Гьебмехалъ бусурбабаздаги эздаги гьоркьоб гӀемерал рагъал ккана, питнаби халалъана. Къоло ункъго сон бана гьедин. ЦӀакъ рeкъзабиги къварилъана, бетӀербахъиги захӀмалъана, рагъги чӀалгӀана. Гьанже гьезда иман лъун исламалъулгун маслихӀат ккана, жалги парахалъана. Гьелдасан цо дагьал сонал ингун Гъумекдерил ханазабаздаги Хайдакъалъул ханзабаздаги гьоркьоб питна ккана. Гьереси, мацӀ гьаби, мехтел эб гуребги пасалъаби ккана эниб. Хайдакъалъул ханазаби МухӀаммадханги, Амир ХӀамзатги хундерил ханзабахъе кӀанцӀана, жал эзийги гьедана щибаб жоялъе эзда нахърилълъинилан. Гьеб мехалъ эзда гьоркьобги Гъумекдерил ханзабазда гьоркьобги ккана гӀемерал рагъал. Цинги хундерил ханас ритӀана гӀакълуялъул бетӀергьаби Кавтар шагьасухъе - Турк вилаяталде рекъел гьарун. Элги гьеб заманаялъ ГӀумарасхӀабасул Халифаталъулъ рукӀана. Цинги эзул къотӀи ккана цоцазулъ рекъон кӀиязулго тушманзабигун рагъизе. Эзул амруги вацазул бакӀалде ккана. Кавтар шагьасги абуна хундерил ханасул яс жиндирго васасе. ЦӀар чӀван кӀиясго къабул гьабуна кӀияйго кӀиясего кьуна. Гьеб мехалъ Кавтар шагь Гъумекиве вачӀуна туркалгун цадахъ бакъбаккул рахъалдасан. СартӀанги вахъана хундерил вилаяталъул боялгун Хайдакъалъул ханзабигун цадахъ бакъшинкӀул рахъалдасан. Эв кӀиявго эниве, Гъумекиве, щвана итни къоялъ, эбги рамазан моцӀалъул тӀоцебесеб къо букӀана. Гьанже рагъана гьел мажгиталда тӀаса бугеб хъалаялда жанирги чӀун. Энив эзул шагьидлъана лъабкъого чи. Гьеб къагӀидаялъ жудорго рухӀалги кьун, боцӀиги кьун, рагъана сафар моцӀ щвезегӀан. Гьеб мехалъ гьел гьеб хъалаялдаса ратӀа гьаруна шамат къоялъ Гъумекги чӀунтизе гьарун. Гъумекдерил ХӀамзатилги, ГӀаббасилги наслуялъул ханзаби ракьалъул рагӀаллъабазде ккана. Хайдакъалъул ханзабиги эзул бакӀалда чӀана. Кавтар шагьги, СартӀанги жудорго ватӀаналде руссана. ХӀамзатилги ГӀаббасилги наслуялъул хӀакъикъат гьадин ккун буго. Гьелъул тарихги гьаб буго (718 / ) анкьнусиялда анцӀила микьабилеб сон буго.

Гӏемерисиб мехалъ сурукълъиялъул магӏна ""физикияб берцинлъи гьечӏолъи"" букӏаниги, гьеб рагӏи хӏалтӏизабула цойгиял жоязул хасият бицизе букӏизе, масала, бакъан, адабият яги адамасул гьари-кванай.

Р217 «Кавказ» — федералияб кІваралъул автонух Краснодаралъул станица Павловскаялдасан байбихьун — Дагъистаналъул Ярагъ-Казмаляр росулъе щвезегІан унеб (Дагъистаналъулги Азарбижаналъулги гІорхъи).

ГъалбацIил вас, Сулейманил вас, ГIабдул-дибирил вас, БуцIраса МугIавиял вас Абубакар-хIажи – гьеб насаб, НурмухIамадил МухIамадил баяназда рекъон, кьун буго Абубакар-хIажияс «ШархI ХIазамийа» абураб жиндирго тIохьол мужалаталда.

Гьединго руго исламалъ хӀарам гьарурал жалги, масала, гьездаса ккола чӀахӀиял мунагьал: чи чӀвай, зина гьаби, цӀогь гьаби, гьекъолди, наркомания, рищватчилъи, мацӀ гьаби, гъибат гьаби, бугьтанал лъей, хӀал хъублъи, хӀасад, тущманлъи, чидай зарал гьаби кверазги мацӀалъги, чияр хӀарамаб боцӀи кванай, зулму гьаби ва гь. ц. Гьездасаги цӀунизе ккола цебехун ккаралдаса тавбуги гьабизе ккола. Аллагь тӀаса лъугьинчӀони гьездалъун кьолеб гӀазаб гӀакъуба бицун хӀал кӀолареб хӀехьон бажарулареб буго.