К. Торн. Черные дыры и складки времени. Дерзкое наследие Эйнштейна.. — М.: Государственное издательство физико-математической литературы, 2009.

2009 йисуз Азербайжанда кьиле фейи вири миллет сиягьдиз къачунин нетижайриз килигна, уьлкведин агьалияр 8 922 447 кас тирди чир хьанай. 2010 йисуз и кьадар 9 миллиондив агакьнай.

А девирдин муькуь зурба алимар хьиз Умарни са шегьерда гзаф акъвазавачир. Кьуд йисалай кьулухъ ам Самаркаддай Бухара шегьердиз куьч хьанвай, гьина улубар хуьдай карханайра кӀвалахиз эгечӀнавай. Бухарада уьмуьр гьалнавай цӀуд йисан къене Умара математикадин кьуд асул дибдин трактат кхьенвай.

2002 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьре 467 касди уьмуьр гьалзавай . Агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар я. 1886 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматрив кьурвал, КьванцIил хуьруьн агьалийрин кьадар вири лезгияр яз 636 кас тир .

Муьзеффер Меликмамедова хайи чӀал девлетлу авуник еке пай кутунва. Ада неинки лезги чӀалалди яратмишзава, гьакӀни ам илимдал бинеламиш хьана ахтармишзава, рикӀелай алуднавай хейлин гафар майдандиз ахкъуднава. Иллаки чкайрин, гьайванрин, къушарин, набататрин тӀварар. Къуба патан нугъатар ахтармишунални машгъул хьанвай ада лезги литературный чӀала Къуба нугъатдин саки 500-дав кьван агакьна гафар тун меслят къалурзава. Якъин, и теклиф кьабулайтӀа, адал чи алимри амал авуртӀа, лезги чӀал мадни девлетлу авунин карда им лап вижевай кӀвалах жеда. Хайи чӀалан нугъатра лезги, къадим хейлин гафар аваз, чун литературный лезги чӀала маса чӀаларай къачунвай гафар тваз ва абур ишлемишиз вучиз гьавалат жеда? Дугъриданни, Муьзеффер Меликмамедова лезги литературный чӀалакай ийизвай веревирдер чпел фагьум-фикир авуниз лайихлубур я.

Кечаари, Георгий Аветисович — удинни азербайжан чIаларал эсерар кхьизвай кхьираг, халкьдин арада чирвилер, илим чукIурдай кас, жемиятдин кархъанни алим.

XIX виш йисуз Шихидхуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Гуьней наибвалдиз талукь тир. Испик ва Хезерхуьр хуьрерихъ галаз Испикрин хуьруьнжемятдик акатзавай.

Нишапур шегьердин мукьвал алай Хайям хуьр. Ина 2004 йисан 18 февральдиз чӀехи хасаратвал гъанвай вакъиа хьанвай, ракьун — рекьин состав хъиткьиннай, хъиткьинунин къуват 180 тонн тротилдин эквивалентдиз барабар тир, нетижада 300 — дилай пара кас кьенвай ва Хайям хуьр чкӀанвай.

ГьакӀ ятӀани Кьиблепатан Кореядихъ вичин ажуз патарни ава. Гьукуматдихъ еке буржар ава. Дуьньядин капиталар инихъ-анихъ ужунрилай пара аслу я ам. Гьукуматдин пай еке тирвиляй экономикадин зиянар жезва.

1944 йисуз хуьр терг авунай ва агьалияр Андалал райондин Айти-Мохк хуьруьз (гилан Ножай-Юрт районда ава) Азиядиз акъуднавай чеченрин чкадал куьчарна ацукьарнай. Чеченар элкъвена хайи хуьруьз хтунин себебдалди, 1957 йисуз Гергентала хуьр Дагъустанда гуьнгуьна кухутунай.

Париждин пайдах вич язва кьве вертикал тир вилини яру рангар авай зулукай ибарат тир квадрат тир парча, рангар XIV виш йисалай гатIумна кIвалахарзава. Париждин мэриядин логотип вич язва вилини яру ранг авай горизонтал тир зул, адан эрчIи къерехдив гим ала, вили фондал лацудал кхьей ""Париждин мэрия"" лишан ала.