ପ୍ରାଚୀ ନଦୀ ବା ପ୍ରାଚୀସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ କଟକ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଓ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରବାହିତ ଏକ ପୁରାତନ, ମାତ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର ନଦୀ। ସଂସ୍କୃତ ପଦ୍ମପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଚୀ ନଦୀ ଗଙ୍ଗା ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପୁରାତନ। ପୁଣ୍ୟତୋୟା ପ୍ରାଚୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ନଦୀକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ପୁରାଣ ଓ ଇତିହାସ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ନଦୀଟିର ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୬୦ରୁ ୭୦ କି.ମି. ମଧ୍ୟରେ । ଏହି ନଦୀ କୂଳରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ଦେବପୀଠ ଓ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଶୈବ, ବୈଷ୍ଣବ, ଶାକ୍ତ, ବୌଦ୍ଧ, ଜୈନ ଆଦି ନାନାଦି ପରମ୍ପରାର ବିଚିତ୍ର ସହାବସ୍ଥାନ ଏହି ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ ରହିଛି । ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ପ୍ରାଚୀନଦୀର ଉଲ୍ଲେଖ ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ମିଳିଥାଏ । ଐତିହାସିକ ମାନଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରାଚୀ ମହାନଦୀର ଏକ ପୁରାତନ ଅଂଶବିଶେଷ ।

ପ୍ରାୟ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ସଂଖ୍ୟକ କେଶ୍‌ରେ ଏପସ୍ଟେନ-ବାର ଭୁତାଣୁ (Epstein–Barr virus ବା EBV)) ଯୋଗୁ ଏ ରୋଗ ହୁଏ । ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ ଓ ଏଚଆଇଭି/ଏଆଇଡିଏସ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ରହେ । ମୂଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଲିମ୍ଫୋମା ଯଥା: କ୍ଲାସିକାଲ ହଜକିନ୍ସ ଲିମ୍ଫୋମା ଓ ନୋଡ୍ୟୁଲାର ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ-ପ୍ରିଡୋମିନାଣ୍ଟ ଲିମ୍ଫୋମା (nodular lymphocyte-predominant Hodgkin lymphoma) ଦେଖାଯାଏ ।

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଭିକ୍ଟୋରିଆ, ନ୍ୟୁସାଉଥୱେଲ୍ସ୍, ପଶ୍ଚିମ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କଳାବାଘ ବୁଲିବାର ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଏହି “ଭୂତ ପ୍ୟାନ୍ଥର୍” ବିଲେଇ, କୁକୁର ଓ ଅନ୍ୟ ଗୃହପାଳିତ ଗୋରୁ ମାରି ଉଠାଇ ନେଇଯାନ୍ତି । “ଏନିମଲ୍-ଏକ୍ସ୍ ନ୍ୟାଚୁରାଲ୍ ମିଷ୍ଟ୍ରିସ୍” ଏହି “ଭୂତ ପ୍ୟାନ୍ଥର୍”ମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥିଲା । ସ୍ଥାନୀୟ ଗବେଷକ ମାଇକ୍ ୱିଲିୟମ୍ସ୍ ସେ ଅଞ୍ଚଳରେ ମିଳୁଥିବା ପଶୁଙ୍କ ଲୋମ, ମଳରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ କୁକୁର ବା ବିଲେଇ ବୋଲି ଜଣା ପଡ଼ନ୍ତି । ୱିଲିୟମ୍ସଙ୍କ ମତରେ ଚିଡ଼ିଆଘରେ ଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଲୋମ, ମଳ ଇତ୍ୟାଦିଠାରୁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ଭିନ୍ନ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ପରୀକ୍ଷାଗାରରେ ଏହା ପରୀକ୍ଷଣ ହେଉଥିଲା ତାହା ଏହିସବୁ ଲୋମ ଓ ମଳର ପରୀକ୍ଷଣ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କରିପାରିନଥିଲା ଓ ଏହାର ପରିଚୟ କୌଣସି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦିଆଯାଇ ନଥିଲା ।

