Shayır miynetti bilimnin' de, o'nerdin' de tiykarı dep tu'sinedi ha'm bunı qosıq qatarlarında sheber sa'wlelendiredi. Qosıq qatarlarının' ishindegi seslik qaytalawlar qosıqqa sulıwlıq berip tur. ""Qozg'al erte egisin'e tayarlan"" qosıg'ı shayırdın' ku'ndelikli aktual temaga arnalgan operativ shıg'armalarının' biri. Bul qatar (Qozg'al erte egisine tayarlan) shıg'armanın' atı ha'm ha'r strofanın' ba'nti bolıp kelip, qosıqtın' tiykarg'ı ideyasın juwmaqlastırıp berip tur. Shayır qosıqta jan'a miynetti jırladı, adamlardı miynet etiwge shaqıradı. ""Durıs bo'lin'"" degen qosıg'ında shayır adamlarg'a miynetine jarasa haqı beriw, yag'nıy kim islemese tislemeydi degen ideyanı sa'wlelendiredi. Qosıqtın' mazmunlı qısqa qatarları, tez intonatsiyası, shaqırıq ruhı, tasıyıqlawshı sıpatı tiykarg'ı ideyanı bildiriwde a'hmiyetke iye. ""Jamayım"" degen qosıgında bilim, ag'artıw islerin so'z etedi. ""Kel qurdaslar"" qosıg'ı da (1928) shayırdın' ag'artıw temasına arnalg'an jaqsı qosıqlarının' biri. Shayır qaraqalpaq xalqının' ma'deniy turmısındag'ı jan'alıqlardı qollap quwatlawshı agitatsiyalıq-propagandalawshılıq mazmundag'ı qosıqlar do'retti. ""Latınlas"", ""Shıqsın onın' ta'ripi"" qosıqlarında arab alfavitinin' ornına alıng'an latın alfavitin propagandalaw mazmunına qurılg'an. ""Bu'gin"" qosıg'ı sol da'wir poeziyasının' a'hmiyetli temalarının' biri - hayal qızlar ten'ligi temasına arnalg'an. ""A'miwda'rya"" (1931) degen qosıg'ında A'miwda'ryanın' xalıq xojalıg'ındag'ı a'hmiyetin bayan etedi. ""Xabarshılar"" qosıg'ı X.Axmetovtın' siyasiy lirikasının' o'tkir shıg'armalarının' biri. Qosıqta xabarshılardın' ja'miyetlik turmısta tutqan ornı ko'rkem sa'wlelendirilgen. Shayır do'retiwshiliginde ""Bilim menen jansın sham"" qosıg'ı ayrıqsha orın iyeleydi. Bul qosıqta jaslardı oqıwg'a shaqırıw ideyası alg'a qoyılg'an.

Ku'nxoja İbrayım ulı - qaraqalpaqlardın' Xorezmge kelip qonıslang'annan keyingi birinshi shayırı, baqsısı, xalıq ma'pin jırlawshı klassik shayırı bolıp tabıladı. Kunxojanın' o'mirbayanı haqqındag'ı mag'lıwmatlar onın' ""Jarımadım"", ""Jaylawım"" qosıqlarında beriledi. Shayırdın' jasag'an Qaraqalpaqstanın' arqa ta'repi, Taxtako'pir rayonı aymag'ı Aral ten'izinin' boyları, Teris to'be, Uzın qayır, Erjan ataw, Toqtas Mantıq boylarında bolg'an.

Qizilorda oblisi : Qazaqstan respublikasinin' qublasinda jaylasqan. Ortalig'i Qizilorda qalasi. Aymag'inin' 3/2 bo'legi Qizilqum sho'linde jaylasqan. Iri qalalari : aral Qazali