२०१४ तमस्य वर्षस्य अगस्त-मासस्य पञ्चदशे (१५/८/२०१४) दिनाङ्के स्वतन्त्रतादिनपर्वणि भारतगणराज्यस्य प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्र मोदी-महाभागेन उद्घोषणा कृता आसीत् यत्, स्वच्छभारताभियानं २/१० दिनाङ्कात् महात्मजयन्तीपर्वदिनात् आरप्सयते इति। २०१४ तमस्य वर्षस्य अक्तूबर-मासस्य द्वितीये (२/१०/२०१४) दिनाङ्के नवदेहली-महानगरस्थे राजघाटे प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी भारतं न्यवेदयत्, ""सर्वे स्वच्छभारताभियाने योगदानं यच्छन्तु"" इति। तस्मिन् दिने स्वयं प्रधानमन्त्री स्वहस्ते मार्जनीं धृत्वा नवदेहली-महानगरस्थे मन्दिरमार्गे स्वच्छताकार्यं प्रारभत।

राज्ये भोगाय बहूनि साधनानि आसन् । तथापि विमलवाहनस्य जीवनं वासनारहितमासीत् । आचार्येण अरिदमनेन सह विमलवाहनस्य मेलनम् अभवत् । तदनन्तरं विमलवाहनः साधनायां लीनः जातः । तेन सः पुत्राणां राज्याभिषेकं कृत्वा स्वस्य गुरुणा अरिदमनेन सह तपस्यां कर्तुं गतवान् ।

तस्माद्यस्य महाबाहो () इत्यनेन श्लोकेन भगवान् श्रीकृष्णः युक्तपुरुषस्य बुद्धिस्थिरतां वर्णयति । पूर्वस्मिन् श्लोके भगवान् अयुक्तस्य मनुष्यस्य बुद्धिः कथम् अस्थिरा भवति इत्यस्य वर्णनम् अकरोत् । अत्र युक्तस्य पुरुषस्य बुद्धिः कथं स्थिरा भवति इति कथयति ।

वृश्चिकस्य सहज-अष्टमभावः इति निर्दिश्यते । आरोग्यम्, आकस्मिकलाभनष्टानि, अवमानः, अदृष्टपत्रम्-द्यूतम् इत्यादिभिः प्राप्यमाणाः लाभनष्टादयः, मृतधनं, सम्पत्तिः - एते अंशाः अत्र द्रष्टव्याः ।

अयं कात्यायनो नामाष्टाध्यायीवार्त्तिककारो मुनित्रयीमध्ये परिगण्यते । अनेन रचितेयं स्मृतिः विशेषतः श्राद्धाग्निहोत्रनवान्नयक्षेषु महत्त्वं आरोपयन्ती भाति । कात्यायन-स्मृति स्तावदेकोनत्रिंशत्खण्डैर्विभज्यते । तत्राग्निहोत्रविधानस्य विशेषव्याख्याऽत्यन्तं बौद्धिकी समुपलभ्यते । अग्निहोत्रखण्डे कथं यज्ञादिष्वग्निः संस्ताप्येत्, तत्र पुनः स्त्रीणां मर्यादा कियती, पुरुषेण सह स्त्रीरग्निहोत्रक्रियाविधाने भागभाग् भवितुं शक्नुयाद् वा न वेति विषये महती चर्च्चा बभूव । स्त्रीणां महत्त्वं यज्ञादिक्रियासु समधिकमस्तीति तेन स्पष्टं प्रतिपादितम् । विना स्त्रियं पुरुष एकाकी सन् काञ्चन क्रियां कर्त्तुं न शक्नुयादिति स्पष्टं भणितम् अस्ति । स्मृतावस्याम् आचार-नित्य-नौमित्तिक-श्राद्ध-त्रिकाल-सन्ध्योपासनाविधयः सुचारुतया निरुप्यन्ते । पुनश्च कात्यायनेन ब्राह्मणानां कृते तर्पण-पञ्चमहायज्ञपद्धति-षोडशसंस्कार मृतदाह-प्रायश्चित्तादीनि विधानानि सर्वथा धर्मशास्त्रानु सारेणवश्यमाचरणीयानीति स्मृतावस्यां सम्यक् निरुपितमस्ति ।

१९४० तमे वर्षे आनन्द समाराकून इत्यनेन सिंहलभाषायां नमो नमो माता नामकं गीतं रचितम् । १९५१ तमस्य वर्षस्य नवम्बर-मासस्य द्वादशे दिनाङ्के सर एड्विन विजेयेरत्ने इत्यस्य अध्यक्षतायां काचित् समितिः एतत् गीतम् आधिकारिकतया श्रीलङ्कायाः राष्ट्रगानत्वेन अङ्गीकर्तुं निर्णयम् अकरोत् । एतस्य राष्ट्रगानस्य तमिलभाषायाम् अपि अनुवादः अभवत् । तदनुवादं एम. नल्लाथम्बी इत्येषः अकरोत् ।

भारतस्य, जम्मूकाश्मीरराज्यस्य च अन्यभागेभ्यः श्रीनगराय धूमशकटयानानि सन्ति । मुख्यतः मुम्बई-देहली-हैदराबाद-पुणे-बेङ्गळूरु-तिरुपति-हावडा-जयपुरम्-हरिद्वार-भोपालादिनगरेभ्यः धूमशकटयानानि सन्ति ।

मानसिकशारीरकरोगरहितस्य ज्ञानिनः सुदृढवतः मानवस्य आयुः सुखायुः। एतद्विपरीतं दुःखायुः। अरिषड्वर्गविजितस्य सर्वभूतहिते रतस्य आयुः हितायुः। तद्विरोधे अहितायुः भवति।

मूलगीतस्य प्रथमायाः पङ्क्त्याः ""नमो नमो माता, अपा श्रीलङ्का"" इत्येभ्यः शब्देभ्यः १९५० तमे वर्षे विवादः अभवत् । अतः विवादं शमयितुं १९६१ तमे वर्षे समाराकूल इत्यस्य सहमतिं विना शब्देषु परिर्तनं कृत्वा श्रीलङ्कामाता, अपा श्रीलङ्का इति अभवत् (वर्तमानस्वरूपम् एतत्)।