Diccionario Biográfico ""FORJADORES DEL PARAGUAY"", Primera Edición Enero de 2000. Distribuidora Quevedo de Ediciones. Buenos Aires, Argentina.

Ordenanza rupide osẽ va’ekue 6 octubre 1923-ramo Municipalidad de Paraguaýgui orresolve ojapóvo peteĩ homenaje ko prócer-pe, ombohéra rupive pe tape puku oñepyrũva tape General Santos guive Avenida Defensores del Chaco peve.

Cuartel Francisco Solano López omandaramo guare, osẽ haguégui tropa-kuéra Gral. Resquin omotenondéve oñorairõ hag̃ua Matto Grosso-pe, Guerra de la Triple Alianza aja.

Húpiter herava avei Júpiter ha Húpite ha'e poha mbyjajere pýpeva Kuarahygua. Oguereko 63 mbyja'ekuéra ha heta mba'etĩ. Ha'e tuichave mbyjajere Mbyjajerety Kuarahy rehegua-pe. Húpiter oguereko yvytimbo kuãirũ avei.

Péina ko ára guasuetépe, ha’éva Tupãsy Ka’akupe ára, jahecha ñane retãyguakuérape oguata javérõ Ka'akupe gotyo. Mitã, Mitãrusu ha kakuaa, taha’e ha’éva, oho ome’ẽvo aguyje Tupãsýme. Oĩ ohóva ha’eño ha oĩ ohóva hapicha ndive; oĩ ohóva yvy rupi ha oĩ ohóva mba’yrúpe; oĩ ohóva hi’árape ha oĩ ohóva upe mboyve ha upe rire.

Diccionario Biográfico ""FORJADORES DEL PARAGUAY"", Primera Edición Enero de 2000. Distribuidora Quevedo de Ediciones. Buenos Aires, Argentina.

Arahakúpe hakukue ohupity 39°C, ha ho’ysãvéramo katu og̃uahẽ 2°C bajo cero rupi; jepive haku 24°C rupi. Oky 1.324 mm rupi; okyve jasypateĩ guive jasyteĩ meve ha ndokyseí jasypoteĩ guive jasypoapy peve.

Ñoha'ãnga róga Amazonas (poytugañe'ẽme: Teatro Amazonas) ha'e peteĩ ñoha'ãnga róga Pindorama retãmegua opytáva okarusu puku São Sebastião, táva Manaus mbytépe, tetãvore Amazonas itavusúpe. Ipype oike 701 tekove kuéra. Ojejogapopa ha omoñepyrũ ary 1896-pe, ha ha'e mba'e jogapopyre omohechaukaitevéva táva Manaus imba'eheta ha imimbi upe Ysy Arajere aja.

Umi arýpe, Juan Silvano Godoy, (1850-1926) peteĩ político paraguayo familia acomodá-gua, omba'apo ha ombyaty peteĩha colección artes plásticas oguahẽva tetãme.

Ohai hetaiterei, ojekuaa poapypa rupi (80 composiciones), peteĩva ha’e “Paloma Blanca”, kóva ha’e ohupitýva jekuaave Paraguáipe ha pytagua retãme, koã derecho rehegua ome’ẽva’e ambuépe. Avei oĩ “Buscándote”, oguehẽva yvyte ñehedúpe, “Aquel ayer ha Tus ojos”, ha ambue. Puraheihára: Luis Alberto del Paraná, Samuel Aguayo, Aníbal Lovera, Ramona Galarza, Julio Iglesias, ha ambue; mba’epu aty Los indios, Trío los Paraná, Los Gómez, Los Tres sudamericanos, Herminio Giménez, Florentín Giménez, mba’embopuha Luis Bordón ha Bernardo Avalos, oipuruva’ekue Neneco Norton rembiapokue.

Táva Areguápe: Pa’i Felix Fontini ogueruka ary 1956-me San Miguel ra’anga, Italia-gui, yga rupi. Uperõ tupãomirĩ (oratorio) noĩmbái gueteri, upévare ha’anga opyta, Ña Aparicia Soto viuda de Bogado rógape. Tembiapo oñepyrũ 1956-me ha opa 1958-pe. Nda’arei San Miguel ra’anga ojegueru Argentina-gui, oñeme’ẽ jopóirõ. Ko tava’i ymave herava’ekue Itao. Pe tenda oĩhápe ko’ág̃ite peve ha’e ojehecharamorã, itakuápe ojejapo.