Sooka okimanye nti emyaka egisinga okuba emizibu mu bulamu bw’omuntu gy’emyaka egy’ekitiini, okuyita mu gy’ekivubuka , okutuuka ku gy’ekikulu. Okwennyika mu myaka egy’ekitiini kuyinza okuviirako enneeyisa y’omuntu okukyankalanira ddala awatali kudda mabega ppaka lw’akaddiwa , okujjako nga waliwo ekikoleddwa okumuyamba. Ayinza okubeera awo obulamu bwe bwonna nga yekubagiza, talina ssuubi , musunguwavu, ava mangu mu mbeera ate kino nakyo n’akirandiza mu baana be , ne kifuuka nga ekikolimo ; naye nga ate si kikolimo.

Omulunzi ng’asika embuzi ku mugwa kya kulabirako bya mpalirizo ey’okusika. Akazannyo kano akokusika omugwa nako kalaga empalirizo ey’okusika.Embalaasi esika omuntu n’ebintu bye ku kigaali nayo mpalirizo eyamba okugondeza omuntu mu by’entambula.

Buli kitundu kya Nsi kirimu obulamu obw’engeri emu oba endala ne mu bifo ebyalowoozebwanga nti temusobola kusengebwamu kiramu kyonna. Entababiramu eziri oba eziriraanye yikweta zirimu entababibinja by’ebikula by’ ebimera n’ensolo ebisingayo obungi.

Omuntu omulamu aba n’obusobozi okufuga embeera ze ez’obuntu naye kino bwe kiba ekizibu wano omuntu aba alina kweyunira mwoyo wa Katonda okusobola okukkakkanya mwoyo w’obuntu aba apaluuse oba alemaganye okukkakkana.

(v) Beera mukkakkamu era oyogere nga olaga nti ofaayo eri omuntu wo oyo yadde nga atandise okwekamwana n’okuyomba, sigala nga oli mukakkamu ;tokalaamuka nawe !! Sigala ku mulamwa kubanga omuntu wo ayinza okugezaako okukutabula ove ku kigendererwa ng’akukonjera n’okwekwasa ebyayita. Ky’olina okwesibako kwe kumugamba nti “”ndi wano ku lulwo , okulaba nga embeera yo edda mu nteeko”.

Obunyiivu oba okunyiiga kiva ku butali bwenkanya , okuswazibwa oba obuswaavu,obutakwatagana mu ndowooza oba mu bikolwa, obutafiibwako oba okuliibwamu olukwe .

Kyokka singa omulwadde akyusa enneeyisaaye n'eba ng'etakyali ya buntu, waliwo eddagala eritera okumuweebwa naye nga terisembebwa kukozesebwa,anti teritera kuleetawo njawulo nnene ate nga lyongera kukendeeza ku bulamu bwa mulwadde.

Okwakayakana kwekusiza ku mbeera z’obuntu nga okuleetera oba okufuna obwagazi , okwegwanyiza , okwemalira ku kintu ,n’okuteeka ebirowoozo byo ku kintu oba ku muntu.

Okukuuma omugga guno weewale bino; okusuula ebisasiro mu mugga, okuyiwamu ettaka oba okulima nga totangira kukulugguka kwa ttaka, okulimamu emmere, okuzimbamu amayumba, okutemamu emikutu n'ebirala ebiringa ebyo. Tukwasize wamu tusobole okutaasa omugga gwaffe guno era n'ennyanja yaffe Nnalubaale. Tujjukire nti obutonde bwe butuyimirizaawo.

Nampewo omugeraageranya n’ekiyumba ekigerere ; ka tugambe ky’ekiyumba ekigerere ekya Katonda omuli embeera ezisobozesa obulamu okubeeramu obulungi.

(iii) Endagakintu ez'ekikyusabuziba(Chemical elements) zisengekeddwa mu nziring’ana y""Omuwendo ky'akaziba"" oba kiyite ""namba y'akaziba""(atomic number) ogudda waggulu mu ""omumweso gw'endagakintu""(table of chemical elements). Endagakintu(element) esooka mu mweso guno ye ayidologyeni oba kitondekamazzi (hydrogen).

Kikwata ku kabondo akatabaganyi nga bamemba baako babeera mu kifo ekyetongodde akalimu obukulembeze ng’ebiseera ebisinga baba n’obuwangwa n’ebyafaayo ebya wamu.