ଅଟା ଚକୁଳି: ଅଟା ଚକୁଳି ଅଟାରୁ ତିଆରି ଚକୁଳି ପିଠାକୁ ବୁଝାଇ ଥାଏ । ଏହା ଅଟା, ଲୁଣ ଓ ପିଆଜକୁ ଗୋଳାଇ ତାବାରେ ଭାଜି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଅଦା ଛେଚି କରି ଏଥିରେ ପକେଇଲେ ଏହାର ସ୍ଵାଦ ଆହୁରି ବଢିଯାଏ । ada

ହେପାଟାଇଟିସ ବି ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧକ ଟିକା ଦେଲେ ସିରୋସିସ ପ୍ରତିରୋଧ ହୁଏ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣ ଉପରେ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ଆଂଶିକ ଭାବରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଚିକିତ୍ସା: ଅଧିକ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତି ନ କରି ଦେବାକୁ ଓ ଏହାର ଜଟିଳତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ ରଖାଯାଏ । ମଦ ବା ଆଲକୋହୋଲ ଏଡ଼େଇବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।ଆଣ୍ଟିଭାଇରସ ଔଷଧ ଦେଇ ହେପାଟାଇଟିସ ବି ଓ ସି ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ସ୍ଟିରଏଡ ଦେଇ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ହେପାଟାଇଟିସ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ପିତ୍ତନଳୀ ପଥ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲେ ଉର୍ସୋଡିଓଲ ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ । ହେପାଟିକ ଏନ‌କେଫାଲୋପାଥି, ସ୍ଫିତ ଏସୋଫେଗସ ଶିରା ଓ ଫୁଲା ନିମନ୍ତେ ଦରକାରୀ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଗମ୍ଭୀର ଧରଣର ସିରୋସିସ୍ ଥିଲେ ଯକୃତ ଟ୍ରାନ୍ସପ୍ଲାଣ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା କରିହେବ ।

- ରୁଡ୍ୟାର୍ଡ୍ କିପଲିଂଗଙ୍କଦ୍ଵାରା ଲିଖିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ “ଦ ଜଙ୍ଗଲ ବୁକ୍” ପୁସ୍ତକରେ ମଣିଷ ଛୁଆ “ମୋଗଲି”ର ବନ୍ଧୁ ଓ ଶିକ୍ଷକ “ବଗୀରା” ଚରିତ୍ରଟି ଏକ କଳା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ।

ରୋଗୀର ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷା କଲେ କମ୍ ରକ୍ତ ଚାପ, ଦୃତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି ଓ କମ୍ ଅମ୍ଳଜାନ ସାଚୁରେସନ୍ ଦେଖାଯାଏ । ଶ୍ଵାସ କ୍ରିୟା ହାର ଦୃତ ହୁଏ ଓ ଏହା ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯିବାର ଦିନେ ବା ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖା ଯାଇପାରେ । ଛାତି ପରୀକ୍ଷାରେ କିଛି ଅସାଧାରଣ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ପଟର ଛାତି ଅଳ୍ପ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ । ପ୍ରଦାହ ହୋଇଥିବା ବଡ ଶ୍ଵାସ ନଳୀରେ ବାୟୁ ଗତି କଲା ବେଳେ ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ତାହାକୁ ବ୍ରୋଙ୍କିଆଲ ଶ୍ଵାସ(bronchial breathing) କହନ୍ତି ଓ ଏହା ସ୍ଟେଥୋସ୍କୋପ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଶୁଣାଯାଏ । ପ୍ରଶ୍ଵାସ ନେଲା ବେଳେ ସଂକ୍ରମିତ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ ଉପର ଛାତି ଉପରେ ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ ତାହାକୁ କ୍ରାକ୍ଲ୍ ବା ରେଲ୍ସ୍(Rales) କହନ୍ତି । ପର୍‌କସନ୍ କଲେ ଛାତି ଶବ୍ଦ ନିଦା ଲାଗେ ।