Bomɔ̌kɔ́ → Boyíke na lingála lya Kinsásá → Boyíke na kolandaka mambí ma lokótá la lingála<br\> <br\> Ndáko → Bandáko → na esíká ya Ndáko<br\> Ntaba → Bantaba → na esíká ya Ntaba <br\> Nsósó → Bansósó → na esíká ya Nsósó<br\> Sapáto → Basapáto → na esíká ya Sapáto <br\> Ngómba → Bangómba → na esíká ya Ngómba<br\> <br\> Ntángo isúsu bangó bakosangisa mitíndo mibalé mya kobóngolaka liloba na boyíke<br\> <br\> Ndakisa <br\>

Malariyá ezalí fɛ́fɛle eye ezwámaka o mikili mitóndá maziba tǒ mái malálá, mpé bisíká bitóndá ngungi. Bokɔnɔ epɛ́sɛ́mi na ngungi ya mwasí; sɔ́ki aswí moto, mikɔlɔ́bɔ mikokɔ́ta o nzóto kin'o makilá.

Mangwele ya varicelle esali ete motango ya baye bazwami na bokono ya varicelle na mikakatano kouta na bokono oyo ekita. Ezali kotala pene na 70 kino 90 % ya batu oyo baza na bokono na lisungi monene mpeza mpo na baye baza na mpasi makasi. Esangami na ba mboka ebele bapesaka bana mangwele mbala na mbala. Kozwa mangwele nakati ya mikolo misato sima na kozwama na infection ekoki komatisa résultat epayi ya bana. Traitement mpo na baye bazwami na bokono ekoki kozala lotion calmante ya calamine mpo na kosalisa mokosa, kokata manzaka ya misapi ya maboko mpo na kokitisa komizokisa nakomikwanza, mpe komela paracétamol (acétaminophene) mpo na kosalisa fièvre. Mpo na baye baza na risque monene ya mikakatano ba nkisi anti-virus neti aciclovir ezalaka recommandé.

Virus epesamaka na nzela ya kosimba ba mayi na makila ya nzoto, neti makila, ya mutu to ya banyama oyo baza infecté. Yango ekoki mpe kosalema na nzela ya kosimba eloko eye ewuti kozala contaminé na ba mayi to makila ya nzoto. Bopalanganisi bua bokono na mopepe kati na ba primate, bakisa mpe batu, naino esembolami te ezala na ba laboratoire to libanda Makidi to miliki ya libele ya mutu sima na libiki naye na Ebola ekoki kokoba kozala na virus kino mua baposo to ba sanza. Endimami ete ba ngembo nde baza normal bakumbi na mokili, bakoki kobola virus mpe komona mpasi nayango te. Makono masusu neti malaria, cholera, fièvre typhoide, méningite mpe ba fiévre hémoragique viral makoki komonana neti Ebola. Basalaka teste ya ba échantillion ya makila mpo na RNA viral, ba anticorps to mpo na virus yango moko mpo na koconfirmer diagnostic.

Ekɔ́mɔ (boyíké bikɔ́mɔ) tǒ motákó ezalí nsinga tô ebendé tǒ monyɔlɔ́lɔ mwa mokɛ́ ya wólo tǒ ya njanja tǒ ya mpɛ́mbɛ́ ya nzɔku tǒ ya máyaká tǒ mpé ya bnb eye balataka na lobɔ́kɔ mpó na bozenga, mikolo miye bǎsí bakóma koelata o lokolo.

Ezali mpe libaku lya bozali esika yoko na bilenge bisusu, mpo ya kosalisana mpe koyekola lisanga, o bokambemi bwa équipe yoko eke, na ntina ya bomanyoli makambo ma bomoto, ma Biblia mpe ma Mosantu Vincent wa Paul. Manso makosalema na lolenge mpe etaleli ya makambo eye mosantu Vincent atikela biso.

Omar Bongo abotama na kombo ya Albert-Bernard Bongo o mokolo ya 30 sanza ya zomi na mibalé na Lewaï. Abala mbala misato: Mwasi na yé ya yambo ezalaka Louise Mouyabi Moukala oyo abota na yé Pascaline Bongo Ondimba.

Serge Movili Mazami, ayébání na nkómbó Celeo Scram, azalí moyémbi mwa Kongó-Kinsásá. Abótámí o mokɔlɔ ya 3, sánzá ya mínéi, mobú ya 1978 o Kinsásá.