à = a cürta e overta: Gàt, Ràt, Sàch (grafia classega = gatt, ratt, sacch, grafia ünificada = gat, rat, sach)á = a lunga e sarada: Parláda, Sganbáda, Stracáda (grafia classega = parlada, sgambada, straccada, grafia ünificada = parlada, sgambada, stracada)áa = a sarada lunga : Páas, Andáa, Parláa (grafia classega = pas, andaa, parlaa, grafia ünificada = pas, andaa, parlaa)ü = ü cürta e overta : Tüc', Süc', Lüm (grafia classega = tucc, succ, lumm, grafia ünificada = tüc, sücc, lüm)üü = ü lunga e sarada : Lüüs, Vendüü, Müür (grafia classega = lus, venduu, mur, grafia ünificada = mür, vendüü, mür)ö = ö cürta e overta : Incö, Böc', Pö (grafia classega = incoeu, boeugg, poeu, grafia ünificada = incö, böcc, pö)öö = ö lunga e sarada : Rööda, Vööj, Fööja (grafia classega = roeuda, voeuj, foeuja, grafia ünificada = röda, vöj, föja)ë = vucal atuna, senza ""valur"" (Schwa), parnunziada intra a e e, a segunda de quij che parla e de'l dialet : Përchè, Trinchël, Sempër (grafia classega = perchè, trinchel, semper, grafia ünificada = perchè, trinchel, semper)

Despoeu on Colp de Stat ad agost, el 8 de dicember 1991, i president de Russia, Ucraina e Bielorussia deciden per l'indipendenza, e 'l Gorbačëv el se dimett el 25 de dicember del istess ann. El dì despoeu el Soviet Super el decid per s'ceppà l'union.

Nassuu in Polonia e cressuu sotta i ocupazion todesca e russa, l'è devegnuu on prevet a la fin de la Segonda Guerra Mondial. L'è staa arcivescov de Cracovia e vun di simboi de la lotta di catolegh polacch contra el comunism.

L'isula de São Tomé (in purtughes Ilha de São Tomé) a l'è l'isula principala del rosc de isul de São Tomé e Príncipe, che l'è faa de dü isul. La gh'ha pressapoch 133.600 abitant (2004), el 96% del tutal del stat, e una süperfiss de 854 km² (l'isula a l'è 48 km per 32 km).

A poeuden vess spartii giò in duu tocch: quei de la bassa vall e quei de l'alta vall. I primm se vesinen ai parlà de l'alt Novares e, in del cas del dialett de Domm, anca al modell de koinè milanes. I alter, inscambi, se vesinen pussee ai dialett tesines (locarnes e valmaggitt): quell lavorà chì se ved soratutt in del dialett vigezzin. Donca poeuden vess comunaa al grupp lombard alpin.

Lindau l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. L'è 'l capolöch del circondare rüràl (Landkreis) omònim. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 33.18 km² e 'ndel Dicember 2013 la gh'ìa 'na popolasiù de 24 560 abitàncc.

Saint-Pierre-d'Argençon l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aspres-sur-Buëch, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 160 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 18,81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 737 méter a 'na altèsa màsima de 1560 méter s.l.m.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26,64 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 68 méter a 'na altèsa màsima de 275 méter söl leèl del mar.