(c) Ate emiramwa “omugendo” ne “eng’enda” nagyo gyawukana. Eng’enda erimu omulamwa gwa “velocity” ate omugendo ne gubaamu omulamwa gwa “movement. Mu sayansi, si buli mugendo nti eba ng’enda.

Obunyunyunsi , okunyigiriza kiraasi ya Baserafu n’okukulakulanya sayansi ne tekinologiya ebyakulakulanya entondeka y’ebikole byaleetera abaserafu okuddukira eri Abaweesa mu bibuga , ekintu ekyaleetawo kiraasi ya Bassitakange.

Ekibalo ky’omugerageranyo tekiraga namunigina (units) kuba ziba ze zimu. Singa oba n’ente 6 ate nga muliranwa alina ente 12, omugeranyo gw’ente zo ku zize guba 4/6, ky’osonjola okufuuka 1/2 oba 1:2.

Weetegereze: Ebikolwa bino okuwa amakulu tubiyunga ku nakasigirwa enkozi, tuyinza okweyambisa embu z’amannya oba tuyinza okweyambisa nakasigirwa ez’obuntu eziteemala.

Ensonga lwaki buli ekikasukibwa waggulu kimala ne kikka wansi ku Nsi lwa mpalirizo esikira ku nkulungo y’ensi eyiitibwa ‘essikirizo’ (gravity).

Bw’otambula mu motoka ogambibwa okuba mu kuva kubanga buli kintu ekirala kyonna ng’okigerageranyizza ne motoka n’abajirimu kiri mu kukyuka buli kaseera. Kyokka abantu babiri abali mu motoka eno baba tebali mu kuva nga buli omu omugerageranyizza n’omulala. Kino kiri bwe kityo kubanga ekifo kyabwe buli omu okusinziira munne tekikyuka ate era nga n’emotoka tekyuka. Bwe tuba tutegedde engerageranya (relation) eno, tukkaanya nti okuva kusinziira ku mbeera. Okusobola okutegeera okuva, olina okulowooza ku mpalirizo (forces), okutebenta, amasoboza, okukola, n’enzitoya. Bannasayansi okuva bakutunuulira mu ngeri satu: (i) ekintu kidduka ku misinde ki? (ii) Kidda ludda ki? (c) Ku misinde ki kwe kwe kikyusiza okuva (omugendo) kwakyo?

Mu butuufu omuntu omugunjufu aba n’obusobozi okufuga embeera ze ez’obuntu okusinga atali naye era ono bw’aba afunye okulemererwa aba alina okwekwasa mwoyo wa Katonda atalemererwa.

Asobola okuyiga okugatta n’okugabiza okutuuka ku digito musanvu.Wano beyongera okuyiga ku biseera era omwana aba asobola okusoma ebiseera okutuuka ku ddakiika.

Ezimu ku mbeera ez’obulabe ze tuyigiriza abaana okwekengera mu bulamu mulimu okwekuuma abatemu, obulyolyomi, enge, effutwa , empiiga , obubenje, ababbi, abataagaliza, ne banneenonyeza byange.

Ente-Kisolo-Ekirundibwa awaka. Kirya muddo nekinywa n'amaazzi. kivaamu amata getunywa oba okufumba kyayi nokukolamu omuzigo. Mu Buganda ente kyabugagga er nemumawanga amala gamba nga ab'asoga, abanankole, abakaramoja, abateeso namawanga amalala agali m'Uganda. Ente era turya enyama yaayo. Ediba ly'ente tulikaza netulikolamu engato n'embintu ebirala gamba nga emisipi, ensawo, nemikeeka.

Ekitambo kino kitukozesa endagaano ez'obulogo oba naffe kennyini tulagaana endagaano nakyo nga tunoonya okuberwa oba okuba obulungi {somako mu kitabo ekitukuvu mu ISAAYA 28:15-18} egamba nti ""tulaganye n'okufa ne tutabagana n'amagombe nga tugamba nti ekibonyobonyo ekyanjaala bwekiriyitamu tekiri tutukako anti twekwese wansi w'obukusa era tufudde obulimba ekiddukiro kyaffe"". Bino ebigambo byayogerwa ba jjajja bo aba kusooka wo nga bagenze mu masabo okweraguza n'okunooya obugagga nga tebakirowoozako nti balifuna abazukkulu .