Aвстрия – Европада бир күрүне. Чурттакчы чонунуң саны 8,46 млн кижи. Төп хоорайы – Вена. Күрүне дылы – немец дыл. Федералдыг күрүне, парламентилиг республика. Австрия 9 федералдыг черлерге чарлып турар (Бургенланд, Каринтия, Алдыы Австрия, Үстүү Австрия, Зальцбург, Тироль, Штирия, Форарльберг, Вена).

«Аревэ шыны» солуннуң редакторунга, ТАР-ның Биче Хурал Президиумунуң секретарынга, Тываның каттышкан парлалга чериниң эргелекчизинге, Тываның ном үндүрер чериниң директорунга, «Шын» солуннуң редактору кылдыр ажылдап чораан.

13 Сөс дээш шаңналдыг хана-карактар. Бүдүн сөс дээш саннар түңү фишкаларны¸ бирээзи сарыг хана-каракка салдынганда – ийи катап, а көк хана-каракка салдынганда – үш катап көвүдээр. Шаңналдыг хана-карактарны дуглаан таварылгада, үжүктер дээш саннарны ийи азы үш катап көвүдедирин сөс дээш саннарны ийи азы үш катап көвүдедириниң бетинде санаар.

Бурган Ботхиссатва мооң кадыг-бергезин чугаалавышааан, ылгай тайылбырлап, эр кижи өртемчейде чурттап турган хуусаазында үргүлчү-ле Бурганга чүдүп,дуган-хүрээге үнүп-кирип, шажын номунуң тайылбыр,сургаал,ачы-дузазын дыңнап,улуг сүзүглел-биле тейлеп, хуурактың үш эртинезинге чалбарбышаан,бурган-судурну номчудуп, бо чижектиг эки,чаагай, ажык орук исти тып чораан болза, өлгенининиң соонда сөөгү арыг,силиг,мрамор даш ышкаш дег болур.Харын мага-бодунуң деңзизи дыка аартай бээр.

Чеди дугаарында: алыс ырак черде чоруур ажы-төлүн ие кижи сактып,чанынга турган ышкаш бодап, ынакшылдың карак чажын дамдылатпышаан,ыглап-ыглап орары – энерелдиг улуг хайырлал.

Курыканнарның чугаазы чиде бербээн. курыкан аймактың кезек улузу XIV векте Туймаада биле Эркээни ховуларынче көже берген. Ол көшкен улус сахаларның өгбелеринге ""курыкан дылын"" дамчыдып берген. Мындыг арга-биле Саха чоннуң өгбелери түрк дылдыг апарган.

Тыва кижиниң делегей көрүүшкүнүн болгаш ооң аажы-чаңының онзагайын илереткен чогаал «Хамаан-хамаан» деп чечен чугаа болур. Хамаан-хамаан деп шола атты чогаалдың маадыры чүнү-даа улуг-ла херекке албас, «аа, хамаан» дээр чаптанчыг чаңы-биле чоннуң ынакшылын, хүндүткелин чаалап алган. Ол хүрешке безин деп тура, ону каапкаш, «Оңнүүм келир чүве, хүпеш хамаан» дээш арлы бээри; көшкеш, эт-севин, өөн чүдүрген машинаны «самосвалдавыт, аа хамаан» дээш, эт-херекселин үреп алыры уран-чечен бижиттинген. Бо овур-хевир чонга чоок. Ынчангаш номчукчу кижи бүрүзүнүң кичээнгейин хаара тудуптар, ону сонуургадыптар овур-хевир болур.

1944 чылдың февраль 2-де Түлүш Кечил-оол бодунуң эскадронун баштап, Ровно хоорайже дайзыннарны чылча шавары-биле шургуп кирген. Дайылдашканының түңнелинде удурланыкчыларның хөй санныг дайынчы техникаларын база дириг күжүн узуткааннар.

1260 чылда империяның төвүн Каракорумдан Ханбалыкче көжүрген соонда сарыг шажынны моол хааннар болгаш ызыгууртаннар хүлээп эгелээн. 1353 чылда моолдар удур тура халыышкын соонда Юань империязы дүжүп калган, а Кыдат Моолдан аңгыланы берген. 1380 чылда Мин династиязының шериглери Каракорум хоорайны өртеткеш чок кылганнар.