Pasavia (en todesco Passau) ła xe 'na sità de sirca 50 000 abitanti deła Germania che ła se cata en Baviera, al confine oriental co ł'Austria. Ła xe conosua anca come Dreiflüssestadt (ła sità dei tre fiumi), a causa deła confluensa 'ntel Danuvio de Inn e Ilz. Ła se divide in tre parti: ł' Altstadt sora ła penixoła fra Inn e Danuvio, el Innstadt sora ła riva destra de ł'Inn e el Ilzstadt fra Ilz e Danuvio.

La ricorensa trae orìxene da ła granda epidemia de peste bubonica ce gà colpìo tuto 'l nord italia intra el 1630 e 'l 1631. Se tràta de ła stesa epidemia descrita anca da Alessandro Manzoni ne I promessi sposi.

El fiume piasè grande xe el Zanbesi, al confin co lo Zanbia a nord. L’acua del fiume alimenta la diga de Kariba, e forma le cascate Vitoria. Altro fiume inportante el xe el Limpopo, al confin co el Sudafrica a sud.

El 31 de marso xè el 90° dì de l'anno secondo el całendario gregorian (el 91° 'nte i anni bisestiłi). Ghe manca 275 jorni par la fine de l'anno.

Alabainan Jainkoak altean du mundua maithatu, non bere Seme bekharra eman baitu, hunen baithan sinhesten duen nihor ez dadien gal, aitzitik izan dezan bethiko bizitzea

El 6 de giugno xè el 157° dì de l'anno secondo el całendario gregorian (el 158° 'nte i anni bisestiłi). Ghe manca 208 jorni par la fine de l'anno.

Anca se el xé parte de ła tradision cristiana, i caràteri de ła festa del carneval i ga orìxene in feste ben più antighe, come per exénpio łe dionisiache greche o i saturnali romani, che i gera espresion del bixogno de n'interinal desfar da łe łigadure sociałi e da łe gerarchie per łasiar posto al roversamento del'órdene, al scherso e anca a ła łicensioxità. Da un ponto de vista stòrego e rełigioxo el carneval el ga raprexentà, dónca, un ténpo de festa ma soratuto de renovamento, anca se per el più sinbòłego, durante el qual el caxin el tołéva posto al órdene stabiłio, che'l però na volta finio el ténpo de festa, el tornava indrio novo o renovà e varantìo per un siclo vàłido fin al'inisio del carneval daspò. El siclo tólto in considerasion el xé, in pràtega, queło del'ano sołar.

Nel '500-'600 e '700 no ghe gera e machine fotografiche,e gnanca e cartoine. I grandi viagi i costava un saco de beśi e soeo i nobii o qualche ricon podeva spender par stè robe. Eora i se gaveva inventà calcośa come «l'inviato special» che saveva disegnar o pintar.

Dopo tanti ani de vita politega piena da tensioni, el paexe el sa moso verso la democrasia multipartitica en tel 1992. Pascal Lissouba el xe stà eleto presidente en tel 1992. La politega de Lissouba la ga portà a varie somose e solo l’intervento de governi foresti el ga permeso de fermar la situasion prima che se svilpase la guera sivile.

El Carneval de Ivrea el ga el momento de màsima inportansa 'nte ła batagia de łe naranse. Sto evénto el vol raprexentar ła rivolta popołar contro el tirano Raineri de Biandrate: i scóntri che i xé infrà ła xénte comun e i soldai i vien descriti sostituéndo łe frese co sti fruti.

I caxi de posto: I caxi de posto i varia se i se xonta a un nome animà o inanimà. Ama-rengana joan naiz (Son na da ła mare) / etxe-ra joan naiz (son nà a caxa).