Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pita adeinlas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pitaod adeinlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pitta brachyura; yr enw Saesneg arno yw Blue-winged pitta. Mae'n perthyn i deulu'r Pitaod (Lladin: Pittidae) sydd yn urdd y Passeriformes.

Awdur crefyddol o Sais oedd John Bunyan (28 Tachwedd, 1628 - 31 Awst, 1688). Roedd yn Biwritan argyhoeddedig. Ei waith mwyaf adnabyddus yw'r alegori hir Taith y Pererin (The Pilgrim's Progress), un o'r llyfrau Cristnogol mwyaf dylanwadol erioed.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn copog mannog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod copog mannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lophornis stictolopha; yr enw Saesneg arno yw Spangled coquette. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.

Cyfrol ac astudiaeth lenyddol yn yr iaith Saesneg gan Jeremy Hooker yw Writers in a Landscape a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1996. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwyfyn arian y drain, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod arian y drain; yr enw Saesneg yw Chinese Character, a'r enw gwyddonol yw Cilix glaucata. Mae i'w ganfod yn Ewrop a Gogledd Affrica.

Mae Beinn a'Chreachain neu Beinn a' Chreachain yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Rannoch i Glen Lyon yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN373440 saif i'r gogledd-orllewin o Loch Lyon. Ceir carnedd ar y copa.

Mae Gatehouse of Fleet (Gaeleg: Inbhir Anainn ) yn gymuned yn Dumfries a Galloway, yn yr Alban. Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 892 gyda 73.43% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 21.41% wedi’u geni yn Lloegr.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell fronllwyd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau bronllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Melanerpes hypopolius; yr enw Saesneg arno yw Grey-breasted woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pila daear bach (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pilaon daear bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Geospiza fuliginosa; yr enw Saesneg arno yw Small ground finch. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.

Daw'r gair amaeth o'r Lladin ambactus sef 'gwas', ond mae'n bosibl mai o'r Hen Gelteg yr aeth i'r Lladin. Fe'i cofnodwyd yn gyntaf yn y 13g yn Llyfr Du'r Waun: ""ni ddylai neb gymryd amayath arno oni heb wneuthur aradr..."".

Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Stylurus townesi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.