Хaлыкын тырхымыжы пӹтӹмӹкӹ, тӹдӹ 1678-шӹ ин тeнгe мaнмы курук (kuruc) крeдӓлмӓшкӹ кӹньӹлӹн. Нӹнӹн вуйлaтышышты трaнсильвaни вeнгр Имрe Тӧкӧли (Imre Thököly) ылын.

Дюбуаалестес (латинлӓ Duboisialestes) — алестесвлӓн йиш группыш пырышы Африкышты (Конго Демократи Республика дӓ Конго Республика) вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ дюбуаалестес улы.

Симсӹ логерӓн ара (латинлӓ Ara glaucogularis) — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Боливиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ара попугай. Кытшы 85 см, нелӹцшӹ 900 г якте шоэш.

Коста-Рика выльдырцан кӓдӹ (латинлӓ Zentrygon costaricensis) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Коста-Рика гӹц вадывел Панама якте вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 28 см, нелӹцшӹ 320 г якте шоэш.

Фиджи (фиджилӓ Matanitu ko Viti , англла Republic of Fiji, фиджи хиндилӓ फ़िजी गणराज्य Fijī Ripablik; официал лӹмжӹ — Фиджи Республика ) — Океаништӹш ошмаоты кугижӓнӹш. 2009-шӹ ин тӹштӹ 849 000 эдем ӹлен. Территорижӹ 18,274 км². Вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Сува.

Йӓдӹрнӓ Шур йогы сирӹштӹ вӓрлӓнӓ. Москва – Азан автомагистраль гӹц 8 уштыш ордӹштӹ ылеш. Цикмӓ гӹц Йӓдӹрнӓ якте шоссе корны мыч... уштыш, Шавашар гӹц 77 уштыш.

Астрид Линдгрен лӹмäн преми Тӱнямбал мыч кымдан пäлӹмӹ тетя сирӹзӹ Астрид Линдгренӹн (1907-2002) лӹмжӹм кырык мары тетявлääт пäлäт. Туан йӹлмӹнä доно тӹдӹн «Ваштарсир Эмиль» дон «Кужы Цылкаан Пеппижӹ» гишäн шайыштшы книгäвлäм лыдын кердӹт.

Изи ала питон (латинлӓ Antaresia perthensis) — питонвлӓн йыхыш пырышы вадывел Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹшкӹ. Кытшы 40-70 см, нелӹцшӹ 210 г якте шоэш.

Мӱлӓндӹ (латинлӓ Terra) — Кечӹ системын кымшы планетыжы. Кымдецшӹ цилӓжӹ 510 072 000 км²; вӹддӹмӹ кукшы вӓр 148 940 000 км², вӹдӓн вӓр 361 132 000 км².

Карлхаббси (латинлӓ Carlhubbsia) — пециливлӓн (Poeciliidae) йиш группыш пырышы Покшал Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ карлхаббси улы. Карлхаббсивлӓн сек изижӹ 3 см, сек когожы 6 см.

Орави ганьывлӓ тенгеок оравивлӓ гань ылшывлӓ (латинлӓ Passeriformes) — попугай дон оравивлӓ (Psittacopasserae) йыхыш пырышы кеквлӓ. Цилӓжӹ 5 000 тӹрлӹ оравивлӓ гань ылшы кек улы.

Сьерра-Леоне (англла ‎‎ Sierra Leone ; официал лӹмжӹ — Republic of Sierra Leone) — Вадывел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдвелнӹ дӓ ирвелнӹ Гвиней, кечӹвӓл-ирвелнӹ Либери, вадывелнӹ дӓ кечӹвӓл-вадывелнӹ Атланти океан доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 6.4 млн. эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн территорижӹ 71,740 км². Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Фритаун.

Марокко шӓкшӓльӹ (латинлӓ Teira perspicillata) — лачокла шӓкшӓльӹ йишвлӓн группыш пырышы Марокко, Алжир дӓ Менорка ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ.

Антик мифологи дон истори Кавафисӹн пӓшӓвлӓштӹжӹ Сеферисӹн гӹцӓт кымдарак вӓрӹм йӓшнӓт. Кавафис Александриашты шачын дӓ ӹлӹмӓш курымыштыжы шукыжымок тӹштӹ ӹлен. Лыдышвлӓм сирӹмӓштӹ француз символиствлӓ кого инспирацим тӹдӹлӓн пуэнӹт. Тенгеок тӹдӹм модернизм гӹц анзылны ашкедшеш шотлаш лиэш. Поэт пиш чӹдӹм сирен, ӹлӹмӹжӹ годым иктӓ 150 нӓрӹ лыдышым веле публикуен шоктен. Дӓ поэтӹн публикуйымы методшат пиш интересне. Тӹдӹ ик лыдыш книгӓмӓт лыкде. Тӹдӹ лыдышвлӓжӹм тетрадь постолеш поген, пецӓтлӹктен дӓ тӓнгвлӓжӹлӓн шӓлӓтен.