Aischndlisch is die Haad (gschriwwe ""Haardt"") när alläns de Õõschdiehch vunde Rhoieewene zum Pälzawald enuf bis uf die Gipl, also ä Onänonnaraihung vun Bärschflonge. Un dodenoo hod mär di Bärsch dehinna frija es ""Haardtgebirge"" gschännd - än uumechlische Nome. Saidde Umbenennung in Pälsawald sollds aischndlisch dodemid passee soi, awwa dorsch die vielfäldisch ald Lideradur zum Pälsawald - där waa hald schun frieh än Grund fär driwwa zu schraiwe - dodorsch schbuggd där alde Begriff midde unaschiedlischsde Definizione haid noch dorsch Främdefiera un is sogaa in zwäddklassische naijare ""Fachbiescha"" noch zfinne.

Zum erschdemol urkundlisch äwähnt worre is Lomsem im Johr 768, un zwar im Lorscher Codex. Mer nimmt awwer oo, dasses schun ä paar Johr vorher exischtdiert hot. Sellemols hot Lomsem äm Kloschter Weisseburg g'härd, un des widderum hots als Lehe on die Grafe vun Loininge gewe. Abm 13. Jahhunnerd is Lomsem dursch Ridder verwalded worre, die wu a im Dorf selbscht gewohnt hän, un zwar dort wu mer heid noch es Lomsemer Schloss sehe konn (in de Junkergass 1). Im Johr 1323 hot Lomsem es Schdadrecht krieht, mid Schulthees un allem drum un droo. 1389 hän die Palzgrafe es Kommondo iwwernumme, 1410 waren donn die Herzegg vun Zwääbrigge neie Lehensherre.

De Mondsee isch änna vunde achd Baggaseeje im Schbaijmara Binsfeld, wuma mol Kies kold kabd hodd. De See lischd im neadlische Deel vunde Rhoiniedarung vun Schbaija im Schdadddeel Schbaija-Noad. De See geed 17 Meda runna oande diefschde Schdell un lieschd neadlisch vum Sunnesee un weschdlisch vum Biasiedasee.

In Såndhause hot da daitsch-russische Kombonischt Georg von Albrecht (1891–1976) etlische Werke, unner annerem e Schdreischtrio, sei värdi Klaviersonat un große geischdliche Komposizione ferdischgschdellt: Requiem (opus 84), Te Deum (opus 85) un de Sunnengsång vum Heilische Franziskus (opus 86).

Nochde Iwwanoahm vunde Palz duachs Kenischraisch Baijan hoddmade Nabf 1822 siedlisch vum Dumm widda uffgschdelld, 1853 donn widda on soin frijare Blads un donn inde Dummgaade gschdelld. Des hoddma donn 1871 un 1877 nomol gmachd. Fadie 900-Joah-Faija vum Dumm 1930 hoddmoan donn widda voam Dumm, awwa weschede Schdrooß ä bissele newe soim frijare Blads uffgschdelld. Said 1989 schdeeda wie saidm Middlalda widda om rischdische Blads.

Sai erschdi urkundlich Erwähnung had de Ord am 3. Juni 1290 als Eynot gefunn. De Ord war schunn wesendlich friejer besiedeld. Nah vun de Mindung vum Schwazbach in die Blies is 1928 es Fundamend vun erer salierzaidlich Turmhichelburch freigeled wor. Haid is dodevun nix meh se siehn. Glaichzaidich had ma als Spolie vemauerde Bruchschdigger vun Reliefs, die eme remische Hailichdum zuseordne sinn, gefunn. Dodruff daid wahschainlich ah die Ordsbezaichnung „alder Haidebuchel“ im Johr 1554 dorch de Tilemann Stella hien.

Reiskerje is e Schdaddeel vun Humborch im Saaland mit 1.444 Inwohner (Schdand: 1. Februar 2005). De Ord med de domolich Parrkerch Mariä Himmelfahrd is im Johr 1131 als Schengung vum Graf Friedrich von Saawerde an es Kloschder Werschwiller erschdmols urkundlich erwähnd wor. Die heidich Kerch is die Ufferstehungskerch am Dorfpladz in de Richardstroß.