شۇ يىلى بابۇر بېنگالغا يۈرۈش قىلغاندا خاندەمىرمۇ قاتناشقان ئىدى. بابۇر ئالەمدىن ئۆتكەندىن كېيىن خاندەمىر ھۇمايۇن مىرزىنىڭ يېنىدا تۇرغان ۋە ئۇنىڭ دەۋرىدىكى گۈللىنىش ۋەزىيىتىنى مەدھىيىلەپ <<قانۇنى ھۇمايۇنى>> دېگەن ئەسىرىنى يازغان. بۇ ئەسەرنىڭ بىر نۇسخىسى ھازىر لوندۇندىكى برىتىش مۇزىيىدا ساقلانماقتا. ھۇمايۇن 1534 -يىلى قوزغىغان گۇجارات يۈرۈشىدە خاندەمىرنىمۇ ئۆزى بىلەن بىرگە ئېلىپ ماڭغان. خاندەمىرنىڭ تەرجىمىھالىغا ئائىت مەلۇماتلارنى بىر يەرگە توپلىغان مۇھەممەد قاسىم ئاستارابادىنىڭ <<تارىخى فىرىشتە>> دېگەن ئەسىرىدىكى بايانلارغا قارىغاندا، خاندەمىر مۇشۇ قېتىمقى ھەربىي يۈرۈشتىن قايتىپ كەلگەندىن 1535-يىلى ئالەمدىن ئۆتكەن. ئۇنىڭ جەسىتى دېھلىدە شەيخ نىزامىددىن بىلەن ئەمىر خۇسراۋ دېھلىۋىنىڭ قەبرىسىنىڭ يېنىغا دەپنە قىلىنغان.

بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى نۇفۇسى 1،056،970، يۈز ئۆلچىمى 140،749 كۋادىرات كىلومېتىر. شىمالىي كەڭلىك 36.11°، شەرقىي ئۇزۇنلۇق 102°43.

ئابدۇسەمەت خېلىل شېئىرىيەت ساھەسىگە 1952 - يىلى <يەكەن ئاممىۋى گېزىتى> دە ئېلان قىلىنغان <بىلىم بېغىدا> ناملىق شېئىرى بىلەن كىرىپ كەلگەن. ئۇ، شۇنىڭدىن تارتىپ ئىزچىل تۈردە شېئىر ئىجادىيىتى بىلەن شۇغۇللىنىپ <ۋاپا ئەھلىگە مەن شەيدا>، <ۋەتەندەك غەمگۈزار بولماس>، <سۆيدۈم دېسەڭ>، <سىرلىق مۇھەببەت>، <يىلدا ئەمەس،ئۆزۈمدە ئەيىب>، <ئادىمىي شەيتان> قاتارلىق بىر تۈركۈم شېئىرلارنى؛ <يەكەن>، <زەرەپشان ئوغلى>، <مۇنبەر قىسىسى>، <قانلىق ئىز>، <لەيلىگۈل> قاتارلىق بىر قىسىم داستانلارنى يېزىپ، كۆزگە كۆرۈنگەن شائىرلارنىڭ بىرىگە ئايلانغان. ئابدۇسەمەت خېلىلنىڭ بەزى شېئىرلىرى ئاپتونوم رايون دەرىجىلىك مۇكاپتلارغا ئېرىشكەن.

__ ئەمىسە، ئۈجمىنىڭ ئايدىڭدىكى سايىسىنى ئۈزۈمگە سېتىپ بەرسەڭلار... __ دەپتۇ باي. ئۇ لولىلىق قىلىپ يۈرۈپ، ئۈجمىنىڭ ئايدىڭدىكى سايىسىنى مىڭ بالالىقتا 350 تەڭگە كۈمۈشكە سېتىۋاپتۇ. لېكىن ئەمدى ئۈزى تېخىمۇ ""ئويغا"" قاپتۇ. تالاغا چىقسا يۇرت-جامائەت، رەقىبلىرىنىڭ دەردى، ئۈيگە كىرسە، بالا-چاقا، رەپىقىلىرىنىڭ دەردى؛ زاڭلىق-مەسخىرە، چىقىم... باينىڭ جېنىغا تېگىپتۇ. ئۇنىڭ ئۈستىگە ""گادايلار""نىڭ بۈگۈن كېچە بېشىغا چىقىۋالغانلىقى، ئۈجمىسىنىڭ ئايدىڭدىكى سايىسىنى سېتىۋېلىپ، ئۇلارغا پۇل تۈلىگەنلىكى باينىڭ يۈرەك-باغرىنى خۇن قىلىۋېتىپتۇ.

ئەھمەد يەسەۋىي،ئەتىراپىدىكى ئىنسانلارغا ئىسلام دىنىنىڭ ئاساسى پىرىنسىپلىرىنى ۋە شەرىئەت-سۈننەت، تەسەۋۋۇپ ۋە خۇراسان مەلامىلىكى قاتارلىق ئۈچ ئاساسقا تايانغان يەسەۋىيلىكنىڭ ئەدەپ-ئەركانلىرىنى ھېكمەت نامى ئاستىدا ھەجە ۋەزنىنى قوللۇنۇپ نەزىمى شەكىلدە ئاددىي تۈركچە بىلەن بايان قىلىپ چىققان. ھېكمەتلەر يەسەۋىي دەرۋىشلىرى ئارقىلىق ئىسلامىيەتنى تېخى قۇبۇل قىلمىغان باشقا تۈركىي خەلقلەرغىمۇ تارقالغان.يەسەۋىينىڭ يېقىن ئەتىراپىدا توقسان توققۇز مىڭ باشقا يىراق جايلاردا بولسا ئون ئىككى مىڭ مۇرىتى ۋە نۇرغۇن ئىزباسارلىرى بار ئىدى.

ھەر قايسى دۈلەتلەرنىڭ ئانىلار بايرىمىنى ئۆتكۈزۈش ۋاقتى ئوخشىمايدۇ ، ياپونىيەنىڭ ئانىلار بايرىمىمۇ 5 – ئاينىڭ ئىككىنجى يەكشەنبە كۈنى بولۇپ ، بايرامدا كىشىلەر ئانىلىرىغا گۈل (红石柱) سوۋغا قىلىپ بايرىمىنى قۇتلۇقلايدۇ .