Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ehedydd clepiog y De (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion clepiog y De) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Mirafra apiata; yr enw Saesneg arno yw Clapper lark. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: Alaudidae) sydd yn urdd y Passeriformes.

Diweddodd y frwydr mewn buddugoliaeth fawr i'r Cristionogion, gyda Abdul Rahman ei hun ymhlith y lladdedigion. Mae nifer o haneswyr yn ystyried i'r frwydr yma fod yn un o'r rhai mwyaf tyngedfennol yn hanes Ewrop, ac y gallai Ewrop oll fod wedi dod yn rhan o'r byd Islamaidd onibai am fuddugoliaeth Martel.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.

Mae'r faenor bron yn union fel yr oedd yn 1645 yn ystod Rhyfel Cartref Lloegr. Yn y flwyddyn honno fe ymwelodd y Brenin Siarl I â'r tŷ ar y 5ed Awst i geisio perswadio'r perchennog, y Cyrnol Edward Pritchard, i ddal i fod yn deyrngar i'r brenin ar adeg pan roedd cefnogaeth i'r frenhiniaeth yn gwanhau. Er ei ymweliad, yn fuan wedyn daeth y teulu Pritchard ynghyd â boneddigion eraill De Cymru yn gefnogwyr i'r llywodraeth ac yn nes ymlaen fe amddiffynodd Pritchard Gastell Caerdydd rhag y brenhinwyr.

Plwyf eglwysig yn Eifionydd, Gwynedd yw Ynyscynhaearn. Mae'n gorwedd i'r gogledd-ddwyrain o dref Cricieth hanner ffordd rhwng y dref honno a Porthmadog ac yn cynnwys Penrefelin. Mae'r plwyf yn rhan o Esgobaeth Bangor.

Cafodd y clwb ei sefydlu yn 1958 mewn adeiladau dros dro i'r dwyrain o Garreg yr Imbill (Saesneg: Gimblet Rock). Yn y dyddiau cynnar roedd aelodaeth yn cael ei rannu gyda'r Clwb Gimlet Rock, clwb cymdeithasol oedd yn caniatáu aelodau i yfed alcohol ar y Sul, ni chaniateir mewn tafarndai ar y pryd. Fel rhannodd aelodaeth o'r Clwb Gimlet Rock mudodd i mewn i estyniad i'r adeilad GRC, lle cawsant y defnydd o'r ystafelloedd cysgu ar y llawr cyntaf, lle roedd y ""Bridge"" i reoli rasys yn cael ei leoli hefyd.

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Elfen bwysig yn y gyfraith ar gyfer Hanes Cymru oedd y gyfraith a oedd yn pennu etifeddiaeth. Roedd gan bob mab cydnabyddedig hawl i gyfran o eiddo’r tad. Bu hyn yn arwyddocadol ar gyfer tywysogion y Cymry, gan ei fod yn golygu bod teyrnasoedd yn cael eu rhannu'n gyson heb obaith am undod parhaol. Roedd hyn yn wahannol i deyrnas brenin Lloegr, lle’r etifeddai’r mab hynaf y deyrnas gyfan.

Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.