Protluzboru alu Boiagi easti ca unâ ""Dimândari"" modernâ, ""avant la lettre"" a ""Dimândariljei 1333"", unâ câftari câtâ lumea evropeanâ, câtâ fratslji di limbâ latinâ, tra s-agiutâ s-nu chearâ njica loru sorâ latinâ, armâna: ""Limbili surãri tsi li dzâshu ma ninti ( italiana, franceza shi spaniola) eara, tu ahurhitâ tutu ashi i ninga cama multu fârâ agiutoru shi oarfâni, cumu s-veadi dupâ vecljili cãrtsâ a loru shi cu tuti aesti, trâ urnechi, limba italianâ easti adzâ limba gheneralâ a cânticlui tu tutâ Evropa, a s-hibâ câ tu locurili-atseali sâ zburashti shi s-anyrâpseashti ghermana, engleza, franceza!""...

Ascãpare tsi easte datã di gratsia-a Dumnidzãlui prin pistipseare. Pistimenjlji lipseashce s-u alasã bana-a lor pi tu Spiritlu Ayiu ta s-yinã dupu ayiseare, s-u tinjiseascã Dumnidzãlu shi s-u va umanitate.

S'dzice fatâ și la unâ muľeari nimârtatâ, cu tuti câ easti tu ilichii, muľeari ți nu s-ari mârtatâ vârâoarâ, muľeari ți easti ninga virghirâ câ nu s-ari bâgatâ tu aștirnutu cu-un bârbatu.

Arizlu easti unâ plantâ di-tu fumeaľea a gârnurilor criscutâ di omu tu locurli caldi ș-cu multâ apâ (valturi, mucirli, muceari, etc.), cu truplu subțâri și ndreptu, cu frândzâ strimti și lundzi, cu schicuri ńiț tu cari s-aflâ fructili (gârnuțâli albi, ți ș-u-aduc cu gârnuțâli di gârnu), mâcarea di-aradâ a multor oamiń ţi bâneadzâ tru locurli caldi.

Ca unu dealihea yramaticianu, Ucuta da reguli di foneticâ, morfoloyii, sintaxâ di limbâ armâneascâ. Ia cumu andrupashti Ucuta idheea trâ anvitsarea a limbâljei di dadâ: ""Câ anyrãpseashti apostolu Pavlu la corinthiani: ""S adarâ câ mi ancljinu tu limbâ xeanâ, geanlu nj si ncljinâ, ma mãduua nj easti fârâ carpo"".

Mârtiripsirea a pistiljei tu islam dzâtsi că Dumnidză easti mash un sh-că Muhammad easti prufitlu a Lui: ""La ilaha illa Allah wa Muhammad rasulu Allah"" (Nu-ari Dumnidză nafoarâ di Dumnidză sh-Muhammad easti prufitlu al Dumnidză).

Cumpania easti unâ ceatâ di oamiń ți minduescu idyea soi și s-leagâ deadun tra s-facâ țiva; doi i ma mulțâ oamiń ți s-leagâ s-facâ daraveri deadun. Suntu ma multi soiuri di cumpanii, ca bunâoarâ:

Earna easti treiľi meș ți suntu nai ma arcuroșľi di-tu an, cu neauâ și ngľețuri, ți s-aflâ namisa di toamnâ și primuvearâ (dit 22-li di-Andreu pânâ tu 21-li di Marțu).

Unâ ursâ esti unu animal mari, care s-aflâ tu taifa ali Ursidae, subordinlu Caniformia, ordinlu Carnivora. Easti pravdâ di pâduri, cama marea ș-ma fuviroasa pravdâ di-tu pâdurli a Balcanlui, cu unu trupu grosu ș-analtu, cu coada șcurtâ ș-cu guna ca murnâ-lai-aroși (icâ albâ, tu locurli xeani ș-multu arâț, cu multâ neauâ).

Tindilina (Hypericum perforatum) easti numa datâ la unâ di dauâli turlii di erburi (jumeari) analti (nu știm tamam cari), cu lilici galbini ți ańurzescu mușat, cari s-bagâ tu strańi (ta s-nu li mâcâ mulița) icâ lilici galbini ți ańurzescu mușat, ș-cu cari, uscati, s-fați unâ ceai bunâ trâ stumahi. Ailantâ plantâ easti sulfina.