Латин тил (лат. lingua latina), неда латынь, — Индоевропа тил юйюрню италий группасыны латин-фалиск тюбгруппасына кирген тилди. Бюгюннгю кюн бу италий тилледен джангыз актив хайырланнганды (ёлген тил болгъанлыкъгъа).

Семен улуну джырларын С. Родов, И. Звягинцева, Г. Орловский, В. Торопецкий, Г. Миловидова орус тилге кёчюредиле. Дагъыстан совет джазыучу, литературовед, публицист, поэт Эфенди Капиев да, Исмаилны юсюнден хапар эшитиб, аны джырларын кёчюрюб, Москвада чыгъарыр кёл алыб, 1938-чи джыл октябрда Къарачай облисполкомгъа къагъыт иеди. Муратыча этиб, 1940-чы джыл эки фахмулу джырчыны (Къочхарланы Къасбот бла Семенлени Исмаилны) назмуларын орус тилде, «Стихи и песни» деб, ал сёз да джазыб, китаб этиб чыгъарады.

1940 джылда СССР-ни къурамына Эстония, Латвия, Литва, Бессарабия (Румыния 1918 джылда аннексия этген см. Бессарабия в составе Румынии) эмда Шимал Буковина зор бла къошуладыла, Молдавия, Латвия, Литва эм Эстон ССР-ле къураладыла. Прибалтиканы СССР-ге къошулууу къагъытлада «кеси разылыгъы» киргеннге саналса да, тарихчилени асламысы ""аннексия""гъа санайды.

Биологиялыкъ эволюция — джанлы табигъатны ызына бурулмазлыкъ эмда джораланнган тарих айныууду, популяцияланы генетика къурамы тюрленеди, адаптация къуралады, биологиялыкъ тюрлюле къураладыла эмда къуруйдула, экосистемала эмда биосфера бютеулей тюрленедиле. Биологиялыкъ эволюцияны тинтген илмугъа эволюциялыкъ биология дейдиле.

Швед регент тамада Стен Стурени 1503 джылда ёлюмюнден сора, къралда урушха II Кристиан Даниячы къатышады. Ол 1517 джылда аны джанлы шведлилени болушлугъу бла унияны орнуна салыргъа излейди. Эки джетишимсиз сынамдан сора (1517 эм 1518 джыллада) 1520 джыл Осунден кёлню къатында сермешиуню хорлайды, анда кичи Стен Стуре ёлюм джара алады, даниялыла Стокгольмну кючлейдиле. Стокгольм къанлы хамамдан къутулгъан (1520) Густав Эрикссон Васа Смоландны чегетлеринде джангы аякъланыугъа башчылыкъ этеди, аны эсебинде шведлиле 1521 джылда даниялыланы джангыдан къыстайдыла. 1523 джылны 6-чы июнунда Стренгнесде Густав Эрикссон патчах болуб сайланады. Бу унияны ахыры бла чачады. Тамамы бла уния Штеттин мамырлыкъ бла 1570 джыл къоратылады, аны шартларына кёре Данияны королю швед тахха дауун тохтатханды, швед король а уа Норвегияны Даниягъа бойсуннганын къабыл этедиле.

Дунайны бассейнини асимметрия шекили барды. Онг джагъа бёлюмю гитчерегиди (суу джыйыуну майданыны 44%). Алай а онг джагъасында Дунайны джетеклери бассейнни гидрография четенин къурайдыла. Джетекле тенг юлешинмегендиле: кёбюсю Альпала бла Карпатланы этеклериндедиле, Маджар (Ортадунай алашалыкъда) джокъну орнундадыла.

Къызыл Аскер эм башда, БАБ-ны Ставкасыны акъыл этгенине кёре,совет-герман фронтну орта секторунда кючлерин джыйяргъа керек болгъанды. Андан сора аскерле Харьковда, Кърымда алгъа джюрюш этерге планланнганды. Ленинградныда блокадасы юзюлюрге керек болгъанды.