Византия күнтізбесі — 988 жылы император II Василий ресми бекіткен күнтізбе және ол 1453 жылға дейін қолданыста болған, яғни Византия империясының құлауына дейін.

CCG «Антэйку» кафесіне басып кіргеннен кейін Канэки Кэн жоғалып кетеді.CCG ""Куинкс"" деген жаңа топ ашады.Куинкс дегеніміз денесінде гульдің ""Какухосы"" бар адамдар.Оның көмегімен адамдар гульдердің мүмкіндіктерін қолдана алады.Манганың басты кейіпкері Сасаки Хайсэ —топтың басшысы әрі жеке іздеуші.Сасаки хайсэнің Муцуки Тору،Уриэ Куки, Сирадзу Гинси және Ёнэбаяси Сайко деген көмекшілері бар.

Маханбет Қуатбеков (1941 жылы туған, Темір станциясы) — ғалым, химия ғылыми докторы (1993), академик (1994). Алматы энергетика жөне байланыс институтын, 1963 жылы Мәскеу химиялық машина құрылысы институтын, осы институттың аспирантурасын бітірген. 1997 жылы М.В.Ломоносов атындағы Алтын медальмен марапатталды. 200-ден аса ғылыми еңбегі, оның ішінде 5 оқу- әдістемелік жинағы шыққан. 5 ғылыми докторын, 18 ғылыми кандидатын дайындаған.

Ақтоғай — палеолит дәуірінің ескерткіштері. Жетісу өңіріндегі Шарын өзенінің сол жағалауындағы Ақтоғай шатқалында орналасқан ежелгі тұрақтар. Мұнда аралары 1,5-2 км төрт жердей тас дәуірі орындары анықталған. Ақтоғай тұрақтарын 1986 ж. Қазақстан Ғылым академиясы Геология ғылым институтының стратиграфиялық отряды (жетекшісі Б.Ж.Аубекеров) ашқан. Ақтоғай-1 тұрағынан алынған артефактылар саны 122 данауылы Арасында дефляцияға ұшырағандары үшбұрыш жарықшақтары, қырғыштар тағы басқа заттар бар. Ақтоғай-2 — 18 дана, Ақтоғай-3 — 15 дана, Ақтоғай-4 — 7 дана артефакт техника және тұрпаттық белгілері бойынша бір-біріне ұқсас. Құралдар арасында леваллуа жарықшақтары басым. Геология және геоморфология мәліметтер бойынша зерттеушілер Ақтоғай-1 және Ақтоғай-4 орыңдарын жоғ. плейстоцен ортасына жатқызған. Алынған материалдардың бірі чоппинг (14x15x6,5 см) ашель дәуіріне жатады. Тас құралдарына техникалық, типологиялық анықтама жасаған - О.А.Артюховауылы Тас бұйымдары негізінен мустье уақытын қамтиды. Ғалымдардың пікірінше, тұрақтары Қаратау, Солтүстік Балқаш төңірегі, Ертіс алабы және Орталық Азия өлкелерінің палеолиттерін байланыстырып тұрған кешен. Жетісу жеріндегі өзен алаптарында да (Іле, Қаратал, Көксу, тағы басқа) көне мәдениет ошақтарының белгілері табылуы мүмкін.

Телу – енесі өлген төлді басқа малдың бауырына салуезі. Мысалы, екі інген қатар бір мезгілде боталап, біреуі өліп, ботасы қалса, екінші інгенге байқатпай ботаны бауырына салуға болады. Бұл тәсіл сиырға, биеге, қой-ешкіге де қолданылады. Алайда кейбір мал өзге малдың баласын жақындатпайды. Мұндай жағдайда сиырдың уызын телитін бұзаудың басына, құйымшағына жағып, сиырға жалаттырады. Егер бұған көнбесе сиырды қараңғы қораға қамап, бұзауды көрсетпей апарып бауырына салады.

Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.