Маннык ыксаллаах, киһи «Өйө көтөн, баайыллан ылар» түгэннэригэр киһини ийэ кута быһаччы салайар. Ийэ кут ити салайыытыгар урукку кэмҥэ киһи ийэ кутун өйүн-санаатын саппааһыгар ууруллубут өйдөбүллэртэн, үгэстэртэн ылан туһанар. Манна ханнык хамсаныылар оҥоруллаллара барылара ийэ кут өйүн-санаатын саппааһыгар ханнык өйдөбүллэр уонна үгэстэр уурулла сылдьалларыттан тутулуктанан тахсар. Киһи «Өйө баайыллан» ылар кэмигэр ийэ кутун өйүнэн-санаатынан салаллар буолан, кыра эрдэҕинэ бу өйүгэр-санаатыгар үчүгэй, киһилии өйү-санааны, үтүө үгэстэри уган, иҥэрэн биэрбит эрэ буоллахха, киһилии майгылаахтык сылдьара дакаастанар.

Киһи оҥорор быһыылара барылара “Туох барыта икки өрүттээх” диэн этиигэ сөп түбэһэн иккилии өрүттээхтэр. Киһи ханнык баҕарар быһыыны оҥороро үчүгэй, дьоҥҥо туһалаах эбэтэр куһаҕан, буортулаах буолан тахсаллар. Оҕолор кыра эрдэхтэриттэн бу быһыы куһаҕанын билэр буоллахтарына, олору оҥорбот буола улаатар кыахтаналлар.

A well-known type of old-fashioned house is the ""half-timbered"" house. These are seen in the British Isles, France, and across northern Europe and the Alps. These houses date mainly from about 1200 to about 1800.

Дьон бэйэлэрин биир мэйиилэринэн өйдөөн-санаан туран оҥорор быһыылара икки аҥы арахсалларын «айыы» диэн тыл икки өрүттээх өйдөбүллээҕэ, быһаарыылааҕа толору дакаастыыр. Киһи мэйиитэ үчүгэй да дьыалалары эбэтэр куһаҕаны да толкуйдаан, оҥорон таһаарар кыахтааҕын айыы диэн тылбыт соҕотох буоллаҕына эрэ табатык быһаарар. Киһи мэйиитин итинник оҥоһуулааҕын сахалар былыр-былыргыттан билэннэр «айыы» диэн өйү-санааны быһаарар тылбыт соҕотох уонна икки өрүттээх өйдөбүллээх.

Лесун Белоруссия пятибореһа дьахтар ойохтоох. 2012 сыл сааһыгар кыыс оҕоломмуттара. Арассыыйаҕа дьиэтэ суох буолан Подмосковье спортивнай баазатыгар олорор уонна дьарыктанар. Ойоҕо оҕотунаан Белоруссияҕа бааллар.

Күөл устун кыра таһымнаах судналарынан уонна катамараннарынан быыстала суох пассажирдар рейстэрэ оҥоһуллар. Уу устун устарга-круизтыырга «Helka» пароход (1891 с.) туттуллар. Күөлгэ 20 тахса суудна тиксэр сирэ баар, суудналар күөл кытыытынан хас пристань ахсын тохтоон ааһаллар.

Сэрии кэмигэр кэлээччи ахсаана намтыы сылдьыбыта, ол гынан баран 50-с сыллардаахха эмиэ элбээбитэ. 30-с сыллардаахха Халыма өрүскэ аал сырыыта тэриллибитэ, Зырянка таас чох комплексын сөргүппүтэ.

Штат транспорт, информация технологиятын уонна чинчийиитин, дьаhалта сервистарын, хостооhун уонна туризм кииннэрэ буолар. Холбоhуктаах Штаттар 2008 c. олохтоохторун ахсаана элбииринэн бастыҥ штат буолбут.

1863 сыллаахха ыам ыйын 22 (эргэ истиилинэн ыам ыйын 10) күнүгэр Дьокуускайы улахан халаан уута ылбыт. Бастаан куорат соҕуруулуу-арҕаа өттө ууга барбыт. Икки хонугунан намыһах сиргэ турар дьиэлэр сарайдарыгар диэри ууга барбыттар, даллар отой көстүбэт буолбуттар.