Oñepyrũva 1867 péva Mariscal López ofensa omotenondéva Bareiro upe misión otransportáva Estados Unidos omoné{iva imburuvichakuèra oipytyvõva participación. Pèicha diligencia noñemoañetèiva Bareiro he’iháicha. Mariscal ohasáva peteĩha acto desobediencia ijehegui, pero oikéva umi mba’e responsabilidad orekóva. López ojerúre odelegáva Benítes Perú-pe ha pèicha declaración ombotovéva gobierno ohóval Tratado de la Triple Alianza-pe. Bareiro nombohapéi oipytyvõ ha omondóva kuatiañe’ẽ, 14 jasypakõi 1866 jave.

Paul Harris araka'eve ndahesaráiri ituvakuéragui ha jepémo itúva hetajey ohejareíkuri isýpe, amo ipahápe, ohasákuri hembirekóndi umi ára paha omano meve. Peteĩ jey, upe mba'ére imandu'ávo, Paul ohaíkuri itúvape, peteĩ kuatiápe, péicha: “Reñangarekókuri che sýre mborayhu pópe umi hi'ára pahápe, rehupímiva'erã chupe hupágui remboguapy hag̃ua apykápe. Chemandu'a porã mba'éichapa remongarúmi chupe kunu'ũ pópe, mba'éichapa reñangarekómi iñe'ẽmimíre ha mba'éichapa reikojepe hembiguáirõ”. Isy omanókuri ary 1919-pe ha itúvakatu ary 1926-pe.

Oiko ichupe novenario, porundy ára pukukue oñombyaty upepeguáva ha oñembo’e ichupe. Hi’ára mboyve oiko misa ha upéi serenata flauta ha tambor omoirũ purahéi.

Pyku´i (lasioñe'ẽ: Columbina picui, karaiñe'ẽ: picuí), pyku´i ningo ha´e pykasu ha jeruti joguaha, ha katu jepivénte oiko hetavai ojuapykueri.

Puerto Abente: puerto ojeporúva mymba oñemongakuaa ha oñemoña hag̃ua, ymave herava’ekue “Puerto Kemmerich”; ag̃ui opyta arroyo Napeque-gui. Peteĩ tape yvate Rio Aquidabán, Paso Horqueta, la Ruta Concepción – Vallemígui.

Jekái oñepyrũ amo 11:25 aravópe, oiko amove 800 tekove ogaguasu ipype. Tatamboguehára marandu he'iháicha, mba'etĩ mba'e guerahahára tembi'u apoha koty okapu, ohasa karuhápe ha upéi opaite ogaguasúpe, mba'yrumýi pytahápe avei. Upévare, heta tekove oñani ñesẽháme, oiko hetaite tatatĩ ha tesape opa. Oguahẽvo hikuái okẽme, ha'ekuéra ohecha nasẽmo'ãi, okẽnguéra mbotýgui.

Osẽ Licenciada Guarani Ñe’ẽmgua oipysyrõ tesis “Táva Aregua Marangatukuéra jeromandu’a-Fiestas Patronales de Aregua”. Universidad Nacional de Asunción. Facultad de Filosofía- Instituto Superior de Lenguas-pe.

Upe ñorairõ oñepyrũ 2 jasyrundy, opyrũha ára ypa'ũ argentina-kuéra; 14 jasypoteĩ peve ary 1982-pe, upérõ opyta hikuái ha omboguejy ipojoapykuéra, upémarõ Reino Unido oipuru jeýnte umi yvy pehẽ upépeygua.

Hesu Tupão añete” ningo peteĩ tupão pentecostal, oñemohendáva Pentecostales-kuéra Hesu Kirito rerapegua apytépe, oñepyrũva’ekue Pekín, China-pe 1917-me. 2004-pe, ko Tupão he’i oĩha ipype amo 2 millones tapicha rupi 45 tetãme, 5 yvyrusúpe. Ko tupão rembirechapy hína omysãi ñandejára ñe’ẽ opa tetãme oujey mboyve Hesu Kirito Hemimbo’epy ha hemimbijeroviapy oñemomba’evéva:

Museo Nacional de Bellas Artes, oiméva tape Mcal. Estigarribia esq/ Iturbe tavaguasu Asunción-pe, ohechaukáva 650 obra de arte, pintura, escultura, cerámica,grabado, fotografía, umi artista paraguayo ha internacional. Péicha ojeguereko moneda yma guaréva, tembiporu ha opáichagua mueble ha tembiporu ijára oiporuva'ekue.