হেমচন্দ্ৰ-গুণাভিৰামৰ আদৰ্শেৰে অনুপ্ৰাণিত হৈ সেই সময়ছোৱাত উভয়ৰে বয়োকনিষ্ঠ যি কেইগৰাকীয়ে খণ্ড কবিতা আৰু বৰ্ণনাত্মক কাব্য ৰচনাৰে পাশ্চাত্য কাব্য কবিতাৰ ৰীতি-প্ৰকৃতিক অসমীয়া সাহিত্যলৈ আদৰি আনিলে সেইসকলৰ ভিতৰত ভোলানাথ দাস লেখত ল’বলীয়া। বংগৰ বিখ্যাত কবি মাইকেল মধুসূদন দত্তৰ মেঘনাদ বধ কাব্যৰ আৰ্হিত ৰচিত সীতা-হৰণ কাব্য ভোলানাথ দাসৰ অসমীয়া সাহিত্যলৈ অবিস্মৰণীয় অৱদান। ভোলানাথ দাসৰ খণ্ড কবিতাসমূহে দুখন পুথিৰ মাজেদি প্ৰকাশ লাভ কৰিছে-এখনৰ নাম কবিতা মালা আৰু আনখনৰ নাম চিন্তা-তৰংগিনী। এই যুগটোৰ আন এগৰাকী লেখক ৰত্নেশ্বৰ মহন্তদেৱে তেওঁৰ ২৯ বছৰীয়া চুটি জীৱনকালৰ ভিতৰত অসমীয়া সাহিত্যলৈ বিভিন্ন দিশত বৰঙণি আগবঢাই গৈছে। তিনিখণ্ডত বিভক্ত তেওঁৰ কবিতাৰ পুথি কবিতাহাৰত প্ৰায় ডেৰ কুৰি কবিতা সন্নিৱিষ্ট আছে। পুথিখনে তেওঁৰ কবিত্ব প্ৰতিভাৰ চানেকি দাঙি ধৰে। ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসন্ধান কৰি তেওঁ যিসমূহ প্ৰবন্ধ ৰচনা কৰিছে সেইসমূহ তেওঁৰ সবাতোকৈ মূল্যৱান সমপদ। ‘অসমীয়া আৰু বিদেশী সাজ’, ‘ৰাম সৰস্বতী’, ‘অনন্ত কন্দলী’, ‘গাৰোৰ বৃত্তান্ত’, ‘মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ’ আদি কিছুমান অনুসন্ধানমূলক মূল্যৱান প্ৰবন্ধ তেওঁ ৰচনা কৰে।

পুত্তপৰ্থি, য'ত সত্য সাই বাবাৰ জন্ম হৈছিল অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ এখন সৰু, ভিতৰুৱা গাওঁ আছিল। এতিয়া সেই 'গাঁৱত' এটা বৃহৎ বিশ্ববিদ্যালয় কম্প্লেক্স, এক বিশেষ চিকিৎসালয়, দুটা সংগ্ৰহালয়: ""সনাতন সংস্কৃতি"" (সৰ্ব ধৰ্ম সংগ্ৰহালয় বুলিও জনা যায়) আৰু ""চৈতন্য জ্যোতি"" যি সত্য সাই বাবাৰ জীৱন আৰু শিক্ষাৰ ওপৰতেই আধাৰিত (পিছৰটোৱে নিজৰ স্থাপত্যৰ বাবে কেইবাটাও আন্তৰ্জাতিক পুৰস্কাৰ পাইছে) আছে। তাত এটি প্লেনেটেৰিয়াম, এটা ৰে'লৱে ষ্টেচন, এটা হিল-ভিউ ষ্টেডিয়াম, এটা প্ৰশাসনিক ভৱন, ইন্ড'ৰ স্পৰ্টছ ষ্টেডিয়াম আদিও আছে।উচ্চ পৰ্যায়ৰ ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ যেনে পূৰ্বৰ ৰাষ্ট্ৰপতি এ পি জে আব্দুল কালাম, পূৰ্বৰ প্ৰধান মন্ত্ৰী অটল বিহাৰী বাজপেয়ী, অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ পূৰ্বৰ মুখ্য মন্ত্ৰী কনিজেটি ৰচাইয়াহ, কৰ্ণাটকৰ মুখ্য মন্ত্ৰী বি-এচ য়েদ্যুৰাপ্পা আদিও পুত্তপৰ্থিৰ আশ্ৰমৰ আনুষ্ঠানিক অতিথি আছিল। দহ লাখতকৈও অধিক লোকে সত্য সাই বাবাৰ ৮০ নং জন্মদিন উপভোগ কৰিছিলে, তাৰে ভিতৰত ভাৰত আৰু ১৮০খন অন্য দেশৰ ১৩০০০ বিশেষ লোক আছিলে।

কাটাৰত ভাইৰেল ফিভাৰ, হেপাটাইটিচ এ জণ্ডিচ, টাইফয়েড, কলেৰা, গেষ্ট্ৰএন্টাৰাইটিচ, ডেংগু, মেলেৰিয়া আদি ৰোগ দেখা পাবলৈ নাই৷ মহ আৰু মাখিৰ সংখ্যা কম৷ মদৰ প্ৰচলন সীমিত বাবে মদৰ ফলত হোৱা নানা লিভাৰৰ অসুখ চিৰচিচ, পেনক্ৰিয়াটাইিচ, মেলিনা, হিমাটেমেচিচ আদি ৰোগো তেনেই কম৷ ড্ৰাগছ নিসিদ্ধ বাবে তাৰ ফলত হব পৰা ৰোগ সমূহৰ পৰাও দেশখন মুক্ত৷ ৰন্ধন বৃত্তিৰ লগত লোক সকলে স্বাস্থ্য পৰীক্ষা কৰাওতে শৌচ পৰীক্ষা কৰাতো বাধ্যতামূলক৷

গোলাঘাট নামৰ উ‍ৎপত্তিৰ এক মনোৰম কাহিনী আছে। ১৯শতিকাৰ মাজভাগত মাৰোৱাৰী ব্যৱসায়ীসকলে ধনশিৰী নৈৰ ঘাটৰ কাষতে কিছু গোলা অৰ্থাৎ সৰু দোকান পাতিছিল। এই ঠাইতে পাছলৈ নগৰ গঢ়লৈ উঠে গোলাঘাট নামেৰে।