ئاي [ay] - شەمسىيە كالىندارىدا يىلنىڭ ئون ئىككىدىن بىرى. بىر ئاي ئادەتتە پەسىلنىڭ ئۆزگىرىشىگە ئەگىشىپ 28، 30، 31 كۈن بولىدۇ (كەبىسە يىللىرى 29، 30، 31 كۈن). قەدىمكى ئەجدارلار ئۆزلىرىنىڭ ئىشلەپچىقىرىش، تۇرمۇش ئېھتىياجىغا ئاساسەن، ئاينىڭ بەزىدە يۇمىلاق، بەزىدە كەمتۈك كۆرۈنۈشتەك ئۆزگىرىش ئادىتىگە قاراپ ۋاقىت ھېسابلىغان. ئۇزاق مۇددەتلىك كۆزىتىش ئارقىلىق بۇنداق ئەھۋالنىڭ بىر قېتىم دەۋرىيلىشىشى ئۈچۈن 29 ياكى 30 كۈن ئۆتىدىغانلىقىنى ھېسابلاپ چىققان. شۇنىڭ بىلەن «ئاي» ھېسابى مۇقىملىشىپ، ئۇنى ۋاقىت بىرلىكى قىلىپ قوللانغان.

22- ماددا بېقىۋالغۇچى ۋە باقتۇرغۇچى بېقىۋېلىش مەخپىيىتىنى ساقلاشنى تەلەپ قىلسا، باشقىلار ئۇلارنىڭ ئارزۇسىغا ھۆرمەت قىلىشى كېرەك، ئاشكارىلاپ قويۇشقا بولمايدۇ.

18- ماددا جۆرىلەردىن بىرى ئۆلۈپ كەتكەندە، يەنە بىرى قۇرامىغا يەتمىگەن بالىسىنى باقتۇرماقچى بولسا، ئۆلگۈچىنىڭ ئاتا – ئانىسى ئالدى بىلەن بېقىش ھوقۇقىغا ئىگە.

ئوردۇ بالىق (Ordu-Baliq) (خەنچە: 窝鲁朵八里 پىنيىن: huígǔ dānyú chéng)، ئۇيغۇر قاغانلىقىنىڭ تۇنجى پايتەختى، شۇنداقلا كۆكتۈرك خانلىقىنىڭ ھەم پايتەختى. شۇنداقلابۇ پايتەختتە يەر ئالغان بىر قەلئە. ئۇيغۇر قاغانلىقىغا پايتەخت بولغان بولۇپ، زامانىدا مۇبالىق دەپ ئىسىم بېرىلگەن. ئوردۇ بالىق خارابىسى بۇگۈنكى موڭغۇلىيە جۇمھۇرىيىتى ئالدىنقى ھانگاي ۋىلايىتىدىكى دۇنيا مىراسى ئورخۇن ۋادىسىگە جايلاشقان. كېيىنكى موڭغۇل ئىمپېرىيسى پايتەختى قاراقۇرۇم خارابىسىنىڭ 27 كلومېتر شەرقىي شىمالىغا جايلاشقان.

__ بايكاملارنى نەدە مېھمان قىلغىلىرى بولسا شۇ يەرگە كەتسىلە. بىز سىلىدىن داستىخان سېتىۋالمىدۇق... __ دەپتۇ ۋە ئېشەكلىرىنى سايە چۈشكەن شادىلارغا باغلاپتۇ، چاپان-چورۇقلىرىنى سۇپىنىڭ سايە چۈشكەن يەرلىرىگە تاشلاپتۇ. مېھمان بايلار:

دۇنيادا 1.5 مىلىيون كىشى تەرىپىدىن قوللىنىلىدۇ. ئاساسلىق كېلت تىللىرى برېتونچە، گالچە، ئىرلاندىيەچە، شوتلاندىيەچە، كەرنەۋىتچە، مانكسچە قاتارلىقلار.

كېچە [keçə] — كالىندار ھېسابىدا قۇياش ئولتۇرغاندىن باشلاپ تاڭ ئېتىپ قۇياش كۆتۈرۈلگەنگە قەدەر بولغان ۋاقىت. بىر كېچە 12 سائەت بولىدۇ. ئەنئەنىۋى ۋاقىت ھېسابلاش ئۇسۇلىدا بىر كېچە زاۋال (چۈشتىن كېيىن سائەت 5 تىن 9 غىچە بولغان ۋاقىت)، ئەلياتقۇ (كېچە سائەت 9 دىن 11 گىچە بولغان ۋاقىت)، تۈن نىسبى (كېچە سائەت 11 دىن 1 گىچە بولغان ۋاقىت)، باش توخۇ (سائەت 1 دىن 3 كىچە بولغان ۋاقىت)، سۈبھى (كېچىنىڭ ئاخىرقى بۆلىكى بولۇپ، سائەت 3 تىن 5 كىچە بولغان ۋاقىت) دەپ بەش بۆلەككە بۆلۈنىدۇ.

باي ئۈيىگە كىرىپ ئويلاپتۇ، لېكىن خوتۇنلىرى تاپا-تەنە بىلەن بېشىنى ئوچاق ئېتىپ، ئويلىغىلى قويماپتۇ. شۇنداقتىمۇ يەنە ئويلاپ ""ئەقىل"" تېپىپتۇ، ئۈگزىگە يەنە چىقىپتۇ:

قۇرۇقلۇق مەيدان: ئىچ سۇلار (كۆللەر، كۆلچەكلەر، دەريالار) خارىچ خەلقئارالىق چىگرا ۋە\ياكى ساھىل لېنىيىسى بىلەن ئايرىلغان پۈتۈن مەيدانلارنىڭ ئۇمۇمى.

مۇرات ناسىروپنىڭ قازاقىستاندىكى يېقىنلىرىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، مەزكۇر ناخشا كېچىلىكىنى ئەسلىدە مۇرات ناسىروف ھايات ۋاقتىدا ئۆتكۈزۈشنى قارار قىلغان بولۇپ، لېكىن ئۇ تۇيۇقسىز ۋاپات بولغاندىن كېيىن، بۇنى قىلىش مەسىلىسى تۇغۇلغان، نەتىجىدە قازاقىستاندىكى ئۇيغۇر ياشلىرى بىر يەرگە باش قوشۇپ، ئىقتىساد ئاجرىتىش ئارقىلىق بۇ كونسېرتنى مۇراتنى خاتىرىلەش يۈزىسىدىن ئۆتكۈزۈشنى قارار قىلغان.