4 ñiqin inti raymi killapi p'unchawqa (04.06., 4-VI, 4ñ hunyupi) Griguryanu kalindaryupi watap 155 kaq (155ñ - wakllanwatapi 156ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 210 p'unchaw kanayuq.

Puruy distritu; (kastilla simipi: distrito de Poroy) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Qusqu pruwinsyapi, Qusqu suyupi. Uma llaqtanqa Puruy llaqtam.

Victoria; (kastilla simipi Victoria del Reino Unido) sutipaq warmiqa ( * 24 ñiqin aymuray killapi 1819 watapi paqarisqa London llaqtapi – † 22 ñiqin qhulla puquy killapi 1901 watapi wañusqa Wight Wat'a llaqtapi).

Ruranachiy micha ruranakusqa michamanta aswan pisi kaptintaq, micha quq ruranakuy ninchimi. Chay rurasqamantaqa muyuriq pacha aswan q'uñim tukukun.

Wayna P'utuqsi nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk urqum, Chuqiyapu suyupi, Pedro Domingo Murillo pruwinsyapi. Pikchunqa mama quchamanta 6.088 mitrum aswan hanaq.

Phallcha yurakunaqa ch'ulla watalla, iskay watalla icha kakuq yuram. Huk rikch'aqkunaqa kakuq raphiyuq, hukkunataq chinkaq raphiyuqmi. Tukuy rikch'aqkunaqa chimpa-chimpa raphiyuqmi. Tuktunkunaqa achka rikch'aqkunapi anqasmi, huk rikch'aqkunapitaq yuraq, q'illu icha puka. Antikunapiqa achka puka t'ikayuq rikch'aqkunam. Phallchap tuktunqa t'inkinakusqa akilla raphiyuq, pila hina t'inkinakusqa t'ika raphiyuqmi. Pichqantin (huk rikch'aqkunapitaq 4-7) raphi muyuyuqmi tuktunkunaqa: 5 akilla raphi ñawch'i, 5 t'ika raphi, ukhunpi kaq sisa raphikunayuq, tiyaq ruru raphintin, tuktu misk'iyuq.

4 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (04.10., 4-X, 4ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 277 kaq (277ñ - wakllanwatapi 278ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 88 p'unchaw kanayuq.

◄ | 1 ñiqin pachakwata | 2 ñiqin pachakwata | 3 ñiqin pachakwata | ►◄ | 80 watakuna | 90 watakuna | 100 watakuna | 110 watakuna | 120 watakuna | 130 watakuna | 140 watakuna | ►◄◄ | ◄ | 111 | 112 | 113 | 114 | 115 | 116 | 117 | 118 | 119 | ► | ►►

Barranquita distritu (kastilla simipi: Distrito de Barranquita) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Lamas pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Barranquita llaqtam.

Uywana (kastilla simipi: Animal de compañía) huk uywa kan, kay uywaqa manan ima runakunaman qurinaypaq kapun, sapa allin uywanaypaq, kakanpaq

Chay wiruqa ancha suni, t'uqu tiñiqi hina kaptinmi, hinallaman rikch'akuq yaku purichinakunatam, wapsi purichinakunatapas wiru ninchikmi, q'illaymantapas rumimantapas plastikumantapas.

◄ | 8 ñiqin pachakwata | 9 ñiqin pachakwata | 10 ñiqin pachakwata | ►◄ | 800 watakuna | 810 watakuna | 820 watakuna | 830 watakuna | 840 watakuna | 850 watakuna | 860 watakuna | ►◄◄ | ◄ | 833 | 834 | 835 | 836 | 837 | 838 | 839 | 840 | 841 | ► | ►►

bvirtual.proeibandes.org / Tito Medina Warthon: Enseñanza del castellano como segunda lengua en educación primaria en dos instituciónes educativas rurales de la región quechua del sur del Perú (Paqupampa) (qhichwa simi, kastilla simi)

Yupa hap'ichiy icha Arithmitika (grigu simimanta: αριθμητική τέχνη [arithmītikī´ téchnī] > kastilla simipi aritmética; latin simipi: calculare, calculatio > calcular, calculación) nisqaqa yupay yachaypi kay yupaylliykunam: