ជាទូទៅ គេសង្កេតឃើញថាទោះនៅក្នុងចម្បាំងប្រភេទណាក៏ដោយ សុទ្ធតែមានគោលដៅចម្បាំងតែមួយ គឺវាយដណ្ដើមយកទឹកដី និងប្រជារាស្ត្រ ហើយប្រសិនបើវាយយកមិនបានទឹកដីទេក៏ គេខិតខំកៀរយកអោយបានមនុស្សមកខាងគេដែរ ។ ដោយហេតុនោះហើយ ទើបយើងឃើញថា នៅក្នុងរង្វង់ព្រំដែនទឹកដីខ្មែរសព្វថ្ងៃនៅមានជនជាតិបរទេសខ្លះ ដែលរស់រានរហូតមកដូចជាជនជាតិ ភូមានៅប៉ៃលិនខេត្តបាត់ដំបង ជនជាតិលាវ នៅបារាយណ៍ នៅបាភ្នំជាដើម ។

​​​ ចម្លាក់ក្រឡោតទាបនៅលើជញ្ជាំងរោងទង ខាងកើត​​ ស្លាបខាងត្បូងនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត បង្ហាញពី រឿងទេវកឋាមួយបរិយាយអំពី ""ការកូរសមុទ្រទឹកដោះ""។ ផ្ទាំងចំលាក់នេះមានប្រវែង៥០ម៉ែត្រ​ ចែកជាបីផ្នែក ផ្នែក ខាងលើនៃផ្ទាំងចម្លាក់បង្ហាញនូវពួកទេពអក្សរកំពុងហោះ រេរាំនៅលើផ្ទៃអាកាស។ផ្នែកកណ្តាលបង្ហាញពីសកម្មភាព កូសមុទ្រទឹកដោះ ដោយពួកអាសួរ និងទេពតាមានព្រះ នរាយណ៏ជាអាជ្ញាកណ្តាល។ពួកអាសួរដែលឈនៅផ្នែក ខាងមុកមានចំនួន៩២ ឯពួកទេពតាដែលនៅម្ខាងទៀត មានចំនួន៨៨។​ចំណែកនៅផ្នែកខាងក្រោមបង្ហាញពីពពួក សត្វទឹកជាច្រើនប្រភេទដែលមានរូបរាងប្លែកៗ។ក្នុងនោះ ត្រីខ្លះមានរូបរាងចំលែកណាស់ ហើយមិនដែលប្រទះ ឃើញក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នទៀតផង។​តាមរយះដំណើររឿងខាង លើនេះ​ ការកូរសមុទ្រទឹកដោះប្រព្រឹត្តិទៅអស់រយះពេល ១០០០ឆ្នាំ ហើយលេចចេញនូវបាតុភូតផ្សេងៗជាច្រើន ដូចជា ពួកទេពអប្សរ​ ដំរីរ៉ាវ័ន្ត សេះ=ឧច្ច័យស្រព នាង សក្សី និងអ្វីៗជាច្រើនទៀត។ចុងក្រោយបង្អស់គឺទឹកអំ រឹតដែលជាទឹកមន្តពិសិដ្ឋសម្រាប់ធ្វើអោយជីវិតលែងស្លាប់។ ដោយ អាស្លី ថមសុន ប្រែដោយ វ៉ា អ៊ីនារិទ្ធ និង ឃុត សុខាន

ក្នុងសម័យលង្វែក គឺនៅពេលដែលព្រះរាជាខ្មែរបានទាក់ទងជាមួយអ្នកផ្សាយសាសនាព័រទុយហ្គាល់ និងអេស្ប៉ាញ ព្រះអង្គតែងបានផ្ដល់ទេយ្យទានជាអង្ករដល់ពួកអ្នកទាំងនោះដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសខ្មែរផង និងដល់អង្គការធំខាងផ្សាយសាសនានៅ ម៉ាឡាកា(Malacca) ផង ។

របបនិមួយៗ​ សុទ្ធតែមានគោលការណ៍ របស់វាផ្ទាស់ ។ គោលការណ៍នេះ ជាកម្លាំងជម្រុញ របស់រដ្ឋ ។ លក្ខណៈរបស់រដ្ឋ សំដៅទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធ ខាងក្នុងរបស់រដ្ឋ សំដៅការរៀបចំរបស់រដ្ឋ ដោយសាររដ្ឋ និមួយៗ​ មានលក្ខណៈផ្សេងៗ ពីគ្នា បានជារដ្ឋមានឈ្មោះខុសៗ គ្នា ។ លក្ខណៈទាក់ទងទៅនឹងនិយមន័យរបស់រដ្ឋ ហើយបើគ្មានលក្ខណៈនេះទេ គេក៏ពុំអាចសំគាល់បានថា​ ណាមួយជាសាធារណរដ្ឋ ណាមួយជារាជាធិបតេយ្យ និងណាមួយជារបបផ្តាច់ការធិបតេយ្យឡើយ ។ លក្ខណៈដែលទាក់ទងទៅនឹងលក្ខន្តិកៈ របស់រដ្ឋ គឺជាទស្សនទាន របស់រដ្ឋ ។ នៅក្នុងសាធារដ្ឋ ទោះជាប្រជាធិបតេយ្យក្តី ឬជាអភិជនាធិបតេយ្យក្តី គោលការណ៍របស់វា គឺគុណធម៌ ការស្រលាញ់មាតុប្រទេស ស្រលាញ់សមភាព ស្រលាញ់ច្បាប់ ការលះបង់ផលប្រយោជន៍ ខ្លួនឯង ដើម្បីផលប្រយោជន៍ សាធារណៈ ។ នៅក្នុងរបបរាជាធិបតេយ្យ គោលការណ៍របស់វា គឺកិត្តិយស ពោលគឺការចេះគោរពគ្នា ទៅតាមឋានៈក្នុងសង្គម ការស្គាល់នាទីខ្ពស់ទាប នៅក្នុងរបបផ្តាច់ការធិបតេយ្យ គោលការណ៍របស់វា គឺការភ័យខ្លាច ការគោរពដោយគ្មានការតវ៉ា ចំពោះអ្នកដឹកនាំ ។

នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ទី​៦០​និង​ដើម​ទសវត្សរ៍​ទី​៧០​ វិស័យ​ភាព​យន្ត​ខ្មែរ​បាន​វិវឌ្ឍរីក​ចំរើន​ឈាន​ដល់​កម្រិត​កំពូល។ ​នា​សម័យ​នោះ​​ ប្រទេស​យើង​សំបូរ​ដោយ​អ្នកដឹកនាំ​ភាពយន្ត​ តារាភាពយន្ត​ពោរ​ពេញ​ដោយ​ទេពកោសល្យ​សិល្បៈ​ហើយ​បាន​រួម​សហការ​គ្នា​ផលិត​ជា​ខ្សែ​ភាពយន្ត​រាប់​រយ​រឿង​បម្រើ​អារម្មណ៍​មហាជន​គ្រប់​ស្រទាប់​ទូទាំង​ប្រទេស​។​