A mâg 2007 în finî i lavōr 'd arnōv ed la stasiòun. L'intervèin finansiê da Rêda dal Ferovéi Italiâni e da Seintestasiòun, l'é custê cîrca ûn miliòun e dû 'd euro. I lavō àn interesê quêşi tót al fabrichêt viazadōr: a s'ìécumincê a scartêr j elemèint ch' an centrêven mia fât dōp i bumabradmèint Ed la Secònda Guèra Mundiêla, muntâg di nōv inpiânt ed lûş, şlargamèint di spâsi per i servési comercêl, l'arnōv di bâgn e adatamèint a nôrma ed lèg ed j impiânt tètnich.

Ind al cōr dal cèinter stòrich ed Sâa Martèin la facêda ed la Cêṣa Parochiêla la dà in ‘na piâsa lêrga insèm a la Rôca Estèinṣ e a la vècia cà Pretôria, bèla pôst ed la Comunitê. La vîn numinêda int al Bòli puntifési dal 1144-1146 cun al tétol ed Capèla ind al plebanêt ed Prê. Vêrs la fîn dal 1500 al marchèiṣ Filippo I d’Este, ûn di pió famōṣ fevdatâri ed Sân Martèin, l’utîn dal pêpa Gregorio XIV la pusibilitê ed tirês só, ind la só céca capitêla ‘na Colegêda. L’impiânt l’é a crōṣ grêca cun quâter capèli angolêri che câmbien la piânta in un quadrê. Al preṣbitèri l’é zuntê a la piânta quadrêda cme ânca la Capèla estèinsa, adèsa dal Santésim Sacramèint, e la capèla dal Crést môrt. La cêsa l’é cupiêda, in schêla ed còla ed la Başélica 'd la Madòna 'd la Gêra ed Rèz. L’intêren l’é a trèi navêdi cun dêṣ altêr e cópla.

La televisiån (parôla nôva ch'la vén dal grîg par ""visiån luntèna"") l'è ón dî mèz ed comunicaziån pió cgnossó e pió druvè int'al månd, ch'l è la trasmisiån e la difusiån luntèni d'imâgin e 'd són. L'è ón dî mèz ed comunicaziån ed mâsa. All'è stä invantä in dal 1925 a Lòndra, da John Logie Baird.

Don Camél. Mònd céch (tétol uriginêl dal mêrs 1948 in italiân Mondo Piccolo. Don Camillo), l'é la colesiòun pió cnusûda ed racûnt (o rumânz a puntêdi]] dal giurnalésta e scritōr italiân Giovannino Guareschi. La prèma publicasiòun l'é dal 1948 ed la Rizzoli.

Dôp dimòndi vitôri, tra còsti còla insém i Sasòun, l'imperadōr Enrico a’s prepêra int al 1090 a la só têrsa calêda in tèra italiâna per dêr ‘na scunféta cêra a la pêrta rifurmésta. Al percōrs l’é stê al sôlit, al Brennero e Veròuna, cunfîn cun al properietê ed Matélda che cumincêven a partîr dal pôrti ed la sitê. La batâlia la s’é cuncentrêda atach a Mântva. Matèlda la s’ēra asicurêda la fedeltê di abitânt cun al lasêregh fōra soquânti tâsi cme al teloneo (‘na tâsa insém al comêrc) el ripatico ( la tâsa per traversêr i fióm ) e cun la prumèsa d’ èsser més dèinter al status ed Sitadèin Longobêrd cun al dirét ed câsa, pèsca e tajêr la lègna só tóti dō al rîvi dal fióm Tartaro. La sitê l’à tgû dûr fîn al ""tradimèint dal giovedé sânt"", dóve i sitadèin àn cambiê frûnt in câmbi ed soquânt êter dirét dê a lōr da Enrico. Matélda la s’é mésa in difèişa insém a l’Apenèin arzân datōrna ai sō castē ch’ an ‘s prîven mìa ciapêr, int al 1092 e dôp batâli sfalsêdi e sangunōşi tr’ al cumplichê sistêma ed difèişa che Matélda l'a 'gh prîva cuntêregh insém in Vâl d'Èinsa, l'eşêrcit imperiêl l’ēra stê ciapê in ‘na môrsa in sta cumplichêda rêda ed castē, rôchi, bōregh fortifichê dóve a s’ēra fât fîn da Atto l’avtoritê di Canòsa, e l’îva sèimper resistî a ógni atâch che al fós purtê insém a l'Apenèin.