Da l’entschatta dals onns 1960 enfin la mesadad dals onns 1970 èn lavurers esters tircs ed in pau pli tard lur famiglias immigrads en Svizra. A medem temp èn era lavurers esters da las parts islamicas da la Jugoslavia vegnids en Svizra. Durant la Guerra da la Bosnia e la Guerra dal Cosovo èn bleras persunas fugidas en Svizra tar lur parents. Perquai è l’islam en Svizra tudestga plitost d’influenza bosniaca–cosovara e tirca, entant ch’ils Arabs domineschan en Svizra romanda. Surprendent è che la gronda part da la populaziun muslima na viva betg en las metropolas (cun excepziun da Basilea), mabain en citadinas industrialas e vitgs da la Svizra da lingua tudestga. Ils pli paucs muslims datti en Svizra taliana.

Ils cudeschs da Vitali sun gnieus tradüts in Frauntscha, Germania, Serbia, Grecia, Rumenia, Portugal, Pajais Bass, Belgia, Spagna e Ungiaria.

Sumvitg (tudestg e fin il 1985 uffizialmain Somvix) è ina vischnanca politica svizra en il chantun Grischun. Ella è situada en il circul Cadi dal district Surselva.

Il district da la Sarine è sortì il 1848 ord ils anteriurs districts da Friburg e da Farvagny, ch'existivan dal 1831 fin 1848; quai sin basa da la nova constituziun chantunala friburgaisa.

La historia gioga el temps suenter igl uost 1992 demai ch’il camp da concentraziun ha existiu naven dils 25 da matg tochen ca. ils 30 d’uost 1992. Il camp sesanflava duront l’uiara dalla Bosnia ad Omarska el nord dalla Bosnia-Herzegovina. El camp ein dapli che 3000 Bosniacs e Croats vegni teni. La versiun ufficiala dalla regenza haveva num ch’ei seigi in camp per anflar lur inimitgs. Tenor la dertgira internaziunala per l’anteriura Jugoslavia ein perschuniers vegni assasinai, torturai, mazzacrai e violai.

Silsuenter entaupa el a Sunaric, il Bosniac, che raquenta dil KZ ad Omarska nua ch’el ei staus e danunder ch’el ha saviu mitschar. Co san ins viver vinavon suenter aschi ’in’experientscha? Denton era la curascha per murir ha Sunaric piars. El ha enconuschiu in da ses torturaders dad Omarska sin in’insla da tram. Uss vulen lez mazzar el per ch’el sappi buca tradir. Blanche surmeina Kauer da gidar Sunaric.

L’onn 1830 è la Revoluziun greca ida a fin cun l’independenza dal pajais e cun la fundaziun d’in stadi naziunal che sa basava sin la constituziun dal 1824. Ultra da quai ha la Revoluziun beltga manà a l’independenza da la Belgia dals Pajais Bass. La constituziun beltga dueva daventar l’ideal dals liberals en Germania.

Il nov Imperi austriac era in stadi multinaziunal, en il qual i vegniva, sper il tudestg, er discurrì ungarais, talian, tschec, polac, ucranais, rumen, croat, serb, slovac e sloven. Las parts ch’avevan appartegnì al Sontg Imperi roman han tutgà a partir dal 1815 a la Confederaziun tudestga; las sesidas da quella presidiava mintgamai il represchentant da l’Austria. Il 1816 è er il pajais da Salzburg vegnì integrà sco ducadi en l’Imperi austriac. A partir dal 1328 aveva Salzburg furmà in prinzi-uvestgieu.

Il Col de la Croix è in pass da muntogna da dal chantun Giura en la Svizra. Il pass maina da Saint-Ursanne ad Courgenay. Il pass fa 789 m.s.m.