L'é stê fât, só incâregh ed la cumpagnéia dal Suffragio, int al 1758 int al pôst in dó gh'ēra 'na figûra dal Crucifés piturêda al tèimp ed la pèst dal 1630 – 1631, mèinter la facêda l'é stêda fara int al 1761, só progèt ed l'architèt Giovan Battista Cattani ciamê Cavallari. Int al 1887 l'é stê restarvê sòta la diresiòun ed l'inzgnēr Albertini. Al stâbil al presèinta 'na carateréstica facêda barōca int al fōrmi bumbêdi e urnêdi. Al stâtvi int la facêda in ôvra dal scultōr veronèiş Angelo Finali. L'intêren ed l'uratôri l'é ânca ló in stîl barôch e, drēda l'altêr magiōr as pōl vèder l'afrèsch ch' al rapreşèinta Crést in crōş cun l'indulurêda in znôc a i sō pē. L'uratôri l'é a la fîn dal Cōrs ed la Gêra in dó l'é la tèsta ed tóta la sēna. L'uratôri l'é in un şlêregh dal cōrs, ciamê ed sôlit piâsa dal Crèst, da dōv' as pôl vèder ânca la cópla e la tòra dal campâni ed la Cēşa ed Sân Zôrz.

Al sozialîsum da cminzéppi al s'è méss cåntr al liberalîsum ed sänper, int'l economî e i dmandèven la nazionalizaziån o la suzializaziån ed tott o ed pèrt däli ativitè ecunòmichi. La cuntèsta la neutralitè däli istituziån statèl ed cåntr a la lòta ed clâs e al lòta pr'un mudamänt dla pèrt dal stèd o parfén, int'la versiån ed Karl Marx e po tôlta sò da l'anarchîsum, par cazèrel zå.

Int al zôni in dó a gh'stêva pió gînta, drē la vìa Emélia, e in dó l'avtoritê di conquistadòur l'ēra pió fôrta, al latèin al ciâpa a la svēlta al pôst di dialèt cēlt e la nâs na societê armes'cêda ed Gâl e Român (la resistèinsa ed la léngua in culîna e in muntâgna, in dó a gh'ēra mēno gînta, a gh'é al chêṣ ch'la sìa durêda per pió tèimp); i sgnōr dla ristocraséia dal pôst difâti j ân capî che adatêrs al mōd ed fêr e a la léngua di Român l'ēra la strêda pió fàcila per mantgnîr un cincinîn ed cmând. Strabone (V, 1, 6) al scrév, seìntesinquânt ân dôpa la cunquésta di Român, che i Bôi j ēren stê mandê vìa da la Gallĭa Cispadāna da dimòndi tèimp. Mó sicòma che còst an l'ēra mìa pusébil, a's gh'à da intènder che Strabone al vrîva dîr ch'an gh'ēra pió d'gînta ch'la fósa bòuna ed parlêr na léngua cēlta.

Al ""Salâm"" an né mìa stê tirê só ind l'istès mumèint che în stêdi tirêdi só cal j êtri pêrt dal fabrichêt, l'é stê restarvê ânca dôp che al castèl l'êra sparî. La só salvèsa l' stêda duvûda da la bòuna puşisiòun cme pûnt d' uservasiòun insém a la streda dal Cerêto.

La Prēda ed Bişmântva la vîn citêda da Dante che al la nômina int la Divina Cumèdia, e probabilmèint al l’à inspirê ind la spiegasiòun dal Mûnt dal Purgatōri.

l'à scurtê l'impalcadûra: i 150 sêlem, che préma ēren recitê tót int al cōrs ed 'na stmâna, în stê urndê in un gîr ed quâter stmâni. In pió, cun chi cambiamèint ché, în stê ânca tajê fōra soquânt sêlem ciamê imprecatori

Cugnìnt l'è na vélla ed Mòdna: l'è ónna di vélli pió cécchi dla zitê, anch s'l'è d'arèint da Mòdna e agh pàsen ad travèrs l'Autostrèda dal Sól, la via dal trèin e la tangenzièla ed Mòdna, tót insàm.

Al Parsótt ed Mòdna (DOP) l'è al nam dal parsótt ch'as fà a Mòdna e in pruvèinza, precisamèint datés di èrzen dal Panèr sèinsa mai andèr dedsóver di 900 métri.