ມ້າລາຍເລີ່ມປະສົມພັນໄດ້ເມື່ອມີອາຍຸປະມານ 2 ປີ ຖືພາປະມານ 345-390 ວັນ ອອກລູກເທື່ອລະ 1 ໂຕ. ລູກມ້າລາຍເກີດໃໝ່ໆ ຈະມີຂົນປຸກປຸຍແລະມີແຖບສີນ້ຳຕານສະຫຼັບຂາວ ມີອາຍຸຢືນປະມານ 25-30 ປີ.

ພາສາຝະລັ່ງ (ຄຳເຄົ້າ: ພາສາຝຣັ່ງສ໌, ຝະລັ່ງ: Français, ອັງກິດ: French) ແມ່ນພາສາໜຶ່ງທີ່ເວົ້າໃນປະເທດຝະຣັ່ງ ມີຕົ້ນກຳເໜີດມາຈາກ ພາສາລາແຕັງ ຢູ່ໃນກຸ່ມພາສາໂລມັງ ເວົ້າໃນຫຼາຍປະເທດທົ່ວໂລກ ແລະແມ່ນພາສາທາງການໜຶ່ງຂອງສະຫະປະຊາຊາດ

ໃນປີ ຄ.ສ. 2010 ມີນັກທ່ອງທ່ຽວລວມ 15.94 ລ້ານຄົນ ເພິ່ມຂຶ້ນຈາກປີກ່ອນເຖິງຮ້ອຍລະ 12.63 ໂດຍຫຼາຍກວ່າ 1 ໃນ 4 ເປັນນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກອາຊຽນກົມການທ່ອງທ່ຽວ. ອີກທັງປະເທດໄທຍັງໄດ້ຮັບສົມຍານາມວ່າ ""ສະຫຍາມເມືອງຍິ້ມ"" ເຊິ່ງຊາວຕ່າງຊາດຈັດອັນດັບວ່າຄົນໄທມີຮອຍຍິ້ມທີ່ສວຍງາມທີ່ສຸດໃນໂລກໃນຕ້ອນຮັບຊາວຕ່າງຊາດທີ່ມາທ່ຽວໃນປະເທດໄທອີກດ້ວຍ

ຕໍ່ມາໝ່ອມເຈົ້າມັນທາຮົບ ກະມະລາດ ແລະ ໝ່ອມເຈົ້າສະຫຼຽວວັນມາລາ ກະມະລາດ ກາບຖະຫວາຍບັງຄົມລາອອກຈາກໂຮງຮຽນ ຈຶ່ງໂປດເກົ້າໃຫ້ໝ່ອມເຈົ້າພິຈິດຈິລາພາ ເທວະກຸນ ແມ່ນອາຈານໃຫຍ່ ຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 14 ມິຖຸນາ ພ.ສ. 2450 ໂຮງຮຽນເລິ່ມໃຊ້ຫຼັກສູດຂອງກະຊວງທຳມະການຕັ້ງແຕ່ຄັ້ງນັ້ນ ແຕ່ວິຊາປະດິດດອກໄມ້ແຫ້ງເຊິ່ງບໍ່ມີໃນຫຼັກສູດຍັງຄົງຈັດສອນແກ່ນັກຮຽນຊັ້ນໃຫຍ່ຕໍ່ໄປ

ໃນດ້ານຊີວະວິທະຍາ ວິວັດທະນາການ (ອັງກິດ: Evolution, ຝະລັ່ງ: Évolution) ແມ່ນການປ່ຽນແປງທາງພັນທຸກຳໃນປະຊາກອນຂອງສິ່ງມີຊີວິດ ຈາກລຸ້ນນຶ່ງສູ່ລຸ້ນນຶ່ງ.

ນັບແຕ່ປີ 1991, ເສັ້ນໂຄງ ກູເນັດ ດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ໄດ້ກາຍເປັນມາດຕະຖານສະເພາະ ໃນບົດຄວາມ ດ້ານວິຊາການ ກ່ຽວກັບ ນະໂຍບາຍດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ເຊິ່ງມີການນຳໃຊ້ມັນຢ່າງຫລວງຫລາຍ.

ໜູ (ອັງກິດ: Rat, ຊື່ວິດທະຍາສາດ: Rattus) ຫຼື ໜູໃຫຍ່ ເປັນສະກຸນຂອງສັດແຂ້ວແທະ ທີ່ຢູ່ໃນວົງ Muridae ໃຊ້ຊື່ສະກຸນວ່າ Rattus ມີການກະຈາຍພັນຢູ່ໃນຊີກໂລກທີ່ເອີ້ນວ່າ ""ໂລກເກົ່າ"" ອັນໄດ້ແກ່ ທະວີບອາຊີ ເອີລົບ ແລະ ອາຟະລິກ.

