Майялар бер-береһе менән йыш ҡына һуғышҡан. Ҡайһы бер тарихсылар хатта майяларҙың классик мәҙәниәте емерелеүенең төп сәбәбен шунда күрә. Боронғо майя цивилизацияһында һуғыштар сәйәси, иҡтисади һәм дини маҡсаттарға хеҙмәт иткән күп сәбәптәр менән бәйле алып барылған. Һуғыштарҙың иң йыш сәбәбе булып үҙ-ара ярышыусы ҡала-дәүләттәрҙе контролдә тотоу, шулай итеп, көнәркәш династияны сит тәхеттән төшөрөү һәм унда үҙ контроле аҫтындағы хакимды ултыртыу маҡсатында алып барылған. Сәйәси яҡтан һуғышта еңеп сығыусы хакимдың абруйын күтәреү төп мәғәнәгә эйә булған. Иҡтисади мәғәнәлә дошманды еңеү яңы сауҙа юлдарына сығыу мөмкинлеген биргән, шулай уҡ еңелгән ҡала-дәүләт халҡының бер өлөшө ҡол ителгән. Дини маҡсаттан һуғышта еңеү яулау артабан дини церемонияларҙа ҡорбан итерлек яңы кешеләрҙе әсирлеккә алыу мөмкинлеген биргән. Шуныһы иғтибарға лайыҡ, классик осорҙағы майя һуғыштары дошмандың территорияһын яулап алыу һәм еңеүсе ҡалаға яуланған ерҙәрҙе ҡушыу бурысын ҡуймаған. Шулай итеп, классик дәүер эпохаһында ҡеүәтле берҙәм майя дәүләте барлыҡҡа килмәгән.

Чехов «Муйындағы Анна» хикәйәһен яҙырҙан алда уҡ үҙенең көндәлек дәфтәренә:""Биш ағай-энеле ярлы гимназист ҡыҙ бай чиновникҡа кейәүгә сыға. Ире ҡатынын һәр бер киҫәк икмәк өсөн дә йәберләй, уның туғандарын: «Һәр кемдең үҙ бурысы булырға тейеш»,- тип кәмһетә. Элекке ярлы тормошҡа кире ҡайтыуҙан ҡурҡып, ҡатын барыһына ла түҙә. Уларҙы Аннаның иренең начальнигы балға саҡыра. Балда ҡатын менән һоҡланмаған кеше ҡалмай. Бай түрә ҡатынды үҙенең һөйәркәһенә әйләндерә, һәм ҡатын хәҙер бар нимә менән дә тәьмин ителә. Хәҙер Анна бөтә түрәләрҙең дә уға кеселеклек менән ҡарауын, үҙенең иренә ,ниһайәт, кәрәк икәнен күргәс, ул ирен: «Кит бынан, аңғыра!»- тип кенә ҡыуып ебәрә. Ә түрә кеше Аннаның иренә Изге Анна орденын бирә, һәм меҫкен, мөгөҙлө ир был орденды муйынына тағып йөрөргә мәжбүр. Хикәйәнең аҙаҡҡы версияһы буйынса Анна байтаҡҡа оло ҡатын итеп һәм ике ағалы итеп һүрәтләнәгән. Хикәйәнең атамаһы икенсе мәғәнәлә ҡулланылған тип тә әйтергә мөмкин, сөнки Аннаның ире ҡатыны ҡуйған мөгөҙлө орденды түшендә түгел, ә муйынында йөрөтә. Ул саҡта Изге Анна орденын муйынға тағып йөрөткәндәр"".

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Төрөк мәҙәниәте нигеҙендә Гүлән башҡаларға ҡарата ислам диненән сығанаҡ алған ихтирамлы мөнәсәбәт һәм һөйләшеп килешеүгә ынтылыш ятыуын билдәләй. Ул ислам диненең һәр ваҡыт үҙе осратҡан мәҙәниәттәр һәм цивилизацияларҙың тик яҡшы яҡтарын ҡабул итеүен һыҙыҡ өҫтөнә ала. Уның фекеренсә, «диалог хәҙерге заман талабына әйләнде».

Шаглас — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тихманьга йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.