Kike ningo ohóma ombopu hi´árpa opaite hendárupi, ikatu ñamboysýi: Inglaterra, Escocia, Francia, Alemania, Israel, ha hetave tetã Europa ha Sudamérica-pe.

Ñembo’e Novenario rehegua, oñepyrũ 7 jasyporundýpe, raẽteve ojejapo Celebración de la Palabra ha upéi oñeñembo’e Rosario, opávo oiko Sorteo. Novenario opa 15 jasyporundýpe.

Imitãme ohasa mb’ehao San José Paraguay peguávape, oñemoarandu aja, opytu’u jave oho pe estancia ha obraje ituvakuéra mba’évape, oĩva táva Rosario, tetãvore mokõiha San Pedro, Paraguáipe.

Ypekũ (karaiñe'ẽ: pájaros carpinteros) - (Picidae) ha'e peteĩ guyra juehepehẽ tuicha iterei orekova 218 guyra juehegua kuéra. Ko mymba oikove opa renda ñande Yvórape, ndoikove mante Auteralia, Madagaka ha tenda ro'y etéva.

Ko reservare ojere pe ypa ojapova’ekue omba’apo ñepyrũramo guare pe usina de Itaipu. Oikóramo ary 1982-pe, hetaiterei mba’e ojapova’ekue umi pokõi pa pokõi municipalidad oĩva ijerére. Ko ypa japopyréva ha’ehína oĩva umi tuichavéva apytépe arapýpe, oguereko 29 millones m³ ha 200 km ipukukue. Ojeipapátarõ umi bahías, ensenadas ipukukue oguahẽta 1.400 km.

Ary 1970-pe, Mario García Siani ohechauka Teatro Municipal-pe hembiapokue hérava “Mundo sinceridad”. Ary 1989 guive, omotenondékuri Vy'aguasu Rochas Ysapu rehegua. Ary 1998-pe ñane retã ruvicha ome'ẽkuri chupe jopói tuichavéva ha'éva Orden Nacional al Mérito, Grado de Caballero-pe. Ary 2011-pe, ohechaukákuri hembiapo “Paraguay Bicentenario”, herakuãva'ekue ñane retã tuichakue javeve. García Siani oĩkuri ñane retãme Organización Internacional del Folklore CIOFF rérape. Ary 1998-pe, omoñepyrũkuri ""Terere Vy'aguasu"", Itakyrýpe ha upe rire -Mario García Sianirembijerure rupi- ary 2011-pe, oñemboajékuri léi 4261 he'íva terere ha'eha ñane retã mba'e teete.

Avei dique represa, orekóva 808 m pukúkue, embalse orekóva material suelto haimetévai 65 km, ombotýva mokői jyva odividíva isla Yasyretă; péicha central hidroeléctrica péva omoĩva parcialmente péva, peteĩha pared espolon basáltica ogueraháva falla osyrýva dirección NE-SO sustrato provincia Corrientes, ha omoheńóiva umi salto. Ińextremo omoirű costa argentina, táva Rincón Santa María, paraguaya gotyo, omoirűva Santos Cosme ha Damián. Ko lago artificial osęva ysyry rapégui ohupytýva 21 m nivel previo ŕri, omo’ăva 1600 km².

Oho ka'i farrahape ojeroky ha ovy'a vailehápe. Upeingo añtende kichiha oheño rehe ha oiko vai hapicha ndive, oho hapykuévo ha oñorairõ hikuái.

Ajutyrõka jepuru oñepyrũ ojaho'i hag̃ua kamisa votõnguéra. Heta tendápe mba'apohára oipuru va'erã ajutyrõka, umi tekojoja rógape techapyrãme.

Ko ñe'ẽngue Malvinas (Malvina) ou tera Malouines, ygapóra Hyãsia pegua Louis Antoine de Bougainville ome'ẽva ko tera ary 1764 pe, jemandu'a hag̃ua pe táva Saint-Malo tetã Hyãsia-me. Ko ñe'ẽngue Falkland ou ko ñe'ẽjoaju Falkland sound.

Táva Karapeguápe tape tuichamba’evéva ohasáva táva mbytépe ha’e ruta I Mariscal Francisco Solano López, ombojuajúva táva guasu Paraguaýre ha ambue tendáre tetãvore pegua. Tapekuéra katu heta yvyreíva (terraplenados y enripiados) ombojuajúva tava’ivéva oñondive ha táva guasu tetãvore pegua.