Даосизм (кыд. 道教, пиньинь:dàojiào) – дао дугайында өөредиг, кыдаттарның шагдан тура-ла өөредии. Ооң иштинче шажынның болгаш философияның кезектери кирип турар.

1991 чылда уран чүүл школазын чедиишкинниг дооскаш, улаштыр Кызылдың А. Б. Чыргал-оол аттыг уран чүүл училищезиниң орус улустуң хөгжүм херекселдериниң салбырынче өөренип кирген. Аяна ийиги курска өөренип турда, уран чүүл училищезинге тыва национал хөгжүм херекселдериниң салбыры ажыттынган. Аяна өске салбырның сургуулу турган-даа болза, бызаанчыга ойнаар болгаш хостуг үезинде Татьяна Туматовна Балдаң башкының сургуулдардан тургузуп алганы национал хөгжүм херекселдериниң оркестринге ойнап турган. Училищеге өөренип турган чылдарында Аянаның база бир ынак эртеми – орус улустуң хөгжүм херекселдериниң оркестрин башкарары турган. Оркестрде ойнап турар хөй хөгжүмчүлерни башкарып удуртур талазы-биле чедимчелиг билиг берген башкызы – Ирина Петровна Шевченко.

Кысказы-биле, шуптувус эртем-билиглиг,шынчы-чөптүг, ак-сеткилдиг, дузааргак кижилер болур болзувусса, ал-бодувуска-даа, өскелерге-даа улуг ажык-дузалыг болур бис дээрзинге чигзиниг чок.

Хөлге фишкалар салырының азы оларны солуурунуң орнунга, ойнакчыга, ол сөстү (сөстерни) тургузуп шыдаар азы шыдавас-даа болза, көжүнден ойталаарын чөпшээрээн.

Эгезинде магистраттарның шиитпини күш-биле чедип алыр (кымчылап, бажын кезип шаажылаар) эргезин көргүзүп турар белги-демдек дир. Ооӊ соонда чөптүг чоруктуң кол шинчизи апарган. Фассиялар эвилелдиң, ылаңгыя өгленириниң демдээ бооп турган. Ынчангаш чогаалдарда чамдыкта Купидоннуң кол шинчизи болуп турган.

Чаа үеде фассиялар колдуунда эл-төре (политиктиг) белги-демдектеринге хамааржып турар. Итали фашизм бодунуң адын фассиялардан алган. Чүге дээрге 1919 чылда Рум эзен-хаанныг күрүнени катап тургузар бодал-биле Бенито Муссолини фассияларны (италиян: фашо) бодунуӊ намыныӊ кол белги-демдээ кылдыр шилип алган. Ынчангаш итали фашизмниң кол эл-төрелиг бодалы – хуу кижиниң эрге-ажыы нацияның эрге-ажыынга чагыртыр дээрзин илередиринге тааржыры бо белги-демдекти шилип алырынга база улуг салдарны чедирген. Итали фашистер бодунуң туюл күзелиниӊ илередиирин шенеп, моондак кылдыр шарып каан шывыктарны – ниитилелдиӊ аңгыларының эвилели, балдыны – дээди эрге-чагырга деп тайылбырлап турган. Азы шывыктар шарыын каттыжыышкынныг ниитилел тургузуунуң мөөңнеп алган эрге-чагыргазын, балды үстүккү ат-хүндүнү илередип турган.

Наадым үезинде ТР-ның Чазак Даргазы Ш.В. Кара-оол, өөредилге болгаш эртем яамызының сайыды К.А. Бичелдей Чазактың мурнундан Барыын-Хемчик кожууннуң Аяңгаты ортумак школазынга «Газель» машинаны белекке берген.

Анаа оларга эштенчилеп чораан ажылчыннарга кайыын хол дээр ийийк бис. ""Хол дээр"" деп сөстүң утказы ""кижини согар"", ""эттээр"" бооп турар. ""Хол дээр"" деп быжыг сөс каттыжыышкынында ""хол"" деп сөстүң утказы база дорт бооп турар.

1917 чылдың хувискаалының соонда бүгү башкир курултайлар (хуралдар) Россияның бир республиказы кылдыр үндезин республиканы тургузарын шиитпирлээн.