Tebaamanyanga nti bw’oba olima n’enkumbi ogiteekamu amasoboza okuva mu mubiri gwo, amasoboza ago ne galetawo empalirizo ewaliriza enkumbi okutema mu taka .

(a) Ensukuma = empalirizo esukuma (the force of thrust).Ensukuma ebaamu ""emsukuma eya waggulu(upthrust) n'ensukuma eya wansi (down thrust).Ensukuma era oyinza okujiyita ""amasukuma""=amasoboza agasukuma(energy of thrust).

Wano baalambululanga tekinologia w’ ebyokulwanyisa na buli kyuma kyonna kye baabanga bawambye mu lutalo okusobola okulaba nga bwe kikola n’engeri ensi eyo bw’eyinza okukitondekawo ku bwayo n’okulongoosa mu tekinologia wakyo omulabe gwe yakozesa nga akitondeka.

Amazzi kikulukusi, omusayi gwo nagwo kakulukusi. Ebikulukusi biri wakati wa enkalubo ne ggaasi(Omukka) era tebirina kuba nga bikolebwa ebipooli bye bimu. Bw’oba ne matiiriyo ez’enjawulo mu kakulukusi, kiyitibwa kimerenguso (solution).

Okusomesa omwana obugunjufu kyetaagisa nnyo okubayigiriza okuteeka ebirowoozo ku bintu birala eby’omugaso mu bulamu nga wabaddewo okukyayibwa oba okusuulibwa ebbali oba okusosolebwa ate era n’okumumanyisa obutateeka balala mu mbeera eyo naddala olw’enkula yabwe etali neyagalire nga obulema ku mubiri oba obulemu ku mubiri, obunene, obumpi n’ebirala. Okuwa enkizo (prejudice) kikolwa kya kusosola.

Okuva edda n'edda nga omugga guno gumanyiddwa era bajjajjaffe baagujjako n'enjogera egamba nti ""oli mu kulya Katonga ajjula"" nga erabula abantu obutaba bagayaavu naye balabuukirirenga embeera eza buli ngeri obudde bwonna. Kino kyava ku lugero olugamba nti lumu waaliwo abaali bagenze ku mbaga emitala w'omugga guno naye nga we baasomokera omugga guno nga gwakala olw'omusana. Ku mbaga baamalayo ennaku nnyingi, bagenda okudda nga omugga guzzeemu okukulukuta nga n'okubooga gubooze. Awo omu kwe kugamba banne nti obwedda tuli mu kulya (ku mbaga) nga Katonga ajjula!

Omwenkanonkano(balance) gw’empalirizo ebbiri zino gwe guleetera buli nkulungo okusigala buli emu mu buyitiro bwayo okwetoloola enjuba Muwanga awatali kugivaako ne zeyongerayo mu musittale omugolokofu mu entakoma.

Ekintu ekibbidde nu mazzi kyonna oba nga kibbidde kitundu , kiba kitengejjebwa okudda waggulu(is buoyed up ) olw’empalirizo eyenkana obuzito bw’entengejjeso eseetuddwa ekintu .

Obungi bw’ennabuzimbe(amount of matter) eba mu kintu kye kiyitibwa “enzitoya”(mass) yakyo.Enzitoya y’ekintu ekimu yekwata ku nzitoya y’ekintu ekirala okuyita mu mpalirizo eyitibwa essikirizo(gravity). Essikirizo eba “ensikirizo ennene”(big attraction). Awo okiraba nti waliwo akakwate wakati w’ensikirizo(attraction) n’essikirizo (gravity).

Nga Munnasayansi akozesea ekibalangulo okwekenneenya amateeka ag’ensibo, ntegeeza amateeka ag’obutonde n’okugakozesa, akozesa entakyuuka n’enkyuso. Enkuso(variable) gubamuwendo ogusobola okukyusibwa okusinziira ku mbeera z’ekibuuzo ekiba kiriwo ate entakyuka yo tesobola kukyusibwa yadde ekibuuzo(mbeera) kiba kikyuse..Enkyuso y’emu eyinza okuba entakyuka mu mbeera emu ate n’ebeera enkuso mu mbeera endala.

(iv) Wetegekere okukwesamba n’okutwalibwa obubi lw’osooka okukyogerako n’omuntu wo ono avudde mu mbeera . Yadde kino kibaddewo toggwamu maanyi. Nywerera ku nsonga ; sigalawo yadde nga akulaze nti takwetaaga.