Congrégation de la Mission (Lazariste) ebandi o mobu 1625 o engumba Pari. Kasi ut'o ebandela, mosala mwa lingomba lina moyebanaki mpe o bikolo bisusu.

Sima ya wana makambu ebele elandaki: Président Mobutu apesaki ba Belges ultimatum tee na 31 dɛsɛ́mbɛ 1966 mpo ba sièges sociaux ya portefeuille ya R.D.Congo ezonga na Congo; loi Bakajika; nationalisation ya Union Minière du Haut Katanga; na ba compagnies mosusu; création ya Air Congo, Zaïrianisation, etc.

Maladi ewutaka na makambo ya bolingo ezali ya ndenge na ndenge mpe bato mingi bayebi te soki bazali nayango, mpo tango mosusu nzela ya kolakisa emonanaka te. Kasi soki omoni biloko oyo tokomi awa na nse, okoki kokende na bato ya sante bameka mpe ozua nkisi pamba na ndenge ya sekele. Nzela ya koyeba yango oyo:

Engbunduka na libosó ezalí na 12 vatiri ezalí na nzelá Kinsásá Ɛ́sita–Ndjili mpé engbunduka na mibálé ezalí na 13 vatiri ezalí na nzelá Kinsásá Ɛ́sita– Kasangulu.

Likámá lya mpɛ́pɔ o 1996 ezalí likámá liye lisálamáká o mokɔlɔ mwa mwambe sánzá ya yambo na mobú mwa 1996 na Libándá lya Ndáko ya mpɛ́pɔ ya N'dolo, ntángo mpɛ́pɔ yɔ̌kɔ́, Antonov 32B, ya lingómbá Air Afrique ekokáká komata tɛ́ mpé ekobáká kosála taxi téé o wɛnzɛ ya Sómba Zikita. Likámá liye libomáká bato pɛnɛ na 300, míngi mpenzá bato baye bazaláká kotɛ́kɛ na wɛnzɛ ya Sómba Zikita mpé basómbi baye bazaláká na wɛnzɛ êná.

Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí lya bokólísi bwányá mpé mayɛ́lɛ. Matéya masɛngɛ́lí kopɛ́sama mpámba, mosólo tɛ́, atá na bakelási ya mabandela. Matéya ma mabandela masɛ́ngɛ́ní kopɛ́sama na moto nyɔ́nsɔ. Matéya ma tekniki mpé ya mosálá masɛngɛ́lí kopɛ́sama bipái binsɔ; eposá ya kozwa matéya ma kelási ya inɛ́nɛ esɛngɛ́lí kopɛ́sama na bato bansɔ, sé ndéngé mɔ̌kɔ́, ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na mayɛ́lɛ ma bangó.

Nakati ya Ingɛlɛ́tɛlɛ na mibú mya 1950, batu koleka 50,000 bazaláká kozua TB na mbúla (mvúla) mɔ̌kɔ́. Mikolo miye ezongi tíí batu 7,000 baye bazuaka na mbúla mɔ̌kɔ́ , kasi sɔ́kí okokisi yangó na mibú mya 1990, ntángo wana ezalaki bato 5,500. Yango ekomɔ́nɔ éte ezalí komata lisúsu. Wana omɔnɔní éte kozua TB ezalí noki tɛ́, kasi esengeli ozala na ekenge na ndénge ya koyeba yangó mpó, na mokili mobimba TB ezali bisíká mingi. Lokóla batu batambolaka mingi na mokili, bangó bakoki kozua yangó mpé bakoki kokotisa yango na mbóka ya yɔ̂.

Langbase tǒ Langbashe ezalí ekólo ya Kongó-Kinsásá o etúka ya Mambénga, mpé ya Santrafríka. Balangbase bavándaka pɛnɛ o engúmba Bosobolo, pɛnɛ na ndelo ekabola Kongó mpé Santrafríka.

Sinusite eza bokono ya kokamwisa te. Etungisaka pene na 10% na 30% ya batu mobu na mobu na Etats Unis mpe na Eropa. Mingi mingi basi bazwamak nayango koleka mibali. Sinusite ya kozongaka mbala na mbala etungisaka pene na 12.5% ya batu. Traitement ya sinusite na Etats Unis ekumbaka misolo koleka 11 milliards ya dollard américain.

Misili ezalí mweté mwa mokúsé mpé ya mái ma mpɔndú, ebimaka o esóbé mpé o zámba. Ezalí na likonzi lyǒkó mpé egunza motó epái matíti makɛ́ mabótamaka. Bakoki komilíya lokóla ndúnda kasi esengéli kobúka eye ya pɛtɛ.