ក្នុងដំនើររុករកទាំងបួនលើក លោកគ្រីស្តុប កូឡុំបានរកឃើញកោះបាហាម៉ា ហៅគាណាហានី (តាមអ្នកស្រុកហៅសាំង សាវ៉ាដ័រ) កោះគូបា កោះហាអីទី មួយផ្នែកប្រទេសវេនីស៊ុយអេឡា គឺប្រទេសហុង ឌុយ រ៉ាស់។ នៅទីបំផុតលោកគ្រីស្តុប កូឡុំ បានជោបជ័យ។ ដោយសារការរុករករបស់លោក នាំ អោយលោកប្រទះឃើញទ្វីបថ្មីមួយ គឺទ្វីបអាមេរិច[[ឯកសារ:]]សព្វថ្ងៃនេះឯង។

ក្នុងសូត្រទាំងឡាយ ការសម្រេចអរូបជ្ឈាន ពុំដែលលើកមក និយាយថាជាឈានទេ ។ ការសម្រេចផ្នែកអរូបនេះ ទាក់ទងច្រើនទៅខាង ការធ្វើឲ្យរីកធំ ចំណែកឯរូបជ្ឈានវិញ ផ្តោតទៅលើការស្មឹងស្មាធ គឺសមាធិ ។ ពិតមែនតែភាវៈនៃសមាធិ ពុំមែនជាគោលបំណងចុងក្រោយ ប៉ុន្តែវាពិតជាផ្លូវ (ដែលនាំឲ្យទៅដល់គោលបំណងនោះ) ។ សេចក្តី អធិប្បាយ៣នៅក្នុងពោជ្ឈង្គសម្បយុត្ត បានប្រាប់ឲ្យដឹងថា ពួកជនដទៃក្រៅព្រះពុទ្ធសាសនាបានប្រកាសថា ពួកគេក៏បានចម្រើនការស្មឹងស្មាធ បែបដូចការបង្រៀន របស់ព្រះពុទ្ធ រួមទាំងសមាធិផងដែរ ។ ជនទាំងនោះបានសួរព្រះពុទ្ធថា តើមានការខុសគ្នា ដូចម្តេចរវាងការបង្រៀនរបស់ពួកគេ និងការបង្រៀនរបស់ព្រះអង្គ? ព្រះពុទ្ធមិនឆ្លើយដោយការពន្យល់ ពីសម្មាទិដ្ឋិទេ ប៉ុន្តែព្រះអង្គប្រាប់ជនទាំងនោះថា ពួកគេមិនយល់គ្រប់គ្រាន់ អំពីការបដិបត្តិរបស់ សមាធិទេ ។ ពិតមែនតែព្រះពុទ្ធមិនមែនជាអ្នកទី១ ដែលបានសម្រេចអរូបជ្ឈាន ការរៀបចំកំរឹតជាន់ថ្នាក់ របស់សមាធិ ជាឈាន៤ ជារបៀបថ្មីរបស់ព្រះពុទ្ធ ។ បន្ទាប់មកគេខ្ចីរបៀបថ្មីនេះ ក្នុងភាពមិនគ្រប់គ្រាន់ ដាក់ចូលទៅក្នុងមោក្សធម្ម Mokṣadharma ដែលជាផ្នែកមួយនៃមហាភារត Mahābhārata ។ ហាក់ដូចជាក្នុងយោគៈ Yoga របស់ពួកព្រាហ្មណ៍ជំនាន់ដើម អរូបភពអាចសម្រេចបានដោយបន្តពីរូបសមាធិ (រូបជ្ឈាន) ទៅ ។ យោគៈនេះបានត្រូវយកមកបង្រៀន តាមតែការរើសយករបស់សិស្ស នៅក្នុងអត្ថបទ ផ្នែកពុទ្ធកៈជំនាន់ដើមផងដែរ ។ ម្យ៉ាងទៀតវិធីសំខាន់ ក្នុងការបង្រៀន ដើម្បីការសម្រេចអរូបជ្ឈាន ក្នុងគម្ពីរជំនាន់ចាស់ គឺបន្ទាប់ពីបានសម្រេចឈានទី៤មក គេត្រូវបន្តកិច្ចការរបស់គេ ទៅក្នុងអាកាសានញ្ចាយតនៈទៀត ។

