Kwa bophareng jwa yone fa morwalela o le montsi mo ngwageng makgobokgobo a atlologa selekanyo sa makgolo le masome a matlhano a dikhilomethara go kgabaganya go tswa botlhaba go ya bophirima. Go fa mogopolo ka fa go leng selagana ka teng, fa mongwe a ka ne a lebisisa bontlha bongwe jwa makgobokgobo a le kgakajana,fa o ya le bontlha bongwe jwa one mongwe o ka lemoga gore bogodimo bo farologana le bonnye godimo ga selekanyo sa dikhilomethara tse di makgolo le masome a matlhano a dikhilomethara a le kwa tlase ga selekanyo sa 2m. Ka jalo mmu o monnye o o ka baka phetlogo ee tona.

Hukuntsi, a raya ""dintlha tse nne"",o biditswe ka seemo sa one jaaka nngwe ya metsana e mene mo kgaolong ya yone ya sekaka sa Kgalagadi. O dikhilomethara tse di lekgolo le lesome le bone go tsweng motseng wa Kang, mo tseleng e e tswang Gaborone-Ghanzi. O ka nna le palo ya batho ba le 4,500 (3,807 ka 2001). Bontsi jwa banni ba Hukuntsi ke Bangologa.

Motse o o gaufi wa Otse o nale sekolo sa Moeding College, se se neng sa simolodisiwa ke barongwa ba ga Mmamosadinyana gape e le sekolo sa ba ba nang le bogolo se se eteletsweng pele ke Campbill Rankoromane Community educational center. Setlhopha sa Police XI, bafenyi ba Botswana Premier League ba ngwaga wa 2006, ba ikaegile kwa Otse.

Bontsi ba batho mo profinseng ke Batswana ba ba buang Setswana. Ba bang batho ba ba nnang mo Bokone Bophirima ba akaretsa BaAfrikanere, BaSotho, le BaXhosa. Sekgoga se buiwa e le loleme la bobedi gantsi mo profinseng. Bontsi ba batho ke Bakeresete. (Dipalopalo di tswa go Census 2011 di lokolotsweng ka Phukwi 2003).

Template:Contradict-other Gorewang Kgamane e ne e le kgosi ya Bamangwato go tsweng ngwaga wa 1925 go fitlhelela ngwaga wa 1931 fa a tlhokafala. Morago ga go latlhegelwa ke kgosi Gorewang Kgamane, bogosi bo ne jwa neelwa lelwapa la ga-abo Khama. Ntsalagwe Gorewang Kgamane, yo e leng Sediegeng Kgamane, o ne a nama e le kgosi a tshwareletse morwa Seretse Khama yo eleng Ian Khama bogosi.

Nngwe ya dilo tse di ba thusang ka go dira madi ke bojanala #le fa dikompone tse e le tsa batswa kwa#, thuo ya diruiwa, go loga ditlotwana gape le madirelo a a potlana, le temo-thuo# Kgaolwana ya Okavango ke legae thata ka palo ya batho e e itebagantseng le temo-thuo gore ba kgone go itshelela# Ka ngwaga wa 1975 khutlola ya United Nations Development e ne ya thusa batho mo Gumare le Etsha go godisa botswerere jwa go loga ditlatlana gore di kgone go rekisiwa kwa mafatsheng a mangwe# Ditlatlana le tse dingwe tse dinnye, dipetlo tsa maemo di ne tsa isiwa kwa Gaborone gape tsa isiwa kwa United States le Europa go rekisiwa#

Tutume ke motse mogolo wa Bakalaka, o mo kgaolong ya legare la Botswana. O dikhilomethara tse masome a matlhano go tswa kwa molelwaneng wa Zimbabwe kwa Maitengwe. Toropo e e gaufi ke ya Francistown, e e ka tswang e le dikhilomethara tse di lekgolo.Motse o ke kgaolwana kgolo gape o nale palo ya batho ba le dikete tse a masome le boraro.Go nale dikolo tse dikgolwane di le pedi sa, Denjebuya le sa Pandagala, le se segolwane sa Tutume McConnell College. Se selekanyo sa dikhilomethara tse masome a marataro go tswa ko Domboshaba .