Филологи наукын доктор, профессор Л.П. Васикова 1927-шӹ ин 28 майын шачын. Ӓтя-ӓвӓде шагал кодшы ӹдӹр цилӓ ясым сӹнген, пӹтӓри педучилищӹм, вара Марпединститутын историко-филологический факультетӹм тымень лӓктӹн. Тишток пӓшӓш ассистентеш пырен. 1951-1954-шӹ ивлӓн Эстоништӹ, Тарту университетӹштӹ, аспирантурышты тыменеш. Тенге ӹнянӹн наукын корным такырташ тӹнгӓлеш, тӹнг пӓшӓ вӓржӹ Марпединститут лиэш. Руш йӹлмӹ кафедрашты, анзыкылашы тымдышывлӓм йӓмдӹлӹмӓштӹ доцент шўм вашт йыштылеш. 1984-шӹ и гӹц Мары госуниверситетӹш ванжа. 1985-шӹ ин марын ӹдӹрӓмӓшвлӓ логӹц сек пӹтӓри филологи наукын доктор лиэш. А вес ин тӹдӹлӓн профессор лӹмӹм пуат. Руш дӓ общий языкознанин кафедрамат вуйлатен.

Кого Шӹндӹр сола тенгеок Изӓрня сола - Суасламарыштыш Моргауш кымдемӹн Кого Шӹндӹр ӓнгӹр тӹрӹштӹш сола. Солашты 1500 эдем ӹлӓ. Цикмӓ - Шывашар шоссе вӹлнӹ вӓрлӓнӓ.

Ирвел Машоналенд (англла ‎‎ Mashonaland East Province ) — Зимбабвен провинцижӹ. Вуйхалажы: Марондера. Провинцин территорижӹ: 32 230 км². 2002-шы ин тӹштӹ 1.1 млн. эдем ӹлен.

Ыжар шӹргӓн амазон (латинлӓ Amazona viridigenalis) — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Мексикышты вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 31–35 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.

Гак (латинлӓ Momordica cochinchinensis) — кого охырец йишвлӓн йыхыш пырышы фруктан кушкыш. Момордика кохинхин (лат. Momordica cochinchinensis) — ик иӓш вӹдӹлӓлтшӹ кушкыш. «Гак» — ти кушкышын кӹцкӹн лӹмжӹ. Гакым Вьетнамыштыш традициӓн медицинӹштӹ кычылтыт.

1920-шы ивлӓн сирӹмӹ лыдышвлӓштӹжӹ пиш шӹрен махань-шон аллюзивлӓм цакленӓ. 1925 – 1930-шы ивлӓ лошты Мандельштам лыдышвлӓм сирӓш цӓрнӓ, прозым сирӓ. 1923-шы ин сирӹмӹ ӹшке ӹлӹмаш негӹцеш сирӹмӹ «Жепӹн шужгымыжы» (Шум времени) паштек Гогольын мотввлӓэш «Египетӹн маркыжы» (Египетская марка, 1927) лӓктӹн. 1928-шы ин «Лыдышвлӓ«» лӹмӓн книгӓжӹ лӓктӹн. Тенгеок «Поэзи гишӓн» пӓшӓжӓт ти инок сотым ужын.

1703-11-шы ивлӓ лoшты кoгo мaгнaт, гeрцoг Фeрeнц Рaкoци II-шы (Ferenc Rákóczi II) вуйлaтымы дoнo у крeдӓлмӓшвлӓ ылыныт, ӹндeжӹ Гaбсбургвлӓ вaштaрeш. Нo Aвстрин aрмижӹ тидӹм лaксыртeн кeрдӹн. Ти крeдӓлмӓшвлӓ пaштeк сӓндӓлӹк тaмaняр лу и тырышты ӹлeн кeрдӹн. Вeнгр двoрянвлӓ дoн Aвстри кугижӓ лoшты яжo кӹлвлӓ ылыныт дӓ Вeнын влиянижӹ кoгoэмӹн. Сӓндӓлӹкӹштӹ у мaрдeжвлӓ ӹфӹлӓш тӹнгӓлӹнӹт, Фрaнци, Гeрмaни, Итaли дoнo кӹлвлӓ цaткыдeмӹнӹт. Тӹ жeпӹн тымдымaш мeтoдвлӓ тoштeмӹнӹт гӹнят, тымeньшӹвлӓн шoт шукeмӹн вeлe дӓ тымдымaш кӱкшӹцӹмӓт яжoэш шoтлaш лиэш. Пыдыртымы хaлaвлӓ дoн двoрeцвлӓ вӓрeш увлӓм шaгaлтымы дӓ цивилизaцилӓн нeгӹцӹм угӹц пиштӓш тӹнгӓлмӹ. Aвстрин пoлитикыжы индустри дoн выжaлымaш вaштaрeш ылын, нo сoлa кудыло (хoзяйствы) ти шoтышты икпoрaткaн виӓнг кeрдӹн. Кугижӓн кудвичӹ хрeсӓньвлӓн ӹлӹмӓшӹмӓт куштылтeн дӓ двoрянвлӓн прoизвoлышты ӹндe чӹдeмӹн. Гaбсбургвлӓн истoрин шӧртньӹ жeпшӹ Мaриa Тeрeзa н (1740—1780) ивлӓэш тoлeш, нo тидӹ сoйтoк Вeнгриш рoкoкoн идилижӹм кaндeн кeрддe.

Церкӹ (греч. Κυριακη (οικια) — Йымы пӧрт) — архитектур ансамбль, кышты йымы ыдылмы процессвлӓм эртӓрӓт. ""Церкӹ"" шамакым православи, католицизм дӓ протестант (лӱтеран) религи гишӓн попымы годым кычылтыт.