Күүдээхтэр кэргэннэрэ (лат. Soricidae, нууч. Семейство Землеройковые) — үөнү-көйүүрү сиэччилэр (аһылыктанааччылар) аймахтарыгар киирэр үүтүнэн иитиллээччи кыра кыыллар.

Өй-санаа сайдан, олох тупсан истэҕинэ үөрэх-билии, араас саҥаны арыйыылар кырдьык эбиллэн иһэллэр. Саҥа үөрэҕи арыйары ким да бопсубат, арай бу үөрэх уруккуттан баар үөрэҕи токуруппата, атыннык эргитэн таһаарбата ирдэнэр.

Улахан салайааччылар уһуннук салайар үлэҕэ олордохторуна атыттар аһара арбыылларыттан, хайҕыылларыттан сотору кэминэн бэйэлэрин «күн» курдук сананаллара үөскээн олохсуйар кыахтанар. Сайдыылаах дойдулар киһи өйө-санаата ити курдук уларыйарын билэн сокуоннарыгар киллэрэн, улахан салайааччы быыбарга икки төгүлтэн ордук талыллыбатын ситиһэллэр. Бу быһаарыы салайар былаас эйэлээхтик, кэмиттэн-кэмигэр уларыйан биэриитин ситиһэринэн уларыйан, түргэнник сайдан иһэр олоххо ордук сөп түбэһэр. Аныгы сайдыылаах олоххо үөскүүр уустуктары таба быһаарарга толору кыах баар буолла. «Ытаабат оҕону эмсэхтээбэттэр» диэн этиини таба өйдөөн туох эмэ ыарахан, бэйэ кыаҕынан кыаттарбат баар буоллаҕына, атын дьоҥҥо этэн, билиһиннэрэн биэриллэр.

Халыып:Главная Норуоттар икки ардыларынааҕы Таоюань көтөр аал порда (2006 сылга дылы норуоттар икки ардыларынааҕы Чан Кайши аатынан көтөр аал порда) — Тайваньҥа саамай элбэх киһини, таһаҕы тиэйэр көтөр аал порда. Икки терминаллаах, дойдулар икки ардыларынааҕы рейстары ылынар. Саҥа бырайыагынан, метро Тайпэйы уонна көтөр аал пордун ситимниэхтээхх.

Сахабыт тыла иччилээх диибит. Тыл иччитэ дорҕоонноругар саһан сылдьар. Куруук биир дорҕоону истэр уонна саҥарар буоллахха, бу дорҕоон суолтата, өйдөбүлэ киһи өйүгэр-санаатыгар дьайан өйү-санааны уларытар, онно сөп түбэһэр оҥорор. Дорҕоон дьайыыта киһи ийэ кутун өйүгэр-санаатыгар быһаччы тиийэринэн тыл иччитэ диэн ааттанар.

Өссө студент эрдэҕиттэн Прокопий Нестерович общественнай олоххо ыалдьар эбит. Сотору-сотору Иркутскайдааҕы «Восточное обозрение» хаһыакка ыстатыйалара бэчээккэ тахсар эбит. Э.К. Пекарскай саха тылын тылдьытын оҥоруутугар Сокольников муспут медицина уонна анатомия сахалыы быһаарыытын туттубут эбит. 1903 с. император тохсунньу 1 күннээх ыйааҕынан П.Н. Сокольниковы III степеннаах ""Святой Станислав"" уордьанынан, 1907 с. — III степеннаах ""Святая Анна"" уордьанынан наҕараадалаабыт. 1913 с. Романовтар дьиэ кэргэннэрин 300 сыллаах үбүлүөйүгэр Саха Сирин делегациятын баһылаабыт.1917 с. ахсынньы 10 эмтэммэт ыарыыттан өлөн туораабыт.

Каратепе кириэппэс Хеттэр империэйэлэрэ б.э.и. 12 үйэҕэ урусхалламмытын кэннэ биллэр-көстөр оруолу оонньообута. Былыргы Ацативада куорат турбут оннун хаһыылар 1947 сыллаахтан ыытыллаллар. Хельмут Боссерт и Халет Чамбель диэн ааттаах археологтар бастаан хаспыттара. Булумньулар ортолоругар бааллар суруктаах таастар, булт, сэрии, эрдиилээх дьон ойуулаах аарыма боруоталар, хахай, сфинкс быһыылаах остуолбалар.

Кестхэй таһыгар «Шармеллек» диэн аан дойду таһымнаах аэропорт сытар. Аэропортан быыстала суох Берлиҥҥа, Цюрихха, Штутгартка, Копенгагеҥҥа уонна Лондоҥҥа көтөллөр. Чартер рейстэрэ сайынын Москваҕа, Франкфурт-на-Майне, Гамбургга, Дюссельдорфка көтөллөр.