Friedrich Lorentz (ùr. 18 gòdnika 1870 rokù w Güstrow, ùm. 29 strëmiannika 1937 rokù w Sopòce) - miemiecczi slawista, wôżny badéra jãzëka i kùlturë Kaszëbów ë Słowińców. Òd 1894 rokù doktor. Mieszkôł w: Wejrowie, Kartuzach i Sopòce. W 1907 rokù założëlë w Kartuzach, m.jin Izydor Gùlgòwsczi ë òn Kaszëbsczé Lëdoznawczé Zrzeszenié Verein für kaschubische Volkskunde, chtërno wëdôwało pismiono Mitteilungen des Vereins für Kaschubische Volkskunde. Lorentz je ùsôdzcą: Die kaschubischen Ortsnamen nebst Ableitungen, Slovinizische Grammatik, Slovinizische Texte, Slovinizisches Wörterbuch, Teksty pomorskie, Zarys ogólnej pisowni i składni pomorsko-kaszubskiej, Zarys etnografii kaszubskiej, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskim, Kaschubische Grammatik, Gramatyka pomorska i jin., a wespółautorã Kaszubi : kultura ludowa i język. Nôùkòwé dzejanié tegò meklembùrzczégò lingwistë miało znaczënk dlô szerszégò pòdjimniãcô przez młodą inteligencjã deji F. Cenôwë. W 1919 rokù jegò kaszëbsczi alfabét béł taczi:

Nôrodnô Bibloteka (pòl Biblioteka Narodowa)- to je wôżnô bibloteka w Pòlsce. Òna je we Warszawie òd 1928 (1732) rokù. Kaszëbi mają téż tu kaszëbskòjãzëkòwé ksążczi. Dzél z nich to je kaszëbskô lëteratura do kaszëbskòjãzëkòwégò czëtaniégò, a kąsk z nich je do kaszëbsczi edukacji na ùniwersytecczi rówiznie.

Rąkla (Beta vulgaris L.) - to je jednorocznô abò dwalatnô roscëna z rodzëznë łapùchòwatëch. Tu słëchają: cëkrowô rąkla, czwikła, pôsnô rąkla i jin.

Chëczëno (we zdrojach: Gizin abò Gizyn 1216, Chyzin 1267, Egezyn 1296, Eksin 1302, Eggsin; miem. Eggsin) - garc we Wkrzańskò-Rãdowsczim Krézu w krôju Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë nad Wkrą ë Rãdową.

Je to 982 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 982. rok pierszégò tësąclecégò, 82. rok X stolatégò, 2. rok 9-égò dzesãcolecô X stolatégò.

Jablón - to demòn sadów, sprôwca kradzë brzadów i jarzëtwë. Mieszkô w ògardach i sadach, dzejô w lëdzach. Je dëchã niżeszi randżi, słëgą Pòkùsë. Matczi strôszają nim swòje dzôtczi. Jablón jesz dzôsô dzejô, le ju nié tak mòckò jak pierwi. Jegò dzejanié i miono dżinie westrzód lëdzy, żëje le jesz w gôdkach i pòwiôstkach.

Òd 15 do 17 môja 2013 rokù òdbiwało sã zéńdzenié parlameńtarzistów Delegacji Karna Sejmù Repùbliczi Litwë ds. Midzëparlameńtarnëch Kòntaktów z Rzeczpòspòlitą Pòlską i Litewskò-Pòlsczégò Parlameńtarnégò Karna Sejmù RP, òni chcele wiedzec ò ùczbie kaszëbsczégò jãzëka i dwajãzëkòwòsce na Kaszëbach.

Miono Czińsbarg je rekonstrukcëją - dólnomiemiecczé barg (górnomiemiecczé berg) Kaszëbi òddają jakno ""barg"" abò ""barch""), miono Czińs- je skùtkã tipicznégò dlô kaszëbsczi mòwë zmitczeniô ""kji""→""czi""; rëchli miemiecczé miono Königs- òstało skróconé do Kins- co je widzec w zapisënkù z 1652 rokù, a téż je to widzec w serbòłużëcczich mòwach dze gard bez Miemców zwóny Königsbrück je bez Łużëcczich Serbów zwóny Kinspork, a téż w Małopòlsce gdze czedës béł gard zwóny pò pòlskù Kinsbark (miem.: Königsberg), pózdni sparłãczony ze wsą co sa zwaa Dólnô Mszana (pl: Mszana Dolna).