1920 senesi Vatandaş cenki vaqtında “qızıllar” Vrangel ordusını tar-mar etip Qırımnı işğal etkenden soñ Yaltada bolşevikler esirlikke teslim olğan aq zabitler, askerler ve qaçmağa yetiştiramağan akisinqilâpçilerni kütleviy tarzda ölüm cezasına oğrattılar. Bazı menbalarnıñ malümatına köre Yaltanen onıñ etrafında 1920 senesi zarfında bir qaç on biñlik kişi öldürildi.

Zaporijjâ (ukraince Запоріжжя, evelki adı — Aleksandrovsk) - Ukrainada bir şeer, Zaporijjâ vilâyetiniñ merkezidir. Ealisiniñ sayısı 988 000 (2008 senesi). Özü özeniniñ yalısında buluna. Özen limanı ve müim demiryol qavuşağıdır. Müim sanayılar — maşna müendisligi, madencilik, himiya ve qurucılıq sanayısı.

Aşağı Şuma (ukraince Нижня Кутузовка, Нижня Шума, rusça Нижняя Кутузовка, Нижняя Шума) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 843 kişi (2001 senesi).

Üsein Şamil Toqtarğazı özüniñ qısqa ömüri içinde pek çoq şiirler, “Mollalar proyekti”, “Aqılsız noğay”, “Raimsiz balalar”... pyesalarını ve “Seadet adası” povestini yazdı. Onıñ eserlerinde faqır-fuqarelerniñ menfaatları qorçalana, emekçi halq çar ükümetiniñ ve onıñ zabitleriniñ zulumına ve horluğına qarşı küreşke çağırıla, baylar, mırzalar ve ruhaniyler külküge alınalar. Demokratik oca ve şair olğan Üsein Şamil Toqtarğazını istismarcı sınıflar özleriniñ duşmanı saya ediler. Mına bu baylar ve ruhaniyler, 1913 senesi,yazıcı daa 32 yaşında olğanda, onı Kefe rayonındaki Qarcibiye köyünde canavarca öldürdiler.

Qırım prokuraturasınıñ terkibi yañı şekilde tasdiqlanğanına qadar, şeer ve rayon prokuraturalarınıñ erkânı defalarca deşip turğan. Şeer prokuraturalarınıñ sayısı 5-ke qadar eksile edi ve 11-ge qadar arta edi, rayon prokuraturalarınıñ sayısı 11 ve 35 arasında edi. 1947 senesinde vatandaşlarnıñ muracaatları yañı seviyede baqılıp başlanğan edi.

1910-1912 arasında ""Dobruca Sadası"" ve ""Teşviq"" gazetlerinde yazıcı olıp çalıştı. 1914-de Mecidiye şeerine yerleşip, musulman mekteplerinde Türk tili ve edebiyatı dersleri berdi.

1938 senesi Qırım radiokomitetinde qırımtatar tilinde edebiy eşittirüvler bölügi açıla ve Memet Müyedinov oña muarrirlik vazifesine davet oluna. Bu işte 1941 senesi cenk başlanıp, orduğa tekrar çağırılğan vaqıtqace çalışa.

Qıbrız Cumhuriyeti (yunanca Κυπριακή Δημοκρατία - Kypriakí Dhimokratía; türkçe Kıbrıs Cumhuriyeti) - Aq deñizniñ şarqiy qısmında Qıbrız adasında bulunğan bir devlet. Aslında tek adanıñ cenübiy parçasını kоntrоl ete ve tek Qıbrıznıñ rum cemiyetini temsil ete. Türkiye tarafından tanılmağan.

Molla Eli (ukraince Молла-Елі, Комишинка, rusça Молла-Эли, Камышинка) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 163 kişi (2001 senesi).

Ayrıca devlet havayolu şirketi Air Koryo, yapan uçuş havaalanı Сунана Pekin (PEK), Shenyang (SHE), Bangkok (BKK) ve Vladivostok (VVO). Hareket de düzensiz, charter uçuşları, Makao (MFM), Incheon (ICN), Yangyang (YNY) ve bazı japon bir yer. Air Koryo de hitap birkaç iç hatlar.

Cafer Ğafar, 1898 senesinde Aqmescit cıvarında Tav Dayır köyünde doğdı. İlk mektepten soñ Tav Dayır medresesinde oqudı. Medreseni bitirgen soñ 1920 senesine qadar köylerde muallimlik yasadı.