ڪمپيوترائزڊ ڪمپاس (compass) جيڪو موبائل يا سيل فون ۾ پروگرام ٿيل آهي، اهو شايد هيٺ زمين جي اندر ڪم نه ڪري، ڇو جو ان جو آڌار ريڊيائي لهرن تي ٿئي ٿو، جيڪي ڏاڍي سولائي سان جبل يا پاڻي وغيره جهڙين رڪاوٽن سان رڪجي وڃن ٿيون. پر هڪ عام سادو روايتي ڪمپاس يا قطب نما حرڪت ڪندڙ ڪانٽي سان زمين جي گهرائي مان نڪرندڙ مقناطيسي لهرن تي آڌار رکي ٿو. هڪ عام سادو ڪمپاس زمين جي هيٺ ان ڪري ڪم ڪري ٿو جو ان جو مقناطيسي ڪانٽو يا سوئي، اُتر ۽ ڏکڻ قطبن مان نڪرندڙ مقناطيسي ميدان سان لاڳاپي ۾ اچي وڃي ٿي. هيءَ ڳالهه اوهان لاءِ شايد حيراني جهڙي هجي ته ڪئناڊا ۾ قطب نما يا ڪمپاس ڪم نٿو ڪري، ڇو جو ڪئناڊا اُتر قطب تي هئڻ سبب قطب نما جو ڪانٽو، اُتر قطب ڳولهي نه سگهڻ سبب منجهي پوي ٿو ۽ غلط ريڊنگ ڏيئي ٿو.

چائو (Zhou)، ڪميونسٽ پارٽيءَ طرفان رومن لپي ٺاهڻ واري ڪاميٽيءَ جي انچارج يا سرواڻ جي حيثيت ۾، 1950ع ۾ چيني ٻوليءَ لاءِ پن ين يعني لکڻ ۽ پڙهڻ جو هڪ اهڙو نظام ٺاهڻ لاءِ جاکوڙ شروع ڪئي، جنهن جي ذريعي چيني ٻوليءَ کي رومن الفابيٽ ۾ لکي ۽ پڙهي سگهجي ۽ ٽن سالن جي لڳاتار جاکوڙ ۽ محنت کانپوءِ نيٺ چائو پن ين لپي ٺاهڻ ۾ ڪامياب ٿي ويو.

هندو ماڻهو موت جي ديوتا کي چون يم، جنهن جو اچار زنداوستا ۾ ييم (Yima) آهي. سنڌيءَ ۾ يم بدران عام طرح جم (Jam) چئبو آهي. پارسيءَ ۾ به ائين چون ٿا انهيءَ ”جم“ لفظ“ پارسي نالو جمشيد (Jamshed) ٺهيو آهي، يعني”شيد لفظ پٺيان گڏيو اٿن، جيئن خور سان شيد. خورشيد (Kursheed) نالي ۾ به گڏيو اٿن.

اصل ۾ اليزي لاءِ عام تصور ولاڊيمير ناباڪوف جي ناول جي لوليتا ڪردار وارو جڙيل هو. سندس ٻيون هيڪلو ""لالِيزي L'alizé"" پڻ تمام گھڻو ڪامياب ٿيو، ۽ فرانس ۾ نمبر ون ثابت ٿيو. ٻئي هيڪلا سندس آغازي آلبم Gourmandises (گُوغماندِيز) جو حصو هئا، جنهن جو سنڌي ترجمو مِٺايُون ٿيندو.

مولانا محمد سليمان ولد ابڙو فقير ڳوٺ ملان ابڙا تعلقي لاڙڪاڻي ۾ ڄائو. ھن ديني -تعليم- مولانا غلام عمر جتوئيءَ وٽ ”مدرسه دارالفيض“ مان حاصل ڪئي، پاڻ مولانا جتوئيءَ جو پيارو شاگرد ھو. ھن جون صادر ڪيل فتوائون پڻ تحرير ڪندو ھو. مولانا محمد سليم -جتوئي- صاحب جي ڪتب خاني مدرسه دارالفيض جو انچارج به ٿي رھيو ۽ ديني -تعليم- مڪمل ڪرڻ کان پوءِ ھو ڳوٺ ڪارڙن واري مسجد ۾ قائم ڪيل مدرسي ۾ مدرس مقرر ٿيو. مولانا محمد سليمان ابڙو پنھنجي وقت جي سياسي ۽ سماجي ڪمن ۾ وڌي چڙهي شرڪت ڪندو ھو، -تحريڪ خلافت- دوران لاڙڪاڻي ڪانفرنس ۾ حصو ورتائين. پاڻ سٺو شاعر ھو ۽ ”سليم“ تخلص ھيس. مولانا سليمان ”سليم“ جي شاعري غزلن، مولودن ۽ ڪافين تي مشتمل آھي، سندس تحرير ڪيل ديني ڪتاب ۽ شعري مجموعو قلمي صورت ۾ سندس ڀائيٽي محمد احسان ولد محمد حسن وٽ موجود آھي.

ھي دور سنڌي افساني جو ھنگامي دور ڄاتو وڃي ٿو۔ برطانوي راڄ جي انتھا ٿي، آزادي جي تحريڪن زور پڪڙي رھيون ھيون، جنھن جو به وڏو اثر افساني تي پيو۔

1953ع ڌاري تعليم کاتي جي ملازمت تان استعيفا ڏئي ڪوٽڏجيءَ مان ميمبر ليجسليٽوِ اسيمبليءَ جي حيثيت سان رياست جي چونڊن ۾ حصو وٺي اڪثريت سان ڪامياب ٿيو. 21 آڪٽوبر 1955ع تي ونيونٽ قائم ٿيڻ سان، رياست خيرپور جو وجود ختم ٿيڻ سبب سندس ميمبر جي حيثيت به ختم ٿي وئي.

قديم رومي پنهنجي مشرڪاڻہ عقيدن جي اعتبار سان خدائي محبت جون محفلون ڄمائيندا هيا ، ان جو آغاز تقريباً 1700 سال اڳ رومين جي دور ۾ ٿيو جڏهن تہ ان وقت رومين ۾ بت پرستي عام هئي ۽ رومين پوپ ويلنٽائن کي بت پرستي ڇڏي ڪري مسيحيت اختيار ڪرڻ جي ڏوھ ۾ موت جي سزا ڏني هئي پر جڏهن خود رومين مسيحت کي قبول ڪيو تہ هنن پوپ ويلنٽائن جي موت جي سزا جي ڏينهن کي يوم شهيد محبت چئي ڪري پنهنجي عيد بڻائي ڇڏيو.حوالو گھربل