ການຂົນສົ່ງ : ພາຫະນະເດີນທາງແມ່ນ ມີການນຳໃຊ້ມ້າ, ຊ້າງ ຕ່າງ ເຄື່ອງ ແລະ ກວຽນລາກແກ່, ມີເຮືອໃຊ້ເດີນ ທາງນ້ຳ . ການຂົນ ​ສົ່ງ ທາງບົກ ແມ່ນ ໃຊ້​ເສັ້ນທາງ ຕິດຕໍ່ລະຫວ່າງເມືອງ ຫາ ເມືອງ ເປັນທາງດິນ , ສ່ວນ ບ້ານ ​ໄປຫາກັນ ເປັນ ທາງທຳມະຊາດ ແລະ ບໍ່ກວ້າງ ບໍ່ຊື່ ພໍທໍ່ໃດ ພຽງແຕ່ໃຫ້ ກວຽນ , ລໍ້, ຊ້າງ, ມ້າໄປມາໄດ້ໃນລະດູແລ້ງເທົ່ານັ້ນ. ການເຄື່ອນທັບຂອງພະຍາຟ້າງຸ່ມ ແລະ ພະອົງ ອື່ນໆ ກໍ່ໜ້າຈະມີ ເສັ້ນທາງໄປຢູ່ ແລ້ວ, ແຕ່ຍ້ອນ ການເວລາ ຈຶ່ງໄດ້ລຶບຮ່ອງຮອຍໄປໝົດ. ການຍົກທັບໄປຕີສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານແມ່ນ ໃຊ້ການເດີນທາງໆດິນເປັນຕົ້ນຕໍ ເພາະລາວມີຊ້າງ, ມ້າຫຼາຍ.

ສົກປີ 2016 – 2017, ຄໍາຮ໋ອກ ວາລະກອນ ໄດ້ເຂົ້າສຶກສາຕໍ່ຊັ້ນວິທະຍາໄລສ້າງຄູສົງ, ສາຍຄູພາສາອັງກິດປະລິນຍາຕີ ທີ່ ວັດຫຼວງ ປາກເຊ; ນອກຈາກເປັນນັກສຶກສາຄູແລ້ວ, ຄຳຮ໋ອກ ວາລະກອນ ຍັງເປັນນັກປະພັນ, ທັງ ເປັນນັກກະວີອີກດ້ວຍ. ບົດກະວີທີ່ພົ້ນເດັ່ນມີຄື: ບົດກອນ ຊ້ຳໃຈທີ່ຄິວລົດເມ, ບົດກອນ ມະຣະມໍລະນາ( ໃສ່ນາມປາກກາວ່າ: ສ.ວາລະກອນ), ບົດກອນ: ບຸນບ້ານປີນີ້ ແລະ ມີອີກຫຼາຍຜົນງານການຂຽນ; ນາມປາກກາທີ່ ຫຼື ປາຍ ປາກກາທີ່ສັງຄົມຮັບຮູ້ ແລະ ຮູ້ຈັກກັນຫຼາຍແມ່ນ ສ.ວາລະກອນ; ຄຳຮ໋ອກ ວາລະກອນ ມີປາຍປາກກາ ຫຼືນາມປາກ ຫຼາຍຊື່ເຊິ່ງມີຄື: ສ.ວາລະກອນ, ສ.ຕາກີດວັງຍາວ, ສຸດໃຈ ນາມບິດາ, ຈອມໂຈນຫ້າເກົ້າຫ້າໜຶ່ງ, ຮ.ຮຸ້ງກາງດົງ, ຄ.ວາລາ, ດອກຮັກຫຼັງບ້ານ. ຜົນງານການຂຽນແມ່ນສ່ວນຫຼາຍລ້ວນແຕ່ໄດ້ອອກອາກາດທາງສະຖານີວິທະຍຸກະຈ່າຍສຽງແຫ່ງຊາດ.

ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍ​ວ່າ​ການກະຊວງ ​ແລະຮອງ​ຫົວໜ້າອົງ​ການ​ທຽບ​ເທົ່າ​ກະຊວງມີພາລະ​ບົດ​ບາດ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍວຽກລັດ​ຖະ​ມົນຕີ​ວ່າ​ການກະຊວງ, ຫົວໜ້າອົງ​ການທຽບ​ເທົ່າ​ກະ ຊວງ​ໃນ​ການ​ນຳ​ພາ, ອຳນວຍ ​ຄວບ​ຄຸມ​ວຽກ​ງານລວມຂອງ​ກະ​ຊວງ, ອົງ​ການ​ທຽບ​ເທົ່າ​ກະຊວງ; ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ວຽກ​ງານໃດໜຶ່ງ ຕາມ​ການ​ ມອບໝາຍຂອງລັດຖະ​ມົນຕີ​ວ່າ​ການກະຊວງ, ຫົວ ໜ້າ ອົງ​ການ​ທຽບ​ເທົ່າ​ກະຊວງ.