Vapor Cué peteĩ museo oĩva okápe, ag̃ui ysyry Yguýgui, oĩhápe pokõi ygarata flota armada paraguaya mba’ekue ojeporuva’ekue pe Ñorãirõme. Ojehecha avei tembipuru kuarepotiguigua, temibopu ñorãirõ árape guare, poyvy ha avei foto.

Sapy'ánte kuñatai ojejuhu ramo Kurupindi, tuichaiterei oñemondýi ohechágui karia'y karape hete ha ipiru havarapáva. Ndaipóri kuñataĩ oñanise'yva ahechávo karia'y vaiete. Tuicha py'a tytýipe okañyse hesa renondégui. Kurupi ojurána katuete ha ogueraha ka'aguy hesakahápe kapi'ipe hovyũ ha hyakuãvureiva ári arairõ ombotarova térã ojuka peve. Kurupi oguereko tembo tuichaitereíva ha ipukuetereíva ha oliá iku're. Kurupi ha'e peteĩ ava tie'ỹ (atrevido).

FIFA Tembiesarái Yvypavẽ 2006 (Campionato mondiale di calcio 1990, italiañe'ẽme) ha'eva pe XIV (14°) vakapipopo ñembosarái hetatetãrehegua kuimba'erehegua ojapova FIFA rehe, pe Vakapipopo Tembiesarái Yvypavẽ. Ojapova Alemañape, guive 8 jasypoteĩ ha 8 jasypokõi peve ary 1990, ko ha'e mokõiha jevy Italia ojapo peteĩ FIFA Tembiesarái Yvypavẽ. Ipu'akavéva ha'eva tetã Kuarahyreike Alemaña ha ipu'akavéva hekovia ha'eva Argentina.

Petỹ puru (pita, pyte, su’u, hetũ) niko pe omoheñoivéva umi mba’asy ijetu’uvéva, umíva apytépe japeusamba’asy, pyti'a ha korasõ mba’asy vai. Upeichavérõ jepe, ára ha ára, heta hetave oĩ oipurúva ko mba’e vaiete. Oĩma heta tetã oguerojeráva opaichagua léi petỹ puru rehegua, umíva apytépe, oĩ he’íva mba’eichaitépa oñembohasava’erã marandukuéra petỹ rehegua, oje’ehápe mávapa ikatu ojogua ha oipuru, ha moõ moõrupipa ikatu ojepita.

Mba'eapopyha herava avei ogavoña térã apoha (karaiñe'ẽ: fábrica) ha'e óga tuicha aty ojapova peteĩ mba'e térã tembiporu, tenda mba'aporekokuaava, oreko heta ku'ekavoña térã ava mba'apohára ojapo heta tembiapokue.

Arzobispo Paraguaygua Monseñor Bogarin oñe’ẽmondo oñemboja’o hag̃ua irundy barrios–pe, upérõguare barrio Blás Marangatugua ojerure ichupe opyta hag̃ua barrio réra peichaténte ha upéicha oiko.

Teatro Municipal Hernandarias-pegua: kóva oñemyatyrõ ha oñemoporã ramohína. Ikatu oike pypy mil tapicha; ojejapo ko’ápe espectáculo artístico, jeroky, teatro, purahéi, hamba’e.

Ko distrito Ñumi ryepýpe oĩ pe yvyty Cerro Corá, 435 m yguasu ári ha pe kordiléra de Ybytyrusu, ojeíva kordilléra de Caaguasúgui, kóva ha’e pe tuichavéva pa’ũme oĩva tetã Paraguáipe, upévare iporãva’erã jaikuaa, ikére oĩ rupi ka’aguy tuicháva oguerekóva hetaiterei techapyrã.

Michĩete guive ohetera’ã chupe mba’e porã ha arte, ha mbeguekatúpe hi’aju ohóvo ko tapicha ángape ko’ã mba’e. Ohechauka ñepyrũ katupyry arte-pe oguereko rupi papoapy ary.

Estrategia ha táctica ombohapéva ogueru jesareko academia castrense yvóra jerépe, ko’ág0Ò peve oñehesa’ỹijóva. Ohsprjo umi boliviano ani ohasa río Paraguái gotyo ha ombyai potente división enemiga oiporúvajegueru ha jeguerahápe combate de posición ha técnica guerra de guerrirrilla ramo.

Peteĩha destino ha’eva’ekue puerto Buenos Aires, Argentina , ko’ápe oguahẽ oñe’ẽvo español ha oikuaa’ỹre costumbre omotenondéva. Pya’e vatu ojepokuaa hikuái ha oñeha’ã oiko porãve agua kyhyje’ỹme, omopyenda hóga ha ofenda hikuái ha péicha ita’ýra ha itajýra hikuái hesarái ỹre moõguipa ou hikuái.