Cerwjeny buk preferujo włožno-śopłi (atlantiski) klima z relatiwnje miłymi zymami a wusokimi spadkami a jo pśedewšym ako młody bom pśeśiwo mócnym zymskim mrozam, pózdnim mrozami, horcoće a suchoće čućiwy. Nejlěpše rosćenje pokazujo cerwjeny buk na derje z wódu zastaranych ale njehaćenskomokrotowych stojnišćach z wutkatymi zemjami; rosćo wót płonego kraja až k wusokosći wót 1200 m, pó źělach 1600 m (Alpy), źož se pśedewšym w górskem měšanym lěsu w zgromadnosću wót šmrěka a jědli namaka. W pódpołdnjowych kóncynach rozšyrjenja cerwjeny buk rosćo jano we wusokich połoženjach górow. Tam twóri we wusokosći wót 1800 m gromaźe z carnej chójcu gólnu granicu.

To jo był prědny słowjański kraj, wó kótaremž jo stawiznaŕ Fredegar pisał w lěśe 660 w swójich knigłach Liber Historiae Francorum. Ze głownym kraja jo był frankojski pśekupc Samo, kótaryž jo zjadnośił pódwjacornych Słowjanow aby jim lichotu wót Awarow a Frankow dał.

Izerske góry – pol. Góry Izerskie, čes. Jizerské hory, Kerkonoše – pol. Karkonosze, čes. Krkonoše, Pśechod pod Sněžku – Przełęcz pod Śnieżką, Kamjene góry – pol. Góry Kamienne, čes. Meziměstská vrchovina, Carne góry – Góry Czarne, Sowje góry – Góry Sowie, Slobrny pśechod – Przełęcz Srebrna, Bardzke góry – Góry Bardzkie, Toflojte góry – pol. Góry Stołowe, čes. Stolové hory, Orlicke góry – pol. Góry Orlickie, čes. Orlické hory, Bystrzycke góry – pol. Góry Bystrzyckie, čes. Bystřické hory, Górišćo Śnieżnika – pol. Masyw Śnieżnika, čes. Králický Sněžník, Złote góry – pol. Góry Złote, čes. Rychlebské hory, Opawske góry – pol. Góry Opawskie, čes. Zlatohorská vrchovina

Zaprědka cysće, běle a raškuju kulki w škli. Pón měšaju sol, pjepjeŕ a trějucy twarožk. Rozgrěju butru w gjarncu, połnje měšańca k kulka a wobleju z góruceju měsoweju jušku. Pón muse to wokoło 30 minutow pariś, ale jano pśi mjenjej temperaturje a z pókšywacom. Až to jo gótowy, cynje kulkowu měšańcu w formje za pólewanje. Něnt směju twarožk na kulku a wšykne mogu w pjacu. Gaž pólewanje wónja lěbgodne a twarožk jo złotožołty, muse jěsć z pjaca. Kśěł na kóńcu pśispomnjeś, až směju pósypaś hyšći śopłe pólewanje z peterziliju. Dobry apetit!

Billard jo se prědny raz grał w 16. stolěśu. W toś tom casu jo jano sport za zamóžne luźe był. Blida njejsu měli bandy a tak bala su padali, gaž njejsu korektnje do źěrow starcyli, na zemju. A teke bala su hyšći byli wót słonoweje kósći.

Santakrucowe kupy su kupka kupow, kótaraž k prowincy Temotu kupowego stata Salomonow słušaju. Wóni laže w pódwjacornem Śichem oceanje, lice pak k Melaneziji a su něźi 400 km na krotkem zajtšu wót głowneje kupki Salomonskich kupow zdalone.

Brandy (wót engelskego ""brandywine"", a to wót nižozemskego ""brandewijn"", co groni ""palone wino"") jo paleńc, kenž se producěrujo pśez destilaciju wina. Wobstatk alkohola w brandy jo zwětšego 35-60%.

Joseph Francis ""Joe"" Alaskey III (17. apryla 1952 w Troy, New York – 3. februara 2016 w Green Island, New York) jo był US-amerikański grajaŕ a synchrony powědaŕ.