سمیلان- چۆمباڵۆک- چۆمانی سمایل ئاغا- دۆڵبالیس- گوێزلینگە- شێرکاوە- دێگە، چۆمان- مامەخەتیبیان- بێشە- ئاشی خدرئاغا- بەستەوانیە- گەروو بێشە- گزرە- جاوەکە- ھەبلەسان- چۆمبرس- گەزنە- ھۆرێ- ھەوێزە بۆر- کاولان- دزووک- نزاری- دۆلانە- شیوەچنار- دارەگرد- شیوەماوان- ماوان- بێولە- برایەتی- پیرۆمەر- سرێشمە- ئاشی بێکۆرە- گوڵان- روست- گرتک- شلۆک- درێشک- شلان- سەری مارساوا-

ڕاست ( بە ئینگلیزی True Detective) زنجیرەیەکی ئەمریکیە لە لایەن نیک پیلۆزاتۆوە دروست کراوەو لە کەناڵی ئێچ بی ئۆوە پەخش کراوە ، ماتیو مەکاونھی و ودی ھاریلسن ڕۆڵگێڕانی سەرەکی ئەم زنجیرەیەن ، زنجیرەکە دوو وەرزی لێ پێشکەش کراوە وەرزی یەکەم باس لە دوو لێکۆڵەر دەکات کە بەدوای بکوژێکی زنجیرەییەوەن کە کۆمەڵە کوشتنێکی ئەنجام داوە لە ماوەی ١٧ ساڵدا ، وەرزی دووهەمی زنجیرەکە باس لە سێ لێکۆڵەر دەکات کە چەند تاوانێکیان لەبەردەستدایە و پێیان وایە بە جۆرێک پێکەوە پەیوەندی دارن.

کۆنترین بەڵگەیەک کە بەکارھێنانی ناوی کوردستان تێیدا دەسەلمێت، دەقێکی مێژوویی ئەرمەنیایە، کەسێک بە ناوی matteos urhayci نووسیوە. ئەو باسی شەڕێک دەکات و دەڵێ کە لە شوێنێک نزیکی ئامەد لە ١٠٦٢ لە کوردستان ڕوو ئەدات. بەڵگەی دووھەم پەراوێزێکە لە ئینجیلێکی دەستنووسراوەی ئەرمەنی کە لە ١٢٠٠ی زایینیدا نووسراوە:

بڕیارنامەی ١٦٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٤٦١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

لە ئەیلوولی ٢٠٠٩ میسر ڕایگەیاند کە دیوارێکی پۆڵایین دروست دەکات لە نێوان ڕەفەح و کەرتی غەززەدا بە قوڵی ٣٠م و درێژی ١٠کم، بۆ ئەوەی ڕێگەی لە ڕۆیشتنی فەلەستینییەکان و بردنی چەک بگرێت، ھەروەھا نەیەڵێت ھیچ جۆرە شتومەکێکی میسری بگاتە زەوییە داگیرکراوەکان، مەبەست لەم دیوارەش دەستگرتن بوو بەسەر ئەو تونێلانەی کە غەززەی ئەگایاند بە میسر کە تاکە سەرچاوە بوون بۆ دابینکردنی پێداویستی فەلەستینییەکان، و لە میسردا دەعوایەکی یاسایی بەرزکراوەتەوە لە دژی ئەم دیوارە.

لە ساڵی ٧٥٥ز عەبدول ڕەحمان داخل بە سوپا بەھێزەکەیەوە وسەرکردەکانی کە لەگەڵی بوون لە گەرووی جەبەل تاریقەوە چووە ئەندەلوسەوە بە شکۆ و مەزنی فاتحە سەرکەوتووەکانەوە و لایەنگرانی پەیوەندیان پێوە کرد و ھەموو وڵاتەکانی ڕێگەکەی مل کەچ بوون بۆی وڕۆیشت بەرەو ئیشبیلیە وودەستی بەسەراگرت وخەڵکەکەی موبایەعەیان پێدا, پاشان سەرکەوتوو بوو لە چوونە ناو قوڕتوبەی پایتەختەوە, دوای ئەوەی ھیزەکانی یوسفی کوڕی عەبدول ڕەحمان فەھری شکاند لە شەڕی مەساڕە لە ھەمان ساڵدا تا دەستی گرت بەسەر ھەموو ئەندەلوسدا.

بەھاری ساڵی ١٣٨٨ی کۆچیی ھەتاوی، ٢٠٠٩ی زایینی، زانکۆی کوردستان لە سنە وەشانێکی نوێی لە شازادە بچکۆلە بە شێوەزاری کوردیی خواروو (کەڵھوڕی) نووسینی ""موحسین ئەمینی"" بڵاوکردەوە. ناوی پەرتووکەکە بە کەڵھوڕی «شازایە بوچگڵە»یە.

گۆگۆریۆ، لەکاتی لەدایکبوونی پاڵەوانی چیڕۆکەکە، ھیچی وا بەھێز نەبوو وەک پێویست. دوای لەدایکبوونەکە باپیرەی، پاشا گۆگوکوۆن لەلایەن ھێزەکانی بایکجی بەسەرکردایەتی پاشا گیۆنچۆگۆ کوژرا. کاتێک مامی پاشا سۆسریم مرد بەبێ ھیچ جێگرەوەیەک، باوکی پاشا گۆگوکیانگ خرایە سەرتەختی پاشایەتی گۆگۆریۆ. لەھەمان کاتدا لەژێر ھێرشەکانی یان بە سەرکردایەتی ئیمپراتۆر مۆرنگ چۆی. دوای مردنی باوکی، خرایە سەرتەختی پاشایەتی و پەیمانیدا بۆ گەڕاندنەوەی شکۆ بۆ شانشینی گۆگۆریۆ