1936 йисан 25 майдиз Ахцегь райондин Мичегь хуьре дидедиз хьана. Юкьван мектеб ва Дагъустандин университет куьтягьна, ада гзаф йисара райондин Культурадин кIвале ва «ЦIийи дуьнья» газетдин редакцияда кIвалахна. И вири йисара шиирар, гьикаяр, очеркар ва са актунин пьесаяр кхьизва. Абур газетрин ва журналрин чинриз акъатзава, сегьнедилай къалурзава. Ю. Мамедован эсерриз (""Эй, инсан"", ""Шевридин мехъерик"", ""Лагь, гьинава ви муьгьуьббат?"" ва мсб.) дерин гьиссер, хъвер, зарафат ва насигьатар хас я. Заридин гзаф чIалар, ""Шарвили"" хьиз, музыкадал эцигнава, манийриз элкъвенава ва сегьнедилайни радиодай лугьузва.

1973-лагьай йисуз Робин Джульярд мектебдиз кьабулнава. Джон Хаусманан регьбервилик драмадин устIарвал кIелун патал Уильямс Нью-Йоркдиз хъфена. КIелунин кIватIалдик 20 студент акатзавай тир, абурун арада Кристофер Ривни авай тир. КIелунин чIаван къене ада йифен клубра хъвер къведай программаяр къалурзавай тир, гьакIни официантвиле кIвалахзавай тир. 1976-лагьай йисуз Мектеб акьалтIдилай кьулухъ ам Лос-Анджелесдиз экъечIна. Гьана ада са шумуд телешоуда вичин экъечIунар къалурна. Гуьгъуьнлай, адан муаллим Джим Данна лагьана: «сценадал ам кукIваллаз авай тир, адаз сергьятар авачир. Ахпа ада чна колледжда къалурзавай пьесар алава ийизиз эгечIна. Гьа чIавуз адан талантдин чун гъавурда акьуна. Адавай гьар гьи чкадал хьайитIани, гьар гьи роляр хьайитIани ва гьар гьи шартIарра хьайитIани къугъваз жезва».

Шегьер — агьалияр хуьруьн майишатрик квачир, дахьайтӀа тӀимил квай, инсанар яшамиш жезвай чка. Шегьердихъ вичин лишанар ава, ам хуьруькай хкуддай. Тарихдай килигайла, шегьердин агьалийри гьамиша товарар акъудзавай, зтӀар расзавай. Инсанар яшамиш жезвай чка шегьеррин цӀарцӀа авайвилиз къанунралди къуват гузвайди я.

Милетви Исихий лексикографдин фикирдив кьурвал, Европа тӀвар «рагъакӀидайпатан уьлкве, тахьайтӀа мичӀиди» лагьай чӀал я. Са арадлай чӀалархъанри ам рагъакӀидайпатан-семитрин «‘rb» ва аккаддин «erebu» (кьведни «ракъинин акӀун» лагьай чӀалар) гафарихъ галаз гекъигна. ЯтӀани, Мартин Уэстдиз и этимология усал хьтинди аквазва.

Астраханьда авай нугъаяр кьве милли группайрикай ибарат я: къарагашар ва юртадин татарар (юртавияр). XVIII виш йисара куьчери тайифа тир юртавияр даим са чкадал ацукьна Карагали, Кизань (гила Татаро-Башмаковка), Майлегуль (гила Яксатово), Бусдангуль (гила Кулаковка), Казы (гила Мошаик), Джамели (гила Три Протоки) ва Тияк (гила Царёв) хуьрер кутунай. Са кьадар геж абуру Кучергановка, Солянка, Килинчи, Семиковка ва Осыпной Бугор, 1771 йисузни Янго-Аскер хуьрер арадал гъанай.

862 — лай йисуз Новгород шегьерда Рюрика цӀийи урусрин гьукуматдиз бине эцигна. ЦӀуд йисалай къулухъ и гьукуматдин чӀехи шегьер Киев хьана . Сифте и гьукуметдин дин ширк язвай. Гуьгъуьнин 988 — лай йисуз Урусатди христианвал кьабулна. 1100-лай йисара и гьукумат чкӀана пара гъвечи гьукуматриз.

Барселонада 1,615 млн кас яшамишзава. Ин лишандихъай ам Испаниядин кьведлагьай шегьер я, Мадриддин гуьгъуьнал; Европадин союздинни чӀехивилел гьалтайла цӀудлагьайди я. Шегьердин арайра 3,186 млн.кас яшамизава, Барселона тӀвар алай провинциядани — 5,348 млн.кас.