Илыш йогыным келгын шымлаш тыршен, Яков Павлович шке ойпогыжым мер паша дене чак кылден: шочмо ялыштыже колхозым ышташ полшен, ревиз комиссийым вуйлатен, Оршанке райисполкомын членже лийын, культур пашам виктарымаште тыршен, тыглай колхозник семынат пашам ыштен. Ӧраш логалеш: кузе тудо творческий пашалан, сылне произведений-влакым возаш жапым муын?! Мо-гынат, писатель шолын шогышо илыш дене илен, шочмо калыкын социализмым чоҥымаште сеҥымашыж дене кумылаҥын. «Вий шутымем семын социализмым ышташ полшем», - возен тудо ик серышытыже.

Варажым, студент пагытыште, 1954-ше ий гыч 1959 ий марте Валентин Колумбын ятыр сылнымут пашаже калык коклаште шарла. Сылнымут институтыш тунемаш пурымекыже икымше тылзынак «Лышташ велалтме годым» почеламутым возен.

Кӱкшымбал (рушла Кукшумбал) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Роҥго ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 2 еҥ (2004 ий), 1 еҥ (2010 ий).

1981 ийгыч Сернур посёлкышто ила. Сернур районын тÿвыра отделысе сылнымут мастерскойыштыжо, «Юбилейный» кинотеатрыште пашам ыштен, художественно-бытовой «Универсал» кооперативым вуйлатен. «Призыв» (кызыт «Шернур вел») район газетын тÿҥ секретарьже, редакторын заместительже да редактор лийын. 1998 ийыште «Земледелец» колхозын председательжылан сайленыт. Тушто март 2001 ий марте пашам ыштен.

Калмаш (пошкыртла Ҡалмаш) (рушла Калмаш) — Российыште Пошкырт Элын Калтаса кундемыштыже верланыше Калтаса ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 627 еҥ (2002 ий), 601 еҥ (2009 ий), 503 еҥ (2010 ий).

Практическая грамматика английского языка методические указания для проведения контрольной работы: методические указания для проведения контрольной работы. Мар. гос. ун.-т. г. Йошкар-Ола. 2010. 28 с.

7 декабря 2003 года был проведён референдум по объединению Пермской области и Коми-Пермяцкого АО в Пермский край. Предложение об объединении одобрено подавляющим большинством голосов. Объединение вступило в силу 1 декабря 2005 года.

Мурызын шочмыжлан 2015 ий 3 январьыште 85 ий темеш, кугезымыт дек кайымыжлан талук гыч пел курым лиеш, а пытартыш книгаже савыкталтмылан-36 ий. Чыла возымыжым иктыш чумырен лукташ жап шукертак шуын.

Деревня Янык (Яныково) — «История сёл и деревень Республики Марий Эл. Сост. А.Г. Иванов, Йошкар-Ола, Марийское книжное издательство, 2006 г. 648 с. 750 экз.» книга гыч ужаш кылвер.

Шкеж гаяк уста еҥ-влак семынак репрессийыш логалын. 1938 ийыште Кылме тылзын 28 кечынже Василий Патрашым да эше икмыняр марий тӱвыра пашаеҥым лӱен пуштыныт.

Эрик Никитич Сапаев 1932 ийын Ӱярня тылзын 4-ше кечынже Йошкар-Олаште шочын. Йоча пагытым Моркышто да Йошкар-Олаште эртарен. Ачаже, Никита Никифорович Сапаев, педагог, партий пашаеҥ улмо годымжо шкенжым тале организатор семын ончыктен. Партийын марий обкомын кокымшо секретарь марте шуын. Но 1937 ийыште Кылме тылзын Никита Сапаевым ""калык тушман"" семын четлык коклашке шындат, тулыкеш кодшо ешлан нелылык деч посна шуко мыскылтышым чыташ логалеш.