ཁང་ཞི་(༡༦༥༤-​༡༧༢༢)(རྒྱ་སྐད།: 康熙帝)ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་དངོས་སུ་སྲིད་བསྐྱངས་རྗེས། ཐོག་མར་ནང་འཁྲུག་ཞོད་འཇགས་སུ་བཏང་བ་དང་ཐའི་ཝན་ཕྱིར་བླངས་ཏེ་ཆིང་གི་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་། ཐེངས་གསུམ་ལ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་དམག་དཔུང་བཏེགས་ནས་སོག་པོའི་ཇུན་གར་འཁྲུག་ཟིང་མནན། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ནས། ཁོང་གིས་རྒྱུགས་ལེན་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་མཁས་མཛངས་མི་སྣ་སྲིད་ལ་ཞུགས་པར་ཐུགས་བཀོད་མཛད། དེ་མིན་ད་དུང་ས་རྒོད་སློག་པ་དང་ཆུ་བེད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ལ་བྱ་དགའ་དང་། དཔྱ་ཁྲལ་ཉུང་འཕྲི་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་དེ་ཡིས། ""ཁང་ཆན་རྫོགས་ལྡན་དུས་བཟང་""བསུ་བར་རྨང་གཞི་བཟང་པོ་བཏིངས།

མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚོ་བྱང་ཁུལ་གྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི3.47ཡོད་པ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་མདའ་གཞི་རྫོང་ནུབ་མཚོ་གྲོང་རྡལ་དུ་ཡོད། སྲིད་འཛིན་མངའ་ཁོངས་སུ་མདའ་གཞི་དང་། ཨ་རིག རྐང་ཚ། རྒྱ་རྡོར་ཁ་ཆེ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་བཅས་རྫོང་བཞི་ཡོད་པ་རེད། 2004ལོར་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཁྲི27གྱི་ཁྲོད་བོད་རིགས་མི་གྲངས་ཁྲི6.22ཡོད་པ་དང་། སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཀྱི23.1%ཟིན་ཡོད།

མ་མོ་ནི། སྲིད་པའི་བེམས་ལས། མ་མོ་འབུམ་ཕྲག་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །ལས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སོགས་ནི་མ་མོ་རྦོད་གཏོང་གི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་མོ་རུ་བཞེད་ལ། ལས་ལས་གྲུབ་པའི་མ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཤ་ཟ་འབྱུང་བོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན། ཐེའུ་རང་ཞེས་པ་ནི། མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་འབྱུང་བོའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། དེའི་རིགས་ལས་སྟོབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ནི་དམ་ཅན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་མ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ་དེའི་འཁོར་དམ་ཅན་མགར་བ་ནག་པོ། མོན་པ་སེར་སྐྱ། མཆེད་འཁོར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་བསྐོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་ཐེའུ་རང་གི་རིགས་ཡིན་ནོ། ། གཟའ་ཞེས་པ་ནི། ཁྱབ་འཇུག་ཆེན་པོ་རཱ་ཧུ་ལ་སོགས་ཁོག་སྟོད་མི་ལ་ཁོག་སྨད་སྦྲུལ། མགོ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་མིག་གིས་གང་བ། དབུ་དགུ་བྱ་རོག་གི་གདོང་དང་བཅས་པ། དེའི་ཁ་གཏད་དུ་འཕྲད་ན་གཟའི་ཁ་རླངས་ཕོག་སྟེ་ཀླད་པའི་སྟེང་རྩ་བརྡོལ་ནས་ཁ་ལྐུག་ཅིང་མིག་སླེ་བ་དང༌། གཞོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཉམས་པ། ཚོར་བ་ཉམས་པ། བརྒྱལ་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། གཟའ་མཆོག་རཱ་ཧུ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྲུང་མ་ཆེན་པོའང་ཡིན། སྲིན་པོ་ནི། ལྷོ་ནུབ་རྔ་ཡབ་གླིང་སོགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས། མིའི་ཤ་ཟ་ཞིང་ཁྲག་འཐུང་བ་དང༌། རྒྱན་དུ་རུས་པ་དང་མི་མགོ་སྐམ་རློན་གྱི་ཕྲེང་བ་སོགས་འདོགས་པ། གོས་སུ་མི་ལྤགས་དང་སྟག་ལྤགས་རློན་པ་གྱོན་ཅིང་སྦྱོར་སྒྲོལ་གྱི་ལས་སོགས་མངོན་སུམ་འཛེམས་མེད་དུ་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཤིག་ཡིན།