នេះគឺតារាសាស្រ្តឈរជើងកាមេរ៉ាជើងជាបីរឹងមាំប្រើដើម្បីគាំទ្រដល់កែវយឺតឬកែវយឹត, ទោះបីជាពួកគេអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីគាំទ្រដល់ម៉ាស៊ីនថតដែលបានភ្ជាប់ឬឧបករណ៍ចំបង។ នេះជើងកាមេរ៉ាតារាសាស្រ្តជាធម្មតាត្រូវបានបំពាក់ជាមួយនឹង altazimuth ឬ អេក្វាទ័រម៉ោន ដើម្បីជួយក្នុងការតាមដានសាកសពសេឡេស្ទាល​ ចាងហ្វាងការផ្សាយ = សកលថ្ងៃនេះ | ចំណងជើង = កែវពង្រីកនិងជើងកាមេរ៉ា ទំព័រគំរូ:ដើម

ព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ-ធម្មិកោ ដែលធ្លាប់ជាជំនួយការនិងព្រះភាគិនេយ្យរបស់ព្រះសីហនុ បានព្រះបន្ទូលថា ការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គគឺជាការបាត់បង់ដ៏ធំធេងចំពោះកម្ពុជា ដោយការបន្ថែមថា ព្រះសីហនុបានលះបង់ព្រះរាជកាយពល សម្រាប់ប្រយោជន៍ជាតិ ប្រទេសទាំងមូល និងដើម្បីប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គ។ អគ្គលេខាសហប្រជាជាតិលោកបាន-គីមូន ក៏បានបញ្ចេញវិចារ ទទួលស្គាល់ការបូជាដ៏យូរអង្វែងរបស់ព្រះសីហនុចំពោះប្រទេសព្រះអង្គនិងកេរ្ដិ៍ដំណែលព្រះអង្គជាមេដឹកនាំរួបរួមជាតិដែល​ត្រូវគោរពបូជាដោយជនកម្ពុជានិងត្រូវបានគេគោរពជាអន្តរជាតិ។ បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់​ព្រះសីហនុ ទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជាបានបញ្ចាំងដដែលៗនូវឯកសាររយៈពេល៣០នាទីអំពីព្រះជីវប្រវត្តិរបស់ព្រះអង្គ។ ប្រជាជនខ្មែរ១០០ ០០០នាក់ត្រូវបានគេគិតថាឈរជាជួរលើផ្លូវចាប់ពីព្រលានយន្តហោះដល់ព្រះបរមរាជវាំងដើម្បីការយាងត្រឡប់នៃ​ព្រះសពរបស់ព្រះសីហនុ ប៉ុន្តែអ្នកផ្សព្វផ្សាយទូរទស្សន៍រដ្ឋទទកក្រោយមកបាននិយាយថាប្រជាជនប្រហែល ១ ២០០ ០០០ នាក់បានមានវត្តមាន។ នៅថ្ងៃ២៨ វិច្ឆិកា នៃឆ្នាំ២០១២ ព្រះមហាវីរក្សត្រនរោត្តម-សីហនុត្រូវបានប្រសិទ្ធិនាមជាផ្លូវការដោយព្រះរាជក្រឹត្យនៃព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តម-សីហមុនី​ជាមួយគោរម្យងារ ព្រះករុណា ព្រះនរោត្តម-សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ។

ធម៌របស់សប្បុរស ឬធម៌ដែលធ្វើឲ្យជាសប្បុរស ឬគុណសម្បត្តិរបស់មនុស្សល្អ មាន៧ប្រការគឺៈ ធម្មញ្ញុតា១ អត្ថញ្ញុតា១ អត្តញ្ញុតា១ មត្តញ្ញុតា១ កាលញ្ញុតា១ បរិសញ្ញុតា១ បុគ្គលញ្ញុតា១។