GFW (Ĭng-ngṳ̄: Great Firewall of China), iâ hô̤ lā̤ Huòng-huōi Diòng-siàng (防火長城), ciáng-sék miàng-cê hô̤ lā̤ Dṳ̆ng-guók Guók-gă Huòng-huōi-chiòng (中國國家防火牆), sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók diŏh cê-gă guók-gă diē-sié có̤ gì siŏh ciáh iā duâi gì huòng-huōi-chiòng. Siék-gié ciā nó̤h gì cūng gĕ̤ng-tiàng-sṳ̆ sê Dṳ̆ng-guók Gĕ̤ng-tiàng-iêng gì iêng-sê̤ṳ Huŏng Bĭng-hĭng.

Buŏk-hāi-guók (渤海國, Dièu-siēng-ngṳ̄: 발해) iâ hô̤ lā̤ Cīng-guók (震國, 진국), sê Dièu-siēng gâe̤ng Muāng-ciŭ lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì siŏh ciáh guók-gă. Gŏ̤-guó-là̤ ké̤ṳk Sĭng-lò̤ miĕk-uòng ī-hâiu, ô siŏh buô-hông gì Gŏ̤-guó-là̤ nè̤ng cāu kó̤ Muāng-ciŭ, gâe̤ng hŭ-uái gì nè̤ng cà̤ gióng-lĭk Buŏk-hāi-guók. Buŏk-hāi nàng biĕng sê Tūng-ék Sĭng-lò̤, ciā sì-dâi ké̤ṳk Hàng-guók hŏk-ciā hô̤ Nàng-báe̤k-guók.

韓國乞日本滅囇以後，伊其國民都盡去不滿。1919年3月1號，朝鮮全國其儂發動反對日本其“三一運動”，乞日本殖民政府鎮壓，刣死嘢価儂。李承晚茲蜀陣獨立運動家走去中國，着上海成立“大韓民國臨時政府”，繼續反抗日本其統治。這“大韓民國臨時政府”着1938年跟蔣介石走重慶去，敆中國抗日戰爭其辰候，派儂去對手中華民國國民政府。固有其朝鮮儂走去滿洲，共夫塊其儂組成“東北抗日聯軍”。

Hâ Chák-lī 1825 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ chók-sié diŏh Mī-guók Mā-sák-chū-sáik-ciŭ, 1852 nièng 10 nguŏk 13 hô̤ chăng-gă diē Mī-guók Gŭng-lī-huôi gì có̤ mŭk-sṳ̆, dùng nièng 11 nguŏk 3 hô̤ ké̤ṳk puái gáu Dṳ̆ng-guók. Ĭ 1853 nièng 4 nguŏk 16 hô̤ gáu Hiŏng-gē̤ng, 6 nguŏk 9 hô̤ gáu Hók-ciŭ, siŏh-sié ṳ̀-diông gì guŏng-ĭng dŭ găk Hók-ciŭ duòng-gáu.

Bâng-dŭk (病毒) sê siŏh cṳ̄ng mò̤ sá̤-bău hìng-tái gì sĕng-mêng-tā̤. Ĭ iù siŏh ciáh hŏk-sŏng hŭng-cṳ̄ (DNA hĕ̤k-ciā RNA) gâe̤ng lāung-băh-cék cŭ siàng.

Mìng-dĕ̤ng dê-kṳ̆ (bău-guák Hók-ciŭ gâe̤ng Nìng-dáik) chŭi-iòng gáuk-dê gì kēu-ĭng dŭ mâ̤ siŏh-iông, dáng-sê dâi-gă-nè̤ng dŭ sāi „Bàng-uâ“ (平話) lì chĭng-hŭ ĭ.

Ngṳ̄-ngiòng hù-hô̤ gâe̤ng sê̤ṳ-ŭk cĭ-găng gì guăng-hiê sê êng-é gì, sê cī cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng găk iēng-huá gì guó-tiàng dṳ̆ng-găng giĕ-diâng hō̤ gì. Chiông Mìng-ngṳ̄ gì ""Nĭk-tàu"" (日頭), găk Ĭng-ngṳ̄ sê ""Sun"", găk Să̤-băng-ngà-ngṳ̄ sê ""Sol"", mò̤ sié-nó̤h giĕ-lŭk.

Ché̤ṳng (銃) sê 1 lôi ū-ké gì tūng-chĭng. Ché̤ṳng tŭng-guó huōi-iŏh iòng-siĕu kĕ̤ng-ké sū sék-bóng gì nèng-liông, ciŏng ché̤ṳng-cī (銃籽) ī cêng ká̤ gì sók-dô huák-siâ chók, sák-siŏng-lĭk cêng duâi. Ché̤ṳng sèu-sèu ké̤ṳk nè̤ng dò̤ lì huâng cô̤i tài nè̤ng, sê iā ngùi-hiēng gì nó̤h, gó-chṳ̄ ô siŏh piĕ guók-gă dŭ hâing-cié ché̤ṳng gì sāi-ê̤ṳng, cêng-cé mò̤ ṳ̀ng-sé̤ṳ pū-tŭng báh-sáng ô ché̤ṳng.

Nĭk (日) hĕ̤k-ciā hô̤ lā̤ gĕ̤ng (工), sê siŏh ciáh sì-găng dăng-ôi, chă-bók-dŏ̤ siŏng-dŏng dê-giù ièng dê-ché̤ṳk cê-gă chiŏ-chiŏ siŏh kuàng gì siŏh ciáh ciŭ-gĭ.

Gă-săk (胶蚻, tĕ̤k có̤ gă-lăk) sê siŏh cṳ̄ng tè̤ng-ngiê. Sié-gái siông ô dâi-mō̤ 4,000 cṳ̄ng gă-săk, gì-dṳ̆ng ô 30 cṳ̄ng sĕng-uăk diŏh ìng-lôi gì gŭ-cê̤ṳ-kṳ̆. Ĭng-ôi gă-săk ó̤i siĕh nă-că-nó̤h, sê cêng-sâ̤ sá̤-kṳ̄ng gì duòng-bó̤ muòi-gái, gă-săk ék-buăng ké̤ṳk nè̤ng nêng-ùi sê hâi-tè̤ng.

Oda Nobunaga (Nĭk-buōng-ngṳ̄: 織田 信長 (おだ のぶなが), 1534 n. - 1582 n. 6 ng. 21 h.) sê Nĭk-buōng Ciéng-guók Sì-dâi gì siŏh ciáh chók-miàng gì dâi-miàng. Ĭ diŏh Owari-sēng chók-sĕng, gáu-muōi-lāu páh giâ iā sâ̤ gì dê-huŏng. 1582 nièng, buô-hâ Akechi Mitsuhide cô̤-huāng, ciŏng ĭ bău-ùi diŏh Gĭng-dŭ gì siŏh ciáh miêu diē-sié. Ĭ cāu mâ̤ chók, mò̤-niĕ-ài chiék-bók cê̤ṳ-sák. Ĭ gì buô-hâ Toyotomi Hideyoshi bìng-dêng páng-lâung, có̤i cṳ̄ng tūng-ék Nĭk-buōng.