Formalmain sa tracti d’in prosimetrum, vul dir d’ina cumposiziun ch’alterescha tranter prosa e vers. In model correspundent furma d’ina vart la ‹Consolatio philosophiae› da Boëthius, da l’autra vart ils manuscrits dals trubadurs occitans, en ils quals las chanzuns dals trubadurs èn vegnidas cumplettadas posteriuramain cun raquints che tractan a moda anecdotica las circumstanzas da la vita ed istorgias d’amur da quels (uschenumnads razos). La ‹Vita nova› reprenda 31 poesias liricas da Dante (25 sonets u sonets dubels, 5 canzone u stanzas da canzone, ina ballada) e cumplettescha quellas cun divisioni (explicaziuns dal cunteng) e ragioni (raquints davart la genesa da las poesias). La sutdivisiun odierna da l’entira ovra en 42 u 43 chapitels n’è betg autentica, vul dir betg documentada en furma da manuscrits, mabain deriva da l’emprima versiun stampada dal 1576 sco er da l’ediziun dad Alessandro Torri (1842).

La Mar Caspica (arab: البحر الأحمر al-Bahr al-ahmar; ebraic: 'ים סוף Yam Suf; Tigrinya: ቀይሕ ባሕሪ QeyH baHri)) è ina mar u golf da l'Africa e da l'Asia. Sia surfatscha approximativa è 438,000 km².

La part settentriunala dals Pajais Bass (enfin il 1795 Republica da las set provinzas reunidas, pli tard Republica batava e Reginavel d’Ollanda) è vegnida reunida cun la part meridiunala (ils Pajais Bass ch’eran oriundamain en possess da l’Austria habsburgaisa sco er l’anteriur chapitel catedral da Lüttich) al Reginavel unì dals Pajais Bass.

La vopna è ina cumbinaziun da la vopna dals Signurs von Valendas (trais cullas en argient (alv)) e da quella dals Mont auf Löwenberg quinads cun els, ch'ha era contribuì las colurs a la vopna da la vischnanca.

L'auter chastè, sper l'emprim, vegn numnà Palazzo Nuovo (palazi nov) u simplamain Palàsi (tenor il dialect da lieu) ed è vgnì surlaschà dal marches Manfredi Landi ad intginas famiglias. Enfin ils onns 1980 ha el alloschà la suletta apoteca dal lieu che sa chatta uss a la Via Garetti.

Simon e Milo ein buns amitgs. Nicole ei l'amitga da Milo, denton era Simon muossa intress dad ella. Milo ha ina buna relaziun cun sia mumma adoptiva Silvana, ina meins buna denton cun siu bab adoptiv Arno. Lez ha in schliet meini da Nicole, l'amitga zuppada da Milo ed era da Simon tegn el buc bia. Simon ha ina fetg buna relaziun cun ses geniturs, els capeschan bein in l’auter. Ina speciala relaziun ha Simon cul luf tscherver. El ei adina leu, cura che Simon drova empau forza.

Lens (tudestg Leis) è ina vischnanca politica svizra en la part francofona dal chantun Vallais. Ella è situada en il distric Sierre (tud. Siders).

L’autur stat sur si’ovra. Atmosferas, maletgs u istorgias ch’el ha manà natiers, po el destruir d’in mument a l’auter u als transfurmar a moda surumana.

En il 16avel tschientaner è la refurmaziun sa fatga valair relativamain spert, ma en il 17avel tschientaner l’han ins pudì rebatter. Questa defensiun da la veglia cretta consideravan blers regents habsburgais sco lur missiun la pli impurtanta.