20 a'sirdin' basında bank isi men sanaattın' toplanıwı ja'ne monopoliyalanıwı Banklerdin' rolın a'dewir o'zgertip, Bank belgili bir salag'a ya ka'rxanag'a sistemalı tu'rde kredit beriwge ko'she basladı. Olar, ko'bine, uzaq mezgilli qarız beriwge (8 — 10 jılg'a deyin) umtıldı. Sanaat, transport, sawda ja'ne basqa da aktsion. ja'miyetlerdin' qunlı qag'azların (aktsiyalar, obligatsiyalar) bazarg'a shıg'arıw ja'ne ornalastırıw na'tiyjesinde Bank sanaat penen jaqınnan jaqınlasıp, ka'rxanalardın' qunlı qag'azlarının' baqlaw paketin o'z qolına toplandırdı. Usının' na'tiyjesinde 20 a'sirdin' birinshi ret shereginde Ullı Britaniya men Germaniyada iri-iri Bankler ajıratılıp shıqtı. Bank jumısı barg'an sayın rawajlanıp, endi olar jay da'ldallıq rolınan asıp, barlıq iri sawdagerler men usaq xojayınlardın' pu'tkil aqsha kapitalın jıynap, belgili bir eldegi o'ndiris qural-u'skeneleri men shiyki zat ko'zlerinin' ko'bin biylep otıratug'ın monopoliyalıq strukturag'a aynaldı.

Arshalı rayonı — Aqmola wa'layatının' arqa-batısında jaylasqan aymaq. Jer maydanı 31,000 km2. Xalqı 27,103 ortasha tig'izligi 1 km2-ga 0,3 adam tuwrı keledi (2012). Rayon Orayı — Alg'a qalası.

Shaniyaz baqsı — (1907-1990). Shaniyaz Yerniyazov ta Qaraqalpaq xalqının' yen' su'yikli baqsılarının' biri. Wol 1927-jıldan baslap baqsıshılıq wo'neri menen tanıla basladı. ataqlı Tilewmurat baqsının' sha'kirti. Shaniyaz baqsı qaraqalpaqtın' 62 namasın atqarıp bilgen. A'sirese, ""G'a'rip-ashıq"" da'stanının' Qazı Ma'wlik variatın sheber atqarg'an. 1937-jılı To'rtku'lde wo'tkerilgen baqsılardın' Shaniyaz Yerniyazov birinshi orındı iyelegen. Wonın' atqarg'an namaları ha'zir de jas baqsılar ta'repinen sheberlik penen atqarılmaqta. 1992-jılı 13-avgust ku'ni Qarao'zek rayonında Shaniyaz baqsı Yerniyazov ulının' atına Respublikalıq baqsılar ko'rik tan'lawı wo'tkerilip, jarıs juwmag'ında, No'kisli baqsı Turg'anbay Qurbanov birinshi orındı jen'ip, Qaraqalpaqtın' ala moynaq duwtarı menen sıylıqlandı. Turg'anbay Qurbanovqa ""Qaraqalpaqstang'a xizmet ko'rsetken baqsı"" hu'rmetli atag'ı berildi. Qarao'zek rayonında Shaniyaz baqsının' atına ko'she qoyıldı. Wonın' wo'lmes namaları xalıqqa xızmet yetiwin dawam yetpekte.

Olar 13 albom ha'm ko'plegen filmler jaratqan. Olardın' albomların ha'm qosıqların (single) esaplag'anda bir milliardtan ko'birek kopiyaları satılg'an. Ja'nede olar Apple Records dep atalg'an qosıq jazıw studiyasın iske tu'sirgen. Olar eki film jaratqan, A Hard Day's Night (Qıyın ku'nnin' tu'ni) ha'm Help! (Ja'rdem berin!). Keyinirek olar Magical Mystery Tour (Sıyqırlı Sırlı Sayahat) arnawlı teleko'rsetiwin sho'lkemlestirgen. Yellow Submarine (Sarı suw astı kemesi) atlı multfilm olardın' muzıkasına tiykarlang'an edi. Let it be filmi olardın' jan'a albomı u'stinde jumısın ko'rsetken.

Xojalıq operatsiyaların a'melge asırıwda bul esap ja'rdeminde rejelestirilgen ko'rsetkishler haqıyqatında erisilgen ko'rsetkishler menen ha'm san ha'm sapa jag'ınan salıstıradı ha'm alıng'an mag'lıwmatlardan ka'rxana yamasa bo'limler ha'reketin basqarıwda paydalanıladı.