მალას ბრეხტის ჩილო მოჸუნს ჰელენი დო გინმირთუ მარქსისტო. ნაციზმიშ ეფუშქუა აძულებურს ჸონს 1933 წანას ქჷდიტუას გერმანია, სოდეთ მუში ნაწარმებეფი აკრძალური იჸუაფუ. თინა შარალენს ევროპაშა (დანია, ფინეთი, რუსეთი), ოდო უკული აშშ-ს, კალიფორნიას იხორუ. 1947 წანას მუში მარქსისტული იდეეფიშ გურშენი თაჸურეშეთ აძულებური იჸი მიდეშარას თე ქიანაშეთ. თე პერიოდის იჭარუ ბრეხტიშ აკოქიმინჯალაშ დიდი ნორთი, თინეფ შქას გალილეიშ რინა, დიდა კურაჟი დო მუში სქუალეფი, არტურო უიშ წინანდეგობური ეკიულა, კავკაციური ცარციშ წირე დო მორჩილი ორგანონი თეატრიშოთ. თე ეკონიას მოჩამილიე ბრეხტიშური თეორია ეპიკური თეატრიშ დო ""დისტანციაციაშ"" გეშა.

ფონგ-ნჰა-კე-ბანგიშ ერუანული პარკი (ვიეტნ. Vườn quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng, ინგლ. Phong Nha-Ke Bang National Park) იდვალუაფუ ვიეტნამს. მიშაღალირიე იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფშა. იდვალუაფუ ილიშე 6 კმ-იშ მაშორას.

საქორთუოშ ობჟათე-ბჟაეიოლ ნორთის სქირე ანუ არიდული ეკოსისტემა მუთმოფხვადჷნა. თინა ტიოზიშ, გვერდოტიოზიშ, სტეპიშ, არიდულ გოსინთელ ტყას დო ჭალეშ ტყალეფსჷთ იკათუანს. ათე ეკოსისტემაშ ტიპური ნონტყელეფი რე: ყორყმელი, ორბი, ფსივი დო გვერეფიშ დო ხვილარეფიშ მიარე ბუნა.

2011 წანაშ ფასებათ, ნოღაშ მახორობა აკმადგინანდჷ 1 126 741 ადამიერს, თაურეშე 52,07 % ქომოლკოჩეფი დო 47,93 % ოსურკოჩეფი. ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა 88,42 %, მაღალირე, ვინემ ოშქაშე ნაციონალური დონე;

გოეთე ჭარუნდჷ: „კოჩის ორთას... გოხურგილი ფარდიშახ შეულებჷ მუჭოთ ხიოლიშ, თეშ ჭუაშ დო ჭიროთიშ გინოღალა; მუჭოთ თე ფარდის გეგნაჩირთჷნ, უციოთ მედინუ.“ ათაშ აღოლჷ გრანელს ხოლო. გოჩხირკინაფილ დო ღარჯილდინაფილ ძიუთ გილაგაგანდჷ. დუშქირტჷ მილაჩამილ თოლეფიშ ბარჩხალქ, გვალო მიშკჷ. გილეშ ქართიშ შარეფს - შურდგჷმილი შეწამაფა დო ჯაბი. ჯიბეთ გილუღუდჷ „ზისხირამ რვეული“ დო თიშ სახე სანთელცალო ნდღულუდჷ. ეკონია წანეფი პოეტი ქართიშ დო სურამიშ ოლეხეეფს რდჷ.

ჯოხოქ გუოლჷ ჩინებული ფიზიკოს-თეორიტიკოსიშ სტივენ ჰოუკინგიშ როლიშ ჭყოლოფუათ ფილმ „ირფელიშ თეორიას“, თე როლიშ გეშა რედმეინქ მოსოფელს რჩქინელო გჷნირთჷ.

ათე პერიოდის თარი რდჷ ხოლო დანიელ გოტლიბ მესერშმიდტიშ (1685-1735) შარალუა, ნამუსჷთ მაჸუნ დიდნძალი ბოტანიკურ-ზოოლოგიური, მინერალოგიური, ეთნოგრაფიული დო არქეოლოგიური კოლექციეფიშ შაყარუაქ. აკოდგინელი აფუ რუკეფი, მიოგორჷ სარგებელი დინოხური დო თ.უ.

გეოგრაფია-გეოლოგიაშ ხურგას რე ხოლო სპელეოლოგია, პალეოგეოგრაფია დო გლაციოლოგია. გეოგრაფიაწკჷმა უშქაშეთ რე მერცხილი მენცარობაშ სპეციფიური დარგი - კარტოგრაფია.

წყარმალუშ ღანჩო — დიხაუჩაშ ჟიდოხი, სოჸურეშეთ წყარი ზოხოიანი წყარმალუშ ვარ და წყარმალუშ რშვილს ენმიკათინუაფუ. ირი წყარმალუშ ღანჩო იკათუანს ჟიპიჯური დო დიხაშთუდოლენი წყარმაშაყარუეფს. ჟიპიჯური წყარმაშაყარუეფი დიხაუჩაშ ჟიპიჯიშ საგანო რე, ნამუშეთ წყარი წყარმალუშ რშვილს ვარა წყარმალუს ენმიკათინუაფუ.

აფხაზეთიშ ლჷმა 1992-1993 წანეფც რდჷ ლჷმა საქორთუოშ ოთარობე ჯარეფს დო სეპარატისტულო მორინელ ეთნიკურ აფხაზეფიშ ართი ნორთიშ შქას, მუქჷთ 13 თუთას იგჷნძორჷ. სეპარატისტეფიშ განშე თაშნეშე ლჷმენდეს აბანობური სომეხეფი (ბაგრამიანიშ ჯოხონობაშ ბატალიონი), დაქირებული მალჷმორეფი ოორუე კავკაციაშე, კაზაკეფიშ აკოანჯარაფილი მილიციაშ მალჷმორეფი, ნამუეფსჷთ ვაოფიციალურო ხუჯის არზენდჷ რუსეთიშ ოურდუმე ბაზაშ გარნიზონი გუდაუთას.