Mpo ya kobatela mambi ma boyangeli ekolo mauti na bato, maye matiami na Mobeko Likonzi moye, zambi ya mikakatano mia bomoi bwa politiki mpe mia mbongwana ndenge na ndenge, mabongisi matali lolenge ya boyangeli ekolo mauti na bato, ya mobeko mwa boponi bwa bato banso, ya bingumba binso bimonana na Mbula Matari, ya motuya mpe eleko ya boumeli na mosala mwa Mokonzi wa Ekolo, ya bonsomi bwa bokonzi bwa kosambisa mpe kokata makambo, ya boyike bwa mangomba ma politiki mpe ma sendika, makoki ata moke te kobongwama.

Na mikolo oyo ewuti koleka, vilúsu H5N1 epanzamaki na kati ya bato mpe epesi bokono mabe na kati ya bato mwa muke baye bazalaki na contact na bandɛkɛ eye ezalaki na bokono yango. Pembeni ya moitie ya bato oyo bazuaki bokono basilaki kokufa. Nata moto moko te asili kozua bono oyo na kati ya Kɔ́ngɔ.

Mpo ya bokolisi mposa ya boyekoli bomoi, misala mya mosantu Vincent mpe elimo atikeli biso, lisanga lyoko likelami na nkombo ""Secrétariat International d'Etudes Vincentiennes"" (SIEV). SIEV ezali kolengele sanza yoko ya mateya (mois vincentien) na Pari mpo ya ba Lazariste (babandi mpe kondima mangomba masusu maye makolandaka ndakisa ya mosantu Vincent).

Kanadá ezalí esé ya míbalé na monɛ́nɛ o ntáká ya Mabelé o molɔ́ngɔ́ mobimba, nsima ya Rusia. Mpé ezalí na libóngo lilekí molaí na mabóngo o mbú Pasifíki, Artíki, mpé Atlantíki.

Lokótá ya Letá ezalí lokótá óyo Letá (tǒ mpé bulamatari) ya esé, tǒ mpé ekólo) mɔ̌kɔ́, aponí mpɔ̂ na kosalela na babúku, mpé na malobi makonzi na ye. Ezalaka mpé míngi-míngi lokótá óyo esalelamaka mpɔ̌ na kotangisa na kelasi ya bǎna-ekólo êná.

Bolandi nzámbe mɔ́kɔ́ buzalí boyambi buye bundimí káka ézala ya Nzámbe sé mɔ̌kɔ́ óyo akela likoló mpé nsé.<br\> Na lisoló lya bonzámbe, káka boyambi bwa bunɛnɛ mínei buye bulandaka nzámbe sé mɔ̌kɔ́: Boyúda, Boklísto, Isilamu mpé Zarathustra (mazdéisme)

Lingomba ya Mission lisangisi ba nganga-Nzámbe na mpe ba mofulele. Bango batangemi ba Religieux te, ata ko bakosalaka bilako. Likanisi ya Mosantu Vincent wa Paul lizalaki 'te akoka kobongisa lingomba lyoko na ntina ya kozala mpe kosala mosala lisanga na bato banso ba mokili. Engebene na mibeko mya Eklezya, bakotanga lyango ""société de vie apostolique"".

(en) Clinical analysis of activity of the native maternity department of the Hôpital Vicicongo at Aketi during 1951. In: Annales de la Société Belges de Médecine Tropicale. 1952 Jun;32(3):313-20.

O mambí ma lokótá, lilandi tǒ litɛ́mɛlɛ lizalí nkómbó elobamaka o nsima ya likelelo mpɔ̂ epɛ́sa yangó ntína mosúsu, tǒ ebóngola ntángo, esíká tǒ loléngé. Ndakisa : áwa, kala, síká, yambo, káti, b.n.b.

Mángwelé ya yambo ya typhoide basalki yango na mobu ya 1896 na Almroth Edward Wright, Richard Pfeiffer, na Wilhelm Kolle. Mpo na ba effet secondaire ezalaka recommandé kosalela mángwelé ma ba formule yasika. Mángwelé ma typhoide ezalí na Liste ya ba Nkisi ya Ntina ya Organisation Mondiale ya Santé, nkisi eye esengeli yambo koleka na ba lopitalo. Talo mpo na kosomba mipoko-mipiko eza 4.44 USD na dose moko kotala na mobu ya 2014. Na Etats Unis talo ezalaka 25 kino 50 USD.