En 1867, lo bourg es desservi pel camin de fèrre, amb la creacion de la parca de Abancourt sus la linha Amians - Roan, a connectat de contunh al Tréport e a París l'an 1873-1875

(en) Webster C.: Paracelsus, and 500 years of encouraging scientific inquiry., BMJ. 1993 March 6; 306(6878): 597–598.PMCID: PMC1676966 Texte intégral

Peu de changements ont modifié la structure du village lentement élaborée du Modèl:XVe au Modèl:XVIIIe siècle. Au nord, près de la ferme du Parc, subsistent les vestiges de l’ancienne « garenne » du château de Sablé, mentionnée par un document du Modèl:XIVe siècle. Elle consistait en un vaste quadrilatère, bordé de haies vives, en châtaignier, exceptionnelles par leur épaisseur de plusieurs mètres : elles sont encore visibles en bordure de la route entre Sablé et Courtillers.

Per çò qu'ei deu pargue, que compta dab 815 ha au dia de uei (qu'èran 8000 deu temps de la monarquia) qui 93 pertanhen au jardin dessenhat per André Le Nôtre.

Lo CREO Tolosa, Centre Regional dels Ensenhaires d'Occitan de l'acadèmia de Tolosa, es estat creat en 1969. Recampa dempuèi totis los ensenhaires d'occitan, de la mairala a l'universitat. Es devengut un partenari important de las collectivitats territorialas. Li devèm la creacion del CAPES d'occitan, del CRPE bilingüe, de la preséncia d'Inspectors de lenga e cultura regionala coma d'un fum de Conselhièrs Pedagogics d'occitan departamentals e de pòstes de professors d'Universitat o d'IUFM.

U paesi di Balogna hè statu mintuvatu qualchì vira da e scrivani corsi. Per asempiu, da Monsignori Di La Fuata: (Preti Santu, Girendu a Corsica):

Que's morí aus 39 ans a París de la tuberculòsi e qu'ei sepelit dens lo cemitèri deu Père Lachaise (desseparat deu son còr qui ho miat e conservat en Polonha).

Solitaris, los mascles adultes defugisson lo contacte dels autres mascles e senhalan lor preséncia sus un territòri en daissant de marcas pudentas.

En 39, Caligula concentra de tropas près de Bolonha de Mar e i fa edificar un far monumental, puèi renòncia inexplicablament a tot desbarcament. En 43, l'emperaire Claudi vòli neutralizar la region druidica susseptibla d'èsser un ferment nacionalista en Gàllia, e que las basas demoran en Britània. L'interés dels comerciants romans tanben podèt influenciar sa decision, alara que se servís visibament del rei Verica, espoliat de son reilame pels Catuvellauni, coma pretèxte a l'invasion. Enviá en Britània quatre legions: II Augusta, IX Hispana, XIV Gemina e XX Valeria Victrix, comandadas per Aul Plauti, ancian governaire de la Panònia, Flavi Vespasian, lo futur emperaire e Osidi Geta. Los istorians estiman a uns 40 000 òmes lo còrs de debarcament que mena la conquista del sud de la Britània de 43 a 47. La batalha decisive se debana lieu sur la Medway près de l'actuala Rochester. Claudi d'esperel s'anèt fins en Britània, per tornar celebrar son triomf a Rome e prene lo títol de Britannicus, que transmet a son filh.