1661 nièng, Sông-dê diŏh buáng-màng-săng-găng săng-mŭk-siŏh-sì bâng-sī, hī sèng-âu ĭ nâ 24 huói, miêu-hô̤ Sié-cū (世祖), ié-hô̤ Ciŏng-huòng-dá̤ (章皇帝). Ĭ gì giāng Hièng-iék dĕng-gĭ. Áng guăng-huŏng gì gōng-huák, Sông-dê sê chók-dâu sī gì, bók-guó mìng-găng ô Sông-dê cāu kó̤ Ngū-dài-săng chók-gă có̤ hù-siông gì gōng-huák, gáu gĭng-dáng gó mâ̤ hiēu cuòi sê-ng-sê cĭng gì.

1622 nièng, tàu ciáh Gĭ-dók-gáu diòng-gáu-sê̤ṳ lì Liù-giù gì Yaeyama diòng-gáu. 1844 nièng, Huák-guók diòng-gáu-sê̤ṳ Théodore-Augustin Forcade lì Liù-giù, ĭ sê tàu ciáh gáu Okinawa-dō̤ diòng-gáu gì nè̤ng. 1846 nièng, Ĭng-guók nè̤ng Bernard Jean Bettelheim lì Okinawa diòng-gáu, diŏh cŭ-uái hŏk-sĭk Okinawa-ngṳ̄, ĭ sê sié-gái gà̤-dēng tàu ciáh kĕk Okinawa-ngṳ̄ huăng-ĭk «Séng-gĭng» gì nè̤ng.

Bìng-tàng găh báe̤k-ūi 25 dô 16 hŭng gáu 25 dô 44 hŭng, dĕ̤ng-gĭng 119 dô 32 hŭng gáu 120 dô 10 hŭng cĭ găng gì Dṳ̆ng-guók Hók-gióng Sēng dĕ̤ng buô, Dài-hāi hāi-méng gà̤-dēng. Bìng-tàng-gâing tū-dê miêng-cék sê 371.1 bìng-huŏng chiĕng-mī. Ciō-tā̤ gì Hāi-tàng dō̤ (海壇島) sê Hók-gióng dék duâi gì dō̤-sê̤ṳ, iâ sê Dṳ̆ng-guók dâ̤ 5 duâi dō̤-sê̤ṳ. Bìng-tàng gâe̤ng dâi-lṳ̆k gì gău-tŭng uòng-ciòng diŏh āi hāi-ông. Bìng-tàng sê Hók-ciŭ-chê 8 gâing diē-sié mì-ék gì dō̤-sê̤ṳ gâing, ciòng-buô liāng-tū dŭ mò̤ diŏh Ĕu-ā Dâi-lṳ̆k gà̤-dēng.

Kobe Bryant (1978 nièng 8 nguŏk 23 hô̤ – ) sê Mī-guók gì siŏh ciáh làng-giù ông-dông-uòng. Ĭ sê diŏh NBA lĭk-sṳ̄ diē-sié gâe̤ng Michael Jordan siŏh-iông chók-miàng, iâ sê ké̤ṳk nè̤ng káng có̤ sê ""Los Angeles Lakers"" giù-dô̤i lĭk-sṳ̄ diē-sié có̤i hō̤ gì siŏh ciáh ông-dông-uòng.

福清使其是平話（閩東語福州語福清腔），復號福清話，福清話通行於福清市大部共平潭，並跟移民流播遘海外。敆海外唐人街（或稱中華街）等福清移民価其地方固是同鄉之間溝通其重要語言。福清話保留不少中古乃至上古其漢字讀音共詞彙，古漢語其活化石。音韻系統有豐富其變化，福清話內部有仂囝差別，差別比較大其是漁溪鎮，當地村落雅大蜀部分人口講其是下南話，是蜀種敆福清話共閩南語之間其方言，隻方言雅像以閩南語為基礎但乞福清話部分同化。但是學界均以福清城區其融城話作為福清話其代表。雖然福清話在聽感上共福州語閩縣腔（福州市區、閩侯蜀帶）有明顯不同，但是兩者敆音韻、詞彙共文法等方面無什乇區別，兩者同屬福州語範疇。同時福清共莆田交界其新厝鎮居民主要使莆仙話。後生囝講福清話其日漸減少，年長者大部只會講而不會寫或使近音字代替。

Măk Dŭ-sṳ̆ (麥都思, Ĭng-ngṳ̄: Walter Henry Medhurst, 1796 n. - 1857 n.) sê Ĭng-guók gì siŏh ciáh diòng-gáu-sê̤ṳ. Ĭ sê Mìng-nàng-ngṳ̄ Băh-uâ-cê gì huák-mìng-ciā.

Gièng-lṳ̀ng câi-ôi gì sèng-âu Dṳ̆ng-guók gĭng-cá̤ huák-diēng iā ká̤. Ĭ bô ciéng-liāng Să̤-câung gâe̤ng Sĭng-giŏng, páh Miēng-diêng, Dài-uăng, Uŏk-nàng, Nà̤-bŏ̤h-ī dēng dēng gì dê-huŏng, cī gūi ciáh ciéng-cĕng ké̤ṳk ĭ cê-gă hô̤ lā̤ „Sĕk-ciòng Ū-gŭng“ (十全武功). Chók-miàng gì «Sé-kó Ciòng-cṳ̆» iâ sê diŏh hī sèng-âu siā gì. Bók-guó, ĭ câi-ôi gì sèng-âu ciòng-guók iā sâ̤ guăng-nguòng tăng-ŭ, cêu lièng ĭ có̤i káng-dâe̤ng gì dâi-sìng Huò-sĭng dŭ sê siŏh ciáh tăng-guăng. ĭ mò̤-niĕ-ài géng-cī.

1844 nièng, Ĭng-guók huák-dông chĭng-liŏh Dṳ̆ng-guók gì Ă-piéng Ciéng-cĕng, Muāng-chĭng páh suŏ, ciŏng Hiŏng-gē̤ng gák ké̤ṳk Ĭng-guók. 1850 nièng diŏh Ièng-mìng-huòng bâng-sī, iù Hièng-hŭng ciék-băng. Miêu-hô̤ Sŏng-cŭng (宣宗), ié-hô̤ Sìng-huòng-dá̤ (成皇帝).