Delnja Łužica je sewjerny dźěl Łužicy a leži zwjetša w Braniborskej. Wona je wobmjezowana přez Fleming na sewjerozapadźe a Čorny Halštrow na zapadźe. Na wuchodźe stworitej Wódra a Bobr přirodnu hranicu. Najsewjerniše město Delnjeje Łužicy nadeńdźe so pola Eisenhüttenstadta. Krajina wobsteji zwjetša z poměrnje płoneje nižiny, hdźež rostu wot 19. lětstotka wosebje chójny. Prěnjotne biotopy běchu bahniska, łuhi, bukowiny a dubiny.

Łukowa mjeńšina wotpowěduje podłu ekwatora a podłu meridianow čarje jedneje mórskeje mile resp. 1.852 metrow, mjeztym zo čara łukoweje mjeńšiny na šěrokostnikach φ (na sewjer abo na juh wot ekwatora) je wo faktor cos φ mjeńša. Wotstawk mjez šěrokostnikami wšak je přeco wok. 111 km. Ale wotstawk na čopomaj (111,694 km/°) je přez wopłonjenje zemje snadnje wjetši hač na ekwatorje (110,574 km/°), dokelž křiwizna na tutym puću wo wok. 1 % přiběra.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

W februaru lěta 2009 je wobchadny zwjazk ZVON hromadźe z krajomaj Liberec a Ústí nad Labem wobchad na čarje Liberec - Žitawa - Varnsdorf - Wodowe Hendrichecy/ - Rybniště wupisał. Wuměnjenjow wupisanja dla (mj. dr. nowe jězdźidła z minimalnej spěšnosću 100 km/h) njeje SBE wupisanje za sebje rozsudźić mohła. Na městnje SBE budźe Bohotska železnica, kotraž słuša k Arriva-koncernej, wobchad na čarje za znajmjeńša 10 lět přewzać. Bohotska železnica budźe motorwozy typa Desiro (642) zasadźeć. Z tym je prawdźepodobnje zo so Saksko-čěska železniska towaršnosć zwr. w lěće 2010 rozpušći.

Ewa Siatkowska, Rafał Leszczyński, Zdzisław Kłos, Jerzy Molas, Sonja Wölkowa: Słownik polsko-górnołużycki i górnołużycko-polski. Pólsko-hornjoserbski a hornjoserbsko-pólski słownik. Warszawa 2002, 222 str.

Indoeuropski *kw bu w gallišćinje – kaž w druhich tak mjenowanych p-keltiskich rěčach – do *p přeměnjeny, na př. petor- ""štyri"" (přir. walizisce pedwar, ale irsce ceathair; tež łaćonsce quatuor). Při tym w słowach kaž na př. Epona „konjowa Bohowka“ gallišćina njeje p do b dale přeměniła, kaž na př. walizisce ebol ""žrěbjo"". Iršćina je c (z *kw) do ch dale přeměniła, kaž na př. each ""kóń"" (přir. łaćonske equus ""kóń"").

Wuwiće nowych medijow wjedźeše hižo bórze k wužiwanju tutych za pornografiski wobsah. Po wunamakanju fotografije w 19. lětstotku běchu to fota z pornografiskimi motiwami, kotrež wostachu w Němskej hišće hač do kónca 1940tych lět zakazane. Z wuwićom filma so rozšěrichu móžnosće pornografije, přez to zo bě wotnětka móžno, zwobraznjeć seksualne jednanja direktnje w žiwych wobrazach. Prěnje pornografiske filmy nastachu w prěnim lětdźesatku 20. lětstotka a so pokazowachu w specielnych „pornowych kinach“. Wuwiće wideokasety w 1970tych lětach wuskutkowaše razantny rozmach pola rozšěrjenja pornografije. Na jednym boku zmóžnjowaše to tuńšu produkciju filmow, na druhim boku priwatny konsum pornografiskich filmow přez wuwiće wideotekow a wideorekorderow.