعیت استفاده کند.[29]

سلوکوس داستان های مختلفی را در میان استان ها و سربازان پخش کرد. به گفته یکی از آنها، او در خواب اسکندر را دید که در کنار او ایستاده بود. یومنس سعی کرده بود از ترفند تبلیغاتی مشابهی استفاده کند. آنتیگون، که در آسیای صغیر بود در حالی که سلوکوس با اسکندر در شرق بود، نمی‌توانست از اسکندر در تبلیغات خود استفاده کند. سلوکوس که مقدونی بود، توانایی جلب اعتماد مقدونی ها را در میان سپاهیان خود داشت، که در مورد یومنس صدق نمی کرد.[30]

سلوکوس پس از اینکه بار دیگر ساتراپ بابل شد، در سیاست خود بسیار تهاجمی تر شد. در مدت کوتاهی ماد و سوزیانا را فتح کرد. دیودوروس سیکولوس گزارش می دهد که سلوکوس سایر مناطق مجاور را نیز فتح کرد که ممکن است به پارس، آریا یا پارت اشاره داشته باشد. سلوکوس به باختر و سغد نرسید. ساتراپ اولی استاسانور بود که در طول درگیری ها بی طرف مانده بود. پس از شکست سپاه نیکانور، نیرویی در شرق وجود نداشت که بتواند با سلوکوس مقابله کند. مشخص نیست که سلوکوس چگونه اداره استان هایی را که فتح کرده بود ترتیب داده است. بیشتر ساتراپ ها مرده بودند. در تئوری، پولیپرخون هنوز جانشین قانونی آنتی پاتر و نایب السلطنه رسمی پادشاهی مقدونیه بود. انتخاب ساتراپ ها وظیفه او بود. با این حال، پولی پرخون همچنان با آنتیگون متحد و در نتیجه دشمن سلوکوس بود.[31]

واکنش 
آنتیگون پسرش دیمیتریوس را به همراه 15000 پیاده نظام و 4000 سواره نظام برای فتح مجدد بابل فرستاد. ظاهراً او به دیمیتریوس مهلت داد و پس از آن مجبور شد به سوریه برگردد. آنتیگونوس معتقد بود که سلوکوس هنوز فقط بر بابل حکومت می کند. شاید نیکانور به او نگفته بود که سلوکوس اکنون حداقل 20000 سرباز دارد. به نظر می رسد که میزان شکست نیکانور برای همه طرف ها مشخص نبود. آنتیگون نمی‌دانست که سلوکوس اکثر استان‌های شرقی را فتح کرده است و شاید به بخش‌های شرقی امپراتوری اهمیت چندانی نمی‌دهد.[32]

وقتی دمتریوس به بابل رسید، سلوکوس جایی در شرق بود. او پاتروکلس را برای دفاع از شهر ترک کرده بود. بابل به روشی غیرعادی دفاع شد. دو قلعه مستحکم داشت که سلوکوس پادگان های خود را در آن جا رها کرده بود. ساکنان شهر به خارج منتقل شده و در نواحی مجاور و برخی تا شوش ساکن شدند. اطراف بابل با شهرها، مرداب ها، کانال ها و رودخانه ها برای دفاع عالی بود. نیروهای دمتریوس شروع به محاصره دژهای بابل کردند و یکی از آنها را فتح کردند. قلعه دوم برای دمتریوس دشوارتر بود. او دوستش آرکلائوس را برای ادامه محاصره ترک کرد و خود به غرب بازگشت و 5000 پیاده و 1000 سوار را در بابل گذاشت. در منابع باستانی اشاره ای نشده است که چه بر سر این نیروها آمده است. شاید سلوکوس مجبور بود دوباره بابل را از آرکلائوس تسخیر کند.[33]

نبرد بابل 
مقاله اصلی: نبرد بابل

سالشمار 
در حدود ۳۲۰ پیش از میلاد پادشاهی سلوکیان به وسیله سلوکوس یکم بنیانگذاری می‌گردد.

در سال ۳۰۵ پیش از میلاد سلوکوس یکم تاجگذاری کرده و سلطنتش آغاز می‌گردد.

در سال ۲۸۱ پیش از میلاد سلوکوس یکم کشته می‌شود.

یادداشت

پانویس

منابع 
جانشینان اسکندر و سلوکیان

دیاکونوف، میخائیل. اشکانیان. ترجمه کریم کشاورز، انتشارات پیام، تهران، ۱۳۷۸

 Bouché-Leclercq, A. Histoire des Séleucides, 2 vols. Paris: Culture et Civiliation, ۱۹۱۳–۱۹۱۴
 Briant, P. «The Seleucid Kingdom, the Achaemenid Empire and the History of the Near East in the First Millennium BC," in P. Bilde, ed. , Religion and
Religious Practice in the Seleucid Kingdom. Aarhus: Aarhus University Press, ۱۹۹۰
 Cohen, G. M. The Seleucid Colonies (Historia Einzelschriften 30). Wiesbaden: Steiner, ۱۹۷۸
 Goralski, W. J. "Arrian's Events After Alexander: Summary of Photius and Selected Fragments," Ancient World ۱۹، ۱۹۸۹
 Grainger, J. D. Seleukos Nikator. London: Routledge, ۱۹۹۰
 Le Rider, G. «Séleucos I entre Séleucie de Piérie et Antioche," Revue belge de Numismatique ۱۴۵، ۱۹۹۹
 Mehl, A. Seleukos Nikator und sein Reich I. Teil: Seleukos' Leben und die Entwicklung sein Machtposition (Studia Hellenistica 28). Louvain, ۱۹۸۶
 van der Spek, R.J. "..en hun machthebbers worden weldoeners genoemd." Religieuze en economische politiek in het Seleucidische Rijk. Amsterdam: Boekhandel/Uitgeverij, 1994

اهالی مقدونیه در سده ۴ (پیش از میلاد)
حاکمان سده ۳ (پیش از میلاد)
حاکمان سده ۴ (پیش از میلاد)
درگذشتگان ۲۸۱ (پیش از میلاد)
زادگان ۳۵۸ (پیش از میلاد)
زادگان دهه ۳۵۰ (پیش از میلاد)
ساتراپ‌ها امپراتوری اسکندری
سرداران اسکندر
سلوکیان
شاهان سلوکی
یونانی‌ها در سده ۳ (پیش از میلاد)