भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय् दूगु थाय्यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय् लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय् नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय् स्थापित जुल। ""लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय् नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय् उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय् उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।

त्रिकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया गढवाल मण्डलया चमोली जनपदया कर्णप्रयाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।

स्यालनी लगा काण्डई भारतया उत्तराखण्ड राज्यया गढवाल मण्डलया पौड़ी जनपदया सतपुली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।

थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८६६५४५ उत्तर व देशान्तर ८९.२२१९२३ पश्चिम खः (41.866545° N 89.221923° W)। थ्व थासे १७१२०२६ वर्ग मिटर (०.६६१०१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

केरलया मू धर्म हिन्दू, ईसाई व इस्लाम धर्म ख। बौद्ध, जैन, पारसी, सिक्ख, बहाई धर्मावलम्बीया मनुत नं थ्व थासय् च्वं। हिन्दू समाज विविध जाति नं निर्मित दु। ईस्वी सन् ८ गु शताब्दी निसें केरलय् जाति-व्यवस्था प्रचलित जुवन। अनुसूचित जाति व अनुसूचित जनजाति तक्क थी-थी श्रेणीया मनुत जाति - व्यवस्थाया अन्तर्गत सम्मिलित जुवन। जाति व्यवस्थाया कारणं समाजय् च्वे-क्वेया भावना व सामाजिक कुरीति प्रचलित जुल। १९गु शताब्दीया अन्तय् जूगु सामाजिक नवोत्थान अभियानं व २०गु शताब्दीया भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्रामं जाति व्यवस्थायात म्हो याःगु दु। वर्तमान केरलीय समाजय् जातीय भेदभाव म्हो दु।

थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया गढवाल मण्डलया चमोली जनपदया थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।

थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.६३२८३८ उत्तर व देशान्तर ८७.३१७२८४ पश्चिम खः (32.632838° N 87.317284° W)। थ्व थासे २७४०८१७८ वर्ग मिटर (१०.५८२३५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २६३५३६ वर्ग मिटर (०.१०१७५२ वर्ग माइल) ल दु।